title: سد قجور

text: سد قجور مربوط به دوره پهلوی است و در تکاب، ۵ کیلومتری شرق تکاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این سد در سال ۱۳۲۳ شمسی توسط مرحوم حسین علی سردار افشار بنا و فرزندش فتحلعی افشار (آنرا) در سال ۱۳۲۸ باتمام رسانید «اما وجود کتیبه دیگری در بالای دریچه تخلیه رسوب که کلمات حک شده برآن بشدت مخدوش شده است، تاریخ فوق را مورد تردید قرار می‌دهد. احتمالاً» تاریخ بنای سد به قبل از زمان مذکور بر می‌گردد. در سالهای اخیر یک مرحله تعمیر ناهماهنگ در نیمه راست تاج سد و پوسته بالادستی آن با استفاده از بتن و ده‌ها تعمیر موضعی با استفاده از ماسه و سیمان صورت گرفته است که با مصالح اصلی سد همگونی ندارد و اصالت ساختمان سد را مخدوش نموده است. سد قجور تکاب با هدف تأمین آب کشاورزی و شرب روستاهای پائین دست احداث شده است و مدتی نیز از آب ذخیره شده این سد برای آبیاری فضای سبز شهر تکاب استفاده می‌شد، بدنه سد قجور با استفاده از سنگهای تراش خورده بدون بند در رویه بالادستی و پائین دستی ساخته شده که میان آنها را با سنگ لاشه و ملات ماسه آهک پر کرده‌اند. حداکثر ارتفاع سد از پی ۱۸ متر، طول تاج ۸۲٫۵ متر و عرض آن ۶٫۵ متر در تاج و در حدود ۸ متر در پی می‌باشد. این سد از نوع ذخیره‌ای است و در عرض دره‌ای قرار یافته که دارای یک مجرای دو شاخه و رودآب است. در ابتدای شاخه چپ یک چشمه قرار دارد که در بیشتر ایام سال فعال می‌باشد و آب آن به دریاچه سد جاریست. شاخه راست که محل عبور رواناب‌ها یا آب بارش‌هاست در ایام معدودی از سال آب دارد. عمده رسوبات موجود در دریاچه از این آبراهه حمل شده‌اند. سد ذخیره‌ای قجور در ابعاد و نوع خود گوهری بشمار می‌رود. اصول هیدرولیکی سازه‌ای و پی سازی در ساخت آن رعایت شده و شناخت طراحان و سازندگان سد از طبیعت اطراف خود در حد کمال بوده است. انتخاب ساختگاه سد، نوع سد، سیستم‌های آبگیر و تخلیه رسوب، نوع و محل سرریز و سیستم انتقال آب از پای سد به محل مصرف همگی با در نظر داشتن اصول مهندسی و امکانات محلی آنزمان طرح و اجرا شده‌اند .


title: مدرسه غیاثیه

text: مدرسه غیاثیه (پامنار) مربوط به دوره سلجوقیان - دوره تیموریان است و در قم، خیابان آذر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه غیاثیه

text: چندین دوره متوالی مورد مرمت و قرار گرفته است ،


title: مدرسه غیاثیه

text: که از جمله در سالهای ۱۳۹۴و۱۳۹۶ توسط داود صدیق پور مرمت گردیده است .


title: مدرسه ترکها

text: مدرسه ترکها مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، محله درب کوشک، خیابان مسجد سید، خیابان طیب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد پا درخت سوخته

text: مسجد پا درخت سوخته مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان عبد الرزاق، کوچه خیاطها، بازار هارونیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد الیادران

text: مسجد الیادران (الرحمن) مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، محله الیادران، خیابان شاهپور، کوچه الیادران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد الیادران

text: این مسجد چند سال پیش توسط مردم تخریب و بازسازی شد


title: مسجد رحیم‌خان

text: مسجد رحیم‌خان مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان طالقانی، خیابان مسجد رحیم خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. یکی از بناهای جالب و نفیس اصفهان مسجد رحیم خان است. ساختمان این اثر جالب که در محله نو واقع شده‌است در سال ۱۲۹۰ هجری قمری شروع شد و در سال ۱۳۰۴ هجری قمری به پایان رسید شیوه معماری و خطوط و تزئینات مسجد رحیم خان شباهت بسیاری با مسجد سید دارد.


title: مسجد رحیم‌خان

text: بطوریکه که بسیاری از کارشناسان و محققین نوشته‌اند برخی از کتیبه‌های این مسجد از کتیبه‌های مسجد سید گرده برداری شده‌است.


title: مسجد رحیم‌خان

text: به هر حال علت نامگذاری این مسجد به رحیم خان این است که این بنا به وسیله محمد رحیم خان که در آن روزگار بیگلر بیگی اصفهان بود به پایان رسید.


title: مسجد رحیم‌خان

text: بانی اولیه مسجد رحیم خان، میر سید حسن مجتهد اصفهانی است که چون قبل از اتمام بنا درگذشت، بقیه امور را محمد رحیم خان و پس از مرگ وی نیز برادرانش انجام دادند.


title: مسجد رحیم‌خان

text: کتیبه سردر شرقی مسجد رحیم خان به خط ثلث سفید بر زمینه کاشی خشت لاجوردی است که در سال ۱۳۰۱ کتابت شده و در آن به نام ناصرالدین شاه و ظل السلطان و محمد رحیم خان و برادران او محمد کریم خان و محمد حسین خان اشاره شده‌است.


title: مسجد رحیم‌خان

text: در ایوان جنوبی مسجد قسمت نمای خارجی کتیبه‌ای است که با خط ثلث سفید بر زمینه کاشی خشت لاجوردی آیات قرآن کریم نوشته شده‌است. خطاط این کتیبه محمد باقر شیرازی و تاریخ آن ۱۳۰۴ هجری قمری است بر طرفین همین ایوان اشعاری با خط نستعلیق سفید بر زمینه کاشی خشت لاجوردی نوشته شده که در طی آن معمار مسجد به نام استاد آقا جوئی و نویسنده آن به نام حسن خان معرفی شده‌است تاریخ این کتیبه نیز ۱۳۰۴ هجری قمری است.


title: مسجد رحیم‌خان

text: محراب زیبای مسجد رحیم خان با کاشی تزئین شده و کتیبه هائی نیز دارد. اطراف محراب با خط ثلث سفید بر زمینه کاشی خشت لاجوردی آیات قرآن کریم نوشته شده‌است. تاریخ این کتیبه ۱۳۰۴ هجری قمری است. مسجد رحیم خان سنگاب نفیس و یکپارچه‌ای دارد که با خط نستعلیق برجسته اشعاری با تاریخ ۱۲۹۹ هجری قمری بر آن نوشته شده‌است.


title: مسجد رحیم‌خان

text: مسجد رحیم خان سنگاب نفیس و یکپارچه‌ای دارد که با خط نستعلیق برجسته اشعاری با تاریخ ۱۲۹۹ هجری قمری بر آن نوشته شده‌است.


title: مسجد رحیم‌خان

text: در ضلع شمالی مسجد شبستان بزرگ و با شکوه آن قرار دارد که کاشیکاری آن در سال ۱۳۷۸ هجری قمری انجام شده‌است زیرا شبستان مسجد و گنبد و داخل آن به علت درگذشت بانی آن کاشیکاری نشده بود.


title: مسجد رحیم‌خان

text: در سردر شمالی مسجد نیز به خط ثلث سفید بر زمینه کاشی خشت لاجوردی رنگ آیات قرآن کریم کتابت شده‌است. مقبره میر سید حسن مدرس که بانی اولیه مسجد بوده‌است نیز در این مسجد قرار دارد.


title: میدان مشق

text: میدان مشق یک محوطه تاریخی مربوط به دوره قاجار است که در تهران در محدوده بین خیابان امام خمینی و سی تیر واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شماره ۲۱۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این میدان مدت کوتاهی نیز در دوره رضاشاه به نام باغ ملی خوانده می‌شد و بعد از آن ساختمان‌های دولتی در آن ساخته شد.


title: میدان مشق

text: میدان مشق در آغاز منطقه‌ای نظامی بوده که برای کاربرد تمرین رزمی قشون در زمان فتحعلی شاه ساخته شده بود. در سفرنامه جکسون این میدان چهارگوش با درازا و پهنای نزدیک به ۴۰۰ متر یکی از بزرگترین میدان‌های نظامی تهران معرفی شده‌است.


title: میدان مشق

text: بعد از آنکه طرح برپایی نخستین باغ همگانی (پارک) شهر تهران در زمین‌های درون میدان مشق برنامه‌ریزی و پیاده‌سازی شد و از همین رو نام «میدان مشق» به «باغ ملی» دگرگون شد. با این حال باغ ملی چند سال بیشتر دوام نیاورد و در محوطه آن، ساختمان‌هایی از جمله ساختمان وزارت امور خارجه، کتابخانه ملی و موزه ایران باستان ساخته شد. گرچه نام این باغ هنوز بر سر دروازه میدان مشق پابرجا مانده است.


title: میدان مشق

text: این میدان که سربازخانه مرکزی در میانه آن جای گرفته بود، از شمال به خیابان سوم اسفند (سرهنگ سخایی کنونی)، از شرق به خیابان علاءالدوله (فردوسی کنونی)، و از غرب به خیابان قوام‌السلطنه (سی تیر کنونی) و از جنوب به خیابان باغشاه یا سپه (امام خمینی کنونی) محدود می‌شود.


title: میدان مشق

text: ساختمان‌های کنونی اداره پست ایران (موزه ارتباطات)، شهربانی کل کشور (ساختمان شماره ۹ وزارت خارجه کنونی)، وزارت امور خارجه، موزه ملی ایران (موزه ایران باستان)، کتابخانه و موزه ملی ملک، اداره کل ثبت اسناد و املاک کشور، و بنای نخستین شرکت ملی نفت (ساختمان کنونی شماره ۳ وزارت امور خارجه) در این میدان جای داشتند و سردر باغ ملی میان ساختمان پستخانه (در جایگاه کنونی موزه وزارت ارتباطات) و ساختمان پیشین شرکت ملی نفت (ساختمان شماره ۳ وزارت امور خارجه) جای داشت و راه ورودی به خیابان ملل متحد از خیابان سپه (خیابان امام خمینی) بود.


title: میدان مشق

text: عکاس‌خانه خوش‌آوازه و پرونق آنتوان سوریوگین در خیابان علأالدوله، در جنب شرقی میدان مشق قرار داشت.


title: میدان مشق

text: پس از نوسازی میدان در زمان ناصرالدین‌شاه، دروازه‌ای برای میدان ساخته شد که گاه شاه از بالای آن تمرین نظامیان را نظاره می‌کرد. در زمان وزیر جنگی رضاخان، آن سردر را خراب کردند و در شرق آن سردر دیگری شبیه به آن ساختند که امروز پابرجاست.


title: میدان مشق

text: ساختمان‌ها و بناهای این میدان به مانند بیشتر ساختمان‌های هم‌دوره خود از سبک ویژه‌ای پیروی می‌کردند. این سبک در معماری ایران که آمیزه‌ای از معماری دوران‌های گوناگون تاریخی ایران و سبک‌های اروپایی است، در هر بنایی به شیوه‌ای بکار گرفته شده‌است.


title: میدان مشق

text: قدیمی‌ترین ساختمان این مجموعه عمارت قزاقخانه است که در سال ۱۲۸۰ هجری قمری و در زمان ناصرالدین شاه پی ریزی شده و جدیدترین آن کتابخانه و موزه ملی ملک است که بنای آن برگرفته از معماری سنتی ایران است و در سال ۱۳۷۵ خورشیدی ساخته شده‌است.


title: میدان مشق

text: بنای سردر باغ ملی، آمیزه‌ای از سبک‌های ایرانی و اروپایی است که به ویژه در کاشی‌کاری و کلاه‌فرنگی اعمال شده و بر پایه معماری روز خود الگوبرداری شده‌است. این بنا دارای دو نمای مختلف بیرونی و درونی است. نمای بیرونی از هشت ستون آجری به صورت جفت تشکیل شده‌است. پهنای دروازه باغ ملی از شرق به غرب کم‌تر از ۲۷ متر است. این پهنا در گذشته به خاطر وجود دو اتاق بازرسی یا نگهبانی واقع در سمت شرق و قسمت غربی بنا، بیش‌تر هم بوده‌است که بعدها اتاق غربی بخشی از بنای شرکت نفت ایران و انگلیس و اتاق شرقی به بنای اداره پست تهران واگذار شد و پس از چندی هم تخریب شد. ستون‌های نمای درونی متفاوت از نمای بیرونی است. از طرح‌های نمای درونی می‌توان صحنه تسخیر تهران در کودتای ۱۲۹۹ و دروازه و برج و باروهای تهران (احتمالاً دروازه قزوین) را نام برد. سردر باغ ملی گذشته از نقاره‌زنی، دیده‌بانی و دروازه تردد نظامی، در واقع در جایگاه یادبود فتح تهران در کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ خ. توسط رضاخان بود که در کاشی‌کاری بدنه سردر آشکارا دیده می‌شود.


title: میدان مشق

text: در هر ساختمان این میدان شیوه‌ای ویژه اجرا شده‌است. در ساختمان موزه ایران باستان (۱۳۱۶–۱۳۱۲ خورشیدی) با الگو از تاق کسری و ایوان مداین از سبک معماری ساسانی بهره گرفته شده، در بنای کاخ شهربانی ۱۳۱۴–۱۳۱۱ خ. به سبک معماری هخامنشی، بنای کاخ وزارت امور خارجه (۱۳۱۶–۱۳۱۲)، به سبک هخامنشی و به تقلید از کعبه زرتشت در نقش رستم و ساختمان ثبت اسناد و املاک (۱۳۱۴–۱۳۱۳)، با آمیزه‌ای از سبک معماری هخامنشی، ساسانی، اسلامی و اروپایی انجام شده که به روشنی قابل تشخیص است. بهره‌گیری از سبک‌های معماری ایران باستان با سازه و کارکرد امروزی از ویژگی‌های آشکار آن دوره به‌شمار می‌رود.


title: میدان مشق

text: خیابان و پیاده‌راه میانی این میدان با نام خیابان ملل متحد، از پهناورترین پیاده‌راه‌های ایران است. در درون این میدان ساختمان‌ها، بناها و کاخ‌های گوناگونی جای گرفته‌است که از میان آن‌ها می‌توان موارد زیر را برشمرد:


title: میدان مشق

text: ساختمان‌های تاریخی دیگری نیز همچون موزه جواهرات ملی ایران، کاخ دادگستری تهران و ساختمان هنرستان دختران (مدرسه کودکان بی‌سرپرست) در نزدیکی این میدان جای دارند. همچنین این میدان نزدیک به مجموعه ساختمان‌های بانک ملی ایران در خیابان فردوسی و میدان توپخانه و ساختمان‌های تاریخی پیرامون آن بوده‌است.


