title: گورستان دربن کاو

text: گورستان دربن کاو مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کوهدشت، بخش طرهان، دهستان طرهان، ۱/۲ کیلومتری شمال غرب روستای اولاد نقی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: یخدان سنگان

text: یخدان سنگان مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در سنگان، ابتدای ورودی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آسیاب‌آبی شماره ۲ ایوانکی

text: آسیاب آبی شماره ۲ ایوانکی مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، شمال شهر ایوانکی، شرق مسیل رودخانه فصلی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده اسحاق (گرمسار)

text: امامزاه اسحاق مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، دهستان ایوانکی، مرکز روستای کرک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام قنات شور

text: بقایای حمام قنات شور مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، دهستان ایوانکی، ۳۰۰ متری شرق روستای متروکه گلستانه، ۹۰۰ متری جنوب شرق روستای جنت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آسیاب بان گوری

text: آسیاب بان گوری مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان دیره، ۴۵۷ متری شمال شرق روستای دارون ۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه نصرت الممالک

text: خانه ی نصرت الممالک یادگار دوران قاجار است و در اختیارآباد - خیابان طالقانی- روبروی کوچه ی 18 قرار دارد. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۳۰۶۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه نصرت الممالک

text: مردم بومی و محلی اختیار آباد این خانه را با نام خانه ی مادر محمود کیشبون می شناسند!


title: گورستان چشمه غلامی

text: قبرستان چشمه غلامی مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان گواور، ۱۵۰ متری جنوب غرب روستای چشمه غلامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان علیرضاوندی ۱

text: قبرستان علیرضاوندی ۱ مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۷۰۰ متری جنوب روستای علیرضاوندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان پاون مکر

text: گورستان پاون مکر مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان ویژنان، ۲۰ متری شرق روستای پاون مکر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان سماوات

text: قبرستان سماوات مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گیلانغرب، بخش گواور، دهستان گواور، ۷۰ متری جنوب غربی روستای سماوات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام عامری

text: حمام عامری مربوط به دوره قاجار است و در اختیارآباد، کوچه انتهایی خیابان معلم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آسیاب افشارآباد

text: بقایای آسیاب افشارآباد مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان دیره، ۳۵۰ متری جنوب روستای افشارآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار طالب

text: آب‌انبار طالب مربوط به دوره قاجار است و در اردکان، تقاطع بلوار آیت‌الله خامنه‌ای، خیابان آیت‌الله فکور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان چم سورک سفلی

text: گورستان چم سورک سفلی مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان ویژنان، ۱/۱ کیلومتری جنوب شرق روستای چم سورک سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان باستانی بهرام‌وندی

text: قبرستان باستانی بهرام وندی مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گیلانغرب، بخش گواور، دهستان حیدریه(کفراور) ۱۰۰۰ متری جنوب غربی روستای بهرام وندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان درگه

text: قبرستان درگه مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گیلانغرب، بخش گواور، دهستان گواور، ۶۰۰ متری شمال شرقی روستای درگه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: یخچال بوزخانه

text: یخچال بوزخانه مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ماهنشان، بخش انگوران، دهستان قلعه جوق، داخل روستای کهریزبیگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد قصر منشی

text: مسجد قصر منشی مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، در نزدیکی خانه مشروطه (اصفهان) واقع در خیابان نشاط، کوچه قصر منشی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مناره کومز

text: بنای مناره کومز مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ماهنشان، بخش انگوران، دهستان انگوران، ۵۰۰ متری شمال غرب روستای کوسج سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه کهنه

text: تپه قلعه کهنه مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مسجد سلیمان، بخش اندیکا، دهستان چلو، شمال روستای سربازار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه درمیان

text: خانه درمیان مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، محله بیدآباد، خیابان مسجد سید، کوچه شهید مقراضگر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه تازه ناب وسطی ۲

text: تپه تازه ناب وسطی ۲ مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نهاوند، بخش مرکزی، روستای تازه ناب وسطی، تازه ناب دره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان که رنگی

text: قبرستان که رنگی مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان هرسین، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۶۰۰م جنوب غربی روستای چغا سعید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه روغن فروش

text: خانه تاریخی روغن فروش مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، کوچه علیقلی آقا، بعد از چهارسوق علیقلی آقا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان سرماج ۲

text: قبرستان ۲ سرماج مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان هرسین، بخش بیستون، دهستان شیرز، غرب روستای سرماج حسین خانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان چرمی

text: قبرستان چرمی مربوط به سده‌های متاخر اسلام است و در شهرستان کنارک، بخش زرآباد، دهستان غربی، ۶ کیلومتری جنوب غرب تی پیری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آسیاب‌های آبی کهره

text: بقایای آسیاب‌های آبی کهره مربوط به سده‌های متاخر اسلام است و در زمان حکومت لطفعلی خان بالاوند حاکم هلیلان بنا گردیده. این آسیاب‌های آبی در شهرستان چرداول، بخش هلیلان، دهستان هلیلان، ۲ کیلومتری غرب روستای کهره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ده‌سد

text: تپه ده سد مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اراک، بخش خنداب، دهستان جابرسیان، روستای ده سد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه استوه

text: تپه استوه مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اراک، بخش خنداب، دهستان سنگ سفید، روستای استوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قوزه زن ۱

text: تپه قوزه زن ۱ مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اسفراین، بخش بام و صفی آباد، دهستان بام، حاشیه غربی روستای قوزه زن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چهارشوت تپه سی ۲

text: تپه چهارشوت تپه سی ۲ مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زنجان، بخش مرکزی، دهستان قلتوق، ۱۰۰ متری شمال شرقی روستای شیخ جابر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: محوطه شیرزاد

text: محوطه شیرزاد مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زنجان، بخش مرکزی، دهستان بوغدا کندی، ۳ کیلومتری شمال شرق روستای کاوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه سردار دادخداخان دهنو

text: تپه قلعه سردار دادخداخان دهنو مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زهک، بخش مرکزی، ۱ک متری شمال شرقی روستای دهنو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان اسحاق‌آباد

text: قبرستان اسحاق آباد مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرباز، بخش پیشین، دهستان پیشین، جنوب روستای اسحاق آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کلندانی ۲

text: محوطه کلندانی ۲ مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کنارک، بخش زراباد، دهستان غربی، ۴۰ کوچه مغرب جهلو، ۶۰۰م شمال روستای کلندانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کلندانی ۱

text: محوطه کلندانی ۱ مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کنارک، بخش زرآباد، دهستان غربی، ۶۰۰ متری شمال روستای کلندانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه قلعه بن داوود

text: محوطه قلعه بن داوود مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کنارک، بخش کنارک، بخش زرآباد، دهستان شرقی، ۱۰ کیلومتری شمال روستای بگی هنز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه پیر سرور

text: محوطه پیر سرور مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کوثر، بخش فیروز، دهستان زرج آباد، روستای زناب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پیرنق

text: تپه پیر نق مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کوثر، بخش فیروز، دهستان سنجبد جنوبی، روستای مشکول واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان تاریخی چنداب

text: قبرستان تاریخی چنداب مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، دهستان ایوانکی، ۱۵ کیلومتری جاده آسفالته شهر ایوانکی به روستای چنداب، جنوب غرب روستای چنداب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان تاریخی چنداب

text: چنداب شهرپراب است


title: برج آرامگاهی روستای چنداب

text: برج آرامگاهی روستای چنداب مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، دهستان ایوانکی، ۱/۲ کیلومتری جنوب غرب روستای چنداب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام قلعه کافر

text: بقایای حمام قلعه کافر مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، دهستان ایوانکی، دامنه شمالی رشته کوه جنوب روستای دزک، شمال مسیل رودخانه شور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده خوشنام

text: امامزاده خوشنام مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، دهستان ایوانکی، ۶/۳ کیلومتری شمال شرق روستای بهورد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل زکی

text: پل زکی مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گیلانغرب، بخش گواور، ۳۰۰ متری جنوب شهر سرمست واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه سلیمان کندی

text: محوطه سلیمان کندی مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ماهنشان، بخش انگوران، دهستان انگوران، ۴ کیلومتری جنوب روستای قواق سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه چنگا

text: محوطه چنگا مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اندیکا، بخش چلو، دهستان للر کتک، ۱/۵ کیلومتری شمال غرب روستای کتک بزرگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت بخش چلو ۱۰۶۲۵ نفر بوده‌است.


title: تپه حمام کهنه

text: تپه حمام کهنه مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان هرسین، بخش مرکزی، دهستان شیرز، ۲۰۰ متری غرب روستای علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه هله بگ

text: تپه هله بگ مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان هرسین، بخش بیستون، شهر بیستون، ۱ کیلومتری جنوب غربی شهرک الزهراء واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه کهکشان

text: خانه کهکشان مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان ابن سینا، چهارراه بابا قاسم، میدان شهشهان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه کهکشان

text: این خانه در کنار خانه قزوینی‌ها قرار دارد.


title: تپه قلعه تپه سی

text: تپه قلعه تپه سی مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام َ است و در شهرستان زنجان، بخش مرکزی، دهستان بوغدا کندی، ۰/۸ کیلومتری شمال روستای گل بلاغی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان بان شیب

text: قبرستان بان شیب مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام سدهٔ ۶ تا ۹ ه.ق است و در شهرستان نیکشهر، بخش قصرقند، دهستان ساربوگ، ۵۰۰ متری شرق روستای کوشک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه پیرعطا

text: مقبره پیرعطا مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان پامنار،سه راه دانگی، نبش کوچه مشیرخلوت، پلاک ۱۴۶ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۳۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه پیرعطا

text: مقبره پیر عطا، آرامگاه یکی از نوادگان موسی بن جعفر می باشد که سید العلما پیرعطا نامیده شده است. مقبره و صحن اطراف آن طبق گفته متولی امامزاده در حدود ۲۵۰ الی ۳۰۰ سال پیش احداث گردیده است. تارخ حک شده بر لبه بدنه بیرونی دیوار نمای شمالی در حیاط سال ۱۲۱۴ ه.ق را نشان می دهد که سال بازسازی بنا می باشد. نوع مالکیت بنا وقفی است و در تاریخ ۲۲ مرداد ۱۳۸۴ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.


