title: شبتای زوی

text: با تأیید او پیروان او بسیاری از قوانین قبلی یهودی را لغو کرده و آن را با نظر اقلیت در تلمود جایگزین کردند. زیرا در عصر مسیح دیگر نیازی به پیروی از بسیاری از قوانین نیست. به‌طور مثال او روزه دوم توت را تبدیل به روز جشن کرد. شموئل پریمو که منشی شبتای بود در نامه‌ای به تمام یهودیان نوشته‌است: «پسر خدا، شبتای تبی، مسیح و آزاد کننده مردم اسرائیل، خطاب به تمامی فرزندان اسرائیل، صلح، زیرا شما برای اتمام سخن خدا و پیامبرانش انتخاب شده‌اید، غم و عزای شما باید به شادی تبدیل شود، روزه داری به خوشحالی، زیرا شما دیگر گریه نخواهید کرد. شاد باشید با آواز و ملودی و روزی را که قبلاً برای گسترش ناراحتی و بدبختی بود تبدیل به روز شادی کنید، زیرا من بر شما ظاهر شده‌ام.»


title: شبتای زوی

text: این پیام در نظر کفرآمیز بود زیرا شبتای روز تولد خود را به عنوان روز مقدس اعلام کرد. بسیاری از کسانی که قبلاً از شبتای طرفداری می‌کردند از شنیدن این حرفها شوکه شدند. سلیمان الغازی، که یکی از دانشمندان تلمود سمیرنا بود، نزدیک بود به دلیل مخالفت با تغییر روزه جان خود را از دست بدهند.


title: شبتای زوی

text: در ابتدای سال ۱۶۶۶، شبتای سمیرنا را به مقصد استانبول ترک کرد. ناتان غزه‌ای پیشگویی کرده بود که شبتای تاج سلطان را بر سر خود خواهد گذاشت؛ ولیکن وزیر اعظم، احمد کوپرولو دستور داد شبتای به محض وارد شدن دستگیر شود و او را زندانی کرد. احتمالاً این امر به دلیل ثابت کردن قدرت سلطان بر او بوده‌است.


title: شبتای زوی

text: زندانی شدن شبتای تأثیر کمی بر پیروان او داشت. همچنین به دلیل برخورد بسیار خوبی که در زندان با او شد، که ممکن است به دلیل رشوه باشد، مسیح بودن او در نزد پیروانش تقویت شد. در این زمان داستان‌های زیادی از معجزاتی که مسیح در استانبول انجام می‌داد به سمیرنا و بقیه یهودیان می‌رسید.


title: شبتای زوی

text: بعد از دوماه اسارت در استانبول، شبتای به زندان آبیتوس فرستاده شد. بعضی از دوستان او اجازه پیدا کردند او را همراهی کنند. از این رو شبتیان قلعه محل زندانی شدن او را میگدال از (قلعه قدرت) نامیدند. به دلیل اینکه شبتای قبل از عید پسح رسیده بود یک گوسفند را برای خود و پیروانش قربانی کرد. او چربی گوسفند را خورد که در دین یهودی ممنوع است. او همچنین در این زمان گفت: «خدا آمرزنده‌است که دوباره هرچیزی را که ممنوع شده بود حلال کرد.»


title: شبتای زوی

text: به دلیل پول زیادی که توسط طرفداران او برای او فرستاده می‌شد، زیبایی همسر او سارا و رفتار خوبی که حاکمان ترک با او کردند شبتای در قلعه آبیتوس مانند یک پادشاه بود. داستان‌های نقل شده از او افسانه‌ای است و در اروپا، آسیا و آفریقا پخش شد. در بعضی نقاط اروپا یهودیان زندگی خود را جمع کرده ومنتظر مهاجرت جدید شدند. در هر کنیسه نام شبتای زده شده بود و دعایی به شرح زیر برای او خوانده می‌شد: «سرور و شاه ما آمرزیده باد، شبتای زوی مقدس و درستکار، مسیح خدای یعقوب.» در هامبورگ شورا دستور داد که نه تنها برای شبتای در روز شنبه (شبات) دعا شود بلکه اینکار در دوشنبه و سه شنبه نیز صورت گیرد. تصویر شبتای به همراه تصویر داوود نبی در بیشتر کتاب‌ها به همراه فرمولهای کابالایی چاپ شد.


title: شبتای زوی

text: این بدعت‌ها بعضی جوامع را به شدت ناراحت کرد. در موراویا مردم به قدری مشتاق بودند که دولت مجبور به دخالت شد ولیکن در صاله در مراکش امیر دستور داد که یهودیان تحت پیگرد قرار بگیرند. در این زمان شبتای روزه هفدهم تموز را به نهم آو (روز تولدش) تغییر داد. او روز ناراحتی را با روز شادی جایگزین کرد.


title: شبتای زوی

text: در این زمان اتفاقی افتاد که بر باور مسیح بودن شبتای خدشه وارد کرد. دو دانشمند تلمودی لهستانی که به شبتای در زندان آبیتوس سر زده بودند گفتند که در کشور آن‌ها یک پیامبر به نام نهمیا هاکوهن، گفته‌است که مسیح به زودی خواهد آمد. شبتای دستور داد که این پیامبر به ملاقات او بیاید. نهمیا اطاعت کرد و بعد از سه ماه به آبیتوس رسید. گفتگوی بین آندو به نتیجه نرسید. بعضی شبتیان حتی برای قتل نهمیا نقشه کشیدند.


title: شبتای زوی

text: نهمیا، به استانبول گریخت و وانمود کرد اسلام آورده‌است تا بتواند با قائم مقام صحبت کند. او دربارهٔ تصمیمات شبتای به او گفت و قائم مقام نیز سلطان محمد چهارم را از این تصمیمات آگاه کرد. شبتای از آبیدوس به آدریانوپول منتقل شد که در آنجا پزشک سلطان که یهودی زاده بود، به او پیشنهاد کرد اسلام بیاورد. در روز بعد (۱۶ سپتامبر ۱۶۶۶) شبتای در برابر سلطان لباس یهودی را دور انداخت و عمامه ترکی بر سر گذاشت و اسلام آورد. شاه که بسیار خوشحال شده بود به او لقب افندی داد و او را به عنوان نگهبان در با حقوق بالا استخدام کرد. سارا و تعدادی پیروان شبتای نیز به همراه او اسلام آوردند. حدود ۳۰۰ خانواده که دونمه نامیده شدند اسلام آوردند. سلطان به شبتای دستور داد برای ثابت کردن اسلام آوردن زن دومی اختیار کند. چند روز بعد از اسلام آوردن او به سمیرنا در نامه‌ای نوشت: «خدا مرا اشماعیلی کرد، او دستور داد و آن انجام شد. روز نهم تولد دوباره من.»


title: شبتای زوی

text: اسلام آوردن شبتای پیروان او را بسیار ناراحت کرد. مسلمانان و مسیحیان پیروان او را مسخره کردند. با اینکه شبتای مرتد شده بود، بسیاری از پیروان او هنوز به وی پایبند بوده و اسلام آوردن او را بخشی از حرکت مسیحایی او دانستند. پیامبرانی نظیر غزه‌ای و پریمو که علاقه به حفظ جنبش داشتند این نظریه را تقویت کردند. در بسیاری از جوامع یهودی روز تولد شبتای هنوز جشن گرفته می‌شد با اینکه خاخامها آن را ممنوع کرده بودند.


title: شبتای زوی

text: بعضی وقتها شبتای نقش مسلمان واقعی را بازی می‌کرد و یهودیت را طرد می‌کرد، ولیکن در بعضی زمان‌های دیگر او یهودیان را از خود می‌دانست. در سال ۱۶۶۸ او ادعا کرد که روح القدس در عید پسح بر او ظاهر شده‌است. او کتابی نوشت و در آن ادعا کرد که شبتای مسیح واقعی است با اینکه اسلام آورده‌است. هدف او یهودی کردن تعداد زیادی از مسلمانان بود. بعد از اینکه به سلطان گفت که قصد دارد یهودیان را مسلمان کند اجازه یافت که به کنیسه‌های آن‌ها رفته و با آن‌ها صحبت کند. او موفق شد بعضی مسلمانان را به کابالا علاقه‌مند کند. بعضی پیروان او دین یهودی و اسلامی را مخلوط کردند.


title: شبتای زوی

text: رفته رفته ترک‌ها از دست کارهای شبتای خسته شدند و حقوق او را قطع کرده و او را از استانبول طرد کردند. بعد از اینکه مشخص شد که او برای یهودیان زبور می‌خواند وزیر دستور داد که به دلسینیو منطقه کوچکی در مونتنگرو تبعید شود. او در تنهایی مرد و بنا به بعضی گفته‌ها این اتفاق در ۱۷ سپتامبر ۱۶۷۶ در روز یوم کیپور بود.


title: شبتای زوی

text: در سال‌های ۱۶۸۰ دونمه‌ها در سالونیکا در یونان عثمانی ساکن شده بودند. در ۲۵۰ سال بعد از آن آن‌ها زندگی جداگانه‌ای داشتند و فقط با یکدیگر ازدواج و تجارت می‌کردند، محلهای مذهبی خود را داشتند و دیدگاه‌های خود را مخفی می‌کردند. در قرن ۱۹ دونمه‌ها در تجارت تنباکو و پارچه بسیار مهم بودند. بعضی از آن‌ها در کمیته اتحاد و پیشرفت شرکت کردند و حزب ترکهای جوان را تحت نفوذ قرار دادند. بعد از استقلال، یونان تمامی ترک‌ها را اخراج کرد که از آن جمله دونمه‌ها بودند که در این زمان از بقیه ترک‌ها قابل تشخیص نبودند.


title: شبتای زوی

text: در مورد سال‌های پایانی زندگی او اطلاعات زیادی در دست نیست. بعضی می‌گویند که او به مرگ طبیعی مرد و بعضی اعتقاد دارند که او اعدام شد. بیشتر تاریخنویسان قبول دارند که او در ۱۶۷۳ توسط سلطان عثمانی به مونتنگرو تبعید شد و چندین سال بعد مرد.


title: شبتای زوی

text: با اینکه چیز زیادی در مورد آن‌ها معلوم نیست، گروه‌هایی که دونمه نامیده می‌شوند هنوز هم پیرو شبتای زوی بیشتر در ترکیه امروزی هستند. تعداد آن‌ها معلوم نیست، بعضی آن‌ها را کمتر از ۱۰۰۰۰۰ نفر دانسته و بعضی چند صد هزار نفر می‌دانند.


title: قتیبة بن مسلم

text: أبو حفص قتیبة بن أبی صالح مسلم بن عمرو الباهلی سردار عرب در سپاه خلیفهٔ اموی بود که پس از فتح ایران به دست عرب‌ها حاکم خراسان شد. او خود را با فتح ماوراءالنهر در حکومت ولید اول به عنوان یک فرماندهٔ نظامی قابل مطرح کرد و در حلقهٔ افراد مورد اعتماد ولید قرار گرفت. او که سرباز و مدیری توانا بود، حکومت اسلام در منطقه را گسترد و مرزهای خلافت را تا بیشتر نقاط فرارود گسترد. از ۷۰۵ تا ۷۱۰ به تحکیم قدرت عرب‌ها بر تخارستان از مناطق باقی‌مانده از ایران پیش از اسلام آوردن که هنوز در مقابل حملهٔ عرب‌ها مقاومت می‌کردند پرداخت و بخارا را فتح کرد. در ۷۱۰–۷۱۲ خوارزم را فتح کرد و با فتح سمرقند، تسخیر سغد را تکمیل کرد. پس از مرگ ولید قتیبه موقعیتش را از دست داد و در کجور حوالی مازندران کشته شد و بیشتر متصرفات او از دست رفت. از آن پس توسط اصحاب او، بر مردم ساکن در موقعیت مذکور تحمیل گردید که او را از صحابه پیامبر دانسته و بعنوان یک امامزاده احترام بدارند. بنابر این امامزاده وی در همان محل احداث گردید و مردم باور امامزاده بودن وی را پذیرفته و تا کنون ادامه داده‌اند.


title: قتیبة بن مسلم

text: در دوران حکم رانی او بر بخشی از سرزمین‌های ایران، حجم قابل توجهی از مکتوبات، آثار هنری و فرهنگی ایرانیان از میان رفت، ابوریحان بیرونی، تاریخ‌نگار ایرانی در کتاب آثار الباقیه عن القرون الخالیه خود در مورد ایران ستیزی این سردار عرب می‌نویسد:


title: قتیبة بن مسلم

text: عبدالحسین زرین کوب در این باره می‌نویسد: «آنچه هم بیرونی راجع به نابود شدن کتب خوارزمی گفته‌است مشکوک است و به هر حال مویّد این واقعه نمی‌تواند بود.»


title: قتیبة بن مسلم

text: رفتار قتیبه با اهالی سرزمین فتح شده به هیچ عنوان با آموزه‌های اسلام تطابق نداشت و به نظر می‌رسد که بیشتر با گرایشات غیرانسانی و بیمارگونه همسانی داشته باشد.


title: زبان چیتاگونی

text: چیتاگونی یکی از زبان‌های هندوآریایی ست که مردم شهر چیتاگونگ و خیلی از مناطق جنوب شرقی کشور بنگلادش بدان صحبت می‌کنند. این زبان پیوند نزدیکی با زبان بنگالی دارد. در بررس‌های انجام شده توسط زبانشناسان مشخص شده که چیتاگونی زبانی جدا از بنگالی ست تا اینکه لهجه ای از ان باشد. شمار گویشوران چیتاگونی ۱۳ میلیون نفر تخمین زده می‌شود. در بین ۱۰۰ زبان اول دنیا بر اساس شمار گویشوران این زبان ۶۷ام شده‌است.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: این مقاله به دریافتهای مردمی و ادبی از هویت مردم گیلان می‌پردازد.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: مردم و گروه‌های قومی اغلب در خصوص عادات غذایی شان که ناخوشایند شمرده می‌شود مورد اشاره قرار می‌گیرند. مشخصه هویتهای جمعی در شمال ایران را نیز از اثر چنین مقایسه‌های غذایی گریزی نیست: برای رشتیها و عراقیها یعنی مردم داخل یا فلات ایران (الفاظ دوجانبه با پتانسیل بدنام سازی) وسیله مناسب است. با توجه به تنوع و تضاد عادات غذایی آنان، این مسائل زمینه‌ای نیرومند برای انعکاس مغایرتهاست. مردم گیلان عاشق برنج اند-برنج که آن‌ها با ماهی، تخم مرغ، زیتون و به قدری کمتر گوشت گوساله تکمیل اش می‌کنند به‌طور سنتی با هر سه وعده اصلی غذایی میل می‌شود. این در تضاد با رژیم سنتی عراقیهاست که از نان، محصولات لبنی و گاهی گوشت گوسفند تشکیل می‌شود. رشتیها با مشاهده عادات غذایی همسایگان شان، و به علاقه آنان به نان به‌طور خاص توجه می‌کنند و گاهی با تفریح و گاهی با تحقیر به آن‌ها می‌نگرند. آن‌ها به مردم تهران دهان گشاد می‌گویند، زیرا آن‌ها هنگام جویدن نان دندانهای بزرگ شان را نمایان می‌کنند. بنا به کلیشه‌های سنتی، عراقیها «نان خالی خوران» فقیر اند که برنج گیلان برایشان یک نعمت حسرت‌برانگیز می‌ماند. هنگامی که عادات غذایی روزانه مردم فلات و رشتیها دو نظام کاملاً متمایز را شکل می‌داد-گرچه این تمایزات در سی سال گذشته به‌طور قابل توجهی کاهش یافته- برای ساکنین جلگه خزر، مصرف نان هم موضوع تمسخر و هم عامل هشدار بود: «گیلک» به گزارش رابینو، «نان نمی‌خورد بلکه آن را غذایی می‌داند که برای فطرت اش نامناسب است، تا جایی که یک مرد خشمگین به زن اش می‌گوید: نان بخور و بمیر!». بنا به قول رابینو و کاپیتان آرتور کانلی لافونت، در حدود ۱۸۳۰، والدین گیلانی هنگام تمسخر کودکان شان آن‌ها را به منظور تنبیه بد رفتاری شان به فرستادن به عراق تهدید می‌کردند، جایی که مجبور بودند از بدبختی نفرت‌انگیز خوردن نان رنج ببرند.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: زیتون (که به همراه رب انار و گردوی چرخ شده تهیه می‌شود: زیتون پرورده)، گوشت گوساله، و ماهی از مواد غذایی محبوب رشتیان است که اغلب در بین عراقیها حس تنفر شدید برمی‌انگیزد و رشتیها به خاطر آن کله‌ماهی خور خوانده می‌شوند، نامی مستعار که تمسخر و نفرت را ترکیب می‌کند. در واقع، ساکنین جلگه گیلان گاه‌گاهی کله‌ماهی سرخ شده می‌خورند و عموماً از تمسخر کنایه‌آمیزی که همسایگان شان با آن این بخش از فهرست غذایی شان را می‌بینند آگاه‌اند. با این حال، آنان ارزشهای تغذیه‌ای کله‌ماهی را، که غنی از فسفر است و مغز را برمی‌انگیزد، تحسین می‌کنند.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: یک مجموعه کامل از کلیشه‌های قومی علاوه براین نمودهای غذایی مغایرت فرهنگی وجود دارد. در نگاه اول، نمودهای غذایی و کلیشه‌های قومی دو رده لفظی مستقل، و از لحاظ معنایی بی ربط را شکل می‌دهند. در واقع، همان‌طور که خواهیم دید، جدا از پارادایم‌های تشکیل دهنده مستقل، اسامی مستعار غذایی و کلیشه‌های قومی بخشی از یک کلان سیستم نمودها را تشکیل می‌دهند که در آن گونه‌های غذا و خلق و خو به همدیگر مرتبط و با هم متناظراند.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: اول از خلال حکایات و جوک‌ها خصایص اصلی نوع قومی رشتی در مقایسه با انسان فلات ایران مورد بررسی قرار می‌گیرد.به دلیل تصورات ساده لوحانه مردم فلات ایران، چنین جوکهایی بی‌شمار اند و رشتیها در ایران هدف محبوب این حکایات بدسگالانه‌اند. امثال و حکایات منجر به باور به این کلیشه‌ها شده‌اند و دیپلماتها و دیگر بازدیدکنندگان قرون نوزدهم و اوایل قرن بیستم به پراکنده شدن چنین توصیفاتی در خارج کمک کرده‌اند.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: کلیشه منفی مردانگی رشتی توسط چهره‌خوانیهای عوامانه و ضبط شده پرورده شده‌است. مردان رشتی به دلیل بینی‌های باریک و عقابی شان شناخته می‌شوند، مشخصه‌ای که توسط بازدیدکنندگان، قوم نگاران اولیه و عموماً توسط مردم فلات تثبیت شد. نمودهای مردمی، که بیشک تحت تأثیر تئوریهای قیافه بود، بینی مرد را با قدرتهای جنسی اش مرتبط می‌کرد. دماغ بزرگ نشان دهنده استحکام، مردانگی و انرژی است. گیلان، که با این مفاهیم مردمی مورد قضاوت قرار گرفته، همچون ناحیه‌ای تنگدست به نظر می‌رسد که ذخایر ساکنین اش پتانسیل اندکی برای برانگیختن حسادت دارد.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: مکانیسمهای این انسان‌شناسی عوامانه به دو شیوه قابلررسی است: "گرم و سرد". برای بسیاری از عراقیها، بیحالی رشتیها به دلیل رطوبت جلگه‌های خزری است. باز بنا بر هنجارهای جغرافیای عوامانه، قدرتهای فیزیکی و جنسی مردان مستقیماً با دما و درجه رطوبت اقلیم متناسب است. در مناطق خشک، مردان مردانه و زنان شهوانی اند، گرچه به راحتی نمی‌توان به آن‌ها نزدیک شد (گرم و خشک، عین آب و هوا)؛ از سوی دیگر، در سرزمین‌های سرد و مرطوب مردان تنبل و زنان ساده‌اند. این تئوری عوامانه پژواکی از جغرافیای عربی-ایرانی - و پیش از آن جغرافیای بقراطی - است که به آب و هوا نقشی تعیین‌کننده در شکل‌دهی فضایل شخصی قائل است. زمین بنا به سنتی که مشارکتهای یونانی و زرتشتی را ادغام می‌کند به هفت سرزمین یا اقلیم تقسیم می‌شود و مثلاً مسعودی آن را به ترکیبی ستاره شکل حول محور مرجع متشکل از سرزمین گسترده از بابل تا خراسان توصیف می‌کند. در این طبقه‌بندی دیلم (گیلان) متعلق به اقلیم ششم است و بنا به مسعودی مردان این مناطق شمالی اعم از ترکان و دیلمیان در آن زمان، «خوی سرد» «منشأ مرطوب» دارند و «خواسته‌های جنسی اندکی بروز می‌دهند.»


