title: تپه سیمین زاغه

text: تپه سیمین زاغه مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان بهار، بخش مرکزی، روستای سیمین زاغه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مهاجران

text: تپه مهاجران مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در شهرستان بهار، بخش لالجین، روستای مهاجران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گوراب (دژ گوراب)

text: دژ گوراب مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در شهرستان ملایر، بخش مرکزی، روستای گوراب (معرب آن: جوراب) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه گوراب (دژ گوراب)

text: پژوهش‌های باستان‌شناسی در تپه گوراب به‌طور مجدد به سرپرستی علی خاکسار با هدف تعیین عرصه و پیشنهاد حریم و لایه‌نگاری انجام گرفت که در نهایت منجر به شناسایی مساحت واقعی تپه و هم‌چنین ادوار فرهنگی مختلف موجود در این تپه گردید. در مجموع در تپه گوراب بر اساس لایه‌نگاری انجام شده 8 دوره فرهنگی از: مس و سنگ میانی و جدید، مفرغ قدیم، آهن و ... شناسایی شده است. کاوش لایه‌نگاری در تپه گوراب و ارائه جدول گاهنگاری آن منجر شد تا اطلاعات جدید از دوره‌های فرهنگی و به‌ویژه در مورد عصر مفرغ قدیم در این تپه آشکار گردد. همان‌طور که می‌دانیم عصر مفرغ قدیم در زاگرس‌مرکزی، تحت عنوان «فرهنگ یانیق» شناسایی شده است و نهشته‌های این فرهنگ در تپه گوراب با ضخامت 8/5 متر، باعث شده تا به‌عنوان یکی از محوطه‌های بسیار مهم و کلیدی در این منطقه محسوب شود. در این نوشتار به استناد به داده‌های فرهنگی حاصل از کاوش (سفال و داده‌های کربن 14) و هم‌چنین استفاده از منابع کتابخانه‌ای و گزارش‌ها به بررسی و تحلیل فرهنگ یانیق در این تپه پرداخته می‌شود. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که یافته‌های سفالی تپه گوراب قابل مقایسه با سایر محوطه‌های یانیقی موجود در ایران از جمله: تپه پیسا، گودین‌تپه، یانیق‌تپه، گوی‌تپه و گل‌تپه و محوطه‌های یانیقی موجود در خارج از ایران از جمله در شرق ترکیه و منطقه قفقاز است. نتایج تاریخ‌گذاری کربن 14 تپه گوراب که در دانشگاه آکسفورد انگلستان انجام گرفته نشان می‌دهد که تاریخ‌گذاری این فرهنگ در زاگرس‌مرکزی بر اساس گاهنگاری موجود در گودین تپه نیاز به بازنگری و تأمل بیشتری است.


title: تپه بابا کمال

text: تپه بابا کمال مربوط به هزاره ۵ قبل از میلاد است و در شهرستان تویسرکان، روستای بابا کمال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه انوج

text: تپه انوج مربوط به هزاره ۶ و ۵ قبل از میلاد است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، روستای افوج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه گلما - درویش فخرالدین

text: بقعه گلما - درویش فخرالدین مربوط به سدهٔ ۸ و ۹ ه.ق است و در شهرستان ساری، روستای گلما واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده عیسی بن کاظم

text: محمد مهدی فقیه بحرالعلوم در صفحهٔ ۴۹۷ از کتاب «تاریخ تشیع و مزارات شهرستان ساری» به نقل از کتب انساب، امامزاده عیسی بن کاظم را چنین معرفی می‌کند: «عیسی بن موسی الأصغر الأعرج بن‌جعفر بن ابراهیم المرتضی بن امام موسی کاظم علیه السّلام». بنای این امامزاده مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهرستان ساری، بخش مرکزی، روستای خارمیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاخ چای‌خوران

text: کاخ چای‌خوران از بناهای مربوط به دوره پهلوی اول است و در جنوب میدان معلم چالوس و در محوطه کاخ، جنب دادگستری واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا در محوطه‌ای به وسعت حدود ۴۰۰۰ متر مربع و در یک طبقه و زیرزمین ساخته شده است. دو ورودی اصلی بنا در ضلع‌های شرقی و غربی واقع هستند و فضاهای داخلی ساختمان از دو بخش اصلی و خدماتی تشکیل شده است که توسط راهروی میانی به هم متصل شده‌اند. بخش اصلی این بنا شامل بالکن ستون‌دار شمالی و دو تالار مربع شکل در قسمت جنوبی و یک تالار مستطیلی در جهت شمالی-جنوبی می‌باشد که با تزئینات زیبای گچ‌بری مزین شده است. بخش خدماتی شامل دو اتاق و آبدارخانه و دو ایوان در قسمت‌های شرقی و غربی است. امروزه این مکان تاریخی زیبا به پادگان تبدیل شده است و خود کاخ به صورت کامل نابود شده است .


title: کاخ رضاخان (ناهارخوران)

text: کاخ رضاخان (ناهار خوران) مربوط به دوره پهلوی است و در رودسر، میدان شهدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آرامگاه شیخ کبیر محمد روزبهان

text: آرامگاه شیخ کبیر محمد روزبهان مربوط به دوره معاصر است و در شیراز، انتهای خیابان زند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آتشکده آمل

text: آتشکده آمل که به اشتباه آرامگاه شمس آل رسول آمل شناخته می‌شود مربوط به دوره ساسانیان و پیش از به دنیا آمدن محمد است.این آتشکده در شهر آمل، محلهٔ پائین بازار، در شهر قدیمی مشهور به (عوام کوی) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آتشکده آمل

text: این بنا با توجه به ویژگی‌های خاص معماری در شمار بناهای قرن نهم هجری قمری است و در مقایسه با سایر برج‌های این دوره از وسعت قابل ملاحظه‌ای برخوردار است. ساختمان این بقعه شامل بدنه چهار گوشه و برج مخروطی شکل است و در قسمت فوقانی بدنه دارای مقرنس‌های تزیینی است. آتشکده به صورت چهار گوشه و گنبد مخروطی است و گنبد آن دو پوش می‌باشد که هر دو پوش آن در اثر زلزله و عوامل جوی منطقه خراب شده‌است عمده تزیینات بنا طاق و قوس و قرنیس‌های آجری و کاشیکاری در قسمت فوقانی است. نکته جالب در بنای این برج، کاربرد آجرهای با ابعاد و اندازه‌های مختلف است، با توجه به شکل کلی و شباهت بسیار آن با برج‌ها و آتشکده‌ها شناخته شده در ایران، از آثار قرن هشتم هجری یا نهم یعنی دوره ساسانیان دانسته شده‌است. این گنبد مدور و به شکل برجی است. جسد شمس آل رسول محمد بن محمود آملی با نام کامل شمس الدین محمد بن محمود آملی از دانشمندان و پزشکان شهیر ایرانی در داخل این آتشکده به خاک سپرده شده‌است. طاق این برج دو پوش بوده و گنبد خارجی و داخلی داشت که بر اثر زمین‌لرزه خراب شد.


title: آتشکده آمل

text: در منطقه آمل قدیم که قسمت ساسانی آن به عوام کوی معروف بود در زمان ساسانیان به همراه بازار آمل قرار داشت، که در آن زمان بازار آمل و دژ ساسانی و آتشکده بنا شد و از آن زمان آتشکده و بازار باستانی آمل به جای ماند و دژ ساسانی بر اثر هجوم اعراب تازی در صدر اسلام به کلی خراب شد.


title: آتشکده آمل

text: در سال‌های اخیر مرمت‌های کوتاهی بر روی این آثار باستانی انجام شده‌است به طوری که سه سال داربست‌هایی برای فرو نریختن این آتشکده به آن وصل بوده‌است و در سال ۱۳۹۱ میراث فرهنگی بنا بر مرمت این اثر گرفت و بعد چند ماه کار بر روی آن این امر انجام شد.


title: کاروانسرای قصر بهرام

text: مجموعه قصر بهرام مربوط به دوره ساسانی می‌باشد و توسط شاه بهرام ساسانی یا بهرام گور ساخته شده‌است. سپس توسط شاه عباس صفوی باز سازی شده و به عنوان کاروانسرا مورد استفاده قرار گرفته‌است. این مکان تاریخی در جنوب گرمسار، جنوب شرقی شهرجوادآباد شمال دریاچه نمک واقع شده‌است. بهترین مسیر دسترسی به قصر بهرام از شهر گرمسار و جاده خاکی سنگفرش می‌باشد و برای ورود به پارک ملی کویر و بازدید و اقامت در قصر بهرام نیاز به اخذ مجوز از اداره کل محیط زیست استان سمنان می‌باشد.به فاصله کمی از قصر بهرام کاروان‌سرای عین‌الرشید و بقایای یک حرم‌سرا نیز قابل بازدید است.


title: کاروانسرای قصر بهرام

text: این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کاروانسرای قصر بهرام

text: برای رسیدن به قصر بهرام می‌توانید از چهار مسیر استفاده کنید:


title: تپه قلعه گبری آببر

text: تپه قلعه گبری آببر مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان طارم، جنوب غربی دهستان آببر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه شاه قاسم انوار

text: آرامگاه شاه قاسم انوار مربوط به اوایل دوره قاجار است و در شهرستان تربت جام، روستای لنگر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد خداداد

text: مسجد خداداد مربوط به دوره زندیه است و در شهر بندر لنگه، محله مساح واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد افغان

text: مسجد افغان مربوط به اوایل دوره افشار است و در بندر لنگه، محله افغان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بقعه اویس‌القرن

text: بقعه اویس القرن مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان جوانرود، روستای صادق آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه نصیرالملک

text: خانه نصیرالملک مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، انتهای خیابان لطفعلی خان زند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. موزه قاجار شیراز در این خانه قرار دارد و در بر گیرنده آثار به جای مانده از دوره قاجاریه است. این آثار گونه‌های متنوعی از کاسه‌های چینی منقوش، جعبه‌های لاکی، مرقـّعات (نامه‌های) خطی، پوشاک سنتی، قاب‌های آینه، جلد کتاب و ظروف فلزی و… را در برمی گیرد.


