title: آسیاب‌های آبی تک زو

text: آسیابهای آبی تک زو (صالح آباد)جغرافیای تاریخی شهرستان وشهر گناباد نشان می‌دهد که این شهرستان در دوران پیش از اسلام معبر داخلی فلات ایران و قسمت‌های شرقی آن محل برخورد و میدان جنگ لشکریان ایران و توران بوده‌است. همچنین مشخص شده‌است که در کنار این معبر اصلی و جنگی که به وسیله تنگلهای کلات و زیبد به دشت پشن و گیسور و بالاخره به قسمت‌های شرق ایران می‌پیوسته. آثار تاریخی از جمله قلعه فرود وجود دارد.


title: آسیاب‌های آبی تک زو

text: قله‌ای که قلعه فرود بر فراز آن قرار داردرفیع و عظیم بوسیلله دو تک (تنگه) از قله‌های اطراف خود جدا شده‌است یکی از این دره‌ها به " تک زو" که آبی به همین نام در آن جاری است معروف می‌باشد. این آب آبشارهایی به ارتفاع ۳ تا ۱۰ متر تشکیل می‌دهد و قریه کوچکی بنام " زو " را مشروب می‌کند. دیواره‌های سنگی طرفین ان بسیار مرتفع به نظر می‌رسد و در بعضی جاها به صورت ایوان مسقف درآمده است. این منطقه ییلاقی در ۳۰ کیلومتری جنوب غرب گناباد قرار دارد.


title: آسیاب‌های آبی تک زو

text: این روستا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گناباد، بخش کاخک، روستای تک میدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان انار

text: قبرستان انار مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مشکین شرقی، روستای انار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: گورستان انار

text: این گورستان سنگ قبرهای متنوع آن از نظر شکل و جنس و نبشته‌های متعدد جالب توجه‌است. زیباترین این سنگ‌ها عبارتند: از یک جفت سنگ قبر افراشته به ارتفاع ۱٫۶۲ متر که دارای نبشته‌ای است. در زیر سنگ‌نبشته‌ها محراب است و در بالای لچک آن دو گل هفت‌پر نقش یافته‌است. در بالای نبشته‌ها ساقه و بالای آن کلاهکی با ۱۲ ترک، شبیه کلاه دراویش وجود دارد، و شهادتین با کلام «علی خلیفه‌اللّه» منقوش است. روی سنگ گورهای موجود در این گورستان نشانه‌هایی هم‌چون ستاره شش‌پر، تصویر چکش ساده و جز آن دیده می‌شود. در گورستان قدیمی انار آثار بسیار باستانی فالیک نیز وجود دارد که بیشتر آنها تخریب شده‌اند. در همین گورستان پیکره‌های قوچ سنگی در اندازه‌های بزرگ و کوچک به جا مانده‌است.


title: راه قدیمی نیشابور به توس

text: راه قدیمی نیشابور به توس مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشهد، بخش احمدآباد، روستای ده غیبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: راه قدیمی نیشابور به توس

text: تمامی راه‌های جنوب، جنوب شرقی و شرق در مسیر راه زیارتی - مذهبی به مشهد منتهی می‌گردید در محلی به نام طرق به هم می‌پیوستند که اکنون به آن راه کهنه فاضل (راه قدیمی نیشابور به توس) گویند. این راه به صورت گذرگاهی است با عرض متغیر بین ۲ تا ۶ متر که در شیب‌های تند با پلکان‌هایی کم ارتفاع و عریض امکان تردد را با وسایل بی چرخ نظیر کجاوه، پالکی، عماری و… فراهم می‌کرده است. این راه در جوار روستای ده غیبی قرار گرفته است.


title: قلعه تلخون

text: قلعه تلخون مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشهد، بخش احمدآباد، روستای درخت سپیدار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه دهوک

text: قلعه دهوک مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مهریز، منطقه بغداد آباد، روستای دهوک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه دختر شوسف

text: قلعه دختر شوسف مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نهبندان، بخش شوسف، روستای طارق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه دمب کوه

text: محوطه دمب کوه مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان چابهار، بخش دشتیاری، روستای بلور مچی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه فخرالدین

text: تپه فخرالدین مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان خدابنده، بخش سجاسرود، روستای پابند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه دلی مهرجان

text: محوطه دلی مهرجان مربوط به دوره اشکانیان است و اکنون متعلق به سادات رضا توفیق است که معمولا سادات در این منطقه در کنار ایل های بزرگ طیبی و بهمیی هم جوار بودن و سادات نقش مصلحین را دراین منطقه به عهده داشتند . و در شهرستان لنده، منطقه عشایرنشین دلی مهرجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه تپه زنگیان

text: قلعه تپه زنگیان مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان نیک‌شهر، بخش بنت، روستای وفا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه کوتیج

text: محوطه کتیج مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان فنوج، بخش کتیج، دهستان کتیج؛ روستای کتیج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پاتپه

text: تپه پاتپه مربوط به دوره اشکانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان صحنه، روستای پاتپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بنو تپه

text: بنو تپه مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان زنجان، بخش قره پشتلو، روستای قره تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه عافله سیتی خاچک کجور

text: محوطه عافله سیتی خاچک کجور مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان نوشهر، بخش کجور، روستای خاچک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سنقرآباد

text: تپه سنقرآباد مربوط به دوره اشکانیان - دوره قاجار است و در شهرستان کرمانشاه، روستای سنقرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد و آب‌انبار چهار کوچه

text: مسجد و آب‌انبار چهار ک مربوط به دوره ایلخانی است و در یزد، محله چهار کوچه، بلوار بسیج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه بابا لنگر

text: آرامگاه بابا لنگر مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان مشهد، بخش رضویه، روستای متروک لنگرک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع اهر

text: مسجد جامع اهر مربوط به دوره ایلخانی - دوره صفوی است و در اهر، خیابان قدس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: زیارتگاه گریچه

text: زیارتگاه گریچه مربوط به دوره ایلخانی - دوره قاجار است و در کاشان، خیابان علوی، محله گریچه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دبستان دو شهید

text: دبستان دو شهید مربوط به دوره پهلوی اول است و در بمپور، خیابان امام خمینی شرقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه علی‌اصغر شوکت سعیدی

text: = خانه میرزا علی اکبر خان شوکت سعیدی = مربوط به دوره پهلوی اول است و در سیرجان، محله بمید، خیابان شیخ فضل ا نوری (امامزاده احمد) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه علی‌اصغر شوکت سعیدی

text: مصالح بنا خشت خام و گل رس بوده و نمای اصلی بنا با آجر پوشانده شده‌است. این تزئینات شامل آجر خفته - راسته، آجرهای تراش و تلفیق آجر و دانه‌های درشت سرباره کوره است که با تلفیق آجر تزئین زیبای را پدیدآورده است. این تلفیق آجر و سرباره سیاهرنگ کوره که معمولاً با طرح‌های هندسی، گلدانی و اسلیمی است در بسیاری از خانه‌های قدیمی محله باغ بمید سیرجان مشاهده می‌شود. نمای شرقی با نمای اصلی بنا شامل یک ایوان است که نمای ایوان با یک ستون با پوشش قوس نیم دایره به ۲ دهنه تبدیل شده‌است و این وضعیت در طبقه همکف و اول موجود است. بر پیشانی طاق‌های زیرین دو قاب آجری با تزئینات هندسی اجرا شده‌است که حد فاصل آن را یک ردیف تزئینات دانه‌های سرباره در نوار عمودی اجرا شده‌است. پیشانی و حد فاصل طاق‌های نیم دایره ایوان فوقانی دارای تزئینات آجر تراش و تلفیق دانه‌های سیاه رنگ سرباره کوره با طرح اسلیمی می‌باشد و همچنین طرفین دو دهنه یاد شده دارای دو ستون نیم دایره بوده که تا بالاترین ارتفاع ساختمان کشیده شده‌است.


title: خانه خلعتی (صدر زاده)

text: خانه خلعتی (صدر زاده) مربوط به دوره پهلوی اول است و در سیرجان، انتهای خیابان انقلاب، سمت راست واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کارخانه نوین شهرضا

text: کارخانه نوین شهرضا مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرضا، میدان شهدا، خیابان شهید بهشتی بطرف میدان حر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه خرم

text: خانه خرم مربوط به دوره پهلوی اول است و در کرمان، بین خیابانهای فردوسی وپروین اعتصامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دبستان مهرنرسی‌آباد

text: دبستان مهرنرسی آباد مربوط به دوره پهلوی اول است و در یزد، خیابان انقلاب، کوی نرسی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تلگرافخانه حرمک

text: تلگرافخانه حرمک مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان زاهدان، بخش مرکزی، روستای حرمک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه بناهای نوار ساحلی بابلسر

text: مجموعه بناهای نوار ساحلی بابلسر مربوط به دوره پهلوی است و در بابلسر، خیابان پاسداران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه سروش زابلستانی

text: خانه سروش زابلستانی مربوط به دوره پهلوی است و در بم، محله کوزران، خیابان بو علی، بوعلی ۲۰ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه حسن دوست

text: خانه حسن دوست مربوط به دوره پهلوی است و در بیرجند، محله چهار درخت، خیابان منتظری، منتظری ۱۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه ثقةالاسلام

text: خانه ثقةالاسلام مربوط به دوره پهلوی است و در تبریز، خیابان چایکنار، پشت مخابرات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کارخانه سالامبورسازی تبریز

text: کارخانه سالامبورسازی تبریز مربوط به دوره پهلوی است و در تبریز، خیابان آزادی، کوچه فیروز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه ارفع‌الملک

text: سردروبدنه‌ضلع غربی خانه ارفع الملک مربوط به دوره پهلوی است و در تبریز، خیابان شهید بهشتی، پلاک ۲۶۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تصفیه‌خانه قند ورامین

text: تصفیه‌خانه قند ورامین یا کارخانه قند ورامین مربوط به دوره پهلوی است و در ورامین، بلوار شهید قدوسی، مابین خیابان روغن کشی و خیابان درختی (خیابان شهید چمران) واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.


title: تصفیه‌خانه قند ورامین

text: کارخانه قند ورامین از ظرفیت‌های فراوانی برخوردار است به طوری که می‌تواند در صورت حمایت و تأمین مواد اولیه، بیش از هفتصد تن در روز تولید کند. این کارخانه در ماه به بیش از پانزده هزار تن مواد اولیه نیاز دارد.


title: تصفیه‌خانه قند ورامین

text: محلهٔ کارخانهٔ قند ورامین یکی از محله‌های شهر ورامین محسوب می‌شود که به دلیل پدید آمدن در اطراف این کارخانه در میان مردم بومی به این نام شناخته می‌شود.


title: تصفیه‌خانه قند ورامین

text: طراحی تصفیه‌خانه قند ورامین را نیکلای مارکف معمار روس در سال ۱۳۱۲ انجام داد اما تجهیز و راه‌اندازی کارخانه به مهندسان اهل چکسلواکی سپرده شد. ساخت این کارخانه در سال ۱۳۱۳ پایان یافت و تولید قند را آغاز کرد.


title: تصفیه‌خانه قند ورامین

text: برای تأمین چغندر مورد نیاز کارخانه، اداره کل فلاحت و صناعت در چهارم آبان ۱۳۱۲ مصوبه‌ای در مجلس شورای ملی گذارند که این روستاهای ورامین که از املاک خالصه دولتی بودند به مدت پانزده سال به اجاره کارخانه قند ورامین در بیاید: رین باجک، امرآباد، احمدآباد (چهاردانگ)، موسی‌آباد (سه دانگ)، خیرآباد، پوئینگ، صالح‌آباد، یوسف‌آباد، شمس‌آباد، کویرآباد، خالدآباد، شهرستان حسن‌آباد، ظهیرآباد، خورین، کتلان، کل عباس (یک دانگ و نیم) طوغان، خاوه و ایجدان.


title: تصفیه‌خانه قند ورامین

text: اما کارخانه قند ورامین سرانجام بعد از ۸۱ سال فعالیت به علت مشکلات اقتصادی و کمبود مواد اولیه، فعالیت خود را با ۲۸۵ کارگر متوقف کرد و تعطیل شد. اما پس از دو سال، از هفدهم دی ۱۳۹۶ فعالیت دوباره خود را آغاز کرد.


