title: گورستان دژ میمندی

text: گورستان دژ میمندی مربوط به دوره ساسانیان است و در بابک، روستای میمند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تم کنار

text: تم کنار مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان جیرفت، میانده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مغود (مغوئیه)

text: مغود (مغوئیه) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان رفسنجان، روستای مغو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تم نورآباد

text: تم نورآباد مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان عنبرآباد، روستای سومالی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کلنگ یه لنگی

text: تپه کلنگ یه لنگی مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان کرمان، روستای لنگر ماهان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه قهقه

text: قلعه قهقه مربوط به دوره ساسانیان - دوران پس از اسلام و در شهرستان راور در استان کرمان، روستای ده شیب واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل وزیری

text: تل وزیری مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان راور، روستای ده شیب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تم کم سرخ

text: تم کم سرخ مربوط به دوره ساسانیان تا دوره معاصر است و در شهرستان کهنوج، روستای کم سرخ رودبار، غرب سعیدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پیر آغوس یا ناقوس (پیر بابا مسافر)

text: پیر آغوس یا ناقوس (پیر بابا مسافر) بنایی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کرمان، بخش شهداد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه آخوند

text: مقبره آخوند مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کرمان، کوهنبان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه دختر و قلعه اردشیر

text: قلعه دختر و قلعه اردشیر مربوط به دوره ساسانیان است و در شهر کرمان در ارتفاعات شرقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده محمدبن زید

text: امامزاده محمدبن زید مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان کرمان، بخش شهداد، شرق گورستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه آسید محمد

text: مقبره آسید محمد (پیر جارسوز) مربوط به اواخر سدهٔ ۷ ه.ق است و در بردسیر، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بنای امامزاده حسین

text: بنای امامزاده حسین مربوط به اوایل سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان کرمان، جاده کرمان به جویار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پهن

text: تپه پهن مربوط به هزاره ۱- است و در شهرستان جیرفت، روستای رودبار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تم سرنی (ساردنی)

text: تم سرنی (ساردنی) مربوط به هزاره ۱- دوره ساسانیان است و در شهرستان جیرفت، روستای سزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه وکیل‌آقا

text: تم وکیل آقا (تپه وکیل آقا) مربوط به هزاره ۱- دوره ساسانیان است و در شهرستان جیرفت، روستای دهنو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه هزار مردی

text: تپه هزار مردی مربوط به هزاره ۱- دوره ساسانیان است و در شهرستان کرمان، روستای مظفرآباد رودبار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تم گابان (تپه گاوان)

text: تم گابان (تپه گاوان) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان جیرفت، روستای بابان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تم خرک -تپه اژک -تپه مختارآباد

text: تم خرک -تپه اژک -تپه مختارآباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان کهنوج، روستای مظفرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تم عباس‌آباد (تپه عباس‌آباد)

text: تم عباس‌آباد (تپه عباس‌آباد) مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان جیرفت، روستای عباس‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شیله گرگی ب

text: تپه شیله گرگی ب در بردسیر، جنوب رودخانه رود تی و خشک رود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کلنگ بهجرد (شهر دقیانوس)

text: کلنگ بهجرد (شهر دقیانوس) در جیرفت، غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تم ابراهیم‌آباد (تپه ابراهیم‌آباد)

text: تم ابراهیم‌آباد (تپه ابراهیم‌آباد) در شهرستان جیرفت، روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: شاه میرعلی بن حمزه بقعه

text: شاه میرعلی بن حمزه بقعه مربوط به دوره تیموریان است و در شیراز، دروازه قرآن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه اولیاء

text: تپه اولیاء مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شمال‌غربی شهرستان درگز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گلور تپه (دو تپه)

text: گلور تپه (دو تپه) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در فاروج، غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌های اطراف شهرسوخته

text: تپه‌های اطراف شهرسوخته مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در ۵۵ کیلومتری جاده زابل به زاهدان، محدوده شهر سوخته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مهتاب خزانه

text: تپه مهتاب خزانه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سراوان، روستای کوهک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دمبیگان

text: تپه دمبیگان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در جنوب شهرقصرقند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: جا دختران

text: جا دختران مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در نیک‌شهر، جنوب شره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: شهر وقلعه بی‌بی دوست

text: شهر وقلعه بی بی دوست مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در ۱۷ کیلومتری شمال شرقی زابل از مسیر روستای بنچار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کرکو

text: تپه کرکو مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شمال شرقی شهرستان زابل و در بخش مرکزی شهرستان هیرمند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه سار

text: قلعه سار (سام) مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در دهستان کوه خواجه بخش تیمورآباد شهرستان هامون، روستای سه کوهه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه تیمور

text: قلعه تیمور مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان زابل، شهرکی ناروئی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌های مابین تاسوکی و طالب خان

text: تپه‌های مابین تاسوکی و طالب خان مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان زابل، ۶۰ کیلومتری جاده زابل به زاهدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه میر سید عمر

text: تپه میر سید عمر مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در جالق ـ شمال غربی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان گشت

text: قبرستان گُشت مربوط به اواخر دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهر گُشت، ۶۹ کیلومتری جاده سراوان به خاش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان گشت

text: قبرستان گشت سراوان از زمان دوره اشکانی و ساسانی است و در حدود ۲هزار و پانصد سال قدمت دارد. قبرستان گشت سراوان متعلق به دوره اشکانی – ساسانی می باشد و بیش از ۲۰۰۰ سال قدمت دارد و گنجینه ای از تاریخ کهن و تمدن دیرینه استان سیستان و بلوچستان محسوب می شود . قبرستان گشت سراوان در سال ۱۳۴۲ هجری شمسی توسط یک گروه از باستان شناسان ایرانی و ایتالیایی مورد حفاری و گمانه زنی قرار گرفت و از اشیا به دست آمده از قبور معلوم گردید که قدمت قبرستان مربوط به دوره ای اشکانی و ساسانی است . در بخی از نگ های رها شده در قبرستان آثار سنگ نگاره دیده می شود که حکایت از قدمت منطقه دارد .


title: گورستان گشت

text: شهرگشت ما بین دو شهرستان سراوان و خاش و در مسیر جاده ایی این دو شهر قرار دارد. از طرف جنوب شرقی به شهرستان سراوان با مسافت ۶۵ کیلو متر و از طرف شمال غربی به شهرستان خاش با مسافت ۹۵ کیلو متر محدود است، در طول جغرافیایی ۶۱ درجه و ۵۷ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۲۷ درجه و ۴۷ دقیقه شرقی قرار دارد، ارتفاع آن از سطح دریا ۱۴۵۰متر است، جمعیت کلی شهر گشت در حدود بیش از ۱۲ هزار نفر تخمین زده شده است.


title: گورستان گشت

text: شهر گشت با توجه با آثاری که در آن قرار دارد یک شهر تاریخی و باستانی است و از قدمت زیادی برخوردار می باشد.


title: گورستان گشت

text: این قبرستان با ۱۳۰ هکتار وسعت در سال ۱۳۴۵ با شماره ثبتی ۵۴۸ به ثبت ملی رسیده است.[https://seeiran.ir/%d9%82%d8%a8%d8%b1%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%da%af%d8%b4%d8%aa-%d8%b3%d8%b1%d8%a7%d9%88%d8%a7%d9%86/ [۳]]


title: تپه کلاتک بخشان

text: تپه کلاتک بخشان مربوط به هزاره ۱ تا قرون‌اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سراوان، ۲ کیلومتری جاده سراوان به خاش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سیاهبون

text: تپه سیاهبون مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شمال قصر قند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه روباهک

text: تپه روباهک مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان سراوان،در نزدیکی روستای دزک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کله برزاد (قلعه برزاد)

text: تپه کله برزاد (قلعه برزاد) مربوط به هزاره۲ تا سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۸ کیلومتری جنوب جاده شهرستان سیب و سوران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه میل مارو

text: تپه میل مارو مربوط به هزاره۲ تا سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سراوان، ۵۲ کیلومتری جنوب غربی سراوان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه ملا

text: تپه قلعه ملا مربوط به هزاره۲ تا سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سیب و سوران، بخش مرکزی ۵۰۰ متری غرب روستای سیب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پیرکهورث

text: تپه پیر کهورث مربوط به هزاره۲ تا سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سیب و سوران، ۵۰۰ متری غرب شهر سیب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پیرکهورد

text: تپه پیر کهورد مربوط به هزاره۲ تا سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سیب و سوران، ۵۰۰ متری غرب شهر سیب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چشمه علی‌آباد

text: تپه چشمه علی‌آباد مربوط به دوره هخامنشی - دوره ساسانیان است و در شهرستان مرودشت، بخش مرکزی، روستای جلال‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه سید علی مجلسی (چای چی)

text: خانه سید علی مجلسی (چای چی) مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، کوچه آرد فروشان، انتهای ساباط واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه حاج میرزا حسن توتونچی

text: خانه حاج میرزا حسن توتونچی مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، میدان قیام، انتهای کوچه ابواسحاقیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه کلاهدوزها

text: خانه کلاهدوزها مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق ـ بازارچه حاج محمدجعفر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه اکبر طوسی‌زاده

text: خانه اکبر طوسی زاده مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، خیابان طالقانی، کوچه محله نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه عباس بدری

text: خانه عباس بدری مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، خیابان طالقانی، کوچه محله نو، کوچه علیقلی بیک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه سه گردان

text: تپه سه گردان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در ۸۰ کیلومتری شمال مهاباد (آذربایجان غربی) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ایل تیمور (یال تمر)

text: تپه ایل تیمور (یال تمر) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در حومه مهاباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گرد آشه وان

text: تپه گرد آشه وان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شرق پیرانشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه محمود

text: تپه محمود مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گرد عثمان قره

text: گرد عثمان قره مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کانی گوزله

text: تپه کانی گوزله مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مقصود

text: تپه مقصود مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عبدالله تپه سی

text: عبدالله تپه سی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گرد قچی‌آباد

text: گرد قچی آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شمال مه‌آباد (فیروزکوه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کیک‌آباد

text: تپه کیک آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شمال مه‌آباد (فیروزکوه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلات جلدیان

text: تپه قلات جلدیان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در غرب پیران غرب پادگان جلدیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گرد دریاس

text: تپه گرد دریاس مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در غرب مه‌آباد (فیروزکوه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گرد خلیکه

text: گرد خلیکه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در بوکان، شمال شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گرد خزینه

text: گرد خزینه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در بوکان، شمال شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گردشین‌آباد

text: گردشین‌آباد (گرد شین آوا) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در بوکان، شمال شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه آشی

text: تپه آشی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بوکان، بخش سیمینه ـ روستای قره موسان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گرد شین رحیم خان

text: گرد شین رحیم خان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بوکان، روستای رحیم خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دارابسر

text: تپه دارابسر مربوط به دوره اشکانیان است و در غرب بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه امامزاده محمد

text: بقعه امامزاده محمد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان مشهد، محله چهار ستون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گرد مرقد

text: تپه گرد مرقد مربوط به اواسط هزاره دوم قبل از میلاد است و در شمال شهرستان پیرانشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه اسکی بغداد

text: تپه اسکی بغداد مربوط به اوایل دوره اشکانیان است و در جنوبغرب بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. طبق اساطیر منقول منطقه کنونی اسکی بغدا واراضی پیرامون مربوط به شهر باستانی «زنگ زاوران» بوده که از نظر مساحت منطقه ا ی وسیع را شامل می‌شود. این قلعه دارای چندین قبرستان اعم از یهودی ومسلمان است که بخش مربوط به قبرستان مسلمانان اکنون در سطحی وسیع وروبه روی روستا است.