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: این تفسیر رفتار قومی بر اساس اقلیم تنها بخشی از نظام وسیعتر نمودهای جهان انسانی و ویژگی‌های آن است، نظامی که حول دو رده منظم سیر می‌کند سرد و گرم، در کنار دو رده کوچکتر خشک و مرطوب. این نظام سلسله مراتبی برای طبقه‌بندی اقلیمها، غذاها، امراض، فصول و بخش‌های زندگی و مردم بکار می‌رود. بنا بر اصول به ارث رسیده از بقراط و جالینوس در خصوص مشرب‌های بدن (بنا به طبقه‌بندی غذایی در ایران گیلانیان در تضاد با عراقیان خورندگان غذای سرداند. آن‌ها برنج، تخم مرغ، ماهی، سبزیجات و میوه تازه را به وفور می‌خورند و غذایای ترش و همه غذاهایی که سرد دانسته می‌شوند را دوست دارند). اسامی مستعار کله ماهی خور و کمر سست نتیجتاً تعابیری تمسخرآمیز مبتنی بر مغایرت نیستند ولی بخشی از نظام نمود هستند که در آن گونه‌های غذایی و مشربها بدان پاسخ می‌دهند و با ان متناظر هستند.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: گیلان از آنجا که ترکیبی از دو محرکی ست که استهزای جمعی می‌آفریند هدف استهزای تهرانی ست: نزدیکی در فضا و تغییرات فرهنگی بالا. برای مردم عراق، منطقه همسایه خزر جهانی درهم و برهم و واژگون هویت خودشان است: مرطوب است نه خشک، سبز است نه اخرایی، سفید (سفیدرود) است نه سرخ (قزل اوزن)، مردم اش به جای ذرت برنج می‌کارند، ماهی می‌خورند نه گوشت، جای گوسفند گاو دارند، خر دارند نه شتر، و دور خانه‌هایشان باز است و دیوار خارجی ندارد؛ جامعه‌ای ست که در آن ناموس و خشونت بین افراد و گروه‌ها کمتر از درون ایران دیده می‌شود؛ به نوعی زنانه‌است و مخالف یک جامعه مردانه‌است (مشارکت بیشتر زنان، به ندرت پوشیده، در فعالیت‌های تولیدی، انعطاف‌پذیری بالاتری در روابط بین دو جنس، گرچه قطعاً نه به حدی که در جوکها تلقین می‌شود). بنابراین در نمود عراقی گیلان، به عنوان نمونه‌ای از مغایرت به نظر می‌رسد.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: این جوکها و حکایات دربارهٔ گیلانیها به همان اندازه که ویژگی‌های جمعیت خزر را می‌آموزد، دربارهٔ ارزشهای بنیادین ایرانیان مرکزنشین که چنین جوکهایی را می‌سازند و برایشان جالب است تعلیم می‌دهد.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: تصاویر دیگری از جهان خزری علاوه بر هویت گیلانی توصیف شده در جوکهای قومی در سنت ادبی ضبط شده‌است (متون اصلی اسطوره‌ای و ادبی، سفرنامه‌ها، مطالعات تاریخی و…). منطقه از این خلال گاهی تقریباً دوزخی و در دیگر زمان‌ها چون بهشتی زمینی به نظر می‌رسد؛ علاوه بر این بسیاری از نویسندگان بومی آن را دارای فرهنگ آریایی دانسته‌اند، فرهنگستانی از رسوم باستانی و ماقبل اسلامی، منطقه‌ای حاشیه‌ای، حافظ استقلال خود، و بستری برای نافرمانی.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: تصویر دوزخی گیلان نتیجه سنتهای شدیداً متفاوت است: در یک سو، سنت اسطوره‌ای زرتشتی، با بازتابهایش در شاهنامه و در سوی دیگر، سنتی که مسافرین عرب و سپس اروپاییان حامل آن بودند. در اوستا «چهاردهمین جای» خلق شده توسط اهورامزدا، «وارنا و چهار گوشه اش» است که به نظر جایی حاشیه‌ای و هراس‌انگیز می‌رسد. در بندهشن بزرگ، مزدمان وارنا و مازنا (سرزمین‌های اسطوره‌ای در منطقه جنوب خزر) بازماندگان زوجی متفاوت از آنی هستند که ایرانیان را خلق کرد. مردم این مناطق حاشیه‌ای انیران یا غیر آریایی، نسبت به نژاد ایرانی خارجی هستند. به نوشته جیمز دارمستتر در اوستا و شاهنامه منطقه خزر نسبت به ایران مانند آنچه سیلان نسبت به هند در رامایانا شد بود. جهانی عجیب و موطن خون بد و دیوان است. نام جغرافیایی وارنا-که برخی نویسندگان با یک استدلال فلسفی مبهم ریشه گیلان می‌دانند اش- هم یک یک واژه هم تلفظ با معنای دیگر دارد، واژه "وارنا" که به معنای دیو شهوت و خواسته شیطانی است به نوشته دارمستتر از این تشابه معمولاً سوء استفاده می‌کند؛ یعنی واژه وارنیا درونت هم می‌تواند معنای «مردم مخرب وارنا» و هم معنای «مردم شیطان خوی مخرب» را بدهد. تصاویری که مجسم‌کننده چنین توحش و شهوتی اند بنا بر سنت اسطوره‌ای هزاران دیوی اند که جنگلهای منطقه خزر را تسخیر کرده با هوشنگ و رستم در بخش‌های به‌یادماندنی شاهنامه می‌ستیزند. اولی لشکری از شیران و ببران و پریان را بر پیروزی بر دیو سیاه فراهم کرد و دومی، رستم، با دیو سپید روبرو می‌شود که در قلعه اش «محلی پر از ترس بین دو کوه که هیچ عقابی جرئت پرواز بر آن نداشت» می‌زیست که تنها در پی یک سفر سخت و خطرناک رسیدن به آن ممکن است؛ او دیو را کشت و سپس هزاران هزار دیو فدایی جادوی سیاه را قتل‌عام کرد. سنت محلی مردمی خاطره داستان اسطوره‌ای و جایگاهش را حفظ کرده و آن‌ها در مرز شرقی تنکابن بر بلندیهای دانیال که غاری گفته می‌شود باقی‌مانده قلعه دیو سفید است هستند.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: تصویر جنگلهای گیلان چون مهد نیروهای وحشی مرتبط با یک منطقه مملو از باران، جهانی از بخارات و تپ ناپاک مرتبط است. این نمود رستاخیزی توسط مسافرین عرب که به محیط خشک عادت داشتند به عنوان ابراز تعجب از کشف جهان مرطوب پراکنده شد. در اوایل قرن دهم ابن حوقل از این الفاظ برای توصیف افلیم منطقه بهره برد: «اغلب باران می‌بارد، حتی ممکن است برای کل یک سال بی توقف ببارد؛ بدون نشانی از خورشید». بین قرون هفدهم تا بیستم اروپاییانی که از منطقه گذشتند یا مدتی در آن ماندند «جو گلخانه‌ای» «بخارات متعفن» آن را تحقیر کردند. مکنزی به نحوی طعنه‌آمیز می‌نویسد «در واقع جز پرندگان آبزی، قورباغه و یک گیلک کسی نمی‌تواند در گیلان حس در خانه بودن کند.» لرد کرزن جلوتر می‌رود و منطقه را یک جهنم مالاریایی می‌خواند و با توصیف اش از مثل "مرگ می‌خواهی گیلان برو" نتیجه‌گیری می‌کند. ما می‌فهمیم که چرا منطقه با سیلی از چنین تصاویری توسط مردم داخل ایران نمونه کلاسیک اخراج و تبعید بود. ژان شاردن و تاورنیه هر دو چنان حکایاتی را به یاد می‌آورند: هنگامی که شاه مردی با شهرت خوب را به حکومت گیلان می‌گمارد باید تعجب کرد: «برای تضمین حکومت گیلان آدم کشته یا دزدی کرده».


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: در تضاد با تصویر جهنم مالاریایی گیلان با پوشش گیاهی غنی و تنوع لذات از سوی برخی نویسندگان بهشتی زمینی تصویر شده‌است. جوناس هانوی پس از توصیف «رطوبت شدید زمین» و رطوبت هوا «چنان زنگ تولید می‌کند که کار ساعت هم مختل می‌شود» گیلان را با نوعی از بهشت مقایسه می‌کند «زمین شدیداً پربار و مولد است، هر نوعی از میوه را بی کود تولید می‌کند، پرتقالها، لیموها، هلوها و انارها، انگور به وفور وجود دارد تاکها بر درختان سوار اند و به‌طور وحشی در کوه‌ها به وفور می‌رویند به نحوی که بخش قابل توجهی از ایالت یک بهشت است». مسافرین اغلب این تصویر یک باغ طبیعی و غنی را ذکر می‌کنند. این درست است که درختان محصور در باغها شاخه‌های اهلی شده گونه‌های وحشی بومی‌اند. وضع گردو، فندق، آلو، گیلاس، زردآلو، گلابی، سیب، ازگیل، درخت، انجیر و درختان انار نیز که همگی احتمالاً از منطقه خزر نشات گرفته‌اند چنین است. این تشعشع فراوانی با وفور رز وحشی «که چون خوشه‌ای بین درختان به اندازه کابل‌های کشتی بزرگ و سیاه آویزان است» تقویت می‌شود. منطقه خزر جایی است که تاک از آن نشات گرفته و هیچ‌گاه اهلی نشده‌است.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: حافظه و تاریخ مردمی نسبت به کدام بخش از تاریخ پیچیده گیلان علاقمند است؟ هشیاری منطقه‌ای گذشته را چه تصاویری می‌سازند؟


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: بسیاری از روشنفکران این منطقه قائل به تصویری قدرتمند از گیلان را به عنوان سرزمینی پیوسته به استقلال خود، متمایل به قیام و سرکشی، و خادم سنتهای خاص ایرانی را برمی‌کشند. شایان ذکر است که این منطقه تا ضمیمه شدن آن توسط شاه عباس یکم (۱۵۸۸–۱۶۲۹) به مدت دو هزاره از اثر پایدار دولت‌های بسیار سازمان یافته که قلمرویشان را تا نزدیکترین نقاط به آن گسترانده بودند دور نگاه داشته شده بود. این سنت مقاومت نسبت به اشغالگران لایتموتیف آثار نویسندگان و مورخین هم منطقه‌ای و هم ناسیونالیست (چون صادق هدایت، احمد کسروی، محسن عزیزی، غلامحسین صادقی) است که گیلان را در گذر دوران با استفاده از تعبیر مینورسکی چون پرجمدار ایرانیت توصیف می‌کنند.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: مردمانی که در قدیم ماردی شناخته می‌شدند، تپوریان، کادوسیان و علی الظاهر اخیرتر، گلای جون ملتهایی کنترل ناشدنی به ظاهر می‌شوند که زیر بار رفتن به زیر یوغ امپراطوری‌ها نمی‌روند. آریان از مصاحبین اسکندر، می‌گوید: «به سبب دشواری پیشروی و نیز از آن جا که ماردیان نه تنها فقیر نبودند بلکه ستیزه گر بودند، کسی سرزمین شان را اشغال نکرده بود». این سنت نافرمانی و تجزیه طلبی در ادوار مختلف تاریخ ایران در زمان سلسله‌های هخامنشیان، پارتیان و ساسانیان پابرجا بوده‌است.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: ولی در حافظه منطقه‌ای و ملی گذشته، این رخدادها در قیاس با مقاومت شدیدی که ساکنین گیلان علیه اشغالگران عرب نشان دادند نتیجه اندکی دارد. مورخ محلی بر این نکته تأکید می‌کند: «دیلمیان دشمنی بی رحمانه‌ای را علیه عربها برمی‌انگیختند و از هر موقعیتی برای حمله به آنان استفاده می‌کردند که نشان دهنده وجود یک پایگاه مهم نظامی، ایجاد شده در استحکامات نظامی قزوین موسوم به باب الجنه‌است». «هر مسلمانی که اقلاً ۲۴ ساعت در آن با نیت مشارکت در نبرد مقدس علیه کفار بماند، جایی در بهشت را نصیب خود خواهد کرد». بنا بر نظر چندین مورخ ایران، این مقاومت نشان دهنده بخشی از یک حماسه ملی بود. از جمله احمد کسروی نوشته‌است: «مسلمانان فرانسه را اشغال کرده بودند، تا رود لوار رسیده بودند، و این چند مرد همچنان مقاومت می‌کردند!» واقعیتها همان‌طور که رکایا می‌گوید بی شک پیچیده ترند. به هر حال، تصویر یک گیلان الحاق طلب که در نقش پناهی برای ایرانیت عمل می‌کند با مجموعه‌ای از وقایع عمده در جریان قرون هشتم و نهم میلادی که یکتایی بی‌امان منطقه را برجسته کرد بیشتر تقویت شد: قیام یحیی بن عبدالله زیدی، مازیار، گرویدن جمعیتهای دیلم و بیه پیش (منطقه شرق سفیدرود) به شیعه زیدی، ایجاد دولت زیدی در منطقه حاشیه دریای خزر، و حضور دودمانهای محلی که چون پاسداران سنتهای ایرانی عمل می‌کردند. یکی از برجسته‌ترین چهره‌های حامی این پایداری مرداویج بن زیار، بنیانگذار سلسله زیاری بود که بر مناطق متعددی در شمال ایران در قرون دهم و یازدهم میلادی سلطه داشت. او که اهل جلگه گیلان بود عقاید شدیداً ضداسلامی ابراز می‌کرد؛ تا ریشه‌های عمیق خاندان خود در سنت ایرانی را نشان دهد، او «تختی طلایی ساخته بود و تاجی مزین به سنگ‌های قیمتی با همان طرح خسرو انوشیروان شاه ساسانی داشت». در این زمینه، سوء استفاده‌های فوق‌العاده بوییان که شیعه دوازده امامی بودند و عنوان شاهنشاه اختیار کرده بودند و ادعای نسب داشتن از شاهان ساسانی را می‌کردند، از ریشه دیلمی شایان ذکر است.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: تصویر گیلان به عنوان سرزمین، پناه، مخالفت و ایرانیت در دوره‌های متعددی در دوره حکومت دودمانهای ترکی-مغولی ارتقای بیشتری یافت. الجایتو فرمانروای ایلخانی پس از یک پیروزی پرهزینه سعی کرد این منطقه را ضمیمه کند ولی نتوانست بر آن کنترل اعمال کند. در دوره سلسله تیموری، ایالت یک دارالمرز باقی ماند. سلسله‌های محلی همچنان ادعای نسب نسب خاص ایرانی می‌کردند: اسحاقوندیان که بر بیه پس (منطقه غرب سفیدرود) سلطه داشتند ادعای نسب ساسانی و سادات امیرکیایی لاهیجان که بر بیه پیش حکم می رداندند ادعای نسب امام چهارم شیعه را می‌کردند. گیلان چون پناهگاهی برای اسماعیل جوان، مؤسس سلسله صفوی عمل کرد. او از ۱۴۹۳ تا ۱۴۹۹ در گیلان گوشنشینی کرد و با «هفت صوفی در جنگل در خفا به دور از زنان و کودکان و مایملک و با نیت شهادت زیست». تأسیس سلسله سفوی پایانی بر نافرمانی نبود و گیلان تا دوره شاه عباس در ۱۵۹۲ فتح نشد.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: همه این وقایع، چه واقعی و چه افسانه‌ای، موضوع گستره متفاوتی از توصیفات و تفاسیر بوده‌است. گرچه روشنفکران و مورخین بر این که گیلان سرچشمه نافرمانی و پرچمدار ایرانیت است توافق دارند، واقعیانی که آنان توصیف می‌کنند به دریافتهای مخالف ایرانیت اشاره می‌کنند.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: بنا بر نظر اکثریت، مقاومت در برابر عربها، منشاهای ساسانی مورد ادعای بسیاری از دودمانهای محلی، و حفظ رسوم پیشا اسلامی گیلان را به نمادی برای تدام درازمدت و آرمان ملی کرده‌است. معادله زیربنایی این نگاه به تاریخ را می‌توان چنین فرموله کرد: گیلانیت = آریاییت = ایرانیت. جای تعجب نیست که این دیدگاه که در بین نخبگان ادیب محلی رایج است، به شدت توسط چندین تاریخنگار حرفه‌ای، چون عزیزی و مینوی، که بین ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ در دوره‌ای که رژیم پهلوی سعی داشت مشروعیت خود را به سنت چندهزارساله ایران باستان گره بزند می‌نوشتند، مورد حمایت و دفاع قرار داشت. این تصویر آریایی، در دوره‌ای که پروپاگاندای ناسیونال سوسیالیستی و فاشیسم در اوج خود قرار داشتند، مورد حمایت روشنفکرانی که از رژیم پهلوی حمایت نمی‌کردند هم قرار داشت. این واقعیت هم که بعدها در دهه ۱۹۶۰ مجلات کودکانی چون اطلاعات کودکان، کیهان بچه‌ها مرداویج را به عنوان قهرمان داستانها و کمیک استریپهای خود برگزیدند معنی دار است.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: این نگاه به گذشته گیلان در ارتباط، یا در تعارض، با دیگر نقش تاریخی ایالات جنوب دریای خزر، به عنوان گهواره‌های اسلام ملی قرار می‌گیرد. این نگاه با این واقعیت که چندین دوره مهم در توسعه تاریخی تشیع چون بنیاد دولت زیدی تحت تأثیر پناهندگان علوی، «حماسه» بویی و پناه گرفتن اسماعیل جوان در لاهیجان، همه در گیلان رخ داده‌است تقویت می‌شود.


