title: تپه پال آو

text: تپه پال آو مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - دوره ایلخانی است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۲ کیلومتری شمال شرق روستای دستک سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شهرک صنعتی

text: تپه شهرک صنعتی مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - دوره ایلخانی است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، ۲۵۰ متری شمال گیلان غرب، ۳۰۰ متری جنوب شهرک صنعتی گیلان غرب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قره داغ

text: تپه قره داغ مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نیر، بخش مرکزی، دهستان رضا قلی خان قشلاقی، روستای رضا قلی خان قشلاقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حاجی خان تپه

text: حاجی خان تپه مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان همدان، بخش فامنین، دهستان خرم دشت، روستای پیر نهان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قرق تپه سی شرقی

text: قرق تپه سی شرقی مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان همدان، بخش شراء، دهستان جیحون دشت، روستای دشته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پیرتپه

text: تپه پیر تپه مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان همدان، بخش شراء، دهستان شوردشت، روستای کوزره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سیزده تپه

text: تپه سیزده تپه مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان همدان، بخش شراء، دهستان جیحون دشت، روستای جیحون آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قروق غربی

text: تپه قروق غربی مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان همدان، بخش شراء، دهستان جیحون دشت، روستای دشته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه برج باران سفلی

text: تپه برج باران سفلی مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان -قرون میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، ۵۰۰ متری شرق روستای برج باران سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌حصار سفید ۲

text: تپه حصار سفید ۲ مربوط به دوره اشکانیان - دوران فرادیرینه‌سنگی - دوره نوسنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱۵۰ متری جنوب روستای حصار سفید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان سفید چغا

text: تپه قبرستان سفید چغا مربوط به دوره اشکانیان - دوره هخامنشی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۱۰۰ متری شرق و جنوب شرق روستای سفید چغا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه اوزرلیک تپه سی

text: تپه اوزرلیک تپه سی مربوط به دوره اشکانیان - سده‌های اولیه - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نیر، بخش مرکزی، دهستان دورسون خواجه، روستای کمال‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سید عباس

text: تپه سید عباس مربوط به دوره اشکانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نیر، بخش کورائیم، دهستان یورتچی غربی، روستای مشتقین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ملا مهدی

text: تپه ملا مهدی مربوط به دوره اشکانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نیر، بخش مرکزی، دهستان دورسون خواجه، روستای وله زاقرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بات بات

text: تپه بات بات مربوط به دوره اشکانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نیر، بخش مرکزی، دهستان دورسون خواجه، روستای گلجه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کلوان

text: تپه کلوان مربوط به دوره اشکانیان - سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کمیجان، بخش مرکزی، دهستان اسفندان، روستای کلوان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سیلان آقا جان

text: تپه سیلان آقا جان مربوط به دوره اشکانیان - سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کمیجان، بخش مرکزی، دهستان خنجین، روستای فرک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه زنبور خانه

text: تپه زنبور خانه مربوط به دوره اشکانیان - سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کمیجان، بخش مرکزی، دهستان خنجین، روستای چالمیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه نورعین

text: تپه نورعین مربوط به دوره اشکانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اراک، بخش مرکزی، دهستان شمس‌آباد، روستای نورعین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.نام دیگر این تپه قر قلعه می‌باشد و روستای نورعین در این مکان واقع بوده است


title: تپه حاج نصرت تپه سی

text: تپه حاج نصرت تپه سی مربوط به دوره اشکانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اردبیل، بخش مرکزی، دهستان غربی، روستای کلخوران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: معدن سنگ کوه رحمت ۳

text: معدن سنگ کوه رحمت ۳ مربوط به دوره هخامنشی است و در شهرستان مرودشت، بخش مرکزی، دهستان کناره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه سرتیتان

text: محوطه سرتیتان مربوط به دوره اشکانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۱۲۵۰ متری جنوب غربی روستای سرتیتان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساباط صداقت

text: ساباط صداقت مربوط به دوره افشار است و در اردکان، محله میدان سنگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار سعید

text: آب‌انبار سعید مربوط به دوره افشار است و در اردکان، محله دروازه سیف واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کوشک جاجرم

text: کوشک جاجرم مربوط به دوره افشار است و در شهرستان جاجرم، بخش مرکزی، دهستان میاندشت، شهر جاجرم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: معدن کوه سیوند

text: معدن کوه سیوند مربوط به دوره هخامنشی است و در شهرستان مرودشت، بخش سیدان، روستای سیوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع هفتادر

text: مسجد جامع هفتادر مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان اردکان، بخش عقدا، دهستان هفتادر، روستای هفتادر، محله سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: برج خانقلی

text: برج خانقلی مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، شهر سامن، خیابان امام، خیابان فارابی، محله چاله خانقلی، برج خانقلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: برج خانقلی

text: این برج خشتی وگلی، در محله چال خانقلی شهر سامن واقع شده وقدمت آن به حدود ۷۰۰سال قبل می‌رسد وقطر پایه‌های آن در حدود ۱۵ متر می‌باشد. ارتفاع این برج در ابتدا در ۴ طبقه بوده‌است که در زمان جنگ جهانی اول در حمله روسها، طبقه بالائی آن با توپ تخریب شده‌است.


title: برج خانقلی

text: این بنا یکی از چهاربرج دیده بانی ودفاعی شهر سامن بوده‌است که در فواصل مختلف در اطراف شهر ساخته شد ه است این برج دارای ۴ طبقه است که طبقات اول ودوم از چینه که نوعی مصالح بومی است ساخته شده ودارای سقف طاقی شکل میباشدطبقات سوم وچهارم ازخشت خام وگل می‌باشد وپوشش مسطح تیر چوبی دارند. بدنه این طبقات دارای سوراخهای مشبک است که علاوه برجنبه تزیینی جهت تیراندازی به سوی دشمنان تعبیه شده‌است.


title: برج خانقلی

text: در زمان جنگ جهانی اول طبقه بالایی آن در حمله روسها با توپ تخریب شده‌است.


title: برج خانقلی

text: ایلخانان یا ایلخانیان نام سلسله‌ای است که از سال ۶۵۴ تا ۷۵۰ ه.ق معادل ۱۲۵۶ تا ۱۳۳۵ میلادی در ایران حکومت می‌کردند و فرزندان چنگیزخان مغول بودند. لشکریان چنگیزخان نخستین بار در سال ۶۱۸ ه.ق معادل ۱۲۲۱ میلادی به خراسان حمله نمودند. چنگیزخان در سال ۱۲۲۵ میلادی به مغولستان بازگشت و در آنجا درگذشت. سال ۱۲۵۱ م. منگو یا منگل، خان بزرگ یا قاآن، بر آن شد تا با اعزام برادرانش هولاکو و قوبیلای (کوبلاخان) به ترتیب به ایران و چین پیروزی‌های مغولان را تحکیم و تکمیل کند. هولاکو با فتح ایران سلسله ایلخانیان ایران و قوبیلای با فتح چین سلسله یوان چین را بنیاد گذاردند. ایلخانان یعنی خانان محلی و غرض از این عنوان آن بوده‌است که سمت اطاعت ایلخانان را نسبت به قاآنان می‌رسانند و این احترام همه وقت از طرف ایلخانان ایران رعایت می‌شده‌است. فتح ایران به دست هلاکوخان پیامدهای مهمی چون پایان کار اسماعیلیان و انقراض خلافت عباسیان در پی داشت. ایلخانان در ابتدا دین بودایی داشتند اما به تدریج به اسلام گرویدند. ایلخانان مسلمان خود را سلطان نامیده و نام‌های اسلامی برگزیدند.


title: تپه معصومیه ۱

text: تپه معصومیه ۱ مربوط به دوره ایلخانی - دوره تیموریان است و در شهرستان اراک، بخش مرکزی، دهستان معصومیه، روستای معصومیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گبرقلعه

text: تپه گبرقلعه مربوط به دوره ایلخانی - دوره صفوی است و در شهرستان کمیجان، بخش میلاجرد، دهستان خسروبیگ، روستای سیجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه و گورستان سورن تک

text: محوطه و گورستان سورن تک مربوط به صدر اسلام است و در شهرستان رضوانشهر، روستای دشت دامان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه تصفیه خانه ۱۷

text: تپه تصفیه خانهٔ ۱۷ مربوط به دوران پارینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان قره سو، ۸۰۰ متری جنوب غرب روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه آجرپزی ۲

text: تپه آجرپزی ۲ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱ کیلومتری جنوب روستای حصار سفید، ۱/۲ کیلومتری شمال روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان کول نوده

text: قبرستان کول نوده مربوط به عصر آهن دو است و در شهرستان رودبار، بخش عمارلو، روستای نورده فاراب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه تصفیه خانه ۲

text: تپه تصفیه خانهٔ ۲ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهسان قره سو، ۲/۲ کیلومتری جنوب غرب روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان مریان۴

text: گورستان مریان۴ مربوط به عصر آهن دو است و در شهرستان طوالش، بخش مرکزی، روستای مریان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سواران ۱۲

text: تپه ده سواران ۱۲ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکز ی، دهستان قره سو، ۱ کیلومتری جنوب و جنوب غرب روستای ده سواران، بر ساحل چپ قره سو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سواران ۹

text: تپه ده سواران ۹ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان قره سو، ۱/۳ کیلومتری جنوب روستای ده سواران، ۲ کیلومتری شمال روستای عمه، ۵۰۰ متری ساحل چپ قره سو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سواران ۲

text: تپه ده سواران ۲ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱/۳ کیلومتری شرق روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سواران ۸

text: تپه ده سواران ۸ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان قره سو، ۱/۲ کیلومتری جنوب روستای ده سواران، ۲ کیلومتری شمال و شمال شرق روستای عمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان خلوشت

text: گورستان خلوشت مربوط به عصر آهن دو I است و در شهرستان رودبار و در زمین های  پاکده  در بخش عمار لو، خلوشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سواران ۴

text: تپه ده سواران ۴ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱/۳ کیلومتری شرق روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه اردوشرقی (سنگر)