title: میدان مشق

text: نمایش‌های دوچرخه‌سواری و موتورسواری برای نخستین بار در این مکان برگزار شد. همچنین نخستین بار برای نمایش پرواز بالن و نیز فرود نخستین هواپیما در دوران جنگ جهانی اول در این میدان انجام شد. میدان مشق هم چنین جایگاه به دار آویختن میرزا رضا عقدایی، معروف به میرزا رضا کرمانی، قاتل ناصرالدین شاه در سال ۱۳۱۴ ه.ق است. این مراسم اعدام در برابر ۵۰۰۰ نفر از مردم انجام شد و گفته می‌شود جسد وی دو روز بر دار ماند. شیخ فضل‌الله نوری نیز در همین میدان به دار آویخته شد.


title: میدان مشق

text: در سال‌های آغازین دهه هشتاد طرحی در دولت تصویب شد که با گسترش موزه ملی ایران در در گستره‌ای ۲۸ هکتاری این منطقه به بزرگترین موزه آسیا و یکی از پنج موزه بزرگ جهان تبدیل شود. بر پایه این طرح افزون بر نمایش آثار تاریخی و فرهنگی در ساختمان‌های میدان مشق، این میدان می‌تواند خود موزه معماری ایران در دوره گذار از دوره سنتی معماری به دوران مدرن آن باشد. فضای نمایشی این مجموعه بیش از ۴۱ هزار متر مربع برآورد می‌شود که دربرگیرنده فضای موزه‌ها، اداری، خدماتی و پشتیبانی خواهد بود. با پیاده‌سازی این طرح، مجموعه میدان مشق در کنار موزه‌های بزرگی چون موزه بریتانیا، موزه لوور، موزه آرمیتاژ و موزه متروپولیتن نیویورک جای خواهد گرفت.


title: میدان مشق

text: بیش از شصت درصد از فضای این میدان در اختیار نهادها و سازمان‌های دولتی است و سازمان میراث فرهنگی در نظر دارد ساختمان‌های خصوصی را نیز خریداری کند. در سال ۱۳۹۰ معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اعلام کرد که فاز نخست طرح ساماندهی میدان مشق آغاز شده و در توافقی با وزارت خارجه یک طبقه از ساختمان این وزارتخانه به بهره‌برداری موزه‌ای رسیده است.


title: میدان مشق

text: در اردیبهشت ۱۳۹۳ رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری از بی‌توجهی دولت پیشین به مصوبه هیئت وزیران سال ۸۲ مبنی بر آزادسازی سایت تاریخی میدان مشق تا کاخ گلستان خبر داد و اعلان کرد که چنانچه شهرداری با سازمان میراث فرهنگی همکاری و فضاهای پیرامون میدان مشق را آزادسازی کند، پیشنهاد ثبت جهانی این میدان به یونسکو ارائه خواهد شد.


title: خانه اسدی لاری (خانه نصیرالسادات)

text: منزل اسدی لاری (منزل نصیرالسادات) مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، سه راه نمازی، کوچه بی بی دختران، پ۱۰ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه خرمشاه

text: مجموعه خرمشاه مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق - دوره قاجار است و در یزد، محله خرمشاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پرسونه (پای تپه)

text: تپه پرسونه (پای تپه) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در جنوب شرقی خرم‌آباد و ۴ کیلومتری جاده خرم‌آباد به بروجرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه نامیله (ملایر)

text: تپه نامیله (ملایر) مربوط به هزاره ۲و۱ قبل از میلاد است و در شهرستان ملایر، روستای نامیله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: طاق طویله

text: محوطه تاق طویله مربوط به دوره ایلخانی - دوره تیموریان است و در ایذه، خیابان محمد رسول‌الله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه نظام‌السلطان و درخت چنارک

text: خانه نظام السلطان و درخت چنارک مربوط به دوره قاجار است و در لواسانات، شهر لواسان، محله گلندوک، واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سنگ‌نگاره لاخ مزار

text: سنگ نگاره لاخ مزار مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شرق ایران در شهرستان بیرجند، روستای کوچ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. خط این مجموعه باخط سنگ نگاره‌های کال‌جنگال همسان می‌نماید.


title: سنگ‌نگاره لاخ مزار

text: در کتاب «تاریخ ادبیات پیش از اسلام» نوشته احمد تفضلی راجع به چهار کتیبه باقی مانده از دوران اشکانی صحبت شده، که سه کتیبه در استان خراسان جنوبی قرار دارند که یکی از آنها کتیبه لاخ مزار استه که این سنگ نگاره لاخ مزار بیرجند، در مجاورت روستای کوچ و در فاصلهٔ ۲۹ کیلومتری جنوب شرقی بیرجند، واقع است. طبق تحقیقات انجام شده، خط این مجموعه با خط استفاده شده در نگاده‌های کال جنگال همسان می‌نماید. این سنگ نگاره سال ۱۳۷۱ مورد مطالعه قرار گرفته‌است. این سنگ نگاره با نقش‌هایی در گروه انسانی، حیوانی و گیاهی و کتیبه‌هایی شامل خطوط تصویری، پهلوی اشکانی، پهلوی ساسانی، فارسی و عربی و علامت‌ها و نشانه‌ها و سمبل‌هایی از مظاهر طبیعت را شامل می‌شود. موضوعاتی که تا به حال شناسایی شده‌اند به ۳۰۷ مورد می‌رسد که شامل: ۲۲ مورد نقش انسان، ۳۳ مورد نقش حیوان، ۲۲ مورد نقش گیاه، ۳۵ علامت و نشانه، ۴ مورد خط تصویری، ۸۱ مورد کتینه پهلوی اشکانی و ساسانی، ۳۴ مورد کتیبه عربی، ۸ مورد کتیبه فارسی، ۶۷ مورد نقش‌هایی که ماهیت آن‌ها هنوز مشخص نیست.  در میان انبوه نقش‌ها به نگاره‌هایی برمی‌خوریم که به‌طور استلیزه و بسیار ساده کشیده شده‌اند. ترسیم اشکالی بدین گونه به اعتقاد باستان شناسان از دوره فرهنگی «سولوتره ان» آغاز گردیده و تا آخر دوره فرهنگی «ماگدالنین» ادامه داشته‌است.


title: سنگ‌نگاره لاخ مزار

text: در این گزارش ادیتا خطوط ساده صلیبی شکل و کمانی شکل را انسانهایی دانسته و آن نقوش را که با نقوش انسان‌های استلسزه لاخ مزار شبیه اند با نقوش روی سنگ در نوادا کالیفرنیا مقایسه و هم‌زمان دانسته و قدمت آن‌ها را ۵۰۰۰ سال سال ق. م تا ۱۸۰۰ق. م ذکر کرده‌است. نوعی دیگر از شکل‌ها که به شکل شاخهٔ وارونه ترسیم شده‌اند به اعتقاد آقای ادیتا گروهی از انسان‌ها هستند که در یک خط پشت سرهم ایستاده‌اند. از دیگر نشانه‌های لاخ مزار که پیشینهٔ کهن دارند و ظاهراً هم‌زمان با نقش انسان‌های استلیزه ترسیم گردیده‌اند نقوش گیاهی هستند که آنان نیز به سبک استلیزه و ساده کشیده شده‌اند. هم‌زمانی این تصاویر از این جهت با تصاویر انسانی محتمل است که یکی از انسان‌های استلیزه از شاخه یکی از درختان آویزان نشان داده شده‌است.


title: سنگ‌نگاره لاخ مزار

text: یکی از نقوش لاخ مزار علامت چرخ گردون است. کاربرد سواستیکا یا چرخ گردون در ایران سابقه طولانی دارد اشیای زیادی فهرست آثار تمدنی ایران در سایر مناطق جهان از ایران با نشانه صلیب و صلیب شکسته وجود دارد این نماد در دوره‌های حاکمیت مزدایی نیز در ایران ادامه داشته‌است در چند ناحیه ایران از جمله در کردستان و گیلان و خراسان بر دیوارهای سنگی کوه‌ها کنده شده سواستیکا یا چرخ گردون وجود دارد که قدمت آن را به بیش از ۷ هزار سال برآورد کرده‌اند. یکی از این دیوار نگارها در خراشاد بیرجند در دیواره کوه سنگ‌نگاره لاخ مزار است. حداقل یکی از سواستیکاهای آن سالم مانده‌است. بر این دیواره شکلهای متعددی کشیده شده که بعضی از آنها در اثر ترسیم‌های بعدی یا عمدی تخریب شده‌است. این نقوش و صدها عتیقه کشف شده در جغرافیای ایران که بر آن چرخ گردن نقش شده نشان می‌دهد که چرخ گردون نمادی که آیکون خورشید و مظهر چرخه زندگی و خوش شانسی است در ایران کاربرد بسیار کهنی دارد. حتی در خراسان در دوره اسلامی در برخی مناطق ایران و جنوب خراسان بر بازوان کودکان علامتی شبیه به سواستیکا از چوب تاگوک یا داغدان می‌بسته اندکه برای چشم زخم و سلامتی عنوان می‌شده‌است.


title: مسجد کله

text: مسجد کله مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کاشان، روستای قهرود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.تاریخ احداث بنا ۶۰ هجری به گواه کتیبه درب آن میباشد.


title: قز قلعه

text: قز قلعه مربوط به ساسانیان است و در شهرستان تاکستان، روستای آبکلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کاروانسرای محمدآباد (قزوین)

text: کاروانسرای شاه عباسی محمدآباد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای محمدآباد خره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای محمدآباد (قزوین)

text: در 25 كيلومتري جنوب قزوين و در دل دشت وسيع بوئين زهرا كه روزگاري مسير پر تردد كاروان رو قزوين – اصفهان بود، كاروانسراي بزرگي از عهد صفوي به جاي مانده كه از بيرون داراي طرحي پنج ضلعي و چهار برج مدور است. سر در ورودي، كه در ضلع جنوبي قرار دارد، با يك هشتي بزرگ كه گنبدي برفراز آن است به حياط، دهليزها، اطاق‌ها و طاق‌نماهاي دور تا دور مي‌پيوندد. حياط داخل كاروانسرا به صورت مستطيلي 5/50 * 20/42 متر گسترده و بناهاي چهار جانبش از يك قرينه سازي كامل پيروي  نموده‌اند. در وسط هريك از جهات چهارگانه، ايوان مرتفعي برآورده و در دو سوي ايوان هاي شمالي و جنوبي پنج طاق نما و در دو طرف ايوان هاي شرقي و غربي شش طاق نما كه مجموعشان به 34 طاقنما مي‌رسد ساخته اند. در پشت غرفه‌هاي شمالي، غربي و شرقي، دالان يكپارچه اي به عرض 80/3 متر كشيده‌اند كه از چهار طاق نماي واقع در چهار گوشه حياط به آن راه مي يابد و احتمالا كاربري اصطبل داشته است. بناي كاروانسرا تمامي با آجر انجام شده و تنها در نماي داخل حياط يك رج سنگ در پي آن به كار رفته است.


title: مسجد حاج رضا

text: مسجد حاج رضا مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، کوی مسجد حاج رضا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه خادم الحسینی (۸ بهشت زواره)

text: خانه خادم الحسینی (۸ بهشت زواره) مربوط به دوره قاجار است و در زواره، محله حسینیه کوچک، کوچه دربند، کوچه فاطمیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت و باغ امیر سمنان

text: عمارت و باغ امیر سمنان مربوط به دوره قاجار است و در سمنان، خیابان باغ فردوس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این بنا در سال ۱۳۹۴ مورد مرمت قرار کرفت. و هم‌اکنون به عنوان موزه مردم‌شناسی مورد استفاده قرار می‌گیرد. سرمایه‌گذار این مجموعه محمد عزیزالدین می‌باشد این مجموعه بنام مجتمع، تاریخی، فرهنگی، گردشگری باغ امیر نامگذاری گردیده‌است. h


title: خانه کلبادی

text: خانه منوچهر خان کلبادی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در ساری، چهار راه برق، ساختمان ادارهٔ کل میراث فرهنگی (سابق) واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. عمارت منوچهرخان کلبادی واقع در محلهٔ آب انبار نو حدود یکصد و سی سال قبل بدستور سردار جلیل از امراء ارتش وقت ساخته شد و بنام فرزند بزرگش امیر نصرت شکوه نظام به امیریه معروف شد. امیر نصرت در جوانی فوت شد و سردار بنا را به فرزند وی منوچهرخان بخشید. منوچهرخان کلبادی که بعدها از ملاکین منطقه و زمانی نیز نماینده مردم ساری در مجلس شورای ملی بود در سال ۱۳۶۲ دار فانی را وداع گفت و این بنا در سال ۱۳۷۰ در اختیار سازمان میراث فرهنگی قرار گرفت. سبک معماری این ساختمان از تکایای دورهٔ قاجاری برگرفته شده و دو بخش اندرونی و بیرونی دارد. بنای اصلی این عمارت در بخش اندرونی در دو طبقه و یک زیرزمین احداث شده و هر طبقه دارای یک شاه‌نشین و اتاق‌های دو طرفه است. شاه‌نشین طبقه دوم از زیباترین اتاق‌های این عمارت است و جای جای آن یادآمد شیوه‌های هنرهای تزئینی دوره قاجاری است. مصالح ساختمانی این بنا شامل چوب و آجر و بام آن به صورت شیروانی و سفال پوش می‌باشد.


title: خانه آقای خدیوی

text: خانه آقای خدیوی با ساختمان رادیو کردی کرمانشاه، ساختمانی مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در کرمانشاه، ضلع جنوبی خیابان معلم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه آقای خدیوی

text: این خانه در سال ۱۳۱۶ توسط برای زندگی شخصی به نام امامعلی خدیوی بنا شده‌است.


title: خانه آقای خدیوی

text: از سال ۱۳۳۹ که رادیو کردی کرمانشاه تأسیس شد، تا سال ۱۳۵۳ که ساختمان جدید رادیو و تلویزیون کرمانشاه در میدان نفت کرمانشاه افتتاح شد، این ساختمان به عنوان ساختمان اصلی این رادیو مورد استفاده قرار گرفت.


title: خانه آقای خدیوی

text: در سال ۱۳۹۶ شهرداری کرمانشاه اقدام به رنگ‌آمیزی دیوارۀ بیرونی خانۀ خدیوی کرد که طی آن آسیب بزرگی به آجرکاری‌های تاریخی این بنا وارد شد. این اقدام با اعتراض اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه و واکنش دوستداران فرهنگ و میراث فرهنگی کرمانشاه همراه بود.


title: مجموعه مارکار یزد

text: مجموعه مارکار یزد مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در یزد، ابتدای خیابان کاشانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این مجموعه توسط پشوتن‌جی دوسابایی مارکار که یک بازرگان پارسی ساکن هند بود در سال ۱۳۱۳ گشایش یافت. این مجموعه در ۶ فروردین ۱۳۸۷ با نام پردیس دانش مارکار یزد رونمایی شد. این مجموعه شامل دبستان، دبیرستان و پرورشگاه بود. همچنین یتیمان و دانش آموزانی که از راه دور برای تحصیل به شهر یزد می‌آمدند می‌توانستند در این مجموعه ساکن شوند.