title: خانه حاج محمود عطرفروش

text: منزل حاج محمود عطرفروش مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، بازار حاجی، کوچه زنجیر خانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه آقای امامی

text: منزل آقای امامی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، مسجد آقا قاسم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت دیوانخانه قوام ملکی

text: عمارت دیوانخانه یکی از عمارت‌های تاریخی شهر شیراز می‌باشد. این عمارت در پیرامون ارگ کریم‌خان قرار گرفته‌است و در گذشته به «عمارت دیوانخانهٔ کریم‌خان زند» مشهور بوده‌است. عمارت دیوانخانه از تالاری بزرگ تشکیل شده‌است که دو ستون چوبی در ورودی آن قرار دارند؛ البته پیش‌تر به‌جای این دو ستون چوبی، دو ستون سنگی قرار داشت که توسط آغامحمدخان قاجار به تهران منتقل شده‌اند.


title: عمارت دیوانخانه قوام ملکی

text: عمارت دیوانخانه قوام ملکی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان لطفعلی‌خان زند ـ محله قوام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه کاظم زده

text: خانه کاظم زده مربوط به اواخر دوره زند - دوره قاجار است و در شیراز، کوچه باغ ایلخانی ـ چهارراه مشیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه محمدنبی افشاریان

text: خانه محمدنبی افشاریان مربوط به سدهٔ ۱۴ ه.ق است و در شیراز، انتهای خیابان لطفعلی خان زند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه آب انبارهای موزه

text: مجموعه آب انبارهای موزه مربوط به دوره صفوی ـ اوایل دوره قاجار است و در بندرعباس، پاسداران، جنب اداره کل ارشاد اسلامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: یخچال حاج‌علی آقا

text: یخچال حاج علی آقا مربوط به اواخر سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در شهرستان رفسنجان، روستای عباس‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه سریزد

text: دژ سریزد مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان مهریز، روستای سریزد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: قلعه سریزد

text: قدمت قلعه سریزد به حکومت ساسانیان می‌رسد. این قلعه در قدیم کاربرد نظامی نداشته و از آن به عنوان ذخیره‌سازی غلات و مواد غذایی استفاده می‌شده‌است. علاوه بر غلات، روستاییان نیز در مواقع هجوم و غارت، پول، طلا و زیورآلات خود را در این قلعه نگهداری می‌کرده‌اند. گرداگرد این بنا، خندقی به عرض تقریبی ۶ متر و عمق تقریبی ۳ تا ۴ متر وجود دارد که اولین لایه دفاعی قلعه محسوب می‌شده‌است. علاوه بر آن، این قلعه دارای دو دیوار متحدالمرکز تودر تو با برج و باروهایی بلند است که توسط خندق محصور شده‌است.


title: قلعه سریزد

text: همچنین قلعه دارای دو درب بوده که یکی به عنوان درب اصلی و دیگری به عنوان درب پشتیبان محسوب می‌شده‌است. درب اصلی متجرک بوده و به وسیله طناب و قرقره‌هایی از سمت پایین به بالا باز و بسته می‌شده‌است. زمانی در اصلی توسط دشمن شکسته می‌شد و دشمن به درون قلعه راه می‌یافت، در دوم قلعه بسته می‌شد.


title: قلعه سریزد

text: در داخل قلعه اتاق‌های فراوانی وجود داشت که هر کدام دارای درب و کلید مجزا بود و مردم از آن برای نگهداری و ذخیره‌سازی اشیاء گران بهایشان مانند: طلا، پول، جواهرات و حتی غلات مورد استفاده قرار می‌گرفت.


title: قلعه سریزد

text: قلعه یک چاه در خیابان اصلی دارد. زمانی که قلعه سریزد توسط دشمن تسخیر می‌شد، از چاه به‌عنوان مخفیگاه زنان و کودکان استفاده می‌شد. همچنین از آب چاه برای شستشو استفاده می‌کردند.


title: مسجد حاج میرزا کریم صراف

text: مسجد حاج میرزا کریم صراف كه در گذشته به مسجد آصف نيز مشهور بوده، ازآثار اواخر دوره زنديه و اوايل دوره قاجاريه محسوب می شود. اين بنا درمحله اسحاق بيگ (یکی از محله های مرکزی شیراز که محله بیات ها و گودعربان بخشی از آن است) در پشت مسجد نصیرالملک دربافت قديمي شيراز واقع گردیده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد حاج میرزا کریم صراف

text: به استناد سنگ نوشته ی سردر ورودی، این مسجد دردوره قاجار تعمير شده است و هنوز بقاياي تزيينات ساده کاشيکاری و آجرکاری در این بنا قابل رویت است.


title: مسجد حاج میرزا کریم صراف

text: این مسجد دارای دو درب در ضلع غربی و جنوب غربی و هم چنین دو شبستان در ضلع شرقی و شمالی میباشد.


title: مسجد حاج میرزا کریم صراف

text: شبستان ضلع شرقی کوچک تر میباشد و دارای چهار ستون سنگی یکپارچه، چهارطاق ایوانی با لچکی های آجری، دو اتاق تو در تو و سقف گنبدی آجرکاری شده است.


title: مسجد حاج میرزا کریم صراف

text: شبستان ضلع شمالی بزرگ تر بوده و شامل 9 ستون سنگی یکپارچه با طاق های گنبدی آجر کاری شده است که در جلو آن ایوانی با سه دهانه هلالی و لچکی آجری وجود دارد.


title: مسجد حاج میرزا کریم صراف

text: ضلع جنوبی بنا شامل سه ردیف اتاق با سقف های هلالی و یک هشتی است که درب ورودی مسجد به آن باز می شود.


title: مسجد حاج میرزا کریم صراف

text: ضلع غربی بنا نیز دربر گیرنده چهار ردیف اتاق و راهروی کوچک است.


title: مسجد حاج میرزا کریم صراف

text: از آنجایی که این بنا مربوط به دوره زندیه میباشد، خوب است بدانیم که کریم خان زند در دوران سلطنت خویش، وجوه فراوانی را صرف امور خیریه می کرد، که در نتیجه به عنوان یک پادشاه مذهبی شهرت یافت.


title: مسجد حاج میرزا کریم صراف

text: معماری در دوران زندیه به نام شیوه شیراز صاحب نام است و ساخت بناهای مذهبی را نیز به همراه داشته است.


title: مسجد حاج میرزا کریم صراف

text: از خصوصیات بارز در معماری گذشته شیراز که معمول گردیده بود، مساجد صرفاً شبستانی بدون گنبد خانه بود.


title: مسجد حاج میرزا کریم صراف

text: در ساخت شبستان ها از ستون های باریک حجاری شده حتی در غیر از مساجد و بناهای مذهبی استفاده می شد. مساجد در این دوره غالباً فاقد مناره یا حتی الامکان مناره های بلند می باشند و کاشی کاری در مساجد و ابنیه مذهبی در حداقل خود عمدتاً در لچکی ها و کتیبه با زمینه سفید شیری و آبی کمرنگ به کار رفته است.


title: حسینیه غضنفر

text: حسینیه غضنفر مربوط به اواخر دوره زند - دوره قاجار است و در بندر لنگه، حاشیه شمالی میدان مسجد آقا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حسینیه بنگی

text: حسینیه بنگی مربوط به اواخر دوره زند - دوره قاجار است و در بندر لنگه، جنوب شرقی میدان آقا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه خضر (همدان)

text: بقعه خضر مربوط به سدهٔ ۴ و ۵ ه.ق است و در همدان، کوی خضر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساختمان شهرداری (موزه بابل)

text: ساختمان شهرداری (موزه بابل) مربوط به دوره پهلوی است و در بابل، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل تجن

text: پل تجن مربوط به دوره پهلوی است و در ساری، داخل شهر، ابتدای جاده گرگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: نارین قلعه (میبد)

text: میبد که یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران و استان یزد به‌شمار می‌آید، از قدمتی چندین هزارساله برخوردار است. این شهر به دلیل برخورداری از بافت تاریخی، بسیاری از عمارات و بناهای ارزشمند خود را در فهرست سازمان میراث فرهنگی کشور به ثبت رسانده‌است. معروفترین اثر تاریخی شهرستان میبد دژ باستانی نارین قلعه یا به گویش محلی نارنج قلعه است. این قلعه دیدنی با حدود ۵۰۰۰ سال قدمت کهن‌ترین ارگ حکومتی جهان می‌باشد. همچنین نارین قلعه بزرگترین بنای خشت و گلی به جا مانده از دوران قدیم در سراسر جهان است.


title: نارین قلعه (میبد)

text: پیشینه طولانی آن باعث شده هویت اسطوره ای یافته تا جایی که جعفری، نخستین تاریخ‌نویس استان یزد (قرن هشتم) ساخت نارین قلعه را به سلیمان نبی نسبت داده‌است. او با بیان افسانه‌ای، علت ساخت نارین قلعهٔ میبد توسط سلیمان نبی را پنهان کردن گنج وی بازگو می‌کند، هرچند مسلم است که این ماجرا تاریخی نبوده و وجه افسانه‌ای داشته‌است. این دژ قدیمی که برفراز تپه ای مشرف بر شهر میبد احداث شده، تمامی بنای آن از خشت و گل ساخته شده و معماری آن به شکل مطبق (طبقه طبقه) است.


title: نارین قلعه (میبد)

text: مساحت این قلعهٔ هفت‌طبقه، سه هکتار و دارای برج و بارو و دربندهای متعدد است و بالای تپه‌ای مسلط بر شهر میبد قرار دارد. قطر پایین‌ترین حصار قلعه که قسمت بزرگی از آبادی میبد را در بر می‌گرفت، پنج و در بعضی قسمت‌ها به بیست متر می‌رسیده‌است. نارنج‌قلعه دارای اتاق‌های متعددی بوده‌است که در حال حاضر قسمت‌هایی از این اتاقک‌های کوچک تودرتو، موجود است و بسیاری از آنها نیز به علت قرار گرفتن در طبقات پایین و ریختن راهروها هنوز کشف نشده‌است. ابعاد خشت‌هایی که در ساخت این بنا مورد استفاده قرار گرفته‌است با یکدیگر متفاوت بوده و همین امر بیان‌کنندهٔ ساخت و تکمیل قلعه در دوران مختلف تاریخی است. برخی از این خشت‌ها که احتمال می‌رود در دوران مادها استفاده شده باشند، از ابعادی برابر با ۱۰*۲۴*۴۰ سانتیمتر برخوردارند. نارنج قلعه چهار برج گرد بلند دارد و باید دانست که آنچه امروز از آن باقی مانده قسمت مرکزی آن است این قلعه تقریباً در ۵ مرحله ساخته شده‌است. قدیمی‌ترین بخش بنا فضاهایی هستند که در دل زمین کنده شده‌اند و درگویش محلی به آنها «بوکن» گفته می‌شود و پایین‌ترین بخش آن را تشکیل می‌دهند.


