title: قلعه آقا خان لیراوی

text: این قلعه که در زمان قاجار بعد از فوت حسن شه قلی ضابط بلوک لیراوی به دست فرزندش مرحوم آقا خان لیراوی در زمان تصدی کلانتری منطقه ساخته شد از حیث معماری و بنایی در خور توجه است این ساختمان که در محدوده ۴۰۰۰ متری بنا شده است دارای اتاق های ردیفی است که پر زیر زمینی بزرگ بنا شده است مصالح آن از خشت خام گله چاری و سقف آن از چوب و بوریا است که قسمتی از آن تخریب گردیده است بسیار با ارزش و از جنس چوب های ساج گرانقیمت بوده است اکنون وجود ندارد و محل آن در با خشت و بلوک مسدود شده است پنجره ها و در اتاق های آن از جنس تخته محکم ساخته شده اند این ساختمان را آقاخانی را به عنوان منزل شخصی و حصار نظامی استفاده می‌کرد نابرده تا سال ۱۳۱۷ هجری شمسی همراه با عائله خود در این قلعه زندگی می کرد و از سال ۱۳۱۷ تا ۱۳۱۹ حکومت مرکزی او را به تهران احضار و بازداشت کرده بود قلعه توسط احمد شاه خان و به نیابت از آقا خان نگهبانی امور آن انجام گرفت.


title: قلعه آقا خان لیراوی

text: در وسط بنا حوض بزرگی قرار دارد که اتاق‌های به صورت ردیفی و اطراف آن می باشد بعداً آن قلعه توسط برادر دیگر آقاخان به نام محمد علی خان فتح شد از آن پس مرکز بلوک روستای لیلتین انتقال داده شد بنا شده که قبلاً نیز اثاری در این منطقه وجود داشته است و بعد از تخریب اثار قبلی ساختمان جدید بر آن احداث شده آن حصار نیز بر اتلال شهر شینیز بنا شده این اثر به عنوان یکی از آثار ملی کشور به شماره ۷۹ ۲۸ آثار تاریخی به ثبت رسیده است برج سهیل کاملاً تخریب شده و موش های زیرزمینی و باران های سیل آسا و زمستانی بر خرابی آن علت بوده


title: تپه آق قایه

text: تپه آق قایه مربوط به عصر آهن است و در شهرستان گنبدکاووس، بخش مرکزی، روستای سارجه کر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت و باغ صدری

text: عمارت و باغ صدری یا عمارت و باغ نمیر زرتشتی تفت، اثری مربوط به اواخر دوره زند است و در تفت، خیابان امام خمینی (ره)، محلهٔ باغ گلابدان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت و باغ صدری

text: بادگیر سه طبقه و چهارطرفۀ عمارت یکی از منحصر به فردترین بادگیرهای ایران است.


title: خانه فرخ اورمزدی

text: منزل فرخ اورمزدی مربوط به اواخر دوره صفوی است و در یزد، ضلع جنوبی محله زرتشتیان، کوی موبدان، کوچه فرخ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده سید محمد هفتادر

text: امامزاده سید محمد هفتادر مربوط به اواخر دوره صفوی است و در شهرستان اردکان، روستای هفتادر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد بیاق خان

text: مسجد بیاق خان مربوط به اواخر دوره قاجار است و در یزد، تقاطع بازارزرگری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: شهر تاریخی مالین

text: شهر تاریخی مالین مربوط به سدهٔ ۴ ه.ق است و در شهرستان باخرز، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: شهر تاریخی مالین

text: مالین شهری باستانی مرکز ولایت باخرز، ربع نیشابور، خراسان بوده است.


title: شهر تاریخی مالین

text: اصطخری و ابن حوقل ، مالن (یامالان) باخرز (کواخرز) را در مقابل مالن هرات نوشته‌اند (ابن حوقل، ص ۴۳۳؛ اصطخری، ص ۲۵۶). در قرن سوم، یعقوبی هم ولایت باخرز را از کوره‌های نیشابور ضبط کرده‌است (ص ۲۷۸).  در قرن چهارم، مقدسی می‌نویسد:  اصطخری جغرافیدان قرن چهارم مینویسد:


title: شهر تاریخی مالین

text: به نوشته یاقوت حموی ، باخرز ۱۶۸ قریه داشت و مرکز آن قصبه مالینبود (ج ۱، ص ۴۵۸).


title: شهر تاریخی مالین

text: حمدالله مستوفی درباره ولایت باخرز چنین نوشته است: (ص ۱۵۳). در ۸۱۷،


title: شهر تاریخی مالین

text: لسترنج می نویسد


title: دانقار تار تپه

text: دانقار تار تپه مربوط به هزاره اول است و در شهرستان گنبدکاووس، روستای سارجه کر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تاتار تپه

text: تاتار تپه در شهرستان گنبدکاووس، روستای ایمرمحمدقلی آخوندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه حسنک ۱

text: تپه حسنک ۱ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بهبهان، روستای منصوریه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه حسنک ۲

text: تپه حسنک ۲ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بهبهان، شرق جاده بهبهان به روستای منصوریه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه حسنک ۳

text: تپه حسنک ۳ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بهبهان، شرق جاده بهبهان به روستای منصوریه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چخماق تپه

text: چخماق تپه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان تهران، کیلومتر ۲۲بزرگراه تهران به ساوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.متأسفانه این تپه در دیماه 1397 توسط کشاورزان و اهالی منطقه به بهانه کشاورزی به وسیله ماشین آلات سنگین کشاورزی شخم زده شد و به‌طور کامل تخریب گردید.


title: تپه آلارد

text: تپه آلارد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کرج، کیلومتر ۲۸اتوبان تهران به ساوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گنبد گبری طارس (برج سنگی)

text: گنبد گبری طارس (برج سنگی) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فیروزکوه، روستای طارس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کیکاور

text: تپه کیکاور مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رباط کریم، کیلومتر ۲۴ بزرگراه تهران به ساوه در روستای تاریخی کیکاور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کارخانه ریسندگی و بافندگی

text: کارخانه ریسندگی و بافندگی مربوط به دوره پهلوی است و در اهواز، انتهای خیابان امام خمینی (ره) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل عابر پیاده قاری

text: پل عابر پیاده قاری یکی از پل‌های شهر تبریز می‌باشد که بر روی رودخانهٔ «میدان چایی» ساخته شده‌است. این پل در غرب پل قدیمی تر قاری برای عابران پیاده در دوره پهلوی ساخته شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: ساختمان صندوق بانک ملی ایران

text: ساختمان صندوق پس‌انداز بانک ملی ایران وابسته به بانک ملی ایران از ساختمان‌های ساخته شده در دوره پهلوی است و در تهران، خیابان فردوسی، کنار بانک مرکزی و فروشگاه تعاون جای گرفته است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۳۰ در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساختمان صندوق بانک ملی ایران

text: ساختمان صندوق قرض‌الحسنه پس‌انداز بانک ملی ایران با معماری ویژه خود که در سال ۱۳۰۷ ساخته شده است به عنوان یکی از نخستین و کهن‌ترین ساختمان‌های بانک ملی ایران شناخته می‌شود.


title: ساختمان صندوق بانک ملی ایران

text: ساختمان صندوق پس‌انداز بانک ملی توسط یک معمار آلمانی به نام هنریش طراحی شد. این ساختمان نخستین تلاش برای تلفیق معماری باستانی ایران و معماری اروپا را نشان می‌دهد و شاخص‌ترین نمونه در نوع خود به شمار می‌رود. مجسمه‌های شیر که در ورودی ساختمان نصب شده‌اند توسط غلامرضا رحیم‌زاده ارژنگ مجسمه‌ساز ایرانی ساخته شده‌اند.


title: ساختمان صندوق بانک ملی ایران

text: عملیات ساخت بنای ساختمان صندوق پس‌انداز بانک ملی ایران به وسیله هنریش، معمار آلمانی در سال ۱۳۱۲ خورشیدی آغاز و در سال ۱۳۱۸ به بهره‌برداری رسید و برای نخستین بار در این دوره است که در معماری بناهای دولتی ایران، معماری باستانی ایران و معماری اروپا در کنار هم آمیخته شد. در ساخت این بنا از تسهیلات و تفکیک معماری معاصر کمک گرفته شده و با مصالحی چون سیمان و آهن ساخته شده است.


title: ساختمان صندوق بانک ملی ایران

text: بنای اولیه این ساختمان به شکل T الفبای انگلیسی بوده که در کنار خیابان فردوسی (خیابان علاالدوله پیشین) جای گرفته است. در دگرگونی‌های عمده بعدی که پیش از سال ۱۳۳۵ (به استناد عکس هوایی سال ۱۳۲۷) انجام گرفته، دو بازو به انتهای شمالی و جنوبی ساختمان افزوده گردید.


title: ساختمان صندوق بانک ملی ایران

text: نمای بیرونی ساختمان دارای ویژگی‌های آشکار معماری هخامنشی است. ورودی اصلی بنا نسبت به کل نما، حجمی بیرون‌زده و کمی بلندتر است. درونشد بنا به یک سرسرای (هشتی) بیضی شکل پیوسته است که فضای بخش‌بندی ورودی، دو یال بنا و تالار اصلی است. این بنا در دو طبقه ساخته شده است. درهای اصلی چهار ستون عظیم سنگی با سرستون‌های گاو شاخدار مربوط به برگرفته از سرستون‌های تخت‌جمشید و کاخ شوش، از سایر اجزاء چشمگیرتر است. در نمای برونی بنا نیز انواع تزئینات ویژه معماری هخامنشی در گوشه و کنار به چشم می‌خورد. در حالی که تالار اصلی، به ویژه به میانجی سقف بلند و تزئین شده آن و همچنین نورگیرهای عمودی دیوارها، فضای ساختمان‌های باروک اروپا را یادآوری می‌کند. نمای اصلی ساختمان سنگی است که دارای ازاره‌های سنگ تیشه‌ای ناهمرنگ با سنگ نما است. همچنین ازاره‌های مرمری در بخش ورودی، به بلندای نزدیک به دو متر می‌باشد. سایر نماها با نقش برجسته رزُت هخامنشی تزئین شده است. در نمای بیرونی ساختمان  صندوق پس انداز در بخش ورودی بر روی چند پله کوتاه که مشتری را با آرامش به سمت داخل رهنمون می‌کنند، چهار پایه ستون، به سبک معماری هخامنشی دیده می‌شود که با سرستون‌هایی با همان سبک چشم‌نوازی می‌کنند. شیارها و باریکه‌های روی ستون‌ها چشم بیننده را به سمت بالا راهنمایی می‌کنند، همان جایی که نشان فروهر به درازای پنج متر با دو نوار زیبا از گل‌های رزُت هخامنشی تزئین شده است و به بیننده این اطمینان را می‌دهد که با خیالی آسوده به ساختمان وارد شود. کمی پایین‌تر دو سرباز هخامنشی رو به هم نقش شده است که این مضمون را در دل خود دارد که مردانی در اینجا هستند که از مال و دارایی شما نگاهبانی می‌کنند.


title: ساختمان صندوق بانک ملی ایران

text: بر پایه مصوبه هیئت مدیره بانک ملی از این ساختمان به عنوان گنجینه (موزه) بانک ملی ایران بهره‌برداری خواهد شد. در این موزه در گام نخست هدیه‌ها و یادبودهای گرانبها که از سوی بانک‌های خارجی برای بانک ملی فرستاده شده به نمایش در خواهد آمد و در گام دوم و طرح گسترش، مجموعه کاملی از هدیه‌های تاریخی بانک، افزارهای دفتری و دستگاه چاپ اسکناس، عکس‌های کهن، سکه و اسکناس‌های کهن و افزارهای تشریفاتی بانک نمایش داده خواهد شد.