text: محوطه اردوشرقی (سنگر) مربوط به عصر آهن دو و III است و در شهرستان رودبار، بخش عمارلو، روستای آینه ده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سواران ۳

text: تپه ده سواران ۳ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱ کیلومتری شرق روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه توبره‌ریز ۷

text: تپه توبره ریز ۷ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱/۵ کیلومتری شمال غرب روستای توبره ریز، ۲ کیلومتری شرق روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه خرچاک

text: محوطه خرچاک مربوط به عصر آهن دو و III است و در شهرستان رودبار، بخش عمارلو، روستای کلیشم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سواران ۵

text: تپه ده سواران ۵ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱/۱ کیلومتری شرق روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سواران ۱

text: تپه ده سواران ۱ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱/۷ کیلومتری شمال غرب روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان چالوج

text: گورستان چالوج مربوط به عصر آهن دو و III است و در شهرستان رودسر، بخش رحیم آباد، روستای برمکوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سواران ۱۰

text: تپه ده سواران ۱۰ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان قره سو، ۱/۸ کیلومتری جنوب روستای ده سواران، ۱/۸ کیلومتری شمال روستای عمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه آجرپزی ۴

text: تپه آجرپزی ۴ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱/۵ک متری جنوب شرق روستای حصار سفید، ۱/۵ کیلومتری شمال شرق روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه آجرپزی ۳

text: تپه آجرپزی ۳ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱/۳ کیلومتری جنوب شرق روستای حصار سفید، ۱ کیلومتری شمال شرق روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان شماره ۲ کرماک بالا

text: گورستان شماره ۲ کرماک بالا مربوط به عصر آهن دو وIII است و در شهرستان رودبار، بخش عمارلو، روستای کرماک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه ده‌سواران ۱۱

text: تپه ده سواران ۱۱ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان قره سو، ۱/۸ کیلومتری جنوب روستای ده سواران، ۱/۷ کیلومتری شمال شرق روستای عمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گاوداری سیاه بید علیا

text: تپه گاوداری سیاه بید علیا مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱ کیلومتری جنوب شرق روستای سیاه بید علیا، ۱ کیلومتری شمال غرب روستای گاکیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه قلاکوتی برمکوه

text: محوطه قلاکوتی برمکوه مربوط به عصر آهن دوم و سوم است، که در شهرستان رودسر، روستای برمکوه قرار دارد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه سیاه‌بید سفلای ۳

text: تپه سیاه بید سفلای ۳ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۸۰۰ متری جنوب شرق روستای سیاه بید سفلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه تصفیه‌خانه ۱۸

text: تپه تصفیه خانهٔ ۱۸ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید - دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان قره سو، ۷۰۰ متری جنوب غرب روستای ده سواران، ۲۰۰ متری حاشیهٔ جنوب شرقی تصفیه خانه فاضلاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سواران ۱۶

text: تپه ده سواران ۱۶ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید - دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۳۰۰ متری جنوب شرق روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌حصار سفید ۵

text: تپه حصار سفید ۵ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید - دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۶۰۰ متری جنوب غرب روستای حصار سفید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سیاه‌بید سفلای ۵

text: تپه سیاه بید سفلای ۵ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید - دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورد فرامان، ۶۰۰ متری جنوب شرق روستای سیاه بید سفلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه توبره ریز ۲

text: تپه توبره ریز ۲ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید - دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱/۶ کیلومتری جنوب روستای سیاه بید علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه توبره ریز ۱

text: تپه توبره ریز ۱ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید - دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورد فرامان، ۱/۷ کیلومتری جنوب روستای سیاه بید علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سواران ۱۳

text: تپه ده سواران ۱۳ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید - دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان قره سو، ۹۰۰ متری جنوب روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه توبره ریز ۶

text: تپه توبره ریز ۶ مربوط به دوران پارینه‌سنگی میانی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱/۷ کیلومتری شمال غرب روستای توبره ریز، ۲ کیلومتری شرق روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه توبره ریز ۵

text: تپه توبره ریز ۵ مربوط به دوران پارینه‌سنگی میانی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱/۵ کیلومتری شمال غرب روستای توبره ریز، ۲ کیلومتری شرق روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه و محوطه کلاس کمر

text: قلعه و محوطه کلاس کمر مربوط به عصر آهن دو وIII- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رودبار، بخش عمارلو، روستای ویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد حضرت فاطمه

text: مسجد حضرت فاطمه مربوط به دوره پهلوی اول است و در تبریز، خیابان تربیت، کوچه نورهاشمی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه داغ اوستی

text: تپه داغ اوستی مربوط به عصر آهن است و در شهرستان هشترود، بخش مرکزی، روستای خراسانلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد ملاکربلاییعلی

text: مسجد ملا کربلائی علی مربوط به دوره پهلوی اول است و در تبریز، خیابان امام، خیابان تربیت، روبروی کوچه کرباسی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت تقاطع حافظ و جمهوری

text: عمارت تقاطع حافظ و جمهوری مربوط به دوره پهلوی اول است و در تهران، خیابان جمهوری و حافظ، گوشه جنوب شرقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه آغ‌بولاغ

text: محوطه آغ بولاغ مربوط به عصر آهن است و در شهرستان هشترود، روستای سیف الدین کوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام مصطفوی

text: حمام مصطفوی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان اراک، بخش خنداب، شهر خنداب، محله حصار، خیابان شهید رجایی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این حمام توسط سید حاج آقا علی مصطفوی فرزند حاج آقا محمد مصطفوی به میراث فرهنگی اهدا شد. بر اساس شعر زیر از مرحوم حاج آقا قاضی زاده که دربارهٔ این اثر تاریخی سروده شده‌است تاریخ اتمام بنا این حمام سال ۱۳۸۵ هجری قمری مصادف با ۱۳۴۴ هجری شمسی می‌باشد:


title: حمام مصطفوی

text: توفیق حق رفیق کسی کاندرین جهان


title: حمام مصطفوی

text: آثار نیک خود کند نقش روزگار


title: حمام مصطفوی

text: از بهر استفاده دنیا و آخرت


title: حمام مصطفوی

text: خلق خدا برند از آن بهره بی شمار


title: حمام مصطفوی

text: در این زمان بماند یک آثار معظمی


title: حمام مصطفوی

text: از سید معظمی در قریه حصار


title: حمام مصطفوی

text: حاج سید محمد مصطفوی آنکه آورند


title: حمام مصطفوی

text: فامیل او به همیت و مردیش افتخار


title: حمام مصطفوی

text: آن مرد نیک نام و نکوکار و مهربان


title: حمام مصطفوی

text: آن سید جلیل و شریف و بزرگوار


title: حمام مصطفوی

text: این کار نیک هست یک حمام با صفا


title: حمام مصطفوی

text: هم محکم و وزین و متین است و استوار


title: حمام مصطفوی

text: دیوارهای آن همه از سنگ بسته شد


title: حمام مصطفوی

text: تا قرن‌ها بماند از او رسم و یادگار


title: حمام مصطفوی

text: تنها نه این بناست از آثار نیک وی


title: حمام مصطفوی

text: پیوسته امر خیر بدش عادت و شعار


title: حمام مصطفوی

text: همواره بود غم خور بیچاره و فقیر


title: حمام مصطفوی

text: هم یاور غریب و یتیمان دلفکار


title: حمام مصطفوی

text: افسوس و حیف ناشده اتمام این بنا


title: حمام مصطفوی

text: وادی السلام قم بشدش مرقد و مزار


title: حمام مصطفوی

text: در روز فوت وی ز ره مهر و دوستی


title: حمام مصطفوی

text: گریه کنان اهالی خنداب و هم حصار


title: حمام مصطفوی

text: البته این نتیجه نیکی است در جهان


title: حمام مصطفوی

text: مردم غلام نیکی و احسان بهر دیار


title: حمام مصطفوی

text: هر چند این بنا ره انجام طی نکرد


title: حمام مصطفوی

text: باقی بماند از سر تقدیر نیمه کار


title: حمام مصطفوی

text: لیکن آقا علی خلف امجدش نمود


title: حمام مصطفوی

text: با اهمیتی بقیه حمام برگزار


title: حمام مصطفوی

text: یارب چنان پدر به بهشتش مقام ساز


title: حمام مصطفوی

text: هم این پسر به خیر و سعادت کن استوار


title: حمام مصطفوی

text: معمار این بنای خجسته است استوه ای


title: حمام مصطفوی

text: هم نام ابراهیم خلیلش تو برشمار


title: حمام مصطفوی

text: تاریخ آن به سیصد و هشتاد و پنج شد


title: حمام مصطفوی

text: بعد از هزار از قمری این حساب دار


title: حمام مصطفوی

text: بنگر به طبع «احمد قاضی» که بسته‌است


title: حمام مصطفوی

text: عقد جواهرات ز اشعار آبدار


title: تپه قره چورلو

text: تپه قره چورلو مربوط به عصر آهن - دوره اشکانیان است و در شهرستان هشترود، بخش مرکزی، روستای کله گرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کبوترخانه شهرجرد

text: کبوتر خانه شهرجرد مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان اراک، بخش مرکزی، دهستان معصومیه، روستای شهرجرد، مزرعه شنتیائی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده سیدان

text: امامزاده سیدان مربوط به دوره پهلوی است و در اسدآباد، چهارباغ سید جمال الدین اسدآبادی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: یخچال پیرداغلان

text: یخچال پیرداغلان مربوط به دوره پهلوی است و در پاکدشت، شهرداری پاکدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه اردوغربی (سنگر)

text: مجموعه اردوغربی (سنگر) مربوط به عصر آهن I است و در شهرستان رودبار، روستای آیینه روستای واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع تویسرکان

text: مسجد جامع تویسرکان مربوط به دوره پهلوی است و در تویسرکان، میدان امام، ابتدای خیابان شهید باهنر، راسته بازار، مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل گزندر

text: پل گزندر مربوط به دوره پهلوی است و در تویسرکان، میدان جانبازان، دره گزندر (در فاصله ۷ کیلومتری میدان)، باغهای گرد وی حاشیه شهر، پل گزندر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه دکتر صالحی

text: خانه دکتر صالحی مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان خاتم، بخش مرکزی، شهر هرات، خیابان امام خمینی، خیابان نشاط، خیابان صاحب الزمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه دکتر صالحی

text: این بنای ارزشمند از گونه خانه باغ‌های هرات مربوط به معماری دوره معاصر (پهلوی) است که ساختمان دارای بنای دواشکوبه. بیرون گرا و مشرف به باغ، با پوشش سقفی ضربی، دارای تالار اصلی و اتاق‌های متعدد، با تزییناتی از جمله آجرکاری و گچ‌بری‌های زیبا در نماهای شمالی و جنوبی، شرفی‌های لب بام که زیبایی بصری بنا را دوچندان کرده است.