title: مسجد صاحب الزمان (حسین رجب)

text: مسجد صاحب الزمان (حسین رجب) مربوط به دوره پهلوی است و در یزد، محله فهادان، کوچه حمام گودک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دبیرستان دخترانه علوم و معارف

text: دبیرستان دخترانه علوم و معارف مربوط به دوره پهلوی است و در یزد، میدان مجاهدین، خیابان امام خمینی، کوچه سهیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه سردار مفخم

text: آرامگاه سردار مفخم مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان ابرکوه، بخش مهردشت، شهر مهرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آرامگاه سردار مفخم

text: آرامگاه سردار مفخم در شهر مهردشت شهرستان ابرکوه در ابتدای جاده مهرآباد به اسفندآباد قرار دارد. این بنا با پلانی مستطیل شکل و مساحتی بالغ بر ۲۵۰ مترمربع در راستای شرقی – غربی از خشت خام و آجر و گل همراه با پوشش کاهگل و تزئینات گچی ساخته شده‌است. قسمتهای شاخص و قابل توجه بنا را صفه‌های سه ضلع و گنبد آجری ترکی که بر پایه‌ای ۸ ضلع قرار گرفته‌است. در زیر گنبد اتاق مربع شکل همراه با گوشه‌سازی و تزئینات گچبری است قرار دارد و قبر علی‌اکبر خان مفخمی مهرآبادی معروف به سردار مفخم در آنجاست (ضلع شمالغربی).


title: آرامگاه سردار مفخم

text: درب اصلی بنا در ضلع جنوب قرار دارد و رو به خیابان باز می‌شود که با یک حریم (پیاده‌رو) ۲ متری محافظت می‌شود. این بنا از ابتدا جهت مقبره شخصی و حسینیه به فرمان صاحب قبر (علی اکبر خان مفخمی) ساخته شده‌است و به گفته اهالی از قدیم نماز عید فطر در حریم این بنا برگزار می‌شده و به زمین مصلی مشهور است. قدمت این بنا نزدیک به یک قرن می‌باشد؛ سردار مفخم حکم سرداری خود را در سال ۱۳۲۷ هجری از دست احمدشاه قاجار دریافت کرد و وی از جمله خان‌های بود که عده ای از ترکان قشقایی را در مهرآباد یکجانشین کرد و با ناصر خان قشقایی روابط گرمی داشت حتی اینکه با ارسال تفنگ و سرباز و پول به کمک او در مقابل انگلیسی‌ها ایستاد و همچنین اسماعیل خان پسر او می‌باشد.


title: پاسگاه بین راهی انگلیسی‌ها

text: پاسگاه بین راهی انگلیسی‌ها مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان زاهدان، سه راه جاده زاهدان به کرمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه سید فتح الدین رضا

text: بقعه سید فتح الدین رضا مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان یزد، خیابان امام خمینی (ره) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه عظیمیان

text: خانه عظیمیان مربوط به دوره ایلخانیان است و در سبزوار، خیابان مدرس، کوچه نقابشک بالا، واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه عظیمیان

text: خانهٔ عظیمیان چهارصفه است دیوارهایش پنجره‌های اندکی دارند. در دهه‌های اخیر انبارهای سمت جنوبی حیات آن برای ساخت خیابان تخریب شدند اما اصل بنا باقی ماند و وضعیت نسبتاً مناسبی دارد. صاحبانی کنونی خانه، بدون از بین بردن ساختار بنا، تغییراتی جزئی اعمال کرده‌اند، بدین صورت که دستشویی و حمام ساخته‌اند و در عوض آشپزخانه را کوچک‌تر کردند.


title: قلعه آسو

text: قلعه آسو مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان بیرجند، بخش مرکزی، روستای آسو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: زیارتگاه مرتضی علی

text: زیارتگاه مرتضی علی مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی است و در خاش، ۲ کیلومتری شرق میدان معلم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آثار سد و بند دو دره

text: آثار سد و بند دو دره مربوط به دوره ساسانیان است و در دشتستان، شمال شرقی تنگ ارم، محل دو دره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبارهای تنگ ارم

text: آب انبارهای تنگ ارم مربوط به دوره ساسانیان است و در دشتستان، منطقه پشتکوه، روستای تنگ ارم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پولی تپه بزرگ

text: پولی تپه بزرگ مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان خدابنده، بخش سجاسرود، روستای سیامان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قروق‌تپه

text: قروق تپه مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان خدابنده، بخش سجاسرود، روستای کشک آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه حسن علی بیگ

text: قلعه حسن علی بیگ مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان دشتستان، روستای تنگ ارم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قصر دختر تنگ ارم

text: قصر دختر تنگ ارم مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان دشتستان، روستای تنگ ارم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آتشکده چم‌نرگسی

text: آتشکده چم نرگسی مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان دشتستان، منطقه پشتکوه، روستای تنگ ارم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه آقلی داش

text: تپه آقلی داش مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان زنجان، بخش قره پشتلو، روستای قاشقا تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بابا گول بالا

text: تپه بابا گول بالا مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان زنجان، بخش قره پشتلو، روستای جلیل‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه جابرج

text: محوطه جابرج مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان گناوه، روستای مال قائد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه دستک

text: محوطه دستک مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در بوشهر، نزدیک اداره هواشناسی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه غارها و پناهگاه‌های زکی‌آباد

text: مجموعه غارهاوپناهگاه‌های‌زکی‌آباد مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در کهگیلویه، ۲۰ کیلومتری جنوب چرام، محوطه زکی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سنگ‌نگاره‌های رمه‌کوه نصرآباد

text: سنگ نگاره‌های رمه کوه نصرآباد مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در یزد، شهرستان تفت، روستای مهدی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کمر شاه مردان

text: تپه کمر شاه مردان مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سر بیشه، روستای پخت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: برای رفتن به سیراف باید به یکی از قطب‌های اقتصادی دنیا سفر کنید:عسلویه، منطقه‌ای اقتصادی که قرار است در ۲۴ فاز به بهره‌برداری برسد. البته در نزدیکی عسلویه منطقه‌ای وجوددارد که در زمان‌های دور جزو آبادترین بنادر ایران محسوب می‌شد. جایی که تجارت در آن رونق داشت و بیشتر مردمانش ثروتمند بودند. از فرودگاه عسلویه که به سمت سیراف حرکت کنید شعله‌های آتش پالایشگاه‌ها و بوی گاز نوید منطقه نوین اقتصادی و انرژی را می‌دهد.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: پس از پیمودن ۲۵ کیلومتر به سمت غرب به سیراف (بندری که مورخان آن را با شیراز مقایسه می‌کردند) خواهید رسید. با وجود این که عسلویه یکی از مناطق اقتصادی بزرگ ایران است اما هنوز غبار سنگین بی‌توجهی برمیراث غنی فرهنگی این منطقه نشسته است.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: آرامگاه- گورستان صخره‌ای سیراف مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کنگان، بندر طاهری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: یکی از شگفت انگیزترین مکان‌های سیراف گورستان تاریخی آن است. قبرهای سنگی قدیمی که توفان گذر زمان و دو زلزله مهیب در سال‌های دور هم موجب از بین رفتن آن نشده‌است. اینجا دره لیرودی شیلو است که قبور سنگی قدیمی در دل آن کنده شده‌است.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: با توجه به این که این گورستان برای مردمانی با ادیان مختلف در مقاطع تاریخی متفاوت مورد استفاده قرار گرفته‌است کارشناسان آن را گورستان تمدن‌ها نامیده‌اند. در گذشته روی مرده‌های خود خاک نمی‌ریختند و فقط آن‌ها را درون قبرهای سنگی می‌گذاشتند. البته هم‌اکنون بسیاری از قبرهای سنگی با دست‌های زمان از خاک پرشده‌است.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: دره لیر قبرهای سنگی فراوانی دارد اما دخمه‌های واقع شده در دل کوهستان نیزکه هم‌اکنون دسترسی به بعضی از آن‌ها بدون تجهیزات امکان‌پذیر نیست، در سال‌های دور هم گورستان بوده و هم منزلی برای زندگی در روزهای آخر. می‌توان گفت قرن‌ها قبل خانه سالمندان در سیراف وجود داشته‌است چرا که یهودیان این دیار پیران فاقد قدرت را که روزهای پایانی عمر خود را سپری می‌کردند درون این دخمه‌ها می‌گذاشتند. در زبان محلی به آن‌ها خانه گوری (گبری) می‌گویند. اگر به حد کافی کنجکاو باشید و سرکی به این دخمه‌ها بکشید هنوز هم می‌توانید اسکلت پیرانی که جزو نخستین ساکنان خانه سالمندان دنیا بودند را ببینید. این نظریه فقط یک احتمال است. احتمال دیگر این است که این دخمه‌ها به عنوان استودان یا استخوان دان استفاده می‌شده.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: در ابتدای ورود به منطقه‌ای که قبرهای دوره اسلامی در آن وجود دارد تابلوی سبز رنگی را مشاهده می‌کنیم که در آن چنین نوشته شده‌است: زیباترین آثار به جامانده از دوره اسلامی سیراف سنگ قبرهای تابوتی شکل است که با خط کوفی به‌طور برجسته حک شده و گاهی کلمات با آیاتی از قرآن مجید و نام صاحب قبر را دربردارد.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: سنگ قبرهای دوره اسلامی پس از ۱۰ قرن هنوز هم حرف‌ها و اطلاعات زیادی برای عرضه دارد. در میان این گورستان شکاف عمیقی می‌بینیم که در اثر دو زلزله که در سال‌های ۳۶۶ و ۳۹۸ هجری قمری اتفاق افتاده به وجود آمده‌است.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: هیچ شکی در این نیست که ایرانی‌ها برای نخستین بار قنات زدند و سند تاریخی آن برای ماست اما در سیراف چاه‌هایی که عمق آن به ۱۳۰ متر نیز می‌رسد وجوددارد. چاه‌های آبی که در دل سنگ به وجود آمده شگفت‌انگیز است و اگر خرده سنگی درون آن بیندازید صدای آن به گوش نخواهد رسید. تعداد چاه‌های شگفت‌انگیز سیراف به ۱۰۰ حلقه می‌رسد.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: اتاقی تقریباً مربع شکل بر روی تپه‌ای مشرف به دره لیر وجوددارد که دارای گچبری است و از آن به عنوان آتشکده استفاده می‌شده‌است. در سیراف پیروان ادیان مختلف وجود داشتند و به همین علت وجود مسجد، کلیسا و آتشکده در این بندر تجاری و قدیمی تعجب‌آور نیست.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: هم اکنون بیشتر اطلاعاتی که از بندر سیراف وجوددارد از آثار مورخانی مانند سلیمان سیرافی، مسعودی، استخری، ابن بلخی و مقدس یاقوت حمودی به دست آمده‌است.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: استخری که در قرن چهارم هجری قمری زندگی می‌کرده در کتاب المسالک الممالک نوشته است: «سیراف با شیراز برابری می‌کند. بندری است گرمسیر و خانه‌های آن را از چوب ساج و چوب‌های دیگر که از هندوستان و زنگبار می‌آورند بنا می‌کنند. بازرگانانی ثروتمند دارد تا جایی که برخی از آنان برای ساختن خانه خود تا ۳۰ هزار دینار خرج می‌کنند.»


