title: تپه سرآب قره‌دانه

text: در سال ۱۳۶۸ خورشیدی به صورت اتفاقی یک تابوت مفرغی در محوطۀ سراب قره‌دانۀ کوزران کشف شد. در بررسی‌هایی که در آزمایشگاه میراث فرهنگی بر روی این تابوت صورت گرفت، تاریخ آن مربوط به قرون هفتم و هشتم پیش از میلاد (حدود ۲۷۰۰ سال پیش) اعلام شد. این تابوت مفرغی که از قدیمی‌ترین نمونه‌های تابوت‌های فلزی دنیای باستان محسوب می‌شود، تا دی ماه سال ۱۳۹۹ به ثبت میراث فرهنگی نرسیده‌بود. در ۲۰ دی ۱۳۹۹ مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه از ثبت این تابوت در فهرست آثار ملی خبر داد.


title: آرامگاه سلطان ابراهیم رضا

text: آرامگاه سلطان ابراهیم رضا مربوط به دوره تیموریان تا دوره قاجار است و در شهرستان درمیان، روستای نصرالدین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام شاه علی

text: حمام شاه علی مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان عبد الرزاق، محله جماله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه خواجه پطروس

text: خانه خواجه پطروس مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، محله جلفا ـ خیابان حکیم نظامی، بن‌بست یاس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: حسینیه نواب

text: حسینیه نواب بیرجند از آثار مربوط به دوره صفوی است که در شهر بیرجند، مرکز استان خراسان جنوبی واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این حسینیه در داخل بافت قدیم و در محله چهار درخت، خیابان منتظری قرار دارد،


title: حسینیه نواب

text: حسینیه و مدرسه نواب بیرجند در زمان شاه عباس صفوی و به فرمان امیرزاده خاتون ملقب به نواب یا بی بی نواب، از زنان خاندان خزیمه علم ساخته شده‌است. تاریخ ۱۰۰۱ ه.ق موجود در کتیبه سردر ورودی، سال ساخت آن را نشان می‌دهد و در طول تاریخ پذیرای طبقات گوناگون مردم اعم از رجال سیاسی، نظامی، و کسبه بوده‌است.


title: حسینیه نواب

text: این بنا به صورت دو ایوانی ساخته شده‌است. ایوانهای بکار رفته در ساختمان این بنا را می‌توان یکی از بخش‌های مهم این تکیه معرفی نمود. به‌طوری که، ایوان سمت جنوب‌غربی دارای ویژگی منحصربه‌فرد تزئینات مختلفی چون موتیف‌های مختلف به صورت گچبری، طاق نماهای و طاقچه‌های تزئینی مقرنس می‌باشد. همچنین، ایوان دیگری در سمت شمال شرقی صحن قرار گرفته که در پشت این ایوان اتاق ساده با طاقچه‌های متعدد قرار گرفته که زیبایی خاصی را برای ایوان به ارمغان آورده است.


title: حسینیه نواب

text: سردر ورودی، هشتی، صحن، دو ایوان و اتاق‌ها و پنجره‌های متعدد از ویژگی‌های این بنا می‌باشد. مهمترین ویژگی این بنا تزیینات زیبای گچبری آن است که در جای جای آن دیده می‌شود. این تزیینات شامل مقرنس، رسمی‌بندی، کتیبه‌های گچی و گچبری‌های اسلیمی و گل و گیاه است. کتیبه و گچبریهای زیبای سر در این بنا توسط یکی از هنرمندان معروف اصفهان به نام «یار آگاه» انجام شده. در این گچبری‌ها قسمتی از اشعار محتشم کاشانی که خود بزرگترین مرثیه سرای عهد صفوی در دوران شاه طهماسب بوده، در رثای حسین بن علی به صورت برجسته دیده می‌شود.


title: مدرسه التفاتیه

text: مدرسه التفاتیه مربوط به دوره صفوی است و در قزوین، خیابان امام خمینی (ره) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: قلعه نهجیر

text: قلعه نهچیر مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان مبارکه، جاده مجتمع فولاد مبارکه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع میغان

text: مسجد جامع میغان مربوط به دوره صفوی تا دوره قاجار است و در شهرستان نهبندان، روستای میغان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ارگ حاجی‌آباد

text: ارگ حاجی‌آباد مربوط به دوره قاجار است و در ۷ کیلومتری شرق بیرجند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاخ باغ فردوس

text: کاخ باغ فردوس مربوط به دوره قاجار است و در شمیرانات خیابان ولیعصر ـ محله باغ فردوس کوچه بخشایش واقع شده و این اثر با نام "عمارت باغ فردوس " در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاخ باغ فردوس

text: به دستور محمدشاه قاجار، در سال ۱۲۶۴ ق، قصری برای او در نزدیکی تجریش ساخته شد؛ اما همزمان با بیماری و مرگ او قصر نیمه‌تمام ماند و وی در همان قصر نیمه‌تمام به نام محمدیه (در محل محمودیه فعلی) از دنیا رفت.


title: کاخ باغ فردوس

text: هم‌زمان با ساخت قصر محمدیه، درباریان نزدیک به او نیز در همان حوالی اقدام به احداث باغ یا عمارت ییلاقی کردند. از جمله حسینعلی‌خان معیرالممالک باغی احداث کرد که به باغ فردوس مشهور شد.


title: کاخ باغ فردوس

text: عمارت باغ فردوس در دو طبقه به سبک قاجاریه و معروف به گوش فیل بنا گذاشته شد. زمین‌های قسمت جنوبی و سراشیبی باغ نیز با سنگ‌چین‌هایی به صورت هفت قطعه مسطح و مطبق درآمد و روی هریک از قطعات، استخری با فواره‌های متعدد احداث شد. استخرها به گونه‌ای ساخته شده بودند که از فواصل دورتر، بزرگ‌تر به نظر می‌آمدند.


title: کاخ باغ فردوس

text: سپس، دوستعلی‌خان نظام‌الدوله، پسر حسین‌علی‌خان، به همت معماران اصفهانی و یزدی، ساختمانی در قسمت جنوبی باغ برپا کرد و نام آن را رشک بهشت گذاشت. پلکان و بخش‌های دیگری از ساختمان از مرمر اعلای یزد و دیوارهای داخل اتاق با کاغذهای طلایی برجسته پوشانده شده بود؛ اما پسرش دوستمحمدخان معیرالممالک اعتنای چندانی به باغ و ساختمان آن نکرد و با گذشت زمان ساختمان رو به خرابی گذاشت تا حدی که سنگ‌های مرمر آن کنده و به عمارت امیریه (مدرسه‌نظام) برده شد. بعد از آن مالکیت باغ چند بار دست به دست شد تا سرانجام در سال ۱۳۱۸ ق، در زمان سلطنت مظفرالدین شاه قاجار، محمدولی‌خان سپهسالار تنکابنی آن را از ورثه امین‌الملک خرید.


title: کاخ باغ فردوس

text: سپهسالار، علاوه بر ایجاد فواره و استخرهای مطبق، قنات باغ فردوس را نیز احیا کرد و سر دری با شکوه در مظهر قنات (میدان گاه فعلی باغ فردوس) ساخت؛ ولی به دلیل بدهی به تجارت‌خانه طومانیانس، باغ را به او داد و طومانیانس نیز باغ را در ازای بدهی به دولت رضاخان واگذار کرد. سرانجام در سال ۱۳۱۶ ش، وزارت معارف (آموزش و پرورش) آن‌جا را خرید و ساختمان را مرمت و دبیرستان شاپور تجریش را در آن تأسیس کرد


title: کاخ باغ فردوس

text: در سال ۱۳۵۰ ساختمان موجود در باغ به مرکز فرهنگی و هنری و نمایشگاهی تبدیل شد و پس از انقلاب نیز در اختیار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار گرفت. مساحت باغ فردوس ۲۰۰۰۰ متر مربع و طول آن ۲۸۰ متر و شیب آن از شمال غربی به جنوب شرقی است. هم‌چنین، دکتر محمود افشار یزدی در سال ۱۳۱۶، قسمتی از باغ و ساختمان اندرونی را که حدود ۶۰۰۰ متر مربع بود، خرید و به تدریج با خریدن قطعات اطراف، مساحت باغ را به ۱۲۰۰۰ متر مربع رسانید. سپس در سال ۱۳۳۷، باغ و ساختمان‌های داخل آن را وقف امور فرهنگی کرد؛ از جمله در سال ۱۳۵۲ قسمتی از آن برای استقرار مؤسسه لغت نامه دهخدا و مؤسسه باستان‌شناسی به دانشگاه تهران واگذار شد که هم‌چنان دایر است.


title: حسینیه مجتهد دلجو

text: حسینیه مجتهد  " مربوط به دوره قاجار است و در اردبیل، محله قدیمی کوچه طوبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.__نمایه__ __بخش‌جدید__


title: مسجد دروازه نو

text: مسجد دروازه نو مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان ابن سینا، کوچه سیدان، محله دروازه نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد تل عاشقان

text: مسجد تل عاشقان مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان عبد الرزاق، محله تل عاشقان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: حسینیه بهرمان

text: حسینیه بهرمان مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، خیابان شهید منتظری ـ کوچه پست قدیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مصلای بیرجند

text: مصلای بیرجند مربوط به دورهٔ قاجار است و در بیرجند، سه‌راه اسدی واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه پردلی

text: خانه پردلی مربوط به دوره قاجار و یکی از آثار قدیمی به سبک درونگرا در مناطق گرم و خشک است. این بنا در بیرجند، محله چهاردرخت ـ خیابان شهید منتظری واقع شده. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.خانه پردلی نمایانگر یک منزل سنتی با مصالح آجر، گچ و آهک است.


title: خانه پردلی

text: در این بنا عناصری همچون سردر ورودی، هشتی، دالان، حیاط مرکزی، ایوان ستون‌دار، و اتاقهای اطراف حیاط ساختار معماری بنا را شکل داده‌اند. قسمت اصلی صحن مربوط به ستونهایی است که از زیر سقف پیش ایوان آغاز شده و به کف صحن می‌رسد، این ستونها باربر سقف پیش ایوان محسوب می‌شوند که سه قوس هلالی این ستونها را به هم مرتبط کرده و شکل زیبایی به وجود آورده‌است. روی این قوسهای هلالی دو کتیبه که دارای مضمون - لا حول و لا قوه الا به الله-است قرار گرفته.


title: خواجه خضر

text: بنای خواجه خضر مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، خیابان شهیدمنتظری ـ کوچه پست قدیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه آراسته

text: منزل آراسته مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، خیابان شهید منتظری، کوچه پست قدیم، جنب مسجد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه معصومیه

text: مدرسه معصومیه مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، خیابان استاد مطهری، روبروی مسجدآیت الله آیتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه علمیه آیت‌الله حق‌شناس

text: مدرسه علمیه آیت الله حق‌شناس یا فیلسوف الدوله-امین الدوله یکی از مدارس علمیه تهران می‌باشد که در دوره قاجار توسط میرزا کاظم فیلسوف الدوله (پزشک عصر ناصری)، کنار امامزاده اسماعیل ساخته شده است و در تهران، خیابان شهید مصطفی خمینی قرار دارد. تولیت این مدرسه حجة الاسلام و المسلمین میرهاشم حسینی (تولیت فعلی حوزه علمیه آیت الله مجتهدی) است.


title: مدرسه علمیه آیت‌الله حق‌شناس

text: این مدرسه در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: برج آب بانک ملی

text: برج آب بانک ملی مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان فردوسی ـ محوطه بانک ملی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سردر قورخانه تهران

text: سر در قورخانه تهران بنایی مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان امام خمینی، ابتدای خیابان خیام واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سردر قورخانه تهران

text: قورخانه تهران یا به گونه کوتاه شده "قورخانه" یا "تخشائی"، به ساختمانی بزرگ در محدوده طهران قدیم اطلاق می‌شد که محل ساختن جنگ‌افزار و مهمات و ساز و برگ نظامی و جنگی بود. این ساختمان بزرگ در خیابان جلیل‌آباد (خیابان خیام امروزی) واقع بود و در عصر قاجار، افزون بر تهیه سلاح و مهمات جنگی، تولید وسایل آتش‌بازی جهت نمایش شب‌های اعیاد و جشن‌های مذهبی و ملی را نیز بر عهده داشت.


title: سردر قورخانه تهران

text: قورخانه یک واژه ترکی و در واژه به معنای زرادخانه یا کارخانه اسلحه سازی می‌باشد. محل قورخانه در زمان ناصرالدین شاه قاجار در بخش دارالخلافه ناصری قرار گرفته بود و یکی از وزارتخانه‌های عصر قاجار محسوب می‌شد که دارای وزیری مستقل با عنوان وزیر قورخانه مبارکه بود. از جمله شاخص‌ترین افرادی که وزارت قورخانه مبارکه را برعهده داشته‌اند، آقا رضا خان اقبال‌السلطنه است.


title: سردر قورخانه تهران

text: ناصر نجمی در کتاب دارالخلافه ناصری دربارهٔ کاربرد قورخانه در عصر ناصرالدین شاه قاجار می‌نویسد: افزون بر این بنظر می‌رسد که از قورخانه، استفاده‌های دیگری نیز در عصر ناصری به عمل می‌آمده‌است. از جمله مجسمه معروف ناصرالدین شاه واقع در باغشاه تهران، که وی را سوار بر اسب قوی هیکل و تنومندی که یک دستش از زمین بلند شده بود نشان می‌داد، در همین محل ریخته شده‌است.


title: سردر قورخانه تهران

text: گرچه با تدبیر سران دول مشروطه، در سال‌های بعد از ۱۳۰۰ خورشیدی قورخانه به صورت مرتب و منظم و گسترده‌ای درآمده بود، اما رفته رفته و با به قدرت رسیدن رضاشاه پهلوی، و توجه ویژهٔ او به امور مربوط به ارتش و نظام، قورخانه تهران رفته رفته ارزش و اهمیت خود را از دست داد و جای خود را به کارخانه‌های متعدد فشنگسازی، مهمات‌سازی، تفنگ‌سازی و مسلسل‌سازی ارتش در تهران و سایر نقاط ایران داد.


title: سردر قورخانه تهران

text: این روند در عصر پهلوی دوم نیز با شتاب بیشتری ادامه یافت و در نهایت قورخانه تهران به ساختمان مخروبه‌ای تبدیل شد. تنها دروازه بزرگ آهنین آن در خیابان خیام (جلیل‌آباد) و همچنین بنای دو طبقه‌ای از آن بر جای ماند.


title: سردر قورخانه تهران

text: پس از انتقال دستگاه‌ها و ماشین‌آلات موجود در قورخانه به منطقه سرخه حصار، زمین و عمارت قورخانه تهران هم در اختیار شهرداری تهران قرار گرفت. در طی سالیان، قورخانه تهران و ساختمان‌های برجای‌مانده از آن، و همین‌طور سردر و در فلزی مربوط بدان، رفته رفته و با گذشت زمان ارزش تاریخی و فرهنگی یافته بود. اما این بنا، پس از انقلاب اسلامی به علت بی‌توجهی مسئولان میراث فرهنگی و فرسودگی ناشی از گذر زمان، به شدت فرسوده شده بود. تا اینکه در سال ۱۳۷۶ خورشیدی، سردر قاجاری قورخانه نظامی تهران و سردر فلزی و تاریخی قورخانه، با شماره ۱۹۱۲ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید و در سال ۱۳۸۳ خورشیدی، مقرر شد که این بنا، پس از انجام عملیات مرمتی به یکی از خروجی‌های متروی تهران تبدیل شود.


