title: عملیات بارباروسا

text: در بخش مرکزی جبهه فنلاند، سپاه ۳۶ ورماخت سالا را از وجود عناصر دشمن پاکسازی کرد و به مرز سال ۱۹۳۹ فنلاند و شوروی رسید. این نیروها با پیشروی به جانب شمال شرقی، موفق شدند روز ۲۲ اوت دو لشکر شوروی را به محاصره بیندازند اما شرایط آب و هوایی و کمبود نیرو از جمله پشتیبانی ضعیف زرهی و هوایی، سبب گریختن یگان‌های دشمن از محاصره شد. در این قسمت از جبهه نیروهای مشترک آلمانی و فنلاندی ۱ سپتامبر آلاکورتی در صد کیلومتری شرق سالا را به تصرف درآوردند.


title: عملیات بارباروسا

text: در سه هفته آغازین عملیات بارباروسا، ورماخت موفق به پیشروی ۴۸۰ کیلومتری، تصرف بلاروس، منطقه بالتیک، بخش‌های بزرگی از اوکراین، رساندن خود به رود دنیپر و انهدام استحکامات و چندین آرایش بزرگ شوروی در طول مرز شد. در میانه ماه ژوئیه خط مقدم آلمانی‌ها در یک خط شمال به جنوب از ناروا در استونی تا دهانه رود دنیستر در دریای سیاه در جنوب کشیده شده بود. در این مدت تلفات وارد آمده به شوروی حیرت‌انگیز بود. تا میانه ماه ژوئیه قریب به یک میلیون نفر از نیروهای ارتش شوروی سرخ کشته، زخمی یا مفقود شدند، این کشور نزدیک به ۱۰ هزار تانک و ۴ هزار هواگرد خود را از دست داد و صرفاً ده درصد از قوای مکانیزه آن باقی‌ماند. حدود یک ماه پس از آغاز عملیات بارباروسا، بیشتر ارتش سرخ پیش از جنگ دیگر وجود نداشت. سرعت پیشروی نیروهای آلمانی به شکلی بر نظام تدارکاتی شوروی فائق آمد که در ماه نخست ۲۰۰ انبار تدارکات نظامی از مجموع ۳۴۰ انبار ارتش سرخ به سلطه مهاجمان درآمد. در طرف مقابل در همین مدت ۹۲ هزار نفر به ورماخت تلفات وارد آمده بود که یک چهارم از آن‌ها کشته شده بودند. به هر صورت، این آمار با وجود این که فاصله بسیار زیادی با تلفات دشمن داشت اما با توجه به شرایط نیروی انسانی آلمان، کم به حساب نمی‌آمد.


title: عملیات بارباروسا

text: در این موقعیت پس از محقق شدن این پیروزی در قالب وارد آوردن شکستی پر خسارت به دشمن و تحمل خسارتی به مراتب کمتر، هیتلر می‌پنداشت استالین عملاً جنگ را باخته‌است و شوروی قادر نخواهد بود تانک‌ها و هواگردهای منهدم شده خود را جایگزین کند. تقریباً در همین زمان، هالدر نیز به همین ترتیب در یادداشت‌های جنگی خود اذعان کرد: «با نگاه کلی می‌توانیم بگوییم کارمان را در انهدام نیروی زمینی روسیه در این سوی رودهای دوینا و دنیپر به انجام رسانده‌ایم.» او به استناد اطلاعات به دست آمده از اوراق جنگی دشمن اطمینان داشت آلمانی‌ها در آن سوی این دو رود با چیزی غیر از «نیروهای جزئی» که قادر به برهم زدن اهداف عملیاتی مهاجمان نیستند، برخورد نخواهند کرد. هالدر حتی ادعا می‌کند: «اغراق نکرده‌ام اگر بگویم عملیات علیه روسیه در عرض دو هفته به پیروزی رسیده‌است.» به هر صورت هالدر در ادامه خاطر نشان می‌کند: «البته هنوز تمام نشده‌است» و «مقاومت سرسختانه دشمن با تمامی امکاناتش، ادامه دارد» و کار پاکسازی می‌تواند هفته‌ها به طول بینجامد. آرای هالدر با دریافت گزارش سرهنگ کینتسل که در آن اعلام شده بود از مجموع ۱۶۴ لشکر دشمن که تا این لحظه شناسایی شده‌است ۸۹ لشکر کاملاً یا تا حدودی منهدم گشته و تنها ۴۶ لشکر در مقابل خط مقدم ورماخت قرار دارد، مورد تأکید واقع گشت. با مشاهده این وضعیت، ناظران بین‌المللی نیز شانس چندانی برای شوروی برای خروج موفق از این درگیری قائل نبودند. بریتانیا و ایالات متحده سخن از انهدام عامدانه تأسیسات نفتی شوروی در قفقاز جهت جلوگیری از افتادن آن به دست آلمانی‌ها مطرح ساختند.


title: عملیات بارباروسا

text: با این وجود که پیروزهای گروه ارتش مرکز در این مرحله خیره کننده بود، یکی از نگرانی‌های آن ایفای وظیفه دوگانه به اتمام رساندن نبردها در غرب مینسک و حرکت همزمان به سمت شرق بود. در طرف دیگر دستاوردهای دو گروه ارتش دیگر مشابهت تامی با گروه ارتش مرکز نداشت. درحالیکه گروه ارتش شمال موفق شده بود استحکامات جبهه شمال غربی شوروی را در هم بشکند، بسیاری از نیروهای آن را منهدم کند و مابقی را در حالتی آشفته عقب براند، نیروهای کمکی این جبهه، شوروی را قادر ساخت مقاومت مناسبی در طول رود دوینا ترتیب دهد و دست به ضد حملات قدرتمندی بزند. در بخش جنوبی نیز با وجود شکسته شدن خط دفاعی و متلاشی گشتن جبهه جنوب غربی شوروی در محور کیف، نیروهای گروه ارتش جنوب با ضد حملات شدید و گسترده سپاه‌های مکانیزه دشمن مواجه گشته بودند. در این زمان فعالیت نیروهای باقیمانده از ارتش سرخ در پشت خطوط مقدم در قالب گروه‌های پارتیزانی در حال مشکل‌آفرینی بود و مقاومت نیروهای آن رفته‌رفته شدیدتر و پیشروی برای آلمانی‌ها دشوارتر می‌شد.


title: عملیات بارباروسا

text: ضربه اولیه شدید ورماخت در بعد روانی و نظامی نشانه‌ای از فلج شدن یا فروپاشی درونی حاکمیت شوروی تولید نکرد. با وجود این که تلفات وارد آمده به مهاجمان در کوتاه مدت قابل تحمل بود، اما بیشتر از حد انتظار می‌نمود. آلمانی‌ها که دیگر عنصر غافلگیری و تحرک اولیه را از دست داده بودند، به مرور پیشبرد نیروها در سه محور جداگانه را پرزحمت‌تر می‌یافتند. چنین چالش‌هایی با فقدان تقریبی راه‌های قابل تردد، کمیابی ارتباطات ریلی و آغاز هشداردهنده نشانه‌هایی از کمبود نیروی انسانی، تشدید می‌گشت و هر یک مستعد خلق مشکلاتی در آینده بودند. پیشروی گروه ارتش‌های ورماخت کاملاً به فراتر از محدوده پایگاه‌های تدارکاتی آن‌ها رسیده بود که موجب پدیداری اختلال در امر باز تأمین نیازهای آن‌ها مخصوصاً در ارتباط با سوخت و مهمات می‌شد. نگران کننده‌تر از همه ناتوانی رهبران آلمانی در یافتن نقطه نظر مشترک در بعد راهبردی بود که موجب آغاز تنش درونی در بین آن‌ها می‌گشت. بدین شکل با توجه به نیاز به باز سازمان‌دهی نیروها و تصمیم‌گیری در ارتباط با راهبرد چگونگی پیشبرد عملیات در مرحله بعدی، با آگاهی کامل از بستگی نتایج نهایی جنگ به این تصمیمات، تا میانه ماه ژوئیه کارزار به نقطه حساسی برای آلمانی‌ها رسید.


title: عملیات بارباروسا

text: در حالیکه هیتلر سلطه بر مناطق تحت محاصره و پاکسازی اراضی پشت سر نیروهای جلودار را لازمه ادامه کار می‌دید، هالدر این موضوع را دارای اهمیت ثانویه تلقی می‌کرد و به حفظ شدت پیشروی اولویت مطلق می‌داد. هیتلر روز ۲۹ ژوئن با ابراز نگرانی از عملیات‌های برد بلند نیروهای زرهی که موفقیت در مناطق بزرگ تحت محاصره بیاویستوک–مینسک را به خطر می‌انداخت، از گروه ارتش مرکز خواست اجازه پیشروی فرا تر از بابرویسک در ۱۵۰ کیلومتری جنوب شرقی مینسک را به گودریان ندهد. با این وجود هالدر امیدوار بود «فرماندهان میانی بدون دریافت دستور صریح، به ابتکار خود کار درست را انجام دهند» و گروه زرهی ۲ خود را به رود دنیپر برساند. از آن‌جایی که هالدر دیگر از نبود هیچ قصدی در ارتش سرخ برای عقب‌نشینی مطمئن شده بود، می‌پنداشت پیشروی سریع به سمت گذرگاه‌های دنیپر برای به محاصره انداختن نیروهای دشمن، سلطه بر اسمولنسک و باز شدن راه مسکو ضروری است.


title: عملیات بارباروسا

text: تجربه مرحله نخست عملیات به آلمانی‌ها نشان داد نمی‌توانند تصور کنند پیاده‌نظام قادر به حفظ فاصله با نیروهای زرهی خواهد شد. از این رو برای هماهنگی بیشتر بین نیروهای زرهی و قوای پیاده، دو گروه زرهی ۲ و ۳ به همراه ۲ سپاه دیگر تحت فرمان فیلدمارشال گونتر فن کلوگه و ستادش در ارتش چهارم قرار گرفتند تا «ارتش چهارم زرهی» را شکل دهند. مابقی نیروهای ارتش چهارم به ارتش دوم پیوستند. ارتش دوم از جایگاه ذخیره به این گروه ارتش ملحق شد و می‌بایست جهت آزاد کردن نیروهای زرهی، در کنار ارتش نهم، در کوتاه‌ترین زمان ممکن مناطق در محاصره بیاویستوک–مینسک را پاکسازی می‌کرد.


title: عملیات بارباروسا

text: هالدر روز ۳۰ ژوئن به دو گروه زرهی ۲ و ۳ دستور داد هر چه سریع تر نواحی مجاور رود دنیپر را پاکسازی کنند. مهم‌ترین مأموریت دو ارتش دوم و نهم ورماخت تصرف پل خشکی دوینا–دنیپر (اراضی بین دو رودخانه) بین اورشا و ویتبسک بود. این دو ارتش همان روز موفق شدند کار پاکسازی محاصره کوچک‌تر بیاویستوک را به پایان برسانند و نخستین سپاه‌های پیاده‌نظام آن‌ها توانستند به طرف نیروهای زرهی حرکت کنند. این امر به سادگی صورت نمی‌گرفت و راه‌پیمایی اجباری شدید و مداومِ پیاده‌نظام زیر گرمای هوا و گرد و خاک غلیظ و نفس‌گیر برخواسته از جاده‌های شنی، آن را بسیار دشوار ساخته بود و فشار زیادی را بر نفرات و اسب‌ها وارد می‌کرد.


title: عملیات بارباروسا

text: با آغاز این طرح مشخص شد ارتش سرخ فرصت کافی برای جمع‌آوری نیروی دفاعی از جمله قوای زرهی را یافته و حتی قادر است دست به ضدحملات شدیدی بزند. بدی آب و هوا در برخی محدوده‌ها و راه‌های غیرقابل عبور جابه‌جایی نیرو را برای آلمانی‌ها دچار مشکل کرده بود. در جناح شمالی، گروه زرهی ۳ که نیروهایش به تجهیزات غنیمتی فرانسوی مجهز شده بودند، گزارش کرد برخی یگان‌هایش قادر به ادامه رزم نیستند. در این شرایط، تنها لشکر نوزدهم زرهی ورماخت توانست از رود دوینا بگذرد.


title: عملیات بارباروسا

text: در جناح جنوبی، ۵ ژوئیه جناح راست گروه زرهی ۲ موفق شد با گذر از رود برزینا در نزدیکی روگاچف به رود دنیپر برسد. با این حال، روز بعد این گروه زرهی در جنوب روگاچف وادار به گرفتن موضع دفاعی در مقابل حملات ارتش سرخ از جانب شرقی دنیپر شد. روز ۷ ژوئیه سپاه ۳۹ موتوریزه در شمال اورشا زیر ضد حمله ۲ سپاه مکانیزه ارتش سرخ قرار داشت. این ضد حملات بی‌ثمر در مجموع در عرض پنج روز بیش از ۸۳۰ تانک از مجموع ۲۰۰۰ تانک ارتش سی‌ام شوروی را از بین برد و راه را برای آلمانی‌ها برای پیشروی به سمت اسمولنسک باز کرد. در طرف دیگر، گروه زرهی ۳ نیز در جناح چپ خود حالت تدافعی گرفته و تمام حملاتش را بر ویتبسک در بخش مرکزی متمرکز کرده بود؛ که به تصرف آن در ۹ ژوئیه انجامید. قوای شوروی پیش از عقب‌نشینی، این شهر را به آتش کشیدند.


title: عملیات بارباروسا

text: حرکت دو گروه زرهی ورماخت در قالب برنامه به محاصره درآوردن مجدد نیروهای دشمن در یک منطقه بزرگ این بار با بستن حلقه محاصره در شرق اسمولنسک صورت می‌گرفت. گودریان با جابه‌جایی نیروها قصد داشت بزرگ‌ترین تمرکز نیروهای شوروی در گذرهای اصلی را دور بزند و از ضعیف‌ترین قسمت خط دفاعی دشمن عبور کند. در این رویکرد مواضع قدرتمند دشمن بعداً توسط پیاده‌نظام پاکسازی می‌شدند. این عمل نه تنها تعداد زیادی از نیروهای دشمن را پشت سر گروه زرهی ۲ باقی می‌گذاشت، بلکه جناح جنوبی آن را نیز متحمل تهدید ضد حمله دشمن در شرق رود می‌کرد. با وجود درخواست نیروی کمکی از ارتش دوم و گسیل گشتن با عجله دو لشکر، گودریان قصد داشت با تانک‌های خود و بدون منتظر ماندن جهت رسیدن این لشکرها تهاجم را ادامه دهد.


title: عملیات بارباروسا

text: با اطلاع فن کلوگه از این موضوع، اختلاف نظر بین این دو تن بروز کرد. گودریان با بی‌اعتمادی نسبت به فن کلوگه، مدعی شد اگر این حمله با موفقیت اجرا گردد کل عملیات بارباروسا در همین سال مختومه خواهد شد. نهایتاً با استناد گودریان به طرح عملیاتی پیش از جنگ و عدم دریافت دستور الزام‌آور دیگری، فن کلوگه همان روز با این حرکت موافقت نمود. تصمیم نهایی فن کلوگه در هماهنگی با اهداف هیتلر، پس از رسیدن هر دو گروه زرهی به مقاصدشان بنا بر طرح اولیه، گسیل کردن گروه زرهی ۳ جهت حرکت به سمت لنینگراد و چرخش گروه زرهی ۲ به سمت جنوب یا جنوب شرقی بود. درحالیکه فن بک و هوت خواهان تمرکز هر دو گروه زرهی بر پل خشکی اسمولنسک به جهت پیشروی به سمت مسکو بودند. در این شرایط، با توسل به عقیده هیتلر و ظاهراً خود هالدر در مورد این که اتمام کار نیروهای دشمن در اطراف اسمولنسک، آلمانی‌ها را به سادگی بر تمامی اراضی تا منطقه ولگای علیا بدون مقاومت جدی مسلط خواهد کرد، هالدر موقتاً سخنان ۸ ژوئیه هیتلر در به‌کارگیری گروه‌های زرهی در جهات دیگر را کنار نهاد تا در نهایت حمله‌ای با استفاده از هر دو گروه زرهی به عنوان سرنیزه به قصد به محاصره درآوردن مقدار زیادی از نیروهای دشمن و شکستن خط مقدم آن با سلطه بر مثلث اسمولنسک–اورشا–ویتبسک طرح‌ریزی شود.


title: عملیات بارباروسا

text: در بخش جنوبی طبق برنامه، روزهای ۱۰ و ۱۱ ژوئیه عبور نیروهای گودریان در گروه زرهی ۲ از رود دنیپر با موفقیت حاصل گشت و موگیلف و اورشا پشت سر نهاده شدند. تا روز ۱۲ ژوئیه تمامی لشکرهای گروه زرهی ۳ نیز از رود دوینا غربی عبور کردند و همه لشکرهای پیاده‌نظام ارتش نهم ورماخت خود را به این رود رساندند. با فشار هیتلر برای سرعت بخشیدن به عملیات در جناحین، ۱۲ ژوئیه هالدر پذیرفت به جای حرکت مستقیم به سمت مسکو، دو گروه زرهی برای به محاصره درآوردن نیروهای بیشتری از دشمن به جناحین منحرف شوند؛ به شرط آن که در ابتدا آزادی حرکت به سمت شرق را به دست آورند. روز ۱۳ ژوئیه، مطابق انتظار، جناح راست گروه زرهی ۲ در جانب شرقی دنیپر به شدت از سمت ناحیه گومل در جنوب شرقی مورد حمله قرار گرفت و با یورش‌هایی در ناحیه موگیلف و اورشا در جناح داخلی همراه شد. ضد حمله شوروی به مواضع نیروهای آلمانی در نزدیکی روگاچف و ژلوبین، موجب عقب رانده شدن موقت آن‌ها به سمت غرب گشت. ضدحملات قدرتمند در جناح راست گروه زرهی ۲ و علیه ارتش دوم که جانب جنوبی را پوشش می‌داد، موجب کاهش قابل توجه سرعت بازوی جنوبی برای محاصره درآوردن نیروهای ارتش سرخ شد. با این حال، گروه زرهی ۳، روز ۱۳ ژوئیه خود را به دمیدوف و ولیژ رساند. سپاه ۵۷ موتوریزه به نفل دست یافت و به حرکت خود را به سمت ولیکیه لوکی ادامه داد. هوت می‌بایست ادامه پیشروی نیروهای خود را که موجب انحراف آن‌ها از هدف اصلی تهاجمی گروه ارتش مرکز می‌شد، متوقف و بر محاصره اسمولنسک مترکز می‌شد. به هر حال این انحراف ورای مقاصد هوت، با نظر هیتلر مبنی بر حمایت از تهاجم به لنینگراد با کاهش فشار بر گروه ارتش شمال که درگیر نبردهای سنگین بود، مطابقت داشت.


title: عملیات بارباروسا

text: با وجود این که برآورد روز ۸ ژوئیه آلمان تمامی نیروهای جبهه غربی شوروی را تنها ۱۱ لشکر می‌دانست، در حقیقت گروه ارتش مرکز با ۶۶ لشکر ارتش سرخ در این بخش از خط مقدم مواجه بود. روز ۱۳ ژوئیه نیروهای آلمانی به اسنادی دست یافتند که "استاوکا" به تیموشنکو فرمان می‌داد خط از پیش رها شده دوینا–دنیپر را حفظ کند و اقدام به ضد حمله نماید. این مسئله خبر خوبی برای هیتلر و هالدر به حساب می‌آمد؛ چرا که نشان‌گر نبود هیچ قصدی در ارتباط با عقب‌نشینی به اراضی داخلی توسط نیروهای شوروی بود.