title: ادراک عامیانه و ادبی از هویت مردم گیلان

text: سنت نافرمانی گیلان در چندین دوره تاریخ مدرن و معاصر تقویت شد. در ۱۸۰۴، در آغاز جنگ ایران و روس، جمعیت بومی شدیداً در برابر سربازانی که بر سر راه راهشان به سوی رشت به انزلی رسیده بودند مقاومت کردند و آنان را مجبور به عقب‌نشینی کردند. بالاتر از همه، در جریان دوره مشروطیت، اعتراضات و قیامها به طرزی استثنایی در ایالت شدید بود. بسیاری از انجمنها در شهرها و نیز روستاها تشکیل شد، صیادان اعتصاب کردند و دهقانان با تقاضای شرایط بهتر، از پرداخت اجاره زمین شان خودداری کردند. این قیام مورد حمایت صنعتگران شهری و روشنفکران وابسته به جنبشهای دمکراتیک و سوسیالیستی قفقازی بود. دو رهبر به‌طور خاص خود را در نشر عقاید انقلابی در مناطق روستایی متمایز کردند: سید جمال شهرآشوب و رحیم شیشه بر. یک قیام مسلحانه، علیه ارباب اصلی در ۱۹۰۶ در تالش شکل گرفت؛ سربازان دولتی آن که در ۱۹۰۸ اعزام شدند از پس آن برنیامدند. در سال بعد، مشروطه خواهان رشت را تسخیر کردند و با پیشروی به تهران در کنار شورشیان بختیاری در خلع محمد علی شاه مشارکت کردند.


title: تقی بهرامی

text: تقی بهرامی (۱۸ تیر ۱۲۷۹ تفرش -۱۳۶۶) فرزند عذرا خانوم و میرزا علیرضا خان مهذب‌السلطنه از مقامات بلدیه و وزارت فرهنگ عصر قاجار و پهلوی اول از قدیمی‌ترین استادان کشاورزی نوین با درجه دکترای فلاحت از آلمان است . او یکی از پرکارترین محققان و نویسندگان موضوعات و مباحث مربوط به امور کشاورزی در تاریخ ایران است و در حدود نه هزار صفحه تألیف در امور کشاورزی دارد. از این میان نزدیک به ۸۱۰۰ صفحه مربوط به کتابهای علمی و تخصصی هستند که اغلب توسط انتشارات دانشگاه تهران منتشر شده‌اند. بقیه این تعداد به مقالاتی که از او چاپ شده‌اند اختصاص دارد. دکتر تقی بهرامی را می‌توان بنیان‌گذار تحقیقات اصلاحی و ژنتیکی جانوری در ایران دانست.


title: تقی بهرامی

text: دکتر تقی بهرامی در سال ۱۸ تیر ۱۲۷۹ در شهرستان تفرش زاده شد. با تحصیل در مدرسه ایران-آلمان تهران به برلین رفت و پس از اخذ دکترای کشاورزی از دانشگاه فریدریش ویلهم آلمان (اکنون دانشگاه هومبولت برلین) به ایران مراجعت کرد و عهده‌دار مشاغلی چون بازرسی فنی وزارت اقتصاد، ریاست موسسات فلاحتی اداره کل فلاحت و اداره جنگل‌ها در مرکز شد. سپس در ۱۳۲۰ به ریاست دانشکده کشاورزی برگزیده شد و در سال ۱۳۲۵ در شورای دانشکده کشاورزی به همراه مهندس منصور عطائی و مهندس کریم ساعی عضویت یافت. تقی بهرامی نخستین ایرانی تحصیل‌کرده در رشته کشاورزی است که مطلبی دربارهٔ پسته نوشته‌است. او در سال ۱۳۱۳ خورشیدی مجله "فلاحت" و در سال ۱۳۲۱ خورشیدی مجله "آب و خاک" را منتشر کرد.


title: تقی بهرامی

text: بخش ژنتیک جانوری، مانند ژنتیک گیاهی با افتتاح مدرسه فلاحت همراه است. دکتر تقی بهرامی را می‌توان بنیان‌گذار تحقیقات اصلاحی و ژنتیکی جانوری در ایران ذکر کرد. او مانند همتای گیاهی خود، مهندس منصور عطائی با مسافرتهای متعدد به نقاط مختلف کشور به شناسایی دام و طیور بومی سراسر کشور پرداخت. معرفی انواع نژادهای گوسفندهای بومی کشور، مثل مغانی، ماکویی، افشاری، کردی، سنجابی، قزل، بلوچی، زل؛ معرفی نژادهای معروف بز مزخز و رائینی؛ شناسایی و معرفی گاوهای بومی ارزشمند کشور مثل گلپایگانی، سرایی، سیستانی و دیگر توده‌هایی مثل مازندارنی، طالشی، دشتیاری و ... از فعالیت‌های ژنتیکی و اصلاحی تقی بهرامی است. او مرغ مرندی را به عنوان یکی از نژادهای خوب کشور معرفی کرد. در خصوص اسب‌ها نیز، اسب عرب، کرد، ترکمن را به صورت مکتوب از لحاظ ظاهری و بعضی از خصوصیات توصیف و معرفی شدند. تقی بهرامی در دهه بیست با انتشار دو جلد کتاب دامپروری علاوه بر توصیف مبسوط نژادهای بومی خالص به تشریح نژادهای دورگه پرداخت.


title: تقی بهرامی

text: برخی از آثار و کتابهای دکتر تقی بهرامی از قرار زیر می‌باشند:


title: زبان روهینگیا

text: روهینگیا زبانی‌ست که مردم روهینگا در ایالت راخین برمه بدان صحبت می‌کنند. این زبان و زبان چیتاگونی که در جنوب شرقی استان چیتاگونگ بنگلادش بدان صحبت می‌کنند از یک خانواده هستند.


title: جغرافیای گیلان

text: استان گیلان در ایران، شامل مناطق سرسبز شمال غربی رشته‌کوه البرز و بخش غربی کرانه‌های جنوبی دریای خزر است.[۶] طبیعت گیلان، پوشیده از جنگل و دارای آب و هوای معتدل و مرطوب است.


title: جغرافیای گیلان

text: این استان، از شمال به دریای خزر و کشور آذربایجان، از غرب به استان اردبیل، از جنوب به استان زنجان و قزوین و از شرق به استان مازندران محدود می‌شود.


title: جغرافیای گیلان

text: گیلان از چهار پارچه (منطقه) شکل گرفته‌است. زبان، پوشش، قوم‌ها و تاریخ قومی - بومی این چهار منطقه متفاوت از یکدیگر است:


title: جغرافیای گیلان

text: رشته کوههای البرز با ارتفاع متوسط ۳۰۰۰ متر، چون یک دیوار در غرب و جنوب گیلان کشیده شده و این منطقه به جز از راه دره منجیل، راه شوسه دیگری به فلات ایران ندارد. کمترین فاصله کوه تا دریای خزر (در بخش حویق از شهرستان طوالش) حدوداً ۳ کیلومتر و بیشترین فاصله آن از دریا (در امام زاده هاشم) حدود ۵۰ کیلومتر است. بلندترین نقطهٔ گیلان، کوه سماموس، با ۳۶۷۸ متر ارتفاع واقع در شهرستان رودسر است.


title: جغرافیای گیلان

text: گیلان انتهای غربی رشته کوه البرز و بخش غربی جلگه‌های حاشیه دریای خزر ایران را دربر می‌گیرد. دره عرضی عمیق سفیدرود بین منجیل و امامزاده هاشم کمربند کوهستانی را قطع می‌کند. در شمال غرب، ارتفاعات تالش به صورت حوضه‌ای پیوسته امتداد دارند و گیلان را از آذربایجان جدا می‌کنند. جز در انتهای شمالی که حیران در انتهای دره آستاراچای از ارتفاع ۱۶۰۰ متر فراتر نمی‌رود، ارتفاع همه آن مناطق بالای ۲۰۰۰ متر است و سه قله بالای ۳۰۰۰ متر بغرو داغ (۳۱۹۷ متر)، عجم داغ (۳۰۰۹ متر) و مولومه بند یا شامولوم ماسال  ملقب به شاه معلم (۳۱۱۲ متر) دارد. در بخش شرقی و شمال شرقی آن‌ها جریانهایی موازی به پایین به سوی دریا جریان دارد که منجر به الگویی شانه شکل می‌شود. البرز غربی خود در شرق دره سفیدرود پهن تر و پرپیچ و خم تر است و سه دامنه موازی دارد؛ نماینده جنوبی‌ترین و پست‌ترین شان در گیلان آسمانسرا کوه (۲۳۷۵ متر) در منطقه عمارلو ست؛ دامنه متوسط پیوسته تر است؛ از کوه دلفک (۲۷۱۱ متر) تا کرم کوه (۳۳۸۹ متر) ادامه دارد، درحالی که دره عرضی پلرود مشخصاً دامنه شمالی را به ناتشکوه (۲۳۸۷ متر) و کوه سمام یا سماموس (۳۶۸۹ متر) که بلندترین نقطه گیلان است تقسیم می‌کند. همه این کوهها ساختار زمین‌شناسی و تاریخ زمین‌ساختی بسیار پیچیده‌ای دارند که آن‌ها را به مجموعه ساختاری مرکز ایران مربوط می‌کند. لرزه خیزی بالا گواه در جریان بودن فعالیت کوه‌سازی ست، زلزله ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ دو شهر منجیل و رودبار را تقریباً ویران کرد و حدود چهل هزار نفر را کشت و صدها روستا را تخریب کرد. گرچه همه این کوهها مساحت بیشتری از جلگه‌ها دارند، ولی جلگه‌ها مهم‌ترین ویژگی خاص استان هستند و واژه گیلان هم اغلب به مناطق جلگه‌ای یا خصوصاً به جلگه مرکزی اطلاق می‌شده‌است. این متوازی الاضلاع کم ارتفاع، با پهنای ۳۵ کیلومتر و طول ۹۰ کیلومتر، ناهمگن بوده قابل تقسیم به دو بخش اصلی است: دلتای سفیدرود در شرق و جلگه فومن در غرب. اولی تماماً توسط سفیدرود، رودی با دبی بالا (۴۵۰ میلیون متر مکعب به‌طور میانگین) و محتوای آبرفتی بالا ایجاد شده‌است. در بالای رود محتوای آبرفتی قدیمی غلیظ وجود دارد، ولی در پایین آن، شمال آستانه، رود اغلب دارای لای و گل می‌شود، و مسیرش از مسیر سابق شمال شرقی اش که در زاویه برجسته دشت در دستک به دریا می‌پیوست عوض کرده و در حال حاضر به سوی شمال جریان یافته و دلتای زنده کوچکتری هنگام پیش رفتن به دریا بین زیباکنار و بندر کیاشهر می‌سازد. جلگه فومنات در غرب رسوبات آبرفتی دریایی و خطوط شنی ساحلی را با رسوبات فراوان ناشی از رودخانه‌های پرشمار سرازیر از ارتفاعات تالش می‌آمی‌زند. آن‌ها مستقیماً به دریا نمی‌رسند، بلکه در تالاب انزلی یا یک خروجی به دریا جمع می‌شوند از لای ساحل شنی خط ساحلی جمع می‌شوند تالاب در نتیجه رسوبگذاری مستمراً در حال کوچک شدن و پست شدن بوده‌است. در مقابل، جریانات شمال تالش و شرق گیلان که حتی از پلرود هم پرآب ترند به اندازه کافی برای خنثی کردن عمل جریان ساحلی رونده بسوی شرق آبرفت نمی‌آورند، و نمی‌توانند جز یک روبان باریک منطقه کم ارتفاع تنها با پهنای چند کیلومتر بین آستارا و سفیدرود و در شرق قاسم آباد با پهنای حدود ۱۰ کیلومتر در دهانه پلرود پیرامون کلاچای بسازند.مناطق ییلاقی گیلان که در حال حاضر بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرند، عبارت اند از:


title: جغرافیای گیلان

text: استقرار استان گیلان بین ارتفاعات البرز و دریای خزر، موجب پیدایش شرایط خاص آب و هوایی در در منطقه گیلان گردیده‌است که ویژگی بارز آن بارندگی و رطوبت زیاد، دمای معتدل و پوشش گیاهی انبوه‌است.


title: جغرافیای گیلان

text: وضعیت توپوگرافیک مناطق کم ارتفاع ساحل خزر منجر به یک آب و هوای هیرکانی بسیار ویژه می‌شود و کل استان گیلان متعلق به این منطقه به‌طور خاص مرطوب و سبز است: جریانات جوی غالب شمالی-جنوبی، بر فراز دریا مرطوب شده، توسط مانع قوی البرز مجبور به بالارفتن شدید می‌شوند و نتیجتاً در همه سال به فراوانی بر جلگه و کوهپایه شمال غربی رشته کوه می‌بارند. نظام بارش در پاییز (سپتامبر تا دسامبر) وقتی که ناپایداری جوی در بالاترین نقطه خود است حداکثر شدیدی نشان می‌دهد، در زمستان و اوایل بهار متوسط است، در مه تا اوت کمترین مقدار را دارد (ولی عموماً به حد کافی زیاد هست تا بالای حد ماههای خشک بماند). بارندگی متوسط سالانه بین ۱۲۰۰ تا ۱۸۰۰ میلی‌متر در طول خط ساحلی متغیر است (۱۲۳۳ در آستارا، ۱۷۵۵ در انزلی)، در گوشه جنوبغربی جلگه به سوی یک منطقه شبه مرطوب کاهش می‌یابد (۱۰۸۶ در فومن و ۸۵۵ در شاندرمن)، و در بخش پست تر کوههادوباره به مقادیر خیلی زیاد تا ۱۵۰۰-۱۸۰۰ میلی‌متر (۲۴۰۰ میلی‌متر در دره بالای ماسال) می‌رسد. در طول دره سفیدرود، که هر بعدازظهر تابستانی باد شدید شمالی منجیل آن بر آن می‌وزد، کاهشی شدید منجر به منطقه شبه خشک مدیترانه مانند رودبار و منجیل می‌شود.


title: جغرافیای گیلان

text: دما در استان گیلان، به سبب قرارگیری در بین ارتفاعات البرز و منبع رطوبتی دریای خزر و برخورداری از رژیم اقلیمی معتدل خزری حالت متعادلی دارد و نوسان دما بین شب و روز و بین زمستان و تابستان زیاد نیست. میانگین دمای سالانه استان در حدود ۱۵٫۸ درجه سانتیگراد است.


title: جغرافیای گیلان

text: در استان گیلان حداکثر بارندگی‌های ماهانه در شهرها و مناطق ساحلی و جلگه‌ای بر ماههای پاییز منطبق است ولی نقاط دور از تأثیر رژیم اقلیم خزری نظیر رودبار و منجیل از رژیم بارندگی دیگری تبعیت می‌کنند و حداکثر بارندگی‌های ماهانه آن‌ها در زمستان است. هسته بیشینه بارش در سواحل دریای خزر در بندر انزلی قرار دارد و از این نقطه به سمت شرق و غرب به تدریج از بارندگی کاسته خواهد شد. میانگین بارندگی در سطح استان حدود ۱۵۰۶ میلی‌متر در سال است. پرباران‌ترین ماه در استان گیلان مهر ماه (اکتبر) با حدود ۲۵۷ میلی‌متر بارندگی است. تیر ماه نیز کم بارش‌ترین ماه در استان گیلان است.


title: جغرافیای گیلان

text: امتیاز اقلیمی گیلان دلیل پوشش گیاهی غنی آن است. منطقه بوتانیک هیرکانی ویژگی‌های خاصی در ارتباط با منطقه ارو-سیبری و حتی درون استان بوتانیک یوکسینو هیرکانی دارد: مخروطیان تقریباً وجود ندارند، سرخدار تنک و تعداد زیادی از گونه‌های بومی که بازمانده گونه‌های گیاهی آرکو-ترشری هستند. سه سطح جنگل مبتنی بر ارتفاع متمایز اند: جنگلهای مخلوط هیرکانی، جنگلهای راش کوهی، و جنگلهای بلوط بلند کوهی و جنگل‌های ممرز. جنگل هیرکانی به‌طور دقیق زمانی جلگه‌ها را می‌پوشاند، و اکنون بخش عظیمی از بخش اول کوهها تا ارتفاع ۱۰۰۰ متری را می‌پوشاند. این جنگل لایه دار است و لایه‌ای از درختان خیلی بلند مثل بلند مازو، درخت آزاد، و انجیلی و انواع رایجتر افرا و نارون؛ لایه از درختان کوچکتر مثل لیلکی، کلهو، و شبخسب، شمشاد در نقاط سایه دار و همه انواع درختان میوه وحشی؛ و یک زیربوته با بته‌هایی مثل جل، خاس، خزه، تاک وحشی، پیچک، و دیگر گیاهان خزنده دارد. کوههای با ارتفاع متوسط حوزه راش شرقی بلند، به همراه بلوط، نمدار، افرا و نارون است. سطح بالای کوهها بین ۱۸۰۰ تا ۲۲۰۰ متر باقی‌مانده دارای جنگل فقیرتر اوری و ممرز است. مراتع قله‌ای اغلب جایگزین این جنگلهای بالاتر شده‌اند، بعضی هایشان در نقاط بلند یا شیبها سرپوشیده خصوصیات خشکی زی ویژه نشان می‌دهند. به اصطلاح جزیره مدیترانه‌ای پیرامون رودبار و منجیل به لحاظ پوشش گیاهی ویژهٔ طبیعی و کشاورزی اش یعنی جنگلهای سرو بسیار تنک و درختان زیتون اش انگشت نماست.