title: مجموعه مارکار یزد

text: در سال ۱۳۰۱ (ه.ش) “پَشوتَن جی دوسابایی مارکار” (بازرگان پارسی ساکن هند) یزد را که در آن زمان مرکز زرتشتی نشین ایران بود، برای انجام نیت خیر خود یعنی تاسیس پرورشگاهی جهت تعلیم و آموزش و پرورش کودکان بی سرپرست، انتخاب نمود. سال ۱۳۰۳ (ه.ش) همراه با تعدادی از پارسیان هندوستان جهت بررسی وضعیت زرتشتیان به یزد سفر کرد. پس از بازگشت به هندوستان با سخنرانی در شهرهای مختلف هند توانست ۵۰ هزار روپیه جهت کمک به بهبود وضعیت آموزش و پرورش کودکان زرتشتی ایران جمع آوری کند.


title: مجموعه مارکار یزد

text: میدان مارکار در سفری که مارکار برای افتتاح پرورشگاه به یزد داشت، چنان از استقبال و تشویق مردم، دولت و مسئولین به ذوق آمده بود که بلافاصله به پیشنهاد شهرداری مبنی بر اهدای گاه نما (ساعت) به آن سازمان پاسخ مثبت داد و سنگ بنای برجی به نام شاعر بزرگ ایرانی یعنی فردوسی طوسی به نام “گاه نمای فردوسی” در میدان تازه تاسیس پهلوی(شهید بهشتی کنونی) به زمین نهاده شد، اما بعدها به دلیل نامناسب بودن محل، آن را به میدان مارکار واقع در روبروی مجموعه مارکار منتقل نمودند.


title: مسجد جامع قدیم

text: مسجد جامع قدیم مربوط به سده‌های میانی و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان میبد، روستای محمداباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه توبره ریز

text: تپه توبره ریز مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان خرم‌آباد، ۷ کیلومتر مانده به جاده اصلی خرم‌آباد به بروجرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کمبوس بناری

text: محوطه کمبوس بناری مربوط به دوران‌های تاریخی پیش از اسلام است و به گفته مورخان قدمت آن به دوران هخامنش برمیگردد و در شهرستان چرام، روستای بناری علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کمبوس بناری

text: طی مطالعاتی که در سال 69 برای کشف معدن فسفات در این منطقه صورت گرفت آثار باستانی بسیاری از دل خاک بیرون آمدند که نشان از تمدن کهن آن منطقه دارد. همچنین هنوز بقایای شهر سنگی آن کاملا مشهود است.


title: امامزاده علی اکبر گرمسار

text: مجموعه امامزاده علی اکبر مربوط به دوره ایلخانی - دوره قاجار است و در گرمسار، جنوب خط راه آهن گرمسار به سمنان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه زعیم (ابوئی فعلی)

text: خانه زعیم (ابوئی فعلی) مربوط به دوره پهلوی است و در زاهدان، خیابان شریعتی، جنب علوم پزشکی واقع شده روبروی خانه شمسی از و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد شیخ علیخان زنگنه

text: مسجد شیخ علیخان زنگنه مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان ملک، محله شیخ علیخان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آرامگاه شیخ محمد کاکو

text: مقبره شیخ محمد کاکو مربوط به دوره صفوی ـ دوره قاجار است و در شهرستان بردسیر، روستای متروکه لقمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بنای معین التجار

text: بنای معین التجار مربوط به دوره قاجار است و در اهواز، خیابان ۲۴ متری، خیابان کاوه غربی، نبش اول واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: بنای معین التجار

text: سرای معین التجار، یکی از بناهای ارزشمند بافت قدیم اهواز، سرای بازرگان سرشناس حاج محمدتقی معین التجار است که عده ای سودجو به اشتباه آنرا با نام جعلی کاخ شیخ خزعل معرفی میکنند در دوره قاجاریه با همکاری محمد حسن خان سعدالدوله در ساحل رودخانه کارون بنا شد. معین التجار از بازرگانان مشهور شوشتر بود که به دلیل اصالت بوشهری به معین التجار بوشهری نیز معروف بود. وی شرکتی به نام شرکت ناصری برای کشتی‌رانی در کارون تأسیس کرده و مجموعه‌ای از بناها در بندر ناصری (اهواز امروزی) بنا کرد. وی در ساحل رود کارون دفتر کار خود را تأسیس کرده در کنار آن حمام، بازار، باغ و مسجدی احداث نمود که این مسجد از کنار رودخانه تا حدود خیابان کاوه و بیمارستان امام (بیمارستان جندی شاپور) امتداد می‌یافته‌است. معین التجار با ساخت این سرا و کشیدن یک رشته خط آهن از کنار رودخانه تا محل مسجد حاج رئیس) معروف به مسجد سر سچه (مال التجاره‌ای را که از خرمشهر به وسیله کشتی به بندرگاه اهواز وارد می‌شود با واگن‌های اسب کش تا این محل انتقال می‌داد و سپس با استفاده از خط آهن شرکت نفت تا محل اهواز قدیم حمل کرده و در آنجا پس از تخلیه به وسیله کشتی به محلی به نام شلیلی در سه فرسنگی شوشتر می‌رساند. از سال ۱۳۰۷ تا سال ۱۳۳۲ کشتی‌های تجاری بار خود را در سرای این تاجر تخلیه می‌کردند. تا چند سال قبل سرا به صورت غرفه-غرفه یا به عنوان انبار مورد استفاده قرار می‌گرفت تا اینکه در سال ۱۳۷۴ بر اثر آتش‌سوزی بخش اعظم آن از بین رفت و بیشتر ستونها و سقف دچار آسیب دیدگی شدید شد.


title: بنای معین التجار

text: سرای معین التجار از جمله آثار شاخص موجود در اهواز می‌توان بنای معین التجار را نام برد این بنا مربوط به دوره قاجاریه زمان پادشاهی ناصر الدین شاه بوده و یکی از یادگارهای بازمانده از شهر قدیم اهواز است. پس از اعطای امتیاز کشتی‌رانی در رودخانه کارون به دولت انگلیس (سال ۱۲۶۶ش) یکی از تجار ایرانی نیز که از این امتیاز برخوردارشد مدیر کل میراث فرهنگی خوزستان از بازگشایی سرای معین‌التجار اهواز پس از سال‌ها به روی گردشگران خبر داد. وی با اشاره به تصمیمات اتخاذ شده برای این سرای تاریخی افزود: این سرای تاریخی قرار است به عنوان بازارچه موقت صنایع دستی تعریف کاربری شود و در اختیار صنعت‌گران خوزستانی قرار گیرد و هم‌زمان این سرا به محلی برای استقرار انجمن‌های دوستداران میراث فرهنگی نیز تبدیل می‌شود.


title: مسجد سیاوشان

text: مسجد سیاوشان مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله سنگ سیاه، بازارچه حاج زینل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در جای جای ایران کهن آثار مختلفی از آئین سیاوش برجای مانده است.  در ایران باستان آئین ها جایگاه ویژه ای داشتند. گفته میشود  مراسم سیاوشان در شیراز قدیم بسیار رایج بوده است تا انجا که مسجدی را وقف مراسم سیاوشان کردند و مسجد سیاوشان به این نام در خاطره ها ماندگار شد.


title: خانه مذهب باشی

text: منزل مذهب باشی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله شاهچراغ، کوچه خانقاه توانگر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه سفلی ندوشن

text: حسینیه سفلی ندوشن مربوط به دوره قاجار است و در صدوق، روستای ندوشن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه امیرکبیر

text: مدرسه امیرکبیر مربوط به اواخر دوره قاجار است و در قزوین، خیابان هلال احمر، روبروی تربیت بدنی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بانک ملی تاکستان

text: بنای بانک ملی تاکستان مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در تاکستان، خیابان امام خمینی (ره)، چهارراه بانک ملی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساختمان پست زاهدان

text: ساختمان پست زاهدان مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در شهرستان زاهدان، خیابان طالقانی، نزدیک بازارچه سرپوش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد شیره پزها

text: مسجد شیره پزها مربوط به اوایل سدهٔ ۱۲ ه.ق است و در اصفهان، خیابان، جمال الدین عبدالرزاق، بازار نظامیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد جامع ندوشن

text: مسجد جامع ندوشن مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهر ندوشن ،استان یزد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه روستای وه

text: تپه روستای وه مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در گچساران، ابتدای جاده خیرآباد به دهدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساختمان میراث فرهنگی تاکستان

text: ساختمان میراث فرهنگی تاکستان در تاکستان، بلوارامام خمینی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کلیسای خارک

text: کلیسا ی خارک مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان بوشهر، غرب جزیره خارک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد امیر

text: مسجد امیر یا مسجد جامع کیش مربوط به دوره قاجار است و در جزیره کیش واقع شده و رحمان یوسف پورپیش نماز آن است و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه و مسجد شیخ برخ

text: مقبره و مسجد شیخ برخ مربوط به سدهٔ ۳ تا ۱۳ ه.ق است و در شهرستان قشم، خارج از روستای کوشه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بقعه میرمحمد حنفیه

text: بقعه میر محمد حنفیه مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهرستان بوشهر، جزیره خارگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه گبری (جمکران)

text: قلعه گبری (جمکران) مربوط به دوره ساسانی است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، روستای جمکران واقع شده است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۲۱۷۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد بیرون ابرقو

text: مسجد بیرون ابرکوه(ابرقو) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ابرکوه، کنار شهر واقع شده است. بنای اولیه آن از قدیمی‌ترین مساجد ایران به شمار می‌آید و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. نقشه مسجد در حال حاضر از نوع مساجد دو ایوانی است. ایوان غربی به گنبد خانه‌ای راه دارد که از داخل آن مربع و از خارج نیم دایره است. ضخامت دیوارهای این قسمت در برخی جاها بیش از ۷۰/۱ است. ایوان شرقی کوچکتر است. تنها ورودی مسجد در حال حاضر در جبهه شمالی از طریق اتاقی با ایوان غربی باز می‌شود. علاوه بر این دو گذرگاه دیگر نیز وجود دارد که از اتاق‌های جانبی به گنبدخانه و صحن راه پیدا می‌کند. بقایای تنها مناره مسجد در قسمت شمال محوطه گنبددار واقع گردیده و امروزه تنهاقسمت تحتانی آن که برای رفتن به پشت بام استفاده می‌شود بر جای مانده است. ایوان شرقی که از سه جهت به آن راه است به دو اتاق کوچک در شمال مربوط می‌شود. مسجدبیرون ابرکوه با گنبد و طاق پوشش یافته است. طاق‌ها از نوع دومرکزه و جناغی از انواع معماری اوایل اسلام و نمونه‌هایی از قوس‌های گهواره‌ای شکل مشابه نمونه‌های ساسانی و اوایل اسلام هستند. شکل این طاق‌ها و قوس‌ها گویای ساخت آنها در قرون نخستین اسلامی است. بنا بر منابع معتبر این مسجد قدمگاه علی بن موسی الرضا امام هشتم شیعیان می‌باشد.


title: مسجد جامع افین

text: مسجد جامع افین مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان زیرکوه، روستای افین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه آقا لار

text: مقبره آقالار مربوط به دوره زند است و در مراغه، خیابان کاشانی، بوستان آقالار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای ینگه امام

text: کاروانسرای ینگه امام، بنایی بازمانده از دوره صفوی است و در ساوجبلاغ، محله ینگه امام، در فاصله ۱۰۰ متری جاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده عبدالمهیمن

text: امامزاده عبدالمهیمن مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، محله امامزاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد معتمد

text: مسجد معتمد الدوله مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، محله فیض‌آباد، ازجنوب به کوچه پورپاک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت ملک بوشهر

text: عمارت ملک بوشهر مربوط به اواخر دوره قاجار است و در محله بهمنی شهرستان بوشهر، در خیابان ماهینی کوچه ملک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: عمارت ملک بوشهر

text: این عمارت مجموعهٔ ساختمانی تاریخی واقع در بخش مرکزی شهرستان بوشهر یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است.


title: عمارت ملک بوشهر

text: «عمارت ملک» این عمارت که به صورت مجموعهٔ ساختمانی متعلق به یک قرن قبل است. در هشت کیلومتری شهر بوشهر قرارگرفته‌است. مساحت زیربنای آن ۴۰۰۰ متر مربع بوده و در دورهٔ قاجاریه توسط معماران فرانسوی با مصالح محلی احداث شده و درب و پنجره آن زیر نظر مهندسین فرانسوی ساخته شده است. عمارت متعلق به یکی از ثروتمندان بوشهر به نام محمدمهدی ملک التجار بوده‌است. وی برای سفر تفریحی- تجاری به کشور فرانسه رفته و در آن جا کاخ یکی از وزرای قرن وسطی را می‌بیند و نمونه آن را در بوشهر پیاده می‌کند. این کاخ توسط متجاوزین انگلیس اشغال شده و به صورت مقر نظامی آن‌ها درآمد. آن‌ها بعد از سال‌ها استقرار در این کاخ با ورشکست شدن ملک التجار (صاحب اصلی کاخ) لوازم نفیس آن را با قیمت کم خریداری کرده و با خود بردند. در اواخر سلطنت رضا شاه این عمارت که خوابگاه نظامیان شده بود پس از چندین بار بازسازی رو به ویرانی نهاد و متأسفانه به خاطر وسعت زیاد هنوز مرمت نشده‌است. این سالها تعدادی بی خانمان در این عمارت زندگی می‌کنند. این عمارت در سال 1397 توسط اداره کل میراث فرهنگی استان بوشهر و با همکاری سایر نهادها و سازمانهای استانی افرادی که در این عمارت سکنا گزیده بودند را به خارج از بنا منتقل کردند و در سال 98 این بنا برای احیا و مرمت به بخش خصوصی واگذار گردید تا این بنا بعنوان هتل و پذیرایی سنتی مورد بهره برداری قرار گیرد .


title: امامزاده کمال (ضیاءآباد)

text: امامزاده کمال مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهرستان تاکستان بخش ضیاءآباد و در مرز شهرک حیدریه و ضیاءآباد و در کنار ابهررود واقع شده‌است.


title: امامزاده کمال (ضیاءآباد)

text: طبق ادعای کتیبه‌ها و مردم محلی این مکان مقبره کمال فرزند موسی کاظم هفتمین امام شیعیان بوده و با توجه به معماری مستحکم آن و همین‌طور دقتی که در آجرچینی‌های آن انجام شده‌است، می‌توان نتیجه گرفت که در زمان ساخت بنا، احترام و توجه بسیاری برای آن صرف شده‌است. بر اساس کتیبه سنگی امامزاده این بنا در سال ۸۶۱ قمری احداث شده‌است. این بنا هم‌اکنون نیز مورد احترام و توجه بسیار زیاد مردم منطقه است.