title: پرستشگاه زرتشتیان

text: پرستشگاه زرتشتیان بنایی ساخته‌شده در دوره پهلوی است و در یزد، بلواربسیج، کوچه جنب آب انبار رستم گیو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: امامزاده حسین رضا

text: بقعه امامزاده حسین رضا مربوط به دوره تیموریان است و در ورامین، ایستگاه راه‌آهن، گلزار شهدای حسین رضا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این آرامستان قبرستان مرکزی شهرستان ورامین است و ساختمان پزشکی قانونی شهرستان ورامین نیز در آن قراردارد.


title: پل بند گرگر

text: پل بند گرگر یک بنا از مجموعه سیستم آبی تاریخی شوشتر است. این پل-بند، یکی از دروازه‌های ششگانه تاریخی شوشتر نیز بوده است. پیشینه ساخت این پل همانند اغلب بناهای آبی تاریخی شوشتر، به دورهٔ ساسانیان بازمی‌گردد. کاربرد این بند، انحراف آب از رودخانه دست ساز و تاریخی گرگر و هدایت آب به سمت تونلهای ورودی به آسیابهای آبی شوشتر است. این پل-بند به همراه ۱۵ اثر تاریخی دیگر شوشتر در نشست سالانه کمیته میراث جهانی یونسکو در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ (۵ تیرماه ۱۳۸۸) در شهر سویل اسپانیا، با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسید.


title: پل بند گرگر

text: پل بند گرگر در شوشتر، خیابان شریعتی شرقی، ضلع شمالی مجموعه آبشارها و آسیاب‌های آبی شوشتر واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل بند گرگر

text: دیواره شمالی پل بند گرگر در سال ۱۳۸۸ در اثر دستکاری غیر اصولی فرو ریخت. در نزدیکی این دیواره گمانه‌های بزرگ و پرتعدادی حفر شده بود که باعث سست شدن و ایجاد ترک و شکاف در دیواره این پل بند تاریخی شده و در پی آن دیواره شمالی این پل بند فروریخت. پس از چند سال این پل بند تاریخی به منظور عبور و مرور خودروها تا حدی ترمیم شد اما هنوز به طور کامل ترمیم نشده و در مورد علت حفر عجیب این تعداد گمانه‌های بزرگ در پای این میراث جهانی هیچ توضیحی ارائه نشده است.


title: سرخ قلعه سر انزاء

text: قلعه سرخ سر انزاء مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان فیروزکوه، روستای سرانزا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای گویچه‌بیل

text: کاروانسرای گویچه‌بیل مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اهر، جاده اهربه تبریز، گردنه گویچه‌بیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: رباط سنگی امین‌آباد

text: رباط سنگی امین آباد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان فیروزکوه، روستای امین آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


امامزادگان عبدالله، عبدالقهار، عبدالجبار مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان فیروزکوه، روستای پیرده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بازار دامغان

text: بازار دامغان مربوط به دوره قاجار است و در دامغان، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار مدرسه قلعه

text: آب‌انبار مدرسه قلعه مربوط به دوره قاجار است و در شاهرود، نزدیکی بازار، کنار مدرسه قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد راه چمان

text: مسجد راه چمان مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، جنوب خیابان منتظری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه صمدی

text: خانه صمدی مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، چهارراه شهید مدرس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام سرتیپ

text: حمام سرتیپ مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، چهارراه اجاق، خیابان مدرس، مقابل پارکینگ شهرداری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بنا پوراشرف

text: بنا پوراشرف مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان دره‌شهر، روستای شیخ مکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل قلاتاسیان

text: پل قلاتاسیان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان سردشت، روستای نبی آباد، روی رودخانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه لاله

text: خانه لاله مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در بیرجند، خیابان انقلاب، کوچه شهید فلکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه و موزه مقدم

text: خانه مقدم یا خانه موزهٔ مقدم دانشگاه تهران عمارتی تاریخی مربوط به اواخر دورهٔ قاجار در تهران است که منزل مسکونی خاندان احتساب‌الملک و مقدم‌ها بود و اکنون موزه اشیای تاریخی است.


title: خانه و موزه مقدم

text: این خانه موزه در آغاز، عمارتی بزرگ و مجلل و محل سکونت خاندان محمدتقی خان احتساب‌الملک از صاحب‌منصبان مشهور دربار قاجاریان و رئیس ادارهٔ احتسابیهٔ تهران و وزیر مختار ایران در برن سوئیس، بوده که بعدها در اختیار فرزندش، محسن مقدم، استاد باستان‌شناسی دانشگاه تهران قرار می‌گیرد. او به همراه همسرش، سلما کویومجیان در خانهٔ پدری خود در تهران ساکن شد. محسن مقدم و سلما که زادهٔ بلغارستان و رئیس کتابخانه موزه ملی ایران بود، در کنار فعالیت‌های علمی، آثار و اشیاء فراوانی را با هدف حفظ میراث فرهنگی و تاریخی ایران گردآوری کردند.


title: خانه و موزه مقدم

text: محسن مقدم بسیاری از آثار ارزشمند جمع‌آوری شده مانند کاشی، قطعات سنگی تراشیده شده و غیره را با الهام از فضاهای سنتی ـ تاریخی به نحو چشمگیری در جای جای این عمارت قدیمی نصب کرد و برخی دیگر مانند کلکسیون پارچه، چپق و وافور و قلیان، سفالینه، شیشه، تابلو نقاشی، مسکوکات، مُهرها و اسناد تاریخی و غیره را با نظم و ترتیب خاصی در خانه پدری نگهداری نموده‌است. خانهٔ احتساب‌الملک یکی از یادگارهای تهران قدیم است که اکنون به موزه تبدیل شده‌است. این خانه در سال ۱۳۵۱ از سوی محسن مقدم پسر احتساب‌الملک به دانشگاه تهران اهدا شد.  محسن مقدم در سال ۱۳۶۶ ه.ش درگذشت و پس از مرگِ همسرش سلما، در سال ۱۳۶۹ ه. ش، تولیت موزه مقدم در اختیار مستقیم دانشگاه تهران قرار گرفت.


title: خانه و موزه مقدم

text: عمارت خانه مقدم مربوط به اواخر دورهٔ قاجار است و در تهران، در ضلع شمالی خیابان امام خمینی (سپه)، خیابان شیخ هادی واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه و موزه مقدم

text: محسن مقدم از بنیان‌گذاران دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران و استاد ممتاز این دانشگاه بود. نشان دانشگاه تهران (آرم دانشگاه) را که با الهام از تاریخ و فرهنگ کهن ایران طراحی کرده‌است، علی‌رغم همهٔ تحولات دهه‌های اخیر، هنوز هم بر سردر دانشگاه باقی است. او اولین ایرانی است که به دریافت نشان لژیون دو نور با درجهٔ «اوفیسیه» از طرف شارل دو گل رئیس‌جمهور فرانسه مفتخر شده‌است.


title: خانه و موزه مقدم

text: از ویژگی‌های بارز این موزه همگون بودن نسبی فضای معماری با آثار تاریخی موجود در آن است. فضایی که با مساحتی برابر با ۲۱۱۷ مترمربع شامل سه حیاط بیرونی، اندرونی و سرایداری است.


title: خانه و موزه مقدم

text: ساختمان بیرونی (تابستانی) که در ضلع جنوبی حیاط بیرونی واقع شده و متشکل از دو بخش است:


title: خانه و موزه مقدم

text: این مکان در زمان حیات محسن مقدم به عنوان اتاق جانبی سالن پذیرایی مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است. در حال حاضر در بخشی از این اتاق به معرفی استاد مقدم و فعالیت‌های کاری و علمی ایشان در قالب عکس، لوازم شخصی و در بخشی دیگر به نمایش آثار تزئینی چوبی، وسایل آشپزخانه و صندوق خانه‌های قدیمی پرداخته شده‌است.


title: خانه و موزه مقدم

text: این سالن محل کار، فعالیت‌های علمی و پذیرایی از مهمانان بوده‌است. در حال حاضر سعی بر آن شد با بخشی از آثار و اشیاء تاریخی مجموعه موزه مقدم، توالی و تسلسلی از آثار تاریخی ایران در این سالن به نمایش گذارده شود که نشانگر فرهنگ‌های گوناگون، در دوره‌های مختلف تاریخی هستند. آثاری چون: سفالینه‌ها، ابزارهای سنگی، مفرغینه‌ها، شیشه‌ها، مهرها، اثر مهرها، اشیاء فلزی و غیره.


title: خانه و موزه مقدم

text: این زیرزمین در دوره مظفری (۱۳۲۴–۱۳۱۳ ه. ق) همزمان با احداث خانه توسط احتساب الملک ـ پدر محسن مقدم ـ بنا شده‌است. تزئینات دیوارهای حوضخانه ـ توسط استاد محسن مقدم ـ از کاشی و قطعات ظروف سفالین برگرفته از آثاری نفیس متعلق به سده‌های چهارم تا سیزدهم ه.ق است که سیر و تحول صنعت سفال و کاشی ایران را به نمایش می‌گذارد.


title: خانه و موزه مقدم

text: این محل در حقیقت کارگاه (آتلیه) محسن مقدم بوده‌است که در سال ۱۳۳۷ ه.ش ساخته شده‌است. در حال حاضر به منظور نگهداری از کتاب‌های دکتر مقدم و دیگر کتاب‌های مرتبط با باستان‌شناسی و هنر جهت استفاده پژوهشگران و عموم مردم، این محل تبدیل به کتابخانه شده‌است.


title: خانه و موزه مقدم

text: این ساختمان در زمان حیات دکتر محسن مقدم در سال ۱۳۴۵ ه.ش و با کمک دکتر ابوالقاسمی ـ یکی از شاگردان ایشان در دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران ـ به شکل قلعه‌های قرون وسطی اروپا ساخته شده‌است. دکتر مقدم سعی بر این داشته تا در این محل بخشی از هنرهای مردمی ایران را به نمایش بگذارد. این ساختمان بخش‌های مختلفی چون اتاق کدخدا، حمام کوچک و خانگی با کاشی‌های قاجاری با مضمون استحمام، اتاق صدف، اتاق تدخین و زیرزمین با تزیینات سفال را در بر می‌گیرد.


title: خانه و موزه مقدم

text: دکتر مقدم در ضلع شمالی ساختمان اربابی (برج) ایوانی را بر پایه چند ستون و طاق ساخته‌است. این ایوان با استفاده از کاشی‌های دوران زندیه و قاجار مزین شده‌است. در وسط این ایوان حوضچه مرمری کوچکی متعلق به حمام فتحعلی شاه کار گذاشته شده‌است که آب از آن فوران کرده و از طریق یک جوی باریک به داخل استخر می‌ریزد. استخر مذکور که در حاشیه شمالی حیاط بیرونی واقع شده‌است در سال ۱۳۳۵ ه.ش در جریان سفر دکتر مقدم به اسپانیا، از روی استخر و آب‌نماهای باغ الحمراء (باغی از دوران صدر اسلام اسپانیا) الگو برداری و با استفاده از حوض یاد شده و تعدادی فواره قدیمی اجرا گردید.


title: خانه و موزه مقدم

text: در انتهای غربی ضلع شمالی خانه مقدم گلخانه‌ای مزین به کاشی‌های لعابدار قدیمی و آزاره‌های سنگی حجاری شده زیبا با مضمون گل و گیاه ایجاد شده‌است. همچنین درخت بالنگ که بسیار پر بار هم هست در این گلخانه تا به امروز موجود هست.


title: خانه و موزه مقدم

text: دو حیاط اندرونی و بیرونی با دیواری مرکب از چند عدد ستون مارپیچی و تعدادی طاق بر روی این ستون‌ها با تزئینات کاشی و پایه‌ستون‌های حجاری‌شده مشابه پایه‌ستون‌های کاخ چهل‌ستون اصفهان از همدیگر جدا می‌شوند. دکتر مقدم این پایه‌ستون‌ها را در هنگام تخریب کاخ خواهر ناصرالدین‌شاه به این محل انتقال داده‌است. دیوار تجدد توسط هوشنگ سیحون طراحی و اجرا شده‌است.


