title: شهرداری قزوین

text: انجمن مزبور از میان اصناف شهر برگزیده شد که افرادی چون: صدر الاسلام، حاج محمد حسن شاهرودی، حاج سید موسی بزاز و حاج سید میرزای عطار در آن عضویت داشتند. ریاست این انجمن به عهده صدرالعلماء، فرزند میرزا علی اکبر قرار گرفت. میرزا حسین صالحی ملقب به صدرالعلماء نوه محمدصالح برغانی قزوینی بنیانگذار مدرسه صالحیه بود. او در همین مدرسه و بعد در زمینه‌های اصول، فقه، حکمت و مقدمات ریاضی به تحصیل پرداخت. به اعتباری می‌توان صدرالعلماء را نخستین شهردار قزوین به‌شمار آورد که از سوی مردم شهر به این سمت برگزیده شده بود.


title: امامزادگان حلیمه و حکیمه خاتون

text: امامزادگان حلیمه و حکیمه خاتون مشهور به امامزاده دو خاتون، مربوط به دوره قاجار است و در شهرکرد، خیابان ولیعصر جنوبی، میدان دوخاتون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ساختمان اصلی امامزادگان از خشت و آجر ساخته شده است و در داخل مقبره ضریحی فلزی قرار دارد که در داخل ضریح دو قبر متصل به یکدیگر وجود دارد که تاریخ ۱۲۸۶ ه. ق بر روی معجر چوبی آن حک گردیده است.


title: امامزادگان حلیمه و حکیمه خاتون

text: امامزادگان حلیمه خاتون و حکیمه خاتون شهرکرد (امامزادگان دو خاتون) دختران ابراهیم مجاب از فرزندان موسی ابن جعفر هستند که این امامزاده در ضلع غربی خیابان ولیعصر (عج) جنوبی و هسته مرکزی و تاریخی اولیه شهرکرد قرار گرفته است. از دوره اتابکان در قرن هفتم هجری قمری، ساختمانی بر روی قبور این امامزادگان احداث که در دوره مشروطیت به دستور امام جمعه وقت میر سید محمد دهکردی تخریب و ساختمان فعلی جایگزین آن شده است.


title: امامزادگان حلیمه و حکیمه خاتون

text: بقعه مبارک امامزادگان دو خاتون شامل پیش ایوان ستون دار سنگی، سردر، هشتی و ساختمان اصلی است. سر در با کاشی‌های هفت رنگ قاجاریه تزئین و در بالای آن کتیبه سنگی با اشعاری، معرف بانی و تاریخ ساخت آن و نقش شیر و خورشید بر روی کاشی در بالای کتیبه سنگی است. بر بدنه هشتی دو کتیبه با اشعاری در مدح و معرفی امامزادگان نصب شده است. بقعه اصلی دارای ایوان ستون دار سنگی است. ساختمان بقعه دارای پلان چند ضلعی و گنبد آجری است.


title: کشتارگاه زنجان

text: کشتارگاه زنجان مربوط به اواخر دوره قاجار - دوره پهلوی اول است و در زنجان، خیابان کمربندی خیا، محله قدیمی (توپ آقاجی) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه شیخ قاضی حسن

text: بقعه شیخ قاضی حسن مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در خنج، محله شعیبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گنبد مصلی عتیق و ساباط و حسینیه مج

text: گنبدمصلی عتیق وساباط وحسینیه مج مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در یزد، بلوارامامزاده جعفر، خیابان ملااسماعیل، کوی مصلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان و زیارتگاه شهسوار

text: گورستان و زیارتگاه شهسوار مربوط به دوره معاصر است و در شهرستان ایذه، شهر باستانی ایذه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این گورستان یکی از غنی‌ترین منابع وجود شیرهای سنگی بختیاری می‌باشد.


title: تپه جرندق ۲

text: تپه جرندق ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای جرندق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه علنقیه

text: تپه علنقیه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان تاکستان، روستای علنقیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شیر آشیان

text: تپه شیر آشیان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان دامغان، روستای شیراشیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه حسن‌آباد دشتابی

text: تپه حسن‌آباد دشتابی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای حسن‌آباد دشتابی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چشمه کبود

text: تپه چشمه کبود مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، روستای چهارده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عاشق حصار ۲

text: تپه عاشق حصار ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، کیلومتر۱۲جاده تاکستان به نیکویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قادلی نامراسن

text: تپه قادلی نامراسن مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، کیلومتر۴ جاده آغچه‌کند به قره کوسلر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سیکولان کهنه

text: تپه سیکولان کهنه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای قره کوسلر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه آقچه کند ۲

text: تپه آقچه کند ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، ۵۰۰ متریتری جاده آغچه کند به قره داش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه اک ۱

text: تپه اک ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، کیلومتر۴جاده تاکستان به اسفرورین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه اک ۲

text: تپه اک ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، کیلومتر۱ جاده اک به خرم آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قازان داغی

text: تپه قازان داغی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای قازان داغلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان گبری

text: تپه قبرستان گبری مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، کیلومتر۱ قره کوسلر به آقچه کند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کاظمیه

text: تپه کاظمیه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای اک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه فارسجین

text: تپه فارسجینقزوین مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای فارسجین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در این تپه ابینه تاریخی دو قبر تاریخی منصوب به امامان رافضی وجود دارد.


title: تپه ولازجرد

text: تپه ولازجرد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای ولازجرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قادلی ورازان

text: تپه قادلی ورازان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، ۳ کیلومتری جاده افچه کند به قره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه اسفرودین

text: تپه اسفرورین مربوط به دوران‌های تاریخی پیش از اسلام است و در شهرستان تاکستان، بخش اسفرورین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه امامزاده سید علی

text: بقعه امامزاده سید علی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای شاردین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه داغلان ۲

text: تپه داغلان ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای داغلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه داغلان ۱

text: تپه داغلان ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای داغلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قره باغ

text: تپه قره باغ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای جرندق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه لوشکان

text: تپه لوشکان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای لوشکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه جرندق ۱

text: تپه جرندق ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای جرندق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دره قبرستان

text: تپه دره قبرستان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای قره باغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه حیدریه

text: تپه حیدریه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، جنوب شرق شهرک حیدریه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عاشق حصار ۱

text: تپه عاشق حصار ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، کیلومتر۱۲ جاده تاکستان به نیکویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه نویل

text: تپه نویل مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای قره داش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه طلائی شورستان

text: تپه طلائی شورستان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان صالح‌آباد، روستای شورستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چمن سادر

text: تپه چمن سادر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، روستای چمنسار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه سر قله دروار

text: محوطه سر قله دروار مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، روستای دروار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه حاجی علی اشرف

text: حسینیه حاجی علی اشرف مربوط به دوره افشار، که در بشرویه، خیابان  ملا عبدالله فاضل تونی ۵ واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این حسینیه، مدور و دارای دو ایوان که به صورت قرینه و به سبک معماری هندی ساخته شده‌اند. دور تا دور این عمارت ایوان‌های کوچکی ساخت شده است.


title: مسجد دو منار

text: مسجد دو منار یا مسجد دو مناره مسجدی تاریخی در شهر سقز مربوط به دورهٔ افشاریان و اوایل دورهٔ زندیان است که در خیابان امام خمینی سقز، پشت حسینیه واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد دو منار

text: در گذر از ورودیِ مسجد، هشتی قرار دارد؛ مکانی که عمدتاً به صورت هشت‌گوشه یا چهارگوشه است و به‌عنوان مَفصلی برای تغیر جهت بنا شده‌است. در گذر از فضای روشن بیرون به تاریک، نور همیشه حضور دارد. حضور نور در فضاهای درونی چون هشتی و دالان همواره به صورت یک گواه و راهنماست. تاریکی تغییر مقیاس و تغییر ناگهانی شکل و فرم جداره‌ها و سقف بیانگر ورود به جهانی دیگر است. مربع محیطی که به هشت‌ضلعی و سپس شانزده‌ضلعی و تا به دایرهٔ گنبد می‌رسد، فرم عمومی سقف این گونه فضاهاست. اعداد و نسبت‌های موجود در معماری اسلامی، درواقع کثرت به سوی وحدت را با تقسیمات به اَشکال گوناگون امکان‌پذیر می‌سازد. نظم فرم‌یافته در آن نیز حاکی از آشنایی با نظم الهی است. حرکت از مربع به دایره اعجاز اعداد را در قالب فرم و فضا به نمایش می‌گذارد؛ همچنین، این سیر و حرکت داستان تکامل فرم از مربع به دایره است. اگر مکعب یا مربع نماد صورتی از خلقت است که بر تحول دیدن و ترکیب جهت‌های مختلف دلالت دارد، فرم تکامل‌یافتهٔ آن دایره یا گنبد است که از نوع شهود و حضور است که دلالت بر روح دارد و بیانگر حرکت روحانی است که از جسم و صورت آغاز می‌شود. ترنجی‌ها، رسمی‌بندی‌ها و یزدی‌بندی‌های زیر گنبد هشتی با تابش‌های متفاوت نور و پی‌درپی کوچک‌تر شدن و رسیدن به یک نقطه یا خورشید سیر رسیدن به کمال مطلق را به تصویر می‌کشد.


title: دانشسرای مقدماتی پسران (اهواز)

text: دانشسرای مقدماتی پسران مربوط به دوره پهلوی اول است و در اهواز، باغ معین، دانشسرای مقدماتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساختمان اداره دارایی (یزد)

text: ساختمان اداره دارایی مربوط به دوره پهلوی اول است و در یزد، خیابان امام خمینی (ره)، محله قلعه کهنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه و قدمگاه شاه قطب‌الدین

text: بقعه و قدمگاه شاه قطب الدین مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان اندیکا ، بین منطقه اندیکا و شیمبار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل فرهادآباد

text: پل فرهادآباد مربوط به دوره زند - دوره قاجار است و در شهرستان قروه، روستای فرهادآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: نقش‌برجسته غرقاب

text: نقش کنده غرقاب مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گلپایگان، روستای غرقاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه رباط زیارت

text: مجموعه رباط زیارت مربوط به دوره ساسانیان تا دوره صفوی است و در شهرستان خواف، ۳۳ کیلومتری جاده خواف به رشتخواه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد و آرامگاه پیر عمر

text: مسجد و مقبره پیر عمر مربوط به دوره صفوی است و در سنندج، خ، امام، کوچه لشکر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده ولی

text: امامزاده ولی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان تاکستان بخش ضیاءآباد، خیابان امام، روبروی بانک ملی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه آخوند ملا

text: مقبره آخوند ملا مربوط به دوره صفوی است و در قزوین، خیابان مولوی، محله آخوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه شاه سید رضا

text: بقعهٔ شاه سید رضا مربوط به دوره صفوی است و در یزد، خیابان انقلاب، چهارراه دولت آباد، کوچه بندان، محلهٔ چهار منار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه شاه سید رضا

text: این زیارتگاه بقعه‌ای است با گنبدی بلند و به اسلوب گنبدهای دیگر یزد (مانند شاه کمال، گنبد هشت و جز آنها…) که در اساس جزئی از مجموعهٔ بنای مفصلتری بوده‌است که هنوز آثار صفّه و ایوان غربی متصل به آن باقی است. وسعت گنبد و کلفتی دیوارهای آن (بعد از بقعهٔ سید رکن الدین) از دیگر گنبدهای یزد بیشتر و هر ضلع آن ۹/۲۵ متر و ضخامت دیوارها ۲/۳۵ متر است.


title: آرامگاه شاه سید رضا

text: علت انتساب این بنا به مزار شاه سید رضا علی الظاهر به مناسبت وجود سنگ قبری از آن شاه سید رضا نامی است که در ۹۵۵ فوت شده‌است. معلوم نیست که آیا سنگ از آغاز در همین موضع بوده‌است یا آن را از جای دیگری بدین مقام آورده‌اند! مسلم است که بنا از آثار قرون هشتم هجری است و طبعاً ارتباطی با شاه سید رضا ندارد. نمی‌دانیم که بنا با کدام یک از ابنیهٔ مذکور در تواریخ یزد قابل تطبیق تواند بود.


title: آرامگاه شاه سید رضا

text: در مورد آن حدس ضعیف این است که بقایایی از مدرسهٔ غیاثیهٔ چهارمنار باشد، و آن مدرسه‌ای بوده که امیر غیاث الدّین علی حسینی وزیر شاه ابواسحاق در سال ۷۴۰ ساخت و خود زیر گنبد آن به خاک سپرده شد.