title: امامزاده کمال (ضیاءآباد)

text: بنای بقعه شامل سه بخش است و دو بخش الحاقی آن کاملاً نو ساز و فاقد هر گونه ارزش هنری است. شکل داخلی بنا نیز شش ضلعی و دارای نازک کاری است گنبد امازاده از نوع دو پوش رگ است بنا دارای تزیینات آجرکاری در میان طاق نماهای اضلاع خارجی است و در گوشه سازی‌های داخل آن نقوش گل و بته مشاهده می‌شود بنای امازاده کمال از آثار قرن نهم ه.ق و طرح آن در منطقه بی نظیر است.


title: امامزاده کمال (ضیاءآباد)

text: ساختمان این امام‌زاده، بنایی شش ضلعی با گنبد مخروطیِ رُک است که به تمامی با آجر ساخته شده‌است. طول هر ضلع این بنا ۳/۹۵ متر است. گنبد بنا در دو بخش بر روی پایه‌ای شش ضلعی استوار شده‌است. بخش پایین گنبد، استوانه‌ای است که در حدود ۱/۴۰ متر ارتفاع دارد و پیرامون آن تا لبه‌های شش‌گانه بدنه بنا، فاصله بسیار کمی دارد. بر روی آخرین رج این ساقه استوانه‌ای شکل، یک ردیف آجرچینی به صورت دندانه‌دندانه انجام شده‌است و سپس رُک بنا بر روی دوره مزبور قرار گرفته‌است. آجرچینی همه قسمت‌های بنا و به‌خصوص گنبد آن، در نهایت سادگی، و در عین حال با دقت کامل انجام گرفته‌است.


title: امامزاده کمال (ضیاءآباد)

text: داخل حرم امام‌زاده نیز شش ضلعی است و بر روی هر جرز آن، طاق‌نمایی برپا شده‌است که به کمک طاق‌نماها و کاربندی‌های میان‌شان، پایه‌ای گِرد برای استقرار گنبد به وجود آمده‌است. در داخل حرم، نقش و نگارهایی به صورت گلدان و گل‌وبوته با رنگ‌های آبی آسمانی، سبز و صورتی دیده می‌شود. در حال حاضر، در برابر درِ ورودیِ بنا، اتاقی به عنوان کفش‌کن قرار دارد که بعدها به بنای اصلی افزوده شده‌است. بر سردرِ ورودی امام‌زاده، کتیبه‌ای سنگی وجود دارد که متن آن چنین است: «واجب‌التعظیم امام‌زاده کمال‌ابن حضرت امام موسی کاظم علیهما تحیه و الصلوه و السلم […] بسعی خضربن باباحاجی فی شهر سنه……


title: امامزاده کمال (ضیاءآباد)

text: و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: امامزاده کمال (ضیاءآباد)

text: علاوه بر مدفن امامزاده کمال این منطقه اولین آرامستان مردم روستای حیدریه و دومین آرامستان مردم ضیاءآباد پس از امامزاده ولی به‌شمار می‌رود و مدفن حدود 700 در این آرامستان قرار دارد . این مکان همچنین محل دفن بدایار بهبودی از فرماندهان ارتش در جنگ ایران و عراق است که در نزدیکی این بقعه دفن شده‌است.


title: امامزاده کمال (ضیاءآباد)

text: بسیاری از هیئت‌های عزاداری طبق رسم هر ساله در روزهای تاسوعا و عاشورا به این مکان آمده و آیین عزاداری خود را برگزار می‌کنند.


title: امامزاده شاه احمد قاسم

text: امامزاده شاه احمد قاسم در قم، تقاطع خیابان معلم و سمیه، واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مردم قم به زبان محلی نام آن را شه مد قاسم تلفظ می‌کنند


title: کاروانسرای شاه‌عباسی (آوج)

text: کاروانسرای شاه عباسی آوج مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان بویین زهرا، بخش آوج، جاده قزوین به همدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه هیئت محبان حسین

text: حسینیه هیئت محبان حسین مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، خیابان مدرس، محله فیض‌آباد، گذر جلوخان، کوچه مجیدزارع، پلاک ۱۴ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه خان احمد

text: مجموعه خان احمد (به لری: هان امات) مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان گچساران، روستای زیردوخان احمد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه باستانی پرندک یک

text: تپهٔ باستانی پرندک یک مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان رباط کریم، روستای پرندک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دست کند خربز یا خربس

text: دست کند خربز یا خربس مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۱۰ کیلومتری غرب جزیره قشم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چاه‌های تلا لافت

text: چاه‌های تلا لافت مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در روستای لافت جزیره قشم استان هرمزگان واقع شده است.


title: چاه‌های تلا لافت

text: این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. چاه در واقع زیرمجموعه‌ای از کولغ‌ها هستند با این تفاوت که عمق بیشتری دارند چاه‌های تلا در بندر لافت در پشت قلعه نادری واقع شده‌اند.


title: چاه‌های تلا لافت

text: این چاه‌ها در درون یک گودال بزرگ قرار دارند که شیب عمومی تپه‌های سنگی پیرامون روبه گودال دارد البته تعدادی از چاه‌ها نیز در بالای گودال و روی شیب نسبتاً آرام شرق گودال واقع شده‌اند.


title: چاه‌های تلا لافت

text: گفته می‌شود تعداد این چاه‌ها در گذشته به تعداد روزهای سال کبیسه ۳۶۶ چاه بوده است که شیب۲۶۶ تا از آنها به مرور زمان پر شده و در حال حاضر در حدود ۱۰۰ چاه باقی مانده است.


title: چاه‌های تلا لافت

text: عمر آن در حدود ۴۰۰ سال بوده و در سال ۹۷۶ ه.ش به دستور حاکم وقت لافت خواجه کریم برای جبران کمبود آب و نجات مردم از کم‌آبی توسط غلامان او حفر شده است.


title: چاه‌های تلا لافت

text: چاه‌های لافت در تخته سنگ حفر شده و هنگام بارندگی چون شیب عمومی تمام تپه‌های پیرامون روبه گودال است تمام چاه‌ها پر از آب می‌شود.


title: چاه‌های تلا لافت

text: برداشت آب از چاه‌ها تقریباً در تمام طول سال جریان دارد چاه‌های داخل گودال به طور متوسط ۲ تا ۳/۵ متر و چاه‌های بالای گودال بین ۵ تا ۶ متر عمق دارند. زنان و دختران با کوزه (جهله) و سطل و دبه آب می‌برند و مردان با کندیل (کندر) چوبی که بر دوش می‌گذارند و از دو سمت آن سطل با طناب آویخته شده است.


title: چاه‌های تلا لافت

text: در بیرون از این مجموعه در قسمت پشت که آبادی لافت آغاز می‌شود چند چاه دیگر نیز وجود دارد. این چاه‌ها آب لب شور دارند که برای احشام استفاده می‌شود این مجموعه چاه‌ها در گذشته میرآب داشتند و این میراب‌ها هم از بین زنان انتخاب می‌شدند و بیشتر نیز پیرزنان لافتی بودند و هنوز اهالی آخرین میراب‌ها را در یاد دارند از جمله این میراب‌ها می‌توان از شریفه بشیر و کتی تی نام برد. میراب‌ها بر کار برداشت آب از چاه‌های تلا نظارت کامل داشتند و در سالهای کم‌آبی سعی می‌کردند آب چاه‌ها را به نسبت مساوی بین مردم لافت تقسیم کنند.


title: چاه‌های تلا لافت

text: نظافت چاه‌ها در گذشته بر عهده تمام مردم لافت بود و در سالهای اخیر نیز افرادی مسئول این کار بودند از جمله این افراد مرحوم محمد صابرپور بود که زحمات زیادی در این زمینه انجام می‌دادند.


title: چاه‌های تلا لافت

text: در مناطق دیگر اکثراً چاه‌ها نام خود را از حداث کنندهای خود می‌گیرند ولی چاه‌های تلا نام خود را از شکل و ویژگی‌های دیگری که برای آنها قائل بودند گرفته‌اند


title: آرامگاه شیخ محمد رشید الدین بیدوازی

text: بقعه شیخ محمد رشید الدین بیدوازی مربوط به دوره ایلخانی - دوره تیموریان است و در شهرستان اسفراین، روستای بیدواز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه سیدان

text: مقبره سیدان مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی است و در قشم، محله لافت کهنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: رباط ویرانی

text: رباط ویرانی مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی است و در شهرستان شاندیز، روستای ویرانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: رباط ویرانی

text: رباط کاروانسرای ویرانی در راه تابستانی مواصلاتی نیشابور به توس واقع و از نوع رباط‌های سرپوشیده و فاقد حیاط مرکزی می‌باشد. این بنا دارای نه غرفه با طاق‌های جناقی است که هشت غرفه به شکل قرینه روبرو و یک غرفه در انتهای بنا قرار گرفته‌است. در موزه مردم‌شناسی رباط ویرانی از مشاغل و حرف سنتی استان خراسان رضوی و به ویژه مشهد مقدس به نمایش گذارده شده و می‌توان آن را نخستین موزه مردم‌شناسی کشور و اولین موزه تخصصی مشاغل و حرف سنتی در خراسان به‌شمار آورد.


title: مسجد و گورستان پالمیریان

text: مسجد و گورستان پالمیریان مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان بوشهر، جزیره خارک، دربدنه کوه اطراف جزیره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه شاهدژ (نهبندان)

text: قلعه شاهدژ (نهبندان) مربوط به دوره سلجوقیان اسماعیلیه است و در ۶ کیلومتری شرق نهبندان، برفرازکوه شاهدژ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: سد باستانی تازه شهر سلماس

text: سد باستانی تازه شهر سلماس مربوط به دوره صفوی است و در ۱۰ کیلومتری غرب سلماس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه شیخ زین العباد

text: مقبره شیخ زین العباد مربوط به دوره صفوی است و در جنوب فرودگاه قشم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل شاه عباسی محمدآباد

text: پل شاه عباسی محمدآباد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای محمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل شاه عباسی محمدآباد

text: این پل طولی به مساحت 52 متر دارد و عرضی حدود 6 متر ، این پل دارای سه دهنه است که دو دهنه از این سه دهنه بزرگ تر است.


title: پل شاه عباسی محمدآباد

text: این پل از سنگ های آهکی ساخته شده و ارتفاعی حدود دو متر دارد . در حال حاضر امکان عبور از روی این پل ممنوع است و این پل به حال خود رها شده است.


title: مجموعه خیرآباد

text: مجموعه خیرآباد مربوط به دوره قاجار است و شهرستان یزد در خیرآباد، یکی از محلات اهرستان، بلوار جوکار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه تقدیری

text: خانه تقدیری مربوط به دوره قاجار است و در اردکان، خ، حائری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: عمارت طبیب

text: عمارت طبیب مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، خیابان خلیج فارس، محله قدیم بهبهانیها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه یزدی

text: خانه یزدی مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، محله قدیمی فیض آباد، خیابان امام جمعه، کوچه انتظاری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه حریری

text: خانه حریری مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان تربیت، کوچه نور هاشمی، پلاک ۱۳۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت مسعودیه (تهران)

text: عمارت مسعودیه یک ساختمان تاریخی مربوط به دوره قاجار است که در تهران، میدان بهارستان قرار دارد. این بنا در زمینی به وسعت ۱۵۶۰۰ متر مربع و اعیانی حدود ۹۰۰۰ متر مربع احداث شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت مسعودیه (تهران)

text: باغ عمارت مسعودیه با دستور مسعود میرزا حاکم اصفهان، ملقب به ظل‌السلطان فرزند ناصرالدین شاه ساخته شده است. در واقع نام این عمارت نیز برگرفته از نام مسعود میرزا به "مسعودیه" شهرت یافته است.


title: عمارت مسعودیه (تهران)

text: باغ عمارت مسعودیه با دستور مسعود میرزا ملقب به ظل‌السلطان فرزند ناصرالدین شاه در ۱۲۹۵ ق. و به سر کاری رضا قلی خان (ملقب به سراج الملک) در زمینی به وسعت حدود ۴۰۰۰ مترمربع و از بیرونی (دیوان خانه) و اندرونی و دیگر ملحقات بنا شده است. معمار این بنا استاد شعبان معمار باشی می باشد.


title: عمارت مسعودیه (تهران)

text: بعضی از تزیینات به کار رفته در ساخت بنا عبارتند از: گچبری، کاشی کاری، خطاطی، نقاشی دیواری و ...


title: عمارت مسعودیه (تهران)

text: عرصه مجموعه به مساحت ۱۵۶۰۰ متر مربع و به صورت زمین کشیده‌ای در جهت شمال شرقی جنوب غربی و به شکل ذوزنقه است. ضلع شرقی آن ۱۸۸/۵ متر، ضلع غربی۱۳۸/۵ متر و ضلع جنوبی ۸۶ متر است، با زایده‌ای (حیاط آبدارخانه) در جنوب غربی که چاپ خانه آموزش و پرورش در آن قرار دارد. عمارت‌های اصلی عبارتند از: عمارت دیوان خانه، عمارت سفره خانه (وجه تسمیه آن بر حسب قرینه‌ای است که در کاخ گلستان و در جوار تالار سلام کاخ موزه و تالار آیینه است)، حیاط سید جوادی، عمارت سید جوادی، حیاط مشیری، عمارت مشیرالدوله، حیاط خلوت، عمارت حیاط خلوت عمارت سر در پیاده‌رو، عمارت سر در کالسکه‌رو، باغ دیوان‌خانه و بناهای جدید از شمال به جنوب عبارتند از: ساختمان آجری یک طبقه مرکب از قسمت کارت زنی، حراست، نگهبانی، بانک ملی، پست برق، گل‌خانه، سرویس بهداشتی ساختمان سه طبقه آجری (گزینش) ساختمان سه طبقه آجری، (شورای آموزش و پروش)، ساختمان یک طبقه آجری واقع در شمال عمارت سید جوادی (سمعی و بصری)، ساختمان یک طبقه آجری ایوان دار (عکاسی و …) انبارهای موقت، بناهای جدید یک طبقه، چاپ خانه واقع در شرق حیاط و آبدارخانه، ساختمان جنوب غربی مجموعه.


title: عمارت مسعودیه (تهران)

text: عمارت‌های اصلی عبارتند از: عمارت دیوان خانه، عمارت سفره خانه (وجه تسمیه آن بر حسب قرینه‌ای است که در کاخ گلستان و در جوار تالار سلام کاخ موزه و تالار آیینه است)، حیاط سید جوادی، عمارت سید جوادی، حیاط مشیری، عمارت مشیرالدوله، حیاط خلوت، عمارت حیاط خلوت عمارت سر در پیاده‌رو، عمارت سر در کالسکه‌رو، باغ دیوان‌خانه و بناهای جدید از شمال به جنوب


title: عمارت مسعودیه (تهران)

text: عمارت مسعودیه در طول سالهای عمر خود شاهد وقایع بسیار زیادی بود. در جریان جنبش مشروطه با توجه به نزدیکی آن به میدان بهارستان و اختلاف ظل السلطان با برادرش مظفر الدین شاه و فرزند او، یکی از پایگاه‌های مشروطه خواهان و مخالفان محمد علی شاه بود. در سال ۱۲۸۷ در نزدیکی این عمارت بمبی دست ساز زیر کالسکه محمد علی شاه منفجر شد که بهانه لازم را برای به توپ بستن مجلس دست او داد. پس از واقعه بهارستان، عمارت مسعودیه نیز به همراه خانه ظهیرالدوله و سایر مشروطه خواهان به رگبار بسته شد.