title: قلای تپه

text: قلای تپه مربوط به اوایل عصر برنز است و در حومه بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کلک تپه

text: کلک تپه مربوط به نیمه دوم هزاره اول قم است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه تپه (قره تپه)

text: قلعه تپه (قره تپه) مربوط به نیمه دوم هزاره اول قم است و در غرب بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قله جوق (قلا جوق)

text: تپه قله جوق (قلا جوق) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در جنوب غربی بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلای سمبه

text: تپه قلای سمبه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در جنوبغرب بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلای درویشان

text: تپه قلای درویشان مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در جنوبغرب بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه کهنه آلبلاغ

text: قلعه کهنه آلبلاغ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در حومه بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه قره کند-قلعه کنت

text: تپه قلعه قره کند-قلعه کنت مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در حومه بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه قره کند-قلعه کنت

text: این اثر در حال حاضر تبدیل به پادگان شده و بخش عمده آن تخریب گردیده است.


title: تپه گرد قورخ

text: تپه گرد قورخ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در حومه نقده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دارتوان (تکانوجه)

text: تپه دارتوان (تکانوجه) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شرق مه‌آباد (فیروزکوه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلات شین‌آباد

text: تپه قلات شین آباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شرق شهرستان پیرانشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه موجه

text: تپه موجه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شمال بوکان، ساری قامیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه اوزون قشلاق

text: تپه اوزون قشلاق مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کوزه خانه

text: تپه کوزه خانه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گرد مالان

text: تپه گرد مالان مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلای داش‌کسان

text: تپه قلای داش کسان مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شمال شرقی بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عرب لو

text: تپه عرب لو مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شمال غربی بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: شربت تپه

text: شربت تپه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در نازلوچای، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلای ربط

text: تپه قلای ربط مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سردشت، روستای ربط واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه شیخان بزرگ

text: تپه شیخان بزرگ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد تا دوره ساسانیان است و در حومه بوکان، ساری قامیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پشت‌تپ (باغ شایگان)

text: تپه پشت تپ (باغ شایگان) مربوط به هزاره اول تا دوره ساسانیان است و در جنوب مهاباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پشت‌تپ (باغ شایگان)

text: این اثر در سالیان اخیر به دلیل تعریض خیابان تخریب شده است.


title: تپه روژبیانی

text: تپه روژبیانی مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در حومه بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلات موت‌آباد

text: تپه قلات موت آباد مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در جنوب شرقی پیرانشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلای ناچیت

text: تپه قلای ناچیت مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شمال بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: زمین‌های معروف به جره

text: زمین‌های معروف به جره در شمال غرب بوکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پائین مشهد زلف‌آباد

text: تپه پائین مشهد زلف آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تفرش، بخش فراهان ـ روستای مشهد زلف آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه علی میرزا

text: تپه علی میرزا مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان مشگین‌شهر، روستای میرعلیلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه نقاره

text: تپه نقاره مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، روستای نقاره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کول‌تپه (تپه خاکستر)

text: کول تپه (تپه خاکستر) مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان گرمی، بخش انگوت، روستای حاج احمد کندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دهکده

text: تپه دهکده مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان گرمی، بخش مرکزی، روستای تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: شاه‌تپه

text: شاه تپه مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان گرمی، روستای شاه تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خرمن (امستان علیا)

text: تپه خرمن (امستان علیا) مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان گرمی، روستای امستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه همت سلاله (محال مران)

text: تپه همت سلاله (محال مران) مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان گرمی، روستای سلاله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه امیرخانلو

text: تپه امیرخانلو مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش ارشق، غرب رودخانه که مشاملو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قزقلعه‌سی (قلعه دختر)

text: قز قلعه‌سی (به ترکی به معنی قلعه دختر) اثری تاریخی مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان بیله‌سوار، کنار رودخانه برزند، روستای قز قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه آقامال

text: تپه آقامال مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان گرمی، بخش مرکزی، روستای شکرلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مطلب

text: تپه مطلب مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان گرمی، روستای تیکانلو، شرق رودخانه حین سو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سلاخ خانه (تپه قنبر)

text: تپه سلاخ خانه (تپه قنبر) مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشگین‌شهر، روستای انار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سنگ‌نوشته پهلوی (باغ نوروز)

text: سنگ نبشته پهلوی (باغ نوروز) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان مشگین‌شهر، ۳۰۰ متری میدان اصلی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه داغ (قلعه نودوز)

text: قلعه داغ (قلعه نودوز) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان اهر، روستای نقودز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل بابا محمود

text: پل بابا محمود سهرفیروزان مربوط به قرن هفتم، دوران مغول سلطان محمد خدابنده (الجایتو) است و در شهرستان فلاورجان، شهر تاریخی سهرفیروزان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران در سهرفیروزان به ثبت رسیده‌است.


title: پل بابا محمود

text: پل بابا محمود سهرفیروزان که در بین پل‌های قدیمی استان اصفهان از قدمت بیشتری برخوردار است و دومین پل تاریخی استان به‌شمار می‌رود، ساخته شده در دوره ایلخانان مغول (عهد سلطان محمد خدابنده الجایتو) توسط یکی از اهالی، مشاهیر، بزرگان شهر و حاکم لنجانات و از مشاوران الجایتو یعنی بابامحمود سهرفیروزانی در سال ۷۰۴ هجری قمری است که این بنای تاریخی که قدمتی بالغ بر ۷۵۰ سال دارد


title: پل بابا محمود

text: مقبره بابا محمود سهرفیروزانی بانی احداث این پل در سهرفیروزان و در آرامستان مرکزی روستای سهروفیروزان که به نام آرامستان بابا محمود شهرت دارد قرار داشته و مسجدی زیبا با طاق ضربی و بنای سه ایوانی در مجاورت مقبره قرار داشته که متعلق به قرن ۷ هجری و ساخته شده به دست بابا محمود سهرفیروزانی می‌باشد که محل بار و دیدار امرا و بزرگان شهر با مردم بوده‌است و از شواهد پیداست که محل تجمعات مهم و مراسمات خاص نیز بوده‌است


title: پل بابا محمود

text: این بنایی که از قدمت و تاریخ ایران سخن می‌گوید و از بناهای اسلامی و منحصر به فرد دوره ایلخانان مغول در ایران به‌شمار می‌آید و حتی در عرصهٔ میراث جهانی و نیز از قدمت این مرزوبوم و فرهنگ و تمدن ایران اسلامی دفاع کرده و سخنی برای گفتن دارد متعلق به دهستان سهرفیروزان است.


title: پل بابا محمود

text: پل بابا محمود در گذشته راه ارتباطی بین شهرتاریخی سهرفیروزان به مسیر خوزستان و فارس بوده‌است که این موضوع اهمیت این بنای تاریخی را افزون می‌کند


title: دوی قلعه سی (قلعه دیو)

text: دوی قلعه سی (قلعه دیو) مربوط به قبل از دوره هخامنشی است و در شهرستان مشگین‌شهر، روستای کویچ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کول‌تپه (کوده کهریز)

text: کول تپه (کوده کهریز) مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش ارثق، روستای گوده کهریز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پیه درق

text: تپه پیه درق در شهرستان گرمی، روستای پیه درق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: هاچاتپه‌سی

text: هاچا تپه سی در شهرستان گرمی، روستای نقاره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه درویش فخرالدین

text: مقبره درویش فخرالدین مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهر بابل، منطقه موزیرج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه درویش فخرالدین

text: این بنا تاریخی و بلند در غرب شهر بابل و در شمال جاده اصلی آمل قرار دارد. پلان این بقعه از سه بخش؛ بدنه مدور، منطقه انتقالی هشت ضلعی و بام هشت ضلعی هرمی، شکل گرفته است. تزیینات بخش گیلویی بدنه بقعه عبارت است از تزیینات آجری برجسته و یک ردیف قرنیس سینه کفتری آجری، در میان هر دو قرنیس کاشی فیروزه‌ای رنگ نیم‌دایره کار کرده‌اند. منطقه انتقالی نیز در هر ضلع دارای مربع‌های فرورفته مزین به کاشی است. بام هرمی شکل بنا از نوع دوپوش و پوشش داخلی بام گنبدی مدور است. در صحن بنا صندوق چوبی منبت قرار دارد و کتیبه‌های آن در ضلع شرقی، جنوبی و غربی مشتمل بر آیةالکرسی و صلوات کبیر است و کتیبهٔ جهت شمالی معرف نام متوفی، خادم و سازنده صندوق بدین شرح است: عمل استاد فخرالدین بن علی بن استاد نجار آملی المعروف رازی بامتثال درویش شمس‌الدین ولایت رحل سلطان المحققین مفخرالفقرا الصالحین درویش فخر دین حاجی طاب ثرا و جعل الجنة مثواه بن حسن حاجی فی تاریخ سنه ثلاث و ثلاثین و ثمانمائه الهجریه النبوی الکاتب الفقرا الحقیر خادم الفقرا و الصلحا الضعیف نظام بن علی جوبکلاه الطبری


title: امامزاده سیدالسادات

text: امامزاده سیدالسادات مربوط به دوره تیموریان است و در گلپایگان، جنب مسجد جامع، کوچه پشت بانک سپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد معزالدین

text: مسجد معزالدین مربوط به دوره صفوی است و در مراغه، خیابان بهشتی، پشت میدان کربار قدیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قربانقلی بردی‌محمداف

text: قُربانقُلی مالک قلییویچ بِردی مُحَّمداُف یک سیاستمدار ترکمنی است که از فوریه ۲۰۰۷ به عنوان دومین رئیس‌جمهور ترکمنستان خدمت می‌کند. او از دسامبر ۲۰۰۶ تا فوریه ۲۰۰۷، سرپرستی این مقام را برعهده داشته و از مارس ۲۰۰۱ تا دسامبر ۲۰۰۶ نیز به عنوان سومین معاون رئیس‌جمهور این کشور فعالیت می‌کرده‌است.


title: قربانقلی بردی‌محمداف

text: او در ۲۹ ژوئن سال ۱۹۵۷ در روستای گوگ‌تپه در حومهٔ عشق‌آباد به دنیا آمد. او در سال ۱۹۷۹ از دانشکدهٔ دندانپزشکی انیستیوی وزارت امور خارجهٔ ترکمنستان با مدرک فوق لیسانس در رشتهٔ دندانپزشکی فارغ‌التحصیل شده و سپس دکترای خود را در تخصص بهداشت اجتماعی دریافت نمود.پس از مرگ نیازوف، بر اساس قانون اساسی ادارهٔ کشور پس از مرگ یا برکناری رئیس‌جمهور بر عهدهٔ شورای امنیت ملی می‌باشد و گمان می‌رفت عوض گلدی آتایف که ریاست شورای امنیت ملی را بر عهده داشت به قدرت برسد، ولی ناگهان پرونده‌های جنایی آتایف گشوده و از صفحهٔ قدرت کنار زده شد و شانس به دست گرفتن قدرت را از دست داد.


title: قربانقلی بردی‌محمداف

text: در ۲۶ دسامبر سال ۲۰۰۶ قربان‌قلی بردی محمداف در مجلس شورای ملی با حمایت اکثریت نمایندگان نامزدی خود را برای تصدی ریاست جمهوری ترکمنستان اعلام و در ۱۱ فوریهٔ سال ۲۰۰۷ با بدست آوردن ۸۹٫۲۳٪ کل آراء به عنوان دومین رئیس‌جمهور ترکمنستان انتخاب شد.


title: قربانقلی بردی‌محمداف

text: بر اساس گزارش سازمان‌های حقوق بشر، رئیس‌جمهور ترکمنستان در مدت کوتاهی پس از قدرت‌گیری یک نظام دیکتاتوری تمام عیار را ایجاد نموده و از نظر شاخص‌های آزادی و تنوع مطبوعات وضعیت کشور از کره شمالی بدتر شده‌است.


title: گنبد باز

text: گنبد باز مربوط به دوره صفوی است و در نطنز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: گنبد باز

text: طبق روایتی این گنبد را بدستور شاه عباس صفوی برای گرامیداشت یاد باز شکاری اش که لوند نام داشت برفراز کوه ساخته اند.


title: گنبد باز

text: در سالهای اخیر یک مسیر ۹۰۰متری توسط یکی از اهالی بومی برای رسیدن به این اثر تاریخی نشانه گذاری شده تا گردشگران به راحتی به این بنای تاریخی دسترسی داشته باشند.