title: مناره بازار گسکر

text: مناره بازار گسکر مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان صومعه‌سرا، روستای مناره بازار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد شاه عبدالقیوم

text: مسجد شاه عبدالقیوم مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در یزد، خ، انقلاب، محله شاه عبدالقیوم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه گلستان

text: مدرسه گلستان مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، محله قدیمی بهبهانیها، روبروی اداره بندر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه سوزنگر

text: خانه سوزنگر مربوط به دوره قاجار است و در دزفول، محله قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: برج کلاه‌فرنگی شوشتر

text: برج کلاه فرنگی شوشتر مربوط به دوره ساسانیان است و در شوشتر، میدان ۱۷ شهریور، انتهای خیابان بلوار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: برج کلاه‌فرنگی شوشتر

text: این برج به همراه ۱۵ اثر تاریخی دیگر شوشتر در نشست سالانه کمیته میراث جهانی یونسکو در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ (۵ تیرماه ۱۳۸۸) در شهر سویل اسپانیا، با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسید.پرونده نظام آبی تاریخی شوشتر در یونسکو


title: برج کلاه‌فرنگی شوشتر

text: کلاه فرنگی شوشتر کلاه فرنگی بقایای برج ۸ ضلعی در کنار رود شطیط است که بر فراز تپه کوتاهی مشرف به بند میزان ساخته شده‌است. مردم شوشتر این بنا را کلاه فرنگی می‌نامند که بر این باورند جای دیده‌بانی بر پهنه رودخانه و نظارت بر کار کارگران بوده‌است، بنا به نظریه دیگری از این برج بر مقدار و شدت جریان رودخانه نظارت می‌شده‌است.


title: خانه بلور فروش

text: خانه بلور فروش مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان شهیدرجائی، کوچه گاراژناجی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه فهادان

text: حسینیه فهادان "جنگل" مربوط به دوره قاجار است و در یزد، محله فهادان "جنگل"، کوچه حسینیه بزرگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه و میدان وقت و ساعت و نخل

text: حسینیه و میدان وقت وساعت ونخل مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان مسجدجامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: حسینیه و میدان وقت و ساعت و نخل

text: ميدان وقت و ساعت از جمله بناهاي شگفت انگيز كه در كتاب تاريخ يزد نگاشته جعفر محمد جعفري از رجال قرن نهم هجري قمري از آن ياد شده برجي بوده كه ساعات شب و روز را با صداي زنگ و همچنين آواي خروس و روشن و خاموش شدن چراغ، مشخص ميكرده است.


title: حسینیه و میدان وقت و ساعت و نخل

text: بناي اين برج، در آن روزگار كه هنوز ساعت اختراع نشده بود، نشان ميدهد كه سازنده آن با وسايل ابتدايي در پرتو هوش و فراست و ابتكار، دستگاهي ميسازد، كه از هر لحاظ با مقايسه با ساعت هاي امروز كه با بهره گيري از آخرين پديده هاي علمي و صنعتي ساخته مي شود، دست كمي نداشته‌است.


title: حسینیه و میدان وقت و ساعت و نخل

text: اين بنا، در محله وقت و ساعت امروزي واقع بوده و شهرت اين محله به وقت و ساعت به واسطه همين برج است كه متعلق به رصدي بوده‌است. متأسفانه از رصد اكنون فقط گنبدي برجاست كه زيارتگاه شده‌است.


title: حسینیه و میدان وقت و ساعت و نخل

text: اين رصد به وسيله سيد ركن الدين محمد قاضي ( متوفي در سال 732 ه ق) ساخته شده كه در عهد خود از رجال بزرگ و معتبر شهر يزد بوده و آثار و عمارات متعدد در آن شهر ايجاد كرده است. اكنون قبر سيد ركن الدين در شهر يزد از زيارتگاههاي مشهور است. مهمترين بنايي كه از وي در تواريخ ذكر ميشود، مدرسه و رصد و مسجدجامع يزد است.


title: مسجد خسروآباد گروس

text: مسجد خسروآباد گروس مربوط به دوره زندیه - دوره قاجار است و در شهرستان بیجار، روستای خسروآباد واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع چوبیندر

text: مسجد جامع چوبیندر مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان قزوین، روستای چوبیندر واقع شده و این اثر در تاریخ بعد از مرمت اساسی به دست اساتید معماری بومی این ناحیه من جمله معمار اسماعیل شفیعی به همراه حمام باستانی چوبیندر با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه امامزاده افضل

text: تپه امامزاده افضل مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان تاکستان، بخش ضیاءآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل شیخ

text: پل شیخ یا پل قلیچیان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان سنندج، روستای باباریز، بر روی رودخانۀ قشلاق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل شیخ

text: پل شیخ با نام پل قلیچیان نیز شناخته می‌شود. از آنجا که این پل به وسیلۀ فردی به نام حاج شیخ شکرالله شهبازی مرمت شد، به نام پل شیخ شهرت یافته‌است.


title: پل شیخ

text: پل شیخ در فاصلۀ ۲ کیلومتری از شمال شهر سنندج، و در مسیر جادۀ آسفالتۀ روستاهای باباریز و روستای قلیچیان، بر روی رودخانۀ قشلاق احداث شده‌است. این پل در مسیر ارتباطی سنندج به سمت بیجار و زنجان قرار دارد.


title: پل شیخ

text: تاریخ دقیق ساخت پل و نام بانی آن مشخص نیست، اما با توجه به فرم ساخت و شیوۀ اجرای معماری طاق‌ها و پایه‌ها گمان می‌رود که پل شیخ در دوران قاجار ساخته و در دوره‌های بعد مرمت شده‌باشد.


title: پل شیخ

text: پهنای پل شیخ ۵/۳ و ارتفاع آن از کف رودخانه ۶/۷ متر است. پل شیخ دارای ۶ دهانه است که از این میان ۴ دهانۀ میانی بزرگ‌تر از دو دهانۀ کناری است. دهانه‌های پل دارای قوس‌هایی از نوع رومی و جناغی (پنج و هفت) است.


title: پل شیخ

text: در دوران پهلوی اول سه دهانه از شش دهانۀ پل بازسازی شد.


title: قلعه گرد کوه

text: قلعه گردکوه یا دژ گنبدان از قلعه‌های مهم اسماعیلیان الموت است و در دامغان ، در۱۵کیلومتری شهر دامغان در نزدیکی روستای حاجی‌آباد رضوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: قلعه گرد کوه

text: کوهی که قلعه گردکوه بر آن بنا شده درست به شکل گنبد است و احتمالاً به همین خاطر آن را به این نام نامیده‌اند.


title: قلعه گرد کوه

text: ارتفاع تقریبی این کوه هزار متر و طول آن در حدود نیم کیلومتر است. از لحاظ موقعیت طبیعی یکی از قدیمی‌ترین پناهگاه‌هایی است که در دوره‌های مختلف تاریخی مورد استفاده اقوام مختلف قرار گرفته و از قدیم اهمیت به خصوصی داشته است. قلعه گردکوه یکی از مهم‌ترین پناه گاه‌های مستحکم و غیرقابل تسخیر فرقه اسماعیلیه در ایران بوده‌است. درسمت مشرق گردکوه نشانه ساختمان مستحکمی با سه آب‌انبار به جامانده است که گودی آن به علت این که به مرور پر شده دقیقاً معلوم نیست. سه آب‌انبار مسقف می‌باشد که در قسمت جنوبی دژ واقع شده و هر سه به هم راه دارند و آب آنها از چشمه پیخار، به وسیله جویی که قبلاً وجود داشته تأمین می‌شده است.


title: قلعه گرد کوه

text: چند عمارت در نقاط مختلف کوه به منظور دیده بانی ساخته شده بودو حوض‌هایی در کنار آن‌ها درست کرده بودند. تمام این ساختمانها به غیر از یک ساختمان، همه از سنگ و ساروج بنا شده و کوه را به صورت قلعه پابرجایی درآورده است. راه صعود به این کوه از سمت مشرق بوده و پیوسته زیرنظر دیده بانان قلعه قرار داشته است. در گردکوه کلیه وسایل زندگانی برای عده نسبتاً زیاد در مدت زیادی فراهم بوده و قطعه‌های سنگ آسیای دستی و شکسته‌های ظروف سفالی و سایر چیزها که اکنون در آن جا مشاهده می‌شود، تأکید کننده این مطلب است.


title: قلعه گرد کوه

text: گرد کوه آخرین قعله و پایگاه اسماعیلیان بود که بدست مغولان در سال (۶۶۹قمری - ۱۲۷۰ میلادی) سقوط کرد. پس از سقوط اسماعیلیه گرد کوه به دست فرمانروایان مغول افتاد، در سال (۷۸۶ ه. ق) فردی به نام امیر ولی در یک درگیری با سپاه تیمور لنگ، گرد کوه را از تیموریان گرفت وجزو قلمرو خود قرار داد، ولی اندکی بعد در استرآباد از لشکر تیمور شکست خورد و زن و فرزندانش را به گردکوه آورده و خود فرار کرد، از سال (۸۰۰ ه. ق) به بعد قلعه روبه ویرانی نهاده و اهمیت خود را از دست داد.


title: قلعه منصور کوه

text: قلعه منصور کوه مربوط به اسماعیلیه‌است و در شهرستان دامغان، روستای منصور کوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: قلعه سر فیروزآباد

text: قلعه سر فیروزآباد مربوط به اواخر دوره ساسانیان است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، روستای فیروزآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بنای توفیقی

text: بنای توفیقی مربوط به اواخر دوره قاجار - دوره پهلوی است و در زنجان محله غریبه بالا (محله «خرابه رجی») واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بنای توفیقی

text: عمارت توفیقی در ابتدا محل زندگی حاج علی‌اکبر توفیقی بوده است، که در سال ۱۳۰۰ رئیس بلدیه شهر یا شهردار زنجان بود. این بنای دو طبقه در بافت قدیمی شهر واقع شده و به لحاظ سبک معماری به سیاق الگوی متقارن معمول دوران قاجار ساخته شده است.


title: آرامگاه شیخ شعیب

text: بقعه شیخ شعیب مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در خنج، محله شعیبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه شاه فیروز

text: شاه فیروز بنایی است تاریخی مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در ۱۴ کیلومتری جنوب شرقی سیرجان استان کرمان واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آرامگاه شاه فیروز

text: این بنادرفاصله پنج کیلومتری جنوب شرقی قلعه سنگ سیرجان درنزدیکی روستای وحدت آباد برفراز صحره ای ازسنگ سبز تیره به ارتفاع ۳۰مترواقع شده ودرمحل به نام شاه فیروز معروف است. بنای این آرامگاه که امروزه به صورت نیمه ویرانه درآمده عبارت است از یک بنای هشت ضلعی که طول هریک از اضلاع داخلی آن ۲واضلاع خارچی آن ۴ متراست. درمیانه بنا ودردل صخره قبری به طول ۵-۲متروعرض ۶۳ سانتی متروعمق ۴۰ سانتی متر حفرشده است . متاسفانه سنگ قبرآرامگاه از بین رفته ونمی توان از هویت فرد دفن شده وتاریخ احداث بنا اطلاع دقیقی به دست آورد. مردم محلی بنای شاه فیروزراآرامگاه لوکایجاربین عضدالدوله ویافرزند اومی دانند که براثر خوردن گوشت شکاردرشکارگاه درگذشته وبرفراز این صخره دفن شده است. باتوجه به شیوه معماری به نظر می رسد که این بنامتعلق به دوره ایلخانی قرون هشتم ونهم هجری باشد . عملیات بازسازی ومرمت این بناطی سالهای اخیربه همت سازمان میراث فرهنگی استان کرمان آغاز شده است.


title: آرامگاه شاه فیروز

text: این اثر شامل یک ساختمان چهار طاقی آجری با هشت ستون، و سقفی گنبدی است که بر روی این ستونها زده شده. این بنا بر بالای تپه‌ای در دوازده کیلومتری جنوب شرقی سیرجان و در کنار جادهٔ سیرجان -بافت، در سه کیلومتری شرق امامزاده علی و قلعه سنگ قرار دارد.


title: آرامگاه شاه فیروز

text: آجرهای این بنا به شکل مربع می‌باشند و مردم این نواحی نقل می‌کنند که در ساختمان آن از شیر شتر استفاده شده تا بنا محکم ساخته شود و پا بر جا بماند.


title: آرامگاه شاه فیروز

text: در اطراف آن، و در تمام سطح تپه‌ای که بنا بر روی آن ساخته شده، قسمتهای شکسته و باقیماندهٔ ظروف سفالی به چشم می‌خورد و وجود تمدنی عظیم را در این نواحی نشان می‌دهد. چهار ستون از این ساختمان خراب شده و فرو ریخته، اما سقف آن هنوز بر روی چهار ستون مستحکم دیگر باقیمانده است.