title: نارین قلعه (میبد)

text: کاوش‌گران طی حفاری‌های صورت گرفته در این مکان، پاره‌سفالی کشف کردند که بیانگر اطلاعات مهم و زیادی در مورد تمدن و قدمت این عمارت کهن است. به نظر می‌رسد روی این پاره‌سفال تصویر موجودی نیمه انسان-نیمه حیوان نقش بسته‌است که شباهت بسیاری به نقش‌نگاره‌های هزارهٔ سوم قبل از میلاد مسیح که متعلق به تمدن عیلامی‌ها است، دارد.


title: نارین قلعه (میبد)

text: کارشناسان معماری براین عقیده‌اند که قرارگیری و احداث نارین قلعه روی زمینی بکر صورت نگرفته بلکه روی بنایی قدیمیتر ساخته شده‌است. می‌توان آثاری از معماری را که به صورت ساختارخشتی در این مکان انجام شده‌است، در بخش‌ها و لایه‌های زیرین، قسمت‌های زیر دیوار شمالی و بخش شاه‌نشین مشاهده کرد که نشان از مجموعه‌ای بسیار مهم و ارزشمند دارد. جالب است بدانید که این ساخت و سازها نیز روی بخشی که به نظر می‌رسد از قدمت بیشتری برخوردار است، صورت گرفته‌است. البته می‌توان دلیل این ادعا را حضور آثاری که بر اثر سوختگی و تنور و همچنین تعدادی سفال مربوط به دوران آهن که در زیر سازهٔ خشتی وجود دارد، مشاهده کرد. به نظر می‌رسد که این بنای تاریخی در دوران مختلف مورد ساخت و سازهای متعددی قرار گرفته که نشان‌دهندهٔ زمان احداث، گسترش و ترمیم و مرمت‌های مختلف صورت گرفته در آن خواهد بود. هر چند بخش‌های زیرین که به نظر می‌رسد متعلق به دوران کهن است، به دلیل مستور بودن یا قابل دسترسی نبودن همچنان نامشخص است؛ ولی کارشناسان باستان‌شناسی بر این باورند که تودهٔ خشتی وسیع قرار گرفته روی آن متعلق به دوران حکومت ساسانیان است. آن‌ها مهر کشف شده و کتیبهٔ پهلوی مربوط به آن را دلیل این ادعا بیان کرده که با خشت‌هایی با ابعاد ۱۲*۲۸*۴۲ ساخته شده‌است.


title: نارین قلعه (میبد)

text: در واقع می‌توان گفت که نارین‌قلعه از دو قسمت اصلی برای سکونت و زندگی تشکیل شده‌است که به دو بخش بالایی و پایینی شهرت دارد. در بخش پایینی خسارات و خرابی‌های بسیاری صورت گرفته‌است که می‌توان به بخش مردم‌نشین، مسجد، حمام و گذرگاه‌ها و دیگر بخش‌های شهری اشاره کرد که امروزه اثری از آن‌ها باقی نمانده‌است که به این بخش در معماری شهری شارستان می‌گویند. این درحالی است که در بخش بالایی که به حاکم‌نشین معروف است، عمارات و مکان‌هایی در سه طبقه احداث شده‌است که از دربند سوم شروع و با حرکتی حلزونی شکل در بخش شاه‌نشینی که به شاه‌نشین مظفری معروف است، پایان می‌یابد. نور تأمین شدهٔ فضاهای سرپوشیده نیز به صورت سوراخ‌هایی که به عنوان روزنه در بخش‌های بالایی دیوارها قرار گرفته‌اند، ایجاد می‌شود. نارین قلعه‌ها ویا شهر قلعه‌ها که در مناطق مختلف ایران به چشم می‌خورند، نوعی تاریخ شهرسازی مصوری هستند که از دوران باستان برای ما به یادگار مانده‌است. نارین‌قلعه‌ی میبد نیز بعد از ارگ بم بزرگترین شهر قلعهٔ خشتی ایران است که دارای ساختاری همانند ساختار ارگ بم بوده و به همان اندازه زیبا و شکیل که چشم هر بیننده‌ای را در شهر زیبای میبد می‌نوازد.


title: نارین قلعه (میبد)

text: هم چنین نارین قلعه در بدو دوران ظهور اسلام نیز از ارزش و اهمیت بسیاری برخوردار بوده‌است که می‌توان از آن به عنوان مکانی مستحکم و غیرقابل نفوذ در مقابل دشمنان و بیگانگان یاد کرد.


title: نارین قلعه (میبد)

text: همچنین به نظر می‌رسد که در دوران اوایل ظهور اسلام، این قلعه را به عنوان محل سکونت مورد استفاده قرار می‌دادند. چراکه می‌توان بخش‌هایی از معماری قرن چهارم و پنجم هجری قمری را در این مجموعه مشاهده کرد. هرچند به نظر می‌رسد عملیات تعمیر، مرمت و ساخت در نارین قلعه، در دوران حکومت آل مظفر به پایان رسیده‌است. ازجمله این بازسازی‌ها را می‌توان در بخش شاه‌نشین، مردم‌نشین، برج و باروها و خندق مشاهده کرد. معماران معتقدند مرمت‌هایی که در این قسمت‌ها صورت گرفته بدون درنظر گرفتن اصول درست معماری و غیر مستحکم بوده که به صورت دیوارهایی به صورت چینه و خشت مشاهده می‌شود. آن‌ها معتقدند سازندگان، این مرمت‌های غیراصولی را با شتاب و عجله انجام داده‌اند. حضور چاهی بسیار قدیمی با ابعادی برابر با ۱*۳۰*۳۰۱ سانتیمتر است که از شکل هندسی چهارضلعی برخوردار بوده‌است.


title: نارین قلعه (میبد)

text: از نکات جالب و قابل توجهی که در مورد این مکان تاریخی باشکوه وجود دارد، می‌توان به حضور شبکه‌های زیرزمینی قابل تردد اشاره کرد که طراحان و معماران آن دوران، آن‌ها را برای تدارک و تهیهٔ مایحتاج زندگی افراد از جمله آب و غذا ایجاد کرده‌اند؛ راه‌هایی که گفته می‌شود هرگز توسط هیچ بیگانه و متجاوزی فتح نشده‌است.


title: نارین قلعه (میبد)

text: برخی از باستان‌شناسان، قدمت سکونت در این مجموعهٔ تاریخی را حدود سه تا چهار هزار سال قبل از میلاد برآورد کرده‌اند. براساس قدمت بیان شده، به نظر می‌رسد نارین‌قلعه از کهن‌ترین تمدن بشری تاریخ یزد برخوردار است.


title: نارین قلعه (میبد)

text: این اثر تاریخی در میبد، فلکه شهرداری واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: سردر مدرسه حاج حسن‌خان

text: سر در مدرسه حاج حسن خان مربوط به دوره صفوی است و در مشهد، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سردر مدرسه باقریه

text: سر در مدرسه باقریه مربوط به دوره صفوی است و در مشهد، خیابان آیت‌الله (بالاخیابان) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دروازه تهران قدیم

text: دروازه تهران قدیم یا دروازه قدیم تهران دروازه‌ای تاریخی در ورودی جنوب شرقی شهر قزوین است که جاده تهران قزوین از آنجا وارد قزوین می‌شد. این دروازه از شهر قزوین در برابر حملات و دزدی و غارت شهرهای دیگر محافظت می‌کرده‌است. در آغاز، این دروازه در بیرون شهر ساخته شده بود. ولی هم‌اکنون به دلیل گسترش جمعیت، در درون شهر قزوین قرار دارد.


title: دروازه تهران قدیم

text: شهر قزوین در گذشته نُه دروازه داشت که به نام‌های دروازه رشت (غرب شهر، ضلع غربی خیابان تبریز)، دروازه درب کوشک (شمال شرقی شهر)، دروازه تهران (جنوب شرقی شهر، ابتدای خیابان تهران قدیم)، دروازه شیخ‌آباد (شمال شرقی شهر، خیابان سعدی)، دروازه مغلواک یا دروازه همدان (جنوب غربی شهر، محلهٔ مغلواک)، دروازه کندوار (جنوب غربی شهر، شاهزاده حسین)، دروازه ساوالان (جنوب شرقی شهر، شاهزاده حسین)، دروازهٔ راه ری (جنوب شرقی شهر، سنجیده مسجد) و دروازه پنبه‌ریسه (شرق شهر، خیابان طالقانی) معروف بودند. هر یک از این دروازه‌ها در گذشتهٔ نه چندان دور به عنوان هویت فرهنگی و هنری قزوین مطرح بوده و هنر مردمان این دیار را بیان می‌کرده‌است.


title: دروازه تهران قدیم

text: امروزه از آن میان، تنها دو دروازه «درب کوشک» و «تهران قدیم» باقی مانده‌اند. دروازه تهران قدیم یکی از این دو دروازه است که در خیابان تهران قدیم (میدان هاشمی) قرار دارد، و از بناهای دوره قاجاریان است که در سال ۱۳۴۷ شمسی مرمت و کاشی‌کاری شده‌است.


title: دروازه تهران قدیم

text: این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این بنا دارای آثار کاشی‌کاری و معماری قاجاری است.


title: تکیه روستای مقریکلا

text: تکیه روستای مقریکلا مربوط به دوره زند - دوره قاجار است و در شهرستان بابل، بخش‌بند پی غربی، روستای مقریکلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کاروانسرای گبرآباد قمصر

text: کاروانسرای گبرآباد قمصر مربوط به دوره صفوی است و در میان راه قمصربه کاشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قدمگاه فراشاه

text: قدمگاه فراشاه مربوط به قرن۶ ه.ق است که در روستای فراشاه شهرستان تفت (جاده تفت به شیراز) واقع شده است.


title: قدمگاه فراشاه

text: این بنا بدلیل کوفی نگاری های منحصر بفرد خود شهرت دارد.


title: قدمگاه فراشاه

text: در حال حاضر این "قدمگاه" بعنوان مسجد مورد استفاده قرار می گیرد.


title: قدمگاه فراشاه

text: این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دروازه محمدیه

text: دروازه محمدیه یا دروازه نو تنها بازمانده از دروازه‌ها قدیم تهران و در نزدیکی آن میدان محمدیه یا پاقاپوق یکی از پنج میدان مهمی بود که در تهران دوران قاجار ساخته شد. این میدان سپس به میدان اعدام و سپس دوباره به محمدیه نامیده شد که در جنوب تهران و خارج از شهر قرار داشت و محل اعدام مجرمین بود.