title: سردر قورخانه تهران

text: بدین ترتیب، بخش بزرگی از بنای قورخانه بزرگ تهران قدیم، پس از پایان عملیات بازسازی، با نظارت میراث فرهنگی استان تهران و با همکاری شرکت مترو، سامان‌دهی گردید و این مکان به دروازه ورودی ایستگاه‌های مترو میدان توپخانه (میدان امام خمینی امروزی) تبدیل گردید.


title: سردر قورخانه تهران

text: در این عملیات، ضمن توجه به ارزش‌های تاریخی دروازه فلزی قورخانه قدیمی تهران تلاش شد تا مرمت و احیای این دروازه، بر اساس مستندات تاریخی و با رعایت الگوهای معماری سنتی آن انجام شود و هویت و اصالت تاریخی آن همچنان محفوظ بماند.


title: سردر قورخانه تهران

text: محل این ساختمان در جنوب موزه پست و تلگراف و روبروی چاپخانه اطلاعات، کمی بالاتر از پارک شهر قرار گرفته بود.


title: موزه (گنجینه) شاهرود

text: موزه (گنجینه) شاهرود مربوط به دوره قاجار است و در شاهرود، شمال شهر، انتهای خیابان بالاخیابان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تیمچه بزرگ قم

text: تیمچه بزرگ قم مربوط به دوره قاجار است و در قم، داخل راسته بازار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این تیمچه بزرگترین سقف ضربی ایران به شمار می‌آید. معماری این بنا توسط استاد حسن قمی مشهور به معمارباشی در سال ۱۲۶۱ هجری خورشیدی طراحی و اجرا شد. متولی بنا سید محمود طباطبایی از تجار قم بوده که پدر سید حسین طباطبایی قمی می‌باشد. این سازه متشکل از دو طبقه با ۱۲ غرفه و دارای ارسیهایی بوده که بیشتر آنها از بین رفته‌اند. بالای حجره‌ها در زوایا مقرنس گچی انجام گرفته است. سقف تیمچه دارای سه چشمه است که قسمت وسطی دارای دهانه و ارتفاع ۱۵ متر است. گنبد از نوع عرق چینی و پوشش زیر آن شمسه کاری با اسلوب رسمی بندی و یزدی بندی است.


title: مسجد جامع هندوالان

text: مسجد جامع هندوالان مربوط به دوره تیموریان است و در استان خراسان جنوبی، شهرستان درمیان، روستای هندوالان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع هندوالان

text: این مسجد با شکوه‌ترین بنای تاریخی، مذهبی شهرستان در میان است. مهمترین عناصر معماری آن سر در ورودی، صحن، گنبد خانه، شبستان ستون دار و محراب می‌باشد. گنبد خانه مرکزی با استفاده از فیل‌پوشها و با مهارت بر روی فضای چهار ضلعی قرار گرفته است. شبستان ستون‌دار در دو طرف گنبدخانه واقع شده و به وسیله طاق و تویزه به شیوه چهار ترک اجرا شده است.


title: مسجد جامع هندوالان

text: بنا از نظر تزیینات آجری بسیار متنوع بوده و این تریینات شامل: فیل‌پوشها، گوشواره‌ها، قابهای گچی، رسمی‌بندی محرابها و نحوه آجرچینی گنبدها است. این اثر تاریخی در دوره شاهرخ تیموری در حدود سال ۸۵۰ هـ. ق ساخته شده است.


title: آرامگاه امامزاده زید بن موسی

text: بقعه امامزاده زید بن موسی مربوط به سدهٔ ۳ و ۴ ه.ق - دوره صفوی است و در شهرستان قائنات، بخش سده، روستای آفریز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه رضا حسن الحسینی

text: خانه رضا حسن الحسینی مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، محله دردشت، خیابان ابن سینا، کوچه شهید علی عروجی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه صادقی اردبیل

text: خانه تاریخی صادقی مربوط به دوره قاجار است و در اردبیل، محله اوچدکان، کوی سرتیپ آباد، واقع شده و این اثر در تاریخ چهارده اسفند ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۱۴۴۶۵ به‌عنوان یکی آثار ملی ایران در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. بانی بنا، «حاج ابراهیم صادقی» بوده و فرزندش، «حاج یوسف صادقی» در تهیه نقشه و نحوه ساخت بنا نظارت داشته‌است.


title: خانه صادقی اردبیل

text: بر اساس اطلاعات نگاشته شده از سوی نوه حاج ابراهیم صادقی در گوشه یک وقف نامه خانوادگی، ساخت این خانه از سال ۱۲۷۹ هجری قمری آغاز می‌شود و در سال ۱۲۸۳ هجری قمری به پایان می‌رسد.


title: خانه استاد جلال همایی

text: خانه استاد جلال همایی مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان نشاط، محله پا قلعه، کوچه شهید حمید صفایی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: شهر حریره

text: شهر حریره مربوط به سدهٔ ۵ تا ۱۰ ه.ق است و در شمال جزیره کیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. شهر باستانی حریره واقع در بخش کیش از توابع شهرستان بندر لنگه و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است.


title: شهر حریره

text: در شمال جزیره کیش در کنار مجموعه ورزشی المپیک آثاری و ویرانه‌هایی دیده می‌شود که یادگاری از شهر باستانی، حریره‌است. زمان رونق یا دوران طلایی شهر حریره کیش از قرن چهارم تا اوایل قرن دهم هجری قمری بوده‌است. وسعت این شهر باستانی ۱۲۰ هکتار است. محوطه باستانی حریره، براساس نتایج کاوشهای باستان‌شناسی انجام شده تا امروز، از مجموعه ساحلی و عمارت اعیانی، حمام، مسجد تاریخی، کارگاه شیشه‌گری و قنات‌های قدیمی تشکیل یافته‌است.


title: شهر حریره

text: در میانه‌های سده چهارم (۳۵۶ ه. ق) بندر تجاری- اقتصادی سیراف ویران شد و بازرگانان سیرافی با توجه به موقعیت ویژهٔ خود به دنبال مأمنی دیگر توانستند جای پای خود را در جزیره کیش محکم کنند، که این امر منجر به ایجاد شهر حریره شد. شهر باستانی حریره واقع در شمال جزیره کیش که در حال حاضراز جمله نقاط تاریخی و سیاحتی به‌شمار می‌رود، یادگار دوران شکوفایی و رونق اقتصادی و تجاری این جزیره می‌باشد. فضاهای چون مسجدجامع، حمام، خانه اعیانی و تأسیسات آبی نشان از معماری زیبای این شهر دارد، همچنین اشیاء باارزش تاریخی به دست آمده نشان از غنای فرهنگی و شکوفایی جزیره کیش پس از افول بندر تجاری سیراف دارد. شهر حریره در زمان شکوفایی خود یکی از عمده‌ترین نقاط مورد توجه در خلیج فارس بوده‌است.


title: شهر حریره

text: خانه اعیانی شهر حریره


title: شهر حریره

text: خانه اعیانی شهر حریره یادآور خانه‌های چندخانوار قدیمی در داخل فلات ایران و در شهرهایی چون یزد، اصفهان و کاشان است و این خانه‌ها یکی از نمادها و نمونه‌های قدیمی خانه‌های حاشیه خلیج فارس محسوب می‌شود.


title: شهر حریره

text: علاوه بر وسعت خانه و همچنین فضاهای مختلف و متنوع آن، کاشی‌های ستاره‌ای شکلی که در این خانه به دست آمده‌است، همانند کاشی‌هایی است که زینت بخش بناهای مهم ایلخانی ایران همچون تخت سلیمان و سلطانیه است.


title: شهر حریره

text: پیدایی این مقدار کاشی که یقیناً عنصر وارداتی به جزیره است نشان می‌دهد که این عمارت به یکی از ثروتمندان کیش تعلق داشته‌است.


title: شهر حریره

text: شهر حریره درست در کنار دریا ساخته شده و دارای معماری و فضاهای ناشناخته‌ای است. مجموعه کانال‌های افقی و زیرزمینی و چاه‌های متعدد در گوشه و کنار، مجموعهٔ بسیار جالب و نادری را تشکیل می‌دهد که هنوز عملکرد آن‌ها روشن نیست، اما به نظر می‌رسد که ارتباط مستقیم، با فعالیت‌های صیادی (صید ماهی، مروارید و مرجان) داشته و برای دسترسی آسان‌تر به دریا احداث گردیده‌است.


title: شهر حریره

text: یکی از فضاهای جالب توجه مجموعه صنعتی شهر حریره (اتاق با کف شیار دار) است. این اتاق کف کاملاً عجیب و ناشناخته ای داشته به این معنی که با شیب ملایم از شمال به جنوب امتداد می‌یافت و کف آن به صورت در اصطلاح گرده ماهی (اصطلاح بومی) یا بالشتک با ملاتی از نوع ترکیب پودر سنگ‌های مرجانی و آهک و نوعی ساروج شکل گرفته بود.


title: شهر حریره

text: این ویژگی در هیچ‌یک از محوطه‌ها و تپه‌های باستانی و تاریخی و اسلامی ایران کشف و شناخته شده نیست.


title: شهر حریره

text: شهر حریره شامل حمامی است با صحن‌های متعدد و حصار آن به مساحت تقریبی ۵۰۰ مترمربع می‌رسد. سربینه و گرمخانه و تون حمام در جنوب بخش ذکر شده قرار گرفته و توسط راهرو سرپوشیده‌ای از آن جدا شده‌است. دو خزینه کوچک و بزرگ در جنوب گرمخانه آخرین بخش ساختمان را تشکیل داده‌اند.


title: شهر حریره

text: باستان شناسان معتقدند این حمام که شاید در نوع خود از قدیمی‌ترین حمام‌های ایرانی باشد که طی کاوش‌های باستان‌شناسی کشف و شناخته شده‌است، و دو دوره متمایز و مجزا از هم دارد (دوره ایلخانی – دوره تیموری) با توجه به ظرفیت محدود حمام و با در نظر گرفتن دیوار بیرونی سراسری که تا مجموعه عمارت اعیانی که در جنوب شرقی حمام و به فراز تپه‌ای بلند قرار گرفته امتداد یافته‌است. به نظر می‌رسد که این بنا حمامی خصوصی بوده و به صاحب مجموعه اعیانی تعلق داشته‌است.


title: شهر حریره

text: بخش‌های اطرف شهر حریره


title: شهر حریره

text: در ابتدا تصور می‌شد که این آثار هیچ ارتباطی به هم ندارند و فقط مییشود حدس زد که این آثار قسمتی از شهر قدیم حریره بوده و به نوعی با فعالیت‌های دریایی ارتباط دارند.


title: مسجد جامع محب علی بیگ

text: بنای اولیه این مسجد قبل از دوره تیموری پایه‌گذاری شده‌است و در دوره افشار در سنه ۱۱۵۱ ه ق مورد بازسازی قرار گرفته‌است و متعاقب آن در سنه ۱۳۱۸ ه ق مورد باز سازی اساسی با مصالح آجر قرار گرفته‌است. این مسجد در شهرکیان واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این مسجد دارای دو شبستان بهاره و زمستانه است و رواق شرقی آن دارای شبستان ستوندار سنگی بوده و کاربندی‌های سقف و آجر کاری‌های آن از ویژگی‌های معماری این مسجد محسوب می‌شود.


title: مسجد جامع محب علی بیگ

text: محب علی بیگ یکی از سرداران بزرگ نادرشاه افشار بوده است ، که به دستور نادرشاه ، شهرکیان را به عنوان مرکز حکومت چهارمحال انتخاب نمود و آثار تاریخی زیادی از خود در این منطقه به جای گذاشت که مهمترین آثار او ، مسجدجامع محب علی بیگ بوده است. وظیفه او تامین امنیت، نظم و گرفتن مالیات از مردم منطقه بوده است.


title: کاروانسرای صید رضا

text: کاروانسرای صید رضا مربوط به دوره صفوی است و در خرم‌آباد، میدان بزرگ، خیابان حافظ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه شهنشاه

text: مجموعه مقبره شهنشاه مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان خرم‌آباد، روستای طالقان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد شیخ علی‌اکبر

text: مسجد شیخ علی اکبر مربوط به دوره قاجار است  در شاهرود، خیابان مزار، کوچه مسجد شیخ علی اکبر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد شیخ علی اکبر شاهرود به همت مرحوم شیخ علی اکبر مجتهد از روحانیان عالی رتبه شهر بنا شده است.


title: مسجد شیخ علی‌اکبر

text: این بنا با قدمت 170 ساله از زیباترین و کامل ترین مساجد شاهرود است. مساحت آن حدود 750 مترمربع و زیربنایش 500 مترمربع است که شامل گنبدخانه، شبستان، طلبه خانه و آب انبار است. قسمت طلبه خانه مسجد شیخ علی اکبر شاهرود که در ضلع غربی آن واقع شده دارای پوشش سقف و آجرکاری های بسیار زیبایی است. آب انبار این بنا که به لحاظ حجم دومین آب انبار شاهرود است با دو راه پله (راه شیر) از یک طرف به خیابان و از سمت دیگر به صحن حیاط مرتبط است.این مسجد دارای پنج محراب در شبستان های اصلی و تابستانه است که در فصول مختلف به تناسب وضعیت هوا از آنها استفاده شده است. این مسجد دارای دو ورودی یکی به سمت خیابان و دیگری به سمت کوچه است. پوشش سقف ورودی سمت کوچه (شرقی) از نوع قوس کلیل است که با فرم حصیری اجرا گردیده است.