title: مسجد حاج هادی قمشه‌ای

text: مسجد حاج هادی قمشه‌ای مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهرضا، خیابان حکیم الهی، میدان جدیدحکیم الهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ارگ حکومتی صفوی

text: ارگ حکومتی صفوی مربوط به سدهٔ پنجم تا سیزدهم است و در اصفهان، غرب میدان امام، بدنه غربی میدان تا چهارباغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آرامگاه ابوالحسن زید بیهقی

text: آرامگاه ابوالحسن زید بیهقی آرامگاه منسوب به ظهیرالدین ابوالحسن علی بن ابی القاسم زید بیهقی مشهور به ابن فُندَق است. این بنا مربوط به دوره معاصر است و در ۳۵ ک جنوب شهرستان سبزوار، غرب ششتمد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه ابوالحسن زید بیهقی

text: نقشه و طرح بنای یادبود از حسین جودت است و انجمن آثار ملی در سال ۱۳۵۳ آن را ساخت.


title: تپه اک ۳

text: تپه اک ۳ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان تاکستان، کیلومتر۱ جاده اک به خرم‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سیمکه کوه

text: تپه سیمکه کوه در شهرستان تاکستان، روستای قره باغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده محمد (صفورا)

text: بنای امامزاده محمد (صفورا) در قم، خیابان خاکفرج، جنب بیمارستان خیریه الهادی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه آقچه کند

text: تپه آقچه کند در شهرستان تاکستان، روستای آقچه کند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عید علی

text: تپه عید علی در شهرستان تاکستان، روستای یام چشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه عاشق حصار ۳

text: تپه عاشق حصار ۳ در شهرستان تاکستان، کیلومتر۱۲جاده تاکستان به نیکویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه علی کام و آرامگاه علی کام

text: تپه علی کام و بقعه علی کام در شهرستان شوشتر، روستای گاومیش آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت کلاه‌فرنگی بی‌سیم

text: عمارت کلاه فرنگی (بی‌سیم) مربوط به دوره پهلوی است و در تهران، خیابان دکترشریعتی، مقابل خیابان شهیدقندی، داخل محوطه وزارت ارتباطات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده طیب و طاهر

text: امامزاده طیب و طاهر مربوط به دوره تیموریان و در شهرستان قم، در کنار جاده قم به سراجه واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد شیشه

text: مسجد شیشه مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان حکیم، کوچه باغ قلندرها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مدرسه شیشه

text: مدرسه شیشه مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان حکیم، کوچه باغ قلندرها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کاروانسرای صفوی سجزی

text: کاروانسرای صفوی سجزی مربوط به دوره صفوی است و در سجزی، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کاروانسرای صفوی سجزی

text: ماکسیم سیرو، مجموعه نفیس راه‌های باستانی ناحیه اصفهان این کاروانسرا را معرفی و بخش‌هایی از آن را توصیه کرده‌است، برخلاف روایت‌های محلی که این بنا را به مانند بسیاری از نمونه‌های مشابه آن را به شاه عباس نسبت دادند ماکسیم سیرو معتقد است ساخت این بنا به احتمال زیاد به دوران قبل از شاه عباس و مربوط دوران شاه اسماعیل دوم است.


title: کاروانسرای برسیان

text: کاروانسرای برسیان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اصفهان، روستای برسیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کاروانسرای کوهپایه

text: کاروانسرای کوهپایه مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کوهپایه، کیلومتر ۷۴ جاده اصفهان کوهپایه نایین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: اشتبین

text: روستای اشتبین مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان جلفا، کناررود خانه ارس، روستای اشبتین واقع شده‌است. روستای پلکانی اشتبین، از توابع بخش سیه‌رود و دهستان نوجه‌مهر شهرستان جلفا می‌باشد و از مجموعه سه آبادی به نام‌های هراس، سیاوشان و جعفرآباد تشکیل شده‌است که پس از گذر از جلفا، روستای سیه رود، نوردوز، کردشت از سه راهی هراس به روستای اشتبین وارد می‌شوند و فاصله روستا از جاده اصلی و مرزی سیه رود-خداآفرین حدود ۷ کیلومتر می‌باشد و راه ارتباطی روستای اشتبین با اطراف، از طریق جاده ایست که از سمت مرز نوردوز و کردشت به طرف روستا می‌آید.


title: اشتبین

text: برخی از کارشناسان دربارهٔ علت نام‌گذاری این روستا به اشتبین می‌گویند، این روستا از ترکیب سه روستای همجوار به نام‌های «هراس»، «جعفرآباد» و «سیاوشان» تشکیل شده و از این رو «اوشتبین» مرکب از دو کلمه «اوش» به معنی عدد سه و «تبین» به معنی طایفه در زبان تاتی تشکیل گردیده است و همچنین اکثریت مردم این روستا علت نامگذاری روستا را قرارگیری آن در میان سه کوه بلند می‌دانند، نام روستا از ترکیب دو کلمه «اوش» به معنی عدد سه و «بیین» به معنی میان گرفته شده‌است


title: اشتبین

text: روستای اشتبین که همچون نگینی سرسبز و زیبا می‌باشد، به دلیل شیب تند کوه، دارای خانه‌هایی با معماری پلکانی است به طوری که حیاط یک خانه سقف خانه‌ای دیگر می‌باشد و خانه‌های قدیمی این روستا به شیوه معماری دوره صفویه و قاجاریه ایجاد گشته است. نرده‌های زیبا، سرستونهای منقش، ارسی‌ها و پنجره‌ها همه از هنر و تمدن والای اهالی این روستا حکایت می‌کنند و تزئینات در شکل گیری معماری زیبای این روستا نقش بسیار مهمی دارد.


title: اشتبین

text: خانه سلمانزاده از خانه‌های قدیمی داخل روستا می‌باشد که با توجه به کتیبه موجود در سردر بنا، قدمت این خانه به دوره صفوی و سال ۹۷۷ هجری قمری می‌رسد که به نام آخرین مالک آن سلمانزاده نامیده می‌شود و دارای ۳۰۵ مترمربع مساحت می‌باشد که چندین کتیبه به خط ثلث مربوط به زمان شاه طهماسب صفوی، گورستان قدیمی، کتیبه‌های مرمرین مربوط به قرن‌های نهم و دهم هجری و مقبره حکیم ابولقاسم نباتی حکایت از پیشینه تاریخی و فرهنگی این روستای تاریخی دارد.


title: اشتبین

text: این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده سید نصرالدین

text: امامزاده سید نصرالدین از نوادگان محمد بن علی پیشوای پنجم شیعیان است. معماری این بنا مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در تهران، ضلع غربی خیابان خیام، بین ۱۵ خرداد و میدان محمدیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه صدر بازار

text: مدرسه صدر بازار مربوط به دورهٔ قاجار است و در اصفهان، بازار بزرگ، بازارچه نو، بازار دارالشفا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مدرسه صدر بازار

text: مدرسه صدر بازار یکی از مدارس علمیه اصفهان با سابقه و بنای تاریخی است. این مدرسه با اراده و همت محمدحسین خان صدر اصفهانی، صدر اعظم فتحعلی شاه قاجار در قطعه زمینی در حدود ۹۰۰۰ متر در اواسط نیمهٔ اول قرن سیزدهم ساخته شده‌است.


title: مدرسه صدر بازار

text: مدرسه علمیه صدر بین سال‌های ۱۲۲۰ تا ۱۲۲۹ قمری در زمینی به مساحت ۹۰۰۰ مترمربع و با الگوگیری از مدرسه چهارباغ در یک طبقه پایه‌گذاری و در طبقه اول ۵۸ حجره و شش حجره هم در طبقه دوم بنا گردید.


title: مدرسه صدر بازار

text: در سه طرف، ایوان بزرگ با سقف بلند به عنوان مدرسه ساخته شد. در طرف غربی مدرسه به جای ایوان، کتابخانه‌ای در زمان آیت‌الله خراسانی تأسیس گشت. شکل حجره‌ها و ایوان‌های جلوی آن‌ها و مدرسه‌ها (ایوان‌های بزرگ با سقف بلند) و حیاط بسیار وسیع و باغچه‌های متناسب و نسبتاً بزرگ، بسیار جالب و نشانه بلندنظری و همت والای بانی مدرسه است. معماری، طرح و نقشه مدرسه موجب جلب توجه و از آثار هنر و اندیشه و ابتکار مردم باهوش و هنرمند و مبتکر اصفهان در نیمه اول قرن سیزدهم می‌باشد. همچنین درختان کاج کهن و بسیاربلند بر زیبایی مدرسه افزوده‌است.


title: مدرسه صدر بازار

text: در حدود سال ۱۳۸۵ قمری در پشت مدرسه بزرگ شمالی سالنی بزرگ برای تدریس و همچنین اقامه نماز جماعت تأسیس گردید.


title: مدرسه صدر بازار

text: در سال ۱۳۶۶ شمسی طرح طبقه فوقانی و احداث بیش از چهل باب حجره و ایوان‌های مقرنس شده و سه باب مدرسه در زوایای فوقانی همچنین ساختمانی در سه طبقه با زیربنای تقریبی ۳۰۰۰ مترمربع به منظور کتابخانه و سالن اجتماعات تهیه و اجرا گردید. کتابخانه مدرسه صدر بازار که به جای کتابخانه قدیمی تأسیس شد با حدود ۲۰۰۰۰ هزار جلد کتاب حوزوی و متنوع و بیش از ۱۰۰۰ نسخه کتاب خطی و چاپ سنگی، گنجینه‌ای گرانبها را در خود جای داده‌است.


title: مدرسه صدر بازار

text: از سال ۱۳۸۶ شمسی نیز با همت مدیر مدرسه حجت‌الاسلام تمنایی و با درآمد حاصل از موقوفات مدرسه، تعمیرات اساسی و قابل توجهی صورت گرفت که این اقدامات کمی و کیفی در جهت رفاه هرچه بیشتر روحانیون و طلاب مدرسه و همچنین تجهیز مدرسه به امکانات مورد نیاز و زیبایی بیش از پیش مدرسه بوده‌است که همچنان در حال انجام است.


title: مدرسه صدر بازار

text: از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۸ شمسی مرمت‌هایی از قبیل نمازخانه و ایوان مربوطه، کاشی‌های هفت‌رنگ کتیبه ایوان‌های شرقی و غربی و مرمت سرویس‌های بهداشتی ضلع‌های شمال شرقی و جنوب غربی مدرسه توسط دفتر فنی مهندسی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه اصفهان صورت گرفته‌است.


title: مدرسه صدر بازار

text: سنگاب نفیسی را حاج محمدابراهیم در سال ۱۲۷۵ قمری وقف مدرسه نموده که هم‌اکنون در ایوان غربی قرار دارد. در لبه این سنگاب با خط خوش نستعلیق این بیت را نقش کرده‌اند:


title: مدرسه صدر بازار

text: از محصلین و مدرسان مشهور این مدرسه می‌توان افراد زیر را نام برد:


title: کلیسای انجیلی حضرت پطرس

text: کلیسای انجیلی حضرت پطرس مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان امام خمینی، خیابان سی تیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه علمیه معیر

text: مجموعه و مدرسه علمیه معیّر مربوط به دوره قاجار است که وابسته به حوزه علمیه تهران می باشد و در ، خیابان خیام، نرسیده به میدان محمدیه، کوچه آب‌انبار واقع شده. و تولیت این مدرسه علمیه محمدباقر تحریری است.


title: مدرسه علمیه معیر

text: این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سقاخانه گذر قلی

text: سقاخانه گذر قلی مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان خیام، محله سنگلج، گذرقلی، نبش سه راه بازارچه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تاریکه بازار

text: تاریکه بازار مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، محله فیض‌آباد، حدفاصل خیابان مدرس و جلیلی، کوی نیرومند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تاریکه بازار

text: در سال ۱۲۶۸ ه.ق شاهزاده امام قلی ملقب به عماد الدوله حاکم وقت کرمانشاه دستور ساخت این بنا را صادر می‌کند. این بنا دارای چهارسوق‌ها و ورودی‌های زیبایی است، سقف بلند و گنبدی شکلش با دریچه‌هایی که نور مورب خورشید را به داخل بازار می‌تابانند حکایت از ذوق معماران آن دوره را به نمایش درمی‌آورد. در زمان رواج جاده ابریشم این بازار نقش مهمی در رونق اقتصادی منطقه و همچنین محل داد و ستد آسیائیان و اروپائیان بوده‌است.


