title: حسین خانی‌بیک

text: از سال ۱۳۴۷ با همکاری "عباس جوانمرد" و "هادی اسلامی" به طور رسمی کار تئاتر را آغاز کرد و گروهی به نام «گروه دوم هنر ملی» تشکیل دادند که اعضای آن را هنرمندانی چون "خسرو شکیبایی"، "سیروس گرجستانی"، "رقیه چهره‌آزاد"، "مهری مهرنیا"، "کیومرث ملک‌مطیعی"، "قاسم افشار" و... تشکیل می‌دادند. او می‌گوید: «ما افراد منسجمی بودیم و همدیگر را بسیار دوست داشتیم و به دلیل علاقهٔ شدیدی که به تئاتر داشتیم تبدیل به آچار فرانسهٔ ادارهٔ تئاتر شده بودیم.» آن روزها «گروه اول هنر ملی» را "عزت‌الله انتظامی"، "محمدعلی کشاورز"، "علی نصیریان"، "جمیله شیخی" و... تشکیل می‌دادند.


title: حسین خانی‌بیک

text: وی روزهای اول کارش را با نمایشنامه‌هایی که "هادی اسلامی" می‌نوشت آغاز کرد و اولین نمایشنامهٔ صحنه‌ای خود را به نویسندگی و کارگردانی "هادی اسلامی" در انجمن سفارت آمریکا در تهران به روی صحنه برد و در تئاترهایی چون حسن سنتوری نقش «عزیز تارزن» یک معتاد تارنواز را بازی می‌کرد. در این دوره او کارمند اداره دارویی کشور نیز بود.


title: حسین خانی‌بیک

text: پس از آن نمایش، مجموعاً در ۱۳ نمایشنامه تا سال ۱۳۵۵ به ایفای نقش پرداخت.


title: حسین خانی‌بیک

text: سرانجام در سال ۱۳۵۶ وارد سینما می‌شود، اولین کار سینمایی وی باغ بلور نام داشت که در این کار با هنرمندانی چون "ناصر محمدی"، "پرویز فنی‌زاده"، "پروین سلیمانی" و... همکاری داشت. البته او قبلاً کار تلویزیونی کرده بود و در سال ۱۳۴۸ نقش کیمیاگر را ایفا کرده بود.


title: حسین خانی‌بیک

text: او در سال ۱۳۵۵ اولین کار سینمایی خود را به نام فانوس سیاه کار کرد و تاکنون در ۳۳ فیلم سینمایی و ۴۸ مجموعهٔ تلویزیونی حضور داشته‌است.


title: جنگ‌های اشکانیان و رومیان

text: جنگ‌های اشکانیان و رومی‌ها (۶۶ پیش از میلاد – ۲۱۷ پس از میلاد) زنجیره ای از درگیری‌های بین امپراتوری اشکانی و رومیان (جمهوری روم و سپس امپراتوری روم) بود. این اولین دوره از جنگ‌های ۷۱۹ ساله ایران و روم بود. تهاجم اولیه رومی‌ها در برابر اشکانیان به ویژه در جنگ حران دفع شد. در جنگ غیرنظامی آزادی‌خواهان روم در قرن اول پیش از میلاد، اشکانیان از بروتوس و کاسیوس حمایت کرده و سرزمین شام (لوانت) را تصرف کردند. با این حال، نتیجه‌ای که جنگ دوم غیرنظامی روم به بار آورد، احیای قدرت رومیان در غرب آسیا بود.


title: جنگ‌های اشکانیان و رومیان

text: در سال ۱۱۳ میلادی، تراژان فرمانروای روم، برای مدت کوتاهی میانرودان را فتح کرد و با موفقیت توانست پایتخت اشکانیان یعنی تیسفون را گشوده و پارتاماسپت را به فرمانداری آنجا بگمارد، اما تراژان هنوز در شرق بود که در پی بیماری و کهنسالی درگذشت. با مرگ او، همه آنچه گرفته بود از دست رفت. آدریانوس، جانشین تراژان، تصمیم به احیای دوباره فرات به عنوان مرز دو امپراتوری گرفت.


title: جنگ‌های اشکانیان و رومیان

text: چند دهه بعد، بلاش چهارم در سال ۱۶۱ میلادی به ارمنستان لشکر کشید و رومیان را در آنجا شکست داد. رومیان در حمله‌ای تلافی جویانه، به فرماندهی استاتیوس پریسکوس توانستند اشکانیان را در ارمنستان شکست داده و فرماندار دلخواه خود را بر تخت پادشاهی ارمنستان بنشانند. حمله به میانرودان در سال ۱۶۵ میلادی با حمله به شهر تیسفون و غارت آن به اوج خود رسید. در نهایت دودمان اشکانیان نه به دست رومیان، که با مرگ اردوان پنجم بدست اردشیر بابکان در سال ۲۲۶ میلادی، به پایان رسید. در زمان اردشیر و جانشینان وی، جنگ‌های ایران و روم میان شاهنشاهی ساسانی و رومیان ادامه یافت. اما در جنگ با رومیان، اشکانیان نگذاشتند تا بار دیگر بخشی از کشور ایران به دست بیگانگان بیفتد.


title: سقوط شاهنشاهی ساسانی

text: دوران ساسانی یکی از مهم‌ترین و تاثیرگذارترین بخش‌های تاریخ ایران است. در این دوران، چهارمین شاهنشاهی بزرگ ایرانی سر برآورد که از نظر شکوه و قدرت تنه به تنه پیشینیانش می‌زد. در حالی که این شاهنشاهی برای سده‌های متوالی با نیروهای کوچ‌رو در مرزهای شرقی و امپراتوری روم در مرزهای غربی درگیر بود، در نهایت این عرب‌های مسلمان بودند که پایان آن را رقم زدند؛ گرچه جنگ‌های طولانی با روم خاوری در تضعیف ساسانیان نقش پررنگی ایفا کرد. این نوشتار به دلایل سقوط امپراتوری ساسانی می‌پردازد.


title: سقوط شاهنشاهی ساسانی

text: در سال ۶۰۲ میلادی و پس از ترور امپراتور موریس، خسرو پرویز شاهنشاه ایران به روم شرقی اعلان جنگ داد. درحالی که سپاه ایران در ابتدا به طرز شگفت‌آور و خردکننده‌ای در خاک بیزانس پیشروی می‌کرد، به ناگهان با ظهور هراکلیوس این نبردها حالت فرسایشی به خود گرفت. پس از آن دامنه جنگ بسیار از ایران و روم فراتر رفت و پای سایر دولت‌های جهان، مانند چین، گوگ‌ترک‌های غربی، گوگ‌ترک‌های شرقی، آوارها و خزرها را که هر کدام اهداف جداگانه‌ای را دنبال می‌کردند، به این جنگ باز شد. در نهایت، خسرو پرویز که راضی به پذیرش صلح نبود، توسط پسرش ترور شد و این جنگ با برقراری مرزهای پیش از جنگ میان ایران و روم به پایان رسید.


title: سقوط شاهنشاهی ساسانی

text: اندکی پس از برتخت نشینی شیرویه که با نام قباد دوم تاج‌گذاری کرد، مناطق غربی ایران دچار طاعون بزرگی شدند که به نام طاعون شیرویه معروف است. طغیان دجله و فرات نیز مزید برعلت شد و کار را برای ساسانیان بدتر کرد. گفته شده که نیمی از جمعیت میانرودان در جریان این طاعون جان خود را از دست دادند که بنا به برخی روایت‌ها، خود شاهنشاه جوان نیز در میان قربانیان بوده‌است.


title: سقوط شاهنشاهی ساسانی

text: جامعه ساسانی به چهاربخش تقسیم شده بود: روحانیان، جنگاوران، دبیران و مردم عامه. گروه چهارم همچنین بار مالیات‌ها را به دوش می‌کشید.


title: سقوط شاهنشاهی ساسانی

text: با توجه به موقعیت ویژه جغرافیایی شاهنشاهی ساسانی، آنان بر تجارت جهانی کنترل داشتند. به همین دلیل، معمولا به جز در موارد اضطراری، مالیات‌ها به صورت منظم جمع‌آوری نمی‌شد. شاهنشاهان ساسانی برای آسان‌تر کردن پرداخت مالیات‌ها توسط مردم، آنان را به تاخیر می‌انداختند. در برخی موارد مانند به تخت نشینی بهرام گور، همه مالیات‌هایی که سال‌های طولانی به تاخیر افتاده بود، بخشیده می‌شد و از مردم گرفته نمی‌شد. اما طولانی شدن جنگ با روم این رویه را برهم زد. مالیات‌ها به طرز نجومی بالا رفت و این مسئله در کنار افزایش دهگان‌ها باعث فشار برروی گروه چهارم جامعه ساسانی شد.


title: سقوط شاهنشاهی ساسانی

text: مسئله دیگری که به ضعف ساسانیان کمک کرد، بی ثباتی دولت مرکزی بود. در جریان جنگ داخلی ساسانیان در سال‌های ۶۲۸ تا ۶۳۲، در مدت نزدیک به چهار سال، چهارده نفر بر تخت نشستند که این مسئله مشروعیت و اعتبار دودمان ساسانی را از بین برد. بیشتر از مردم عادی، قدرت تاج و تخت در میان سرداران زیر سوال رفته بود؛ بهرام چوبین، ویستهم، شهروراز از مهم‌ترین کسانی بودند که در سال‌های پایانی شاهنشاهی ساسانی بر روی تخت پادشاهی نشستند.


title: سقوط شاهنشاهی ساسانی

text: در جریان جنگ‌های طولانی داخلی و خارجی، سپاه ساسانی تحلیل رفت. یزدگرد سوم در زمان به تخت نشستن احتمالا بیشتر از هشت سال نداشت و نمی‌توانست از پس بازسازی سپاه برآید. اصلاحات خسرو انوشیروان که باعث حذف شاهزادگان محلی دودمان‌هایی نظیر کارن و سورن از پهنه قدرت شده بود، به طور غیرمستقیم سرداران سپاه ساسانی را جایگزین آنان کرد. این مسئله باعث شد تا سرداران - برخلاف شاهزادگان - در قلمروی خود تا درصد زیادی مستقل باشند و شاه کنترلی در سرزمین‌های آنان نداشته باشد؛ بدین ترتیب دولت مرکزی نمی‌توانست در مواقع اضطراری از دودمان‌های اشرافی برای بازسازی سپاه خود کمک گیرد.


title: سقوط شاهنشاهی ساسانی

text: در نهایت با حمله مسلمانان به مرزهای ایران، شاهنشاهی ساسانی پس از بیشتر یک چهار سده فرمانروایی بر فلات ایران، سرنگون شد.


title: الگوریتم‌های جورسازی گراف

text: در مجموعه‌ای از افراد، هر فرد با برخی از افراد دیگر سازگار است، یافتن شرایطی که تحت آن بتوانیم افراد را به صورت جفت سازگار باهم دسته‌بندی کنیم. بسیاری از کاربردهای گراف‌ها تضمین‌کنندهٔ چنین جفت سازی‌هایی هستند. یک جورسازی در یک گراف بی سوی G مجموعه‌ای از یال‌های دو به دو مجزا می‌باشد. رأس‌های متعلق به یال‌های یک جورسازی، اشباع شده و سایر رأس‌ها اشباع نشده هستند. اگر یک جورسازی هر راس از G را اشباع کند، آن گاه یک جورسازی تام یا جورسازی کامل است. برای جستجوی یک جورسازی بزرگ، می‌توانیم به‌طور مکرر یالی مجزا شده از یال‌های بیشتر انتخاب شده، را، در نظر بگیریم. این روند یک جورسازی ماکسیمال را به دست می‌دهد، اما لزومی ندارد که یک جورسازی بیشینه رابدهد. یک جورسازی ماکسیمال را نمی‌توان بیشتر نمود، زیرا یال‌های آن با همهٔ یال‌های دیگر متلاقی می‌باشد ولی یک جورسازی بیشینه، یک جورسازی با حداکثر اندازه‌است. طبق قضیه برژ جورسازی‌های بیشینه هیچ مسیر افزوده‌ای ندارند. اگر "G"و"H" گراف‌هایی با مجموعهٔ رأس‌های "V" باشند، آنگاه تفاضل متقارن "GΔH"، گرافی با مجموعهٔ رأس‌های "V"است که یال‌هایش همهٔ یال‌هایی هستند که دقیقادر "G" یا "H" ظاهر شوند. بنابراین اگر "M"و"N" جورسازی باشند آن گاه داریم: اگر گراف "X"، گراف"M"را اشباع کند، آن گاه برای هرformula_1 باید حداقلformula_2راس وجود داشته باشند که دارای همسایه‌هایی در formula_2 باشند.قضیه هال ثابت می‌کند که این شرط لازم و کافی است. مشخص‌سازی مسیر-افزوده برای جورسازی‌های بیشینه به الگوریتم تطابق بیشینه در گراف دوبخشی برای یافتن جورسازی‌های بیشینه می‌انجامد. جستجوی پیاپی مسیرهای افزوده و افزایش آن به اندازهٔ یک یال موجب یافتن این مسیر می‌شود که در صورت عدم پیدا کردن یک مسیر افزوده، پوشش راسی با اندازهٔ جورسازی جاری یافت می‌شود.


title: الگوریتم‌های جورسازی گراف

text: زمان اجرای الگوریتم جورسازی دو بخشی را می‌توان با ترتیبی ماهرانه در جستجوی مسیرهای افزوده بهبود بخشید. درصورتی که مسیرهای افزودهٔ کوتاه در دسترس باشند، نیاز به جستجوی یال‌های فراوان جهت یافتن یک یال نیست. بااستفاده از الگوریتم تطابق بیشینه در گراف دوبخشی به‌طور هم زمان از تمام رأس‌های اشباع نشدهٔ گراف "X"، می‌توانیم با یک بررسی مجموعهٔ یال‌ها مسیرهای فراونی با طول یکسان را بیابیم. هاپکرافت و کارپ [۱۹۷۵]ثابت کرده‌اند که افزوده‌های بعدی باید از مسیرهای طولانی تری استفاده کنند، بنابراین جستجوها را می‌توان در فازهایی که مسیرهای با طول یکسان را پیدا می‌کنند، گروه بندی کرد. به این شکل جورسازی بیشینه در گراف‌های دوبخشی را می‌توان در زمان (O("n" یافت.


title: الگوریتم‌های جورسازی گراف

text: استفاده از ارجحیت‌ها برای جورسازی رأس‌های گراف به جای بهینه ساختن وزن کل آن یک جورسازی پایدار را ایجاد می‌کند. در واقع باید رأس‌ها طوری جفت شوند که ترجیعی مبنی بر برهم زدن آن رابطه وجود نداشته باشد.یک گراف دوبخشی G، با افراز از مضاعف Y،X یک جورسازی Mدر G، ومجموعهٔ U از همهٔ رأس‌های M-اشباع نشده در X.


title: الگوریتم‌های جورسازی گراف

text: مسیرهای M- متناوب را از U جستجو کنید، با فرض اینکه formula_1 و formula_5 مجموعهٔ راس‌هایی باشند که به آن‌ها رسیده اید. راس‌هایی از S را که علامت دارند برای بسط مسیرها جستجو کنید. برای هرformula_6 راس پیش از x را روی یک مسیر M-متناوب از U ثبت کنید.


title: الگوریتم‌های جورسازی گراف

text: اگر S دارای هیچ راس علامت‌گذاری شده‌ای نباشد، متوقف شوید وformula_8 را به عنوان یک پوشش کمینه و M را به عنوان یک جورسازی بیشینه گزارش دهید. در غیر این صورت، یک formula_9 علامتدار نشده را انتخاب کنید. برای جستجوی x، هرformula_10 را طوری در نظر بگیرید که formula_11. اگر y اشباع نشده باشد، به کار پایان دهید و ازy به عقب جستجو کنید تا یک مسیر M- افزوده را از U به y گزارش نمایید. در غیر این صورت،y با یک formula_12 به وسیلهٔ M جور می‌شود. در این حالت،y را به T اضافه کنید( از x به آن رسیده ایم) و w را به S اضافه نمایید(از y به آن رسیده ایم). پس از جستجوی همهٔ چنین یال‌های متصل به x،x را علامتدار کنید و تکرار نمایید.


title: بالن اشلنک

text: بالن اشلنک یا لوله اشلنک یک ابزار آزمایشگاهی می‌باشد که از یک بالن شیشه‌ای به همراه یک لوله جانبی ساخته شده‌است و برای تخلیه گاز یا ایجاد خلا از آن استفاده می‌شود.این ابزار شیشه‌ای معمولاً از جنس شیشه بوروسیلیکاتی ساخته می‌شود.


title: سید وحید اختر

text: سید وحید اختر (زاده:۱۲ اوت ۱۹۳۴ اورنگ‌آباد - درگذشتهٔ:۱۳ دسامبر ۱۹۹۶) شاعر اردو، منتقد و از فیلسوفان معاصر هندی بود. وی تحصیلاتی دانشگاهی خود را تا مقطع دکتری در دانشگاه عثمانیه در حیدرآباد به پایان رساند. عنوان رساله دکتری وی «نقش خواجه میر درد در تصوف» بود.


title: سید وحید اختر

text: وی ریاست دپارتمان فلسفه دانشگاه اسلامی علیگر را از سال ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۰ و از ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵ بر عهده داشت.


title: سید وحید اختر

text: کتابها به انگلیسی


title: سید وحید اختر

text: کتابها به اردو


title: اره ۳

text: اره ۳ سومین قسمت از مجموعه فیلم‌های ترسناک "اره" است که به کارگردانی دارن لین بوسمن در سال ۲۰۰۶ ساخته و اکران شد. داستان این فیلم از جیمز ون و لی ونل است و فیلم‌نامهٔ آن را لی ونل نوشته‌است. تولید این فیلم بلافاصله بعد از فروش خوبِ اره ۲ در هفتهٔ اولِ اکران، آغاز شد. این فیلم به گرگ هافمن که در سال ۲۰۰۵ درگذشت و از تهیه‌کنندگان اره بود، تقدیم شد.


title: اره ۳

text: جف که به تازگی پسر خود را بر اثر تصادف از دست داده،در عین ناباوری حکم دادگاه راننده که مست بوده را تبرئه می‌کند؛حالا جیگساو بازی‌هایی برای جف تدارک دیده که می‌خواهد بخشش جف را امتحان کند و چند قربانی میاورد و آنها کسی نیستند جز قاضی و یه شاهد و قاتل


title: ساسانیان هند

text: ساسانیان هند یا ساسانیان کوشانی شاخه‌ای از شاهزادگان ساسانی بودند که در سده‌های سوم و چهارم میلادی بر بلخ، سغد و شمال غربی هند فرمان راندند.


title: ساسانیان هند

text: با ظهور ساسانیان، این شاهنشاهی نوبرخواسته تبدیل به خطر بسیار بزرگی برای دولت‌های منطقه تبدیل شد و شاهنشاهی کوشان یکی از دولت‌هایی بود که تحت فشار ارتش ساسانی فرو پاشید. ساسانیان با این حال یک پادشاهی نیمه مستقل به نام کوشانشهر را جایگزین شاهنشاهی کوشان کردند و فرمانروایان این پادشاهی به نام خود و با عنوان "کوشانشاه" به ضرب سکه پرداختند.


title: ساسانیان هند

text: این شاخه از ساسانیان تا سال ۳۷۰ میلادی سرزمین‌های شرقی ایرانشهر را تحت فرمان خود داشتند اما در نهایت با حملات کیداریان، آن را از دست دادند. با این حال ساسانیان در نیمه‌های سده ششم میلادی با موفقیت هپتالیان را شکست داده و بار دیگر ایران شرقی تحت حاکمیت شاهنشاهی ساسانی در آمد اما شاهنشاهی ایران در میانه‌های سده هفتم میلادی توسط مسلمانان فتح شد و به فرمانروایی ساسانیان در این منطقه پایان داد.