title: خانه دکتر صالحی

text: مصالح مورد استفاده دربنا نیز شامل آجر، ملات کاه‌گل، اندود گچ کوهی است. از اندام‌های خانه می‌توان به سردر ساده و مردم وار، هشتی، دالان، اتاق‌های طبقه پایین که دارای پستو هستند، تنورخانه، سرویس بهداشتی، محوطه باغ، مطبخ، رواقی کوچک و در طبقه بالا چند اتاق و مهتابی رو به باغ است. هندسه‌ی پلان نیز به‌صورت L شکل و دارای کشیدگی شرقی-غربی است.


title: خانه دکتر صالحی

text: این بنا دارای تزییناتی در نمای خود از نوع گچ بری هایی به اشکال اشک و گل های شش پر و نیز گلدانی است که به صورت قرینه در نمایه کار رفته است. از دیگر تزیینات آن می توان به آجرهای به کار رفته در خط آسمان بنا اشاره نمود.


title: آب‌انبار حاجی کریم

text: آب‌انبار حاجی کریم مربوط به دوره پهلوی است و در مهریز، محله استهریج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار حاج علی‌محمد

text: آب‌انبار حاج علی محمد مربوط به دوره پهلوی است و در میبد، میدان شهرداری، بلوار قاضی میر حسین، بلوار شهید جعفری نژاد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه علیمرادیان

text: مدرسه علیمرادیان مربوط به دوره پهلوی است و در نهاوند، خیابان ابوذر، میدان ۲۲ بهمن، مسجد و مدرسه علمیه آقای شیخ عزیز الله علیمرادیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: حمام پای قلعه

text: حمام پای قلعه مربوط به دوره پهلوی است و در نهاوند، خیابان فجر اسلام، نرسیده به میدان شهید غفاری، حمام پای قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: دفتر کارخانه چرم‌سازی

text: دفتر کارخانه چرم سازی مربوط به دوره پهلوی است و در همدان، خیابان آزادگان، انتهای خیابان توحید، دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار حاجی حسن

text: آب‌انبار حاجی حسن مربوط به دوره پهلوی است و در یزد، خیابان کاشانی، کوچه ویلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد ملا جعفر

text: مسجد ملا جعفر مربوط به دوره پهلوی ۴۰ سال است و در شهرستان کرمان، شهر جوپار، آستانه شاهزاده حسین، کوچه محله کوثر خیز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: برج سیاهوئیه

text: برج سیاهوئیه مربوط به دوره زند است و در شهرستان خاتم، بخش مرکزی، دهستان فتح‌آباد، روستای سیاهوئیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: برج سیاهوئیه

text: این برج واقع در خاتم شهر بخش مرکزی (هرات) روستای سیاهوئیه (۷کیلومتری هرات) واقع شده است این برج در حال تخریب بوده و هیچگونه مرمتی نیز نشده است از قلعه‌های بزرگ سیاهوئیه (قلعه خیرآباد و قلعه سیاهوئیه) فقط همین یک برج دست نخورده باقی‌مانده


title: حمام ملا باقرعلیا

text: حمام ملا باقرعلیا مربوط به دوره زند است و در شهرستان شازند، بخش سربند، دهستان مالمیر، روستای ملاباقر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه زورآوند۲

text: تپه زورآوند۲ مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان اراک، بخش مرکز ی، شهر داودآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: استودان حوض برد عاشقان

text: استودان حوض بردعاشقان مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، ۵۰۰ متری جنوب بنای شمشیره داره رش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۷۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: زبان نوقایی

text: زبان نوقایی از زبان‌های ترکی رایج در کشور روسیه است که در جنوب غرب روسیه و به ویژه در منطقه کاراچای-چرکسیا حدود نود هزار تن گویشور دارد. گویشوران این زبان از تیره‌های تاتار هستند و به این زبان که گونه‌ای از زبان‌های قپچاق به‌شمار می‌رود تکلم می‌کنند. خط مورد استفاده برای نگارش این زبان خطوط فارسی و سیریلیک است.


title: زبان نوقایی

text: زبان نوقایی به گروه زبان‌های ترکی میانه تعلق دارد و می‌توان آن را در گروه قبچاق، زیرگروه قبچاق-نوقای جای داد. زبان نوقایی بیش از هر زبانی دیگر با زبان‌های قره‌قالپاقی و قزاقی نزدیکی دارد. نوقایی از نظر تقسیم‌بندی قبیله‌ای سه گروه گویشی دارد، یعنی «نوقایی»، «آق‌نوقایی» و «قره‌نوقایی».


title: زبان نوقایی

text: زبان ادبی نوقایی از زمان حکومت شوراها به بعد توسعه یافته‌است. کوشش‌هایی که در جهت یک دست کردن زبان نوگای به عمل آمده‌است، رفته رفته اختلاف گویش‌ها را از میان می‌برد. در حال حاضر اختلاف عمده میان این گویش‌ها اختلاف آوایی است. واژگان این زبان حاوی عناصر زیاد عربی و فارسی است. واژه‌های روسی زیادی نیز از قبل یا بعد از انقلاب به این زبان وارد شده‌است. برای امور اداری، قضایی و سایر امور دولتی معمولاً از زبان روسی استفاده می‌شود. این زبان به‌طور قطع در معرض خطر Definitely endangered قرار دارد.


title: زبان نوقایی

text: نام نوقای از نام نوقای خان نوه چنگیز خان مغول ریشه گرفته‌است. نوقایی‌ها اقوام بیابانگردی بودند که در سده سیزدهم میلادی کنترل نواحی رود دانوب را بدست گرفتند. بعدها در منطقه دریای سیاه حوالی اوکراین مستقر شدند. در سده نوزدهم میلادی شمار زیادی از افراد این قوم به مناطق مختلف کوچ کردند. شماری به رومانی و ترکیه رفته برخی نیز در روسیه و قفقاز سکنی گزیدند. آنهایی که در ترکیه بودند به دلیل سیاست تک‌زبانی ترکیه و همگون‌سازی به تدریج ترک‌زبان شدند و زبان نوقایی امروزه تنها میان افراد سالخورده نوقایی در ترکیه مورد استفاده است. در سال ۱۹۷۳ شماری روزنامه‌ها و جراید در قفقاز بزبان نوقایی نوشته و چاپ شد اما به دلیل دورافتاده بودن نواحی نوقایی زبان معمولاً این نوشته‌ها آنجا بدستشان نمی‌رسید. هم‌اکنون شمار گویشوران این زبان را حدود نود تا یکصدهزار تن می‌دانند.


title: زبان نوقایی

text: پس از اینکه مدت‌ها از خطی وام گرفته از خط عربی برای نگارش این زبان استفاده می‌شد. این خط چند نشانه اضافی داشت که برای نوشتن آواهای نوقایی مناسب گردد. از سال ۱۹۲۸ الفبای لاتین در لاتین سازی روسی برای این زبان در نظر گرفته شد که حروف آن بدین صورت بود: بعدها در سال ۱۹۳۹ دوباره الفبای روسی به نحوی که برای زبان نوقا مناسب باشد مجدد بکار گرفته شد.


title: گنبد میل صفی

text: گنبد میل صفی مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، ۱۵۰ متری غرب روستای کوئیک حاتمی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آتشکده فردقان

text: بقایای آتشکده فردقان مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان فراهان، بخش خنجین، شهر خنجین، روستای فردقان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: محوطه حسینی

text: محوطه حسینی مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان دیره، ۷۰۰ متری شمال شرق روستای نسار دیره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دارون ۲

text: تپه دارون ۲ مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان دیره، ۸۰ متری غرب روستای دارون ۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کاسه کران ۶

text: محوطه کاسه کران ۶ مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان چله، شمال غربی روستای کاسه کران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خانه شیر

text: تپه خانه شیر مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان نیر، بخش کورائیم، دهستان یورتی غربی، روستای خانه شیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه درمان بوینی

text: تپه درمان بوینی مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان نیر، بخش کورائیم، دهستان مهمان دوست، روستای مهمان دوست واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سائین

text: تپه سائین مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان نیر، بخش کورائیم، دهستان یورتچی شرقی، روستای سائین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عمادیه

text: تپه عمادیه مربوط به دوره ساسانیان - دوره ایلخانی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۷۰۰ متری جنوب غرب روستای ده پهن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عمادیه

text: در زمان حکومت عمادالدوله‌میرزای دولتشاه قاجار در کرمانشاه، بر روی این تپه کاخی ساخته‌شد که با نام کاخ یا عمارت عمادیه نام‌گذاری شد و از آن به بعد این تپه را به نام آن کاخ، عمادیه نامیدند. کاخ عمادیه در دورۀ پهلوی تخریب شد.


title: تپه نیار

text: تپه نیار مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در اردبیل، شهرک نیار نرسیده به شهرک صنعتی فاز دو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.وتونلی به قطریک وسی سانتی‌متری در زیر ان وجودداردکه ابتدا یان معلوموانتهای نامعم دارد>!