title: کاروانسرای قلعه شور

text: کاروانسرای قلعه شور مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اصفهان، روستای قلعه شور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مجموعه آقاجان‌نسب

text: مجموعه آقاجان نسب مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بابل، خیابان مدرس ـ جنب گنجینه بابل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مجموعه آقاجان‌نسب

text: خانه تاریخی " آقا جان نسب بابل " در محله "برج بن" یکی از محلات قدیمی و اعیان نشین شهر بابل قرار داشت.


title: مجموعه آقاجان‌نسب

text: همچنین، در این محله " گنجینه بابل " در حیاط این خانه قرار دارد و همنشینی دو سبک معماری قاججاری و پهلوی اول در مکانی به وسعت هزار مترمربع، این مجموعه را نسبت به سایر خانه‌های این محله متمایز کرده‌است.


title: مجموعه آقاجان‌نسب

text: این مجموعه تاریخی شامل سه خانه جنوبی، شمالی و غربی است.


title: مجموعه آقاجان‌نسب

text: خانه جنوبی این مجموعه همان شاه نشین این عمارت محسوب شده و معماری کاملاً قاجاری دارد. وجود سه دری و پنج دری‌های مزین به شیشه‌های رنگی و ساده، پنجره‌های گره چینی و طاقچه‌های تماماً گچ کاری شده در تالار و بهارخواب آن همگی شاخصه‌های سبک معماری قاجاری هستند که در این مجموعه بکار رفته‌است.


title: مجموعه آقاجان‌نسب

text: در عمارت‌های شمالی و غربی، وجود پله‌های بیرونی و همچنین ایوان و ستون‌های پهن که نشانه ای از اقتدار و عظمت است، حکایت از این دارد که در زمان پهلوی اول، الحاقاتی به این دو بنا اضافه شده‌است.


title: مجموعه آقاجان‌نسب

text: سقف هر سه بنا سفالی است و مصالح بکار رفته در آن شامل آهک، سفال، گچ و آجر چهارگوش است که کاملاً با آب و هوای مرطوب شمال ایران سازگاری دارد.


title: مجموعه آقاجان‌نسب

text: مالک اصلی این خانه فردی به نام "حاج مهدی لاکی" از تجار بابل بوده‌است. در زمان پهلوی اول فردی به نام "عموزاده" که از خوانین بابل بوده، این خانه را از " لاکی " خریداری می‌کند و تا سال ۱۳۴۲ که این خانه در اختیار مدرسه اسلامی انصاریه قرار می‌گیرد، در آن سکونت داشت. سپس بعد از هشت سال "عموزاده" مجدداً خانه را از مدرسه پس می‌گیرد و در سال ۱۳۶۵ فردی به نام "حاج عباس آقاجان نسب "این خانه را از وُراث مرحوم" عموزاده " خریداری می‌کند و این خانه از آن زمان به همین نام یعنی " خانه آقاجان نسب " شناخته می‌شود.


title: مجموعه آقاجان‌نسب

text: نهایتاً، در سال ۱۳۷۸ سازمان میراث فرهنگی تصمیم گرفت خانه‌های تاریخی را تملک کند و این خانه را از خانواده " آقاجان نسب " خریداری کرد.


title: مجموعه آقاجان‌نسب

text: متأسفانه در طول این سالها نه تنهااز این خانه استفاده ای نشد، حتی مرمتی هم که در آن انجام شده بسیار اندک و ناچیز بوده‌است. در اوایل سال ۱۳۹۶ صندوق حفظ و احیای آثار تاریخی برای واگذاری این مجموعه، در قالب تشریفات قانونی فراخوان مزایده داد، که پس از کارشناسی و مطالعات انجام شده کاربری این بنا " فرهنگی، خدماتی، پذیرایی " تعیین شد. خانه تاریخی آقا جان نسب پس از طی مراحل قانونی و انجام مزایده در تاریخ نوزدهم مهر ماه سال نود و شش به شرکت "رویان راه نیارش " به مدیریت آقای نیما پرنفر جهت مرمت و سرمایه‌گذاری به مدت بیست و پنج سال واگذار گردید. مرمت این بنا توسط شرکت "رویان راه نیارش" در حال انجام است.


title: سنگ‌نوشته‌ها و نقوش سنگی دره گازه

text: سنگ نبشته‌هاونقوش سنگی دره گازه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تفت، روستای دهشیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه ساوجبلاغی

text: خانه ساوجبلاغی مربوط به دوره پهلوی اول است و در تبریز، خیابان امام خمینی، ضلع شمالی مسجد کبود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. درگاه این خانهف که شکلی عقب نشسته دارد، به واسطه یک هشتی ما را به حیاط می‌رساند. این بنا، از دو طبقه تشکیل شده که در جبهه شمالی و غربی ساماندهی شده‌اند. در مرکز بخش شمالی بنا، طنبی قرار گرفته که دارای پنجره‌های ارسی می‌باشد. ایوان طنبی، دارای دو ستون گچبری، و بالای ایوان، که شکل سنتوری دارد دارای تزیینات آجری و گچی است. یک ساعت با طرح شیر و خورشید نیز در مرکز آن قرار گرفته است. زیرزمین این بخش، از فضاهای سردابه‌ای با پوشش طاقی تشکیل یافته و جبهه غربی بنا، دارای چندین اتاق تودرتو در طبقه همکف و پوشش طاقی در زیرزمین است. نماهای جانبی تزیینات آجری دارد. این خانه اکنون مسکونی است.


title: خانه گنجعلی‌زاده

text: خانه گنجعلی‌زاده مربوط به دوره پهلوی اول است و در تبریز، ضلع شرقی چایکنار، جنب بازار تبریز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بقعه میرعلاءالدین جوشقان قالی

text: بقعه میر علاءالدین جوشقان قالی مربوط به دوره صفوی است و در ۸۰ کیلومتری جنوب غربی کاشان روبروی بقعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای حسنیچه

text: کاروانسرای حسنیچه مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان نجف‌آباد، روستای حسنیچه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: باغ و عمارت رحیم‌آباد

text: باغ و عمارت رحیم آباد مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، خیابان پاسداران، چهل متری ۱۵ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه خان

text: حسینیه خان مربوط به دوره قاجار است و در بندر ریگ در شهرستان گناوه در استان بوشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این حسینیه در حدود ۲۰۰سال قبل و در زمان خانعلی خان گپ، توسط زنی به نام حاجیه خورشید با اهداء منزل شخصی خود به حسینیه بنیان نهاده شد. پس از حاجیه خورشید، خانعلی خان و بعدها حیدر خان و فرزندانش اله کرم خان بانی و متولی حسینیه بوده‌اند».


title: حسینیه خان

text: حیدر خان بندر ریگی(۱۲۴۴ش ـ ۱۳۱۳ش) فرزند خانعلی خان بندر ریگی ضابط و حاکم بندر ریگ در سال‌های هم‌زمان با جنگ جهانی اول بود. «در زمان حیدر خان، آبادی، عمران و توجه به امور زراعت و کشاورزی در بندر ریگ گسترش یافت. حسینیهٔ بزرگ حیدر خان که در ایام سوگواری خامس آل عبا و شهدای کربلا در آن به عزاداری می‌پرداخت، هنوز هم در بندر ریگ قابل استفاده‌است. مراسم تعزیه خوانی ایام عاشورا از زمان حیدر خان در بندر ریگ مرسوم شد و تا امروز هم هر ساله این مراسم باشکوه در میدان طاق روبروی خانه غلامحسین خان حیات داودی برگزار می‌شود. مراسم تعزیه خوانی بیشتر در میدان طاق است. حیدر خان در شیراز در گذشت و آرامگاه وی در شهر مقدس قم قرار دارد. مرحوم سید محمد ابطحی (۱۳۰۳ش ـ ۱۳۵۶ش) دارای تحصیلات حوزوی ـ مدتی به عنوان خادم اهل البیت در حسینیهٔ خان به خدمت مشغول بود و بعدها مدیریت و بانی حسینیهٔ احمدی بندر ریگ را عهده‌دار شد و امروزه فرزند ایشان سید مرتضی بانی حسینیه است.».https://web.archive.org/web/20111219235312/http://www.hossiniyahkhan.ir/


title: ساختمان قدیم استانداری

text: ساختمان قدیم استانداری مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام خمینی، ابتدای خیابان استانداری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. همکنون سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری یزد در این بنا مستقر می باشد .


title: برج آرامگاه بابا حسین

text: برج مقبره بابا حسین (آرامگاه حضرت یوشع بن نوح)مربوط به احتمالاً سدهٔ ۶–۸ ه.ق است و در۳۰کیلومتری جنوب غربی شهرملایرواقع شده است ازطریق جاده ملایر_بروجردکیلومتر۲۰ازروبروی روستای یونس به روستای کمربنه وازآنجابه روستای سیاه کمروسپس مقبره باباحسین می توان رفت.ضمناجاده این مسیرتاروستای کمربنه آسفالت است.ازکمربنه تاسیاه کمر جاده شوسه است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: برج آرامگاه بابا حسین

text: این مکان، آرامگاه یکی از پیامبران بنی‌اسرائیل، حضرت یوشع بن نوح بوده که در گذشته مورد توجه یهودیان ساکن در منطقه بوده‌است.


title: برج آرامگاه بابا حسین

text: برج آرامگاه بابا حسین دارای پلان و و طرح ۱۲ ضلعی منتظم از نوع برج مقبره‌های دارای گنبد رک (مخروط) است.


title: برج آرامگاه بابا حسین

text: قسمت داخلی آن به صورت ۸ ضلعی و در داخل هریک از اضلاع طاق نمایی نسبتاً عمیق با قوس‌های جناغی ایجاد شده. این طاق نماها هر یک داخل قاب مستطیلی شکلی که با آجرکاری برجسته ایجاد گردیده است قرار گرفته‌اند. وجود این طاق نماها علاوه بر تزیین جهت کاستن اضلاع دوازده‌گانه بیرونی به ۸ ضلع در درون به وجود آمده‌اند.


title: آرامگاه شیخ عبداله

text: بقعه شیخ عبداله مربوط به دوره صفوی است و در خاتم، کنار میدان ورودی شهر از طریق هرات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: محوطه و گورستان مریان و آق‌اولر

text: محوطه و گورستان مریان و آق‌اولر مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان طوالش، روستای آق‌اولر و مریان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قوشان باتان

text: تپه قوشان باتان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان گنبدکاووس، روستای گاومیشلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سورنا (کانجفقلی)

text: تپه سورنا مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان رستم فارس، روستای کوپن سورنا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بالا تپه (خدا قلی)

text: بالا تپه (خدا قلی) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان مینودشت، روستای سایر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلات خواجه احمد انصاری

text: قلات خواجه احمد انصاری مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در جاده نیریز به‌آباده طشک، مجاور بقعه خواجه احمدانصاری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه منگالی

text: تپه منگالی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آق قلا، ۴ کیلومتری شمال شرق دوراهی مزرعه اینچه برون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه پلی علیا

text: محوطه پلی علیا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کلاله، بخش مرکزی، دهستان گلیداغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: غار وسط دل دل، مینودشت

text: غار کیارام مربوط به دوران پارینه‌سنگی - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گالیکش، روستای فرنگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: شهرداری ارومیه (ساختمان)

text: شهرداری ارومیه مربوط به دوره پهلوی اول است و در ارومیه، میدان انقلاب (ميدان ايالت)واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: شهرداری ارومیه (ساختمان)

text: این ساختمان در حال حاضر به عنوان محل حضور شهردار و شهرداری ارومیه پس از دو دوره بازسازی در حال استفاده است.


title: ستاد لشکر

text: ستاد لشکر مربوط به دوره پهلوی اول است و در اورمیه، میدان انقلاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: میدان امام همدان

text: میدان مرکزی همدان میدان بزرگی است که امروزه با نام میدان امام خمینی همدان معروف است. این میدان که یکی از زیباترین آثار شهرسازی ایران به حساب می آید، طرح و نقشه اش پیش‌تر توسط مهندس معمار آلمانی کارل فریش تهیه و اجرا گردیده بود ولی در شهریور ۱۳۹۶ بخش ماشین‌رو آن تخریب و همه‌ی قسمت میدان، به پیاده‌راه تبدیل شد؛ و این پیاده‌راه در ۲۹ اسفند ۹۶ افتتاح شد با وجود قدمت تقریباً یک قرن هنوز این میدان موقعیت ارتباطی خود را با خیابان‌ها و بازار همدان حفظ کرده‌است. طراحی و اصول خیابان‌کشی یا انشعاب خیابان‌ها از این میدان دایره شکل، به نحوی است که هر چه شهر گسترده‌تر می‌گردد، باز غیر مستقیم زیر نفوذ همین میدان مرکزی شهر است. این میدان مربوط به دوره پهلوی است و در همدان، محل تقاطع خیابان شهدا تختی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این میدان از سال ۱۳۹۵ با خیابان بوعلی و اکباتان همدان به پیاده رو تبدیل شده است.


