title: تپه قزل یازو شماره ۲

text: تپه قزل یازو شماره ۲ مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش مرکزی، دهستان حاجیلو، در سمت غربی روستای رامیشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه شهر گاه خون

text: محوطه شهر گاه خون مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ماسال، بخش مرکزی، دهستان حومه، روستای خون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پل نگار

text: تپه پل نگار مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان جوکار، جنوب روستای قوزان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه اکنلو

text: تپه اکنلو مربوط به سده‌های اولیه، میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش مرکزی، دهستان مهربان علیا، ۴۵۰ متری شرق روستای اکنلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گوزل ابدال

text: تپه گوزل ابدال مربوط به سده‌های اولیه، میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش گل تپه، دهستان گل تپه، روستای گوزل ابدال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: جیره تپه

text: جیره تپه مربوط به سده‌های اولیه، میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش گل تپه، دهستان گل تپه، روستای انصار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خرابه دالی چو

text: تپه خرابه دالی چو مربوط به سده‌های اولیه، میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش گل تپه، دهستان گل تپه، روستای چاله کند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کبوتر خان

text: تپه کبوتر خان مربوط به سده‌های اولیه، میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش گل تپه، دهستان گل تپه، شمال روستای اینانلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عیسی خان ۱

text: تپه عیسی خان ۱ مربوط به سده‌های اولیه، میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان ترک غربی، در میان اراضی روستای کمری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه امامزاده کسب

text: تپه امامزاده کسب مربوط به سده‌های اولیه، میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان جوکار، روستای کسب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خسروا

text: تپه خسروا مربوط به سده‌های اولیه، میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش مرکزی، ۱ کیلومتری شمال شهر جاده کبودرآهنگ به قبال تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه انجیر باغی ۱

text: تپه انجیر باغی ۱ مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش شیرین سو، دهستان مهربان علیا، ۱۵۰ متری شرق روستای انجیرباغی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه امیرآباد شماره ۲

text: تپه امیرآباد شماره ۲ مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش مرکزی، دهستان حاجیلو، روستای امیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.بر اساس یک داستان محلی این تپه محل سکونت مردمی بوده که در زمان نادر شاه افشار به دلیل اختلافات به وجود آمده توسط نیروهای نظامی به توپ بسته شده است


title: تپه امامزاده راهب

text: تپه امامزاده راهب مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش مرکزی، دهستان راهب، روستای دستجرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه احمدآباد (کبودرآهنگ)

text: تپه احمدآباد مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش مرکزی، دهستان راهب، در حاشیه جنوب غربی روستای احمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کردآباد شماره ۱

text: تپه کردآباد شماره ۱ مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش مرکزی، دهستان حاجیلو، ۷۰۰ متری شمال غرب روستای کردآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کردآباد شماره ۵

text: تپه کرد آباد شماره ۵ مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش مرکزی، دهستان حاجیلو، شرق روستای کردآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چشمه پهن

text: تپه چشمه پهن مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان جوکار، روستای چشمه پهن ننج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سگز آغاچ

text: تپه سگز آغاچ مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان ترک غربی، روستای کمری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بالا

text: تپه بالا مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش مرکزی، دهستان حرم رود علیا، روستای توچغاز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه مانیزان

text: تپه قلعه مانیزان مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش مرکزی، روستای مانیزان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گاگور تپه

text: گاگور تپه مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان ترک شرقی، روستای طجر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه آقا کوچک

text: خانه آقا کوچک مربوط به دوره صفوی است و در ندوشن، محله قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه آچیق‌تپه

text: تپه آچیق تپه مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان ترک شرقی، جنوب شرق روستای خردمند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه روستای طرایقه

text: تپه روستای طرایقه مربوط به سده‌های اولیه و میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش گل تپه، دهستان گل تپه، روستای طرایقه بزرگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: برج عبدالحسین

text: برج عبد الحسین مربوط به دوره صفوی است و در ندوشن، محله قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه موالی

text: تپه موالی مربوط به سده‌های اولیه، میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان ترک شرقی، روستای اسلام‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه محمد لیلی

text: تپه محمد لیلی مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش مرکزی، دهستان حرم رودعلیا، روستای مهرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه قلعه‌ای‌ها

text: خانه قلعه‌ای‌ها مربوط به دوره صفوی است و در ندوشن، محله قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کوسج خلیل ۱

text: تپه کوسج خلیل ۱ مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان المهدی، روستای کوسج خلیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کوسج خلیل ۱۱

text: تپه کوسج خلیل ۱۱ مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان المهدی، شمال روستای کوسج خلیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گل محمد شرقی

text: تپه گل محمد شرقی مربوط به پیش ا ز تاریخ است و در شهرستان شاهرود، بخش مرکزی، دهستان دهملاء، غرب روستای خوریان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چادرخان

text: تپه چادرخان مربوط به دوره عیلامیان - دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان ماهیدشت، ۱ کیلومتری شمال روستای قمشهٔ سید یعقوب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه محمدحسنی‌ها

text: خانه محمد حسنی‌ها مربوط به دوره صفوی است و در ندوشن، محله قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عیسو

text: تپه عیسو مربوط به دوره عیلامیان - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان چغانرگس، بین دوروستای کنگربان سفلی و چغابلک علی رضا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه درگه خلیفه قلی

text: تپه درگهٔ خلیفه قلی مربوط به دوره عیلامیان - دوره اشکانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان ماهیدشت، پیرامون روستای متروکهٔ درگه خلیفه قلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه امامزاده بی‌بی حیات

text: مقبره امامزاده بی‌بی حیات مربوط به اتابکان - ۷۵۰ ه.ق است و در شهرستان کرمان، بخش مرکزی، دهستان اختیارآباد، روستای بی‌بی حیات، خیابان اصلی روستا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه آرمادلو

text: تپه آرمادلو مربوط به اواخر دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان جاجرم، بخش مرکزی، دهستان گلستان، روستای آرمادلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای ظفر قند

text: کاروانسرای ظفر قند مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اردستان، بخش مرکزی، روستای ظفر قند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای انوشیروان

text: کاروانسرای انوشیروان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اصفهان، فلکه دانشگاه صنعتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع رضوانشهر

text: مسجد جامع رضوانشهر مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان رستاق، بخش مرکزی، دهستان رستاق، شهر رضوانشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان توسک سفلی

text: گورستان توسک سفلی مربوط به اواخر دوره قاجار - دوره پهلوی است و در شهرستان ملایر، بخش مرکزی، دهستان جوزان، روستای توسکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام جشوقان

text: حمام جشوقان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اصفهان، بخش کوهپایه، روستای جشوقان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد کربلایی صادق

text: مسجد کربلایی صادق مربوط به اواخر دوره قاجار - حدود ۱۲۰–۱۰۰ سال است و در کرمان، خیابان فتحعلیشاهی، کوچه شهید فخی (پامنار)، چهار کوچه اول، سمت چپ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد دلاورجشوقان

text: مسجد دلاورجشوقان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اصفهان، بخش کوهپایه، روستای جشوقان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه یهود

text: تپه یهود مربوط به اواخر دوره تا سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سنندج، بخش مرکزی، دهستان آبیدر، روستای حسن‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان زرگر چشمه

text: گورستان زرگر چشمه مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد - عصر آهن دو است و در شهرستان سیاهکل، بخش دیلمان، دهستان پیر کوه، ۳ کیلومتری جنوب شرقی کمنی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: محوطه و گورستان باستانی مراد علی تپه

text: محوطه و گورستان باستانی مراد علی تپه مربوط به اواخر هزاره دوم ه.ق - اوایل هزاره۱ قم است و در شهرستان سیاهکل، بخش دیلمان، دهستان دیلمان، روستای لور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: محوطه زینب بیجار

text: محوطه زینب بیجار مربوط به اواخر هزاره دوم و اول قبل از میلاد است و در شهرستان رودبار، بخش رحمت آباد و بلوکات، دهستان رحمت آباد، روستای نصفی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خوارس

text: تپه خوارس مربوط به اواسط دوران دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مریوان، بخش مرکزی، دهستان کوماسی، روستای هلیزآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه آزاد

text: مدرسه آزاد مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در همدان، ابتدای خیابان شریعتی، روبروی بانک کارگشایی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه شهید نرماشیر

text: قلعه شهید نرماشیر مربوط به اوایل دوره قاجار است و در شهرستان نرماشیر، روستای الله‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد یسرلو

text: مسجد یسرلو مربوط به اوایل دوره قاجار است و در شهرستان همدان، بخش شراء، دهستان جیحون دشت، روستای یسرلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد سر پل خواجه

text: مسجد سر پل خواجه مربوط به سال ۱۰۱۹ ه.ق است و در شهرستان صدوق، بخش خضرآباد، شهر ندوشن، محله قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه حافظ جمال

text: بقعه حافظ جمال مربوط به سدهٔ ۱۰ ه.ق است و در شهرستان میبد، بخش مرکزی، دهستان شهداء، روستای رکن آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه حافظ جمال

text: قدمت این بنای تاریخی، با توجه به سبک معماري موجود و مقايسه آن با ساير بناهاي هم دوره اين بنا، متعلق به دوران مياني اسلامي می باشد و به استناد مدارک مربوطه و به گفته ساکنين محل قدمت آن به قرن دهم هجري مي رسد. بناي بقعه حافظ جمال از دو قسمت تشکيل شده است که گنبدخانه قسمت غربي، بخش اصلي آن را تشکيل مي دهد و شامل يک ايوان مرتفع و با شکوه و يک گنبدخانه رفيع که محراب کوچکي نيز دارد، مي باشد. در سمت جنوبي ايوان اصلي، ايوان فرعي کوچکتري قرار دارد که به اتاقي در پشت ختم مي شود. در قسمت جنوبي گنبد خانه اصلي نيز فضايي وجود داشته که تخريب شده و همين تخريب باعث گسستن گنبد خانه از هم و تخريب آن گشته است. شواهد حاکي از آن است که در سمت جلو ايوان، ميانسرايي نيز وجود داشته که اکنون خراب شده است. بخش شرقی نیز دارای ساختاری شامل یک گنبدخانه و سه ایوان می باشد. در بنای این گنبد برای تبدیل زمینه چهار به هشت از گوشه سازی سه کنج استفاده شده و کلیه مصالح استفاده شده در آن از خشت می باشد. این بقعه در سال 1394 مرمت و بازسازی شد که اهم آیتم های مرمتی شامل موارد زيربندي و استحکام بخشي با خشت و ملات گل، شفته ريزي با خاک محل، اجراي ديوار خشتي با ملات گل، اجراي طاق ضربي خشتي با ملات گل، اجراي تويزه به صورت رومي با خشت و ملات گچ، اجراي طاق فيل پوش با خشت و ملات گل، اجراي پالونه با خشت و ملات گل، اجراي کونوشکني با خشت و ملات گل، اجراي اندود کاهگل پشت بام با شيب بندي مناسب و اجراي آجرفرش کف مي باشد.