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: آن زمان ۳۰ هزار دینار مبلغ گزافی بود که این مورخ آن را در کتاب خود قید می‌کند. البته این قیمت در سال‌های آینده باز هم با افزایش مواجه می‌شود به‌طوری کهمقدسیدر کتاب خود نوشته:((در همه کشورهای اسلامی زیباتر و شگفت انگیزتر از خانه‌های سیراف ندیدم و هر خانه تا ۸۵ هزار درهم خرید و فروش می‌شود.]] سیراف یا اردشیر آب


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: سیراف در دوره ساسانی به وجود آمده‌است و گفته می‌شود که در دوره پادشاهی اردشیر بابکان تأسیس شده‌است. این منطقه به نام اردشیر آبمعروف بود که با گذر زمان به شیرآبو سیرافتغییر یافته‌است.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: با وجود این که این شهر در دوره ساسانی بنا شده اما دوره ترقی آن مربوط به قرون اولیه اسلامی است.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: سیراف در زمان دیلمیان از نظر قدرت نظامی، سیاسی و اقتصادی بزرگترین بندر ایران در خلیج فارس به‌شمار می‌رفت که محل صادرات و واردات اصلی خلیج فارس بود. دریانوردی و بازرگانی مشغله اصلی مردمان بومی این منطقه بود و ناخدایان و دریانوردان سیراف شهره آفاق بودند چرا که در کار شناسایی دریاها و ملت‌های گوناگون صاحب نظر و باتجربه بودند. کشتی‌های سیرافی علاوه بر سفر به چین، به سواحل آفریقای شرقی ازجمله :موزامبیک و ماداگاسکار نیز می‌رفتند.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: سیرافی‌ها قبل از اسلام زرتشتی بودند و پس از اسلام مسلمان شدند. البته به علت موقعیت، رفت و آمد و ارتباط بسیار با جهان پیرامون و همچنین سابقه تاریخی، مردمانی با ادیان زرتشتی، یهودی، مسیحی و فرقه‌های مختلف اسلام در کنار هم زندگی می‌کردند.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: وقوع زلزله و هرج و مرج در کشور در قرن چهارم هجری قمری موجب شد که سیراف به عنوان بزرگترین بندر تجاری و دریانوردی ایرانیان رونق اولیه خود را از دست دهد.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: مسجد امام حسن بصری یکی از آثار تاریخی است که از عهد ایلخانان به وجود آمده و بر روی تپه کوچک مشرف به گلزار شهدای بندر طاهری وجوددارد.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: آرامگاه قطب الدین شیرازی از علمای شیعه در گلزار شهدای بندر طاهری واقع است. همچنین آرامگاه فاصل و استادان سیبویه و برادرش نوراوین از علمای اهل تسنن در دره لیر وجوددارد که به گور سیبویه معروف است. علاوه بر آن قدیمی‌ترین حمام‌های دوره اسلامی را می‌توان در سیراف مشاهده کرد که در نوع خود جالب است. بازار نمونه شهر نیز یکی از جاذبه‌های مهم سیراف به‌شمار می‌رود و مغازه‌های کوچک و بزرگی را شامل می‌شود که به صورت ردیفی و کنار یکدیگر ساخته شده‌اند و اندازه بزرگترین آن‌ها به دو در سه متر می‌رسید و نشان دهنده تجمع جمعیت، شکوفایی و رونق اقتصادی این بندر است.


title: آرامگاه گورستان صخره‌ای سیراف

text: سیراف دیگر آن رونق اولیه را ندارد و بازار آن شلوغ نیست. دیگر کشتی‌های غول پیکر که از ماداگاسکار و چین وارد می‌شدند، دیده نمی‌شوند، اما تاریخ زنده‌ای دارد. آثار تاریخی سیراف می‌تواند باردیگر به این منطقه رونق بخشد. قبور سنگی، گور سیبویه و قلعه شیخ سیراف به ثبت ملی رسیده و قرار است مسئولان، آثار تاریخی سیراف را در یونسکو ثبت برسانند. سیراف می‌تواند به یکی از قطب‌های گردشگری کشورمان تبدیل شود، البته اگر مسئولان میراث فرهنگی و گردشگری نگاه ویژه‌ای به این منطقه بیندازند. هرچند سیراف هنوز بدون توجه مسئولان میراث فرهنگی نیز زیباست و چشم انتظاررونقی دوباره است. دیدن آثار تاریخی و قبور سنگی قرن‌ها قبل در کنار ساحل زیبای خلیج فارس خالی از لطف نخواهدبود.


title: تل گوری

text: تل گوری مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گناوه، روستای تل برج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه ابرندآباد

text: قلعه ابرند آباد مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان یزد، روستای ابرند آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان ارقین

text: تپه قبرستان ارقین مربوط به دوره ساسانیان -قرون اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زنجان، بخش سجاسرود، روستای ارقین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این محل را به زبان محلی آربن می‌نامند.


title: غار سادرمند

text: غار سادرمند مربوط به دوره ساسانیان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان جاسک، روستای گزدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کبوتر دره

text: بنای تاریخی کبوتر دره مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان فیروزکوه، بخش ارجمند، روستای کبوتردره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه قلعه شهاب

text: محوطه قلعه شهاب مربوط به دوره سلجوقی است و در شهرستان گناباد، بخش کاخک، روستای شهاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چهارطاقی چلاقد

text: بقعه چلاقی (چهارطاقی چلاقی) مربوط به دوره سلجوقیان - دوره تیموریان است و در شهرستان مشهد، بخش رضویه، روستای چلاقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چهارطاقی چلاقد

text: این بنا در حدود یک کیلومتری روستای چلاقد در فاصله ۳۰ کیلومتری جنوب شرقی مشهد واقع شده است. ساختار معماری بنا با زیر بنای تقریبی ۸۶ متر مربع بر روی پلانی ۴ ضلعی با شالوده‌ای از سنگ و دیوارهای آجری شکل گرفته است. بر فراز این بنا گنبدی مدور و دو پوسته قرار دارد و به نظر می‌رسد بنیان معماری آن در دوره تیموری شکل گرفته باشد. این بنا در حقیقت مقبره‌ای است که بر فراز یک سردابه تدفینی کوچک بنیان گردیده است بنای مزبور دارای چهار درگاهی در طرفین و ورودی اصلی است و گنبدی دو پوشه بر روی آن استوار شده است چهار طاقی چلاغد با بنای جغتین گیسور گناباد قابل مقایسه بوده و انتساب آن را به دوره تیموری نشان می‌دهد.


title: کوشک و باغ سلامه

text: کوشک و باغ سلامه یا کوشک سلامی مربوط به دوره سلجوقیان - دوره معاصر است و در شهرستان خواف، شهر سلامه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: امامزاده نورالدین احمد

text: امامزاده نورالدین احمد مربوط به دوره صفوی است و در حد واسط اردکان و عقدا، محله گاپله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه رباط

text: قلعه رباط مربوط به دوره صفوی است و در ابرکوه، حاشیه غربی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل ابراهیم‌آباد

text: پل ابراهیم‌آباد مربوط به دوره صفوی است و در اردبیل، محله‌های اوچدکان و ابراهیم‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. «پل ابراهیم آباد ازپل های دوره صفوی اردبیل است که درابتدای کوچه ابراهيم آباد بر روی رودخانه بالیقلوساخته شده است. این اثرکه درتاریخ ۷ مهر1۳۸۱ با شماره ثبت ۶۲۳۵ درفهرست آثارملی ایران به ثبت رسیده است دارای ۳۶.۷۵ متر طول ۳ مترعرض و۵ متر بلندی است. این پل سه چشمه طاق بزرگ آجری به فرم جناغی دارد. دوچشمه طاق کوچک جناغی نیز به درون پل راه باز کرده اند که علاوه بر کاهش وزن وارده بر دیواره ها ، بر زیبایی پل نیز افزوده اند. چهارمیل کوتاه راهنما دردو سوی پل آن را دربرگرفته وزیباترکرده اند.پایه ها دارای موج شکن هایی است که در هر دو سوی پل به شکل مثلثی اند مصالح ساختمانی به کار رفته در پایه ها سنگ است و در طاقها آجر به همراه ملات گچ و آهک»..


title: پل ابراهیم‌آباد

text: (فرهنگ جغرافیایی استان اردبیل کیانی ، داود. انتشارات محقق اردبیلی . 1392)


title: مجموعه ضرابخانه

text: مجموعه ضرابخانه مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، بازار قیصریه، سردر قیصریه، چهار سوق زرابخانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه دالانهای زیر زمینی دهدشت

text: مجموعه دالانهای زیر زمینی دهدشت مربوط به دوره صفوی است و در دهدشت، بافت تاریخی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه تاریخی دهدشت

text: خانه تاریخی مربوط به دوره صفوی است و در دهدشت، مجاور مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بناهای سه دختران دهدشت

text: بناهای سه دختران دهدشت مربوط به دوره صفوی است و در دهدشت، بالای تپه مشرف به شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بنای تجارت‌خانه

text: بنای تجارت خانه مربوط به دوره صفوی است و در دهدشت، بافت قدیم شهر، مجاور مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: میدان ولی سلطان

text: میدان ولی سلطان مربوط به دوره صفوی است و در کاشان، مرکز محله ولی سلطان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام نوغه بادرود

text: حمام نوغه بادرود مربوط به دوره صفوی است و در نطنز، شهر بادرود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کنیسه کمال

text: کنیسه کمال مربوط به دوره صفوی است و در یزد، خیابان امام، کوچه مشروطه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه شفیعیه (یزد)

text: مدرسه شفیعیه مربوط به دوره صفوی است و در یزد، خیابان قیام، ضلع شمال غربی میدان خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: برج کبوترخان کسنویه

text: برج کبوترخان کِسْنَویّه مربوط به دوره صفوی است و در یزد، محله کسنویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد قدمگاه مالمیر

text: مسجد قدمگاه مالمیر مربوط به دوره صفوی است و در یزد، خیابان امام خمینی کوی مالمیر ۶۵۳۹ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه صلوات‌آباد

text: قلعه صلوات آباد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان بیجار، بخش مرکزی، روستای صلوات‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل ساروق

text: پل ساروق مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان تکاب، نزدیک بند رودخانه ساروق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قدمت أین پل به دوره صفوی می‌رسد. أین پل بطول ۵/۶۲ متر (با احتساب دو انتهای آن) و عرض آن ۴۰/۶ متر می‌باشد و دارای سه دهانه یا چشمه طاق بزرگ و ۲ عدد چشمه طاق کوچک بر روی پایه‌ها با قوس جناغی است. جهت پل شمالی ـ جنوبی است. بستر این پل بعلت رسوبی بودن کف رودخانه و سست بودن خاک توسط سنگهای لاشه صاف و تخته سنگهای تراشیده سنگ‌فرش شده است. اندازه پایه‌های پل ۵/۴ * ۵/۶ متر می‌باشد که دیوارهای خارجی آنها با سنگهای مکعب تراشیده شده چهارگوش در اندازه‌های متفاوت ساخته شده است و داخل دیوارهای پایه‌ها یعنی قسمتهای وسطی پایه را با سنگهای لاشه و قلوه سنگ پرکرده‌اند. چشمه طاق‌ها با طاق جناغی در روی پایه‌های سنگی با آجر ساخته شده‌اند. سطح گذرگاه بگونه منظمی با سنگ‌های کف رودخانه‌ای فرش شده است و در کنار آن جان پناه‌هایی به ارتفاع ۷۵ سانتیمتر ساخته شده است. سطح گذرگاه پل به علت نامساوی بودن اندازه چشمه‌ها دارای شیب ملایم بطرف جنوب می‌باشد. پل ساروق دارای سه چشمه یا دهانه است که در هنگام بهار و فصل پرآبی رودخانه آب از هر سه طاق آن عبور می‌کند و در تابستان فقط از چشمه وسطی آن عبور می‌کند. این پل در مسیر کاروان رو قدیم تبریز ـ همدان برپا شده بوده است. مسیری که پل مزبور روی آن ساخته شده در طول تاریخ یکی از مسیرهای مهم ارتباطی بوده و ساخت پل از همان ابتدا ضروری بوده است .


title: کاروانسرای خان

text: کاروانسرای خان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان خوی، بخش مرکزی، کیلومتری ۳۵ جاده خوی، قطور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای خان

text: کاروانسرای خان، در بخش مرکزی شهرستان خوی واقع شده است. قدمت این کاروانسرا به دوره ی صفویه مربوط می شود؛ که از بناهای قدیمی استان آذربایجان غربی نیز محسوب می شود.