title: دروازه محمدیه

text: در میان این میدان تپه‌ای خاکی قرار داشت که رو آن ستون گرد آجری کوتاهی را ساخته بودند. بر روی این ستون قاپوق قرار داده می‌شد و مجرمان را در آن سر می‌بریدند و مردم در پای آن اجتماع می‌کردند. همین امر سبب شده بود تا آن را پاقاپوق بنامند.


title: دروازه محمدیه

text: در آخرین سال پادشاهی محمد شاه قاجار و به سال ۱۲۶۳ قمری، دروازه‌ای در پاقاپوق تهران ساخته شد، که سپس دروازه نو یا دروازه محمدیه نامیده شد. این دروازه که در جنوب محله بازار تهران است، تنها دروازه‌ایست که همچنان پابرجاست. بر بدنه آن شیر طلایی به چشم می‌آید.


title: دروازه محمدیه

text: پس از مشروطیت، سر بریدن کاری وحشیانه محسوب شد. به همین دلیل به جای آن تپه خاکی که به مرور زمان تخریب شده‌بود و قاپوق میان میدان، تختگاهی دیواردار ساخته شد که بر رویش تیرک چوبی و طناب دار نصب نمودند و عمل سر بریدن جای خود را به اعدام با طناب دار داد. با تغییر شیوه اعدام، نام میدان نیز از «پاقاپوق» به «اعدام» تغییر یافت.


title: دروازه محمدیه

text: سپس محل نمایش عمومی اعدام از این میدان به میدان مشق منتقل شد. با برچیده شدن چوبه دار از میان میدان اعدام، نام آن نیز به میدان محمدیه تغییر یافت.


title: دروازه محمدیه

text: میدان محمدیه کنونی در تقاطع خیابان خیام با مولوی قرار داشته و در جنوب به خیابان شوش می‌رسد.


title: امامزاده یوش

text: امامزاده یوش مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان شمیرانات، لواسان بزرگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کتیبه پهلوی چشمه عبدالله

text: کتیبه پهلوی چشمه عبدالله مربوط به دوره ساسانیان است و در مرودشت، ۱۲ کیلومتری جنوبشرقی تخت جمشید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه مرتضی عاصمی

text: خانه مرتضی عاصمی (عاصمی اصفهانی) مربوط به دوره سلجوقیان است و در اصفهان، خیابان کمال، کوی دو مناره دارالضیافه ـ محل جویباره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه بهروز

text: خانه بهروز مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان چهار باغ پائین، کوچه آقا جان بیک (کوی گرگ یراقها) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه لوافی‌نژاد

text: خانه لوافی نژاد مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، احمدآباد ـ کوچه نواب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: پل ایزدخواست

text: پل ایزدخواست مربوط به دوره صفوی است و در ایزدخواست، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کاروانسرای برد

text: کاروانسرای بردشیراز بوانات مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان بوانات، روستای بردشیرازواقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه حاج حسن صراف

text: خانه حاج حسن صراف مربوط به اواخر دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان خواجه ـ چهار سوآجری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه حاج حسین کامیابی

text: خانه حاج حسین کامیابی مربوط به اواخر دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان ولیعصر، کوچه باغ جنت، نبش کوچه سراج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه سید جواد نایل

text: خانه سید جواد نایل مربوط به اواخر دوره صفوی است و در اصفهان، میدان طوقچی ـ کوچه مسجد مصری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. بنای تاریخی خانه سید جواد نائل در اواخر دوره صفویه ساخته شده و در سال‌های اخیر بر اساس اسناد قانونی ۵ دنگ این خانه متعلق به میراث فرهنگی و یک دنگ آن در دست مالک خصوصی بوده و اقداماتی نیز برای سامان‌دهی و مرمت این خانه تاریخی انجام شده بود.


title: خانه سید جواد نایل

text: خانه تاریخی نائل اصفهان در پاییز ۱۳۹۶ به صورت شبانه تخریب شد. شواهد و بررسی‌ها نشان داد که این خانه تاریخی با لودر تخریب شده‌است و این‌که این تخریب را چه‌کسی انجام داده، هنوز مشخص نشده و پیگیری‌های قانونی برای شناسایی مسببان این تخریب ادامه دارد. عاملان تخریب این اثر باارزش تاریخی باید بنا را عین‌به‌عین بازسازی کنند زیرا اکنون فقط یک اتاق از این بنای تاریخی سالم مانده‌است. البته متأسفانه بازسازی عین‌به‌عین نیز نمی‌تواند اصالت را به این اثر تاریخی برگرداند.


title: خانه سید جواد نایل

text: پس از گذشت ۲ ماه از این تخریب مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان خبر محصور شدن خانه تاریخی نائل برای مرمت را داده و بیان کرده که مرمت خانه نائل در دستور قرار گرفته به زودی طرح مرمت خانه آماده و مرمت آن توسط کارشناسان انجام می‌شود، در این راستا پیگیری برای برخورد با متخلفان به سرعت در حال اجرا است. فریدون الهیاری گفت «در حال حاضر خانه را محصور سازی کرده‌ایم و گام بعدی این است که در زمینه نحوه اجرا و طرح اقدام کنیم. آنچه که از این خانه تخریب شده، بخش محدودی بود و بخش مهم این خانه پیش از آن تخریب شده بود.».


title: کارمل، ایندیانا

text: کارمل شهری در شهر ستان همیلتون، ایالت ایندیانا، ایالات متحده آمریکا است. کارمل در شمال شهر ایندیاناپولیس است. در سل ٢٠١٧ جمعیت کارمل ٩٢١٩٨ نفر بود. مساحت کارمل ١٢٠ کیلومتر مربع است. در سل ٢٠١٨ مجله «تان و کنتری» گفت که کارمل بهترین محل است برای این که مدرسه و دبیرستان خوب دارد و میزان جرم کم است.


title: کارمل، ایندیانا

text: کارمل در موقعیت قرار گرفته است. این شهر مساحتی در حدود ۴۶٫۴ کیلومتر مربع دارد. در سرشماری سال ۲۰۱۰، جمعیت این شهر ۷۹٬۱۹۱ نفر اعلام شد.


title: کارمل، ایندیانا

text: در کارمل ١١ دبستان، ٣مدرسه متوسطه و ١ دبیرستان هست. در کارمل بیشتر از ١۴۵٠٠ دانشجو هست. کارمل مدرسه خصوص دارد مثلاً دبیرستان «اونیورستی».


title: کارمل، ایندیانا

text: در راه «مِرِدیان» کسب و کار زیاد هست. اداره کل شرکت های بزرگ از جمله «الیجان»، «سی ان اُو» ، و «ِدِلتا فَسِت» در شهر کارمل قرار دارند. تمام این شرکت های بزرگ فرصت های شغلی زیادی برای جمعیت کارمل فراهم میکنند.


title: خانه رنگرزها

text: خانه رنگرزها مربوط به اواخر دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان ابن سینا، جوی باریکه ـ سنبلستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه عنایتی

text: منزل عنایتی مربوط به اواخر دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان ابن سینا ـ کوچه بناها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه حاج حسن

text: خانه حاج حسن مربوط به اواخر دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان عبد الرزاق، کوچه مسجد ذوالفقار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کاروانسرای ایزدخواست

text: کاروانسرای ایزدخواست مربوط به سدهٔ ۱۲ است و در ایزدخواست، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه امامزاده عبدالله

text: تپه امامزاده عبدالله مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ساوه، روستای اوجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گبری الویر

text: تپه گبری الویر مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زرندیه، روستای الویر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دالان حاجی ملک

text: دالان حاجی ملک مربوط به دوره زند است و در ساوه، غرب وسط بازار بزرگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد بازار ساوه

text: مسجد بازار مربوط به دوره زندیه است و در ساوه، ضلع شمالی تکیه بازار واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار حاج میرزا حسین عاملی

text: آب‌انبار حاج میرزا حسین عاملی مربوط به دوره زند است و در ساوه، غرب خیابان انقلاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آب‌انبار حاج میرزا حسین عاملی

text: این آب‌انبار با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی از سال ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۸ با هزینه سه میلیارد تومان بازسازی شده‌است.


title: حمام کلبعلیخان خلج

text: حمام کلبعلیخان خلج مربوط به دوره زند است و در شهرستان زرندیه، بخش خرقان، روستای ویدر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای عبدالغفارخان (باغ شیخ)

text: کاروانسرای عبدالغفارخان (باغ شیخ) مربوط به دوره زند است و در شهرستان ساوه، ۸ کیلومتری جاده ساوه، مجاور روستای باغ شیخ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کاروانسرای عبدالغفارخان (باغ شیخ)

text: این کاروانسرا در ۶ کیلومتری شرق ساوه بنا گردیده و تاریخ بنای آن به دوره زندیه بازمی‌گردد. در مجموعه این کاروانسرا، یک آب‌انبار و یک حسینیه نیز احداث شده‌است. کاروانسرای مزبور به صورت یک چهار ایوانی بوده که دارای چهار برج دیده‌بانی در چهارگوشه آن می‌باشد و در درون آن یک شاه‌نشین، باراندازها و حجرات متعددی به چشم می‌خورد.


title: تپه آسیاباد (اسیرآباد)

text: تپه آسیاباد (اسیرآباد) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان ساوه، روستای سید اسحق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کاروانسرای حجیب

text: کاروانسرای حجیب یا کاروانسرای بیگم کاروانسرای بزرگی در مسیر کاروان روی قزوین – اصفهان و ۴۸ کیلومتری جاده بوئین زهرا به ساوه است که به گزارش شاردن توسط زینب بیگم – عمه شاه عباس اول- با هزینه‌ای معادل چهار هزار تومان ساخته شده و با بناهای الحاقی‌اش از جمله دو باغ، دو آب انبار، یک گرمابه و یک جویبار بهترین کاروانسرای برون‌شهری ایران به‌شمار می‌آمده‌است.


title: کاروانسرای حجیب

text: هجیب کاروانسرایی است که در دوران صفوی، در روستای هجیب امروز ساخته شده. مساحت ۵۸۵۰ متر مربع با ۴۰۰۰ متر مربع زیر بنا و ۳۶ حجره از وسعت کم‌نظیر این کاروانسرا حکایت دارد. آن هم در روزهایی که قزوین به خاطر ویژگی‌های خاص جغرافیایی اش به مسیر عبوری کاروان‌های تجاری از نقاط مختلف کشور تبدیل شده بود. ۴۸ کیلومتری جاده بوئین زهرا به ساوه که می‌رسید، کافی است مسیری را طی کنید تا به روستای هجیب برسید. مسیر شمال غرب روستا را را طی کنید تا بنای کاروانسرا را خواهید دید.