title: محوطه بنالک

text: محوطه بنالک مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام سده‌های ۶ تا ۹ ه.ق است و در شهرستان زرآباد دهستان زرآباد غربی، ۴۰ کیلومتری غرب جهلو، ۳ کیلومتری شمال غرب میر آباد، ۳۰۰ متری غرب روستای بنالک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان تنگ دوکی

text: قبرستان تنگ دوکی مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام تا دوره دوره معاصر است و در شهرستان کنارک، بخش زرآباد، دهستان غربی، ۴۰ کیلومتری غرب جهلو، ۲ کیلومتری شمال غرب روستای تنگ دوکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام پامنار

text: حمام پامنار مربوط به دوره قاجار است و در تهران، غرب خیابان پامنار، ۲۰۰ متری شمال مسجد پامنار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۳۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان بصره

text: قبرستان بصره مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام تا سده‌های دوره معاصر است و در شهرستان کنارک، بخش زرآباد، دهستان غربی، ۵ کیلومتری جنوب غرب روستای جماسکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کوره آجرپزی قدیم باغ نو

text: کوره آجرپزی قدیم باغ نو مربوط به دوره قاجار است و در خرم‌آباد، منطقه باغ نو خضر، ۲۰۰ متری شمال پل شکسته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه تق و توق

text: محوطه تق و توق مربوط به سده‌های میانه اسلام است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان چله، شمال جادهٔ اصلی گیلان غرب، ایلام نرسیده به روستای کاسه کران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان کورنگ

text: قبرستان کورنگ مربوط به سده‌های میانه تا سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کنارک، بخش زرآباد، دهستان غربی، ۴۰ کیلومتری شمال غرب روستای جوزدر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان تنگ شوشکی

text: قبرستان تنگ شوشکی مربوط به سده‌های میانه تا متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کنارک، بخش زرآباد، ۷۰ کیلومتری شمال غرب جهلو، منطقه بارچک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حوض‌انبار ناده

text: حوض انبار ناده مربوط به دوره قاجار است و در خواف، ابتدای ورودی شهر، بلوار وحدت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان لحویی

text: قبرستان لحویی مربوط به سده‌های میانه تامتاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کنارک، بخش زرآباد، دهستان غربی، ۳ کیلومتری شمال شرق روستای گنجک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سنگ‌نگاره بیرجند

text: سنگ نگاره بیرجند مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ایرانشهر، بخش مرکزی، دهستان نایگون، ۱۶ کیلومتری جنوب روستای اله آباد نایگون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد بلال

text: مسجدبلال مربوط به دوره قاجار است و در خواف، خیابان شهاب، کوچه مسجد جامع، فرعی سمت راست واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه یک سیاه بید سفلی

text: تپه یک سیاه بید سفلی مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۷۰۰ متری جنوب و جنوب غرب روستای سیاه بید سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان بگی هنز

text: قبرستان بگی هنز مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کنارک، بخش زرآباد، دهستان شرقی، ۲۵ کیلومتری جنوب شرق جهلو، ۳ کیلومتری شمال بگی هنز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بقایای کاروانسرا

text: بقایای کاروانسرا مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کوثر، بخش فیروزآباد، دهستان سنجبد جنوبی، روستای افشار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه کافر

text: بقایای قلعه کافر مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، دهستان ایوانکی، روستای دزک، ارتفاعات جنوب روستا، ۵۵۰ متری جنوب حمام تاریخی روستای دزک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار کاروانسرای شاه عباسی

text: آب‌انبار کاروانسرای شاه عباسی ایوانکی مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، شهر ایوانکی، شرق کاروانسرای شاه عباسی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آب‌انبار کاروانسرای شاه عباسی

text: متأسفانه به علت کم توجهی، این مکان به شدت در حال تخریب و نابودی است.


title: تپه گوور کندی

text: تپه گوور کندی مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ماهنشان، بخش مرکزی، دهستان ماهنشان، ۲ کیلومتری جنوب روستای گندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای ناصریه

text: کاروانسرای ناصریه مربوط به دوره قاجار است و در رفسنجان، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه چال شیخ احمد

text: محوطه چال شیخ احمد مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مسجد سلیمان، بخش اندیکا، دهستان کوشک، ۴۰۰ متری غرب روستای چال شیخ احمد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان شاه‌آباد

text: قبرستان شاه آباد مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان هرسین، بخش بیستون، دهستان شیرز، ۲۰۰ متری ضلع شمالی روستای شاه آباد سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بازار رفسنجان

text: مجموعه بازار رفسنجان مربوط به دوره قاجار است و در رفسنجان، محله علی‌آباد، بین خیابان انقلاب و خیابان بهشتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان سرماج ۱

text: قبرستان ۱ سرماج مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان هرسین، بخش بیستون، دهستان شیرز، روستای سرماج حسین خانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت بادگیردار قاجاری

text: عمارت بادگیردار قاجاری مربوط به دوره قاجار است و در ری، بزرگراه شهید آوینی، خیابان شهید سیلسپور، پلاک ۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۳۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قنات کهریز

text: قنات کهریز مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان هرسین، بخش مرکزی، دهستان شیرز، ۱/۶ کم شمال شرقی روستای چهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان سرکمر

text: قبرستان سرکمر مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان هرسین، بخش مرکزی، دهستان چشمه کبود، ۱/۵ کیلومتری شمال روستای پاسار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام حضرتی

text: حمام حضرتی مربوط به دوره قاجار است و در ری، خیابان حرم، نبش کوچه زراعی زنگنه، پلاک ۷۹ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۳۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: روستای کهنه نادرآباد

text: روستای کهنه نادرآباد مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان هرسین، بخش بستون، دهستان چمچمال، ۵۰۰ متری جنوب شرق روستای نادرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه جوب برزو

text: تپه جوب برزو مربوط به کلکولتیک - مفرغ است و در شهرستان چرداول، بخش هلیلان، دهستان هلیلان، ۲ کیلومتری شرق روستای چشمه ماهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان چهر ۲

text: قبرستان ۲ چهر مربوط به کلکولتیک جدید - دوره قاجار است و در شهرستان هرسین، بخش مرکزی، دهستان شیرز، ۵۰۰ متری جنوب غربی روستای چهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان روته ون ۳

text: قبرستان روته ون ۳ مربوط به متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان چله، ۱۰۰ متری شرق روستای روته ون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آسیاب ری

text: آسیاب ری مربوط به دوره قاجار است و در ری، غرب محله زور آباد، خیابان شهید علی نواز، نبش کوچه آسیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۳۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه خرابه مشیران

text: محوطه خرابه مشیران مربوط به متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مرادلو، دهستان یافت، روستای مشیران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام توده

text: حمام توده مربوط به متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام دوره صفوی است و در شهرستان صدوق، بخش مرکزی، شهر اشکذر، محله باغستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: محوطه گل آوه

text: محوطه گل آوه مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش مرکزی، دهستان حومه شمالی، ۱/۲ کیلومتری شمال غربی روستای برزه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بازار زرند

text: بازار زرند مربوط به دوره قاجار است و در زرند، خیابان امام خمینی، میدان امام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سیمانی علیا

text: تپه سیمانی علیا مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش مرکزی، دهستان حومه شمالی، ۲۵۰ متری شمال شرقی روستای سیمانی علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه بان چاله گورا

text: محوطه بان چاله گورا مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش مرکزی، دهستان حومه شمالی، ۱/۳ کیلومتری شرق روستای مله امیرخان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه محمدیانی

text: خانه محمدیانی مربوط به دوره قاجار است و در سبزوار، خیابان بیهق، بیهق ۲۷، پلاک ۴۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چیا مخان

text: تپه چیا مخان مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان چرداول، بخش هلیلان، دهسان هلیلان، ۱/۵ کیلومتری جنوب روستای چشمه ماهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه نظرآباد۱

text: تپه نظرآباد۱ مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، روستای متروکهٔ نظرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مزار رکن‌الدین محمود سنگانی

text: مزاررکن الدین محمود سنگانی مربوط به دوره قاجار است و در سنگان، ضلع شرقی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چاله زرین ۱

text: تپه چاله زرین ۱ مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان میان دربند، ۵۰۰ متری شمال غرب روستای گاودانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چاله زرین ۲

text: تپه چاله زرین ۲ مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان میان دربند، ۱ کیلومتری شمال غرب روستای گاودانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عمرمل ۳

text: تپه عمرمل ۳ مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۷۰۰ متری شمال شرق روستای عمرپل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌حصار سفید ۳

text: تپه حصار سفید ۳ مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، شرق روستای حصار سفید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بیجانه ۴

text: تپه بیجانه ۴ مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان درورود فرامان، ۵۰۰ متری شمال غرب روستای بیجانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عزیزآباد چغا سفید

text: تپه عزیز آباد چغا سفید مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۴۰۰ متری شرق روستای چغا سفید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چغا کبود ۲

text: تپه چغا کبود ۲ مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۱ کیلومتری غرب شمال غرب روستای چغا کبود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خونکه مرده

text: تپه خونکه مرده مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان کوهدشت، بخش طرهان، دهستان طرهان، ۲۰۰۰ متری جنوب غرب روستای اولاد نقی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چغاسبز

text: تپه چغا سبز مربوط به مس و سنگ است و در شهرستان هرسین، بخش بیستون، دهستان شیرز، ۴ کیلومتری جنوب غربی روستای شاه آباد سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه نوروزآباد ۲

text: تپه نوروزآباد ۲ مربوط به مس و سنگ- دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان میان دربند، ۱۰۰ متری شمال غرب و غرب روستای نوروزآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عمرمل ۱

text: تپه عمرمل ۱ مربوط به مس وسنگ - دوره سلجوقیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۴۰۰ متری جنوب روستای عمرپل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان بان کلکین