title: تپه ماغال باشی سفلی

text: تپه ماغال باشی سفلی مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، بخش مرکزی، دهستان آنی، روستای تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خانم دوشان‌تپه‌سی

text: تپه خانم دوشان تپه سی مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زنجان، بخش مرکزی، دهستان بوغدا کندی، ۱ کیلومتری شمال غرب روستای گل بلاغی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: پناهگاه سنگی سراب شیرزادی ۲

text: پناهگاه سنگی سراب شیرزادی ۲ مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان چله، ۵۳۰ متری شرق روستای سراب شیرزادی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کاظمی

text: تپه کاظمی مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان همدان، بخش شراء، دهستان جیحون دشت، روستای یکله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه استوج

text: تپه استوج مربوط به دوره ساسانیان -قرون میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ساوه، بخش مرکزی، دهستان قره چای، روستای استوج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چقاوقفی

text: تپه چقاوقفی مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان الیگودرز، بخش بشارت، دهستان پیشکوه ذلقی، روستای چقاوقفی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: نارنج تپه

text: نارنج تپه مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان جوین، بخش مرکزی، روستای انداده (اندیه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه پیر خاموش

text: آرامگاه پیر خاموش مربوط به دوره سلجوقیان است و در مرند، خیابان هفت تیر شرقی، کوچه صمصامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده عبدالله و طاهر

text: امامزاده عبدالله و طاهر مربوط به دوره صفوی است و در کرج، بخش آسارا، دهستان آدران، روستای کندر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار میدان سنگ

text: آب‌انبار میدان سنگ مربوط به دوره صفوی است و در اردکان، بلوار آیت اله خامنه‌ای، خیابان شهید قانعی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دژ آق‌قلا

text: دژآق قلا مربوط به دوره صفوی است و در آق قلا، حاشیه خیابانهای خرمشهر و بسیج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کرکبودکهنه

text: محوطه کرکبودکهنه مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان الیگودرز، بخش بشارت، دهستان پیشکوه ذلقی، ۱۰۰ متری غرب روستای کرکبود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده بی‌بی شهربانو

text: امامزاده بی بی شهربانو مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان آشتیان، بخش مرکزی، دهستان گرکان، جنوب روستای آهو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.سایت رسمی روستای آهو


title: آسیاب‌آبی بحنورد

text: آسیاب آبی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان بجنورد، بخش راز و جرگلان، ۴ کیلومتری جنوب غربی شهرراز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای کمانج علیا

text: کاروانسرای کمانج علیا مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان تبریز، بخش مرکزی، دهستان اسپران، شمال روستای کمانج علیاء واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه شاهزاده احمد کوهین

text: آرامگاه شاهزاده احمد کوهین مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان تفرش، بخش مرکزی، دهستان بازرجان، شمال روستای کوهین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حوض‌انبار میدان

text: حوض انبار میدان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان خواف، بخش سنگان، دهستان پایین خواف، روستای برآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حوض‌انبار نیازآباد

text: حوض انبار نیازآباد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان خواف، بخش سنگان، دهستان بستان، روستای نیازآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزادگان جعفر بین محمد و فضل بن محمد

text: بنای امزادگان جعفر بین محمد و فضل بن محمد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان شازند، بخش مرکز ی، شهر آستانه، خیابان امام خمینی، میدان سپاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد صاحب الزمان

text: مسجد صاحب الزمان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، دهستان سامن، روستای ضربعلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه محمد مسعود

text: آرامگاه محمد مسعود مربوط به دوره صفوی - دوره پهلوی اول است و در شهرستان اراک، بخش خنداب، شهر خنداب، میدان انقلاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبارهای زردگ

text: آب انبارهای زردگ مربوط به دوره صفوی - دوره پهلوی است و در شهرستان اردکان، بخش مرکزی، محله زردگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار دق

text: آب‌انبار دق مربوط به دوره صفوی - تا دوره افشار است و در شهرستان اردکان، بخش مرکزی، کشتزار اصیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه موت‌آباد ۲

text: تپه موت آباد ۲ مربوط به دوره صفوی - سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اراک، بخش مرکزی، دهستان معصومیه، روستای موت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بازارچه علی بیک

text: بازارچه علی بیک مربوط به دوره صفوی تا دوره افشار است و در اردکان، خیابان میرداماد، کوی علی بیک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه چشمه کرکبود

text: محوطه چشمه کرکبود مربوط به دوره صفوی تا دوره قاجار است و در شهرستان الیگودرز، بخش بشارت، دهستان پیشکوه ذلقی، ۲۵۰م غرب روستای کر کبود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سیاه‌بید علیای ۳

text: تپه سیاه بید علیای ۳ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۲۰۰ متری جنوب روستای سیاه بید علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سواران ۶

text: تپه ده سواران ۶ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱/۲ کیلومتری شرق و جنوب شرق روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بابول

text: تپه بابول مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۶۰۰ متری شمال غرب روستای سفید چغا دوده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سواران ۱۵

text: تپه ده سواران ۱۵ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۶۰۰ متری جنوب شرق روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سواران۱۴

text: تپه ده سواران۱۴ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان قره سو، ۸۰۰ متری جنوب روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سواران ۱۸

text: تپه ده سواران ۱۸ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، شرق روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سواران ۷

text: تپه ده سواران ۷ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان قره سو، ۱/۸ کیلومتری جنوب روستای ده سواران، ۲ کیلومتری شمال شرق روستای عمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سوراران ۱۷

text: تپه ده سوراران ۱۷ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۶۰۰ متری جنوب شرق روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه امامزاده طوسی

text: تپه امامزاده طوسی مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی - دوره نوسنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱۰۰ متری جنوب شرق روستای بیجانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سیاه‌بید علیای ۶

text: تپه سیاه بید علیای ۶ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی - هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۵۰۰ متری جنوب شرق روستای سیاه بید علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای یعقوب یاری

text: کاروانسرای یعقوب یاری مربوط به دوره قاجار است و در همدان، میدان امام، خیابان بابا طاهر، راسته پیغمبر، کاروانسرای یعقوب یاری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سرداب جهانستان

text: سرداب جهانستان مربوط به دوره قاجار است و در ابرکوه، میدان امام حسین (ع)، خیابان نسفی، محله جهانستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سرداب سهراب

text: سرداب سهراب مربوط به دوره قاجار است و در ابرکوه، جاده کمربندی، مزرعه دولت‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار آقا شمس

text: آب‌انبارآقا شمس اثری تاریخی مربوط به دوره قاجار است و در اردکان، محله بازارنو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد میرزا آقاجانی

text: مسجد میرزا آقاجانی مربوط به دوره قاجار است و در اسدآباد، میدان امام، خیابان فرهنگ، کوچه رسالت، محله میدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: میدان محله پایین

text: میدان محله پایین مربوط به دوره قاجار است و در اسکو، محله میدان اسکو، محله پایین سر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد دباغخانه

text: مسجد دباغ خانهٔ اهر مربوط به دوره قاجار است و در اهر، خیابان رسالت، کوچه دباغخانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار حوض رحیم

text: آب‌انبار حوض رحیم مربوط به دوره قاجار است و در بافق، ابتدای خیابان مهدیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام زرهان

text: حمام زرهان مربوط به دوره قاجار است و در تویسرکان، خیابان شریعتی، کوچه یعقوبی، محله زرهان، مابین کوچه مسلم بن عقیل، کوچه روحانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد زرهان

text: مسجد زرهان مربوط به دوره قاجار است و در تویسرکان، خیابان شریعتی، کوچه یعقوبی، محله زرهان، کوچه مسلم بن عقیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد زرهان

text: این مسجد سایتی دارد که فعالیت های هیئت های آن را به صورت گزارش، عکس و فیلم آؤشیو نمونه با آدرس: www.zerhan.ir


title: حمام سرابی

text: حمام سرابی مربوط به دوره قاجار است و در تویسرکان، خیابان امام حسین، محله سرابی، جنب کوچه شهید امیدی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام سرابی

text: حمام سرابی با کمک میراث فرهنگی تویسرکان در سال ۱۳۹۰الی۱۳۹۱ توسط شرکت الوند سبز تویسرکان ترمیم وتعمیر شده ودرشهریور ۱۳۹۱ با عنوان سفرخانه سراب شروع به کار نموده است.


title: قلعه خسروآباد

text: قلعه خسروآباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ابرکوه، بخش مرکز ی، دهستان فراغه، روستای خسروآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه سعدا مصلح‌آبادی

text: منزل سعدا مصلح آبادی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اراک، بخش مرکزی، دهستان مشهد میقان، روستای مصلح آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع گوگان

text: مسجد جامع گوگان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان آذرشهر، بخش گوگان، شهر گوگان، میدان نماز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام فیروزسالار

text: حمام فیروزسالار مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان آذرشهر، بخش مرکزی، دهستان قاضی‌جهان، روستای فیروزسالار، خیابان ولیعصر، کوچه علی عنبر، میدان عاشورا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام خورسند

text: حمام خورسند مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بابک، بخش مرکزی، دهستان خورسند، روستای خورسند، خیابان امام، کوچه حضرت ابوالفضل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: حمام بهمنی

text: حمام بهمنی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بهار، خیابان امام خمینی، خیابان آیت الله طالقانی، کوچه شهید طالبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: نمازخانه کهنه‌لو

text: نمازخانه کهنه لو مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان تفرش، باغات واقع در شمل شرق شهر تفرش، مظهر قنات کهنه لو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: غسالخانه نقوسان

text: غسالخانه نقوسان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان تفرش، بخش مرکزی، دهستان بازرجان، روستای نقوسان، محله پایین ده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل قلعه شیخ

text: پل قلعه شیخ مربوط به دوره قاجار است و در سال ۱۳۱۷ هجری قمری ، ۱۲۷۸ هجری شمسی و سال ۱۸۹۹ میلادی ساخته شده است و در شهرستان تویسرکان، بخش مرکزی، دهستان حیقوق نبی، روستای قلعه شیخ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: سقاوه میان ده

text: سقاوه میان ده مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان خواف، خیابان شهاب، کوچه مسجد جامع، مسجد جامع ۸ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد چاله

text: مسجد چاله مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان زرندیه، بخش مرکزی، شهر مامونیه، خیابان امام حسین، کوچه نورانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار مقیسه