title: کاروانسرای حجیب

text: پس از ورود از در جنوبی این کاروانسرای مادرشاهی، به فضای مربعی‌شکلی می‌رسید که سرای اصلی این بنا را تشکیل می‌دهد. در تقاطع ۴ ضلع خارجی آن، برج‌های مدور به صورت نیم ستون دیده می‌شود. داخل طاق نماهای ورودی، با قوس جناغی پوشیده شده که رسمی‌بندی با آجرکاری رنگی از مهم‌ترین تزئینات آن به‌شمار می‌آید. گنبد ایوان ورودی آن رسمی‌بندی باریکی دارد که در بیشتر بناهای دوره اسلامی به چشم می‌خورد. پس از هشتی ورودی عمارت نیز فضای وسیعی قرار دارد که سقف گنبدی شکل مدور دارد. در دو سوی هشتی اتاق‌هایی برای نگهبانان در نظر گرفته شده بود که با راه پله‌ای به پشت‌بام راه می‌یابند. اگر از هشتی گذر کنید، حیاط مربع شکل کاروانسرا را می‌بینید که دور تا دور آن را حجره‌هایی با پایه سنگی و فاصله نیم متر از کف حیاط، فرا گرفته‌اند. در اضلاع چهارگانه این حیاط که به ابعاد تقریبی ۴۰ در ۴۳متر گسترده شده‌اند بین حجره‌ها، ۴ ایوان دیده می‌شود که طاق نماهایی به ارتفاع ۶ متر دارند و پشت آن‌ها اتاق‌های بنا قرار گرفته که مساحتشان از ۹ تا ۵/۱۳ مترمربع متفاوت است.


title: کاروانسرای حجیب

text: در مرکز حیاط، بنایی آجری به شکل هشت‌ضلعی ساخته شده که از ۲ چهارطاقی متصل به هم با قوس جناغی باز تشکیل شده که گنبدی عرقچینی با آجرکاری زیبا دارد. این بنا علاوه بر سرداب، کاربری‌هایی چون رختشوی‌خانه داشته‌است. آنچه در کنار زیبایی تزئینات و معماری این بنا، نگاه‌ها را به سوی خود جلب می‌کند وجود پایه‌های سنگی در تمامی بنای کاروانسراست تا استحکام آن بیش از پیش تضمین شود. پشت اتاق‌ها و در چهارسوی کاروانسرا، راهرویی سراسری با طاق‌نماهایی عمیق به شکل طاق تویزه قرار دارد که در ۲ طرف، دارای سکوهایی به ارتفاع تقریبی یک متر از کف است که به منظور بارانداز از آن استفاده می‌شده و توسط اتاق‌های میانجی به حیاط راه داشته‌است. اما سر در رفیع و با شکوه ورودی این بنای زیبا در ضلع غربی آن قرار دارد که دوطرف آن را دو طبقه ساخته و با طاقنماهای جناغی تزئین کرده‌اند. در کنار سازه‌ای زیبا که این بنا از آن بهره می‌برد ویژگی‌های دیگری برای آن می‌توان نام برد ازجمله حمام، آب انبار و باغ‌های آن که برای تأمین هزینه‌های نگهداری کاروانسرا وقف شده بود. همچنین وجود درگاه‌های ورودی حجره‌ها با ارتفاع کم که به منظور ایمن داشتن مسافران از سرما و گرمای کویری و گردبادها و توفان‌های نفسگیر منطقه با ظرافت مثال زدنی طراحی شده‌است و ۱۶ طاق نما در قسمت بیرونی ضلع جنوبی برای داد و ستد بازرگانان و استقرار نعلبندان، پالاندوزان و فروشندگان ساز و برگ چهارپایان.


title: کاروانسرای خشکه رود

text: کاروانسرای خشکه رود مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان زرندیه، بخش خرقان، روستای خشک رود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: پل‌های یک چشمه و هشت چشمه سرخده

text: پلهای یک چشمه‌وهشت‌چشمه سرخده مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان ساوه، روستای سرخ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل‌های یک چشمه و هشت چشمه سرخده

text: بنای پل در جنوب شهرستان ساوه و در کیلومتر ۱۳ جاده یل‌آباد به قزل قلعه (ساوه) احداث شده است. مصالح بکار رفته در آن، آجر و ملات ساروج بوده و در دوره صفویه احداث شده است. ساختمان پل دارای ۸ چشمه با طاق رومی است و ارتفاع آن از کف تا سطح رودخانه قره چای، حدود ۸ متر است. طول پل حدود ۷۰ متر و عرضی معادل ۴٫۵ الی ۵ متر دارد.


title: امامزاده یونس

text: امامزاده یونس مربوط به اواخر قرن ۹ ه.ق است و در شهرستان ساوه، روستای مرق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: امامزاده یونس

text: ۱۲ چنار واقع در ورودی این امامزاده به زیبائیهای طبیعی این بارگاه افزوده‌است.


title: امامزاده سید هارون

text: امامزاده سید هارون مربوط به سدهٔ ۷ ه.ق است و در شهرستان ساوه، ۱۲ کیلومتری جاده شوسه ساوه به باقرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: بند شاه عباسی

text: بند شاه عباسی مربوط به سدهٔ ۷ و ۱۱ ه.ق است و در ۲۵ کیلومتری جنوب ساوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: بند شاه عباسی

text: بند شاه عباس ساوه در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده بود؛ اما در هنگام ساخت سد الغدیر ساوه به زیر آب رفته و در حال حاضر هیچ اثری از آن باقی نمانده‌است.


title: بند شاه عباسی

text: یند دیگری با نام طاق شاه عباسی در نزدیکی شهر طبس وجود دارد.


title: آرامگاه اشموئیل نبی

text: بقعه اشموئیل پیغمبر مربوط به سدهٔ ۸ و ۱۰ ه.ق است و در شهرستان ساوه، بخش مرکزی، روستای پیغمبریه، اشموئیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه‌های روستای آجان (قلعه گبری)

text: تپه‌های روستای آجان (قلعه گبری) مربوط به هزاره ۱- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زرندیه، روستای آجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه هریتاش (مرحوم مجردیان)

text: خانه مرحوم مجردیان (هریتاش) مربوط به اواخر دوره صفوی است و در اصفهان، کوچه کدخدا، خیابان ابن سینا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. لازم است ذکر شود مرحوم احمد هریتاش فرزند مرحوم محمد علی مجردیان است و ایشان دارای دو برادر به نامهای اکبر فرسیر و علی محمد مجردیان می‌باشند و اصالت نام خانوادگی ایشان مجردیان است.


title: مدرسه نظامیه (سید علاءالدین)

text: مدرسه نظامیه (سید علاءالدین) مربوط به دوره صفوی است و در شیراز، جنب بقعه حضرت سید علاءالدین حسین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام شاهزاده (اصفهان)

text: حمام شاهزاده مربوط به اواخر دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان مسجد حکیم، کوچه شاهزاده‌ها، نبش بازارچه نوی شرقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه خاک (قلعه نجفقلی خان)

text: تپه خاک (قلعه نجفقلی خان) مربوط به دوره ساسانیان می‌باشد که در میانه، خیابان شهید مطهری، محلهٔ قالا تنگه سی واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه خاک (قلعه نجفقلی خان)

text: این قلعه بزرگ خاکی، در جنوب شرقی میانه (جنب رودخانه شهر چایی) قرار گرفته‌است. در قسمت‌های شمالی و شمال شرقی آن بناهای مسکونی احداث شده‌است و سمت جنوبی و جنوب غربی آن را زمین‌های زراعی و باغات سرسبز احاطه نموده و ناحیه شمال غربی آن گورستان قدیمی (خان جان آباد) واقع شده است که امروزه کاملاً متروک است. این تپه خاکی تا اواخر دوره قاجار، مورد استفاده بوده‌است.


title: تپه خاک (قلعه نجفقلی خان)

text: در بنای این قلعه، خشت‌های بزرگ به ابعاد ۴۰*۳۰ به کار رفته است. با گذشت زمان و تحت تأثیر عوامل طبیعی و حفاری‌ها و خاکبرداری‌های پراکنده، قسمت‌هایی از این بنا تخریب و از بین رفته‌است.


title: تپه خاک (قلعه نجفقلی خان)

text: این تپه خاکی در سال ۱۳۵۴ مورد بازدید کارشناسان وزارت فرهنگ و هنر قرار گرفته و به عنوان اثر باستانی ملی به ثبت رسیده‌است.


title: مدرسه سید قلیچ ایشان

text: مدرسه علمیه سید قلیچ ایشان یک حوزه علمیه اهل سنت است که در سال ۱۲۲۱ ه.ق توسط سید قلیچ ایشان و با کمک مالی پادشاه عثمانی در روستای کریم ایشان در ۴۲ کیلومتری شمال شرق شهر کلاله ساخته شد. این مدرسه اولین حوزه علمیه ترکمن‌های ایران است و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه سید قلیچ ایشان

text: این مدرسه در شرقی‌ترین قسمت استان گلستان قرار گرفته و اکنون در شهرستان مراوه‌تپه واقع شده‌است.


title: مسجد جامع خوانسار

text: مسجد جامع خوانسار مربوط به سدهٔ ۱۲ است و در خوانسار، ورودی شهر، قبرستان کهنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد جامع خوانسار یکی از قدیمی‌ترین مساجد تاریخی ایران به‌شمار می‌رود. تاریخ بنای این مسجد براساس سنگ نوشته‌ای که بر سر در آن نصب شده سال ۱۱۰۱ ه. ق، را نشان می‌دهد که هم‌اکنون این بنای تاریخی به‌دلیل افزایش نم و رطوبت در معرض تهدید قرار گرفته است.


title: سنجیده مسجد

text: مسجد سنجیده مربوط به سدهٔ ۶ ه.ق است و در قزوین، محله راه واقع شده که در دوره سلجوقی بنا شده‌است، این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این مسجد در حال حاضر فقط دارای فضای گنبد خانه‌ای به شکل مربع است. مسجد سنجیده در دو ضلع مشرف به گذر بوده و در هر ضلع دارای سه راه ارتباطی است. این مسجد دارای گنبدی به سبک سلجوقی، مناره کوتاه و تزیینات مقرنس در زیر گنبد است. این مسجد دارای سردابه ایست که شباهت‌های بسیار زیادی به معابد مهری ایران باستان دارد.