title: عملیات بارباروسا

text: در نهایت ۱۶ ژوئیه با تصرف یارتسفو در شمال شرقی اسمولنسک توسط گروه زرهی ۳ و خود اسمولنسک توسط گروه زرهی ۲، دومین محاصره عمده عملیات بارباروسا در شرف اتمام بود. اسمولنسک پیش این طبق سیاست زمین سوخته استالین به «شهر ارواح» بدل شده بود. همین روز یاکوف جوگاشویلی، فرزند استالین به عنوان افسر یکی از لشکرهای تانک ارتش سرخ، در نزدیکی ویتبسک به اسارت نیروهای آلمانی درآمد. در این شرایط ۲ سپاه شوروی در حال دفاع از این شهر، از ۱۷ ژوئیه به شکل جداگانه، در منطقه موگیلف به محاصره آلمانی‌ها افتادند. مقاومت این نیروها تا ۲۷ ژوئیه ادامه پیدا کرد. در نهایت مجموعأ بیش از ۳۵ هزار نفر نیروهای ارتش سرخ در این موضع به اسارت آلمانی‌ها درآمدند. در همین حال، در ۲۱ ژوئیه مسکو برای نخستین بار مورد هدف بمب‌افکن‌های آلمانی قرار گرفت.


title: عملیات بارباروسا

text: در این موقعیت گودریان تصمیم گرفت به جای چرخش سپاه ۴۶ موتوریزه به طرف شمال جهت اتصال به نیروهای گروه زرهی ۳ و تکمیل محاصره، به منظور به دست آوردن موضع مناسبی جهت یورش به مسکو، به سمت یلنیا در ۸۰ کیلومتری جنوب شرقی اسمولنسک حرکت کند. یلنیا شب ۱۹ ژوئیه در مقابل مقاومت شدید نیروهای شوروی، به تصرف ورماخت درآمد. این مسئله موجب پدید آمدن منطقه محدب یلنیا در خط مقدم ورماخت گشت. در پی ضد حمله ارتش سرخ در این ناحیه، با وجود تحمل خسارات انسانی و تجهیزاتی سنگین برای حفظ شرقی‌ترین نقطه دست یافته شده در مسیر مسکو، تسلط آلمانی‌ها بر منطقه محدب یلنیا حفظ شد. شدت درگیری‌ها بر سر ناحیه یلنیا به اندازه‌ای شدید بود که برخی از افسران مسن‌تر آن را با تجربیات در وردون در سال ۱۹۱۶ مقایسه کردند. نبردهای اطراف یلنیا خسارت‌بارترین درگیری نیروی زمینی آلمان از سال ۱۹۱۸ تا به این زمان به حساب می‌آمد.


title: عملیات بارباروسا

text: به هر ترتیب، حفره شرق اسمولنسک تا ۲۴ ژوئیه بسته شد تا سه ارتش شانزدهم، نوزدهم و بیستم شوروی به محاصره بیفتند. این بار نیز آلمانی‌ها نتوانستند از خروج و عقب‌نشینی به موقع بخشی از نیروهای دشمن مخصوصاً یگان‌های موتوریزه آن از محاصره جلوگیری کنند. در نهایت با پاکسازی منطقه تحت محاصره اسمولنسک تا روز ۸ اوت، ۳۴۷ هزار نفر از قوای ارتش سرخ به اسارت ورماخت درآمدند و ۳۴۰۰ تانک و بیش از ۳۰۰۰ توپ آن‌ها منهدم شده یا به غنیمت گرفته شد. در همین زمان حمله ناگهانی نیروهای گودریان از روز ۱ اوت به سمت جنوب و شرق علیه مواضع ارتش بیست و هشتم شوروی که به شدت به دنبال شکستن محاصره اسمولنسک بود، در نهایت به تسخیر روسلافل، انهدام تعداد زیادی از نیروهای ارتش سرخ و به اسارت درآمدن بیش از ۳۸ هزار نفر دیگر از آن‌ها انجامید.


title: عملیات بارباروسا

text: اوایل ماه ژوئیه فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان قصد داشت پس از پایان نبرد اسمولنسک، در ادامه عملیات، از آغاز ماه سپتامبر با گروه ارتش مرکز از سه محور تهاجم به سمت مسکو را آغاز کند. با این وجود، ارتش پنجم شوروی تا میانه ماه ژوئیه همچنان مواضع پیشین خود در مرداب‌های پریپیات را حفظ کرده و این مسئله موجب ایجاد یک خط مقدم بیش از ۲۵۰ کیلومتری اضافه در جناحین باز جنوبی و شمالی دو گروه ارتش مرکز و جنوب ورماخت گشته بود. با توجه به این شرایط و در پی مقاومت شدید نیروهای شوروی در اطراف اسمولنسک، فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان از اواسط ماه ژوئیه راهبرد خود برای ادامه عملیات را تغییر داد. فرمان شماره ۳۳ پیشوا روز ۱۹ ژوئیه ضمن انتقاد از عملکرد جناح شمالی گروه ارتش جنوب در مقابله با ارتش پنجم شوروی، نیروهای آلمانی را موظف ساخت «از گریز مقادیر زیادی از قوای دشمن با گذر از رود دنیپر به عمق خاک روسیه جلوگیری کنند و آن‌ها را منهدم نمایند». والتر فن براوخیچ توصیه کرد گروه زرهی ۱ از گروه ارتش جنوب پیش از رسیدن به کیف بلافاصله به سمت جنوب چرخش کند تا ضمن محاصره نیروهای دشمن در منطقه‌ای کوچک، یک دیوار دفاعی در غرب این شهر ایجاد گردد. با این حال هیتلر ترجیح می‌داد ابتدا کیف تصرف شود و سپس به کمک گروه ارتش مرکز تهاجمی برای محاصره دشمن در ناحیه‌ای بزرگ‌تر تا رود دنیپر آغاز گردد. با اشاره به مشکلات تدارکاتی چنین عملیاتی، فن براوخیچ پیشنهاد نمود پس از اجرای موفق محاصره کوچک، در مرحله بعدی اقدام به محاصره بزرگ‌تر گردد.


title: عملیات بارباروسا

text: فرمان شماره ۳۴ پیشوا ۳۰ ژوئیه از گروه ارتش مرکز خواست ضمن اتخاذ حالت تدافعی در بهترین مواضع، در سریع‌ترین زمان ممکن دو گروه زرهی خود را برای بازسازی و تسلیح مجدد به منظور انتقال به جناحین از خط مقدم عقب بکشد. هدف از چنین فرامینی در متوقف ساختن گروه ارتش مرکز، به جهت افزایش مقاومت دشمن در محور مسکو، تمرکز بر لنینگراد در شمال و کیف و اوکراین در جنوب بود. از طرفی نبرد پاکسازی منطقه تحت محاصره اسمولنسک و ضد حملات متعاقب جبهه غربی ارتش سرخ، ذخایر سوخت و مهمات گروه ارتش مرکز را به پایان رسانده بود؛ درحالیکه امکان انتقال تدارکات کفایت‌بخش برای آن وجود نداشت.


title: عملیات بارباروسا

text: با وجود مقاومت سرسختانه نیروهای ارتش سرخ و بارندگی شدید غیرمنتظره، ارتش هفدهم از گروه ارتش جنوب موفق به رخنه در ناحیه وینیتسا در ۲۰۰ کیلومتری جنوب غربی کیف گشت و ارتش یازدهم آن تا رود دنیستر پیش رفت. نیروهای شوروی ضمن اجرای اقدامات تأخیرآفرین، سعی در اجتناب از گرفتاری در محاصره مهاجمان داشتند. به هر صورت، با چرخش گروه زرهی ۱ به سمت جنوب و تکمیل محاصره ناحیه اومان در ۱۹۰ کیلومتری جنوب کیف، در ۴ اوت و گرفتار شدن ارتش‌های ششم و دوازدهم شوروی در آن، ارتش پنجم جبهه جنوب غربی شوروی از همان روز به تنهایی دست به ضد حمله زد اما با دست‌آوردهای ناچیز و تحمل تلفات سنگین روز ۸ اوت متوقف شد و به سمت کیف عقب نشست. با وجود انهدام دو ارتش در ناحیه اومان، شوروی موفق شد فعلاً از انهدام کامل جبهه جنوب غربی خود جلوگیری کند و گروه ارتش جنوب ورماخت را از برنامه زمانی خود عقب بیندازد. در همین شرایط نیروهای جلودار ارتش ششم ورماخت ۶ اوت خود را به حومه کیف رساندند اما توسط ارتش سرخ متوقف گشتند. دو روز بعد، ارتش ششم ورماخت وادار به گرفتن حالت تدافعی و با ضد حمله دشمن از روز ۱۲ اوت از برخی مواضع پیشین عقب رانده شد. همان روز هیتلر به گرت فن روندشتت فرمان داد تهاجم به کیف را متوقف کند.


title: عملیات بارباروسا

text: با آغاز اجرای فرمان ۳۴ پیشوا از روز ۶ اوت توسط گروه ارتش مرکز، نیروهای ارتش دوم و سپاه ۲۴ موتوریزه گروه زرهی ۲ با چرخش ۹۰ درجه‌ای به سمت جنوب به سمت گومل یورش بردند. نیروهای گودریان با پس زدن قوای ارتش سرخ، نیروهای دشمن را در معرض ایجاد یک شکاف بین قوای جهبه جنوب غربی در حوالی کیف و یگان‌های جبهه غربی و جبهه ذخیره در شرق اسمولنسک قرار دادند. "استاوکا" کوشید ۱۴ اوت با تشکیل جبهه بریانسک به منظور پر کردن این شکاف، جلوی آلمانی‌ها را بگیرد. به هر صورت تا ۱۸ اوت نیروهای زرهی گودریان و پیاده‌نظام نظام ارتش دوم ورماخت خود را به حومه گومل رساندند. روز ۲۱ اوت فرمان به چرخش تمامی یگان‌های گروه زرهی ۲ به سمت جنوب در عمق اوکراین داده شد. گروه زرهی ۲ حرکت خود را از ۲۵ اوت آغاز کرد و با تهاجم از طریق گومل به جبهه مرکزی شوروی، آن را با آشفتگی به سمت رود دسنا عقب راند.


title: عملیات بارباروسا

text: تا این زمان رهبران شوروی تصور می‌کردند حرکت گودریان به سمت جنوب با هدف اصلی تهاجم به جانب بریانسک و سپس مسکو است. از همین رو جبهه بریانسک عموماً موظف به دفاع از محور مسکو از جانب جنوب غربی شده بود و مسئولیتی در قبال جلوگیری از رخنه ورماخت در جناح شمالی جبهه جنوب غربی نداشت. با این وجود، بر خلاف انتظار ارتش سرخ، گودریان با غافلگیر کردن دشمن تقریباً بدون هیچ مزاحمتی به یورش به سمت جنوب ادامه داد. همان روز "استاوکا" به جبهه بریانسک فرمان به اجرای ضد حملات متمرکز جهت دفع تهاجم گودریان داد. روز ۲۶ اوت "استاوکا" از این جبهه خواست نیروهای گودریان را به محاصره درآورده و منهدم کند. چنین دستوری در حالی صادر می‌شد که تشکیل جبهه بریانسک هنوز تکمیل نشده بود و اجرای آن سبب کاربرد تکه‌تکه قوای ارتش سرخ می‌گردید. به هر صورت "استاوکا" بر ادامه این ضد حملات بی‌ثمر اصرار داشت.


title: عملیات بارباروسا

text: در این شرایط گروه ارتش جنوب ورماخت با نگرانی از گریز نیروهای شوروی در اطراف کیف به جانب شرق، ۳۱ اوت با پیاده‌نظام خود گذرگاهی بر دنیپر در ۲۳۰ کیلومتری جنوب شرقی کیف تصاحب و تا روز ۱۰ سپتامبر از آن عبور نمود. نیروهای زرهی این گروه ارتش نیز ضمن گسترش گذرگاه، از روز ۱۱ سپتامبر شروع به گذر از دنیپر نمودند.


title: عملیات بارباروسا

text: پس از ایجاد یک شکاف بزرگ بین جبهه بریانسک و جبهه جنوب غربی شوروی در ۶ سپتامبر و عدم حصول موفقیت در اجرای ضد حمله جبهه جنوب غربی در هماهنگی با جبهه بریانسک شوروی، تانک‌های گودریان ۱۰ سپتامبر از روز دسنا عبور کردند و به پیشروی در عمق اراضی پشت خط مقدم جبهه جنوب غربی شوروی به سمت جنوب ادامه دادند. در حالیکه آلمانی‌ها به وضوح قصدی جهت تهاجم به کیف از غرب نداشتند، فرماندهی عالی شوروی ضمن منع انتقال قدرتمندترین نیروها از کیف، اعلام کرد جبهه جنوب غربی خواهد توانست با یگان‌هایی از خط رود دنیپر جلوی گودریان را بگیرد. در این شرایط "استاوکا" ۱۲ سپتامبر در فرمانی خوش‌باورانه، جبهه بریانسک را موظف ساخت با سازمان مجدد نیروها، جناح چپ گودریان را یک بار دیگر هدف بگیرد تا شکاف ایجاد شده را پوشش داده و به یگان‌های جبهه جنوب غربی متصل گردد. این تمهیدات بسیار دیر صورت گرفت. همان روز نیروهای زرهی گروه ارتش جنوب ورماخت با درهم کوبیدن دفاع شوروی، با حرکت ۵۰ کیلومتری از گذرگاه رود دنیپر به جانب شمال به لوبنی رسیدند. در نهایت روز ۱۵ سپتامبر با اتصال سرنیزه‌های زرهی دو گروه زرهی ۱ و ۲، حلقه محاصره در ۱۲۰ کیلومتری جنوب شرقی کیف تکمیل شد و ارتش بیست و یکم و تمامی نیروهای جبهه جنوب غربی شوروی شامل سه ارتش پنجم، بیست و ششم و سی و هفتم داخل آن گرفتار گردیدند.


title: عملیات بارباروسا

text: استالین که در ابتدا با رها کردن کیف مخالفت کرده بود، ۱۷ سپتامبر دستور به تخلیه جبهه جنوب غربی از منطقه داد. این فرمان بسیار دیر صادر شد و در اثر قطع شدن ارتباطات هیچگاه به اطلاع مدافعان کیف نرسید. ارتشبد کیرپونوس، فرمانده این جبهه که هنگام تلاش برای گریختن از محاصره به کمین نیروهای آلمانی افتاد، زخمی و در اثر انفجار مین کشته شد. با پاکسازی این منطقه تا پایان ماه سپتامبر چهار ارتش شوروی منهدم شدند و حدود ۶۶۵ هزار نفر از نیروهای ارتش سرخ به اسارت گرفته شده و ۸۲۴ تانک، ۴۱۸ توپ ضد تانک و ۳ هزار قطعه توپخانه منهدم گشتند. پیروزی در کیف یکی از پیش‌شرط‌های پیشروی گروه ارتش مرکز به سمت مسکو به حساب می‌آمد تا فرماندهی عالی نیروی زمینی و فرماندهی عالی ورماخت با بازگرداندن تمرکز خود به بخش مرکزی جبهه، تهاجم در آن را از سربگیرند.


title: عملیات بارباروسا

text: به هر صورت، عده‌ای از تاریخ‌نگاران با استدلال این که نبرد کیف پیشروی آلمانی‌ها به سمت مسکو را برای یک ماه به تأخیر انداخت معتقدند این نبرد نتایج مثبتی نیز برای شوروی به همراه داشت و در نهایت برای ورماخت بسیار گران تمام شد. با این حال در طرف مقابل، می‌توان اذعان داشت آلمان با انهدام نیروهای زیادی از شوروی در اوکراین که ارتش سرخ می‌توانست بعداً از آن‌ها در دفاع از مسکو بهره ببرد، با تأمین جناح جنوبی گروه ارتش مرکز، مسیر خود را به سمت مسکو هموارتر ساخت. از طرفی انهدام جبهه جنوب غربی شوروی راه پیشروی گروه ارتش جنوب به سمت شرق اوکراین را نیز کاملاً باز کرد. ورای مسائل عملیاتی، در بعد راهبردی نیز تصور می‌شد آلمان با موفقیت در جناحین ممکن است بتواند پای ترکیه را به نفع خود به جنگ باز کند و فنلاند را متقاعد به مشارکت بیشتر نماید.


title: عملیات بارباروسا

text: پس از اتمام کار در ناحیه اومان، گروه ارتش جنوب همچنان نتوانسته بود نیروهای شوروی را در غرب رود دنیپر کاملاً پاکسازی کند و جبهه جنوبی شوروی هنوز در ساحل شمالی دریای سیاه در مقابل ارتش یازدهم آلمان و نیروهای رومانیایی قرار داشت. در این شرایط درگیری‌های گذشته، راه‌های بد و فواصل طولانی فرسایش زیادی متحمل نیروهای ورماخت ساخته و توان گروه زرهی ۱ را تنها به نیمی از مقدار اولیه آن کاهش داده بود. با این حال اتمام نبرد محاصره‌ای اومان گروه زرهی ۱ و ارتش هفدهم ورماخت را جهت پیشروی آزاد ساخت. تهاجم به طرف جنوب شرقی در محل پیچش رود دنیپر علیه جناح باز شمالی جبهه جنوبی ارتش سرخ می‌توانست ارتش‌های نهم و هجدهم شوروی را نیز در حصر آلمانی‌ها بیندازد. از این رو، روز ۱۲ اوت فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان به فن روندشتت دستور داد نیروهای دشمن بین زاپوروژه و دهانه رود دنیپر را منهدم کند تا ارتش‌های نهم و هجدهم شوروی را بین خود و دریای سیاه به محاصره درآورد. با آگاهی از این تهدید، "استاوکا" مجوز عقب‌نشینی بلند تیولنف به سمت جنوب رود دنیپر را صادر نمود که با موفقیت اجرا شد و با نجات دادن ارتش‌های جبهه جنوبی، موجب قرار گرفتن آن در مواضع دفاعی بسیار قدرتمندتری گشت. تنها ارتش ساحلی شوروی به فرماندهی ژنرال سوفرونوف پشت سر باقی گذاشته شد تا از اودسا دفاع کند.


title: عملیات بارباروسا

text: ارتش چهارم رومانی با داشتن برتری عددی، از روز ۱۰ اوت اقدام به تهاجم به اودسا نمود اما در مقابل مقاومت شدید دفاع آماده ارتش سرخ دستاورد اندکی حاصل کرد تا این تلاش پس از ۵ روز متوقف گردد. با از سرگیری تهاجم از روز ۲۰ اوت، رومانیایی‌ها پس از یک ماه نبرد همچنان ۱۵ کیلومتر با این شهر فاصله داشتند. نیروهای ارتش چهارم رومانی که از ادوات و آموزش کافی جهت به انجام رساندن مأموریت سلطه بر اودسا برخوردار نبودند، در طول ماه اوت متحمل ۲۷۳۰۰ نفر تلفات شدند که بیش از مجموع تلفات این ارتش و ارتش سوم رومانی در جریان آزادسازی اراضی پیشین خود (بیسارابیا و بوکوفینای شمالی) بود.


title: عملیات بارباروسا

text: روز ۱۲ اوت هیتلر با صدور تکمله‌ای بر فرمان شماره ۳۴ پیشوا، گروه ارتش جنوب را مأمور به تصرف شبه‌جزیره کریمه و سلطه بر منطقه دونتس و ناحیه صنعتی اطراف خارکوف کرد. بر این مبنا، در روزهای پایانی اتمام کار در کیف، گروه ارتش جنوب پیشروی به سمت شرق را ادامه داد. در جناح جنوبی، نیروهای ارتش یازدهم ورماخت تحت امر سپهبد فن مانشتاین با پیشروی آهسته اولیه، روز ۱۷ سپتامبر با رسیدن به دریای آزوف مسیر زمینی شبه‌جزیره کریمه را قطع و با تصرف پرکوپ، روز ۲۶ سپتامبر تلاش برای ورود به آن را آغاز کردند. "استاوکا" اواخر ماه سپتامبر جهت تقویت دفاع از کریمه فرمان به تخلیه نیروهای حاضر در اودسا و انتقال آن‌ها به سواستوپل داد. این تخلیه در حالی اتفاق می‌افتاد که ارتش چهارم رومانی در حال آماده‌سازی جهت تهاجم نهایی به اودسا بود. رومانیایی‌ها از ۲ اکتبر دست به تلاش مجدد دیگری برای ورود به اودسا زدند. یگان‌های رومانیایی تا روز ۸ اکتبر خط دفاعی اصلی شهر را شکستند. ارتش سرخ، پس تحمل ۱۰۲ هزار نفر تلفات در اودسا، با آغاز تخلیه دریایی از شب ۱۵ اکتبر، ۱۲۱ هزار نفر از نیروهای خود را، با احتیاط بیشتری جهت جلوگیری از تکرار فاجعه تخلیه تالین، از اودسا خارج کرد. ارتش چهارم رومانی در جریان نبرد دوماهه بر سر اودسا متحمل ۹۸ هزار نفر تلفات شد که معادل حدود ۳۰ درصد از توان اولیه آن بود.