title: تپه ۶ کیلومتری غرب گنبد کاووس

text: تپه ۶ کیلومتری غرب گنبد کاووس مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در ۶ کیلومتری غرب گنبد کاووس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: غار هوتو کمربند

text: غار هوتو کمربند یا به طور دقیق تر غار هوتو و غار کمربند مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بهشهر، روستای تروجن (شهید آباد) واقع شده اند. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کلات خونچه

text: تپه کلات خونچه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در جنوب شرقی درگز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه امامزاده دلاور

text: تپه امامزاده دلاور مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مانه و سملقان، روستای نجف واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: غلامرضا تپه

text: غلامرضا تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در بجنورد، ۲۸ کیلومتری غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: زمان بیک تپه

text: زمان بیک تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در بجنورد، ۲۸ کیلومتری غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه منصوره

text: تپه منصوره مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شیروان، ۱۰ کیلومتر شمالغربی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه زیارت (سه تپه)

text: تپه زیارت (سه تپه) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شیروان، ۱۰ کیلومتر شمال غربی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه زیر فرودگاه قوچان

text: تپه زیر فرودگاه قوچان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در قوچان، شمال‌غربی فرودگاه قوچان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مراوه

text: تپه مراوه تپه‌ای دست‌ساز مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است که در جنوب غربی شهر مراوه تپه در شمال شرق استان گلستان واقع شده‌است. این اثر در تاریخ ۲۳ فروردین ۱۳۴۶ با شمارهٔ ثبت ۷۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این تپه در حدود دو کیلومتری شهر مراوه‌تپه و یک کیلومتری روستای یازگلدی قرار دارد. اسپند و شقایق از گونه‌های گیاهی شاخص بر روی این تپه است.


title: تپه آرتیان

text: تپه آرتیان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان درگز، روستای آرتیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تلکی تپه

text: تلکی تپه * مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان درگز، جنوب یاریم تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گرد کول (په گرد)

text: گرد کول (په گرد) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رودبار، روستای تتکابن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه کهنه گنبدلی

text: قلعه کهنه گنبدلی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرخس، روستای گنبدلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سوزنی

text: تپه سوزنی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قوچان، روستای شیروان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه سنگ‌شیر

text: محوطه سنگ شیر مربوط به دوره اشکانیان است و در همدان، جنوب شرقی دامنه تپه مصلی، میدان سنگ شیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قره مصلی

text: تپه قره مصلی مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان بجنورد، روستای نجف آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه و گورستان شمسی خان

text: تپه و قبرستان شمسی خان مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان درگز، بخش لطف آباد، روستای شمسی خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ریباتپه (روباه تپه)

text: ریباتپه (روباه تپه) مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان مانه و سملقان، بین روستای نجف و قره مصلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه لاخی

text: تپه لاخی مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان مانه و سملقان، روستای ملا حسن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گبرخانه

text: تپه گبرخانه مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شیروان، ۱۷ کیلومتر جنوبشرقی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه غازان بیگ

text: تپه غازان بیگ مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان درگز، روستای غازان بیگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آب‌انبارهای روستای خشت

text: آب انبارهای روستای خشت مربوط به دوره افشار است و در ۱۲ کیلومتری شمال غرب کلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آب‌انبارهای روستای خشت

text: از دیگر شاهکارهای دوره نادر در راستای تامین آب مورد نیاز در کنار تاسیسات انتقال آب قره‌سو به کلات، تعمیرات بند نادری و تاسیسات دروازه های مختلف ورودی ساخت حوض انبارهای روستای خشت است.


title: آب‌انبارهای روستای خشت

text: این تاسیسات منحصر به فرد که خود جلوه‌ای از ذکاوت نادر است تامین کننده آب مورد نیاز عمارت خشت که در یکی از مرتفع‌ترین نقاط کلات که فاقد هیچگونه چشمه یا رودخانه‌ای می‌باشد بوده است.


title: آب‌انبارهای روستای خشت

text: به دستور نادرشاه 366 حوض به تعداد روزهای سال با احتساب یک روز کبیسه در روستای خشت ساخته شد که برای هدایت آب به داخل آن‌ها راه‌آب‌هایی در تقاط مختلف ارتفاعات با سنگ و خشت و ساروج ایجاد و آب باران و برف به سوی این حوض‌ها هدایت می‌شد. در مسیر انتقال آب به حوضچه‌ها با قرار دادن خار و خاشاک و احداث حوضچه‌های کوچک با کم کردن سرعت آب یک سیستم تصفیه آب اجرا گردیده بود.


title: آب‌انبارهای روستای خشت

text: سقف حوضچه‌ها را برای مصون ماندن از از نور خورشید با طاق‌هایی هلالی شکل پوشانیده بودند که متاسفانه هیچ اثری از آن‌ها مشاهده نمی‌گردد. ابعاد خشت‌های بکار رفته در این تاسیسات 27*27 سانتی‌متر می‌باشد.


title: آب‌انبارهای روستای خشت

text: ایجاد تاسیسات آب انبارهای خشت این مجموعه را به طور کامل از نظر آب مورد نیاز به دیگر نقاط بی بهره می‌کرد و این آن چیزی بود که نادر را به چنین اقدامی وا می‌داشت زیرا هر حوض کفایتیک روز از سال را می‌نمود.


title: آب‌انبارهای روستای خشت

text: گفتنی است با تخریب حوض‌های نادری عمارت خشت و اهالی آن که خود بانیان اصلی تخریب حوض‌ها بودند با مشکل تامین آب مورد نیاز روبرو و مجبور شدند برای تامین آب شرب با استفاده از چهارپا و استرس سختی پیین رفتن از سینه کش کوه‌ها و دره‌های عمیق کوه‌ها را به جان بخرند. که البته در حال حاضر با حفر یک حلقه چاه در دهانه ورودی دربند ارغوان شاه و احداث یک منبع ذخیره، آب مورد نیاز این روستا و روستای گرو تامین گردیده است.


title: سد نادری

text: بند نادری یک سد قدیمی خاکی است که بنا به برخی گفته‌ها مربوط به دوره افشار است و در 5 کیلومتری شهرستان کلات، واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سد نادری

text: مصالح اصلی به کار رفته در این بند طبق گفته سازمان میراث فرهنگی از سنگ و ساروج است. البته این بند از زمان ساخت، بالاخص در چند سال دهه اخیر، چندین بار مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است و به دلیل حفاظت از این بنای تاریخی، در دهه 90 شمسی، رفتن به روی خود سد توسط سازمان میراث فرهنگی ممنوع شد و به دور آن میله‌های آهنی جهت حفاظت بیشتر، قرار گرفت.


title: سد نادری

text: در نما و پوشش این بند از آجرهای قرمز رنگ استفاده شده‌است. دیوار سد دارای حالت نیم دایره و شبیه سدهای هلالی با فرورفتگی بسیار کم می‌باشد. به طوری که اگر از نزدیک به مصالح درون بند نگاه کنید، متوجه ساروج و سنگ‌های به کار رفته در آن می‌شوید.


title: سد نادری

text: ارتفاع این بنا از کف رودخانه طبق گفته سازمان میراث فرهنگی 25 متر و عرض آن بیش از 7 الی 12 متر می‌باشد. گفتنی است هرچقدر از خود بند به سمت خارج از شهر کلات حرکت کنید و به روستای قله‌زو نزدیک‌تر شوید، ارتفاع و عرض کوه‌های اطراف شماافزایش می‌یابد و دره‌ها عمیق‌تر می‌شود به طوری که برخی از افراد، دره‌های اطراف شهر قله زو را به عنوان یکی از عمیق‌ترین دره‌های ایران می‌شناسند.


title: سد نادری

text: این بند دارای سه دهانه عمودی به فواصل مختلف می‌باشد که دو دهانه زیرین برای کاهش فشار آب و دهانه سوم که در قسمت بالا است به منظور تقسیم آب تعبیه شده‌است. هدف کلی از اهداث این سد، تقسیم آب بین مزارع کشاورزی و جلوگیری از هدر رفت آن به کشور ترکمنستان بود.


title: سد نادری

text: این بند در حدود 5 کیلومتر پایین‌تر از شهر کلات به سمت روستای نفطه و قله‌زو و بر روی رودخانه ژرف‌رود ساخته شده‌است.


title: سد نادری

text: ناگفته نماند به دلیل قرار دادن میله‌های آهنی در اطراف بند، رفتن به بالای بند برای گردشگران و عموم مردم امکان‌پذیر نیست اما می‌توان از پشت میله‌های محافظتی، به راحتی بند را مشاهده کرد.


title: سد نادری

text: اهالی کلات این سد را به نادرشاه افشار نسبت می‌دهند اما بعضی از محققین، ساختمان آن را از آثار الغ بیگ فرزند شاهرخ گورکانی می‌دانند. اما به نظر مهدی بامدادی در کتاب آثار تاریخی کلات و سرخس، بنای سد را مربوط به سلجوقیان و بالاخص سلطان سنجر سلجوقی می‌داند.الراند


title: برج‌های دیده‌بانی

text: برج‌های دیده بانی مربوط به دوره افشار است و در کلات، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه بزنگان

text: قلعه بزنگان مربوط به دوره افشار است و در شهرستان سرخس، بخش مرزداران ـ روستای بزنگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دروازه چوب بست

text: دروازه چوب بست مربوط به دوره افشار است و در شهرستان کلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه فرود

text: قلعه فرود مربوط به دوره افشار است و در شهرستان کلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: دربند نفتی

text: دربند نفتی مربوط به دوره افشار است و در شهرستان کلات، دروازه شرقی دژ کلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دروازه دهچه

text: دروازه دهچه مربوط به دوره افشار است و در شهرستان کلات، ورودی غربی به دژ کلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دروازه گشتانه

text: دروازه گشتانه مربوط به دوره افشار است و در شهرستان کلات، در جبهه شرقی دژ کلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه قاضی

text: خانه قاضی مربوط به دوره زند است و در بوشهر، محله بهبهانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه کول (قلعه تپه)

text: قلعه کول (قلعه تپه) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان رودبار، روستای انار کول واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بقعه میرشمس‌الدین لاهیجانی

text: بقعه میر شمس الدین لاهیجانی مربوط به دوره صفوی است و در لاهیجان، خیابان شهدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت کلاه‌فرنگی عشرت‌آباد

text: عمارت کلاه فرنگی عشرت آباد (یا کاخ عشرت‌آباد پیشین) ساختمانی از دوره قاجار است که در خاور تهران، در میدان عشرت‌آباد (میدان سپاه)، پادگان عشرت‌آباد (پادگان ولیعصر) جای گرفته‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: عمارت کلاه‌فرنگی عشرت‌آباد

text: عمارت کلاه فرنگی عشرت‌آباد در شرق تهران کنونی و شمال شرقی تهران قدیم بیرون از دروازه شمیران بین نگارستان (میدان بهارستان) و قصر قاجار (زندان قصر) جای داشت و در سال ۱۲۹۱ قمری به فرمان ناصرالدین شاه قاجار ساخته شد. این عمارت در میان باغ عشرت‌آباد قرار داشت که کاخ‌ها و کوشکهای پهناور و بزرگ داشت. در میانه باغ، حوض و چشمه و فواره‌های گوناگونی وجود داشت و دور تا دور این حوض بزرگ، نزدیک به سی خانه کوچک دو اتاقه به شکل نیم دایره ساخته شده بود که در و پنجرهٔ چوبی آن‌ها به سوی مرکز حوض باز می‌شد و در هر یک از آن‌ها یکی از زنان شاه زندگی می‌کردند. این باغ بیشتر مکان برگزاری مراسم عروسی و تفریحات شاه بود و در آن ساختمان کلاه‌فرنگی، به صورت برج چهار طبقه ساخته شده بود که پوشش سقف طبقه چهارم از شیروانی و طبقه سوم آن دارای شاه‌نشین با آینه کاری و مقرنس بود.