title: ساسانیان هند

text: مهم‌ترین واقعه مربوط به کوشانشاهان، شورش هرمز یکم کوشانشاه فرزند بهرام یکم بر علیه برادرش بهرام دوم بود که البته با پیروزی دولت مرکزی به پایان رسید.


title: خواجه میر درد

text: خواجه میر درد () (زاده: ۱۷۲۱ - درگذشته: ۱۷۸۵) شاعر اردو و صوفی هندی بود. او به دلیل غزلیاتی که به زبان اردو و سبک دهلی سروده در آن زبان شاخص است.


title: ولید بن عقبه

text: ولید بن عُقبَه بن ابی‌معیط (۶۱ ه. برابر ۶۹۰ م.) یکی از صحابه محمد و جزو تیرهٔ ابوعمرو از خاندان بنی‌امیه در مکه بود. بعضی مورخین بر این اعتقاد دارند که نسب وی به دودمان بنی‌لام تیرهٔ عبدالخان در بین‌النهرین و خوزستان است.


title: ولید بن عقبه

text: ولید به قول قرآن فاسق شناخته شده. بسیاری از علمای اهل سنت بر این باور هستند که شأن نزول آیه ۶ سوره حجرات ولید بن عقبه است. او همچنین در کوفه مست برای نماز صبح حاضر شد و نماز صبح را چهار رکعت خواند.


title: ولید بن عقبه

text: ولید پس از مرگ عثمان در شهر رقه سکونت گزید و در زمان خلافت معاویه در همین شهر درگذشت.


title: ولید بن عقبه

text: عقبه پدر ولید در جنگ بدر در دسته مقابل محمد بود و کشته شد اما ولید در هنگام فتح مکه در ۸ هجری/۶۳۰ میلادی مسلمان شد. وی در زمان محمد مأمور جمع‌آوری صدقات قبیله بنی مصطلق و در زمان عمر مأمور جمع‌آوری صدقه از قبیله مسیحی بنی ثعلب در جزیره شد.


title: ولید بن عقبه

text: ولید برادر ناتنی عثمان بن عفان بود (مادر مشترک: اروی بنت کریز) و وقتی عثمان خلیفه شد، ولید را در سال ۲۹ هجری/۶–۶۴۵ میلادی، جانشین سعد بن ابی‌وقاص در امارت کوفه کرد. بی بند و باری ولید و نوشیدن شراب باعث شد که شکایاتی از وی شود و پس از احضار توسط عثمان، به اصرار علی ابن ابیطالب به جاری سازی حدود اسلامی، توسط حسن ابن علی حد(شلاق) زده شد عثمان وی را در سال ۳۳ هجری/۵۰–۶۴۹ میلادی عزل نمود.


title: ولید بن عقبه

text: کلیفرد ادموند بسورث معتقد است بعد از کشته شدن عثمان، ولید به جزیره گریخت و در آنجا ماند و از سیاست به دور بود تا اینکه در ۶۱ هجری/۶۸۰ میلادی در رقه درگذشت. اما مادلونگ می‌نویسد که وی در زمان شورش طلحه و زبیر، بر خلاف مروان و برخی دیگر از آل امیه که به کمپین عایشه در مکه پیوستند، مستقیماً به شام نزد معاویه رفت.


title: ولید بن عقبه

text: در آغاز جنگ صفین، هنگامی که لشکریان معاویه به آبگاه فرات زودتر دسترسی پیدا کرده بودند و آن را بسته بودند، علی پیکی را به معاویه فرستاد تا بگذارد که لشکریانش از آب استفاده کنند و مذاکرات را پیش بگیرند یا در صورت مخالفت جنگ بر سر آب کنند. معاویه این دو گزینه را با سران سپاهش به شور گذاشت؛ ولید معتقد بود که همان‌طور که عثمان خلیفهٔ سوم به مدت ۴۰ روز از آب و غذای نرم، توسط شورشیان بر خلیفه محروم شده بود، آنها نیز باید از آب محروم گردند و با وجود اینکه عمروعاص پیشنهادی مخالف داد، باز بر نظر خود اصرار ورزید.ولید در روز پنجم جنگ صفین، با ابن عباس نبرد کرد.(بنگرید به: وقعه الصفین، ص117، افست، قم)


title: ولید بن عقبه

text: ولید شهرتی به عنوان شاعر داشت، چنان‌که پسرش ابوکتیفه عمرو نیز چنین بود.


title: کربلا تا کربلا

text: کربلا تا کربلا مرثیه ای است به زبان اردو نگاشته سید وحید اختر، شاعر و فیلسوف برجسته هندی.


title: کربلا تا کربلا

text: کتاب دارای ۸ بخش است و هر بخش از ۱۰۰ بند در قالب مسدس سروده شده‌است.


title: بنتنگ

text: بنتنگ گونه‌ای از گاو وحشی مقیم شرق آسیا است. این گونه در خطر انقراض قرار دارد.


title: بنتنگ

text: حدود ۲۰ گاو اهلی از این گونه در سال ۱۸۵۰ به استرالیا وارد شد. پس از مدتی دامداران گاوها و مزرعه را رها کردند. در سال ۱۹۶۵ کشف گردید که حدود ۱۵۰۰ گاو بنتنگ در نزدیک همان محلی که گاوهای وارداتی رها شده بودند زندگی می‌کنند. اکنون تعداد این گاوهای وحشی به ۱۰۰۰۰ رسیده‌است که حتی از تعداد گاوهای ساکن در سرزمین اصلی نیز بیشتر است.


title: مزمن

text: بیماری مُزمِن در پزشکی به بیماری‌هایی گفته می‌شود که زیاد طول می‌کشند یا ذاتاً بلندمدت هستند. مانند آسم یا دیابت.


title: مزمن

text: واژهٔ "مزمن" برخلاف واژهٔ حاد و تحت حاد استفاده می‌شود.


title: مزمن

text: درد مزمن معمولاً بیان‌کنندهٔ دردی است که بیش از ۶ ماه از زمان آن گذشته و پایان آن قابل پیش‌بینی نبوده و به جز اینکه به‌طور خیلی آهسته التیام یابد مانند سوختگی‌ها. دیگر خصوصیات درد مزمن آنست که هویت علت آن مشخص باشد، اغلب درد مزمن، فرد را بی‌خاصیت و بدون کارایی کرده و برای فرد زندگی با چنین شرایطی مشکل است. بیماران تجارب مدامی نسبت به درد دارند یا به‌طور مداوم درد مزمن آن‌ها عود کرده که اغلب بیماریشان به‌طور فزونی وقت‌شان را اشغال می‌کند. واژهٔ مزمن برخلاف واژهٔ حاد و تحت حاد استفاده می‌شود.


title: میر ببر علی انیس

text: میر ببر علی انیس (زاده: ۱۸۰۳ - درگذشته:۱۸۷۴)، شاعر نامدار اردو زبان هندی و یکی از مرثیه سرایان عاشورا در قرن نوزدهم بود.


title: میر ببر علی انیس

text: ممبر


title: اوده

text: اوده یا اَوَد منطقه‌ای تاریخی به مرکزیت فیض‌آباد در شمال هند است این منطقه در ایالت اوتار پرادش واقع است که حکومت اود در سال‌های ۱۷۷۲ تا ۱۸۵۸ میلادی در آن حکم‌رانی می‌کرده‌است زبان مردم این منطقه هندوستانی، زبان هندی و زبان اردو است.


title: فیض‌آباد (هند)

text: فیض‌آباد یا آیودهیا شهری است در شمال هند که در گذشته مرکزیت منطقه اوده را داشته‌است.


title: فیض‌آباد (هند)

text: این شهر در ایالت اوتار پرادش قرار دارد که جمعیت آن ۵۱۰٬۰۰۰ نفر است، همچنین این شهر ۹۷ متر بالاتر از سطح دریا قرار دارد.


title: دهستان سیوکانلو

text: دهستان سیوکانلو یکی از دهستان‌های بخش مرکزی شهرستان شیروان استان خراسان شمالی ایران می‌باشد.این دهستان در یک منطقه نیمه کوهستانی در شمال شهرستان شیروان واقع شده‌است.


title: دهستان سیوکانلو

text: بخش کشاورزی مهم‌ترین بخش فعالیت روستایی دهستان سیوکانلو است٬ محصولات عمده زراعی علاوه بر گندم و جو٬ سیب درختی نیز در اکثر روستاهای دهستان برداشت می‌شود و حتی به سایر شهرستانها صادر می‌گردد.


title: دهستان سیوکانلو

text: منابع آب روستاها بیشتر چاه و قنات می‌باشد. بعد از بخش کشاورزی٬ خدمات و صنعت در رده‌های بعد قرار می‌گیرند با این حال از نظر امکانات زیربنایی مثل آب و برق در حد مطلوب می‌باشند.


title: چپانلو

text: چپانلو نام روستایی تاریخی در استان خراسان شمالی است. این روستا از توابع شهرستان شیروان است.


title: چپانلو

text: در فاصلۀ ۴۴ کیلومتری شمال شرق شیروان قرار دارد که از شمال به روستای اوغاز تازه و از جنوب به روستای شکرانلو و از شرق به کوه کیسمار و از غرب به کوه قنبر و روستای تاریخی متروکه شده توپارچه محدود است که دارای ۶۴ خانوار و ۳۱۶ نفر جمعیت است. مردم چپانلو به زبان کردی کرمانجی تکلم می‌کنند و از ایل سیفکانلو هستند. این روستا جزء دهستان سیوکانلو شیروان می‌باشد. نام سابق این روستا بهارلق بوده که قبل از مهاجرت اکراد به شمال خراسان در زمان صفویه روستایی بزرگ و آباد بوده‌است و معمولاً به عنوان بهارلق یعنی ییلاق و محل استراحت خوانین محلی بود اما پس از استقرار اکراد و بیرون راندن ازبکان در سال ۱۲۴۸ قمری هنگامی که حاکم مقتدر شیروان و منطقۀ شمال خراسان، رضاقلی‌خان از دستور دولت مرکزی (قاجاریه) سرپیچی می‌کند و حکومت مستقلی برای خود تشکیل می‌دهد. شهر شیروان (کهنه شهر) توسط عباس میزا نایب‌السلطنه محاصره و به توپ بسته می‌شود. در همین اثنا طایفۀ کم‌کیل[۲] از ایل کرمانج سیفکانلو که در روستای بهارلق زندگی می‌کردند با احساس خطر، اطراف بهارلق را حصارکشی کرده و به تعمیر و ترمیم برجها و باروها مبادرت می‌نمایند و چون این کار با عجله انجام می‌گیرد، دروازه ورودی بهارلق را در هنگام نصب به عوض این که به داخل روستا گشوده شود اشتباهاً برعکس نصب می‌کنند که به بیرون قلعه گشوده می‌شود و… دشمن نیز با توجه به موقعیت دروازۀ بهارلق، در اولین حمله آن را می‌گشاید …از آن زمان به تقریر مطلعین نام بهارلق، به مرور منسوخ و نام چیه یا چپان یا چپانلو به آن اطلاق می‌گردد. قبرستان قدیمی و وسعت روستا، آسیاب قدیمی کنار چشمه، باغ ارمنی‌ها، آثار بازار و میدان خرید و فروش دام به نام ایشک بازاری و دیگر آثاری که در گوشه و کنار این روستا دیده می‌شود جملگی دلیلی بر قدمت و سابقۀ تاریخی چپانلو یا بهارلق می‌باشد. عبارت‌اند از: کمرکیسمار، کمرکاریز، کمرآق، کمرقره‌قوش و کمرقمه که با توجه به آب و هوای منطقه بسیار سرسبز و دارای گیاهان طبی و خوراکی: هَلِز، سیب‌تالک، آنوخ، چریش، پونه، گَوَن، شقایق، زرگ (زرشک)، سامی، درمنۀ ترکی، ترخ، قسنی، کاج و لاله ومرتی مناسب برای چرای دام می‌باشد. دره‌های: ناله‌آوه، ناله‌اُلنگ، ناله قره‌قوش، ناله سرچاوی کریم فولادی، ناله اُزدک، ناله نوروزبیک و چشمه‌های، کانی کاریز، کانی ازوالیان، کانی شور، کانی عبدالعلی و سرچشمه در حوزۀ این روستا قرار دارد.


title: چپانلو

text: شغل عمدۀ مردم دامداری است و در زمینۀ کشاورزی و باغداری نیز فعالیت دارند. محصولات اصلی آن: فراورده‌های دامی، گندم، جو، بادام، سیب زمینی، سیب درختی، گردو، زردآلو گیلاس، و گوجه درختی است و.. صنایع دستی آن قالی‌بافی و گلیم‌بافی و بافت دستکش، جوراب، کلاه و شال‌گردن پشمی و کرکی می‌باشد. بخش باجگیران که یکی از مراکز مهم داد و ستد ایران - ترکمنستان می‌باشد توسط چپانلوئی‌ها بنا گردیده‌است.  زنان کرد چپانلو اصالت پوشاک سنتی خود را نیز به خوبی حفظ کرده‌اند به طوری که لباس نان کرد شامل پیراهن بلند به نام کاراس که قسمتی از شیلوار (شلیته) پرچین و بلند را می‌پوشند و «که‌ون» بزرگ و یل «کت» است. یکی از روستاییان در کنار چشمه‌ای با نشان دادن اثر پای اسبی بر روی تخت سنگ، معتقد بود که اثر فوق جای پای دُلدُل است! که معمولاً از این گونه اعتقادات در اکثر روستاها وجود دارد و نمی‌تواند صحیح باشد. امکانات چپانلو در حال حاضر شامل: اینترنت پرسرعت موبایل و تلفن ثابت راه آسفالته، سرویس ایاب و ذهاب، دبستان، لوله‌کشی آب آشامیدنی، گاز، برق، شرکت تعاونی و شورای ده‌است.


title: چپانلو

text: جغرافیای تاریخی شیروان، تالیف: محمد فولادی


title: رود سائو فرانسیسکو

text: رود سائو فرانسیسکو رودی به‌طول تقریبی ۱۸۰۰ تا ۱۸۱۱ مایل (۲۸۹۶ – ۲۹۱۴ کیلومتر) است که در شرق برزیل جریان داشته و در پایان به اقیانوس اطلس می‌ریزد. این رود که یکی از مهمترین رودهای آمریکای جنوبی است از نظر طول چهارمین رود بزرگ قاره و بزرگترین رودی است که به‌طور کامل در داخل برزیل جریان دارد. این رود همچنین منبعی مهم برای تولید برقِ برقابی و آبیاری بخش‌های شرقی و شمال شرقی برزیل به‌شمار می‌رود.


title: رود سائو فرانسیسکو

text: نام رود سائو فرانسیسکو از نام سائو فرانسیسکو ده بورخا (فرانسیس بورجیای مقدس)، رهبر یسوعی‌ها در سدهٔ شانزدهم میلادی گرفته‌شده‌است.


title: رود سائو فرانسیسکو

text: رود سائو فرانسیسکو در ارتفاع ۷۳۰ متری از سطح دریا و از دامنهٔ شرقی کوه‌های سرا دا کاناسترا در جنوب غربی ایالت میناس گرایس سرچشمه می‌گیرد. این رود سپس با پیمودن مسافتی بیش از ۱۰۰۰ مایل (۱۶۰۹ کیلومتر) به‌سمت شمال و گذر از ایالت‌های میناس گرایس و باهیا به شهرهای خوازیرو و پترولینا می‌رسد. در طول این مسیر مهمترین ریزابه‌های غربی سائو فرانسیسکو شامل رودهای پاراکاتو، اوروکویا، کورنته و گرانده و ریزابه‌های شرقی همچون رودهای ورده گرانده، پارامیریم و ژاکاره به آن می‌پیوندند.


title: رود سائو فرانسیسکو

text: سائو فرانسیسکو در حدود ۱۰۰ مایل (۱۶۱ کیلومتر) پایینتر از شهر پترولینا، به سمت شمال شرقی تغییر مسیر داده و در گستره‌ای ۳۰۰ مایلی شامل تندآب‌ها و آبشارها، مرز بین ایالت‌های باهیا (در جنوب) و پمامبوکو (در شمال) را تشکیل می‌دهد. تندآب‌های بالای رودخانه در دوره‌های پرآبی قابل کشتی‌رانی هستند اما بخش‌های پایین‌دست پترولینا غیر قایل عبورند. آبشار پائولو آلفونسو در مسیر سائو فرانسیسکو قرار دارد و رودخانه در بالادست آن با شدت و به‌طور ناگهانی تقسیم شده، تشکیل ۳ آبشار پی‌درپی را می‌دهد که از درون صخره‌های گرانیتی مسیرشان تا ۸۴ متر پایین می‌ریزند. رودخانه سپس در پایین‌دست آبشار مسیری در حدود ۳۰۶ کیلومتر را می‌پیماید تا در ۹۶ کیلومتری شمال شرقی آراکاژو، به اقیانوس اطلس بریزد.


title: رود سائو فرانسیسکو

text: حوضهٔ آبخیز رود سائو فرانسیسکو تقریباً منطقه‌ای به مساحت ۶۳۱٬۲۰۰ کیلومتر مربع را در بر می‌گیرد. آب و هوای این حوضه خشک و گرم است و جنگل‌هایی از گیاهان خاردار در درهٔ بالادست رودخانه وجود دارد. این دره همچنین نواحی شمال شرقی و جنوب شرقی برزیل را به‌یکدیگر پیوند می‌دهد و برنامه‌های توسعه‌ای عظیمی در این محدوده به‌اجرا درآمده است. بهره‌برداری از آبشار پائولو آلفونسو و ساخت چندین سد بر روی رودخانه به بهبود شرایط اقتصادی در این ناحیه انجامیده و برق لازم برای بخش‌های شمال شرقی برزیل از طریق سدهای برقابی ساخته‌شده بر روی رود سائو فرانسیسکو تأمین می‌شود. همچنین ماهیان این رودخانه یکی از منابع اصلی غذایی مردم منطقه به‌شمار می‌روند.


title: برنامه‌سازی غیرخطی

text: در ریاضیات، برنامه‌سازی غیر خطی Nonlinear programming (NLP) فرایند حل مسئله بهینه سازی است که در آن برخی از محدودیت ها یا خود تابع هدف غیر خطی است. این مسئله بهینه سازی، یک سیستم از برابری‌ها و نابرابری‌ها بر روی مجموعه‌ای از متغیرهای ناشناخته حقیقی، در یک تابع هدف که باید کمینه یا بیشینه شود.


title: برنامه‌سازی غیرخطی

text: در این روش تابع هدف به صورت تابع F در نظر گرفته می‌شود.


title: برنامه‌سازی غیرخطی

text: این تابع بر زیرمجموعه‌ای چون X از فضای اقلیدسی تعریف شده‌است (پس عناصر X می‌توانند بردار باشند). این زیرمجموعه، توسط قیود به شکل g(x)=b تعریف می‌شود. تابع لاگرانژ در این حالت عبارت خواهد بود از: ((L(x،y)=F(x)+y.(b-g(x


title: برنامه‌سازی غیرخطی

text: شرایط لازم برای حل مسئله را می‌توان از طریق یافتن نقاط بحرانی تابع لاگرانژ (ماکزیمم‌سازی بدون قید) به دست آورد.


title: برنامه‌سازی غیرخطی

text: برنامه‌ریزی مرتبه دوم(QP) روشی برای مینیمم سازی توابع مرتبه دوم n متغیره با m محدودیت خطی نامساوی یا مساوی یا هر دو است.