text: آب‌انبار مقیسه مربوط به دوره قاجار است و در روستای مقیسه از توابع بخش باشتین شهرستان داورزن روستای مقیسه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کارگاه سفالگری برآباد

text: کارگاه سفالگری برآباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان سبزوار، بخش روداب، دهستان فروغن، ۱۰۰ متری شرق روستای برآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده سید علی

text: امامزاده سید علی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان داورزن، بخش مرکزی، دهستان کاه، ۳۰۰ متری جنوب شرق روستای بروغن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع خسروآباد

text: مسجد جامع خسروآباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان داورزن، بخش مرکزی، دهستان کاه، مرکز روستای خسروآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حوض‌انبار براباد

text: حوض انبار براباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان سبزوار، بخش روداب، دهستان فروغن، روستای برآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه پیر صبا

text: مقبره پیر صبا مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کرمان، بخش شهداد، دهستان تکاب، محور نهبندان، نرسیده به روستای ده سیف، ۲ کیلومتری بعد از دوراهی کمپ، سمت راست جاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه خاندان دارابی

text: آرامگاه خاندان دارابی (۲) مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کمیجان، بخش مرکزی، دهستان اسفندان، روستای وفس، محله میان داران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است همچنان خاندان دارابی در حال زندگی در وفس میباشند. از نوادگان خاندان دارابی میتوان به هادی دارابی (ساکن وفس)طاهر دارابی (ساکن تهران) هوشنگ دارابی و...نام برد در مرحله بعدی شجره نامه خاندان دارابی را برای علاقه مندان بارگزاری مینمایم.


title: برج خانه مقیس‌آباد

text: برج خانه مقیس آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کوهبنان، بخش مرکزی، دهستان شعبجره، روستای مقیس آباد، ابتدای مسیر ورودی روستا، منزل دوم، سمت چپ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه حاج منتصر الملک

text: حسینیه حاج منتصر الملک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، دهستان آورزمان، روستای آورزمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده سام و هام

text: امامزاه سام و هام مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، شهر سامن، گلزار شهدای قدیمی سامن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد باب‌الحوائج

text: مسجد باب‌الحوائج مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان جوکار، روستای ننج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: رباط کهنه

text: رباط کهنه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان مهریز، بخش مرکزی، دهستان خورمیز، روستای سریزد، محله سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده بدیع‌الزمان

text: امامزاده بدیع الزمان انگشته مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نهاوند، بخش مرکزی، دهستان گاماسیاب، روستای انگشته بدیع الزمان، ۲ کیلومتری شمال غربی روستا انگشته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام چماه

text: حمام چماه مربوط به دوره قاجار است و در کوهبنان، چهارراه امام، خیابان طالقانی غربی، پایین‌تر از خیابان فردوسی، سمت چپ، مجاور ترمینال مسافرتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام چماه

text: پایگاه خبری کوهبنان امید


title: مسجد شیخ تاج‌الدین

text: مسجد شیخ تاج الدین مربوط به دوره قاجار است و در مراغه، تقاطع خیابان حق نظر و دکتر چمران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه بناهای حاج غفار

text: مجموعه بناهای حاج غفار مربوط به دوره قاجار است و در مراغه، خیابان چمران، کوچه حاج غفار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد حاج خدارحم

text: مسجد حاج خدارحم مربوط به دوره قاجار است و در نهاوند، خیابان ابوذر، کوچه حاج خدارحم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کاروانسرای قبله

text: کاروانسرای قبله مربوط به دوره قاجار است و در همدان، میدان امام خمینی، خیابان باباطاهر، راسته قبله، کاروانسرای قبله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه سید طاووس

text: بقعه سید طاووس مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام خمینی، محله فهادان، کوچه آب انبار وزیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه لرد آسیاب

text: حسینیه لرد آسیاب مربوط به دوره قاجار است و در یزد، بلوار بسیج، کوچه دوازدهم، محله لرد آسیاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه کوچه صندوق‌ساز

text: حسینیه کوچه صندوق ساز مربوط به دوره قاجار است و در یزد، محله دروازه شاهی، کوچه صندوق ساز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: زورخانه تختی

text: زورخانه تختی مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان قیام، کوچه امامزاده، کوچه علی محمد شریعت بالا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: چهارطاقی کارچان

text: چهار طاقی کارچان مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در شهرستان اراک، بخش مرکزی، دهستان معصومیه، روستای کارچان، درمیان گورستان عمومی روستا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: قلعه حسن ابدال

text: قلعه حسن ابدال مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در شهرستان بهار، بخش صالح آباد، دهستان دیم کاران، روستای حسن ابدال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه کلاته مزینان

text: بقعه کلاته مزینان مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در شهرستان داورزن، بخش مرکزی، دهستان مزینان، ودر قسمت مرکزی میان قبرستان روستای کلاته مزینان واقع شده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. اکنون دارای اهمییت زیادی در بین مردم آن دیار است.


title: کاروانسرای روحیه

text: کاروانسرای روحیه مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در همدان، میدان امام، خیابان اکباتان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای بانک

text: کاروانسرای بانک مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در همدان، میدان امام، خیابان بابا طاهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای نو (همدان)

text: کاروانسرای نو مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در همدان، میدان امام، خیابان باباطاهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سردرب خانه

text: سردرب خانه مربوط به دوره قاجار - دوره معاصر است و در تهران، میدان قدس، خیابان شریعتی، نبش کوچه کاشف واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تکیه محله کوثر خیز

text: تکیه محله کوثر خیز مربوط به دوره قاجار ۸۰ تا ۱۰۰ سال است و در شهرستان کرمان، بخش ماهان، شهر جوپار، آستانه شاهزاده حسین، کوچه محله کوثر خیز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد کهنه (قدیمی)

text: مسجد کهنه (قدیمی) مربوط به دوره قاجار ۱۵۰ تا۲۰۰ سال است و در شهرستان رفسنجان، بخش نوق، ، روستای قائمیه، خیابان اصلی (شهدا)، منتهی الیه شمالی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه ویل جنوبی

text: محوطه ویل جنوبی مربوط به عصر آهن I است و در شهرستان طوالش، بخش مرکزی، روستای ویل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چیا کره کال ۲

text: تپه چیا کره کال ۲ مربوط به عصر مس است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، ۵۰۰ متری شمال شرقی سوله ورزشی شهر کونانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چیا گرده له مافی

text: تپه چیا گرده له مافی مربوط به عصر مس است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، دهستان کونانی، ۴۰۰ متری شمال سوله ورزشی شهر کونانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چال تپه مرکزی

text: چال تپه مرکزی مربوط به عصر مس است و در شهرستان همدان، بخش شراء، دهستان جیحون دشت، روستای جیحون آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کوچک گله له ته تیر

text: محوطه کوچک گله له ته تیر مربوط به عصر مس - دوره اشکانیان است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، دهستان کونانی، ۲ کیلومتری جنوب روستای منار علی عسگر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌های باستانی چنارک

text: تپه‌های باستانی چنارک مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشهد، روستای چنارک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه تنگ قلا ۱

text: محوطه تنگ قلا ۱ مربوط به عصر مس - عصر آهن است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش پاپی، دهستان کشور، ۴ کیلومتری غرب دره نسو، منطقه تنگ قلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چیا حسننی

text: تپه چیا حه س نه نی مربوط به عصر مس - عصر برنز - عصر آهن است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، دهستان کونانی، ۸۰۰ متری جنوب روستای حیدرخانی، ۳۰۰ متری جنوب باغ مولا مراد بهاری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه عبد کثیر

text: بقعه عبد کثیر مربوط به صدر اسلام است و در لار، ۱ کیلومتری اوز، کنار کاروانسرای عبد کثیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چال تپه شرقی

text: چال تپه شرقی مربوط به عصر مس - عصر مفرغ است و در شهرستان همدان، بخش شراء، دهستان جیحون دشت، روستای جیحون آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه سه فوری

text: محوطه سهٔ فوری مربوط به عصر مس - عصر مفرغ - عصر آهن است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، دهستان کونانی، ۲ کیلومتری جنوب غربی روستای بساط بگی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه پیر زاویه لار

text: مقبره پیر زاویه لار مربوط به دوره صفویه است و در لار، خیابان مدرس شمالی، کوچه روبروی مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه پیر زاویه لار

text: در دوران شاه عباس بنا به سیاستهای عصر صفوی، جمعی از روحانیون شیعه به لار منتقل می شوند تا امور مذهبی منطقه را به دست گیرند. یکی از این روحانیون «سید محمد زاویه» بود که از قدیمی ترین روحانیون شیعه در لار می باشد. سید محمد زاویه بن سید علی بن سید محمد بن سید اسدالله بن سید عبدالمطلب بن سید عبدالله جرجانی به فرمان شاه عباس در دوره صفویه برای ترویج اسلام از اصفهان که محل تحصیل او بوده به لار عزیمت می نماید. سید محمد اهل گرگان بوده که در اصفهان به تحصیل اشتغال داشته و به سبب اینکه در گوشه ای از مدرسه اصفهان زندگی می کرده به زاویه اشتهار یافته است.


title: آرامگاه پیر زاویه لار

text: پیر زاویه در لار در محله امامزاده مدفون است و خانواده های مصطفوی، تبیان، مورخ و شیخ الاسلامی از همان شجره اند. مقبره وی در شهر قدیم لار در یکی از کوچه های محله پاقلعه، نزدیک امامزاده میرعلی بن حسین واقع است.