text: قبرستان بان کلکین مربوط به مفرغ است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش مرکزی، دهستان حومه شمالی، ۷۰۰ متری شمال روستای چفته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عمرمل ۴

text: تپه عمرمل ۴ مربوط به مفرغ است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۶۰۰ متری جنوب روستای عمرپل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گرد عالی خان

text: تپه گرد عالی خان مربوط به مفرغ است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۱۰۰ متری غرب روستای گلالی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شاه عباسی

text: تپه شاه عباسی مربوط به مفرغ است و در شهرستان کوهدشت، بخش مرکزی، دهستان گل گل، ۳۰۰ متری جنوب غرب روستای کمیر مالمیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان سیاگل

text: قبرستان سیاگل مربوط به مفرغ است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۱/۳ کم شمال روستای سیاگل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان حاجی غلامی

text: قبرستان حاجی غلامی مربوط به مفرغ است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان گورسفید، ۱ کم شمال شرقی روستای حاجی غلامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه هوشیار چله ۲

text: محوطه هوشیار چله ۲ مربوط به مفرغ است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان چله، ۲۰۰ متری جنوب روستای هوشیار چله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه رشمینه ۳

text: تپه رشمینه ۳ مربوط به مفرغ است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۶۳۰ متری جنوب غرب روستای علیرضاوندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قاسم‌آباد ۱

text: تپه قاسم‌آباد ۱ مربوط به مفرغ است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۶۰۰ متری غرب روستای قاسم آّباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان مرجان بابا مراد

text: قبرستان مرجان بابا مراد مربوط به مفرغ است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۷۵۰ متری جنوب غربی روستای مرجان بابا مراد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه چم سورک وسطی

text: محوطه چم سورک وسطی مربوط به مفرغ است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان ویژنان، جنوب شرق روستای چم سورک وسطی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه زیرچاه

text: تپه زیرچاه مربوط به مفرغ است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، دهستان حرم رود سفلی، روستای جریا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام باغ لله

text: حمام باغ لله مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان شریعتی، کوچه شماره ۱۳ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: حمام باغ لله

text: باغ لله ۲۰۰ سال سابقه دارد و قبلاً باغ بزرگی بوده که متعلق به «خواجه اتابک بزقوش» از عرفاً و سیاستمداران کرمان بوده و گرمابه‌ای هم که در این محله واقع شده نیز به دستور او ساخته شده‌است. به گواه تاریخ، این حمام از قدیمی‌ترین حمام‌های استان کرمان به‌شمار می‌رود.


title: حمام باغ لله

text: عکس داخل کادر: علی اکبر عبدالرشیدی


title: حمام باغ لله

text: این بنا به دلیل عدم نگهداری مناسب، در حال تخریب کامل می‌باشد. این حمام تا چندی پیش فعال بود ولی بعد از آن به دلیل بالا آمدن آبهای زیرزمینی تعطیل شد و هم‌اکنون به دلیل انباشته شدن فاضلاب در آن به منشأ بیماری‌های عفونی در منطقه تبدیل شده‌است. امکان ریزش آن ره گذران را تهدید می‌کند و به محلی برای تجمع معتادان تبدیل شده‌است.


title: دازگاره تخته

text: دازگاره تخته مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سمنان، بخش مهدیشهر، دهستان پشتکوه، روستای دازگاره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه میراب

text: تپه میرآب مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سمنان، بخش مهدیشهر، دهستان پشتکوه، روستای فولاد محله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تکیه ته باغ لله

text: تکیه ته باغ لله مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان شریعتی، کوچه شماره ۱۳ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه احمدخان

text: تپه احمدخان مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مرادلو، دهستان ارشق غربی، روستای ملالو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه سنگی قره آغاج

text: قلعه سنگی قره آغاج مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مرادلو، دهستان یافت، روستای قره اغاج کلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه یزدانی (مدرسه شهرداری)

text: خانه یزدانی (مدرسه شهرداری) مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، میدان شهدا، خیابان زرسیف واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قاری مزرعه سی

text: تپه قاری مزرعه سی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مراردلو، دهستان ارشق غربی روستای قاری مزرعه سی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قالاچیق

text: تپه قالاچیق مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مرادلو، دهستان یافت، روستای کنجوبه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قیزیللی داغ

text: تپه قیزیللی داغ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش ارشق، دهستان ارشق مرکز ی، روستای قورلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه زیر ری

text: تپه زیر ری مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، دهستان حرم رود سفلی، روستای اسکنان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه نیک‌اندیش

text: خانه نیک‌اندیش مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان سام، کوچه غفاری، پ۳ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کول‌تپه جنوبی

text: کول تپه جنوبی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - دوره اشکانیان است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش ارشق، دهستان ارشق شمالی، روستای دره بیگلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کاسه کران ۱۰

text: محوطه کاسه کران ۱۰ مربوط به هزاره دوم پیش از میلاد - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان چله، ۳۵۰ متری غرب روستای کاسه کران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه روبابان کوچک

text: تپه روبابان کوچک مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان گورسفید، ۴۰۰ متری غرب روستای روبابان کوچک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه جوخاص

text: تپه جوخاص مربوط به هزاره دوم و اول قبل از میلاد است و در شهرستان اراک، بخش مرکزی، دهستان مشهد میقان، روستای مبارک‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: باغ سالاری کلانتری

text: باغ سالاری کلانتری مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، میدان بیرم آباد، خیابان شهید صیاد شیرازی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه نو ۱

text: تپه قلعه نو ۱ مربوط به هزاره دوم و اول قبل از میلاد است و در شهرستان اراک، بخش مرکزی، دهستان معصومیه، روستای قلعه نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد گل مشکی

text: مسجدگل مشکی مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان دکتر چمران، کوچه شماره ۱۲، پلاک ۱۴ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه شمس‌آباد ۱۲

text: محوطه شمس‌آباد ۱۲ مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان ایرانشهر، بخش بمپور، دهستان بمپور غربی، روستای شمس‌آباد، ۱۵۰ متری شمال شرقی روستای شمس‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه شمس‌آباد ۹

text: محوطه شمس‌آباد ۹ مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان ایرانشهر، بخش بمپور، دهستان بمپور غربی، روستای شمس‌آباد، ۶۰۰ متری شمال شرق روستای شمس‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه دکالی

text: محوطه دکالی (دوکالی) مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان ایرانشهر، بخش بمپور، دهستان بمپور غربی، ۳ کیلومتری شمال غرب شهر بمپور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه شمس‌آباد ۱۱

text: محوطه شمس‌آباد ۱۱ مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان ایرانشهر، بخش بمپور غربی، ۹۰۰ متری شمال شرق روستای شمس‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پارود کلات ۱

text: تپه پارود کلات ۱ مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان سرباز، بخش پیشین، دهستان پیشین، ۴۰ کیلومتری جنوب راسک، ۱۵ کیلومتری جنوب پیشین و جنوب روستای مولا آباد، واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کچل ۲

text: تپه کچل ۲ مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، ۵۰ متری جنوب غرب تپه کچل ۱، ۲ کیلومتری شمال شرق روستای دستک علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه سید زین‌العابدین سجادیان

text: مقبره سید زین‌العابدین سجادیان مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان ۱۷ شهریور، کوچهٔ شماره ۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه هواران ۱

text: محوطه هواران ۱ مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد - دوره اشکانیان است و در شهرستان ایرانشهر، بخش مرکزی، دهستان نایگون، ۱۸/۵۰ کیلومتری جنوب شرق اله آباد نایگون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه هواران ۲

text: محوطه هواران ۲ مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد - دوره اشکانیان است و در شهرستان ایرانشهر، بخش مرکزی، دهستان نایگون، ۳۰ کیلومتری جنوب ایرانشهر، ۱۸ کیلومتری جنوب شرق روستای اله آباد نایگون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه داراخان۱

text: تپه داراخان۱ مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، ۱۰۰ متری غرب روستای تپه داراخان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سفید چغا دوده ۳

text: تپه سفید چغا دوده ۳ مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - دوره سلجوقیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۱۲۰ متری شرق و شمال شرق روستای سفید چغا دوده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بازار عزیز کرمان

text: بازار عزیز کرمان مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان شریعتی، کوچه ۲۱، بازار عزیز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه توللی

text: تپه توللی مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد - دوره اشکانیان - دوره سلجوقیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان میان دربند ، ۸۰۰ متری شمال غرب روستای توللی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ماران

text: تپه ماران مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد - دوره ایلخانی است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، زیر بافت روستای تپه ماران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: یخدان لنگر

text: یخدان لنگر مربوط به دوره قاجار و در روستای لنگر، بخش ماهان شهرستان کرمان خیابان ولیعصر، کنار قبرستان واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: یخدان لنگر

text: از قسمت‌های مختلف یخدان لنگر می‌توان به سایه انداز، مخزن یخ و حوضچه اشاره کرد که در مساحت ۷۰۰ متر مربع ساخته شده‌است. گودال یخ عمقی در حدود ۶ متر و شعاع ۵٫۷ متر دارد که از آن در انبار کردن یخ‌ها استفاده می‌کردند. حوضچه یخدان لنگر را در دو طرف یخدان ساخته بودند که به مرور از بین رفته‌است. دیوار سایه انداز را برای جلوگیری از تابش مستقیم نور خورشید بر یخدان با ارتفاع ۷ متر و از غرب به شرق ساخته بودند. برای کاهش فشار بر دیوار سایه انداز ۴ طاق نما در هر طرف ایجاد کرده‌اند که ضخامت دیوارها در قسمت پایین بیشتر از قسمت‌های فوقانی دیوار است. در بالای دیوار سایه انداز بقایای تزئینات کنگره‌ای شکلی دیده می‌شود. یخدان لنگر را با اندود کاهگل عایق کردند تا از ورود گرما به درون یخدان جلوگیری شود.