title: برنامه‌سازی غیرخطی

text: مسائل برنامه‌ریزی مرتبه دوم ساده‌ترین فرم مسائل برنامه‌ریزی غیر خطی با محدودیت نا مساوی می‌باشد.


title: برنامه‌سازی غیرخطی

text: این الگوریتم برای محدودیت‌های خطی اصلاح شده که تابع هدف و محدودیت آن‌ها غیر خطی است محسوب می‌شود. در اصل روش محدودیت‌های خطی یا خطی شده را شامل می‌شود و متغیر جدید با محدودیت تعریف خواهد شد. بیشتر روش‌های حل مسائل برنامه‌ریزی غیر خطی عمومی شامل خطی کردن مسئله و به کار بردن تکنیک برنامه‌ریزی خطی است که به‌طور خلاصه مراحل زیر طی می‌شود. در روش‌های ذکر شده ممکن است روش به همگرایی نرسد و این خود یکی از معایب روش‌های فوق است به واقع بهترین الگوریتم عمومی حاضر استفاده از الگوریتم گرادیان کاهش یافته عمومی است.


title: برنامه‌سازی غیرخطی

text: یکی از مسائل پرکاربرد و معمول برای توابع غیر خطی و برنامه‌سازی غیر خطی مسائل مربوط به بهینه‌سازی است. مثلاً بهینه‌سازی هزینه حمل و نقل با انتخاب روش یا روش‌هایی از میان چندین روش نقل و انتقال است که هرکدام ظرفیت‌ها و محدودیت‌های متفاوتی دارند. به عنوان مثال نقل و انتقال نفت خام با انتخاب روش‌های ترکیبی از خط لوله، تانکر، راه آهن، حمل کننده‌های دریایی که هرکدام توابع هزینه‌ای متفاوتی دارند می‌تواند در نهایت به ما یک تابع غیر خطی از هزینه بدهد.


title: برنامه‌سازی غیرخطی

text: مسئله بهینه‌سازی می‌تواند به صورت‌های مختلفی بیان شود مثلاً یکی از ساده‌ترین حالت‌ها این است که به صورت زیر بیان شود: برای بیشینه کردن بعضی از متغیرها مانند توان عملیاتی محصول یا برای کمینه کردن تابع هزینه در جایی که داریم:


title: برنامه‌سازی غیرخطی

text: اگر تابع هدف مسئله به صورت f یک تابع خطی باشد و فضای محدوده یک Polytope باشد این مسئله یک مسئله برنامه‌نویسی خطی است که با روش‌های خطی شناخته شده به راحتی حل می‌شود.


title: برنامه‌سازی غیرخطی

text: اگر تابع هدف یک تابع Concave (مسئله به حداکثر رسانی) یا یک تابع Convex (مسئله به حداقل رسانی) باشد و محدودیت‌ها از نوع محدب (convex) باشد، آنگاه مسئله یک مسئله محدب (convex) نامیده می‌شود و روش‌ها و متدهای عمومی برای بینه سازی محدب (Convex Optimization)می‌توانند در اغلب این مسئله‌ها مورد استفاده قرار گیرند. اگر تابع هدف نسبت تابعی مقعر (Concave) و محدب (Convex) باشد و محدودیت‌ها به صورت محدب باشد، این مسئله می‌تواند به یک مسئله بهینه‌سازی محدب تبدیل شود که در آن از تکنیک‌های برنامه‌نویسی کسری استفاده می‌شود.


title: برنامه‌سازی غیرخطی

text: روش‌ها و متدهای زیادی برای حل مسئله‌های غیر محدب وجود دارند. یکی از این روش‌ها استفاده از فرمولاسیون‌های ویژه مسائل برنامه‌نویسی خطی است. یکی دیگر از این روش‌ها استفاده از روش شاخه و حد است که مسئله در آن به زیر بخش‌هایی برای حل به صورت محدب یا تقریب خطی تقسیم می‌شود.


title: برنامه‌سازی غیرخطی

text: یک مسئله ساده می‌تواند با محدودیت‌های زیر تعریف شود: با تابع هدفی به صورت زیر که باید بیشینه شود: درحالی که: (x = ("x"، "x".


title: برنامه‌سازی غیرخطی

text: حل دو بعدی مسئله.


title: برنامه‌سازی غیرخطی

text: نمونه دیگری از مسئله می‌تواند به صورت زیر تعریف شود: با تابع هدفی به صورت زیر که باید بیشینه شود: درحالی که: (x = ("x"، "x"، "x".


title: برنامه‌سازی غیرخطی

text: حل سه بعدی مسئله.


title: شخبوط بن ذیاب آل نهیان

text: شخبوط بن ذیاب بن عیسی آل نهیان ( درگذشتهٔ ۱۸۱۶ ) دومین شیخ ابوظبی است. او جانشین پدرش ذیاب بن عیسی بن نهیان آل نهیان شد و از سال ۱۷۹۳ تا سال ۱۸۱۶ حکمرانی کرد.


title: محمد بن شخبوط آل نهیان

text: محمد بن شخبوط بن ذیاب بن عیسی آل نهیان سومین شیخ ابوظبی است. او جانشین پدرش شخبوط بن ذیاب بن عیسی آل نهیان شد و از سال ۱۸۱۶ تا سال ۱۸۱۸ حکمرانی کرد


title: طحنون بن شخبوط آل نهیان

text: طحنون بن شخبوط بن ذیاب بن عیسی آل نهیان ( درگذشتهٔ ۱۸۳۳ ) چهارمین شیخ ابوظبی است. او جانشین برادرش محمد بن شخبوط بن ذیاب بن عیسی آل نهیان شد و از سال ۱۸۱۸ تا سال ۱۸۳۳ حکمرانی کرد


title: روان‌شناسی سیاسی

text: روانشناسی سیاسی از جمله رشته‌های میان رشته‌ای بوده که در دوران کنونی وارد مباحث سیاسی ـ اجتماعی شده‌است؛ و به بررسی و تحقیق در رفتار سیاست‌مداران نیز نسبت داده می‌شود؛ و یک نوع از سیاست‌شناسی می‌باشد. روانشناسی سیاسی را می‌توان به‌طور کل این‌گونه تعریف کرد: شناخت و دانش اصول سیاست و تحقیق و جستجوی آن‌ها (تقریباً شبیه به اقتصاد سیاسی). روانشناسی سیاسی شکلی از سیاست است که به رفتارها و اخلاقیات و روان سیاست مربوط است و می‌توان گفت که به شناخت باورهای سیاسی مربوط است. این نوع روانشناسی را هم می‌توان در رشتهٔ روانشناسی زیر شاخه کرد و هم در شناخت سیاست.


title: روان‌شناسی سیاسی

text: روانشناسی سیاسی دانشی میان رشته‌ای شناخته می‌شود که به بررسی رفتار انسان در عرصه سیاست و عملکردهای سیاسی می‌پردازد. در واقع روانشناسی سیاسی به چرایی رفتارها در مناسبات و تصمیمات سیاسی پرداخته و عمل انجام شده را توصیف و علت یابی می‌کند. از این رو است که در آن از مفاهیمی چون جامعه‌پذیری سیاسی یاد می‌شود.


title: موموتومبو

text: موموتومبو آتشفشان چینه‌ای جوانی به ارتفاع ۱۲۹۷ متر است که در شمال غربی کرانه‌های دریاچه ماناگوآ در نیکاراگوآ قرار دارد. این آتشفشان در حدود ۴٬۵۰۰ سال پیش در منتهی‌الیه جنوب شرقی رشته‌کوه مارابیوس شروع به شکل‌گیری نمود و در طول حیاتش، مجموعه‌ای از فوران‌های استرومبولی و گهگاه فعالیت‌های انفجاری شدیدتر را از خود بروز داده‌است. دهانهٔ این آتشفشان ۲۵۰ متر طول و ۱۵۰ متر عرض دارد.


title: موموتومبو

text: فوران شدید موموتومبو در سال ۱۶۰۹ میلادی باعث شد تا ساکنین شهر مستعمره‌نشین لئون (لئون ویخو یا لئون قدیم)، تصمیم به جابجایی شهر خود از کوهپایه‌های آتشفشان گرفته و شهر جدید را در فاصلهٔ ۳۰ کیلومتری از غرب موموتومبو بنا کنند. آخرین فوران این کوه در سال ۱۹۰۵ روی داد که در طی آن، جریان گدازهٔ ایجادشده مسیری از قله تا پایین‌دست قاعدهٔ شمال غربی کوه را درنوردید. همچنین تنوره سیاه‌رنگ کوچکی پس از زمین‌لرزهٔ ۱۰ آوریل ۱۹۹۶ در بالای دهانهٔ آتشفشان دیده‌شد اما بررسی‌های بعدی، تغییر خاصی را در دهانهٔ موموتومبو نشان نداد.


title: موموتومبو

text: یک میدان عظیم زمین‌گرمایی در دامنه‌های جنوبی آتشفشان وجود دارد و نیروگاهی زمین‌گرمایی نیز در پای کوه ساخته‌شده تا به تولید انرژی از گرمای آتشفشان بپردازد.


title: گل‌مالی

text: گِل مالی، آیین گِل یا خٙه‌رٙه مالی آئینی است که مردم لر در سوگواری‌های مختلف از جمله در مرگ افراد خانواده یا عزاداری‌های مذهبی انجام می‌دهند. گل‌مالی در زبان لری با عنوان خَه‌رَّه‌گیری تلفظ می‌شود. خَه‌رّه به معنای گِل است. آئین گل‌مالی در روز عاشورا در ماه محرم در استان‌های غربی ایران در منطقه زاگرس به ویژه استان‌های لرستان، کرمانشاه و ایلام، استان خوزستان، استان چهارمحال و بختیاری،استان کهکیلویه و بویراحمد،استان بوشهر و شهرستان های لرنشین استان فارس برگزار می‌شود. همچنین در بخش‌هایی از استان‌های خوزستان، مرکزی و همدان نیز مراسم گل‌مالی در روز عاشورا دیده می‌شود.برخی از مردم از صبح تا مراسم شام غریبان گِل های خود را پاک نکرده و در مراسم شام غریبان به عزاداری می پردازند.


title: گل‌مالی

text: آئین خاص گل مالی در خرم‌آباد و مناطق اطراف آن دارای چند مرحله است که از روز هفتم محرم که به روز «تراش عباس» موسوم است شروع می‌شود. در روز هفتم محرم عزاداران حسینی به حمام رفته و پس از اصلاح سر و صورت و نظافت کامل، لباس‌های تمیز می‌پوشند که این روز را «تراش عباس» می‌نامند. از این روز به بعد، عده‌ای برای افروختن آتش در صبح عاشورا به جمع کردن و گردآوری هیزم در سطح شهر می‌پردازند تا اگر در روز عاشورا برف و باران ببارد و احیاناً هوا سرد باشد، عزادارانی که در گِل می‌افتند (مراسم گِل افتادن) از سرما حفظ شوند. به این منظور عده‌ای در محل دوره افتاده و با خواندن جملاتی از خانه‌ها تقاضای هیزم می‌کنند که مردم نیز با کمال میل بسته به نذری که دارند به آنان هیزم می‌دهند. در روز تاسوعا نیز عزاداران خاک نرم و مخصوصی بنام گل باغچاله (گل رس) را مهیا کرده و در میدان‌های بزرگ و کوچک که معمولاً با آجر چینی در جلوی خیمه‌ها و تکیه‌های شهر درست می‌شود می‌ریزند و در روز عاشورا این خاک را با گلاب مخلوط کرده و گل روز عاشورا را مهیا می‌کنند. روز عاشورا، عزاداران فراخوانده شده با حضور در تکیه‌های محله و گل‌مالی کردن خود گرد آتش می‌ایستند تا از سرما محفوظ مانده و شروع به سینه زنی و عزاداری می‌کنند.


title: گل‌مالی

text: در بروجرد در صبح عاشورا و هم‌زمان با طلوع آفتاب، در محل تجمع هر یک از دسته‌های عزادار، دیگ‌های مسی برای جوشاندن گِل و آماده‌سازی خَه‌رّه تدارک دیده می‌شود. عزاداران قدری از خَه‌رّه را به لباس، ریش، مو و گونه خود می‌مالند. دسته‌های عزادار از ابتدای صبح در کوچه و خیابان‌ها روانه مجالس عزاداری می‌شوند و در هر مجلس سینه زنی می‌کنند. به نوشته کتاب «تذکره حسین حزین»، گل گیرندگان که به آن‌ها خَه‌رّه گیر گفته می‌شود به‌طور عمده پیرمردان و سالمندان بوده‌اند که در دسته‌های سینه زنی در جلوی هیئت قرار می‌گرفته‌اند و خه‌ره گیران بی ریاترین سینه زنان بوده‌اند. در صفحه ۱۸۳ تذکره حزین آمده‌است:


title: گل‌مالی

text: نوحه دسته‌های عزا به‌طور معمول با این وزن بود:


title: گل‌مالی

text: و یا قطعه زیر را که واصف تفنگ ساز سروده می‌خوانند:


title: گل‌مالی

text: گرمابه‌های عمومی بروجرد در روز عاشورا رایگان هستند و سینه زنان نزدیک ظهر به گرمابه رفته و پس از قدری سینه زنی، گل از تن خود می‌شویند و لباس‌های تمیز می‌پوشند.


title: گل‌مالی

text: به گفته خبرگزاری مهر، یکی از عوامل تخریب جنگل‌ها در استان لرستان و استان کهکیلویه و بویراحمد و استان فارس که هر ساله تکرار می‌شود بحث استفاده از هیزم و چوب درختان در برگزاری آئین گل مالی روز عاشورا است. در روز عاشورا در استان لرستان به دلیل وجود برخی باورها مردم تعدادی از شهرها و روستاهای استان به گل می‌افتند که برای خشک شدن و گرم کردن افراد، هیئت‌های عزاداری باید اقدام به روشن کردن آتش کنند که در این راستا بخشی از درختان استان برای استفاده به عنوان هیزم قطع می‌شود.


title: گل‌مالی

text: در سال‌های اخیر اداره کل منابع طبیعی با همکاری تشکلهای مردم نهاد برنامه‌هایی را برای تدارک هیزم مورد نیاز تدارک دیده‌اند. از جمله اینکه منابع طبیعی درخت‌های قطع شده در مسیر طرح‌های عمرانی را جمع‌آوری و در محل مشخص دپو می‌کند و در اختیار هیئت‌های مذهبی قرار می‌دهد.


title: امامی

text: به پیروان مذهب تشیع اثنی عشری امامی یا امامیه نیز گفته می‌شود. امامی همچنین از نام‌های خانوادگی متداول در ایران است. فهرست زیر دربردارنده افرادی با این نام خانوادگی است:


title: کیتن

text: کیتن به اعتقاد مردم عیلام باستان به نیرویی اسرارآمیز و فوق طبیعی همهٔ خدایان گفته می‌شود. کیتن طلسم و فره ایزدی بود، و به منظور حمایت و حتی تنبیه به کار می‌رفت. فرمانروایان عیلام سلطه خود را براساس حمایت سحرآمیز کیتن بنیان نهاده‌بودند، و به منزلهٔ نمایندگان زمینی کیتن آسمانی به شمار می‌آمدند، ضمن آنکه خدایان دارای کیتن بودند، هومبان را برخوردار از فره ویژه فرمانروایان می‌دانستند. شاهان خود را در برابر رعیت کارگزاران زمینی کیتن الهی می‌دانستند. کسی که به آن تعدی می‌کرد زندگی خود را می‌باخت و مطرود می‌شد.


title: کیتن

text: پادشاهان ایلام قدرت خود را بر پایهٔ محافظت جادویی کیتن استوار می‌کردند و خود را در برابر رعیت، کارگزار زمینی کیتن الهی می‌دانستند. کسی که به آن تعدی می‌کرد، زندگی خود را می‌باخت، مطرود می‌شد و می‌بایست بمیرد.


title: ویدرنه

text: ویدرنه (Vidṛna) در قیام هفت نفر شرکت داشت و با داریوش بزرگ جلوی گئومات غاصب را گرفتند. نام ویدرنه در منابع یونانی به شکل هیدارنس (Hydárnēs) ثبت شده است.


title: ویدرنه

text: در زمان خشایارشا فرزندش که پس از پدر، ویدرنه دوم نامیده شد فرمانده سپاه جاویدان هخامنشیان و ساتراپ پارت و چند ساتراپی دیگر بود. در زمان او بود که گارد جاویدان، ده هزار نفر شد.


title: ویدرنه

text: گئومات غاصب، بعد از دست انداختن به تاج و تخت، تمام زنان متعلق به کمبوجیه را نیز در اختیار گرفت. یکی از این زنان، فیدیما، دختر مردی به نام هوتن [ یا ] یکی از تواناترین نجبای ایران در زمان هخامنشیان بود.


title: ویدرنه

text: اولین کسی، که پس از هفت ماه فرمانروایی به گئومات ظنین شد، که او فرزند کوروش نیست! بلکه مرد شیادی است، هوتن بود. او موضوع را از دختر خود پرس‌و‌جو کرد و دخترش نتیجهٔ تحقیق را به پدر اطلاع داد.


title: ویدرنه

text: هوتن نیز بلافاصله، یک دستهٔ شش نفره از نجبای پارس را، که به آنها اطمینان داشت، در شوش تشکیل داد و با ورود داریوش به پارس، این تصمیم اتخاذ شد که او را نیز در گروه خویش وارد سازند. این هفت نفر با هم قسم خوردند که برای دفع غاصب اقدام کنند.


title: ویدرنه

text: نام این هفت نفر، در کتاب هرودوت و در کتیبه بیستون، از این قرار است:


title: ویدرنه

text: هرودوت می‌نویسد: در پی کشته شدن گئومات و در طی مذاکره راجع به تعیین نوع حکومت ایران در زمان داریوش بزرگ بغابوخش یا مگابیز، پیشنهاد حکومت الیگارشی یا چند تنی را به داریوش داده‌است …!


title: ویدرنه

text: یکی از ناشایسته‌ترین و بی‌تدبیرانه‌ترین کارهای خشایارشا، برکناری ویدرنه، پس از نبردهایش با یونان بود.


title: ویدرنه

text: سپس خشایارشا، اردوان را به سمت فرماندهی سپاه خویش منصوب کرد. در نهایت، اردوان و خواجه‌ای به نام میترادات(مهرداد)، در سال ۴۶۵ پیش از میلاد، خشایارشا را در بسترش به قتل رساندند.


title: ویدرنه

text: یونانی‌ها بخاطر شکست‌های بسیار پیچیده‌ای که از سپاه خشایارشا خوردند، همواره در کتاب‌های تاریخی خود، سعی در تخریب شخصیت وی داشته‌اند.


title: ویدرنه

text: ویدرنه، به شکل عجیبی سپاه ایران را از تنگه‌های بسفر و داردانل امروزی، عبور می‌دهد و فرماندهی ناوگان دریایی ایران، در محاصره آتن را بر عهده داشته که گفته می‌شود، شگفت‌انگیزترین حمله دریایی تاریخ باستان است.


title: ویدرنه

text: در این حمله دریایی، هر چند نیروی دریایی ایران پیروز می‌شود، اما کشتی ویدرنه در یک سانحه طبیعی غرق می‌شود که در کتب یونانی، از آن به "شکست نیروی دریایی ایران"، یاد می‌شود! زیرا پس از این سانحه، نیروی دریایی ایران از محاصره آتن عقب‌نشینی می‌کند و … که در نهایت از راه خشکی، آتن را تصرف می‌کند.