title: عمارت مسعودیه (تهران)

text: بنای بسیاری از ساختمان‌های فرهنگی کشور در این عمارت گذاشته شد. نخستین کتابخانه و موزه ملی ایران جایی در گوشه این عمارت برپا شدند. در حدود سال‌های ۱۳۰۴ انجمن معارف با استفاده از یکی از اتاق‌های آن نخستین کتابخانه رسمی کشور را که پایه اصلی و اولیه کتابخانه ملی بود را گذاشت. چند سال بعد نیز یکی دیگر از اتاق‌های آن به عتیقه‌های باستانی که از گوشه و کنار ایران به دست آمده بود اختصاص یافت و در حقیقت نخستین موزه ایران در آن پایه‌گذاری شد. اشیای عتیقه همین‌جا در سال ۱۳۱۸ به موزه ملی منتقل شد.


title: عمارت مسعودیه (تهران)

text: در فاصله سال‌های ۱۳۴۲ و ۱۳۴۳ ش، از عمارت مسعودیه برای مدت کوتاهی به عنوان دانشکده افسری استفاده شده است.


title: عمارت مسعودیه (تهران)

text: در سال ۱۳۴۵ هجری شمسی با تفکیک وزارت آموزش و پرورش از فرهنگ و هنر، عمارت مسعودیه به وزارت آموزش و پرورش سپرده شد و نخستین وزارتخانه آموزش و پرورش در آنجا مستقر شد.


title: عمارت مسعودیه (تهران)

text: هیئت وزیران در جلسه ۱۰/۱۲/۷۶ بنا به پیشنهاد وزارت آموزش و پرورش و با استفاده از ماده ۱۱۴ قانون محاسبات عمومی کشور مصوب ۱۳۶۲، تصویب کرد که حق استفاده از عرصه و اعیان ساختمان قدیمی وزارت آموزش و پرورش، واقع در خیابان اکباتان به سازمان میراث فرهنگی کشور واگذار شود. این مصوبه در واقع براساس توافق وزارت خانه‌های فرهنگ و ارشاد اسلامی (که سازمان میراث فرهنگی وابسته به آن است) و وزارت آموزش و پرورش صورت گرفت. پس از انجام نقشه‌برداری و تهیه مدارک لازم، مجموعه به شماره ۲۱۹۰، در تاریخ ۲۷/۱۰/۱۳۷۷ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید و حریم و ضوابط آن در تاریخ بهمن ماه ۱۳۷۷ تعیین و تصویب و به مراجع قانونی اعلام شد.


title: عمارت مسعودیه (تهران)

text: عمارت مسعودیه ۲۵ شهریور سال ۱۳۹۰ میزبان پانزدهمین جشن خانه سینما بود.


title: آرامگاه هادی نجم‌آبادی

text: مقبره هادی نجم‌آبادی مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان امام خمینی، خیابان شیخ هادی واقع شده است و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه مسعودی

text: خانه مسعودی مربوط به دوره قاجار است و در تویسرکان، خیابان انقلاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد ماشه

text: مسجد ماشه یا مسجدجامع کیش مربوط به دوره قاجار است و در جزیره کیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه شفا (صارم السلطان)

text: منزل شفا (صارم السلطان) مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، بافت قدیم، محله اسحق بیگ، کوچه مسجد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه شهید ثالث

text: مقبره شهید ثالث آرامگاه محمدتقی برغانی است که مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، سپه، ضلع غربی میدان شهداء، خیابان سلامگاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مصلای قزوین

text: بنای مصلی قزوین مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، مجموعه فرهنگی ورزشی مصلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد موسی‌الرضا

text: مسجد موسی الرضا مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، خیابان نادری جنوبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه روئین‌تن

text: خانه روئین‌تن مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، محله سوری جان (سرخه جان) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد سیف الدوله

text: مسجد سیف الدوله مربوط به دوره قاجار است و در ملایر، ضلع جنوبی پارک سیفیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد حاج رضا انصاری

text: مسجد حاج رضا انصاری مربوط به دوره قاجار است و در همدان، حدفاصل خیابان تختی ومدنی، کوچه امامزاده یحیی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه علمیه امام خمینی

text: مدرسه علمیه امام خمینی مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان مسجدجامع، نزدیک مسجدجامع کبیر یزد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بنای بانک شاهنشاهی

text: بنای بانک شاهنشاهی مربوط به دوره قاجار است و در یزد، جنوب میدان خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانقاه نعمت‌الهی (یزد)

text: خانقاه نعمت‌اللهی (خانه مودت) مربوط به دوره قاجار است و در یزد، ضلع جنوبی خیابان قیام، نزدیک چهارراه شهدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: یخچال الغ بیک

text: یخچال اوغول بیگ مربوط به قاجار است و در شهرستان تکاب، روستای اوغول بیگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در ۵ کیلومتری شمال شرقی شهرستان تکاب قراردارد. مجموعه یخچال شامل یک رشته نهر سنتی کوچک منشعب از یکی از سرشاخه‌های رودخانه ساروق است و آب آن از شرق به غرب جریان دارد. این نهر به یک حوضچه ته‌نشینی و انجماد ختم می‌شود که در شرق یخچال واقع شده‌است. ورودی یخچال در غرب آن قرار دارد و به یک فضای مسقف مربع شکل کوچک منجر به یک در چوبی محدود می‌شود. دسترسی به کف یخچال از طریق هفده پله سنگی مماس به دیواره غربی و جنوبی داخل یخچال میسر است. در بالاترین نقطه سقف یخچال یک منفذ دایره شکل به قطر حدود نیم متر قرار دارد و نورگیر، محل تهویه و وارسی داخل یخچال محسوب می‌شود. نقشه بنا مدور و سقف آن گنبدی است در ساختمان یخچال از سنگ‌های رسوبی و آجرهای چهارگوش استفاده شده‌است، این بنا به استناد مطالعات تطبیقی به دوره قاجاریه تعلق دارد.


title: کاروانسرای خرزان

text: کاروانسرای خرزان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان قزوین، بخش کوهین، روستای خرزان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه مردآباد (ماهدشت)

text: تپه مردآباد (ماهدشت) مربوط به هزاره ۵ تا هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان کرج مردآباد، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سفالی معمورین

text: تپه سفالی معمورین مربوط به هزاره ۶ تا هزاره اول قبل از میلاد است و در رباط کریم (پیش از این در ری) ، درشمال فرودگاه امام خمینی (ره) واقع شده و تمامی زمین های روستای وهن‌آباد و اطراف آن را شامل می شود. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام بلور ایمانی

text: حمام بلور ایمانی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در ملایر، شمال خیابان شهیدطلوع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دبیرستان کزازی

text: دبیرستان کزازی (یا دبیرستان احمدیه) دبیرستانی پسرانه در کرمانشاه و مربوط به شئونات ملی بوده‌است. ساختمان این دبیرستان که در شرق مسجد جامع واقع شده، در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و هم‌اکنون از آن به عنوان موزۀ آموزش و پرورش استان کرمانشاه استفاده می‌شود.


title: دبیرستان کزازی

text: ساخت مدرسۀ کزازی از مدت‌ها پیش از آن‌که رضاخان به قدرت برسد و دولت اقدام به ساخت مدارس مدرن در سراسر کشور کند، از سوی سید حسین کزازی دنبال می‌شد. سید حسین کزازی برای ساخت یک مدرسۀ مدرن اقدام به جمع‌آوری اعانه و برگزاری تئاتر کرده‌بود، اما کمبود پول برای ساخت این مدرسه حل‌نشده باقی مانده‌بود. در نهایت با بازگشت وزیر فرهنگ وقت سلیمان‌میرزا اسکندری از هند، در روز ۲۸ بهمن ۱۲۹۹ (۱۷ فوریۀ ۱۹۲۱) کلنگ ساخت این مدرسه به زمین زده‌شد و کمیسیونی به ریاست اکبر صارم‌الدوله برای پیگیری ساخت آن تشکیل شد. با این حال کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹ سبب تعطیلی کار کمیسیون شد. کزازی به تلاش خود ادامه داد و یک سال بعد، در روز ۱۸ بهمن ۱۳۰۰ (۷ فوریۀ ۱۹۲۲) کمیسیون دیگری تشکیل داد و با جمع‌آوری اعانه و برگزاری تئاتر کوشید تا هزینۀ ساخت مدرسه را تأمین نماید. او در نهایت از احمد امیراحمدی که ار مقامات نظامی بود کمک خواست و بار دیگر در آبان ۱۳۰۱ (اکتبر یا نوامبر ۱۹۲۲) در منزل امیراحمدی کمیسیونی برای تأمین هزینۀ ساخت مدرسه تشکیل شد و ثروتمندان شهر وجوهی را پرداخت کرده و این بار بخش مهمی از عملیات ساختمانی مدرسه انجام شد.


title: دبیرستان کزازی

text: زمین مدرسه که به سبب مساعدت احمد امیراحمدی در ساخت آن "مدرسۀ‌احمدیه" نام گرفت، در ابتدا ۹ هزار متر مربع وسعت داشت، اما در دهۀ ۳۰ خورشیدی بخشی از ضلع شمالی حیاط را جدا کرده و مدرسۀ دیگری به نام دبیرستان شاهپور در آن تأسیس کردند و بدین ترتیب مساحت مدرسه به نصف کاهش پیدا کرد. همچنین قسمتی از ضلع شرقی حیاط مدرسه نیز در سال‌های پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ از آن جدا شده و ضمیمۀ مسجد جامع شیعۀ کرمانشاه شد.


title: دبیرستان کزازی

text: دبیرستان کزازی از سال ۱۳۰۷ فعالیت خود را آغاز کرد و تا چند سال پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ نیز دایر بود.


title: دبیرستان کزازی

text: در دهۀ ۱۳۲۰ خورشیدی محمد آهنچی برای نخستین بار یک تشک کشتی در سالن ورزش دبیرستان کزازی پهن کرد و کشتی مدرن را در کرمانشاه بنیانگذاری کرد. آهنچی همچنین عبدالحسین فعلی معروف به "حاج فَیلی" را که از مربیان مطرح ایران بود و در دوره‌ای هم مربیگری غلامرضا تختی را بر عهده داشت به کرمانشاه آورد تا بر روی تشک دبیرستان کزازی به آموزش فنون کشتی به جوانان کرمانشاه بپردازد.


title: دبیرستان کزازی

text: ساختمان مدرسه در ضلع جنوبی زمین مدرسه قرار گرفته و ساختمانی برون‌گرا است که تأثیر معماری اروپایی یا معماری روسی را نشان می‌دهد. نام طراح، معمار یا مهندس آن مشخص نیست.


title: دبیرستان کزازی

text: ساختمان دبیرستان کزازی از سال ۱۳۸۸ از سوی سازمان آموزش و پرورش استان کرمانشاه به موزهٔ آموزش و پرورش تبدیل شده‌است. این موزه از دو بخش اصلی تشکیل شده‌است: یک سالن چندمنظوره برای نمایش، سخنرانی و جلسات، و دیگر بخش اصلی موزه در دو طبقه که خودش بخش‌های فرعی دیگر را شامل می‌شود. طبقۀ اول به اسناد و تصاویر اختصاص پیدا کرده و تصاویری از هنرمندان فرهنگی، خیرین مدرسه‌ساز، فرهنگیان کشته‌شده در انقلاب ۱۳۵۷ و جنگ ایران و عراق، ورزشکاران، و نیز اشیایی همچون دوربین‌های عکاسی، دستگاه‌های تایپ و تکثیر، گرامافون‌های قدیمی و دستگاه‌های صحافی در آن در معرض نمایش گذاشته شده‌است. طبقۀ دوم نیز نمازخانه، آبدارخانه و سالن جلسات را شامل می‌شود.


title: دبیرستان کزازی

text: مسعود گلزاری در دهۀ ۱۳۴۰ مدتی در دبیرستان کزازی دبیر تاریخ بود و مدتی هم مدیریت این دبیرستان را بر عهده داشت.


title: چهارسوق و بازار شاهی یزد

text: چهار سوق و بازار شاهی یزد مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در یزد، انتهای خیابان مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه بی‌بی مریم

text: مقبره بی بی مریم (تم سنیتی) مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان قشم، روستای تم سنتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه تنگ ملغان

text: محوطه تنگ ملغان مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گچساران، روستای تلخاب شیرین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کول گان (کولغان)

text: محوطه کول گان (کولغان) در شمال شهر قشم، کنارجاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای گلشن (قزوین)

text: کاروانسرای گلشن در قزوین، خیابان امام خمینی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مجموعه حاج رئیس

text: مجموعه حاج رئیس مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، محله بهبهانیها، خیابان ساحلی، به فاصله ۶ متری دریا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع بفروئیه

text: مسجد جامع بفروئیه مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهرستان میبد، روستای بفروئیه، محله پایین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل خیری و محمدخان

text: پل خیری و محمدخان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گچساران، منطقه خیرآباد علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دبیرستان امام

text: دبیرستان امام مربوط به دوره پهلوی است و در همدان، خیابان میرزاده عشقی واقع شده. این اثر که در تاریخ با شمارهٔ ثبت۲۲۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده، یکی از قدیمی‌ترین مراکز آموزشی همدان با حدود ۸۵ سال قدمت می‌باشد. معمار این اثر نیکلای مارکف معمار روس تبار ایرانی است.


title: پل گاومیشان

text: پل گاومیشان یک پل باستانی مربوط به دوره ساسانیان است. این پل در فاصله ۱۰ کیلومتری شهر دره شهر در مرز بین دو استان لرستان و ایلام و بر روی رودخانه سیمره واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران استان ایلام به ثبت رسیده است. در سال ۱۳۹۹ یک لوح ثبتی مشترک به استان لرستان اهداء و این پل به نام لرستان و ایلام ثبت مشترک شده‌است. خاص‌ترین ویژگی‌های این پل، عرض دهانهٔ یکی از طاق‌های آن است که در معماری باستان، عریض‌ترین قلمداد می‌شود.


title: پل گاومیشان

text: مردم شهرستان دره‌شهر معتقدند این پل در این شهرستان قرار دارد. این در حالی است که وب‌سایت رسمی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران موقعیت این پل را در شهرستان پلدختر اعلام می‌کند اما این پل به دلیل قرار گرفتن در مرز دو استان لرستان و ایلام به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری استان ایلام نیز معرفی شده‌است.