title: عملیات بارباروسا

text: در این حال ارتش سوم رومانی جناح طولانی چپ ارتش یازدهم ورماخت را پوشش می‌داد. حمله ۱۰ تا ۱۳ لشکر تفنگ‌دار جبهه جنوبی شوروی در روزهای پایانی ماه سپتامبر به این جناح، یک شکاف ۱۵ کیلومتری بین مواضع ارتش سوم رومانی باز کرد. به دستور فن مانشتاین سپاه ۴۹ کوهستان با چرخش ۱۸۰ درجه‌ای رو به شمال شرقی آورد تا اوضاع را به‌سامان کند. با وجود گل‌آلود بودن راه‌ها و کندی حرکت نیروهای فن مانشتاین، مقاومت آلمانی‌ها و ناهماهنگی در نهایت پیشروی نیروهای شوروی را متوقف کرد. فن روندشتت روز ۲۵ سپتامبر به سپاه‌های ۳ و ۱۴ موتوریزه گروه زرهی ۱ فرمان به یورش از گذرگاه رود دنیپر در دنیپروپتروفسک به جنوب به سمت دریای آزوف داد. این دو سپاه با حرکت از روز ۱ اکتبر، خطوط ارتباطی جبهه جنوبی شوروی را قطع و پس از تصرف ملیتوپول در ۳ اکتبر، با وجود اقدام به عقب‌نشینی قوای ارتش سرخ، در نهایت روز ۷ اکتبر در بردیانسک در ساحل شمالی دریای آزوف به نیروهای فن مانشتاین متصل شدند تا ارتش‌های نهم و هجدهم شوروی را به محاصره بیندازند. با انهدام منطقه تحت محاصره، ۱۰۶ هزار نفر از نیروهای شوروی به اسارت درآمدند.


title: عملیات بارباروسا

text: کار گذر ارتش یازدهم ورماخت از باریکه پرکوپ روز ۱۸ اکتبر به پایان رسید تا نیروهای فن مانشتاین با ورود به کریمه حملات خود را در جهت سواستوپل متمرکز نمایند. قسمی از نیروهای ارتش یازدهم ورماخت یگان‌های در حال عقب‌نشینی شوروی را به سمت شبه‌جزیره کرچ در شرق کریمه تعقیب کردند. تا روز ۱۶ نوامبر با تخلیه نیروهای شوروی به سمت کوبان در شمال قفقاز، شبه‌جزیره کرچ توسط سپاه ۴۲ ورماخت از عناصر ارتش سرخ پاکسازی گشت. با تصرف بندر فئودوسیا در توسط سپاه ۴۲ ورماخت، بخشی از نیروهای ارتش سرخ در جنوب شبه‌جزیره قادر به عقب‌نشینی نشدند تا حدود ۱۰۰ هزار نفر از آن‌ها به اسارت درآیند. در همین زمان مابقی نیروهای ارتش یازدهم ورماخت با توانی نیم طرف مقابل، ارتش پنجاه و یکم شوروی را به درون سواستوپل در جنوب غربی شبه‌جزیره عقب رانده و با قطع ارتباط آن با شرق شبه‌جزیره، از اواسط ماه نوامبر شهر را به محاصره درآوردند. مقاومت مدافعان در استحکامات دفاعی چند لایه و گسترده با بهره‌مندی از تدارکات رسانی دریایی، به فن مانشتاین که نیروی زرهی و موتوریزه در اختیار نداشت و پشتیبانی هوایی آن راهی ناحیه مسکو شده بود، اجازه سلطه بر شهر را نداد. بدین ترتیب با درگیر بودن در سواستوپل، امکان گذر نیروهای ورماخت از شبه‌جزیره تامان به قفقاز پدید نیامد.


title: عملیات بارباروسا

text: در جناح شمالی گروه ارتش جنوب، ارتش ششم ورماخت با وارد آوردن تلفات سنگین به جبهه جنوب غربی شوروی، "استاوکا" را وادار به صدور مجوز عقب‌نشینی و رها کردن ناحیه دونتس نمود. گروه زرهی ۱ روز ۱۱ اکتبر خود را به رود میوس رساند اما بارندگی و مقاومت در حال تشدید دشمن موجب توقف آن گشت. ارتش ششم ورماخت پس از ۵ روز مبارزه سنگین با عقب راندن ارتش سی و هشتم شوروی، خارکوف را ۲۵ اکتبر به تصرف درآورد. پس از یک توقف کوتاه جهت بازیابی، با ادامه تهاجم نیروهای فن کلایست در گروه زرهی ۱ از روز ۵ نوامبر، روستوف-نا-دونو پس از ۴ روز مبارزه، ۲۰ نوامبر به تصرف آلمانی‌ها درآمد. روز بعد در فرمانی بلندپروازانه از طرف فرماندهی گروه ارتش جنوب، فن کلایست موظف شد به سمت رود ولگا پیشروی و مایکوپ، نزدیک‌ترین میدان نفتی شوروی در شمال قفقاز را به سلطه خود درآورد. ارتش‌های ششم و هفدهم ورماخت نیز به ترتیب مأمور به سلطه بر ووراشیلوفگراد و استالینگراد شدند. با این حال با اجرای ضد حملات ارتش سرخ از دو جهت و پدیداری خطر گرفتاری در محاصره، ۲۸ نوامبر فن روندشتت دستور به بازگشت ۸۰ کیلومتری نیروها به رود میوس داد. هیتلر این فرمان را لغو کرد تا فن روندشتت در اعتراض استعفا دهد. فیلدمارشال والتر فن رایشناو جانشین او در مقام فرماندهی گروه ارتش جنوب گردید. برای فن رایشناو نیز روشن بود که حفظ روستوف-نا-دونو امکان‌پذیر نیست. با اجرای ضد حمله دیگری توسط ارتش سرخ، هیتلر به‌ناچار در نهایت به نیروهای آلمانی اجازه عقب نشستن به رود میوس را داد.


title: عملیات بارباروسا

text: پس از مدتی توقف جهت سازمان‌دهی مجدد نیروها، ارتش هجدهم ورماخت ورود به استونی را از روز ۲۲ ژوئیه آغاز کرد. با رسیدن نیروهای ورماخت به دریاچه پیپوس، سه لشکر ارتش سرخ به محاصره افتادند. اقدام مکرر نیروهای شوروی برای خروج از محاصره به جایی نرسید تا در نهایت ۲۷ ژوئیه ۸۸۰۰ نفر از عناصر باقیمانده آن وادار به تسلیم گشتند. پیشروی قوای ورماخت به سمت شمال استونی از روز ۲۹ ژوئیه ادامه پیدا کرد. نیروهای آلمانی روز ۷ اوت خود را به ساحل خلیج فنلاند رساند و سپس به سمت ناروا پیش رفتند. سه لشکر ورماخت به آهستگی به ناروا نزدیک و در ۱۶ اوت بر آن مسلط گشتند. در جانب غرب سه لشکر دیگر ورماخت حوالی تالین مستقر شدند. مدافعان شهر شامل سپاه ۱۰ تفنگ‌دار شوروی متشکل از بقایای سه لشکر تفنگ‌دار و چندین گردان از تفنگ‌داران دریایی بودند. نبرد تالین روز ۱۹ اوت آغاز شد. کشتی‌های جنگی شوروی در سواحل دریای بالتیک با توپ‌های خود در امر دفاع مشارکت داشتند. مهاجمان روز پنجم نبرد خود را به ۱۰ کیلومتری مرکز تالین رساندند و روز بعد درگیری به داخل شهر کشیده شد. بدون امیدی برای خروج از محاصره به جانب شرق، مدافعان شروع به آماده‌سازی جهت تخلیه از طریق دریا کردند. آلمانی‌ها که از این مسئله آگاه شده بودند، به کمک فنلاندی‌ها سواحل تالین را به شدت مین‌ریزی نمودند. روز ۲۸ اوت تخلیه دریایی نیروهای شوروی از تالین آغاز شد. مین‌های دریایی و حملات "لوفت‌وافه" تلفات سنگینی به کاروان‌های دریایی شوروی وارد آورد. شش ناوشکن، دو زیردریایی، چهار مین‌ریز و چندین کشتی ترابری شوروی غرق شدند که در اثر آن ۱۲ هزار نفر جان باختند. حدود ۱۲ هزار نفر از نیروهای شوروی که در تالین باقی‌مانده بودند، وادار به تسلیم گشتند. جهت تکمیل سلطه آلمان بر دریای بالتیک، ورماخت از ۸ سپتامبر در عملیات "بئوولف" شروع به تسخیر جزایر سواحل استونی کرد. با حضور نیروهای قابل ملاحظه‌ای از شوروی در این جزایر، درگیری‌ها تا ۵ اکتبر ادامه پیدا نمود. روز ۱۲ اکتبر نیروهای آلمانی وارد آخرین جزیره منطقه شدند و تا ۲۱ اکتبر آن را پاکسازی کردند. از مجموع ۲۳ هزار نیروی شوروی در این جزایر نزدیک ۵ هزار تن کشته شدند و مابقی به اسارت درآمدند.


title: عملیات بارباروسا

text: سپاه ۵۶ موتوریزه گروه زرهی ۴ از گروه ارتش شمال، با شش روز توقف در دونابورگ و در هم شکستن ضد حملات دشمن، ۲ ژوئیه مجوز پیشروی مجدد را دریافت نمود. این توقف سپاه ۵۶ موتوریزه فرصت عقب‌نشستن نیروهای ارتش سرخ به آن سوی رود دوینا را فراهم آورد.


title: عملیات بارباروسا

text: در این شرایط با مشاهده پیش‌روی سریع قوای گروه ارتش شمال ورماخت در منطقه بالتیک، شورای نظامی لنینگراد شروع به ایجاد استحکامات دفاعی جدیدی حول شهر کرد. بدین منظور رود لوگا به عنوان بهترین محل جهت متوقف ساختن یورش آلمانی‌ها شناسایی گردید. با توجه به تعداد اندک و تأخیر نیروهای اعزامی "استاوکا"، بسیج نیروهای غیرنظامی نقشی کلیدی در آماده‌سازی‌های دفاعی لنینگراد بازی کرد.


title: عملیات بارباروسا

text: گروه زرهی ۴ پس از ورود به خاک روسیه، روز چهارم ماه ژوئیه اوستروف و روز بعد آن پسکوف را تصرف و تا ۱۴ ژوئیه به گذرگاهی بر روی رود لوگا دست پیدا کرد. بدین ترتیب نیروهای جلودار گروه ارتش شمال پس از طی ۷۵۰ کیلومتر در عرض سه هفته، تا لنینگراد تنها صد کیلومتر فاصله داشتند. این نیروها در این موضع مجبور به توقف سه و نیم هفته‌ای شدند تا پیاده‌نظام به نیروهای جلودار برسد. پیشوا ۲۳ ژوئیه با صدور فرمانی گروه زرهی ۳ از گروه ارتش مرکز را جهت مشارکت در امر سلطه بر لنینگراد به گروه ارتش شمال انتقال داد. پیشروی نیروهای ورماخت به سمت لنینگراد از روز ۸ اوت از سر گرفته شد. "استاوکا" در مواجه با از سرگیری تهاجم آلمانی‌ها، فرمان به اجرای تعدادی ضد حمله داد تا با انهدام نیروهای دشمن در نواحی سولتسی، استارایا روسا و دنو، اقدام ورماخت در پیشروی به سمت لنینگراد با اختلال مواجه شود. به هر حال پیش‌دستی آلمانی‌ها در تهاجم به سمت نووگورود و شرق سولتسی از ۱۰ اوت و ضعف فرماندهی در بین نیروهای شوروی موجب شد ضد حمله ارتش سرخ از ۱۲ اوت موفقیت ارضی چندانی حاصل نکند. به هر صورت با وجود این که ارتش سرخ در این ضد حملات متحمل تلفات سنگین شد، پیشروی آلمانی‌ها به سمت لنینگراد را برای ۱۰ روز به تأخیر انداخت.


title: عملیات بارباروسا

text: نیروهای گروه ارتش شمال روز ۱۱ اوت خط آهن کینگیسپ–لنینگراد را قطع کردند. تصرف خود کینگیسپ موجب عقب‌نشینی نیروهای ارتش هشتم شوروی از ناروا به سمت رود لوگا شد تا نیروهای فن لیب موفق به انهدام آن‌ها نشوند. در جناح راست با سلطه آلمانی‌ها بر نووگورود و رسیدن آن‌ها به وولخوف، خط آهن مسکو–لنینگراد نیز سد شد.


title: عملیات بارباروسا

text: هیلتر تحت تأثیر آرای هالدر مبنی بر اهمیت مسکو، روز ۱۲ اوت در تکمله فرمان شماره ۳۴ پیشوا، لزوم قرار گرفتن گروه زرهی ۳ تحت کنترل گروه ارتش شمال را کنار نهاد و صرفاً از گروه ارتش مرکز خواست جناح چپ خود را به سمت شمال حرکت دهد تا این امکان برای گروه ارتش شمال فراهم آید که پیاده‌نظام بیشتری به جانب لنینگراد گسیل دارد. با این حال همچنان تلاش‌هایی جهت انتقال چند لشکر به گروه ارتش شمال صورت گرفت. بدین ترتیب سپاه ۳۹ موتوریزه ۱۵ اوت جهت پیوستن به گروه ارتش شمال از گروه زرهی ۳ جدا شد. سپاه ۵۷ موتوریزه نیز از ۲۳ اوت جهت ایجاد اتصال با گروه ارتش شمال، یورش خود به سمت ولیکیه لوکی در جانب شمال را آغاز کرد. نبرد بر سر ولیکیه لوکی تا ۲۶ اوت به طول انجامید و به محاصره‌ای دیگر با انهدام هفت لشکر ارتش سرخ و اسارت ۳۰ هزار نفر بدل گشت. سپاه ۵۷ موتوریزه تا روز ۹ سپتامبر به گروه ارتش شمال متصل شد.


title: عملیات بارباروسا

text: در همین حین، پس از انتقال شبانه ۲۵۰ کیلومتری سپاه ۵۶ موتوریزه به جناح شرقی گروه ارتش شمال، ضد حمله غافلگیر کننده این سپاه از روز ۱۹ اوت به سمت استارایا روسا، در همراهی با چند لشکر پیاده‌نظام دیگر، تا روز ۲۳ اوت به محاصره و انهدام پنج لشکر ارتش سرخ انجامید. در این موقعیت ۱۸ هزار نفر از قوای شوروی به اسارت و ۳۰۰ توپ و ۲۰۰ تانک آن‌ها به غنیمت آلمانی‌ها درآمدند.


title: عملیات بارباروسا

text: گروه ارتش شمال اواخر ماه اوت با تمرکز نیروها تهاجم نهایی به سمت لنینگراد را آغاز کرد. گروه زرهی ۴ روز ۲۹ اوت لیوبان را به سلطه خود درآورد و اوایل ماه سپتامبر به پیشروی به سمت شمال شرقی و شمال غربی جهت به محاصره درآوردن لنینگراد ادامه داد. سقوط مگا آخرین اتصال ریلی لنینگراد با دنیای خارج را نیز قطع نمود. فرمان شماره ۳۵ پیشوا در ۶ سپتامبر، از گروه ارتش شمال خواست از تهاجم خسارت‌بار مستقیم به شهر اجتناب نماید اما در عین حال خواهان تصرف سریع آن پس از تکمیل محاصره شد. همین هنگام فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان به فیلدمارشال فن لیب اطلاع داد که ملزم است گروه زرهی ۴ و سپاه ۸ هوایی را جهت مشارکت در تهاجم به مسکو، به گروه ارتش مرکز بسپارد. این امر موجب تأخیر در ادامه برنامه یورش آلمانی‌ها به لنینگراد شد. بدون این یگان‌ها، فن لیب احساس کرد نیروهای تحت امرش قادر به ادامه تهاجم نیستند و به محاصره بسنده نمود. سرانجام با یورش نهایی سپاه ۳۹ موتوریزه ارتفاعات سینیاوینو روز ۷ سپتامبر و شلیسلبورگ رو بعد از آن به تصرف آلمانی‌ها درآمد تا آخرین اتصال زمینی لنینگراد با سایر نواحی نیز به‌طور کامل سد گردد.


title: عملیات بارباروسا

text: فن لیب تصمیم گرفت به امید شکستن مقاومت مدافعان، آخرین یورش به سمت لنینگراد را نیز صورت دهد. به هر حال تنها سپاه ۴۱ موتوریزه و سپاه‌های ۲۸ و ۵۰ پیاده‌نظام به منظور تهاجم نهایی به لنینگراد در اختیار او بودند. تهاجم نیروهای گروه زرهی ۴ از صبح روز ۹ سپتامبر آغاز شد. کراسنویه سلو روز ۱۲ سپتامبر به سلطه ورماخت درآمد و سرنیزه موتوریزه آن تا شامگاه همان روز تا ارتفاعات پولکووو پیش رفت. از این موقعیت، در فاصله ۱۲ کیلومتری از لنینگراد، نیروهای آلمانی برای نخستین بار قادر به مشاهده این شهر بودند. یگان‌های پیاده‌نظام ورماخت در جناحین نیروهای گروه زرهی ۴، با برخورد به حضور متراکم مدافعان، پیشروی بسیار آهسته‌تری انجام دادند و به تدریج متوقف گشتند. هر اندازه نیروهای آلمانی به لنینگراد نزدیک‌تر می‌شدند مقاومت طرف مقابل نیز شدت بیشتری می‌گرفت.


title: عملیات بارباروسا

text: استالین ژنرال ژوکوف را جهت تقویت امور دفاعی به لنینگراد اعزام نمود. ژوکوف روز ۱۳ سپتامبر با هواپیما وارد لنینگراد شد و روز ۱۷ سپتامبر به تمامی فرماندهان محلی اعلام کرد هر کس اقدام به عقب‌نشینی از موضع خود بکند به همراه خانواده‌اش اعدام خواهد شد. نیروهای آلمانی با شکستن خط دفاعی ارتش چهل و دوم شوروی، روز ۱۶ سپتامبر خود را در نزدیکی پترهوف به خلیج فنلاند رساندند و ارتش هشتم شوروی که قادر به ضد حمله نبود، را نیز در ناحیه اورانینباوم در غرب لنینگراد بین خود و دریا به محاصره انداختند. ژوکوف به ارتش پنجاه و چهارم فرمان داد با یورش به مواضع سپاه ۳۹ موتوریزه آلمان و تصرف مجدد سینیانووا، حصر لنینگراد را بشکند. به هر حال این قدام برای این ارتش که بهترین لشکر آن تنها ۲ هزار نفر در اختیار داشت، غیرممکن بود و تهاجم آن به راحتی توسط آلمانی‌ها دفع شد. گروه زرهی ۴ بین روزهای ۹ تا ۱۶ سپتامبر خود را به ۶ تا ۱۰ کیلومتری محدوده جنوبی لنینگراد رسانده و ۲۵ هزار نفر از نیروهای دشمن را به اسارت گرفته بود.


title: عملیات بارباروسا

text: پس از یک تأخیر کوتاه، گروه زرهی ۴ از ۱۸ سپتامبر شروع به ترک گروه ارتش شمال کرد تا فیلدمارشال فن لیب به مابقی نیروهای خود دستور به برقراری خطوط محاصره حول لنینگراد بدهد. در این شرایط ارتش هجدهم آلمان با سه لشکر حصر ناحیه اورانینباوم و با چهار لشکر خط مقدم از اوریتسک تا شلیسلبورگ در جنوب لنینگراد را حفظ کرده بود و ارتش شانزدهم در جبهه وولخوف استقرار داشت. چهار ارتش هشتم، بیست و سوم، چهل و دوم و پنجاه و پنجم شوروی شامل بیست لشکر مجموعاً با ۳۰۰ هزار نفر نیرو به همراه قریب به ۳ میلیون غیرنظامی درون حلقه محاصره در لنینگراد و ناحیه اورانینباوم قرار گرفته بودند.