title: امامزاده شاه طاهر

text: امامزاده شاه طاهر مربوط به دوره صفوی است و آقای سید عبدالله حسینی دوست به عنوان متولی اثر مذکور میباشد و در شهرستان فیروز کوه، بخش مرکزی، روستای مشهد فیروزکوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: رباط‌های شاه عباسی

text: رباط‌های شاه عباسی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای کهریز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه و برج میرزا خان کامو

text: خانه و برج میرزا آقاخان کامو، متعلق به میرزاخان رضاقلی زاده بوده و ساخت آن به دوره قاجاریه بر می گردد. این مکان در شهرستان کاشان، شهر کامو و چوگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانه برج یک خانه حیاط مرکزی که برج در گوشه شمال شرقی آن قرار گرفته است می‌باشد. برج دارای پلانی دایره شکل بوده در پنج طبقه طراحی و ساخته شده و به واسطه این ویژگی این خانه حیاط مرکزی را در ردیف آثار میراث معماری ایران و از منحصر به فردترین خانه‌های خشتی جهان قرار داده است.


title: حمام القچین

text: حمام القچین مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کهگیلویه، روستای القچین سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: قلعه القچین سفلی

text: قلعه القچین سفلی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کهگیلویه، روستای القچین سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده بی‌بی شهربانو چنگلوا

text: امامزاده بی بی شهربانو چنگلوا مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کهگیلویه، روستای چنگلوا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد امامزاده حیدر

text: مسجد امامزاده حیدر مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کهگیلویه، روستای دستجرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده شاه عبدالله بی منجگان

text: امامزاده شاه عبدالله بی منجگان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کهگیلویه، روستای بی منجگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده حیدر

text: امامزاده حیدر مربوط به دوره صفوی است و در شهر ارجان (بهبهان کنونی)، واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده حیدر

text: بنابر شواهد موجود خفته در این مزار حیدر بن داوود بن سجاد بن بدران بن فلاح بن محسن بن محمد المشعشعی نواده بزرگوار محمد بن امام موسی کاظم (علیه السلام) است که ظاهراً امیر بهبهان بوده که در اواسط قرن دهم هجری در بهبهان به شهادت رسیده است.


title: امامزاده حیدر

text: در كتابهاي تاريخي و انساب ازاين امامزاده واجب التعظيم معمولا با القابي چون اميرحيدر و امامزاده حيدر و يا آقاپيرحيدر و گاهي نيز با لفظ حيدر بن موسي بن جعفر ياد مي شود. همچنين از ايشان بنام امير حيدر بن موسي كاظم يا امامزاده حيدر فرزند بدون واسطه حضرت موسي كاظم عليه السلام و برادر حضرت فاطمه معصومه نام برده مي شود. و در كتاب كنزالانساب سید مرتضی ص 66 و بحر الانساب ص 56 و كتاب بقاع متبركه آمده : از برادران حضرت معصومه سلام ا... عليها ،حیدر و فضل در بهبهان آمده است. در كتاب امامزاده هاي ايران قسمت ((حاء)) و امامزاده هاي خوزستان آمده امامزاده حيدر فرزند امام موسي كاظم در بهبهان است. در كتاب عزاداري سنتي اثر حسين معتمدي آمده امامزاده حيدربن موسي بن جعفر معروف به امامزاده حيدر در بهبهان است. امير تيمور گرگاني از ايشان بنام آقا پير حيدر نام برده است. در گویش محلی بهبهان از امامزاده حیدر (عليه السلام) بنامهای امیرحیدر و آقا پیرحیدر نیز یاد می شود. به قول از كتاب بقعه متبركه و همچنين روزنامه قدس مورخ 80/1/29 قول مشهور اين است امامزاده حيدر فرزند امام موسي كاظم (عليه السلام) از همراهان احمد بن موسي معروف به شاه چراغ بودند و به همراه برادرانش در سال 201 تا 203 عازم ايران شده. همچنين در خود آستان مقدس دو اثر تاريخي و زيبا موجود است. اثر پاي مبارك ايشان كه اثر ضربه زدن با بيل و قطع انگشت مبارك آن حضرت در آن نمايان است و در همين اثر، نشان خاتم مبارك ايشان كه به خط كوفي نوشته شده حيدر بن موسي بن جعفر نيز موجود مي باشد همچنين درب قديمي امامزاده حيدر (عليه السلام) كه بر روي آن اشعار آقاي مهدي مهدوي به خط آيت ا... آخوند ملا فتح ا... روحي پور نوشته شده است.


title: امامزاده حیدر

text: آستان مقدس امامزاده حیدر عليه السلام بهبهان امروزه همانند خورشيدي در آسمان خوزستان و استانهاي هم جوار مي درخشد و به عنوان پر زائرترین بقعه متبرکه خوزستان از دیرباز تاکنون میعادگاه عاشقان خاندان رسول اکرم صلي ا... عليه و اله بوده و همه روزه زائران زیادی از سراسر کشور به ويژه استانهاي خوزستان ، کهگلويه و بوير احمد، فارس و بوشهر جهت زیارت و عرض ارادت به این امامزاده واجب التعظیم تشرف پیدا می کنند.


title: پل قور قلوق

text: پل قور قلوق مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان ماکو، بخش پلدشت، روستای مدارس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل قره کور پو (پل سیاه)

text: پل قره کور پو (پل سیاه) مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان ماکو، انتهای جاده ماکو به بازرگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام لج

text: حمام لج مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان مهاباد، روستای لج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام لج

text: در منطقه «شار ویران» (شهر ویران) که به دلیل وجود رودخانه جانداران از دیرباز مرکز سکونت بوده و در کنار روستای تاریخی لج بر ساحل شرقی رودخانه، در فاصله بیست و یک کیلومتری شهر مهاباد، بنای حمامی قدیمی از دوره صفویه واقع است که به نام همان روستا، حمام لج خوانده می‌شود. پی‌ها و زیر بنای حمام از سنگ‌های موجود محلی و بقیه بنا از آجر چهار گوش قرمز رنگ است. زیر بنای عمومی این حمام از سنگ ساخته شده و از ارتفاع معینی به صورت آجرهای سرخ رنگ محلی مشابه با آجرهای مسجد جامع مهاباد و پل سرخ - که تخریب شده - است. توجه به تاریخ بنای مسجد و شیوه معماری گنبدهای شبستان آن و هشتیهای زیبا و مراجعه به تاریخ اجتماعی منطقه و سبک هنر معماری اواخر دوره صفوی، قدمت این حمام را به دوران شاه سلیمان صفوی و شاید اندکی قبل از وی و زمان حکمرانی صارم بیگ مکری و نواده او بداق سلطان یعنی سال ۱۰۵۰ تا ۱۱۰۰ ه.ق می‌رساند. محوطه زیر گنبد ورودی به صورت چهار طاقی و فواصل زیر دوپایه طاق دار چهار متر است. پایه‌ها به صورت مربع و هر ضلع آن ۵/۱ متر است. به نظر می‌رسد که نخستین اتاق رختکن عمومی بوده، که با یک خروجی در سوی مقابل به راهرو انشعابی می‌رسد. ارتفاع فعلی کف این محوطه ۱/۲۰ متر است که ورودی آن به ۱۰/۱ متر کاهش پیدا می‌کند. طول راهرو انشعابی که در جهت شمالی - جنوبی ساخته شده ۷۰/۴ متر و عرض ۳۰/۲ متر بوده است. در سمت چپ ورودی راهرو طاقداری به ارتفاع فعلی ۱۰/۱ متر به خلوتخانه یا محل نظافت شخصی منتهی می‌شود. خلوتخانه نیز به صورت گنبدی و اضلاع شرقی و غربی آن ۳۰/۳ و اضلاع شمالی و جنوبی ۱۰/۳ متر است. در منتهی‌الیه شمال راهرو در طاقدار دیگری بعد از یک پیچ کوچک به سمت شرق راه می‌یابد و وارد حمام اصلی می‌شود. ارتفاع کنونی این ورودی تا کف حمام اصلی ۳۰/۲ متر است که یقیناً به مرور کاهش یافته و در زیر کف کنونی سنگ‌های یکپارچه دارد. محیط گرمابه اصلی از درون ۳۵ متر مربع است که به صورت سه قسمت پیوسته با خشت بنا شده و ارتفاع فعلی آن از کف زمین تا قسمت آجری ۷۵/۱ متر است که احتمالاً به مرور کم شده است. رو به روی ورودی، حمام قرار دارد که اندازه واقعی آن نامعلوم و ارتفاع فعلی گنبدها تا سطح ۶ متر است. قسمت فوقانی بنا، که آجرهای قرمز رنگ دارد، با نوعی گچ کاری همراه با پودر سنگ ویژه‌ای پوشانده شده که حکایت از کهنگی صدها ساله دارد. مجموعاً فضای عمومی حمام به صورت مستطیل و عرض آن در جنوب و شمال ۱۳ و طول آن در غرب و شرق ۲۰ متر و دارای دو گنبد آجری است که محیط گنبد ورودی ۴۰/۱۴ متر و پیرامون گنبد حمام اصلی ۱۴ متر است. شش گنبد کوچک‌تر آجری نیز اندازه‌های متفاوت دارد. آب مورد استفاده با لوله‌های سفالی به قطر ۱۴ سانتی‌متر و طول ۳۰ سانتی‌متر به حمام راه می‌یافته و احتمالاً از کانالی از رودخانه مهاباد، که در کنار حمام جاری است و در آن زمان به قصد آبیاری بنا شده و بند لج خوانده می‌شود، به داخل حمام منتقل می‌شده است. قطعاً محل حرارتی و کوره خانه (تون) این حمام باید در کنار آن باشد. نوع سوخت آن نیز به احتمال از چوب جنگلی بوده که فعلاً محل آن مشهود نیست.


title: قلعه مهر پادین

text: قلعه مهر پادین مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان مهریز، مهر پادین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه مهر پادین

text: قعله مهرپادین دارای ۲ حصار و باروی دفاعی و ۹ برج مدور است. همچنین دورتا دور آن را خندقی عظیم احاطه کرده و فضاهای داخلی قلعه در ۲ حصار به ارتفاع حدودا 6.5 متر محصور شده‌است. هر دو حصار به صورت چینه ای از خشت و گل ساخته شده و بخش فوقانی آن‌ها فرم و شکل کنگره ای دارد. برج‌های حصار درونی قلعه نیز با ارتفاع تقریبی 8.5 متر دارای تیرکش‌ها و روزنه‌هایی برای دفاع است.


title: قلعه مهر پادین

text: دسترسی به قلعه از بخش جنوبی امکان‌پذیر بوده و در ورودی، چوبی و ۲ لته است که با گل میخ‌های فلزی تزئین شده‌است. سردر ورودی، دارای قوسی خوش فرم و نیزه دار است و ارابه‌های برجسته با نقوش هندسی در ۲ طرف آن دیده می‌شود. قسمت بالایی آن نیز دارای تیرکش و تزئینات چلیپایی است.