title: امامزاده حیات الغیب و گنبد الیاس

text: امامزاده حیات الغیب و گنبد الیاس مربوط به سدهٔ ۶ ه.ق - دوره قاجار است و در شهرستان خرم‌آباد، روستای حیات الغیب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه زاهد شیر

text: مقبره زاهد شیر مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان خرم‌آباد، روستای زاهد شیر کمالوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آرامگاه زاهد شیر

text: مقبره زاهد شیر مربوط به سده ۷ و ۸ ه. ق در شهرستان خرم‌آباد، روستای زاهد شیر کمالوند واقع شده‌است. این اثر در تاریخ ۱۶ شهریور ۱۳۷۶ با شماره ثبت ۱۹۲۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آرامگاه زاهد شیر

text: برای این بنا می‌توان دو مرحله ساخت در نظر گرفت که شامل بنای قدیمی و الحاقی جدید است. بنای قدیمی در داخل و خارج به شکل هشت ضلعی ساخته شده‌است. در بدنه هر ضلع برجستگی‌هایی دیده می‌شود که به صورت نیم ستون‌های پشتیبان چسبیده به دیوار عمل می‌کنند. این نیم ستون‌ها به شکل یک در میان دیوارهای مجاور ضلع ورودی و دیوارهای دو طرف ضلع عقب را دربر گرفته‌اند. در ورودی در وسط ضلعی که به سوی شمال قرار گرفته تعبیه شده‌است. گنبد بنا که بالای اضلاع هشت‌گانه قرار گرفته به شکل یک مخروط کلاه درویشی اجرا شده و دارای هشت ترک است. ایوان یا قسمت الحاقی جدید به صورت مستطیل بوده و پوشش سقف آن با مصالح امروزی مانند آجر و آهن ساخته شده‌است. بنای قدیمی نقشه هشت ضلعی دارد که طول هر ضلع بیرونی آن از قسمت ورودی و در جهت حرکت عقربه‌های ساعت ۲۴/۳، ۱۵/۳، ۲۱/۳، ۱۸/۳، ۱۰/۳، ۱۱/۳، ۲۶/۳ و ۲۱/۳ متر است. دیوارهای خارجی به علت تبعیت از زمین کمی اختلاف ارتفاع دارند. با این حال، مرتفع‌ترین قسمت حدود ۳۰/۳ متر از سطح زمین بلندتر است. ضخامت دیوارهای بنا به درستی قابل اندازه‌گیری نیست، اما از طول درگاهی در ورودی شاید بتوان قطر آن را در حدود ۱۱۴ سانتی‌متر تخمین زد. نیم ستون‌های چسبیده به دیوار نیز حدود ۹۰ تا ۷۷ سانتی‌متر قطر دارند. ارتفاع بلندترین آن‌ها حدود ۲۴۰ سانتی‌متر است. گنبد بنا دارای هشت ترک است که طول هر ضلع آن در قاعده به اندازه اضلاع دیوارها بوده و ارتفاع اضلاع هشت‌گانه از کف بام تا نوک هرم به ۸ متر می‌رسد. به‌طور کلی ارتفاع بنا از بالاترین سطح تا کف زمین حدود ۱۱ متر است. بنای قدیمی از یک قسمت اتاق مقبره (گنبد خانه) تشکیل شده و بر اساس نقشه هشت ضلعی طراحی شده‌است. اضلاع درون بنا به ترتیب ۳۲/۲، ۰۳/۲، ۹۴/۱، ۴۸/۲، ۹۸/۱، ۴۵/۲، ۰۳/۲، ۴۲/۲ متر است. مصالحی که برای ساخت بنا مورد استفاده قرار گرفته آجر، سنگ، گچ هستند و در ساخت قسمت الحاقی از مصالح امروزی استفاده شده‌است. ابعاد آجرهایی که در این بنا به کار برده شده‌اند، متفاوت است. به‌طور مثال: آجرهای به کار رفته در کف مقبره دارای ابعاد کوچکتری هستند که اندازه آن‌ها حدود ۴×۵/۱۹×۵/۱۹ سانتی‌متر است. همچنین آجرهایی که برای ایجاد قوس‌های طاق نماها به کار گرفته شده حدود ۵×۲۸×۲۸ سانتی‌متر است که ابعاد بزرگتری دارند. به نظر می‌رسد اندازه آجرها در پایین دیوارهای مقبره بزرگتر از رج‌های ردیف‌های بالاتر است علاوه بر آجرهای مذکور نمونه‌های با ابعاد ۵×۵/۲۲×۵/۲۲ و ۶×۵/۲۳×۵/۲۳ و ۵×۱۲×۵/۲۲ سانتی‌متر در دیواره‌های مقبره بکار رفته‌است. آجرها عموماً به رنگ زرد و قرمز هستند. نمای خارجی دیوارها از آجر ساخته شده، اگر چه پوشش داخلی گنبد از آجر ساخته شده اما عکس‌های قدیمی نشان می‌دهد که پوسته خارجی گنبد از سنگ‌های رود خانه‌ای با ملاط گچ بنا شده و سپس تمام سطوح آن با آجر فرش شده‌است. اکنون سطوح خارجی گنبد را با پوسته‌ای از سیمان پوشانده‌اند. در قسمت پایین دیوارها یک رج آجر به صورت راسته و رگچین دور تا دور بنا را فرا گرفته‌است. در ورودی در وسط ضلعی که به سوی شمال قرار گرفته تعبیه شده‌است. این ورودی ارتفاع نسبتاً کوتاهی دارد و دو پله از سطح زمین پایین‌تر است. به این ترتیب، کف مقبره حدود ۶۱ سانتی‌متر پایین‌تر از سطح زمین‌های اطراف قرار گرفته و از طریق ۲ پله که بلندی هر یک حدود ۲۸ سانتی‌متر است می‌توان به درون مقبره راه یافت. به همین دلیل، ارتفاع بنا از داخل بلندتر به نظر می‌رسد و دیوارها در نمای بیرونی به علت بالا آمدن و انباشت خاک کوتاه‌تر است. در چهار ضلع از دیواره‌های هشت‌گانه بنا، طاق نماهایی ایجاد شده که بلندی آن‌ها به یک اندازه است. این طاق نماها عبارتند از: ضلع شمالی که ورودی بنا در داخل آن تعبیه شده‌است. ضلع جنوبی که محراب در آ ن قرار دارد و در راستای ورودی واقع است. اضلاع شرق و غرب نیز دارای دو طاق نما به شکل دو طا قچه بزرگ تو گود ساخته شده و در مقابل هم قرار دارند. برای ایجاد گنبد یک حاشیه تزئینی را به صورت پتگین «پتگین: زائده‌ای که با پیش کردن آجر در نمای داخلی و خارجی بنا به وجود می‌آید» با پیش دادن آجرها روی زمینه هشت ایجاد کرده‌اند. سپس در بالای اضلاع هشت‌گانه، قاب سازی‌های برجسته‌ای به وجود آورده که درون آن‌ها هشت طاق نمای زیبا با تزئینات آجری تعبیه شده‌است. طاق نماهای هشت‌گانه بر بالای بدنه هشت ضلعی بر پا شده و به داخل جمع می‌شوند به این ترتیب، طرح هشت ضلعی به روش گوشه‌سازی پتگین برای ساخت گنبد آماده شده‌است. هر چند دایره کامل برای ساقه گنبد ایجاد نشده اما شکل هشت ضلعی تنگ‌تر گردیده و گوشه‌های آن تا حدودی با هشت یال شکل گرفته‌است. آجر چینی روی طاق نماها به صورت رگچین «نوعی چیدن رگه‌های آجر در گنبدسازی که آجرها موازی خط افق چیده می‌شود همه گنبدهای رک به صورت رگ چین ساخته می‌شود» به طرف نوک هرم امتداد یافته و گنبد مخروطی شکل را تشکیل داده است. نمای درونی بنا تمامی آجری بوده و توسط گچ در هیچ قسمت پوشیده نشده‌است. محراب بنا از لحاظ تزئینات ساده بوده و دارای سه قوس آجری متوالی بوده و مجموعاً داخل طاق نمای جنوبی قرار گرفته‌اند. درون بنا دارای طرح‌های آجر کاری زیبایی است. در ابتدای ورود به مقبره در بغل درگاه و کناره‌های قائم ورودی آجرها را به شکل کلاغ پر «آجری که یک گوشه آن به اندازه نصف کوچک آجر قطع شده است» بکار برده‌اند. در بالای اضلاع بنا و در حد فاصل طاق نماها یک حاشیه با آجرهای پیش کرده وجود دارد که درون آن با زنجیره‌های تزئینی به شکل ابزارهای خطی شکسته که پی در پی تکرار شده‌اند تزئین شده‌است. در بالای این قسمت ابزار گیلویی شکل و قاب‌های چهار گوش وجود دارد که با آجرهای برجسته قاب‌سازی شده‌اند. در داخل قاب‌ها طاق نماهای هشت‌گانه را با اشکال زیبایی آجرکاری تزئین کرده‌اند. چهار قوس از طاق نماها به شکل رف و فرورفته ساخته شده و چهار قوس نیز به صورت مسطح احداث شده‌اند تزئینات آجر کاری که درون طاق نماها و لچکی‌ها به کار رفته شامل طرح‌های تزئینی زیگزاک، خطوط جناغی در هم افتاده که با نگاره‌های راست خط و مکرر آجری ایجاد شده‌اند. همچنین از طرح‌های هندسی و و طرح‌هایی با نمادهای چلیپایی برای پر کردن فضای درون طاق نماها استفاده شده‌است. به نظر می‌رسد، حاشیه درونی قوس‌های تو گرد با یک نوع خط بنائی که ممکن است ترکیبی از کلمات الله، محمد و علی را نشان دهد تزئین شده‌است. در بالاترین قسمت طاق نماها آجرهای پیشکرده که به صورت زوج بیرون زده‌اند در وسط هر ضلع جلب توجه می‌کنند. این آجرهای زوجی ممکن است محل اتکای داربست یا یک نوع تزئین باشد؛ بنابراین نمای درونی آرامگاه به ویژه در طاق نماهای فوقانی با استفاده از آجر کاری تزئینی نگاره‌های زیبایی را به وجود آورده‌اند. هم‌اکنون بر روی مرقد یک ضریح چوبی با طرح مشبک قرار گرفته که ابعاد آن حدود ۲۱۶× ۱۴۸×۲۲۲ سانتیمتر است. بر روی این ضریح چنین نوشته شده‌است: «۱۳۵۳ عمل عبدالعلی همدانی» قبری سیمانی در زیر ضریح به ابعاد ۹۸×۱۷۰ سانتی‌متر وجود دارد که فاقد هرگونه نوشته‌ای است.


title: آرامگاه زاهد شیر

text: مقبره زاهدشیر فاقد کتیبه، سنگ قبر و شجره نامه است. با بررسی و مطالعه متون و مستندات مکتوب مشخص شد تنها متن تاریخی که اشاره به چنین شخصیتی دارد کتاب شرفنامه بدلیسی نوشته شرف‌خان بدلیسی (درگذشته ۹۴۵ قمری-۱۵۹۹ میلادی) یکی از تاریخ‌نگاران برجسته ایرانی است. این کتاب تاریخ مفصل کردستان است که به زبان فارسی نوشته شده و از منابع اصلی تاریخی مربوط به اقوام کرد به‌شمار می‌آید. شرف‌خان بدلیسی، شرفنامه را در سال ۱۵۹۷ میلادی به پایان رساند.


title: آرامگاه زاهد شیر

text: حکاری قسمتی از ایالت وان از خاک ترکیه که مرکز آن اکنون شهر «جولامرک» است و از نواحی آن بوتان، شمذینان و محمودی است. ایالت وان در مشرق خاک ترکیه و غرب آذربایجان ایران و شمال کردستان عراق واقع شده که مرکز آن شهر وان در جنوب شرقی ترکیه نزدیک ساحل دریاچه وان است و اکنون در حدود ۱۴۰۰۰ تن سکنه دارد. منطقه حکاری امرا و سرداران نامی بسیاری در دامن خود پرورانده و سلسله فرمانروایان متعددی از قوم کرد در این خاک بیرق استقلال برافراشته یا در تقویت امارت و سلطنت همسایگان و هم نژادان خود کوشیده‌اند. از جمله خاندان «مشطوب» که خدمات ارزنده‌ای نسبت به سلاطین ایوبی انجام داده‌اند و دیگری خاندان «شنبو-شمو». دلیل این نام‌گذاری این است که اسدالدین حکاری در دوره آق قویونلوها توانست قلعه حکاری را که توسط دنبلی‌ها تصرف شده بود دوباره بازپس بگیرد و این فتح و پیروزی در روز شنبه انجام گرفت و این روز آنچنان در نزد اهالی آن سامان محبوبیت یافت که کلمه «شنبو» را به عنوان لقبی برای حاکمان آن امارت به کار بردند. امیر شریف خان بدلیسی در کتاب خود «شرفنامه» می‌نویسد که سرسلسله فرمانروایان و حکام شنبو از احفاد و نبیرگان خلفای بنی عباس بوده‌است لکن برخی دیگر این را نسب‌سازی مردم متملق برای انتساب این خاندان به سلاطین و خلفای مشهور توصیف می‌کند و این خاندان را از بومیان اصیل کردستان می‌دانند. بدلیسی اشاره دارد که «در مابین حاکمان کردستان به علو حسب و سمو نسب معروفند.» باری حکام شنبو از بومیان اصلی اکراد حکاری هستند که در میان سایر امرای کردستان عزت و مکنت بیشتری داشته‌اند. نخستین کسی که از این خاندان در کتب تواریخ از او یاد شده امیر عزالدین شیر است. توالی حاکمیت امیران حکاری به شرح ذیل است:


title: آرامگاه زاهد شیر

text: در کتاب شرف نامه در خصوص زاهد بیگ ابن عزالدین شیر چنین آمده‌است: «چون پدرش وفات کرد حاکم باستقلال گشته، ایام حکومتش قریب شصت سال امتداد یافت، و درین مدت در آن ولایت فرمان‌روایی و حکمرانی کرده، اطاعت شاه اسماعیل صفوی نمود و منظور نظر شاهان گشت، از عنایت بیغایت خسروانه منشور ایالت موروثی بدو ارزانی داشت و گاهی او را خطاب بلفظ عمی می‌کرده، و در مابین ایشان طریقه محبت و اتحاد و وظیفه اخلاص و اعتقاد بدرجه اعلی و مرتبه قصوی بوده، از وی دو پسر نیکو اختر ماند (ملک بیگ و سیدمحمد بیگ)، در آخر ایام حیات مملکت خود را به پسران قسمت کرده، بدارالقرار رحلت فرمود.» مطالعه تطبیقی احوالات زاهد بیگ ابن عزالدین شیر با زاهد شیر فرضیه سنخیت ایشان را تأیید می‌کند چرا که اولاً نام زاهد شیر به احتمال فراوان همان خلاصه شده نام طولانی «امیر زاهد بیگ ابن عزالدین شیر حکاری» است که یا در همان دوران به این لقب مشهور بوده یا در خلال قرون و اعصار مختلف مردمان جهت سهولت در تلفظ به اختصار «زاهد شیر» خوانده‌اند. ثانیاً دوران حاکمیت موصوف با دوران سلطنت شاه اسماعیل صفوی مطابقت دارد. ثالثاً نوع معماری مقبره نیز با دوران موصوف مطابقت دارد.


title: آرامگاه زاهد شیر

text: یکی دیگر از شواهد مهم دال بر تأیید فرضیه درب ورودی مقبره است. مقبره دارای یک درب چوبی با ارزش بوده که اکنون چوب درگاه آن بر جای مانده و مابقی وجود ندارد. در کتاب آثار باستانی و تاریخی لرستان نوشته حمید ایزدپناه مشخصات ذکر شده آن چنین است: درب ورودی آن به سوی شمال است و اندازه هر لنگه از درها ۵۵×۱۷۰ سانتیمتر و در بالای هر درب جملاتی با خط نسخ کنده کاری شده‌است. روی چوب وسط این جمله نوشته شده‌است: «امر به عمل هذالباب شاوردی بیک بن محمد بیک» که با نام فرزند زاهد بیگ مطابقت داشته و احتمالاً به دستور او این مقبره (و یا حداقل درب ورودی آن) ساخته شده‌است.