title: عملیات بارباروسا

text: در قسمت جنوبی با آغاز حمله مانرهیم از ۱۰ ژوئیه، فنلاندی‌ها در عرض ۶ روز تا شمال دریاچه لادوگا پیش رفتند و شروع به حرکت به سمت جنوب شرقی کردند. با مقاومت نیروهای ارتش سرخ، تهاجم مانرهیم تا پایان ماه در نیمه راه رسیدن به مرز سال ۱۹۳۹ متوقف شد. مرحله دوم عملیات نیروهای فنلاندی متوجه ویپوری گردید. حمله مانرهیم از ۳۱ ژوئیه دو لشکر شوروی را غرب دریاچه لادوگا به محاصره انداخت. به هر صورت بیشتر این نیروهای شوروی که جزو ارتش هفتم آن بودند و تمایلی به تسلیم شدن نداشتند، تا اواخر ماه اوت به کمک ناوگان دریاچه لادوگا شوروی تخلیه شدند. از روز ۲۳ اوت حرکت فنلاندی‌ها به سمت ویپوری آغاز شد. چهار روز بعد نیروهای مانرهیم جاده اصلی و خط آهن این شهر به لنینگراد را قطع کردند. با سپرده شدن تهاجم به ویپوری به آلمانی‌ها، سه لشکر فنلاندی راهی مرز سال ۱۹۳۹ گشتند. با گریز سه لشکر ارتش سرخ از محاصره به سمت جنوب، ویپوری روز ۲۹ اوت به تصرف نیروهای سپاه ۴ فنلاند درآمد. با عقب‌نشینی ارتش بیست و سوم شوروی به سمت لنینگراد و رسیدن نیروهای فنلاندی به ۸ کیلومتر فراتر از مرز سال ۱۹۳۹، خط مقدم برای سه سال آینده در همین موضع تثبیت شد. حضور نیروهای فنلاندی در شمال لنینگراد مکمل محاصره این شهر از جانب جنوبی توسط آلمانی‌ها بود؛ با این حال باقی ماندن ناحیه‌ای نسبتاً بزرگ در شمال لنینگراد، موجب فراهم آمدن فضای تنفس برای مدافعان آن گشت. در این نقطه، با رد درخواست آلمانی‌ها، مانرهیم اعلام کرد فنلاند به هیچ وجه قصدی جهت مشارکت در تهاجم به لنینگراد ندارد؛ با این حال پذیرفت به پیشروی در کارلیا تا رود سویر ادامه دهد. با آغاز تهاجم از روز ۴ سپتامبر فنلاندی‌ها در عرض ۳ روز خود را به رود سویر رساندند و خط آهن مورمانسک در آن قسمت را قطع کردند. تا روز ۹ سپتامبر تمامی اهداف فنلاند در جنگ محقق گردید. در جریان این عملیات‌ها تا پایان سال ۲۵ هزار نفر نیروهای فنلاندی کشته و بیش از ۵۰ هزار نفر دیگر از آن زخمی شدند. فنلاند همچنین ۴۷ هزار نفر از قوای شوروی را به اسارت گرفت. شوروی تقریباً بدون هیچ فشاری از سمت فنلاند، هانکو را روز ۳ دسامبر تخلیه نمود.


title: عملیات بارباروسا

text: تا پایان مرحله دوم ورماخت به شکل غیرقابل انکاری پیروزی‌های خیره‌کننده‌ای حاصل کرده و تا ۳۰ سپتامبر ۸۰۰ کیلومتر در خط مقدمی به طول ۱۶۵۰ کیلومتر، در عمق اراضی شوروی پیش رفته بود. در فرایند این پیشروی، دو جبهه غربی و جنوب غربی شوروی کاملاً منهدم و ضربه سختی به سه جبهه شمال غربی، جنوبی و بریانسک آن وارد شد. در این مدت آلمانی بر شهرهای کلیدی اسمولنسک و کیف سلطه یافتند و لنینگراد را به محاصره درآوردند و آماده تهاجم به سمت مسکو بودند. با همه این‌ها جدول زمانی شش تا هشت هفته‌ای مطرح شده برای اتمام کار شوروی به پایان رسیده و هیچ نشانه‌ای از خاتمه جنگ وجود نداشت. سه ماه از آغاز عملیات بارباروسا گذشته بود اما هیچ‌یک از اهداف مهم آن محقق نشده بود. اوایل ماه اکتبر برخلاف انتظار پیشین آلمانی‌ها، ارتش سرخ شوروی همچنان در حال مبارزه بود، یک خط مقدم یکپارچه را حفظ کرده، ارتش‌های بیشتری می‌ساخت و از اوایل ماه اوت تا میانه ماه سپتامبر ابتکار عمل تهاجمی را از گروه ارتش مرکز گرفته بود. در این زمان آنچه عیان بود افزایش شدت مقاومت نیروهای ارتش سرخ و عدم وجود هیچ نشانه‌ای از فرسودگی در توان رزمی آن بود. در این شرایط جناحین طولانی نیروهای آلمانی هدف ضد حملات شدید ارتش سرخ قرار داشتند و کمبود مهمات و تدارکات در کنار ضعف جسمانی حاصل از راهپیمایی اجباری در گرمای تابستان روسیه، قوای مهاجمان را تحلیل برده، تلفات سنگینی به آن‌ها وارد آورده و موجب کاهش سرعت پیشروی گشته بود.


title: عملیات بارباروسا

text: با این حال هیتلر همچنان با اعتماد به نفس معتقد بود با ضربه سختی که ورماخت به شوروی وارد آورده، ارتش سرخ نخواهد توانست خود را بازیابی کند. این درحالی بود که نیروهای آلمانی در این زمان در شمال بهترین فرصت برای تصرف سریع لنینگراد را در طول ماه سپتامبر از دست دادند و در جنوب در روستوف-نا-دونو متوقف شده و به عقب رانده شدند. فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان از ماه اکتبر به این باور رسید که جنگ در روسیه در سال ۱۹۴۱ به پایان نخواهد رسید. در این شرایط ورماخت اگر فعلاً گرفتار یک «بحران راهبردی» نگشته بود، دست کم وضعیتش از ماه گذشته بدتر شده و زمستان روسیه در حال فرا رسیدن بود.


title: عملیات بارباروسا

text: نیروهای آلمانی تا روز ۲۶ سپتامبر ۵۳۵ هزار نفر تلفات داده بودند که معادل ۱۵ درصد کل نیروهای اختصاص یافته به عملیات بارباروسا بود؛ در حالی که ارتش جایگزینی نیروی زمینی تنها ۳۸۵ هزار نفر در اختیار داشت و این موجب کمبود ۱۵۰ هزار نفری و ایجاد خلأ در بین رده‌های یگان‌های ورماخت می‌شد. نگران کننده‌تر این که فرماندهی عالی نیروی زمینی ۲۱ لشکر از ۲۴ لشکر ذخیره خود را جهت تقویت گروه ارتش‌ها صرف کرده بود و تقریباً دیگر نیروی ذخیره‌ای نداشت. پیشروی در اراضی وسیع شوروی تا این زمان خسارات پرشماری به لشکرهای زرهی و موتوریزه آلمانی وارد آورده و تحرک و توان آتش آن‌ها را کاهش داده بود. در این زمان صرفاً ۴۷ درصد از تانک‌های این یگان‌ها عملیاتی باقی مانده بود و مابقی منهدم شده، از کار افتاده یا برای مدت طولانی منتظر تعمیر بودند. در همین زمان ۱۶۰۰ هواگرد "لوفت‌وافه" منهدم و ۱۰۰۰ هواگرد دیگر آن آسیب دیده بودند. روز ۶ سپتامبر از مجموع قریب به ۳ هزار هواگرد هنگام آغاز عملیات، تنها ۱۰۰۵ هواگرد عملیاتی برای "لوفت‌وافه" باقی مانده بود. از همین رو، نیروی هوایی آلمان وادار گردید برخی یگان‌های خود را به جهت تلفات شدید عقب بکشد که با وجود دریافت نیروی کمکی از غرب اروپا، مسلماً بر مأموریت‌های پشتیبانی نزدیک هوایی اثر زیادی می‌گذاشت.


title: عملیات بارباروسا

text: خط مقدم در منطقه عملیاتی در شوروی رفته‌رفته افزایش یافته و در نتیجه ورماخت در ماه اکتبر خط مقدمی طولانی‌تر از روز نخست عملیات را با نفرات و تجهیزات کمتری حفظ می‌کرد و توان آن در متمرکز ساختن نیروها تقلیل پذیرفته بود. متعاقباً با کند شدن تیغ عملیاتی آلمانی‌ها، سرعت تهاجم کاهش یافته و نقاط بیشتری از جبهه به رزمگاه‌های موضعی بدل گشته بود. شدت این فرسایش تا جایی برای آلمان قابل تحمل بود که جنگ بر طبق برنامه تا پایان تابستان به اتمام می‌رسید؛ درحالیکه نبرد تصرف مسکو که خط مقدم را گسترده‌تر می‌کرد و خود قطعاً در بردارنده تلفات می‌بود، همچنان در پیش بود. بدین ترتیب در ادامه اگر عملیات سلطه بر مسکو با موفقیت پیش نمی‌رفت و نمی‌توانست مقاومت شوروی را از بین ببرد ورماخت با لشکرهایی به شدت آسیب دیده و بدون نیروی ذخیره در خط مقدمی فراخ با یک نبرد زمستانه مواجه می‌گشت.


title: عملیات بارباروسا

text: پیش از پایان نبرد کیف، روز ۶ سپتامبر هیتلر با صدور فرمان شماره ۳۵ تهاجم بزرگ دیگری توسط گروه ارتش مرکز را برای اواخر ماه سپتامبر کلید زد. آلمانی‌ها تصور می‌کردند همچنان امکان اجتناب از جنگ زمستانه وجود دارد و این تهاجم بزرگ در نهایت شوروی را به زیر خواهد کشید. این برای نخستین بار در تهاجم به شوروی بود که ورماخت نیروهای اصلی خود در جبهه شرقی را تنها در یک جهت یعنی محور مسکو متمرکز می‌نمود. تهاجم پاییزه ورماخت به مسکو تحت عنوان «عملیات "تایفون"»، در خط مقدمی به طول ۷۶۰ کیلومتر از روز ۲ اکتبر سال ۱۹۴۱ آغاز شد. هدف این عملیات که بخش عظیمی از لشکرهای متحرک ورماخت در جبهه شرقی نقش سرنیزه زرهی را در آن بر عهده داشتند، انهدام سه جبهه در حال محافظت از مسکو و سپس پیشروی و به محاصره درآوردن پایتخت بدون مدافع دشمن بود. شمار لشکرهای زرهی گروه ارتش مرکز در این تهاجم به ۱۴ لشکر و تعداد لشکرهای موتوریزه آن به ۸ لشکر افزایش یافت تا به بزرگ‌ترین تمرکز قوای متحرک آلمان در طول جنگ جهانی دوم بدل شود. این گروه ارتش برای تهاجم به مسکو در مجموع قریب به دو میلیون نفر نیرو و ۱۲۰۰ تانک در اختیار داشت. به هر صورت این نیروها تا این نقطه از جنگ آسیب شدیدی دیده بودند و از مشکلات جدی تدارکاتی از جمله کمبود سوخت و مهمات رنج می‌بردند. ذخایر فراهم گشته برای این عملیات توسط آلمانی‌ها بسیار محدود بود.


title: عملیات بارباروسا

text: در طرف مقابل، جبهه‌های غربی، بریانسک و ذخیره ارتش سرخ، مجموعاً با توان ۱٫۲۵ میلیون نفر، مسئولیت دفاع از محور مسکو را بر عهده داشتند. خسارات پیشین یگان‌های متحرک این جبهه‌ها را به تنها ۱ لشکر و ۱۳ تیپ تانک مجموعاً با ۷۷۰ تانک و ۲ لشکر موتوریزه کاهش داده بود. بیشتر لشکرهای شوروی در این ناحیه توانی به اندازه نصف میزان اولیه (۵ تا ۷ هزار نفر) داشتند و با کمبود ادوات ضروری روبرو بودند.


title: عملیات بارباروسا

text: با آغاز تهاجم، نیروهای گودریان در گروه زرهی ۲ که توانسته بودند روز ۳۰ سپتامبر در جناح جنوبی جبهه بریانسک شوروی نفوذ کنند، در عرض دو روز ۲۱۰ کیلومتر پیشروی کرده و به اریول برسند. سه ارتش جبهه بریانسک شوروی تا روز ۶ اکتبر به کمک ارتش دوم ورماخت به محاصره این مهاجمان درآمدند که با وجود گریز بخشی از آن‌ها، به اسارت ۵۰ هزار نفر از نیروهای ارتش سرخ انجامید. روز ۱۰ اکتبر گئورگی ژوکوف توسط استالین به فرماندهی جبهه غربی منصوب گشت. بلافاصله یگان‌هایی با توان ۹۰ هزار نفر از یگان‌های ذخیره یا قسمت‌های دیگر به این جبهه منتقل شدند. روز ۱۷ اکتبر جبهه کالینین نیز با سه ارتش ایجاد گردید. با اتصال ارتش‌های سوم و چهارم زرهی ورماخت در شهر ویازما به یکدیگر ۴۵ لشکر شوروی در منطقه‌ای بسیار بزرگ در غرب این شهر به محاصره افتادند. پس از تصرف کالینین و کالوگا در ۱۸ اکتبر، پاکسازی این منطقه تا روز ۱۹ اکتبر منجر به اسارت ۶۷۳ هزار نفر دیگر از قوای شوروی گردید. بدین ترتیب در طی دو محاصره در مناطق ویازما و بریانسک، ۷ ارتش از مجموع ۱۵ ارتش شوروی در محور مسکو منهدم شدند و ارتش سرخ قریب به یک میلیون نفر از قوا و ۸۳۰ تانک خود را از دست داد تا آلمانی‌ها به این باور برسند که تا این زمان به تمامی اهداف خود رسیده‌اند و رسماً اعلام پیروزی کنند.


title: عملیات بارباروسا

text: ضربه سخت مرحله نخست عملیات "تایفون" به مدافعان شوروی، یک شکاف بیش از ۳۰۰ کیلومتری در بین مواضع آن‌ها در مقابل مسکو باز کرده و تعداد بسیار اندکی از نیروهای آماده رزم شوروی بین خط دفاعی ویازما و مسکو باقی گذاشته بود. نزدیک شدن قوای ورماخت به پایتخت موجب به پا شدن هرج و مرج چند روزه در این شهر شد. استالین ۱۵ اکتبر فرمان به تخلیه گسترده مسکو داد. شهر نه به دست آلمانی‌ها بلکه توسط مردم وحشت‌زده برای مدتی تقریباً از تسلط استالین خارج گردید. با وجود این که خود او همچنان در پایتخت بود، هزاران تن از ساکنان آن آواره شدند. روز ۱۸ اکتبر موژائیسک در ۱۰۰ کیلومتری مسکو به تصرف آلمانی‌ها درآمد. روز ۱۹ اکتبر «شرایط محاصره» در مسکو اعلام گردید. در این شرایط مجدداً شایعات و گزارش‌هایی نقل شده که استالین از طریق بلغارستان در تلاش برای دستیابی به آتش‌بس بوده‌است. البته هیچ مدرکی از جانب آلمان وجود ندارد که چنین تماسی برقرار شده باشد.


title: عملیات بارباروسا

text: فرایند پاکسازی مناطق تحت محاصره موجب کاهش سرعت عملیات "تایفون" گردید. در این موقعیت بارش برف که از ۶ اکتبر آغاز شده و ۹ اکتبر با بارش مداوم و سنگین باران پاییزه ("راسپوتیتسا") همراه گشته بود، نیز به شدت گریبان‌گیر مهاجمان گشت. این بارندگی بزرگ‌ترین مزیت آلمانی‌ها یعنی «تحرک» را از آن‌ها گرفت و "بلیتس‌کریگ"، رزم برق‌آسای ورماخت را زمین‌گیر کرد. گل‌ولای حاصل از این بارندگی موجب فرورفتن و گیر کردن خودروها و ادوات اسب‌کشنده می‌شد. این شرایط وخامت اوضاع تدارکاتی ورماخت را افزایش داده و مکرراً باعث پایان یافتن ذخیره جیره و مهمات نیروی‌های آن می‌شد. با وجود این که شرایط آب‌وهوایی مشکلات مشابهی برای نیروهای شوروی ایجاد کرده بود، اما کاهش هر چه بیشتر سرعت مهاجمان و به‌خصوص بی‌تحرک گشتن تانک‌های آن‌ها، به نفع مدافعان تمام شد. گل‌ولای و بارندگی توانایی تحرک سریع را از لشکرهای موتوریزه ورماخت گرفته و تمامی حملات را به یورش‌های مستقیم پر خسارت بدل ساخته بود. مسیر پیشروی نیروهای زرهی و موتوریزه گروه ارتش مرکز به تعداد اندکی از راه‌های قابل تردد محدود شده بود که این مسئله به ارتش سرخ اجازه می‌داد منابع ناچیز خود را برکند ساختن آن‌ها متمرکز نماید. با این حال که آلمانی‌ها هر چهار شهر مستحکم دفاعی در مسیر مسکو شامل وولوکولامسک، موژائیسک، مارویاروسلاوتس و کالوگا را تا پایان ماه اکتبر تصرف نموده بودند، اما این نبردها موجب مستهلک شدن آرایش‌های رزمی و ته کشیدن ادوات زرهی آن‌ها گشت.


title: عملیات بارباروسا

text: در این شرایط عدم موفقیت نیروهای گودریان در دستیابی به شهر راهبردی تولا در ۳۰ اکتبر شکستی حساس به آلمانی‌ها وارد کرد. اوایل ماه نوامبر و چند هفته پس از پایان کار در ویازما–بریانسک، ورماخت هنوز نتوانسته بود مسکو را تصرف نماید. در پی این اوضاع، بسیاری از افسران خواهان یک توقف عملیاتی به جهت رسیدن تدارکات و نفرات به خط مقدم و همچنین سفت شدن سطح زمین با نخستین یخبندان زمستانه به منظور پیگیری پیشروی بودند. بدین ترتیب به دستور فیلدمارشال فن بک عملیات "تایفون" انتهای ماه اکتبر متوقف شد. کاهش هر چه بیشتر دما از میانه ماه نوامبر با وجود منجمد کردن گل و لای و تسهیل و افزایش سرعت پیشروی آلمانی‌ها، مشکلات دیگری پدیدآورد. عدم دریافت به موقع اقلام تدارکاتی نظیر ضدیخ برای خودروها و البسه زمستانی بار مشکلات آلمانی‌ها را تشدید ساخت. ارتشبد گودریان در خاطرات خود دمای هوا در روز ۱۲ نوامبر را ۱۵– درجه سانتیگراد، روز بعد آن ۲۲– درجه سانتیگراد و روز ۴ دسامبر ۳۵– درجه سانتیگراد و در کمترین میزان ۵۰– درجه سانتیگراد ثبت کرده‌است و اضافه نموده در این شرایط سربازان همچنان البسه سبک به تن داشتند.


title: عملیات بارباروسا

text: تهاجم ورماخت با نیروهایی از رمق افتاده و منابعی اندک، از ۱۵ نوامبر مجدداً از سر گرفته شد. در حالیکه ارتش چهارم ورماخت مسئول درگیر نگاه داشتن دشمن در مرکز خط مقدم بود، نیروهای زرهی می‌بایست مسکو را از شمال و جنوب به محاصره درمی‌آوردند. در جنوب، گودریان ۶۵ کیلومتر دیگر پیش رفت و ونیوف را تصرف نمود؛ درحالیکه در شمال گروه زرهی ۳ ورماخت با پیشروی ۳۰ کیلومتری به کلین دست یافت. موفقیت تهاجم آلمانی‌ها وابسته به فروپاشی سریع دفاع شوروی بود، اما ارتش سرخ با تحمل حملات دشمن همچنان پایداری می‌کرد و با اجرای ضدحملات برخی دستاوردهای ورماخت را از بین برد.