title: حسینیه گود

text: حسینیه گود مربوط به دوره تیموریان - دوره قاجار است و در بیرجند، خیابان آیتی، بلوار شهید مطهری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه هزار درب

text: قلعه هزار درب مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در آبدانان، و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: بوذر جمهر قائینی

text: بوذر جمهر قائینی مربوط به دوره صفوی است و در ۳ کیلومتری شرق قائن، بر روی صخره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آرامگاه سالار رضا

text: مقبره سالار رضا مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان جیرفت، روستای گرم سالار رضا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه رباط خان

text: مجموعه رباط خان مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در جنوب غربی شهرستان طبس، جوار روستای رباط خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه محبان الزهرا

text: حسینیه محبان الزهرا مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، شرق محله چهاردرخت، کوچه کلو جنب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه موسویه

text: مدرسه موسویه مربوط به دوره قاجار است و در دامغان، محله بالا، کوچه مدرسه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای کرمانی

text: کاروانسرای کرمانی مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان قیام، بازار مسگرها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام رضی‌آباد

text: حمام رضی آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان دامغان، روستای رضی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تکیه تاکر نور

text: تکیه تاکر نور مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نور، بخش بلده، روستای تاکر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کهنه ولی‌آباد

text: تپه کهنه ولی آباد مربوط به عصر آهن است و در شهرستان گنبد کاووس، بخش مرکزی، روستای گاومیشلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه طلایی الف

text: تپه طلایی الف مربوط به عصر آهن است و در شهرستان گنبد کاووس، روستای ولی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ملا علی تپه

text: ملا علی تپه مربوط به عصر آهن است و در شهرستان گنبدکاووس، بخش مرکزی، روستای ملا علی تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بایان تپه

text: بایان تپه مربوط به عصر آهن است و در شهرستان گنبدکاووس، روستای طالقان تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان سید قاقا

text: قبرستان سید قاقا مربوط به عصر آهن است و در شهرستان گنبدکاووس، روستای سارجه کرپایین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دانقاتارتپه

text: دانقا تار تپه مربوط به عصر آهن است و در شهرستان گنبدکاووس، روستای سارجه کر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: جلائن‌تپه

text: جلائن تپه مربوط به عصر آهن است و در شهرستان گنبدکاووس، روستای جلائن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: احمد قرایی

text: احمد قرایی مربوط به عصر آهن - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مینودشت، روستای کیارام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کمک تپه گاومیشلی

text: کمک تپه گاومیشلی مربوط به اواخر است و در شهرستان گنبد کاووس، روستای گاومیشلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌های مزار شیخ احمد

text: تپه‌های مزار شیخ احمد مربوط به اواخر است و در شهرستان گنبدکاووس، روستای ولی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه کنجانچم

text: قلعه کنجانچم مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شمال شرقی مهران، حاشیه جاده مهران به ایلام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه جهانگیرآباد

text: قلعه جهانگیر آباد مربوط به اواخر دوره قاجار -اوایل دوره پهلوی است و در شهرستان دره‌شهر، روستای جهانگیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه سید بشیر

text: مقبره سید بشیر مربوط به سدهٔ ۷ ه.ق است و در ساوه، بلوار خواجه نصیرالدین طوسی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: شاهزاده حسین (ساوه)

text: مجموعه امامزاده شاهزاده حسین مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در ساوه، بلوار خواجه نصیرالدین طوسی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چهارقاپی

text: چهارقاپی بنایی به صورت چهارتاقی، مربوط به دوران ساسانی است و در قصرشیرین، در شمال این شهر واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چهارقاپی

text: در رابطه با کاربری چهارتاقی‌ها هنوز توافق نظری وجود ندارد. از یک سو برخی این ساختمان‌ها را آتشکده به معنای آدریان دانسته‌اند. اما برخی دیگر در کاربری مذهبی آن‌ها تردید کرده و آن‌ها را صرفاً آتشگاه، به معنای مکانی غیرمقدس برای برداشتن آتش مورد نیاز در زندگی روزمره عنوان کرده‌اند. رضا مرادی غیاث آبادی از جمله کسانی است که برای چهارتاقی‌ها کاربری نجومی قائل شده‌اند.


title: قیز لر قلعه

text: قیز لر قلعه در شهرستان ترکمن، روستای سقرتپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تیگلک تپه

text: تیگلک تپه در شهرستان کلاله، روستای چاتلی چارلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌های‌روستای‌ایمرمحمدقلی آخوند

text: تپه‌های‌روستای‌ایمرمحمدقلی آخوند در شهرستان گنبد کاووس، روستای ایمر محمد قلی آخوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه اسکندرنژاد

text: تپه اسکندرنژاد در شهرستان گنبدکاووس، بخش مرکزی، روستای پشمکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قره گرگ

text: تپه قره گرگ در شهرستان گنبدکاووس، بخش مرکزی، روستای حاجی قرشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بختیاری

text: تپه بختیاری در شهرستان ممسنی، مجاورت شهر نورآباد، روستای برمک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه بختک

text: قلعه بختک لیلان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ملکان، بخش لیلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه توده بین

text: تپه توده بین مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای توده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل‌های ترناو

text: پل های ترناو یا پل های آب بر مربوط به دوره ساسانیان - دوره سلجوقیان - دوره ایلخانی است که در شهرستان بشرویه واقع شده، این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. پل های ترناو در ١ کیلومتری روستای فتح آباد بخش ارسک شهرستان بشرویه قرار گرفته است.


title: پل‌های ترناو

text: پل های ترناو شامل دو سازه معماری سنگی از جنس سنگ و ساروج است.


title: پل‌های ترناو

text: بر روی تاج پل مجرای آب قرار داشته و وظیفه اصلی پل انتقال آب توسط مجرای به روستای فتح آباد بوده است.


title: قلعه ملک بهمن

text: قلعه ملک بهمن یا ملک قلاع مربوط به دوران پیش از اسلام است و در شهرستان آمل، بخش لاریجان، روستای شاهان‌دشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این قلعه از قلعه‌های عظیم البرز و ایران است که در جاده هراز بخش لاریجان شهرستان آمل و مشرف به روستای شاهان‌دشت در ۷۵ کیلومتری جنوب آمل قرار دارد این قلعه متعلق به حکام پادوسبانیان است که بر رویان، نور، کجور و رستمدار حکومت می‌کردند. بنای قلعه بر روی صخره‌ای حدود ۲۲۰متر بالاتر از سطح اراضی شاهاندشت از لاشه سنگ‌های بزرگ و کوچک و ملات گچ و ساروج ساخته شده که به صورت طبقه طبقه و شامل اتاق‌ها و قسمت‌های مختلف ساختمانی است. این قلعه به دستور شاه عباس صفوی در سال ۱۰۰۵ فتح شد.


title: تل پی تل

text: تل پی تل محوطه باستانی از دوره عیلامیان در ۹ کیلومتری جنوب بوشهر، در سبزآباد امروزی واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۲ درآثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه سرخه‌ای

text: خانه سرخه‌ای مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان ثقةالاسلام، نرسیده به درب قدیمی سرخاب قاپوسی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. خانه سرخه‌ای که در نیمه دوم حکومت قاجارها ساخته شده، در آذربایجان شرقی و در شهر تبریز قرار دارد. این خانه در دو طبقه ساخته شده و متعلق به میرزامهدی فراشباشی داماد مظفرالدین شاه بوده است. خانه سرخه‌ای دارای اندرونی و بیرونی است و هشتی اصلی آن در ضلع جنوبی قرار دارد و دسترسی به بخش اندرونی و حیاط آن از طریق حیاط بیرونی امکان‌پذیر است. اتاق‌های بخش اندرونی در اضلاع شمالی و جنوبی و شرقی و غربی حیاط اندرونی احداث شده است. بخش مرکزی و هسته اصلی مجموعه طنبی وسیع به ابعاد ۵/۹ در ۵ می‌باشد که مشرف به ایوان ستون‌دار و حیاط و باغچه بزرگ ضلع جنوبی است. در طرفین طنبی دسترسی‌های ایوان و در طرفین آن اتاق‌های کله‌ای (گوشوار) می‌باشد. کل ساختمان دارای زیرزمین و حوضخانه بزرگ است. در ضلع شمالی ساختمان حمام میرزامهدی قرار دارد. این حمام بعدها تفکیک شد و به دیگران واگذار شد. مهمترین عوامل تزیین در این خانه گچبری‌های متنوع در داخل و خارج ساختمان و انواع تزئینات چوبی و آیینه‌کاری‌های سقفی می‌باشد.


title: حمام جم

text: حمام جم مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان جم، محله ولایت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد اسحاق‌میرزا

text: مسجد اسحاق میرزا مربوط به دوره قاجار است و در زنجان، خیابان آیت الله طالقانی، ضلع شمالی محله سرچشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه ناظمیان

text: خانه ناظمیان مربوط به دوره قاجار است و در سمنان، مرکزشهر، نزدیک مساجدامام و جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد و آرامگاه هاجر خاتون

text: مسجد و مقبره هاجر خاتون مربوط به دوره قاجار است و در سنندج، محدوده خیابان صلاح الدین وامام خمینی و طالقانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چاپارخانه میبد

text: چاپارخانه میبد برجای مانده از دوره قاجار است و در میبد، در کنار کاروانسرای میبد واقع شده و این سازه در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای مشیر

text: کاروانسرای مشیر مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان قیام، کوچه مسجدملااسمعیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد علیاء حاج عبدالغنی رزاقی خم

text: مسجد علیاء حاج عبدالغنی رزاقی خمسی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان خلخال، روستای خمس (خلخال) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمامین درب امامزاده

text: حمام درب امامزاده، مربوط به دوره اتابکان است و در شهرکرد، جنب امامزاده دوخاتون واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه بزه (بلقیس)

text: قلعه بزه (بلقیس) مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در ۳۲ک جاده خواف به رشتخوار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه خصم

text: تپه خصم مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ممسنی، روستای خنیمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه برد نگان

text: تپه برد نگان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ممسنی، روستای سعادت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سفید

text: تپه سفید مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ممسنی، روستای تل سفید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ملا شمشیری

text: تپه ملا شمشیری مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ممسنی، روستای منصورآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دیمه میل

text: تپه دیمه میل مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ممسنی، روستای آهنگری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خواجه محمدی

text: تپه خواجه محمدی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - آغاز است و در شهرستان ممسنی، روستای کوپن علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پخشه دون

text: تپه پخشه دون مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ممسنی، روستای خنیمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پل مینودشت

text: تپه پل مینودشت مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در مینو دشت، بدنه شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای جهان‌آباد (سپنج)

text: کاروانسرای جهان‌آباد (سپنج) مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان شاهرود، روستای جهان‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل ساسانی

text: پل ساسانی اثری تاریخی مربوط به دوره ساسانیان است و در غرب گور، ۵۰۰ متری دروازه بهرام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای الحاک

text: کاروانسرای الحاک مربوط به دوره صفوی است و در ۱۲۵ کیلومتری شرق شاهرود، کنار باغ و قنات الحاک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای صدرآباد

text: کاروانسرای صدرآباد مربوط به دوره صفوی، دوره قاجار است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، بیرون روستای محمدآباد واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۶۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع میلان

text: مسجد جامع میلان مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان اسکو، روستای میلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده شاه غریب

text: امامزاده شاه غریب مربوط به دوره قاجار است و در کیلومتر ۲جاده قم به کاشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آستان پنج امامزاده

text: آستان پنج امامزاده مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، روستای جمکران واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۹ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع خورمیز سفلی

text: مسجد جامع خورمیز سفلی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان مهریز، جنب قلعه قدیمی خورمیز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قره محمد تپه

text: قره محمد تپه مربوط به عصر آهن است و در شهرستان گنبدکاووس، بخش مرکزی، روستای قره محمد تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این روستا در حدود ده کیلومتری شمال گنبد و در مسیر جادهٔ اینچه برون گنبد و دوکیلومتر شرقی مسیر روستای آبادان تپه قرار دارد. مردم این روستا همگی ترکمن و از طایفهٔ قوجق از طایفه‌های بزرگ ترکمنان هستند. دارای لوله کشی آب و گاز و هم چنین خطوط تلفن و برق می‌باشد. جزو معدود روستاهایی است که طرح هادی در این روستا به‌طور کامل اجرا نشده است؛ و فقط مدرسهٔ ابتدایی تا پایهٔ ششم را دارا است.