title: آرامگاه خواجه خاموش

text: مقبره خواجه خاموش مربوط به سدهٔ ۷ ه.ق است و در شهرستان جاجرم، بخش جلگه سنخواست، دهستان چهارده سنخواست، روستای خراشا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه سلاطین استندار یالرود

text: مقبره سلاطین استندار یالرودآرامگاه اسفندیار بن کاووس بن کیومرث مربوط به سدهٔ ۸ و ۹ ه.ق است و در شهرستان نور، بخش بلده، دهستان شیخ فضل ا، روستای یالرود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه چنذاب

text: خانه چنذاب مربوط به سده‌های ۱۰ تا ۱۳ ه.ق است و در شهرستان اردبیل، بخش هیر، دهستان هیر، روستای چنذاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه سیاه خانکش

text: محوطه سیاه خانکش مربوط به سده‌های ۲ و ۳ ه.ق است و در شهرستان رودسر، بخش رحیم آباد، دهستان اشکور علیا، روستای سارم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه سیفی سونه

text: محوطه سیفی سونه مربوط به سده‌های ۲ و ۳ ه.ق است و در شهرستان ماسال، بخش مرکزی، دهستان حومه، روستای سیفی سونه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه مالس چال

text: محوطه مالس چال مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان املش، بخش رانکوه، دهستان سمام، روستای مالس چال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شاه سمین

text: تپه شاه سمین مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سلسله (الشتر)، بخش فیروزآباد، دهستان فیروزآباد، ۵۰۰ متری شمال غرب روستای علم آباد(از طایفه کولیوند اصلانشاه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه اسب دیل

text: محوطه اسب دیل مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سیاهکل، بخش دیلمان، دهستان پیرکوه، جنوب روستای کمنی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: محوطه و گورستان گرزه کمنی

text: محوطه و گورستان گرزه کمنی مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در روستای کمنی از توابع بخش دیلمان و شهرستان سیاهکل در استان گیلان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: گورستان سیاه سیاه

text: قبرستان سیاه سیاه مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان چرداول، بخش شیروان، ۱ کیلومتری شرق روستای سیاه سیاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه باقله

text: تپه باقله مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان چرداول، بخش شیروان، ۶۰۰ متری شمال روستای باقله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه سی

text: تپه قلعه سی مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، بخش سریش آباد، دهستان یالغوز آغاج، روستای شهابیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قره‌آغاج‌یری

text: تپه قره آغاج یری مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، بخش موران، دهستان اجارود شرقی، روستای مهره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه امین بلاغی

text: تپه امین بلاغی مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، بخش موران، دهستان اجارود شرقی، روستای تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مورشالاخ‌تپه

text: مورشالاخ تپه مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان ترک شرقی، روستای اسلام‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه شیخ ابوسعید ابوالخیر

text: مدرسه شیخ ابوسعید ابوالخیر مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در کوهبنان، بلوار خواجه خضر، پارک برهان الدین کوهبنانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کنه تپه

text: کنه تپه مربوط به سده‌های اولیه، میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش گل تپه، دهستان گل تپه، شمال غرب روستای مخور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پر گلی

text: تپه پر گلی مربوط به سده‌های اولیه، میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش گل تپه، دهستان گل تپه، شرق روستای سوباشی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خاکستر

text: تپه خاکستر مربوط به سده‌های اولیه، میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش گل تپه، دهستان گل تپه، روستای دالی چو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه گندم کشت

text: محوطه گندم کشت مربوط به سده‌های اولیه اسلام است و در شهرستان ماسال، بخش مرکزی، دهستان حومه، روستای ماسوله خونی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه احمدآباد۲

text: تپه احمدآباد۲ مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اسفراین، بخش بام وصفی آباد، دهستان منگلی پایین، روستای منگلی پایین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کرپی اوستی

text: تپه کرپی اوستی مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مراغه، بخش مرکزی، دهسنان قره ناز، روستای خانقاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آسیاب دیدگان

text: بقایای آسیاب دیدگان مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم بید، بخش مشهد مرغاب، ۵۰۰ متری جنوب جاده مشهد مرغاب به دهبید، نرسیده به دو راهی بوانات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آسیاب سینه قصر یعقوب

text: بقایای آسیاب سینه قصر یعقوب مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم بید، بخش مرکزی، دهستان خرمی ۱/۲ک متری جنوب شرق روستای قصر یعقوب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه شیطان

text: خانه شیطان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان زابل، بخش شیب آب، روستای لطف‌الله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آسیاب چشمه مراد

text: بقایای آسیاب چشمه مراد مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم بید، بخش مرکزی، دهستان خرمی، ۲۰۰ متری شمال غرب روستای قصر یعقوب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل سرچشمه بناب

text: تل سرچشمه بناب مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم بید، بخش مشهد مرغاب، دهستان شهید آباد، کنار جاده آسفالته، شمال سرچشمه بناب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده عباس عرب رودبار

text: امامزاده عباس عرب رودبار مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان چرداول، بخش شیروان، ۴ کوچه مغرب روستای چم روته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع دستجرد

text: مسجد جامع دستجرد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان شاهرود، روستای دستجرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه حاجیلو

text: تپه حاجیلو مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش مرکزی، دهستان حرم رود علیا، روستای شریف‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خولی

text: تپه خولی مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان جوکار، روستای نصرت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه شهید منتظر قائم

text: خانه شهید منتظر قائم مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در یزد، خیابان شهید منتظر قائم، کوی اکبر آباد، نرسیده به چهارراه، کوچه سمت چپ، بن‌بست هفتم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه شهید منتظر قائم

text: این خانه، محل بزرگ‌شدن محمد منتظرالقائم است.


title: تپه ولمه ۳

text: تپه ولمه ۳ مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ازنا، بخش جاپلق، دهستان جاپلق شرقی، ۱۳۵۰ متری شمال شرقی روستای گنجه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل گبرآباد

text: پل گبرآباد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کاشان، بخش مرکزی، روستای گبر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه آقازاده ۲

text: تپه آقازاده ۲ مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اسفراین، بخش بام وصفی آباد، دهستان بام، ۶ کیلومتری غرب روستای کلاته آقا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه اردان

text: قلعه اردان مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تفت، بخش مرکزی، دهستان دهشیر، روستای اردان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه کبابا

text: تپه کبابا مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان جاجرم، بخش مرکزی، ۱۳ کیلومتری جنوب غرب شهر گرمه جاجرم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای طور

text: کاروانسرای طور مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان گلپایگان، بخش مرکزی، روستای در واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بام (۱)

text: تپه بام (۱) مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان جاجرم، بخش جلگه شوقان، دهستان شوقان، ۵۰۰ متری شمال روستای بام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای بلاآباد

text: کاروانسرای بلا آباد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان نائین، روستای بلاآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای بلاآباد

text: کاروانسرای بلاباد نائین یکی از شهرستان های تاریخی و باستانی استان اصفهان است که به دلیل قدمت و آثار تاریخی که در خود دارد سالانه میزبان جمعیت بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی می باشد. جاذبه ای که در این مطلب می خواهیم درباره ی آن شرح دهیم کاروانسرای بلاباد در شهرستان نائین در استان اصفهان است.  کاروانسرای بلاباد نایین یکی از بزگترین کاروانسراهای تاریخی با قدمتی حدود 400 سال میباشد. این کاروانسرا که در مسیر بین نایین و اصفهان واقع شده است. کاروانسرای بلاباد بدون شک زیباترین کاروانسرای واقع در مرکزیترین استان ایران،استان اصفهان میباشد. این کاروانسرا در 25 کیلومتری نائین و با فاصله صد متری جاده نائین-اصفهان قرار دارد و به عنوان یکی از بناهای بی نظیری که از دوره صفویه در این شهر باقی مانده میتواند سالانه توریستهای زیادی را جلب نماید.


title: کاروانسرای بلاآباد

text: عملیات ناتمام بازسازی کاروانسرای بلاباد عملیات مربوط به بازسازی و مرمت این بنا تاریخی یک عملیات تکراری و بدون پایان شده است به این معنی که سازمان میراث فرهنگی در ابتدا با قولهای وام پشتیبانی و... سرمایه گذاران متفاوت را به این بازسازی کاروانسرا دعوت نموده و پس از شروع همکاری و سرمایه گذاری، سازمان میراث فرهنگی با دست اندازیهای متفاوت و عدم انجام قولهای ذکر شده، باعث شده است ، عملیات بازسازی کاروانسرای بلاباد به یک پروژه ناتمام تبدیل گردد.  متاسفانه رویکرد سازمان میراث فرهنگی به عنوان متولی اصلی نگهداشت و پاسداشت آثار تاریخیو همچنین نهاد متولی در جلب مشارکت مردمی برای حفظ آثار تاریخی با عدم همکاری در پشتیبانی مالی از پروژه های نگهداری و بازسازی اماکن تاریخی باعث میگردد تا سرمایه گذاران قید سرمایه گذاری روی اماکن تاریخی را زده و به فکر سرمایه گذارزی های دیگر باشند.


title: کاروانسرای بلاآباد

text: مختصری از تاریخ کاروانسرای بلاباد


title: کاروانسرای بلاآباد

text: کاروانسرای بلاباد از شاهکارهای معماری دوره صفویه و یکی از محدود بناهای مدور ایرانی در مسیر فرعی جاده ابریشم میباشد.این بنا در دوره ی صفوی ساخته شده و شاه عباس صفوی در آن دوره حدود یک هزار کاروانسرا در ایران بنا نهاد و کاروانسرای بلاباد یکی از زیباترین ها آن ها به شمار می رود. در بسیاری از کتب تاریخی آمده است که کاروانسرای بلاباد در نائین به اقامت در شب برای مسافران زیادی که در این مسیر تردد میکرده اند به دستور شاه عباس ساخته شده است. معماری و نظارت بر ساخت کاروانسرای بلاباد در نایین با نظارت مستقیم درباریان در آن زمان بوده ؛ و به این ترتیب این مجموعه به یکی از با امنیت ترین و زیباترین محل های اسکان مسافرین بین راه در آن زمان تبدیل گردید. پلان مستطیلی این کاروانسرا و سبک ساخت این کاروانسرا، کاروانسرای بلاباد را از دیگر کاروانسراها بسیار متمایز نموده است. مسلمانان در ساخت بناهای خود از اعداد مقدس استفاده می کنند که در این بنا هم می توانید اعدادی نظیر 4 برج و 18 صفه را در ساخت آن مشاهده کنید.این کاروانسرا دارای چهار برج دیده بانی و 18 اتاق مجزا با مساحتی بالغ بر 2200 متر ساخته شده است. به منظور حفاظت بیشتر از این کاروانسرا تنها یک درب ورودی برای آن ساخته شده است و محلی مستقل به منظور بارانداز برای این کاروانسرا در نظر گرفته شده بوده است. کاروانسرای بلاباد در زمانهای نبرد و خطر محلی جهت استقرار تفنگچیان و مستحفظان بوده است و در سایر زمانها بهترین محل برای اتراق مسافران بوده است و محلهای مخصوصی برای نگهداری حیوانات و وسایل هر کاروان به صورت مجزا از قبل دیده شده بوده است. امروزه هم تمامی مکان هایی که برای این منظور ساخته شده بوده نیز به همان شکل نگهداری شده به طوری که از آن به عنوان هتل برای اقامت گردشگران نیز بهره می برند.