title: عملیات بارباروسا

text: تا اواخر نوامبر، عملیات "تایفون" به اندکی بیش از درگیری‌های پراکنده بدون انسجام راهبردی بدل گشت. رسیدن به مسکو آخرین ذخایر نیروهای ورماخت را نیز به پایان رساند. در این موقعیت ورماخت در عمق ۱۰۰۰ کیلومتری اراضی شوروی متوقف شده و جنگ تحرک آن در باتلاق‌های دروازه مسکو گیر کرد. روز ۱ دسامبر فیلدمارشال فن بک، فرمانده گروه ارتش مرکز با ارسال پیامی به قرارگاه فرماندهی عالی نیروی زمینی، ضمن تشریح شرایط سخت نیروهای خود از جمله فرسودگی آن‌ها و کاهش شدید دما، از آن خواست یا برای او نیروی کمکی و تدارکات ارسال نموده تا به پیشروی ادامه دهد یا در غیر این صورت گروه ارتش مرکز وادار خواهد شد جهت دستیابی به خط مقدمی کوتاه‌تر و قابل دفاع‌تر عقب بنشیند. هالدر در پاسخ با وجود ابراز همدلی، از او خواست فشار خود بر دشمن را حفظ کند و به آن در شرایطی دشوار فرصت بازیابی ندهد. در این زمان پیاده‌نظام فن بک در ارتش چهارم در گذرگاه رود نارا در نارو-فومینسک در غرب شهر، ۷۰ کیلومتر و یگان‌های زرهی آن در گروه زرهی ۴ در کراسنایا پولیانا در شمال شهر ۳۲ کیلومتر همچنان با مرکز مسکو فاصله داشتند.


title: عملیات بارباروسا

text: در ماه نوامبر، شوروی به کمک جاسوسان خود از قصد امپراتوری ژاپن در تهاجم به سمت جنوب و عدم تمایل آن به درگیر شدن با شوروی در شمال مطلع شد؛ بنابراین، استالین شروع به انتقال نیروهای ارتش سرخ از شرق روسیه به مناطق غربی کرد. در تمامی مدتی که سایر نیروهای شوروی در مناطق غربی متحمل شکست‌ها و خسارت فراوانی شدند، نیروهای خاور دور آن دست نخورده باقی مانده بودند. این نیروها در شرایط بد جوی آب‌دیده بودند و با تسلیح متناسب، به رزم در سخت‌ترین سرما عادت داشتند. درحالیکه فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان تصور می‌کرد ارتش سرخ بدون داشتن ذخیره چندان، قادر به اجرای ضد حمله در برابر گروه ارتش مرکز نیست، ترکیب این قوا و آرایش‌های تازه تشکیل شده، تا انتهای ماه نوامبر نیروی ذخیره‌ای با ۵۸ لشکر برای شوروی ایجاد نمود. در این زمان با ضد حملات جزئی شوروی، ضعف آلمانی‌ها در برابر دشمن هویدا شد تا ضد حمله گسترده ارتش سرخ از روز ۵ دسامبر آغاز شود. شوروی در این ناحیه تانک و هواگرد کمتری نسبت به گروه ارتش مرکز ورماخت در اختیار داشت اما نیروهای آن تازه‌نفس و دارای تجهیزات مناسب زمستان و وضعیت تدارکاتی بهتری بودند. با مبارزه سنگین یک‌ماهه قوای ارتش سرخ موفق شدند دشمن را ۱۰۰ تا ۲۴۰ کیلومتر عقب برانند و پایتخت را از سایه تهدید آن‌ها خارج سازند.


title: عملیات بارباروسا

text: در عرض حدود شش ماه ورماخت ۱۲۰۰ کیلومتر در خط مقدمی به پهنای ۱۰۰۰ کیلومتر در عمق اراضی شوروی پیشروی نمود و با تسخیر ۱٫۵ میلیون کیلومتر مربع از خاک آن، ۴۰ درصد از جمعیت و ۳۵ درصد از ظرفیت تولیدی شوروی را زیر سلطه خود درآورد. این نیرو با ایجاد بیست محاصره عمده از بیاویستوک تا بریانسک در عرض پنج ماه پیروزی‌های بزرگی به دست آورد. تقریباً در هر جنگ دیگری هر یک از این نبردهای محاصره‌ای به تنهایی می‌توانست ضربه خرد کننده‌ای به دشمن وارد آورد و نتیجه جنگ را تعیین کند؛ کما اینکه عملیات بارباروسا در توالی پرسرعتی همه آن‌ها را بر شوروی تحمیل نمود و این تصور را پدیدآورد که دشمن در معرض شکست کامل است.


title: عملیات بارباروسا

text: تا نبرد ویازما–بریانسک، نیروهای آلمانی هر کجا را به عنوان «نقطه تمرکز» برگزیدند، در آن بر دشمن فائق آمدند. با این حال عایدی ورماخت تا این لحظه تنها موفقیت‌های سطح عملیاتی بود؛ درحالیکه آلمان برای ساقط کردن حاکمیت شوروی به پیروزی سطح راهبردی نیاز داشت. در طول سه هفته بین ۱۴ نوامبر تا ۵ دسامبر ورق بر ضد ورماخت چرخش کرد و تهاجم آن در تمامی طول خط مقدم متوقف گشت. ورماخت با تحمل تلفات سنگین قادر به تصرف مسکو نشد تا با وجود ادامه جنگ، تلاش آلمان برای یک پیروزی سریع در مقابل شوروی شکست بخورد و عملیات بارباروسا عملاً به هدف اصلی خود در انهدام ارتش سرخ و ساقط ساختن رژیم شوروی نرسد. نبرد مسکو نخستین شکست عمده ورماخت در نبرد زمینی و نقطه پایانی بر "بلیتس‌کریگ" به حساب می‌آمد. در طول عملیات بارباروسا ارتش سرخ تلفات و خسارات بسیار گسترده‌ای متحمل شد اما در نهایت همچنان در حال فعالیت و رزم بود و سعی در ترمیم کاستی‌ها داشت. هنگام توقف پیشروی، از سه هدف جغرافیایی اصلی عملیات، تنها کیف به سلطه آلمانی‌ها درآمد. تلفات آلمانی‌ها بسیار کمتر بود اما این کشور ظرفیت جایگزینی چندانی نداشت.


title: عملیات بارباروسا

text: شوروی پس از بازپس‌گیری روستوف-نا-دونو در ماه نوامبر، شروع به در دست گرفتن ابتکار عمل ابتدا در مقابل گروه ارتش مرکز و سپس در طول تمامی خط مقدم کرد. ارتش سرخ ضمن اصلاح برخی از کاستی‌ها و اشتباهات پیشین خود، با پیروزی در نبرد مسکو و اجرای ضد حمله گسترده در زمان و محورهایی مناسب با بازگرداندن روحیه به شوروی، ابتکار عمل راهبردی را نیز لااقل برای مدتی از آلمانی‌ها گرفت و با برهم ریختن برنامه‌ریزی‌های راهبردی آن، دشمن را گرفتار یک جنگ فرسایشی کرد که آلمان با موفقیت از عهده آن برنمی‌آمد. اینک جنگی بلند مدت در مقابل ورماخت بود که با صدمات متحمل شده نه از منظر نظامی مهیای آن بود و نه پشتیبانی اقتصادی لازم برای آن را داشت. خسارت حاصل از شکست در عملیات بارباروسا به اندازه‌ای برای آلمان بزرگ تصور می‌شود که حتی موجب تفسیر آن به عنوان از دست رفتن آخرین فرصت این کشور جهت خروج موفقیت‌آمیز از جنگ جهانی دوم شده‌است.


title: عملیات بارباروسا

text: در شرایطی که توان رزمی نیروهای ورماخت همچنان در حال تقلیل بود و هیچ امیدی برای دریافت به موقع نیروی جایگزین وجود نداشت، در مواجهه با حملات اولیه دشمن، جهت قرار گرفتن در مواضع زمستانی و کاهش تلفات، فیلدمارشال فن بک از ۵ دسامبر شروع به کار در مورد طرحی جهت عقب‌نشینی به مواضع دفاعی بهتر کرد. روز بعد هیتلر با اکراه با این عقب‌نشینی که پیش‌بینی می‌شد دو روز به طول بینجامد، جهت «کوتاه‌تر کردن خط مقدم» موافقت نمود. روز ۸ دسامبر هیتلر با صدور فرمان شماره ۳۹ پیشوا با اشاره به «زمستان زود هنگام» و مشکلات تدارکاتی حاصل از آن، بر لزوم پایان عملیات تهاجمی و گرفتن حالت تدافعی اذعان نمود. هدف این فرمان پیشوا حفظ اراضی دارای اهمیت عملیاتی و اقتصادی ضمن فراهم آوردن فرصتی برای نیروها جهت تجدید قوا بود. بر این اساس مأموریت از بین بردن توان نظامی شوروی همچنان پا بر جا بود و به پس از زمستان موکول شد.


title: عملیات بارباروسا

text: عقب‌نشینی‌های محلی میانه ماه دسامبر که به خسارات سنگین در تسلیحات و تجهیزات ورماخت انجامید، هیتلر را به تغییر در آرای خود واداشت. او که یک عقب‌نشینی کلی را غیرقابل قبول می‌دانست، روز ۱۸ دسامبر هر گونه عقب‌نشینی عمده بیشتر را ممنوع اعلام کرد. روز ۱۹ دسامبر هیتلر با استعفای فن براوخیچ موافقت نمود و خود شخصاً فرماندهی کل نیروی زمینی را بر عهده گرفت. علاوه بر آثار سوء حیثیتی چنین عقب‌نشینی، پیشوا نگران بود رزم متحرک در شرایط زمستانی عواقب فاجعه‌باری در پی داشته باشد چرا که در این زمان نیروهای ورماخت بدون تجهیزات کافی زمستانی، از تحرک‌پذیری اندکی برخوردار بودند و هیچ موضع دفاعی پشت سر آن‌ها وجود نداشت. هیتلر از نیروهای آلمانی خواست تا هنگام رسیدن نیروی کمکی از غرب مقاومت متعصبانه نشان دهند. از این رو به ارتش چهارم ورماخت در مرکز خط مقدم فرمان داده شد حتی یک قدم بیشتر عقب ننشیند و مقرر گردید سیزده و نیم لشکر از اروپای غربی و آلمان به عنوان نیروی کمکی به جبهه شرقی منتقل شود.


title: عملیات بارباروسا

text: با حصول موفقیت در این ضد حمله، "استاوکا" به شکلی بلندپروازانه در عرض تنها چند هفته ضد حملات ابتدایی و محدود را به حملات بسیار گسترده‌تر در تمامی طول خط مقدم جنگ با آلمان، از لنینگراد در شمال تا دریای سیاه در جنوب، بدل ساخت. به هر صورت، همین میزان عقب‌نشینی خطوط ارتباطی ورماخت را کوتاه‌تر کرد و برخی مشکلات تدارکاتی آن را بهبود بخشید. با وجود موفقیت‌های عمده تاکتیکی و رخنه در مواضع دفاعی ورماخت در برخی نقاط، ارتش سرخ قادر به حصول هدف راهبردی نهایی خود در محاصره و انهدام ارتش مرکزی ورماخت نشد. در پی فرمان هیتلر بر «استواری» و با افزایش مقاومت نیروهای آلمانی، تا اواخر ماه ژانویه سال ۱۹۴۲، شوروی به مرور دست بالا را از دست داد و تهاجم آن، با گرفتاری به مشکلات فرماندهی و تدارکاتی، رفته‌رفته در نهایت متوقف شد و گروه ارتش مرکز ورماخت خط مقدم خود را بسیار شرق‌تر از حدود پیش‌بینی شده توسط شوروی، تثبیت کرد. در پی موفقیت در متوقف ساختن این ضد حمله شوروی، جز چند مورد، هیتلر در تمامی موقعیت‌های دفاعی در ادامه جنگ متوسل به این رویکرد دفاعی برای حفظ هر سانتی‌متر از اراضی شد.


title: عملیات بارباروسا

text: با از دست رفتن امید برای دستیابی به یک پیروزی سریع در مقابل شوروی، تنها راه آلمان یافتن راه‌حلی برای پیروزی در بلندمدت بود. با توجه به فرسایش و تلفات وارد آمده به ورماخت، نیروی زمینی آلمان دیگر قادر به تهاجم راهبردی در تمامی طول جبهه شرقی نبود. از این رو تنها گزینه واقع‌بینانه برای آلمان، تهاجم صرفاً از یک بخش جبهه بود. از این رو آلمان تصمیم گرفت این تهاجم را به دنبال دستیابی به منابع نفتی، متوجه بخش‌های جنوبی شوروی بکند تا موجب قطع منابع نفتی شوروی و تأمین نیاز شدید آلمان به این ماده گردد. با وجود این که تاکتیک «جنگ برق‌آسا» در ناحیه مسکو در نهایت متوقف شد اما آلمانی‌ها در ادامه جنگ همچنان از آن در نبردهای حوزه رود دن در تابستان سال ۱۹۴۲ استفاده کردند. آلمانی‌ها با این تهاجم جدید خود را تا رود ولگا در شمال قفقاز رساندند اما در این موقعیت نیز خطوط مقدم آن‌ها بسیار گسترده شد و به فاجعه در نبرد استالینگراد انجامید. با شکست در سومین تهاجم تابستانه در سال ۱۹۴۳ تنها در عرض چند روز، آلمان ابتکار عمل راهبردی را به صورت کامل از دست داد. از این نقطه تا پایان جنگ در جبهه شرقی، آلمان تماماً در موضع یک جنگ دفاعی قرار داشت.


title: عملیات بارباروسا

text: "کریگسمارینه"، نیروی دریایی آلمان به شکل کاملی در طرح عملیاتی بارباروسا دخیل نشده بود چرا که اقدامات همه‌جانبه دریایی ضروری به نظر نمی‌رسیدند. آلمانی‌ها از ۱۲ ژوئن شروع به مین‌ریزی خلیج فنلاند و ریگا کردند. وظایف دیگر "کریگسمارینه" شامل جلوگیری از گریز نیروی دریایی شوروی از دریای بالتیک و ممانعت از اجرای عملیات‌های آبی خاکی توسط آن می‌شد. در جنوب، نیروی دریایی آلمان اساساً هیچ حضوری در دریای سیاه نداشت.


title: عملیات بارباروسا

text: در طرف مقابل با دریافت فرمان آماده‌باش در بالاترین سطح پیش از آغاز تهاجم آلمانی‌ها توسط تمامی یگان‌های نیروی دریایی شوروی، هیچ کشتی این نیرو در اثر حملات اولیه هوایی "لوفت‌وافه" آسیب ندید و هیچ هواگرد دریایی آن منهدم نشد. بسیاری از ملوانان نیروی دریایی شوروی در این درگیری به عنوان پیاده‌نظام به کار گرفته شدند. شوروی در سال ۱۹۴۱ بیشتر از هر کشور دیگری زیردریایی در اختیار داشت اما این ادوات نتوانستند تأثیرگذاری چندانی داشته باشند. شناورهای سطحی وظیفه حفاظت از جناح ساحلی نیروهای زمینی را بر عهده داشتند. ناوگان دریای بالتیک شوروی با از دست دادن پایگاه‌های خود در هفته‌های آغازین، وادار به عقب کشیدن کشتی‌های سطحی خود به سمت لنینگراد شد. با مین‌ریزی خلیج فنلاند توسط آلمانی‌ها و یخ زدن آب‌ها در ماه‌های زمستان، این ناوگان دیگر قادر به جابه‌جایی نبود اما می‌توانست با توپ‌های خود مواضع دشمن را گلوله‌باران نماید. ناوگان دریای سیاه شوروی به مدافعان اودسا و سواستوپل تدارکات رساند و در نهایت اقدام به تخلیه آن‌ها کرد، اما نتوانست تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر نبردهای انجام گرفته در طول کرانه دریای سیاه بگذارد یا جلوی گذر آلمانی‌ها از شبه‌جزیره کریمه به قفقاز از طریق تنگه کرچ را بگیرد.


title: عملیات بارباروسا

text: مشارکت تمامی متحدان آلمان در نیروهای محور شامل رومانی، مجارستان، اسلواکی و ایتالیا، در عملیات بارباروسا که با اهداف سیاسی و سرزمینی مختلفی صورت می‌پذیرفت، در قالب گروه ارتش جنوب انجام گرفت. خصومت مجارستان با رومانی و اسلواکی سبب شده بود آلمانی‌ها ناگزیر از قرار دادن این نیروها در کنار یکدیگر اجتناب کنند و همواره حائلی مانند نیروهای ایتالیایی یا آلمانی بین آن‌ها وجود داشته باشد.در پی شکست‌های گسترده ارتش سرخ در جریان عملیات بارباروسا و تصمیم متفقین غربی در کمک‌رسانی به شوروی، ایجاد و باز نگاه داشتن مسیر انتقال تدارکات به شوروی مخصوصاً استفاده از شبکه راه‌آهن آن، یکی از دلایل تهاجم متفقین به ایران در ۲۵ اوت سال ۱۹۴۱ و اشغال تهران در ۱۶ سپتامبر همان سال بود. در نهایت قریب به یک چهارم از تمامی محموله‌های ارسالی متفقین غربی به شوروی از مسیر ایران انتقال یافت.


title: مان‌یوگانا

text: مان‌یوگانا (万葉仮名) طرز نوشتن کلمات در ژاپنی که از حروف چینی در آن استفاده می‌شود و بسیار باستانی است، زمان آغاز استفاده از این نوع کانا مشخص نیست، اما حداقل از قرن هفتم نشانه‌هایی از استفاده از آن وجود دارد. مان‌یوگانا ریشه هجانگارهای هیراگانا و کاتاکانا است که در ژاپن امروز بسیار کمتر از دو کانای دیگر از آن استفاده می‌شود.


title: کنسرت یانی در ال مورو، پورتوریکو

text: کنسرت یانی در ال مورو، پورتوریکو یک آلبوم و کنسرت زنده از یانی می‌باشد که در ۱۷ آوریل ۲۰۱۲ منتشر شده‌است.


title: کنسرت یانی در ال مورو، پورتوریکو

text: این کنسرت در ۱۶ و ۱۷ دسامبر ۲۰۱۱ در کشور پورتوریکو برگزار شده‌است.


title: کنسرت یانی در ال مورو، پورتوریکو

text: کنسرت یانی در ال مورو، پورتوریکو رتبه ۱ بهترین آلبوم‌های موسیقی عصر نو در سال ۲۰۱۲ را به دست آورده‌است.


title: کنسرت یانی در ال مورو، پورتوریکو

text: سی‌دی:


title: کنسرت یانی در ال مورو، پورتوریکو

text: ویدئو دی‌وی‌دی:


title: کنسرت یانی در ال مورو، پورتوریکو

text: "موسیقی‌دانان:"


title: فیزیک آریایی

text: دویچه فیزیک یا فیزیک آریایی جنبشی ملی‌گرایانه در جامعه فیزیک آلمان در اوایل دهه ۱۹۳۰ علیه کار آلبرت اینشتین بود که فیزیک یهودی نامیده می‌شد. این لفظ از یک کتاب ۴ جلدی فیزیک اثر فیلیپ لنارت در آن دهه گرفته شده بود.


title: قنات شاهیک قائنات

text: شاهیکقنات شاهیک قاین از جمله قنات های با ارزش و تاریخی استان است که به دلیل ویژگی های تاریخی و فرهنگی در فهرست میراث ملی ثبت شد.قنات شاهیک 2 هزار مترطول و 25 حلقه چاه دارد و آبدهی آن در سال های ترسالی تا 100 لیتر بر ثانیه می رسد، شاهیک هیچ گاه خشک نشده و حتی در خشکسالی ها آب آن از 5 لیتر در ثانیه کمتر نشده است.در بالا دست مادر چاه دو بند احداث شده و در این بندها چاه های تزریقی قرار دارند تا به هنگام سیلاب بخش اعظم آن در چاه ها نفوذ کرده و باعث افزایش تغذیه سفره زیرزمینی و آبدهی قنات شود.قنات شاهیک این قنات در 5 کیلومتری شهر قاین و در روستائی به همین نام واقع شده است.