title: بازار سر پوش

text: بازار سر پوش مربوط به دوره معاصر است و در زاهدان، تقاطع خیابان امام خمینی (ره) وخ آیت‌الله طالقانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه آصف

text: خانه آصف مربوط به دوره معاصر است و در کرمانشاه، ضلع غربی پل اجلالیه، جنب اداره مخابرات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده سلطان ابراهیم

text: امامزاده سلطان ابراهیم خرمی مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان خرم‌بید،خرمی 2 کیلومتری جنوب غربی خارج از بافت شهری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.در سال 1391 تلاشهای زیادی برای تخریب این بنا صورت گرفت اما شخصی به نام جابر حیدری فرد انرا از مرگ حتمی نجات داد. واکنون بنا در حال مرمت است3. حیدری فرد .جابر ، 1379 . انجمن پژوهشگران شمال فارس . توصیف تاریخ شفاهی مبنی بر احتمال خانقاه بودن مجموعه سطلان ابراهیم


title: محوطه یاسوکند و امامزاده عقیل

text: محوطه امامزاده عقیل یاسوکند مربوط به دوره سلجوقیان است و در حسن‌آباد یاسوکند، حاشیه جنوبی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است


title: محوطه یاسوکند و امامزاده عقیل

text: امامزاده عقیل


title: محوطه یاسوکند و امامزاده عقیل

text: این امامزاده در شهر حسن‌آباد یاسوکند، از توابع بیجار قرار دارد. بنای امامزاده عقیل یکی از قدیمی‌ترین آثار معماری کردستان در دوره اسلامی است و احتمالاً به دوره سلجوقی تعلق دارد. بنای این امامزاده در یک محوطه قدیمی وسیع قرار گرفته و آثار سفالینه‌های آن از دوره سلجوقی و ایلخانی به جای مانده است.


title: محوطه یاسوکند و امامزاده عقیل

text: این بنا مربع شکل و ابعاد فضای داخلی آن ۶×۵/۶ متر است. در هر یک از اضلاع بنا، طاق نما و در گوشه‌ها فیلپاهایی به شکل دایره تعبیه شده است. از مشخصات بارز معماری این بنا آجرکاری با طرح‌ها و نوشته‌های مختلف است و عبارت” بسمله” آن خوانده شده است. در داخل ساختمان، تزیینات گچ بری جالب و کتیبه‌هایی به خط کوفی است. کتیبه‌ها حاوی آیات قرآنی و احتمالاً زمان ساخت بنا است. گنبد بنا تخریب شده است. نوع معماری و تزیینات به کار رفته در بنا، تاریخ احداث آن را به دوره سلجوقیان نسبت داده و تداوم استفاده از آن را در زمان ایلخانیان نشان می‌دهد.فرم کاربندی آجرها در این قسمت جالب توجّه است، بر روی تزئینات گچی و قرنیس‌ها می‌توان خطوطی را یافت که اشکال هندسی را نشان می‌دهند. آجرهای به کار رفته در این بنا چهارگوش و کوچک به ابعاد 15×10 سانتی‌متر می‌باشند که ضخامتشان به 5 و به ارتفاع 75 سانتی‌متر می‌رسد و از کف این قسمت با سنگ تراش قرمز رنگ بدنه دیوارها را پوشانده است. در نعل درگاه ورودی به آستانه، از چوب استفاده شده و در اینجا هم یک پلّه عمودی به داخل مقبره دارد.


title: محوطه یاسوکند و امامزاده عقیل

text: ساختمان امامزاده قابل مقایسه با امامزاده ” باکندی” و بقعه «پیر» در تاکستان است و به ویژه، از نظر نمادهای تزیینی با بقعه پیر در تاکستان شباهت بسیار دارد. این بنا را می‌توان در شمار مهم‌ترین بناهای دوره سلجوقی در ایران به حساب آورد امامزاده عقیل از فرزندان امام موسی کاظم (ع ) است. بر این اساس محمّدعلی کوشا در کتاب سیمای بیجار گروس نسب این امامزاده را با هفت واسطه به امام هفتم منتهی می‌داند که از قرار ذیل است: امامزاده عقیل بن عبدالله بن احمد بن محمّد بن ابراهیم بن محمّد یمانی بن عبیدالله بن امام موسی کاظم (ع) پدرِ امامزاده عقیل به تصریح ابن طباطبای نسّابه از اعلام قرن پنجم هجری در شهر همدان می‌زیسته و اینک آرامگاه او در این شهر از زیارتگاه‌های مشهور است. او دارای پنج برادر به اسامی، ابواسحاق ابراهیم، ابوالحسین موسی، ابوالحسن علی، ابومحمد قاسم و هاشم است که عموهای امامزاده عقیل‌اند و در نهاوند صاحب گنبد و بارگاه می‌باشند.


title: محوطه یاسوکند و امامزاده عقیل

text: تحقیق گردآوری و نویسنده : علی سلیمی


title: کاروانسرای خان خوره

text: کاروانسرای خان خوره مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان‌آباده، روستای خان خوره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تیمچه صرافیان

text: تیمچه صرافیان مربوط به دوره قاجار است و در آباده، بازار کهنه آباد، واقع در بافت قدیم شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع خواف

text: مسجد جامع خواف مربوط به دوره تیموریان - دوره معاصر است که در سال ۸۰۰ قمری ساخته شده و در خواف، خیابان خواجه یار، کوچه مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد جامع سنگان خواف

text: مسجد جامع سنگان خواف مربوط به دوره خوارزمشاهی است و در شهرستان خواف، شهر سنگان، کوچه معروف به کوچه آب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد جامع سنگان خواف

text: مسجد جامع سنگان خواف مربوط به دوره خوارزمشاهی است و در شهرستان خواف، شهر سنگان، کوچه معروف به کوچه آب واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۰ مهر ۱۳۷۶ با شمارهٔ ثبت ۱۹۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد جامع سنگان خواف

text: مسجد جامع سنگان شامل حیاط ورودی: دو ایوان شرقی و غربی با پوشش سنتی محلی، ایوان ورودی و کفش کن و گنبد خانه است.


title: مسجد جامع سنگان خواف

text: اجزاء گنبد و کتیبه با تمام ظرافت انجام شده و عناصر تزئینی متعددی در زمینه کتیبه وجود دارد که شباهت بسیاری به بعضی از گچ بری‌های ساسانی دارد و در ترکیب کلی به صورت غیر متارن به کاررفته است.


title: مسجد جامع سنگان خواف

text: به نظر می‌رسد که این گنبد با حجم گنبد خانه کوچکتر شباهت بسیار زیادی به گنبد بقعه مجموعه بناهای سنگ بست دارد و بعد از گنبد اخیر ساخته شده و معماری به شیوه رازی است، مربوط به اواخر عهد سلجوقیان است که بعداً بعلت زلزله و ریزش‌های جوی، به مرور زمان برخی از قسمت‌های آن تخریب شده‌است. زیبایی بنا در آنجا ست که به شکل ذوذنقه بنیان گرفته‌است.


title: مسجد جامع سنگان خواف

text: به مرور زمان لایه‌های کاهگل مخصوص محلی (مقدار زیادی سنگ‌های خرد شده ریز و درشت در کاهگل محلی به صورت مخلوط به کار می‌رود ) بار بسیار زیادی روی گنبد به وجود آورده‌است که باعث رانده شدن قوس دبه بند تمام فیلگوش (فیلپوش )ها به داخل شده و در راس این قوس‌ها ضمن جلو آمدن ترک به وجود آمده‌است.


title: امامزاده حسین (تفرش)

text: امامزاده شاهزاده حسین (به گویش محلی شازده حسین) مربوط به سدهٔ ۹ و۱۰ ه.ق است و در شهرستان تفرش، بخش فراهان،روستای نظام آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساختمان دادگستری زاهدان

text: ساختمان دادگستری مربوط به دوره معاصر است و در زاهدان، تقاطع خیابان امام خمینی و خیابان آیت‌الله کفعمی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کتیبه و غار تنگ براق

text: کتیبه و غار تنگ براق مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان اقلید، کیلومتری جنوب شرقی سده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کتیبه و غار تنگ براق

text: کتیبه شاپور یکم در تنگ براق در سال ۱۳۳۵ کتیبه‌ای دو زبانی به زبان پهلوی و زبان پارتی در تنگ براق، دهکدهٔ کوچکی در نزدیکی دژکرد در ۱۲۳ کیلومتری غرب آباده و در حدود صد کیلومتری شمال غربی حاجی‌آباد، کشف گردید. این کتیبه آسیب فراوان دیده است و موضوع آن همانند کتیبه شاپور یکم در حاجی‌آباد است که در آن در ابتدا شاپور یکم نام و عنوان خود و پدر و جدش را ذکر می‌کند و سپس مضمون کتیبه می‌آید که دربارهٔ تیراندازی وی است. کتیبه با جمله‌ای دعایی پایان می‌گیرد. با این تفاوت که این کتیبه خلاصه‌تر است.


title: کتیبه و غار تنگ براق

text: خبرگزاری کار ایران (ایلنا)، در پنجم مرداد ۱۳۹۳ گزارش داد که "چپاولگران به بهانه یافتن گنج، قسمت پایین یکی از این سنگ نبشته‌ها را منفجر کرده‌اند که خوشبختانه آسیبی به آن وارد نشد ". در ضمن این خبرگزاری ضمن انتشار عکسهای متعدد، اعلام نمود که اطراف این اثر، تبدیل به زباله‌دان شده است.


title: تپه واوان

text: تپه واوان با قدمتی به دوران اشکانیان و به شمارهٔ ثبت ۱۹۵۵ در تاریخ ۱۳۷۶/۰۹/۱۶ به ثبت آثار ملی ایران رسید. این تپه دراستان تهران، شهرستان اسلامشهر، بخش مرکزی، شهرک واوان قرار دارد.


title: گرمابه بازار شاهرود

text: گرمابه بازار شاهرود مربوط به دوره زند است و در شاهرود، راسته بازار نو، مجاور ورودی بازار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده درب آهنین

text: امامزاده درب آهنین مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان ممسنی، سمت راست جاده کمربندی نورآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه راسته بازار کهنه و نو

text: مجموعه راسته بازار کهنه و نو مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در قم، بافت قدیمی شهر، جوار محله عربستان و در قلب منطقه ی تاریخی خیابان آذر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل چالان چولان

text: پل چالان چولان مربوط به دوره ساسانیان است و در جاده بروجرد به‌خرم‌آباد، مجاور پاسگاه انتظامی‌چالان‌چولان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام حاج محمد سعیدا و حمام قدیمی

text: حمام حاج محمد سعیدا وحمام قدیمی مربوط به دوره قاجار است و در اردکان، محله چرخاب، مجاور حسینیه چرخاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه و تکیه بازار نو

text: حسینیه و تکیه بازار نو مربوط به دوره قاجار است و در اردکان، جنوب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد مجدالدوله

text: مسجد مجدالدوله مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان امام خمینی، مجاور بیمارستان سینا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد مجدالدوله

text: محمدتقی آملی تدریس و امامت مدرسه علمیه و مسجد مجدالدوله حوزه علمیه تهران را برعهده داشت.


title: مسجد حجتیه

text: مسجد حجتیه مربوط به دوره قاجار است و در خوی، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه داوری و قلعه‌های مجاور

text: خانه داوری و قلعه‌های مجاور مربوط به دوره قاجار است و در سمنان، واقع در محله پاچنار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه دخانچی

text: خانه دخانچی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، پشت بازار وکیل، کوچه توتونچیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه رئیس‌علی دلواری

text: خانه رئیس علی دلواری مربوط به اواخر دوره قاجار است و در جنوب شرقی دلوار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه رئیس‌علی دلواری

text: همایون شهنواز سازنده سریال دلیران تنگستان در این مکان به خاک سپرده شده است.


title: گنبد لیشتر

text: گنبد لیشتر مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان گچساران، جاده دوگنبدان به بهبهان، در دشت لیشتر و نزدیک مرکز دهستان لیشتر روستای علی آباد (لیشتر) (عربها) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه طالقانی

text: تپه طالقانی مربوط به هزاره دوم و هزاره اول است و در قائم شهر واقع شده. کاوش‌های باستان‌شناسی در تپه باستانی کوی طالقانی منطقه کفشگرکلا قائم شهر در سال ۱۳۸۴ منجر به کشف بقایای اسکلت یک سگ ۳۰۰۰ ساله شد که با آئین تدفین در گورستان انسانها دفن شده بود. باستان شناسان احتمال می‌دهند که این سگ از حرمت و جایگاه خاصی در آن دوران برخوردار بوده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع خوسف

text: مسجد جامع خوسف مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی است و در خوسف، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد چورس

text: مسجد چورس مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در بخش مرکزی شهرستان چایپاره و در روستای چورس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده علمدار

text: امامزاده علمدار مربوط به دوره قاجار است و در سمنان، خیابان حکیم اللهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه شاهزاده عبدالله ورقیه

text: مقبره شاهزاده عبدالله ورقیه مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان تفرش، روستای تبرته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای دامغان

text: کاروانسرای دامغان مربوط به دوره صفوی است و در دامغان، مرکز شهر، مجاور مهمانسرای جهانگردی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: باغ و کوشک امیرآباد

text: باغ و کوشک امیرآباد (باغ امیریه) یکی از باشکوه ترین باغ های ایرانی در شرق کشور، مربوط به دوره قاجار است. باغ امیریه به مساحت 146269 مترمربع در ۵ کیلومتری غرب بیرجند در روستایی به همین نام (امیرآباد) واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: باغ و کوشک امیرآباد

text: معماری ابنیه باغ از نوع معماری اسلامی بوده و از نمادهای سنتی ایران نیز استفاده شده است. این باغ شامل سه بخش: باغ (شامل: کوشک، عمارت کلاه فرنگی و ده هکتار اشجار)، عمارت چهار کاج (محل اسکان خدمه) و حیاط ورودی می باشد. بنای اصلی و منحصر به فرد باغ امیریه، کوشک است. این بنا دارای پلان هشت ضلعی بوده و از دو طبقه تشکیل شده، پس از ورود، پلکانی جهت رفتن به طبقه بالا قرار دارد. در طبقه اول یک دالان و در طبقه ی دوم یک شاه نشین با پلان چلیپایی دیده می شود، به دلیل به کار نرفتن تجملات در طراحی آن، این بنا از سادگی خاصی برخوردار بوده و نمایی با تزئینات آجری به شکل هندسی دارد. عمارت کلاه فرنگی محل اسکان صاحب باغ می باشد. محل اسکان خدمه به نام چهار کاج است که وجه نام گذاری آن به دلیل وجود چهار درخت کاج بسیار کهن در محوطه این بخش است به شکلی که در فصل تابستان حیاط آن آفتاب نمی گیرد. در ضمن دو قنات آب شیرین خالق آباد (که از دامنه های رشته کوه باقران سرچمشه می گیرد) و قنات آب شور (مادر چاه آن در فرودگاه بیرجند و مظهر قنات با طی مسافتی بیش از 20 کیلیومتر در داخل باغ قرار دارد) از مزایای ویژه باغ امیریه است. وجود درختان انار، چنار، کاج، گل‌های زینتی، میوه‌های گوناگون، طراوت و خرمی خاصی را به این باغ بخشیده است.