title: کاروانسرای جمال‌آباد

text: کاروانسرای جمال آباد مربوط به دوره ایلخانی است اما توسط شاه عباس ثانی در دوره صفوی مرمت شده‌است و در شهرستان میانه، بخش کاغذکنان، روستای جمال آباد در کنار جاده میانه به آقکند واقع شده‌است، هر چند ساخت بنا را به دوره مغول نسبت داده‌اند ولی کتیبه ای سنگی در بالای دروازه ورودی کاروانسرا نصب شده‌است که حکایت از آن دارد که این کاروانسرا در سال ۱۰۶۵، ه.ق به دستور شاه عباس دوم صفوی بنا شده‌است تاورنیه سیاح معروف فرانسوی در مسیر مسافرت از تبریز به اصفهان مدتی در این کاروانسرا اقامت داشته و از آن به عنوان بنایی جدید یاد کرده‌است (پرندی اکبر کاغذکنان در گذرگاه تاریخ ۶ چاپ اول ص ۱۴۵). این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مسجد بابا حاجی

text: مسجد بابا حاجی مربوط به دوره صفوی - دوره زند است و در شمال غربی بافت قدیم آران و بیدگل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: شاهزاده احمد بن علی

text: شاهزاده احمد بن علی مربوط به دوره صفوی -قرن ۸ ه.ق است و در شهرستان قم، بخش خلجستان، روستای کاسوا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای خرگور

text: کاروانسرای خرگور مربوط به دوره قاجار است و در مرز شهرستان کرمان و بردسیر، غرب جاده آسفالته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه قیومی

text: خانه قیومی مربوط به دوره قاجار است و در ابرکوه، محله درب قلعه، شرق حسینیه حضرت ابوالفضل (ع) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه حاجی خان

text: خانه حاجی خان مربوط به دوره قاجار است و در ابرکوه، محله قدیمی دروازه میدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تالارحکمت

text: تالارحکمت مربوط به دوره قاجار است و در اردبیل، خیابان اوچ دکان، کوچه اربابی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار حاج محمدرضا

text: آب‌انبار حاج محمد رضا مربوط به دوره پهلوی دوم و سال ۱۳۳۵ شمسی است و در اردکان، بلوار آیت ا خامنه‌ای واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه شهشهانی

text: خانه شهشهانی مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، محله شهشهان، کوچه صحه میرزا اسدالله خان، پلاک ۳۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مناره مسجد امام شافعی

text: مناره مسجد امام شافعی مربوط به دوره قاجار است و در ارومیه، در کنار بافت بازارتاریخی ومسجدجامع ارومیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام تجلی

text: حمام تجلی مربوط به دوره قاجار است و در اورمیه، بازار قدیمی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه امید سالار

text: خانه امید سالار مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ابرکوه، محله قدیمی دروازه میدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه خان بستک

text: قلعه خان بستک(خانهٔ بنی عباسی) واقع در شهر بستک در بخش مرکزی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان، یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه خان بستک

text: خانه در قسمت شرقی شهر بستک جنب حمام خانی واقع شده‌است. این ساختمان در حدود ۱۱۰ _ ۱۰۰ سال قبل توسط محمد رضا خان (حاکم وقت بستک و جهانگیریه) ساخته شده‌است، ومعماران سازندهٔ بنا، معماران بستکی بوده أند. این خانه در اصل سه طبقه بوده که طبقات فوقانی آن بر أثر زلزله خراب گشته‌است. بنا در حدود ۲۰۰ تا ۲۱۰ أتاق داشته و از سه قسمت مجزا از هم تشکیل می‌شد که هر قسمت دارای حیاط و متعلقات کامل بود.


title: قلعه خان بستک

text: این ساختمان، هم محل سکونت خانواده بود وهم قسمتی از آن برای رسیدگی به امور روز مره مردم استفاده می‌شد، ومسائلی را در خصوص شهر ومردم و مناطق اطراف حل وفصل می‌کردند. درب اصلی ورودی وخروجی قلعه در ضلع جنوبی بنا واقع شده، در دوطرف در ورودی، دو برج موجود بوده که ارتفاع آن از سه طبقهٔ ساختمان بیشتر بوده‌است. زیر بنای این عمارت، زمینی است در حدود ۴۵۰۰ متر مربع که دیوار بلندی گرداگرد آن را احاطه کرده و از بیرون ساختمان وبنا، منفرد به نظر می‌رسد در حالی که از درون شامل سه قسمت ابتدایی، میانی وانتهایی می‌باشد. قسمت ابتدایی که خود دارای حیاط واتاق‌های متعدد مورد نیاز بوده، محل حکومتی و اداری محسوب می‌شد و دو قسمت دیگر بالوازم کامل از جمله حوض و آب‌انبار (برکه)، مختص سکونت اعضای خانواده بود. وجود پنجره‌های مشبک چوبی وفلزی پیچ در پیچ وگچبری‌ها نه تنهابر زیبایی وجذابی بنا افزوده بلکه خود منظری برای ساکنین خانه بود است. اتاق‌ها وتالارهای بزرگ این بنا دارای درب‌های چوبی متعددی بوده که اغلب دو جداره أند. یعنی عرض دیوارها دارای دو در بوده، یکی در ابتدا ویکی در انتهای عرضی دیوار. وجود اتاق‌ها وتالارها آینه، یکی دیگر از زیبایی‌های این بنا بوده‌است. آینه کاری‌هایی که در تمام قسمت‌های تالار اعم از دیوارهای بدنه وسقف، به کار رفته أند. نقوش تزئینی گل و بته، پرندگان، درختان سرو و دیگر نقش‌ها، زیبایی وظرافت خاصی به تالار می‌بخشند. این معماری و تزئینات نشان می‌دهد در زمان قاجار که زمان ساخت این بنا بوده‌است معماران چگونه می‌کوشیدند، با به‌کارگیری حجم‌های گوناگون بر زیبایی بنا بیفزایند، آینه‌های به کار رفته در اندازه‌ها و اشکال گوناگون نور تابیده را با پرتوهای متعدد انعکاس داده به‌طوری‌که حتی با یک چراغ، روشنایی کل اتاق تأمین می‌شده‌است وبر زیبایی وجلوهٔ درونی بنا می‌افزایند. سبک معماری این گونه بناها بیشتر از نوع درون گرا است. چرا که هر گونه تزئینات، درون اتاق‌ها وتالارهای داخلی دیده می‌شود، اما بر روی دیوارهای خارجی وقسمت‌های بیرونی بنا هیچ گونه آثاری وجود ندارد.


title: قلعه خان بستک

text: سوانع طبیعی مانند زلزله و به ویژه باران‌های سیل آسا أثری از برج و باروهای نگهبانی که روزگاری نگهبانان بر بالای آن پاسداری می‌دادند، باقی نگذاشته‌است. قبلاً در هر طبقه دو اتاق آینه کاری وجود داشت که این روزه فقط یک تالار آینه کاری باقی مانده‌است. مصالح به کار رفته علاوه بر چوب و سنگ از خشت خام بوده و تقریباً تمام بنا از خشت می‌باشد. پهنای دیوارهای این عمارت در بعضی از قسمت‌ها از ۹ تا ۱۲ خشت می‌باشد. این بنا به تدریج ساخته شده‌است یعنی ابتدا طبقهٔ اول و بعد از چند سال طبقهٔ دوم و سپس بعد از گذشت چند سال طبقهٔ سوم، که در حال حاضر قسمت‌های زیادی از این بنا ویران گردیده‌است.


title: حمام بزرگ (حمام گپ)

text: حمام بزرگ (حمام گپ) مربوط به دوره قاجار است و در بندرعباس، خیابان امام موسی صدر، نرسیده به چهار راه سازمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کلیسای گئورگ مقدس، بوشهر

text: کلیسای گئورگ مقدس مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، محله شنبدی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۵۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کلیسای گئورگ مقدس، بوشهر

text: کلیسای گئورگ مقدس در سال ۱۸۱۹ میلادی (۱۲۳۵ خورشیدی) به وسیلهٔ خانواده «آوادیان»، از ارمنی‌های سرشناس ساکن بوشهر، و با کمک انگلیسی‌های ساکن بوشهر ساخته شد.


title: کلیسای گئورگ مقدس، بوشهر

text: این کلیسا از زمان تأسیس تا سال ۱۹۴۸ میلادی فعال بود تا آنکه به دنبال فوت «ملکومیان» از ارمنی‌های سرشناس ساکن بوشهر، تمام اموال و اشیاء کلیسا به کلیسای وانک اصفهان منتقل گردید. در سال ۱۹۷۴ میلادی و به دنبال استقرار چند خانواده ارمنی دیگر در بوشهر هیئت ارمنی، کلیسا را تعمیر و با فرستادن اشیاء مورد نیاز مجدداً فعال نمود ولی با گذشت چند سال باز هم فعالیت کلیسا متوقف گردید.


title: کلیسای گئورگ مقدس، بوشهر

text: کلیسا در زمینی مستطیل شکل واقع شده و ساختمان اصلی آن پلانی شبیه به یک چلیپا دارد. در دو طرف بنای کلیسا حیاطهایی قرار دارند که برای دفن مردگان اختصاص داده شده بود. بنای کلیسا به صورت قرینه در عرض طراحی شده و از بالا به صورت صلیب دیده می‌شود. این بنا شامل تالار اجتماعات، محراب، اتاق‌هایی در دو طرف محراب و دو راهرو در دو طرف تالار می‌باشد. کلیسا فاقد برج ناقوس بوده و دو ناقوس فلزی آن به صورت عرضی بر فراز راهروی شمالی کلیسا قرار داشتند. هفت ستون چوبی که قسمت فوقانی آن‌ها به شکل زیبایی با چوب تزئین شده‌است به استحکام سقف کمک می‌کنند. مهم‌ترین و شکیل‌ترین قسمت کلیسا محراب آن است که به وسیلهٔ پله‌هایی که به صورت قرینه در دو طرف آن قرار دارند به تالار متصل می‌گردد. این بخش از یک مربع تشکیل شده‌است که سه ضلع آن طاقنما بوده و از سمت غرب (جنوب غربی) به تالار باز می‌باشد. قسمت فوقانی به وسیلهٔ گوشه‌سازی به هشت ضلعی و سپس دایره تبدیل شده و پوشش محراب به صورت گنبد بر روی آن قرار می‌گیرد.


title: آب‌انبار حاج باقر

text: آب‌انبار حاج باقر مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، کوچه چهار درخت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد کوچک

text: مسجد کوچک مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، بازار مسجد کوچک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد میرزاصادق

text: مسجد میرزا صادق (دینوری) مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان شهید مطهری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد خلخالی

text: مسجد خلخالی مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، بازارمسجد خلخالی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد حاج غفار

text: مسجد حاج غفار مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان ۱۷ شهریور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد مجتهد

text: مسجد مجتهد (۶۳ ستون) مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، جنب غربی بازار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آدرس: تبریز، جانب غربی مسجد جامع، روبروی بازار تجاران


title: مسجد میرمحمدآقا

text: مسجد میر محمد آقا مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان ششگلان و شهید بهشتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه نقشینه

text: خانه نقشینه مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان دارایی، کوچه مجتهدی پلاک ۱۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد قره‌باغی

text: مسجد قره باغی مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، غرب محدوده بازار قدیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار شیر چهارسوق

text: آب‌انبار شیر چهار سوق مربوط به دوره قاجار است و در تربت حیدریه، خیابان فردوسی جنوبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه اقتداری

text: خانه اقتداری مربوط به دوره قاجار است و در تویسرکان، خیابان دکتر شریعتی، کوی حمام، کوچه مظفر السلطان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه آل رسول

text: حسینیه آل رسول مربوط به دوره قاجار است و در چابهار، بلوار شهید ریگی، خیابان وحدت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه والی (راین)

text: خانه والی (راین) مربوط به دوره قاجار است و در راین، کوچه خانها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای دخان

text: کاروانسرای دخان مربوط به دوره قاجار است و در زنجان، جنوب بافت قدیمی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام وزیری

text: حمام وزیری بخشی از عمارت وزیری و مربوط به دوره قاجار است و در ساری، خیابان انقلاب، کوچه آب انبار نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه رحیم زاده سنندج

text: خانه رحیم زاده سنندج مربوط به دوره قاجار است و در سنندج، محله سر تپوله، خیابان صلاح الدین ایوبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه جواهری

text: خانه جواهری مربوط به دوره قاجار است و در سنندج، خیابان شهدا، محله قلعه چهارلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه ناظم

text: خانه ناظم مربوط به دوره پهلوی اول است و در سیرجان، محله باغ بمید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: یخچال فتح‌آباد

text: یخچال فتح‌آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ابرکوه، فتح‌آباد، واقع در اراضی کشاورزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آسیاب عطارها

text: آسیاب عطارها مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، جنب جاده آسفالته کاشان، قمصر از توابع اصفهان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه وثقی

text: خانه وثقی مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، بازار بزرگ، محله طمقا چیها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تیمچه برقی

text: تیمچه برقی مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، راسته بازار، بازارچه میانچال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه پهلوان (فین بزرگ)

text: حسینیه پهلوان (فین بزرگ) مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، بافت فین بزرگ، محله حاج علی آقا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تکیه مدیر الملک

text: تکیه مدیر الملک مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، شمال خیابان امام، نبش کوچه شماره ۹ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه الهامی

text: خانه الهامی مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، کوچه پشت مسجد ملک امام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه پرداختی