title: لا ایگرا، بولیوی

text: لا ایگرا (به معنای درخت انجیر) یک روستای کوچک در شهرداری پوکارا (Pucará) است که در بخش سانتا کروز و در شهرستان وایگرانده (Vallegrande) کشور بولیوی قرار دارد. این روستا دارای مساحت ۰٫۰۵۵ کیلومتر مربع و جمعیت ۱۱۹ نفر است. معروفیت این روستا بخاطر حبس و اعدام انقلابی معروف، چه گوارا (Che Guevara) در سال ۱۹۶۷ در آن است.


title: لا ایگرا، بولیوی

text: در ۸ اکتبر ۱۹۶۷ چه گوارا انقلابی معروف آرژانتینی توسط ارتش بولیوی و تحت نظارت سیا (CIA) دستگیر در مدرسه متروکه‌ای در این روستا حبس شد و روز بعد در همان‌جا اعدام شد؛ و سپس برای نمایش و عکس‌برداری به شهرستان وایگرانده برده شد و پس از آن جسد وی به صورت مخفیانه در یک فرودگاه کوچک سوزانده شد.


title: لا ایگرا، بولیوی

text: در سال ۲۰۰۴ با گشایش جادهٔ روتا دل چه (Ruta del Che) امکان بازبینی ماجراهایی که چه گوارا در این منطقه داشته، برای دوستداران وی فراهم شده‌است.


title: لا ایگرا، بولیوی

text: گردشگران از سرتاسر دنیا برای زیارت به روستای لا ایگرا می‌آیند. یک مهمانخانه فرانسوی در محل دفتر تلگراف آنزمان، جایی که مبارزان چریک در آخرین تلاش خود از آنجا تلاش کردند تا با دنیای بیرون ارتباط برقرار کنند قرار دارد. در همسایگی آنجا پزشکان کوبایی به رایگان به معالجه و درمان کشاورزان کم درآمد و فقیر می‌پردازند. در خانه‌های روستاییان تصویر چه گوارا بر دیوار است و بسیاری از مردم او را ارنستوی مقدس می‌دانند.


title: یولیان گومپرتز

text: یولیان گومپرتز جامعه‌شناس، روزنامه‌نگار و مترجم آلمانی–آمریکایی بود.


title: یولیان گومپرتز

text: یولیان گومپرتز از یک خانوادهٔ صنعتگر و ثروتمند آلمانی–آمریکایی برخاسته و عضو مؤسسهٔ پژوهش‌های اجتماعی بود. گومپرتز در کنفرانس مارکسیستی هفتهٔ کار که در مه ۱۹۲۳ در تورینگن برگزار شد، شرکت داشت.


title: یولیان گومپرتز

text: گومپرتز ابتدا در هاله – ناحیه‌ای در زاکسن – و از سال ۱۹۲۹ در فرانکفورت زیر نظر فریدرش پولوک – که بین سال‌های ۱۹۲۸–۱۹۳۰ در آن‌جا به تدریس اشتغال داشت – به تحصیل در رشتهٔ اقتصاد ملی پرداخت. او با ارائه رساله‌ای با موضوع «جایگاه کارگران در آمریکای شمالی» دکترای خود را دریافت کرد و به همکاری با پولوک پرداخت. در سال ۱۹۳۳ به بررسی امکانات کار مؤسسهٔ فرانکفورتی آمریکا که توسط نازیها بسته شده بود پرداخت و برای نخستین بار با دانشگاه کلمبیا ارتباط برقرار کرد. پس از سال ۱۹۳۴ و انتقال مؤسسهٔ فوق به نیویورک، تا سال ۱۹۴۱ با آن همکاری داشت.


title: یولیان گومپرتز

text: گومپرتز به صورت موقت، کارگزار بورس بنیاد هرمان وایل بود و سپس این مشغلهٔ موفق را به یک شغل تبدیل کرد. او در سال ۱۹۴۷ به همراه یوهان ریندل انتقادی علنی علیه کمونیسم بین‌الملل مطرح کرد.


title: یولیان گومپرتز

text: گومپرتز بین سال‌های ۱۹۱۹-۱۹۲۲ به همراه کارل اوستن و ویلند هرتزفلده به انتشار مجلهٔ دادایی–اکسپرسیونیستی «در گگنر» (به معنای رقیب) پرداخت. او در ابتدای سدهٔ بیستم یک فعال کمونیست و همکار روتن فانه و نشر مالیک بود که در سال ۱۹۲۱ به تصاحب او درآمد.


title: یولیان گومپرتز

text: گومپتز به ترجمهٔ آثار اندیشمندانی از جمله آگنس اسمدلی و جان دوس پاسوس همت گماشت.


title: یولیان گومپرتز

text: همسر گومپرتز، هده ایزلر در کتابفروشی کار می‌کرد که در ابتدای سال ۱۹۲۳ گومپرتز با او آشنا شد. با این‌همه، پیوند آنان که در سال ۱۹۲۷ برقرار شد در سال ۱۹۲۸ به جدایی انجامید. در همان سال گومپرتز حزب کمونیست را ترک کرد.


title: باشگاه فوتبال گانکون

text: باشگاه فوتبال گانکون یک باشگاه فوتبال در ایالت گانکون در کشور کره جنوبی می‌باشد که در کی لیگ بازی می‌کند.


title: باشگاه فوتبال گانکون

text: این باشگاه در تاریخ ۱۸ دسامبر ۲۰۰۸ میلادی تأسیس شده‌است.


title: باشگاه فوتبال گانکون

text: گانکون از سال ۲۰۰۹ وارد مسابقات کی‌لیگ شده‌است.


title: تحقق

text: منظور از تحقق در نظریه سیستم‌ها یک مدل فضای حالت است که یک رفتار ورودی خروجی داده شده را داشته باشد. یعنی برای یک رابطه ورودی خروجی داده شده، یک تحقق چهارتایی ماتریسهای تغییر پذیر با زمان formula_1 بطوری که


title: تحقق

text: که در آن formula_4 ورودی و خروجی سیستم در هر لحظه formula_5 هستند.


title: تحقق

text: Brockett, Roger W. (1970). Finite Dimensional Linear Systems. John Wiley & Sons. .


title: وارتگس سورنیانس

text: وارتگس سورنیانس نقاش بزرگ ارمنی بود.


title: وارتگس سورنیانس

text: وارتگس سورنیانس زادهٔ سال ۱۸۶۰ میلادی گرجستان و دانش‌آموختهٔ مسکو و مونیخ در رشتهٔ معماری و نقاشی بود. وی هنرمندی بود که در چندین زمینه فعالیت هنری انجام می‌داد. علاوه‌بر تصویرسازی و طراحی صحنهٔ تئاتر، با مجسمه‌سازی، طراحی دکوراسیون و معماری آشنایی داشت. او به جز زبان ارمنی و روسی زبان‌های انگلیسی، ایتالیایی، آلمانی و فارسی را نیز می‌دانست و از او ترجمه‌هایی از نمایش‌نامه‌های شکسپیر به زبان ارمنی برجا مانده‌است. او به سبب آشنایی با زبان فارسی در سال ۱۸۸۵ م. (۱۲۶۴ خورشیدی) همراه با هیأت مردم‌شناسی اروپایی به ایران سفر کرد و با معماری، فرهنگ، هنرهای تزیینی و ادبیات ایران آشنا شد. همچنین هنر و معماری ارمنیان ایران به‌ویژه ارمنهٔ جلفای نو اصفهان بر وی بسیار تأثیر گذاشت و دستاورد این سفر برای او مطالعه و اسکیسهای بسیاری از معماری و هنرهای تزیینی ایران‌زمین بوده که بعدها در خلق آثار بسیاری از ایران و داستان‌هایی از مشرق استفاده شده، و همچنین تصاویری که از مجلس‌های شاه‌نامه خلق کرده‌است. از این دست باید به تابلوی رنگ روغن با ابعاد ۱۳۲ در ۱۶۲سانتی‌متری با عنوان «فردوسی شاه‌نامه را برای سلطان محمود غزنوی می‌خواند» اشاره کرد. این تابلو اکنون در موزهٔ ملی ارمنستان نگهداری می‌شود. به دلیل تحصیلات و علاقهٔ وی به هنرهای تزیینی، از مشخصه‌های آثار او توجه به اجزای معماری و دکور صحنه و پس‌زمینههای پرکار است که در این تابلو دقت در اجزای تزئینات و کنده‌کاریهای تخت پادشاه، فرشها و نوع پوشاک قابل توجه‌است. اگرچه نوع پوشاک، طرح فرش‌ها، پوشش نظامیان، لباس فردوسی و تاج و تخت نقاشی‌شده در این اثر مربوط به دوران غزنویان نیست و از لحاظ تاریخی مربوط به دوران دیگری هستند ولی در نظر بیننده یادآور ایران و جلوه‌هایی از هنر و فرهنگ ایرانی است.


title: وارتگس سورنیانس

text: به جز تابلوی رنگ روغن با قطع بزرگ فوق، از سورنیانس تصویرسازیهای دیگری از مجلس‌های دیگر شاه‌نامه هم موجود است. این تصویرسازی‌ها بر روی کاغذ خاکی‌رنگ کشیده شده‌است که فضای حاکم بر داستان را بازتاب می‌دهد. فضاسازی تصاویر با درون‌مایهٔ داستان هماهنگ است. در این تصاویر شاهد آن هستیم که سورنیانس علاوه‌بر نقاشی، از تکنیک‌های نو گرافیک به بهترین شکل در کارهاش بهره جسته‌است.


title: ماردیروس ساریان

text: ماردیروس ساریان از نقاشان به‌نام اهل ارمنستان بود.


title: ماردیروس ساریان

text: وی در خانواده ارمنی در (اکنون بخشی از روستوف-نا-دونو), روسیه به دنیا آمد. در سال ۱۸۹۵ در سن ۱۵ سالگی تحصیلات ابتدایی را در … به اتمام رساند. در بین سال‌های ۱۸۹۷ تا ۱۹۰۴ در مدرسه هنری مسکو از جمله در والنتین سروف و کنستانتین کورووین تحصیل نمود. … تحت تاثیر آثار پل گوگن و آنری ماتیس بود. وی آثار خویش را در نمایشگاه‌های مختلفی به نمایش گذاشت. وی در نمایشگاه Blue Rose در مسکو فعالیت می‌کرد.


title: ماردیروس ساریان

text: از سال ۱۹۰۱ تا ۱۹۱۳ وی سفرهای در ترکیه، مصر و ایران انجام داد. در سال ۱۹۱۵ برای کمک به پناهجویانی که به واسطه نسل‌کشی ارمنی‌ها از امپراتوری عثمانی گریخته بودند وی به اچمیادزین عزیمت نمود. در سال ۱۹۱۶ وی به تفلیس سفر نمود و در آنجا با لوسیک آقایان ازدواج نمود.


title: ماردیروس ساریان

text: در سال ۱۹۱۷ پس به قدرت رسیدن بلشویک وی به همراه خانواده اش برای ادامه زندگی به روسیه رفت. در سال ۱۹۲۱ مارتیروس و خانواده اش به ارمنستان نقل مکان نمودند. مادامی که بیشتر آثار وی مناظر ارمنستان بازتاب می‌دهد وی همچنین نشان ملی جمهوری شوروی سوسیالیستی ارمنستان را نیز طراحی کرده‌است.


title: ماردیروس ساریان

text: بین سال‌های ۱۹۲۶ تا ۱۹۲۸ وی در پاریس زندگی و فعالیت می‌کرد، اما بیشتر آثار این دوره در یک آتش‌سوزی از بین رفتنه‌اند. از سال ۱۹۲۸ تا پیانا عمر ساریان در ارمنستان شوروی زندگی می‌کرد.


title: مطالعه هم‌گروهی

text: مطالعه هم‌گروهی(انگلیسی:Cohort Study) نوعی مطالعه طولی (گونه‌ای از مطالعات مشاهده‌ای) است که در پزشکی، علوم اجتماعی، علوم آماری و اکولوژی کاربرد دارد. این مطالعات به بررسی فاکتورهای خطر می‌پردازد و گروهی از افراد سالم (بدور از بیماری) را تحت بررسی قرار می‌دهد. از روابط و همبستگی‌ها جهت تعیین میزان خطر عوامل خطر در کنار هم استفاده می‌کند.


title: مطالعه هم‌گروهی

text: این مطالعات نوعی از طراحی مطالعات بالینی است که باید با مطالعهٔ مقطعی مقایسه شود. مطالعات هم‌گروهی (کوهورت) بیشتر آینده‌نگر است. هم‌گروهه به گروهی از افراد اطلاق می‌شود که تجربه‌های رایج خود در یک زمان مشخص شده را با هم تسهیم می‌کند. (به عنوان مثال تولد، استفاده از یک دارو یا واکسیناسیون یا یک آلوده‌کننده یا انجام یک روش درمانی مشخص) به گروهی از مردم که در یک روز یا در یک دورهٔ زمانی مشخص به دنیا می‌آیند را هم‌گروهی تولد گفته می‌شود ممکن است این گروه تطبیقی هر کدام در یک گروه هم‌گروهی دیگر قرار بگیرد یا در بررسی دیگری مثل در معرض ماده‌ای بودن قرار گرفته باشد ولی از یک نظر دیگر (با یک ویژگی خاص مشترک) در این گروه قرار می‌گیرند. زیرگروه‌هایی که در یک هم‌گروهه قرار دارند ممکن است با یکدیگر مقایسه شوند.


title: مطالعه هم‌گروهی

text: کارآزمایی‌های بالینی یک روش‌شناسی برتر در سلسله مراتب شواهد در درمان می‌باشند؛ چرا که این آزمایش‌ها شانس خطا و سوگیری را با انتخاب تصادفی افراد و استفاده از دارونما، محدود می‌کنند.


title: مطالعه هم‌گروهی

text: این عمل، شانس را برای تأثیر متغیرهای پنهان کم می‌کند، متغیرها در دو گروه متفاوت خواهند بود. به هر حال، این اهمیت دارد که RCTها ممکن است برای همهٔ موارد مناسب نباشد و دیگر روش‌ها برای بررسی یک مورد مطالعاتی دیگر مناسب تر باشد. مطالعات هم‌گروهی می‌تواند دست آوردها را به گذشته و آینده مربوط و هدایت کند. کاربردها در پزشکی، یک مطالعهٔ هم‌گروهی معمولاً برای به دست آوردن شواهدی جهت ردکردن وجود یک رابطهٔ علل و معلول به کارمی رود. شکست در ردکردن یک فرضیه باعث اطمینان بیشتر در درست بودن فرضیه می‌شود. ضرورتاً، هم‌گروهی به‌صورت بررسی قبل از ظهور بیماری تعریف می‌شود. یک گروه مطالعاتی دو گروه مشابه از مردم را که در یک دورهٔ زمانی مشخص بیماری ندارند که یکی از گروه‌ها در مواجه است و دیگری مواجه نیست، را دنبال می‌کند و با توجه به آن پیشرفت بیماری را بررسی می‌کند. هم‌گروهی نمی‌تواند برای گروهی که در حال حاضر بیماری دارند تعریف شود. هم‌گروهی مؤثر در آینده از لحظهٔ در معرض قرارگرفتن تا بیماری را مورد مطالعه قرارمی‌دهد که به مطالعهٔ علّی رابطه‌ها کمک می‌کند. به هرحال تشخیص علت درست، معمولاً نیاز به اثبات بیشتر به وسیلهٔ آزمایش‌های تجربی بیشتر دارد.


title: مطالعه هم‌گروهی

text: فایدهٔ اطلاعات حاصل از مطالعات هم‌گروهی، این است، که می‌تواند در تشخیص عوامل خطر در یک بیماری جدید مؤثر باشد. چرا که این مطالعات یک سری مشاهدات طولی که در طی یک زمان مشخص به صورت انفرادی انجام می‌شود و اطلاعاتی که در یک مدت معین جمع‌آوری‌شده‌اند را در اختیار ما قرارمی‌دهد؛ بنابراین احتمال خطا در آن کاهش می‌یابد. با این وجود، انجام مطالعات هم‌گروهی هزینه‌بر است و به خروج افراد از مطالعه حساس است و به یک زمان طولانی برای پیگیری و کسب اطلاعات مفید نیازمند است. نتایج به‌دست‌آمده از مطالعات طولانی‌مدت هم‌گروهی از کیفیت بالایی برخوردار است. مطالعات هم‌گروهی آینده‌نگر، بیشتر در حصول نتایج واقعی در مشاهدات همه‌گیرشناختی مورد توجه قرارمی‌گیرد، که یک رنج گسترده در رابطهٔ در معرض قرارگیری وبیماری مورد مطالعه قرار می‌گیرد. برخی مطالعات هم‌گروهی ردیابی گروهی از بچه‌ها از زمان تولدشان می‌باشد که رنج گسترده‌ای از اطلاعات آن‌ها را ثبت کرده‌است. ارزش مطالعات هم‌گروهی به میزان تماس پژوهندگان با هر یک از اعضای هم‌گروهه بستگی دارد. برخی مطالعات تا دهه‌های مختلف ادامه دارد. در یک مطالعهٔ هم‌گروهی جمعیت مورد بررسی شامل افرادی هستند که در معرض خطر پیشرفت یک بیماری خاص یا حصول سلامت می‌باشند.


title: مطالعه هم‌گروهی

text: مطالعات هم‌گروهی می‌تواند آینده‌نگر یا گذشته‌نگر باشند.اما بیشتر به صورت آینده نگر است.


title: جانداران دستکاری‌شده ژنتیکی

text: جانداران دستکاری‌شده ژنتیکی یا جانداران مهندسی‌شده ژنتیکی، جاندارانی هستند که ساختار ژنتیکی‌شان به وسیله روش‌های مهندسی ژنتیک تغییر پیدا کرده‌است.


title: جانداران دستکاری‌شده ژنتیکی

text: ها برای تولید بسیاری از داروها و غذاهای اصلاح شده ژنتیکی و به‌طور گسترده در تحقیقات علمی و تولید محصولات دیگر استفاده می‌شوند. اصطلاح GMO به اصطلاح «ارگانیسم‌های اصلاح شده زنده» که در پروتکل ایمنی زیستی کارتاهنا تعریف شده‌است بسیار نزدیک است. ارگانیسم‌های اصلاح شده زنده به هر ارگانیسم زنده ای که با استفاده از زیست فناوری مدرن ترکیب جدیدی از مواد ژنتیکی را بدست آورده‌است، گفته می‌شود.


title: جانداران دستکاری‌شده ژنتیکی

text: یک «موجود تراریخته» نیز GMO محسوب می‌شود. در یک موجود تراریخته ساختار ژنتیکی به وسیلهٔ افزودن ماده ژنتیکی از یک موجود نامرتبط تغییر یافته‌است. این نباید با روش بسیار کلی که در آن GMO برای طبقه‌بندی ارگانیسم‌های تغییریافته ژنتیکی استفاده می‌شوند اشتباه گرفته شود، چرا که GMOها به صورت متداول ارگانیسم‌های هستند که ساختار ژنتیکی شان بدون افزودن مواد از یک ارگانیسم نامرتبط تغییر یافته‌است. اولین موش اصلاح شده ژنتیکی در سال ۱۹۷۴ و اولین گیاه اصلاح شده ژنتیکی در سال ۱۹۸۳ تولید شدند.


title: جانداران دستکاری‌شده ژنتیکی

text: اصلاح ژنتیکی شامل جهش، درج یا حذف ژن است. ژن‌های درج شده معمولاً از گونه‌های متفاوت و به شکل افقی انتقال می‌یابند. در طبیعت این پدیده زمانی رخ می‌دهد که DNAی اگزوژنوس به هر دلیلی به غشای سلولی نفوذ کند. این فرایند می‌تواند به شکل مصنوعی و از راه‌های زیر انجام شود: روش‌های طبیعی بهره‌برداری از روش‌های انتقال ژن نیز شامل توانایی آگروباکتریوم برای انتقال ژن به گیاهان یا توانایی لنتی ویروس ها("lentiviruses") برای انتقال به سلول‌های حیوانی است.