title: باغ و کوشک امیرآباد

text: مالک باغ قبل از انقلاب اسلامی امیر معصوم خان شیبانی بوده که بعد از انقلاب توسط بنیاد مستضعفان مصادر و در سال 1360 توسط دانشگاه بیرجند در زمان ریاست دکتر غلامحسین رونقی خریداری و به عنوان باغ آموزشی استفاده شده است. مرمت و احیا این باغ به عنوان مرکزی آموزشی، فرهنگی و گردشگری از سال 1397 و در زمان ریاست دکتر احمد خامسان شروع شده است. در طرح مرمت و احیای باغ که توسط مشاور مورد تایید میراث فرهنگی تهیه شده این بخش ها وجود دارد: اقامت بوم گردی و رستوران سنتی چهارکاج، استخر پرورش ماهی و رستوران غذاهای دریایی، تفرجگاه و رستوران کلاه فرنگی، تفرجگاه اکوتوریسم، نگارخانه و اقامتگاه تشریفات اختصاصی کوشک، و غرفه های صنایع دستی در حیاط ورودی. در تاریخ 17 اردیبهشت 1399 خبر تکمیل فاز اول مرمت باغ اعلام شد.


title: سفارت ایتالیا در تهران

text: باغ و سفارت ایتالیا یا باغ فرمانیه، اقامتگاه ییلاقی سفیر ایتالیا در خیابان فرمانیه (شهید دکتر لواسانی) واقع در شمیران است. مقر اصلی سفارت ایتالیا در نوفل‌لوشاتو، جنب سفارت فرانسه قرار دارد. این اثر مربوط به دوره قاجار بوده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: سفارت ایتالیا در تهران

text: تصاویری از باغ فرمانیه در ۱۳۱۴ (عکاس: آنه ماری شوارتسنباخ)


title: خانه گل عنبر

text: خانه آقای گل عنبر مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، محله قدیمی جلوخان، خیابان مدرس، کوچه وکیل الدوله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد حاج کلبعلی

text: مسجد حاج کلبعلی مربوط به دوره قاجار است و در همدان، بلوار فلسطین، پشت مدرسه دامغانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بازار شهرری

text: بازار شهرری مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرری، جنب حرم حضرت عبدالعظیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بازار شهرری

text: بازار شهرری در زمان صفویه ساخته شده است و در زمان قاجاریه به فرمان امیرکبیر بازسازی شده است.


title: بازار شهرری

text: بازار ری یکی از بازارهای تاریخی در شهر ری است. این بازار در شمال آرامگاه شاه عبدالعظیم، بازار ری واقع است. بازار ری متشکل از دو راسته بازار است که در محل تلاقی خود تشکیل یک چهار سوق را می‌دهند. این محل از قدیم‌الایام یکی از مراکز فروش ادویه، داروهای سنتی و کالاهای تجاری بود که توسط بازرگانان از طریق جاده ابریشم وارد ری می‌گردید. این بازار دارای ساختاری متشکل از گچ، آجر، خشت و گل و از نظر قدمت متعلق به صفویه (حدود ۵۰۰ سال پیش) است.


title: میل پاراچین

text: میل پاراچین مربوط به سدهٔ ۴ و ۵ ه.ق است و در شهرستان قزوین، روستای اقبال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه سید ناصربن محمد

text: بقعه سید ناصربن محمد مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان داورزن، بخش باشتین، روستای چشام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد محله حاجی

text: مسجد محله حاجی مربوط به دوره قاجار است و در همدان، خیابان تختی، محله حاجی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل کوچک خداآفرین

text: پل کوچک خداآفرین مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان خداآفرین، بخش مرکزی، بر روی خانه ارس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای فرسفج

text: کاروانسرای فرسفج مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان تویسرکان، بخش قلقل رود، روستای فرسفج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده عبدالمؤمن

text: امامزاده عبدالمومن مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، جنوب شرقی حبیب آباد، محله پائین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کاروانسرای لاسجرد

text: کاروانسرای لاسجرد مربوط به دوره صفوی است و در کنار زائر سرای حضرت جوادالامه لاسجرد و ۱۳ کیلومتری شمال غربی شهر سرخه در شهرستان سرخه؛ استان سمنان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه سمنگان

text: مجموعه سمنگان مربوط به دوره صفوی است و در ۴۵ کیلومتری شمال غربی تربت جام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای بدشت

text: کاروانسرای بدشت مربوط به دوره صفوی است و در ۸ کیلومتری شرق شاهرود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد آقانور

text: مسجد آقانور مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان ابن سینا، محله تاریخی دردشت، کوچه مسجد آقا نور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد آقانور

text: مسجد آقا نور از بناهایی است که در دوره پادشاهی شاه عباس بزرگ ساخته شده و در اولین سال سلطنت شاه صفی به اتمام رسیده‌است و به این مناسبت در کتبیه اصلی مسجد در سردر شرقی، نام هر دو پادشاه آمده‌است. این کتیبه که به خط ثلث سفید بر زمینه کاشی خشت لاجوردی رنگ نوشته شده، حاکی از آن است که بنای مسجد به وسیله نورالدین‌محمد اصفهانی در دوره پادشاهی شاه عباس شروع شده و در دورهٔ شاه صفی به اتمام رسیده‌است. شبستان زیبا و جالب این مسجد از نفایس و شاهکارهای آن است که نور آن به وسیله قطعاتی از سنگ مرمر شفاف تأمین می‌شود. ساخت و سازهای غیرمجاز در حریم مسجد «آقانور» و نبود اعتبارات مالی لازم برای مرمت و بازسازی، این مسجد را که یکی از شاهکارهای معماری عهد صفوی در اصفهان به‌شمار می‌رود، با تهدید جدی روبه رو کرده‌است.مسجد دارای بنایی منحصربه‌فرد و معماری غنی می‌باشد


title: قصر جمیلان سنبلستان

text: قصر جمیلان سنبلستان مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، سنبلستان، خیابان عبدالرزاق، کوی درب قصر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه رنده‌کش

text: خانه آقای رنده‌کش، یا خانهٔ خواجه باروخ، یا خانهٔ کاکه باروخ، ، مربوط به دههٔ آخر سلطنت ناصرالدینشاه در دوره قاجار است و در کرمانشاه، محله فیض‌آباد ـ کوچه زارعی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه رنده‌کش

text: مالک این خانه خواجه باروخ از تجار کلیمی کرمانشاه بوده و در زمان ناصر الدین شاه ساخته شده‌است. این خانه در بخش یهودی‌نشین محله قدیمی فیض آباد کرمانشاه واقع شده‌است و دارای ویژگی‌های خانه‌های درونگرای ایرانی است. یعنی خانه از طریق هشتی به حیاط بیرونی و با عبور از دالانی سراسری به حیاط اندرونی متصل می‌شود.


title: خانه رنده‌کش

text: اتاق‌های مسکونی اطراف حیاط اندرونی قرار گرفته‌اند. ستون‌های آجری در نمای ایوان‌های این بنای زیبا به کار رفته‌اند. این ستون‌هادارای سرستون‌های آجری به صورت پله‌ای و مقرنس هستند. این خانه از معدود خانه‌های قاجاریه دارای حمام کرمانشاه است. این خانه امروزه به نام خانه رنده کش که آخرین مالک آن بوده‌است، ثبت شده‌است.


title: خانه رنده‌کش

text: از مکان خانه خواجه باروخ مدتی به عنوان خانه هنرمندان کرمانشاه استفاده می‌شد.


title: مدرسه جهانگیرخان

text: مدرسه جهانگیرخان مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در قم، ۴۵ متری عمار یاسر، کوچه مسجد جامع مقابل مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه جهانگیرخان

text: برخی از شرایط و قوانین مدرسه که در وقف‌نامه آن آمده به این شرح است:نام مدرسه چنان‌که در منابع تاریخی آمده و در وقف‌نامه آن نیز ذکر گردیده، «"مدرسه جانی‌خان"» است و شهرتش به جهانگیر خان، بدون مأخذ و سند بوده و سخن میرزا عباس فیض پیرامون تعمیر مدرسه در عهد صفوی توسط جهانگیرخان، مدرّس مدرسه شاه اصفهان فاقد مدرک است.


title: مدرسه جهانگیرخان

text: در وقف‌نامه سال ۱۳۱۷ق که حدود دویست سال بعد ازعصر صفوی نگارش شده، باز هم از مدرسه با عنوان «جانی‌خان» یاد شده است.


title: مدرسه جهانگیرخان

text: از این مدرسه با نام مدرسه ناصری نیز یاد می‌شود چون بخشی از مخارج طلاب و روشنایی مدرسه از جانبناصرالدین شاه پرداخت شده بود. این مدرسه امروزه با نام جهانگیرخان شناخته شده و در کاشی‌کاری جدید در سال ۱۳۸۳ش، نام جهانگیرخان بر سر در ورودی مدرسه نگاشته شده است.


title: مسجد حاج محمد سعیدا چرخاب

text: مسجد حاج محمد سعیدا چرخاب مربوط به دوره قاجار است و در اردکان، محله چرخاب، مجاور دربندصدر الفضلا مجدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام میرزا کریم

text: حمام میرزا کریم مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، خیابان مشهد ـ کوچه محمدیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.خیابان سپه کوچه محمدیه نرسیده به میدانگاه


title: مسجد چمن چوپانها

text: مسجد چمن چوپانها مربوط به دوره قاجار است و در همدان، حاشیه شرقی بلوار آیت الله کاشانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد حاج احمد

text: مسجد حاج احمد مربوط به دوره قاجار است و در همدان، خیابان شریعتی، نرسیده به چهارراه خواجه رشید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد علویان

text: مسجد علویان مربوط به دوره قاجار است و در همدان، بلوار علویان، جنب گنبد علویان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد بزرگ شریف‌الملک

text: مسجد بزرگ شریف الملک مربوط به دوره قاجار است و در همدان، ضلع جنوبی میدان آرامگاه بوعلی، خیابان بین‌النهرین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه آیت‌الله مدرس (اردستان)

text: خانه آیت الله مدرس مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اردستان، روستای سرابه، کچور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع چشم

text: مسجد جامع چشام (چشم) مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان داورزن، بخش باشتین، دهستان مهر، روستای چشام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سرعین (آناهیتا)

text: تپه سرعین (آناهیتا) مربوط به هزاره دوم و۱ قبل از میلاد است و در سرعین، ضلع شمالی خیابان ام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قره تپه قمرود

text: قره‌تپه قمرود مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در شمال قم، نرسید ه به روستای قمرود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قره تپه قمرود

text: در کتاب بررسی‌های باستان‌شناسی قمرود نوشته میر عابدین کابلی آمده‌است: منطقه مورد بررسی قمرود در شمال شرقی شهر قم واقع شده و از دهستان‌ها ی بخش مرکزی شهرستان قم محسوب می‌شود. مرکز آن روستای قمرود است که در ۲۰ کیلومتری شهر قم واقع وازطریق جادهٔ آسفالته با شهر ارتباط می‌یابد. منطقه شامل دو بخش است که به وسیله رودخانه قمرود یا اناربار به دو بخش تقسیم شده‌است. عموماً ساحل راست یا بخش شرقی را قمرود و بخش غربی را البرز می‌نامند.


title: قره تپه قمرود

text: در شمال منطقه مورد بررسی، رودخانه ساوه جریان دارد که از غرب وارد دشت قمرود می‌شود. در شمال شرق روستای ملک‌آباد، دو رودخانه قم وساوه به هم متصل شده و رودخانه مسیله را به وجود می‌آورند. رودخانه قم فصلی است ولی ساوه اندک آبی دارد که درفصل تابستان حداکثر تا زیر پل اتوبان تهران – قم می‌رسد. گروه باستان‌شناسی قمرود در سال ۱۳۶۷ نخستین گام را برای شناسایی منطقه برداشت. این برنامه در پنج سال در طی فصل پاییز یا بهار صورت گرفت ومنجر به شناسایی ۹۳ اثر فرهنگی شد که کهن‌ترین آن‌ها به دوره فراپارینه‌سنگی و جدیدترینشان به عصر قاجار تعلق دارد. این آثار درمجموع عبارت اند از تپه‌ها، محوطه‌ها، قلعه‌ها، کاروانسراها، پل‌ها، بندها و میل‌ها.


title: قره تپه قمرود

text: هرچند محوطه‌ها و آثار شناسایی شده در کل منطقه پراکنده‌است، ولی به دلیل موقعیت خاص جغراقیایی تمام منطقه درهمه دوره‌ها به‌طور یکسان، مسکون نبوده‌است. درهمین بررسی، گروه باستان‌شناسی توانست وضعیت محیط زیستی این بخش از سرزمین ایران را در طی حدود دوازده هزار سال روشن سازد. بر این اساس دردوره پارینه سنگی پایانی، منطقه البرز اگر نگوییم منطقه‌ای سکونتگاهی، لااقل می‌توان ادعا کرد محل تردد مردمان بوده‌است. این امر به دور از ذهنیت هم نیست، چون کناره ساوه رود جگن زار، همراه با درختان گز و دیگر درختچه‌های وحشی است. وجود آب و موقعیت طبیعی، زیستگاه مناسبی برا ی آبشخور حیوانات است. امروزه نیز به دلیل وجود حیوانات شکاری، منطقه شکارگاه تا اندازه‌ای تحت حفاظت است.


title: قره تپه قمرود

text: قمرود در دوران تاریخی مجدداً به وضعیت پیشین بر می‌گردد. این بارهم منطقه البرز طرف توجه قرار گرفته و جمعیت زیادی در آن مستقر می‌شود، ولی از اواخر دوره ساسانی نخستین حرکت‌ها برای استقرار دوباره در سمت شرق آغاز می‌شود و روی قره تپه استقراری کم رنگ شکل می‌یابد. در دوره اسلامی این حرکت به نحو چشمگیری سرعت می‌گیرد و در سده‌های آغازین اسلامی جمعیت بالایی را پذیرا می‌شود، ولی از آن سو منطقه البرز به مرور خالی از جمعیت و کل آن منطقه شامل فقط دو روستای کوچک شده‌است.


title: قره تپه قمرود

text: البته این جمعیت وجنبش دیری نمی‌پاید، زیرا باز هم رودخانه قم با طغیان شدید هر آنچه را که هست به ویرانی می‌کشاند؛ ولی مسلماً دشت خالی از جمعیت نیست، چون با چند قلعه و محوطه از این زمان، یعنی دوره صفوی روبه رو هستیم و سرانجام می‌بینیم که دردوره قاجاریه، قمرود مجدداً رو به آبادانی نهاده‌است و امروزه هم یک قطب کشاورزی با اهمیت تلقی می‌شود. اما منطقه البرز از اواخر دوره ساسانی به بعد دیگر آبادانی و ترقی به خود ندید و امروزه نیز فقط حاشیه غربی قمرود و اندکی از حاشیه جنوبی ساوه‌رود ادامه حیات می‌دهد و کشاورزی در آن رونق دارد، ضمن این که دامداری نیز دراین بخش تا اندازه‌ای درخور توجه است.