title: آرامگاه پیر زاویه لار

text: اگرچه بر اساس مدارک موجود، از لحاظ اجتماعی پیش از دوران صفویه حداکثر جمعیت اهل سنت را داشته است و دارای گروه های قدرتمند مذهبی شاخه متصوّفه بوده است ، اما از دوره صفویه به بعد بر اثر اعمال سیاست های ویژه مذهبی، بافت اجتماعی آن دچار تغییرات عمده ای شد و دو گروه مذهبی تشیع و تسنن و بومیان یهودی از عمده ترین گروه های مذهبی آن به شمار می آمدند. نخستین هسته های شکل گیری قدرت روحانیت شیعه در فارس جنوبی از دوره صفویه آغاز شد و مهاجرت سادات گلپایگان به لارستان و نواحی جنوبی فارس از دوره شاه عباس اول و با عنوان اداری «شیخ الاسلام» شکل گرفت. سید محمد زاویه از نخستین روحانیون مهاجر عصر صفویه به لارستان است که مقبره او در یکی از محلات قدیم لار واقع شده است. کتیبه مقبره او در حفریات سال ۱۳۸۰ به دست آمد که نسبت او را به موسی کاظم رسانده است. خاندان سید محمد زاویه و بازماندگان ایشان با عنوان «شیخ الاسلامی» در لارستان و فارس جنوبی در دوران افشاری و زندیه و قاجاری در منطقه حضور فعال و مثمر ثمر داشته اند.


title: آرامگاه پیر زاویه لار

text: آخرین نسل ذکور سادات «زاویه» در دوره ناصرالدین شاه قاجار از دنیا رفت و دوره اقتدار این خانواده در بافت مذهبی لارستان و جنوب فارس قطع و منطقه با خلا حضور روحانی روبرو شد. فتحعلی خان گراشی، بیگلربیگی لارستان، با اطلاع از این موضوع در صدد دعوت روحانی بر آمد و از این رو، آیت الله شیخ علی رشتی را به لار دعوت کرد. حضور این روحانی در منطقه چندان نپایید و عدم همراهی کامل او با فتحعلی خان بیگلربیگی لارستان، و حمایت قطعی از مردم موجب شد که ایشان در ۱۳۰۷ هجری در یک حادثه مشکوک فوت میکند و در اذهان مردم شایع شد که او توسط دست نشاندگان بیگلربیگی لارستان مسموم شده است.


title: آرامگاه پیر زاویه لار

text: این حادثه موجب تحریک افکار عمومی و شکل گیری اقداماتی شد که نهایتاً به دعوت آیت الله لاری از نجف منتهی گردید. در پی جلسه مشورتی تجار لارستان با شناخت کامل از شرایط اجتماعی و سیاسی منطقه و در یک اقدام پیشگیرانه در صدد دعوت روحانی بر آمدند اعزام هیأت تجار به نجف و مهارت «سید» به لارستان در ۱۳۰۹ هجری نتیجه کوتاه مدت اقداماتی بود که با هدف مبارزه قطعی با حکام محلی و استقرار امنیت شکل گرفت.


title: محوطه کله شیر مه قویلون

text: محوطه کله شیر مه قویلون مربوط به عصر مس - مفرغ است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، دهستان کونانی، ۱۰۰ متری شمال تنگه اسفندیار خان، دامنه کوه داگله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سفید چغا دوده ۴

text: تپه سفید چغا دوده ۴ مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۱ کیلومتری شمال غرب روستای سفید چغا دوده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پناهگاه سنگی کوه زرد

text: پناهگاه سنگی کوه زرد مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان چله، ۳۰۰ متری شمال غربی روستای بان میا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: محوطه جنوب تنگه سفر وه گ خیارون

text: محوطه جنوب تنگه سفر وه گ خیارون مربوط به دوره نوسنگی - عصر مس است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، دهستان کونانی، ۵۰۰ متری جنوب تنگه سفر وه گ کوه خیارون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه سنگی چهل من سنگ

text: بقایای قلعه سنگی چهل من سنگ مربوط به صدر اسلام- دوره صفوی است و در شهرستان مشهد، روستای چهل سنگ علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه قویله

text: محوطه قویله مربوط به دوره نوسنگی - عصر مس - عصر مفرغ است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، دهستان کونانی، ۱ کیلومتری جنوب روستای حیدرخانی، دامنه غربی مادیان کوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چیا پاچه خیارون

text: ًتپه چیا پاچه خیارون مربوط به دوره نوسنگی - عصر مفرغ است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، دهستان کونانی، ۲۰۰م جنوب تنگه‌ای درکوه خیارون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده اسماعیل غریب مزرعه

text: امامزاده اسماعیل غریب مزرعه مربوط به سدهٔ ۴ تا ۶ ه.ق است و در شهرستان آبیک، بخش مرکزی، روستای غریب مزرعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه خوادای

text: محوطه خوادای مربوط به دوره نوسنگی - عصر مفرغ - عصر آهن است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، دهستان کونانی، ۱/۵ کیلومتری جنوب شرق روستای منار علی عسگر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه امرای میرشریف خنج

text: مقبره امرای میرشریف خنج مربوط به اواخر دوره تیموریان -اوائل دوره صفوی است و در لار، خیابان پارک شهر، داخل قبرستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سرآب ۱

text: تپه سرآب ۱ مربوط به دوره نوسنگی - مس و سنگ است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۹۰۰ متری شرق و شمال شرق روستای سیاه بید سفلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سرآب ۱

text: تپهٔ سرآب از سکونت‌گاه‌های نوسنگی پیش‌ازسفال منطقه بوده‌است که به‌سبب نبود خانه و ابزار کشاورزی و کشف مقادیر زیادی استخوان گوسفند و بز، می‌توان گفت کمپ فصلی عشایر رمه‌گردان بوده‌است. در کاوش‌ها در سرآب نشانه‌های از دیوارهای خشتی و سفال نیز پیدا شده‌است و به‌نظر می‌رسد بعدها سکونت‌گاهی دائمی هم در سرآب بوده‌است.


title: محوطه سفر خونی

text: محوطه سفر خونی مربوط به دوره نوسنگی - هزاره ۴ قبل از میلاد - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، دهستان کونانی، شمال دبیرستان امام خمیمنی، سپاه پاسداران و بخشداری کونانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: رباط خارفیروزی

text: رباط خار فیروزی مربوط به اواخر دوره صفوی است و در شهرستان بجستان، روستای خارفیروزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گلیک چای

text: تپه گلیک چای مربوط به دوره هخامنشی - دوره اشکانیان است و در شهرستان زنجان، بخش مرکزی، دهستان قلتوق، ۱/۲ کیلومتری شمال روستای حاجی بچه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه مراد دره سی

text: محوطه مراد دره سی مربوط به دوره هخامنشی - دوره اشکانیان است و در شهرستان زنجان، بخش مرکزی، دهستان بوغدا کندی، ۱۵۰ متری جنوب شرق روستای بوغدا کندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده سید قاسم (زبرخان)

text: امامزاده سید قاسم مربوط به اواخر دوره صفوی است و در شهرستان زبرخان، شهر اسحاق‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه گوگجه قیا

text: تپه گوگجه قیا مربوط به دوره هخامنشی - دوره اشکانیان است و در شهرستان زنجان، بخش مرکزی، دهستان قلتوق، شمال روستای گوگجه قیا، چسبیده به خانه‌های روستا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کهریز

text: محوطه کهریز مربوط به دوره هخامنشی - دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان میان دربند، حدود ۲ کیلومتری شمال روستای کهریز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان خدرآباد

text: گورستان خدرآباد مربوط به اواخر دوره صفوی -اواخر دوره قاجار است و در شهرستان بروجن، بخش بلداجی، روستای خدرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کت یری وهران

text: محوطه کت یری وهران مربوط به دوره هخامنشی - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های اولیه ومیانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ماهنشان، بخش مرکزی، دهستان ماهنشان، ۲ کیلومتری شرق روستای وهران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سفید چغا سرکن

text: تپه سفید چغا سرکن مربوط به عصر آهن دو - دوره سلجوقیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، حاشیهٔ غربی روستای متروک سفید چغای سرکن، بر ساحل جنوبی رودخانهٔ قره سو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان کنگ

text: قبرستان کنگ مربوط به اواخر دوره صفوی -اواخر دوره قاجار است و در شهرستان مشهد، بخش طرقبه، روستای کنگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه قمر عالی ۱

text: محوطه قمر عالی ۱ مربوط به عصر آهن دو I است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان چله در جنوب، چسبیده به روستای قمرعالی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه چشمه پهن فریدون ۳

text: محوطه چشمه پهن فریدون ۳ مربوط به عصر آهن دو I است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان چله، ۲۵۰ متری جنوب غربی روستای چشمه پهن فریدون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه پیرکربلایی علی

text: بقعه پیرکربلایی علی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در ۲ کیلومتری جاده قدیم لار، شیراز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه زرناس ۲

text: تپه زرناس ۲ مربوط به عصر آهن است و در اردبیل، ۱۰۰ متری شرق بزرگراه بسیج، ۷۵ متری شمال پادگان نظامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دول آسیاب

text: تپه دول آسیاب مربوط به عصر آهن است و در شهرستان الیگودرز، بخش بشارت، دهستان پیشکوه ذلقی، ۳ کیلومتری جنوب شرقی روستای قلیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سراچه منزل حاجی معین

text: سراچه منزل حاجی معین مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بیدخت، خیابان بهار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه استل دیمه

text: محوطه استل دیمه مربوط به عصر آهن است و در شهرستان الیگودرز، بخش بشارت، دهستان پیشکوه ذلقی، ۳ کیلومتری شمال روستای کرکبود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه حاجی معین

text: خانه حاجی معین مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بیدخت، خیابان بهار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه پل تنگ قلا

text: محوطه پل تنگ قلا مربوط به عصر آهن است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش پاپی، دهستان کشور، ۳/۱ کیلومتری غرب دره نسو، منطقه تنگ قلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه تنگ قلا ۲

text: محوطه تنگ قلا ۲ مربوط به عصر آهن است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش پاپی، دهستان کشور، ۳/۷ کیلومتری غرب دره نسو، منطقه تنگ قلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام ممتاز

text: حمام ممتاز مربوط به اواخر دوره قاجار است و در درگز، خیابان امام خمینی (ره)، امام خمینی ۳۰، نبش خیابان رضوان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه تنگ قلا ۴

text: محوطه تنگ قلا ۴ مربوط به عصر آهن است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش پاپی، دهستان کشور، ۳/۳ کیلومتری غرب دره نسو، منطقه تنگ قلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دره نسو ۴