title: جانداران دستکاری‌شده ژنتیکی

text: GMOها در تحقیقات پزشکی و زیستی، تولید داروها، پزشکی تجربی (برای مثال ژن درمانی و واکسن‌ها علیه ویروس ابولا) و کشاورزی (برنج طلایی، مقاومت در برابر علف کش‌ها) استفاده می‌شوند. اصطلاح «ارگانیسم تغییریافته ژنتیکی می‌تواند شامل مفهوم درج هدفمند ژن از یک گونه به دیگر باشد». برای مثال، یک ژن از عروسی دریایی که کدکننده GFP یا همان پروتئین فلورسنت سبزاست می‌تواند متصل شده و به صورت همزمان با ژن‌های پستانداران در سلول‌های آن‌ها بیان شود. دانشمندان از این ژن برای شناسایی مکان پروتئین کدشده به وسیلهٔ ژن متصل شده به GFP استفاده می‌کنند.


title: جانداران دستکاری‌شده ژنتیکی

text: برخی روش‌ها، ابزارهای مفیدی برای زیست شناسان در زمینه‌های تحقیقاتی متعدد از جمله مطالعه مکانیزم‌های بیماری‌های انسانی و دیگر بیماری‌ها یا فرآیندهای زیستی پایه ای در سلول‌های یوکاریوت و پروکاریوت هستند.


title: جانداران دستکاری‌شده ژنتیکی

text: باکتری‌ها نخستین موجوداتی هستند که به دلیل این که به راحتی می‌توان تغییر ژنتیکی در آن‌ها ایجاد کرد، تحت اصلاحات ژنتیکی قرار گرفته‌اند. باکتری‌ها همچنین ارگانیسم‌های مدل مهمی برای آزمایش‌های مهندسی ژنتیک هستند و در زمینه زیست‌شناسی مصنوعی به منظور آزمایش روش‌های مصنوعی مختلف از سنتز ژنوم تا ایجاد نوکلئوتیدهای جدید استفاده می‌شوند.


title: جانداران دستکاری‌شده ژنتیکی

text: این ارگانیسم‌ها همچنین برای اهداف متعددی از جمله تولید مقادیر بالایی از پروتئین‌های خالص برای اهداف پزشکی استفاده می‌شوند. باکتری‌های تغییریافته ژنتیکی برای تولید پروتئین انسولین به منظور درمان دیابت‌ها استفاده می‌شوند. باکتری‌های مشابه نیز برای تولید سوخت‌های زیستی، فاکتورهای انعقادی برای درمان هموفیلی و هورمون رشد انسانی برای درمان اشکال متنوع کوتولگی استفاده می‌گردند.


title: جانداران دستکاری‌شده ژنتیکی

text: علاوه بر این میکروارگانیسم‌های مهندسی شده ژنتیکی مختلفی به‌طور معمول به عنوان منابع آنزیمی برای تولید انواعی از غذاهای فرآوری شده‌استفاده می‌شوند. این منابع آنزیمی شامل آلفا-آمیلاز که نشاسته را به قند ساده تبدیل می‌کند، کیموزین از باکتری‌ها و قارچ‌ها (که پروتئین شیر را برای ساخت پنیر منعقد می‌کند) و پکتین استراز از قارچ (که شفافیت آبمیوه را بهبود می‌دهد) می‌باشد.


title: جانداران دستکاری‌شده ژنتیکی

text: گیاهان در تحقیقات علمی به منظور ایجاد رنگ‌های جدید در گیاهان و ایجاد محصولات مختلف مهندسی می‌شوند. در اصطلاح دانش ژنتیک، به این گیاهان تراریخته و فروریخته گفته می‌شود. گیاهانی که دارای ژن‌های بیشتری نسبت به گیاه معمولی باشند را تراریخته و گیاهانی که ژن‌هایی از آنان کم شده باشند را فروریخته می‌نامند. در تحقیقات علمی، گیاهان برای کشف عملکرد ژن‌های خاص مهندسی می‌شوند. یکی از این روش‌ها، سرکوب ژن موردنظر و مشاهده فنوتیپی است که بر اثر آن ایجاد می‌شود. روش دوم اتصال ژن به یک پروموتور قوی و مشاهدهٔ اثر آن است.


title: جانداران دستکاری‌شده ژنتیکی

text: محصولات گیاهی تغییریافته ژنتیکی، (تراریخته) گیاهان استفاده شده در کشاورزی هستند که DNA ی آن‌ها به وسیلهٔ تکنیک‌های مهندسی ژنتیک تغییر یافته‌است. در اکثر موارد هدف افزودن یک خصوصیت جدید به گیاهانی است که به صورت طبیعی آن را ندارند. از جمله این خصوصیات می‌توان به مقاومت به حشرات خاص، بیماری‌ها یا شرایط محیطی، کاهش فساد گیاه، افزایش مقاومت به درمان‌های شیمیایی (برای مثال مقاومت به علف کش‌ها) یا بهبود دادن پروفایل‌های غذایی محصولات اشاره کرد. مثال‌های از محصولات غیرغذایی نیز شامل تولید عناصر دارویی، سوخت‌های زیستی و دیگر محصولات مفید صنعتی است.


title: جانداران دستکاری‌شده ژنتیکی

text: موجودات اصلاح شده ژنتیکی با هدف حفظ گونه‌های گیاهی در معرض خطر انقراض ارائه شده‌اند. قبل از اینکه تکنیک اصلاح ژنتیکی گیاهان برای حفاظت از گیاهان به شکل گسترده‌ای استفاده شود نیازمند آزمایش‌ها درون آزمایشگاهی متعددی است.


title: جانداران دستکاری‌شده ژنتیکی

text: پستانداران اصلاح شده ژنتیکی طبقه مهمی از موجودات مهندسی شده ژنتیکی هستند. در حال حاضر حیوانات تغییریافته ژنتیکی توسعه یافته می‌توانند در در داخل شش گروه گسترده مختلف براساس اهداف موردنظر اصلاح ژنتیکی قرار بگیرند: ۶-بهبود سلامت حیوانات (مقاومت در برابر بیماری‌ها)


title: جانداران دستکاری‌شده ژنتیکی

text: حیوانات تراریخته به عنوان حیوانات مدل آزمایشگاهی برای سنجش در تحقیقات زیست پزشکی استفاده می‌شوند. این حیوانات برای کشف و توسعه درمان‌های بیماری‌های متعددی حیاتی هستند.


title: تل بمیان

text: تل بمیان . ( ت َ ب ِم) (اِخ )دهی است، از دهستان تل بزان شهرستان مسجدسلیمان شهر اهواز در استان خوزستان ، در ۱۹ هزار گزی جنوب خاوری مسجد سلیمان سر راه شوسه ٔشرکت نفت واقع است و ۱۳۰ تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۶).  ساکنینش از طایفه ٔشهنی ، از شاخه هفت لنگ ایل بختیاری‌اند.


title: دوچیران

text: دوچیران. [ دُ ] (اِخ) دهی است، از دهستان تل بزان شهرستان مسجدسلیمان شهر اهواز در استان خوزستان، در ۲۲ هزار گزی جنوب خاوری مسجدسلیمان و ۷ هزار گزی خاور راه شوسه.


title: دوچیران

text: آب و هوای آن، کوهستانی و گرمسیر است. دارای ۱۴۵ تن سکنه. آب آن از چشمه است و راه آن اتومبیل رو می‌باشد.


title: دوچیران

text: ساکنینش از طایفهٔ شهنی، از شاخه هفت لنگ ایل بختیاری اند.


title: فریتس تت

text: فریتز تت (زاده ۴ سپتامبر ۱۸۹۱ - درگذشته ۸ فوریه ۱۹۴۲) مهندسی آلمانی و از برجسته‌ترین چهره‌های حزب نازی در آلمان بود. هم چنین او وزیر تسلیحات و تولید نظامی رایش سوم از سال ۱۹۴۰ تا زمان مرگش یعنی ۱۹۴۲ بود.


title: فریتس تت

text: تت در فورتسهایم زاده شد.پدر وی صاحب یک کارخانه کوچک بود.در دانشگاه فنی مونیخ و مؤسسه فناوری کارلسروهه درس خواند و در رشته مهندسی و مدیریت ساخت دیپلم گرفت.


title: فریتس تت

text: در جنگ جهانی اول در ابتدا در پیاده‌نظام خدمت می‌کرد و پس از آن به عنوان ناظر شناسایی در لوفت‌اشترایت‌کرفته مشغول به‌کار شد و یک نشان صلیب آهنین دریافت کرد.پس از خدمت نظامی، درسش را در سال ۱۹۲۰ به پایان رساند و سپس در کارخانه "Grün & Bilfinger AG" در مانهایم مشغول به‌کار شد.پس از آن در کارخانه مهندسی عمران زاگر و وورنر (۱۹۲۱) شروع به کار کرد.


title: فریتس تت

text: وی در ۵ ژانویه ۱۹۲۲ به حزب نازی پیوست.در ۱۹۳۱ وی به درجه اوبرفورر (سرهنگ ارشد) در اس‌آ ارتقا یافت.در همین سال درجه دکترای خود را نیز دریافت کرد.


title: فریتس تت

text: وی در ژوئیه ۱۹۳۳ بازرس کل جاده‌های آلمان شد و در کارخانه ساخت اتوبان‌ها مشغول به‌کار شد.بعدها سمت‌های دیگری نیز در حزب نازی دریافت کرد.به پاس تلاش‌هایش برای ساخت اتوبان در آلمان، توانست جایزه ملی دانش و هنر آلمان را از هیتلر دریافت کند.


title: فریتس تت

text: وی در سال ۱۹۳۷ سازمان تت را ایجاد کرد که تمامی کارخانه‌های خصوصی، شرکت‌های دولتی و خدمات کارگری رایش را شامل می‌شد.وی در ۱۷ مارس سال ۱۹۴۰ وزیر تسلیحات آلمان شد.در ژوئن ۱۹۴۱و پس از حمله به شوروی، وی مأمور ترمیم زیرساخت‌های آن مناطق شد.


title: فریتس تت

text: در سال ۱۹۴۱ رابطه تت با بسیاری از فرماندهان ورماخت و با هرمان گورینگ رئیس لوفت‌وافه به سرعت رو به تیرگی گذاشت.در آن زمان که هم‌چنان از دوستان نزدیک هیتلر بود، به گشتی به منظور بازرسی در جبهه شرق رفت.پس از آن اظهار کرد که اگر سلاح‌های بهتری برای استفاده نیروهای ارتشی وجود ندارد، بهتر است که آلمان جنگ با شوروی را تمام کند.هیتلر ارزیابی وی را رد کرد. وی در ۸ فوریه ۱۹۴۲ و در پروازی که از آشیانه گرگ داشت دچار سانحه شد و درگذشت.برخی معتقد بودند که وی ترور شده‌است اما این ادعا هیچ‌گاه اثبات نشد.آلبرت اشپیر که جای او را در وزارت تسلیحات گرفت خاطرنشان می‌کند که وزیر امور هوانوردی رایش بسیار در مورد علت حادثه پرس و جو می‌کرده و در نهایت صحبت خود را با این جمله به پایان رسانده است:"امکان خرابکاری رد می‌شود.تحقیقات بیشتر در این زمینه نه لازم است و نه قصد آن است".


title: فریتس تت

text: سازمان تت از بیش از یک میلیون کارگر اجباری از سراسر کشورهای اشغال‌شده بهره می‌برد.پس از پایان جنگ جهانی دوم و در دادگاه نورنبرگ، اشپیر به دلیل نقشش در زمان ریاست سازمان تت و به بردگی کشیدن افراد به ۲۰ سال زندان محکوم شد.


title: روح‌الله مفیدی

text: روح‌الله مفیدی نصرآبادی (زاده ۷ مرداد ۱۳۰۸ در یزد) بازیگر، چهره پرداز و نقاش اهل ایران است.


title: روح‌الله مفیدی

text: روح‌الله مفیدی در سال ۱۳۰۸ در شهر یزد متولد شد. در سال ۱۳۳۲ فوق دیپلم هواشناسی را از آموزشگاه سازمان هواشناسی دریافت کرد او کار تئاتر را در سال ۱۳۲۷ آغاز نمود. کار بازیگری در سینما را نیز با (پریچهر) (فضل‌الله بایگان) در سال ۱۳۳۰ شروع کرد. آغاز کار چهره پردازی او با امین امینی سال ۱۳۳۸ بود. در سال‌های اخیر روح‌الله مفیدی بازی‌های زیادی را در سینما و تلویزیون ارائه داده است.


title: روح‌الله مفیدی

text: هتل (به کارگردانی مرضیه برومند)


title: روح‌الله مفیدی

text: بچه های بهشت (۱۳۸۹)


title: روح‌الله مفیدی

text: آب پریا (۱۳۹۲،به کارگردانی مرضیه برومند)[[رده:افراد زنده]] [[رده:اهالی یزد]] [[رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایران]] [[رده:بازیگران تئاتر مرد اهل ایران]] [[رده:زادگان ۱۳۰۸]] [[رده:بازیگران اهل یزد]] [[رده:چهره‌پردازان اهل ایران]]


title: جابر مبارک الحمد الصباح

text: جابر مبارک الحمد الصباح (زاده ۴ ژانویه ۱۹۴۲) نخست‌وزیر پیشین کویت می‌باشد.


title: جنگ برای شاهزاده ایران

text: جنگ برای شاهزاده ایران یک بازی ویدیویی مبتنی بر تاکتیک است که برای کنسول دستی Nintendo DS منتشر شده که در آن بازیکن نقش شخصیت های مختلفی را از دنیای شاهزاده ایرانی حضور دارند از جمله شاهزاده که در بازی حضور دارد.


title: جنگ برای شاهزاده ایران

text: داستان این بازی بین خط داستانی شاهزاده ایران:شن های زمان و شاهزاده ایران:در میان جنگجویان اتفاق می افتد و در ایران ، هند و جایی خیالی به نامAresura جریان دارد.هر یک از این سرزمین ها سه ژنرال برای جنگ با یکدیگر می فرستند. شاهزاده متوجه می شود که او توسط داهاکا ، نگهبان سرنوشت ، شکار می شود ، زیرا او در سرنوشتش دخالت می کرد از مرگش جلوگیری میکرد در همین زمان ، شاهزاده به طور اتفاقی سبب نبرد بین ایران و هند می شود.در طول بازی ، شاهزاده جعبه ای را باز میکند که سبب آزاد شدن شیاطینی باستانی میشود شاهزاده با یکی از شیاطین به نام Deavas مبارزه می کند ، و با کالیم ، شاهزاده هند و برادر عشق گمشده اش فرح آشنا میشود. به دلیل جنگ های زیاد شخصیت شاهزاده تاریک تر و بالغ تر می شود.


title: جنگ برای شاهزاده ایران

text: جنگ برای شاهزاده ایران یک بازی با سبک تاکتیکی است که با عناصر بازی کارتی نیز استفاده میکند.این بازی شامل انواع مختلفی کارت های بازی است که با یک تصویر و شماره مشخص می شوند و کارت های مورد استفاده دو کاربرد دارند.اولین استفاده برای پخش اثر جادویی روی کارت است ، دومین استفاده از کارت شماره در کارت است که تعیین می کند که چه تعداد فعالیت بازیکن در طی یک ساعت انجام دهد.هر نبرد به چند ساعت تقسیم می شود که سپس هر ساعت به چند دور تقسیم می شود. هر دور ، یک بازیکن می تواند از کارت ها استفاده کند ، یا استفاده نمی‌کند می گذرد. زمانی ساعت به پایان می رسد که هر دو بازیکن کارت هایشان به پایان رسیده و یا تمایلی به استفاده از آن ندارند.این بازی شامل عناصر تاکتیکی مانند منطقه کنترل و رو به روشی است که حمله به دشمن از پشت نتیجه بهتری نسبت به جلو خواهد داشت.بازی شامل المان های تاکتیکی است که بازیکن را برای استفاده از منافع بیشتر به حمله از پشت به دشمنان سوق میدهد محدوده کنترل مانع از حرکت بازیکنان به صورت مستقیم به خطوط دشمن و به سمت هدف یا رهبر می شود.


title: جنگ برای شاهزاده ایران

text: "جنگ برای شاهزاده ایران" نقد های مختلفی دریافت کرد گیم رنکینگز به آن امتیاز 65.16%, متاکریتیک به آن 64 از 100 داد.


title: شاهزاده ایران: پادشاه سرنگون‌شده

text: شاهزاده ایران: پادشاه سرنگون شده یک بازی ویدیویی اکشن-ماجراجویی سوم شخص است که توسط یوبی سافت تهیه و منتشر شده است. این بازی به عنوان یک اسپین آف از روی خط داستانی نسخه سال ۲۰۰۸ برای کنسول نینتندو دی‌اسساخته شد و در دسامبر سال 2008 عرضه شد. داستان بازی در دوران ایران باستان و پیرامون نبرد دو خدا یعنی اهورا و اهریمن است. بازیکن در بازی نقش شاهزاده و زال ظاهر میشود و با نیروهای اهریمن مبارزه میکند که شامل مبارزات فیزیکی و جادویی میشود. بازی نقد های متفاوتی را دریافت کرده است و همه ی نقد ها روی این توافق دارند که سیستم کنترل بازی دچار مشکل است.


title: شاهزاده ایران: پادشاه سرنگون‌شده

text: هدف اصلی بازی جمع آوری چهار قطعه جادویی و مهر و موم کردن آن ها است که خدای شیطانی اهریمن را از دنیا بیرون می کند. قلم نینتندو دی‌اس برای مانور شاهزاده با لمس کردن صفحه لمسی استفاده می شود. قلم برای حرکت شاهزاده ، انجام حرکات آکروباتیک ، در جنگ و استفاده از جادوی زال استفاده می شود. هنگامی که شاهزاده و زال در ماجراجویی خود پیشرفت می کنند ، زال در بعضی نقاط تسخیر می شود ، که در آن حین شاهزاده باید او را تعقیب و شکست دهد. بعضی اوقات ، پس از شکست ، زال قدرت های جدیدی به دست می آورد. این قدرتها به او و شاهزاده اجازه می دهند تا به تدریج مانورهای بهتری را انجام دهند. این قدرت ها با استفاده از قلم نینتندو دی‌اس انجام می شود و با ضربه زدن به صفحه لمسی در مسیری که بازیکن می خواهد شاهزاده حرکت کند انجام میشود . به عنوان مثال ، اگر گاهی اوقات بازیکن بخواهد شاهزاده از دیوار بالا برود و به طنابی پرش کند ، بازیکن ابتدا باید روی دیوار ضربه بزند ، سپس به طناب ضربه بزند. گاهی اوقات ، این قدرت ها در نیز مبارزات را نیز کاربردی هستند . مبارزه نیز با استفاده از قلم نینتندو دی‌اس انجام می شود. سه گزینه جنگی وجود دارد. ضربه شمشیر ، که باعث می شود شاهزاده شمشیر خود را برای آسیب رساندن به دشمنان بچرخاند ؛ یک حرکت دفاعی ، که در آن شاهزاده از خود در برابر دشمنان دفاع می کند و قدرت جادویی زال که باعث میشود شاهزاده هیچ آسیبی نبیند ، وهمین طور باعث می شود که دشمن دوباره به عقب برگردد و در صورت گیر افتادن در میان دشمنان ، آنها را به عقب برگرداند.


title: شاهزاده ایران: پادشاه سرنگون‌شده

text: داستان بازی در دوران ایران باستان است و در یک شهر خیالی به نام شهر طلوع نو اتفاق می افتد ، و دین زرتشت در آنجا دین غالب است. در شهر طلوع نو ، شخصیت منفی بازی خدای اهریمن است که اخیراً آزاد شده است و شروع به آلوده کردن زمین می کند. این بازی در درجه اول بر شخصیت Prince (شاهزاده) و همراه او Zal (زال) متمرکز شده است و به تلاش آنها برای یافتن پادشاه این سرزمین ، که گمان می کنند می تواند به جلوگیری از اهریمن کمک کند می پردازد.