title: پل گاومیشان

text: طول این پل که از بناهای دوره ساسانی است حدود ۱۷۵ متر و عرض گذر سطح پل نزدیک به ۸ متر و۲۰ سانتیمتر است و در حال حاضر دارای ۶ چشمه طاق می‌باشد. پهنای پاتاقها، یا حدفاصل چشمه از ۵/۲ تا ۲۵ متر متغیر است. عرض چشمه اصلی این پل حدود ۳۳ متر و ۷۰ سانتیمتر، دهانه پل گاومیشان با بیش از ۵۰ متر عرض بزرگترین دهانه پل کشور است. هر چند که یکی از این دهانه‌ها بعد از عقب‌نشینی سپاه ایران در جریان حمله اعراب به ایران تخریب شد. در مورد مصالح باید گفته که مصالح اصلی آن ملاط، آجر و سنگ تشکیل می‌دهند. معماری پاتاقها به سبک معماری ساسانی است اما در چشمه طاقها آثار مرمت دوره‌های صفوی و قاجار دیده می‌شود.


title: پل گاومیشان

text: اختلاف بر سر تملک پل گاومیشان میان استان ایلام و لرستان در سال ۱۳۸۴ عملیات مرمت و کاوش در این محوطه را متوقف گذاشت. تخریب در این پل ساسانی بحدی بود که فقط یک مرمت اضطراری می‌توانست آن را نجات دهد. در اواخر سال ۱۳۸۴ پنجاه میلیون تومان از محل اعتبارات ملی برای بازسازی و مرمت پل تاریخی «گاومیشان» در استان ایلام در اختیار اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری این استان قرار گرفت. نخستین فصل مرمت پل گاومیشان در سال ۱۳۸۷ به پایان رسید.


title: مجموعه تاریخی قاضی آران

text: مجموعه تاریخی قاضی آران واقع در آران و بیدگل، مربوط به دوره سلجوقیان است که در ۱۰ کیلومتری شمال شرق کاشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد جامع اردکان

text: مسجد جامع اردکان مربوط به دوره صفوی است و در اردکان، جنب کتابخانه عمومی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای خونسرخ

text: کاروانسرای خونسرخ مربوط به دوره صفوی است و در بندرعباس، جاده پالایشگاه، روبروی شهرک شهید رجائی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه پرتغالی‌ها (بندر کنگ)

text: قلعه پرتقالیهای کنگ مربوط به دوره صفوی است و در بندرلنگه، کنار دریا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کاروانسرای خرگوشی

text: کاروانسرای خرگوشی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اردکان، بخش ندوشن، بیابان خرگوشی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه گلبتان

text: خانه گلبتان یکی از بناهای بسیار زیبای دوره قاجاریه در بندر کنگ از توابع شهرستان بندر لنگه و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. این خانهٔ اثری دارای تعداد اتاق در پیرامون یک حیاط مرکزی و چند بادگیر است. طاق‌ها و گچبری‌های زیبای آن نمایانگر هنر استادکاران آن دوره می‌باشد. خانه گلبتان در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانهٔ اثری دارای تعداد اتاق در پیرامون یک حیاط مرکزی و چند بادگیر است . طاق‌ها و  گچبری‌های زیبای آن نمایانگر هنر استادکاران آن دوره می‌باشد.


title: خانه بستکی

text: خانه بستکی مربوط به دوره قاجار است و در بندرلنگه، جنب مخابرات ماکرویی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت گلشن

text: عمارت گلشن مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، خیابان ساحلی، محله بهبهانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: عمارت گلشن

text: این عمارت، بنایی تاریخی واقع در بخش مرکزی شهرستان بوشهر یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است.


title: عمارت گلشن

text: «عمارت گلشن» در منتهی الیه شمال شهر بوشهر، پشت اداره بندر در خیابان ساحلی واقع شده‌است. فاصله آن تا دریا فقط ۱۰ متر است. این عمارت تاریخی در یکی از محله‌های قدیمی بوشهر به نام محله بهبهانی قرار گرفته که اطراف آن ساختمان‌های بافت قدیم وجود دارد. واقع شدن این بنا در کنار ساحل باعث وزیدن نسیم دریا و باد شمال به داخل ساختمان می‌شود. قدمت این بنا به ۱۷۰ سال پیش می‌رسد، و مربوط به شخصی تاجر به نام آقای گلشن بوده و کاربری مسکونی – تجاری داشته، سپس توسط آقای مهربان خریداری شده‌است. عمارت متعلق به دورهٔ قاجاریه بوده و نوع معماری بیت میلانی است که در نوع خود منحصربه فرد است. ساختمان از سه طبقه تشکیل شده‌است. طبقه اول شامل آب‌انبار (برکه)، حمام، دست شویی، آشپزخانه و جای نگهداری خدمه و طبقات دوم و سوم جهت سکونت و پذیرایی و امور تجاری بوده‌است. عمارت گلشن از چهارطرف با پلکان حلزونی به پشت بام راه دارد. در طبقه سوم ضلع شمالی اتاقی ساخته نشده و این گوشه خالی است. این عمل به دلیل رساندن باد خنک شمال به داخل ساختمان بوده‌است. ساختمان دارای حیاط مرکزی و تمامی اتاق‌ها اطراف آن می‌باشند که همگی با درهای دو لنگه با هم اربتاط دارند. درب و پنجره‌ها از جنس چوب ساج و دریایی و پوشش سقف از چوب چندل (صندل) است. سیستم خنک‌کننده ساختمان وجود درهای متعدد است. بیش تر اتاق‌ها پنج دری هستند و بین آن‌ها راهرو وجود دارد. این بنا با مساحت ۱۲۳۰ متر، پهنای ۸۸۹ مترمربع و اعیان ۱۰۴۱ متر مربع در حال حاضر با کاربری اداری فرهنگی مورد استفاده می‌باشد و از سال ۱۳۶۵ تاکنون که توسط میراث فرهنگی خریداری شده مرتب مورد تعمیر قرار می‌گیرد. البته شکل اولیه ساختمان حفظ شده و فقظ مصالح پوسیده تعویض و مرمت شده و نمای بیرونی آن سفید کاری شده‌است.


title: حسینیه حاجیه آمنه

text: حسینیه حاجیه آمنه مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، ضلع غربی خیابان شهید مطهری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه آقا سید هاشم

text: حسینیه آقا سید هاشم مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان جمهوری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای خرانق

text: کاروانسرای خرانق مربوط به دوره قاجار است و در خرانق، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساختمان شهربانی ماکو

text: ساختمان شهربانی ماکو مربوط به دوره قاجار است و در ماکو، خیابان امام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساختمان بانک ملی

text: ساختمان بانک ملی مربوط به دوره قاجار است و در ماکو، خیابان بانک ملی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه سنگی جمال خان تیموری

text: خانه سنگی جمال خان تیموری مربوط به دوره قاجار است و در ماکو، خیابان امام بالاترازآموزش و پرورش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساختمان شیروخورشید

text: ساختمان شیروخورشید مربوط به دوره قاجار است و در ماکو، خیابان طالقانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه علی بیات ماکو

text: خانه علی بیات ماکو مربوط به دوره قاجار است و در ماکو، خیابان امیرکبیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساختمان قلعه جوق

text: ساختمان قلعه جوق مربوط به دوره قاجار است و در ماکو، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه صفر علی خان

text: خانه صفر علی خان مربوط به دوره قاجار است و در ماکو، خیابان طالقانی، جنب داروخانه بیات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای میرزا کاظم

text: کاروانسرای میرزا کاظم مربوط به دوره قاجار است و در همدان، سرای میرزاکاظم، شرق خیابان اکباتان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کلیسای حضرت مریم (همدان)

text: کلیسای حضرت مریم مربوط به دوره قاجار است و در همدان، خیابان اکباتان، ضلع شمال شرقی تپه هگمتانه، محله ارامنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کلیسای حضرت مریم (همدان)

text: در قسمت شرقی تپه هگمتانه همدان، در محلهٔ ارامنه، دو کلیسا وجود دارد. کلیسای قدیمی‌تر کلیسای گریگوری استپان و متعلق به مذهب ارتدکس است و کلیسای جدیدتر به نام کلیسای حضرت مریم به مذهب پروتستان تعلق دارد.


title: کلیسای مارگیورگیز، مریم

text: کلیسای مارگیورگیز، مریم مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اورمیه، روستای گل پرچین (گلپاشین) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه مغویه

text: قلعه مغویه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بندر لنگه، بندرمغویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت باغ سپهدار

text: عمارت باغ سپهدار کوشکی آجری در دو طبقه است که در خیابان فلسطین غربی و محوطه باغ تاریخی هزار جریب قرار دارد و در دوره قاجار ساخته شده‌است. عمارت باغ سپهدار قزوین، منسوب به محمدولی خان تنکابنی ملقب به سپهدار اعظم، شخصیت معروف دوره قاجاریه می‌باشد. این بنا ملهم از عمارت کلاه فرنگی (کاخ چهلستون) و مهمانخانه بزرگ قزوین بنا شده‌است. الگو برداری از دو بنای شاهانه و مجلل دوره‌های صفوی و قاجاریه نمایانگر طبع قدرت طلب سپهدار می‌باشد که برای نمایش اقتدار و جایگاه خود در قزوین ساخته شده‌است. تاریخ احداث آن را می‌توان به سال‌های ۱۳۲۳ تا ۱۳۲۷ هجری قمری نسبت داد.


title: عمارت باغ سپهدار

text: عمارت در جنگ جهانی اول مورد استفاده نظامیان روس و انگلیس قرار گرفت و چون محمد ولی خان تنکابنی به دولت بدهکاری مالیاتی پیدا کرد، این بنا مانند دیگر املاک ایشان به تصرف دولت درآمد. بنا به سبب عدم رسیدگی دچار آسیب گشت تا اینکه در سال ۱۳۳۵ مرمت شده و در اختیار اداره کشاورزی قرار گرفت و بعد در زمره آثار ملی به ثبت رسید.


title: عمارت باغ سپهدار

text: این عمارت به اوایل دوران پهلوی تعلق دارد. نمای ضلع شمالی این بنا رو به سمت خیابان فلسطین است. این عمارت شبیه کوشک ساخته شده وایوانی به صورت غلام گردشی دور آن قراردارد. درطبقه همکف این عمارت، یک راهرویاسالن مرکزی و تعدادی اتاق با کاربری خدماتی و در طبقه بالای آن یک تالار مستطیل شکل کشیده و تعدادی اتاق قرارگرفته‌است. ضلع شرقی وغربی این بنا دارای هفت ستون ودوستون مشترک در تقاطع اضلاع است و در اضلاع شمالی وجنوبی آن پنج ستون وجود دارد. همچنین کف عمارت اندکی بالاتر از کف حیاط قرارگرفته‌است.


title: عمارت باغ سپهدار

text: عمارت باغ سپهدار اکنون به صورت موزه کشاورزی مورد استفاده قرار گرفته می‌شود. برای فضاسازی و تجهیز این موزه که از مصوبات سفر سوم هیئت دولت به قزوین است، با مشارکت اداره کل میراث فرهنگی و سازمان جهاد کشاورزی استان قزوین، هفت میلیارد ریال اعتبار هزینه شده‌است. در موزه کشاورزی قزوین ابزار و ادوات قدیمی کشاورزی از جمله سم پاشی، گاوآهن، خرمن کوب، ترازو، حوزهای سنگی جهت آبش خور چهار پایان در باغستان‌های سنتی، انواع داس، اره، ظروف مسی، کوزه‌های سفالی، قفل و شیرآلات و سنگ‌های آسیاب در فضای تاریخی و زیبا در معرض دید عموم قرار گرفته‌است.


title: عمارت باغ سپهدار

text: باغ سپهدار مربوط به اواخر دوره قاجاریه است و در قزوین، انتهای خیابان فلسطین غربی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه باستانی مافین‌آباد

text: تپه باستانی مافین‌آباد با قدمت هزاره چهارم (پیش از میلاد)، هزاره پنجم (پیش از میلاد) به شمارهٔ ثبت ۲۲۳۵ در تاریخ ۱۳۷۷/۱۲/۰۳ به ثبت آثار ملی ایران رسید. این تپه در شهرستان اسلامشهر، بخش مرکزی، و در جنوب شهرک قائمیه قرار دارد.


title: تپه‌های سه‌گانه موسی روانسر

text: تپه‌های سه‌گانه موسی روانسر مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرمانشاه، ابتدای جاده روانسر، جنوب جاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه باکوچی

text: خانه باکوچی مربوط به دوره زند - دوره قاجار است و در کاشان، محله سلطان امیراحمد، حدفاصل قلعه جلالی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه پیرنجم‌الدین

text: آرامگاه پیر نجم الدین مربوط به دوره سلجوقیان - دوره ایلخانی است و در سمنان، مجاور دروازه قدیم خراسان، در وسط میدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه بیرم‌آباد

text: مجموعه بیرم آباد مربوط به دوره صفوی است و در کرمان، قسمت شرقی شهر، حد جنوبی کوه‌های شرقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه نصر

text: منزل نصر مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله سنگ سیاه کوچه عظیمی مجاور منزل عدلو واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه صدر جهرمی

text: محوطه صدر جهرمی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله گودعربان، مجاوربازارحاجی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کتیبه‌های مشروطیت پیر غار

text: کتیبه‌های مشروطیت پیر غار، مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان فارسان، روستای ده چشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کتیبه‌های مشروطیت پیر غار

text: سنگ نوشته‌های دوره مشروطیت، به دستور خسروخان سردار ظفر، سردار اسعد بختیاری و سردار اسعد سوم بختیاری، مقارن با جنگ جهانی اول بر روی یک تخته سنگ در کوهپایه‌ای از رشته کوه زاگرس حک شد. این کتیبه شرح فعالیتهای مجاهدین بختیاری، برای مبارزه با استبداد محمد علی شاه قاجار است. این سنگ نوشته‌ها علاوه بر شرح وقایع مربوط به فتح اصفهان و تهران و همراهی مجاهدان بختیاری با نهضت مشروطه خواه روحانیت اصفهان به رهبری آیت الله نورالله اصفهانی، مبین جریان‌های فکری سیاسی و اجتماعی حاکم بر جنوب غربی ایران مقارن با اعاده مشروطه دوم و سقوط استبداد صغیر است.


title: مسجد جامع عقدا

text: مسجد جامع عقدا مربوط به دوره قاجار -قرن ۹ ه.ق است و در شهرستان اردکان، بخش عقداء، مجاورت حسینیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه خراسانی

text: خانه خراسانی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در گرگان، محله سرچشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه کبیر

text: خانه کبیر مربوط به اواخر دوره قاجار است و در گرگان، محله دوشنبه‌ای، بافت قدیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خله کوه

text: تپه خله کوه مربوط به اواخر هزاره ۵ قبل از میلاد است و در تاکستان، محصوردربافت قدیم شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع ساری

text: مسجد جامع ساری مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام - دوره قاجار است و در ساری، محله چناربن، داخل بازار نرگسیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد جامع ساری

text: بنای کنونی مسجد جامع ساری حاصل بازسازی‌های مکرر در دوران قاجاریه و پهلوی است؛ ولی در میزان قدمت و بنیان‌گذار آن اختلافاتی وجود دارد. در کنار این مسجد دو مدرسه علمیه شیعی بنا شده است.