title: سمفونی سرزمین‌های طلسم‌شده

text: سفونی سرزمین‌های طلسم‌شده دومین آلبوم استودیویی گروه سمفونیک پاور متال ایتالیایی راپسودی (بعدتر راپسودی آو فایر) است که در ۵ اکتبر ۱۹۹۸ توسط شرکت ضبط موسیقی آلمانی لیمب میوزیک و با طرح جلدی از اریک فیلیپ منتشر شد. این آلبوم همچنین دومین فصل از ساگای پنج‌قسمتی «حماسهٔ شمشیر زمردین» را روایت می‌کند.


title: سمفونی سرزمین‌های طلسم‌شده

text: تمامی ترانه‌های این آلبوم را لوکا توریلی نوشته‌است و آهنگسازی آن را لوکا توریلی و آلکس استاروپولی انجام داده‌اند. استاروپولی در عین حال کار تنظیم ارکستر را نیز برعهده داشته‌است.


title: سمفونی سرزمین‌های طلسم‌شده

text: اعضای گروه راپسودی در این آلبوم عبارتند از:


title: سمفونی سرزمین‌های طلسم‌شده

text: نوازندگان و خوانندگان مهمان در این آلبوم عبارتند از:


title: کاپشن

text: کاپشن یا کاپیشان (Капюшон) یک وام واژه از زبان روسی است که در اصل به معنای «بالاپوش» است و معادل انگلیسی آن، Hood است، ولی در ایران به معنای نوعی ژاکت سنگین است که بیش‌تر آن‌ها دارای کلاه هستند و برخی نیز دارای کلاه پنهانی در پشت هستند. این نوع پوشش در گذشته بیشتر از جنس چرم بود و امروزه از الیاف مصنوعی مانند پلی‌استر و نایلون هم تولید می‌شود.


title: کاپشن

text: کاپشن لباسی است که به حفظ گرمای بدن و جلوگیری از یخ‌زدگی آن در برابر سرما و باد کمک می‌نماید.


title: حدس دینیتز

text: در سال ۱۹۷۸ جف دینیتز (Jeff Dinitz) مسئله زیر را در نظریه گراف بیان کرد که به حدس دینیتز مشهور شد:


title: حدس دینیتز

text: فرض کنید L مربع از مرتبه n باشد؛ که در هر خانه (i,j) از L لیست (C(i,j از n رنگ مختلف داریم. آیا می‌توان به هر خانه از L یکی از رنگ‌های لیست آن خانه را نسبت داد به‌طوری‌که هر رنگ در هر سطر و در هر ستون حداکثر یک بار ظاهر شود؟


title: حدس دینیتز

text: این مسئله در حالتی که همه لیستها برابر با {n،...۳٬۲٬۱} باشند، ساده است، کافیست ۱ تا n را در سطر اول بنویسیم، و در هر سطر دیگر اعداد سطر قبل را یک واحد چرخش دهیم تا یک مربع لاتین چرخشی به دست می‌آید که بوضوح شروط مسئله را ارضا می‌کند.


title: حدس دینیتز

text: ولی مسئله همیشه به این سادگی نیست. مربعی ۲*۲ را در نظر بگیرید که


title: حدس دینیتز

text: اگر کسی خانه (۱٬۱) را با ۱ و خانه (۱٬۲) را با ۲ رنگ کند دیگر نمی‌تواند مربع را کامل کند. چرا که هم‌خانه (۲٬۱) و هم‌خانه (۲٬۲) باید با ۳ رنگ شود.


title: حدس دینیتز

text: این مسئله را می‌توان با قرار دادن یک راس در هر خانه مربع و وصل کردن دو راس که در در یک سطر یا یک ستون هستند، به یک مسئله رنگ آمیزی لیستی گراف‌ها تبدیل کرد. گرافی که اینگونه از این مربع به دست آمد را (G(L بنامید.


title: حدس دینیتز

text: اکنون به قضیه زیر دربارهٔ عدد رنگی لیستی در گراف‌های جهتدار که توسط Bondy-Boppana-Siegel اثبات شده توجه کنید.


title: حدس دینیتز

text: قضیه: اگر (D=(V,E یک گراف جهتدار باشد که به هر راس v از آن یک مجموعه (C(v به عنوان لیست رنگی نسبت دهیم و (C(v بیشتر از درجه خروجی v عضو داشته باشد، و هر زیرگراف القایی راسی از D دارای هسته باشد در این صورت می‌توان هر راس را با یکی از رنگهای لیستش رنگ کرد که هر دو راس مجاور همرنگ نباشند.


title: حدس دینیتز

text: در ادامه نیاز به مفهومی به نام تطابق پایدار داریم:


title: حدس دینیتز

text: فرض کنید [G[X,Y یک گراف دو بخشی باشد که برای هر راس v از G همسایه‌های راس v یک ترتیب و اولویتی برای v دارند. تطابق M را پایدار گوییم هرگاه برای هر یال uv از G که در M نیست، یا یال uy در M هست که از نظر u, راس y اولویت بیشتری نسبت به v دارد یا یال vx در M هست که از نظر v, راس x اولویت بیشتری نسبت به u دارد.


title: حدس دینیتز

text: Gale در سال ۱۹۶۲ ثابت کرد هر گراف دو بخشی یک تطابق پایدار دارد.


title: حدس دینیتز

text: اکنون در ادامه اثباتی از (Galvin ۱۹۹۳) ارائه می‌دهیم که نشان می‌دهد پاسخ سؤال مطرح شده توسط Dinitz همواره مثبت است. نشان می‌دهیم (G(L عدد رنگی لیستی n دارد. برای این کار یال‌های (G(L را طوری جهت می‌دهیم که درجه خروجی هر راس برابر n-۱ باشد و هر زیر گراف القایی (G(L دارای هسته باشد. پس بنابر قضیه بالا هر راس v از (G(L را می‌توان با یکی از رنگ‌های لیستش رنگ کرد که با رنگ رأس‌های همسایه (راس‌های هم سطر یا هم ستون) v متفاوت باشد. یعنی هر رنگ در هر سطر یا ستون حد اکثر یکبار ظاهر می‌شود.


title: حدس دینیتز

text: فرض کنید خانه‌های L را با اعداد ۳٬۲٬۱،... ، n طوری پر کرده‌ایم که L یک مربع لاتین از مرتبه n شود. عدد نوشته شده در خانهٔ (i,j) این مربع را (L(i,j بنامید. یال‌های (G(L را به شرح زیر جهت دهید:


title: حدس دینیتز

text: اگر (L(i,j از (L(i,k کمتر بود جهت یال ((i,j)(i,k)) در (G(L از (i,j) به (i,k) باشد، و اگر (L(i,j از (L(k,j بیشتر بود جهت یال ((i,j)(k,j)) در (G(L از (i,j) به (i,k) باشد،


title: حدس دینیتز

text: بدیهیست که درجه خروجی هر راس برابر n-۱ است.


title: حدس دینیتز

text: فرض کنید A زیر مجموعه‌ای از رأس‌های (G(L باشد


title: حدس دینیتز

text: گراف دو بخشی [H[X,Y را در نظر بگیرید:


title: حدس دینیتز

text: X = مجموعه سطرهای L,


title: حدس دینیتز

text: Y = مجموعه ستون‌های L,


title: حدس دینیتز

text: راس i از X به راس j از Y متصل است اگر (i,j) عضو A باشد،


title: حدس دینیتز

text: برای هر i از X، اولویت ستون j از ستون k بیشتر است اگر (L(i,k از (L(i,j کمتر باشد،


title: حدس دینیتز

text: برای هر j از Y، اولویت سطر i از سطر k بیشتر است اگر (L(i,j از (L(k,j کمتر باشد،


title: حدس دینیتز

text: می‌دانیم هر گراف دو بخشی تطابق پایدار دارد، پس H هم تطابق پایداری مثل M دارد، دقت کنید هر یال M بین راس i از X و j از Y متناظر با راس (i,j) از (G(L است، به راحتی دیده می‌شود رأس‌های متناظر M یک هسته برای زیر گراف القای  می‌سازند.


title: حدس دینیتز

text: پس ثابت کردیم هر زیر گراف القایی از (G(L هسته دارد، پس حکم ثابت شد.


title: آریه سماج

text: آریهَ سَماج (به سانسکریت: आर्य समाज، به معنی انجمن آریا) یکی از جنبش‌های اصلاحات در هند بود که در تاریخ ۱۰ آوریل ۱۸۷۵ از سوی دایاننده سرَسوَتی بنیاد شد.


title: آریه سماج

text: سرسوتی به حاکمیت خطاناپذیر وداها باور داشت و بر آرمان‌های پاکدامنی و برهمن‌پویی تأکید می‌کرد. در جهان امروزه سه تا چهار میلیون پیرو دارد.


title: آتوماتای کوانتومی سلولی نقطه‌ای

text: آتاماتای سلولی نقطه کوانتومی نوعی فناوری محاسباتی است که جهت ساخت مدارهای الکتریکی در ابعاد نانو به کار برده می‌شود. این فناوری بر پایه سلول QCA شکل گرفته‌است، هر سلول دارای یک محیط مربعی شکل بوده و درون آن از چهار حفره که در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند تشکیل شده‌است. همچنین سلول QCA دارای دو الکترون اضافی است، که می‌توانند آزادانه بین حفره‌ها حرکت کنند. به‌طور کلی ۶ حالت مختلف برای قرار گرفتن ۲ الکترون در ۴ حفره، امکان‌پذیر است. تمامی این ۶ حالت پایدار نیستند زیرا به دلیل وجود نیروی دافعهٔ کولمبی بین الکترون‌ها، آن‌ها همواره در وضعیتی قرار می‌گیرند که بیشترین فاصله را از یکدیگر داشته باشند. بنا بر این حالت‌های پایدار وقتی برقرارند که حفره‌ها به صورت قطری اشغال شده باشند. محل قرارگیری این دو الکترون در حفره‌ها با توجه به قانون دافعه کولومب در گوشه‌های مخالف به شکل اریب خواهد بود، که دو ساختار را ایجاد می‌کند. این دو ساختار دو قطب +۱ و -۱ را نمایش می‌دهند که در محاسبات، مقدارهای منطقی ۱ و ۰ را به ترتیب به آن‌ها نسبت می‌دهیم. الکترون‌ها هنگام جایجایی در داخل سلول با یک حرکت غیر خطی بین حفره‌ها تونل می‌رنند. فاصله حفره‌ها معمولاً حدود ۲ نانومتر است. نیروی دافعهٔ کولمبی فقط بین الکترون‌های داخل یک سلول برقرار نیست، بلکه هر سلول نیز بر سلول‌های مجاور تأثیر می‌گذارد. در صورتی که دو سلول در کنار یکدیگر قرار داشته باشند، همواره در وضعیتی قرار می‌گیرند که نیروی دافعهٔ کولمبی به حداقل برسد. از یک آرایه سلول‌های کنار هم می‌توان مانند یک سیم برای انتشار اطلاعات استفاده کرد. همچنین می‌توان سلول‌ها را به حالت ۴۵ درجه قرار داد. در هر مدار مبتنی بر QCA، یک یا چند ورودی وجود دارد که مقدار آن‌ها ثابت است. همچنین یک یا چند خروجی وجود دارد که با توجه به نوع چینش سلول‌ها و مقدار ورودی‌ها و نیرویی که الکترون‌های مجاور به هم وارد می‌کنند مقدار منطقی ۱ یا ۰ می‌گیرند.


title: آتوماتای کوانتومی سلولی نقطه‌ای

text: مدارهایی که تحت تکنولوژی CMOS ساخته می‌شوند تفاوت بسیار چشمگیری در مساحت و میزان توان مصرفی نسبت به مدارهای تحت تکنولوژی QCA دارند. بدین معنی که نسبت به مدارهای QCA مساحت بسیار زیادی اشغال می‌کنند و توان مصرفیشان بسیار بسیار بیشتر است. این گونه‌است که QCA با این خصوصیات منحصربه‌فرد تحول بزرگی در حوزه علم کامپیوتر و مدارهای منطقی به حساب می‌آید. QCA نسبت به CMOS بسیار کوچکتر است حتی ابعاد سلول QCA در حد مولکول یا اتم قابل پیاده‌سازی است. QCA مصرف توان بسیار بسیار پایینی نسبت به CMOS دارد چون نه تنها جریانی در مدار وجود ندارد خازن خروجی هم در مدار نخواهد بود. در بعضی پیاده‌سازی‌های QCA تعامل‌ها مغناطیسی انجام می‌شود و تنها در همین موارد کندتر از CMOS عمل خواهد کرد. با توجه به کندی مدارهای QCA در بعضی پیاده‌سازی‌ها و انتشار منطق از هر دو سمت سیم و گیت‌ها نیاز شدید به clock در آن‌ها احساس می‌شود. QCA ساختارهای ساده ای برای طراحی گیت‌های AND و OR دارد. و توانایی عبور سیم‌ها از روی هم نیز از مزیت‌های این تکنولوژی است. معکوس (Invert) کردن نیز به راحتی با تغییر طول سیم‌ها امکان‌پذیر است. از دیگر معایب QCA کار کردن در دمای زیر ۷۰ درجه کلوین است. Delay بالا و انتشار منطق در دو طرف سیم نیز برای انتخاب این تکنولوژی عامل باز دانده خواهد بود. تحقیقات تخمین می‌زند که فرکانس کاری QCA در محدوده فرکانسی تراهرتز (امواج تراهرتز) خواهد بود ولی در عمل فرکانسی کمتر مشاهده خواهد شد.


title: آتوماتای کوانتومی سلولی نقطه‌ای

text: در مدارهای QCA, Clock در مقایسه با مدارهای سنتی مانند عاملی الکترونیکی است که حرکت اکترونها در داخل سلول را کنترل می‌کند. در واقع نحوه کنترل آن به این صورت است که اگر اطلاعاتی به قسمتی از مدار برسد که باید با چند ورودی دیگر ترکیب شده و خروجی مطلوب را تولید کند، در صورتی که ورودی‌های دیگر دیرتر به آن قسمت مدار برسند، از انتشار اطلاعات در آن قسمت تا رسیدن ورودی‌های دیگر جلوگیری می-کند. بدین ترتیب در واقع وجود Clock باعث ایجاد همزمانی در بخش‌های مختلف مدار می‌شود. هر Clock چهار فاز دارد: Switch: این فاز نیروهای مانع حرکت الکترون‌ها در داخل هر سلول شروع به افزایش می‌کند و حرکت الکترونها آرام آرام رو به سختی می‌گراید. Hold: در این فاز نیروهای مانع حرکت الکترون‌ها در داخل سلول به حد بیشینه خود رسیده و مکان الکترونها ثابت باقی می‌ماند. Release:در این فاز مقدار نیروی مانع شونده رو به کاهش می‌گذارد و آرام آرام الکترون‌ها آزاد می‌شوند. Relax: در این فاز سلول هیچ قطبیتی ندارد و الکترون‌ها کاملاً آزادانه در داخل سلول حرکت می‌کنند.


title: آتوماتای کوانتومی سلولی نقطه‌ای

text: ساخت مدارهای QCA به‌طور کلی به ۴ دسته تقسیم می‌شود: جزیره فلزی، مولکولی، نیمه‌هادی و مغناطیسی اولین تکنولوژی پیاده‌سازی QCA برای عملی کردن آن به عنوان یک موضوع تئوری بود. و به دلیل خواص ساختاریش هیچ‌گاه قصد وتوانایی رقابت با تکنولوژی‌های جدید QCA را نداشته‌است. این روش به صورت ایجاد سلول‌ها توسط جزایر آلومینیومی است. آزمایش‌های اولیه جزایری با ابعاد میکرو متر داشتند. و به خاطر ابعاد نسبتاً بزرگ جزایر آلومینیومی دمای کاری بسیار پایینی نیاز داشتند تا خواص کوانتومی بروز کند و جابجایی الکترونی قابل مشاهده باشد. QCA نیمه هادی یا حالت جامد از توانایی پیاده‌سازی با ابزارهای موجود ساخت و تولید قطعات CMOS را دارد. اما هنوز تکنولوژی نیمه هادی برای تولید انبوه در ابعاد ۲۰ نانومتر موجود نیست. روشهای لیتوگرافی سریال Solid State QCA را قابل دستیابی کرده ولی هنوز به عمل نرسیده‌است. لیتوگرافی سریال کند، از مشکلات این روش، هزینه بر و نامناسب بودن برای تولید انبوه این سلول هاست. با این حال امروزه برای بیشتر پیاده‌سازی‌های آزمایشی از این روش استفاده می‌کنند. یک روش پیشنهادی که هنوز به عمل نرسیده ساختن هر سلول QCA توسط یک مولکول واحد است. مزایای این روش تقارن بینهایت بالای سلول، سرعت بالای سوییچ‌زنی، فشردگی بالای قطعات و ابعاد کوچک، عملی در دمای اتاق و حتی قابلیت تولید انبوه با استفاده از خاصیت خود تولیدی (Self Assembly) مولکول هاست. مسائل تکنیکی مانند انتخاب مولکول مناسب، طراحی رابط بین محیط و مدار برای ورودی و خروجی (interfacing) و تکنولوژی کلاک مورد نیاز در مورد این روش در حال تحقیق است و تولید QCA با این روش به حل آن‌ها بتگی دارد. QCA مغناطیسی (MQCA) بر پایهٔ ارتباط‌های مغناطیسی بین ذرات نانو استوار است. Qumantum در این روش معنای خود را تقریباً از دست می‌دهد. این روش در دمای اتاق قابل اجرا خواهد بود.


title: آذرکافت

text: تَف‌کافت یا آذرکافت یا پیرولیز فرایندی ترموشیمیایی است که طی آن مواد آلی در اثر گرما تجزیه می‌شوند. این فرایند مشتمل بر تغییر همزمان ترکیب شیمیایی و فاز فیزیکی بوده و فرایندی برگشت‌ناپذیر است.


title: آذرکافت

text: نمونه‌ای کاربردی از این فرایند، فرایند کراکینگ است که در صنایع پتروشیمی کاربرد داشته و برای تولید بنزین استفاده می‌شود. در این فرایند هیدروکربن‌های سنگین به وسیله گرما به هیدروکربن‌های سبک‌تر و ساده‌تر تبدیل می‌شوند.


title: آذرکافت

text: واژه پیرولیز از ترکیب دو کلمه یونانی pyro (به معنی آتش) و lysis (به معنی شکافت و جداسازی) ساخته شده‌است.


title: آذرکافت

text: گرماکافت مواد آلی از اوایل آغاز تمدن بشری شناخته شده بوده و به طور وسیعی مورد استفاده قرار می‌گرفت. در ابتدا، گرماکافت مواد آلی به منظور تولید گازها و زغال استفاده می‌شد و محصولات مایع به عنوان محصولات جانبی ناخواسته فرایند مورد توجه قرار می‌گرفتند. با این حال، از زمان بحران نفت در دهه ۱۹۷۰، توجه ویژهای به محصولات مایع حاصل از گرماکافت صورت گرفت. کارایی و ترکیب محصولات گرماکافت (نفت‌زیستی، گاز و زغال) به نوع ماده خام و شرایط گرماکافت بستگی دارد. نفت زیستی و زغال معمولاً به عنوان سوختی جایگزین برای سوخت‌های فسیلی و ماده خام برای تولید مواد شیمیایی استفاده می‌شود.


title: لومن (یکا)

text: لومِن، واحد شار نوری است. لومن مقدار نوری است که از یک چشمهٔ نقطه‌ای به شدت یک کاندلا داخل مخروطی به زاویهٔ فضایی یک استرادیان پخش می‌شود.


title: لومن (یکا)

text: رابطهٔ لومن و کاندلا به صورت زیر بیان می‌شود:


title: لومن (یکا)

text: 1 lm = 1 cd·sr یک لامپ ال‌ئی‌دی استاندارد حدود ۴۷۰ لومن روشنایی ایجاد می‌کند. این مقدار برای یک پروژکتور لامپ ال‌ئی‌دی حدود ۲۴۰۰ لومن (۵ برابر یک لامپ معمولی) است.