title: شاهزاده ایران: پادشاه سرنگون‌شده

text: داستان با جدایی شاهزاده و الیکا آغاز می شود. در حالی که الیکا در کنار اهورا می ماند و رهبری مقاومت در برابر اهریمن را انجام می دهد ، شاهزاده در جستجوی پادشاه شهر طلوع نو ، به این امید که بتواند اهورا را احضار کند و بقایای قدرت اهورا را احیا کند ، عزیمت می کند. اما در اینجا ، شاهزاده متحد جدیدی به نام زال پیدا می کند ، که خود را به عنوان یکی از جادوگران پادشاه معرفی می کند و با شاهزاده همراهی می کند تا شهر طلوع نو را از نابودی نجات دهد و در نهایت جلوی اهریمن را بگیرد. بعداً ، زال فاش می کند که پادشاه درگیر تاریکی اهریمن شده و تبدیل به دونیمه روشن و تاریک شده. ارواح نیاکان ، شخصیتی که گاه به شاهزاده و زال کمک میکنند ، آنها را راهنمایی می کنند تا یک قدرت ویژه برای نجات شهر پیدا کنند. آنها با پادشاه روبرو می شوند و نیمه ی شیطانی پادشاه را شکست می دهند. شکست نیمه شیطانی او را از پلیدی آزاد می کند ، اما باعث هلاکت او نیز می شود.سپس شاهزاده با دستیابی به مهر شهر ، زمین را از فساد آزاد می کند.در پایان ، نیاکان پیام عاقبت نیک را به شاهزاده وعده می دهند.


title: شاهزاده ایران: پادشاه سرنگون‌شده

text: "شاهزاد ایران: پادشاه سرنگون شده" با نقد های خوبی روبرو نشد و نمره ای که از آن ها کسب کرد 64.63% را از گیم رنکینگز و 64 از 100را از متاکریتیک کسب کرد.


title: شاهزاده (شاهزاده ایران)

text: شاهزاده نام شخصیت اصلی سری بازی‌های ویدئویی "شاهزاده ایران" است.


title: شاهزاده (شاهزاده ایران)

text: شاهزاده در "" ظاهری بسیار شاداب و سرحال دارد (بر خلاف قلمرو جنگجویان) ولی حرکات و تکنیک های محدودی را داراست.


title: شاهزاده (شاهزاده ایران)

text: شاهزاده در بازی دوم یعنی "" ظاهری آشفته و خشن را دارد که در عوض حرکات و تکنیک بسیار پیشرفته‌تر و کشنده‌تر را داراست.


title: شاهزاده (شاهزاده ایران)

text: شاهزاده در بازی سوم "" قدرتی خارق‌العاده را دارد که چهره‌اش نیز شاداب‌تر از بازی دوم است.


title: شاهزاده (شاهزاده ایران)

text: شاهزاده در "" در واقع شاهزاده داستان اول است و با قدرت نسبتاً بالایی که دارد توانست راتاش را نابود کند.


title: پادشاه شفق شمالی

text: پادشاه شفق شمالی نخستین آلبوم استودیویی از سولویی سه‌گانه موسوم به «حماسهٔ ادیسهٔ تقدیری» از لوکا توریلی، آهنگساز، ترانه‌نویس و نوازندهٔ گیتار ایتالیایی است که در سال ۱۹۹۹ و به موازات فعالیت‌هایش در گروه راپسودی آو فایر با صدای اولاف هایر، خوانندهٔ آلمانی منتشر شد.


title: پادشاه شفق شمالی

text: آهنگسازی، ترانه‌سرایی و تنظیم برای ارکستر تمامی قطعات این آلبوم را لوکا توریلی انجام داده است. این آلبوم دارای ۱۰ ترک به شرح زیر است:


title: پادشاه شفق شمالی

text: این آلبوم همچنین دارای ترک یازدهمی نیز هست که در مشخصات آلبوم اشاره‌ای به آن نشده است. این قطعه که «ofðu Unga Ástin Min» نام دارد اجرایی از ترانهٔ سنتی‌ای ایسلندی است و Rannveig Sif Sigurdardóttir، خوانندهٔ سوپرانو، آن‌را خوانده‌است.


title: پادشاه شفق شمالی

text: اصلی


title: پادشاه شفق شمالی

text: مهمان


title: بزرگ لشگری

text: بزرگ لشگری (زادهٔ ۲۷ فروردین ۱۳۰۲ در تهران – درگذشتهٔ ۲۱ فروردین ۱۳۹۷ در تهران) موسیقیدان، آهنگساز، و نوازندهٔ برجستهٔ ویولن اهل ایران بود.


title: بزرگ لشگری

text: بزرگ لشگری در سال ۱۳۰۲ در خانواده ای که همگی با موسیقی آشنا بودند در تهران زاده شد و پس از پایان تحصیلات ابتدایی به موسیقی روی آورد. وی در سن پانزده سالگی به تشویق مادرش، برای فراگیری علم موسیقی، ویولن را نزد او فرا گرفت. چندی بعد کمانچه را از موسیقیدانانی چون حسن بهاری (دایی او و مسئول ارکستر دربار ناصرالدین‌شاه قاجار) و علی‌اصغر بهاری (پسر خاله خود و نوازنده نامی کمانچه) فرا می‌گیرد.


title: بزرگ لشگری

text: دو سال بعد برای یادگیری نت و آموختن علمی موسیقی به کلاس ابوالحسن صبا می‌رود. سپس نزد استادان دیگری مانند روح‌الله خالقی و ملیک آبراهیمیان موسیقی می‌آموزد. همچنین لشگری دانش خود را با شرکت در ارکسترهای حسین یاحقی، ابراهیم منصوری، مهدی خالدی، روبن گریگوریان توسعه می‌دهد.


title: بزرگ لشگری

text: در سال ۱۳۲۳ پس از قبولی امتحانی که روح‌الله خالقی از او می‌گیرد در سال ۱۳۲۴ به عنوان سولیست ویولن در روزهای جمعه در رادیو ایران همکاری خود را با این سازمان آغاز می‌کند. همکاری او با رادیو را به سه بخش تقسیم می‌شود. در بخش نخست، بین سال‌های ۱۳۲۳ تا ۱۳۲۹ و همکاری با مرتضی محجوبی بود. دوره دوم که از اوایل سال ۱۳۲۹ با عصمت باقر‌پور بابلی معروف به دلکش آثاری بود که به دلیل فقدان و نبود امکانات ضبط در آن دوره، از این اجراها تقریبا چیزی باقی نمانده است. در دوره سوم، با همکاری با داوود پیرنیا و ترانه‌سرایانی چون رحیم معینی کرمانشاهی، بیژن ترقی و ایرج جنتی عطایی و خوانندگانی چون مرضیه، الهه و یاسمین و تنظیم‌های مرتضی حنانه (که نسبت خانوادگی نزدیکی با لشگری داشت) در برنامه گل‌ها، ترانه‌ها و قطعات ارکسترال بی‌کلام بی‌نظیری را ارائه داد. از جمله این آثار، ترانه «توفان» با خوانندگی مرضیه، شعر رحیم معینی کرمانشاهی و رهبری مرتضی حنانه در سال ۱۳۵۱ در تئاتر شهر است. او جمعا مدت چهل و یکسال مجموعاً در رادیو و تلویزیون فعالیت می‌کند. وی از سال ۱۳۵۰ تا پایان خدمت در رادیو تلویزیون، متصدی تهیه آهنگ‌های اصیل ایرانی بود.


title: بزرگ لشگری

text: در اواخر سال ۱۳۳۲ بنا به دلایلی همکاری خود را با دلکش قطع می‌کند و به همراه جواد لشکری به مدت دو ماه عهده‌دار این ارکستر می‌شوند و نخستین ترانه آنها با شعر رهی معیری به نام «نازنین یار من، غافل از کار من» آغاز می‌شود. لشگری در همان سال رهبری ارکستر مرضیه را به عهده می‌گیرد و ابتدا با تنظیم چند آهنگ قدیمی مانند: «در فکر تو بودم»، «صورتگر نقاش چین برای گل‌های رنگارنگ شماره ۱۰۰» از علی‌اکبر شیدا و ده‌ها آهنگ دیگر کار را با وی آغاز می‌کند.


title: بزرگ لشگری

text: بزرگ لشگری با الهه و یاسمین همکاری گسترده‌ای بین سال‌های ۳۶ تا ۴۰ داشته‌است.


title: بزرگ لشگری

text: وی از بهترین آثار خود به ترانه‌های «مناجات» با صدای الهه، «طوفان» از مرضیه، «صدایم کن» و «دریغا دریغا» با صدای گلپا (اکبر گلپایگانی)، «نم نم بارون» و «مگه نبود» با صدای فرشته، «آبشار» و «صحرانشین» با صدای یاسمین اشاره می‌کند.


title: بزرگ لشگری

text: نخستین حضور او در سال ۱۳۲۹ و در زمان کارمندی راه آهن ایران بود. او در آن زمان تصمیم به راه اندازی یک ارکستر گرفت و برای ترویج موسیقی ایرانی به هامبورگ آلمان و استانبول ترکیه سفر کرد. سفرهای بعدی او در سال‌های نخستین دهه ۱۳۵۰ هستند. او با داشتن مسئولیت انتخاب و اعزام هنرمندان موسیقی به کشورهای خارجی، خود نیز سرپرستی یکی از این گروه‌های موسیقی را بر عهده داشت. در این دوره، به بهانه سال نو، هنرمندان موسیقی در سفارت ایران در کشورهای مختلف، با اجرای برنامه، گوشه‌ای از موسیقی ایرانی را برای مردم دیگر کشورها اجرا می‌کردند. البته، اجراهای برخی از این گروه‌ها در آمریکا با مخالفت برخی از دانشجویان ایرانی مخالف رژیم شاه در آن کشور همراه بود.


title: بزرگ لشگری

text: بزرگ لشگری از سال ۱۳۶۹ دست از آفرینش آثار موسیقی کشید و نسل‌های بعدی، او را به واسطه یکی از بزرگ‌ترین مراکز فروش پیانوی تهران معروف به یاماها می‌شناسند. او در سال ۱۳۹۳ و همزمان با مراسمی در موزه موسیقی ایران برای قدردانی از او، ویولنی را که بسیاری از قطعات ساخته شده از سوی خود را با آن می‌نواخت، به آن موزه اهدا کرد.


title: اره‌ماهی (فیلم)

text: اره‌ماهی یک فیلم اکشن جنایی مهیج آمریکایی محصول سال ۲۰۰۱ به کارگردانی دامینیک سینا و نویسندگی اسکیپ وودز و با بازی جان تراولتا، هیو جکمن، هلی بری، دان چیدل و وینی جونز است. داستان فیلم دربارهٔ استنلی جابسون، یک هکر است که به دلیل مهارت فوق‌العاده‌اش در هک کردن، برای استخدام در یک عملیات سرقت از بانک در نظر گرفته می‌شود.


title: علی موسوی

text: سید علی موسوی بازیکن فوتبال سابق ایرانی متولد خرمشهر است. وی پس از جنگ ایران و عراق به همراه خانواده به مشهد مهاجرت کرده و در شهرک بهشتی این شهر ساکن شد


title: علی موسوی

text: از مهم‌ترین سال‌های فوتبالی وی حضور در سطح یک فوتبال اروپا و بازی در بایر لورکوزن می‌باشد.


title: علی موسوی

text: وی سابقه قهرمانی با تیم ملی کشور ایران در مسابقات آسیایی ۱۹۹۸ بانکوک را با خود یدک می‌کشد و یکی از نفرات مهم و مفید این تورنمنت به همراه بهزاد غلامپور، علی دایی و کریم باقری بود و با سه گلی که زد نقش بسزایی در راه آخرین قهرمانی تیم ملی ایران در سطح اول فوتبال آسیا ایفا کرد.


title: علی موسوی

text: وی سابقه بازیگری نیز دارد و در سریال پژمان به کارگردانی سروش صحت به ایفای نقش پرداخته است.


title: آذر، ماه آخر پاییز

text: این کتاب اولین بار در اسفند ماه ۱۳۲۷ منتشر شد و سپس بعد از سال‌ها و بعد از نایاب شدن نسخه‌های چاپ‌های پیش از انقلاب، در سال ۱۳۸۴ و از طرف نشر بازتاب نگار روانه بازار گردید. این مجموعه شامل هفت داستان با نام‌های: به دزدی رفته‌ها، آذر، ماه آخر پاییز، تب عصیان، در خم راه، یادگار سپرده، شب دراز، میان دیروز و فردا.


title: آذر، ماه آخر پاییز

text: ابن مجموعه داستان جز اولین تجربه‌های داستان کوتاه از نویسندگان موسوم به نسل دومی‌های ادبیات داستانی به‌شمار می‌آید که در دهه سی خورشیدی در کنار نام نویسندهٔ بزرگی مثل بهرام صادقی با کتاب سنگر و قمقمه‌های خالی خوش درخشیده. این کتاب توانست پایه‌های اولیه داستان‌نویسی مدرن را در ایران قرار بدهد و با وجودی که شاید امروزه بتوان ایرادهای زیادی به کتاب وارد کرد ولی در دوره خود تأثیرگذار و جریان‌ساز بوده‌است.


title: آذر، ماه آخر پاییز

text: بن‌مایه این داستان بیان ترس و اضطراب است و در ابتدای آن آمده‌است: واژه‌هایی چون ترشال، چلم، رمبیدن، رودار، کفه، لجمار، گناهی ندارند اگر در زبان مردم تهران به کار نمی‌روند و گمان نویسنده این است که به‌کار بردن این واژه‌ها که در زبان مردم جنوب است، بر غنای زبان فارسی می‌افزاید.


title: آذر، ماه آخر پاییز

text: گلستان، ابراهیم. آذر ماه آخر پاییز. چاپ چهارم. تهران : انتشارات بازتاب نگار، ۱۳۸۰


title: تین سین

text: تین سین (زاده ۲۰ آوریل ۱۹۴۵) سیاستمدار برمه‌ای که در گذشته سابقه فعالیت نظامی هم داشته، و از مارس ۲۰۱۱ تا مارس ۲۰۱۶ رئیس جمهور بوده است. او قبلاً از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۰ نخست وزیر بوده‌است.


title: نسوان شرق

text: نشریه نسوان شرق نشریه‌ای برای زنان بود که از سال ۱۳۰۵ خورشیدی در بندر انزلی توسط مرضیه ضرابی انتشار یافت.


title: نسوان شرق

text: مرضیه ضرابی صاحب امتیاز نشریه نسوان شرق بود. بر روی جلد روی روزنامهٔ نسوان‌شرق یک کادر کلیشه‌ای دیده می‌شود که از گوشهٔ سمت راست آن خورشید (معارف) پرتو خود را می‌تاباند و در این شعاع، نام نسوان شرق به صورت قوس به چشم می‌خورد و سه شاخه شعاع از زیرحرف (ه. ن. ق) اسم روزنامه به صفحه می‌تابد، میزی با رومیزی زیبا در سمت چپ و گهواره‌ای در سمت راست و زنی ایستاده در وسط که با دستی گهواره و دستی دیگر کره زمین را می‌چرخاند. در داخل کره نوشته شده‌است: «زن با دستی گهواره و با دستی دیگر کُره را حرکت می‌دهد.»


title: نسوان شرق

text: این نشریه نقش موثری در بیداری و تنویر افکار زنان گیلان ایفا نمود. فعالیت‌های فرهنگی وی از سوی قشر خاصی از زنان مورد استقبال قرار گرفت و گروهی از این زنان در روزنامهٔ او قلم می‌زدند که هدف اصلی آنها بیدار کردن همنوعان و جهت دادن به مسیر پیشرفت‌های اجتماعی آنان بود. مرضیه ضرابی زنی نوگرا بود که عملکرد وی و تلاش‌های او به توسعهٔ روند نوگرایی منجر شد.


title: پلاس وان

text: پلاس وان یک مجله علمی با دسترسی آزاد و با محتوی تحت داوری همتا است. این مجله از سال ۲۰۰۶ توسط کتابخانه عمومی علم (Public Library of Science) منتشر می‌گردد. موضوعات تحت پوشش مجله تحقیقات دست اول در هر زمینه‌ای از علوم طبیعی و پزشکی را در بر می‌گیرد. تمامی مقاله‌های فرستاده شده برای چاپ به این مجله توسط داوران داخلی و خارجی مورد داوری همتا قرار می‌گیرند.


title: پلاس وان

text: ضریب تأثیرگذاری پلاس وان در سال 2017 برابر 2.766 است.


title: اوم شینریکو

text: اوم‌شینریکیو یک فرقه ژاپنی است که در چندین کشور به عنوان گروه تروریستی شناخته شده‌است، این گروه در سال ۱۹۸۴ توسط شوکو آساهارا به وجود آمد. در سال ۱۹۹۵ اعضای این فرقه مبادرت به پخش گاز سارین در متروی توکیو کردند در این حملات سیزده نفر کشته و بیش از پنجاه نفر مجروح شدند و هزاران نفر دیگر برای مدتی با عوارض جسمی از این حملات دست به گریبان بودند.


title: اوم شینریکو

text: اوم‌شینریکیو، که معنی آن «حقیقت عالی» است در دهه ۱۹۸۰ به عنوان یک گروه معنوی که بر پایه تلفیق باورهای هندوها و بوداییان بود، به وجود آمد اما به تدریج به فرقه‌ای تبدیل شد که موجودیت خود را بر اساس پیشگویی‌های مسیحیت درباره آخرالزمان، قرار داد.


title: بی‌اف‌اس‌پی۲

text: بی‌اف‌اس‌پی۲ یکی از پروتئین‌های انسان است که توسط ژن "BFSP2" و در کروموزوم ۳ کدبندی شده‌است. جرم مولکولی این پروتئین برابر ۴۵۸۷۹ (یکای جرم اتمی) و جایگاه کروموزومی آن 3q21-q25 است.


title: بی‌اف‌اس‌پی۲

text: محل اصلی قرارگیری بی‌اف‌اس‌پی۲ سیتوپلاسم است.  همچنین این پروتئین در غشای یاخته نیز مشاهده شده است.


title: بی‌اف‌اس‌پی۲

text: بی‌اف‌اس‌پی۲ یک پروتئین اسکلتی محسوب می‌شود که در تکثیر سلولی نقش دارد. تحقیقات نشان داده‌اند که این پروتئین با بروز بیماری آب‌مروارید در ارتباط است.


title: داکینی

text: داکینی خدای تانترا است که در قالب تجسم یک زن خدای انرژی و روشنفکری به شمار می‌آید، ریشه این لغت dai سانسکریت به معنای پرواز کردن است. این لغت با دو اصطلاح mkha”gro و خاندرورنا وارد فرهنگ تبتی نیز شده‌است. اصطلاح mkha”gro به معنای رقاص آسمان است که به نظر معنای مشابه با همان لغت داکینی دارد. داکینی‌ها یکی از سه گروه مونث یوگینی، داکینی و لاما هستند. در تبت داکینی هم موجودی است انسانی که می‌تواند معلم بودایی باشد و هم ایزدبانوی ارواح طبیعت است.


title: لیتل میکس

text: لیتل میکس () یک گروه موسیقی دخترانه است که در سال ۲۰۱۱ در طول هشتمین مجموعه از نسخهٔ بریتانیایی "ایکس فاکتور" بنیان‌گذاری شد. این گروه از جید ثیروال، پری ادواردز و لی-آن پیننوک تشکیل شده‌است؛ عضو قبلی گروه جسی نلسون در سال ۲۰۲۰ به دلیل مسائل بهداشت روان گروه را ترک کرد. لیتل میکس نخستین گروه برنده در "ایکس فاکتور" است. آنها قراردادی با ناشر سایکو میوزیک سایمون کاول بستند و بازخوانی «گلوله‌توپ» از دیمین رایس را به عنوان تک‌آهنگ پیروز خود منتشر کردند که پس انتشار به رتبه برتر جدول تک‌آهنگ‌های بریتانیا رسید. این گروه به دلیل آواز قوی و هماهنگی‌شده و همچنین ترانه‌های نمایش‌دهنده آنها در مورد توانمند سازی و اتحاد زنان شناخته می‌شود.