title: تپه انبار سرت

text: تپه انبار سرت مربوط به عصر آهن است و در شهرستان گنبدکاووس، روستای قره شور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه لبرود

text: قلعه لبرود مربوط به اسماعیلیه است و در شهرستان دامغان، روستای آهوانو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه غلامرضا حسین جفعر

text: خانه غلامرضا حسین جعفر مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بیرجند، خیابان منتظری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کارخانه چرم‌سازی خسروی

text: کارخانه چرم سازی یا کارخانهٔ چرم‌سازی خسروی مربوط به اوایل دوره پهلوی اول است و در تبریز، تقاطع خیابان شریعتی جنوبی و آزادی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کارخانه چرم‌سازی خسروی

text: مجموعهٔ پردیس دانشگاه هنر اسلامی تبریز در محل این کارخانه قرار گرفته‌است؛ مساحت این مجموعه ۳۶٬۰۰۰ متر مربع شامل ۸ ساختمان سه‌طبقه و یک طبقه می‌باشد. مرمت مجموعهٔ پردیس و تغییر کاربری آن از کارخانه به دانشگاه از سال ۱۳۷۶ خورشیدی شروع شده و در همین راستا ساختمان‌های فرسوده به آمفی‌تئاتر، ساختمان اداری، سالن ورزشی، سلف سرویس و کتابخانه تغییرکاربری داده‌اند؛ همچنین توربین‌ها و ژنراتورهایی که در بخش تأسیسات کارخانهٔ چرم‌سازی باقی‌مانده‌اند، مرمت و بازسازی شده و به‌عنوان موزهٔ صنعتی مورد استفاده قرار خواهند گرفت.


title: مدرسه خانزاده

text: مدرسه خانزاده مربوط به اواخر سدهٔ ۸ ه.ق است و در یزد، محله قدیمی شیخ داد، ضلع جنوبی بقعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه شاپوری

text: منزل شاپوری مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در شیراز، خیابان انوری، روبروی خیابان اهلی واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه شاپوری

text: این اثر از سالهای ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ توسط استاد ابوالقاسم مهندسی معمار معروف شیرازی بنا شده‌است و متعلق به عبدالصاحب شاپوری از تاجران بزرگ کازرون بوده‌است.


title: خانه شاپوری

text: تا دهه ۷۰ هجری شمسی این بنا مورد استفادهٔ خانوادهٔ شاپوری بود و چند سال به صورت متروکه رها شده‌بود و در نهایت در سال ۱۳۷۸ سازمان میراث فرهنگی استان فارس آن را خریداری و ثبت میراث فرهنگی ایران کرد.


title: خانه شاپوری

text: این بنا در دو طبقه با زیربنای ۸۴۰ مترمربع و در زمینی به مساحت ۴۶۳۵ مترمربع به سبک سنتی معماری پهلوی اول بنا شده‌است و جزو اولین بناهایی است که در آن سال‌ها با رویکرد آزادانه به معماری طراحی شده‌است.


title: خانه شاپوری

text: بازدید عموم از این اثر آزاد است و در آن رستوران و کافی شاپ و نمایشگاه آثار فرهنگی و هنری استان فارس دایر است.


title: خانه باقری (گرگان)

text: مجموعه باقری مربوط به اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی است و در گرگان، محله سرچشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه باقری (گرگان)

text: خانه باقری یکی از بناهای شاخص در بافت تاریخی گرگان است که نمونه‌ای ارزشمند از معماری بومی مسکونی در شهر به‌شمار می‌رود. این بنا در حدفاصل محلات نعلبندان و سرچشمه و در حاشیه جنوبی یکی از معابر اصلی و پرگذر بافت قدیم گرگان واقع است، معبری که بازار و تکیه نعلبندان را به بنای امامزاده نور و سپس تکیه سرچشمه متصل می‌سازد.


title: خانه باقری (گرگان)

text: در میان خانه‌های تاریخی باقی‌مانده در شهر، خانه باقری یکی از وسیع‌ترین و سالم‌ترین نمونه‌ها است. عرصه این بنا ۱۹۵۰ مترمربع و زیربنای مجموع فضاهای سرپوشیده آن ۱۵۵۵ مترمربع است.


title: خانه باقری (گرگان)

text: خانه از ترکیب متناوب فضاهای باز و بسته و بر اساس نوعی سازماندهی مجموعه‌ای ساخته شده‌است که حیاط‌های تقریباً غیر هندسی و متعدد، در آن نقشی برجسته بازی می‌کنند. این بنا در وضعیت فعلی دارای ۷ حیاط با اندازه و فرم‌های گوناگون است که عبارتند از: دو حیاط اندرونی، دو حیاط بیرونی، حیاط هشتی، حیاط مطبخ و حیاط سرطویله که در مجموع با ۴ ورودی به شبکه معابر اطراف بنا راه پیدا می‌کنند. اگرچه در بررسی فضاهای بسته و مسقف بنا (به ویژه وقتی به صورت جز به جز در نظر گرفته شوند) هندسه و نظمی آشکار در سازماندهی و ترکیب جرزها و بازشوها به چشم می‌خورد، اما در نگاهی کلی به بنا و با در نظر گرفتن مجموعه فضاهای باز و بسته باهم، نقش این هندسه بسیار کمرنگ می‌شود وانتظامی خاص به چشم نمی‌آید. این موضوع به همراه تفاوت عیان در تناسبات و فرم اجزای به کار گرفته شده در برخی نماهای داخلی و خارجی و نیز شواهد فراوان موجود در بنا، این واقعیت را بیان می‌کند که بنا در یک مرحله ساخته نشده و در مراحل مختلف تاریخی شکل گرفته‌است. از دیگر نکاتی که در باب معماری این بنا قابل اشاره‌است، همراهی و ترکیب درایتمندانه معماری برونگرا با درونگرایی کلی و غالب بنا است. این برونگرایی که حاصل نوع فرهنگ و روابط اجتماعی مردم منطقه و نیز الزامات محیطی و اقلیمی است، در ارتباطات برجسته فضاهای داخلی با معابر اطراف از طریق پنجره‌های متعدد و نیز ایوانک‌های حاشیه شمالی بنا قابل مشاهده‌است. در برخی از این پنجره‌ها، چشم‌انداز جنگل‌های اطراف شهر قاب گرفته شده‌است.


title: خانه باقری (گرگان)

text: نحوه پرداختن به مسئله آسایش محیطی و معماری اقلیمی از مسائل شایسته توجه در این خانه‌است. در تابستان‌های گرم و شرجی گرگان، فضای داخلی این خانه شرایط مناسبی برای آسایش محیطی ساکنان پدیدمی‌آورد و سختی اقلیم را قابل تحمل می‌نماید. گستردگی خانه و پرهیز از فشردگی فضاها، تعداد زیاد بازشوها، ارتباط بسیار زیاد فضاهای بسته با باز و احاطه اتاق‌ها از ۲ یا ۳ طرف توسط فضای باز، جرزهای قطور و جهت‌گیری مناسب بنا، از ویژگی‌های معماری اقلیمی در این خانه هستند که رسیدن به هدف آسایش محیطی را با تسهیل و تشدید کوران هوا و دوری از تابش مستقیم آفتاب گرم تابستان به وسیله سقف‌های پیش آمده، ممکن می‌سازند. هم چنین بام‌های سفالپوش و شیبدار و طره‌ای، و نیز ارتفاع گرفتن کف فضاهای طبقه پایین از سطح طبیعی زمین، ترفندهایی مناسب جهت مقابله با اثرات مخرب اقلیم پرباران و رطوبت سطحی زمین بر بنا به‌شمار می‌روند.


title: خانه باقری (گرگان)

text: مصالح به کار رفته در مجموعه باقری متنوع اند: چوب، سفال، آجر، خشت، کاهگل، سنگ، گچ و شیشه عمده این مصالح را تشکیل می‌دهند، اما اوج هنرنمایی معماران و آفرینندگان بخش‌های مختلف بنا در عناصر چوبی مشاهده می‌گردد. درها، پنجره‌ها، نرده‌ها و شیرسرها اجزایی از بنا هستند که نهایت ظرافت و هنرمندی در خلق زیبا و کارآمد آنان به چشم می‌خورد و در واقع هرکدام به تنهایی اثری هنری و ارزشمندند. علاوه بر این نحوه به‌کارگیری چوب با مقاطع مختلف در عناصر سازه‌ای بنا نظیر پل‌ها، نعل‌ها، تیرها، دستک‌ها و نیز شیرسرها نشان از هوشمندی نسل‌های پیشین در انتخاب و نحوه به‌کارگیری مصالح دارد. سلامت و استواری بسیاری از این عناصر سازه‌ای که از گزند آب در امان مانده‌اند و سال‌های طولانی از عمرشان می‌گذرد، شناخت معماران خانه را از چوب‌های مختلف و توجه به کیفیت و خواص سازه‌ای انواع آن نشان می‌دهد.


title: خانه باقری (گرگان)

text: سیر تکوین و تحول بنا


title: خانه باقری (گرگان)

text: براساس مستندات مختلف از جمله اظهارات معمرین و ساکنین کهنسال و در قید حیات بنا، عکس‌های قدیمی خانواده باقری و نیز شواهد موجود در بنا که با پژوهش دقیق و علمی در جریان مطالعات مربوط به طرح مرمت این بنا به دست آمده‌است می‌توان مراحل تکوین و تحول بنا را در ۶ دوره ذیل تشخیص داد:


title: خانه باقری (گرگان)

text: وجود برخی از شواهد موجود در بنا ما را به این باور می‌رساند که پیش از ساخته شدن بناهای موجود در مجموعه باقری مستحدثات دیگری در این عرصه وجود داشته که در یک مقطع زمانی تخریب شده و بناهای موجود به جای آن‌ها ساخته شده‌است. البته شاهدان زنده خانواده باقری این بناها را نه دیده‌اند و نه از پدران خود دربارهٔ آن‌ها چیزی شنیده‌اند و بدین ترتیب می‌توان احتمال داد که این بناها حتی پیش از باقری‌ها و توسط مالکین احتمالی قبلی این عرصه ساخته شده باشد. به عبارت دیگر پیش از اعیانی‌های فعلی بناهایی وجود داشته که تخریب شده‌اند اما در زمینه مالکیت و تعلق یا عدم تعلق آن‌ها به باقری‌ها نمی‌توانیم اظهار نظر کنیم.


title: خانه باقری (گرگان)

text: برخی از معمرین و ساکنین کهنسال و در قید حیات بنا در بیان زمان شکل‌گیری خانه به نقل از پدران خود به تاریخ ۱۲۴۶ هجری شمسی اشاره می‌کنند. دانسته‌های ما برای اثبات یا رد این تاریخ کافی نیست و حتی مطمئن نیستیم که ۱۲۴۶ شمسی مد نظر است یا قمری. زیرا اگر چه ایشان به تاریخ شمسی اشاره دارند اما رواج ماده تاریخ قمری در دوران قاجار و نیز تفاوت تقریباً ۴۰ ساله‌ای که در قدمت بنا میان دو ماده تاریخ قمری و شمسی ایجاد می‌شود به ما این اجازه را می‌دهد که چنین عدم اطمینانی را مطرح نمائیم. به هر تقدیر این تاریخ تنها تاریخی است که به عنوان سال شروع ساخت مجموعه از یکی از منابع و مستندات استخراج می‌شود و ما نیز فرضیه سال اولیه ساخت بنا را بر آن می‌نهیم.


title: خانه باقری (گرگان)

text: براساس اطلاعات موجود در بنا نخستین ساخت و سازها مربوط به بخش‌های مجاور معابر شمالی و جنوبی است و در عین قرار گرفتن فضاهای اصلی زندگی، مانند یک جداکننده، فضای داخل خانه را از معبر عمومی تفکیک می‌کنند.


title: خانه باقری (گرگان)

text: با افزایش تعداد افراد ساکن در خانه باقری و گسترش خانواده، در حدود ۵۰ سال پس از ساخت بناهای اولیه، چند قسمت دیگر به مجموعه اضافه گردیده‌است. اگر بناهای دوره قبلی نقش محصورکننده فضاهای داخلی عرصه را از محیط بیرون داشتند، بناهای این دوره به شکل‌گیری و تکمیل محصوریت حیاط‌های داخلی خانه منجر شدند.