title: یخدان لنگر

text: در پشت دیوارهای بلند و قطور آن سطوحی صاف تعبیه می‌کردند که در شب‌های زمستان به‌طور یکنواخت روی آن آب قرار می‌گرفت و در سرمای شدید زمستان یخ می‌بست وظیفه دیوار بلند این بود که در طول روز از تابش آفتاب بر روی آب‌های منجمد شده قبلی جلوگیری کند در صورتی که در شرق و غرب کمی آفتاب بر روی سطوح یخ‌گیری می‌تابید آن وقت در این نقاط هم دیوارهای جانبی بنا می‌کردند.


title: یخدان لنگر

text: مقدار آبی که هر شب روی توده‌های منجمد از یخ‌های قبلی هدایت می‌شد تا حدودی بود که سرمای یک شب بتواند آن را منجمد سازد یا به عبارت دیگر ارتفاع آب روی سطوح یخ گیر از چند سانتی‌متر تجاوز نمی‌کرد این شرط فنی به خوبی می‌رساند که یخچال سازان مجبور بودند با کمال دقت سطوح یخ‌گیری را طراز کنند.


title: یخدان لنگر

text: پس از آن تقریباً قطر یخ به ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر می‌رسید، یخ‌ها را قطعه قطعه کرده و به داخل یخدان که در مجاورت سطوح یخ‌گیری قرار داشت می‌بردند و انبار می‌کردند. در کف یخدان، یک یا چند چاه پیش‌بینی شده بود تا آب هائی که احتمالاً در فصل گرما از آب شدن یخ‌ها به وجود می‌آمد از کف یخدان دور گردد و روی هر طبقه از یخ‌ها مقداری کاه می‌ریختند تا از چسبیده شدن آن‌ها به یکدیگر جلوگیری شود.


title: تپه خانم

text: تپه خانم مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد - عصر آهن - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، ۲۰۰ متری غرب روستای تایشه‌ای واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه اطراف شهر سوخته ۳۸۶

text: تپه اطراف شهر سوخته ۳۸۶ مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد - سده‌های ۹ تا ۱۲ ه.ق است و در شهرستان زابل، بخش شیب آب، دهستان لوتک، ۲۷/۴ کیلومتری روستای حومه شهر سوخته، پایگاه باستان‌شناسی شهر سوخته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه ساحل کلات

text: محوطه ساحل کلات مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد - مفرغ است و در شهرستان کنارک، بخش زرآباد، دهستان شرقی، ۵۰ کیلومتری جنوب شرق جهلو، ۳ کیلومتری جنوب غرب کلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه برزه

text: تپه برزه مربوط به هزاره سوم و ۱ قبل از میلاد - دوره ساسانیان - دوره سلجوقیان است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش مرکزی، دهستان حومه شمالی، روستای برزه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد ته باغ لله

text: مسجد ته باغ لله مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان شریعتی، کوچه شماره ۱۳، محله ته باغ لله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پرچستان ۴

text: تپه پرچستان ۴ مربوط به هزاره سوم و ۲ قبل از میلاد است و در شهرستان ایذه، بخش مرکزی، دهستان حومه شرقی، روستای پرچستان شائلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سرآب خشکه علیا ۳

text: تپه سرآب خشکه علیا ۳ مربوط به هزاره سوم و ۲ قبل از میلاد است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۵۰۰ متری شمال و شمال غرب روستای سرآب خشکه علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بان گوری

text: تپه بان گوری مربوط به هزاره سوم و ۲ قبل از میلاد است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان دیره، ۶۰۰ متری شمال روستای نوروزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کاسه کران ۱

text: محوطه کاسه کران ۱ مربوط به هزاره سوم و ۲ قبل از میلاد - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان چله، غرب روستای کاسه کران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام شیخ الاسلام

text: حمام شیخ الاسلام مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان امام خمینی، کوچه شماه ۱۶ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان کاسه کران

text: قبرستان کاسه کران مربوط به هزاره سوم و ۲ قبل از میلاد - عصر آهن - دوره اشکانیان است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان چله، ۷۰۰ متری شرق روستای کاسه کران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه میانگران ۳

text: تپه میانگران ۳ مربوط به هزاره سوم و ۴ قبل از میلاد است و در شهرستان ایذه، بخش مرکزی، دهستان حومه غربی، روستای میانگران علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سرای سردار

text: سرای سردار مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، میدان ارگ، خیابان شریعتی، خیابان شهید تجلی و قدمگاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سرای سردار

text: سرای سردار در بین سه راسته ی بازار سردار قرار گرفته است.


title: سرای سردار

text: سرای سردار چسبیده به بازار سردار است و از حجره هایی یکسانی برای حمایت تاجران و فروشندگان خارج از کرمان ساخته شده است. اين سرا دو در ورودى دارد که هر دو به بازار سردار باز مى‌شود. درهاى حجره‌هاى آن دو لنگه و چوبى بوده‌اند، که متأسفانه با گذشت زمان، به درهاى فلزى تبديل شده‌اند. اين سرا دو طبقه است. که در هر طبقه اطاق های کوچکی ساخته شده است و به همان اندازه در طبقه دوم نیز حجره وجود دارد .طبقه بالا از دو طرف شرق و غرب  و به وسیله پله راه داشته است. که این پله ها منتهی به در خروج و ورود این سرا بوده است .


title: تپه ترکه

text: تپه ترکه مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان میان دربند، ۱/۳ کیلومتری جنوب شرق روستای احمدوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گلالی

text: تپه گلالی مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۱۵۰ متری غرب جادهٔ آسفالتهٔ روستای گلالی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه حاج عیسی سلطان‌پور

text: تپه حاج عیسی سلطان پور مربوط به هزاره ۴ و ۳ قبل از میلاد است و در ایذه، محله حاج عیسی سلطان پور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه سرهنگ احمدی

text: خانه سرهنگ احمدی مربوط به دوره قاجار است و در ندوشن، محله قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بردبران

text: تپه بردبران مربوط به هزاره ۴ و ۳ قبل از میلاد است و در شهرستان ایذه، بخش مرکزی، دهستان حومه شرقی، روستای بردبران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. به گفته برخی از ساکنین این روستا دلیل نامگذاری آن به بردبران را به دلیل وجود سنگ‌های زیاد که به سنگ را به زبان بختیاری برد می‌گویند نامیده شده‌است. این روستا دارای معادن سنگ زیادی می‌باشد که برای جوانان می‌تواند اشتغال زا و برای صنعت کشور سود آور باشد


title: تپه پرچستان ۱

text: تپه پرچستان ۱ مربوط به هزاره ۴ و ۳ قبل از میلاد است و در شهرستان ایذه، بخش مرکزی، دهستان حومه شرقی، جنوب روستای پرچستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه پشتی ۱

text: محوطه پشتی ۱ مربوط به هزاره ۴ و ۳ ه.ق است و در شهرستان کنارک، بخش زرآباد، دهستان غربی، ۳۲۰۰ متری شمال درک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام حاج مهدی

text: حمام حاج مهدی مربوط به دوره قاجار است و در نیشابور، خیابان امام، ابتدای کوچه حاج مهدی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کرکمب

text: محوطه کرکمب مربوط به هزاره ۵ تا ۳ قبل از میلاد است و در شهرستان زرآباد دهستان غربی، ۴ کیلومتری غرب روستای جاماسکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه درک

text: محوطه درک مربوط به هزاره ۵ تا ۳ قبل از میلاد است و در شهرستان زرآباد دهستان زرآباد شرقی، ۱ کیلومتری جنوب روستای درک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار بازار هرند

text: آب‌انبار بازار هرند مربوط به دوره قاجار است و در شهر هرند، چهار راه شهید امینی، خیابان امامزاده اسحاق، بازار هرند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دستک علیا ۱

text: تپه دستک علیا ۱ مربوط به هزاره۳ قبل از میلاد - دوره ایلخانی است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، ۲۰۰ متری جنوب روستای دستک علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان دم دن غربی

text: گورستان دم دن غربی در غرب آبدانان، دامنه جنوبی محله شهید رجایی، ۵۰۰ متری محله فرهنگیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد امام (هرند)

text: مسجد امام هرند مربوط به دوره قاجار است و در هرند، چهارراه شهید امینی، خیابان امام حسین، بازار هرند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شاه‌آباد دهلق

text: تپه شاه آباد دهلق در شهرستان اراک، بخش مرکزی، دهستان مشهد میقان، روستای دهلق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه وزم ۱

text: تپه وزم ۱ در شهرستان الیگودرز، بخش بشارت، دهستان پیشکوه ذلقی، ۱ کیلومتری غرب روستای دره ماهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: نقش‌برجسته خنگ کمالوند

text: نقش برجسته خنگ کمالوند در شهرستان ایذه، بخش مرکزی، دهستان حومه غربی، روستای کمالوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: نقش‌برجسته شیوند

text: نقش برجسته شیوند در شهرستان ایذه، بخش دهدز، دهستان دنباله رود شمالی، روستای شیوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: نقش‌برجسته خنگ علیوند

text: نقش برجسته خنگ یارعلی وند در شهرستان ایذه، بخش مرکزی، دهستان حومه غربی، روستای یار علیوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان زندانی

text: گورستان زندانی در شهرستان ایرانشهر، بخش مرکزی، دهستان نایگون، ۸/۵ کیلومتری جنوب روستای اله آباد نایگون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان دلک پیری

text: قبرستان دلک پیری در شهرستان ایرانشهر، بخش مرکزی، دهستان نایگون، ۸/۲ کیلومتری جنوب روستای اله آّباد نایگون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه بیرجد ۳

text: محوطه بیرجد ۳ در شهرستان ایرانشهر، بخش مرکزی، دهستان نایگون، ۱۷ کیلومتری جنوب شرق اله آباد نایگون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان کله گان

text: قبرستان کله گان در شهرستان ایرانشهر، بخش مرکزی، دهستان نایگون، ۷ کیلومتری جنوب روستای اله آباد نایگون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار جول‌آباد هرند

text: آب‌انبار جول آباد هرند مربوط به دوره قاجار است و در شهر هرند، چهار راه شهید امینی، خیابان امامزاده اسحاق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان بیرجدا