title: جغرافیای گیلان

text: سوسن چلچراغ در عمارلوی رودبار از گونه‌های منحصر به قرد گیلان است.


title: جغرافیای گیلان

text: گیاهان، جانوران و مورفولوژی و شکل بستر تالاب انزلی، ارتباط آن با دریا و رژیم رودها آن را دارای محیط زیستی ویژه کرده‌است. گیاهان حاشیه‌ای شامل لوئی پهن، اسپرغان، سغد سلطانی، نی، سیرپوس و معروف‌ترین گیاه تالاب انزلی که شهرت جهانی دارد «لاله تالابی» است که تالاب را به این دلیل تالاب لاله مردابی می‌گویند. تنوع زیستی بالای تالاب آن را برای مطالعه پرندگان مناسب کرده‌است. حواصیلها، اردک سانان، مرغابی سانان کشیم بزرگ، کشیم سیاه گردن، یلوه کوچک، کاکایی و غیره از پرندگان این تالاب شمرده می‌شوند. گیاهان تالاب به سه دسته غوطه ور، گیاهان شناور و گیاهان حاشیه‌ای تقسیم می‌شود، گیاهان غوطه ور مثل جلبک سبز آبزی، جلبک سبز، گوشاب شانه‌ای، والیس نریای پیچیده، هیدری لاورتیسیلاتا (هزاربرگ)، سراتوفیلوم شناور، میریوفیلوم، ناجس مینور و گیاهان شناور مثل اوتیکولاریا، سالوین، هیدروکاریس (زیورآب)، عدسک سرنیزه‌ای، عدسک آبی چند ریشه‌ای، تراپا، مریم آبی، علف هفت پهن، علف هفت بند دورگ، پوتاموژتون، اسپیرودلا، نیلوفر آبی، لاله مرداب (سل باقالی) است.


title: جغرافیای گیلان

text: ۹۴ گونه حمایت شده و در معرض خطر انقراض پرندگان در گیلان وجود دارد. پوشش انبوه گیاهی گیلان زیستگاه گونه‌های وحشی چون پلنگ، آهو و بزکوهی بوده‌است اما امروزه به دلیل گسترش سلاح‌های غیرمجاز و افزیش شکار این گونه‌ها تا مرز انقراض پیش رفته‌اند. هم‌اکنون کله بز و پلنگ در جنگل‌های گیلان در معرض خطر انقراض قرار دارند. گیلان یکی از مهم‌ترین زیستگاههای مرال یا گاو کوهی که یکی از سه گونه گوزن موجود در ایران و بزرگترین گونه آن است در جنگل‌های مناطق کوهستانی زندگی می‌کند. در چند سال اخیر با افزایش محیط بانی، تبلیغات و فرهنگ‌سازی مداوم از شیب کاهش جمعیت این گونه کاسته شده‌است. دیگر گونه منحصر به فرد و کمیاب در گیلان، سمندر باله دار جنوبی (Southern Crested Newt) است که اهمیت جهانی دارد.


title: نبرد بون‌ای

text: نبرد بون‌ای ، یا نخستین نبرد خلیج هاکاتا، به تهاجم نخست امپراتوری مغول به کشور ژاپن در سال ۱۲۷۴ میلادی گفته می‌شود. بون‌ای به یک دورهٔ زمانی در ژاپن مابین ۱۲۶۴ تا ۱۲۷۴ میلادی اطلاق می‌شود.


title: نبرد بون‌ای

text: در زمان این نبرد سلسله یوآن در چین تحت سلطهٔ امرای مغول بود. گوریئو (کره کنونی، ۱۳۹۲–۹۱۸) نیز در سال ۱۲۳۱ میلادی به استعمار مغول درآمده بود. سپاه متحد سلسله یوآن و گوریئو بر روی هم به طور تقریبی بالغ بر ۳۳٬۰۰۰ نفر بودند. در سال ۱۲۷۴ میلادی این سپاه متحد دو روز بعد از حرکت به جزیرهٔ تسوشیما رسیدند و نیروی دفاعی این جزیره را شکست دادند. سپس در جزیره ایکی‌نوشیما و بعد از آن در سواحل خلیج هاکاتا پیاده شدند. تیرهای آغشته شده به زهر، شلیک مواد منفجره، استفاده از ابزارات جنگی یا عملیات جنگ گروهی روش‌هایی بود که ژاپنی‌ها تا به حال با آن آشنایی نداشتند و آنها را به جنگی سخت وادار کرد. در سال ۱۲۷۴ در هنگام شب در حالیکه تمامی سربازان سلسلهٔ یوآن به کشتی‌های خود در خلیج هاکاتا سوار شده بودند. بنابر برخی از منابع نیمه شب طوفان شدیدی درگرفت و بیشتر این کشتی‌ها غرق شدند.


title: نبرد بون‌ای

text: این نبرد چند روزه تمامی تجربهٔ ژاپن از نخستین جنگ با نیروهای خارجی مهاجم بود که اگر با حوادث دیگری که در ارتباط با حملات مغول به دیگر نقاط آسیا مقایسه شود بسیار حادثهٔ کوچکی به شمار می‌رود. اما در اثر رفتار بی‌رحمانه‌ای که توسط سپاه متحد با اهالی دو جزیرهٔ تسوشیما و ایکی‌نوشیما شد نام مغول در تاریخ ژاپن بدنام شد. در مورد برخورد با اهالی ژاپن نوشته‌ای از نیچیرن (۱۲۸۲–۱۲۲۲)، رهبر فرقهٔ بوداگرایی نیچیرن باقی‌مانده مبنی بر اینکه تمامی مردان جزیره کشته یا اسیر شدند و زنان در یک جا جمع‌آوری شده کف دست آنان سوراخ شده و با طنابی که از کف دست رد شده بود، به یکدیگر متصل شدند و در درون کشتی‌ها بسته شدند. هر چند که ادعای سوراخ کردن کف دست و گذراندن طناب در هیچ نوشتهٔ تاریخی دیگری به غیر از نوشتهٔ نیچیرن دیده نمی‌شود.


title: جمعیت‌شناسی گیلان

text: این مقاله به ویژگی‌های جمعیت شناسانه استان گیلان در ایران می‌پردازد.


title: جمعیت‌شناسی گیلان

text: جمعیت استان گیلان در سال ۱۳۸۹ برابر ۲٬۴۸۰٬۸۷۴ نفر است برخی منابع معتقدند، چهار میلیون نفر گیلک در ایران زندگی می‌کنند. نرخ رشد جمعیت در گیلان به‌طور پیوسته کمتر از رشد کل کشور مانده‌است، میانگین رشد جمعیت استان گیلان در دورهٔ پنج سالهٔ ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰ با اختلاف ۰٫۶۷ درصدی نسبت به کل کشور، ۰٫۶۲ درصد بود. میانگین کل ایران، ۱٫۲۹ درصد می‌باشد. از سوی دیگر تراکم جمعیت (شمار ساکنین در کیلومتر مربع) در گیلان همیشه بالاتر از متوسط کل کشور بوده‌است. این رقم در حال حاضر ۱۷۷ است. بُعد خانوار در گیلان، با ۳٫۲ نفر در هر خانواده، کم‌ترین میزان در کل کشور را داراست. میانگین کشوری ۳٫۵۵ نفر در هر خانواده‌است. بیش از ۵۳ درصد مردم در روستاها زندگی می‌کنند. جمعیت متوسط روستا در گیلان همواره از متوسط کشور بالاتر بوده‌است. در ۱۹۹۶ این رقم برای گیلان ۴۴۱ و برای کشور ۳۳۸ بود. در گیلان به‌طور متوسط در هر ۵٫۲ کیلومتر مربع یک سکونتگاه وجود دارد که این رقم برای کل کشور ۲۴٫۲ است. در حال حاضر ۳۴٫۵ درصد از جمعیت گیلان زیر ۱۵ سال و ۵۹٫۸ درصد آنان بین ۱۵ تا ۶۴ سال دارند و ۵٫۷ درصد بالای ۶۵ سال. مقایسه نسبت افراد زیر ۱۵ سال در سرشماریهای مختلف نشان می‌دهد جمعیت در حال پیر شدن است و ساختار سنی اش در حال متوازن تر شدن. ساختار جنسیتی گیلان هم با نوسان نسبت مرد/زن در بازه ۱۰۲٫۵ و ۱۰۴٫۳ در برابر هر ۱۰۰ مرد متوازن است. با توجه به روندهای مهاجرتی و سرشماریهای قبلی این رقمها قابل قبول‌اند. در ۱۹۹۶ ۵۶٫۳ درصد مردان و ۶۱ درصد زنان بالای ده سال ازدواج کرده بودند که نسبت به بیست سال قبل اندکی کاهش را نشان می‌دهد. برای بازه سی ساله ۱۹۹۱–۲۰۲۱ سه فرضیه وجود دارد. طبق فرض شدید، نرخ رشد متوسط سالانه جمعیتهای شهری و روستایی گیلان به حدود ۲٫۹۶ و ۱٫۱۶ درصد خواهد رسید. طبق دو فرضیه دیگر این نرخها کمتر خواهند بود. به نظر می‌رسد فرض دوم واقعی تر باشد و رشد جمعیت شهری به ۲٫۵ و روستایی به زیر ۱ درصد نزدیکتر باشد.


title: جمعیت‌شناسی گیلان

text: در سال ۲۰۰۶ تعداد روستاهای مسکون به ۲۶۸۶ کاهش یافت چرا که ۸ تایشان شهر شده و ۲۴۱ تایشان نامسکون شدند. نرخ باروری (تعداد زایمان زنده در ۲۰۰۶ برای هر ۱۰۰۰ زن در سن تولید مثل) در گیلان ۱٫۴۴ و نرخ تولد خام در کل استان ۱۳٫۸ محاسبه شده‌است. در بازه ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۶ ۱۷۷٬۷۰۷ نفر از گیلان مهاجرت کرده و ۲۰۲٬۳۸۶ از سایر استان‌ها بدان مهاجرت نمودند. پیش‌بینی شده نرخ باروری در گیلان تا ۲۰۲۶ ۱٫۴۹۲ در شهرها و ۱٫۵۹۲ در مناطق روستایی باشد. پیش‌بینی شده مهاجرت هم افزایش یابد. پیش‌بینی شده نرخ رشد جمعیت سالانه گیلان با کاهشی شدید از ۰٫۸۵ درصد به ۰٫۵۸ درصد برسد.


title: جمعیت‌شناسی گیلان

text: این استان دارای هویت قومی مشخص است. گروه‌های قومی اصلی آن متعلق به شاخه شمال غربی گروه زبانهای ایرانی‌اند. مهم‌ترین شان گیلک است که در جلگه مرکزی، حاشیه ساحلی شرقی و ارتفاعات جنوب غربی زندگی می‌کند. گیلکها بر اساس تفاوت‌های گویشی و ویژگی‌های اجتماعی فرهنگی به سه گروه تقسیم می‌شوند: گیلک رشتی و لاهیجانی، که به ترتیب در غرب و شرق جلگه زندگی می‌کنند، تفاوت‌های کمی نشان می‌دهند، ولی گیلک گالشی یا دیلمی در کوه‌های جنوب شرقی زبان متفاوت و شیوه کشت و دامپروری متفاوتی با گیلک جلگه و تالشها که منطقه‌شان از کوهپایه تا دامنه البرز کشیده شده‌است دارند. گویش تاتی پیرامون رودبار تکلم می‌شود. تازه واردان اندکی به تازگی در استان استقرار یافته‌اند: دامداران کرد بوفالو در جلگه پخش شده‌اند، قبیله کرد عمارلو نامش را به بخش شرق رودبار داده، بازرگانان و ماهیگیران ترک‌زبان در ساحل آستارا و کارمندان فارسی‌زبان ادارات دولتی. نتیجتاً چندزبانگی قاعده سرتاسر استان است.


title: جمعیت‌شناسی گیلان

text: سازماندهی کار در گیلان علی‌الظاهر بر اساس تقسیم کار قومی مشخص می‌شود. هر گروهی که در استان می‌زید با یک یا چند فعالیت تولیدی خاص، مشخص می‌شود به نحوی که اسامی قومی علاوه بر ریشه‌های سرزمینی، زبانی و فرهنگی به تخصص ویژه شغلی هم اشاره می‌کند. گیله مرد (مرد گیلان) به کشاورزان جلگه اشاره دارد که گیلکی صحبت می‌کنند، در حالی که گالش، تولیدکننده کوه نشین در شرق استان، گویشی به نام گالشی را استفاده می‌کند. بنا به سخنگو، اسم قومی می‌تواند معانی مختلفی داشته باشد، ولی عموماً ابعاد فرهنگی و حرفه‌ای را ترکیب می‌کند. همان‌طور که مارسل بازین و علی پور-فیکویی (Ali Pour-Fickoui) اشاره می‌کنند، برای بسیاری از گیلکان خصوصاً شهرنشینان مرکز و غرب، یک تالش یک دامپرور است، گرچه تالش همان واژه را در مقابل یک گالش (دامدار)، برای شمالی‌ترین نقطه منطقه، برای یک زارع برنج استفاده می‌کند. تفاوت هرچه باشد، جمعیتهای مختلف که در منطقه همزیستی دارند به بیشتر منابع بومی دسترسی برابری ندارند. به این دلیل اسامی جمعی تنها معین‌کننده‌های هویت نیستند، ولی به موقعیت نسبی در سلسله مراتب اقتصادی اشاره می‌کنند. منابع اصلی منطقه‌ای (برنج و در گذشته ابریشم) امتیاز مردمان جلگه‌نشین گیلک و گاهی تالش هستند. گیلکان همچنین بخش‌های اصلی تجارت و مدیریت را در کنترل دارند، حتی اگر برای آخری با کارکنان دولتی اهل مرکز کشور رقابت کنند. جمعیتهای کوهستانی سوی مرطوب البرز (گالش و بیشتر تالشان) متخصص پرورش گاو و گوسفند اند، و در فضای منطقه جایگاهی جنبی دارند، و وضعیت پایین‌تری نسبت به همسایگان گیلک شان دارند. مذهب سنی بخشی از جمعیت برخلاف اکثریت شیعه جمعیت در مناطق اسالم و طالش دولاب منجر به در حاشیه رفتن تالشان شده‌است.


title: جمعیت‌شناسی گیلان

text: با توجه به تنوع و تضاد عادات غذایی رشتیها و عراقیها یعنی مردم داخل یا فلات ایران، این مسائل زمینه‌ای نیرومند برای انعکاس مغایرتهاست. مردم گیلان عاشق برنج اند-برنج که آن‌ها با ماهی، تخم مرغ، زیتون و به قدری کمتر گوشت گوساله تکمیل اش می‌کنند به‌طور سنتی با هر سه وعده اصلی غذایی میل می‌شود. این در تضاد با رژیم سنتی عراقیهاست که از نان، محصولات لبنی و گاهی گوشت گوسفند تشکیل می‌شود. رشتیها با مشاهده عادات غذایی همسایگان شان، و به علاقه آنان به نان به‌طور خاص توجه می‌کنند و گاهی با تفریح و گاهی با تحقیر به آن‌ها می‌نگرند. آن‌ها به مردم تهران دهان گشاد می‌گویند، زیرا آن‌ها هنگام جویدن نان دندان‌های بزرگ شان را نمایان می‌کنند. بنا به کلیشه‌های سنتی، عراقیها «نان خالی خوران» فقیر اند که برنج گیلان برایشان یک نعمت حسرت‌برانگیز می‌ماند. هنگامی که عادات غذایی روزانه مردم فلات و رشتیها دو نظام کاملاً متمایز را شکل می‌داد-گرچه این تمایزات در سی سال گذشته به‌طور قابل توجهی کاهش یافته- برای ساکنین جلگه خزر، مصرف نان هم موضوع تمسخر و هم عامل هشدار بود: «گیلک» به گزارش رابینو، «نان نمی‌خورد بلکه آن را غذایی می‌داند که برای فطرت اش نامناسب است، تا جایی که یک مرد خشمگین به زن اش می‌گوید: نان بخور و بمیر!». بنا به قول رابینو و کاپیتان آرتور کانلی لافونت، در حدود ۱۸۳۰، والدین گیلانی هنگام تمسخر کودکان شان آن‌ها را به منظور تنبیه بد رفتاری شان به فرستادن به عراق تهدید می‌کردند، جایی که مجبور بودند از بدبختی نفرت‌انگیز خوردن نان رنج ببرند.


title: جمعیت‌شناسی گیلان

text: زیتون (که به همراه رب انار و گردوی چرخ شده تهیه می‌شود: زیتون پرورده)، گوشت گوساله، و ماهی از مواد غذایی محبوب رشتیان است که اغلب در بین عراقیها حس تنفر شدید برمی‌انگیزد و رشتیها به خاطر آن کله‌ماهی خور خوانده می‌شوند، نامی مستعار که تمسخر و نفرت را ترکیب می‌کند. در واقع، ساکنین جلگه گیلان گاه‌گاهی کله‌ماهی سرخ شده می‌خورند و عموماً از تمسخر کنایه‌آمیزی که همسایگان شان با آن این بخش از فهرست غذایی شان را می‌بینند آگاه‌اند. با این حال، آنان ارزش‌های تغذیه‌ای کله‌ماهی را، که غنی از فسفر است و مغز را برمی‌انگیزد، تحسین می‌کنند.


title: جمعیت‌شناسی گیلان

text: تصاویر دیگری از جهان خزری علاوه بر هویت گیلانی توصیف شده در جوکهای قومی در سنت ادبی ضبط شده‌است (متون اصلی اسطوره‌ای و ادبی، سفرنامه‌ها، مطالعات تاریخی و…). منطقه از این خلال گاهی تقریباً دوزخی و در دیگر زمان‌ها چون بهشتی زمینی به نظر می‌رسد؛ علاوه بر این بسیاری از نویسندگان بومی آن را دارای فرهنگ آریایی دانسته‌اند، فرهنگستانی از رسوم باستانی و ماقبل اسلامی، منطقه‌ای حاشیه‌ای، حافظ استقلال خود، و بستری برای نافرمانی.