text: تپه دره نسو ۴ مربوط به عصر آهن است و در شهرستان خرم‌آباد، ۱/۳ کیلومتری غرب منطقه دره نسو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام ساوط بجستان

text: حمام ساوط بجستان مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان بجستان، محله ساوط واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه نسار

text: محوطه نسار مربوط به عصر آهن است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش پاپی، دهستان کشور، منطقه تنگ قلا، ۲ک متری غرب دره نسو، جنوب مقبره جلال الدین محمد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چغا سفید ۱

text: تپه چغا سفید ۱ مربوط به عصر آهن است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۱۰۰ متری جنوب غرب روستای چقا سفید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد میرزا صفا

text: مسجد میرزا صفا مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان اصفهان، بخش جلگه، روستای تاریخی قهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه ملک حاتمی

text: محوطه ملک حاتمی مربوط به عصر آهن است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، دهستان کونانی، روستای حیدرخانی، ۱۰۰ متری شمال باغ عبدالله فرزند وله کاکمزن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گوری۱

text: تپه گوری۱ مربوط به عصر آهن است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان ویژنان، ۱۷۰۰ متری جنوب غرب روستای قورتک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گذر تاریخی مرتضوی‌ها

text: گذر تاریخی مرتضوی‌ها مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان اصفهان، بخش جلگه، روستای تاریخی قهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه قمیشلی گل

text: محوطه قمیشلی گل مربوط به عصر آهن است و در شهرستان ماهنشان، بخش مرکزی، دهستان ماهنشان، ۳/۵ کیلومتری جنوب غرب روستای آلمالو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه تاج زاده

text: خانه تاج زاده مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان اصفهان، بخش جلگه، روستای تاریخی قهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کلک لی

text: محوطه کلک لی مربوط به عصر آهن است و در شهرستان ماهنشان، بخش مرکزی، دهستان ماهنشان، ۲ کیلومتری روستای وایخر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه خاتون‌بلاغی

text: محوطه خاتون بلاغی مربوط به عصر آهن است و در شهرستان نیر، بخش کورائیم، دهستان یورتچی شرقی، روستای آق چای سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.این محوطه در مزرعه شخصی نصراله خان امیر خسروی ملقب به سردارنصرت واقع شده است.و جزء مستثنیات خانواده امیرخسروی قراردارد


title: محوطه خاتون‌بلاغی

text: جستارهای وابسته


title: مسجد حاج شیخ

text: مسجد حاج شیخ مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان اصفهان، بخش جلگه، روستای تاریخی قهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه داشلی گونی

text: محوطه داشلی گونی مربوط به عصر آهن است و در شهرستان نیر، بخش مرکزی، دهستان رضاقلی خان قشلاقی، روستای یامچی سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه اجاق اوستی

text: محوطه اجاق اوستی مربوط به عصر آهن است و در شهرستان نیر، بخش کورائیم، دهستان یورتچی غربی، روستای خوناخ قران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه سعیدی بیلند

text: مقبره سعیدی بیلند مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای بیلند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کلارخاج

text: محوطه کلارخاج مربوط به عصر آهن - دوره اشکانیان است و در شهرستان زنجان، بخش مرکزی، دهستان بوغداکندی، ۳ کیلومتری غرب روستای تلخاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه چغاسفید ۲

text: تپه چغاسفید ۲ مربوط به عصر آهن - دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکز ی، دهستان بالادربند، ۱/۳ کیلومتری شمال شرق روستای سفید چغا دوده، ساحل جنوبی رودخانه قره سو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه اشرفی‌نیا

text: خانه اشرفی نیا مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای ریاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چشمه مورینه۲

text: تپه چشمه مورینه۲ مربوط به عصر آهن - دوره اشکانیان است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان چله، داخل و جنوب روستای چشمه مورینه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کاسه کران ۳

text: محوطه کاسه کران ۳ مربوط به عصر آهن - دوره اشکانیان است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان چله، شمال روستای کاسه کران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کمالی دوزوی

text: محوطه کمالی دوزوی مربوط به عصر آهن - دوره هخامنشی است و در شهرستان زنجان، بخش مرکزی، دهستان قلتوق، ۲/۲ کیلومتری شمال روستای چایرلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه شاهوله

text: محوطه شاهوله مربوط به عصر آهن ۳ - دوره اشکانیان است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان دیره، ۵ متری جنوب روستای شاهوله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان علیرضاوندی ۲

text: قبرستان علیرضاوندی ۲ مربوط به عصر آهن I است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۷۰۰ متری جنوب روستای علیرضاوندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه داروند

text: محوطه داروند مربوط به عصر برنز - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ایلام، بخش مرکزی، دهستان میش خاص، روستای داروند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه ممه صفی

text: محوطه ممه صفی مربوط به عصر برنز - عصر آهن است و در شهرستان ماهنشان، بخش انگوران، دهستان قلعه جوق، ۵۰ متری شرق روستای چهارتاق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه احمد خان

text: تپه احمد خان مربوط به عصر مس و سنگ است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، ۳۰۰ متری جنوب شرق روستای قلعه بهادری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مرادویس

text: تپه مرادویس مربوط به عصر مس و سنگ - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، ۷۰۰ متری سه راهی قره بلاغ به سر پل ذهاب، قصر شیرین، ۱ کیلومتری جنوب غرب روستای قره بلاغ شیخ مراد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کنار چم

text: تپه کنار چم مربوط به عصر مس و سنگ - دوره ساسانیان است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان دیره، نزدیک پل زیر گذر جاده گیلان غرب، سر پل ذهاب، ۲۰۰م کوه خورتاو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سیاه‌بید علیای ۴

text: تپه سیاه بید علیای ۴ مربوط به عصر مس و سنگ - دوره ساسانیان - دوره سلجوقیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۴۰۰ متری جنوب غرب روستای سیاه بید علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه تپه‌های چیا گیوه

text: مجموعه تپه‌های چیا گیوه مربوط به عصر مس و سنگ - دوره هخامنشی - دوره اشکانیان - دوره سلجوقیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۵۰۰ متری شرق و جنوب شرق روستای سیاه بید سفلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سید صادقی

text: تپه سید صادقی مربوط به عصر مس و سنگ - عصر آهن - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، ۱/۲۰۰ کیلومتری شرق روستای سرابله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۷۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه قارقا دورماز

text: محوطه قارقا دورماز مربوط به عصر مس و سنگ - عصر برنز است و در شهرستان زنجان، بخش مرکزی، دهستان بوغدا کندی، ۲ کیلومتری غربی روستای جشن سرا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه چشمه مورینه ۲

text: محوطه چشمه مورینه ۲ مربوط به عصر مس و سنگ - عصر برنز است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان چله، ۶۵۰ متری جنوب روستای چشمه مورینه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سرآب ۲

text: تپه سرآب ۲ مربوط به عصر مس و سنگ - عصر مفرغ - دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۶۰۰ متری شرق روستای سیاه بید سفلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چشمه مورینه۱

text: تپه چشمه مورینه۱ مربوط به عصر مس و سنگ - مفرغ است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان چله، جنوب روستای چشمه مورینه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه منجلی

text: محوطه منجلی مربوط به عصر مفرغ است و در شهرستان ایلام، بخش مرکزی، دهستان میش خاص، روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چگا دیزان

text: تپه چگا دیزان مربوط به عصر مفرغ است و در شهرستان ایلام، بخش مرکزی، دهستان میش خاص، روستای جعفرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چشمه بید۱

text: تپه چشمه بید۱ مربوط به عصر مفرغ است و در شهرستان ایلام، بخش مرکزی، دهستان میش خاص، روستای چشمه کبود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چیا کوچکینه

text: تپه چیا کوچکینه مربوط به عصر مفرغ است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، ۲۰ متری شمال شرقی چاه آب سهراب رستمی، ۶۰۰ متری شمال شرق قبرستان فعلی کاکه متری زن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قره‌چی

text: تپه قره چی مربوط به عصر مفرغ - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه، سرپل، ۸۰۰ متری شمال غربی روستای ریخک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه موسی

text: تپه موسی مربوط به عصر مفرغ - دوره ساسانیان است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان گورسفید، ۶۰۰ متری جنوب غربی روستای قاسم‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلقل دره

text: تپه قلقل دره مربوط به عصر مفرغ - دوره هخامنشی - دوره اشکانیان است و در شهرستان زنجان، بخش مرکزی، دهستان بوغدا کندی، ۱ کیلومتری غرب روستای شاه بداغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چغا سفید ۳

text: تپه چغا سفید ۳ مربوط به عصر مفرغ - هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۶۰۰ متری جنوب غرب روستای سفید چغا دوده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حوض‌خانه حسینیان

text: حوض‌خانه حسینیان مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای بیلند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شور پز تپه

text: تپه شور پز تپه مربوط به عصر مفرغ قدیم - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان همدان، بخش شراء، دهستان شوردشت، ۲۳۰ متری شمال شرق روستای خیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان علوی

text: تپه قبرستان علوی مربوط به اواخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، ۶۰۰ جنوب غرب روستای بریموند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد میرزا عرب بیلند

text: مسجد جامع میرزاعرب بیلند مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای بیلند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه بان طولاب

text: محوطه بان طولاب مربوط به تا سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ایلام، بخش سیوان، دهستان میشخاص، روستای طولاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کشه

text: تپه کشه مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تفرش، بخش مرکزی، دهستان کوهپناه، روستای کشه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار دودرب صالح‌آباد

text: آب‌انبار دو درب صالح آباد مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، دهستان پس کلوت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عشق‌آباد

text: تپه عشق آباد مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تفرش، بخش فراهان، دهستان فرمهین، روستای دولت‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه باغ رسول

text: تپه باغ رسول مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تفرش، بخش فراهان، دهستان فرمهین، روستای کودزر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار پیراسته

text: آب‌انبار پیراسته مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای خیبری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شهراب ۲

text: تپه شهراب ۲ مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تفرش، بخش مرکزی، دهستان کوهپناه، روستای شهراب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد رضو