title: تاریخ ریاضیات

text: تاریخ ریاضیات حوزه‌ای از مطالعات که به عنوان تاریخ ریاضیات شناخته می‌شود. در درجه اول به منشأ اکتشافات در ریاضی و در درجه‌های پایین‌تر به تحقیق و تفحص بر روی روش‌های ریاضی و یادداشت‌های ثبت شده پیشین می‌پردازد. قبل از عصر مدرن و گسترش جهانی اطلاعات، توسعه نمونه‌های مکتوب ریاضی فقط در چند حوزهٔ خاص بوده‌است.


title: تاریخ ریاضیات

text: قدیمی‌ترین متن‌های ریاضی در دسترس: پلیمپتن ۳۲۲ (ریاضیات بابلی ۱۹۰۰ سال قبل از میلاد)، پاپیروس ریاضی ریند (ریاضیات مصری ۱۸۰۰–۲۰۰۰ قبل از میلاد) و پاپیروس مسکو (ریاضیات مصری ۱۸۹۰ قبل از میلاد) می‌باشند.


title: تاریخ ریاضیات

text: همگی این متون قضیه فیثاغورس را مورد توجه قرار می‌دهند. به نظر می‌رسد که این قضیهٔ معروف، قدیمی و گسترده‌ترین پیشرفت ریاضی پس از حساب و هندسه پایه‌است.


title: تاریخ ریاضیات

text: تحصیل ریاضی به عنوان نمایش مدل‌کنندهٔ انضباط (بین اشیاء) در سده ۶ قبل از میلاد با فیثاغوریان شروع شد که اصطلاح " علم ریاضی" (mathematic) را از یونان باستان ("μάθημα (mathema به معنی " موضوع مطالعه دستورالعمل " ابداع کردند."


title: تاریخ ریاضیات

text: " روش‌ها را به خوبی تصفیه کردند (مخصوصا از راه دستورالعمل استدلال استقرایی و در اثباتهااز اثبات گرایی منطقی) و موضوعات ریاضی را گسترش دادند."


title: تاریخ ریاضیات

text: ریاضیدانان چینی هم همکاری اولیه‌ای شامل " سیستم مکانی زمانی " داشته‌اند.


title: تاریخ ریاضیات

text: " سیستم عددی عربی_هندی " و قوانینی برای استفاده از عملگرهای آن که امروزه در سرتاسر دنیا استفاده می‌شود احتمالاً در هزاره اول AD در هند تکامل یافته و از طریق ریاضیات اسلامی و کارهای محمد بن موسی خوارزمی به غرب منتقل شده‌است.


title: تاریخ ریاضیات

text: ریاضیات اسلامی به سهم خود ریاضی ای که در این تمدن‌ها شناخته می‌شود را پیشرفت و گسترش داده‌است. بسیاری از متن‌های عربی و یونانی در ریاضیات بعدها به لاتین ترجمه شده‌اند که منتهی به رشد ریاضی در قرون وسطی اروپا شده‌است.


title: تاریخ ریاضیات

text: مطالعات اخیر شناخت حیوان، نشان داده‌است که این مفاهیم مختص انسان نمی‌باشد. چنین مفاهیمی بخشی از زندگی روز مره را در جوامع کاوشگر تشکیل داده‌اند.


title: تاریخ ریاضیات

text: ایده تعداد به تدریج در حال تحول است و به وسیلهٔ زبان‌هایی که تمایز بین ۱ و ۲ و خیلی و اما نه اعدادبزرگتر از ۲ را حفظ می‌کنند، پشتیبانی شده‌است. اشیاء ماقبل تاریخی که با قدمت تقریبی ۲۰۰۰۰سال در آفریقا کشف شده‌است، از تلاش‌های بدوی برای تعیین زمان نشان داده‌است. استخوان ایشنگو در نزدیکی سرچشمه رود نیل (شمال شرقی کنگو امروزی) کشف شده، ممکن است قدمتی بیش از ۲۰۰۰۰سال داشته باشند که شمال یک سری علائم ریاضی (چوب خط) حک شده در ۳ ستون در طول استخوان‌های می‌باشند. تفسیرهای رایج از تحلیل استخوان هاس ایشانگو، خبر از اولین شمارش اعداد یا یک تقویم شش‌ماهه قمری می‌دهند. پیتر رودمن عقیده دارد که رشد مفهوم اولیه اعداد نشان می‌دهد که مفهوم تقسیم به بیش از ۱۰هزار سال پیش از میلاد مسیح بر می‌گردد. او همچنین می‌نویسد که هیچ تلاشی در راستای تشریح اینکه چرا چوب خط حساب در اعداد بین ۱۰ تا ۲۰ و همین‌طور مضاربی از ۱۰، باید مضربی از عدد ۲ باشد، نشده‌است.


title: تاریخ ریاضیات

text: استخوان‌های ایشانگو با توجه به تحفیفات الکساندر مارشاک، تحت تأثیر توسعه ریاضیات در مصر باستان بوده‌اند. شبیه برخی از نوشته‌های بر روی استخوان‌های ایشانگو، علم حساب مصر باستان از استفاده از مضارب عدد ۲ ساخته شده‌است که به هرحال این قضیه مورد بحث می‌باشد.


title: تاریخ ریاضیات

text: مصریان باستان از ۵۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح، طرح‌های هندسی را به نمایش گذاشته‌اند. چنین بیان شده‌است که کوه‌های انگلستان و اسکاتلند قدمتی معادل سه میلیون سال قبل از میلاد مسیح دارند که در آن‌ها ترکیب‌های هندسی نظیر دایره، بیضی و مثلث فیثاغورث نمایان می‌باشد.


title: تاریخ ریاضیات

text: ریاضیات بابلیان که به آن ریاضیات آشوری-بابلی هم می‌گویند، ریاضیاتی است که در میان مردمان میان‌رودان از روزهای نخست فرمانروایی سومریان تا سرنگونی بابل در ۵۳۹ پیش از میلاد کاربرد داشته و گسترش یافته‌است. نوشته‌های ریاضیاتی بابلیان فراوان است و به خوبی ویرایش شده‌است. ریاضیات بابلیان را از دیدگاه زمانی می‌توان به دو بخش تقسیم کرد، یکم دورهٔ بابلیان باستان (از ۱۸۳۰ تا ۱۵۳۱ پیش از میلاد) و دوم بیشتر مربوط به دورهٔ سلوکیان در حدود سه تا چهار سده پیش از میلاد. از دیدگاه محتوا، تفاوت آشکاری میان دو دوره دیده نمی‌شود از این رو می‌توان گفت ریاضیات بابلیان در نزدیک به دو هزار سال وضعیت ثابتی داشته‌است.


title: تاریخ ریاضیات

text: داده‌های ما پیرامون دانش ریاضیاتی بابلیان از نزدیک به ۴۰۰ لوح رسی که از زیر خاک بیرون کشیده شده، بدست آمده‌است. این لوح‌ها به خط میخی اند، هنگامی که گِل هنوز خیس بوده بر روی آن نوشته شده و بعد زیر نور خورشید یا در یک کوره خشک شده‌است. مباحث ارائه شده در این گِل‌نوشته‌ها عبارتند از: کسر، جبر، معادلهٔ درجه دو و سه و قضیهٔ فیثاغورث است. در یکی از این گِل‌نوشته‌ها هم تقریبی برای formula_1 ارائه شده‌است که تا سه رقم در مبنای ۶۰ دقیق بوده‌است (برابر با ۷ رقم در مبنای ده).


title: تاریخ ریاضیات

text: ریاضیات بابل عبارت است از مجموعه‌ای از اعداد و تلاش‌های ریاضیاتی پیشرفته تر در خاور نزدیک باستان که به خط میخینوشته شده‌است. از آنجایی که داده‌های مربوط به دوره بابلیان باستان (دوره نخست ریاضیات بابل) در آغاز هزاره دوم پیش از میلاد فراوان‌تر است، بیشتر پژوهش‌های پیشینه‌شناسی بر روی این دوران تمرکز داشته‌است. با این حال بر روی ریشه‌های اصلی ریاضیات بابل بحث است، برخی باستان شناسان بر این باورند که آغاز ریاضیات بابل به هزاره‌های پنجم و سوم پیش از میلاد بازمی‌گردد چون ابزارهای گِلی با کاربرد شمارش و گِل مُهرک‌هایی به قدمت ۵۰۰۰ سال پیش از میلاد پیدا شده‌است.


title: تاریخ ریاضیات

text: ریاضیات بابلی در درجه نخست به خط میخی و به زبان‌های اکدی و سومری نوشته شده بود. دستگاه اعداد بابلی در پایه ۶۰ بود.


title: تاریخ ریاضیات

text: سومریان باستان میان‌رودان از ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد یک سامانهٔ پیچیدهٔ مترولوژی را ارائه کردند. از ۲۶۰۰ سال پیش از میلاد به این سو گِل‌نوشته‌هایی از مسائل مربوط به ضرب، تقسیم و هندسه از خود به جای گذاشتند. همچنین می‌توان گفت برخی از نشانه‌های مربوط به دانش ریاضی بابلیان به این دوره بازمی‌گردد.


title: تاریخ ریاضیات

text: ریاضیات مصر باستان به ریاضیات نوشته شده در زبان مصر اشاره دارد. از آنجایی که در دوره هلنی، یونانی مصر به عنوان زبان نوشتاری استفاده شده‌است، پژوهش‌های آن‌ها نیز به زبان مصری جایگزین شده‌است.


title: تاریخ ریاضیات

text: مطالعه ریاضی در مصر بعد در امپراتوری عرب به عنوان بخشی از ریاضیات اسلامی ادامه دارد، از آن زمان به بعد زبان عربی زبان نوشتاری پژوهشگران مصری استفاده شده‌است.


title: تاریخ ریاضیات

text: جامع‌ترین متن ریاضی مصر پاپیروس ریند (برخی اوقات نیز به احمس پاپیروس پس از نویسنده آن نامیده می‌شود) به تاریخ به C است. همچنین ۱۶۵۰ سال قبل از میلاد، احتمال اینکه یک کپی از یک سند قدیمی تر از پادشاهی میانه در حدود ۱۸۰۰ تا ۲۰۰۰سال قبل از میلاد، وجود داشته باشد، زیاد است. این سند مرجع بزرگی برای دانش آموزان در علم حساب و هندسه می‌باشد. در آن علاوه بر ارائه فرمول‌ها و روش‌های محاسبه مساحت به روش‌های ضرب، تقسیم و کار با کسر واحد، اشاره شده‌است و همچنین شامل سایر شواهد دانش ریاضی، از جمله روش ترکیبی و اعداد اول، حساب، میانگین هندسی و هارمونیک. و فهم ساده از هر دو غربال اراتوستن و نظریه اعداد کامل می‌باشد، همچنین چگونگی حل مرتبه اول معادلات خطی همچنین حساب و سری هندسی را نشان می‌دهد.


title: تاریخ ریاضیات

text: دیگر متن ریاضی قابل توجه مصری، یکی دیگر از پاپیروس مسکو از دوره پادشاهی میانه، به تاریخ به C می‌باشد که به سال ۱۸۹۰ قبل از میلاد مسیح بر می‌گردد. این متن از آنچه امروز به مشکلات واژه یا مشکلات داستان، که ظاهراً به عنوان سرگرمی در نظر گرفته شده‌است، نام تشکیل شده‌است. یکی از مشکلاتی که در آن نظر گرفته می‌شود و از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، یک روش برای پیدا کردن حجم مخروط ناقص (هرم ناقص) می‌باشد.


title: تاریخ ریاضیات

text: در نهایت، پاپیروس برلین ۶۶۱۹ (ج. ۱۸۰۰ قبل از میلاد) نشان می‌دهد که مصریان باستان می‌تواند یک معادله جبری مرتبه دوم را حل کند.


title: تاریخ ریاضیات

text: ریاضیات یونانی به ریاضیات در زبان یونانی از زمان تالس (۶۰۰ قبل از میلاد) و به بسته شدن آکادمی آتن در ۵۲۹ م اشاره دارد. ریاضیدانان یونانی در شهرهایی به گستره بیش از کل مدیترانه شرقی، از ایتالیا تا شمال آفریقا، اما با فرهنگ و زبان متحد، زندگی می‌کردند. ریاضیات یونانی همان دوره پس از اسکندر کبیر که گاهی اوقات ریاضیات یونانی نامیده می‌شود؛ می‌باشند.


title: تاریخ ریاضیات

text: ریاضیات یونانی بسیار پیچیده‌تر از ریاضیات مورد استفاده توسط فرهنگ قبل شروع شده بود، می‌باشد. تمام مساتندات از ریاضیات پیش یونانی، نشان دادن استفاده از استدلال قیاسی با مشاهدات مورد استفاده برای ایجاد قوانین کلی می‌باشد. ریاضیدانان یونانی، در مقابل استفاده استدلال استقرایی یا قیاسی، از منطق برای استنتاج نتایج از تعاریف و اصول موضوعه استفاده می‌کردند.تالس یکی ریاضیدانانی است که برای اولین بار به وسیله استدلال منطقی و بدون استفاده از شهود، چند قضیه مهم هندسه را ثابت کرد. فیثاغورس (یا به عبارت درست‌تر فیثاغورسیان که پیروان و شاگردان او بودند) نیز سهم بسزایی در تکامل ریاضیات برهانی داشت. خلاصه‌ای از کارهای فیثاغورسیان را مرور می‌کنیم: این گروه اولین قدم‌ها را در رشد نظریه اعداد برداشتند، مانند معرفی اعداد متحابه، تام، ناقص و زاید و نیز معرفی اعداد مصور مثلثی، مربعی، مخمسی (مراجعه کنید به صفحه ۷۲ تا ۷۴ جلد اول کتاب تاریخ ریاضیات هاوارد د. ایوز). (ب) اولین برهان منطقی و درست از قضیه فیثاغورس که بابلیان قدیم بدون برهان از آن استفاده می‌کردند. (ج) کشف عدد گنگ که یکی از حوادث مهم تاریخ ریاضیات است. (د) ابداع جبر هندسی برای بیان اتحادهای جبری در قالب اصطلاحات هندسی. برای توضیح بیشتر، اتحاد را به این وسیله با شکل زیر «ثابت» می‌کنیم:(ه) حل هندسی معادلات درجه دوم. برای مثال با فرض اینکه a و b دو عدد مثبت باشند، طول x را چنان به دست می‌آوریم که x جواب معادله باشد. این کار را در شکل زیر انجام داده‌ایم. (با این کار می‌توان برای هر عدد طبیعی n، را رسم کرد. کافیست دایره‌ای به قطر n+1 رسم کنیم).


title: تاریخ ریاضیات

text: و معرفی بعضی از اجسام پنجگانه افلاطونی یا اجسام منتظم پنجگانه (یک چند وجهی را منتظم گوییم اگر وجوه آن چند ضلعی‌های منتظم مساوی باشند و کنج‌های آن نیز همگی برابر)(ز) بسط روش اصل موضوعی که اثبات یک ادعاست به وسیله سلسله استنتاج‌های دقیق از چند فرض آغازین که کاملاً مشخص هستند.


title: تاریخ ریاضیات

text: ۳. افلاطون و شاگردان او: تقریباً تمام کارهای مهم ریاضی سده چهارم قبل از میلاد به وسیله شاگردان افلاطون انجام شده‌است و آن‌ها حلقه ارتباط بین فیثاغورسیان و ریاضیدانان مکتب اسکندریه بودند. نظر افلاطون دربارهٔ ریاضیات این بود که این علم عالی‌ترین زمینه را برای تعلیم ذهن فراهم می‌سازد و اداره کنندگان جامعه باید ریاضی بدانند. معروف است که افلاطون بر سر در آکادمی خود نوشته بود: «هر کس هندسه نمی‌داند وارد نشود.» کارهایی که معاصران افلاطون انجام دادند:


title: تاریخ ریاضیات

text: الف) کشف مقاطع مخروطی (مقاطع مخروطی معمولاً شامل دایره، سهمی، هذلولوی و بیضی می‌شود) (ب) تضعیف مکعب (چگونگی ترسیم ضلعی از یک مکعب -فقط با خط‌کش و پرگار- که حجم آن مکعب دو برابر حجم مکعبی مفروض است)(ج) تثلیث زاویه (چگونگی تقسیم یک زاویه دلخواه به سه قسمت مساوی-فقط با خط‌کش و پرگار)(د) تربیع دایره (چگونگی ساختن مربعی که دارای مساحتی برابر با مساحت دایره مفروضی باشد -فقط با خط‌کش و پرگار) توضیح: توجه کنید که می‌توان ثابت کرد هیچ‌کدام از کارهای بالا -یعنی تضعیف مکعب، تثلیث زاویه و تربیع دایره را نمی‌توان فقط به وسیله خط‌کش و پرگار انجام داد که داستان مفصل و جالبی برای خود دارد. همچنین توجه کنید که تربیع دایره پیوند نزدیکی با محاسبه عدد پی دارد (در صفحه ۱۱۶ جلد اول کتاب تاریخ ریاضیات هاوارد د. ایوز، می‌توانید تاریخچه زیبایی از عدد پی را مشاهده فرمایید که شامل ۳۸ مدخل است از کارهای یونانیان، مسلمین، اروپائیان و ریاضیدانان عصر جدید دربارهٔ این عدد). اقلیدس: او استاد ریاضیات دانشگاه اسکندریه بود و احتمالاً در آتن یونان درس خوانده‌است. اقلیدس در دوران خود، به فروتنی و توجهش به دیگران معروف بود. بد نیست بدانیم که اسکندریه در آن زمان در حدود پانصد هزار نفر جمعیت داشت و دانشگاه آن بسیار بزرگ و مجهز به سالن‌های سخنرانی، آزمایشگاه، خوابگاه و کتابخانه بود و در این کتابخانه حدوداً ششصد هزار طومار پاپیروس وجود داشت و حدود هزار سال پابرجا ماند.