title: قره تپه قمرود

text: در سال ۱۳۹۸ ساختارهای معماری کاوش شده ، قره تپه قمرود با تعریف ردیف بودجه میراث فرهنگی استان قم توسط داود صدیق پور مرمت شده است ، ۲. «اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان قم-ایران»


title: تپه گورستان شغاب

text: تپه گورستان شغاب مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در ۵ کیلومتری جنوب غربی بوشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مناره مسجد جامع نگار

text: مناره مسجد جامع نگار مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان بردسیر، شهر نگار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: باغ و گورستان ظهیرالدوله

text: باغ و گورستان ظهیرالدوله مربوط به دوره قاجار است و در شمیرانات، خیابان دربند، خیابان ظهیرالدوله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد نو بازار

text: مسجد نو بازار مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان عبد الرزاق، کوی مسجد نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آرامگاه جوانمرد قصاب

text: بقعه جوانمرد قصاب مربوط به دوره قاجار است و در ری، بزرگراه شهید دستواره، در سمت مقابل ایستگاه مترو ی جوانمرد قصاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه ارسطوئی

text: خانه ارسطوئی مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، محله قصر منشی ـ خیابان نشاط، خیابان شهید خادم القرآن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مدرسه نجفی

text: مدرسه نجفی مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان نشاط، محله حسن‌آباد، بازارچه حسن‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه محصص

text: خانه محصص مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، خیابان مولوی ـ محله آخوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع سراوان (دزک)

text: مسجد جامع سراوان (دزک) مربوط به اوایل اسلام است و در شهرستان سراوان، روستای دزک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. د در این مسجد پس از سال ها همچنان نماز جماعت برگزار می شود.


title: خانه محمود طالقانی

text: خانه محمود طالقانی مربوط به دوره معاصر است و در شهرستان طالقان، روستای گیلیرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: میل خرم‌آباد

text: میل خرم‌آباد در شهرستان تاکستان، روستای خرم‌آباد ـ کنار مسجد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع نوش‌آباد

text: مسجد جامع نوش آباد مربوط به دوره سلجوقیان تا دوره قاجار است و در ۱۴ کیلومتری ضلع شمالی کاشان، نوش‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گنجینه زابل (کنسولگری سابق)

text: گنجینه زابل (کنسولگری سابق) مربوط به دوره قاجار است و در زابل، خیابان مصطفی خمینی، جنب بانک کشاورزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: محراب سلجوقی

text: محراب سلجوقی مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان سرخه، روستای جوین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این محراب از معدود محرابهای موجود متعلق به دوران پیش از ایلخانیان است. از ویژگی‌های این محراب آرایش آن با تزیینات هندسی است که شباهت زیادی به گچبری میان ستونهای پیش از اسلام دارد. همچنین تاق‌نمای آن بر دو نیمه ستون مدور قرار گرفته که ستون سمت راست دارای تزئینات گچبری است و حاشیه تاق‌نما با کتیبه‌ای به خط نسخ تزئین شده است. در ضلع غربی داخل مسجد، محرابی کوچک وجود دارد که دارای قدمت بسیار است. البته سابقهٔ این محراب از خود مسجد فعلی بیشتر است، زیرا ساختمان قدیم مسجد را خراب کردند و مسجدی جدید به جای آن ساختند اما محراب مذکور دست نخورده و تقریباً سالم باقی ماند. اخیراً پایین دیوارهای طرفین محراب را تعمیر کرده‌اند و در نتیجه، بخشی از پوشش معماری محراب خراب شده است. روستای جوین یکی از مناطق خوش آب و هوای شهرستان سرخه است.


title: بقعه خواجه نجم‌الدین

text: بقعه خواجه نجم الدین مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان جوین، روستای زیرآباد از توابع دهستان بالاجوین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنای آرامگاه، هسته مرکزی یک مجموعه معماری منتسب به خواجه نجم‌الدین کبری، از عرفای قرن ششم و هفتم هجری قمری می‌باشد. ساختمان معماری این اثر در نمای بیرونی تا ارتفاع ۶ متر مربع بوده وبقیه دارای طرحی شانزده ضلعی است که گنبدی بر فراز آن قرار دارد. پیرامون بنا چهارطاقی قرار گرفته که یکی از آنها ورودی اصلی محسوب می‌گردد. بنا بر شواهد گویا بنای آرامگاه فضای شبستان مانندی نیز داشته که پایه ستون‌ها بخشی از ستون‌های آن بر جای مانده است. اگرچه فضای داخلی بنا فاقد عناصر تزئینی است اما قوس‌های از نوع کلیل که تنها در قاب‌های بخش فوقانی دیده می‌شود آن را با آراستگی همراه نموده است. این بقعه در ۷ کیلومتری شهر نقاب قرار دارد.


title: مجموعه میرزاابوالحسن معمارباشی

text: مجموعه میرزاابوالحسن معمارباشی مربوط به دوره قاجار است و در تهران، محله عودلاجان ـ باغ پسته بیک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مناره مسجد جامع خاش

text: مناره مسجد جامع خاش مربوط به دوره قاجار است و در خاش، خیابان امام خمینی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کتیبه ای بر روی منار وجود دارد که سال ساخت یا  مرمت آن را «تیرماه 1318» عنوان می‌کند.


title: خانه قوام‌الدوله (مریوان)

text: منزل قوام‌الدوله (وثوق) مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان مریوان، ۳ کیلومتری شمال زریوار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: رباط تربت جام

text: رباط تربت جام مربوط به اواخر دوره تیموریان است و در تربت جام، خیابان کوثری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه شیخ عبدالله طرشتی

text: بقعه شیخ عبدالله طرشتی مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در تهران، خیابان آزادی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار ملا محمد اوز

text: آب‌انبار ملا محمد اوز مربوط به دوره افشار است و در اوز ـ استان فارس، شهرستان لارستان، خیابان شهید رجائی ـ جنب سالن غذاخوری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده بود.


title: آب‌انبار ملا محمد اوز

text: این اثر تاریخی در تاریخ ۸ ام تیر ماه ۱۳۹۷ به بهانه تعمیر با بیل مکانیکی تخریب گردید. جهت مشاهده فیلم تخریب به لینک زیر مراجعه کنید


آب‌انبار ملا محمد اوز


title: شهر آق قلعه

text: شهر آق قلعه، ارگ و برج و بارو و مسجد مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان جوین، غرب شهر نقاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مدرسه محمدیه (تهران)

text: مدرسه محمدیه مربوط به دوره زند است و در تهران ـ بازار، راسته بازار مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع جویم

text: بنای مسجد جامع جویم مربوط به دوران ایلخانیان است که در دوره صفوی توسط حاج صفی قلی بن محمّدالجویمی ، در سال ۱۰۹۷ قمری مصادف با سلطنت شاه سلیمان صفوی، مرمت گردیده است. این مسجد تاریخی در سال ۱۳۹۲ شمسی تجدید مرمت گردید. مسجد جامع جویم در مرکز بافت قدیم شهر جویم، واقع شده، این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. از نظر ارزش دیرینگی این مسجد یکی از سه مسجد قدیمی استان فارس و هم ارزش با مسجد وکیل  شیراز شمرده می‌شود.این کتیبه مزین به احادیثی در فضیلت بنای مسجد و ستایش حضرت رسول (ص) و ائمه معصومین (ع)، خصوصاً علی بن ابی طالب (ع) و فاطمه زهرا (س) و همچنین نام بانی و حجّار و تاریخ ساخت آن می‌باشد . در سال ۱۰۹۷ قمری ساخته و پرداخته شده‌است. متن کامل کتیبه مذکور چنین است:


title: مسجد جامع جویم

text: " لفضل عمل البانین المساجد روا بقوله من بنی مسجدا ولو مثل مفحص قطاه بنی الله له بیتاً فی الجنه ماشاء و علی علی بن ابی طالب امیرالمومنین و علی فاطمه الزهرا بضعه سیدالمرسلین رسول الله و علی الائمه الاطهار المعصومین. امّا بعد فحیث کان المرحوم المبرور حد برون المولد والجود حاج صفی قلی ابن المقدس المغفور سالار محمّدالجویمی من الراغبین فیما وعدالله و رسوله و حججه من النعیم السرمدی الخالد علی بناالمساجد علی امر الملک الصاهر ربنا هذا لک المسجد الجامع منه الله تعالی و غفر له و کان ذلک بتاریخ سنه السابعه و التسعین و الف ۱۰۹۷ کتب حسین بن جعفر الحسینی البحرانی. "این کتیبه به خط نستعلیق کهن و بسیار درهم پیچیده، بر روی لوحی به ابعاد ۴۷×۷۰ سانتی متر، در هفت ردیف حکاکی گردیده و به آیات شریفه قرآن کریم زینت یافته‌است. در سنگ نوشته موصوف چنین می خوانیم:  "بسم الله الرحمن الرحیم" الحمدلله الذی جعل المساجد بیوته فی الارض للذین براون الی الصلوه فیها و تعاهده جمله-المصلین فضلها و مدح بها فی اعلی کتاب المبین فقال انما یعمر مساجدالله من امن بالله والیوم الاخر و اقم الصلوه و اتی الزکوه و لم یخش الاالله فعسی اولئک ان یکونوا من المهتدین. و یوعد علی بها و جراالمنع من ذکر اسمه فیها بالعذاب المهین فقال من اظلم ممن منع مساجدالله ان یذکر فیها اسمه و سعی فی خرابها اولئک ما کان لهم ان یدخلوها الا خائفین و صلی الله علی محمّد خاتم النبیین. فرغ و نسخه الموصح محمّدصادق بن محمود الجویمی، ۱۱۱۹ قمری


title: مسجد جامع جویم

text: ۲۱ طاق بزرگ، ۱۲ طاق کوچک، ۱۶ طاقچه از دیگر مختصات مسجد به شمار می رود.


title: مسجد جامع جویم

text: تعدادی از این طاق ها، به طرز ناشیانه ای مسدود و به اتاق تبدیل شده‌است. لوله کشی و نصب آب سردکن و ایجاد چندین درب آهنی، برای طاق‌های بزرگ مسجد، به منظور گرمادهی زمستانه نیز ناشیانه و غیراصولی انجام گرفته و به‌طور کلی از آن زیبایی و فراهت پیشین مسجد، چیز چشمگیری باقی نمانده‌است.


title: مسجد جامع جویم

text: در گذشته ضلع شرقی مسجد، به موازات درب ورودی، دارای طاق‌ها و نیم طاق‌های زیبایی بوده که جملگی تخریب شده‌است. علاوه بر آن مسجد جامع صاحب سردابه و شبستان و صفه بوده که آن‌ها نیز از بین رفته است.


title: مسجد جامع جویم

text: با پی گیری‌های کرامت اله تقوی دبیر انجمن میراث فرهنگی و گردشگری بخش جویم و با اختصاص حدود ۷۰ میلیون تومان اعتبار از سوی اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری فارس این مسجد تاریخی در سال ۱۳۹۲ شمسی تجدید مرمت گردید.


title: مسجد جامع جویم

text: " اجرای کانال دفع نم با هدف دفع نم از دیواره های بنا، اجرای سنگ فرش صحن داخلی و رواق های پیرامون، اجرای بلوکاژ و سنگ فرش حیاط مسجد، احیای حوض قدیمی مسجد، پاکسازی و ترمیم محراب و منبر سنگی از جمله موارد مرمتی مزبور در مسجد جامع جویم به شمار می آید. "


title: مسجد جامع جویم

text: در سال ۱۳۹۲ شمسی در هنگام تجدید مرمت این مسجد، در زیر بنا پی‌های با جنس سنگ و ساروج و ... مشاهده شد که متفاوت و قدیمی تر از پی و مصالح مورد استفاده در هنگام مرمت در دوره صفوی بوده‌است، همچنین در هنگام مرمت و لایه برداری مشاهده گردیده است نوع مرمت و طبقه‌بندی و دیوار چینی نیز با لایه‌های متفاوت مصالحی بنا شده‌است، می‌توان این گمانه زنی را انجام داد که احتمالا بنای اصلی مسجد بر روی یک بنای آتشکده دوباره سازی شده‌است. با توجه به اینکه در غرب شهر جویم آتشکده معروف کاریان معروف به آتشکده آذرفرنبغ نیز موجود است لذا می‌تواند در ارتباط مستمر با این بنا بوده باشد.


title: کاروانسرای جویم

text: کاروانسرای جویم مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان لارستان، محله میانده جویم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: رباط آصف

text: رباط آصف مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، ۴۶ کیلومتری شمال شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: باغ و آرامگاه حسام‌الدوله

text: باغ و مقبره حسام الدوله مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، خیابان منظری ـ کوچه شهید کوشه‌ای واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل خشتی لوشان

text: پل خشتی لوشان مربوط به دوره ساسانیان است و در رودبار، نرسیده به پلیس راه قزوین، لوشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل خشتی لوشان

text: این پل با عمر بالای 200 سال خود، تهاجم ارتش قزاق‌ها و حمله‌ی نیروهای دولتی به جنگلی‌ها و بسیاری از رخدادهای تاریخی دیگر را به چشم دیده است.


title: خانه فروغ‌الملک

text: خانه فروغ‌الملک قوامی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، نزدیک بقعه بی بی دختران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. موزه هنرهای تجسمی شیراز در این خانه قرار دارد. در این موزه، آثار ارزشمندی در قالب نقاشی، عکاسی، خوشنویسی، نقش برجسته و… به نمایش گذاشته شده‌است.


title: تپه پیس‌ها (پیسا)

text: تپه پیس‌ها (پیسا) مربوط به ۱۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح است و از نظر قدمت بسیار قدیمی تر از تپه هگمتانه می‌باشد. محله شاه پسند واقع شده (محله شاه پسند بنیان‌گذاری شده در سال ۱۳۴۸ توسط خانواده علوی) و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه بنی کاظمی

text: خانه بنی کاظمی در کاشان، محله قدیمی کوشک صفی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ترخان‌آباد مریوان

text: تپه ترخان آباد مریوان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در مریوان، محله ترخان آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: باغ و عمارت عین‌الدوله

text: باغ و عمارت عین‌الدوله از بناهای تاریخی و یکی از آثار ملی ارزشمند ایران است که در دوره قاجاریه احداث گردید. این بنا در خیابان جمالی و در محلهٔ پاسداران در شهر تهران واقع شده‌است.


title: باغ و عمارت عین‌الدوله

text: این باغ-عمارت، محل اقامت ییلاقی «عین‌الدوله» وزیر سه دورهٔ حساس تاریخی در دوران قاجار بوده‌است و تقریباً هم‌زمان با تغییر حکومت از قاجار به پهلوی به محل سکونت دائم خانواده هروی «بصیرالدوله» تبدیل شد. این مکان، در زمان احداث (بین سال‌های ۱۳۳۰–۱۳۱۰ هـ. ق) شامل یک عمارت تشریفاتی، استخری بزرگ و باغات بسیاری در اطراف بود و در سال ۱۳۷۶ هـ. ش در حالی که از سال‌ها پیش ویران و متروک شده بود، شناسایی شد و در تاریخ چهارم تیرماه ۱۳۷۷ به شماره ۲۰۴۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.