title: جمعیت‌شناسی گیلان

text: تصویر دوزخی گیلان نتیجه سنتهای شدیداً متفاوت است: در یک سو، سنت اسطوره‌ای زرتشتی، با بازتابهایش در شاهنامه و در سوی دیگر، سنتی که مسافرین عرب و سپس اروپاییان حامل آن بودند. در اوستا «چهاردهمین جای» خلق شده توسط اهورامزدا، «وارنا و چهار گوشه اش» است که به نظر جایی حاشیه‌ای و هراس‌انگیز می‌رسد. در بندهشن بزرگ، مردمان وارنا و مازنا (سرزمین‌های اسطوره‌ای در منطقه جنوب خزر) بازماندگان زوجی متفاوت از آنی هستند که ایرانیان را خلق کرد. مردم این مناطق حاشیه‌ای انیران یا غیر آریایی، نسبت به نژاد ایرانی خارجی هستند. به نوشته جیمز دارمستتر در اوستا و شاهنامه منطقه خزر نسبت به ایران مانند آنچه سیلان نسبت به هند در رامایانا شد بود. جهانی عجیب و موطن خون بد و دیوان است.


title: جمعیت‌شناسی گیلان

text: تصویر جنگلهای گیلان چون مهد نیروهای وحشی مرتبط با یک منطقه مملو از باران، جهانی از بخارات و تپ ناپاک مرتبط است. این نمود رستاخیزی توسط مسافرین عرب که به محیط خشک عادت داشتند به عنوان ابراز تعجب از کشف جهان مرطوب پراکنده شد. در اوایل قرن دهم ابن حوقل از این الفاظ برای توصیف افلیم منطقه بهره برد: «اغلب باران می‌بارد، حتی ممکن است برای کل یک سال بی توقف ببارد؛ بدون نشانی از خورشید». بین قرون هفدهم تا بیستم اروپاییانی که از منطقه گذشتند یا مدتی در آن ماندند «جو گلخانه‌ای» «بخارات متعفن» آن را تحقیر کردند. لرد کرزن منطقه را یک جهنم مالاریایی می‌خواند و با توصیف اش از مثل "مرگ می‌خواهی گیلان برو" نتیجه‌گیری می‌کند. در تضاد با تصویر جهنم مالاریایی گیلان با پوشش گیاهی غنی و تنوع لذات از سوی برخی نویسندگان بهشتی زمینی تصویر شده‌است. جوناس هانوی پس از توصیف «رطوبت شدید زمین» و رطوبت هوا «چنان زنگ تولید می‌کند که کار ساعت هم مختل می‌شود» گیلان را با نوعی از بهشت مقایسه می‌کند «زمین شدیداً پربار و مولد است، هر نوعی از میوه را بی کود تولید می‌کند، پرتقالها، لیموها، هلوها و انارها، انگور به وفور وجود دارد تاکها بر درختان سوار اند و به‌طور وحشی در کوه‌ها به وفور می‌رویند به نحوی که بخش قابل توجهی از ایالت یک بهشت است». مسافرین اغلب این تصویر یک باغ طبیعی و غنی را ذکر می‌کنند. این درست است که درختان محصور در باغ‌ها شاخه‌های اهلی شده گونه‌های وحشی بومی‌اند. وضع گردو، فندق، آلو، گیلاس، زردآلو، گلابی، سیب، ازگیل، درخت، انجیر و درختان انار نیز که همگی احتمالاً از منطقه خزر نشات گرفته‌اند چنین است. این تشعشع فراوانی با وفور رز وحشی «که چون خوشه‌ای بین درختان به اندازه کابل‌های کشتی بزرگ و سیاه آویزان است» تقویت می‌شود. منطقه خزر جایی است که تاک از آن نشات گرفته و هیچ‌گاه اهلی نشده‌است.


title: نبرد کوآن

text: نبرد کوآن یا دومین جنگ خلیج هاکاتا به تهاجم دوم امپراتوری مغول به کشور ژاپن در سال ۱۲۸۱ میلادی گفته می‌شود. جنگ نخست به نام جنگ بون‌ای معروف است و در سال ۱۲۷۴ میلادی رخ داد. سپاه تحت امر مغول از دو ناوگان ترکیب شده‌بود:


title: نبرد کوآن

text: نخست جنگ مابین قوای مغول و ژاپن در سال جنگ بون‌ای نام داشت که به شکست مغول منجر شد. قوبلای خان برادر هلاکو بیست سال طول کشید تا توانست چین جنوبی را تسخیر کند و در سال ۱۲۷۹ میلادی سلسله سونگ را براندازد. بعد از برافتادن این سلسله او به هند و چین و جاوه و ژاپن نیز لشکرکشی کرد. در فاصلهٔ بین دو جنگ ژاپنی‌ها در کنارهٔ سواحل خلیج هاکاتا دیواری سنگی به نام گنکو بوروی (Genkō Bōrui) بطول ۲۰ کیلومتر و به ارتفاع و عرض ۲ متر جهت دفاع از سواحل هاکاتا ساخته بودند و به حالت آماده باش برای حملهٔ دوم درآمده بودند.


title: نبرد کوآن

text: نخست قرار بر این بود که پس از حرکت ناوگان اول به زودی ناوگان دوم به آن بپیوندد اما به دلیل بیماری ناگهانی فرماندهٔ ناوگان دوم حرکت این ناوگان با تأخیر بسیار انجام شد. در نتیجه ناوگان اول به تنهایی به جزیره تسوشیما حمله کرده و در این جزیره پیاده شد و این در حالی بود قبل از حمله به این جزیره به مدت دو هفته سربازان در داخل کشتی‌ها معطل و به حالت انتظار گذاشته شده بودند. بعد از آن به جزیرهٔ شیکانوشیما و جزیره نوکوشیما حمله شد و به تدریج قوای جسمانی و وضعیت بهداشتی سربازان در داخل کشتی‌ها رو به وخامت گذاشت و در حدود ۳۰۰۰ نفر از ناوگان نخست بر اثر بیماری‌های گوناگون از بین رفتند. همان‌طور محل پیوستن به ناوگان دوم نیز از جزیره شیکانوشیما در استان استان فوکوئوکا به جزیره هیرادوشیما در استان ناگاساکی تغییر داده شد. همین عامل باعث شد که ناوگان اول در شیکانوشیما مجبور به ادامهٔ جنگ به تنهایی شود و از قدرت بدنی و انگیزهٔ سربازان به جنگ کاسته شد.


title: نبرد کوآن

text: از سوی دیگر سپاه صد هزار نفری ناوگان دوم تقریباً به‌طور کامل توسط سلسله یوآن یا چین شمالی از مردان کشور تازه به تصرف درآمدهٔ چین جنوبی تشکیل شده بود که به اجبار به این جنگ آورده شده بودند. این افراد به غیر از اینکه انگیزه‌ای برای جنگیدن با ژاپن نداشتند و همچنین فاقد سلاح‌های رزمی نیز بوده و بیشتر با ابزارهای کشاورزی مانند بیل و کلنگ مجهز بودند. بنابر فرضیه‌ها وجود این صد هزار مرد بیشتر بخاطر از بین بردن روحیهٔ جنگیدن در بین ژاپنی‌ها و بالا بردن خطر تهدید بود.


title: نبرد کوآن

text: از زمان ورود ناوگان اول حملهٔ ژاپنی‌ها بر روی دریا به کشتی‌های مهاجم شروع شد و تعداد بسیار زیادی از سربازان مغول، کره‌ای و چینی در داخل کشتی‌هایشان کشته شدند.


title: نبرد کوآن

text: با وجود انگیزهٔ ضعیف سربازان و وضع ارتباطی نامساعد بین دو ناوگان، بهر حال در نزدیکی هیرادوشیما این دو به یکدیگر پیوستند و این در حالی بود که ناوگان اول در همین مکان تقریباً یکماه به انتظار رسیدن ناوگان دوم باقی‌مانده بود. بالاخره حملهٔ نهایی تا اوایل ماه اوت یعنی فصل طوفان فصلی در ژاپن به تأخیر افتاد.


title: نبرد کوآن

text: هر دو ناوگان بعد از پیوستن به یکدیگر به طرف جزیرهٔ تاکاشیما حرکت کردند. تا اینکه سه روز بعد و در شب پانزدهم اوت توفانی شدیدی که امروزه به نام کامی‌کازه شناخته می‌شود، درگرفت و هر دو ناوگان گرفتار توفان شدند و ژاپنی‌ها روز بعد، ناوگان چینی و کره‌ای را تقریباً به طور کامل درهم شکسته یافتند. باقی‌ماندهٔ سربازان مهاجم نیز که بعد از توفان جان سالم به در برده بودند به دست سربازان ژاپنی کشته یا به اسارت گرفته شدند. در حملهٔ دوم حدود ۱۰۰٫۰۰۰ نفر از سربازان چینی و ۷۰۰۰ نفر از سربازان کره‌ای به کشور خود برنگشتند. بعد از آن، مغول‌ها دیگر فرصتی برای حمله پیدا نکردند.


title: ژاکوب فرانک

text: ژاکوب فرانک (عبری:יעקב פרנק) (۱۷۲۶–۱۷۹۱ میلادی) یک رهبر یهودی قرن ۱۸ بود که ادعا کرد زنده شدن دوباره مسیح خود انگاره شبتای زوی و یعقوب پیامبر است. رهبران یهودی لهستان فرانک را طرد کردند زیرا ادعای او را کفرآمیز می‌دانستند. او اعتقاد به خدا بودن شخص وی به عنوان جزئی از خداییت سه‌گانه و اعتقاد به دکترین «رستگاری از طریق گناه» داشت.


title: ژاکوب فرانک

text: فرانک در واقع یک دین جدید ایجاد کرد، که امروزه فرانکیسم نامیده می‌شود که این دین قسمتهایی از یهودیت و مسیحیت را مخلوط کرده بود. پیدایش فرانکیسم در واقع یکی از پیامدهای جنبش شبتای زوی بود. در لهستان شرقی بسیاری سازمان‌های مخفی شبتایی بودند که این سازمان‌ها علی‌الخصوص در پودولیا و گالیسیا فعال بودند. به دلیل اعتقاد به انقلاب بزرگ مسیحایی پیروان این گروه‌ها بسیاری از سنتها و قوانین یهودی را نقض می‌کردند. شبتیان گاهی اوقات برای گناهان خود زجر می‌کشیدند و خودزنی می‌کردند یا برای صهیون گریه می‌کردند و گاهی نیز بسیار دنیوی بودند و قوانین ساده زیستی را زیر پا می‌گذاشتند. خاخامهای لهستانی تلاش کردند که شبتیان را ممنوع کنند ولیکن در این امر موفق نبودند و جنیش شبتیان در بین یهودیان طبقه متوسط بسیار پرطرفدار بود.


title: ژاکوب فرانک

text: ژاکوب فرانک با نام اصلی ژاکوب بن لیبویتز در کرولیوکا در استان پودولیا در شرق لهستان به دنیا آمد. پدر او از پیروان شبتای زوی بود و تأثیرهای شبتای زوی در آن زمان زیاد بود. در زمانی که فرانک شاگرد مدرسه بود تلمود را رد کرد و بعد از آن خود را یک فرد عامی درس نخوانده می‌دانست.


title: ژاکوب فرانک

text: او که در کار تجارت پارچه و سنگ‌های قیمتی بود مرتب به امپراتوری عثمانی سفر می‌کرد و در این زمان لقب فرانک را که در ترکیه به اروپاییها اطلاق می‌شد گرفت. او به مراکز شبتیان در سمیرنا و سالونیکا سفر کرد. در سال ۱۷۵۰ فرانک دیگر با رهبران شبتیان بسیار صمیمی شده بود. دو تن از پیروان شبتی معروف عثمان بابا در مراسم عروسی او حضور داشتند. در ۱۷۵۵ او در پودولیا شروع به جمع کردن مردم و سخترانی در مورد الهامهایی که توسط دونمه در سالونیکا به او شده بود کرد. یکی از این سخنرانی‌ها مورد توجه خاخامها قرار گرفت و او مجبور به ترک پودولیا شد. پیروان او دستورها خاخام محلی را زیر سئوال بردند. در دادگاه ربانی که در روستای ساتونوف برگزار شد فرانک به شکستن قوانین اخلاقی یهودی متهم شد.


title: ژاکوب فرانک

text: در نتیجه این دادگاه خاخامها پیروان او را طرد کردند و وظیفه هر یهودی دینداری دانستند که او و پیروانش را افشاء کنند. خاخامها می‌خواستند که او و پیروانش را بر روی آتش بسوزانند. شبتیان به رهبر کاتولیکها کامنتز پودولسک نزدیک شده و گفتند که آن‌ها تلمود را رد کرده و فقط زوهر را قبول دارند که با ایده سه خدایی مسیحیان در تضاد نیست. آن‌ها همچنین گفتند که اعتقاد دارند مسیح یکی از این سه بدنه‌است.


title: ژاکوب فرانک

text: از این رو بیشاپ کاتولیک آن‌ها را تحت حمایت خود قرار داد و جلسه‌ای برای رفع مشکلات آن‌ها و خاخامها ترتیب داد. خاخامها از حضور مسئولان کلیسا بسیار ناراحت بودند و جوابهای درستی به ادعاهای شبتیان در این جلسه ندادند. بیشاپ به نفع شبتیان رای داد و دستور داد تلمودیان به آن‌ها جریمه پرداخت کنند. او همچنین دستور داد که تمام نسخه‌های موجود تلمود سوزانده شود.


title: ژاکوب فرانک

text: بعد از مرگ بیشاپ شبتیان توسط خاخامها مورد آزار زیادی قرار گرفتند ولیکن آن‌ها از آگوستوس سوم لهستان کاغذی مبنی بر در امان بودن گرفتند.


title: ژاکوب فرانک

text: در این زمان ژاکوب فرانک ادعا کرد که او جانشین شبتای زوی و عثمان بابا است و ادعا کرد که از بهشت الهامهایی دریافت کرده‌است. این الهامها مبنی برگرویدن او و پیروانش به دین مسیحیت بود. در این زمان صحبتهایی مبنی برپیوستن فرانکیها به دین مسیحیت کاتولیک صورت گرفت. روحانیون مسیحی به فرانکیها و اهداف آن‌ها مشکوک بودند ولیکن به اصرار مسئولین با آن‌ها جلسه گذاشتند. بعضی از فرانکیها نیز به مسیحیت پروتستان پیوستند.


title: ژاکوب فرانک

text: در جلسه دوم با خاخامها، آن‌ها به شدت با فرانکیها مخالفت کردند. در این زمان فرانکیها خواستند که اجازه داده شود که آن‌ها تعلق خود را به مسیحیت نشان دهند. در این زمان همه فرانکیها در آب مقدس غوطه ور شده و مسیحی شدند. فرانک نام خود را به یوسف تغییر داد. حدود ۵۰۰ نفر به همراه او مسیحی شدند. تا سال ۱۷۹۰ حدود ۲۶۰۰۰ یهودی به این طریق در لهستان مسیحی شدند؛ ولیکن فرانکیها هنوز از طرف مسیحیان مورد اعتماد نبودند زیرا آن‌ها اعتقادهای عجیبی داشتند. در سال ۱۷۶۰ فرانک به جرم کفر دستگیر شد. مسئولین کلیسا او را به عنوان معلم کفر شناخته و زندانی کردند.


title: ژاکوب فرانک

text: فرانک به مدت سیزده سال زندانی شد و این زندانی شدن معروفیت و محبوبیت او را زیاد کرد زیرا به عنوان شهید نام گرفت. بعضی فرانکیها در نزدیکی محل زندانی شدن او ساکن شدند تا همیشه با سرور مقدس خود در تماس باشند. فرانک در سخنان خود می‌گفت که رستگاری اول با گرویدن به دین ادوم (مسیحیت) و سپس با گرویدن به دین عقل به دست می‌آید. بعد از تجزیه شدن لهستان، فرانک به دست روسها آزاد شد. فرانک در شهر برنو ساکن شد و زوار زیادی برای ملاقات با او به آنجا می‌آمدند. دختر او ایو نیز نقش مهمی در سازمان او داشت. تزار آینده روسیه، پل اول نیز به ملاقات وی آمد.


title: ژاکوب فرانک

text: فرانک به همراه دختر خود به وین رفت. او طرفدارانی پیدا کرد و مسئولین معتقد بودند که او مسیحیت را در بین یهودیان پخش خواهد کرد؛ ولیکن بعد از مدتی رفتار او شک‌برانگیز شد و مجبور به ترک اتریش گردید. او به همراه دخترش به آلمان رفت. در آنجا او لقب بارون اوفنباخ را گرفت و زندگی ثروتمندانه‌ای را با پولهایی که پیروانش برای او می‌فرستادند شروع کرد. بعد از مرگ فرانک در ۱۷۹۱، ایو رهبر جنبش او شد.


title: ژاکوب فرانک

text: بعضی از پیروان او در انقلاب فرانسه نقش مهمی داشتند که از آن جمله موزس دوبروسکا بود. بسیاری از فرانکیها ناپلئون بناپارت را به عنوان شخصی با داشتن پتانسیل برای مسیح بودن می‌دانستند. فرانکیها در لهستان و بوهم پخش شدند و با دیگران وصلت کردند.


title: ژاکوب فرانک

text: در سال ۱۸۸۳ در روزنامه‌ای در روسبه این ادعا چاپ شد که مادر سه فرد مطرح لهستان (فردریک شوپن، آدام میکوویز و جولوس سلواکی) همه یهودیان فرانکی بودند که به مسیحیت گرویده بودند.


title: ینس وایسفلوگ

text: ینس وایسفلوگ ورزشکار مرد رشتهٔ پرش با اسکی اهل کشور آلمان است. وی در بین سال‌های ۱۹۸۴ تا ۱۹۹۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک زمستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: جرمی وارینر

text: جرمی وارینر ورزشکار مرد رشتهٔ دو و میدانی اهل ایالات متحده آمریکا است. وی در بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۸ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: یوخن شومان

text: یوخن شومان ورزشکار مرد رشتهٔ قایقرانی بادبانی اهل کشور آلمان است. وی در بین سال‌های ۱۹۷۶ تا ۲۰۰۰ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: یوهان اولاف کوس

text: یوهان اولاف کوس ورزشکار مرد رشتهٔ اسکیت سرعتی اهل کشور نروژ است. وی در بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک زمستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۱ نقره را بدست آورده است


title: جان نبر

text: جان نبر ورزشکار مرد رشتهٔ شنا اهل کشور ایالات متحده آمریکا است. وی در بین سال‌های ۱۹۷۶ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: کوین کوسکه

text: کوین کوسکه ورزشکار مرد رشتهٔ بابسلد اهل آلمان است. وی در بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۰ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک زمستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: تاپ گان

text: اسلحه برتر یا تاپ گان فیلمی محصول سال ۱۹۸۶ به کارگردانی تونی اسکات است. در این فیلم تام کروز، کلی مک گیلس، آنتونی ادواردز، وال کیلمر، ریک روسویچ، مایکل ایرون ساید، جیمز تولکان، جان استاکول، تیم رابینز، مگ رایان و ادریان کیوان پاسدار بازی کردند.این فیلم اولین فیلم مهم تام کروز بود که با فروش رویایی خود توانست باعث به شهرت رسیدن او شود. این فیلم همچنین پرفروش‌ترین فیلم سال شد.