title: تاریخ ریاضیات

text: - اقلیدس حدود ۱۰ کتاب تألیف کرده‌است که مهم‌ترین اثر او کتاب اصول اوست که شاید یکی از مهم‌ترین کتاب‌های تمام تاریخ بشر باشد. لازم است بدانیم که این اثر به وسیله مسلمین به دست اروپائیان رسید و اروپائیان اصول اقلیدس را از عربی به لاتین ترجمه کردند. این کتاب شامل ۱۳ مقاله و حاوی ۴۶۵ قضیه دربارهٔ هندسه مسطحه، هندسه فضایی، نظریه اعداد و جبر مقدماتی هندسی است. قضایای معروف این کتاب: آلگوریتم اقلیدسی (برای تشخیص متباین بودن دو عدد)، قضیه اصلی حساب و اثبات این که تعداد اعداد اول بی‌نهایت است. احتمالاً این کتاب تدوینی منظم و زیبا از آثار ریاضیدانان قبل از اقلیدس به همراه کارهای خود اقلیدس است و شاید قصد او از تألیف این کتاب این بوده‌است که یک کتاب درسی مقدماتی در ریاضی عمومی بنویسد. البته اقلیدس در ریاضیات عالی نیز کتاب‌های درسی تألیف کرده‌است. - به نظر می‌رسد که مهم‌ترین کار او در این کتاب آن باشد که سعی کرده‌است تمام ۴۶۵ قضیه را فقط بر اساس ۱۰ اصل موضوع اثبات کند. ارشمیدس: اروپائیان معمولاً «ارشمیدس»، «نیوتن» و «گاوس» را بزرگترین ریاضیدانان همه اعصار می‌دانند. اگر این مطلب درست هم نباشد، ظاهراً می‌توان گفت ارشمیدس بزرگترین ریاضیدان عهد باستان بود. حدوداً در سال ۲۸۷ قبل از میلاد متولد شد و به احتمال قوی مقداری از عمر خود را در دانشگاه اسکندریه گذراند. دربارهٔ زندگانی ارشمیدس مطالب جالبی نقل شده‌است: دفاع از سیراکوز (شهر ارشمیدس) در مقابل سپاه روم و شکست رومیان فقط به وسیله اهرم‌ها و جرثقیل‌ها و نیز تمرکز ذهنی بسیار قوی به‌طوری‌که هنگام حل مسئله از اطراف خود کاملاً بی‌خبر می‌شد- و همین بی‌خبری بالاخره باعث مرگ او شد. ارشمیدس سه کتاب دربارهٔ هندسه مسطحه، دو کتاب دربارهٔ هندسه سه بعدی، دو مقاله دربارهٔ نظریه اعداد، دو رساله (نامه) دربارهٔ ریاضیات کاربردی (در واقع فیزیک ریاضی) و یک رساله (نامه) تحت عنوان «روش» دارد که روش او را در کشف بسیاری از قضایا شرح می‌دهد. این رساله در سال ۱۹۰۶ میلادی کشف شد. مقاله‌های ارشمیدس شاهکارهایی از بیان ریاضی هستند و تا حد قابل توجهی به مقاله‌های امروزی شباهت دارند. او در بسط اولیه مفاهیم انتگرال برای محاسبه مساحتها و حجم‌ها نقش اساسی دارد. او روش کلاسیک برای محاسبه «عدد پی» را کشف کرد. در این روش با ترسیم چند ضلعی‌های محاطی و محیطی برای دایره واحد، به تقریب جالبی برای «عدد پی» می‌رسیم. ارشمیدس - به ادعای ابوریحان بیرونی - کاشف فرمول مشهور «هرون» برای مساحت مثلث برحسب سه ضلع آن است. او در رساله‌ای دربارهٔ مقدار تقریبی دانه‌های شنی که کره‌ای به مرکز زمین و به شعاع زمین تا خورشید را پر نماید، صحبت کرده‌است. در رساله دیگری سعی می‌کند که یک معادله هشت مجهولی با مقادیر صحیح را که به وسیله هفت معادله خطی به هم مربوط شده‌اند، حل کند و یکی از جواب‌های این معادله عددی است با بیش از «۲۰۶۵۰۰» رقم!!


title: تاریخ ریاضیات

text: آپولونیوس: هندسه دان کبیر باستان و واضع رسمی مقاطع مخروطی که نام‌های یونانی بیضی، سهمی و هذلولوی به وسیله او به این شکل‌های هندسی داده شده‌است. دیوفانتوس: این ریاضیدان، دارای نبوغ عجیبی در نظریه جبری اعداد بود و مسائل ارائه شده توسط او در بسط جبر و نظریه اعداد اهمیت بسیاری دارند. پاپوس: شارح بزرگ آثار هندسه دانان یونانی که ما قسمت عمده دانش خود را از هندسه یونان باستان، به رساله بزرگ او مدیونیم.


title: تاریخ ریاضیات

text: مختصری از تاریخ ریاضیات چین از حدود ۱۰۰۰ قبل از میلاد تا سده ۱۴ بعد از میلاد:- چینیان باستان با حساب دهدهی آشنایی داشتند و از آن در محاسبات علمی و روزمره استفاده می‌کردند.


title: تاریخ ریاضیات

text: - ابداع مربع‌های جادویی


title: تاریخ ریاضیات

text: - آن‌ها با قضیه فیثاغورث -بدون برهان - آشنایی کامل داشتند.


title: تاریخ ریاضیات

text: - آن‌ها «قضیه چینی» که قضیه مشهوری در جبر و دربارهٔ حل معادلات همنهشتی خطی است، به جهان ریاضیات تقدیم کردند.


title: تاریخ ریاضیات

text: - در بعضی از آثار آنها، محاسبه درست «عدد پی» تا ۶ رقم اعشار دیده می‌شود.


title: تاریخ ریاضیات

text: - احتمالاً مثلث حسابی معروف «خیام-پاسکال»، اولین بار به وسیله چینیان ارائه شده‌است.


title: تاریخ ریاضیات

text: مختصری از تاریخ ریاضیات هندی از حدود ۴۵۰ میلادی تا سده ۱۴ بعد از میلاد:


title: تاریخ ریاضیات

text: - معرفی عمل ضرب به شیوه کنونی


title: تاریخ ریاضیات

text: - به دست آوردن مجموع تصاعدهای حسابی و هندسی


title: تاریخ ریاضیات

text: - آشنایی با اعداد منفی و گنگ


title: تاریخ ریاضیات

text: - حل کامل معادلات درجه ۲


title: تاریخ ریاضیات

text: - یافتن همه جواب‌های بعضی از معادلات سیاله


title: تاریخ ریاضیات

text: - به دست آوردن فرمول هرون برای محاسبه مساحت مثلث و تعمیم آن به یک چهار ضلعی محاطی-


title: تاریخ ریاضیات

text: رجوع شود به صفحه ۲۲۵ جلد اول کتاب تاریخ ریاضیات هاوارد د. ایوز.


title: تاریخ ریاضیات

text: - ساختن جداولی برای سینوسها


title: تاریخ ریاضیات

text: - سه ریاضیدان معروف قدیم هند «برهمگوپته»، «مهاویره» و «بهاسکره» هستند که به ترتیب در قرون هفتم، نهم و دوازدهم میلادی می‌زیستند. ریاضیدان معروف قرون جدید هند، نابغه هندی «رامانوجان» است که در نظریه اعداد کارهای بزرگی انجام داد و حدوداً ۳۳ سال بیشتر عمر نکرد.


title: تاریخ ریاضیات

text: - سخن ابوریحان بیرونی: «ریاضیات هندی مخلوطی از صدف و خزف یا ممزوجی از درّ پر بها و سنگریزه بی‌بها است» (این جمله به خوبی نشان دهنده تسلط ریاضیدانان مسلمان است بر ریاضیات زمان خود که می‌توانستند ریاضیات عالی را از مقدماتی تمییز و دربارهٔ آن اظهار نظر کنند).


title: تاریخ ریاضیات

text: ریاضیات در جهان اسلام به شیوه رسمی و مدون با محمد بن موسی خوارزمی آغاز گردید. در آثار خوارزمی سنت‌های ریاضی در یونان، ایران و هند با هم ترکیب شده‌است. مهم‌ترین اثر خوارزمی، الجبر و المقابله است.


title: تاریخ ریاضیات

text: پس از خوارزمی، ابویوسف کندی به تکمیل جبر روی آورد. در عصر ترجمه، آثار آپولونیوس، نیکوماخوس و ارشمیدس به عربی ترجمه شد. ابوالوفا بوزجانی، نخستین شارح کتاب خوارزمی بود، که به تکمیل مبحث معادلات پرداخت. ابن‌سینا، از دیگر ریاضیدانان مسلمان بود؛ وی شرحی بر آثار دیوفانت نوشت. نصیرالدین طوسی، رئیس رصدخانه مراغه نیز کتاب‌هایی در زمینه ریاضی تألیف نمود. عمر خیام نیز تألیفات ریاضی مشتمل بر تحقیق در اصل موضوع اقلیدس و حساب و جبر دارد. غیاث‌الدین جمشید کاشانی، کاشف حقیقی کسر اعشاری بوده و اندازه صحیح عدد پی را به دست آورده بود؛ کتاب مفتاح‌الحساب وی به زبان عربی‌است. معروف‌ترین چهره ریاضی در سده دهم، بهاءالدین عاملی است. در نزد مسلمین، ریاضیات به علم عدد، هندسه و جبر تقسیم می‌شده‌است.


title: تاریخ ریاضیات

text: دانسته‌های این دوران رفته رفته راه خود را به ممالک غرب پیدا کردند و در شکل‌گیری رنسانس تأثیرات محسوسی گذاشتند. به‌طور نمونه، لئوناردو فیبوناچی را مسئول معرفی شیوه عددنویسی هندو-عربی منتج این دوران، و جایگزین کردن سیستم عددنویسی رومی در اروپا با این شیوه دانسته‌اند یا در باب اعداد کسری، محمدبن حصار را مبدع خط کسری دانسته‌اند، که در اروپا Vinculum نام گرفت.


title: تاریخ ریاضیات

text: ریاضیات را درچشم انداز اسلامی همچون دروازه‌ای میان جهان محسوس و جهان معقول می‌شمارند. اگر اعداد و اشکال را به معنای فیثاغورسی آن در نظر بگیریم وسیله‌ای می‌شود که با آن کثرت از وحدت حکایت می‌کند و به همین دلیل مسلمانان همواره به ریاضیات تمایل داشته‌اند. تحصیل علوم ریاضی در اسلام تقریباً همان موادی را شامل بوده‌است که مراحل چهارگانه لاتینی را تشکیل می‌داده‌اند و بر آن معدودی موضوعات فرعی را نیز می‌افزوده‌اند و مواد اصلی آن حساب، هندسه، نجوم و موسیقی بوده‌است که اغلب فیلسوفان و دانشمندان مسلمان این ۴ اصل را می‌آموختند.


title: تاریخ ریاضیات

text: علم نجوم از این جهت در ریاضیات مهم بوده‌است که در مسایلی چون تقویم و گاهشماری کمک می‌کرده‌است همچنین برای تعیین اوقات نمازهای روزانه و جهت قبله اهمیت داشته‌است. سنت نجومی اصل از طریق کتاب المجسطی بطلمیوس از یونانیان به جهان اسلام رسید. منجمان مسلمان مکتب نجوم ریاضی بطلمیوسی را ادامه دادند به جز این مکتبی هندی بود که معتقدات آن دربارهٔ نجوم، حساب، جبر، مقابله و هندسه از کتب سانسکریت به نام سدهانت به عربی ترجمه شد و نتیجهٔ تأثیر اندیشه‌های هندی تکامل و انتظام یافتن علم جبر و مقابله بود. با آنکه مسلمانان با کتاب دیوفانتوس آشنایی داشتند اما شکی نیست که علم جبر ریشهٔ هندی داشته‌است و علمای اسلامی از ترکیب این ریشهٔ هندی با روش‌های یونانی علم جبر و مقابله را به وجود آورده‌اند. علم جبر را همراه با استعمال ارقام هندی می‌توان مهم‌ترین علمی دانست که مسلمانان بر مجموعهٔ ریاضیات قدیم افزوده‌اند. در جهان اسلام دو سنت ریاضی یونانی و هندی با یکدیگر تلاقی کردند و در ساختمان واحدی متحد شدند که در آن جبر و هندسه و حساب رشد کردند. تاریخ ریاضیات در اسلام با محمد بن موسی خوارزمی آغاز می‌شود که در آثار وی سنت‌های ریاضی یونانی و هندی با هم ترکیب شده‌اند. او چندین اثر از خود بر جای گذاشته‌است که کتاب المختصر فی حساب الجبر والمقابله مهم‌ترین آن‌ها بوده‌است. این کتاب چندین بار به نام لیبرالگوریسمی یعنی کتاب خوارزمی به لاتینی ترجمه شده‌است و کلمه انگلیسی الگوریسم به معنای حساب و محاسبه از آن گرفته شده‌است.


title: تاریخ ریاضیات

text: به دنبال خوارزمی می‌توان از کندی نخستین فیلسوف اسلامی نام برد که ریاضیدان شایسته‌ای نیز بوده و از شاگردان او می‌توان ماهانی که کار تکمیل جبر را ادامه داد نام برد. از دیگر ریاضیدانان می‌توان ابوالوفاء بوزجانی که شارح کتاب جبر خوارزمی است نام برد که معادلات درجه چهارم را حل کرده‌است ابن سینا را هم باید به عنوان یک ریاضیدان معرفی کرد و از کسانی که با او هم‌زمان بوده‌اند می‌توان بیرونی را نام برد که چند تألیف ریاضی و نجومی مهم از دورهٔ قرون وسطایی اسلام بر جای گذاشته‌است. در دورهٔ سلجوقیان چندین ریاضیدان بزرگ وجود داشته‌اند که بزرگترین آن‌ها خیام بود که با عده‌ای دیگر از ریاضیدانان به گاهشماری و اصلاح آن می‌پرداختند. پس از حملهٔ مغولان بار دیگر علوم ریاضی، جوانی را از سر گرفت و برجسته‌ترین چهرهٔ این دوره خواجه نصیرالدین طوسی است. پس از سده هفتم تحقیقات ریاضی رفته رفته کاهش یافتند. برای آوردن خلاصه‌ای از کارهایی که علمای مسلمان در ریاضیات کرده‌اند باید گفت که مسلمانان قبل از هر چیز نظریه اعداد را تکمیل کردند و به دنبال آن مفهوم عدد را گسترش دادند و همچنین روش‌های محاسبه عددی نیرومندی ارائه کردند. در رشته‌های عددی و کسرهای اعشاری و شاخه‌های مشابهی از ریاضیات وابسته به عدد کار کردند. علم جبر را گسترش دادند و به آن نظم و ترتیب بخشیدند. همچنین علم مثلثات نخستین بار توسط خواجه نصیرالدین طوسی در کتاب شکل القطاع او به حد کمال رسید.


title: تاریخ ریاضیات

text: در اصطلاحات ریاضی اروپا شواهد روشن از نفوذ علوم عرب هست. از جمله مهم‌ترین کلمات ریاضی که از عربی گرفته شده‌است لفظ زیرو (صفر) است. صفر در ریاضیات آنقدر مهم است که می‌توان گفت اگر صفر نبود می‌بایست ارقام را در ستون‌های جدا به آحاد، عشرات و… مرتب کنیم و اولین کسی که ارقام از جمله صفر را رواج داد و ارقام را به دلیل ریشه هندی آن «ارقام هندی» نامید خوارزمی بود.


title: تاریخ ریاضیات

text: لئوناردو فیبوناتشی کتابی منتشر کرد که رواج ارقام عربی و آغاز ریاضیات اروپایی را در پی داشت.


title: تاریخ ریاضیات

text: کهن‌ترین کتابی که در مورد علم حساب در عالم اسلام نوشته شده‌است الجمع و التفریق بالحساب الهند است که توسط خوارزمی نوشته شده‌است و از طریق همین کتاب مسلمانان با شیوه عددنویسی هندی آشنا شدند. خوارزمی همچنین در پدیدآوردن دانش جبر نقش فراوانی داشت مسلمانان با کاربرد حروف به جای اعداد مهم‌ترین دستاورد علم جبر را نیز رقم زدند. طبقه‌بندی معادلات جبری یکی از مهم‌ترین گام‌های دانشمندان اسلامی برای منظم کردن علم جبر و تعبیر علم بخشیدن به آن است. همچنین نقش خیام در حل معادلات درجه سوم درخور توجه است. در عین حال ریاضیدانان اسلامی نخستین کسانی بودند که جبر را به علم هندسه وارد کردند و از طریق معادلات جبری به حل مسائل هندسی پرداختند.


title: تاریخ ریاضیات

text: مدتی پس از خوارزمی ابوالحسن احمد بن ابراهیم اقلیدسی، ریاضیدان دمشقی الاصل، کسرهای اعشاری را در کتاب خود دربارهٔ ریاضیات هندسی به نام الفصول فی الحساب الهندسی ابداع کرد. یکی دیگر از گام‌های مهم مسلمین در حوزه اعداد طرح اعداد منفی بود که برای نخستین بار در عالم اسلام توسط ابوالوفاء بوزجانی مطرح شد که برای نامیدن آن از واژهٔ «دِین» استفاده کرده‌است. در دیگر بخش‌های ریاضی از جمله مثلثات و هندسه دانشمندان اسلامی آثار گرانبهایی از خود به یادگار گذاشته‌اند. در این بخش‌ها دانشمندان اسلامی افزون بر بسط روابط حاکم بر مثلثات یونانی خود به یافته‌های جدیدی نیز رسیدند یکی از این یافته‌ها در کتاب شکل القطاع از خواجه نصیرالدین طوسی متبلور می‌شود. او در این کتاب به بسط و گسترش جدول‌های مثلثاتی و تبیین دقیقی از روابط حاکم بر زوایا در اشکال هندسی پرداخته‌است.


title: تاریخ ریاضیات

text: در طول پانصد سال که به عصر تاریکی اروپا شهرت دارد و با سقوط امپراطوری رم در اواسط سده پنجم شروع شد و تا سده یازدهم ادامه یافت، تقریباً کار خاصی در علم به‌طور عام و در ریاضیات به‌طور خاص انجام نشد. از ریاضیدانان این دوران، معمولاً از چهار نفر نام می‌برند که عبارتند از: بوئتیوس، بید، آلکوین و پاپ سیلوستر دوم نام می‌برند. این چهار نفر با تألیف کتب ریاضی - که معمولاً بسیار ضعیف بودند - و تدریس آنها، در تاریخ ریاضیات این دوران بسزایی ایفا کردند. جالب است بدانیم که پاپ سیلوستر دوم در مدارس مسلمانان اسپانیا درس خوانده بود.


title: تاریخ ریاضیات

text: از اوایل سده دوازدهم میلادی، آثار یونانی و اسلامی به اروپای غربی انتقال یافت و این سده در تاریخ ریاضیات، به سده مترجمین بدل شد. اصول اقلیدس، المجسطی بطلمیوس و جبر خوارزمی به لاتین ترجمه شدند و دستگاه شمار هندی-عربی در اروپای غربی رواج یافت.


title: تاریخ ریاضیات

text: معمولاً از «لئوناردو فیبوناتچی» به عنوان با استعدادترین ریاضیدان اروپا در سده سیزدهم یا حتی قرون وسطی نام می‌برند. او در ایتالیا به دنیا آمد و در الجزایر بزرگ شد. در سفرهایش به مصر، سیسیل، یونان و سوریه مطالب بسیاری آموخت و پس از مراجعت به وطنش ایتالیا، بزرگترین کتاب خود به نام «کتاب حساب» یا «لیبرآباکی» را منتشر کرد. این کتاب که تأثیر بسیاری بر ریاضیات اروپای غربی داشت، ظاهراً براساس جبر خوارزمی و ابوکامل نوشته شده‌است، هر چند که تحقیق مستقلی در حساب و جبر مقدماتی است. دنباله معروف فیبوناتچی در همین کتاب معرفی شده‌است. او دو کتاب دیگر به نام‌های «هندسه عملی» و «کتاب مجذورات» نوشت که این آثار فراتر از توانایی‌های اغلب فضلای معاصر وی بودند. البته گفته شده‌است که شهرت بسیار فیبوناتچی، به دلیل فقدان معاصرین همتا با وی در اروپا بوده‌است نه به دلیل ویژگی‌های علمی بالای آثار او.


title: تاریخ ریاضیات

text: لازم است که بدانیم سده سیزدهم، شاهد ظهور دانشگاه‌های پاریس، آکسفورد، کیمبریج، پادوآ و ناپل است که بعضی از آن‌ها به تقلید از دانشگاه‌های اسلامی بنا شده‌است.


title: تاریخ ریاضیات

text: در سده چهاردهم که به سده «مرگ سیاه» معروف است، کار قابل ملاحظه‌ای در ریاضیات انجام نشد جز نشانه‌هایی از پیدایش هندسه مختصاتی نوین و نیز مفاهیم اساسی پیوستگی و گسستگی و نیز مفاهیم بی‌نهایت کوچک و بزرگ.