title: مقبره باباپیر

text: مقبره باباپیر یا شیخ اباعدنان قریشی مربوط به سدهٔ ۶ و ۷ ه.ق است او عالم دینی بوده که مذهب شیعه را وارد ایران کرده است و همسر شاه طهماسب دوم به علت ارادت بسیاری که به شیخ داشت دستور ساخت مقبره بابا پیر را داد .چند سال بعد گنبد مقبره ایشان که از طلا بود به سرقت رفت. این مقبره در خوانسار، خیابان سرچشمه، پ۲ واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مقبره باباپیر

text: صاحب این بقعه از پایه‌گذاران مذهب شیعه جعفری در اوایل قرن هفتم در در شهرهای اصفهان، بروجرود، لرستان، نهاوند و خوزستان می‌باشد. شیخ صفی‌الدین اردبیلی در سال ۶۷۸ برای کسب دانش به نزد صاحب این بقعه آمده است. غیر صاحب این بقعه شیخ اباعدنان قریشی و شش تن دیگر از عرفا در این بقعه دفن هستند. در سال ۱۲۵۵ دو نفر از فرزندان شیخ اباعدنان قریشی این بقعه را مرمت و بازسازی کردند.


title: مقبره باباپیر

text: بر روی صندوق چوبی داخل بقغه به سال ۹۵۴ چنین قید شده‌است:


title: مقبره باباپیر

text: چاکر و بنده ائمه دین شیعه پاک صدر دین حسین و در طرف دیگر نوشته شده مشایخ العظام الکرام (شیخ نظام الدین حیدر و شیخ شرف الدین هدایت الله و شیخ فتوح الدین عبدالفتاح و شیخ کمال الدین عارف و شیخ اباعدنان و شیخ شمس الدین محمد و شیخ زین الدین علی و شیخ تاج الدین حسن خدام هذه البقه المتبرکه


title: مقبره باباپیر

text: آرامگاه اولیه تنها با سنگ بر روی چشمه‌ای به نام «چشمه پیر» بنا شده بود و بنای فعلی بقعه شیخ اباعدنان قریشی (مقبره باباپیر) در دوره صفویه بر روی آرامگاه قبلی به سبک مغولی یا سلجوقی احداث شد. یکی از اشخاص مدفون در بقعه شیخ اباعدنان قریشی (مقبره بابا پیر) «صدرالدین حسین» است که مرشد شیخ زاهد گیلانی و مراد شیخ صفی الدین اردبیلی نیای شاهان صفوی بوده‌است به همین دلیل شاهان صفوی برای این بقعه اهمیت خاصی قائل بودند و زیارتگاه رجال و شاهزادگان صفوی بود، از این رو به دستور مریم بیگم همسر شاه طهماسب صفوی در خوانسار مدرسه و حمام نیز ساخته شده‌است.


title: مقبره باباپیر

text: بقعه شیخ اباعدنان قریشی (مقبره بابا پیر) دارای گنبد دو پوش دو متری، ۱۲ ترکی از نوع گنبدهای رک یا نوک تیز با مصالح لاشه سنگ و آجر است. (۱۲ ضلع نشانه‌ای از ۱۲ امام یا ۱۲ تَرک کلاه صفویه می‌باشد)


title: مقبره باباپیر

text: می‌گویند؛ پوشش گنبد مذکور از طلا بوده که در قرن ۱۳ در سالهای قحطی به سرقت رفته و درب قدیمی بقعه نیز که به صورت گره چینی بوده در سال ۱۳۵۷ به سرقت رفته‌است.


title: مقبره باباپیر

text: در سال ۱۲۵۵ دو نفر از نوادگان بابا پیر به نام‌های شیخ علی و شیخ صادق به مرمت بقعه اقدام نمودند. در سال ۱۳۵۵ نیز مبلغ ۲۵۰ هزار ریال جهت مرمت بقعه شیخ اباعدنان قریشی (مقبره باباپیر) توسط نماینده وزارت فرهنگ و هنر وقت اختصاص که در نهایت در زمستان سال ۱۳۵۷ طی بازدید حسین‌علی منتظری، مرمت مجددی صورت گرفت. در سال ۱۳۶۷ قبل از بازدید هاشمی رفسنجانی اقدامات شایسته‌ای نیز توسط مرحوم فاضلی خوانساری در بقعه شیخ اباعدنان قریشی (مقبره باباپیر) انجام شد. در نهایت امر نیز در سال ۱۳۸۷ با اختصاص بودجه‌ای توسط خامنه‌ای مرمت لازم صورت پذیرفت.


title: مقبره باباپیر

text: این بقعه موقوفات زیادی داشته از جمله ابراهیم شاه از سلسله گورکانی تمام باغستان سرچشمه (پارک سرچشمه فعلی خوانسار) را در سال ۸۹۲ بنام بابا پیر وقف نمود. البته وقف نامه موجود فعلی مربوط به سال ۱۳۱۱ ه.ق است که طی آن عایدات موقوفات بقعه شیخ اباعدنان قریشی (مقبره بابا پیر) صرف مرمت مقبره و مایحتاج صادران، واردان، سفره درویشان و مجاوران مزار است.


title: حمام حاجی محمد رحیم

text: حمام حاجی محمد رحیم در قزوین، خیابان مولوی، بازارچه حاج محمد رحیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کلیسای مارسرگیز

text: کلیسای مارسرگیز مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان اورمیه، روستای کلیسا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: کلیسای مارسرگیز

text: کلیسای مارسرگیز در ۳ کیلومتری جنوب غربی ارومیه در دامنه کوه « کوه سیر» و در روستایی به اسم کلیسا واقع گردیده‌است که در این روستا کردهای کرمانج و برادران مسیحی زندگی میکنن. باستان شناسان قدمت این کلیسا را از نظر سبک معماری متعلق به دوره ساسانی و قرن سوم میلادی می‌دانند.{آثار باستانی ایران-خرد}}


title: پل تمیجان

text: بندانگشتی پل تمیجان مربوط به اوایل دوره صفوی است و در شهرستان رودسر، روستای تمیجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه گل محمد

text: تپه گل محمد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ساوه، روستای چاه بهار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه جوشقان

text: تپه جوشقان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوره ساسانیان است و در شهرستان ساوه، شمال غرب نوبران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قلعه مجیدآباد

text: تپه قلعه مجیدآباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ساوه، روستای نوبران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: نقش‌برجسته پارتی

text: نقش برجسته پارتی مربوط به دوره اشکانیان است و در ۶۵ کیلومتری جنوب شرقی فیروزآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه ینگه‌ارخی

text: تپه ینگه ارخی مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان ساوه، روستای نوبران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه معروف به قلعه

text: تپه معروف به قلعه مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان ساوه، روستای خدابنده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه روستای چال فخره

text: تپه روستای چال فخره مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان ساوه، روستای چال فخره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: میدان مجسمه

text: میدان مجسمه مربوط به دوره پهلوی است و در بابلسر، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کتیبه‌های پهلوی تخت طاووس

text: سنگ‌نبشته‌های پهلوی تخت طاووس ازآنِ به روزگار ساسانیان است و در مرودشت، کرانه خاوری خرابه‌های تخت طاووس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: نقش‌برجسته بهرام دوم

text: یا (بهرام دوم در حال نیایش) این نقش برجسته مربوط به بهرام دوم میباشد که در روستای گویم در 30 کیلومتری غرب شیراز قرار دارد. در تنگ قوام آباد در جنوب غربی این دهکده در ارتفاع هشت متری این نقش کشیده شده‌است. در سال 1926 میلادی هرتسفلد از وجود چنین نقشی آگاه گردید و در سال 1975 لویی واندر برگ آن را مورد بررسی دقیق قرار داد. ارتفاع این نقش برجسته 2متر و عرض آن 1/80 متر میباشد که در لوحه‌ای مستطیل شکل به تصویر کشیده شده‌است. در این تصویر فرمانروا با همان تاجی که در سایر نقش برجسته‌ها و سکه‌ها دیده می‌شود ترسیم شده و دست‌ها را به حالت نیایش و احترام یکی را بر کمر و دست دیگر را در بالا قرار داده است.


title: نقش‌برجسته بهرام دوم

text: متأسفانه این نقش در اثر مرور زمان و عوامل طبیعی و انسانی به شدت آسیب دیده و بسیاری از جزییات نقش محو و فرسوده گردیده است. این اثر در تاریخ 1354/09/10 به شماره 937 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و تحت حفاظت اداره کل میراث فرهنگی فارس قرار دارد.کتاب سنگ نگاره‌های ساسانی (صفحه 52)، نویسندگان:شهره‌جوادی-فریدون آورزمانی


title: منطقه مزلقان

text: منطقه مزلقان مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ساوه، ۶۰ کیلومتری سمت چپ جاده آسفالته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شیشه لی بایر

text: تپه شیشه لی بایر مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ساوه، روستای قرمزین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه علیدرزی

text: تپه علیدرزی مربوط به دوره ساسانیان -قرون اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ساوه، جنوب روستای علیدرزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه و گورستان اصلان

text: تپه و قبرستان اصلان مربوط به دوره ساسانیان و دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در بومهن، حاشیه شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه امامزاده سید منصوربن موسی

text: بقعه امامزاده سید منصوربن موسی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان زرندیه، شهر مامونیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه امامزاده نوح بن موسی بن جعفر

text: بقعه امامزاده نوح بن موسی جعفر مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان ساوه، روستای بالقلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ایوان قدمگاه

text: قدمگاه یا چاشت خور (یا چاشت خوار) بنایی مربوط به دوره هخامنشی (یا کمی بعد از دورهٔ هخامنشی) است و در شهرستان ارسنجان، روستای چاشت خوار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: ایوان قدمگاه

text: این بنا بر کوه سنگی کنده شده‌است و از دو ایوان سنگی تشکیل شده‌است. دو پلکان، ایوان اول را به ایوان بالاتر ارتباط می‌دهند. بر روی ایوان بالایی پنج حفرهٔ بزرگ کنده شده‌است. حفره‌های کروی‌ای هم دور تا دور بنا هستند. در جلوی بنا استخری بوده که توسط چشمه‌ای از سکوی پایینی بنا تغذیه می‌شده‌است.