title: عمارت کلاه‌فرنگی عشرت‌آباد

text: این کاخ از کاخ‌های ییلاقی ناصرالدین‌شاه در بیرون از حصار تهران بود که پس از سرنگونی دودمان قاجار، کاخ و خانه‌های پیرامون آن در اختیار نهادهای نظامی قرار گرفت. این کاخ همچون کاخ سلطنت‌آباد، قصر فیروزه و کاخ نیاوران که در مناطق پیرامونی تهران ساخته شده بودند بیشتر کاربری تشریفات و ییلاقی داشتند.


title: عمارت کلاه‌فرنگی عشرت‌آباد

text: پس از سرنگونی دودمان قاجار این باغ و کاخ همراه با خانه‌های دور حوض برای کاربری پادگانی به شهربانی واگذار شد و از آن رو آن را پادگان «شهربانی» یا «عشرت‌آباد» نامیدند. از همین رو تاریخچه عمارت کلاه‌فرنگی «عشرت‌آباد» با نظامیان همراه شد، تا جایی که زندان درون پادگان به نام «زندان عشرت‌آباد» خوانده می‌شد. آیت الله خمینی نیز پس از رویداد ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ به‌مدت یک ماه و هفت روز در این زندان بازداشت بود. پس از چند سال این پادگان به نیروهای گارد پهلوی واگذار شد. در زمان انقلاب ۱۳۵۷ یکی از راهبردی‌ترین تسخیرهای انقلابیون بود. در جریان تسخیر پادگان بنای کاخ عشرت‌آباد هم بسیار آسیب دید و هنوز هم آثار تیر و گلوله بر دیوارها و بدنه آن دیده می‌شود. با پیروزی انقلاب این پادگان توسط نیروی‌های سپاه پاسداران مصادره شد و بعدها به نیروی هوایی سپاه اختصاص یافت که به نام «پادگان ولیعصر» تغییر نام پیدا کرد.


title: عمارت کلاه‌فرنگی عشرت‌آباد

text: این بنا در سال ۱۳۴۶ در سیاهه آثار ملی ثبت شد اما به دلیل نظامی بودن محوطه امکان بازدید و نگهداری و بازسازی وجود نداشت. هم‌اکنون از همه خانه‌های کوچک، محوطه و کل مجموعه تنها کاخ اصلی بر جای مانده‌است.


title: عمارت کلاه‌فرنگی عشرت‌آباد

text: کاخ عشرت‌آباد پس از نخستین سفر ناصرالدین شاه به فرنگ ساخته شد. این عمارت با الگوی معماری ایرانی در چهار طبقه بنا نهاده شده‌است. این بنا در دوره‌ای به عنوان خوابگاه انیس‌الدوله یکی از همسران ناصرالدین شاه اختصاص داده شد و در جنوب شرق این عمارت حوض دایره‌ای بزرگی قرار گرفته که آب آن با آب قنات پر می‌شده‌است.


title: عمارت کلاه‌فرنگی عشرت‌آباد

text: به‌دلیل جای گرفتن محوطه کاخ در درون یک پادگان، هم‌اکنون امکان بازدید همگانی وجود ندارد. با این حال شهرداری تهران در میانه‌های دهه هشتاد خورشیدی عملیات ساخت گذر بزرگراه صیاد شیرازی را از کنار این مجموعه آغاز کرد که زمینه آزاد شدن بخشی از حصار پادگان را فراهم آورد تا به موجب آن کاخ عشرت‌آباد از بیرون از پادگان دیده شود. البته کاخ همچنان درون حصار پادگان است، گرچه پس از دیدار رئیس شورای شهر تهران گفتگوهایی برای در اختیار گذاردن فضا برای بازدید گردشگران انجام شد.


title: عمارت کلاه‌فرنگی عشرت‌آباد

text: همچنین در دیدار رئیس شورای شهر تهران قرار شد با یاری نهادهای شهرداری تهران، سپاه پاسداران (که عمارت نامبرده درون پادگان نظامی این نهاد جای گرفته) و سازمان میراث فرهنگی این ساختمان مرمت و بازسازی شود و به عنوان یک گنجینه و موزه درهای آن به روی همگان باز شود. این عمارت به دلیل دربرداشتن همه هنرهای سده سیزدهم هجری خورشیدی (از آن میان نقاشی، آینه‌کاری و مقرنس‌های زیبا و حتی بخش‌های آسیب نخورده نخستین کاغذ دیواری‌ها) می‌تواند به موزه هنرهای ایران در قرن سیزدهم هجری خورشیدی تبدیل شود.


title: آرامگاه امامزاده محمد و ابراهیم

text: بقعه امامزاده محمد و ابراهیم مربوط به دوره ایلخانی - دوره صفوی است و در ۱۵ کیلومتری جنوب شهرستان شهرضا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده حمزه رضا (گور تیمور)

text: امامزاده حمزه رضا (گور تیمور) مربوط به دوره غزنویان - دوره ایلخانی است و در شیروان، ۹ کیلومتر شمالغربی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: شیر تپه

text: شیر تپه مربوط به صدر اسلام تا دوره افشار است و در شهرستان سرخس، روستای شیر تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کندکلی

text: تپه کندکلی مربوط به صدر اسلام تا دوره افشار است و در شهرستان سرخس، دهستان سرخس، روستای کندکلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه خرابه و رباط چاهک

text: قلعه خرابه و رباط چاهک مربوط به سدهٔ ۴ تا ۶ ق است و در شهرستان مشهد، بخش رضویه، روستای چاهک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه و قلعه خرابه مزدوران

text: تپه و قلعه خرابه مزدوران مربوط به سدهٔ ۵ ه.ق تا دوره صفوی است و در بین مشهد و سرخس، روستای مزدوران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه امامزاده رحمن و امامزاده زید

text: بقعه امامزاده رحمن و امامزاده زید مربوط به سدهٔ ۷ تا ۹ ه.ق است و در شهرستان کرج، روستای پلنگ آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه امامزاده کبری وام صغری

text: بقعه امامزاده کبری وام صغری مربوط به اواخر دوره صفوی است و در شهرستان اشتهارد، بخش اشتهارد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه روزه

text: تپه روزه مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است و در ۱۲ کیلومتری غرب آزادشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه نظام‌آباد بالا

text: تپه نظام آباد بالا مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است و در ۱۲ کیلومتری غرب گنبد کاووس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: داغیان تپه بزرگ

text: داغیان تپه بزرگ مربوط به اواخر هزاره دوم پیش از میلاد است و در ۲۲ کیلومتری غرب شهر قوچان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سه تپه خان ببین

text: سه تپه خان ببین مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است و در خانببین، ۵ کیلومتری غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه غرب پادگان قوچان

text: تپه غرب پادگان قوچان مربوط به اواخر هزاره دوم پیش از میلاد است و در قوچان، غرب پادگان شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سنجران

text: تپه سنجران مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان آزادشهر، ۱ کیلومتری جنوب غرب تپه روزه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کش

text: تپه کش مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان بهشهر، روستای کوهستان (بهشهر) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دو تپه علی‌آباد

text: دو تپه علی‌آباد مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان علی‌آباد، روستای علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه محض‌آباد

text: تپه محض آباد مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان گرگان، روستای محض آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بلبل (سه تپه)

text: تپه بلبل (سه تپه) مربوط به اواخرهزاره ۲ قبل از میلاد است و در بجنورد، جنوب شرقی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: نرگس تپه

text: نرگس تپه مربوط به اواسط هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان گرگان، روستای علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: نرگس تپه

text: در هفت کیلومتری شمال شهر گرگان و ۳۵ کیلومتری شرق دریای مازندران قرار دارد. این تپه در سال‌های ۸۵–۱۳۸۳ توسط کارشناسان اداره کل میراث فرهنگی استان گلستان مورد کاوش قرار گرفته و در طی این پژوهش‌ها آثار معماری، تدفین‌های انسانی، اشیای سفالی، فلزی، استخوانی کشف شده است


title: تپه صندل‌آباد

text: تپه صندل آباد مربوط به قبل از اسلام تا سدهٔ ۳ ه.ق است و در شهرستان بجنورد، بین روستاهای حمزانلو و صندل آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: شهر عتیق قوچان

text: شهر عتیق قوچان مربوط به سده ۵ و ۶ ق است و در ۸ کیلومتری غرب شهر قوچان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه حکم‌آباد

text: تپه حکم آباد مربوط به سده ۶ ق تا دوره صفوی است و در شهرستان قوچان، ۲۲ کیلومتری غرب شهر قوچان به روستای شیروان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گنبد زنگوله

text: گنبد زنگوله مربوط به سدهٔ ۷ ه.ق است و در دامغان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گنبد زنگوله

text: این گنبد کلا از خشت خام ساخته و پرداخته شده و ساختمان آن را مربوط به دوره سده هفتم هجری می‌دانند. شیوه معماری این گنبد و چگونگی توزیع فشار گنبد به پایه‌های آن بسیار جالب و مورد توجه معماران و باستان شناسان است.


title: گنبد زنگوله

text: محوطه سازی اطراف این بنا در زمستان 1399 با همکاری شهرداری دامغان انجام شد.


title: گلور تپه

text: گلور تپه مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فاروج، روستای برگرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: داغیان تپه کوچک

text: داغیان تپه کوچک مربوط به هزاره اول پیش از میلاد است و در ۲۲ کیلومتری غرب شهر قوچان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دوین‌تپه

text: دوین تپه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شیروان، ۱۸ کیلومتر جنوب شرقی شهر شیروان روستای دوین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه برزل‌آباد

text: تپه برزل آباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شیروان، ۱۶ کیلومتری شرق شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: یاس تپه

text: یاس تپه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در علی‌آباد، ۱ کیلومتری غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه طویل (تپه اکبرآباد)

text: تپه طویل (تپه اکبرآباد) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در فاروج، غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه جلیغا سی

text: تپه جلیغا سی مربوط به هزاره اول پیش از میلاد است و در قوچان، سر راه شیروان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه حیدرآباد (تپه چالگی)

text: تپه حیدرآباد (تپه چالگی) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در گرگان، ۱۲ کیلومتری غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه زوباران

text: تپه زوباران * مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان درگز، روستای زوباران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه فیروزه

text: تپه فیروزه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سرخس، بخش مرکزی ـ روستای گنبدلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چکی

text: تپه چکی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان فاروج، گنبد تپه نجف آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خلق‌آباد

text: تپه خلق آباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان فاروج، روستای خلق آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ۱۴ کیلومتری غرب گرگان

text: تپه ۱۴ کیلومتری غرب گرگان مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان گرگان، روستای کفشگیری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شاه‌آباد

text: تپه شاه آباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان مانه و سملقان، روستای کربک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بیار

text: تپه بیار مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان مانه و سملقان، روستای بیارد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه لمسک

text: تپه لمسک مربوط به هزاره اول قبل از میلاد تا دوره ساسانیان است و در گرگان، ۷ کیلومتری غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلی

text: تپه قلی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد و دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرگان، روستای علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سعدآباد

text: تپه سعدآباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد و دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرگان، روستای سعد آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه نظام‌آباد پائین

text: تپه نظام آباد پائین مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در ۱۲ کیلومتری غرب گنبد کاووس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گت تپه کش (تپه بزرگ بغل)

text: گت تپه کش (تپه بزرگ بغل) مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان بهشهر، روستای کوهستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه تفی

text: تپه تفی مربوط به هزاره دوم و اول قبل از میلاد است و در شهرستان درگز، بخش چاپش لو، روستای کماج خور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پاسگاه

text: تپه پاسگاه مربوط به هزاره ۵ - دوره ساسانیان است و در درگز، جنوب یاریم تپه، روبروی کلانتری ۱۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ارگ شیروان

text: تپه ارگ شیروان (تپه نادری شیروان) مربوط به هزاره پنجم قبل از میلاد است و در شیروان، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. تپه باستانی ارگ شیروان عظیم‌ترین و مهم‌ترین محوطه باستانی شمال شرق کشور و از کهن‌ترین مراکز فرهنگ و تمدن در خطه خراسان شمالی است. این اثر باستانی از اولین محوطه‌های مسکونی حاشیه رودخانه اترک محسوب می‌شود که همانند کوهی در داخل شهر باستانی شیروان قرار گرفته و بر دشت شیروان اشراف داشته و رود اترک از مجاورت آن می‌گذرد.