title: تاریخ ریاضیات

text: تاریخ سده پانزدهم با آغاز رنسانس اروپا، زوال امپراطوری بیزانس به دست مسلمین، انتشار آثار کلاسیک یونان به زبان اصلی، اختراع صنعت چاپ که نشر دانش را با سرعتی بی‌سابقه میسر کرد و کشف قاره آمریکا که کشتیرانی دور کره زمین و فعالیت‌های تجاری را افزونتر کرد، عجین شده‌است. این وقایع خود به خود بر پیشرفت ریاضیات اثر بسیار نهادند. در این سده کم‌کم شاهد ظهور علامات + و -- (جمع و تفریق) و نیز استفاده از علاماتی برای مختصرنویسی ریاضی هستیم.


title: تاریخ ریاضیات

text: سده شانزدهم شاهد یکی از کارهای مهم در تاریخ ریاضیات است. در این سده نمادگرایی در جبر آغاز شد. نماد معروف تساوی در این سده به کار گرفته شد که علامت یک جفت پاره خط موازی و مساوی است. به قول «رکورد» که اولین بار آن را به کار برد، هیچ دو شیئی نمی‌توانند مساوی تر از این باشند. نماد رادیکال نیز در همین سده ابداع شد. احتمالاً این نماد به جهت شباهت آن به r و به نشانه radix (ریشه) به کار گرفته شده‌است. در سده شانزدهم اعداد منفی نیز مورد توجه قرار گرفتند.


title: تاریخ ریاضیات

text: در این سده، از ریاضیات برای مقاصد اعتقادی نیز استفاده می‌شد. به عنوان مثال، از ریاضی حتی برای تفسیر آیات انجیل و تورات استفاده کردند.


title: تاریخ ریاضیات

text: احتمالاً جالبترین دستاورد ریاضی سده شانزدهم، کشف راه حل جبری معادلات درجه ۳ و ۴ توسط چهار ریاضیدان ایتالیایی است که عبارتند از: «فرّو»، «تارتاگلیا»، «کاردانو» (یا کاردان) و «فراری». داستان این کشف و نیز زندگانی این ریاضیدانان، یکی از خواندنی‌ترین فرازهای تاریخ ریاضیات است که چون هدف ما بیان خلاصه‌ای از وقایع تاریخ ریاضی است، از شرح آن - البته با اکراه- می‌گذریم. برای مطالعه آن به صفحات ۲۶۶ تا ۲۷۱ جلد اول تاریخ ریاضیات هاوارد د. ایوز مراجعه فرمایید.


title: تاریخ ریاضیات

text: بالاخره باید از بزرگترین ریاضیدان فرانسوی این سده، «فرانسوا ویت» نام برد که سهم قابل ملاحظه‌ای در پیشرفت مثلثات دارد. او جبردان برجسته‌ای نیز بود و روشی برای تقریب ریشه یک معادله ارائه و معادله درجه ۳ را به روشی غیر از روش کاردان-تارتاگلیا حل کرد. نمادهای خاصی را نیز هنگام نوشتن به کار می‌برد. مثلاً به جای a به توان ۲ و a به توان ۳، می‌نوشت: aa و aaa.


title: تاریخ ریاضیات

text: البته لازم است بدانیم که در این سده چند جدول عالی برای محاسبه نسبت‌های ششگانه مثلثاتی تألیف شد که بعضی از آن‌ها تا ۱۰ رقم اعشار دقت داشتند و محاسبه آن‌ها ۱۲ سال طول کشید.


title: تاریخ ریاضیات

text: این سده یکی از مهم‌ترین سده‌ها در تاریخ ریاضیات است زیرا اساساً دامنه تحقیقات گسترده در ریاضی، در همین سده بر بشر گشوده شد، شاید به دلیل آزادی‌های فکری بیشتر، پیشرفت‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و در نتیجه رفاه بیشتر زندگی-به ویژه در مقابل سرما و تاریکی شمال اروپا. پیشرفت علم ریاضی در این سده آنقدر وسیع و گوناگون است که حتی نوشتن خلاصه‌ای از آن نیز مثنوی هفتاد من کاغذ خواهد شد. به ناچار باید به گزینش بعضی از کارهای اصیلتر و مهم‌تر در تاریخ ریاضی این سده تن داد. از مهم‌ترین اکتشافات - و شاید هم اختراعات - ریاضی در این سده می‌توان به مطالب زیر اشاره کرد:


title: تاریخ ریاضیات

text: الف) کشف لگاریتم


title: تاریخ ریاضیات

text: ب) تدوین علامات و نمادگذاری‌های کنونی جبری


title: تاریخ ریاضیات

text: ج) گشوده شدن پهنه جدیدی در هندسه محض به ویژه هندسه تصویری


title: تاریخ ریاضیات

text: د) آغاز اتصال جبر و هندسه با کشف هندسه تحلیلی ه) پیشرفتی شگرف در نظریه اعداد و نیز تولد نظریه احتمال و) کشف یکی از بزرگترین دستاوردهای بشر یعنی حساب دیفرانسیل و انتگرال شاید بهترین راه برای بررسی تاریخ ریاضی این سده، شرح مختصری از زندگانی ریاضیدانان برجسته سده هفدهم باشد.


title: تاریخ ریاضیات

text: چهار اختراع، بشر را در فن محاسبه چیره‌دست کرد: نمادگذاری هندی-عربی، چگونگی محاسبه مربوط به کسرها، لگاریتم و رایانه‌ها. «جان نپر» سومین اختراع را به نام خود ثبت کرد. او به طرز عجیبی، هم سیاسی و هم مذهبی بود و نبوغ او در پیشگویی وسایل جنگی چهار سده بعد از خود اعجاب‌آور است. تعریف لگاریتم به وسیله نپر، بیشتر فیزیکی است تا ریاضی. بد نیست بدانیم که پایه لگاریتم نپر بر خلاف تصور عموم، عدد e نیست بلکه معکوس e است که البته خود او چیزی در این زمینه نمی‌دانست. تذکر این نکته لازم است که در تکمیل مفهوم لگاریتم و جداول مربوط به آن، «هنری بریگز» که یکی از دوستان نپر بود، سهم بسزایی دارد و لگاریتم معمولی در پایه ۱۰ را معمولاً «لگاریتم بریگزی» می‌نامند. لگاریتم به معنای «عدد نسبت» است که البته این مفهوم، همان‌طور که ذکر شد بر اساس تابع توانی -که هم‌اکنون تدریس می‌شود- به وجود نیامد و یکی از امور خلاف قاعده در تاریخ ریاضیات، کشف لگاریتم، پیش از به کار بردن نماهاست. البته سه اختراع مهم دیگر نیز در تاریخ ریاضی، به نام جان نپر به ثبت رسیده‌است. (مراجعه کنید به صفحه ۴ جلد دوم کتاب تاریخ ریاضیات هاوارد د. ایوز)


title: تاریخ ریاضیات

text: این نابغه فرانسوی، یکی از بنیان‌گذاران هندسه محض و پیشرفته و نیز نظریه احتمال است. خواص اصلی اشکال معروف هندسی را در کودکی، بدون معلم و فقط با تلاش‌های خودش به دست آورد. در شانزده سالگی مقاله‌ای دربارهٔ مقاطع مخروطی نوشت و در هجده یا نوزده سالگی، اولین ماشین حساب مکانیکی را اختراع کرد. اما متأسفانه در طول ۳۹ سال زندگی، به دلیل افراط و تفریطهای مذهبی، جسم ضعیف خود را بارها و بارها آزرد و چندین بار از ریاضیات دست کشید و دوباره به آن بازگشت. پاسکال را به عنوان یکی از بزرگترین «چه‌ها که می‌شد!!» در تاریخ ریاضیات شمرده‌اند. بعضی از کارهای او عبارتند از: - تألیف مقاله مهمی دربارهٔ خواص اصلی مثلث خیام-پاسکال که در آن به‌طور جالبی از قدیمی‌ترین احکام قابل قبول استقرای ریاضی استفاده شده‌است. - کشف و اثبات قضیه مشهور «هگزاگرام رمزی» که دربارهٔ یک ۶ ضلعی محاط در یک مقطع مخروطی است. - پیریزی علم احتمال به همراه «فرما» (ریاضیدان بزرگ فرانسوی). این علم به وسیله مکاتباتی بین پاسکال و فرما در تلاش برای حل «مسئله امتیازها» در یک بازی شانسی به وجود آمد. - اثری دربارهٔ منحنی سیکلوئید. این منحنی توسط نقطه‌ای واقع بر محیط یک دایره، هنگامی که دایره در امتداد خط مستقیمی بدون اصطکاک می‌غلطد، رسم می‌شود. این منحنی ده‌ها خواص جالب و بسیار زیبا دارد و اختلافات بسیاری بین ریاضیدانان ایجاد کرد به‌طوری‌که به آن «سیب نفاق» گفتند (این نام بر اساس یک افسانه یونانی انتخاب شده‌است، برای مطالعه آن به پاورقی صفحه ۲۷ جلد دوم کتاب تاریخ ریاضیات هاوارد د. ایوز مراجعه فرمایید). جالب است که از دوران این منحنی حول محور طولها، چیزی شبیه به سیب ایجاد می‌شود.


title: تاریخ ریاضیات

text: دکارت را معمولاً مبدع هندسه تحلیلی می‌دانند که از روش‌های جبری برای حل مسائل هندسی استفاده می‌کرد. این کار کمک بسیاری در ساده‌سازی مفاهیم هندسی و حل مطالب غامض و پیچیده آن کرد. او همچنین به حل معادلات با درجات بالاتر از ۲ پرداخت و قاعده زیبایی را به نام «قاعده علامات دکارت» برای تعیین تعداد ریشه‌های مثبت و منفی یک چند جمله‌ای به دست آورد (مراجعه کنید به صفحه ۷۰ جلد دوم کتاب تاریخ ریاضیات هاوارد د. ایوز). او برای اولین بار از روش ضرایب نامعین استفاده کرد که همان متحد قرار دادن دو چند جمله‌ای هم درجه برای به دست آوردن ضرایب نامعین است. البته دکارت در جهان بیرون از ریاضیات، فیلسوف بسیار مشهوری است و مطالب بسیاری را به جهان فلسفه تقدیم کرده‌است که البته بعضی از آن‌ها کاملاً نادرست هستند. در ضمن داستان‌های جالبی دربارهٔ چگونگی کشف هندسه تحلیلی به او نسبت می‌دهند که ارزش آموزشی زیادی دارد (مراجعه کنید به صفحه ۵۰ جلد دوم کتاب تاریخ ریاضیات هاوارد د. ایوز).


title: تاریخ ریاضیات

text: معمولاً فرما را بزرگترین ریاضیدان سده هفدهم فرانسه می‌دانند. او حقوقدان بود و شغل رسمیش وکالت بود، اما قسمت مهمی از ساعات فراغت خود را وقف ریاضیات می‌کرد. او در بسیاری از شاخه‌های ریاضیات کارهای مهم و اساسی انجام داده‌است که مهم‌ترین این کارها عبارتند از: - تحقیقات اساسی پیرامون هندسه تحلیلی. فرما را باید در کنار دکارت یکی از مؤسسان هندسه تحلیلی نامید. معمولاً گفته می‌شود که کارهای فرما عکس کارهای دکارت بوده‌است. دکارت از مکان هندسی شروع می‌کرد و به معادله آن می‌رسید، اما فرما از معادله شروع و سپس مکان هندسی آن را مطالعه می‌کرده‌است. - تأسیس نظریه نوین اعداد. فرما شهود و توانایی خارق‌العاده‌ای در نظریه اعداد داشت. قضایای بسیاری را در این زمینه با اثبات یا بدون اثبات بیان کرد که بعدها درست بودن اغلب قضایای ثابت نشده او به ثبوت رسید (مراجعه کنید به صفحه ۵۲ و ۵۳ جلد دوم کتاب تاریخ ریاضیات هاوارد د. ایوز). حدس مشهور او به نام «حدس آخر فرما» در آخرین دهه سده بیستم به اثبات رسید! - فرما به همراه پاسکال اساس علم احتمال را پیریزی کرد. - فرما در حساب دیفرانسیل نیز کارهای اساسی کرد. او ظاهراً اولین کسی بود که از طریق معادله f'(x)=۰ نقاط ماکزیمم و مینیمم یک تابع را به دست آورد (مراجعه کنید به صفحه ۹۳ جلد دوم کتاب تاریخ ریاضیات هاوارد د. ایوز). همچنین او یک روش کلی برای یافتن مماس بر نقطه‌ای از یک منحنی که مختصات دکارتی آن معلوم باشد، ابداع کرد (مراجعه کنید به صفحه ۹۳ جلد دوم کتاب تاریخ ریاضیات هاوارد د. ایوز). ریاضیدانان معروف سده ۱۷ که قبل یا هم‌زمان با نیوتن می‌زیستند و در شکل‌گیری و پیشرفت حساب دیفرانسیل و انتگرال نقش بسزایی داشتند: (۱) سیمون استوین (۲) لوکا والریو (این دو همان روشی را به کار بردند که ما برای پیدا کردن حجم یک جسم در حساب انتگرال به کار می‌بریم) (۳) کاوالیری (۴) فرما (۵) جان والیس (نماد معروف بی‌نهایت را نیز به او مدیونیم) (۶) آیزاک برو (که احتمالاً قضیه اساسی حسابان را اولین بار او ثابت کرد)


title: تاریخ ریاضیات

text: صحبت کردن پیرامون نیوتن و کارهای او ساده نیست. ریاضیدان و فیزیکدانی که به گفته لاگرانژ بزرگترین نابغه‌ای است که در جهان زیسته‌است. همچنین «لایبنیتز» رقیب سرسخت او در ستایشی بزرگ منشانه، نیمی از کارهای انجام شده ریاضی بشر تا عهد نیوتن را متعلق به نیوتن می‌داند. انسانی که در ۲۳ سالگی به درجه‌ای رسید که می‌توانست مماس و شعاع انحنا در یک نقطه از منحنی را پیدا کند. روشی که امروزه تحت عنوان حساب دیفرانسیل شناخته می‌شود. در ۲۷ سالگی به استادی دانشگاه برگزیده شد و حدود ۶۵ سال در ریاضیات و فیزیک کار کرد. پاپ دستاوردهای نیوتن را بدین صورت بیان کرده‌است: «طبیعت و قوانین طبیعت در ظلمت نهفته بودند، ذات باری فرمود نیوتن به وجود آید و همه چیز روشن شد.» البته نیوتن نیز خاضعانه در مقابل ستایش‌ها می‌گفت که من همچون کودکی در حال بازی در کنار دریا هستم که گاهی صدف‌های زیبایی توجهم را جلب می‌کند اما اقیانوسی از حقایق کشف ناشده در مقابلم قرار دارد. یکبار هم گفت که اگر افق دید او گسترده‌تر از دیگران است بدین علت است که بر دوش غولان ایستاده‌است و شاید منظور او از غولان، ارشمیدس و امثال او باشند. کارهای ریاضی او به‌طور خلاصه به شرح زیر است: - تألیف کتاب «اصول ریاضی فلسفه طبیعی» که با اصرار «هالی» ستاره‌شناس معروف و با هزینه او در سال ۱۶۸۷ چاپ شد. این کتاب به مطالعه دستگاه دینامیکی پدیده‌های زمینی و سماوی می‌پردازد و یک صورت بندی ریاضی از این پدیده هاست. این کتاب پرنفوذترین اثر در تاریخ علم به حساب می‌آید و تأثیر بسیاری بر دنیای جدید داشت. تاریخ ریاضیات ابتدایی اساساً با آن پایان می‌یابد. - بسط روش بی‌نهایت کوچک‌ها یا همان حساب دیفرانسیل و نیز روش‌های مربوط به سری‌های نامتناهی - بسط روش‌های مربوط به ماکزیمم و می نیمم توابع، مماس بر منحنی‌ها، انحنای منحنی‌ها، نقاط عطف، تحدب و تقعر منحنی‌ها، محاسبه مساحتهای زیر منحنی‌ها و طول قوس آن‌ها - ارائه روشی برای تقریب زدن مقادیر ریشه‌های حقیقی یک معادله جبری یا غیر جبری و نیز روش‌های زیبایی برای مطالعه منحنی‌های درجه سوم


title: تاریخ ریاضیات

text: این نابغه جامع ریاضیات، فلسفه، الاهیات و حقوق، رقیب جدی نیوتن در ابداع حسابان بود. عقیده رایج امروز این است که نیوتن و لایبنیتز، حسابان را مستقل از یکدیگر کشف کردند، اما لایبنیتز نتایج را زودتر انتشار داد، هر چند که کشف نیوتن زودتر انجام شده‌است، اما متأسفانه مشاجره اسفباری بین این دو بر سر تقدم در کشف حسابان درگرفت و هر کدام خود را مؤسس حساب دیفرانسیل و انتگرال می‌دانست. هر دو نیز در این مناقشه زیان دیدند، به ویژه نیوتن و ریاضیدانان همعصر او در انگلستان. البته لازم است ذکر شود که لایبنیتز را بزرگترین نابغه جامع سده هفدهم می‌نامند و ظاهراً تنها شخص شناخته شده تاریخ ریاضیات است که هم در ریاضیات پیوسته و هم در ریاضیات گسسته دارای اندیشه‌ای عالی بوده‌است. بد نیست بدانیم که لایبنیتز در واقع یک سیاستمدار و یک دیپلمات بود که برای انجام کارهای سیاسی به کشورهای دیگر سفر می‌کرد. کارهای او در ریاضیات به‌طور خلاصه عبارتند از: - ارائه قسمت مهمی از نمادهای کنونی ما در حساب دیفرانسیل و انتگرال از قبیل نماد dx و dy/dx و علامت انتگرال که از S کشیده Summa -یک کلمه لاتین به معنای مجموع- اقتباس شده‌است. هم‌اکنون از نمادهای نیوتن آنچنان استفاده نمی‌شود. - استخراج بسیاری از قواعد مقدماتی مشتق‌گیری که معمولاً در ابتدای درس مشتق در سطوح مختلف دبیرستانی و دانشگاهی آموزش داده می‌شود. قاعده یافتن مشتق n-ام حاصلضرب دو تابع را قاعده لایبنیتز می‌نامیم (مراجعه کنید به صفحه ۱۱۳ جلد دوم کتاب تاریخ ریاضیات هاوارد د. ایوز. - تلاش برای پایه‌گذاری نظریه پوش‌ها و تعریف دایره بوسان برای اولین بار - ارائه اولین ایده‌ها در منطق ریاضی و نظریه مجموعه‌ها. او مجموعه تهی و احتوای مجموعه‌ها را نیز مطالعه کرده‌است و متوجه شباهت‌های نظریه مجموعه‌ها و منطق ریاضی شده‌است (به‌طور مثال شباهت قوانین دمرگان در نظریه مجموعه‌ها و منطق. - لایبنیتز احتمالاً جزو اولین ریاضیدانانی است که نظریه قدرتمند دترمینان‌ها را برای حل دستگاه معادلات خطی پدیدآورده‌اند.


title: تاریخ ریاضیات

text: این سده را می‌توان سده بهره‌برداری از حسابان نامید. وسیله‌ای که بلافاصله پس از کشف، قادر به حل مسائلی شد که قبل از آن تسخیر ناپذیر می‌نمودند. گستردگی کاربردهای آن حتی در مکانیک و نجوم، چنان اعجاب‌آور بود که اکثر ریاضیدانان این سده را به خود جذب کرد و باعث تألیف مقالات بسیار شد. متأسفانه دقت کافی نیز در اثبات قضایا منظور نمی‌شد و کم‌کم دومین بحران بزرگ تاریخ ریاضیات شکل گرفت (اولین بحران، کشف عدد گنگ در یونان باستان بود). این بحران، ورود بعضی از تناقضات عجیب و غریب در ریاضیات بود. مشکلی که بخش بزرگی از فعالیت‌های ریاضیدانان سده نوزدهم، معطوف به حل آن شد. سده هجدهم شاهد رشد بیش از پیش نظریه احتمال، معادلات دیفرانسیل، هندسه تحلیلی، نظریه اعداد و نظریه معادلات بود. ضمناً در این سده معادلات دیفرانسیل با مشتقات جزئی، هندسه ترکیبی و هندسه دیفرانسیل نیز پا به عرصه وجود گذاشتند.