title: کاروانسرای بلاآباد

text: معماری کاروانسرای بلاباد کاروانسرای بلاباد در شهرستان نایین، دارای نقشه مستطیلی و چهار پلان چسبیده به دیوار با حوضچه ای استثنائی میباشد.این کاروانسرا صحنی چهار ضلعی دارد که در اطراف آن رواق های سکو داری قرار دارد. کاروانسرای بلاباد را با آجر بنا کرده اند و دارای دو ایوان منحصر به فرد میباشد که استراحت در دو ایوان موجود در این کاروانسرا با هوای فوق العاده سالم این منطقه و چشم اندازی از ستاره های زیبا ، اقامت شما را به یک خاطره فراموش نشدنی تبدیل خواهد نمود. در بخش شمالی رباط اتاق‌هایی که شاه نشین عمارت بوده قرار دارد که در حال حاضر بخشی از آن سالن به عنوان کافه و بخش دیگر با فرش های دست بافت و پشتی های زیبا برای نشستن و استراحت طراحی شده است. در ورودی کاروانسرا، در دو طرف پله هایی وجود دارد که به پشت بام کاروانسرا راه دارد و می توان برای تماشای آسمان فوق العاده زیبای کویر از طریق این پله ها به پشت بام رفت.


title: کاروانسرای بلاآباد

text: دسترسی به کاروانسرا به منظور دسترسی به کاروانسرای بلاباد در شهرستان نایین باید به 25 کیلومتری جاده نائین – اصفهان بروید.


title: تپه گنج گاه حصاری

text: تپه گنج گاه حصاری مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان جاجرم، بخش مرکزی، دهستان میاندشت، ۴ کیلومتری جنوب شرق جاجرم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ملا بابا

text: تپه ملا بابا مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان جاجرم، بخش مرکزی، ۸ کیلومتری شرق جاجرم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه خلیلیان

text: خانه خلیلیان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان نطنز، روستای ابیانه، محله هرده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دربند (۱)

text: تپه دربند (۱) مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان جاجرم، بخش جلگه سنخواست، دهستان دربند، ۱/۵ کیلومتری شمال روستای دربند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل قلعه خمگاه

text: تل قلعه خمگاه مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم بید، بخش مرکزی، دهستان خرمی، ۹ کیلومتری شمال شرق روستای معدن سنگ انگورک، منطقه خمگاه در استان فارس واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تل قلعه قاضیان

text: تل قلعه قاضیان مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم بید، بخش مرکزی، دهستان خرمی، ۵ کیلومتری جنوب شرقی روستای قاضیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه جهانه

text: خانه جهانه مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان نطنز، روستای ابیانه، محله پل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گنبد اونیل

text: تپه گنبد اونیل مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم بید، بخش مشهد مرغاب، دهستان شهید آباد، ۱۰۰ متری شمال روستای خیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد ورگرموئه خالدآباد

text: مسجد ورگرموئه خالد آباد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان نطنز، روستای خالد آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه خرمی

text: بقعه خرمی مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم بید، بخش مرکزی، دهستان خرمی، ۱۰۰ متری جنوب شرقی امامزاده شهداء واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه صفره

text: خانه صفره مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان نطنز، روستای ابیانه، محله هرده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه عباس‌آباد

text: بقعه عباس‌آباد مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم بید، بخش مشهد مرغاب، دهستان شهید آباد، ۲۰۰ متری جنوب روستای عباس‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چهارطاقی قاضیان

text: چهارطاقی قاضیان مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم بید، بخش مرکزی، دهستان خرمی، ۵ کیلومتری جنوب شرقی روستای قاضیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه تنگ حنا

text: محوطه تنگ حنا مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم بید، بخش مشهد مرغاب، ۲/۵ کم داخل تنگ حنا، سمت چپ رودخانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه هاشم لیسه

text: تپه هاشم لیسه مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ساری، بخش چهاردانگه، دهستان چهاردانگه، ۵۰ متری غرب روستای بالاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قور بچو سالیانه

text: تپه قور بچو سالیانه مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سلسله، بخش مرکزی، دهستان دو اب، ۱۰۰ متری شمال روستای سالیانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دره انجیل

text: تپه دره انجیل مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شاهرود، بخش بسطام، دهستان خرقان، روستای ابرسج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: میل تپه

text: میل تپه مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شاهرود، بخش مرکزی، دهستان دهملا، غرب روستای کلاته خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه رضاآباد

text: تپه رضاآباد مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شاهرود، بخش بیارجمند، دهستان خوارتوران، جنوب روستای رضاآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عطارو

text: تپه عطارو مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شاهرود، بخش بیارجمند، دهستان خوارتوارن، غرب روستای ابوالحسنی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خوریان

text: تپه خوریان۱V مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شاهرود، بخش مرکزی، دهستان دهملا، جنوب غرب روستای خوریان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه کهنه (نردین)

text: قلعه کهنه نردین مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شاهرود، بخش میامی، دهستان نردین، شمال روستای نردین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مرکز آموزش

text: تپه مرکز آموزش مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان ماهیدشت، ۱ کیلومتری شرق روستای کلیایی، در مرکز آموزش کشاورزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شهر خرابه

text: تپه شهر خرابه مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان المهدی، شرق روستای ده نو علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه اشاق قلعه

text: تپه اشاق قلعه مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان ترک غربی، روستای اشاق قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه توباغا

text: تپه توباغا مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش مرکزی، دهستان مورازان، جنوب روستای ازناوله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه تخت امیر

text: قلعه تخت امیر مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در کوهبنان، بلوار خواجه خضر، دامنه کوه قلعه دختر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه برج مدور

text: محوطه برج مدور مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در مراغه، اول خیابان اوحدی، کوچه موسویها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان اسلامی منجیل

text: گورستان اسلامی منجیل مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رودبار، بخش مرکزی، شهر منجیل، گورستان فعلی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سیاه‌چغا ۲

text: تپه سیاه چغا ۲ مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان ماهیدشت، جنوب شرق روستای سیاه چغای علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه نیگاری

text: تپه نیگاری مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان جوکار، جنوب روستای عشاق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کوکوش تپه

text: کوکوش تپه مربوط به سده‌های میانه ومتاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان ترک غربی، روستای منگاولی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خرابه پیربادام

text: تپه خرابه پیربادام مربوط به سده‌های میانی و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش گل تپه، دهستان گل تپه، ۵۰ متری غرب روستای پیربادام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چاه ۱۳

text: تپه چاه ۱۳ مربوط به مس سنگی - عصر مفرغ - عصر آهن است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش مرکزی، دهستان سبزدشت، ۳ کیلومتری جنوب شرق روستای عین آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان چغابلک خواجه باشی

text: قبرستان چغابلک خواجه باشی مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان ماهیدشت، ۸۰۰ متری جنوب روستای چغابلک خواجه باشی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عیسی خان ۱۱

text: تپه عیسی خان ۱۱ مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان ترک غربی، روستای کمری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه امامزاده ویان

text: تپه امامزاده ویان مربوط به مس و سنگ- دوره اشکانیان - سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، دهستان سبز دشت، ضلع جنوبی روستای ویان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بازار سر گنگه

text: بازار سر گنگه مربوط به دوره صفوی - دوره زند است و در آران و بیدگل، خیابان محمد هلال، محله سرگنگه، بازار سرگنگه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پیرحیاتی سفلی

text: تپه پیرحیاتی سفلی مربوط به مس و سنگ- عصر آهن است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان ماهیدشت، ۱/۵ کیلومتری جنوب روستای بندرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کاشنبه بالا

text: تپه کاشنبهٔ بالا مربوط به مس وسنگ - دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان چغانرگس، شمال شرق روستای کاشنبهٔ بالا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام دهنو

text: حمام دهنو مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان امام خمینی محله ده نو، روبروی مسجد قدیمی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه نامیوند علیا

text: تپه نامیوند علیا مربوط به مس وسنگ - دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان چغانرگس، ۵۰۰ متری شمال شرق روستای نامیوند علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سه چغا

text: تپه سه چغا مربوط به مس وسنگ - دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان چغانرگس، ۱۰۰ متری جنوب غرب روستای عباس‌آباد سه چغا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دو چغای چغابلک

text: تپه دو چغای چغابلک مربوط به مس وسنگ - دوره عیلامیان - دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان چغانرگس، ۷۰۰ متری شمال شرق روستای چغابلک، علی رضا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پیرامونی چغانرگس

text: تپه پیرامونی چغانرگس مربوط به مس وسنگ - دوره عیلامیان - دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان چغانرگس، ۵۰۰ متری شرق چغانرگس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: زرین‌تپه

text: زرین تپه مربوط به مس وسنگ - عصر مفرغ - دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان ماهیدشت، ۹۰۰ متری شمال غرب روستای خزل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چغازر دباغی

text: تپه چغازر دباغی مربوط به مس وسنگ - عصر مفرغ - دوره اشکانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان چغانرگس، ضلع شمالی روستای چغازر دباغی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دیونه ۱

text: تپه دیونه ۱ مربوط به مس وسنگ - عصر مفرغ - عصر آهن -قرون اولیه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش گل تپه، دهستان گل تپه، غرب روستای اینانلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سامره

text: تپه سامره مربوط به مس وسنگ - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان ماهیدشت، ۱/۵ کیلومتری شمال غرب روستای سامرهٔ علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عین‌آباد

text: تپه عین آباد مربوط به مس وسنگ - مفرغ است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش مرکزی، دهستان سبزدشت، ۳۰۰ متری جنوب روستای عین آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه بندرآباد

text: تپه بندر آباد مربوط به مس وسنگ - مفرغ است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان ماهیدشت، ۱/۵ کیلومتری جنوب غرب روستای بندرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شرف