title: باغ و عمارت عین‌الدوله

text: این بنا پس از بازسازی توسط شهرداری تهران، در بهار سال ۱۳۸۶ به مناسبت صدمین سالگرد تأسیس بلدیه تهران توسط شهردار تهران افتتاح شد. در حال حاضر نگارخانه برگ، یکی از معتبرترین نگارخانه‌های ایران در عمارت عین الدوله فعالیت می‌کند.


title: خانه عابدی

text: خانه عابدی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، بافت قدیم شهرـ ابتدای کوچه مقنی‌ها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه زارع

text: خانه زارع متعلق به حاج آقا علی زارع، فرزند حاج محمد اسماعیل زارع می باشد. این خانه مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، مقابل امامزاده تاج الدین قریب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد محمدیه

text: مسجد محمدیه مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، خیابان شهدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام ابوالمعالی

text: حمام ابوالمعالی مربوط به دوره قاجار است و در یزد، محله فهادان و داخل برج وباروی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام گلشن (یزد)

text: حمام قدیمی گلشن (حمام گازرگاه) مربوط به دوره قاجار است و در یزد، محله قدیمی گازرگاه، جوار باغ معین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه نصیر علی کیا

text: بقعه نصیر علی کیا مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان رودسر ـ روستای کویه سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار سلفی

text: آب‌انبار سلفی مربوط به اواخر دوره تیموریان است و در لارستان، اوز ـ محله محمودی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه آقا سید حسین لنگرود

text: بقعه آقا سید حسین لنگرود از آثار تاریخی مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است که در بافت قدیم شهر لنگرود، جنب بازار لنگرود واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه زنگیان

text: مجموعه زنگیان مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در یزد، خیابان سید گل سرخ، محله زنگی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه سید ابوجعفر ثائری ابیض

text: بقعه سید ابوجعفر ثائری ابیض مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهرستان رودسر، چابکسر، روستای میانده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بقعه متعلق به ابوالفضل (ابوطالب) جعفربن محمد، الثائر فی اللّه، فرمانروای علوی زیدی هُوسَمْ در نیمه اول قرن چهارم است.


title: نیایشگاه مند

text: نیایشگاه مند مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان دشتی، درکوه مند ودرجوارروستاهای حیدری ووراوی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: نیایشگاه مند

text: این اثر تاریخی باستانی در دامنه کوه مند و به فاصله حدودا۳۰ کیلومتری خورموج، غرب روستای حیدری و وراوی قرار دارد. در ارتفاع سنگی مشرف به رودخانه خشکی که بستر رودخانه قدیمی است آثار حجاری و کوه تراشی در دل صخره وجود دارد از بستر رودخانه راهی به ارتفاع ۶۰ متر که اولین مدخل آتشکده‌است، کشیده شده‌است. یک شاه‌نشین با یک سکوی میانی و یک سکوی افقی که در سمت راست شاه‌نشین قرار گرفته و یک اتاق قوسی با انحنای منظم که با سنگ و گچ و گل ساخته شده جالب توجه‌است. نمای خارجی فعلی آتشکده عبارت از یک مدخل با سقف قوسی و دو مدخل مستدیر القاعده و ده حفره به شکل مدخل‌های طرفین سکوی شاه‌نشین مدخل اصلی و با اندازه‌های متفاوت که به احتمال به منزله پنجره و نورگیرهای رواقهای اصلی آتشکده بوده‌اند. آتشکده از سه طبقه میانی یا اصلی، تحتانی و فوقانی تشکیل شده‌است که با هم ارتباط داشته و در عین ارتباط، نوع ساختمان هر یک با دیگری متفاوت بوده که گویا از هر یک از طبقات برای منظور خاصی استفاده می‌شده‌است. در بستر رودخانه خشک فعلی آثار ساختمان‌ها و آبگردان‌ها و بندهایی در اراضی پای کوه و در اطراف مسیل وجود دارد که از وجود میدان بزرگی در جلوی کلات حکایت می‌کند که سطح آن با خاک و سنگ بالا آورده بوده‌اند. با توجه به وجود آثار آب انبار و بقایای درختانی از فاصله دویست متری پای کوه احتمال می‌رود در جلوی آتشکده میدانی وجود داشته و برای جلوگیری از نفوذ سیلاب‌های شدید در اطراف تپه، بندهای زیادی از سنگ و گچ ساخته بوده‌اند. بیش از نیم قرن پیش در جانب شمالی آتشکده و پشت کوه نیز آثار حفره‌ها و شاه‌نشین و درختانی وجود داشته‌است و از آنجا راهی به آتشکده منتهی می‌شده‌است که به مرور زمان بر اثر ریزش کوه آن آثار ازبین رفته‌اند. گویا نقشه اصلی مغایر کلات متأثر از مقابر فنیقی است و با توجه به طرز قرار گرفتن دخمه‌ها بر روی یکدیگر و کم شدن تدریجی ابعاد آن‌ها در طبقات بالاتر، همان نقشه زیگورات‌ها و میل‌های خاص مضرس است که اصلی ایلامی و بابلی دارد اما نقشه صلیبی دهلیزها نقشه هندی و ایرانی است. مقابر کلات دارای صفحه‌ای مستقل و در عین حال متأثر از تمدن‌های مختلف ایرانی و هندی و آشوری، فنیقی و ایلامی است. پس از وقوع زمین لرزه دشتی گزارش‌هایی مبنی بر برخاستن گرد و خاک از ارتفاعات مُند منتشر شد که نشان از ریزش شدید برخی کوه‌های منطقه داشت. یکی از نگرانی‌ها در این باره، تخریب «نیایشگاه ۲۰۰۰ ساله مُند» توسط زلزله بود که البته به گفته افراد محلی، خوشبختانه لطمه چندانی به این اثر تاریخی وارد نشده‌است.


title: آرامگاه سید سلطان حسن بن جعفر

text: بقعه سید سلطان حسن بن جعفر مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان جغتای، ۲ کیلومتری شمال راه آهن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کلیسای آفتارخان

text: کلیسای آفتارخان مربوط به دوره صفوی است و در سلماس، ۵ کیلومتری جاده سلماس به اورمیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بقعه شاهزاده قاسم

text: بقعه شاهزاده قاسم مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان تایباد، روستای مشهدریزه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع درخش

text: مسجد جامع درخش مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان درمیان، بخش قهستان، روستای درخش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام شیخ بهایی

text: گرمابه شیخ بهائی، مربوط به دوره صفوی و در اصفهان، خیابان عبدالرازق، کوچه شیخ بهائی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. حمام شیخ بهائی معروف‌ترین حمام شهر اصفهان، توسط شیخ بهائی (م۱۰۳۰ق) در۱۰۲۵ق در دوران زمانداری شاه عباس یکم، طراحی و ساخته شده‌است. حمامی تاریخی که میان مسجد جامع و هارونیه در بازار کهنه، نزدیک بقعه درب امام واقع شده‌است. به واسطه ویژگی منحصربه‌فرد خود با افسانه‌ها و داستان‌های گاهی متناقض آمیخته شده‌است.


title: آرامگاه خواجه علی سیاهپوش

text: بقعه خواجه علی سیاهپوش مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در تبریز، خیابان منجم، کوچه علی سیاهپوش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه خواجه علی سیاهپوش

text: این بنا دارای نقشه چهار ضلعی مربع از بیرون و هشت ضلعی از داخل است که اتاق های کوچکتری به صورت هشت ضلعی در داخل وجود دارد. گنبد که به شکل دو پوش پیوسته است، پوشش داخلی آن با مقرنس های گچی زیبایی پوشیده شده است. گوشواره های  بنا کاملا پیشرفته بوده و با کاربندیهای گچی تزئین شده است. قبر شیخ در وسط سردابی در زیر بنا واقع شده است. ویژگی خاص این بنا به دلیل طرح و گچبری و مقرنس کاری طاق است که یکی از شاهکارهای هنر اصیل ایرانی به شمار می رود که در زمان شیخ به عنوان خانقاه و زاویه ساخته شده است.


title: پل میمند نقده

text: پل ممیند نقده مربوط به دوره قاجار است و در ۷ کیلومتری شمال شرقی سه راهی نقده، در نزدیکی روستای ممیند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع پائین شهر

text: مسجد جامع پائین شهر مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، خیابان انقلاب ۳ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد بهار

text: مسجد میل لی (بهار) مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، اول خیابان بهار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: رباط حاج فرامرز خان

text: رباط حاج فرامرز خان (کانون) مربوط به دوره قاجار است و در سبزوار، در غرب میدان کارگر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این بنا از نوع کاروانسراهای چهار ایوانی است که به استناد وقف نامه موجود در سال ۱۲۹۱ ه.ق توسط حاج فرامرزخان سبزواری جهت استفاده زوار حضرت رضا (ع) در کنار شاهراه خراسان ساخته شده‌است. ورودی این رباط از بخش جنوبی و از طریق یک هشتی به ایوان جنوبی منتهی می‌گردد. صحن رباط روباز بوده و علاوه بر چهار ایوان اصلی غرفه‌هایی نیز مشرف بر صحن ساخته شده‌است. در انتهای غرفه‌ها حجره‌هایی تعبیه شده که در پشت اتاق‌های شمالی، شرقی و غربی سالن‌هایی طویل جهت بارانداز، مال بند یا اصطبل در نظر گرفته شده‌است و هم‌اکنون قسمتی از این مکان به عنوان موزه مردم شناسی تغییر کاربری یافته‌است.


title: حمام قدیمی سردشت

text: حمام قدیمی سردشت مربوط به دوره قاجار است و در سردشت، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه حاج قلیخان

text: خانه حاج قلیخان مربوط به دوره قاجار است و در قم، جنب دبستان سعدی، محل اداره میراث فرهنگی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل میرزا رسول

text: پل میرزا رسول مربوط به دوره قاجار است و در میاندوآب، جاده میاندوآب به مهاباد، روی رودخانه سیمینه‌رود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. طول این پل ۵۲ متر و تعداد دهانه‌های آن ۷ می‌بوده که ۵ دهانه آن سالم مانده است. مصالح بکار رفته در این بنا در قسمت پایه‌ها و سیل شکن‌ها، سنگ و در بقیه قسمتها آجر می‌باشد البته در هفته دوم فروردین ۱۳۹۵ بر اثر طغیان رودخانه سیمینه رود (تتئو یا تاتائو) قسمتهائی از این پل آسیب جدی دیده است.


title: کاروانسرای حسینخانی

text: کاروانسرای حسینخانی مربوط به دوره قاجار است و در همدان، شمال بازار، انتهای راسته حسین خانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه حاج آقا علی

text: مجموعه حاج آقا علی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان رفسنجان، جبهه شرقی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دبیرستان پهلوی بروجرد

text: دبیرستان پهلوی که امروزه بیشتر با عنوان دبیرستان امام خمینی شناخته می‌شود یکی از مدارس قدیمی شهر بروجرد است. این بنا در دوره پهلوی اول و حکومت رضاشاه ساخته شده‌است. تاریخ بنای این دبیرستان ۱۳۱۵ خورشیدی است و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: دبیرستان پهلوی بروجرد

text: طرح دبیرستان پهلوی را ماکسیم سیرو طراح فرانسوی ارائه داده و توسط معماران ایرانی اجرا شده‌است. این بنا، نمونه ای از معماری تلفیقی اروپایی - ایرانی در اوایل دوره پهلوی محسوب می‌شود.


title: دبیرستان پهلوی بروجرد

text: نام و کاربری دبیرستان پهلوی در دهه‌های گذشته همراه با تغییرات متعدد بوده‌است. در زمان افتتاح این مجتمع بزرگ، طبقه اول آن به عنوان دبیرستان پهلوی آغاز به کار کرد و طبقه دوم نیز محل استقرار اولین اداره فرهنگ (آموزش و پرورش) غرب ایران شد که پیش تر با نام اداره معارف بروجرد در سال ۱۲۹۸ شروع به کار کرده بود.


title: دبیرستان پهلوی بروجرد

text: پس از انقلاب اسلامی نام این آموزشگاه به دبیرستان امام خمینی تغییر یافت. در سالهای بعد ساختمانی در محوطه جنوبی دبیرستان احداث شد که به عنوان یک مدرسه مستقل شروع به کار کرد.


title: دبیرستان پهلوی بروجرد

text: دبیرستان امام در شرق خیابان حافظ جنوبی نرسیده به میدان توحید در مرکز شهر بروجرد واقع شده‌است. این دبیرستان در فضای بزرگی که پیشتر سربازخانه بود ایجاد شد. مساحت این دبیرستان ۱۴۰۰۰ متر مربع است و همین فضای بزرگ باعث شده که چند ساختمان و آموزشگاه در سال‌های بعد در محل این دبیرستان ساخته شود. بنای اصلی دبیرستان از آجر ساخته شده و در سه طبقه شامل دو طبقه به علاوه زیرزمین طراحی شده‌است و در هر طبقه، ایوانی با دوازده ستون آجری رو به حیاط بزرگ دبیرستان تعبیه شده‌است. ساختمان اصلی شبیه حرف H است و دارای دو یال با بیرون زدگی نسبت به موقعیت کلاسهاست. بیرون زدگی‌ها از سمت جنوب حالت نیم دایره دارند و دارای دو ایوان مشرف به حیاط و باغ روبرو هستند. سقف زیرزمین آجری و به صورت ضربی است. سقف طبقه‌های اول و دوم چوبی است که در طبقه دوم، سقف زیر شیروانی به صورت کاذب با گچ پوشیده شده‌است. ساختمان دارای یک سالن همایش زیبا با ورودی گنبدی شکل در سمت غرب است و امکانات نمایش و گچبری‌های زیبایی دارد. همچنین ساختمان دارای فضاهای اداری و آزمایشگاه است. ساختمان اصلی از سمت راست (غرب) دارای یک ورودی اصلی و بزرگ است که با چند پله به یال غربی ساختمان و مقابل راه پله غربی باز می‌شود. در طبقه‌های اول و دوم، راهروهای طولانی وجود دارند که کلاس‌های درس در قسمت جنوبی آنها قرار دارند و هر کلاس مشرف به ایوان آن طبقه است.


title: دبیرستان پهلوی بروجرد

text: نخستین همایش دانش آموختگان دبیرستان امام خمینی بروجرد با شعار «مدرسه ماندگار، شهر ماندگار» در تاریخ ۱۵ شهریور ۱۳۹۶ در محوطه دبیرستان برگزار شد. در این مراسم دانش آموختگان دبیرستان امام خمینی و مسئولان شهر و استان حضور داشتند و در مورد نقش این دبیرستان در پرورش شخصیت‌های مهم مانند دکتر عبدالحسین زرینکوب بحث شد. در ابتدای این برنامه، زنگ دبیرستان توسط علی اصغر صابری یکی از قدیمی‌ترین شاگردان دبیرستان به صدا درآمد.