title: مسجد جامع ساری

text: داستانی مبنی بر ساخت این مسجد بر روی ویرانه‌های یک آتشکده وجود دارد.


title: مسجد جامع ساری

text: تا قبل ورود به اسلام ،آتشکده و محل پرستش آیین زرتشتی این دیار بود. تا این که با ورود سادات و پناهندگی سیاسی و آزادی تبلیغ دینی به نمایندگی ملا مجدالدین در زمان امامت جعفر صادق و به پادشاهی حکومت باستانی اسپهبد خورشید در طبرستان ، و مسلمان شدن مردم این دیار به مذهب تشیع به مسجد تغییر کاربری می دهد. بررسی منابع نشان می دهد که این بنا قدیمی ترین مسجد مازندران است. ابوالخصیب نخستین حاکم عرب در طبرستان بود که به فرمان منصور دومین خلیفه عباسی در سال ۱۴۴ هـ.ق در ساری مستقر شد. بنای مسجد جامع را با تغییر بنای آتشکده ساری، به ابوالخصیب نسبت میدهند.


title: مسجد جامع ساری

text: از آثار قدیمی مسجد چیزی باقی نمانده است و در حال حاضر شامل حیاطی چهار گوشه، ایوان ضلع جنوبی با دو مناره آجری چهار گوشه با سقف سفالپوش در بالای آن، شبستانهای شرقی و غربی، سه محراب و دو ورودی غربی و شمالی است. محراب اصلی در ایوان ضلع جنوبی و دو محراب نیز در دو سوی ایوان و مرتبط با شبستانهای غربی و شرقی ساخته شده است. کاشیهای سردر ایوان با معرق تزیین شده و کتیبه کوفی بر سر در نصب شده است. سقف گنبدی ورودی شمالی دارای تزیینات رسمی بندی است.


title: مسجد جامع ساری

text: کف حیاط با طرحهای زیبای آجری مفروش است و حوض بزرگی در ضلع شمالی حیاط قرار دارد. سکوی بزرگی نیز برای نمازگزاران در میان حیاط ساخته اند. بام بنا تمامی سفالپوش است. در طول تاریخ شهر ساری و منجمله بنای مسجد جامع آن بارها و بارها ویران شد و از نو، شهر ساری و مسجد را بنا کردند. بنای فعلی مسجد جامع ساری مربوط به دوره قاجار است. در تأیید این گفتار، در کتاب تاریخ طبرستان ابن اسفندیار میخوانیم: «و در این سال (۳۲۶یا ۳۲۷) آب در ساری افتاد و جمله ساری را خراب کرد و بنیادی که پیش از آن بود هیچ بر جای نگذاشت و مردم ساری جمله به پای کوهستان شدند تا خدای تعالی آب به قرار آورد.» و نیز در حوالی سال ۵۴۰ تا ۵۶۷ سردار خوارزمشاهیان از خراسان به مازندران حمله کرد و... باز هم از تاریخ طبرستان: «به ساری آمد و کشتار کرد و خراب کرد و آتش زد واز هیچ بنیاد از مسجد و گورخانه ها نگذشت و به ساری چندان عمارت نبود که سایه ای در او افکند...}»


title: مسجد جامع ساری

text: مدیریت مسجد جامع ساری با اداره کل اوقاف و امور خیریه مازندران است. در حال حاضر امور مذهبی این مسجد توسط شش امام جماعت اداره می شود. طی سالیان گذشته همواره روحانیون سرشناس شهر و استان در این مسجد اقامه نماز می کردند. آیت‌الله رضا قیومی (بانی مجالس خانگی قرائت قرآن و اقامه نماز در مدارس ساری)، آیت‌الله سعادت ساروی، آیت‌الله صدوقی از جمله امامان جماعت این مسجد بودند.


title: مسجد جامع ساری

text: این مسجد که از زیباترین مساجد قدیمی ایران بود در روز پنجشنبه ۲۱ تیرماه ۱۳۹۷ در آتش سوخت. به گفته شاهدان، این آتش سوزی بر اثر اتصالات برق آغاز شده بود. در این آتش سوزی، بخش عمده ای از آن از بین رفت. بازسازی این مسجد با مشارکت مدیریت استان، وزارت راه و شهرسازی، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و اوقاف و امور خیریه مازندران و با فعالیت شهرداری ساری در مرداد ماه ١٣٩٨ به پایان رسیده است.


title: آب‌انبار سید فتح الدین رضا

text: آب‌انبار سید فتح الدین رضا مربوط به دوره پهلوی است و در یزد، خیابان امام خمینی، کوچه مالمیر، کوچه شهید بافی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل جهان‌آباد فامنین

text: پل جهان‌آباد فامنین مربوط به دوره صفوی بوده و در شهرستان فامنین، ۶ کیلومتری جنوب فامنین واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تکیه زاغرم شهر تفرش

text: تکیه زاغرم شهر تفرش مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در تفرش، داخل شهر، محله زاغرم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای گلو سفته

text: کاروانسرای گلو سفته مربوط به دوره قاجار است و در ۳۰ کیلومتری بردسیر، درمسیرجاده بردسیربه سیرجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای خانه سرخ

text: کاروانسرای خانه سرخ مربوط به دوره قاجار است و در ۶۰ کیلومتری شمال شرق سیرجان در مسیر جاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه آقا محسن اراکی

text: آرامگاه آقا محسن اراکی مربوط به دوره قاجار است و در اراک، یکی ازدروازه قدیمی شهر، دروازه شهر جرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: باغ و سفارت انگلستان

text: باغ و سفارت انگلیس مربوط به دوره قاجار است و در تهران، گوشه شمال غربی تقاطع خیابان فردوسی وجمهوری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع خمین

text: مسجد جامع خمین مربوط به دوره قاجار است و در خمین، در همسایگی بازار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بازار شاهرود

text: مجموعه بازار شاهرود مربوط به دوره قاجار است و در شاهرود، بافت قدیم شهر واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بازار شاهرود

text: . این بازار در شاهرود اکنون با نام (بازار سر پوشیده شاهرود) شناخته میشود. شاهرود به خاطر موقعيت نظامي خود، در زمان فتحعلي شاه قاجار رونق اساسي يافت، چند كاروانسراي بزرگ در آن ساخته شد و چندين كمپاني روسي در اين شهر تأسيس شدند. سپس بازرگانان اناركي و يزدي به اين شهر آمدند و ساكن آن شدند و شاهرود، مركز صادرات ايران به روسيه شد. اقليت هاي مذهبي از جمله ارامنه رسي همزمان در شهر اقامت گزيدند و به سرعت، قلعه اي بر قلعه قبلي شهر اضافه شد و بازاري جديد نيز به بازار قديمي شهر به نام بازار قلعه نو افزوده شد. بازار شاهرود اين بازار در مركز شهر شاهرود قرار دارد و قدمت احداث آن به دوره قاجار مي رسد. مجموعه بازار شاهرود از زمان ساخت تا كنون همواره توسعه يافته و بخش هاي جديدي به آن الحاق شده است.در بدنه بازار بناهايي چون كاروانسرا، بارانداز، مسجد و گرمابه تعبيه شده است. بازار شاهرود از دو راسته اصلي به نام' راسته بازار' و 'بازار اناركي ها' تشكيل شده و داراي پنج ورودي اصلي است. اولی روبروی خیابان شبدری، ورودی دوم از ابتدای خیابان شهید صدوقی نبش میدان جمهوری اسلامی به نام راسته بازار انارکی ها و سوم از خیابان فردوسی روبروی پاساژ محمدی به نام راسته بازار قلعه نو. نوع معماری بازار کویری بوده که بصورت سرپوشیده و گنبدی شکل است که باعث شده دمای بیرون و داخل بازار محسوس باشد. اين مجموعه با مساحتي بالغ بر 18 هزار متر مربع داراي بيش از 250 باب مغازه است. شالوده اصلي بازار خشت خام است و پوشش گنبد ها از خشت و آجر است كه با چهار فرم مختلف اجرا شده است. لازم به ذكر است بخش هايي از گنبدها و گرمابه وجداره بازار اصلي در سال هاي گذشته مرمت شده است. اين بنا به شماره 2285 در فهرست آثار ملي ايران بهبت رسيده است. البته در گذشته شاهرود داراي بازار تاريخي در بافت قديم شهر (محله بيدآباد) بوده است كه باتوسعه شهر، بازار قديم از بين رفته است.


title: بازار شاهرود

text: هم اکنون نیز در اکثر غرفه های آن فعالیت اقتصادی یافت می شود.


title: اتاق آئینه شهرکرد

text: اتاق آئینه شهرکرد مربوط به دوره قاجار است و در مرکز شهرکرد، خیابان ولی عصر شمالی واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد حاج باقر

text: مسجد حاج باقر مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله سردزک، به فاصله کمی تا شاهچراغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد امام علی (شیراز)

text: مسجد امام علی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله سنگ سیاه، داخل بازارچه حاج زینل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار رشتی عقدا

text: آب‌انبار رشتی عقدا مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اردکان برکنار راه اصلی ورودی عقدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای رشتی

text: کاروانسرای رشتی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اردکان، کنارراه اصلی ورودی عقداء واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه یوسف‌خان امیر مجاهد

text: قلعه یوسف‌خان امیر مجاهد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهرکرد، روستای شمس‌آباد واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه آق اولرتالش (خانه‌های سفید)

text: مجموعه آق اولرتالش (خانه‌های سفید) مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان طوالش، روستای آق اولر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چهارطاقی سیم بند

text: چهار طاقی سیم بند مربوط به احتمالاً دوره ساسانیان -صدر اسلام است و در شهرستان مسجدسلیمان، روستای سیم بند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد مصلی عتیق

text: مسجد مصلی عتیق مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در یزد، محله مصلی عتیق (گودال مصلی) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عصارخانه حاج حسین صالحی

text: عصار خانه حاج سیدحسین صالحی، مربوط به دوره معاصر است و در فرخ‌شهر واقع در شهرستان شهرکرد قرار دارد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار گلشن

text: آب‌انبار گلشن مربوط به دوره معاصر است و در یزد، خیابان دهم فروردین، محله پنبه کاران، کوی محمدی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه سمیران

text: مجموعه سمیران مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای بهرام آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه کوچک

text: آرامگاه کوچک مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای بهرام آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه ساسان

text: آرامگاه بزرگ (قلعه ساسان) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای بهرام آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه شقاقی

text: خانه مرحوم دکترسیاوش شقاقی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در تهران، خیابان سعدی، شهید قائدی، هدایت سابق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده جعفر (یزد)

text: امامزاده جعفر مربوط به ساخت ۴۲۴–۱۰۸۳ تعمیر است و در یزد، بلوارامامزاده جعفر، محله مصلی عتیق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه شیخ حاج محمد ابونجم

text: بقعه شیخ حاج محمد ابونجم مربوط به سدهٔ ۷ ه.ق است و در خنج، محله حاج شیخ محمدابونجم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سردر مسجد جامع خنج

text: سر در مسجد جامع خنج مربوط به سدهٔ ۷ تا ۸ ه.ق است و در خنج، محله حاج محمدابونجم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: شهر قدیم آمل

text: شهر قدیم آمل مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام و بعد اسلام است و در آمل، محله پائین بازار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه مستوفی

text: خانه مستوفی مربوط به دوره قاجار است و در شوشتر، میدان باطنی، جنب مسجد مستوفی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. موزه خانه مستوفی که شامل آثار قدیمی از دوران باستان تا دوره قاجار است در شبستان این خانه تاریخی قرار دارد.


title: خانه مستوفی

text: مجموعه پردیس مستوفی شوشتر از سوی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو) به عنوان مرکز پایگاه اطلاع‌رسانی میراث فرهنگی و گردشگری شوشتر تعیین شده‌است.


title: خانه مستوفی

text: با تصمیم سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و به منظور درآمد زایی میراث فرهنگی، طبقه همکف این بنا به عنوان رستوران سنتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.


title: محوطه سنگ‌نگاره‌های کوه ارنان

text: محوطه سنگ نگاره‌های کوه ارنان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مهریز، روستای ارنان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سد پناهکندی

text: سد پناهکندی مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان ماکو، روستای پناه کندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه شیخ اباصلت

text: مقبره شیخ اباصلت مربوط به دوره صفوی است و در قم، خیابان آذرمحله مسجدجامع، کوچه مسجدجامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده خمره

text: امامزاده خمره مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در قم، خیابان آذر، مقابل میدان کهنه، کوچه شاه حمزه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت امیریه

text: عمارت امیریه مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، خیابان ساحلی، پارک خلیج فارس، محله کوتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این عمارت، واقع در بخش مرکزی شهرستان بوشهر یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است.


title: عمارت امیریه

text: در سال ۱۳۷۶ خ. به پیشنهاد اداره میراث فرهنگی و بنیاد ایران‌شناسی، عمارت امیریه به موزه مردم‌شناسی بوشهر تبدیل شد. عبدالکریم مشایخی در مقالهٔ خود به مناسبت افتتاح موزه مردم‌شناسی بوشهر (عمارت امیریه) در سال ۱۳۷۸خ. می‌نویسد: «یکی از زیباترین بناهای تاریخی بوشهر، عمارت امیریه می‌باشد که در سال ۱۳۱۷ ه.ق به همت احمد خان دریابیگی حکمران کل بنادر و جزایر خلیج فارس احداث گردید. این عمارت، دارالحکومه بوشهر بوده که بعد از تخریب بنای «چهاربرج» که امروزه اداره گمرک بوشهر در آنجا مستقر است، زمین آن از تاجر بوشهری به نام جمشیدیان خریداری شده و تا سال ۱۳۱۹ ه.ق تکمیل گردیده‌است.»


title: عمارت امیریه

text: سدیدالسلطنه کبابی درباره موقعیت جغرافیایی این عمارت می‌نویسد: «مغرب آن محله‌ای نیست و دریاست و مشرق آن محله عرب‌ها و شمال محله یهودی‌ها و جنوب محله کوتی است»


title: عمارت امیریه

text: در مورد ساختار و هنر به کار رفته در این عمارت آمده‌است: «عمده مصالح تشکیل دهنده این بنا سنگ‌های مرجانی، گچ و چوب ساج می‌باشد که به منظور جلوگیری از نفوذ رطوبت به دلیل نزدیکی به دریا و موریانه نخست اطراف ستونها را با بند کمال (کنبال) که از الیاف درخت نارگیل درست می‌شود می‌پیچانده‌اند و سپس روی پوست مزبور با گچ تزئین داده‌اند.»


title: عمارت امیریه

text: برخی به اشتباه ساخت عمارت امیریه را به سید حسین بلدیه نسبت می‌دهند در حالیکه سید حسین بلدیه در زمان رضاشاه شهردار بوشهر بوده‌است و ساختمان عمارت امیریه در سال ۱۳۱۹ ق یعنی ۲۵ سال قبل از پادشاهی رضاشاه به پایان رسیده‌است. در این مورد آمده‌است: «عمارت امیریه در اوایل حکومت رضاشاه به عنوان ساختمان بلدیه (شهرداری) منظور گردید، و شهردار وقت بوشهر سید حسین سیادت که به سید حسین بلدیه مشهور شده، در آن انجام وظیفه می‌کرد.»