title: خانه و موزه مقدم

text: محسن مقدم و همسرش در حیاط بیرونیِ باغچه و حوضی را با الهام از باغ‌های ژاپنی طراحی و اجرا کرده‌اند.


title: خانه و موزه مقدم

text: در دوران اولیهٔ احداث خانه مقدم از این محل به عنوان حمام و انباری استفاده می‌شده‌است که در زمان حیات دکتر مقدم کارایی خود را از دست می‌دهد و تبدیل به یک انبار می‌شود. در حال حاضر این محل بازسازی و مرمت شده‌است و به عنوان گنجینه آثار تاریخی موزه مورد استفاده قرار می‌گیرد.


title: خانه و موزه مقدم

text: این ایوان با نمای بیرونی به شکل دو سنتوری با گچبری ایرانی و بر روی چهار ستون با گچبری کرنتی بر پا شده‌است. این ایوان با دو رشته پلکان مارپیچ از حیاط قابل دسترسی است و هنوز شکل قدیم خود را حفظ نموده‌است. تزیینات این محل توسط دکتر مقدم و با استفاده از کاشی‌های کوباچه (چند رنگ) صفوی، آینه کاری زندیه و قاجار و کاشی‌های معرق و خشتی قاجار و پهلوی اول صورت گرفته‌است.


title: خانه و موزه مقدم

text: محسن مقدم این محل را با آثار ارزنده‌ای از دوران زندیه و قاجاریه چون: طاقچه گچبری زندیه از اصفهان، شومینه‌ای از قصر فیروزه ـ کاخ «فیروزه خانم» سوگلی ناصرالدین شاه ـ و غیره تزئین نموده‌است و به همین دلیل آن را اتاق قاجار نامیدند. در حال حاضر نیز آثاری از دوران قاجار و پهلوی در این اتاق به نمایش گذارده شده‌است.


title: خانه و موزه مقدم

text: این اتاق محل اصلی زندگی و به عبارتی اتاق نشیمن و زندگی محسن مقدم و همسرش بوده‌است. تعدادی قلمدان، جعبه و گنجفه‌های (کارت‌های بازی) پاپیه ماشه و نیز نقاشی‌هایی که توسط مقدم کشیده شده به نمایش درآمده‌است.


title: خانه و موزه مقدم

text: این ضلع شامل یک دیوار محوطه است. آن‌گونه که عکس‌های قدیمیِ موزهٔ مقدم نشان می‌دهند، مقدم این دیوار را در مراحل مختلف با کاشی‌ها و ظروف قاجاری آراسته و در وسط این دیوار نیز به زیبایی، طاق‌نمایی طراحی و اجرا شده‌است.


title: خانه و موزه مقدم

text: این حیاط توسط محسن مقدم و همسرش، با الهام از طرح فرش‌های دوران صفوی و قاجار، با محوریت حوض در وسط و باغچه‌های پیرامونی طراحی شده‌است.


title: خانه و موزه مقدم

text: از این حیاط در ابتدا به عنوان مطبخ و محل سکونت مستخدمان و سرایداران استفاده می‌شد. این بخش از موزه که در قسمت جنوب‌شرقی آن واقع شده، به علت فرسودگی بیش از حد با اندکی تغییر، مرمت و بازسازی، در حال حاضر به عنوان بخش اداریِ موزه مورد استفاده قرار می‌گیرد.


title: خانه و موزه مقدم

text: تهران، خ امام خميني، بعد از خیابان شیخ هادی، جنب بانک ملت، پلاک ۲۵۱


title: خانه و موزه مقدم

text: تلفن: ۶۶۴۶۳۱۴۴


title: خانه و موزه مقدم

text: همه روزه بجز دوشنبه ها و تعطیلات رسمی، از ساعت ۹ الی ۱۷


title: خانه سیدین

text: خانه سیدین مربوط به اواخر دوره قاجار است و در کرمانشاه، ابتدای خیابان فردوسی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه داودی

text: خانه داودی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در مشهد، ضلع جنوبی خیابان توحید، حد فاصل توحید ۶ و ۸، پلاک ۱۶ واقع شده است و همچنین این مکان در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه لاله‌ای

text: خانه لاله‌ای این خانه متعلق به دوران پهلوی است و در خیابان ارتش جنوبی، کوچه‌ی صدر قرار دارد. “آقای حاج حسین لاله” این خانه را از بانی و مالک اولیه به نام “فتح الله اوف” خریداری نموده و چند نسل در آن زیسته اند.


title: خانه لاله‌ای

text: این بنا در دو طبقه با عرضه ۹۰۰ متر مربع و اعیانی ۶۰۰ مترمربع احداث گردیده است و مربوط به دوره پهلوی اولمی باشد. قسمت اصلی بنا در سمت شمال قرار گرفته و دارای دو ورودی از طرف غرب و جنوب غربی است و بدنه شرقی و غربی حیاط آن، که درای حوض و باغچه است. طاق نماهای آجری دارد. ورودی به طبقه همکف، از طریق دو راهرو صورت می‌گیرد که درای یک اتاق مرکزی و دو اتاق جانبی است. در قسمت شمال آن نیز حیاط خلوت کوچکی ایجاد شده که نور فضاهای داخلی را تأمین می‌نماید. ارتباط به طبقه اولف از طریق راه پله کلاه فرنگی است. در مرکز طبقه اول نیز، تالاری بزرگ به همراه اتاق‌های جانبی دیگر قرار گرفته است. نمای ساختمان دارای قاب‌بندی‌های آجری پرکار است و دو ایوان با ستون و سرستون‌های گچبری شده جلوه خاصی به آن بخشیده است. به پاس خدمات مرحوم “یحیی ذکا” در حق تاریخ و مدنیت کشور ایران و منطقهی آذربایجان و به ویژه تبریز و این که وی را می‌توان یکی از بنیانگذاران موزه در ایران نامید چون نقش بسزایی در برنامه‌ریزی و راه‌اندازی موزه‌های متعددی در تهران و دیگر شهرستان‌ها داشته است، این خانه تحت عنوان «دفتر پژوهش‌های تاریخی یحیی ذکا» بهره برداری شده و مدارک و اسناد و کتب تاریخی متعلق به وی در این خانه به نمایش گذاشته شده است.


title: خانه لاله‌ای

text: مالک فعلی بنا سازمان میراث فرهنگی میباشد


title: خانه لاله‌ای

text: آدرس: خیابان ارتش جنوبی- کوچه صدر.


title: مدرسه و کلیسای ژاندارک

text: مدرسه و کلیسای ژاندارک مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در تهران، حدفاصل خیابان جمهوری، منوچهری، لاله زار وفردوسی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه و کلیسای ژاندارک

text: بنای این مدرسه در سالِ ۱۳۱۰ خورشیدی توسط نیکلای مارکوف ساخته شد. این مدرسه توسطِ مبلّغه‌های مسیحی (خواهران «سن ونسان دوپل») تأسیس شد. خاستگاهِ مدرسهٔ ژاندارک به مدارس ی سن ونسان دو پل برمی گردد. مدرسه نخست، در سالِ ۱۸۶۵ توسطِ خواهرانِ راهبه در خیابانِ منوچهری و در مجاورتِ کلیسای لازاریت‌ها برای کودکانِ یتیم تأسیس شد. بعدها در دههٔ بیست میلادی این مدرسه کلاسهای جداگانه برای آموزشِ کودکانِ مسلمان و ارمنی در مقاطعِ ابتدایی و دبیرستان برگزار می‌کرد. وزارتِ فرهنگِ ایران جهتِ کمک به تحصیلِ دانش آموزانِ بی بضاعت و هم چنین تدریسِ زبانِ فارسی، ماهانه ۱۰۰ تومان به مدرسه کمک می‌کرد. افرادِ مشهوری مانندِ فرح دیبا در این مدرسه تحصیل کردند.


title: امامزاده احمد و محمد طارس

text: امامزاده احمد و محمد طارس مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان فیروزکوه، روستای طارس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: نیایشگاه صائبین

text: نیایشگاه صائبین مربوط به سدهٔ ۹ و ۱۰ ه.ق است و در شوشتر، روبروی کشتارگاه، کناررود گرگر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه میرجا شیری

text: تپه میرجا شیری مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ممسنی، روستای جایه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه نعلکی

text: تپه نعلکی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فسا، روستای جلیات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بری آ

text: تپه بری آ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۲ کیلومتری شرق زاهدشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه گیو تنگه

text: قلعه گیو تنگه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در دامغان، ۵۰ کیلومتری غرب شهر، در مزرعه گیوتنگه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه رادکان

text: تپه رادکان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در رادکان، حدود ۳۵ متری غرب روستا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مجموعه تپه‌های شهردر

text: مجموعه تپه‌های شهردر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فسا، روستای فرشکویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه رمه رچر

text: تپه رمه رچر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فیروزآباد، روستای خوش آب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان مارکین

text: تپه قبرستان مارکین مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای مارکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه خدیوی

text: خانه خدیوی مربوط به دوره پهلوی است و در زنجان، محله دالان آلتی ـ ضلع جنوبی خیابان هفت تیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه خدیوی

text: این خانه در حال حاضر دارای مالک خصوصی بوده ، متروکه است و قابل بازدید نمی باشد.


title: قنات وزوان

text: قنات بزرگ و تاریخی وَزوان درشهر وَزوان واقع در بخش میمه استان اصفهان می‌باشد و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. همچنین این قنات یکی از قنات‌های ایرانی ثبت‌شده به‌عنوان میراث جهانی یونسکو است.


title: قنات وزوان

text: نکته قابل توجّهی که در مورد قنات بزرگ و تاریخی وَزوان قابل ذکر است و کارشناسان میراث فرهنگی و کارشناسان ژاپنی یونسکو نیز آن را تأیید نموده‌اند در نقطه‌ای از قنات که بالای بند قنات است دو شکاف زیر زمینی (در اصطلاح محلی کِر) یا تنور آبی وجود دارد و پس از بند کردن آب، این شکاف‌ها، آب چهل لیتر در ثانیه ذخیره شده در پشت سد به مدت ۱۲۰ روز (از دهم آذر تا دهم فروردین سال بعد) را به مخازن بزرگی که در زیر زمین وجود دارد هدایت می‌کند و پس از گشایش دریچه‌های تعبیه شده در سد به تدریج آب ذخیره شده به صورت خود جوش و با کمک نیروی ثقل زمین، به چرخهٔ مصرف بازمی‌گردد. گنجایش کانال‌های قنات از پشت سد به طول ۸۰۰ متر با عرض یک متر و ارتفاع چهار متر ۳۲۰۰ =۴ ×۸۰۰ متر مکعب آب است ولی آبی که در پشت سد ذخیره می‌شود بر اساس قطر آبدهی قنات طبق معادله ۴۱۴۷۲۰ متر مکعب آب است که بیش از گنجایش کانال‌های قنات می‌باشد و میزان ۴۱۱۵۲۰ متر مکعب مازاد گنجایش کانال‌ها در مخازن زیر زمینی توسط تنورهای آبی مذکور ذخیره می‌گردد و با بازگشایی دریچه‌های سد، به مرور به چرخه مصرف وارد می‌شود.


title: قنات وزوان

text: این قنات در قسمت شمالی شهر وَزوان واقع گردیده و شاید تنها اثری است که با وجود سد ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ ساله خود می‌تواند گویای قدمت سکونت در وَزوان باشد


title: قنات وزوان

text: قنات بزرگ و تاریخی وَزوان در یک لایهٔ رسوبی – سنگی قرار دارد که در طی سالیان متمادی با پایین رفتن سطح آب منطقه در دو طبقه یکی لایهٔ رسوبی که از مظهر قنات دارای ۳۵ کیلومتر طول و ۴۰/۱۸ متر عمق بوده که عمق آن در مادر چاه فعلی مشهود است. طبقهٔ زیرین قنات که آب در آن جریان دارد از کف آب رو تا ارتفاع ۲ متر و ۱۰ سانتیمتر در لایهٔ سنگی کوهستانی حفر شده‌است.