text: قبرستان بیرجدا در شهرستان ایرانشهر، بخش مرکزی، دهستان نایگون، ۱۶ کیلومتری جنوب روستای جنوب شرق اله آباد نایگون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بان ارجنی ۲

text: تپه بان ارجنی ۲ در شهرستان ایلام، بخش مرکزی، دهستان میش خاص، روستای داروند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه علومی

text: خانه علومی مربوط به دوره قاجار است و در یزد، میدان امیرچخماق، کوچه شهید کاظم عهدی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سنگ نگاره‌های خوگان

text: سنگ نگاره‌های خوگان در شهرستان خمین، بخش کمره، دهستان حمزه لو، روستای خوگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شیر

text: تپه شیر در شهرستان دامغان، بخش مرکزی، دهستان دامنکوه، روستای مؤمن آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کرکی

text: تپه کرکی در شهرستان زهک، بخش مرکزی، شمال شرقی روستای بزی شهرکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه خرم ده

text: خانه خرم ده مربوط به دوره قاجار است و در یزد، محله شاه ابوالقاسم، جنب بقعه شاه کمالیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه هنیدر مفروضه

text: تپه هنیدر مفروضه در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، ۱۵۰ متری جنوب شرق روستای هندیر مفروضه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بنای تپانی

text: بقایای بنای تپانی در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، ۶۰۰ متری شمال غرب روستای تپانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه عرب مازار

text: خانه عرب مازار مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام خمینی، کوچه نقیب الاشراف، پلاک ۱۸ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قل تپه ۲

text: قل تپه ۲ در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، ۹۰۰ متری جنوب غرب روستای قلخانچک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بان تپه

text: بان تپه در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، ۱۸۰ متری شمال روستای زله رش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گندل تپه

text: تپه گندل تپه در شهرستان سمنان، بخش مهدیشهر، دهستان پشتکوه، روستای فولاد محله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه وائو سر

text: تپه وائو سر در شهرستان سمنان، بخش مهدیشهر، دهستان پشتکوه، روستای فولاد محله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دازگاره ۱

text: تپه دازگاره ۱ در شهرستان سمنان، بخش مهدیشهر، دهستان پشتکوه، روستای دازگاره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دولتی ۱

text: تپه دولتی ۱ در شهرستان چرداول، بخش هلیلان، دهستان هلیلان، ۱/۲ کیلومتری شمال شرقی روستای دارپروشه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کوسه وند ۲

text: تپه کوسه وند ۲ در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۶۰۰ متری غرب و جنوب غرب روستای کوسه وند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان مخی ۳

text: گورستان مخی ۳ در شهرستان کنارک، بخش زرآباد، دهستان شرقی، ۵۲۰۰ متری شمال جد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مترسک

text: تپه مترسک در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، ۸۴۰۰ متری جنوب شرقی شهر ایوانکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه دختر یا تپه دختر

text: قلعه دختر یا تپه دختر در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، جنوب شهر ایوانکی، ۳۲۰ متری شمال امامزاده ابراهیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه علیرضاوندی ۲

text: محوطه علیرضاوندی ۲ در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان گورسفید، ۶۸۰ متری جنوب غرب روستای علیرضاوندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام کسنویه

text: حمامکِسْنَویّه مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان انقلاب، محله کسنویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مرجان قیطول ۷

text: تپه مرجان قیطول ۷ در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۷۵۰ متری شرق روستای مرجان قیطول واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: نقش‌برجسته بردبت

text: نقش برجسته بردبت در شهرستان مسجد سلیمان، بخش اندیکا، دهستان قره خواجه، ۶ کیلومتری جنوب غرب روستای سوزتینا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بردگوری ۲ چال منار

text: بردگوری ۲ چال منار در شهرستان مسجد سلیمان، بخش اندیکا، دهستان للر و تک، ۲۵۰ متری شمال شرق روستای چال منار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه متولی‌زاده

text: خانه متولی زاده مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان سلمان فارسی، کوچه سیحون، پ۵۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بردگوری ۱ چال منار

text: بردگوری ۱ چال منار در شهرستان مسجد سلیمان، بخش اندیکا، دهستان للروکتک، ۶۰۰ متری شمال روستای چال منار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بردگوری ۱ چال سنگها

text: بردگوری ۱ چال سنگها در شهرستان مسجد سلیمان، بخش اندیکا، دهستان للروکتک، ۸ کیلومتری جنوب شرق روستای کتک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بردگوری چال دیره

text: بردگوری چال دیره در شهرستان مسجد سلیمان، بخش اندیکا، دهستان للروکتک، ۶ کیلومتری جنوب شرق روستای کتک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بردگوری امیرالمؤمنین

text: بردگوری امیرالمومین در شهرستان مسجد سلیمان، بخش اندیکا، دهستان آبژدان، ۱۵۰ متری جنوب شرق روستای امیرالمؤمنین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: نقش‌برجسته تنگ بتان

text: نقش برجسته تنگ بتان در شهرستان مسجد سلیمان، بخش اندیکا، دهستان للر وکتک، ۱ک متری جنوب روستای مورت پادلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.یادمان *ایزد* *بهرام* در تنگ 13 رخ یا تنگ خدایان (تنگ بتان)


title: نقش‌برجسته تنگ بتان

text: تنگ 13 رخ که به اشتباه در دوران های گذشته تنگ بتان نامیده شده در دره محصور در کوه دلا در جنوب دشت شیمبار جای دارد که یک یادمان 12 پیکره ای و یک یادمان تک نفره است.


title: نقش‌برجسته تنگ بتان

text: این نگار برجسته را نخستین بار در سال 1841 / 1220 سر هنری لایارد پیدا کرد. (البته باید گفت با راهنمایی مردم محل به آن دسترسی پیدا کرد)  نود سال پساتر با گرفتن نخستین عکس ها از این نگار برجسته در سال 1929/ 1308 توسط مونی پنی کنسول انگلیس در اهواز و چاپ آن توسط هرتسفلد باستان شناس نامدار در سال 1930 / 1309ه در میان مورخان و باستان شناسان شناخته شد.  نخستین شرح درباره نگاربرجسته و بررسی ریزه کاری های سنگ نبشته هایش توسط بیوار و شکد در سال 1962 / 1344 که به شیمبار آمدند انجام شد.  در سال 1963 / 1345 نیز در چهار چوب "برنامه توسعه ملی ایران " هانسمن به این مکان آمد. و سرانجام لویی واندن برگ و کلاوس شیپمن در سال 1964 /1346 و 1868 / 1350 و در سال 1975 / 1354 از این نگار برجسته دیدن کردند.  نگار برجسته در ابعاد 8.50 در 2 متر است. که دوازده پیکره شامل 9 نفر بزرگ و سه کودک روی کنده شده است. گرچه در نگاه نخست مانند یک گروه پشت سر هم است اما این نگار برجسته به پنج گروه بخش بندی شده می شود که جدای از هم هستند که چهار گروه نخست ترکیب همانندی دارند. هر کدام از گروههای یک، سه و چهار شامل دو چهره اند؛ در دومین گروه سه چهره دیده می شود. گروه پنجم شامل سه پیکره کوچک است که دنبال گروه چهار حکاکی شده اند. همه چهره ها (شخصیت ها) بجز پاهایشان که نیم رخ نشان داده شده اند، کاملا تمام رخ هستند. چهره ها همگی با هم همسان هستند و بیشتر مانند کنده کاری های پارتی(اشکانی) در الیمایی( در زمان پارت ها سرزمین بختیاری را الیمایید می گفتند و حکومت محلی آن را نیز الیمایید می گفتند. الیمایید لفظ یونانی ایلام است). ویژگی‌های گروههای پنج گانه:


title: نقش‌برجسته تنگ بتان

text: گروه یک: نخستین فرد سمت چپ برهنه است. وی سر گرزی که بر روی زمین جای دارد را در دست گرفته و در دست چپ پیاله ای شیار دار دارد و این دستش به سوی سینه یا بهتر بگوییم به سوی دهن بالا آمده است. او نیم تاجی بر سر دارد که نوارهای افتاده اش در پشت سر بخوبی نمایان است و همانند دیگر افراد در نگار برجسته گردن بندی حلقوی به گردن دارد. تبری نیز در گوشه بالایی سوی چپ دیده می شود. نفر دوم پوشاکی به سبک پارتیان بر تن دارد. او پیراهنی چین دار که تا زیر زانوها پایین آمده که با کمربندی به کمر بسته شده و شلواری گشاد پوشیده است. این شلوار گشاد را امروزه شلوار دبیت می گوییم. او همچنین شنلی را همانند دیگر کسان پوشیده شده (ملبس) در سه گروه به دور شانه پیچیده است. این مرد دست راستش را رو به بالا خم کرده اما کف دستش رو به چهره نخست است. آتشدانی (محرابی) نیز میان این دو تن هستی دارد. سنگ‌نبشته ای نیز میان سر آنان کنده شده است.  گروه دوم: همانندی های زیادی با گروه یک دارد. وانگهی در این دسته سه چهره دیده می شود. نخستین نفر سمت چپ همچنان برهنه است و همانند وی سر گرز (گرز نماد فرهنگی بختیاری از دوران کهن بوده است) در یک دست و پیاله در دست دیگر دارد.  پوشاک نفر دوم و سوم نیز به سبک پارتی ها ست. یعنی پیراهن بلند چین دار تا زیر زانوان، شلوار گشاد و شنلی که دور شانه ها پیچیده است. آتشدانی کوچک نیز میان مرد برهنه و نفر کناری او هستی دارد. همچنین میان سرهای دو تن نخست سنگ نبشته ای کنده شده است و دو سنگ نبشته دیگر یکی میان سرهای دو نفر دوم و دیگری میام شانه های آنها کنده شده است.


title: نقش‌برجسته تنگ بتان

text: گروه سوم: همانند گروه یکم دو تن هستند؛ نفر یکم برهنه و گرزی در دست راست و پیاله ای در دست چپ دارد. نفر دوم که پوشاکی پارتی (بهتر است بگوییم بختیاری در روزگار پارت) به تن دارد و دست راستش را به سوی مرد برهنه بلند کرده است. آتشدانی ستونی شکل میان آنها جای گرفته است. در این گروه موهای فرفری مرد برهنه هنوز کاملا آشکار است و سنگ نبشته ای نیز میان سرهای آنها کنده شده است.