title: تاپ گان

text: در پروازی اکتشافی بر فراز اقیانوس هند، «ستوان پیت ماوریک میچل» (کروز) و همراهش، «ستوان نیک گوس برادشا» (ادوادز)، چند میگ جنگی دشمن را با مانورهای غیر معمول از میدان به در می برند و برای شرکت در کلاس های مدرسه ی آموزشی نخبگان نبرد هوایی نیروی دریایی در کالیفرنیا (معروف به «تاپ گان») انتخاب می شوند...


title: تاپ گان

text: برای این فیلم دنباله ای تحت عنوان : رو با بازی تام کروز و وال کیلمر ساخته شده‌است. که قرار است در سال ۲۰۲۰ اکران شود.


title: تاپ گان

text: برنده جایزه برگزیده مردم برای فیلم سینمایی محبوب


title: تاپ گان

text: نامزد اسکار بهترین میکس صدا


title: تاپ گان

text: نامزد اسکار بهترین تدوین صدا


title: تاپ گان

text: نامزد اسکار بهترین تدوین فیلم


title: تاپ گان

text: نامزد گلدن گلوب بهترین موسیقی


title: تاپ گان

text: نامزد جایزه آکادمی ژاپن برای بهترین فیلم خارجی


title: تاپ گان

text: نامزد جایزه برگزیده مردم برای فیلم محبوب همه زمان ها


title: لسلی کلاودیوس

text: لسلی کلاودیوس ورزشکار مرد رشتهٔ هاکی روی چمن اهل کشور هند است. وی در بین سال‌های ۱۹۴۸ تا ۱۹۶۰ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: مارک کیرشنر

text: مارک کیرشنر ورزشکار مرد رشتهٔ بیاتلون اهل کشور آلمان است. وی در بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک زمستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: ماتی نوکانن

text: ماتی نوکانن ورزشکار مرد رشتهٔ پرش با اسکی اهل کشور فنلاند بود. وی در بین سال‌های ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۸ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک زمستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد. او در ۴ فوریه ۲۰۱۹ درگذشت.


title: ماتی نوکانن

text: او ۲۶ ماه به دلیل چاقوکشی و ۱۶ ماه به دلیل تجاوز به زن خودش در زندان بود.


title: مل شپارد

text: مل شپارد ورزشکار مرد رشتهٔ دو و میدانی اهل ایالات متحده آمریکا است. وی در بین سال‌های ۱۹۰۸ تا ۱۹۱۲ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: مایر پرینستین

text: مایر پرینستین ورزشکار مرد رشتهٔ دو و میدانی اهل ایالات متحده آمریکا است. وی در بین سال‌های ۱۹۰۰ تا ۱۹۰۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: نانسی هاگشید-ماکار

text: نانسی هاگشید-ماکار ورزشکار زن رشتهٔ شنا اهل کشور ایالات متحده آمریکا است. وی در بین سال‌های ۱۹۸۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: نیتن آدریان

text: نیتن آدرین ورزشکار مرد رشتهٔ شنا اهل کشور ایالات متحده آمریکا است.


title: نیتن آدریان

text: وی در بین سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۶ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۸ مدال، شامل ۵ مدال طلا و ۱ نقره و ۲ برنز را کسب کرد.


title: نلی کیم

text: نلی کیم ورزشکار زن رشتهٔ ژیمناستیک اهل کشور اتحاد جماهیر شوروی است. وی در بین سال‌های ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۰ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۶ مدال، شامل ۵ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: نیکولای زیمیاتوف

text: نیکولای زیمیاتوف ورزشکار مرد رشتهٔ اسکی صحرانوردی اهل کشور اتحاد جماهیر شوروی است. وی در بین سال‌های ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک زمستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: اوله لیلو-اولسن

text: اوله لیلو-اولسن ورزشکار مرد رشتهٔ ورزش تیراندازی اهل کشور نروژ است. وی در بین سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۲۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۶ مدال، شامل ۵ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: اولگا بریزگینا

text: اولگا بریزگینا ورزشکار زن رشتهٔ دو و میدانی اهل اتحاد جماهیر شوروی است. وی در بین سال‌های ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۲ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: پارک سونگ-هیون

text: پارک سونگ-هیون ورزشکار زن رشتهٔ تیراندازی با کمان اهل کشور کره جنوبی است. وی در بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۸ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: رامون فونست

text: رامون فونست ورزشکار مرد رشتهٔ شمشیربازی اهل کشور کوبا است. وی در بین سال‌های ۱۹۰۰ تا ۱۹۰۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: رانومی کروموویدیویو

text: رانومی کروموویدیویو ورزشکار زن رشتهٔ شنا اهل کشور هلند است. وی در بین سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۳ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: گرگ کینر

text: گرگ کینر بازیگر آمریکایی و متولد ۱۷ ژوئن ۱۹۶۳ است.


title: گرگ کینر

text: از فیلم‌های معروف او می‌توان به میعادگاه غوطه ور دریای سرخ، بهتر از این نمی‌شه، میس سان‌شاین کوچولو، پرستار بتی، مردان اسرارآمیز، شکست‌ناپذیر، وابسته به تو، متفاوت مثل من، من نمیدونم، بلوار نجات، مامان بچه و ما سرباز بودیم اشاره کرد.


title: دادگاه‌های نظامی در ایالات متحده آمریکا

text: دادگاه‌های نظامی در ایالات متحده آمریکا دادگاههای جنایی هستند که توسط «دادگستری نظامی» برای پرسنل نیروهای نظامی ایالات متحده آمریکا که از قوانین و مقررات ارتش تخطی کرده‌باشند، برگزار می‌شوند.


title: دادگاه‌های نظامی در ایالات متحده آمریکا

text: بر اساس قوانین «»، متهمان جرایم جزایی سنگین در صورت احراز مجرمیت‌شان در دادگاه ممکن است به «اعدام» یا «حبس ابد بدون حق فرجام‌خواهی» و «اخراج از ارتش» محکوم شوند. بر اساس «» اگر عضوی از نیروهای نظامی ایالات متحده آمریکا به «انتشار اطلاعات طبقه‌بندی‌شده و هم‌دستی با دشمن» مجرم شناخته شود، به «حبس ابد» محکوم خواهد شد.


title: دادگاه‌های نظامی در ایالات متحده آمریکا

text: متهمان جرایم غیر جزایی نیز ممکن است در دادگاه‌های نظامی به «تنبیه اداری» که می‌تواند شامل تنزل رتبه، وظایف اضافی و عدم پرداخت حقوق باشد، محکوم شوند.


title: دادگاه‌های نظامی در ایالات متحده آمریکا

text: مطابق قوانین دادگاه‌های نظامی در ایالات متحده آمریکا، سربازان برای حضور در دادگاه باید صورت خود را تراشیده و مطابق قوانین انضباطی ارتش آمریکا، ظاهر خود را آماده کنند.


title: ری ماستنبروک

text: ری ماستنبروک ورزشکار زن رشتهٔ شنا اهل کشور هلند است. وی در بین سال‌های ۱۹۳۶ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: رومئو نری

text: رومئو نری ورزشکار مرد رشتهٔ ژیمناستیک اهل کشور ایتالیا است. وی در بین سال‌های ۱۹۲۸ تا ۱۹۳۲ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: شرون استودر

text: شرون استودر ورزشکار زن رشتهٔ شنا اهل کشور ایالات متحده آمریکا است. وی در بین سال‌های ۱۹۶۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: استیو لویس

text: استیو لویس ورزشکار مرد رشتهٔ دو و میدانی اهل ایالات متحده آمریکا است. وی در بین سال‌های ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۲ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: تامارا پرس

text: تامارا پرس (زادهٔ ۱۰ مهٔ ۱۹۳۷ – درگذشتهٔ ۲۶ آوریل ۲۰۲۱) ورزشکار زن رشتهٔ دو و میدانی اهل اتحاد شوروی بود. وی در بین سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: کنستانتین فون نویرات

text: کنستانتین فون نویرات (زاده ۲ فوریه ۱۸۷۳ – مرگ ۱۴ آگوست ۱۹۵۶) یک وکیل و از ۳۰ ژانویه ۱۹۳۳ تا ۴ فوریه ۱۹۳۸ وزیر امور خارجه آلمان نازی بود.


title: کنستانتین فون نویرات

text: نویرات در فایهینگن آن در انتس زاده شد.پدربزرگش کنستانتین فرانتس فون نویرات وزیر امور خارجه کارل یکم وورتمبرگ و پدرش کنستانتین سباستین فون نویرات از نمایندگان رایشتاگ و کاخ‌دار ویلهلم دوم وورتمبرگ بود.


title: کنستانتین فون نویرات

text: وی در دانشگاه توبینگن و دانشگاه هومبولت برلین حقوق خواند.در سال ۱۹۰۱ ازدواج کرد که حاصل این ازدواج یک پسر و یک دختر بود.در جنگ جهانی اول جنگید و موفق به دریافت نشان صلیب آهنین شد.هم‌چنین در میانه‌های جنگ جهانی اول در امپراتوری عثمانی خدمت می‌کرد و شاهد نسل‌کشی ارامنه بود.


title: کنستانتین فون نویرات

text: نویرات در سال ۱۹۱۹ از کارکنان سفارت آلمان در کپنهاگ دانمارک شد.از ۱۹۲۱ تا ۱۹۳۰ سفیر آلمان در رم و از ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۲ رئیس سفارت آلمان در لندن بود. وی در سال ۱۹۳۲ از آلمان فراخوانده شد و از ۱ ژوئن ۱۹۳۲ فعالیت خود را به عنوان وزیر امور خارجه در کابینه فرانتس فن پاپن آغاز کرد و در دولت کورت فن شلایشر و آدولف هیتلر نیز در همین سمت بود.


title: کنستانتین فون نویرات

text: در ۵ نوامبر ۱۹۳۷ در جلسه‌ای میان هیتلر و رهبران امور خارجه رایش سوم تشکیل شد. در این جلسه هیتلر بیان کرد که زمان جنگ است و تصویر خود را از جنگ‌های داخلی که در آینده در شرق و مرکز اروپا قرار است اتفاق بیفتد را شرح داد.وی هم‌چنین بیان داشت که آلمان باید خود را با سیاست خودبسندگی، سیاست لبنسراوم و مسابقه تسلیحاتی با انگلستان و فرانسه برای اقدام سریع‌تر از کشورهای غربی برای مسابقه تسلیحاتی آماده کند. وی گفت که آلمان باید برای این جنگ از زودترین زمان یعنی سال ۱۹۳۸ تا دیرترین زمان یعنی ۱۹۴۳ آماده باشد.


title: کنستانتین فون نویرات

text: هیتلر تلاش داشت تا گزینه‌هایی در امور خارجه که در کنترل او نیستند را حذف کند. بنابراین نویرات در ۴ فوریه ۱۹۳۸ از مقام خود معلق شد اما با عنوان وزیر فاقد مقام در کابینه هیتلر باقی ماند.


title: کنستانتین فون نویرات

text: در مه ۱۹۳۹ فرماندار بوهم و موراویا شد. وی اندکی پس از رسیدن به قلعه پراگ، دستور داد تا تمامی احزاب سیاسی و اتحادیه‌های اقتصادی را غیرقانونی اعلام کرد. وی اعتراضات دانشجویان در اکتبر و نوامبر ۱۹۳۹ را سرکوب کرد و ۱٬۲۰۰ دانشجو به اردوگاه‌های کار اجباری نازی‌ها فرستاده شدند و ۹ نفر نیز اعدام شدند. وی هم‌چنین قوانین نورنبرگ را در ارتباط با یهودیان در بوهم و موراویا به اجرا درآورد.


title: کنستانتین فون نویرات

text: با این حال هیتلر معتقد بود که عملکرد نویرات بسیار نرم و ملایم است. بنابراین راینهارد هایدریش را به سمت معاون او منصوب کرد. با این حال این هادیدریش بود که قدرت اصلی را در اختیار داشت. هایدریش در سال ۱۹۴۲ ترور شد و کورت دالوگه جای او را گرفت. وی در سال ۱۹۴۱ استعفا کرد اما استعفای او در اوت ۱۹۴۳ پذیرفته شد و ویلهلم فریک وزیر سابق کشور جای او را گرفت.


title: کنستانتین فون نویرات

text: وی در اواخر جنگ با جنبش مقاومت آلمان ارتباط داشت. وی پس از جنگ جهانی دوم در دادگاه نورنبرگ محاکمه شد.اتهامات وی این چنین بیان شده بود:"توطئه برای ارتکاب جنایت علیه صلح، برنامه‌ریزی، آغاز و به راه انداختن جنگ‌های تجاوزگرانه، جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت."


title: کنستانتین فون نویرات

text: نویرات در دادگاه در همه موارد مجرم شناخته شد و به ۱۵ سال زندان محکوم شد. تا سال ۱۹۵۴ در زندان اشپانداو نگهداری می‌شد در آن سال به دلیل مشکلات مربوط به سلامتی آزاد شد. وی در نهایت در شهرک انتسوایهینگن در سن ۸۳ سالگی درگذشت.


title: توماس آلسگارد

text: توماس آلسگارد ورزشکار مرد رشتهٔ اسکی صحرانوردی اهل کشور نروژ است. وی در بین سال‌های ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۲ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک زمستانی در مجموع ۶ مدال، شامل ۵ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: توماس گوستافسون

text: توماس گوستافسون ورزشکار مرد رشتهٔ اسکیت سرعتی اهل کشور سوئد است. وی در بین سال‌های ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۸ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک زمستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: تورستن گوتشه

text: تورستن گوتشه قایقران اهل آلمان شرقی سابق در رشته کانو است. وی در بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۶ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: اودهام سینگ

text: اودهام سینگ ورزشکار مرد رشتهٔ هاکی روی چمن اهل کشور هند است. وی در بین سال‌های ۱۹۴۸ تا ۱۹۶۰ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: والنتین موراتوف

text: والنتین موراتوف ورزشکار مرد رشتهٔ ژیمناستیک اهل کشور اتحاد جماهیر شوروی است. وی در بین سال‌های ۱۹۵۲ تا ۱۹۵۶ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: والنتین مانکین

text: والنتین مانکین ورزشکار مرد رشتهٔ قایقرانی بادبانی اهل کشور اتحاد جماهیر شوروی است. وی در بین سال‌های ۱۹۶۸ تا ۱۹۸۰ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: ولری بریسکو-هوکس

text: ولری بریسکو-هوکس ورزشکار زن رشتهٔ دو و میدانی اهل ایالات متحده آمریکا است. وی در بین سال‌های ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۸ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: احمدحسین عدل

text: احمدحسین عدل (۱۲۷۷ تبریز – ۱۳۴۱ تهران)، از بنیانگذاران کشاورزی جدید در ایران، نخستین اصلاح کننده غلات در کشور، نخستین اقدام‌کننده به مبارزات بیولوژیک با آفات گیاهی در کشور و بنیانگذار دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران در کرج است که سالها در کابینه‌های مختلف وزارت کشاورزی را به عهده داشت.


title: احمدحسین عدل

text: پدرش میرزا مسعود عدل‌الملک و پدربزرگش حاج سید حسن عدل‌الملک از ثروتمندان و مالکین آذربایجان و مشروطه‌خواهان آن سامان بودند. یکی از پسرعموهایش یحیی عدل به پدر جراحی نوین ایران شهرت یافت و پسرعموی پدرش مصطفی عدل در بنیان‌گذاری دادگستری نوین در ایران نقش داشت.


title: احمدحسین عدل

text: پس از اتمام تحصیلات مقدماتی در تبریز برای ادامه تحصیل راهی فرانسه شد و دانشنامه مهندسی کشاورزی خود را از مدرسه ملی کشاورزی گرینیون فرانسه دریافت کرد. پس از پایان دوران تحصیلش در فرانسه به عنوان استاد دانشگاه در رشته کشاورزی به الجزایر رفت تا این‌که رضاشاه مطلع شد و از طریق داور، او را به ایران دعوت کرد.


title: احمدحسین عدل

text: عدل در سال ۱۳۰۲ به ایران بازگشت و وارد وزارت فوائد عامه و تجارت شد. در سال ۱۳۰۹ خورشیدی وزارت فوائد عامه به دو وزارتخانه طرق (راه) و اقتصاد‌ملی و در خرداد ۱۳۱۰ وزارت اقتصاد ملی به سه اداره کل صناعت، تجارت و فلاحت تقسیم شد که معاونت اداره فلاحت را عدل به عهده گرفت.


title: احمدحسین عدل

text: در بیست و چهارم آذر ۱۳۰۹ رضاشاه به همراه وزیر دربار خود تیمورتاش، مدرسه عالی فلاحت را افتتاح کرد. احمدحسین عدل مدیر، استاد و رئیس این مدرسه بود که پس از تشکیل دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳ تبدیل به دانشکده کشاورزی شد


title: احمدحسین عدل

text: در اول مهر ۱۳۱۶ محمود جم عدل را در هنگامی که مصطفی‌قلی بیات مدیرکل فلاحت به علت بیماری در آلمان در حال معالجه بود به عنوان کفیل (سرپرست) اداره کل فلاحت به مجلس معرفی کرد. پس از درگذشت بیات، سلطان حسین رخشانی در پانزدهم اسفند ۱۳۱۶ به جای عدل کفیل اداره کل فلاحت شد.


title: احمدحسین عدل

text: عدل از کار دولتی کناره گرفت و به تجارت پرداخت تا اینکه در هجدهم اسفند ۱۳۲۰ در کابینه علی سهیلی به عنوان وزیر کشاورزی به مجلس معرفی شد. وزارت کشاورزی را محمدعلی فروغی در شهریور آن سال تأسیس کرده بود و عدل دومین وزیر تاریخ این وزارت‌خانه شد.


title: احمدحسین عدل

text: در سال ۱۳۲۴ در دولت دوم ابراهیم حکیمی و در سال ۱۳۲۶ در کابینه احمد قوام نیز عدل همین سمت وزیر کشاورزی را به عهده داشت. در سال‌های ۱۳۲۶ و ۱۳۲۸ به ریاست شورای عالی برنامه هفت ساله منصوب شد و در سال ۱۳۳۰ ریاست شورای عالی سازمان برنامه را بر عهده گرفت.