title: قنات وزوان

text: بنا به گفته اهالی، این سیستم در حدود ۳۰۰۰ سال پیش ساخته شده و این قنات تنها قنات در تمام منطقه اصفهان است که بدین طریق آب زیرزمینی را ذخیره می‌کند. دکتر عبد الکریم بهنیا استاد دانشگاه اهواز در کتاب قنات سازی و قنات داری صفحهٔ ۱۳۹ چنین آورده‌است: «نگارنده در آبان ماه ۶۳ در قنات قدیم وَزوان واقع در بخش میمه شهرستان اصفهان، سیستم بسیار جالبی را که برای مهار کردن آب در فاصله زمانی اول آذر لغایت ۲۵ الی ۳۰ فروردین سال بعد به کار می‌رود مشاهده کرده‌است.


title: قنات وزوان

text: شرح مختصر این سیستم چنین است که یکی از میله‌های قنات را که حدود ۶۰۰ متر از مادرچاه فاصله دارد (و احتمالاً چاه ترکانخشکان است) به قطر حدود ۳ متر گشاد کرده‌اند و دیواری به ضخامت ۱ متر، عرض ۳ متر و بلندی کل عمق چاه از سنگ و ساروج ساخته‌اند. بر روی این دیوار، به فاصلهٔ یک متر به یک متر، ۷ سوراخ استوانه‌ای به قطر ۳۰ سانتیمتر تعبیه کرده‌اند. کوره این قنات از انتهای این دیوار عبور می‌کند. هفتمین سوراخ، ۷ متر از لبه تاج کوره قنات فاصله دارد. اول آذرماه هر سال، هم دهانه کوره و هم دهانه ۷ سوراخ مزبور رابا سنگ و سیمان می‌گیرند. طبیعی است که مقداری از آب در پشت این سد زیرزمینی ذخیره می‌شود. تجربه سالیان دراز نشان داده استکه سطح آب به حدود یک متری در بالای نزدیکترین سوراخ به سطح زمین می‌رسد. در فاصلهٔ ۲۵ الی ۳۰ فروردین، اولین سوراخ را باز می‌کنند. حدود ۱۰ روز طول می‌کشد تا سطح آب به زیر سوراخ اول افت کند به همین ترتیب پس از هر ۱۰ روز سوراخ دوم و سوم و … را نیز باز می‌کنند، زیرا زمان افت سطح آب برای هر یک متر حدود ۱۰ روز است. پس از گشودن هر ۷ سوراخ که تقریباً تا اوایل تیرماه طول می‌کشد، دهانه کوره قنات را باز می‌کنند…» (بهنیا، ۱۳۶۸، ۱۳۹)


title: قنات وزوان

text: در چهلمین اجلاس میراث جهانی یونسکو که ژوئیه ۲۰۱۶ در استانبول برگزار شد، یازده قنات ایرانی به عنوان بیستمین اثر ایران بر اساس دو معیار از ۶ معیار فرهنگی کمیته میراث جهانی شامل گواهی بی‌همتا یا دست‌کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی و نمونه‌ای برجسته در معماری یا تکنولوژی که مرحله مهمی از تاریخ بشر را نشان دهد، در فهرست میراث جهانی قرار گرفت. پرونده ۱۱ قنات ایرانی با داشتن تکنولوژی متفاوت و با قدمت بیش از ۲۵۰۰ تا ۲۰۰ سال به یونسکو جهت ثبت جهانی ارائه شد و پس از بررسی و تأیید کارشناسان یونسکو این پرونده ثبت و در فهرست آثار جهانی قرار گرفت. یازده قناتی که ثبت جهانی شده‌اند، هرکدام به لحاظ قدمت، نوع معماری، عمق، طول و مشخصاتی از این دست، منحصر به فرد و بی نظیر هستند. قنات وزوان نیز به عنوان یکی از این قنات‌های یازده‌گانه در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.


title: تپه هفت صندوق

text: تپه هفت صندوق مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بویین زهرا، روستای هفت صندوق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده هادی ینگی امام

text: امامزاده هادی ینگی امام مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان ساوجبلاغ، روستای ینگی امام ایجاد شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای دربند

text: کاروانسرای دربند مربوط به دوره قاجار است و در ۴۸ کیلومتری جاده اصلی راور به مشهد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه مرادی

text: خانه مرادی مربوط به دوره قاجار است و در شمال بوشهر، محله قدیمی بهبهان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت سبزآباد

text: عمارت سبزآباد (کنسولگری انگلیس) مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، محله سبزآباد، منطقه نیروی دریایی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه مجتهدی

text: مقبره مجتهدی مربوط به دوره قاجار است و در زنجان، اواسط خیابان نواب صفوی، حدفاصل بازارپائین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا مقبره خاندان مجتهدی زنجانی است. آیات میرزا عبدالواسع مجتهد زنجانی و سید محمد مجتهد و افراد دیگری از این خاندان در این مقبره مدفونند. سید محمد مجتهد سردانی


title: آرامگاه مجتهدی

text: میرزا عبدالواسع مجتهد زنجانی


title: آرامگاه مجتهدی

text: سید کاظم مجتهدی (فرزند سید ابوالفضائل حسینی زنجانی و پدر همسر سید محمد حسینی زنجانی )


title: آرامگاه مجتهدی

text: سید اسحاق مجتهدی (فرزند سید رضی حسینی زنجانی)


title: آرامگاه مجتهدی

text: سیده نعیمه مجتهدی (همسر سید محمد حسینی زنجانی )


title: آرامگاه مجتهدی

text: و...


title: خانه شیخ‌الاسلامی

text: خانه شیخ الاسلامی مربوط به دوره قاجار است و در زنجان، بین خیابان فردوسی و ضیائی، کوچه شیخ الاسلام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد بغدادی‌ها

text: مسجد بغدادی مربوط به دوره آل مظفر است که با توجه به نوشته ای که بر سنگ محراب مسجد حک شده است، سال ۷۶۸ هجری قمری(ثمان و ستین بعد سبع مأة) را نشان می‌دهد، تعمیر کلی شده است و در دوره قاجار نیز به خاطر زلزله های شدیدی که رخ داده است، دوباره تعمیر کلی شده است.زمان ساخت اولیه مسجد نا مشخص است. همچنین در جوار این مسجد، آرامگاه امامزاده "بی بی سته" که گفته می شود از نوادگان امام صادق علیه السلام است.قرار دارد.


title: مسجد بغدادی‌ها

text: کاشی کاری مسجد کاشیکاری بکار رفته در این مسجد از نوع معقلی می باشد که تنها در تعداد محدودی از مساجد از جمله مسجد حاج غنی، مسجد طاهریه،مسجد فتح و حاج باقر بکار رفته است. استفاده از این نوع کاشیکاری با توجه به تاریخ ساخت مسجد امری رایج بوده است. از این نوع کاشیکاری بیشتر در جرز بیرونی و فیلگوش ها استفاده شده است.


title: مسجد بغدادی‌ها

text: "وجه تسمیه مسجد بغدادی"


title: مسجد بغدادی‌ها

text: بنا بر گفته محمدهادی امامی بغدادی، در قرن هشتم هجری، مبلغی از جانب یک تاجر بغدادی به والی فارس فرستاده می‌شود تا با آن، مسجدی در شیراز بنا گردد اما چون آن بودجه، کفاف خرید زمین و ساخت مسجد را نمی‌داده است والی فارس نامه ای به آن تاجر می نویسد: که این مبلغ برای ساخت مسجد کم است، اما مسجد نیمه مخروبه ای در شیراز وجود دارد(مسجد بغدادی کنونی) که با این هزینه می‌توان آن را تعمیر کلی و قابل استفاده کرد. تاجر نیز قبول می کند و این مسجد تعمیر کلی می شود و از آن زمان مورد بهره برداری مجدد قرار می گیرد و مقداری از سکه های ارسالی آن تاجر که از مخارج بازسازی مسجد اضافه آمده بوده است نیز زیر یکی از ستون های مسجد دفن شده است.  لذا نام این مسجد بغدادی است که در عوام گاهی بغدادی‌ها خوانده می شود که صحیح نیست. این مسجد در محله قدیمی سردُزَک(سر دِژَک-دژِ کوچک) شیراز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ائمه جماعت  در مورد ائمه جماعت این مسجد از سال ۱۲۵۴ هجری شمسی تا سال ۱۲۹۹ هجری شمسی به مدت چهل و پنج سال شیخ محمود شیرازی(ره) و پس از آن تا بهمن ماه سال ۱۳۵۹ شمسی فرزند آن، شیخ محمد نبی امام بغدادی(ره) به مدت ۶۱ سال امام جماعت این مسجد بوده اند و از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۵ نیز آیت الله حاج سید مصطفی محمدی امامت جماعت مسجد را عهده دار بوده اند و پس از آن نیز تا کنون تعدادی از علما به صورت پراکنده امام جماعت بوده اند. در زمان مظفر الدین شاه قاجار نیز در سفری به شیراز به والی فارس دستور می دهد که تمام علمای شیراز را در شاهچراغ جمع کن میخواهم با آن‌ها دیدار حضوری داشته باشم.والی فارس هم همه‌ی علما را جمع می کند اما تنها امام جماعت مسجد بغدادی که سیدی پیر بوده و در زیر درختی در مسجد به گیوه دوختن گیوه مشغول بوده از دیدار با شاه امتناع می ورزد. شاه پس از دیدار به والی فارس می گوید همه علما را حاضر کردی؟ می گوید بله قربان اما تنها یک عالم حاضر به حضور نشد شاه می گوید پس خود ما به دیدارش می رویم و شاه با خدم و حشم به سوی مسجد بغدادی روانه می‌شود. اطرافیان شاه زودتر نزد سید می آیند و عزیمت شاه به مسجد را خبر می دهند اما سید با بی اعتنایی مشغول به دوختن گیوه می شود تا شاه به درب مسجد می‌رسد، سید هم به درب مسجد می آید و خوش‌آمد می‌گوید و پس از تفقد و جویا شدن احوال سید به او می گوید درخواستی از ما داشته باش! سید می گوید درخواستی ندارم دوباره اصرار می کند، سید کنایتا می گوید زیر این درخت که مشغول کار هستم پشه ها اذیتم می کنند اگر می توانی این پشه ها را از من دور کن! شاه می گوید ملکی در شهر آباده را وقف بر این مسجد کنم سید می‌گوید مانعی نیست و تشکر می‌کند محمد هادی امامی از قول پدرش نقل می کند که این ملک تا ابتدای حکومت پهلوی اول (حدود سال ۱۳۰۵) وقف بر مسجد بود و در ماه محرم نیز از درآمد آن توسط والیان حکومتی در مسجد، مجلس سوگواری برگزار می‌شد و پس از منع عزاداری سید الشهداء علیه السلام توسط رضاخان به مرور این ملک از دست والیان خارج و مقرری هر ساله قطع شد به طوری که اکنون اثری از آن وقف و وقف‌نامه نیست.