title: تاریخ ریاضیات

text: حوزه‌ای از مطالعات که به عنوان تاریخ ریاضیات شناخته می‌شود در درجه اول به منشأ اکتشافات در ریاضی و در درجه‌های پایین‌تر به تحقیق و تفحص بر روی روش‌های ریاضی و یادداشت‌های ثبت شده پیشین می‌پردازد. قبل از عصر مدرن و گسترش جهانی اطلاعات، توسعه نمونه‌های مکتوب ریاضی فقط در چند حوزه خاص بوده‌است.


title: تاریخ ریاضیات

text: قدیمی‌ترین متن‌های ریاضی در دسترس: پلیمپتن ۳۲۲ (ریاضیات بابلی ۱۹۰۰ سال قبل از میلاد)، پاپیروس رایند (ریاضیات مصری ۱۸۰۰–۲۰۰۰ قبل از میلاد) و پاپیروس مسکو (ریاضیات مصری ۱۸۹۰ قبل از میلاد) می‌باشند.


title: تاریخ ریاضیات

text: همگی این متون قضیه فیثاغورس را مورد توجه قرار می‌دهند. به نظر می‌رسد که این قضیهٔ معروف، قدیمی و گسترده‌ترین پیشرفت ریاضی پس از حساب و هندسه پایه‌است.


title: تاریخ ریاضیات

text: تحصیل ریاضی به عنوان نمایش مدل‌کنندهٔ انضباط (بین اشیا) در سده ۶ قبل از میلاد با فیثاغوریان شروع شد که اصطلاح " علم ریاضی" (mathematic) را از یونان باستان ("μάθημα (mathema به معنی " موضوع مطالعه دستورالعمل " ابداع کردند."


title: تاریخ ریاضیات

text: " روش‌ها را به خوبی تصفیه کردند (مخصوصا از راه دستورالعمل استدلال استقرایی و در اثباتها از اثبات گرایی منطقی) و موضوعات ریاضی را گسترش دادند."


title: تاریخ زیست‌شناسی

text: تاریخ زیست‌شناسی، مطالعه جهان زنده را از تاریخ باستان تا تاریخ مدرن ترسیم می‌کند. اگر چه مفهوم زیست‌شناسی به عنوان یک زمینه واحد منسجم در سده ۱۹ به وجود آمد، ریشه علوم زیست‌شناسی از پزشکی باستان و تاریخ طبیعی که پیشینه آن به آیورودا، پزشکی مصر باستان و آثار ارسطو و جالینوس در جهان روم – یونان باستان می‌رسد، گرفته شده‌است.


title: تاریخ زیست‌شناسی

text: اغلب این آثار در قرون وسطی و توسط پزشکان مسلمان و دانشمندانی مانند ابن سینا رشد یافت. در طول رنسانس و اوایل دوران مدرن، اندیشه‌های بیولوژیکی به وسیله تجدید علاقه به تجربه گرائی و کشف بسیاری از ارگانیسم‌های جدید، دچار تحول اساسی شد. افراد برجسته در این تغییر، وزالیوس و ویلیام هاروی بودند که از آزمایش‌ها و مشاهدات دقیقی در فیزیولوژی استفاده کردند و نیز طبیعت شناسانی مانند کارل لینه و بوفون که شروع به طبقه‌بندی علمی جانداران و سنگواره‌ها کرده و هم چنین به توسعه و گسترش رفتار موجودات زنده پرداختند.


title: تاریخ زیست‌شناسی

text: میکروسکوپ، جهان ناشناخته میکرو ارگانیسم‌ها را آشکار کرد. اهمیت رو به رشد الهیات طبیعی – تا حدودی پاسخ به ظهور فلسفه مکانیکی – رشد تاریخ طبیعی را مورد تشویق قرار داد.


title: شمع (ابهام‌زدایی)

text: منظور از شمع ممکن است یکی از معانی زیر باشد:


title: تاریخ فیزیک

text: به عنوان یکی از شکل‌های علم فیزیک (از زبان یونانی: φύσις تلفظ:"فیزیس" به معنی «طبیعت») به‌طور تاریخی از فلسفه گسترش یافت و در زمان گذشته به فیزیک به نام فلسفه طبیعی شناخته می‌شد و اصطلاحی بود برای بیان زمینه‌ای که بررسی‌اش «نحوه کار طبیعیت» بود.


title: تاریخ فیزیک

text: عناصری که فیزیک را تشکیل می‌دهند از رشته‌های اخترشناسی، اپتیک و مکانیک مشتق شده‌اند که از طریق بررسی هندسه در یک حوزه جمع می‌شوند. این قوانین ریاضی از تاریخ باستان با تمدن بابل و نویسندگان هلنی مانند ارشمیدس و بطلمیوس آغاز شده‌است. در همین حال، فلسفه‌ای که شامل فیزیک می‌شد و بر روی موضوعات تشریحی (نه توصیفی) تمرکز می‌کرد عمدتاً حول عقاید ارسطو دربارهٔ علت‌های چهارگانه وی، رشد یافت.


title: تاریخ فیزیک

text: حرکت به سوی درک منطقی از طبیعت حداقل از دوره کهن یونان (۶۵۰ پیش از میلاد مسیح – ۴۸۰ پیش از میلاد مسیح) با فیلسوفان پیشاسقراطی آغاز گشت. تالس (قرون ۶ و ۷ پیش از میلاد) لقب پدر علم را برای امتناع از پذیرش توصیفات مختلف مافوق طبیعی، مذهبی یا اساطیری برای پدیده‌های طبیعی گرفت، او معتقد بود که هر واقعه‌ای در جهان، یک علت طبیعی دارد.


title: تاریخ فیزیک

text: لئوکیپتوس (نیمه اول قرن ۵ پیش از میلاد) نظریه اتمیسم را گسترش داد. این نظریه به این صورت است که: همه چیزها به‌طور کامل از اجزاء تفکیک‌ناپذیری به نام اتم تشکیل شده‌اند. این نظریه به وسیله دموکریت به‌طور مفصل شرح داده شده‌است.


title: تاریخ فیزیک

text: منشأ بسیاری از علوم در طول تاریخ فلسفه بوده، ولی فیزیک در اصل از فلسفه طبیعی مشتق شده‌است. اصطلاحی که زمینه مطالعاتی «کارکرد طبیعت» را توضیح می‌دهد. آنچه باعث ایجاد شاخهٔ فیزیک در دانش شد به زمینه‌های اخترشناسی، نورشناخت و مکانیک بازمی‌گردد که پایهٔ نخست همهٔ آن‌ها هندسه بود. سرآغاز این رشته‌های ریاضیاتی را باید در دوران باستان و در تمدن‌های بابل و هلنی جستجو کرد. دانشمندانی مانند ارشمیدس و کلاودیوس بطلمیوس به آن دوران تعلق دارند. در آن دوران فلسفه و آنچه که فیزیک را در بر می‌گرفت بیشتر به توضیح و فهم کلی پدیده‌ها می‌پرداخت تا به مطالعهٔ عمیق آن‌ها، این روش بیشتر در دورهٔ ارسطو و در بحث‌هایی مانند علت‌های چهارگانه گسترش یافت. حرکت رو به جلو در علم و مطالعهٔ ریشه‌ای و عمیق پدیده‌های طبیعت، می‌توان گفت دست کم از دورهٔ Archaic Greece و در میان سال‌های ۴۸۰ تا ۶۵۰ پیش از میلاد، با فلسفهٔ پیشاسقراطی آغاز شد. تالس فیلسوف سده‌های ۶ و ۷ پیش از میلاد، چون از پذیرش دلیل‌های فرای طبیعی و آوردن توضیح‌های افسانه‌ای و مذهبی برای پدیده‌های طبیعی سر باز زد و ادعا کرد که هر رویدادی باید عاملی طبیعی داشته باشد، عنوان «پدر علم» را از آن خود کرد. لئوکیپوس (فیلسوف) (نیمهٔ نخست سدهٔ ۵ پیش از میلاد) مکتب اتم‌گرایی را ایجاد کرد و پس از او دموکریت این مکتب را به تفصیل توضیح داد. اتم‌گرایی به این معنی است که هر چیزی در جهان از عنصرهایی تغییرناپذیر و تجزیه نشدنی به نام اتم ساخته شده‌است.


title: تاریخ فیزیک

text: ارسطو (سال‌های ۳۸۴–۳۲۲ پیش از میلاد) شاگرد افلاطون این اندیشه را پیشنهاد کرد که مشاهدهٔ پدیده‌های فیزیکی در نهایت منجر به شناخت قوانین طبیعی حاکم بر آن‌ها می‌شود. او این پیشنهاد را در قالب یک کتاب با نام «فیزیک» (Physics) ارائه کرد. در دوران کلاسیک یونان (سده‌های ۴، ۵ و ۶ پیش از میلاد) و دوران تمدن هلنی، فلسفهٔ طبیعی کم‌کم گسترش یافت و به یکی از شاخه‌های پُر تکاپوی دانش تبدیل شد. در اوایل دوران کلاسیک یونان کروی (گِرد) بودن زمین برای عموم مفهومی جا افتاده بود و نزدیک به سال ۲۴۰ پیش از میلاد بود که اراتوستن (۱۹۴ تا ۲۷۶ پیش از میلاد) با دقت خوبی توانست پیرامون کرهٔ زمین را برآورد کند. در برابر اعتقاد زمین‌مرکزی ارسوط، آریستارخوس ساموسی (سال‌های ۲۳۰ تا ۳۱۰ پیش از میلاد) برهان روشنی بر مرکزی بودن خورشید و نه زمین در منظرمهٔ شمسی آورد. Seleucus of Seleucia از پیروان نظریهٔ آریستارخوس بود و او بود که پی برد، هنگامی که زمین به گرد خورشید در حرکت است هم‌زمان به دور خودش نیز می‌گردد. برهانی که آن زمان Seleucus of Seleucia ارائه می‌کند در دسترس نیست ولی پلوتارک دربارهٔ او گفته‌است که Seleucus of Seleucia نخستین کسی بود که نظریهٔ مرکزی بودن خورشید را با دلیل اثبات می‌کند. در سدهٔ سوم پیش از میلاد ریاضی‌دان یونانی، ارشمیدس پایه‌های دانش ایستاشناسی سیالات و استاتیک را بنا می‌کند و قانون اهرم را توضیح می‌دهد. وی در سال ۲۵۰ پیش از میلاد بر روی اجسام شناور کار می‌کند و در نهایت به قانونی با نام قانون ارشمیدس دربارهٔ شناوری دست می‌یابد. کلاودیوس بطلمیوس ستاره‌شناس نامدار، نوشته‌ای مفهومی در زمینهٔ اخترشناسی به نام المجسطی فراهم می‌کند، نوشته‌ای که بعدها پایهٔ بسیاری از زمینه‌های دانش شد. بیشتر دست نوشته‌های دانشمندان باستان از بین رفته‌است حتی کارهای بسیاری از اندیشمندان پرآوازهٔ آن دوران نیز از دست رفته و تنها بخش اندکی از آن‌ها به جای مانده‌است. برای نمونه هیپارکوس دست کم چهارده کتاب نوشته بود که می‌توان گفت هم‌اکنون هیچ‌کدام از آن‌ها به‌طور مستقیم در دسترس نیست. از ۱۵۰ مورد کارهای خوب مربوط به سامانهٔ فلسفی ارسطویی تنها ۳۰ مورد برجای مانده که تعدادی از آن‌ها نیز بیشتر شبیه یک مقاله‌اند تا یک کتاب.  در تمدن اسلامی در دوران خلافت عباسیان بسیاری از کارهای دانشمندان دورهٔ باستان جمع‌آوری شد و به عربی ترجمه شد. همچنین فیلسوفان اسلامی مانند ابویوسف کندی، فارابی، پور سینا و ابن رشد مفاهیم مطرح شده در میان اندیشمندان یونان را به زبان خود و با توجه به مفهوم‌های آشنای خود باز ترجمه کردند و توضیح دادند. برجسته‌ترین این تلاش‌ها از سوی ابن هیثم و ابوریحان بیرونی بود و نکتهٔ مهم اینجا است که این دانشمندان اسلامی این کارها را پیش از آنکه محققانی چون راجر بیکن و ویتلو در غرب آغاز کنند، انجام داده بودند.


title: تاریخ فیزیک

text: دانش دوران باستان با ترجمهٔ از عربی به لاتین دوباره به دنیای غرب وارد شد ولی این بار این ترجمه‌ها با نظرهای الهی اسلام و یهود در گوشه و کنار آن‌ها آمیخته شده بود و این رویداد تأثیر مهمی بر فیلسوفان قرون وسطی مانند توماس آکویناس، اخلاق‌گرای اروپایی گذاشت. آکویناس کسی بود که همواره در اندیشهٔ آشتی دادن فلسفهٔ دوران باستان با الهیات مسیحی بود و از ارسطو با نام بزرگترین اندیشمند دوران باستان یاد می‌کرد و در جاهایی که مطلب مغایر با انجیل بود، فیزیک ارسطویی پایهٔ توضیحات فیزیکی کلیساهای اروپا می‌شد.


title: تاریخ فیزیک

text: گالیله همچنین به عنوان «پدر علم اخترشناسی نوین رصدی»، و «پدر فیزیک نوین»، و «پدر علم»، و «پدر علم نوین» شناخته می‌شود. استیون هاوکینگ می‌گوید «گالیله احتمالاً بیش از هر شخص دیگری مسئول به وجود آمدن علم نوین است.» گالیله از کشف ماه‌های گالیله‌ای که در سال ۱۶۰۹ میلادی با تلسکوپ خود انجام داده بود، در کتاب خود سایدروس نونسیوس که در سال ۱۶۱۰ منتشر شد صحبت به میان آورد، و از این فرصت استفاده کرد تا موقعیتی به عنوان فیلسوف و ریاضیدان در دربار خاندان مدیچی بیابد. به عنوان فیلسوف دربار، ازو انتظار می‌رفت در مباحث فلسفی دربار با دیگر فیلسوفان به شیوه ارسطویی مشارکت کند. او به سبب نوشتارهایش همچون کتب "The Assayer" و "Discourses and Mathematical Demonstrations Concerning Two New Sciences" محبوبیت پیدا کرد. این دو اثر گالیله در سال ۱۶۳۲ و پس از اینکه به سبب انتشار کتاب دیگرش "گفتگو در باب دو سامانه بزرگ جهان" مورد حبس خانگی قرار گرفت چاپ شدند.


title: تاریخ فیزیک

text: گالیله به بیان ریاضی مکانیک طبیعت علاقه‌مند بود و می‌کوشید حرکت را به صورت ریاضی درآورد. این سنت با تأکید غیر ریاضی مجموعه «تاریخچه آزمایش‌ها» توسط فلسفه‌دانانی همچون ویلیام گیلبرت و فرانسیس بیکن ترکیب شد؛ و به جنبشی انجامید که در سراسر اروپا به شدت دنبال شد که شامل اوانجلیستا توریچلی و دیگران در ایتالیا، مارین مرسن و بلز پاسکال در فرانسه، کریستیان هویگنس در هلند، و رابرت هوک و رابرت بویل در انگلستان بودند.


title: تاریخ فیزیک

text: در همین هنگام، سنت آزمایش‌گری که توسط گالیله و شاگردانش پایه‌گذاری شده بود، به راه خود ادامه داد. انجمن سلطنتی در انگلستان و فرهنگستان علوم در فرانسه مراکز مهمی برای انجام و گزارش کارهای تجربی شدند، و نیوتون خود از تأثیرگذارترین آزمایش‌گران، به ویژه در زمینه آزمایش‌های نورشناختی شد که در آن‌ها یک منشور نور سفید را به طیف‌های رنگی تشکیل‌دهنده‌اش تقسیم می‌کند. او برای این کار و چاپ کتابش با نام "نورشناسی" در سال ۱۷۰۴ بسیار مورد توجه قرار گرفت. آزمایش‌های در زمینه مکانیک، نورشناسی، مغناطیس، الکتریسیته ایستا، شیمی، و فیزیولوژی در طول سده ۱۸ام آنچنان از هم تمایزپذیر نبودند، ولی تفاوت‌های بنیادین در روش‌های انجام و در نتیجه، طراحی آزمایش آرام آرام در حال پدید آمدن بودند. برای نمونه، تلاش‌ها در زمینه فشار آوردن به واکنش‌های شیمیایی برای بروز نیروهای نیوتونی نافرجام ماندند و در عوض، باعث شکل گرفتن روش‌های مدون برای طبقه‌بندی عناصر شیمیایی و واکنش‌ها شدند. تأسیس فیزیک ریاضیاتی انرژی بین دهه ۱۸۵۰ تا ۱۸۷۰ رخ داد. در حالی که پیر لاپلاس بر روی مکانیک اجرام آسمانی کار می‌کرد و با فیزیکی رابطه داشت که کاملاً معلوم (دترمینستیک) و برگشت‌پذیر بود. فیزیک انرژی که فقط به صورت جریان‌هایی از گرما بود مکانیک را به زیر سؤال برد. تکیه بر نظریه مهندسی لازار کارنو، نیکولا سعدی کارنو و بنویت پال امیل کلایپرون و آزمایش جیمز ژول مبنی برای تغیرپذیری شکل‌های الکتریکی، گرمایی، شیمیایی و مکانیکی کار؛ و تمرینات امتحان ریاضی کمربیج در ریاضی تحلیلی؛ ویلیام تامسون دایره‌ای از فیزیکدانان تأسیس کرد که کارهای آنان به قانون بقای انرژی (اکنون به نام قانون اول ترمودینامیک شناخته می‌شود) منجر شد. کار آن‌ها به زودی با کار دو فیزیکدان آلمان یولیوس روبرت فون مایر پ هرمان فون هلمهولتز در رابطه با بقای انرژی یکسان درآمد. در نظر گرفتن اشارات ریاضی خود را از کار جریان گرما ژوزف فوریه (و اعتقادات مذهبی و زمین‌شناسی وی), تامسون بر این باور بود که اتلاف گرما با زمان به عنوان قانون تشریح شد و اکنون به صورت قانون دوم ترمودینامیک شناخته می‌شود. اگرچه تفسیرهای دیگری از ترمودینامیک توسط رودلف کلازیوس فیزیکدان آلمانی به وجود آمد اما مکانیک آماری توسط لودیگ بولتزمان و فیزیکدان انگلیسی جیمز کلارک ماکسول تأسیس شد که انرژی را اندازه‌گیری سرعت ذرات می‌دانست. کلازیوس با ربط دادن احتمالات آماری حالتهای ساختاری معین این ذرات با انرژی این حالتها، پراکندگی انرژی را میل آماری آرایش مولکولی به سمت حالتهای محتمل و نامرتب در حال افزایش تعبیر کرد. همو بود که واژه «آنتروپی» را برای توصیف حالتهای نامرتب یک سیستم رایج ساخت. برداشت آماری در برابر برداشت مطلق قانون دوم ترمودینامیک مجادله بزرگی را به وجود آورد که چندین دهه ادامه یافت (بحث «شیطان ماکسول» نیز از همین‌جا سرچشمه گرفت)، تا اینکه فهم و درک رفتار اتمی در قرن بیستم بالاخره به این منازعه پایانی قابل قبول داد.