title: احمدحسین عدل

text: عدل در سال ۱۳۳۲ در کابینه سپهبد زاهدی بار دیگر به وزارت کشاورزی منصوب شد و تا پایان این دولت که یک سال و نیم طول کشید در مقام خود باقی‌ماند. در این دوره لایحه عمران روستاها و تعاون روستاییان و لایحه تأسیس مؤسسه سرم‌سازی رازی را به مجلس داد.


title: احمدحسین عدل

text: در سال‌های بعد او بر سر اصلاحات ارضی با محمدرضاشاه درگیری پیدا کرد تا این‌که سرانجام از تمامی مشاغل دولتی کناره گرفت و رئیس کارخانه ریسندگی در اصفهان شد. او مدیر کارخانه بافندگی و ریسندگی ریسباف اصفهان و کارخانه ریسندگی و بافندگی زاینده‌رود شد و ریاست سندیکای صنایع اصفهان را نیز به عهده داشت.


title: احمدحسین عدل

text: عدل در مهرماه سال ۱۳۴۱ زمانی که با اتومبیل خود از اصفهان به تهران می‌رفت، در جاده قم به تهران در تصادف با کامیون به همراه فرزندش کشته شد.


title: احمدحسین عدل

text: عدل یکی از بنیان‌گذاران کشاورزی جدید ایران است و اولین فرد ایرانی است که در ایران شروع به اصلاح غلات کرد. او در سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۸ توده‌های بومی گندم ایران را از نقاط مختلف کشور جمع‌آوری کرد و به بررسی خواص ژنتیکی و اصلاح آن‌ها پرداخت. پس از او منصور عطائی به‌طور گسترده‌تر به ادامه کار پرداخت.


title: احمدحسین عدل

text: نخستین آزمایش‌های اصلاح چغندر قند در سال ۱۳۰۶ در مزارع مدرسه فلاحت انجام گرفت. در مدرسه فلاحت (دانشکده کشاورزی امروزی) مزارع آزمایشگاهی و نمونه‌ای وجود داشت که تحت سرپرستی احمدحسین عدل و منصور عطائی فعالیت چشمگیری داشتند و پایه و اساس مؤسسات اصلاحی فعلی بذور حبوبات، غلات و نباتات صنعتی شدند.


title: احمدحسین عدل

text: در سال ۱۳۱۲ شپشک استرالیایی ، که همراه نهال‌های مرکبات از ایتالیا وارد ایران شده بود، سراسر باغات مرکبات شمال ایران را آلوده کرد. به دستور احمدحسین عدل، یکی از استادان باغبانی به نام پرالما به فرانسه اعزام شد و از جنوب این کشور تعدادی کفشدوزک استرالیایی به ایران آورد. این کفشدوزک‌ها که بلافاصله به بابل و تنکابن فرستاده شدند، اولین نمونه موفق در مبارزه بیولوژیک شناخته شده‌اند.


title: احمدحسین عدل

text: عدل گذشته از تأسیس دانشکده کشاورزی کرج، سال‌های طولانی در آن دانشکده یه تدریس مشغول بود و مقالات تحقیقی زیادی در مطبوعات در رشته کشاورزی انتشار داد.


title: احمدحسین عدل

text: پسرش کامران عدل دربارهٔ وی و خاندان عدل می‌گوید: به‌طور کلی خاندان عدل از خانواده‌های قدیمی و سرشناس ایران بودند که از همان سال‌های مشروطه، به‌شدت دلباخته ایده مشروطیت بودند و به مشروطه‌خواهی شهره. جد من در همان زمان دو پسر خود را برای تحصیل به فرانسه می‌فرستد و نتیجه این می‌شود که یکی از آن دو نخستین بار دستگاه‌های رادیولوژی را به کشور وارد می‌کند و یکی دیگر هم بخش اعظم قوانین دادگستری را به رشته تحریر درمی‌آورد؛ قوانینی که هنوز هم بسیاری از آن‌ها جزء قانون کشور به حساب می‌آید. پدر من هم پس از پایان دوران تحصیلش در فرانسه به عنوان استاد دانشگاه در رشته کشاورزی به الجزایر می‌رود تا این‌که رضاشاه از این موضوع مطلع می‌شود و از طریق داور، پدرم را به ایران دعوت می‌کند. پدرم هم پس از ورود به ایران در سال ۱۳۰۰، نخستین اقدامش را بنیادگذاری دانشکده کشاورزی کرج قرار می‌دهد و پس از کابینه قوام هم به عنوان یکی از بنیان‌گذاران سازمان برنامه به ایفای نقش می‌پردازد تا این‌که در مقطعی نیز وزیر کشاورزی می‌شود. جالب است بدانید پدرم در زمانی که وزیر بود، شخصاً به جاده چالوس می‌رفت و کامیون‌هایی که زغال حمل می‌کردند را مورد بررسی قرار می‌داد و اگر در میان آن‌ها الوار پیدا می‌کرد، شخصاً با خاطیان برخورد را می‌کرد؛ قصدم این است که بگویم پدرم بسیار در کارش جدی و مقتدر بود و همین موضوع هم سرانجام موجب دردسر وی شد، زیرا وی در قضیه اصلاحات ارضی با محمدرضاشاه درگیری پیدا کرد تا این‌که سرانجام از تمامی مشاغل دولتی کناره گرفت و رئیس یک کارخانه در اصفهان شد. از سوی دیگر پدرم همواره در حال مطالعه بود و حتی دو کتاب نیز دربارهٔ آب و هوا و تقسیمات اقلیمی به رشته تحریر درآورده بود. می‌خواهم بگویم در یک چنین فضایی ما همه پشتوانه علمی پیدا کردیم و با علم و فرهنگ عجین شدیم تا حدی که برادرانم همگی راه علم‌آموزی را در پیش گرفتند و تا مدارج عالی علمی پیش رفتند.


title: ویکتور سانیف

text: ویکتور سانیِف (؛ ۳ اکتبر ۱۹۴۵ – ۳ ژانویهٔ ۲۰۲۲) ورزشکار مرد دو و میدانی رشتهٔ پرش سه‌گام اهل اتحاد شوروی بود. وی در بین سال‌های ۱۹۶۸ تا ۱۹۸۰ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد. او در سوخومی، جمهوری شوروی سوسیالیستی گرجستان به دنیا آمد، در سوخومی و تفلیس به فعالیت ورزشی پرداخت و در ۳ ژانویهٔ ۲۰۲۲ در سن ۷۶ سالگی در سیدنی درگذشت.


title: ولادمیر آرتیموف

text: ولادمیر آرتیموف ورزشکار مرد رشتهٔ ژیمناستیک اهل کشور اتحاد جماهیر شوروی است. وی در بین سال‌های ۱۹۸۸ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: ولادیسلاو ترتیک

text: ولادیسلاو ترتیک ورزشکار مرد رشتهٔ هاکی روی یخ اهل کشور اتحاد جماهیر شوروی است. وی در بین سال‌های ۱۹۷۲ تا ۱۹۸۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک زمستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: وانگ نان

text: وانگ نان ورزشکار زن رشتهٔ تنیس روی میز اهل کشور چین است. وی در بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۸ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: ویومیا تیوس

text: ویومیا تیوس ورزشکار زن رشتهٔ دو و میدانی اهل ایالات متحده آمریکا است. وی در بین سال‌های ۱۹۶۴ تا ۱۹۶۸ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۴ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: یانا کلوچکووا

text: یانا کلوچکووا ورزشکار زن رشتهٔ شنا اهل کشور اوکراین است. وی در بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: یوگنی گریشین

text: یِوگِنی گریشین ورزشکار مرد رشتهٔ اسکیت سرعتی اهل کشور اتحاد جماهیر شوروی است. وی در بین سال‌های ۱۹۵۶ تا ۱۹۶۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک زمستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۱ نقره را کسب کرد.


title: آلیسون فلیکس

text: آلیسون فلیکس ورزشکار زن رشتهٔ دو و میدانی اهل ایالات متحده آمریکا است. وی در بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۲ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۶ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: آندراش بالتسزو

text: آندراش بالتسزو ورزشکار مرد رشتهٔ پنج‌گانه مدرن اهل کشور مجارستان است. وی در بین سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۲ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: کریستیان دوریولا

text: کریستیان دوریولا ورزشکار مرد رشتهٔ شمشیربازی اهل کشور فرانسه است. وی در بین سال‌های ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۶ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۶ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: دوک کاهاناموکو

text: دوک کاهاناموکو ورزشکار مرد رشتهٔ شنا اهل کشور ایالات متحده آمریکا است. وی در بین سال‌های ۱۹۱۲ تا ۱۹۲۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: دوک کاهاناموکو

text: او بعدها در چند فیلم هم بازی کرد که از آن جمله، می‌توان به ماجرا اشاره نمود.


title: فلورنس گریفیت-جوینر

text: فلورنس گریفیث-جوینر (۲۱ دسامبر ۱۹۵۹ – ۲۱ سپتامبر ۱۹۹۸) ورزشکار زن دوهای سرعت اهل ایالات متحده آمریکا بود که همچنان سریع‌ترین زن تاریخ بشر و رکورددار دوهای ۱۰۰ متر و ۲۰۰ متر جهان است. او در بین سال‌های ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۸، در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۵ مدال شامل ۳ مدال طلا و ۲ مدال نقره کسب کرد.


title: فلورنس گریفیت-جوینر

text: گریفیث-جونیور در المپیک ۱۹۸۸ سئول با رکورد ۱۰:۴۹ ثانیه در دو ۱۰۰ متر و ۲۱:۳۴ ثانیه در ۲۰۰ متر قهرمان شد و رکورد جهانی این دو ماده را به شکل چشمگیری کاهش داد. این رکوردها هنوز دست‌نخورده باقی مانده و هیچ‌کس حتی به آنها نزدیک هم نشده‌است. این رکوردها به قدری عجیب بوده‌اند که همواره بحث دوپینگ وی مطرح بوده‌است.


title: فلورنس گریفیت-جوینر

text: یواخیم کروز، دوندهٔ برزیلیِ قهرمان المپیک، در این مورد گفته که این رکوردها فقط می‌تواند نتیجهٔ استفاده از داروهای استروئیدی یا داروهای نیروزای دیگر باشد؛ چراکه فیزیک بدنیِ گریفیث-جوینر در سال ۱۹۸۸ نسبت به سال قبل به شکل کاملاً آشکاری تغییر کرده بود و رکورد وی نیز در همین یک سال به طرز چشمگیری پایین آمده بود. تا پیش از سال ۱۹۸۸، رکورد شخصیِ فلورانس در ۱۰۰ متر ۱۰:۹۶ ثانیه و در ۲۰۰ متر ۲۱:۹۶ ثانیه بود. اما او در سال ۱۹۸۸ رکورد ۱۰۰ متر خود را ۰٫۴۷ ثانیه و رکورد ۲۰۰ مترش را ۰٫۶۲ ثانیه بهبود داده بود، آن هم در حالی که او یک زن ۲۹ساله بود؛ سنی که تقریباً پایان عمر ورزشی دونده‌های سرعت محسوب می‌شود.


title: فلورنس گریفیت-جوینر

text: گریفیث-جوینر در مورد تغییر فیزیک بدنی خود گفته‌است که به دلیل تغییر برنامه بدنسازی این اتفاق افتاده‌است وی مربی خود را تغییر داده بود و مربی جدید تمرینات قدرتی پایین‌تنه بیشتری را برای او در نظر گرفته بود.


title: فلورنس گریفیت-جوینر

text: این در حالی‌ست که گریفیث-جوینر در طول مسابقات المپیک سئول بارها مورد آزمایش دوپینگ قرار گرفت و پاسخ تمام آنها منفی بود. گریفیث-جوینر پس از این المپیک، از ورزش حرفه‌ای خداحافظی کرد، اما وقتی در سال ۱۹۹۸ در ۳۸ سالگی بر اثر تشنج مغزی در خواب درگذشت، دوباره بحث‌های مربوط به احتمال دوپینگ وی و ارتباط این مرگ ناگهانی با عوارض مصرف داروها مطرح شد. پرنس الکساندر دی مرود، رئیس کمیسیون پزشکی کمیتهٔ بین‌المللی المپیک در آن زمان، گفته بود که ما در المپیک سئول به دلیل شایعاتی که در مورد مصرف داروهای استروئیدی توسط گریفیث-جوینر مطرح بود، از او آزمایش‌های اضافی گرفتیم و تمام آنالیزهای ممکن و قابل تصور را بر روی او انجام داده بودیم. مانفرد دونیکه، که در آن دوران بهترین متخصص مسائل دارو و ورزش محسوب می‌شد، نتوانسته بود هیچ داروی ممنوعه‌ای را در این آزمایش‌ها پیدا کند.


title: گئورگ هاکل

text: گئورگ هاکل ورزشکار مرد رشتهٔ لژ (ورزش) اهل کشور آلمان است. وی در بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۲ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک زمستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: جوزپه دلفینو

text: جوزپه دلفینو ورزشکار مرد رشتهٔ شمشیربازی اهل کشور ایتالیا است. وی در بین سال‌های ۱۹۵۲ تا ۱۹۶۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۶ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: گوو جینگ‌جینگ

text: گوو جینگ‌جینگ ورزشکار زن رشتهٔ شیرجه اهل کشور چین است. وی در بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۸ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۶ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: جک برسفورد

text: جک برسفورد ورزشکار مرد رشتهٔ روئینگ اهل بریتانیا است. وی در بین سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۳۶ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: یانیتسا کوستلیچ

text: یانیتسا کوستلیچ ورزشکار زن رشتهٔ اسکی آلپاین اهل کشور کرواسی است. وی در بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۶ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک زمستانی در مجموع ۶ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: جین جونگ-او

text: جین جونگ-او ورزشکار مرد رشتهٔ ورزش تیراندازی اهل کشور کره جنوبی است. وی در بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۶ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۶ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: جاش دیویس

text: جاش دیویس ورزشکار مرد رشتهٔ شنا اهل کشور ایالات متحده آمریکا است. وی در بین سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۰ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: کلاوس دیبیاسی

text: کلاوس دیبیاسی ورزشکار مرد رشتهٔ شیرجه اهل کشور ایتالیا است. وی در بین سال‌های ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۶ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: مت گریورز

text: مت گریوِرز ورزشکار مرد رشتهٔ شنا اهل کشور ایالات متحده آمریکا است. وی در بین سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۶ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: پابلو مورالس

text: پابلو مورالس ورزشکار مرد رشتهٔ شنا اهل کشور ایالات متحده آمریکا است. وی در بین سال‌های ۱۹۸۴ تا ۱۹۹۲ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: رالف شومان

text: رالف شومان ورزشکار مرد رشتهٔ ورزش تیراندازی اهل کشور آلمان است. وی در بین سال‌های ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۸ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: رامونا پورتویچ

text: رامونا پورتویچ ورزشکار زن رشتهٔ قایق‌رانی اهل آلمان است. وی در بین سال‌های ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۶ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: سامپا لایونن

text: سامپا لایونن ورزشکار مرد رشتهٔ دوگانه زمستانی اهل کشور فنلاند است. وی در بین سال‌های ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۲ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک زمستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: یانگ وی

text: یانگ وی ورزشکار مرد رشتهٔ ژیمناستیک اهل کشور چین است. وی در بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۸ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۵ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: یوکیو اندو

text: یوکیو اندو ورزشکار مرد رشتهٔ ژیمناستیک اهل کشور ژاپن است. وی در بین سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۸ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۷ مدال، شامل ۵ مدال طلا و ۲ نقره را کسب کرد.


title: یوکیو اندو

text: وی در ۲۵ مارس ۲۰۰۹ بر اثر سرطان مری درگذشت.


title: آندریا پولاک

text: آندریا پولاک (؛ ۸ مه ۱۹۶۱ در شورین – ۱۳ مارس ۲۰۱۹) ورزشکار زن رشتهٔ شنا اهل کشور آلمان شرقی بود. وی در بین سال‌های ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۰ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۶ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۳ نقره را کسب کرد. وی در ۱۳ مارس ۲۰۱۹ درگذشت.


title: هوبرت وان اینیس

text: هوبرت وان اینیس ورزشکار مرد رشتهٔ تیراندازی با کمان اهل کشور بلژیک است. وی در بین سال‌های ۱۹۰۰ تا ۱۹۲۰ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۹ مدال، شامل ۶ مدال طلا و ۳ نقره را کسب کرد.


title: ایزابل ورت

text: ایزابل ورت متولد ۲۱ ژوئیه ۱۹۶۹ میلادی در راینبرگ، ورزشکار زن رشتهٔ سوارکاری اهل کشور آلمان است. او در پنج دورهٔ المپیک (۱۹۹۲، ۱۹۹۶، ۲۰۰۰، ۲۰۰۸، ۲۰۱۶) موفق به دریافت مدال شده‌است که ده عدد از آنها طلا بوده‌است. وی دارندهٔ رکورد بیشترین تعداد مدال المپیک در بین ورزشکاران رشتهٔ سوارکاری است.


title: ایزابل ورت

text: ایزابل ورت در پنج المپیک و در سالهای ۱۹۹۲، ۱۹۹۶، ۲۰۰۰، ۲۰۰۸، ۲۰۱۶ شرکت کرده‌است و موفق به دریافت ده مدال شده‌است که شش عدد از آنها مدال طلا بوده‌اند. او همچنین در مسابقات قهرمانی درساژ جهان هفت مدال بدست آورده که شش تای آنها طلا بوده‌است.او همین‌طور چندین بار در مسابقات قهرمانی درساژ اروپا شرکت داشته‌است که موفق به دریافت چند مدال طلا، نقره و برنز نیز شده‌است. در المپیک سال ۲۰۰۸ او قهرمانی درساژ تیمی را به همراه هم تیمی‌هایش هایکه کمه و نادین کپلمان بدست آورد. در المپیک ۲۰۱۶ ایزابل ویرت یکبار دیگر و اینبار به همراه کریستینا اشپرهه و دوروتی اشنایدر و سونکه روتنبرگر قهرمانی درساژ تیمی را بدست آورد. چند روز پس از آن او مدال نقرهٔ انفرادی را نیز در بخش انفرادی به این عنوان اضافه کرد و چهارمین مدال نقرهٔ انفرادی را در المپیک بدست آورد.