text: تپه شرف مربوط به مس وسنگ - مفرغ- دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت، دهستان چغانرگس، ۲ کیلومتری جنوب غرب روستای شرف واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شیخ جراح

text: تپه شیخ جراح مربوط به مس وسنگ میانی و جدید - دوره اشکانیان است و در شهرستان کبودرآهنگ، بخش شیرین سو، دهستان مهربان سفلی، جنوب روستای شیخ جراح واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه یادمان دهلاویه

text: محوطه یادمان دهلاویه مربوط به دوره معاصر است و در شهرستان دشت آزادگان، بخش بستان، دهستان دهلاویه، روستای دهلاویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه تاجی‌آباد ۲

text: تپه تاجی آباد ۲ مربوط به مفرغ است و در شهرستان ازنا، بخش جاپلق، دهستان جاپلق شرقی، ۹۰۰ متری غرب روستای امامزاده قاسم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه خیرآباد

text: محوطه خیرآباد مربوط به میان سنگی است و در شهرستان خرم بید، بخش مشهد مرغاب، دهستان شهید آباد، ۲ کیلومتری جنوب روستای خیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه شیخ مراد

text: محوطه باستانی شیخ مراد مربوط به نیمه دوم هزاره اول ق تا سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان طوالش، بخش حویق، دهستان چوبر، روستای بالامحله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان باستانی واتل آ

text: گورستان باستانی واتل A مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان رودبار، بخش خورگام، دهستان خورگام، روستای برارود، منطقه واتل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان علیجار پوده

text: گورستان علیجار پوده مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان رودسر، بخش رحیم آباد، دهستان اشکورعلیا، روستای پوده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: گورستان باستانی میان لنگه آسیابر

text: گورستان باستانی میان لنگه آسیابر مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سیاهکل، بخش دیلمان، دهستان دیلمان، شمال شرقی روستا ی آسیابر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: گورستان میانه لنگه آسیابر

text: گورستان میانه لنگه آسیابر مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سیاهکل، بخش دیلمان، دهستان دیلمان، ۲۰۰ متری شمال شرقی آسیابر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: گورستان ملومه

text: گورستان ملومه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سیاهکل، بخش دیلمان، دهستان دیلمان، روستای ملومه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: گورستان باستانی گون کر میکال

text: گورستان باستانی گون کر میکال مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سیاهکل، بخش دیلمان، دهستان دیلمان، روستای میکال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: گورستان قزوین صحرا

text: گورستان قزوین صحرا مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سیاهکل، بخش دیلمان، دهستان دیلمان، روستای گولک (حد فاصل بین روستاهای گولک و میکال) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه حرحره

text: تپه حرحره مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان شاهرود، بخش بیارجمند، دهستان بیارجمند، جنوب روستای دستجرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کلاته هیزمی ۱

text: تپه کلاته هیزمی ۱ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان شاهرود، بخش بیارجمند، دهستان خوارتوران، روستای کلاته هیزمی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه چریه

text: محوطه چریه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رودبار، بخش مرکزی، دهستان رستم‌آباد جنوبی، روستای چریه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان باستانی واتل دی

text: گورستان باستانی واتل D مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رودبار، بخش خورگام، دهستان خورگام، روستای برارود، منطقه واتل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه گرزه کمنی

text: محوطه گرزه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سیاهکل، بخش دیلمان، دهستان پیرکوه، واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: محوطه اسب ریسه

text: محوطه اسب ریسه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد تا سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ماسال، بخش مرکزی، دهستان حومه، روستای اسب ریسه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه تپ بکرآباد

text: تپه تپ بکر آباد مربوط به هزاره اول قم است و در شهرستان قروه، بخش ئیلاق، دهستان ئیلاق جنوبی، روستای بکرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان مالگاه چال صوفیاسر

text: گورستان مالگاه چال صوفیاسر مربوط به هزاره ۱ق.م. است و در شهرستان سیاهکل، بخش دیلمان، دهستان دیلمان، روستای صوفیاسر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: ازبک تپه‌سی

text: تپهٔ ازبک تپه‌سی مربوط به هزاره دوم و اول قبل از میلاد - سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مراغه، بخش مرکزی، دهستان سراجوی غربی، روستای اوزبک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تل سیدی بیان

text: تل سیدی بیان مربوط به هزاره دوم و ۳ قبل از میلاد - دوره ساسانیان است و در شهرستان خرم بید، بخش مشهد مرغاب، دهستان شهید آباد، ۸۰۰ متری جنوب روستای بیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه دشت احمد بیگی

text: محوطه دشت احمد بیگی مربوط به هزاره سوم و ۴ قبل از میلاد - دوره هخامنشی - دوره ساسانیان است و در شهرستان خرم بید، بخش مشهد مرغاب، شمال دشت احمد بیگی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع دستگرد

text: مسجد جامع دستگرد مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در برخوار و میمه، بعد از امامزاده، جنب شهرداری قدیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه گورستان اوزبک

text: محوطه قبرستان اوزبک مربوط به هزاره ۴ و ۳ قبل از میلاد - دوره اشکانیان است و در شهرستان مراغه، بخش مرکزی، دهستان سراجوی غربی، روستای اوزبک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سرجو

text: تپه سرجو مربوط به هزاره ۵ قبل از میلاد است و در شهرستان سنندج، بخش مرکزی، دهستان آبیدر، شرق روستای کره سی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: زیارت درب باغ

text: زیارت درب باغ مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در کاشان، خیابان فاضل نراقی، گذر درب باغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان باستانی واتل بی

text: گورستان باستانی واتل B مربوط به هزاره ۱ قبل از میلاد است و در شهرستان رودبار، بخش خورگام، دهستان خورگام، روستای برارود، منطقه واتل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده قاسم کوهپایه

text: امامزاده قاسم کوهپایه مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان کوهپایه اصفهان، روستای امامزاده قاسم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است در این امام زاده میتوان آثار نقاشی کمال الملک را مشاهده کرد.


title: تپه قلاع کتی

text: تپه قلاع کتی درشهرستان فریدون کنار، دهستان باریک رود، شمال شرقی روستای سوته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کوی رگه

text: تپه کوی رگه در شهرستان سلسله (الشتر)، بخش فیروزآباد، دهستان فیروزآباد، ۲۰۰ متری جنوب غرب روستای چشمه علی اکبر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده برهان‌الدین

text: امامزاده برهان الدین مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان دماوند، بخش مرکزی، روستای ورونه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پیرزمان آباد

text: تپه پیر زمان آباد در شهرستان شاهرود، بخش بیارجمند، دهستان خوارتوران، ورودی روستای زمان آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای نو گنبد

text: کاروانسرای نو گنبد مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان نائین، روستای نوگنبد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کهنه خردمند

text: تپه کهنه خردمند در شهرستان ملایر، بخش جوکار، دهستان ترک شرقی، روستای خردمند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ایوت

text: تپه ایوت در شهرستان ملایر، بخش مرکزی، دهستان حرم رودعلیا، روستای شوشاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه ناصرالدین میرزا

text: خانه ناصرالدین میرزا مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان صوراسرافیل، ناصرالدین میرزا، پ ۱۶ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه ناصرالدین میرزا

text: این خانه بین ساله‌های ۱۲۸۰ تا ۱۲۸۵ به فرمان ناصرالدین میرزا، فرزند مظفرالدین شاه در بخش شمالی محدوده ارگ سلطنتی ساخته شد. مساحت آن ۴۵۰۰ متر بود، که اکنون تنها ۹۰۰ متر از آن باقی‌ست. این خانه چهار صفه، کلاه‌فرنگی و حوضی زیر گنبد دارد. از نظر معماری، این بنا به معماری کویری تعلق دارد و طراحی آن با سایر بناهای دوره قاجار متفاوت است. این بنا، بر خلاف رسم خانه‌های اعیانی آن دوره، حیاط مرکزی و زیر زمین ندارد. دو بخش شاه‌نشین (درجبهه شمالی) و خدمه‌نشین (در جبهه جنوبی) روبه‌روی هم قرار دارند و هیچ ساختمانی آنها را به هم وصل نمی‌کند. سقف آن گنبدی‌ست و به تیمچه‌های کاشان شباهت دارد.


title: خانه ناصرالدین میرزا

text: تا دوره پهلوی خانه متعلق به نوادگان ناصرالدین میرزا بود. پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران بدون مالک به حساب آمده و مصادره شد. اکنون صندوق بازنشستگی متولی این ساختمان است.


title: تپه شریف

text: تپه شریف در شهرستان ملایر، بخش مرکزی، شهر جوکار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سقاخانه کربلائی عباس

text: سقاخانه کربلائی عباس مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان وحدت اسلامی، خیابان البرز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مریانج

text: تپه مریانج در شهرستان همدان، بخش مرکزی، اراضی شهر مریانج، پشت رستوران سرچشمه، ۲ کیلومتری جاده اصلی همدان به کرمانشاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه جوین ۲

text: تپه جوین ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، بخش اسفرورین، دهستان اک، روستای جوین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کوه سنگر

text: تپه کوه سنگر مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان ابهر، بخش مرکزی، دهستان صایین قلعه، ۱ کیلومتری شمال روستای کوه زین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه دزاشیب

text: بنای حسینیه دزاشیب مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان دزاشیب، خیابان شهید کریمی (بو علی) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بیلر

text: تپه بیلر مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان آشتیان، بخش مرکز ی، دهستان مزرعه نو، جنوب شرق روستای انانجرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام کدخدا

text: حمام کدخدا مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان خیام، بازار عباس‌آباد، کوچه کدخدا، پ ۴۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان گنز

text: قبرستان گنز مربوط به دورهٔ اشکانیان است و در شهرستان خاش، بخش ایرندگان خاش، دهستان ایرندگان، ۲۰۰ متری شرق روستای گنز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: نقاره‌خانه (دالاهو)

text: بنای نقاره خانه مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان دالاهو، بخش مرکز ی، دهستان بان زرده، ۱/۵ کیلومتری جنوب شرق روستای زرده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بانحال

text: تپه بانحال مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان دالاهو، بخش مرکزی، دهستان بان زرده، ۵۰۰ متری جنوب شرقی روستای سید محمد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه شاهزاده گرجی

text: مقبره شاهزاده گرجی مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان پاسدار گمنام، خیابان دهم فروردین، بزرگراه محلاتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه آشپزگاه

text: بقایای قلعه آشپزگاه مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان دالاهو، بخش مرکز ی، دهستان بان زرده، روستای زرده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کرجا

text: تپه کرجا مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان ساوه، بخش نوبران، دهستان کوهپایه، روستای خلیفه کندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه کیانیان