title: نقش‌برجسته تنگ بتان

text: گروه چهارم: درست همانند گروه سوم است اما سنگ نبشته ای ندارد.  گروه پنجم: دربردارنده سه پیکر کوچک اندام است که پیراهن بلند چین دار پوشیده اند، اما شلوار گشاد و شنل بر تن ندارند. آنها دست راست خود را بالا برده و دست چپ را بر کمر زده اند.


title: نقش‌برجسته تنگ بتان

text: شایسته به بیان است که یادمان کوچک و دورتری تقریبا 25 متر از نگار برجسته اصلی فاصله دارد و مردی را نشان می دهد که دست راست را بالا برده و دست چپ را روی دسته شمشیرش گذاشته است.


title: نقش‌برجسته تنگ بتان

text: یادمان اصلی که چهار گروه (بجز گروه کودکان) را نشان می دهد همگی یک یادمان را نشان می دهند یعنی مردی با فردی برهنه که گرز و پیاله ای در دست دارد. بی چون و چرا مرد برهنه جایگاه خدایی دارد و همان ایزد یونانی هراکلس است. بی گمان این ایزد همان ایزد بهرام یا ورثرغ


title: نقش‌برجسته تنگ بتان

text: نه ایرانی است که در دوره اشکانیان زیر رخنه هراکلس ایزد یونانی جای گرفت چون اشکانیان خودرا یونانی دوست می دانستند و این مهند در سکه های آغازین آنها تا زمان بلاش یکم به چشم می خورد. هر چهار گروه این مجموعه مقامات محلی (فرمان روایان محلی) را نشان می دهند که نسبت به ایزد بهرام _ هرکلس ادای گرامی داشت و ارج می کنند و او را همراه با فربانی کردن در محرابی کوچک پرستش می کنند.


title: نقش‌برجسته تنگ بتان

text: باستان شناسان این چهار گروه را به چهار دوره متوالی نسبت می دهند که چهار فرمانروای بومی در چهار دوره پیکره خود و ایزد بهرام را که به سبک برهنگی یونانی است حکاکی کرده اند. از نمادهای فرهنگی کنونی بختیاری که می توان در این یادمان شناسایی کرد عبارتند از : شلوار گشاد که امروزه آن را دبیت می نامیم و گرز که ابزار مردان بختیاری در هنگام رزم و حتا بزم و زندگی عادی بوده است. شایسته به بیان است که در دنباله این تنگه که بهتر است از اینک آن را تنگ ایزد بهرام یا تنگ سیزده رخ به جای تنگ بتان بنامیم چون این نام واپسین در روزگاری که دشمن سرزمین مان را اشغال کرد و نیاکانمان را گبری و مجوس نامید بکار گرفته شد. یعنی پس از گذر از تنگه وارد یال می شویم که در دو فاصله حدود 700 متری و 1400 متری دو قلعه ویران شده که با سنگ تراش به صورت خشک چین ساخته شده بودند وجود دارد. البته در قلعه اولی که به یادمان نزدیک تر است یک عدد خشت هم دیده شد. به گمان نگارنده( علی بهرامسری بختیاری) این مکان که به قلعه شهرت دارد بایستی محراب ایزد بهرام باشد که فرمانروایان بومی او را پرستش می کردند و برای وی قربانی می نمودند.  قلعه دوم که آن نیز با سنگ های تراش خشک چین ساخته شده وآن اکنون ویرانه است درست در نوک کوه تاراز در یک خط سیر سر راست از یادمان و قلعه نخست جای دارد که در سوی شمال آن دشت شیمبار و در سوی جنوب آن اندکا وجود دارد و قابل دیدن هستند.  اما پیوستگی ایزد بهرام با مردم بختیاری در روزگار باستان و پارتی چه بوده است؟  ویژگی هایی که در منابع زرتشتی برای این ایزد برشمرده اند نامربوط با مردم بختیاری نبوده است. در بهرام یشت بهرام ایزد نبرد و نیروی جسمانی است. نام او به چمار پیروز است و از این رو به کار می رفت که پیروانش با یاد نام این ایزد، در پی بهره مندی از سرشت بنیادی دو یعنی "پیروزی و نیرو" بودند. نامی گسترده در اوستا ست که چمار " درهم شکننده پایداری و مقاومت" را می دهد. نامی نرینه برازنده این ایزد که دلالت بر نیروی چیره شونده است. باید یادآور شد که هندو ایرانیان و به تبع آن بختیاری های باستان مردمانی جنگاور و دوستدار زندگی بودند و هر چیزی که بر سر راه گسترش و کارایی آنان واقع می شد، نگرانی آنان را بر می انگیخت. رهبران نظامی ایران باستان تا زمان ساسانیان هرگز اندیشه فتح جهانی را که بنابه ملاحضاتی گذرا متوقف شده بود از سر بیرون نکردند و در برهه هایی ایزد ورثرغنه یا بهرام جایگاه مهمی در ایزد کده آنها یافت و این جایگاه را تا پیدایی اسلام نگه داشت. چکیده این که بهرام در سراسر دوران نبرد و کارزار ها به معنی پیروزی به کار رفت.  شوربختانه این یادمان ارزشمند افزون بر آسیب های طبیعی که دیده، صورت های همه پیکره ها نیز بدست انسان نماهای مانند داعش ها و طالبان ها چکش کاری شده اند و در سده بیست یکم نیز توسط برخی افراد که از مکان دیدن کرده اند با ماژیک یادگاری بر آن نوشته اند که جای بسی تاسف است.  شانزدهم آبان نود و نه، تنگ *ایزد* *بهرام* (تنگ بتان)، گروه کوهنوردی پارسوماش


title: نقش‌برجسته تنگ بتان

text: ✍((*علی بهرامسری بختیاری*)) . افزودن به ویکی پدیا. محسن اله مرادزاده


title: خانه آقایی‌زاده

text: خانه آقایی زاده مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان گل سرخ، کوچه شهید عباس کربلایی، پلاک ۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بردگوری موری

text: بردگوری موری در شهرستان مسجد سلیمان، بخش اندیکا، دهستان چلو، ۱/۵ کیلومتری شرق روستای موری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: برج ارجنان

text: برج ارجنان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اردکان، بخش مرکزی، روستای ارجنان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بردگوری ۲ سوسن و سرخاب

text: بردگوری ۲ سوسن و سرخاب در شهرستان مسجد سلیمان، بخش اندیکا، دهستان چلو، ۱/۲ کیلومتری جنوب غرب روستای سربازار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بردگوری‌های باغات کتک

text: بردگوری‌های باغات کتک در شهرستان اندیکا، بخش چلو، دهستان للر و کتک، ۲ کیلومتری شمال غربی روستای کتک، در دامنه کوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پناهگاه ملهوسان

text: تپه پناهگاه ملهوسان در شهرستان نهاوند، بخش مرکزی، دهستان گاماسیاب، شمال روستای ملهوسان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قبر اللهوردی

text: تپه قبر اللهوردی در شهرستان هرسین، بخش مرکزی، ۷۰۰ متری ضلع شرقی روستای صوفی وند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه صفر علی باقر

text: خانه تاریخی صفر علی باقر مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اصفهان، بخش جلگه، روستای تاریخی قهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه زیرزرسکل

text: تپه زیرزرسکل در شهرستان هرسین، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۱۶۰۰ متری جنوبغرب روستای متروکه قریل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سراب بادیه

text: تپه سراب بادیه در شهرستان هرسین، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۷۰۰ متری شرق روستای سراب بادیه علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: شتر خان ملا عباس زالی

text: شتر خان ملا عباس زالی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اصفهان، بخش جلگه، روستای تاریخی قهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تلقین‌پذیری

text: تلقین‌پذیری یکی از روش‌های آموزشی‌ست که توسط گئورگی لوزانف پدید آمده‌است.


title: تلقین‌پذیری

text: تلقین‌پذیری، یک نوآوری آموزشی بود که بر پایه استفاده از قدرت مغز قرار داشت و نتایجی بزرگ را نوید می‌داد. طبق نظر لازانف (۱۹۷۹) افراد می‌توانند بسیار بیشتر از آنچه فکر می‌کنند، یاد بگیرند. لازانف با استفاده از بینش‌هایی که با استفاده از پژوهش روانشناختی در شوروی راجع به درک فراحسی و نیز یوگا به دست آورده بود، یک روش آموزشی ایجاد کرد که از حالت آرام ذهن برای یادسپاری پیشینه مطالب بهره می‌گیرد. در روش او، موسیقی، یک عامل کلیدی است. موسیقی باروک که شصت‌ضربی است و ریتمی خاص دارد، نوعی «تمرکز آرام» به وجود می‌آورد که باعث «یادگیری فوق‌العاده» (superlearning) می‌شود (استراندر و اسکوردر ۱۹۷۹:۶۵). بر اساس دیدگاه لازانف، فرد در طول پخش آرام موسیقی باروک، به دلیل افزایش موج‌های آلفای مغز و کاهش فشار خون و ضربان قلب، می‌تواند مقادیر عظیم مطالب را به یاد بسپارد.


title: تلقین‌پذیری

text: لازانف و پیروان او با به‌کارگیری روش تلقین‌پذیری در یادگیری زبان خارجی، تدریس دایره کلمات، قرائت، گفت و شنود، اجرای نقش (نقش‌گزاری)، نمایشنامه و انواع مختلف فعالیت‌های عادی کلاسی را مورد آزمایش قرار دادند. در کلاس درس، هیچ فوق‌العادگی خاصی دیده نشد. تفاوت آن بود که میزان قابل توجهی فعالیت انجام شد، در حالی که موسیقی کلاسیک پخش می‌شد و افراد روی صندلی‌های نرم و راحت می‌نشستند و در وضعیت آرامِ هوشیاری قرار داشتند. زبان‌آموزان تشویق شدند که تا حد امکان «بچه‌مانند» و تسلیم راهنمایی‌های معلم باشند و گاهی نقش (و نام) اهالی زبان دوم را بازی کنند. به این ترتیب شاگردان «تلقین‌پذیر» می‌شدند.