title: تپه ارگ شیروان

text: تپه باستانی ارگ شیروان بزرگترین تپه دست ریز خاکی ایران است که ۲۵ متر ارتفاع و ۹۰ متر قطر دارد که به علت فرسایش بتدریج از ارتفاع تپه کاسته شده که سابقاً مرکز حکومت و فرماندهی خطه شمال خراسان بوده‌است.


title: تپه ارگ شیروان

text: این محدوده تاریخی دارای حصار و چهار برج مرتفع بوده که عمارت حاکم بر بلندایش مستقر بوده و دور تا دور آن دیوار شهر بند قرار داشته‌است.


title: تپه ارگ شیروان

text: سفال‌های به دست آمده از تپه باستانی ارگ شیروان نظیر تپه باستانی (یاریم تپه درگز) است و نوع سفال‌ها قرمز با نقش سیاه مربوط به هزاره پنجم قبل از میلاد (هفت هزار سال قبل) می‌باشد و به عنوان کهن‌ترین زیستگاه خراسان شمالی مورد تحقیق و بررسی و پژوهش باستانشناسان ایرانی و خارجی قرار گرفته‌است.


title: تپه ارگ شیروان

text: با توجه به قبور زرتشتی در اطراف تپه مذکور و روستاهای قدیمی گلیان و تپه خانلق (محل فعلی منبع آب شیروان) و بعضی از آداب و رسوم مردم شیروان زندگی زرتشیان در شیروان را تأیید می‌نماید.


title: تپه ارگ شیروان

text: تپه باستانی ارگ شیروان در روزگاران گذشته محل برگزاری کشتی پهلوانی باچوخه خراسان نیز بود، این تپه بزرگ دست ریز دارای دو کانال سفالین در قسمت شمال و جنوب تپه بود که آثار آن هنوز هم دیده می‌شود.


title: تپه ارگ شیروان

text: طبق اظهارات معمرین و باستان شناسان از کانال شمالی آب قنات میرک آباد شیروان به سطح تپه انتقال می‌یافت (توسط عوامل حاکم) و در آنجا آب انبار می‌شد و کانال جنوبی حکم فاضلاب را داشت.


title: تپه ارگ شیروان

text: عمارت تپه باستانی ارگ شیروان دارای شاه‌نشین اندرونی و بیرونی بود که تماماً از خشت خام و گل و آرچه (سرو کوهی) احداث شده بود که برج چهارگانه فقط دید اطراف را داشتند (از برج‌ها داخل و سطح تپه دیده شد).


title: تپه ارگ شیروان

text: فواصل برج ۷۰ ذرع، بلندی برج ۶ ذرع و حصاری (دیواری) به ارتفاع بیش از چهر متر داشت و تنها در ورود و خروج در ضلع شرقی قرار داشت، تپه باستانی ارگ شیروان برای چندمین بار به‌تازگی (آذرماه ۱۳۸۹)، هم توسط باستان شناسان گمانه زنی گردید.


title: تپه ارگ شیروان

text: در بهمن ۱۳۹۹، رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شیروان گفت: عرصه و حریم سه تپه ارگ باستانی، ارگ استقلال و تپه گلول در این شهرستان خراسان شمالی مطالعه و تعیین تکلیف شدند.


title: تاتار تپه پائین

text: تاتار تپه پائین مربوط به هزاره۲ و ۱ قبل از میلاد است و در بجنورد، ۲۸ کیلومتری غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تاتار تپه بالا

text: تاتار تپه بالا مربوط به هزاره۲ و ۱ قبل از میلاد است و در شهرستان بجنورد، روستای تاتار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سریوان تپه

text: سریوان تپه مربوط به هزاره۲ و ۱ قبل از میلاد است و در شهرستان بجنورد، روستای سریوان تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شباندر

text: تپه شباندر مربوط به هزاره۲ و ۱ قبل از میلاد است و در شهرستان مانه و سملقان، روستای کریک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه۱ کیلومتری شمال غربی تپه روزه

text: تپه۱ کیلومتری شمال غربی تپه روزه در شهرستان آزادشهر، ۱ کیلومتری شمال غرب تپه روزه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خونچه

text: تپه خونچه در شهرستان درگز، روستای خونچه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه تخت دختر

text: تپه تخت دختر در شهرستان کلات، روستای گرو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دهکده تک چنار

text: تپه دهکده تک چنار (یکه‌چنار) در استان گلستان، شهرستان مراوه‌تپه، روستای یکه‌چنار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه بزی (قلعه خان لنجان)

text: قلعه بزی (قلعه خان لنجان) مربوط به اواخر دوره ساسانیان تا دوره سلجوقیان است و در فلاورجان، جاده سیمان سپاهان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چهل دختران (اثر تاریخی)

text: چهل دختران مربوط به دوره ایلخانی است و در کاشان ـ محله سلطان میر احمد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه زیویه (گنکه سوراخ)

text: تپه زیویه (گنکه سوراخ) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سقز، بخش زیویه، روستای زیویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. از این تپه باستانی اشیا با ارزش بسیاری کشف شده که همگی در موزه ایران باستان قرار دارند. این تپه باستانی اکنون شرایط مساعدی ندارد و نگهداری از آن به‌طور شایسته‌ای صورت نمی‌گیرد.


title: تپه تابانی

text: تپه تابانی مربوط به دوره ساسانیان است و در شرق بوکان، ساری قامیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کلک آبی

text: تپه کلک آبی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد تا دوره ساسانیان است و در حومه بوکان، ساری قامیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شیخان کوچ

text: تپه شیخان کوچ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد تا دوره ساسانیان است و در حومه بوکان، ساری قامیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه آسیاب کهنه

text: تپه آسیاب کهنه در شرق شهرستان بوکان، ساری قامیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محل گچ گنبد

text: محل گچ گنبد مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان دالاهو، دهستان بانزرده، منطقه بابا یادگار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شوشاب

text: تپه شوشاب مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، روستای شوشاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ارگ نوشیجان

text: ارگ نوشیجان مربوط به دوره مادها - دوره هخامنشی - دوره ساسانیان است و در شهرستان ملایر، روستای شوشاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: ارگ نوشیجان

text: ارگ نوشیجان که در ۱۶ کیلومتری شهر ملایر قرار گرفته‌است، بر بلندای تپه‌ای ساخته شده که از دور، توجه هر بیننده‌ای را به سمت خود جذب می‌کند. در ارگ نوشیجان در سال‌های گذشته، حریم مجموعه و ایجاد کمپینگ و تجهیزات گردشگری ساخته شده‌است. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این ارگ، دست‌نخوردگی و عدم بازسازی آن بوده، که سبب دست نخوردن این اثر تاریخی بزرگ در دوره مادها شده‌است.


title: ارگ نوشیجان

text: ارگ نوشیجان یکی از آثار تاریخی ارزشمند باستانی است که با ارتفاع ۴۰ متری روی یک تپه قرار گرفته‌است. نوشیجان در لغت احتمالاً به معنی جایگاه نوش یا جایگاه انوش بوده‌است. نوش یا انوش ظاهراً نام خانمی است که بر این منطقه حکمرانی می‌کرده‌است. تپه نوشیجان در سال ۱۳۴۳ خورشیدی مورد شناسایی قرار گرفت و در سال‌های ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۶ طی ۶ فصل باستان‌شناسی توسط مؤسسهٔ ایران‌شناسی بریتانیا به سرپرستی دیوید استروناخ عملیات کاوش و مرمت در تپه انجام گرفت. دستاورد فعالیت‌های این هیئت، شناسایی سه دوره معماری باستانی متعلق به دوران مادها، هخامنشیان و اشکانیان است.


title: پل بیستون

text: پل بیستون که با نام‌های پل کهنه، پل شاه عباسی، پل صفوی، پل نادرآباد و پل دینورآب نیز شناخته می‌شود، پل و سازه‌ای است مربوط به دوره صفوی که در بخش شرقی شهر بیستون جای گرفته‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: پل بیستون

text: شواهد و مدارک به جا مانده نشان می‌دهد که پایه‌های پل بیستون در اواخر دوره ساسانی ساخته شده ولی همانند بسیاری از دیگر سازه‌های ساسانی بیستون که ناتمام مانده‌است. در سده چهارم هجری فرمانروایان محلی حسنویه آن را تکمیل کردند که از آن تنها طاق‌های دهانه دوم و سوم و پشتبندهای مدور آن به جا مانده‌است. در دوره ایلخانی، دهانه پنجم پل به همراه پشتبندهای مثلثی بازسازی گردید. افزون بر این برای تأمین آجرهای دهانه پل، کوره‌های آجرپزی در شمال غربی آن ایجاد کرده‌اند. نمای پل در دوره صفوی و طاق چهارم در دوره پهلوی بازسازی گردید.


title: پل بیستون

text: پل بیستون در حاشیه شرقی بیستون، بر روی رودخانه دینورآب و در سر راه قدیم کرمانشاه به صحنه قرار دارد.


title: پل بیستون

text: پل بیستون 144 متر درازا و 60/7 متر پهنا دارد و با سویه خاوری-باختری (شرقی – غربی) ساخته شده‌است. این پل دارای پنج دهانه است که طاق همه دهانه‌ها به جز دهانه چهارم از طاق‌های جناغی هستند و طاق دهانه چهارم از نوع طاق‌های هلوچین یا بیضی نزدیک به دایره است. پایه‌های پل به جز پایه‌های کناری، دارای پلان شش ضلعی است که هر کدام از سه بخش تشکیل شده‌است. بخش میانی به شکل مکعب مستطیلی است که در دو طرف این مکعب، هم پادسو با جریان آب و هم همسو با جریان آب، آبشکن های مثلثی قرار دارد. در نمای شمالی و جنوبی پل بر روی هر کدام از آبشکن‌ها، پشتبندهای مثلثی و گردی از آجر ساخته‌اند که نقشی اساسی برای جلوگیری از رانش قوس دهانه‌های پل دارد. پایه‌های پل از سنگ و ملاط گچ ساخته شده‌است. روکار پایه‌ها را با سنگ‌های مکعب مستطیل شکل تراشیده شده و قسمت داخلی پایه‌ها را با قلوه سنگ، لاشه سنگ و ملاط گچ ساخته‌اند. دهانه‌های پل از آجر با ملاط گچ و گذرگاه پل بیستون از قلوه سنگ‌های رودخانه‌ای و ملاط گچ ساخته شده‌است.


title: تپه بالا مشهد زلف‌آباد

text: []تپه بالا مشهد ذلف آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فراهان، روستای مشهد ذلف آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بالا مشهد زلف‌آباد

text: تپه بالا روستای مشهد ذلف آّباد، اخیراً چندین بار مورد دستبرد افراد ناشناس قرار گرفته است.


title: تپه بالا مشهد زلف‌آباد

text: [دهیاری روستای مشهد ذلف آباد،آقای آرش رفیعی مشهدی فراهانی]


title: مدرسه و خانه حسینیان

text: مدرسه و خانه حسینیان مربوط به سدهٔ ۷ و اوایل سدهٔ ۸ ه.ق است و در یزد، نزدیکی باروی شهرو دروازه مالمیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه کمالیه

text: مدرسه کمالیه مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در یزد، میدان امام، خیابان ساحلی واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد شاه‌ولی

text: مسجد شاه ولی (مسجد امام) مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در تفت، محله بازار واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد شاه‌ولی

text: مسجد شاه ولی معروف به مسجد جامع تفت ، در میدان مرکزی و خیابان ساحلی شهر تفت واقع شده است. بنای این مسجد، از خشت و آجر و مزین به کاشی های قدیمی و زیباست که گرمخانه ای در ضلع غربی با طاق و تویزه آجری کاربندی شده و یک شبستان زمستانی و تابستانی با ایوان هم دارد. بر سر در ورودی مسجد شاه ولی درب آهنی بزرگی نصب شده که با کاشی های رنگین در دور تا دور آن مزین گردیده است. پنجره های مشبک کاشی کاری شده ای در دو طرف این سردر وجود دارد که یک درب کوچک چوبی خراطی شده با نقوش هندسی و مشبک به همراه کتیبه ای قرآنی، در آن قرار داده شده است.