text: خانه کیانیان مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان دکتر شریعتی، خیابان یخچال، پ ۱۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه حاج یوسف

text: تپه حاج یوسف مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان شازند، بخش سربند، دهستان مالمیر، روستای حاج یوسف واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع فنوج

text: مسجد جامع فنوج مربوط به دوره قاجار است و در فنوج، مسجد جامع قدیمی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چگینی

text: تپه چگینی مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش کوزران، دهستان سنجابی، ضلع شرقی روستای چگینی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قارقالان

text: تپه قارقالان مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان کمیجان، بخش مرکز ی، دهستان اسفندان، روستای یساول واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دمیر قیه

text: تپه دمیر قیه مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان کمیجان، بخش میلاجرد، دهستان خسروبیگ، روستای فامرین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه خنجین

text: تپه قلعه خنجین مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان فراهان، بخش خنجین، شهر خنجین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه برومند گز

text: خانه برومند گز مربوط به دوره قاجار است و در گز، کوی محله نو، خیابان سپاه، جنب فرهنگسرای ادیب برومند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه باش قلعه

text: تپه باش قلعه مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان کمیجان، بخش میلاجرد، دهستان خسروبیگ، روستای آمره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار عمارت

text: آب‌انبار عمارت مربوط به دوره قاجار است و در میامی، بافت قدیم شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گلدیر سکه

text: تپه گلدیر سکه مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان کمیجان، بخش مرکز ی، دهستان اسفندان، روستای چابار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شیلار

text: تپه شیلار مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان گلوگاه، بخش مرکزی، دهستان توسکا چشمه، سمت راست جاده روستای رمدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عصارخانه زمانیان

text: عصار خانه زمانیان مربوط به دوره قاجار است و در نجف‌آباد، میدان باغ ملی، خیابان امام خمینی، نبش کوچه خرسندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پناهگاه وری

text: پناهگاه وری مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان مهران، بخش ملکشاهی، دهستان گچی، ۷۰۰ متری شمال روستای متروکهٔ وری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه رضی‌آباد

text: تپه رضی آباد مربوط به دوره اشکانیان - دوره ایلخانی است و در شهرستان تفرش، بخش فراهان، دهستان فرمهین، روستای حاتم آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کلاشی

text: تپه کلاشی مربوط به دوره اشکانیان - دوره ایلخانی است و در شهرستان دالاهو، بخش مرکزی، دهستان بیونیج، ۱/۵ کیلومتری شمال غربی روستای بیامه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه ضحاک (فارس)

text: قلعه ضحاک (تپه ضحاک) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۳ کیلومتری جنوب شرقی فسا درروستای خیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: قلعه ضحاک (فارس)

text: دور تا دور این قلعهٔ قدیمی خندقی بزرگ وجود داشته‌است که پر از آب بوده و هنوز هم آثار آن پابرجاست، همچنین طبق گفته‌های مردم پیشین برای فراهم آوردن غذا غاری به طول زیاد وجود داشته تا آشپزخانه ضحاک که تعداد انبوه از افراد در آن ایستاده و غذا را دست به دست می‌کردند تا به داخل قلعه ضحاک برسد. تل ضحاک حدود بیست و پنج متر ارتفاع دارد و در اطراف آن تا محوطهٔ خندق، سفالها، آجرها و آثار فراوانی مشاهده می‌شود و بارها توسط کاوشگران و باستان شناسان خارجی و داخلی به گونه‌های مختلف مورد بررسی و کاوش قرار گرفته که طی این کاوشها آثار و اشیاء فراوانی از دورانهای مختلف به دست آمده‌است.


title: خانه علیرضا قرهی

text: خانه علیرضا قرهی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اصفهان، بخش کوهپایه، بافت روستای تاریخی قهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه محمد قلی کریز ۳

text: تپه محمد قلی کریز ۳ مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان ابهر، بخش مرکز ی، دهستان سلطانیه، روستای خیرآباد، ۱۴۳۰ متری جنوب غرب روستا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه آغایی

text: تپه قلعه آغایی مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان بانه، بخش ننور، دهستان ننور، روستای عباس‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خرفخانه‌های تنگ قلات

text: خرفخانه‌های تنگ قلات مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان بوانات، بخش مرکزی، دهستان باغان، جاده خاکی سوریان به چهرک، ابتدای دشت بردشیراز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام چهار محال کلهرود

text: حمام چهار محال کلهرود مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شاهین‌شهر و میمه، روستای کلهرود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خرفخانه‌های تنگ لرون

text: خرفخانه‌های تنگ لرون مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان بوانات، بخش مرکزی، دهستان باغستان، ۲ کیلومتری شمال روستای پیر مراد، ۲ کیلومتری شمال جاده آسفالته سوریان به صفاشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خرفخانه‌های همت‌آباد

text: خرفخانه‌های همت‌آباد مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، دهستان کمین، ۲ کیلومتری جنوب غربی روستای همت‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه غلام حیدرراشکی

text: خانه غلام حیدرراشکی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان زابل، بخش شهرکی و نارویی، روستای قلعه نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه آسیاب

text: تپه آسیاب مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان جاجرم، بخش مرکزی، دهستان گلستان، ورودی روستای برزنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خرفخانه‌های دشت احمد بیگی

text: خرفخانه‌های دشت احمد بیگی مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان خرم بید، بخش مشهد مرغاب، شهر قادرآباد، کیلومتر ۳ جاده قدیم قادرآباد به پاسارگاد (سعادت شهر) ، بر ارتفاعات دشت احمد بیگی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه شیرا نزهی

text: خانه شیرا نزهی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان زابل، بخش شهرکی نارویی، روستای قلعه نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان دشت علفی

text: قبرستان دشت علفی مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان خرم بید، بخش مشهد مرغاب، کوه‌های شرقی دشت علفی شهر قادرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان کوه پیر قنبر

text: قبرستان کوه پیر قنبر مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان خرم بید، بخش مشهد مرغاب، دهستان شهیدآباد، ۱/۵ کیلومتری غرب دشت احمد بیگی، بر ارتفاعات کوه پیر قنبر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه کیانی

text: خانه کیانی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان زابل، بخش شهرکی و نارویی، روستای قلعه نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خرفخانه‌های دیدگان

text: خرفخانه‌های دیدگان مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان خرم بید، بخش مشهد مرغاب، جاده قدیم قادرآباد به خرم بید، ارتفاعات گردنه دیدگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه ناهوک

text: قلعه ناهوک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان سراوان، بخش جالق، روستای ناهوک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خرفخانه‌های کوه سلیمان

text: خرفخانه‌های کوه سلیمان مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان خرم بید، بخش مشهد مرغاب، جاده قدیم مشهد مرغاب به پاسارگاد، ۱ کیلومتری غرب دشت احمد بیگی، برارتفاعات کوه سلیمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه دارتی کشپلون

text: محوطه دارتی کشپلون مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان دره‌شهر، بخش مرکزی، دهستان زرین دشت، ۱/۵ کیلومتری جنوب روستای دشت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه کولک ۱

text: تپه قلعه کولک ۱ مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان هیرمند، بخش قرقری، دهستان قرقری، جاده خاکی روستای ملانور محمد به قلعه کولک، ۱/۹ کیلومتری جاده آسفالته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کلک مادر زلیخا

text: محوطه کلک مادر زلیخا مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دره‌شهر، بخش مرکزی، دهستان زرین دشت، ۵۰۰ متری شمال روستای فرهادآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: یخدان جیلان

text: یخدان جیلان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شاهرود، بخش بسطام، روستای جیلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه درمان تپه سی

text: تپه درمان تپه سی مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرمدره، بخش مرکز ی، دهستان خرمدره، ۱۰۰۰ متری جنوب غرب روستای نصیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه توپراق

text: تپه توپراق مربوط به دوره اشکانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آشتیان، بخش مرکزی، دهستان مزرعه نو، روستای انانجرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: یخدان مزج

text: یخدان مزج مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شاهرود، بخش بسطام، روستای مزج واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه والمان

text: تپه والمان مربوط به دوره اشکانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ساوه، بخش مرکز ی، دهستان طراز ناهید، روستای والمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تکیه جیلان

text: تکیه جیلان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شاهرود، بخش بسطام، روستای جیلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دو تپان ۲

text: تپه دو تپان ۲ مربوط به دوره اشکانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرمانشاه، بخش کوزران، دهستان سنجابی، ضلع جنوبی روستای چگینی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خندق تپه

text: خندق تپه مربوط به دوره اشکانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کمیجان، بخش میلاجرد، دهستان خسروبیگ، روستای حسین‌آباد شکرایی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع جیلان

text: مسجد جامع جیلان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شاهرود، بخش بسطام، روستای جیلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خرابه‌ها

text: تپه خرابه‌ها مربوط به دوره اشکانیان -قرون میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کمیجان، بخش میلاجرد، دهستان خسروبیگ، روستای محمودآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه کلشانه

text: قلعه کلشانه مربوط به دوره افشار است و در شهرستان طبس، بخش دستگردان، روستای کلشانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تکیه مزج

text: تکیه مزج مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شاهرود، بخش بسطام، روستای مزج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ریجاب

text: ریجاب (به زبان هورامی: ریجاو) نام یکی از شهرهای استان کرمانشاه می‌باشد و در ۱۲۰ کیلومتری شمال غرب کرمانشاه، در شهرستان دالاهو و در مسیر کرند به سرپل ذهاب واقع است.


title: ریجاب

text: منطقه ریجاب با وسعت ۱۲۰ کیلومتر مربع در غرب استان کرمانشاه واقع شده‌است که از نظر تقسیمات سیاسی، جزء شهرستان دالاهو می‌باشد. این منطقه از سمت شمال به شهرستان ثلاث باباجانی، از شرق به شهر کرندغرب، از جنوب و غرب به شهرستان سرپل ذهاب محدود می‌شود. ریجاب در عرض‌های جغرافیایی ۳۴ درجه و ۳۰ دقیقه تا ۳۴ درجه و ۴۰ دقیقه شمالی و طول‌های جغرافیایی ۴۵ درجه و ۲۵ دقیقه تا ۴۸ درجه و ۳۰ دقیقه شرقی قرار گرفته‌است.


title: ریجاب

text: ریجاب یکی از ۵۰ منطقه نمونه گردشگردی استان کرمانشاه است.


title: ریجاب

text: زبان اغلب اهالی آن کردی (جافی) می‌باشد. البته در قدیم زبان بیشتر اهالی ریجاب هورامی بوده‌است و هنوز هم افراد مسن با این زبان صحبت می‌کنند، اما به تدریج و دراثر کوچ تیره‌های جاف به منطقه ریجاب و ازدواج و پیوندهای فامیلی میان اهالی، هورامی زبان غالب اهالی ریجاب می‌باشد. مردم ریجاب مسلمان و اهل سنت (شافعی) می‌باشند. مردمان این شهر سخت کوش، مهربان و مهمان نواز هستند. به همهٔ گردشگران با هر آیین و مسلکی احترام می‌گذارند.