title: خانه باقری (گرگان)

text: پایان ساخت این مرحله تاریخی در واقع بنا را به کامل‌ترین وضع خود می‌رساند و حتی به لحاظ خانوادگی در محدوده اواخر قرن قبلی و اوائل قرن حاضر (مابین سال‌های ۱۲۹۳ و ۱۳۰۶ شمسی)، خانواده باقری با بیشترین میزان جمعیت خود در این مجموعه ساکن بوده‌اند.


title: خانه باقری (گرگان)

text: در فاصله زمانی میان سال‌های ۱۳۱۶ تا ۱۳۲۴، تغییرات و دگرگونی‌های فراوانی در خانه باقری صورت گرفته‌است. همزمانی این سال‌ها با تحولات خاص اجتماعی آن دوران می‌تواند در فهم علت این تغییرات به ما کمک کند. بی‌ثباتی موجود در جامعه بین‌المللی به دلیل وقوع جنگ جهانی دوم، تغییرات گسترده سیاسی در ایران، گسترش موج تجددگرایی در لایه‌های مختلف اجتماع، آغاز دوران احتضار سنت‌ها و ورود مفاهیم مدرنیته به ایران آن روز از آن دسته‌اند. هم چنین گسترش بیش از پیش خانواده باقری و نیاز به فضاهای جدید و نیز رواج مصالح، تکنیک‌ها و فرم‌های ساختمانی و معماری متفاوت از گذشته می‌تواند از زاویه دیگری به عنوان دلایل این تغییرات مطرح شود. سلسله تغییرات گسترده این مرحله با برداشتن سقف سفالپوش ساختمان یک طبقه شمال حیاط بیرونی بزرگ و اضافه کردن طبقه دوم به آن در سال ۱۳۱۶ هجری شمسی آغاز گردیده و با تغییراتی نظیر پوشاندن طاقچه‌ها و صاف کردن جداره داخلی اتاق‌ها، حذف پنجره‌های مشبک چوبی در اکثر اتاق‌ها، ساخت راه پله جدید و ایجاد تقسیم‌بندی‌های نو در فضاها ادمه یافته‌است.


title: خانه باقری (گرگان)

text: در این دوران با تغییر نحوه معیشت و ورود مظاهر تکنولوژی نظیر اتومبیل و یخچال، تغیراتی در برخی فضاها که کاربرد خود را از دست داده بودند، رخ داد. تخریب تدریجی سرطویله، هویج خانه، تنور، مطبخ و نیز پر شدن سرداب‌های ساختمان با خاک دستی از این نوعند. هم چنین در این سال‌ها قسمتی از حیاط مطبخ جهت گسترش ساختمان حسینیه مجاور بنا واگذار می‌گردد. آنچه مشخص است این که به دلیل تقسیم فضاهای مختلف خانه باقری میان ورثه و بی میلی نسل جدید آن زمان به حفظ و نگهداری خانه، بسیاری از آسیب‌های وارد آمده به بنا در این دوران آغاز گردیده‌است.


title: خانه باقری (گرگان)

text: پس از ثبت بنا در فهرست آثار ملی ایران به سال ۱۳۷۹ و خرید ملک توسط سازمان میراث فرهنگی کشور در اسفند ماه سال ۱۳۸۰ طی همان سال و سال بعد در بخش‌هایی از خانه عملیات مرمتی مختصری صورت گرفت که این عملیات با انجام عملیات مرمت اضطراری در سال‌های ۱۳۸۲ و ۱۳۸۳ ادامه یافت. عملیات مرمت و احیای این بنا از اردیبهشت سال ۱۳۸۴ آغاز شده‌است و در سال ۱۳۹۰ به دلیل نبود اعتبار مالی و بیتوجهی مسئولین شهری و میراث فرهنگی پروژه مرمت این خانه متوقف شد تا اینکه در شهریور ماه 1395 صندوق احیاء و بهره برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی که وظیفه شناخت بناهای تاریخی در سراسر ایران و واگذاری آن‌ها به بخش خصوصی جهت مرمت و بهره‌برداری را بر عهده دارد، این بنای شاخص را به مزایده گذاشت. مشاور معماری و مرمت پارت زِمو به سرپرستی رضا مفاخر برنده مزایده اعلام گردید و در آبان ماه 1395 مجموعه تاریخی باقری جهت مرمت و احیاء تحویل سرمایه‌گذار گردید. مرمت اصولی و احیاء مجموعه تا آبان ماه 1397 به درازا خواهد کشید و پس از آن از سرای باقری‌ها به عنوان یک مجموعه اقامتی پذیرایی تا 18 سال بهره‌برداری خواهد شد. تا کنون و در فاز نخست بهره‌برداری نخستین شربت خانه، نخستین عکاسخانه و نخستین فروشگاه صنایع دستی بافت تاریخی گرگان در آن شکل گرفته‌است و تا پایان سال 1397 نخستین هتل بوتیک این بافت نیز در آن شکل خواهد گرفت. هفت حیاط این خانه به ترتیب " حیاط بزرگ، حیاط شوچره، حیاط حاج محمد رضا، حیاط مطبخ، حیاط مهتاب، حیاط هشتی و حیاط سرطویله نامیده شده اند. هندسه بنا این امکان را ایجاد کرده است که فاز اقامتی به‌طور کامل از سایر بخش های پذیرایی و خدماتی جدا باشد.


title: قلعه میرغلام هاشمی

text: قلعه میر غلام هاشمی مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در شهرستان دره‌شهر، روستای هاشم‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه سلیمان بوقه

text: قلعه سلیمان بوقه مربوط به سدهٔ ۵–۸ ه.ق است و در شهرستان مینودشت، روستای ترسه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه شیخ بهاءالدین

text: بقعه شیخ بهاءالدین مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان خاتم، روستای مبارکه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای زنجیران

text: کاروانسرای زنجیران مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فیروزآباد، ورودی تنگ زنجیران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.در نزدیکی این بنا در حال حاضر تفرج گاهی به واسطه نزدیکی به تنگ زنجیران شکل گرفته که می تواند محلی برای استراحت بازدیدکنندگان باشد.


title: غار گمیشان

text: غار گمیشان مربوط به میان سنگی است و در شهرستان نکا، روستای کمیشان، جنب جاده ساری به گرگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه طبق چشمه

text: محوطه طبق چشمه مربوط به هزاره ۱- دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان مینودشت، روستای کمال‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه جوی برمک

text: تپه جوی برمک مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان ممسنی، روستای برمک علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه حاجی قلندر

text: تپه حاجی قلندر مربوط به هزاره ۵ قبل از میلاد - عصر آهن است و در شهرستان گنبد کاووس، روستای ینیاق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه نظامی باغ خرم

text: قلعه نظامی باغ خرم در شهرستان شوشتر، روستای گاومیش آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کارخانه نساجی پارس

text: کارخانه نساجی پارس مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در سمنان، تقاطع خیابانهای فردوسی وقدس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شنین ۳

text: تپه شنین ۳ مربوط به هخامنشی- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بویین زهرا، روستای شنین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان مسجد کبود

text: گورستان مسجد کبود مربوط به هزاره دوم و اول قبل از میلاد است و در تبریز، خیابان امام، پشت مسجد کبود تبریز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه علی‌کش

text: تپه علی کش مربوط به هزاره ۸ قبل از میلاد است و در شهرستان دهلران، ۷ کیلومتری غرب شهر موسیان، منطقه بیات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه علی‌کش

text: تپه علی کش بین سال‌های ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۳ توسط باستانشناسهای آمریکایی به نام‌های فرانک هول وکنت فلانری و جیمز نیلی کاوش گردید. و نتیجه کاوش در کتاب‌ها و مقالات گوناگون ارائه گردیده‌است که کتابی‌هایی در مورد دشت دهلران و علی کوش در سال ۱۹۶۹به سفارش دانشگاه میشیگان آمریکا به چاپ رسید. علی بزرگ که یکی از ارتشیان زمان رضا شاه بوده در این تپه کشته شده است.


title: تپه علی‌کش

text: این ناحیه در مابین رود میمه و دویرج در شهرستان دهلران است. کوچ‌نشینی و کشاورزی، خانه‌های گلی تک اتاقه، اشیایی که نشانگر روابط اقتصادی با دور دست است، استفاده از ظروف سفالی، دفن مردگان همراه با وسایل شخصی از دستاوردهای این ناحیه باستانی است.


title: تپه علی‌کش

text: سایت نوسنگی علی کوش در جنوب غربی ایران به محور تحقیقات انقلابی در مورد اهلی گیاهان و حیوانات و روستاهای اولیه در نزدیکی شرق توسط کنت فلانرئی و همکاران فرانک هول و جیمز نیلی در اوایل دهه ۱۹۶۰ بود. قدمت حدود ۷۵۰۰ تا ۵۵۰۰ قبل از میلاد، علی کوش یک دهکده نوسنگی کوچک از کشاورزان و گله داران بود. موقعیت دهکده مهم بود: خارج از توزیع بومی اجداد وحشی خانواده‌های اولیه بود. این به محققان نشان داد که کشاورزان اولیه علی کوش برای پرورش در مناطق جدید، گونه‌ها یا محیط را دستکاری می‌کردند. ساکنان این روستا هزاران تیغ سنگ چخماق کوچک را برای استفاده در انواع وسایل نقره ای تولید کردند. مصنوعات نشان داده شده در اینجا هسته هستند: بلوک‌هایی که چندین تیغه به‌طور سیستماتیک برداشته می‌شوند. جان اسپت در طول کار میدانی دکترا در سال ۱۹۶۹ توسط دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد (و بعداً متصدی موزه) از سطح سایت جمع‌آوری شد.


title: تپه علی‌کش

text: اولین سکونت‌گاه در ایران در حدود ۹٫۰۰۰ سال پیش قبل از میلاد مسیح به‌شکل خانه‌هایی تک‌اتاقه در جوار تالابی دائمی در علی‌کُش (در فاز معروف به بُزمُردهٔ آن) ساخته شده‌اند که دیوارهایی به ضخامت ۲۵ تا ۴۵ سانتی‌متر از خشت‌هایی به ابعاد ۲۵ ۱۵ ۱۰ سانتی‌متر داشته‌اند. احتمالاً هر خانه اجاقی داشته که در محوطهٔ خانه تعبیه می‌شده‌است. در حدود ۸٬۰۰۰ سال پیش از میلاد وجود مدارک و شواهد از گسترش روستاها، زندگی بر پایه کشاورزی و دامپروری در محدوده کوه‌های زاگرس و مناطقی مثل سراب، تپه گوران و تپه علی کش ثابت شده‌است. به‌نظر می‌رسد ساکنان علی‌کُش پس از خشک شدن تالاب به دیگر محوطه‌های جلگهٔ خوزستان، مانند چغاسفید، نقل مکان کرده باشند.۱)اشیا کشف شده که در دانشکده میشیگان آمریکا به نمایش گذاشته شده


title: تپه تجره سید

text: تپه تجره سید مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در ۱۲ کیلومتر شمال شرقی خرم‌آباد، بخش حومه (ده پیر) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کبودلر

text: تپه کبودلر مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان خرم‌آباد، روستای زاغه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خانجان خانی

text: تپه خانجان خانی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان خرم‌آباد، ۶ کیلومتر جاده اصلی، خرم‌آباد به بروجرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه باده آبستان

text: تپه باده آبستان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم‌آباد، روستای باده آستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ملک‌آباد

text: تپه ملک‌آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۳۰ کیلومتری شمال شرقی خرم‌آباد و۲ کیلومتری جاده اصلی (بخش زاغه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه واشیان

text: تپه واشیان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام بویژه دوره ساسانیان است و در شهرستان پلدختر، ۱۵ کیلومتر شمال شرق پل دختر واقع شده باکاربری نگهبانی و نماد تمدن ساکن در دشت واشیان که بنا برگفته‌ها دارای دری روبه طلوع آفتاب وراه‌های عبور ومرور در زیر آن به صورت قنات بوده که به صورت آب انبار نیز استفاده می‌شده‌اند ولی اکنون به مرور زمان تخریب شده‌اند بنا برگفته‌ها به احتمال زیاد این تپه محل نگهداری گنج بزرگی از دوران باستان می‌باشد و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌های شماره ۱ و ۲ کمالوند

text: تپه‌های شماره ۱ و ۲ کمالوند مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش زاغه، روستای کمالوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه امامزاده زرلان

text: تپه امامزاده زرلان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای نرگه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه میل میلک

text: تپه میل میلک مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش زاغه، روستای میل میلک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه نخودو

text: تپه نخودو مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، بخش ضیاءآباد، روستای یام چشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه وجیه‌آباد

text: تپه وجیه آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، وجیه آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه آقابابا ۱