title: تلقین‌پذیری

text: تلقین‌پذیری در چند زمینه مورد انتقاد قرار گرفت. اسکاول (۱۹۷۹) به صورتی کاملاً شفاف نشان داد که داده‌های تجربی و آزمایشی که لازانف بر اساس آنها نتایجی فوق‌العاده را به دست می‌آورد، اصلاً قابل اعتماد نیست. بعلاوه، آنجا که موسیقی و صندلی‌های نرم و راحت در دسترس نبود، عدم امکان استفاده از تلقین‌پذیری مسئله‌ای بود که معلمان با آن روبرو بودند. مسئله مهم‌تر، جایگاه یادسپاری در یادگیری زبان است. با دید بهتر، می‌توان جنبه‌های خاص تلقین‌پذیری را در کلاس‌های تعاملی و ارتباطی به کار گرفت، بدون اینکه لازم باشد تمام روش را اجرا کنیم. ذهن آرام و بی‌تشویش که از طریق موسیقی یا هر وسیله دیگر به دست می‌آید، اغلب به زبان‌آموز کمک می‌کند تا اعتماد به نفس خود را به دست آورد. نقش‌گزاری، نمایشنامه و سایر فعالیت‌ها، تکنیک‌هایی بسیار مفید در تحریک تعامل هدفمند در کلاس است. هرگز نباید توانایی «یادگیری فوق‌العاده» ذهن انسان را دست کم گرفت.


title: تپه الله‌یار

text: تپه الله یار در شهرستان هرسین، بخش بیستون، دهستان چمچمال، ۱/۱ کیلومتری جنوب غربی روستای ظلم آباد علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه داراب قرهی

text: خانه ابوتراب قرهی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اصفهان، بخش کوهپایه، روستای تاریخی قهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چهارمله

text: تپه چهارمله در شهرستان هرسین، بخش بیستون، دهستان چشمه کبود، ۱/۵ کیلومتری شرق روستای بالندر سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پشت تنگ

text: تپه پشت تنگ در شهرستان هرسین، بخش بیستون، دهستان شیرز، ۸۰۰م ضلع جنوب غربی روستای پشت تنگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دار خشکه

text: تپه دار خشکه در شهرستان هرسین، بخش بیستون، دهستان شیرز، ۷۰ متری جنوب روستای شاه آباد علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دره

text: تپه دره در شهرستان هرسین، بخش بیستون، دهستان شیرز، ۳۰۰ متری جنوب غربی روستای شاه آباد سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه باقرآباد

text: قلعه باقرآباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بافق، روستای باقرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه منبع آب

text: تپه منبع آب در شهرستان هرسین، بخش مرکزی، دهستان چشمه‌کبود، ۱۲۰ متری شرق روستای پاسار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پشت خورتاو ۲

text: تپه پشت خورتاو ۲ در شهرستان هرسین، بخش بیستون، دهستان شیرز، ۱۸۰۰ متری ضلع شرقی روستای سرماج حسین خانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دینگ خانه باقرآباد

text: دینگ خانه باقرآباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بافق، روستای باقرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چشمه بیگی

text: تپه چشمه بیگی در شهرستان هرسین، بخش مرکزی، دهستان شیرز، ۷۰۰ متری جنوب روستای چشمه بیگی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کنار دره آب سفید

text: محوطه کنار دره آب سفید مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، دهستان میزدج علیا، ۱/۸ کیلومتری جنوب غرب روستای گوجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد روستای خور

text: مسجد روستای خور مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان خوسف، روستای خور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه گنجگاه ۲

text: محوطه گنجگاه ۲ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، ۴/۹ کیلومتری شمال غرب شهر جونقان، دامنه کوه جهانبین، ۲۵۰ متری شمال جاده جونقان به راستاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه گنجگاه ۱

text: محوطه گنجگاه ۱ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، ۴/۷ کیلومتری شمال غرب شهر جونقان، ۱ کیلومتری شرق جاده جونقان به راستاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه احمدبیگ مالکی

text: خانه احمدبیگ مالکی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان خوسف، روستای خور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: محوطه زرداب

text: محوطه زرداب مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کوهرنگ، بخش مرکزی، دهستان شوراب تنگزی، ۴۰۰ متری شمال شرق شهرک امام حسین، ۸ کیلومتری جنوب شرق چلگرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه محمدحسن زنگویی

text: خانه محمدحسن زنگویی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان خوسف، روستای خور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه دنگ حاجی محمد ۲

text: محوطه دنگ حاجی محمد ۲ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کوهرنگ، بخش مرکزی، دهستان شوارب تنگزی، ۳۵۰ متری شمال شرق محوطه دنگ جاجی محمد۱، ۱۰۰ متری غرب محوطه جادهٔ خاکی منتهی به روستای دهنو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه دگ حاجی محمد ۳

text: محوطه دگ حاجی محمد ۳ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کوهرنگ، ۷/۵ کیلومتری جنوب شرق چلگرد، دهستان شوراب تنگزی، ۲۰۰ متری شمال شهرک امام حسین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه صفاقلی خلیلی

text: خانه صفاقلی خلیلی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان خوسف، روستای نوغاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه بهمدی

text: خانه بهمدی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان خوسف، روستای نوغاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه محمد بهمدی

text: خانه محمد بهمدی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان خوسف، روستای نوغاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه نظرآباد (کوهرنگ)

text: محوطهٔ نظرآباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کوهرنگ، بخش مرکزی، دهستان شوراب تنگزی، ۴ کیلومتری جنوب شرق چلگرد، کنار روستای دائمی نظرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه گل کوشکک

text: محوطه گل کوشکک مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کوهرنگ، بخش مرکزی، دهستان شوراب تنگزی، ۳/۵ کیلومتری جنوب و غرب روستای دهنوی پایین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه یوسف مالکی

text: خانه یوسف مالکی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان خوسف، روستای خور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه حسن زنبری ۴

text: محوطه حسن زنبری ۴ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوره اشکانیان است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، دهستان میزدج علیا، ۵۰۰ متری شمال غرب روستای گوجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه حسن زنبری ۳

text: محوطه حسن زنبری ۳ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوره اشکانیان است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، دهستان میزدج علیا، ۱/۳ کیلومتری شمال غرب شهر گوجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه همت‌آباد

text: قلعه همت‌آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان باخرز، روستای همت‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: محوطه سیاه دان

text: محوطه سیاه دان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوره اشکانیان است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، ۶/۲ کیلومتری شمال غرب شهر جونقان، ۵۰۰ متری شمال جاده جونقان به راستاب، دره سیاهوان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه اسدآباد ۱

text: محوطه اسدآباد ۱ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوره اشکانیان - دوره ایلخانی است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، دهستان میزدج سفلی، ۳/۶ کیلومتری جنوب شرق روستای گوشه واقع شده. در این محوطه که در حدود۱۰ سال پیش مردم اندکی در آنجا زندگی می‌کردند و آنجا را روستای اسعد آباد می‌نامیدند علت نام گذاری این محوطه به اسعد آباد به گفته‌های مردم یعنی اینجا را سردار اسعد بختیاری آباد کرده است. امروز تمام محوطه را زمینهای کشاورزی و باغات تشکیل داده‌اند و خبری از مدرسه ابتدایی چند سال پیش و عبور ومرور اهالی روستا نیست چون تمام اهالی به روستای گوشه و شهر هفشجان کوچ کردند این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام فرمان‌آباد

text: حمام فرمان آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان تایباد، بخش مرکزی، روستای فرمان آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: غار حسن زنبری

text: اشکفت حسن زنبری مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوره ایلخانی است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، دهستان میزدج سفلی، ۴/۷ کیلومتری شمال غرب روستای گوجان، انتهای دره حسن زندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: غار کوه شیخ

text: اشکفت کوه شیخ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوره ساسانیان - دوره ایلخانی است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، ۲/۴ کیلومتری جنوب شهر جنونقان، در دامنه کوه شیخ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آسیاب‌آبی جیزآباد

text: آسیاب آبی جیزآباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان تایباد، بخش باخرز، روستای جیز آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه در اشکفت ۲

text: محوطه در اشکفت ۲ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - عصر آهن - دوره هخامنشی - دوره اشکانیان است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، دهستان میزدج سفلی، ۲/۷ کیلومتری جنوب روستای گوشه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: غار بیشه آقا سید

text: اشکفت بیشه آقا سید مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، دهستان میزدج علیا، روستای بیدکل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مزار خواجه احمد

text: مزار خواجه احمد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان تایباد، بخش مرکزی، روستای آبقه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پامدبقی

text: تپه پامدبقی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - هزاره ۲ یا ۳ قبل از میلاد است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، دهستان میزدج علیا، روستای پردنجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: در اشکفت

text: در اشکفت مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - هزاره سوم و ۲ قبل از میلاد است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، ۱/۵ کیلومتری شمال غرب شهر جونقان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه بژنگرد

text: بقایای قلعه بژنگرد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان تایباد، بخش باخرز، روستای بژنگرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۳۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه چغاهست

text: تپه چغاهست مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان، سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، دهستان میزدج سفلی، جنوب شرق روستای چغاهست واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده سید حسن

text: مزار میرآباد یا امامزاده سید حسن مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان خلیل‌آباد، روستای میرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه کت یری خارابالار

text: تپه کت یری خارابالار مربوط به دوره پارت - دوره ساسانیان - سدهٔ ۸–۶ ه.ق است و در شهرستان ورزقان، بخش مرکزی، دهستان ازومدل شمالی، ۴ کیلومتری غرب روستای جاجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان زیارت بافتان

text: قبرستان زیارت بافتان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرباز، بخش پیشین، دهستان جکیگور، روستای بافتان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد قدیمی نصرآباد