text: خانه پرداختی مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان زریسف، کوچه برزو آمیغی، کوچه آتشکده، پ۵۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آسیاب‌آبی شهداد

text: آسیاب آبی شهداد مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، جنوب شرقی شهداد، محله رسول آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: باغ مدعی‌العموم

text: باغ مدعی العموم یا باغ شماره ۳ مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان مدیریت، بر جنوبی کوچه سجادیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حصار شهر قدیم کرمان

text: بقایای حصار شهر قدیم کرمان مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، حد فاصل خیابان معلم و خیابان عدالت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار کشکوئیه

text: آب‌انبار کشکوئیه مربوط به دوره قاجار است و در کشکوئیه، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساختمان دارایی ماکو

text: ساختمان دارایی ماکو مربوط به دوره قاجار است و در ماکو، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه اشرف الملوک نبی‌وند

text: خانه اشرف الملوک نبی‌وند مربوط به دوره قاجار است و در مراغه، خیابان خواجه نصیر شمالی، کوچه خان، پلاک ۷۸ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه داروغه

text: خانه داروغه مربوط به دوره قاجار است و در مشهد، خیابان نواب صفوی، راسته حوض مسگران، کوچه داروغه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه داروغه

text: این اثر در اواخر دوره قاجار به دستور یوسف خان هراتی، داروغه مشهد در مساحت حدود یک هزار و ۱۰۰ مترمربع احداث گردید. خانهٔ داروغه مشهد به لحاظ فرم و شکل معماری به شیوه مرسوم خانه‌های تاریخی ایران (سه طرف ساخت) بنا شده‌است و عناصر معماری آن، به ویژه طرح تراس پله‌های دوطرفه و تزئینات، نشان از الگوبرداری از طرح‌های معماری روسی دارد. این بنای تاریخی در سال ۱۳۹۱ توسط شهرداری منطقه و شرکت عمران و مسکن‌سازان ثامن با اعتبار ۳۷ میلیارد ریال خریداری شده و مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت؛ و در سال ۱۳۹۴ به بهره‌برداری رسید.


title: خانه قدیم سبزواری‌ها

text: خانه قدیم سبزواری‌ها ۱ مربوط به دوره قاجار است و در مشهد، خیابان شیرازی، نزدیک چهار راه شهدا، انتهای کوچه سبزواریها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه صداقتی

text: خانه صداقتی مربوط به دوره قاجار است و در مشهد، خیابان مدرس، کوچه امیر کبیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام حاج عبدالحسین

text: حمام حاج عبدالحسین مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان قیام، کوچه شاطریه، کوچه میر میران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار دروازه شیخداد

text: آب‌انبار دروازه شیخداد مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان شهید نواب صفوی، کوچه مسجد کوفه، جنب پارک شیخداد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه یاوری

text: خانه یاوری مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام خمینی، کوی سهل بن علی، بن‌بست اتابکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه فرساد

text: خانه فرساد مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام خمینی بن‌بست روبروی دبیرستان امیر کبیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: میدان بعثت

text: میدان بعثت مربوط به دوره صفویه است و در یزد، تقاطع خیابان‌های انقلاب، قیام واقع شده و گرچه این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران در دوره قاجاریه به ثبت رسیده است اما اسنادتاریخی دیرینگی این بنا که شامل مجموعه تاریخی شاه طهماسب است به دوره صفویه نسبت می‌دهند


title: آسیاب‌آبی دخمه صفائیه

text: آسیاب آبی دخمه صفائیه مربوط به دوره قاجار است و در یزد، ضلع شمالی محوطه آرامگاه و دخمه زرتشتیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد کوچک خطیب

text: مسجد کوچک خطیب مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان شهید رجائی، بخش قدیمی محله پشت باغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام کلیمیان

text: حمام کلیمیان مربوط به دوره قاجار است و در یزد، محله کلیمیان چهار سوق کلیمیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام پشت باغ

text: حمام پشت باغ مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان ایرانشهر، مجاور کوچه شهید برزگر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد ملازینل

text: مسجد ملازینل مربوط به دوره قاجار است و در یزد، محله فهادان، کوچه اداره کل میراث فرهنگی استان یزد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه کرمانیها

text: خانه کرمانیها مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام خمینی، کوی سهل بن علی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای لب خندق

text: کاروانسرای لب خندق مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان قیام، محله لب خندق بطرف بازار خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام محله تل

text: حمام محله تل مربوط به دوره قاجار است و در یزد، بلوار بسیج، کوچه مسجد الرحمان (مسجد محله تل) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه صمدخان

text: خانه صمدخان مربوط به دوره قاجار است و در شهربابک، خیابان شریعتی، مقابل عمارت موسی خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار دامنه کوه چک چک

text: آب‌انبار دامنه کوه چک چک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اردکان، جاده طبس به چک چک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه دامن

text: قلعه دامن مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ایرانشهر، بخش مرکزی، روستای دامن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دخمه چم

text: دخمهٔ زرتشتیان در چَم مربوط به دوره قاجار است و در روستای چم در شهرستان تفت استان یزد ایران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: دخمه چم

text: دخمه یا برج خاموشان چم از سوی زرتشتیان برای قرار دادن پیکر درگذشتگان به‌کار می‌رفت تا گوشت این پیکرها خوراک کرکس‌ها شود و زمین را نیالاید.


title: کاروانسرای کبوتر خان

text: کاروانسرای کبوتر خان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان رفسنجان، روستای کبوتر خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای سعادت‌آباد

text: کاروانسرای سعادت آباد مربوط به دورهٔ قاجار است و در شهرستان سیرجان، روستای سعادت‌آباد واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: حمام قدیمی روستای زرمان

text: حمام قدیمی روستای زرمان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان فیروزکوه، بخش ارجمند، روستای زرمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: برجی شیخ

text: برجی شیخ مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کاشان، روستای کامو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: یخچال قدیمی کاشمر

text: یخچال قدیمی کاشمر یا یخدان فروتقه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کاشمر، روستای فروتقه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: قلعه شفیع‌آباد

text: قلعه شفیع‌آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کرمان، بخش شهداد، روستای شفیع‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: باغ خانه محمداسماعیل‌خان نوری

text: باغ خانه محمد اسماعیل خان نوری مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کرمان، روستای اسماعیل‌آباد جوپار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: حمام پورناک

text: حمام پورناک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان پلدشت، بخش مرکزی، روستای پورناک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده فخرآباد

text: امامزاده فخر آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان مشگین‌شهر، روستای فخر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل کوسه لر

text: پل کوسه لر مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان میاندوآب، روستای کوسه لر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه چاه وک

text: قلعه چاه وک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نهبندان، بخش شوسف، روستای ده سلم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبارهای رومه

text: آب‌انبارهای رومه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نهبندان، بخش شوسف، روستای رومه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه ده شیب

text: قلعه ده شیب مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نهبندان، روستای ده سلم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار شیر نصرت‌آباد

text: آب‌انبار شیر نصرت آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان یزد، روستای نصرت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: یخچال هگ

text: یخچال هگ مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان یزد، روستای هگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه باقری (رفسنجان)

text: خانه باقری مربوط به دوره پهلوی اول است و در رفسنجان، خیابان امام خمینی، روبروی شیرینی فروشی حاج خلیفه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.گزارش آورده شده در فصل نامه فرهنگی هنری "بی ج "استان کرمان | پیش‌شماره | پاییز نود و چهار با عنوان "غبار بی توجهی مسوولین بر خانهِ باغ باقری " به چاپ رسیده‌است


title: مجموعه بافت قدیم کنگ

text: مجموعه بافت قدیم کنگ مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در شهرستان بندر لنگه، جاده بندرلنگه به بندر عباس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه سید فاضل

text: بقعه سید فاضل مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در شهرستان نطنز، بخش شمالی، روستای طامه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه سرپری

text: قلعه سرپری مربوط به دوره قاجار -اوایل دوره پهلوی است و در شهرستان کهگیلویه، روستای سرپری به دستور کلانتر منطقه ملا ولی پناهی ساخته شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گاکیه

text: تپه گاکیه مربوط به عصر مس - دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، یک کیلومتری تپه سراب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پناهگاه مال قائد

text: پناهگاه مال قائد مربوط به دوره ایلخانی - دوره ایلخانی است و در شهرستان گناوه، روستای مال قائد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: قلعه گذرخانی

text: قلعه گذرخانی مربوط به دوره هخامنشی است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای گذرخانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گوهران

text: تپه گوهران مربوط به عصر برنز است و در شهرستان خوی، بخش ولدیان، روستای گوهران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دوزداغی

text: تپه دوز داغی مربوط به عصر برنز است و در شهرستان خوی، بخش رهال، روستای امیر بیک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده عاقب

text: امامزاده عاقب مربوط به ۱۳۱۵ ه.ق است و در شهرستان قم، بخش خلجستان، روستای بنابر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کلیسای محلم

text: کلیساهای محلم در روستای محلم که ملحم نیز خوانده می‌شود دو کلیسا وجود دارد.


title: کلیسای محلم

text: از کلیسای قدیم آن جز یک در ورودی و چند طاق نیمه فرو ریخته چیزی برجا نمانده است. این کلیسا مربوط به سال ۱۸۸۰ است و بالای سر در آن تاریخ ۱۸۹۵ به چشم می‌خورد که البته حجاری آن جدید است!؟ از نظر موقعیت در شهرستان سلماس، بخش مرکزی، روستای محلم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کلیسای محلم

text: کلیسای جدید را با فاصله تقریباً پانصد متری از کلیسای قدیم بنا کرده‌اند. در این کلیسا هم بجز برج ناقوس که اثری از ناقوس ندارد، و یک صحن ویران اثری به چشم دیده نمی‌شود.


title: کلیسای آخته - خانه

text: کلیسای آخته - خانه مربوط به ۱۸۹۰م است و در شهرستان سلماس، روستای آخته خانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بنای امیر لعل پا

text: بقایای بنای امیر لعل پا مربوط به اتابکان است و در لنده، ۳۵ کیلومتری جنوب شرق شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد ملا عبدالخالق

text: مسجد ملا عبدالخالق مربوط به اتابکان- دوره زند است و در یزد، محله یوز داران، کوچه حمام بکشاه (بخشاه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: استودان شماره ۱ چین

text: استودان شماره ۱ چین مربوط به الیمائی است و در شهرستان بویراحمد، بخش لوداب، روستای صفرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: استودان شماره ۲ چین

text: استودان شماره ۲ چین مربوط به الیمائی است و در شهرستان بویراحمد، بخش لوداب، روستای صفر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: استودان شماره ۳ چین

text: استودان شماره ۳ چین مربوط به الیمائی است و در شهرستان بویراحمد، بخش لوداب، تنگ دومن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: استودان شماره ۴ چین

text: استودان شماره ۴ چین مربوط به الیمائی است و در شهرستان بویراحمد، روستای شهیدپیرایش تنگ دومن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: استودان (دخمه) باباطاهر

text: استودان (دخمه) باباطاهر مربوط به تمدن الیمائی است و در شهرستان بویراحمد، بخش مارگون، روستای باباحاجی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه اورته بلاغ

text: تپه اورته بلاغ مربوط به اواخر است و در شهرستان زنجان، بخش قره‌پشتلو، روستای اورته بلاغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قره قوش لان

text: تپه قره قوش لان مربوط به اواخر است و در شهرستان زنجان، بخش مرکزی، روستای سهرین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه کهنه پیوه ژن

text: قلعه کهنه پیوه ژن مربوط به اواخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشهد، بخش احمدآباد، روستای پیوه ژن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه پیر خضر

text: بقعه پیر خضر مربوط به اواخر دوره صفوی است و در شهرستان بیجار، روستای قاضی قوشچی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه پیر خضر

text: این شخص با پیر خضر شاهو فرق دارد و چنین مشهور است که سیّد خضر با برادرش سیّد احمد با ینچوبی در زمان صفویّه به منطقة گروس و کردستان مهاجرت نموده‌اند و زیارتگاهی او به جا مانده از اواخر صفویه است.