title: ریجاب

text: واژه ریجاب در واقع عربی شده واژه «ریژاو» است که در زبان گورانی سه معنا برای آن متصور است که مناسبترین آن «ریژاو به معنی محل ریزش آب» می‌باشد. وجه تسمیه ریجاب، وجود رود خروشان الوند و آبشارهای زیبای آن است که از دامنه کوه دالاهو سرچشمه می‌گیرد.


title: ریجاب

text: ریجاب. (اِخ) دهی از بخش کرند شهرستان شاه آباد. دارای ۵۵۰ تن سکنه. محصول عمدهٔ آنجا میوه و غلات و حبوب و توتون و لبنیات و انجیر و انار و گردوی آن به فراوانی و خوبی معروف است. زیارتگاه ابودجانه در آن مورد توجه اهل تسنن است. سه آبادی ریجاب، یاران و زرده به نام دهستان ریجاب خوانده می‌شود. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 5).


title: ریجاب

text: براساس سرشماری مرکز آمار ایران [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵)|، جمعیت شهر ریجاب ۳۹۰۴ نفربوده‌است.


title: ریجاب

text: مظاهر و میراث‌های باشکوه و درخشان تاریخی هم چون دیوار دفاعی یزدگرد سوم آخرین پادشاهان ساسان، [[آتشگاه]] ریجاب، مجموعه قلعه یزدگرد سوم و غیره همگی گویای تاریخی درخشان در ریجاب می‌باشد. قرار گرفتن ریجاب در حاشیه جاده شاهی و گردنه پاتاق (دروازه غربی فلات ایران) مزید بر موقعیت مطلوب و مناسب طبیعی ریجاب که اهمیت استراتژیکی ریجاب را دو چندان کرده‌است چنانچه از تواریخ کهن هم چون تاریخ ایران باستان از حسن پیرنیا بر می‌آید، شاهان ساسانی در سفرهای شاهی و سیاسی خود بین پایتخت‌ها، چند وقتی را در ریجاب اتراق می‌کرده‌اند. من‌حیث‌المجموع آثار و ابنیه کهن و باستانی در ریجاب حاکی از قدمت مسکونی و تاریخی ریجاب از همان ادوار باستان تا به امروز می‌باشد. در دوران اسلامی نیز با بنای [[مسجد عبدالله بن عمر]] در زمان دومین خلیفه راشدین تا دوران میانه و معاصر، روند رو به پیشرفتی را در ریجاب می‌توان نظاره کرد.


title: ریجاب

text: مردم منطقه ریجاب در گذشته به [[زبان گورانی]] اورامی صحبت می‌کردند چنانچه امروز بسیاری از زنان و مردان مسن ریجابی و مردم روستای زرده به این گویش تکلم می‌کنند ولی امروزه به دلیل همجوار بودن با دیگر مناطق، در زبان گورانی (اورامی) تغییراتی شکل گرفته و اکثر مردم به [[زبان هورامی]] صحبت می‌کنند.


title: ریجاب

text: ۱-رودخانه الون (حلوان) تنها رودخانه ریجاب است. رودخانه از ارتفاعات سیاوانه (سیاهانه) واقع در کوه‌های دالاهو سرچشمه می‌گیرد و پس از طی مسیر پر پیچ و خم باغ‌های گردو، وارد شهرهای مرزی سرپل زهاب و قصرشیرین و سپس وارد کشور همسایه، عراق می‌شود.


title: ریجاب

text: ۲- آبشارها [[پرونده:آبشار ریجاب (پیران).jpg|بندانگشتی|آبشار ریجاب یکی از بلندترین آبشارهای ایران است]] [[آبشار ریجاب]] در قسمت شمال غرب شهرک ریجاب و در روستای ژالکه واقع شده و یکی از جمله بلندترین آبشارهای ایران محسوب می‌شود. در قسمت بالای این آبشار روستایی با نام ژالکه و در قسمت پایین این آبشار با عبور از دره هونه به روستای پیران منتهی می‌شود. روبروی همین آبشار، آبشار زیبای دیگری قرار دارد.


title: ریجاب

text: ۳- چشمه‌ها چشمه‌های متعددی در منطقه ریجاب وجود دارد که تعداد آن‌ها به بیش از بیست چشمه می‌رسد اما از عمده‌ترین آن‌ها از نظر آبدهی چشمه‌هایی با نام‌های حشانه و کولیتان می‌باشد که قسمت اعظم آب رودخانه را تأمین می‌کند. چشمه غصلان که در بابایادگار واقع شده و از آن به عنوان آب شفابخش یاد می‌کنند.


title: ریجاب

text: ۴- دره‌ها یکی از جلوه‌های زیبای طبیعت ریجاب، ساختار توپوگرافیک آن است. به‌طور کلی عمده‌ترین دره‌های جنگلی و کوهستانی ریجاب عبارتند از: دره لرز، دره تاویان، دره مران، انجیر کلان، دره صالحان، قمه قوله، دره هونان، دره تاریکه، دره چنار، مری بول، دره علارو و دره هونه. دره‌های جنگلی ریجاب عمدتاً در امتداد رودخانه الوند کشیده شده‌اند و پیرامون آن را انبوهی از جنگل‌های گیاهی متنوع فرا گرفته‌است. دره‌های کوهستانی هم عمدتاً در میان قله‌های مرتفع قرار گرفته و جولانگاه رودخانه دایمی و خروشان الوند هستند.


title: ریجاب

text: ۵- پوشش جنگلی و گیاهی برخی از درختان و درخچه‌های جنگلی منطقه ریجاب عبارتند از: بلوط، پسته کوهی، زالزالک، آلبالوی وحشی، تمشک وحشی، بید، انجیر، گردو، انار، چنار، انگور، هلو، و زیتون. گیاهان داروئی که در ریجاب به وفور یافت می‌شوند عبارتند از: چینور، گنور و ریواس، [[سماق]]، اسپن یا اسپند، زو، کنگر، سیرونه، پیچک و کول، قارچ، تولکه، ترشکه، گیلاخه، چاوبازه، شن، سیاکوز، و غیره.


title: ریجاب

text: جاذبه‌های تاریخی منطقه ریجاب بالغ بر ۲۵ اثر باستانی و ۴ اثر اسلامی می‌باشد که در اینجا به معرفی آن‌ها می‌پردازیم:


title: ریجاب

text: ۱- بانمزاران: در مقابل راهی که برای رفتند به بابایادگار از آن عبور می‌کنند تپه بزرگی قرار دارد که بقایای قلعه عظیمی در آن دیده می‌شود. متأسفانه به عبت تصرفی که در اراضی قلعه شده‌است قسمت اعظم قلعه با خاک یکسان شده‌است. ابعاد تقریبی این قلعه حدود ۱۰۰*۱۵۰ متر است.


title: ریجاب

text: ۲- قلعه گه (قلعه کوچک): از راهی که بانمزاران را به سرآب کُنار می‌پیوندد در محلی که قبلاً ابتدای باغ‌های ریجاب است، بقایای قلعه کوچکی دیده می‌شود که اهالی محل به نام مالک آن قلعه را «قلعه گه جیران» می‌نامند. این قلعه در روزگار آبادانی دو طبقه بوده که فعلاً چند اتاق از طبقه تحتانی و پی قلعه فوقانی باقی مانده‌است.


title: ریجاب

text: ۳- قبر سلطان سی قلی مه (سلطان صد خزانه دار): در ابتدای روستای شالان در جهت غربی قبرستان کهنه بر روی تپه آتشگاهی دیده می‌شود که از آتشگاه گنبد کلایی کوچکتر بود، ولی از آن سالمتر باقی مانده‌است. این آتشگاه به ابعاد ۳٫۶*۳٫۷ متر است و شش متر هم ارتفاع دارد. قسمتی از گنبد این آتشگاه در طول زمان آسیب دیده و ریخته‌است.


title: ریجاب

text: ۴- قلعه و برج خاموشی: در باغی که امروز به حاج حبیب قادری تعلق دارد بقایای قلعه و برجی دیده می‌شود که دارای دو طبقه است. چند اتاق از طبقه تحتانی قلعه سالم باقی مانده‌است. جنب دیوار غربی قلعه برجی شبیه به مناره‌های اسلامی ایرانی وجود دارد با این تفاوت که هرقدر از پایین به بالا بنگریم می‌بینیم که برج رفته رفته باریک‌تر می‌شود. در داخل این برج پلکان مارپیچی تا بالای برج ادامه دارد و در آن جا به سکویی مستطیلی شکل که رو به مشرق قرار گرفته، ختم می‌شود.


title: ریجاب

text: ۵-زندان دوناب: پانصد متر بالاتر از برج خاموشی در ساحل چپ رودخانه النود تپه‌ای که درخت‌های گردو و گلابی وحشی آن را پوشانده‌است قرار دارد. بر این تپه بقایای قلعه‌ای که از روزگار ساسانیان برجاست وجود دارد.


title: ریجاب

text: ۶- پل دروازه: در مسیر راه ساسانی به معبری می‌رسیم که راه رودخانه الوند از وسط آن می‌گذرد. این معبر به صورت دو دیوار سنگی درآمده و مثل آن است که دست تصرف کار بشر در طبیعت دخالت کرده و کوه‌ها را به دو نیمه ساخته و از وسط آن راه و رودخانه را عبور داده‌است. این معبر، کوه «تلاش» را از کوه «یویا» متمایز می‌کند. این معبر را اهالی پل دروازه می‌خوانند.


title: ریجاب

text: ۷- قلعه ویرانه: درست در بالای خط الراس کوه تلاش در حیطی که مسلط بر پل دروازه می‌باشد بقایای قلعه‌ای موجود است که می‌توان چهار اتاق مستطیل شکل در آن تشخیص داد.


title: ریجاب

text: ۸- بهشت و دوزخ: اگر مسیر راه ساسانی را از پل دروازه به طرف سراب کُنار ادامه دهیم نزدیک به آسیاب خراب قدیمی پنج نقطه تراشیده شده در سنگ را می‌بینیم که اهالی محل به آن‌ها بهشت و دوزخ می‌گویند. این صفحه‌های تراشیده شده طوری قرار دارند که چهار عدد از آن‌ها در داخل هم حجاری شده و یکی در زیر آن‌ها قرار گرفته‌است. صفحات تراشیده شده مستطیل شکل بوده و چهار عدد آن‌ها با تاقی جناقی زینت شده‌اند. تنها یکی از آن‌ها تاق گهواره‌ای شکل دارد.