text: مسجدقدیمی نصرآباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان خواف، بخش سلامی، روستای نصرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گنجشگیر ۱

text: تپه گنجشگیر ۱ مربوط به دوره اشکانیان است و در ایذه، محله گنچشگیر، نزدیک اداره آب و فاضلاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان دمبی علی‌آباد

text: قبرستان دمبی علی‌آباد مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان مورتان، ۳ کیلومتری جنوب روستای علی‌آباد بوگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه عزیزی

text: خانه عزیزی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان خوسف، بخش خوسف، روستای خور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه پیشین ۱

text: محوطه پیشین ۱ مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش پیشین، دهستان پیشین، روستای پیشین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قبرستان دمبی می‌اسکن

text: قبرستان دمبی می‌اسکن مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش پیشین، دهستانِ پیشین، ۵ کیلومتری غرب روستای مولا آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان دمبی پچال

text: قبرستان دمبی پچال مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان مورتان، ۳۰ کیلومتری شرق روستای مورتان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مرغانه‌پرد

text: پل تاریخی مرغانه پرد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان رشت، بخش کوچصفهان، روستای لاله دشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه پشامگ کر ۱

text: محوطه پشامگ کر ۱ مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بشخ مرکزی، دهستان پارود، روستای پشامگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان دمبی هاشم‌آباد

text: قبرستان دمبی هاشم‌آباد مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان پارود، روستای هاشم‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه دمبی عثمان‌آباد

text: محوطه دمبی عثمان آباد مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان پارود، روستای جنگل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت و باغ تاریخی چوکام

text: عمارت و باغ تاریخی چوکام مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان رشت، بخش خمام، روستای چوکام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه لاشار کاهی

text: محوطه لاشار کاهی مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش پیشین، دهستان جکیگور، روستای لاشار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه بریس ۳

text: محوطه بریس ۳ مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان پارود، روستای بریس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه سید محمد یمنی

text: بقعه سید محمد یمنی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان رشت، بخش لشت نشاء، روستای لیچاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گوران برین ۱

text: گوران برین ۱ مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان پارود، روستای حیط واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان دمبی لاشار کاهی

text: قبرستان دمبی لاشار کاهی مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش پیشین، دهستان جکیگور، روستای لاشار کاهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت کلاه‌فرنگی رفسنجان

text: مجموعه کلاه فرنگی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان رفسنجان، بخش مرکزی، روستای سعادت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان دمبی دو پت

text: قبرستان دمبی دو پت مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان پارود، روستای بریس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان دمبی شوروک

text: قبرستان دمبی شوروک مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان مورتان، روستای مورتان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: باغ ترشیزی

text: باغ ترشیزی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان سبزوار، بخش مرکزی، روستای باغان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. باغ ترشیزی باغی ایرانی در هفت کیلومتری شرق سبزوار است متعلق به خانوادهٔ ایرج ترشیزی، از خانواده‌های ثروتمند سبزواری و صاحب اولین گاراژ باربری و مسافربری شهر. عمارتی متقارن با دورنمای اصلی شمالی–جنوبی دارد. عمارت اصلی مشتمل بر تالار پذیرایی، پنج‌دری، اتاق‌های نشیمن، دالان، و راهروست. ساختمان جنبی شامل آب‌انبار، حوض‌خانه، بادگیرخانه، مطبخ، و انباری است. عمارت با گچ‌بری، يزدی‌بندی گچی، نيم‌طاق ورودی‌ها و آجركاری تزئین شده‌است.


title: گورستان دمبی نورآباد

text: قبرستان دمبی نور آباد مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش پیشین، دهستان پیشین، روستای نور آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان دمبی هدار ۲

text: قبرستان دمبی هدار ۲ مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش پیشین، دهستان جکیگور، روستای هدار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه هوره

text: قلعه هوره مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان سامان، بخش زاینده‌رود، شهر هوره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان دمبی هدار ۵

text: قبرستان دمبی هدار ۵ مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش پیشین، دهستان جکیگور، روستای هدار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه سیرجان

text: محوطه سیرجان مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش پیشین، دهستان جکیگور، ۱ کیلومتری روستای سیرجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساختمان مرحوم آیت‌الله ضیابری

text: ساختمان مرحوم آیت الله ضیابری مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان صومعه‌سرا، شهر ضیابر، انتهای راسته بازار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان اکشی کروچان

text: قبرستان اکشی کروچان مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان مورتان، ۲۰۰ متری شمال غربی روستای اکشی کروچان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان پل نیک شهر

text: قبرستان پل نیک شهر مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش پیشین، دهستان جکیگور، روستای جکیگور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان دمبی هدار ۶

text: قبرستان دمبی هدار ۶ مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش پیشین، دهستان جکیگور، روستای هدار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام بند قراء

text: حمام بند قراء؛ نام حمامی تاریخی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کوهسرخ، روستای بند قراء واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: گورستان دمبی کلیردن

text: قبرستان دمبی کلیردن مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان مورتان، روستای مورتان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه شوشکیم

text: محوطه شوشکیم مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان پارود، ۵۰۰ متری جنوب روستای شوشکیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه بریس ۴

text: محوطه بریس ۴ مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان پارود، ۵۰۰ متری روستای بریس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان موردر ۲

text: قبرستان موردر ۲ مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان مورتان، ۵ کیلومتری شمال روستای مورتان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان بریس ۲

text: قبرستان بریس ۲ مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان پارود، ۲ کیلومتری جنوب روستای بریس، کنار جاده مورتان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان دمبی فیروزآباد ۲

text: قبرستان دمبی فیروز آباد ۲ مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان پارود، ۱/۵ کیلومتری غرب روستای فیروزآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه دمبی پشامگ کر ۲

text: محوطه دمبی پشامگ کر ۲ مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان پارود، ۶ کیلومتری شمال شرق روستای فیروزآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه دمبی بید لد

text: محوطه دمبی بید لد مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان پارود، ۵۰۰ متری جنوب روستای بیدلد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه دمبی بریس ۵

text: محوطه دمبی بریس ۵ مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان سرباز، بخش مرکزی، دهستان پارود، ۳۸ کیلومتری راسک، ۵ کیلومتری جنوب شرق روستای بریس، کنار جاده مورتان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام دران

text: حمام دران مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کرمان، بخش مرکزی، روستای دران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان سوراخ گرگک ۹

text: گورستان سوراخ گرگک ۹ مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان کوهرنگ، بخش مرکزی، دهستان شوراب تنگزی، ۵/۲ کیلومتری شرق چلگرد به خط مستقیم، در شیب انتهایی دامنهٔ غربی کوه سوراخ گرگک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مشکنار

text: تپه مشکنار مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان قلعه شاهین، ۶۰ متری شمال روستای مشکنار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ملا خیراله

text: تپه ملا خیراله مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان بشیوه پاتاق، ۲۰۰ متری جنوب غرب روستای جلالوند علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه نودیه

text: تپه نودیه مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان قلعه شاهین، ۷۰۰ متری روستای نودیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار ریاب

text: آب‌انبار ریاب مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای ریاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه و گورستان کوهالی

text: تپه و قبرستان کوهالی مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان بشیوه پاتاق، ۵۰۰ متری شمال غرب روستای کوهالی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه چشمه اسد

text: محوطهٔ چشمه اسد مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان کوهرنگ، بخش مرکزی، دهستان شوراب تنگزی، ۶ کیلومتری جنوب و جنوب شرق چلگرد به خط مستقیم، محدودهٔ داخلی روستای چشمه اسد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کوشک باغ گلشن ریاب

text: کوشک باغ گلشن ریاب مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای ریاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه قره چانلقلیق

text: تپه قره چانلقلیق مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان میانه، بخش کاغذ کنان، دهستان کاغذ کنان شمالی، ۱ کیلومتری غرب روستای ابابین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: ساغسلی تپه

text: ساغسلی تپه مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان میانه، بخش مرکزی، دهستان گرمی جنوبی، ۲ کیلومتری شمال غربی روستای چرکینلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار عمرانی

text: آب‌انبار عمرانی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای عمرانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان بهمن‌آباد

text: قبرستان بهمن‌آباد مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان میانه، بخش کاغذ کنان، دهستان کاغذکنان شمالی، ۲۰۰ متری جنوب روستای بهمن‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه یله قارشو

text: تپه یله قارشو مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان میانه، بخش مرکزی، دهستان گرمه جنوبی، ۶۰ متری جنوب روستای یله قارشو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کهنه یورت

text: تپه کهنه یورت مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سدهٔ ۷تا۱۰ ه.ق است و در شهرستان میانه، بخش مرکزی، دهستان گرمی جنوبی، ۲ کیلومتری شرق روستای چرکینلو (چیرکینلو)واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قبر گبری

text: تپه قبر گبری مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های ۶ ه.ق است و در شهرستان سر پل ذهاب بخش مرکزی، دهستان قلعه شاهین، ۱۰۰ متری شمال غرب روستای مشکنار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قره‌زیارت ۱

text: تپه قره زیارت ۱ مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان میانه، بخش مرکزی، دهستان کله بوز شرقی، ۵۰۰ متری شرق روستای قره زیارت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عظیمیه

text: تپه عظیمیه مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان قلعه شاهین، ۱۲۰ متری شمال شرق روستای عظیمیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خلیقه‌باغی ۲

text: تپه خلیقه باغی ۲ مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان میانه، بخش مرکزی، دهستان گرمه جنوبی، ۵۰۰ متری شمال شرقی روستای خلیفه باغی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کلح لپلر ۱

text: تپه کلح لپلر ۱ مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ورزقان، بخش مرکز ی، دهستان ازومدل شمالی، ۴۰۰ متری شمال غربی روستای تخمدل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کلح لیر۲

text: تپه کلح لیر۲ مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان ورزقان، بخش مرکزی، دهستان ازومدل شملی، ۵۰ متری غرب روستای تخمدل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.