title: عمارت امیریه

text: این بنا از دو طبقه تشکیل شده‌است. در جلو ساختمان ایوانی بزرگ وجود دارد که دارای دو درگاه ورودی است و در طبقه بالا بالکنی با جنس چوب است. وسط دو درگاه ورودی از داخل ساختمان اتاق بزرگ در دو طبقه درست شده‌است که احتمالاً برای پذیرایی یا کنفرانس بوده و دارای چشم‌اندازی زیبا به بیرون و منظره دریا می‌باشد. ساختمان دارای حیاط مرکزی و تمامی اتاق‌ها دورتادور واقع شده‌اند که در هر طبقه ده اتاق وجود دارد. در گوشه خاوری راه پله‌ای برای رفتن به پشت بام ساخته شده‌است. جنس درها و پنجره‌ها از چوب ساج بوده و حفاظ آن‌ها در جلو می‌باشد. درها دو لنگه و دارای نقش و نگار هستند. ورودی عمارت دارای چشم‌اندازی بسیار زیباست و پوشش سقف از چوب صندل یا چندل است (نوعی چوب مخصوص که از هندوستان و مومباسا می‌آورده‌اند). ستونها جلو ساختمان نیز از جنس چوب ساج است. در جهت جلوگیری از نفوذ رطوبت (به دلیل نزدیکی به دریا) و موریانه نخست اطراف ستون‌ها را با بند کنبال یا «کومبار» که از پوست درخت نارگیل درست می‌شود پیچانده و سپس روی آن را با گچ تزیین کرده‌اند. چوب‌های کنده کاری به کار رفته در طارمه و نقوش در و پنجره‌ها، گچبری سردرها، کنده کاری و گوه‌های برنجی به کار رفته در درگاه ورودی از عوامل تزیینی بنا هستند. این بنا هم‌اکنون موزه مردم‌شناسی است. ساختمان توسط شهرداری بوشهر در سال ۱۳۷۸ مرمت و تعمیر شده‌است.


title: خانه حاج قربان (مجمع رزمند)

text: خانه حاج قربان (مجمع رزمند) مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، محله پشت مشهد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه منصورآباد (اورتا قلعه)

text: تپه منصورآباد (اورتا قلعه) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رزن، روستای منصورآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه مهرپادین مهریز

text: مجموعه مهرپادین مهریز مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در مهریز، مجاور خیابان انقلاب، حدفاصل خیابان سیدمصطفی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مجموعه تاریخی مهرپادین مهریز شامل قلعه، مسجد جامع (زمستانه و تابستانه)، حسینیه، امامزاده، آب انبار، حمام، بازارچه و خونه‌های قدیمی خشتی با نورگیرهای زیبا و بادگیرهای بلند بالا می‌شود. قدیمی‌ترین بخش محله و مجموعه مهرپادین متعلق به قرن هشتم هجری قمری است.


title: کاروانسرای کهورستان

text: کاروانسرای کهورستان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان خمیر، مسیرجاده بندر لنگه به بندرعباس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای تقی‌خانی

text: کاروانسرای تقی خانی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان خمیر، مسیرجاده بندرلنگه به بندرعباس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد چهل‌ستون سمنان

text: مسجدجامع ومسجدچهل ستون مربوط به دوره صفوی - دوره زند است و در سرخه، خیابان محرم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای گچین

text: کاروانسرای گچین مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بندرعباس، مسیرجاده بندرلنگه به بندرعباس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه امام (شاه ولی)

text: مجموعه تاریخی شاه نعمت‌الله ولی (امام) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در تفت، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مجموعه شاه‌ولی شامل حسینیه، مسجد، بقعه شاه خلیل ثانی (موزه مردم‌شناسی تفت)، زورخانه، مدرسه، بازار، میدان، آب‌انبار و نخل می باشد و یکی از مهم ترین جاذبه های گردشگری تفت است.


title: تون

text: شهر تاریخی تون، از شهرهای بزرگ سرزمین خراسان محسوب می‌شده که دارای پنج دروازه بوده و به عنوان یکی از بزرگ‌ترین شهرهای حکومتی نقش مهمی در اقتصاد منطقه داشته‌است. شهر تاریخی تون در جنوب غربی شهر فردوس امروزی قرار گرفته‌است.


title: تون

text: حسن پیرنیا، در کتاب تاریخ ایران باستان، به اولین اشاره‌های تاریخی به منطقه‌ای که تون در آن واقع است می‌پردازد و می‌گوید: «از منطقه‌ای که تون در آن واقع شده‌است، در کتیبه داریوش با عنوان استاگارتیه یاد شده که نویسندگان قدیم ساکارتیا ضبط کرده‌اند.» این منطقه ابتدا زیر نفوذ مادها بوده و پس از عصر سلوکیان هم از طرف جنوب سرزمین پارت را محدود می‌کرده و جز قسمت تون و طبس، بقیه نواحی آن کویر خشک و بی‌آب و علف بوده‌است. هردوت، مردمان این ناحیه را طایفه‌ای از پارسی‌ها می‌داند و می‌گوید که به زبان پارسی سخن می‌گفتند و از راه شکار گورخر و غزال روزگار می‌گذراندند.


title: تون

text: این شهر در متون قدیمی اغلب به نام بلده طیبه تون و در مکاتبات دوره صفویه، به نام دارالمؤمنین تون نامیده شده‌است.


title: تون

text: دلایل و شواهد تاریخی نشان می‌دهد که در گذشته‌های دور که تون اهمیت و اعتباری تاریخی و جمعیتی داشته، به ویژه تا دوران اقتدار اسماعیلیه و حتی سده‌های پس از آن، به ولایت قهستان تعلق داشته‌است. ایالت تون یکی از مناطق قهستان بوده که بعد از الموت، دومین مرکز مهم فرقه اسماعیلیه بوده و تا حمله مغول دوام داشته‌است.


title: تون

text: جیهانی در اشکال‌العالم «تون را به عنوان شهری آباد و بزرگ یاد کرده‌است». از آن به بعد نام تون به مناسبت‌های مختلف در متون و سفرنامه‌ها دیده شده و اغلب از آن به عنوان شهری بزرگ و آباد نام برده شده‌است.


title: تون

text: مقدسی جغرافیدانان قرن چهارم دربارهٔ شهر تون می‌نویسد:


title: تون

text: ناصرخسرو قبادیانی، در سدهٔ پنجم هجری، خبر از وجود چهارصد کارگاه زیلوبافی در شهر تون داده‌است:


title: تون

text: در بسیاری از دوره‌های زمانی، تون در کنار قائن، یکی از دو شهر مهم و بزرگ ولایت قهستان بوده و نامش را همراه قائن و گاه در ترکیب با آن، به صورت «تونوکین» (تون و قاین) به جای قهستان به کار می‌برده‌اند. مارکوپولو نیز در سفرنامه خود، از منطقهٔ قهستان با نام "تونوکین" (Tunocain) یاد کرده که اشاره به تون و قاین دو شهر بزرگ این بلاد داشته‌است. در دوره‌های اخیر که قائن اهمیت پیشین خود را از دست داده بود، تون به همراه طبس منطقه واحدی را تشکیل داده و عبارت تون و طبس جای تون و قائن را گرفت. حمدالله مستوفی در نزهةالقلوب در مورد تون گفته‌است: این شهر دارای ارگی بزرگ بود که ساخت آن را به عمرو لیث صفاری نسبت می‌دهند. در دوره صفویه و در زمان پادشاهی شاه تهماسب اول این ارگ مرمت گردید.


title: تون

text: تون که در دورهٔ صفویه به خوبی رشد کرده بود، در قحطی قرن یازده بیشتر جمعیت خود را از دست داد.


title: تون

text: در اواخر حکومت شاهان صفوی تون مرکز حکومت ملک محمود سیستانی شد. ملک نامه‌ای برای شاه صفوی فرستاد و خواست در خدمت او باشد و با افغان‌ها مقابله کند ولی درباریان به شاه از شوکت ملک محمود بیم دادند و در آنجا سرودند:


title: تون

text: این شهر در سال ۱۳۰۸ خورشیدی، با تصویب هیئت دولت وقت از تون به فردوس تغییر نام داد. پس از زمین‌لرزه سال ۱۳۴۷، شهر جدید فردوس در شمال شرقی شهر قدیمی تخریب‌شده ساخته شد و پس از آن، اهالی فردوس، بقایای شهر تاریخی تون را با عنوان "شهر کهنه" اطلاق می‌کردند.


title: تون

text: تون، در «معجم‌البلدان»، سفیدی روی ناخن، در «برهان قاطع»، گلخن حمام، در «مؤیدالفضلا»، جامه شبروی، در «مجمع‌اللغات»، حمام و در «فرهنگ نظام»، خزانه و گنجینه معنی شده‌است. اما به دلیل مجاورت با طبس که به معنی چشمه آبگرم است، باید مفهوم سرزمین گرم را داشته باشد.


title: تون

text: بنابر یک قول دیگر، نام تون در زمان ایران باستان، «تابان» بوده‌است که پس از حمله اعراب در زبان عربی تغییر شکل یافته و به صورت تون درآمده‌است. بر طبق این قول، تابان و تابش که امروزه به نام تون و طبس شناخته می‌شوند، هر دو از شهرهای کهن ایران به‌شمار می‌روند.


title: تون

text: کلمه تون به لغت اوستایی به معنی توانا و شایسته‌است. نامی که پیرنیا به صورت استاگرتیا برای آن ذکر می‌نماید به معنی نیرومند و پایدار ساخته شده‌است. کلمه تون همچنین به معنی گارگاه بافندگی است.


title: تون

text: بررسی‌های باستان‌شناسی و وجود محوطه‌ها و تپه‌های باستانی، رونق این ناحیه را تا پیش از اسلام به‌خصوص در عصر تاریخی به اثبات رسانده‌است. قدیمی‌ترین آثار یافت‌شده در تون توسط باستان‌شناسان میراث فرهنگی خراسان، مربوط به هزاره سوم پیش از میلاد است آثاری نیز از دوره اشکانی و ساسانی و دوران‌های تاریخی پس از اسلام بدست آمده‌است که تداوم حیات طولانی در این شهر را نشان می‌دهد.


title: تون

text: قبل از زمین‌لرزهٔ شهریور ۱۳۴۷، شهر تون دارای ۵ محله به نام‌های سادات، سردشت، تالار، میدان و کورگواه بود.


title: تون

text: محلهٔ سادات در جنوب غربی شهر، محلهٔ تالار در شمال شرقی، محلهٔ میدان در مرکز و شرق، محلهٔ کورگواه در جنوب و جنوب شرقی و محلهٔ سردشت در شمال غربی شهر تون قرار داشتند. بازار شهر، مسجد جامع، مدرسه علمیه و مزار امام‌زادگان در محلهٔ میدان قرار داشتند.


title: تون

text: همچنین تون دارای ۵ دروازه به نام‌های دروازه میدان، دروازه قاین، دروازه طبس، دروازه ملک و دروازه سرخ کوه بود.


title: تون

text: پس از زمین‌لرزهٔ سال ۱۳۴۷، شهر در مجاورت شهر قبلی ساخته شد و محله‌های سابق در هم آمیخت.


title: تون

text: تون پس از الموت مهمترین مرکز اسماعیلیه در قهستان بوده و قلاعی مستحکم داشته‌است.


title: تون

text: ابن اثیر در کتاب الکامل فی التاریخ می‌نویسد:


title: تون

text: عطاملک جوینی در تاریخ جهانگشای می‌نویسد:


title: تون

text: مردم شهر تون در حمله مغول قتل‌عام شدند و چهل هزار نفر از اسماعیلیه در تون کشته شدند به‌طوری‌که از کشته‌ها پشته و تپه ساخته شده و روی آن تپه، تخت هلاکوخان قرار داده شده‌است. این تپه که به «تخت هلاکو» معروف شده بود


title: تون

text: عطاملک جوینی در تاریخ جهان‌گشای دربارهٔ این قلعه می‌گوید: این قلعه در ۶ حصار مختلف ساخته شده و مرکز فرماندهی در طبقه ششم و در نوک قلعه قرار دارد. طبقات دیگر آن دارای دروازه‌های ورودی از جهات مختلف، محل نگهداری آذوقه، اسلحه‌خانه، اصطبل، آب‌انبار، برج و بارو و حمام و تالارها و سربازخانه هستند. ارتفاع برج‌ها حدود ۵ متر بوده و تمام آنها به کمک سنگ‌های لاشه و ملات گچ و ساروج ساخته شده‌اند. این قلعه دارای تونلی آجری است که به قلعه دختر، یکی دیگر از قلعه‌های تاریخی اسماعیلیان، متصل است و این راه زیرزمینی این دو قلعه را به وسیله یک راه زیرزمینی دیگر به وسط شهر تاریخی تون متصل می‌کند. در داخل این تونل زیرزمینی که پس از زمین‌لرزهٔ سال ۱۳۴۷ کشف شد، اجساد بسیاری از مردگان یافت شد که در کنار هم در داخل این تونل چیده شده و دارای کفن‌هایی با آثار اسلامی و آیات قرآن بودند. قلعه دختر ، قلعه‌ای به‌جای مانده از اسماعیلیان و مربوط به سده‌های پنجم و ششم هجری قمری است که در ۸ کیلومتری شمال غرب فردوس این قلعه بر بالای کوهی ساخته شده‌است که اهالی روستای حسن‌آباد آن را "قلعه دختر" می‌نامند. این قلعه، دارای چند حصارسنگی است و در آن آثاری از حمام و برج و بارو و میخ‌های بزرگ آهنی مشاهده می‌شود. این قلعه دارای تونلی آجری است که به کوه قلعه، یکی دیگر از قلعه‌های تاریخی اسماعیلیان، متصل است و این راه زیرزمینی این دو قلعه را به وسیله یک راه زیرزمینی دیگر به وسط شهر تاریخی تون متصل می‌کند. در داخل این تونل زیرزمینی که پس از زمین‌لرزهٔ سال ۱۳۴۷ کشف شد، اجساد بسیاری از مردگان یافت شد که در کنار هم در داخل این تونل چیده شده و دارای کفن‌هایی با آثار اسلامی و آیات قرآن بودند.


title: تون

text: شهر تاریخی تون دربردارندهٔ چندین اثر تاریخی است از جمله:شهر تون، در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: ساختمان دارائی (بنا و باغ)

text: ساختمان دارائی (بنا و باغ) مربوط به دوره پهلوی اول است و در زنجان، شمال سبزه میدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.این ساختمان در حال حاضر موزه صنایع دستی می‌باشد.


title: قلعه خورمیز

text: قلعه خورمیز مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مهریز، روستای خورمیز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه توزنده جان

text: قلعه توزنده جان مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نیشابور، روستای طاغنکوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده علی بن جعفر (سمنان)

text: امامزاده علی بن جعفر مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در سمنان، باغ فیض واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.