title: مسجد طارق

text: مسجد طارق مربوط به اواخر دوره صفوی است و در شهرستان نهبندان، بخش شوسف، روستای طارق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه مرحوم خدابنده

text: خانه مرحوم خدابنده مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بمپور، خیابان امام خمینی شرقی، روبروی مسجد جامع اهل سنت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار شاه حسینی

text: آب‌انبار شاه حسینی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بندرعباس، بلوار امام حسین، جنب مسجد اصغریه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تئاتر نصر

text: تئاتر نصر، تماشاخانه نصر یا تئاتر تهران یکی از اولین سالن‌های تئاتر ایران، مربوط به اواخر دوره قاجار است و در تهران، خیابان لاله زار جنوبی، جنب گراند هتل روبروی کوچه بوشهری واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تئاتر نصر

text: نصراله باقراف در سال ۱۲۹۴ در قسمت جنوبی گراند هتل، سالنی را بنا کرد و برای نخستین بار در آن تئاتر اجرا کرد. سپس تغییرات جدیدی در مهمانسرا و به تبع آن سالن به وجود آورد. سالنی بیضی شکل با غرفه‌هایی بود که تماشاگران در آن، سه یا چهار نفری نشسته فیلم می‌دیدند. در سال ۱۳۰۷ سینمای گراند هتل برای بانوان هم اجرا داشت و خانم‌ها از در گراند سینما و آقایان از در گراند هتل وارد می‌شدند. از آنجا که تماشاخانه گراند هتل تنها تماشاخانه آبرومند شهر بود، خواهان زیاد داشت و اهالی هنر برای اجرا تئاتر باید وقت می‌گرفتند.


title: تئاتر نصر

text: با افتتاح تماشاخانه دایمی تهران در اول دی ماه ۱۳۱۹ و اجرای نمایش‌های منظم هفتگی در مکان هنرستان هنرپیشگی و به دلیل استقبال پایتخت نشینان از تئاتر و محدودیت ظرفیت تماشاخانه هنرستان هنرپیشگی، سید علی خان نصر با کمک رئیس کل شهربانی در اوایل اردیبهشت سال ۱۳۲۰ سالن گراند هتل را که در آن زمان شعبه ای از بنگاه سینمای دیده بان بود، به مبلغ سه هزار ریال اجاره کرد و حدود ۲۵ هزار ریال هم از محل بودجه هنرستان هنرپیشگی برای مرمت و تبدیل غرفه‌های کوچک به سالنی با صندلی هزینه کرد تا تماشاخانه دایمی تهران ۷ الی ۹ شب پنجشنبه ۱۰ مهرماه ۱۳۲۰ در سالن گراند هتل افتتاح شد.


title: تئاتر نصر

text: سیدعلی خان نصر شخصا ریاست این تماشاخانه را به عهده داشت، اما پس از آن که پست سفیر ایران در چین به او پیشنهاد شد، به دلیل فعالیت‌های سیاسی تصمیم گرفت مدیریت تماشاخانه را به احمد دهقان بسپارد و او مدیر داخلی تئاتر شد. در این زمان بر روی تماشاخانه نصر نام "تئاتر تهران" نهاده شد. در واقع از حدود یک سال بعد، احمد دهقان مدیریت این تماشاخانه را به عهده گرفت. احمد دهقان نماینده مجلس، مدیر مجله «تهران مصور» در ششم خرداد سال ۱۳۲۹ در دفتر همین تماشاخانه در خیابان لاله زار به دست حسن جعفری کارمند شرکت نفت ایران و انگلستان ترور شد.


title: تئاتر نصر

text: تماشاخانه دائمی تهران تا سال ۱۳۲۹ پا برجا بود. در سال ۱۳۳۷ و پس از آن چندین بار دچار آتش سوزی شد، اما پس از تعمیر در سال ۱۳۴۱ به پاس خدمات ارزنده سید علی خان نصر که در بهمن ۱۳۴۰ فوت شده بود با عنوان "تئاتر نصر" بازگشایی شد اما به تدریج تالار دچار رکود شد تا آن که در اوایل انقلاب توسط کمیته امداد امام خمینی(ره) مصادره و نهایتاً تعطیل شد.


title: تئاتر نصر

text: در سال ۱۳۶۷ واحد جهاد دانشگاهی برای احیا تئاتر نصر این مکان را اجاره و آن را بازگشایی کرد اما به دلیل فرسودگی و بی‌توجهی مسوولان سرانجام در مرداد ۱۳۸۱ در حین اجرای نمایش "سی و هفت شاهی جناب میرزا" تعطیل شد.


title: تئاتر نصر

text: کار مرمت و بازسازی «تئاتر نصر» در فاز نخست بازسازی این ساختمان در اردیبهشت ۱۳۸۷ آغاز شد اما در خرداد ماه این اقدامات به دلیل کمبود بودجه و اعتبار متوقف شد. در دی ماه همان سال اعلام شد که روند بازسازی منوط به تفاهم با کمیته امداد به عنوان مالک بنا می‌باشد. نهایتاً در تاریخ ۱۰ دی ۱۳۹۶ با امضای تفاهم‌نامه‌ای بین کمیته امداد امام خمینی به عنوان مالک و جهاد دانشگاهی که سرقفلی این بنا را در اختیار داشت با شهرداری تهران، تملک این بنا در اختیار سازمان زیباسازی شهرداری تهران درآمد تا این سالن نمایش تاریخی مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته و تبدیل به موزه شود.


title: خانه اقبالی

text: خانه اقبالی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در سده، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه مدیر الملک

text: خانه مدیر الملک مربوط به اواخر دوره قاجار است و در کرمان، خیابان زریسف واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: باغ شماره ۲

text: باغ شماره ۲ مربوط به اواخر دوره قاجار است و در کرمان، خیابان مدیریت، کوچه سجادیه، پلاک ۵۳ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: باغ پهلوان‌پور

text: باغ پهلوان پور مربوط به اواخر دوره قاجار است و در مهریز، محله مزویر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: باغ پهلوان‌پور

text: باغ پهلوان پور مهریز به دلیل روان بودن آب از داخل آن از گذشته دارای جاذبه خاصی بوده است. این آب از قنات مشهور به «حسن‌آباد» سرچشمه می‌گیرد و … به جز باغ پهلوان پور به طور مستقیم از هیچ‌یک از باغهای منطقه عبور نمی‌کند. آب قنات حسن‌آباد درختان چناری را که در حاشیه آن روییده‌اند، سیراب می‌کند. علاوه بر قنات ذکر شده این باغ از طریق دو رشته آب دیگر به نام قنات شاه حسینی و قنات مزویر آباد، آبیاری می‌شود.


title: باغ پهلوان‌پور

text: باغ دارای ۱۶ حقابه (سهمیه آب در اصطلاح محلی یزد حقابه نامیده می‌شود) است که هر ۱۲ روز یکبار به آن متعلق می‌گیرد. زمان هر حقابه بین ۱۰ الی ۱۱ دقیقه است که به آن سبو نیز گفته می‌شود.


title: باغ پهلوان‌پور

text: دو طرف جوی اصلی باغ پهلوان پور درختان تنومند و سالخورده چنار قرار دارند. درختان مثمر باغ نیز شامل انار، بادام و خرمالو است و کاشت این درختان با توجه به گرمای زیاد استان یزد نمایانگر آب و هوای متفاوت نسبتاً خنک این منطقه است.


title: باغ پهلوان‌پور

text: باغ پهلوان پور از لحاظ معماری نمایانگر تغییرات سبک باغسازی کهن ایرانی به سمت و سوی باغسازی رایج امروزی است. این باغ شامل یک مجموعه ورودی، ساختمان کوشک یا شربتخانه، بنای زمستانخانه، بنای سرایداری، حمام و آشپزخانه است. سبک معماری آن ترکیبی از معماری کوشکی و حیاط مرکزی است که کوشک اصلی در مرکز آکس اصلی باغ قرار دارد، مسیر عبوری آب در باغ نیز از این محور است. علاوه بر این محور اصلی آب در دو محور دیگر نیز جریان دارد که باغ آرایی حول این دو محور به وجهی زیبا صورت گرفته است، به این معنا که درختان نظام ساز باغ در حاشیه این دو خیابان کاشته شده‌اند.


title: باغ پهلوان‌پور

text: مجموعه ورودی باغ شامل برج - اصطبل و کاهدان است. تزیینات برج همانند تزیینات دوره زندیه است اگر چه تاریخ احداث تمامی این سه بنای ذکر شده مربوط به دوره قاجار است. زیباترین بنای باغ کوشک یا شربتخانه است که در آکس اصلی‌ترین مسیر باغ واقع گردیده است.


title: باغ پهلوان‌پور

text: ساخت کوشک به دوره قاجار مربوط می‌شود و در سه سطح (دو و نیم طبقه) طراحی شده است. بخش داخلی کوشک شامل تالار- حوضخانه و گوشوارها است که آب قنات حسن‌آباد پس از آنکه وسط کوشک عبور می‌نماید، و در باغ جاری می‌شود. بنای معروف دیگر که در مجموعه وجود دارد، بنای زمستانخانه است که ساخت آن به دوره پهلوی اول مربوط می‌شود از آن جهت به زمستانخانه مشهور است که جهت آن با توجه به اقلیم منطقه، بنا را برای استفاده در زمستان مناسب می‌ساخته است. این بنا در یک طبقه ساخته شده و اتاقهای نشیمن، پستو، طنبی و مطبخ را شامل می‌شود.


title: باغ پهلوان‌پور

text: این باغ از دارایی‌های شادروان تاجر و پهلوان مهریزی «علی پهلوان پور» بوده است.


title: باغ پهلوان‌پور

text: در کنار کوشک آشپزخانه، حمام و انباری قرار داشته است که اخیراً بوسیله حفاری از زیر خاک بیرون آورده شدند. بنای مشهور به سرایداری نیز که محل سکونت و کارگاه خدمه باغ بوده است در جبهه شمالی باغ قرار دارد. (به نقل از سایت irandesert.com


title: مسجد جوی بلبل

text: مسجد جوی بلبل مربوط به اواخر دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام خمینی، کوچه محله قلعه کهنه، ک‌مسجد جوی بلبل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه اسفند قه

text: قلعه اسفند قه مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان جیرفت، بخش مرکزی، روستای دولت‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه نراقی

text: خانه نراقی مربوط به اواخر دوره قاجار - دوره پهلوی اول است و در همدان، خیابان عباس‌آباد، کوچه کبابیان، بن‌بست خوانساری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید اما مالک آن با شکایت به دیوان عدالت اداری، این بنا را از ثبت ملی خارج کرد، بی آنکه نسبت به مرمت آن اقدامی کند.


title: خانه نراقی

text: خانه نراقی دارای اندرونی و زمستان نشین بوده و به صورت ساختمانی دو طبقه با تزئینات آجری خاص با حوض‌خانه‌ای زیبا در قسمت پایینی آن ساخته شده بوده است. قناتی زیر این عمارت وجود داشته که در حال حاضر کور شده اما باعث شده آب زیر این خانه به صورت دریاچه جمع شود.