text: مسجد رضو مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش کاخک، روستای رضو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شهراب ۱

text: تپه شهراب ۱ مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تفرش، بخش مرکزی، دهستان کوهپناه، روستای شهراب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه برزآباد

text: تپه برزآباد مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تفرش، بخش فراهان، دهستان فرمهین، روستای برزآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه تاپ تاپان ۱

text: تپه تاپ تاپان ۱ مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مراغه، بخش سراجو، دهستان سراجوی جنوبی، ۱/۵ کیلومتری روستای سرکارآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد نوده

text: مسجد نوده مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای نورده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه اچاق داغی

text: تپه اچاق داغی مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نیر، بخش کورائیم، دهستان یورتچی غربی، روستای کریق بزرگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار بهاباد

text: آب‌انبار بهاباد مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای بهاباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه توی الان

text: تپه توی الان مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نیر، بخش کورائیم، دهستان یورتچی غربی، روستای چهره برق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه چیراتا

text: محوطه چیراتا مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نیر، بخش کوارئیم، دهستان یورتچی شرقی، روستای آق چای سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سردر جنوبی باغ صالح‌آباد

text: سردر جنوبی باغ صالح آباد مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، دهستان پس کلوت، بلوار شفا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چالخ تپه ۲

text: چالخ تپه ۲ مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مراغه، بخش سراجو، دهستان قوری چای غربی، ۳۰۰ متری روستای مولو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چالخ تپه۱

text: چالخ تپه۱ مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مراغه، بخش سراجو، دهستان قوری چای غربی، ۱۵ متری روستای مولو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام بهاباد

text: حمام بهاباد مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای بهاباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شمالی دولت‌آباد

text: تپه شمالی دولت‌آباد مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان همدان، بخش شراء، دهستان شوردشت، روستای دولت‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بردبناب

text: تپه بردبناب مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان الیگودرز، بخش بشارت، دهستان پیشکوه ذلقی، ۱/۲ کیلومتری غرب روستای نخودکار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه بدرآباد

text: محوطه بدرآباد مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان الیگودرز، بخش بشارت، دهستان پیشکوه ذلقی، ۲ کیلومتری غرب روستای گیلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آبراهه گور گنجو

text: آبراهه گور گنجو اثری تاریخی مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دنا، بخش پاتاوه، دهستان پاتاوه، روستای گورگنجو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: محوطه مته مه ۲

text: محوطه مته مهٔ ۲ مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، دهستان کونانی، جنوب شرق باغ الهیار خان منصوری، غرب باغ هرمز منصوری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ایوان منزل قدیمی ترابی

text: ایوان منزل قدیمی ترابی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای مند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه هزار مه نی

text: محوطه هزار مه نی مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کوهدشت، بخش کونانی، دهستان کونانی، ۳۰۰ متری جنوب شرق اداره جهاد کشاورزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه پشین بین

text: خانه پشین بین یا خانه قدیمی پیش بین مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای قوژد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خاراربالار

text: تپه خاراربالار مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مراغه، بخش سراجو، دهستان سراجوی شرقی، ۱ کیلومتری روستای گلی کند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه یوخاری سیال ۲

text: محوطه یوخاری سیال ۲ مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مراغه، بخش مرکزی، دهستان سراجوی شمالی، ۳ کیلومتری روستای داش آتان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه باش بولاغ

text: تپه باش بولاغ مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مراغه، بخش سراجو، دهستان سراجوی جنوبی، ۱/۶ کیلومتری روستای کوسه صفر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه تپه علیا

text: تپه تپه علیا مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مراغه، بخش مرکزی، دهستان قره ناز، ۳۰۰ متری روستای سرج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه صادقیان

text: خانه صادقیان مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای قوژد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کردآباد

text: تپه کردآباد مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان همدان، بخش شراء، دهستان جیحون دشت، روستای بویاقچی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دیبه داشی

text: تپه دیبه داشی مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مراغه، بخش سراجو، دهستان سراجوی شمالی، ۳۰۰ متری روستای قراجه قیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه هیزج

text: تپه هیزج مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان همدان، بخش شراء، دهستان جیحون دشت، روستای هیزج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خماجین‌تپه

text: خماجین تپه مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان همدان، بخش شراء، دهستان شوردشت، ۲۷۰۰ متری شمال غرب روستای خماجین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کلاره سه تپان

text: محوطه کلاره سه تپان مربوط به متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، شمال غرب تپه کلاره سه تپان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کومز بویینی

text: محوطه کومز بویینی مربوط به دوره سلوکیان - دوره اشکانیان است و در شهرستان ماهنشان، بخش انگوران، دهستان قعله جوق، ۳ کیلومتری شمال غربی روستای گاوگل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان مرجان بابامراد ۲

text: قبرستان مرجان بابا مراد ۲ مربوط به عصر آهن است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۷۰۰ متری جنوب غربی روستای مرجان بابا مراد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کهنه کت یری

text: تپه کهنه کت یری مربوط به اشکای - دوره ساسانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زنجان، بخش مرکزی، دهستان قلتوق، ۱۰۰ متری شمال روستای کلتکه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت شهرداری اهر

text: عمارت شهرداری اهر مربوط به اواخر دوره پهلوی اول است و در اهر، تقاطع خیابان شیخ شهاب الدین و خیابان امام خمینی (میدان شهرداری) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام گلستان

text: حمام گلستان مربوط به اواخر دوره زند است و در تفرش، محله خلچان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام قاسم‌آباد

text: حمام قاسم‌آباد مربوط به اواخر دوره صفوی است و در شهرستان مشهد، بخش احمدآباد، دهستان پیوه ژن، روستای قاسم‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل کسکک

text: پل کسکک مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان تربت حیدریه، بخش جلگه رخ، دهستان میان رخ، جنوب روستای کامه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه بی‌بی حور و بی‌بی نور

text: مزار بی بی حور و بی بی نور مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان خواف، میدان امام خمینی، خیابان شهاب، شهاب ۶، جنب مسجد مولانا مطهری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده حسین بن موسی

text: امامزاده حسین بن موسی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان داورزن، بخش باشتشن، دهستان باشتین، ۳/۵ کیلومتری روستای ریوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع ریوند

text: مسجد جامع ریوند مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان داورزن، بخش باشتین، دهستان باشتین، ۳۵ کیلومتری غرب روستای ریوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام سید علی اتحاد

text: حمام سید علی اتحاد مربوط به اواخر دوره قاجار ۱۳۰–۱۰۰ است و در کرمان، میدان شهدا (مشتاق)، ابتدای خیابان مادر، سمت راست واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان ده وشک

text: قبرستان ده وشک مربوط به اواخر عصر مفرغ - اوایل عصر آهن است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان دیره، دامنه کوه دنه وشک، ۵۲ متری جنوب جاده گیلانغرب، سر پل ذهاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه فرادنبه

text: قلعه فرادنبه مربوط به سال ۱۲۷۹ ه.ق است و در شهرستان بروجن، بخش مرکزی، شهر فرادنبه، ۵ کیلومتری شرق بروجن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه فرادنبه

text: علی داد (ایل بیگ)بختیاری پدر ضرغام السلطنه در زمان حکومت خود، در این محل قلعه‌ای می‌سازد که به "قلعه کهنه" معروف است.


title: قلعه فرادنبه

text: پس از علی داد، پسرش ابراهیم خان ضرغام السلطنه، خان فرادنبه و قلعه‌ای در کنار قلعه کهنه می‌سازد که به قلعه ضرغام السلطنه معروف است. زمان ساخت این قلعه به سال ۱۲۷۹ ه.ق بازمی‌گرد.


title: قلعه فرادنبه

text: معماری منحصر به فرد ۵ خانه مسکونی در استان چهارمحال و بختیاری، این منازل را در آثار ملی کشور به ثبت رساند.


title: قلعه فرادنبه

text: قدمت این منازل، که متعلق به دوران‌های زندیه و قاجار هستند، به لحاظ هنر و ابتکار در معماری و سردرب ورودی، همچنین قرارگرفتن آن‌ها در یک محور تاریخی و حفظ ارتباطات تاریخی، این بناها را دارای ویژگی‌های آثار نفیس ملی کرده است.


title: قلعه فرادنبه

text: این خانه‌ها شامل خانه آزاده در چالشتر، متعلق به دوران زندیه، خانه اسحاقی و خانه منزوی، هر دو در چالشتر و خانه مرتضوی در شهرکرد و خانه حفیظی در بروجن است.


title: قلعه فرادنبه

text: تاکنون بیش از ۳۰ خانه از خانه‌های استان چهارمحال و بختیاری، با قدمت بیش از ۱۰۰ سال، شناسایی شده‌اند، که متأسفانه به علت بی‌توجهی مالکان، بخشی از قسمت‌های مهم آن‌ها، از بین رفته است.


title: قلعه فرادنبه

text: سردرب بسیاری از منازل قدیمی استان چهارمحال و بختیاری، دارای تورفتگی یا بیرون زدگی، پیرنشین و قاب‌های آجری و کتیبه‌های نوشتاری و تصویری از جنس سنگ، چوب و حتی گچ هستند که در نوع خود، بی نظیرند.


title: قلعه فرادنبه

text: قلعه ضرغام السلطنه بختیاری در شهر فرادنبه، تنها قلعه بازمانده در بین قلاع استان چهارمحال و بختیاری است، که با قدمت ۱۵۴ ساله، همچنان با سردری که همه ویژگیهای یک سردرب منحصربه فرد را دارد، باقی مانده است.


title: قلعه فرادنبه

text: مهمان نوازی، راز ماندگار سردرب‌های موجود در خانه‌های چهارمحال وبختیاری است، که مالکان تلاش می‌کردند با تزئین ورودی خانه، نوعی خوش آمدگویی را به میزبان نشان دهند.


title: حمام فرادنبه

text: حمام فرادنبه، مربوط به سال ۱۲۷۹ ه.ق است و در شهر فرادنبه، شهرستان بروجن و استان چهارمحال و بختیاری واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.