title: خانه ملک‌زاده

text: خانه ملک‌زاده مربوط به دوره قاجار است و در یزد، محله فهادان، نزدیک مسجدچهل محراب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده عسگری شهرآباد

text: امامزاده عسگری شهرآباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان فیروزکوه، روستای دهین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه یونجه‌ای

text: تپه یونجه‌ای مربوط به دوره هخامنشی - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در کیلومتر ۱۰ جنوب جاده قدیم داراب به فسا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: یخدان راور

text: یخدان راور مربوط به اواخر دوره قاجار است و در راور، انتهای خیابان امام خمینی (ره، جنب پمپ بنزین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.طول دیوار جنوبی ۷۴متر و طول دو دیوار شرقی و غربی به طول ۱۵ متر می باشد ارتفاع دیوارها ۸ متر است مخزن ذخیره گنبدی شکل و با قطر ۱۵ متر میباشد


title: کاروانسرای چاه کوران

text: کاروانسرای چاه کوران مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان راور، مسیر جاده خراسان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دبیرستان جم

text: دبیرستان جم مربوط به اواخر دوره قاجار -اوایل دوره پهلوی است و در کرمان، خیابان سپهبد قرنی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه محمدی دروازه شاهی

text: بقعه محمدی دروازه شاهی مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در یزد، محله دروازه شاهی، پشت مسجد جامع کبیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شورجه ۲

text: تپه شورجه ۲ مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بویین زهرا، روستای شورجه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پیچاق تپه

text: پیچاق تپه مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بویین زهرا، روستای مهدی آباد بزرگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه طرق

text: قلعه طرق مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان نطنز، شهر طرق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه امامزاده کمال

text: تپه امامزاده کمال مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، در شهرک حیدریه و ۱ کیلومتری جنوب شرقی شهرک ضیاءآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ضیاءآباد ۲

text: تپه ضیاءآباد ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرک ضیاءآباد، ۱۳۰ متری غرب پل صفوی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مهین

text: تپه مهین مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بویین زهرا، روستای مهین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قدمگاه

text: تپه قدمگاه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه جوهرین

text: تپه جوهرین مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ورودی نرگه

text: تپه ورودی نرگه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، شهر نرجه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شنین ۱

text: تپه شنین ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، بخش ضیاءآباد، روستای شنین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شنین ۲

text: تپه شنین ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، بخش ضیاءآباد، روستای شنین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ضیاءآباد ۱

text: تپه ضیاءآباد ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، بخش ضیاءآباد، مجاور بلوار ورودی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه یام چشمه

text: تپه یام چشمه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، بخش ضیاءآباد، روستای یام چشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گبرتپه

text: گبرتپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، بخش ضیاءآباد، روستای قلعه جوق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قوزای

text: تپه قوزای مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، بخش ضیاءآباد، روستای قلعه جوق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه نورکنده

text: تپه نورکنده مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای توده بین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه نوده ۲

text: تپه نوده ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای نوده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قزقلعه‌جوق

text: قز قلعه جوق مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای قلعه جوق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه دواله

text: تپه دواله مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، بخش ضیاءآباد، روستای قلعه جوق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه آقا میر

text: تپه آقا میر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، بخش ضیاءآباد، روستای قلعه جوق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ولاجرد ۱

text: تپه ولاجرد ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای ولاجرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان قسطین رود

text: تپه قبرستان قسطین رود مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای قسطین رود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه سیمیار ۲

text: محوطه سیمیار ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای سیمیار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ملک وجینک

text: تپه ملک وجینک مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای کارندچال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه وجینک ۲

text: تپه وجینک ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای کارندچال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه وجینک ۳

text: تپه وجینک ۳ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای کارندچال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه روستای خلیفه

text: محوطه روستای خلیفه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گچساران، روستای ده خلیفه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه بابا کلان

text: قلعه بابا کلان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گچساران، روستای باباکلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه بوالحسنی

text: محوطه بوالحسنی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گچساران، روستای ده دو، کلگه بوالحسنی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه غران

text: تپه غران مربوط به دوره اشکانیان است و در ۸ کیلومتری شمالغربی موسیان، جاده موسیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه فرخ‌آباد

text: تپه فرخ‌آباد مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان دهلران، نزدیک روستای متروکه فرخ‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه جاک جونکی

text: تپه جاک جونکی مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان گچساران، روستای ناصر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مهین ۲

text: تپه مهین ۲ مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بویین زهرا، روستای مهین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قره باغ ۲

text: تپه قره باغ ۲ مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های ۴و۵ هجری است و در شهرستان بویین زهرا، روستای قره باغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه تاکستان

text: تپه تاکستان مربوط به دوره ساسانیان -قرون‌اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۱۴۰۰ متری جنوبشرقی تاکستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: برج چهل دختران

text: برج چهل دختران مربوط به دوره سلجوقیان است و در سمنان، محله قدیمی کوشمغان، خیابان حکیم الهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: برج چهل دختران

text: بنای چهل دختر یا چهل دختران سمنان در خیابان حکیم الهی واقع در محلات ثلاث (کوشمغان، زاوغان و کدیور) و در محله کوشمغان واقع شده است .  در وجه تسمیه این برج چنین آمده است که مردم سمنان معتقد هستند در زمان های بسیار گذشته ، برج مذکور را چهل دختر که دست از تعلقات دنیوی کشیده و تارک دنیا شده بودند ، با گل و خشت ساخته اند .  به طور یقین تاریخ بنای برج یا آتشکده به زمان قبل از اسلام برمی گردد و همان طور که از نام "کوش مغان" (کوشک مغان) که نام محله مذکور است ، برمی آید و با توجه به مقام مغ که پیشوای زرتشتیان می باشد ؛ می توان اطمینان داشت که برج مذکور زمانی آتشکده و یکی از اماکن متبرکه زرتشتیان بوده است ، اما طبق یافته های باستان شناسی ، قدمت آن را مربوط به دوران سلجوقیان دانسته اند .  این بنا به صورت برج هشت ضلعی است که هر ضلع آن در خارج 4/5 متر و از داخل 2/8 متر می باشد .  همچنین ضخامت دیوار ها نیز تقریبا 0/5 تا 0/6 است .  ارتفاع آن نیز در قسمت های مختلف از 10 تا 12 متر متغیر است .  هم اکنون این برج داخل یک مدرسه قرار گرفته و همچنان ارزش تاریخی خود را حفظ نموده است .


title: آسیاب والی

text: آسیاب والی مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان مازندران ـ خیابان والی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت کاظمی

text: عمارت کاظمی مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان ۱۵ خرداد، کوچه ابوالقاسم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این عمارت پس از بازسازی و مرمت، با عنوان «خانه موزه تهران قدیم» نامگذاری شد که شامل یک موزه مردم‌شناسی برای گردشگران داخلی و خارجی است.


title: عمارت کاظمی

text: در ۱۱ تیر ۱۳۹۹، خبرگزاری ایسنا از «سرقت کامل» موزه خبر داد. به گفته این خبرگزاری، سارق در روز ۱۹ خرداد چند ساعتی خود را در این بنای تاریخی پنهان کرده و نیمه‌شب با خالی کردن ویترین‌هایی که آثار ارزشمندی داشته‌اند، آن‌ها را تا قبل از بامداد از موزه خارج کرده است. ارزش این آثار «حدود سه میلیارد تومان» ذکر شده است.


title: امامزاده هفت صندوق

text: امامزاده هفت صندوق مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان تاکستان، ۲۱ کبلومتری جاده ضیاءآباد به تاکستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چغا سفید

text: تپه چغا سفید مربوط به دوره نوسنگی - عصر مس است و در حاشیه جنوب غربی دهلران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه امامزاده هفت امام

text: تپه امامزاده هفت امام مربوط به دوره هخامنشی - دوره ساسانیان است و در شهرستان بویین زهرا، روستای هفت صندوق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گله ده ۲

text: تپه گله ده ۲ مربوط به دوره هخامنشی - ۱ تا۷ ه.ق است و در شهرستان تاکستان، روستای گله ده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گله ده ۱

text: تپه گله ده ۱ مربوط به دوره هخامنشی -قرون اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای متروکه گله ده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه موسیان

text: تپه موسیان مربوط به اواخر دوره نوسنگی - عصر برنز قدیم است و در شمال غرب شهر موسیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بانک ملی ساری

text: بانک ملی ساری مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در ساری، میدان شهرداری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قرقسین

text: تپه قرقسین مربوط به هزاره ۱- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، جاده آسفالته بوئین زهرا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سنگر محل ذخیره آب

text: سنگر محل ذخیره آب مربوط به هزاره ۱-دوره مادها است و در تکاب، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مهین ۱

text: تپه مهین ۱ مربوط به هزاره دوم و اول است و در شهرستان بویین زهرا، روستای مهین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه داکان

text: تپه داکان در شهرستان قزوین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ضیاءآباد

text: تپه ضیاءآباد در شهرک ضیاءآباد خرم‌آباد، ۱۵۰ متری غرب پل صفوی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پنجه علی ۱

text: تپه پنجه علی ۱ در شهرستان تاکستان، بخش ضیاءآباد، روستای اورنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه حیدریه ۳

text: تپه حیدریه ۳ در شهرستان تاکستان، شهرک حیدریه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سیمیار ۱

text: تپه سیمیار ۱ در شهرستان قزوین، روستای سیمیار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه آرنگ

text: تپه آرنگ در شهرستان قزوین، روستای رجایی دشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دو گور دوپا

text: دو گور دوپا در شهرستان باشت، روستای شوش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این ستون‌ها که از سنگ آهک و شیری رنگ و یکپارچه‌ای تراشیده شده‌اند به احتمال فراوان میل استودان هستند و درگذشته آتشدان بودند و در شب کاروانان و مسافران سرگردان را در مسیر راهنمایی می‌کردند. این ستون‌های سنگی تقریباً سالم و همچنان پا برجا هستند و بر بالای تپه‌ای مشرف به دو روستای شوش سفلی و ده کند قرار دارد و ستون‌هایی که در فاصله ۵۰ سانتی‌متری از هم قرار دارند و ستون شرقی دو متر و ستون غربی ۱۹۰سانتی‌متر است. حریم این اثر همه تاریخی از سوی اداره میراث فرهنگی و گردشگری استان تعیین شده و مورخان، محققان و گردشگران زیادی هرساله از آن دیده می‌کنند و مطالعات علمی و تحقیقی از آن دارند و بنا به روایتی این دو ستون باقی ماندهٔ آتشکده‌ای است که به قبل از اسلام تعلق دارد. بررسی‌های مقدماتی و اولیه نشان می‌دهد که فضا و شکل عمومی این ستون‌های سنگی به ستون‌های سنگی معابد مهری و میترائیسم (مانند ستون‌های خورهه) شباهت نسبی دارد.


title: گورستان کان گنبد

text: گورستان کان گنبد در ۳۰ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان ایلام و در مسیر راه ایلام به سدچم گردلان و بخش گچی (دهستان اما)شهرستان ملکشاهی واقع است. این گورستان در دامنه یکی از پشته‌های کوه نخجیر به زبان عامیانه کردی شه نجیر به معنای محل شکار شاه،از رشته‌های فرعی کبیر کوه، واقع شده و طول و عرض تقریبی آن، هر کدام ۳۵۰ متر است. این پشته ترکیبی از صخره و خاک است و گورها عمدتاً در بالا و دامنه آن مشاهده می‌شوند. این اثر در تاریخ


title: تپه تیغن

text: تپه تیغن مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دره‌شهر، روستای جمشید آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه تیغن

text: تیغن (تقی خان )از نزدیکان کریم خان زند (به احتمال قوی خواهرزاده) از ایل قیاسوند و حاکم تمام منطقه لرستان غربی بود .وعملا مرزدار نوار مرزی در زمان زندیه و تحرکات حکومت عثمانی را کنترل میکرد . بعد از سقوط زند به تحریک شاه قاجا و با خیانت نزدیکانش تیغن به قتل رسید . تیغن را می توان آخرین حاکم مستقل از مردمان لک در لرستان دانست


title: تپه تیغن

text: به علت مرمت و استفاده از این قلاع (قلعه)توسط تیخن خان، کلانترشهر خرم آباد وبعدا والی لرستان وپشتکوه در دوره زندیه در حدود سالهای ۱۱۲۰لغایت ۱۱۵۰هجری شمسی این قلعه به قلاع تیخن (تیغن)یا تپه تیخن(تیغن) مشهور گردید .مشهور است تیغن شاه پس از نظرعلیخان والی و پیش از اسماعیل خان به عنوان والی لرستان وپشتکوه از این قلعه به عنوان یکی از قلعه های حکومتی استفاده نموده واز آن پس به قلاع تیخن(تیغن) و تپه تیخن(تیغن) نام گرفت.