text: تپه آقابابا ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای آقابابا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه آقابابا ۲

text: تپه آقابابا ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای آقابابا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه زلیخا

text: تپه زلیخا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای زلیخا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه حیدریه ۱

text: تپه حیدریه ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، جنوب شرق شهرک حیدریه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کچال ۲

text: تپه کچال ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای اولیا تپه کچال ۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دیال‌آباد

text: تپه دیال آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای دیال آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه انگور مچین

text: تپه انگور مچین مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای شاهین تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سعیدآباد

text: تپه سعیدآباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای سعید آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قانلی

text: تپه قانلی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای نرگه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه نهاوند

text: تپه نهاوند مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، شمال شهرک نهاوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سردر فهیم

text: سر در فهیم (فهیمی) مربوط به دوره پهلوی دوم است و در سنندج، پشت مسجد جامع دارالاحسان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سردر فهیم

text: معمولاً کوبه‌هایی که در لنگه سمت راست نصب می‌شدند، به شکل سر شیر، مشت گره کرده یا اشکالی از این قبیل بودند و به نسبت کوبه‌های سمت چپ سنگین تر، به همین دلیل صدایی بم تر داشتند، که اگر مردی بر خانه‌ای مهمان می‌شد این کوبه را می‌کوفت اما کوبه‌هایی که بر لنگه سمت چپ می‌نشستند، کوبه‌هایی ظریف به شکل انگشتان دست یا فرشته بودند که وقتی نواخته می‌شدند صدایی زیر تر تولید می‌کردند و اهل خانه را از وجود بانویی در پشت در مطلع می‌کردند


title: خانه احمدزاده (سنندج)

text: خانه احمدزاده مربوط به دوره پهلوی است و در سنندج، خیابان نمکی، محله آغا زمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه احمدزاده (سنندج)

text: این عمارت در ضلع شمالی بلوار نمکی شهر سنندج واقع شده و زمان ساخت آن به دوران حکومت رضا شاه بر می‌گردد. بنا داری یک حیاط چهارگوش کوچک است و ساختمان آن در چهار طبقه با نمای جنوبی و تزیینات آجر تراش بسیار زیبا و پرکار در قسمت نمای اصلی، ساخته شده است. عمارت احمدزاده نسبت به سایر بناهای مسکونی استان، از شیوه اجرایی و تزیینات منحصربه‌فرد برخوردار و نوع معماری آن برون گرا است. از این رو با وجود یک حیاط در ضلع جنوبی، می‌توان گفت سبک معماری کردستانی که ویژگی بارز آن ایوان‌های ستون دار است، در این عمارت به بهترین وجهی رعایت شده است.


title: پیر سبزپوش

text: پیر سبزپوش مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان بردسیر، روستای قنات سیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد میرزا فرج‌الله وزیر

text: مسجد میرزا فرج‌الله وزیر مربوط به دوره زند - دوره قاجار است و در سنندج، خیابان ۱۷ شهریور، روبروی سه راه شیخان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام توکل

text: حمام قدیمی توکل مربوط به دوره صفوی است و در کنگاور، بخش غربی خیابان شهدا، مقابل دیواربرپاشده معبد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای خرند

text: کاروانسرای خرند مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان مهدی‌شهر در استان سمنان قرار گرفته‌است. این بنا که در ۳۵ کیلومتری شمالشرقی مهدیشهر واقع شده در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کاروانسرای سنگی شریف‌آباد

text: کاروانسرای سنگی شریف‌آباد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان شاهرود، ۴۰ کیلومتری شمال شرقی میامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای محمدآباد پل ابریشم

text: کاروانسرای محمدآباد پل ابریشم مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان شاهرود، روستای محمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام ملک

text: حمام ملک مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، محله امامزاده، پشت امامزاده عبدالمهیمن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساختمان هلال احمر

text: ساختمان هلال احمر مربوط به دوره قاجار است و در خرمشهر، مابین خیابان فردوسی وجاده ساحلی خرمشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سردر و حمام شجاع لشکر

text: سردر و حمام شجاع لشکر مربوط به دوره قاجار است و در سنندج، امام خمینی، کوچه یمین لشکر واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۳۷۹/۰۸/۱۶ با شمارهٔ ثبت ۲۸۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سردر اشرف

text: سردر اشرف مربوط به دوره قاجار است و در سنندج، محله قله چهارلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه (منزل) امجد

text: حسینیه (منزل) امجد مربوط به دوره قاجار است و در سنندج، نزدیک (محله قدیمی سرتپوله)، خیابان صلاح الدین ایوبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه میرکاظم خان صارمی

text: خانه میرکاظم خان صارمی مربوط به دوره قاجار است و در نمین، میدان ارتش، ساختمان نیروی انتظامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: یخچال بهلگرد

text: یخچال بهلگرد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بیرجند، روستای بهلگرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل تاریخی آزان

text: پل تاریخی آزان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان جویبار، روستای آزان، بر رودخانه سیاهرود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: باغ خالصه بمپور

text: باغ خالصه بمپور مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در بمپور، منتهی الیه خیابان بخشداری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای گانو

text: کاروانسرای گانو مربوط به احتمالاً دوره صفوی است و در شهرستان دامغان، ۳۳ کیلومتری شمال غرب کاروانسرای قوشه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: میل خوئین

text: میل خوئین مربوط به سدهٔ ۵ تا ۷ ه.ق است و در شهرستان ایجرود، بخش حلب، روستای خوئین کیلومتر ۶۰ جادهٔ زنجان– بیجار، واقع شده‌است. این بنای برج مانند بر فراز ارتفاعات ضلع غربی روستا قرار گرفته‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: میل خوئین

text: این بنای تاریخی با ارتفاعی بالغ بر۱۰ متر به صورتی مسلط با بهره‌گیری از ارتفاعات طبیعی موجود می‌توانسته منطقه پیرامون را تا شعاع ده‌ها کیلومتر از نظر حفاظت تحت پوشش قرار داده و همچنین به عنوان یک میل راهنما برای مسافران و کاروان‌های خسته و از بیم گم شدن راه در هراس و نگران، امیدبخش و خوش‌آیند باشد.


title: میل خوئین

text: به‌طور کل این بنا از دو بخش بدنه و گنبد تشکیل یافته که قسمت تحتانی (بدنه)، مدوّر و با استفاده از مصالح لاشه سنگ و ملاط گچ و آهک و قسمت فوقانی (گنبد) با بهره‌گیری از آجر و ملاط بر پا شده‌است.


title: میل خوئین

text: گورستان متروکه در پیرامون بنا، که وسعتی بالغ بر ۴ هکتار را به خود اختصاص داده است؛ نزدیکی و چگونگی ارتباط این بنا با آثار تاریخی روستا، موقعیت بنا از دیگر خصوصیات بارز این اثر تاریخی است.


title: مسجد گازران

text: مسجد گازران مربوط به اواخر دوره قاجار است و در همدان، حاشیه بلوارالوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه فرهنگ

text: خانه فرهنگ مربوط به اواخر دوره قاجار -اوایل دوره پهلوی است و در بیرجند، میدان فرهنگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دولیسکان

text: تپه دولیسکان مربوط به پیش‌از قرن۴تا۶ ه.ق است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش زاغه، روستای دولیسکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد سر پلک شهید مدرس

text: مسجد سر پلک شهید مدرس مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در یزد، محله سرپلک، ابتدای بازارچه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ارداق ۱

text: تپه ارداق ۱ در ۴ کیلومتری شمال قزوین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قاضی میر جعفر

text: تپه قاضی میر جعفر در شرق شهرستان بافق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دل زی

text: تپه دل زی در شهرستان تاکستان، روستای اورنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قز قلعه طرویزک

text: قز قلعه طرویزک در شهرستان تاکستان، روستای طرویزک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه ارداق ۲

text: تپه ارداق ۲ در شهرستان قزوین، روستای ارداق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه یقه

text: تپه یقه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شرق جاده رباط کریم به شهریار، بعد ازروستای منج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه اسلامی ارسطو

text: تپه اسلامی ارسطو مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان شهریار، جاده اشتهارد به روستای ارسطو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه بندر تاریخی مه رویان

text: محوطه بندر تاریخی مه رویان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۱۰ کیلومتری شمال بندر دیلم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای قزلق

text: کاروانسرای قزلق مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۳۵ کیلومتری جنوبشرقی گرگان، کنارکتل قزلق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خاتون لر

text: تپه خاتون لر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در جاده شهریار به اشتهارد، روستای خاتونلر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سیاب

text: تپه سیاب مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در کیلومتر ۲۲ بزرگراه تهران به ساوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه جوقین

text: تپه جوقین مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهریار، جوقین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه جوقین

text: این تپه مربوط به دورهٔ ساسانیان است. تپه جوقین یکی از آثار تاریخی شهرستان شهریار است که تا کنون هیچ کاوشی به روی آن صورت نگرفته‌است. تپه جوقین یکی از مهمترین و بزرگترین بناهای خشتی منطقه است که برج و باروهای آن و مصالح و خشت‌های استفاده شده در آن آثار معماری پیش از اسلام را نشان می‌دهد. «تپه جوقین» یک قلعه نظامی تمام خشتی مربوط به دوره ساسانیان بوده که امروزه دیگر تبدیل به یک تپه شده و در دهستان جوقین در شهریار قرار دارد. این اثر در تاریخ ۵ آذر ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. تپه جوقین و قلعهٔ دیگری که در مرکز روستای قدیمی جوقین واقع است را به بهرام چوبین نسبت می‌دهند. آثار باستانی به دست آمده از تپه جوقین شهریار در موزه ایران باستان نگهداری می‌شود.


title: تپه فردوس

text: تپه فردوس مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در کرج، شرق جاده رباط کریم به شهریار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه سرخ حصار

text: قلعه سرخ حصار مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تایباد، بخش باخرز، روستای پشت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه کلمه

text: تپه کلمه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرج، روستای کلمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه وسطر

text: تپه وسطر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرج، روستای رامین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شیرین‌آباد

text: تپه شیرین آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرج، روستای بید گنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه‌میدان

text: تپه قلعه میدان مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان ششتمد، روستای قلعه‌میدان (ششتمد) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: بقعه شیخ منصور خزاعی

text: بقعه شیخ منصور خزاعی مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان دشتستان، روستای زیارت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دژ گل خندان

text: دژ گل خندان مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان پردیس، روستای گل خندان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مصالح به‌کار رفته در بنای این دژ از جنس گچ، ساروج و سنگ است.


title: مجموعه حوضخانه حاج سیدمحمد

text: مجموعه حوضخانه حاج سیدمحمد مربوط به دوره صفوی - دوره زند است و در کاشان، خیابان آیت الله کاشانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد حاجی رجب علی اشکذر

text: مسجد حاجی رجب علی اشکذر مربوط به دوره قاجار است و در اشکذر، محله توده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد حاجی رجب علی اشکذر

text: این اثر تاریخی از ۲ قسمت سردخانه و گرم خانه تشکیل شده است. در داخل محراب صحن تابستانی مسجد، سنگ مرمری به اندازه ۱۳۰–۸۰ نصب است که میان آن نقش قندیل آویخته‌ای تراشیده شده و درحاشیه آن آیاتی از قرآن مجید نوشته شده است.


title: مسجد حاجی رجب علی اشکذر

text: این مسجد با شکوه دارای زیلوهایی است به تاریخ‌های ۱۲۲۰ ،۱۲۴۷، ۱۲۵۸ ،۱۲۸۳ قمری که به نام واقف و موقوفات برآن‌ها نقش بسته است. همچنین دارای موقوفات زیادی ازقبیل اراضی کشاورزی و باغات می‌باشد.


title: مسجد حاجی رجب علی اشکذر

text: این بنای تاریخی توسط مرحوم حاج ملا رجبعلی فرزند میرزا عبدالله فراهانی الاصل مشهور به اشتری ساخته شده است.


title: آرامگاه شیخ حسین چاهکوتاهی

text: مقبره شیخ حسین چاه‌کوتاهی مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، محله امامزاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان مهاجمین انگلیسی

text: گورستان مهاجمین انگلیسی مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، محله دواس بهمنی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار محسن‌زاده

text: آب‌انبار محسن زاده مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، خیابان منتظری، انتهای کوچه منتظری ۳ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام استهریج

text: حمام استهریج مربوط به دوره قاجار است و در مهریز، محله استهریج، خیابان جمهوری اسلامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه آقا خان لیراوی

text: قلعه آقا خان لیراوی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان دیلم، روستای حصار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.