title: مسجد شاه‌ولی

text: مسجد شاه ولی یک محراب ساده دارد که با کتیبه سنگی کاملا سفید مربوط به سال ۸۷۳ هجری پوشیده شده و بر روی آن آیات قرآنی حک گردیده است. چند نقش و نگار تزئینی در وسط محراب، سه کتیبه سنگی و پنجره مشبک کاشی کاری شده هم در بالای آن دیده می شود، منبری چوبی نیز در کنار این محراب با نقش ستاره داوود جلوه گری می کند.


title: مسجد شاه‌ولی

text: سرتاسر مسجد شاه ولی تفت تا ارتفاع یک متری دارای کاشی کاری با اشکال فیروزه ای رنگ شش ضلعی و در قاب کاشی معرق، طراحی گردیده اند.  اهمیت این بنا، در شیوه برپا کردن گنبد آجری و دو پوسته پیوسته آن با کاربندی های زیبا می باشد که زمینه ۴ گوشه آن، بدون هیچ چین و شکنجی گرد شده است.


title: مسجد شاه‌ولی

text: این مسجد کمی پیش از زمان جهانشاه قره قویونلو ساخته شده‌است. همانند مسجد کبود تبریز در بین دو شیوهٔ آذری و اصفهانی ساخته شده. گنبد آن دو پوسته پیوسته‌است و روی کاربندی نهاده شده و زمینهٔ چهار گوشهٔ آن بی هیچ چین و شکنجی چنبره و گرد شده‌است. درگاه‌ها و روزن‌های آن بسیار خوش‌اندام و زیباست. برخی آرایه‌های آن فروریخته و گج اندود شده‌است.


title: مزار احمد و شیخ محمد فهادان

text: مزار احمد و شیخ محمد فهادان مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در یزد، غرب مسجد جامع کبیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه سلطان محمود

text: مجموعه سلطان محمود مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان صدوق، روستای بندر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آرامگاه آقا شاه بالو زاهد

text: بقعه آقا شاه بالو زاهد آملی مربوط به سدهٔ ۹ (۸۴۰ ه.ق) است و در شهرستان نور، در جاده امل به چمستان در روستای اهودشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه آقا شاه بالو زاهد

text: آقا شاه بالو زاهد آملی از عرفای اواخر قرن ۷ و اوایل قرن ۸ هجری قمری و استاد شیخ خلیفه مازندرانی چهره اصلی عرفانی و مقاومت نهضت سربداران خراسان در عهد حکومت مغولان بوده است. بنای آجری با گنبدی مخروطی و تزئینات کاشی‌کاری بر روی مرقد آقا شیخ بالو زاهد ساخته شده که از آثار مهم تاریخی مازندران به شمار می‌رود.


title: معبد یا مسجد غار

text: معبد یا مسجد غار مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان آذرشهر، بخش مرکزی، روستای بادامیار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: معبد مهر و آرامگاه ملا معصوم

text: معبد و آرامگاه (ملا معصوم) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان -قرن ۹ ه.ق است و در شهرستان مراغه، بخش مرکزی، روستای ورجوری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه باروج (قلعه باروج)

text: تپه باروج (قلعه باروج) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در داخل مرند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ابرغان

text: تپه ابرغان مربوط به دوران تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سراب، بخش مرکزی روستای ابرغان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان پیر احمد کندی

text: قبرستان پیر احمد کندی در روستای پیر احمد کندی و در کوه آغداش همین روستا واقع شده است. این قبرستان مربوط به دوره ساسانیان است و در ۸ کیلومتری شهر آواجیق،۳۰ کیلومتری چالدران و ۴۵ کیلومتری شهر ماکو واقع شده است . این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چهارطاقی ساسانی آغمیون

text: چهارطاقی ساسانی آغمیون مربوط به دوره ساسانیان است که در شهرستان سراب، بخش مرکزی، روستای آغمیون جای گرفته‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: چهارطاقی ساسانی آغمیون

text: این چهارطاقی که در ۱۲ کیلومتری شمال خاوری شهر سراب قرار دارد، دارای گنبدی از قلوه سنگ با ملاط آهک به بلندای یک متر و نیم است. بنای آن که دارای ورودی بلندی است از سنگ قلوه و تراشیده ساخته شده؛ بلندی اصل بنا به جز گنبد آن ۴ متر و مساحت درونی آن ۱۶ متر مربع است.


title: چهارطاقی ساسانی آغمیون

text: ساختمان چهارطاقی همانندی کامل به معماری دوره ساسانیان دارد. در درون این چهارطاقی گوری دیده می‌شود که در روی آن تاریخ ۷۰۸ هجری قمری نگاشته شده‌است.


title: مسجد جامع مهرآباد

text: مسجد مهرآباد یکی از مسجدهای تاریخی شهر بناب است که در مرکز این شهر و در میدانی به همین نام قرار گرفته‌است. بنای این مسجد براساس کتیبهٔ موجود در ضلع شمالی آن به سال ۹۵۱ هجری و دوران حکومت شاه تهماسب یکم رسیده و بانی آن بی‌بی‌جان خانم منصوربیگ بوده‌است. مسجد مهرآباد دارای شبستان، صحن و مناره‌های کاشی‌کاری‌شده‌است. این مسجد یکی از چندین مسجد ساخته شده به دست صفویان در بناب می باشد که نشانه علاقه شاهان صفوی نسبت به این شهر و اهمیت سرشار بناب در دوره صفویه می باشد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.سر ستون های زیبای این اثر معماری کهن به جرات یکی از جلوه های نبوغ سرشار ایرانیان در دوره صفوی می باشد.حمام تاریخی مهر آباد نیز روبروی همین مسجد واقع شده است.


title: مسجد جامع مهرآباد

text: شبستان اصلی مسجد مهرآباد در بخش جنوبی صحن قرار گرفته و به شکل مستطیل است. مکانی به شکل بالکن نیز برای تجمع بانوان در ضلع شمالی آن ایجاد شده‌است. ۳۰ ستون چوبی با پایه‌های سنگی و سرستون‌های مقرنس‌کاری‌شده که مشابه مسجد گزاوشت است، سقف این شبستان را که با طرح‌های ترنج و گیاه و به رنگ‌های آبی، سبز، زرد، قرمز و نارنجی نقاشی شده، نگه داشته‌است.


title: مسجد جامع مهرآباد

text: مهراب مسجد مهرآباد در ضلع جنوبی شبستان واقع شده و دو پنجره که بعدها مرمت شده‌اند، در دو طرف آن قرار گرفته‌اند. در پایین بالکن زنان نیز پنج پنجره در ضلع شرقی و پنج پنجره نیز در ضلع غربی قرار گرفته‌است.


title: مسجد جامع مهرآباد

text: وجه تمایز مسجد مهرآباد با سایر مسجدهای منطقه، کتیبهٔ مرمرینی است به خط ثلث نگاشته‌شده‌است. در این کتیبه عبارت زیر درج گردیده‌است:


title: دخمه هدر

text: دخمه هدر مربوط به دوره مادها است و در ۲۸ کیلومتری غرب سلماس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده محسن

text: بنای امامزاده محسن یا امامزاده کوه مربوط به احتمالاً سدهٔ ۱۰ است و در شهرستان همدان، بخش مرکزی، روستای وفرجین در ۱۶ کیلومتری شهر همدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کشاویر

text: تپه کشاویر مربوط به سدهٔ ۴ ه.ق تا دوره صفوی است و در شهرستان شاهین دژ، بخش کشاورز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خرابه‌های شهر قدیم (کهنه شهر)

text: خرابه‌های شهر قدیم (کهنه شهر) مربوط به سدهٔ ۷ تا ۱۳ ه.ق است و در حومه سلماس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دخمه سنگی ماکو (بام فرهاد)

text: دخمه سنگی ماکو (بام فرهاد) مربوط به اورارتوئی-دوره مادها است و در ماکو، ۷ کیلومتری غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شیرامین

text: تپه شیرامین مربوط به پیش از دوره اشکانیان است و در شهرستان آذرشهر، روستای شیرامین، جاده تبریزبه مراغه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پیرموسی

text: تپه پیر موسی مربوط به پیش از تاریخ و دوره اشکانیان است و در شهرستان تبریز، بخش مرکزی شهرستان تبریز، روستای سهلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع تسوج

text: مسجد جامع تسوج مربوط به سدهٔ ۱۰ ه.ق است و در داخل تسوج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان و آرامگاه پیرلر (پیر حیران)

text: گورستان و مقبره پیرلر (پیر حیران) مربوط به سدهٔ ۱۰ و ۱۱ ه.ق است و در شهرستان آذرشهر، بخش مرکزی، دهستان شیر امین، ۱۷ کیلومتری جنوب آذرشهر، جاده تبریز، مراغه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کلیسای هریپسیمه مقدس (موجومبار)

text: کلیسای موجومبار یا کلیسای هریپسیمه مقدس مربوط به سدهٔ هفدهم میلادی است و در روستای موجومبار حدود ۳۰ کیلومتری جاده تبریزـ مرند (در شهرستان شبستر، بخش صوفیان)، واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کلیسای هریپسیمه مقدس (موجومبار)

text: تا نیمه سده نوزدهم میلادی سیصد خانوار در روستای موجومبار سکونت داشتند در سال ۱۹۴۷ میلادی تعدادی از ساکنان روستا به ارمنستان شوروی مهاجرت کردند و بقیه نیز به تبریز و شهرهای دیگر رفتند و بدین ترتیب روستای مذکور از سکنه خالی شد.


title: کلیسای هریپسیمه مقدس (موجومبار)

text: کلیسای هریپسیمه از گذشته‌های دور تاکنون به سنت هریپسیمهٔ مقدس، سورپ هریپسیمه، موژومبار و موجومبار نامور بوده‌است. نام این کلیسا شاید از نام «هریپسیمه»، دختر آشوت یکم، پادشاه ارمنستان گرفته شده‌است که در ۸۷۵ میلادی به درخواست «زاکاریا زاگستی»، جاثلیق ارمنی‌ها، امیران ارمنی او را به پادشاهی ارمنستان برگزیدند.


title: کلیسای هریپسیمه مقدس (موجومبار)

text: دربارهٔ تاریخ ساختمان کلیسا نظریه‌های گوناگونی ابراز شده‌است و پژوهشگران تاریخ ساختمان آن را سدهٔ نهم تا سیزدهم میلادی دانسته‌اند. «نصرت‌الله مشکوتی»، نویسندهٔ کتاب (فهرست بناهای تاریخی و مکان‌های باستانی ایران)، تاریخ بنای ساختمان اصلی کلیسا را سدهٔ نهم میلادی دانسته‌است اما پژوهشگران دیگر تاریخ ساختمان آن را دوران ایلخانان؛ یعنی، سدهٔ سیزدهم ـ چهاردهم میلادی می‌دانند.


title: کلیسای هریپسیمه مقدس (موجومبار)

text: مؤلف کتاب تاریخچه ارامنه در آذربایجان (نوره آیرمان) می‌نویسد:


title: تپه چراغ بابا

text: تپه چراغ بابا مربوط به سدهٔ ۳ تا ۱۲ ه.ق است و در شهرستان شاهین دژ، روستای چراغ بابا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کلیسای هوهانس مقدس (سهرل)

text: کلیسای هوهانس مقدس () یا کلیسای سهرل یک کلیسا متعلق به کلیسای حواری ارمنی می‌باشد که در روستای سهرل، ۱۳ کیلومتری جاده آسفالته تبریز مرند و در ۳۵ کیلومتری تبریز واقع شهرستان شبستر، بخش صوفیان می‌باشد. ساخت و ساز این ساختمان در سال ۱۸۴۰ میلادی؛ به پایان رسید. این بنا به سبک معماری ارمنی طراحی شده‌است.