title: ریجاب

text: ۹- گمهٔ ملک (گنبد ملک): در فاصله صد متری از مسجد عبدالله به عمر ریجاب، آتشگاهی دیده می‌شود به ابعاد ۴٫۵*۴٫۳ متر که ضلع جنوبی آن بر جا مانده ولی از دیوارهای دیگر قسمت‌هایی باقی مانده‌است.


title: ریجاب

text: ۱۰- قلعه تاش خزی: در جایی که اهالی به آن تاش خزی می‌گویند بقایای برج مستطیل شکلی که به وسیلهٔ یک تیغه به دو قسمت تقسیم شده به چشم می‌خورد. این برج در راه ساسانی و جوگوری (نهر گبری) مسلط می‌باشد.


title: ریجاب

text: ۱۱- قلعه سرآب کُنار: بر روی کوهی که اهالی محل آن‌ها «برویت» می‌گویند در جنوب سرآب کُنار که از سطح رودخانه قریب ۱۵۰ متر فاصله دارد، بقایای سرج ساسانی دیده می‌شود. این بقایا عبارتند از ضلع جنوبی برج که مشرف بر قریه ریجاب قدیم (ریجاب بالا) است. دو طرف این برج دو آتشدان قرار گرفته‌اند، اولی با قطر ۲۲ و عمق ۱۶ سانتی‌متر و دومی با قطر ۲۲ و عمق ۱۴ سانتی‌متر.


title: ریجاب

text: ۱۲- برج ریجاب: در ابتدای منطقه ریجاب و در ساحل چپ رودخانه الوند، باغی احداث شده‌است که قبلاً به نام مالک آن «مرحوم درویش احمد زالی» معروف بود. در این باغ بقایای برج مستطیل شکلی دیده می‌شود. این برج به دو اتاق تقسیم شده‌است. مصالح این برج از قلوه سنگ و ملاط معمول ساسانی است. برج ریجاب تنها اثر باستانی است که از مسیر جاده معروف ساسانی خارج شده و تقریباً ۴۰۰ متر با جاده فاصله دارد.


title: ریجاب

text: ۱۳- قلعه [[بان زرده]]: در باغ بزرگی که در وسط قریه زرده قرار گرفته‌است بقایای یک قلعه عظیم به شکل مستطیل به ابعاد تقریبی ۱۵۰*۱۰۰ متر قرار دارد که در روزگار آبادانی چهار برح مدور در چهار زاویهٔ قلعه بوده‌اند و امروز قسمتی از دو برج قلعه بر جا مانده‌است.


title: ریجاب

text: ۱۴- قلعه یزدگرد سوم ساسانی در مشرق بان زرده بر فراز یکی از قلل مرتفع کوه «دالاهو» بقایای یک قلعه بزرگ و مستحکم نظامی به چشم می‌خورد که اهالی محل آن را «قلعه یزدگردی» می‌نامند. بنای این قلعه در اصل دو طبقه بوده و هم‌اکنون قسمت اعظم از این بنای معظم بر جا باقی مانده‌است. اتاق‌های این قلعه اکثراً وسیع و به شکل مستطیل و با تاقی گهواره‌ای است. در وقفنامه‌ای که در اوایل قرن دهم یعنی در حدود سال ۹۳۲، یکی از امرای ذهاب برای بقعه بابایادگار تنظیم کرده، اینجا را «سرای زرد یزدگردی» یادداشت کرده‌است. در سال ۹۱ این اثر در فهرست موقت میراث جهانی قرار گرفت.


title: ریجاب

text: ۱۵- گچ گنبد: در نزدیکی روستای بان زرده در محلی که به «گچ گنبد» معروف است اخیراً توسط هیئت باستان شناسان خاکبرداری و گمانه زنی شده‌است. در عمق نزدیک سطح زمین دیوارهای آجری با ملاط کشف گردید و سپس طبقه اول ساختمانی دیده شد که با گچ بری‌ها زینت یافته بودند. قطعاتی از این گچ بری‌های ظریف به علت ریزش طبقهٔ فوقانی ساختمان در میان آوار و خاک باقی مانده‌است. در این گچ بری‌ها نقش‌های برجسته‌ای از تصویر انسان و حیوان و برخی نقوش تزئینی موجود است که از نظر سبک کار دورهٔ سلوکی‌ها و اشکانیان را به خاطر می‌آورد.


title: ریجاب

text: ۱۶- آشپزخانه: در ابتدای زمین‌های مربوط به روستانی بان زرده، بقایای برج بزرگ مدوری به چشم می‌خورد. این برج که در افواه اهالی به آشپزخانه شهرت یافته در طرف چپ دیگر مسیل قریه که آب رو باران‌های بهاره است قرار گرفته‌است و درست مقابل آن در طرف دیگر مسیل برجی کوچکتر تشخیص داده می‌شود. وجود این دو برج در کنار یکدیگر این احتمال را ایجاب می‌کند که شاید اینجا دروازه اصلی ورود به قلعه یزدگرد و تأسیسات بان زرده باشد.


title: ریجاب

text: ۱۷- دیوار دفاعی این دیوار که از ارتفاعات ریجاب شروع می‌شود پس از رسیدن به برج آشپزخانه وضع ساختمانی خود را تغییر می‌دهد. به این معنی که از ریجاب تا آشپزخانه در داخل دیوار آب روی قرار دارد که آب جو گوری (نهر گبری) را از ریجاب تا برج می‌آورده‌است. وضع جغرافیایی محل و ساختمان مجری این مطلب را تأیید می‌کنند. این دیوار از برجی که مقابل برج آشپزخانه قرار دارد تا خط الرأس کوه «شاه نشین» و سپس ذهاب ادامه دارد ولی در این فاصله فاقد مجرای سابق‌الذکر است. مصالح کلیه این آثار از قلوه سنگ و ملاط بوده و ساختمان‌ها معرف کامل معماری عصر ساسانی می‌باشد.


title: ریجاب

text: ۱۸- مقبره [[ابودجانه]]: ابودجانه یکی از صحابه پیامبر بود که در جنگ‌های بدر و احد حضور داشته‌است. مقبره ابودجانه مربوط به صدر اسلام است این اثر در تاریخ ۶ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: ریجاب

text: ۱۹- مقبره [[بابایادگار]]: یکی از بقاع متبرک پیروان اهل حق محسوب می‌شود که در روستای بان زرده واقع است. قدمت این اثر به قرن ۱۶ میلادی می‌رسد. از نظر معماری این بنا به صورت فضای مربع شکل کوچکی است و بر روی آن گنبد مخروطی شکلی قرار گرفته‌است. سطوح داخلی و خارجی این بنا به وسیله ملاط گچ اندود شده‌است. این مقبره، یکی از زیارتگاه‌های مهم اهل حق به‌شمار می‌رود. بیشتر از این مشایخ در اوایل حکومت صفویان زندگی می‌کردند و در نوار مرزی ایران و عثمانی به ترویج مذهب اهل حق اشتغال داشتند. به اعتقاد اهل حق بابایادگار تجلی روح [[حسین بن علی]] است.


title: ریجاب

text: ۲۰- مقبره شیخ بایزی بستانی: در حدود پانصد متر بالاتر از آتشگاه گمهٔ ملک، آتشگاه دیگری قرار دارد. دیوار شمالی این آتشگاه و گنبد آن تقریباً سالم مانده‌اند ولی دولچکی شمال شرقی و غربی و قسمتی از دیوار آن فرو ریخته‌است. در داخل این آتشگاه دو قبر اسلامی در کنار هم دیده می‌شوند که اهالی محل یکی از آن‌ها را قبر شیخ بایزی معرفی می‌کنند.


title: ریجاب

text: ۲۱- [[مسجد عبدالله بن عمر]]:[[پرونده:مسجد عبدالله بن عمر.jpg|بندانگشتی|مسجد عبدالله بن عمر، از نخستین مساجد ساخته شده در ایران - ریجاب - کرمانشاه - ایران]] در وسط روستای ریجاب قدیم (ریجاب بالا) مسجدی مستطیل شکل که از قلوه سنگ و ملاط ساخته شده، قرار گرفته‌است. این بنا از ابنیه‌های قبل از اسلام بوده که در روزگار اسلامی به مسجد تبدیل شده‌است. محققین بنای این مسجد را به [[عبدالله بن عمر]] فرزند [[خلیفه دوم]] نسبت می‌دهند. محراب مسجد بر خلاف تمام مساجد اسلامی از دیوار جنوبی بیرون نیامده است بلکه به وسیله گچ بری به دیوار مسجد اضافه شده و کاملاً از دیوار متمایز است. مناره مسجد مدت‌ها بعد از بنای مسجد ساخته شده‌است. آن را بر روی بام مسجد در زاویهٔ جنوب غربی ساخته‌اند. سبک معماری مناره شباهتی به برج‌های خاموشی عموماً و به خصوص به برج خاموشی ریجاب دارد. منبر مسجد پشت به محراب ساخته شده و از سنگ و گچ بنا گردیده‌است و دارای ۵ پله می‌باشد. ظاهراً این مسجد اگر از مسجد «تاریخانه» دامغان که قدیمی‌ترین مسجد ایران است، قدیمی تر نباشد بعید نیست مقارن با بنای آن ساخته شده باشد. این مسجد به مرور زمان ۹۰ درصد تخریب و غیرقابل استفاده شده بود که توسط میراث فرهنگی در سال ۱۳۷۰ بازسازی شد.


title: ریجاب

text: دیگر آثار تاریخی منطقه عبارتند از: گنبد کلایی (ساسانی)، باباشیخ، (ساسانی)، نهر گبری (جوگوری)، نقاره خانه، آشیابا و چند کتیبه حجاری شده در دره هونه و پل دروازه مربوط به دوره ساساتی. در[[رده:شهرهای استان کرمانشاه]] [[رده:شهرهای شهرستان دالاهو]]


title: یخدان بیارجمند

text: یخدان بیارجمند مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شاهرود، ابتدای جاده خارتوران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آرامگاه صفاانگیز

text: بقعه صفا انگیز مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان دشتی، بخش کاکی، دهستان کبکان، روستای کبکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه شاه اسماعیل

text: بقعه شاه اسماعیل مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان دشتی، بخش مرکزی، دهستان کبکان، روستای کبکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: راه آب قدیم شاهرود

text: راه آب قدیم شاهرود مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شاهرود، کوه‌های مشرف به مسجدجامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده امام حسن

text: امامزاده امام حسن مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان دیلم، بخش امام حسن، شهر امام حسن، درمرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آسیاب‌آبی توده

text: آسیاب آبی توده مربوط به دوره ایلخانی است و در ندوشن، محله علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌های خرمه

text: تپه‌های خرمه مربوط به دوره ایلخانی - دوره تیموریان است و در شهرستان خرم بید، بخش مرکزی، دهستان خرمی، ۵۰۰ متری شرق امامزاده شهداء واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.کاشف این اثار منحصر بفرد فارس شناس جوان جابر حیدری فرد است که انها کشف کرد و گزارش نمود .