title: ایزابل ورت

text: ایزابل ورت در مسابقات اسب جیگولو را که مالکیت آن با مربیش اووه شولتن-بامر از سال ۱۹۸۶ تا ۲۰۰۱ می‌راند. ایزابل ورت همگی عناوین خود را در بین سالهای ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۰ را همراه جیگولو بدست آورد. در سال ۲۰۰۶ او سواری با اسب واروم نیشت اف‌آرآچ را آغاز کرد که به همراه این اسب موفق شد تا در جام جهانی درساژ در لاس وگاس به قهرمانی برسد. واروم نیشت در سال ۲۰۱۲ بازنشسته شد. ایزابل ورت در المپیک پکن با اسبی به نام ساچمو شرکت کرد؛ که این اسب نیز در سال ۲۰۱۱ بازنشسته شد. در سال ۲۰۱۰ ورت با اسبی به نام "ای‌آی سانتو" در مسابقات بین‌المللی شرکت می‌کرد؛ تا زمانی که این اسب در سال ۲۰۱۶ به سوارکار اسپانیایی خوزه آنتونیو گارسیا منا داده شد. در سال ۲۰۱۶ لو به همراه اسبی به نام ویگلد ٱلد در مسابقات شرکت کرد که توانست مدال طلای تیمی و نقرهٔ انفرادی را در المپیک ریو بدست بیاورد.


title: ایزابل ورت

text: ایزابل ورت با شرکت بیتس استرالیا جهت ساخت و گسترش زین اسب برای ورزش درساژ که در بیتس و وینتک قابل دسترس است همکاری دارد.


title: ایزابل ورت

text: در ۲۴ ژوئن ۲۰۰۹ مادهٔ ممنوعهٔ فلوفنازین در نمونه ای از اسب ایزابل ورت با نام ویسپر در رقابتهای ویتسون شهر ویسبادن پیدا شد. او از تمامی بازیهای بین‌المللی که توسط فدراسیون جهانی سوارکاری انجام می‌شد تعلیق شد. در ۲ سپتامبر ۲۰۰۹ این تعلیق توسط فدراسیون جهانی سوارکاری از ۲۳ ژوئن برای مدت ۶ ماه اعمال شد.


title: رساله ابوحفض سغدی

text: فرهنگ ابوحفص سُغدی تألیف ابوحفص حکیم بن احوص سُغدی سمرقندی که موسیقی‌دان و از نخستین شاعران پارسی‌گوی و هم عصر حنظله بادغیسی و عباس مروزی (شاعر سدهٔ چهارم هجری)بوده‌است.


title: رساله ابوحفض سغدی

text: این فرهنگ تا اوایل سدهٔ ۱۱ ق در دست فرهنگ‌نویسان بوده‌است. زبان اهالی ماوراء النهر در آن هنگام فارسی بوده و زبان عربی زبان علمی به شمار می‌آمده‌است و ایرانیان فرهنگ‌های عربی - فارسی زیادی را به رشته تحریر در آوردند این کتاب امروز در کتابخانه‌ای وجود ندارد. محمد معین در پیشگفتار فرهنگ معین معتقد است که این فرهنگ اولین فرهنگ فارسی نوشته شده‌است که از آن اثری نیست.


title: رساله ابوحفض سغدی

text: سید محمد علی داعی‌الاسلام نیز در مقدمهٔ فرهنگ نظام معتقد است که فرهنگ سغدی «اکنون در هیچ کتابخانه بزرگ جهان» پیدا نمی‌شود.


title: رساله ابوحفض سغدی

text: سعید نفیسی معتقد است که برخی از فرهنگ نویسان معروف مانند جمال الدین انجو، سروری و تتوی در تألیف آثار خود از لغت نامه‌ای منسوب به ابوحفص استفاده کرده‌اند ولی از آنجا که شعرهای شاهدی که این مولفان از لغت‌نامهٔ یادشده برای واژه‌های خود نقل کرده‌اند، از شاعران سده‌های ۴ و ۵ قمری (مانند ناصر خسرو و عنصری) است، باید این ابوحفص را شخص دیگری و زمان او را پس از سدۀ ۵ قمری دانست.


title: ایوان پاتسیوکین

text: ایوان پاتسیوکین ورزشکار مرد رشتهٔ کانو اهل رومانی بود. وی در بین سال‌های ۱۹۶۸ تا ۱۹۸۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی شرکت کرد. او در مجموع ۷ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۳ نقره را کسب کرد.


title: کتی ویلهلم

text: کتی ویلهلم متولد ۲ اوت ۱۹۷۶ در شهر اشمالکالدن ورزشکار زن رشتهٔ بیاتلون اهل کشور آلمان است. وی در بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۶ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک زمستانی در مجموع ۶ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۳ نقره را کسب کرد.


title: لوسین گودن

text: لوسین گودن ورزشکار مرد رشتهٔ شمشیربازی اهل کشور فرانسه است. وی در بین سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۲۸ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۷ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۳ نقره را کسب کرد.


title: لیوبو یگورووا

text: لیوبو یگورووا ورزشکار زن رشتهٔ اسکی صحرانوردی اهل کشور روسیه است. وی در بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک زمستانی در مجموع ۹ مدال، شامل ۶ مدال طلا و ۳ نقره را کسب کرد.


title: ربکا سانی

text: ربکا سانی ورزشکار زن رشتهٔ شنا اهل کشور ایالات متحده آمریکا است. وی در بین سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۶ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۳ نقره را کسب کرد.


title: ویله ریتولا

text: ویله سانتینو ورزشکار مرد رشتهٔ دو و میدانی اهل فنلاند است. وی در بین سال‌های ۱۹۲۴ تا ۱۹۲۸ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۸ مدال، شامل ۵ مدال طلا و ۳ نقره را کسب کرد.


title: دون فریزر

text: دون فریزر ورزشکار زن رشتهٔ شنا اهل کشور استرالیا است. وی در بین سال‌های ۱۹۵۶ تا ۱۹۶۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۸ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۴ نقره را کسب کرد.


title: کورنلیا اندر

text: کورنلیا اندر ورزشکار زن رشتهٔ شنا اهل کشور آلمان شرقی است. وی در بین سال‌های ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۶ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۸ مدال، شامل ۴ مدال طلا و ۴ نقره را کسب کرد.


title: ویلهلم کارلبرگ

text: ویلهلم کارلبرگ ورزشکار مرد رشتهٔ ورزش تیراندازی اهل کشور سوئد است. وی در بین سال‌های ۱۹۰۸ تا ۱۹۲۴ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۷ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۴ نقره را کسب کرد.


title: کاتالین کوواچ

text: کاتالین کوواچ ورزشکار زن رشتهٔ قایق‌رانی اهل کشور مجارستان است. وی در بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۲ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۸ مدال، شامل ۳ مدال طلا و ۵ نقره را کسب کرد.


title: تفاسیر فی لغةالفرس

text: تفاسیر فی لغةالفرس یک فرهنگ لغت تألیف شرف‌الزمان قطران بن منصور اُرمَوی، شاعر معروف سدهٔ پنجم هـ. ق (متوفی در ۴۶۵ هـ. ق) است که بنا به حوادث تاریخی، اکنون اثری از آن دردست نیست.


title: تفاسیر فی لغةالفرس

text: ناصرخسرو، شاعر و سفرنامه‌نویس معروف، در "سفرنامهٔ" خود در سال ۴۳۸ هـ. ق می‌گوید: «شاعری را دیدم شعر نیک می‌گفت، اما زبان فارسی (دری) نیکو نمی‌دانست». مراد او شرف‌الزمان قطران بن منصور اُرمَوی، شاعر معروف (درگذشته در سال ۴۶۵ هـ. ق) است که کتاب لغتی داشته‌است.


title: تفاسیر فی لغةالفرس

text: در "فرهنگ جهانگیری" آمده‌است که فرهنگ اُرمَوی سیصد لغت داشته، و دکتر محمد معین در پیشگفتار "فرهنگ فارسی معین" آن را نخستین فرهنگ ایرانی نامیده‌است.


title: مجمع‌الفرس

text: فرهنگ مجمع‌الفرس در سال ۱۰۰۸ ق. توسط "محمد قاسم بن حاج محمد کاشانی" (متخلص به سروری) با مطالعهٔ ۱۶ نسخه از فرهنگ‌های گوناگون فارسی- عربی (و برعکس) و حذف واژه‌های عربی و افزودن شواهد شعری از شعرهای بزرگان شعر فارسی به نام شاه عباس اول صفوی تألیف شده‌است.


title: مجمع‌الفرس

text: مؤلف در سال ۱۰۲۸ ق با دیدن چند فرهنگ دیگر تألیف خود را تصحیح و تکمیل‌تر کرده‌است که در سه جلد در اوایل دههٔ ۴۰ در تهران به چاپ رسیده‌اند.


title: فرهنگ معیار جمالی

text: فرهنگ معیار جمالی، نوشتهٔ شمس‌الدین محمد فخری اصفهانی است که به نام «شیخ ابواسحاق فارس» نوشته و در سال ۱۳۰۳ ه.ق به کوشش کارل زالمان در روسیه منتشر شده‌است.


title: فرهنگ معیار جمالی

text: دکتر صادق‌کیا، در این باره می‌گوید: «شمس فخری، روش اسدی توسی را در واژه‌نویسی دنبال کرده‌است و هر حرف را یک باب کرده و باب‌ها را به ردیف الفبای کنونی فارسی آورده‌است»


title: فرهنگ معیار جمالی

text: برخی زبان‌شناسان مانند مؤلف فرهنگ نظام معتقدند که: «او روش فرهنگ‌نویسی را درست رعایت نکرده و جعل‌هایش موجب گمراهی دیگر فرهنگ‌نویسان شده‌است»


title: فرهنگ معیار جمالی

text: دکتر صادق‌کیا می‌افزاید: «گاهی شمس فخری، معنی واژه‌ها را نیز نادرست آورده‌است»


title: کوزه بانوی رقصان

text: کوزه بانوی رقصان یا بطری بانوی رقصان یکی از آثار فلزی به جای مانده از هنر ساسانیان است. روی این کوزهٔ از جنس نقره، زرکوب شده‌است. طرح روی ظرف چهار زن آراسته را در حال پایکوبی و رقص نمایش می‌دهد. این اثر اشاره به جشنواره‌ها و مراسم‌های مذهبی باشکوه و تجملی در دوران ساسانیان دارد.


title: کوزه بانوی رقصان

text: این ظرف زینتی دارای شکل کلی تخم مرغی شکل و گرد است که با مهره‌های یک رشته گردنبند شکل در گلوگاه بطری پیراسته شده‌است. بدنه ظرف زرکوب شده‌است. پایین و گردنه کوزه و همچنین پیکره‌های تراشیده شده روی اثر زرکوب نشده‌است. چهار زن رقصنده بر روی کوزه به حالت قدم زنان و صف کشیده در حال رقص هستند. یک پای بانوان بالای زمین و دست هایشان باز می‌باشند. در دستان رقصنده‌ها پرنده و شاخ و برگ درختان است. زنان رقصنده همچنین لباسی بدن نما و چسبان بر تن دارند به طوریکه ضمن پوشاندن بازوهایشان به بدنشان نیز چسبیده‌است. آنها همچنین یک ردای پلیسه دار بر تن دارند که از قسمت آرنج نگاه داشته شده‌است.


title: گوردون فریمن

text: دکتر گوردون فریمن یک شخصیت ساختگی در مجموعه بازی‌های ویدئویی "نیمه‌عمر" از شرکت ولو و قهرمان اصلی این سری است که توسط گیب نیوئل خلق شده‌است و بوسیلهٔ نیوئل و مارک لیدلا طراحی شده‌است. او یک دانشمند فیزیک نظری است که مجبور به حمایت از نسل بشر در مقابل بیگانگان و نیروهای انسانی دیگر که نتیجه شکست در تحقیقات آزمایشگاهی هستند، است. به منظور القا شخصیت او به بازیکن، گوردون به هیچ وجه حرف نمی‌زند، هیچ میان پرده‌ای در بازی وجود ندارد و تمام اعمال از چشمان گوردون دنبال می‌شود که تقریباً در تمام زمان نیز بازیکن کنترل او را در اختیار دارد. تصاویر گوردون فقط بر روی جلد بازی، فهرست صفحه‌ها و همچنین تبلیغات بازی دیده می‌شود. طراح بازی گیب نیوئل، دادن ظاهر و صدا به گوردون در بازی را به صراحت رد کرده‌است.


title: گوردون فریمن

text: گوردون در اولین سری این مجموعه یعنی نیمه‌عمر به همگان معرفی شد و بعد از آن تقریباً در تمام این مجموعه حضور دارد. او دانشمندی بود که در مرکز تحقیقات بلک میسا مشغول کار بود. او در آنجا در حال یک آزمایش بطور اتفاقی موفق به باز کردن درگاه چندبعدی شد، که باعث آزادشدن موجودات عجیبی به این مجموعه گردید.


title: گوردون فریمن

text: در زمان واقعه بلک میسا، گوردون فریمن ۲۷ ساله بود و هیچ خویشاوندی نداشت. گوردون فارغ‌التحصیل دانشگاه ام‌آی‌تی است و مدرک پی‌اچ‌دی خود را در رشته فیزیک نظری از آنجا دریافت کرد. اولین قهرمانان او آلبرت اینشتین، استیون هاوکینگ و ریچارد فاینمن بودند. پس از مشاهده یک سری آزمایش‌ها دربارهٔ انتقال اجسام که توسط مؤسسه تحقیقات اینسبروک اتریش انجام شده بود، این برنامه‌ها تمام فکر او را مشغول کرد. اما در نهایت او از سرعت کم انتقال در تحقیقات دانشگاه ناامید شد، و شروع به جستجوی کار در خارج از محدوده آموزش و پرورش کرد. به‌طور اتفاقی استاد ام‌آی‌تی گوردون، دکتر آیزاک کلینر مسئول یک پروژه تحقیقاتی در بخش دولتی بود، یک مرکز تحقیقات یکپارچه که با نام مرکز تحقیقات بلک میسا شناخته می‌شد، و به فریمن پیشنهاد کار داد. او نیز به امید اینکه حده‌اقل بخشی از این بودجه عظیم صرف برنامه‌های غیرنظامی در محاسبات کوآنتومی و اخترفیزیک می‌شود، با این پیشنهاد موافقت کرد.


title: نظریه قهرمانانه اختراع‌ها و پیشرفت‌های علمی

text: نظریهٔ قهرمانانهٔ اختراع‌ها و پیشرفت‌هایِ علمی فرضیه‌ای است که می‌گوید شخصیت‌هایِ اصلیِ اختراع‌ها یا کشف‌هایِ علمی، قهرمان‌هایی یکتا هستند، نابغه‌ها و ابر-دانشمندانی که به موفقیتی عظیم در آن حوزه دست یافته‌اند. نظریهٔ رقیب، نظریهٔ کشف چندگانه است که می‌گوید بیشترِ کشف‌ها و اختراع‌ها، به صورتِ همزمان توسطِ چند شخصِ مختلف و مستقل کشف شده‌اند.


title: انسان در جستجوی معنا

text: انسان در جستجوی معنا (انگلیسی: Man's Search for Meaning) اثر ویکتور فرانکل، روان‌پزشک، عصب‌شناس و پدیدآورندهٔ لوگوتراپی است که در سال ۱۹۴۶ منتشر شد. این کتاب در بر دارندهٔ خاطرات فرانکل از وضعیت خود و سایر قربانیان اردوگاه‌های کار اجباری آلمان در خلال جنگ دوم جهانی است. فرانکل در این کتاب به عنوان یک روان‌شناس اگزیستانسیالیست به اهمیت جستجوی معنا برای زندگی، در سخت‌ترین شرایط زندگی می‌پردازد و ضمن روایت خاطراتش از اردوگاه‌های کار اجباری، تلاش می‌کند که نگرش جدیدش را در روان‌شناسی (لوگوتراپی) تبیین کند.


title: انسان در جستجوی معنا

text: بیش از ۹ میلیون نسخه از این کتاب تأثیرگذار تا زمان مرگ ویکتور فرانکل در سال ۱۹۹۷ در آمریکا فروخته شد، به ۲۴ زبان زندهٔ دنیا ترجمه شد و ۷۳ بار تجدید چاپ شد.


title: انسان در جستجوی معنا

text: این کتاب با ترجمه حسینعلی میرشاهی توسط انتشارات پر و ترجمه مشترک نهضت صالحیان (فرنودی مهر) و مهین میلانی توسط انتشارات درسا چاپ شده‌است.


title: انسان در جستجوی معنا

text: ذهن انسان به‌طور ناخودآگاه دست به تولید معنا، بر اساس تجارب، دانش و تفکرات خویش، می‌زند. معنای زندگی هر شخصی، برمبنای جهان‌بینی و نگاه وی نسبت به رخدادهای طبیعی و اتفاقات اجتماعی، تعیین می‌گردد.


title: هانا (فیلم ۲۰۱۱)

text: هانا یک فیلم اکشن مهیج اروپایی-آمریکایی محصول سال ۲۰۱۱ به کارگردانی جو رایت است. نقش اول فیلم سورشا رونان می‌باشد و بازیگرانی همچون اریک بانا و کیت بلانشت در این فیلم ایفای نقش می‌کنند. "هانا" ۸ آوریل ۲۰۱۱ در آمریکا و ۶ مه ۲۰۱۱ در اروپا اکران شد.


title: هانا (فیلم ۲۰۱۱)

text: داستان درباره یک دختر ۱۶ ساله به نام هانا است که توسط پدرش اریک هلر در فنلاند تمرین داده می‌شود تا تبدیل به یک آدمکش حرفه‌ای شود. هانا از دوسالگی توسط اریک که یک مامور سابق سازمان سیا بود تعلیم داده می‌شد. اریک با دانستن رازی که نمی‌توانست آن را فاش سازد، سازمان را ترک کرده و به مکانی نامعلوم در قطب شمال رفت. ماریسا وایگلر یک افسر سازمان سیا قصد کشتن اریک را داشت. اریک نیز به هانا برای کشتن ماریسا آموزش داده بود. هانا کتاب‌های متل زیادی می‌خواند و دانش فراوانی درباره رزم جنگ داشت و حتی به راحتی می‌توانست به چندین زبان مختلف صحبت کند. به دلیل تمریناتی که به دور از تمدن داشت، با فرهنگ و تکنولوژی روز برخورد نداشت.


title: هانا (فیلم ۲۰۱۱)

text: در یکی از شبها هانا به اریک گفت که دیگر آماده‌است. اریک نیز فرستنده‌ای نزد او آورد که با زدن سوئیچ قادر بود دنیای خارج را از وجود آنها باخبر سازد. اریک نیز به هانا گفت اگر ماریسا او را پیدا کند دستبردار نیست تا یکی از آنها کشته شوند و این آزادی عمل را به هانا داد تا خود تصمیم بگیرد. بعد از گذشت مدتی هانا به آرامی سوئیچ را فشار داد و سیگنال محل زندگیشان را برای ماریسا فرستاد. ماریسا نیز تیمی را به آنجا فرستاد اما...