title: کلیسای هوهانس مقدس (سهرل)

text: این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کلیسای هوهانس مقدس (سهرل)

text: قدمت این بنا به سال ۱۸۴۰ میلادی می‌رسد که بر روی ویرانه‌های کلیسایی از سده‌های پنجم و ششم میلادی به وسیلهٔ یکی از ثروتمندان ارمنی به نام هاگوبوف و به دست معماران روسی ساخته شده‌است. این کلیسا پلانی به طول ۱۸ متر دارد. عرض آن تا جلوی صحن محراب ۷/۵متر و بعد از آن ۵/۴ متر است. پوشش سقف کلیسا شامل سه گنبد متفاوت است: گنبد کوچک عرقچین بر روی محراب، گنبد بزرگ مخروطی با ساقه مرتفع بر روی تالار مرکزی و گنبد فضای ورودی که برج ناقوس کلیسا به گنبدی مخروطی ختم می‌گردد. مصالح عمده به کار رفته در بنا آجر است. تزیینات بنا شامل کاربندی‌های فضای زیر گنبدها و قاب‌بندی‌های دیوارهای نمای خارجی است.


title: کلیسای هوهانس مقدس (سهرل)

text: بنا توسط معماران روس و فرانسوی و استادکاران آذربایجانی ساخته شده‌است و قدمت آن را به سال ۱۸۴۰ میلادی رقم زده‌اند. بنابه شکل مستطیل به ابعاد ۳۰/۶ * ۴۵/۱۸ متر است که با آجر ساخته شده و از سه قسمت ورودی، تالار مرکزی و محراب تشکیل یافته‌است. ضلع غربی بنا را، ایوان آجری آن تشکیل می‌دهد که بوسیله دو راه پله به برج ناقوس کلیسا که آن هم به‌صورت برجی بلند با پلان ستاره ای شکل و گنبد رک خیاری جلب توجه می‌کند، ارتباط می‌یابد. تالار مرکزی کلیسا، دارای پلان مستطیل شکل با پوشش گنبدی است. طاق مرکزی آن نیز بوسیله کاربندی‌های آجری به پلانی ۱۰ ضلعی تبدیل می‌شود که پایه گریو گنبد تالار بر روی آن قرار می‌گیرد. پوشش خارجی بنا به صورت گریو استوانه ای و گنبدی مخروطی خودنمایی می‌کند. طرح آجرکاری گنبد نیز از مهمترین کارهای دوران قاجاریه محسوب می‌شود. محراب کلیسا در منتهی الیه ضلع شرقی بنا، با گنبد رک بر روی گریوی هشت ضلعی قرار گرفته‌است. بر روی دیوار خارجی کلیسا طاق نماهایی با طاق هلالی شکل تعبیه کرده‌اند که از یکنواختی و سادگی بنا می‌کاهد.


title: کلیسای هوهانس مقدس (سهرل)

text: این کلیسا در اثر زمین‌لرزه ۱۹۳۶ به شدت آسیب‌دیده و بعد از آن واقعه درها و پنجره‌های بنا به تاراج رفته‌است ولی آنچه از آن دوران به یادگار مانده خود در شمار یکی از نفایس معماری آذربایجانی به‌شمار می‌آید.


title: سنگ‌نوشته رازلیق

text: سنگ‌نوشته رازلیق مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان سراب، بخش مرکزی، روستای رازلیق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کتیبه میخی اورارتوئی نشتبان

text: کتیبه میخی اورارتوئی نشتبان مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان سراب، بخش مرکزی، روستای نشتبان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کتیبه سقندل

text: کتیبه سقندل مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان ورزقان، بخش مرکزی، روستای سقندل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع سراب

text: مسجد جامع سراب مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در سراب، خیابان امام خمینی، داخل بافت قدیمی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع سراب

text: این مسجد دارای شبستانی با ۶۰ ستون و محراب کاشیکاری برجسته با نقوش اسلیمی و طلایی است و متعلق به قرن نهم هجری قمری است.


title: ستون مدور یادگاری ابلیسک

text: ستون مدور یادگاری ابلیسک مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در مراغه، خیابان دانشسرا، روبروی بیمارستان سینا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان قدمگاه (بادامیار)

text: گورستان قدمگاه (بادامیار) مربوط به سدهٔ ۹ و ۱۰ ه.ق است و در شهرستان آذرشهر، بخش مرکزی، روستای بادامیار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان قدمگاه (بادامیار)

text: این گورستان ۱۵ کیلومتری جنوب آذرشهر جای گرفته است. به خاک سپرده‌شدگان آن، بیشتر شیوخ دوره صفوی هستند. باشندگان محلی آن را دیک قبرستان می‌نامند. بر روی یکی از سنگ گورهای این گورستان تاریخ ۸۰۹ و ۹۰۱ هجری قمری خوانده می‌شود.


title: برج قشلاق قارلوجا

text: برج قشلاق قارلوجا مربوط به سدهٔ هفتم هجری است و در شهرستان کلیبر، کنار رود خانه ارس، روستای قارلوجا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تومولوس (قبور سلاطین سیت)

text: تومولوس (قبور سلاطین سیت) مربوط به نیمه اول هزاره اول قم است و در شهرستان نقده، شرق روستای جین توان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چال تپه شاهین‌دژ

text: چال تپه شاهین دژ مربوط به نیمه دوم هزاره اول قم است و در شاهین‌دژ، داخل مقر سپاه پاسداران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دژ قلاتگاه

text: دژ قلاتگاه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در حومه اشنویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شیطان تختی

text: تپه شیطان تختی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در ۱۵ کیلومتری شمال شهر شاهین‌دژ واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گگ تپه (گوگ تپه)

text: تپه گگ تپه (گوگ تپه) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان میاندوآب، روستای گوگ تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دخمه سنگی قارنی یارخ

text: دخمه سنگی قارنی یارخ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - دوره مادها است و در حومه سلماس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه امامچای و گورستان اطراف آن

text: تپه امامچای و گورستان اطراف آن مربوط به هزاره اول قبل از میلاد و دوره اشکانیان است و در شهرستان سراب، روستای امام چای واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مغان جوق

text: تپه مغان جوق مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در ۳ کیلومتری شمال‌شرقی سلماس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه حضرلو

text: تپه حضرلو مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در جنوب شرق ماکو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه‌جوق

text: تپه قلعه‌جوق مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در ۲ کیلومتری شمال سراب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه تبان

text: تپه تبان مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در سلماس، شمال سربازخانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مرند (تپه یالدور)

text: تپه مرند (تپه یالدور) مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در مرند، کنار یالدور چای واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه گرگر

text: تپه گرگر مربوط به هزاره ۵ قبل از میلاد تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در داخل هادیشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه ساری قامیش سمینه رود

text: تپه ساری قامیش سمینه رود در شهرستان بوکان، شمال ساری قامیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه نادری (اصلاندوز)

text: تپه نادری (اصلاندوز) در شهرستان پارس‌آباد، بخش اصلاندوز ـ کناره ارس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کوشک رموک

text: کوشک رموک مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرمان، بخش شهداد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه آقا باباخان (مدرسه وکیل)

text: مدرسه آقا باباخان (مدرسه وکیل) مربوط به دوره زند است و در شیراز، جنوب دیوار جنوبی چهل ستون، مسجد وکیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. «حاج محمدحسین‌خان صدراعظم اصفهانی» این مدرسه را احداث و «آقاباباخان بارفروش مازندرانی» معروف به آقابابا خان بواناتی حاکم بوانات که املاک زیادی از بوانات را وقف آن کرد مراحل احداث آن را در سال ۱۲۴۰ هجری به اتمام رسانده‌است. مدرسهٔ آقاباباخان در جنب مسجد جامع شیراز و بازار وکیل و در محلهٔ درب شاهزاده واقع شده‌است. حوزه علمیه آقاباباخان یکی از قدیمی‌ترین مدارس علمیه شیراز و استان فارس است. از سال ۱۳۷۷ هجری شمسی تا کنون تولیت مدرسه علمیه آقاباباخان شیراز را علی اکبر کلانتری برعهده دارد و در حال تربیت و علم آموزی تعدادی از طلاب علوم دینی در آن می‌باشد.


title: تپه برمی

text: تپه برمی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در ۳ کیلومتری جنوب رامهرمز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دستوا

text: دستوا شهری تاریخی و پایتخت حکومت الیمائیها است که در ۳ کیلومتری جنوب شرقی شهر شوشتر واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۲۱ با عنوان شهر قدیم دستوا -منطقه ماهی بازان در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. در سال ۱۳۹۷ خبر تصویب راه‌اندازی پایگاه ملی دستوا اعلام شد ولی هیچگاه از سوی وزارت میراث فرهنگی عملی نشد.


title: دستوا

text: مهدی رهبر از معدود باستان شناسانی است که این شهر را کاویده‌است. وی الیمایی‌ها را خراج گذار حکومت مرکزی می‌داند که حق ضرب سکه داشتند و معتقد است الیمایی‌ها تا پیش از سکونت در دستوا، شهر ایذه را به پایتختی خود برگزیده بودند، تا اینکه در جنگی میان سلوکیان و اشکانیان، سلوکی‌ها شکست خوردند و اشکانیان بر قدرت تکیه زدند تا مهرداد اشکانی تمام ایران را فتح کند و حکومت الیمایی‌ها به دست اشکانیان بیفتد. در این زمان شاهزادگان اشکانی بر حکومت الیمائی تکیه زدند و به جای ایذه، پایتخت اولیه الیمائی‌ها، در اوایل قرن میلادی راه دستوا در جنوب شوشتر را پیش گرفتند و به جای قدرت‌های محلی خوزستان نشستند؛ یعنی جایی که در دوران اسلامی دستوا خوانده می‌شود. هیچ‌کس نمی‌داند این شهر بزرگ که وسعتی ۲ در ۳ کیلومتر داشت، پیش از اسلام به چه نامی خوانده می‌شده‌است. این شهر در دوران ساسانی نیز وسعت پیدا می‌کند و حتی تا قرن سوم و چهارم هجری نیز به زندگی خود ادامه می‌دهد.


title: دستوا

text: الیمایی‌ها ابتدا روی سکه را به خط یونانی می‌نوشتند، اما بعدها از خط آرامی برای نگارش استفاده می‌کردند. از آنها سکه‌هایی از مس به جای مانده که تصویر پادشاه روی یک طرف آن نقش شده و روی دیگر آن، نقش یک الهه دیده می‌شود. مهدی رهبر می‌گوید: «معمولاً تصویر نیم تنه پادشاه به همراه تصویر یک سه شاخه و تصویر ماه و ستاره روی سکه، نقش می‌شد.» او اعتقاد دارد که مردم شهر دستوا تحت تأثیر بسیار زیاد هنر یونانی بوده‌اند و آثار خود را به تقلید این هنر آفریده‌اند. وی حتی پیشتر در نزدیکی ایوان کرخه، در یکی از آرامگاه‌ها تعدادی نگین انگشتر با نقش خدایان یونان یافته بود. رهبر می‌افزاید که آرامگاه‌های کشف شده در این شهر دارای چنان اشرافیتی است که در هیچ جای ایران دیده نشده‌است.


title: دستوا

text: الیمایی‌ها را جانشینان ایلامی‌ها می‌دانند که وسعت حکومتشان از یک سو به شمال ایذه و از سوی دیگر به ساحل خلیج فارس می‌رسد. مرز سوم این حکومت نیز تا نزدیکی‌های اصفهان گستره می‌شده‌است.


title: دستوا

text: داستان شهر باستانی دستوا از روزی آغاز شد که تراکتور یکی از کشاورزان به نام مرحوم حاج حسن شلیبی، هنگام کشت و زرع در جنوب شوشتر در دل زمین فرورفت و به شهری خفته در دل خاک برخورد. پس از انتشار خبر، تیمی از باستان شناسان به سرپرستی مهدی رهبر کاوشها را آغاز کرد و منجر به کشف پنج آرامگاه الیمائی شد. آرامگاه‌ها به طرز بسیار زیبایی ساخته شده بودند.