title: ایوان قدمگاه

text: این بنا در ۱۸۸۱ میلادی توسط سروان H. L. Wells از ارتش بریتانیا کشف شد که پلان آن را منتشر کرد. بعدتر فرصت الدوله شیرازی و لویی واندنبرگ و بعد از آن‌ها ایرانشناسان دیگر آن را بررسی کرده‌اند پیشتر گمان می‌رفت قدمگاه یک بنای نیمه‌تمام و احتمالاً یک مقبره نیمه‌تمام باشد، به‌خصوص به دلیل شباهت ساختار کلی آن به دو قبر دیگر که در نزدیکی تخت جمشید است. بررسی‌های جدیدتر نشان داده که قدمگاه یک بنای کامل‌شده بوده‌است. اما برای کاربری آن فرضیه‌های مختلفی مطرح است. جدیدترین تحقیق انجام شده توسط Jean-Claude Bessac (در سال ۲۰۰۷) فرضیه کاربری به عنوان مقبره یا استودان (محل نگهداری استخوان‌ها) را مردود دانسته و یک کاربری مذهبی مرتبط با عنصر آب (که نزد ایرانیان مقدس بوده) می‌داند. روی پنج حفرهٔ دیوار پشتی احتمالاً تخته‌سنگ‌هایی بوده‌است، شاید به عنوان سنگ‌نبشته یا نقش‌برجسته‌هایی با اهداف تزیینی. تحقیقی در سال ۱۳۹۳ نیز این را تأیید و بنا را مرتبط با میترا (مهر) و الههٔ آب آناهیتا می‌داند.


title: ایوان قدمگاه

text: در صد متری غرب این اثر گورستانی قرار دارد که در آن از قبرهای پیش از اسلام تا دوره قاجار دیده می‌شود


title: آثار هخامنشی قره قلات

text: آثار هخامنشی قره قلات مربوط به دوره هخامنشی است و در شهرستان مرودشت، سمت شرقی و خارج باغ‌های سیدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه سلطان عطابخش

text: بقعه سلطان عطابخش مربوط به دوره آل بویه- دوره صفوی - دوره قاجار است و در کاشان، خیابان ملا حبیب‌الله شریف (درب اصفهان) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه بصیر دیوان

text: مجموعه بصیر دیوان مربوط به اوسط دوره قاجار است و در شیراز، محله سنگ سیاه ـ بازارچه حاج زینل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه جنوب مسجد جامع ساوه

text: تپه جنوب مسجد جامع ساوه مربوط به سدهٔ ۴ تا ۷ ه.ق است و در ساوه، جنوب مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۴۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه طیب و طاهر

text: تپه طیب و طاهر مربوط به هزاره اول قبل از میلاد به بعد است و در شهرستان ساوه، روستای آقداش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سلطان خانقاه

text: تپه سلطان خانقاه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد به بعد است و در شهرستان ساوه، روستای خانقاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان رازین (سوسن نقین)

text: گورستان رازین (سوسن نقین) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد به بعد است و در شهرستان ساوه، روستای رازین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه جمشیدآباد

text: تپه جمشیدآباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد به بعد است و در شهرستان ساوه، روستای جمشید آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شماره یک خونی

text: تپه شماره یک خونی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد به بعد است و در شهرستان ساوه، روستای خونی (پیمان) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شماره دو خونی

text: تپه شماره دو خونی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد به بعد است و در شهرستان ساوه، روستای خونی (پیمان) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: منطقه سوسن نقین

text: منطقه سوسن نقین مربوط به هزاره اول قبل از میلاد به بعد است و در شهرستان ساوه، غرب روستای سوسن نقین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان کله دشت

text: قبرستان کله دشت مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد به بعد است و در شهرستان ساوه، روستای کله دشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قیجه با قیلجه

text: تپه قیجه با قیلجه مربوط به هزاره ۵ تا دوره ساسانیان است و در شهرستان ساوه، روستای چمران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه فستق (پسته)

text: تپه فستق (پسته) مربوط به هزاره ۵ تا دوره ساسانیان است و در شهرستان ساوه، شمال رودخانه مزلقان جای و روستای فستق (روستای پسته) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: ساخسی تپه

text: ساخسی تپه مربوط به سدهٔ ۶ ه.ق است و در شهرستان نقده، روستای ساخسی تپه از توابه شهرستان نقده استان آذربایجان غربی


title: مراد تپه (ابهر)

text: مراد تپه مربوط به سدهٔ ۶ و ۷ ه.ق است و در شهرستان ابهر، روستای یوسف آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه اندآباد علیا

text: تپه اندآباد علیا مربوط به سدهٔ ۶ و ۷ ه.ق است و در شهرستان زنجان، روستای اندآبادعلیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دو تپه سفلی

text: دو تپه سفلی مربوط به هزاره ۱-قرون میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خدابنده، روستای دو تپه سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: سولیجار تپه

text: سولیجار تپه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان زنجان، روستای حسن ابدالی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مادآبادی

text: تپه مادآبادی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان مرودشت، روستای کوشک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مادآبادی

text: این اثر برای اجرای پروژه آپارتمان سازی به طور کامل تخریب گردیده است.


title: تپه خون گشت

text: تپه خون گشت مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اقلید، روستای خون گشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گپ کناره (تپه بزرگ)

text: تپه گپ کناره (تپه بزرگ) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مرودشت، روستای کناره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه صولت‌الملک

text: خانه صولت الملک مربوط به دوره قاجار است و در ۲ کوچه جنوب گلپایگان، خیابان امام، کوچه نصرالملک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه تقی بازار دوز

text: خانه تقی بازاری دوز مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان ـ خیابان چهارباغ، کوچه صراف‌ها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه آرومارتروسیان

text: خانه آرومارتروسیان مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان ـ خیابان حکیم نظامی، کوچه شیره کشخانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه حاج محمدجواد زرگر

text: خانه حاج محمد جواد زرگر مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان ـ خیابان عبدالرزاق، کوچه قزوینی‌ها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه حاج محمدحسین بازاردوز

text: خانه حاج محمد حسین بازاردوز مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان چهار باغ پائین، کوچه صرافها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه شاطر اسماعیل شماعیان

text: خانه شاطر اسماعیل شماعیان مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان ابن سینا، ابتدای کوچه گلدسته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه مرحوم فانی

text: خانه مرحوم فانی مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، کوی قزوینی‌ها، کوی حاج محمد جعفر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه رضا نبوی‌نژاد

text: خانه رضا نبوی نژاد مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، کوچه خیاطها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه حسین صیرفی

text: خانه حسین صیرفی مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان چهارباغ ـ کوچه شهید رجبزاده، بن‌بست شیدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه رجالی

text: خانه رجالی مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان چهارباغ پائین، کوی حاج رسولی‌ها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه حاج میرزا عبدالعلیخان ساوجی

text: خانه حاج میرزا عبدالعلیخان ساوجی مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان طالقانی، کوچه محله نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه حاج احمد کهرنگی

text: خانه حاج احمد کهرنگی مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان مسجد حکیم، کوچه پشت مسجد حکیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه سرهنگ وثیق

text: خانه سرهنگ وثیق مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، میدان کهنه، خیابان هارونیه، کوچه حمام مشیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: عمارت ملا لطف‌الله سنندجی

text: عمارت ملالطف ا.. سنندجی مربوط به دوره قاجار است و در سنندج، خیابان امام، کوچه حبیبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه دکتر پناهنده

text: خانه دکتر پناهنده مربوط به اواخر دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان چهار باغ، بازارچه حاج محمد علی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: موزه رضا شاه (باغ هرندی)

text: موزه رضا شاه (باغ هرندی) مربوط به اواخرقرن ۱۳ ه.ق است و در کرمان، خیابان فردوسی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه غلامرضاخان مظاهری

text: خانه غلامرضاخان مظاهری مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، خیابان طالقانی، کوچه سرتیپ، کوی مظاهری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه محمود سرتیپی

text: خانه محمود سرتیپی مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، خیابان ملک، بن‌بست عبداللهی، کوی پاقلعه واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه عبائیان

text: خانه آقای عبائیان مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، کوچه حاج محمدحسن تختی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه میرزا شفیع مشکی

text: خانه میرزا شفیع مشکی مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، کوچه سینه پایینی، نبش کوچه شیخ الاسلام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه مهدی مشگی

text: خانه مهدی مشگی مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، کوچه سینه پائینی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه زاول (زاون)

text: خانه زاول (زاون) مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، خیابان حکیم نظامی، کوچه سنگتراشها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه حاج اکبر آقا

text: خانه حاج اکبر آقا مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، خیابان چهار باغ، کوچه حاج رسولیها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه حاج حسن غفوری (میراث فرهنگی)

text: خانه حاج حسن غفوری (میراث فرهنگی) مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، خیابان ابن سینا، کوچه مسجد صفا، میدان شهشهان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه فرج‌الله خان کیوان

text: خانه فرج‌الله خان کیوان مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، خیابان چهارباغ، کوچه دشتیان، کوچه رشتیها، ابتدای کوچه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه ناظریان (فضل الله آبدار)

text: خانه ناظریان (فضل‌الله آبدار) مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، خیابان هاتف، کوچه نمکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه شهید اول

text: خانه شهید اول مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، خیابان علامه مجلسی، کوچه ابواسحاقیه ـ کوچه مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه غفوریان

text: خانه غفوریان مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، چهارباغ پائین، کوچه گرگ یراقها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: مجموعه ساختمانی حقیقت

text: مجموعه ساختمانی حقیقت مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در خوانسار، خیابان امام، کوچه شهدا، کوچه شهید مجتبی شجاعی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه حاج میرزا عباس سمسارزاده

text: خانه حاج میرزا عباس سمسارزاده مربوط به سدهٔ ۱۴ ه.ق است و در اصفهان، کوچه چهارباغ پائین، کوچه رشتیها، نبش کوچه امین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه کوشک زر

text: تپه کوشک زر مربوط به هزاره ۵ تا ۱ قبل از میلاد است و در ۱۵ فرسنگی جنوب غربی اقلید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه محمد صادقی

text: خانه محمد صادقی مربوط به دوره قاجار است و در لاهیجان، خیابان حافظ، کوچه توکلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۴۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: باغ منشی‌باشی

text: ساختمان و باغ منشی باشی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شیراز، خیابان فردوسی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. هم‌اکنون محل گرد همایی انجمن تمبر فارس میباشد.