title: خانه صدیقی

text: خانه صدیقی مربوط به اواخر دوره قاجار - اوایل دوره پهلوی است و در نیشابور، خیابان فردوسی شمالی، کوچه قاضی، فردوسی ۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام قدیمی خان بیگ

text: حمام قدیمی خان بیگ مربوط به اواخر دوره قاجار -اوایل دوره پهلوی است و در بخش مرکزی شهرستان چایپاره، روستای چورس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام چرام

text: حمام چرام مربوط به اواخر دوره قاجار -اوایل دوره پهلوی است و در شهرستان کهگیلویه، چرام، ۲۰م قلعه چرام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۸6 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سیاه‌دک

text: تپه سیاه دک مربوط به اواخر هزاره سوم قبل از میلاد است و در سراوان، محله بخشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: برج شاطر

text: برج شاطر (گنبد شاطر) مربوط به اواسط دوره ایلخانی است و در شهرستان اردبیل، روستای صومعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه دکتر وزیری

text: خانه دکتر وزیری مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در یزد، خیابان مسجد جامع، جنب آب‌انبار وزیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه بناهای محمودآباد

text: مجموعه بناهای محمودآباد مربوط به اوایل دوره قاجار است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای سیمین دشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: گول تپه کولی

text: گول تپه کولی مربوط به اوایل هزاره دوم و۱ قبل از میلاد است و در شهرستان مشگین‌شهر، دهستان قوشه، روستای کولی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه سید تاج‌الدین

text: قلعه سید تاج الدین مربوط به اورارتوئی است و در شهرستان خوی، بخش قره سو، روستای سید تاج الدین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شاه مردان

text: تپه شاه مردان مربوط به سدهٔ ۱۱ و ۱۲ ه.ق است و در شهرستان سراوان، بخش مرکزی، روستای دزک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع سیراف

text: مسجد جامع سیراف مربوط به سدهٔ ۲ ه.ق است و در شهرستان کنگان، بندر طاهری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قدمگاه حضرت خضرنبی

text: قدمگاه حضرت خضرنبی مربوط به سدهٔ ۳ و ۴ ه.ق است و در شهرستان فیروزکوه، بخش ارجمند، روستای ورسخواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌های آبیل

text: مجموعه تپه‌های آبیل مربوط به سدهٔ ۴ تا ۹ ه.ق است و در شهرستان زابل، بخش میان کنگی، روستای آبیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد شاه ابوالقاسم

text: مسجد شاه ابوالقاسم مربوط به سدهٔ ۵ و ۶ ه.ق است و در یزد، محله شاه ابوالقاسم، مقابل بقعه سید عبدالنبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه قلدوش روستای لزور

text: قلعه قلدوش روستای لزور مربوط به سدهٔ ۵ و ۶ ه.ق است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای لزور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: برج سنگی جنوبی روستای گذرخانی

text: برج سنگی جنوبی روستای گذرخانی مربوط به سدهٔ ۵ و ۶ ه.ق است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای گذرخانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه قاسم‌آباد بی‌بی دوست

text: محوطه قاسم‌آباد بی بی دوست مربوط به سدهٔ ۶ و ۷ ه.ق است و در شهرستان زابل، بخش شیب آب، روستای دهمرده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه قاسم‌آباد بی‌بی دوست

text: قاسم‌آباد در بخش مرکزی زابل واقع است نه در بخش شیب آب


title: مجموعه تپه‌های برج افغان

text: مجموعه تپه‌های برج افغان مربوط به سدهٔ ۶ و۷ ه.ق است و در شهرستان زابل، دهستان بنجار ، روستای برج افغان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد جامع هگ

text: مسجد جامع هگ مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان ابرکوه، روستای هگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده جعفر (نجفدر)

text: امامزاده جعفر نجفدر مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای نجفدر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده سید اسماعیل (فیروزکوه)

text: امامزاده سید اسماعیل مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان فیروز کوه، بخش مرکزی، روستای اندور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده سید مظفرالدین ابن موسی

text: امامزاده سید مظفرالدین ابن موسی مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای دشتان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده سلطان محمدرضا

text: امامزاده سلطان محمدرضا مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای زرمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده سلطان ابراهیم رضا

text: امامزاده سلطان ابراهیم رضا مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای آسور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزادگان محمد و احمد

text: امامزادگان محمد و احمد مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای ارجمند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه ملتکیه

text: حسینیه ملتکیه (حسینیهٔ بزرگ چهار منار) مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در یزد، خیابان شهید رجائی، محله چهار منار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: شاه خورشید

text: بنای تاریخی شاه خورشید مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان ریگان، بخش ریگان، روستای گزان خواست واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه داودختر

text: محوطه داودختر مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان کهگیلویه، منطقه عشایرنشین دلی مهرجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه ملا علی کرم

text: بقعه ملا علی کرم مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در ابرکوه، محله پل کارون، غرب خیابان شهیدباهنر، شمال خیابان وباغ خانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مرتضی علی خاش

text: تپه مرتضی علی خاش مربوط به سدهٔ ۹ و۱۰ ه.ق است و در شهرستان خاش، روستای ناصری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه کسو جمپ

text: قلعه کسو جمپ مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دشتیاری، بخش دشتیاری، روستای بسوت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پولی تپه کوچک

text: پولی تپه کوچک مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خدابنده، بخش سجاسرود، روستای سیامان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه رحیم

text: تپه رحیم مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خدابنده، بخش سجاسرود، روستای سجاس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کندرک ۱

text: تپه کندرک ۱ مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زابل، روستای سهراب غلامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان شیخ صابر

text: تپه قبرستان شیخ صابر مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زابل، بخش مرکزی، روستای اسلام‌آباد اولیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه کندرک ۲

text: تپه کندرک ۲ مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زابل، روستای سهراب غلامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه زیارت شیر سرخ

text: محوطه زیارت شیر سرخ مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زابل، بخش میانکنگی، روستای حاجی‌آباد ۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه آسیاب بادی رنده

text: محوطه آسیاب بادی رنده مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زابل، بخش مرکزی، روستای رنده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گورستان مارگان

text: تپه قبرستان مارگان مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زابل، بخش میان کنگی، روستای مارگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه تپه‌های تخت عدالت شاه

text: مجموعه تپه‌های تخت عدالت شاه مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زابل، بخش میان کنگی، روستای تخت عدالت شاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه سن سارود

text: بقایای قلعه سن سارود مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مرند، بخش مرکزی، روستای هرزند جدید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: رباط باش ساروج

text: رباط باش ساروج مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام - دوره قاجار است و در شهرستان مشهد، بخش احمدآباد، روستای باش ساروج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چاه دیوان (روستا)

text: بقایای روستای چاه دیوان مربوط به دوره معاصر است و در شهرستان زاهدان، بخش مرکزی، روستای بگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: موزه زنده سفال کلپورگان

text: موزه زنده سفال کلپورگان تنها موزه زنده سفال در جهان است که قدمت آن به آثار موجود در آن به هفت هزار سال پیش بر می‌گردد . سفال کلپورگان به صورت کاملاً دستی، بدون چرخ سفالگری و توسط زنان بلوچ ساخته می‌شود که در بلوچستان شهرستان سراوان بخش مرکزی، روستای کلپورگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شده و در سازمان یونسکو نیز به ثبت جهانی رسیده‌است.


title: موزه زنده سفال کلپورگان

text: این موزه به دستور فرح پهلوی در سال ۱۳۵۱ و پس از اطلاع وی از ساخت سفال توسط زنان و دختران در جهت حمایت از این قشر و ماندگاری آن برای آیندگان و جهانیان ساخته شد، لازم بذکر است به گفته بسیاری از ساکنان روستای فرح پهلوی در جهت حمایت از این قشر هنرمند اقدام به خرید تضمینی سفال آنان می‌نمود و به فرد گماشتهٔ سازمان دستور داده بود پس از خرید و پرداخت دستمزد هنرمندان، ساخته‌های دست این زنان، سفال را در صورت وجود مشتری و خواهان بفروشد و در غیر اینصورت سفال‌ها را به گوشه ای از دشت‌های روستا برده و بشکند اما نگذرد هنرمندان کارگاه به دلیل نبود بازار و مشتری دلسرد شوند؛ این داستانی است که اگر از همهٔ اهالی روستای کلپورگان پرسیده شود آن را نقل می‌کنند و توجه و اهمیت فرح پهلوی را به فرهنگ و هنرمندان می‌رساند.


title: محوطه آپیه مونه

text: محوطه آپیه مونه مربوط به هزاره ۱- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کهگیلویه، روستای مونه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کول‌تپه نصرالله‌بیگلو

text: کول‌تپه نصرالله‌بیگلو مربوط به هزارهٔ اولِ دوران‌های تاریخیِ پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، بخش انگوت، روستای نصرالله‌بیگلو واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: شهر تپه سی

text: شهر تپه سی مربوط به هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بیله‌سوار، بخش مرکزی، روستای قیز قلعه سی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بیگ باغی

text: تپه بیگ باغی مربوط به هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، بخش مرکزی، روستای بیگ باغی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه زیوه

text: تپه زیوه مربوط به هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، بخش انگوت، روستای زیوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه گوده کهریز و خرابه

text: تپه قلعه گوده کهریز و خرابه مربوط به هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، بخش انگوت، روستای گوده کهریز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شومون

text: تپه شومون مربوط به هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، بخش انگوت، روستای ارزنق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کول‌تپه آغداش

text: کول تپه آغداش مربوط به هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، بخش مرکزی، روستای آغداش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه ایلانلی داغ

text: محوطه ایلانلی داغ مربوط به هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مرکزی، روستای قره‌باغلار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: اوزون تپه سی

text: اوزون تپه سی مربوط به هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مرکزی، روستای احمد بیگ لو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کل تپه خراوان

text: کل تپه خراوان مربوط به هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشگین‌شهر، روستای خراوان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه لین قیچ

text: تپه لین قیچ مربوط به هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشگین‌شهر، روستای اهل ایمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه و محوطه تپه محمدی

text: تپه و محوطه تپه محمدی مربوط به هزاره اول - سدهٔ ۵ ه.ق است و در شهرستان بیجار، بخش مرکزی، روستای تپه محمدی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دریاتپه‌سی

text: تپه دریا تپه سی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان بناب، بخش مرکزی، ۸ کیلومتری جاده بناب به تبریز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه کن شیر کش علیا

text: قلعه کن شیر کش علیا مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان بیجار، روستای شیرکش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان آغجران

text: گورستان آغجران مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان بیله‌سوار، دهستان قشلاق، روستای آغجران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قوشه بلاغ

text: تپه قوشه بلاغ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان خدابنده، بخش سجاسرود، روستای پابند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه حیاط غیب

text: تپه حیاط غیب مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان خدابنده، بخش سجاسرود، روستای اسپرین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دیک قیصرق

text: تپه دیک قیصرق مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سراب، بخش مهربان، روستای قیصرق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه درویش بقال

text: تپه درویش بقال مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان شبستر، بخش شبستر، روستای درویش بقال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ساربانقلی

text: تپه ساربانقلی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان شبستر، بخش مرکزی، روستای ساربانقلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه زین‌آباد

text: تپه زین‌آباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان شبستر، بخش مرکزی، روستای زین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چهرگان

text: تپه چهرگان مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان شبستر، بخش مرکزی، روستای چهرگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: فرضی کندی تپه سی

text: فرضی کندی تپه سی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان گرمی، بخش مرکزی، روستای فرضی کندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه هلاکو

text: قلعه هلاکو مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان مرند، سه راهی روستای هرزند عتیق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چراگاه امیر

text: تپه چراگاه امیر مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان مرند، مسیر راه مرند جلفا، سه راهی هرزند عتیق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌های دوگانه لگران

text: تپه‌های دوگانه لگران مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مرکزی، روستای لگران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قیز یلی قیه

text: تپه قیز یلی قیه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان مشگین‌شهر، روستای گیللرمحمدحسین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌های سه‌گانه وله

text: تپه‌های سه‌گانه وله مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مرکزی، روستای کوربلاغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه یللی قیه

text: تپه یللی قیه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان مشگین‌شهر، روستای کنگرلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قارنا

text: تپه قارنا مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان نقده، بخش مرکزی، روستای قارنا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه وزنه

text: تپه وزنه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان نقده، بخش مرکزی، روستای وزنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه تیل تغار

text: تپه تیل تغار مربوط به هزاره اول تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، روستای اگره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه و گورستان قیصه

text: تپه و قبرستان قیصه مربوط به هزاره اول و سدهٔ ۵ ه.ق است و در شهرستان بیجار، روستای الوند قلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: یاریم تپه برزند

text: یاریم تپه برزند مربوط به هزاره ۱ (پیش از میلاد) تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، بخش انگوت، روستای قلعه برزند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محوطه هاشم‌زاده

text: محوطه هاشم‌زاده مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در بناب، ضلع غربی میدان امیر کبیر، ۵۰ متری رودخانه صوفی چای واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.