title: تپه پامیل

text: تپه پامیل مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دره‌شهر، غرب رودخانه دره شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه شربت‌اوغلی

text: خانه کمپانی (شربت‌اوغلی) مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، محله قدیمی سرخاب قاپوسی، فرهنگسرای فعلی تبریز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه شربت‌اوغلی

text: این خانه در محله قدیمی سرخاب قرار گرفته‌است و دارای ۱۵۰۰ متر مساحت و ۱۳۰۰ متر زیر بنا در سه طبقه است این بنا دارای دو محیط در قسمت شمالی و جنوبی است که حیاط شمالی از سطح کوچه پایین‌تر است سر در ورودی در قسمت شمالی از طریق یک هشتی به حیاط شمالی و با چند پله به طبقه اول منتهی می‌شود در حیاط جنوبی نیز از طریق یک دالان که طاق نمای اجری دارد و پیشتر سرپوشیده بوده‌است به کوچه جنوبی منتهی می‌شود این دالان به چند خانه دیگر راه دارد و در انتها به واسطه یک هشتی به یک سر در آجری با تزیینات گچی می‌رسد.


title: خانه شربت‌اوغلی

text: قسمت مرکزی بنا که در سه طبقه شکل گرفته در طبقه همکف دارای چند اتاق تو در تو است ورود به زیر زمین که پوشش طاقی دارد و از چندین دالان تو در تو تشکیل یافته از حیاط شمالی و از طریق دو را ه پله است ارتباط بین طبقه همکف و اول از طریق یک راه پله مرکزی است و در مرکز طبقه اول یک تالار مرکزی قرار گرفته‌است.


title: خانه شربت‌اوغلی

text: نمای شمالی ساختمان تزیینات آجری دارد و سمت جنوب آن دارای دوازده ستون چوبی با سر ستون‌های گچی است جبهه شرقی حیاط جنوبی طاق نمای آجری دارد و در جبهه غرب آن بنایی دو طبقه قرار گرفته‌است یک راه پله مرکزی ما را به طبقه همکف می‌رساند که در دو طرف ان دو اتاق تو در تو قرار دارد طبقه پایین این قسمت نیز دارای پوشش طاقی و چندین اتاق تو در تو است این بنا در اواخر دوره قاجاریه ساخته شده‌است.


title: برج خواجه نعمت

text: برج خواجه نعمت مربوط به دوره ایلخانی - دوره صفوی است و در عقدا، جنوب بافت قدیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مهتاج

text: تپه مهتاج مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در ۴ کیلومتری جاده بهبهان به اهواز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خارکوب شوش

text: تپه خارکوب شوش مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در جاده شوش به اندیمشک، روبروی روستای رداده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه الوند

text: تپه الوند مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در الوند، جنوب شرقی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قزوین

text: تپه قزوین مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در آوج، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه رداده

text: تپه رداده مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان اهواز، روستای رداده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مقبل

text: تپه مقبل مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان تاکستان، روستای دربهان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سیکوند (نورآباد)

text: تپه سیکوند (نورآباد) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان دلفان، روستای سیکوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تا قبل از سال ۱۳۵۶ خانه‌های مردم روستای سیکوند به صورت مارپیچی روی این تپه واقع شده بود که به منظور حفاری و اکتشافات باستان‌شناسی در این سال از سکنه خالی شد. برخی این تپه را بقایای دژ سیک ی ووتیش که در سنگ‌نبشته بیستون به آن اشاره شده است می‌دانند.


title: تپه ده‌سفید علیا

text: تپه ده سفید علیا مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان خرم‌آباد، روستای ده سفید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل سکو

text: تل سکو مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان داراب، روستای بریسکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چغابنوت

text: چُغابُنوت مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان دزفول، ۶ کیلومتری غرب چغامیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. چغابنوت در دوران نوسنگی پیش‌ازسفال و اوایل دوران نوسنگی باسفال مسکون بوده است. در بازمانده‌های دوران نوسنگی پیش‌ازسفال مجموعه‌ای از اجاق‌ها یا گودال‌های آتش کاوش شده ولی خانه‌ای از این دوران یافت نشده است. از سکونت‌گاه باسفال (معروف به فاز ۰) خانه‌های خشتی کوچکی بازمانده است.


title: تل تنکک

text: تل تنکک مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان شیراز، جنوب جاده نورآباد به ممسنی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل قصر احمر

text: تل قصر احمر مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان شیراز، بخش کوار، روستای قصر احمد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کهریز

text: تپه کهریز مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان قروه، روستای گنداب بالا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خان احمد خان

text: تپه خان احمد خان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان قروه، روستای تلوار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کلیجه

text: محوطه کلیجه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کلاله، روستای ملاشیخ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کفتارلان ۱

text: تپه کفتارلان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان رومشکان _ رومیانی _ قبرستان قدیمی دم کم تاره رومیانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل رشتی

text: تل رشتی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان مرودشت، کنار جاده زرقان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل زور بند

text: تل زور بند مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ممسنی، روستای خنمیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل کوزه گران

text: تل کوزه گران مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ممسنی، نرسیده به روستای تل مشکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه بازگیر

text: محوطه بازگیر مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان مینودشت، بخش مرکزی، روستای بازگیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه بازگیر

text: محوطه بازگیر در سال ۱۳۸۹ ه.ش مورد کاوش قرار گرفت و دوره‌های فرهنگی زیر در ان شناسایی شد:الف- دوره مس و سنگ انتقالی ب-دوره مفرغ قدیم ج-دوره مفرغ پایانی د-دوره آهنIII ه-دوره اشکانی و-دوره اسلامی از جمله یافته‌های این تپه یک بنای یادمانی و ۷۰۰ شی مسی متعلق به دوره مفرغ پایانی است که در ۲ متری زیر این بنا دفن شده بود.


title: تپه خاکی (بندرگز)

text: تپه خاکی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در بندرگز، خیابان ۲۰ متری کمربندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.بر روی تابلویی که در محل این اثر باستانی از سوی سازمان میراث فرهنگی نصب شده است نوشته شده است که این اثر بعد از گمانه زنی ها سر انجام در سال1379 به عنوان اثر ملی نام گرفت که این اثر نشاندهنده زندگی مردمانی از هزاره پنجم قبل از میلاد در این منتطقه می باشد. البته چیزی که به آن اشاره شد فقط برداشتی مفهومی از آن متن بود .


title: تپه شمس‌آباد

text: تپه شمس‌آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در شهرستان دامغان، بخش مرکزی، شرق شمس‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: نوروزتپه

text: نوروز تپه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان درگز، بخش چاپشلو، شمال غرب ینگه قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل بندو

text: تل بندو مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران، شهرستان رستم، ۷۰۰ متری جنوب جاده نور آباد به گچساران. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تل بندو

text: برای نخستین بار در خرداد ماه سال ۱۳۸۱ توسط هیئت کاوش تل بندو وابسته به دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون مورد مطالعه جدی قرار گرفت و با کسب مجوز از سازمان میراث فرهنگی کشور در آن وقت به منظور کاوشهای باستان شناختی انتخاب گردید. سرپرستی کاوشهای باستان شناختی تل بندو را در نه فصل متوالی به ترتیب آقای احسان یغمایی کارشناس ارشد سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، خانم سیمین لک پور کارشناس ارشد سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و دکتر سهیلا درویشی عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون به عهده داشته‌اند. هدف نهایی از کاوش در این تپه کشف تأثیر متقابل دو تمدن باستانی فارس و خوزستان از هزاره پنجم پیش از میلاد تا دوره هخامنشیان است.


title: تل ریگی کمال‌آباد

text: تل ریگی کمال‌آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در شهرستان فیروزآباد، روستای کمال‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پایین

text: تپه پایین مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در شهرستان قروه، روستای برمه تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بایم (بادام)

text: تپه بایم (بادام) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در شهرستان قروه، بخش چهاردولی، روستای جداقایه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه عطالر سفلی

text: محوطه عطالر سفلی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در شهرستان کلاله، بخش مرکزی، روستای صوفی شیخ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه قرجه قالبان

text: محوطه قرجه قالبان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در شهرستان گنبد کاووس، روستای ملک علی تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل دزک کوچک

text: تل دزک کوچک مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در شهرستان ممسنی، روستای دزک کوچک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل بن طلاق (بشیر)

text: تل بن طلاق (بشیر) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در شهرستان نورآباد ممنسی، بخش فهلیان، روستای جنجال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل میرزا محمدی (الف و ب)

text: تل میرزا محمدی (الف و ب) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ممسنی، روستای برآفتاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل جوی خنیمه

text: تل جوی خنیمه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ممسنی، روستای خنیمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه رومیان

text: تپه قلعه رومیان یا قلعه رَمیان (بروجردی: قِلا رَمیون) که با نام‌های قلعه ارمیان و قلعه وامیان نیز در برخی کتاب‌های تاریخی از آن نام برده شده است، قلعه و تپه‌ای باستانی و تاریخی در جنوب شهر بروجرد است. این محوطه دارای آثاری مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بروجرد، روستای نصیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه رومیان

text: از قلعه رومیان امروزه جز ویرانه‌ای برجای نیست و تنها تپه‌ای که قلعه بر روی آن قرار داشته برپاست اما لایه‌های باستان‌شناسی تپه، تکرار نام آن در منابع تاریخی و نیز نزدیکی این قلعه به شهر تاریخی بروجرد نشان دهنده قدمت طولانی آن است. این تپه منفرد، که از زمین‌های اطراف کاملاً متمایز است در سه کیلومتری جنوب شهر بروجرد در آبادی رمیان واقع است.


title: قلعه رومیان

text: عده‌ای معتقدند که نام گذاری این قلعه به عنوان قلعه رومیان به دلیل ساخته شدن یا اهمیت یافتن آن در زمان حمله اسکندر به ایران بوده است. ایرانیان در مقابله با سپاهایان روم، از قلعه‌های متعدد پراکنده در مناطق مختلف استفاده می‌کردند که یکی از آنها قلعه رومیان بروجرد بوده است. در اواخر قرن دهم و اوایل قرن یازدهم هجری و همزمان با حکومت صفویان، لشکریان عثمانی (رومی) به مناطق غربی ایران حمله‌های متعددی کردند و بخش‌هایی از این مناطق را به اشغال خود درآوردند و ایرانیان را در حوالی بروجرد شکست دادند. برخی علت نامگذاری این قلعه به نام رومیان را نبرد نیروهای روم یا رومیه (عثمانی) و نیروهای ایرانی در این ناحیه و به دنبال آن، تصرف قلعه مذکور توسط رومی‌ها می‌دانند اما چون پیشتر از حمله سپاه عثمانی به ایران، نام این قلعه به همین شکل در منابع ذکر شده بنابراین نام یادشده نمی‌تواند مربوط به این دوره باشد.


title: قلعه رومیان

text: نام قلعه رومیان بروجرد در منابع متعدد تاریخی به ویژه از قرن هشتم هجری به بعد ذکر شده است. با توجه به قدمت پیش از تاریخ و نیز دوره‌های تاریخی پیش از اسلام قلعه رومیان، ساخت و بهره‌گیری از قلعه در هزاره چهارم تا سوم قبل از میلاد مسجل است. هرچند تا کنون پژوهش عمیق باستان‌شناسی بر روی این قلعه صورت نگرفته اما برخی آثار و یافته‌های به دست آمده از تپه قلارمیان دارای مشابهت با تپه گیان هستند و دست کم پنج هزار سال قدمت دارند. ناحیه بروجرد پیش از تشکیل امپراطوی هخامنشیان، بخشی از سرزمین مادها بوده است. آثاری از دوره ماد، هخامنشیان و سلسله‌های پس از آنها در تپه قلعه رومیان دیده می‌شود. والیان لر کوچک در قرن هشتم هجری، بروجرد و قلعه رومیان را که تا آن زمان بخشی از عراق عجم بودند در تسلط خود درآوردند اما در سال ۷۹۰ هجری، امیر تیمور گورکانی که پیشتر بروجرد و خرم‌آباد را به تصرف درآورده بود، عزالدین بن شجاع الدین محمود از حاکمان لرِ کوچک را که در این قلعه قرار داشت، به سوی سمرقند روانه کرد. تیمور به سال ۸۰۵ هجری و به هنگام عزیمت به گرجستان، به امیرزاده رستم از فرماندهان خود دستور داد تا به بروجرد برود و قلعه رومیان را بازسازی کند. در سال ۹۹۷ هجری، سپاه ایران به فرماندهی قورخمس خان شاملو در حوالی بروجرد از قشون عثمانی شکست خورد.