title: غار آکبرآباد ۲

text: غار آکبرآباد ۲ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید - دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، دهستان کمین، ۵۰۰ متری شمال روستای اکبر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: زیارت بابامحمود انصاری

text: زیارت بابامحمود انصاری مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کاشان، بخش قمصر، روستای پنداس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: زیارت بابامحمود انصاری

text: فاصله این زیارتگاه تا روستای رباط ترک ۱۷ کیلومتر می‌باشد.


title: غار صفدر ۲

text: اشکفت صفدر ۲ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید - دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، شهر سعادتشهر، ۲۰۰ متری شمال غربی پلیس راه سعات شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: غارهای پنج قلو

text: مجموعه غارهای پنج قلو مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید - دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، شهر سعادتشهر، ۱ کیلومتری شمال پلیس راه سعادتشهر، شرق تونل راه آهن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پناهگاه تنب کرم ۲

text: پناهگاه تنب کرم ۲ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید - دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، دهستان کمین، روستای قوام آباد، کوه تنب کرم، جنوب شرقی معدن الماس بری سیوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: غار حاصل

text: اشکفت حاصل مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید - دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، شهر سعادتشهر، ۲/۵ک متری شمال غربی پلیس راه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: غار قلعه‌کهنه رحمت‌آباد

text: غار قلعه کهنه رحمت آباد مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید - دوران فرادیرینه‌سنگی - دوره ساسانیان است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، دهستان کمین، روستای قدیم رحمت آباد، دره شمال قلعه کهنه رحمت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پناهگاه تنب کرم ۱

text: پناهگاه تنب کرم ۱ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید - دوران فرادیرینه‌سنگی - دوره هخامنشی است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، دهستان کمین، روستای قوام آباد، کوه تنب کرم، جنوب معدن الماس بری سیوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: غار شاه مردان ۳

text: غار شاه مردان ۳ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید تا دوره نوسنگی است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، دهستان کمین، روستای جیسقان، ۵۰۰ متری شرق قبرستان جیسقان، دره شاه مردان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: غار ابوالمهدی ۲

text: غار ابوالمهدی ۲ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید و دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، دهستان کمین، ۵۰۰ متری شمال غرب روستای ابوالمهدی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: غار قوام‌آباد

text: غار قوام آباد مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید و دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، دهستان کمین، ۵۰۰ متری شمال شرق روستای قوام آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: غار تنگ پیر چوپان ۲

text: غار تنگ پیر چوپان ۲ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید و دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، دهستان کمین، جنوب شرقی روستای علی رسیده، تنگ پیر چوپان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: غار حاجی میرزایی - ۲

text: اشکفت حاجی میرزایی - ۲ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید و دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، شهر سعادتشهر، ۲۰۰ متری شمال غربی پلیس راه سعادت شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پناهگاه تنگ چاه وقه ۳

text: پناهگاه تنگ چاه وقه ۳ مربوط به دوران پارینه‌سنگی جدید و دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان پاسارگاد، بخش مرکزی، دهستان سرپنیران، روستای علی‌آباد، ۴ کیلومتری شمال جاده ارتباطی سعادتشهر به ارسنجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه هنگ مرزی

text: قلعه هنگ مرزی مربوط به دوره پهلوی اول است و در تایباد، خیابان امام خمینی، انتهای خیابان شریعتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مدرسه پهلوی سابق

text: مدرسه پهلوی سابق مربوط به دوره پهلوی اول است و در تنکابن، خیابان امام، ۵۰ متر بعد از میدان مرکزی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل حاج‌محمدباقر

text: پل حاج محمد باقر مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان آشتیان، بخش مرکز ی، دهستان سیاوشان، روستای سیاوشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل فلزی نشتارود

text: پل فلزی نشتارود مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان تنکابن، بخش نشتا، شهر نشتارود، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساختمان ایستگاه تحقیقات

text: ساختمان ایستگاه تحقیقات مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان تنکابن، بخش خرم‌آباد، شهر خرم‌آباد، باغ کشاورزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل فلزی ولی‌آباد

text: پل فلزی ولی آباد مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان تنکابن، بخش خرم‌آباد، دهستان بلده، روستای ولی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل رضاشاهی

text: پل رضاشاهی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان تنکابن، بخش خرم‌آباد، دهستان بلده، روستای قلعه گردن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل فلزی چالکرود

text: پل فلزی چالکرود مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان تنکابن، بخش مرکزی، دهستان گلیجان، روستای چالکرود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دبیرستان سنایی

text: دبیرستان سنایی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان تنکابن، بخش خرم‌آباد، شهر خرم‌آباد، دبیرستان سنایی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مدیریت این دبیرستان بر عهده نصران خلعتبری است.


title: پل فلزی شیرود

text: پل فلزی شیرود مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان تنکابن، بخش مرکزی، دهستان گلیجان، روستای شیرود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کبوترخانه امیرآباد

text: کبوترخانه امیرآباد مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان خمین، بخش مرکزی، دهستان حمزه لو، روستای امیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه مری

text: مدرسه مری مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان سیمرغ، دهستان کیاکلا، روستای مری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مسکوتان

text: تپه مسکوتان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نیک‌شهر، بخش فنوج، روستای مسکوتان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کلیسای شمعون غیور

text: کلیسای شمعون غیور یا زند شیراز مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان زند، کوچه نوبهار، کلیسای شمعون غیور زند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. شمعون قانوی حواری دهم بود و طبق یک روایت قدیمی در ایران کشته شد. این کلیسای مسیحی، یکی از زیباترین کلیساهای کشور با رعایت جزئیات معماری ایرانی است. سقف نمازگاه، طاق ضربی آجری است و به جای دریچه در همه جا پنجره‌های رنگارنگ با نقشه‌های مهندسی ریز و بسیار ظریف، به کار رفته‌است. چنین در و پنجره‌هایی در خانه‌های قدیمی شیراز مشاهده می‌شود. ساخت این کلیسا در سال ۱۳۱۷ پایان یافت. بانی و نخستین کشیش این کلیسا «رالف نارمن شارپ» دانشمند و خاورشناس شهیر انگلیسی است.


title: کلیسای شمعون غیور

text: این کلیسا در حال حاضر محل عبادت انگلیسی زبان‌ها و مسیحیان ارمنی می‌باشد. ورود به این کلیسا توسط ماًموران دولتی در چند سال اخیر محدود گردیده و فارسی‌زبان‌ها نمی‌توانند در زمان برنامه‌ها وارد شوند.


title: جداره بازار شماره ۳

text: جداره بازار شماره ۳ مربوط به دوره پهلوی اول است و در کرمانشاه، خیابان مدرس، بازار تاریخی کرمانشاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سرکمر

text: تپه سرکمر مربوط به دوره نوسنگی تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان هرسین، بخش مرکزی، روستای سرخه پاسار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: جداره بازار شماره ۲

text: جداره بازار شماره ۲ مربوط به دوره پهلوی اول است و در کرمانشاه، خیابان مدرس، بازار تاریخی کرمانشاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ممی آقچلی

text: تپه ممی آقچلی مربوط به عصر آهن - است و در شهرستان آزادشهر، بخش مرکزی، روستای ممی آقچلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: جداره پاساژ طلوع

text: جداره پاساژ طلوع مربوط به دوره پهلوی اول است و در کرمانشاه، خیابان مدرس، پاساژ طلوع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: جداره بازار بزازخانه نو

text: جداره بازار بزازخانه نو مربوط به دوره پهلوی اول است و در کرمانشاه، خیابان مدرس، بازار تاریخی کرمانشاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه منتظری ۱

text: تپه منتظری ۱ مربوط به عصر آهن تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رامیان، بخش فندرسک، روستای میان کاله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار حاجی خدیجه

text: آب‌انبارحاجی خدیجه از آثار مربوط به دوره پهلوی است که در شهر اردکان، محله قملاق واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار حاج میر حسین

text: آب‌انبار حاج میر حسین مربوط به دوره پهلوی است و در اردکان، صدرآباد، جنب دبیرستان شاکر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آب‌انبار جلیل آقا

text: آب‌انبار جلیل آقا مربوط به دوره پهلوی است و در اردکان، خیابان سعدی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه خرمنجاه ایلخانی‌آباد

text: تپه خرمنجاه ایلخانی آباد مربوط به عصر برنز - دوره اشکانیان است و در شهرستان صحنه، بخش مرکزی، روستای ایلخانی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه اسدخان

text: خانه اسدخان مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان ابرکوه، بخش بهمن، دهستان مهرآباد، روستای مهرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آب‌انبار اندقان

text: آب‌انبار اندقان مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان جاجرم، بخش جلگه سنخواست، دهستان چهارده سنخواست، روستای اندقان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه شریف السادات

text: بقعه شریف السادات مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان مروست، دهستان هرابرجان، روستای ترکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آسیاب قلعه نو

text: آسیاب قلعه نو مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان ممسنی، بخش مرکزی، دهستان فهلیان، ۱ کیلومتری جنوب شرق روستای سروان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار ملاقدیری

text: آب‌انبار ملاقدیری مربوط به دوره پهلوی است و در مهریز، محله بغدادآباد، خیابان منتظری، کوچه شهید لجه، جنب مسجد ملا قدیری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: زندان شهربانی

text: زندان شهربانی مربوط به دوره پهلوی است و در یزد، خیابان امام خمینی، خیابان شهید ابراهیمی، روبروی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه آسیابهای تنگ خمار

text: مجموعه آسیابهای تنگ خمار مربوط به دوره زند - دوره قاجار است و در شهرستان فسا، بخش شیب کوه، دهستان فدشکویه، روستای سنان، دامنه جنوبی کوه، حاشیه رودخانه تنگخمار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد سرحوض

text: مسجد سرحوض مربوط به دوره زند تا دوره قاجار است و در شهرستان صدوق، بخش مرکزی، دهستان رستاق، روستای عزاباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بند دروازه

text: بقایای بند دروازه مربوط به دوره ساسانیان است و در ۶ کیلومتری غرب و جنوب غرب فسا، دامنه کوه گچ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه هارونی

text: قلعه هارونی مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان ابرکوه، بخش بهمن، دهستان اسفندار، روستای هارونی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه بدافت

text: قلعه بدافت مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان ابرکوه، بخش بهمن، دهستان مهرآباد، روستای بدافت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه توتنگی مسه

text: بقایای قلعه توتنگی مسه مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان بوانات، بخش مرکزی، دهستان سیمکان، ۵۰۰ متری شمال روستای قلعه مسه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.