title: دبیرستان پهلوی بروجرد

text: در پلکان اصلی دبیرستان، کتیبه‌ای با ماده شعری از همایی با این مضمون دیده می‌شود:


title: دبیرستان پهلوی بروجرد

text: که بر اساس حروف ابجد سال تأسیس آن یعنی ۱۳۱۵ را نشان می‌دهد.


title: دبیرستان پهلوی بروجرد

text: با توجه به سابقه طولانی آموزش و پرورش در بروجرد، اسناد، مدارک و تجهیزات متنوعی در خصوص تاریخ و تحولات آموزشی بروجرد موجود است. به همین دلیل، ساخت مرکزی برای نگهداری و نمایش این اسناد در دستور کار آموزش و پرورش قرار گرفت. با توجه به ماهیت تاریخی و ارزش معماری دبیرستان امام خمینی، موزه اسناد و مدارک آموزش و پرورش بروجرد در اسفند ۱۳۹۹ در این دبیرستان افتتاح شد.


title: حسینیه آراسته

text: حسینیه آراسته مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بیرجند، خیابان منتظری ۳، کوچه پست قدیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه پروفسور حسابی

text: خانه پروفسورحسابی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در تهران، خیابان وحدت اسلامی ـ خیابان حاج ترخانی، پلاک ۴۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه کمال خجندی و بهزاد

text: مقبره کمال خجندی و بهزاد مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در تبریز، خیابان هفتم تیر، محله بیالنکوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه پروفسور عدل

text: خانه پروفسور یحیی عدل مربوط به دوره پهلوی است و در تهران، خیابان ولیعصر، روبروی کاخ مرمر، پلاک ۴ و ۶ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه پروفسور عدل

text: خانهٔ پروفسور عدل اکنون در مالکیت دولت قرار دارد و به عنوان ساختمان پژوهشکدهٔ هنر (وابسته به فرهنگستان هنر) استفاده می‌شود.


title: کاروانسرای دالکی

text: کاروانسرای دالکی مربوط به دوره قاجار است و در ۲۳کیلومتری شمال برازجان، راه قدیمی شیراز به بوشهر واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۳۷۷/۰۵/۱۱ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه جعفر نراقی

text: خانه مرحوم حاج شیخ جعفر نراقی مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، محله پنجه شاه، خیابان باباافضل، دربند نراقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای شریفیه

text: کاروانسرای شریفیه مربوط به دوره قاجار است و در همدان، بازارراسته نخودبریزها، حلبی سازها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سرای صفرخانی

text: سرای صفرخانی مربوط به دوره قاجار است و در همدان، بازارفلسطین، شمالشرق کاروانسرای نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه مرتاضیون (دکتر مرتاض)

text: خانه مرتاض مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان ایرانشهر، گلچینان، کوچه مرتاضیون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه مرتاضیون (دکتر مرتاض)

text: این خانه از دو بخش تشکیل شده‌است و هر بخش، حیاطی خاص خود با ورودی ای جداگانه دارد. در عین حال این دو بخش به شکلی ظریف به یکدیگر مرتبط‌اند. با گذشتن از سردر و هشتی زیبا و راهرو می‌توان به گوشه حیاط اصلی رسید. حیاط بزرگ حیاط مفصل تر و پرکار تر مجموعه است و مهم‌ترین عنصر آن ایوانی است که با بادگیر خود، بیش از دیگر عناصر حیاط جلوه گری می‌کند. این خانه در سال ۱۳۷۴ از طرف خانواده مرتاض به دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد اهدا شده‌است.


title: آسیاب‌آبی اشکذر

text: آسیاب آبی اشکذر مربوط به دوران قاجاریه است و در ۲۰ کیلومتری جنوب شرقی یزد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه شهید مدنی

text: خانه شهید مدنی مربوط به دوره معاصر است و در همدان، خیابان، شهدا، کوچه آخوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد خیاط‌ها

text: مسجد خیاط‌ها مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان جمال الدین عبدالرزاق، بازار خیاطها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کوشک رحیم‌آباد

text: کوشک رحیم‌آباد مربوط به دوره ایلخانی است و در ۴کیلومتری شرق بم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد نقشینه بیدگل

text: مسجد نقشینه بیدگل مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی - دوره قاجار است و در آران و بیدگل، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده هلال بن علی

text: بقعه امامزاده هلال بن علی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان آران و بیدگل کاشان ، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. محمد هلال بن علی در این بقعه مدفون است.


title: امامزاده هلال بن علی

text: بنای امامزاده هلال در زمان وفات محمد هلال بن علی به صورت سردابی بوده که روی آن اتاق مختصری ساخته شده و صندوقی به جای قبر وسط آن قرار داده بودند.


title: امامزاده هلال بن علی

text: در طول تاریخ و دوران سلجوقیان و بعد از صفویان اقداماتی در زمینه ساخت و حفظ این بنا انجام گردید؛ اما بعد از انقلاب اسلامی این بنا به اوج شکوفایی و جلال خود رسیده‌است.


title: امامزاده هلال بن علی

text: اکنون این بنا شامل گنبدی زیبا و کاشیکاری شده به ارتفاع ۲۴ متر از کف می‌باشد و چهار گلدسته که ۲ تای آن‌ها به ارتفاع ۲۵ متر از کف و ۲ گلدسته کوچکتر هر کدام از کف ۱۱ متر ارتفاع دارند.


title: امامزاده هلال بن علی

text: مساحت صحن امامزاده ۳۰۰۰ مترمربع می‌باشد و مساحت زیر بنای بقعه به علاوه رواق‌های آن به ۳۰۰۰ متر مربع می‌رسد.


title: امامزاده هلال بن علی

text: کتابخانه آستان امامزاده محمد هلال بن علی در سال ۱۳۴۴ خورشیدی، به همت "آیت‌الله افتخارالاسلام دربندی، علی تشکری آرانی و الله‌یار صالح تأسیس گردید.


title: دخمه زرتشتیان وخیله‌های پیرامون

text: دخمه زرتشتیان وخیله‌های پیرامون مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار - دوره پهلوی است و در ۱۵کیلومتری جنوب شرقی یزد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه سید محمد طباطبایی

text: آرامگاه سید محمد طباطبایی مربوط به دوره قاجار است و در شهرری، میدان مرکزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه عطارها

text: خانه عطارها مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، محله پنجه شاه، چهارراه آیت الله کاشانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه چالشتر

text: قلعه چالشتر/خانه ستوده مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهرکرد، شهر چالشتر واقع شده است. بنای اندرونی این قلعه که تنها قسمت بازمانده از این قلعه تاریخی و محل زندگی محمد حسن خان ستوده چالشتری بود، توسط ایشان به میراث فرهنگی واگذار شد.


title: قلعه چالشتر

text: این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۰۱ و همچنین در تاریخ ۲۰ آذر ۱۳۷۹ با شماره ثبت ثبت ۲۹۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه چالشتر

text: منزل احمد خان و محمود خان ستوده چالشتری به همت پدرشان خدا رحم چالشتری فرزند محمد رضا خان در اواخر دوران قاجاریه ساخته شد. از تاریخ حک شده بر روی سر ستون‌های این بنا استنباط می‌شود که بنا تقریباً در تاریخ ۱۲۸۴ ه.ش به اتمام رسیده است. این قلعه شامل قسمت‌های سر درب، هشتی، اندرونی، بیرونی، حمام واصطبل و دیگر قسمتها می‌باشد. این بنا در دو قسمت ساخته شده که وسعت ان تقریباً ۱۲۰۰۰ متر مربع می‌باشد که به شکل و هنر ایرانی در دوران فاجاری ساخته شده است. بنای شمالی تا دهه هفتاد ه.ش مورد استفاده قرار می‌گرفته درصورتی که بنای جنوبی حدوداً نود درصد تخریب شده بود که با همت مهندسان و مرمت گران این بنا برپا شده است. علی اکبر دهخدا در هنگام جنگ جهانی اول که به استان چهارمحال گریخته بود. از کتابخانه چالشتر استفاده کرد و تألیف امثال و حکم و لغتنامه خود را با استفاده از منابع موجود در قلعه چالشتر آغاز نمود.


title: مسجد خسروشیر

text: مسجد خسروشیر که به «منارمسجد» نیز شهرت دارد. در حدود ۲۰۰ متری مشرق روستای خسروشیر و به فاصله حدود ۳۵ کیلومتری مرکز شهرستان جغتای قراردارد. قدمت بنای اصلی این اثر تاریخی به دوره سلجوقی می‌رسد که دارای الحاقاتی از دوره ایلخانی نیز می‌باشد.


title: مسجد خسروشیر

text: از بنای تاریخی مسجد خسروشیر، اکنون بخشی از ایوان جنوبی آن برجای مانده، اما تزئینات گچی و کتیبه‌های پخته و زیبایی که دیوارها را آراسته‌اند نشان از عظمت واهمیت بنا در دوران آبادانی و رونق آن دارد. مسجد خسروشیر از وسعت زیادی برخوردار بوده و در کنار آن، مناره آجری بلندی نیز وجود داشته‌است سبک معماری بنا نشان دهنده مساجد دوایوانی و تا حدی قابل مقایسه با مسجد فریومد بوده‌است. گمانه زنی‌ها و مطالعات کالبدی بنا نشان داده است که احتمالاً این مسجد در اوایل قرن هفتم هجری همزمان و همانند مساجد فریومد، گناباد، زوزن، ساخته شده‌است و در دوره‌های بعدT بخصوص دوران ایلخانی مرمت شده واحتمالا قسمت‌هایی به آن الحاق شده‌است.


title: معدن شل مران (چل مران)

text: معدن شل مران (چل مران) در کنگاور، ۲ کیلومتری غرب بنای آناهیتا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کول‌تپه اهرنجان

text: کول تپه اهرنجان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در سلماس، داخل شهر، بین کوی‌های فرهنگی ۱و۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده بابا پیرمحمودجابرانصاری

text: امامزاده بابا پیرمحمودجابرانصاری مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اصفهان، روستای کیچی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مجموعه خواجه عزیزالله

text: مجموعه خواجه عزیزالله مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی است و در تربت جام، خیابان کشتارگاه، ۱کیلومتری مزارشیخ احمد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای دوکوهک

text: کاروانسرای دوکوهک مربوط به دوره صفوی است و در شیراز، حاشیه بافت شهری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه آیت‌الله ملا آقاحسین

text: خانه مرحوم آیت الله ملا آقاحسین مربوط به دوره قاجار است و در آران و بیدگل، محله دربند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساختمان پست

text: ساختمان قدیمی پست مربوط به دوره قاجار است و در زاهدان، حاشیه شرقی خیابان مولوی، روبروی مهانسرا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: حمام پرهیزگار

text: حمام پرهیزگار مربوط به دوره قاجار است و در شهرکرد، خیابان ولیعصرشمالی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: رباط کبودان

text: رباط کبودان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بردسکن، روستای کبودان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: رباط کبودان

text: شالوده رباط سنگی است و با طرح و نقشه یک ایوانی مشتمل بر حیاط مرکزی، دوازده اتاق، نماز خانه، محل نگهداری چهار پایان (اصطبل) و… می‌باشد. واقف این رباط (حاجی میرزا احمدی مجتهد) بوده و به سعی و اهتمام (کربلائی غلامرضا طبسی) بنیان شده‌است.


title: خانه ملک

text: خانه ملک مربوط به اواخر دوره قاجار است و در مشهد، ضلع شرقی خیابان امام خمینی، روبروی اداره دارائی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه ملک

text: این بنا یکی از نمونه خانه‌های زیبای برجا مانده از دوران انتقال معماری در اواخر عصر قاجاریه محسوب می‌شود. بنای مزبور در گذشته بسیار وسیع تر بوده اما اکنون تنها بخش بیرونی آن برجای مانده که شامل دو طبقه است. طبقه بالایی دارای سقف مشبک و منبت کاری شده چوبی و شومینه گچبری زیبایی است. خانه ملک امروزه مرکز هنرهای سنتی میراث فرهنگی و گردشگری خراسان رضوی است. گفتنی است که مسئول حفظ و احیای محوطه‌های تاریخی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، حمام خانه ملک را تنها نمونه حمام تاریخی خصوصی دوره خود در شهر مشهد معرفی نموده است. این بنا در سال ۱۳۸۵ به عنوان خانه توریست انتخاب شد.


title: ساختمان قدیمی گمرک (میرجاوه)

text: ساختمان قدیمی گمرک مربوط به اواخر دوره قاجار است و در میرجاوه، خیابان فرخی، روبروی ایستگاه راه آهن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساختمان بهداری سراوان

text: ساختمان قدیمی بهداری سراوان مربوط به اواسط دوره پهلوی است و در سراوان ، خیابان آزادی، نبش کوچه ۶ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه هوسپ امیرخان

text: خانه هوسپ امیرخان مربوط به اوائل دوره صفوی است و در اصفهان، جلفا، خیابان تبریزیها، کوچه آقا داودی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: رباط فخرداود

text: رباط فخرداود مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق مرمت دوره قاجار است و در شهرستان مشهد، روستای فخرداوود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: رباط فخرداود

text: این کاروانسرای با گستردگی ۸۵۳ متر مربع از نوع کاروانسراهای کوهستانی است که ویژگی منحصر به فرد آن " محل تیراندازی" در بخش بالایی، شاه نشین‌ها و اتاق‌های ضلع جنوبی قرار دارند. نمای بیرونی کاروانسرا علاوه بر دیوار اصلی دارای برج‌های دیده بانی است. در لوحی که در قسمتی از داخل این رباط نصب شده آمده است: «فخر داوود، منزلی بر کناره شاهراه نیشابور به توس (جاده ابریشم) و بعد از منزل قدمگاه قرار داشته‌است. منزل فخرداوود در حدود یکصد سال پیش قلعه ای مستحکم با صد خانوار جمعیت بود و مهم‌ترین بنای فخرداوود کاروانسرای سرپوشیده ای بود که از بناهای دوره تیموری است؛ دردوره صفویه مرمت شده و در دوره قاجاریه تا سال ۱۳۰۲ هجری قمری دو بار به وسیله محمد ولی میرزا پسر فتحعلی شاه و امیرنظام الدوله تعمیر شده‌است


title: رباط فخرداود

text: در ادامه این لوح برنزی چنین آمده است: «حرکت سریع وسائط نقلیه موتوری، تأسیسات رفاهی کناره راه‌های کاروان رو از جمله کاروانسراها را که روزگاری درشمار مهم‌ترین ابنیه عام‌المنفعه بوده‌اند، از اهمیت عاری کرد


title: تپه فرهاد گرد

text: تپه فرهاد گرد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فریمان، شهر فرهادگرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه امیر خسرو افشار

text: خانه امیر خسرو افشار مربوط به دوره پهلوی اول است و در تهران، شرق خیابان خاقانی، مقابل دانشگاه خوارزمی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سبز علی

text: تپه سبز علی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در ۳۵کیلومتری خرم‌آباد، در مسیر اندیمشک، بخش ویسان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.