title: تپه منجق لخ

text: تپه منجق لخ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای شاخدار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قازان

text: تپه قازان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای داخرجین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قدیم‌آباد

text: تپه قدیم آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای قدیم آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قره تپه شیخ

text: قره تپه شیخ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کلاله، روستای تمر قره قوزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بافت فرهنگی تاریخی شهرستان میبد

text: بافت فرهنگی تاریخی شهرستان میبد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه کهنه (رونج)

text: قلعه کهنه رونج مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۲۵ کیلومتری جنوب غربی تربت جام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: محوطه جوزقان

text: محوطه جوزقان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۳۴ کیلومتری غرب شهرستان تایباد، ده جوزقان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه چغا خندق (حاج خدیجه)

text: تپه چغا خندق (حاج خدیجه) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در جنوب غربی خرم‌آباد، منطقه اسپستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سد قدیمی جمال‌آباد

text: سد قدیمی جمال آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در حومه اورمیه، بخش انزل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کارگاه

text: تپه کارگاه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای شنستق بالا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: برکه کل

text: برکهٔ کَل یا گنج‌البحر یک آب‌انبار تاریخی مربوط به دورهٔ قاجاریان است که در شهر گراش، استان فارس قرار دارد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۹۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این آب‌انبار، بزرگترین آب‌انبار ساخته‌شده در ایران است. برکهٔ کل در جنوب‌غربی شهر گراش و در مسیر رودخانهٔ فصلی پِئت قرار دارد.


title: برکه کل

text: سید علاءالدین مورخ لاری در کتابش با عنوان تاریخ لارستان اشاره می‌کند که در کل منطقهٔ لارستان، برکه‌هایی به بزرگی برکه‌های گراش یافت نمی‌شود.


title: برکه کل

text: برکهٔ کل توسط حاج‌اسدالله که از نیکوکاران نامی گراش در دوران قاجاریه به‌شمار می‌رود ساخته شده‌است. جانمایی این بنا به گونه‌ای است که در فصول بارندگی از آب پر شود و آب مورد نیاز در فصول خشکسالی و گرما را تأمین کند. این جانمایی به قدری هنرمندانه صورت گرفته‌است که امروزه و با وجود ساخت و ساز در اطراف بنا و تخریب قسمت‌های قابل‌توجهی از مسیرهای آبگیری آب‌انبار، پس از بارش‌های فصلی مخزن آب‌انبار پر می‌شود.


title: برکه کل

text: هیچ کتیبه‌ای بر این بنا وجود ندارد که بتوان تاریخ دقیق ساخت برکه را از آن استخراج کرد، اما با استناد به اسناد تاریخی مربوط به ساخت آب‌انبار آسدالله (که در نزدیکی برکهٔ کل قرار دارد و توسط یک شخص ساخته شده‌است) می‌توان دوران ساخت آب‌انبار را به دورهٔ قاجاریه نسبت داد.


title: برکه کل

text: در مورد نام‌گذاری این برکه به کل، دو فرضیه وجود دارد. نخست، در زبان اچمی، واژهٔ کل معادل کر در زبان فارسی و به معنی ناشنواست. این فرضیه با توجه به نبود سقف در این برکه و عدم پژواک صدا در آن که در ظاهر به نظر می‌رسد برکه کر است و صداها را نمی‌شنود، مطرح شده‌است. فرضیهٔ دوم اما با استدلال به این که در زبان اچمی به گوسفند بدون شاخ، کل گفته می‌شود، این برکهٔ بی‌سقف را نیز ناقص دیده و نام کل بر آن نهاده‌است.


title: برکه کل

text: همچنین در برخی اسناد قدیمی به این برکه با نام گنج‌البحر اشاره شده‌است.


title: برکه کل

text: برکهٔ کل در جهت جنوب غربی شهر گراش قرار دارد. در جانمایی این بنا، قرار گرفتن در مسیر رودخانهٔ فصلی پئت و نیز هم‌جهت بودن با شیب طبیعی بستر زمین که غرب به شرق است، قابل توجه است.


title: برکه کل

text: پلان آن به صورت مدور و در نتیجه مخزن آن استوانه‌ای است. آب‌انبار کل با مخزنی به حجم ۱۳ میلیون لیتر، بزرگ‌ترین آب‌انبار ایران می‌باشد. با توجه به این حجم، دیوارهٔ این بنا از دو لایهٔ داخلی و بیرونی تشکیل شده‌است که در مجموع ضخامت دیواره را به ۳ متر می‌رسانند. قطر داخلی این برکه ۲۹ متر و عمق آن ۲۱ متر، معادل ۱۲ قد انسان است. ارتفاع دیوارهٔ بیرونی تا پایین سقف فروریختهٔ برکه نیز ۵ متر می‌باشد.


title: برکه کل

text: برکهٔ کل شش ورودی برای آبگیری و شش ورودی هم برای آب‌برداری دارد که با سنگ‌های تراش‌خورده، کف‌سازی شده‌اند. ورودی‌های این برکه با طاق‌های تویزه‌دار تزئین شده‌اند. در ورودی‌های بزرگ که جهت آب‌برداری از برکه مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند، ارتفاع ۲۲۰ سانتی‌متر و عرض دهانه ۷۵ سانتی‌متر می‌باشد. در ورودی‌های کوچک‌ترِ مختص آبگیری، این ابعاد ۱۹۰ سانتی‌متر و ۷۵ سانتی‌متر در نظر گرفته شده‌اند. دسترسی به کف آب‌انبار از طریق سنگ‌پله‌هایی بوده که در زیر یکی از این ورودی‌ها قرار داشته‌است و امروزه قسمت‌های زیادی از آن از بین رفته‌است.


title: برکه کل

text: مصالح به کار رفته در ساخت برکهٔ کل از سنگ، گچ و ساروج است. نکته قابل توجه این است که تمامی سنگ‌های استفاده شده در ساخت بنا، به صورت برش‌خورده و منظم بر روی هم چیده شده‌اند.


title: برکه کل

text: دربارهٔ چگونگی ریزش سقف برکهٔ کل روایت‌های متفاوتی وجود دارد. برخی ریزش سقف گنبدی‌شکل را به زمین‌لرزهٔ لار در سال ۱۳۳۹ مربوط می‌دانند. این روایت صحیح به نظر نمی‌رسد؛ چرا که در حافظهٔ تصویری افرادی که شاهد آن زمین‌لرزه بوده‌اند، خاطره‌ای از سقف‌دار بودن برکهٔ کل مشاهده نمی‌شود. برخی دیگر دلیل ریزش سقف را عدم مهارت سازندگان، موج صوتی حاصل از آبگیری برکه، بارندگی و عواملی از این دست برشمرده‌اند. قدیمی‌ترین اشاره‌ای که به بی‌سقف بودن آب‌انبار شده‌است، مربوط به سندی است که در ۱۳۳۷ هجری قمری تنظیم شده‌است و برکهٔ کل را «آب‌انبار نو مدور کبیر بی‌سقف» نامیده‌است.


title: برکه کل

text: در مجموع و با توجه به وجود بقایای شروع قوس گنبد در دیوارهٔ آب‌انبار، می‌توان به تلاش برای ساخت گنبد پی برد.


title: برکه کل

text: امروزه گرداگرد این بنا را خانه‌های مسکونی فراگرفته‌اند و تقریباً تمام مسیرهای آبگیری برکه مسدود شده‌است. با این حال در فصول بارندگی معمولاً مخزن برکهٔ کل سرریز می‌شود. آب موجود در برکه برای مصارف گوناگونی از قبیل آبیاری فضای سبز و شستشوی معابر مورد استفاده قرار می‌گیرد.


title: مسجد جامع اشکنان

text: مسجد جامع اشکنان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان لامرد اشکنان، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد علیخان اشکنان

text: مسجد علیخان اشکنان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان لامرد، اشکنان، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌های شیشه‌گری

text: تپه‌های شیشه گری مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان استهبان ایج، ورودی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حصار شهر بناب

text: حصار شهر بناب مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در بناب، کوی سعدی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بازار تپه‌سی

text: تپه بازار تپه‌سی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در بناب، منطقه آغاجری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه زیر بازار

text: مجموعه زیر بازار مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در چرام، جنوب غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل توانگر

text: تل توانگر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در خنج، محله قلا کویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده پیر غازی

text: امامزاده پیر غازی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در دهدشت، شمال شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده سلطان مهدی

text: امامزاده سلطان مهدی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در دهدشت، بعد از میدان مرکزی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه قدیمی شوسف

text: قلعه قدیمی شوسف مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نهبندان، شوسف، روی دامنه‌ای از تپه‌های ممتد از شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه سیبویه

text: بقعه سیبویه, مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شیراز، محله سنگ سیاه واقع شده که توسط استاد معصومی از اساتید دانشگاه صنعتی اصفهان و از اعوان ایل قشقایی تجدید بنا شد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه باباکوهی

text: آرامگاه باباکوهی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شیراز، بلواز معاصر منطقه بابا کوهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در پایین باباکوهی فضایی وجود دارد که در سال ۱۳۹۲ه. ش توسط تیمی به سرپرستی مهندس علی بهرام کیان بازسازی ، مقاوم سازی و به تفرجگاه تبدیل گردید


title: تل جهیدون

text: تل جهیدون مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در کازرون، جنوب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل رشتان

text: تل رشتان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در کازرون، ابتدای ورودی شهر از طرف شیراز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چاه نمره یک

text: چاه نمره یک مربوط به قاجاریه است و در مسجد سلیمان، نزدیک اداره میراث فرهنگی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آثار صخره‌ای ویند

text: آثار صخره‌ای ویند مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اردبیل، روستای ویند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آثار محدوده مسجد رسول

text: آثار محدوده مسجد رسول مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بم، ۱ کیلومتری حصار شرقی ارگ بم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان روستای زوارق

text: قبرستان روستای زوارق مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بناب، بخش مرکزی، روستای زوارق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع زاوشت

text: مسجد جامع زاوشت مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بناب، بخش مرکزی، روستای گزاوشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خندق

text: تپه خندق مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بهبهان، روستای دو دانگه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کند تپه سی

text: محوطه کند تپه سی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، بخش آبگرم، روستای قمشلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه وفا

text: تپه وفا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، بخش آبگرم، روستای قمشلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه نخود لخ

text: تپه نخود لخ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای شاخدار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان کوکج

text: تپه قبرستان کوکج مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای کوکج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان آقچه قلعه

text: تپه قبرستان آقچه قلعه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای آقچه قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان قمشلو

text: تپه قبرستان قمشلو مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای قمشلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مزرعه مرشد

text: تپه مزرعه مرشد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای قمشلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه سی ۲

text: تپه قلعه سی ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای آروچان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه مهدی‌آباد ۱

text: تپه مهدی‌آباد ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای مهدی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مهدی‌آباد ۲

text: تپه مهدی‌آباد ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای مهدی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قره داش ۲

text: تپه قره داش ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای شاخدار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قره داش ۳

text: تپه قره داش ۳ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای شاخدار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان (قمشلو)

text: تپه قبرستان (قمشلو) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای قمشلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه تازه باغ

text: تپه تازه باغ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای داخرجین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان (احمدآباد)