title: دستوا

text: با وجود تصویب راه‌اندازی پایگاه ملی دستوا در سال ۱۳۹۷ با گستره عسکر مکرم (شهر تاریخی لشکر) تا گلالک توسط شورای پایگاه‌های سازمان میراث فرهنگی کشور، این امر هیچگاه عملی نشد و وزارت میراث فرهنگی کار حفاظت این شهر تاریخی را بر عهده نگرفته و منطقه تاریخی دستوا را به حال خود رها کرده‌است. به گفته مهدی رهبر سرپرست گروه کاوشهای باستانشناسی این منطقه، تپه‌ها را در این محوطه تاریخی تسطیح کرده و خاک ریخته‌اند، ساختمان‌سازی شده و طویله و خیلی چیزهای دیگر ساخته‌اند. منطقه‌ای که می‌توانست اطلاعات بسیار زیادی از آن دوران در اختیار باستان شناسان قرار بدهد. وی ادامه می‌دهد آرامگاه زیرزمینی نسبتاً سالم پادشاهان که کشف کرده بودیم و می‌شد با اندکی تغییر آن را به جاذبه‌ای توریستی و مطالعاتی تبدیل کرد توسط قاچاقچیان حفاری شده و تمام سکوهای آن از بین رفته‌اند. همچنین به دلیل کمبود اعتبارات میراث فرهنگی کار کاوش این منطقه مهم باستانی نیمه تمام مانده‌است.


title: دستوا

text: یک ویلاساز بدون اخذ مجوز از اداره‌های کل میراث‌فرهنگی و جهادکشاورزی خوزستان، اقدام به تعرض و ساخت‌وساز در عرصه و حریم شهر باستانی دستوا کرده و آن را به بیش از هفتاد قطعه زمین تبدیل کرده و دور آن را هم فنس کشیده‌است. طی این اقدامات، هیچ اداره یا سازمانی مانع او نشده‌است. این تجاوزات تا نزدیکی نهر رقت، یکی از شاخه‌های اثر ثبت جهانی نهر داریون از آثار دوره هخامنشیان امتداد دارد.


title: آرامگاه بی‌بی دختران

text: بی بی خدیجه، ام عبدالله از فرزندان زین العابدین امام چهارم شیعیان است. در شیراز، شمال مسجد مشیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این آرامگاه به بی‌بی‌دختران یا در گویش محلی بی‌بی‌دخترون معروف است. این بنا در زمان ایلخانی ساخته شده‌است و دستور ساخت آرامگاه را زنی از سلاطین آن زمان دستور داده‌است و چون به دلیل زلزله تخریب شده، محمدقلی خان ایلخانی عمارت را تجدید و تعمیر کرد و عمارت کنونی مربوط به دوره زندیه است و در ابتدا اطراف بقعه قبرستان بوده. این آرامگاه در کوچه‌ای منشعب از خیابان شهید دستغیب در پشت مسجد بیت‌العباس در نزدیکی مسجد ایلخانی قرار گرفته‌است.


title: آرامگاه بی‌بی دختران

text: این آرامگاه دارای گنبدی بلند است بنا به صورت دو تاج با یک زیر زمین ساخته شده‌است. حیاط آن نیز دارای حوضی چهار گوشه در جلو آرامگاه و دو باغچه در گوشه آن است.


title: آرامگاه بی‌بی دختران

text: مقبره‌ام عبدالله در زیرزمین حیاط قرار گرفته‌است و همچنین در بیرون از بقعه، در گوشه شمالی قبر عبدالله مبارک قرار دارد.


title: آرامگاه بی‌بی دختران

text: ازاره درون بقعه تا بلندای یک و نیم متری از سنگ گندمک ساخته شده‌است، پوشش روی آرامگاه چوبی است که درازا و پهنای آن ۴ متر و ۱٫۵ متر و بلندای آن ۲ متر است. در دور و بر آرامگاه نیز، سنگ آرامگاههایی وجود دارد که نقش هایی بر روی آنان کشیده شده و اکنون در ازارهها در پله‌ها کارگذاشته شده‌است.


title: آرامگاه بی‌بی دختران

text: این بقعه تاکنون چندین بار از سوی اداره اوقاف بازسازی شده‌است .


title: آرامگاه بی‌بی دختران

text: مردم در قدیم باور داشتند دخترها برای یافتن شوهر از بی‌بی‌دختران حاجت می‌گیرند و بین دخترهای جوان در گذشته رسم بود پارچه یا نخی را به عنوان داشتن حاجت به حرم بی‌بی‌دختران می‌بستند و در زمان گرفتن حاجت نذر خود را ادا می‌کردند. برخی بر این باورند که معبد زرتشتی در این مکان بوده و به مرور زمان از آناهیتا به بی بی دختران دگرگون شده است مانند بی بی شهربانو تهران.


title: تپه کلشی

text: تپه کلشی مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان رودبار، روستای رشی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گوی‌تپه (ارومیه)

text: گوی تپه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ارومیه، بخش بلکشوچای، روستای گوی تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ابزارهای مسی، ظروف سفالی با نقوشی از انسان و خانه‌های گلی از یافته‌های این ناحیه است.


title: امامزاده عبدالخیر

text: امامزاده عبدالخیر مربوط به دوره صفوی و در شهرستان ابهر روستای قروه واقع است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کورائیم

text: بنای کورائیم مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نیر، بخش کورائیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کورائیم

text: كورائيم از توابع شهرستان نير و استان اردبيل مي باشد كه در فاصله 55 كيلومتري مركز شهرستان نير و 34 كيلومتري مركز استان(اردبیل) قراردارد.


title: کورائیم

text: جمعيت شهر كورائيم طبق سرشماره سال 90 مطابق سرشماری معاونت برنامه‌ریزی استانداری اردبیل (دفتر آمار و اطلاعات) به تعداد 889 نفر مي باشد شهركورائيم مركز بخش كورائيم بوده كه مطابق تقسيمات كشوري داراي سه دهستان مهماندوست،يورتچي غربي و یورتچی شرقی مي باشد كه به علت كثرت روستاها كه حدود 70 روستا مي باشد و به علت پراكندگي آن‌ها امورات دهستان يورتچي غربي از طريق مركز شهرستان نير مي باشد.


title: کورائیم

text: جاده موصولاتي محور اردبيل – كورائيم و جاده كورائيم – نير مي باشد  روستای كورائيم  در سال 83 به  شهر تبديل و شهرداري در آن تاسيس و راه اندازي گرديده است.


title: کورائیم

text: كورائيم داراي آب و هوايي سرد سيري مي باشد و مذهب ساكنين آن تشيع مي باشد زبان مردم منطقه ترکی آذربایجانی است و داراي ۲ واحد مسجد مي باشد و مراكز باستاني آن بقعه تاريخي شيخ كورائيم در ضلع غربي و تپه تاريخي آن در ضلع شرقي واقع گرديده است  كل مساحت كورائيم ( محدوده خدماتي ) ۱۵۰ هكتار است مساحت زير كشت اراضي ۱۵۰۰ هكتار است و مساحت بافت مسكوني ۱۴.۱۰ هكتار است محصولات كشاورزي گندم، جو، عدس و سيب زميني ميباشد ميزان محصولات كه از گندم و جو به دست مي آيد در حدود ۳۵۰۰ تن مي باشد كه ۷۰۰ تن آن به خارج از استان صادر مي شود.


title: کورائیم

text: 80% از ساختمان‌ها در كورائيم با مصالح آهن و شناژ (بتن مسلح) ساخته شده‌است و 20% از ساختمان‌ها از خشت و گل با سقف چوبي مي‌باشد.


title: کورائیم

text: ادارت و سازمانهاي مستقر در كورائيم به ترتيب – بخشداري كورائيم- شهرداري – فرماندهی انتظامی بخش – حوزه 2 شهيد اشرفي اصفهاني مقاومت بسيج كورائيم- خدمات كشاورزي – نمايندگي آموزش و پرورش – مخابرات – بانك كشاورزي – مركز بهداشت و درمان – دامپزشكي كورائيم – تعاوني روستايي كورائيم – نمايندگي تربيت بدني – كتابخانه عمومي شهر كورائيم مركز آموزش فني و حرفه اي كورائيم- شعبه برق كورائيم-ناحیه گاز-دارالقرآن-نمايندگي آب و فاضلاب


title: کورائیم

text: كورائيم داراي زير بناي شبكه برق – آب آشاميدني –  گاز و مخابرات و سيستم تلفن همراه – راه موصولاتي آسفالته با مركز استان و شهرستان نير و مدارس ابتدايي و راهنمايي و دبيرستان و آمادگي مي باشد.


title: کورائیم

text: كورائيم داراي رودخانه قوريچاي در ضلع شرقي مي باشد محدوده جغرافيايي كورائيم در طول جغرافيايي 21/30/48 و عرض جغرفيايي 41/57/37 واقع گرديده شغل و معشيت بیشتر اهالي این شهر از كشاورزي، دمداري و دامپروري، باغداري و اصناف و کار در واحدهای کوچک کارگاهی و نهادهاي موجود مي باشد .


title: کورائیم

text: صنايع دستي كورائيم كه از گذشته رايج بوده فرش بافي، گليم بافي و جاجيم بافي است و ميزان زیر کشت كورائيم 1152 هكتار است كه سالانه 576 هكتار كشت مي شود ميزان برداشت محصول به‌طور ميانگين 1500 كيلو گرم در هكتار است نوع دام گاو- گاوميش گوسفند و بز مي باشد فاصله نزديكترين روستا 5 كيلومتر و دور ترين روستا 27 كيلومتر است و همسايگان شهري اين منطقه عبارتند از شمال غربي با شهرستان نير و در ضلع شرق با شهر هير و از شمال با مركز استان و از جنوب با شهر كيوي همسايه مي باشد.


title: کورائیم

text: وبلاگ عبدالله داستان کورائیم


title: کورائیم

text: شهر تاریخی کورائیم که امروزه به تپه‌ای از خاک تبدیل شده‌است مربوط به حدود ۱۰۰۰ سال قبل میلاد بوده‌است مردمان آن زمان از صنعتگران ماهر منطقه در زمینه تولید سفال بوده‌اند این منطقه جزء مناطق اصیل ترکی می‌باشند


title: کورائیم

text: آغچه کهل                                        ۸                                            ۷


title: کورائیم

text: آقچای سفلی                                  ۱۲                                          ۳۸


title: کورائیم

text: 2"آقچای علیا                                     ۱۰                                            ۸"'


title: کورائیم

text: آقچای وسطی                                  ۸                                             ۵


title: کورائیم

text: پارچین                                            ۴                                            ۱۷


title: کورائیم

text: پیله سهران                                     ۱۵                                            ۵


title: کورائیم

text: تازه قشلاق


title: کورائیم

text: توتونسیز                                         ۱۲                                            ۶۲


title: کورائیم

text: جق جق وسطی                               ۸                                              ۷


title: کورائیم

text: جق جق علیا                                    ۷                                              ۶


title: کورائیم

text: حاجی محمود                                   ۵                                             ۳۸


title: کورائیم

text: خادملو                                             ۷                                             ۲۲


title: کورائیم

text: خرائیم                                             ۲                                              ۱۵


title: کورائیم

text: دابانلو                                             ۱۵                                              ۵


title: کورائیم

text: داشبلاغ                                           ۵                                              ۱۰


title: کورائیم

text: سایین                                             ۶                                              ۵۰


title: کورائیم

text: سقدل                                             ۱۴                                              ۸


title: کورائیم

text: سیاه پوش                                        ۱۲                                            ۲۰


title: کورائیم

text: صادقلو                                               ۹                                             ۱


title: کورائیم

text: قاسم قشلاقی                                    ۶                                              ۶


title: کورائیم

text: قلعه جوق                                            ۵                                             ۴۸


title: کورائیم

text: قوتولمش                                             ۵                                             ۱۲۳


title: کورائیم

text: کچل آباد                                              ۶                                               ۳


title: کورائیم

text: گللی                                                 ۱۷                                             ۲۲


title: کورائیم

text: وکیل آباد                                              ۱۵                                              ۳


title: کورائیم

text: آق درق                                                ۱۱                                              ۸


title: کورائیم

text: آق گونی                                               ۱۶                                              ۶


title: کورائیم

text: امین آباد                                                ۱۷                                             ۳۳


title: کورائیم

text: امین لو                                                  ۱۵                                             ۳۲


title: کورائیم

text: اوزان بلاغ                                               ۱۹                                             ۲۵