text: تپه قبرستان (احمدآباد) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای احمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خرابه کند

text: تپه خرابه کند مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای آق قلم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه سی ۱

text: تپه قلعه سی ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای آروچان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سید بلاغی

text: تپه سید بلاغی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای سراس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان چنارستان

text: تپه قبرستان چنارستان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای چنارستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان امین‌آباد

text: تپه قبرستان امین آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای امین آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چاتوق قیه

text: تپه چاتوق قیه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای گنبدک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه آتش انبار ۲

text: تپه آتش انبار ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای آتش انبار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه آتش انبار ۳

text: تپه آتش انبار ۳ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای آتش انبار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کنشکین ۲

text: تپه کنشکین ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای کنشکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کنشکین ۳

text: تپه کنشکین ۳ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای کنشکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کنشکین ۴

text: تپه کنشکین ۴ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای کنشکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شنستق ۳

text: تپه شنستق ۳ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای شنستق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کور چشمه ۱

text: تپه کور چشمه ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای کورچشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلات

text: تپه قلات مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای قلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه امامزاده حوط و نوح

text: تپه امامزاده حوط و نوح مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای کنشکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کوشک (تاکستان)

text: تپه کوشک مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای دربهان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان شنستق بالا

text: تپه گورستان شنستق بالا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای شنستق پایین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کنشکین ۶

text: تپه کنشکین ۶ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای کنشکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قره‌قونک ۱

text: تپه قره قونک ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای فلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قره قونک ۲

text: تپه قره قونک ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای فلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شناسوند ۱

text: تپه شناسوند ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای شناسوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شناسوند ۲

text: تپه شناسوند ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای شناسوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شناسوند ۳

text: تپه شناسوند ۳ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای شناسوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شناسوند ۴

text: تپه شناسوند ۴ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای شناسوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه برزلجین ۱

text: تپه برزلجین ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای برزلجین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان باینه شاه

text: تپه قبرستان باینه شاه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای باینه شاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مایان

text: تپه مایان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای مایان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان باشگل

text: تپه قبرستان باشگل مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای باشگل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه داشی کاروانسرا

text: تپه داشی کاروانسرا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای داش کاروانسرا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ییلاق چنارستان ۲

text: تپه ییلاق چنارستان ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای چنارستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کنشکین ۵

text: تپه کنشکین ۵ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای کنشکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه امامزاده یوسف

text: تپه امامزاده یوسف مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای مایان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آثار تاریخی سوران

text: آثار تاریخی سوران مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تایباد، روستای سوران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: شهر باستانی خرگرد

text: شهر باستانی خرگرد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تربت جام، شرق روستای لنگر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: شهر باستانی خرگرد

text: خرگرد زادگاه شاعران پارسی‌گو عبدالرحمن جامی است.


title: شهر باستانی خرگرد

text: یاقوت حموی آنرا فرجرد ضبط نموده‌است و می‌نویسد:آرامگاه قاسم انوار : این آرامگاه در ۲۵ کیلومتری شمال غربی تربت جام قرار دارد.


title: مجموعه تاریخی بزد

text: مجموعه تاریخی بزد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تربت جام، بخش مرکزی، روستای بزد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل توپی

text: تل توپی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم بید، بین روستای مشکان و قشلاق واقع شده و توسط اقای جابر حیدری فرد باستان پژوه میدانی شمال فارس کشف وشده است .این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل قلعه عبدالقادری

text: تل قلعه عبدالقادری مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خنج، روستای فیشور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه دیوی

text: تپه دیوی (دوی) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خواف، روستای ولی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه تپه‌های دهنو

text: مجموعه تپه‌های دهنو مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان داراب، روستای دهنو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل جمسی

text: تل جمسی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان داراب، روستای جمسی در نزدیکی شهر تاریخی دارابگردواقع شده که بسیاری آن را به منظور پیدا کردن عتیقه مورد کنکاش قرار داده‌اند اما حاصلی نداشته و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چهارطاقی کرسیا ۱

text: چهار طاقی کرسیا ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان داراب، روستای کرسیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل قبرستان

text: تل قبرستان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان داراب، روستای دوبرجی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه جیران قلعه شمالی وجنوبی

text: تپه جیران قلعه شمالی وجنوبی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، بخش مرکزی، جنوب شرق مهری آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بق

text: تپه بق مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، بخش مرکزی، روستای بق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کل مؤمن

text: تپه کل مؤمن مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، بخش مرکزی، روستای بق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ابراهیم‌آباد

text: تپه ابراهیم‌آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، دهستان دامنکوه، روستای مهماندوست واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مؤمن‌آباد

text: تپه مؤمن آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، بخش مرکزی، روستای مؤمن آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه اسحاق‌آباد

text: تپه اسحاق آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، بخش مرکزی، روستای مؤمن آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه مارکو

text: قلعه مارکوه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رامسر، شهر کتالم، مسیر جاده تلارسر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: قلعه مارکو

text: نام این قلعه برگرفته از کوهی است که بر روی آن قرار دارد. این کوه از سمت جنوب به شکل یک مار دیده میشود


title: قلعه مارکو

text: یک کوه سنگی با پوشش گیاهی کاملا متفاوت نسبت به کوهای اطراف که در کتاب های قدیمی اومده گنج بزرگی در قلب این کوه نهفته شده چندین اتاق پر از طلا و جواهر که ورودی اون هم از چاه آبی بود که تو قلعه بالای کوه قرار داشت.  در مورد زمان ساخت این بنا نیز تاریخ دقیقی وجود ندارد، اما با استناد به اشاره تاریخ نویسان به وجود این قلعه در قرن سوم و همچنین شباهت ساختاری و معماری این بنا با بناهای قرن سوم هجری قمری نظیر قلعه بابک می‌توان تاریخ آن را حدس زد. در کتاب زیده التواریخ از این قلعه سخن به میان آمده‌است همچنین در کتاب جامع التواریخ خواجه رشید الدین فضل‌الله همدانی و از وقایعی که در سال ۵۳۶ هجری قمری در این قلعه اتفاق افتاده وقلعه به تسخیر اسماعیلیان درآمد سخن به میان آمده‌است. میزرا حسن خان اعنماد السلطنه که این قلعه را از نزدیک دیده‌است می‌نویسد: “در تنکابن کوهی است موسوم به مارکوه و دخمه‌های متعدد و شب‌پره‌های زیادی در این دخمه‌ها هست که خود را به آدم و چراغ می‌زنند و مانع از دخول به دخمه‌ها می‌باشند. بالای آن کوه، جایی است مشهور به نقاره خانه، هرگاه سنگی بر آن موضع بزنند صدایی مثل طبل حادث می‌شود و تا نیم فرسخ آن صدا می‌رود.


title: قلعه مارکو

text: مساحت قلعه مارکوه حدود ۶۰۰ متر مربع است و از این معماری عظیم تنها ۴ حصار جانبی و برج‌های پشتیبان آن باقی مانده‌است. مصالح به کار رفته در قلعه مارکوه عمدتاً سنگ و ساروج و گچ است. وضع داخلی قلعه مارکوه از لحاظ وسعت به نحوی است که گنجایش صد سرباز را دارد و همگی به راحتی می‌توانند در آن سکنی گزینند. طول ضلع شرقی آن ۷۰/۱۷ متر و قعر آن ۳۰/۲ متر و ارتفاعش ۳۰/۶ متر و طول ضلع غربی آن ۹ متر تمام است. ضلع شمالی با سنگی که در امتداد آن قرار دارد به دو قسمت تقسیم می‌شود: قسمت غربی آن ۸۰/۱۴ متر و قسمت شرقی آن که از سر سنگ جدا می‌گردد ۱۵ متر است. محل قرارگیری بنا نیز طوری است که دیدی ۳۶۰ درجه را نسبت به اطراف خود دارد. از بالای این بنا به راحتی می‌توان از شمال تا دریا، از شرق تا تنکابن، از غرب تا رامسر و از جنوب نیز کوه‌های البرز را تحت نظر داشت. در تعاریف مردم محلی به تونلی درون این قلعه اشاره می‌شود که انتهای آن به روستای نیاسته که در پایین مارکوه قرار دارد ختم می‌شده و در گذشته سربازان برای خروج یا ورود اضطراری ازآن استفاده می‌کردند که البته با تحقیقات انجام شده مشخص شده که این امر صحت نداشته و چالهٔ موجود در قلعه به دلیل عدم دسترسی مستقیم قلعه به آب، کاربرد سردآب داشته و تونل نیست.


title: قلعه مارکو

text: این قلعه منظره بسیار زیبایی به کوه روبه رویش دارد که توجه بینندگان را به خود جذب میکند.


title: تل دو بران

text: تل دو بران مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زرین دشت، روستای دبیران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه مارون

text: قلعه مارون یا تپه قلعه پرچی کلا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ساری، روستای پرچین‌کلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه قلعه مارون

text: قلعهٔ مارون در ۱۳ کیلومتری جنوب ساری و در روستای پرچین‌کلا واقع شده‌است. نام قلعه مشتقی است که از واژهٔ مازندرانی «مار» به معنی مادر و «ون» که در اینجا پسوند مکانی است، تشکیل شده و در کل به معنی «محل سکونت مادر» است. قلعه در ضلع جنوبی روستا و مشرف به تپه‌ای دست‌ساز به ارتفاع ۳۰ متر قرار دارد. رأس تپه مساحتی در حدود ۶۰۰ مترمربع وسعت دارد. این تپه از سه جهت شمال، جنوب و شرق با شیب تند و از جهت غرب با شیب ملایم به پای قلعه می‌رسد. پیش‌تر، در دههٔ ۱۳۴۰، حفاری‌هایی انجام شد که به سه نقب در سطح تپه رسید ولی آجرهای آن بعدها توسط اهالی روستا، صرف ساخت خانه‌های محلیان شد. در حال حاضر نمای آجری از قلعه به ظاهر نمی‌رسد و تنها در دیواره غربی سنگ‌چینی از سنگ‌های رودخانه و ملات گل دیده می‌شود. قسمت‌هایی از سطح تپه زیر کشت کشاورزان رفته و ارتفاع اثر اکنون ۲ متر و عرضش ۱٫۸۰ متر است.


title: تپه قلعه مارون

text: سامان سورتیجی، پژوهشگر تاریخی، در سطح قلعه سفال‌های پراکنده و متعددی کشف کرده‌است و این سفال‌ها را به دسته‌های زیر قابل دسته‌بندی دانسته و مشخصات هر یک و لبه‌های آن‌ها را مورد کاوش دقیق قرار داده‌است:


title: تپه قلعه مارون

text: با توجه به قدمت سفال‌های مکشوفه در دیواره‌ی غربی این قلعه، می‌توان تخمین زد که این بنا متعلق به هزاره اول پیش از میلاد و احتمالاً دوره‌ی اشکانیان تعلق دارد. همچنین برخی سفال‌ها ویژگی‌هایی معمول برای دوران ساسانیان دارند. این حدس هم قابل تصور است که زمانی روی تپه عمارتی وجود داشته که میان هزاره اول پیش از میلاد تا دوران ساسانی برپا بوده.


title: تپه ینگی امام

text: تپه ینگی امام مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ساوجبلاغ، روستای نیگی امام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سیزده بدر

text: تپه سیزده بدر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در روستای فیض‌آباد از توابع بخش باشتین شهرستان داورزن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌حصارک غفاری

text: تپه حصارک غفاری مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شهریار، روستای حصارک غفاری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌ها و قبرستان امامزاده شیخ جمال

text: تپه‌ها و قبرستان امامزاده شیخ جمال مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شیراز، دهستان شیخ جمال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تل خضر

text: تل خضر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شیراز، روستای آتشکده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌های امامزاده ابراهیم نظرآباد

text: تپه‌های امامزاده ابراهیم نظرآباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شیراز، روستای نظرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.