title: قلعه دختر (قم)

text: قلعه دختر مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، ابتدای جاده اراک واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۲۸۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه اکبر موسویار

text: خانه اکبر موسویار مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، بخش ۳ ـ کوچه بازار مرغی، پلاک ۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه امین التجار

text: خانه امین التجار مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، حدفاصل تقاطع خیابان حکیم و چهارراه تختی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه ورثه مرحوم علی آقا زرگر

text: خانه ورثه مرحوم علی آقا زرگر مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان عبدالزاق، کوچه قزوینیها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه کازرونیان

text: منزل کازرونیان مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله گود عربان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: رباط ماهی

text: رباط ماهی مربوط به اواخردوره غزنویانان است و در شهرستان مشهد، بخس رضویه، ۳ کیلومتری شمال پاسگاه اسماعیل‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده حدود 970 سال قدمت دارد، رباط ماهی است که در ۶ کیلومتری شرق مشهد قرار دارد. این بنا متعلق به دوره غزنوی – سلجوقی است، سازنده این بنا ابوالحسن محمد بن حسن ماه مردی نیکوکار از سران سامانیان بود ابن حوقل از او یاد کرده همچنین این رباط که در نزدیکی روستای چاهه است همان رباط است که دختر فردوسی صله پدرش را صرف تعمیر این رباط و پلی بر کشف رود کرد - هم‌اکنون خرابه‌های ان در کنار جاده مشهد -سرخس در مسیر توس به سرخس و در کنار کشف رود دیده می‌شود. در میان عوام معروف است که این رباط را همشیره گوهرشاد، آغابیگم که معروف به ماهی بوده‌است ساخته و به اسم او نسبت یافته‌است است. ا8حتمال داده‌اند که این رباط،ماهی.


title: امامزاده اسماعیل یوجان

text: امامزاده اسماعیل یوجان مربوط به دوره صفوی -قرن ۱۱ است و در شهرستان خمین، روستای یوجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه میرکندی

text: تپه میرکندی مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان طارم، روستای شیرمیشه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه قزل ارخ

text: تپه قزل ارخ مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان زنجان، روستای تهم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه نورآباد (بیوک تپه)

text: تپه نورآباد (بیوک تپه) مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خدابنده، روستای نورآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: گورستان ساری تپه

text: قبرستان ساری تپه مربوط به هزاره ۱- دوره اشکانیان است و در شهرستان زنجان، شمال کوه قره تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه و گورستان منجیق تپه

text: تپه و قبرستان منجیق تپه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان طارم، روستای جزلان دشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه سوان

text: تپه سوان (گرد سوان) مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در ۸۰ کیلومتری جنوبشهرستان مهاباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه کهنه (جعفرآباد)

text: قلعه کهنه جعفرآباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در در بین روستاهای عبدالله‌آباد و جعفرآباد شهرستان اقلید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه قلعه حسن‌آباد

text: تپه قلعه حسن‌آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان مرودشت، فاصله کوتاهی ازخرابه‌های استخر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه شقا

text: تپه شقا مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان مرودشت، غرب تپه جری الف و بخش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه جری الف و ب

text: تپه جری الف و ب مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان مرودشت، روستای خیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه نورآباد

text: تپه نورآباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ممسنی، روستای نورآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه‌های حسن‌آباد

text: تپه‌های حسن‌آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۱۲ فرسنگی اقلید بعد از آسپاس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه حاجی نوروز (تپه آهک پزی)

text: تپه حاجی نوروز (تپه آهک پزی) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اقلید، روستای پهلوانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه پیرکتانی

text: تپه پیر کتانی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مرودشت، ۱ کیلومتر جنوب غربی دهستان کناره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: محدوده شهر طبس

text: محدوده شهر طبس مربوط به دوره سلجوقیان تا دوره معاصر است و در طبس، بین‌خ واعظ طبسی وشهید محمد منتظری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل سوریان

text: پل سوریان مربوط به دوره صفوی است و در سوریان، جنوب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه سرهنگ‌آباد

text: مجموعهٔ سرهنگ‌آباد مربوط به دوره قاجار است و در ۵۰ کیلومتری زواره، شرق شهرستان اردستان، مزرعه سرهنگ‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قصرالدشت

text: تپه قصرالدشت مربوط به دوره هخامنشی است و در شهرستان پاسارگاد، روستای وکیل آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چشمه دزون

text: تپه چشمه دزون مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان اقلید، سر راه روستای آسپاس به حسن‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه محمود کان

text: تپه محمود کان مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در حاشیه شمال غربی مه‌آباد (فیروزکوه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بزرگ مقصود

text: تپه بزرگ مقصود مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان مرودشت، روستای مقصودآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه رشتی سیاه الف و ب

text: تپه رشتی سیاه الف و ب مربوط به هزاره ۴ تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مرودشت، شمال غربی بند امیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه تیموران (تیمارون)

text: تپه تیموران (تیمارون) مربوط به هزاره ۴ و ۳ قبل از میلاد است و در شهرستان ارسنجان، روستای کوشک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مراد

text: تپه مراد در شهرستان مرودشت، روستای قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گود کلاه سران

text: تپه گود کلاه سران در شهرستان مرودشت، در وسط زراعتی علی‌آباد و کمین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه صالحیه

text: مجموعه صالحیه مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: قلعه مهر علی فارسی

text: قلعه مهر علی فارسی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان اقلید، شهر سده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در کاوش‌های سالهای اخیر توسط میراث فرهنگی فارس اشیاو مهرهایی با قدمت ۷۰۰۰سال یافت شده‌است.


title: مجموعه شیخ الاسلام

text: مجموعه شیخ الاسلام مربوط به دوره قاجار است و در واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه حاج سید غفور بریده پز

text: منزل حاج سیدغفوربریده پز مربوط به ۱۲۹۲ ه.ق است و در بروجرد، محله کوی عارف، پلاک ۹۶ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام چهارفصل

text: حمام چهار فصل از آثار تاریخی شهر اراک و مربوط به اواخر دوره قاجار است. این بنا توسط حاج محمدابراهیم خوانساری (زاده ۱۲۳۲- درگذشت ۱۲۹۷) در زمان احمد شاه قاجار بنا نهاده شده‌است. این حمام در خیابان شهید دکتر بهشتی واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. وجود نقاشی‌ها و نگاره‌هایی از چهار فصل سال که در چهار گوشه این حمام وجود دارد علت نامگذاری این حمام بوده‌است. این حمام تنها حمام کشور است که در آن قسمتی مجزا برای اقلیت‌های مذهبی وجود دارد. علت ساخت این قسمت توسط بانی بنا، دیدن شست‌وشوی کودکی کوچک توسط مادری یهودی در فصل زمستان بوده‌است. وی وقتی علت را جویا شد دریافت که یهودیان حق استفاده از حمام عمومی را ندارند، بنابراین تصمیم به ساخت حمامی برای اقلیت‌ها در مجاورت حمام عمومی شهر گرفت. در دوره ۵۰ ساله حکومت ناصری که ایران به آرامشی نسبی دست یافته بود و امنیت نسبی در قلمروهای مختلف این سرزمین وجود داشت، این امر باعث شد که ۸۵ خانواده یهودی از سنجان و روستاهای اطراف به سلطان‌آباد (اراک) مهاجرت کنند و در شمال شرقی گذر سپهداری و در ضلع شرقی خیابان محسنی، محله‌ای احداث نموده و سکنی گزینند و به تجارت و فروش پارچه پرداختند. این گروه از تأسیسات و امکانات شهری نظیر گورستان، مدرسه و … برخوردار بودند اما حمامی در اختیار آن‌ها قرار نداشت. نمایندگانی از این اقلیت یه حاج محمدابراهیم خوانساری رجوع کرده و به وی خاطرنشان کردند که اقلیت‌های صاحب کتاب که در بلاد مسلمین ساکن هستند، تحت حمایت آنان و حکومت اسلامی قرار دارند و حاکم شرع متعهد به حفظ جان، مال و ناموس آنهاست. پس حاج محمد ابراهیم خوانساری دستور داد در مقابل قلعه شخصی وی، حمامی بسازند که پیروان همه ادیان ابراهیم بتوانند از آن استفاده کنند. این بنا در خلال سال‌های ۱۲۹۲ تا ۱۲۹۴ و طی حدود ۳۸ ماه احداث شد. این بنا در سال ۱۳۷۳ به موزه تبدیل شد و در اوایل دهه ۱۳۸۰ نیز مورد مرمت قرار گرفت.


title: حمام چهارفصل

text: ساختمان این حمام به لحاظ معماری بسیار منحصر بوده و بیشتر از هزار و ششصد متر مربع مساحت داشته و به عنوان بزرگترین حمام ایران شناخته می‌شود. این بنا از بخش‌های راهروی ورودی، سر بینه مردانه و زنانه، گرمخانه خصوصی و عمومی، هشتی بین گرمخانه، خزینه و آب‌انبار تشکیل شده‌است. سطح کف معماری این بنا نزدیک به سه متر پایین‌تر از کف خیابان بوده، از این رو آب کهریز براحتی و با اتلاف کمتری از حرارت به خزینه انتقال می‌یافته‌است.


title: حمام چهارفصل

text: سربینه زنانه از زیباترین قسمت‌های این بنا می‌باشد که دارای گنبدی یکپارچه و بدون ستون است. بخش حمام زنانه و بخش اقلیت‌های مذهبی دارای یک سربینه زنانه بوده که گرمخانه آن دارای دو بخش خصوصی و عمومی است. سقف تمامی بخش‌های حمام دارای سقف به طرح «گنبد طاقی» است که توسط آجر، ملات گچ و آهک ساخته شده‌است.


title: حمام چهارفصل

text: کف حمام نیز با سنگ‌های سیاه، ملات آهک و ساروج کف‌سازی شده‌است. حوضی صلیبی شکل در کف سربینه قرار گرفته که با سنگ سیاه ساخته شده و به منظور پاشویی افرادی که از حمام گرم بیرون می‌آیند مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است. سربینه دارای چهار سکو است که هر کدام از آن‌ها از یک طرف به گرمخانه و از طرف دیگر و با پله‌هایی قوس‌دار به خیابان می‌رسند. یک ورقه مسی به صورت یکپارچه کف خزینه اصلی آب گرم را فرا گرفته و در زیر آن نیز گلخن حمام واقع شده‌است. گلخن با هیزم و بوته‌های «وَرَک» سوزانده می‌شده و آب گرم و سرد با توجه به قانون ظروف مرتبطه به وسیله تنبوشههای سفالی به تمام نقاط حمام می‌رسید. قرار گرفتن مخزن‌های بزرگ ذخیرهٔ آب، گلخن و انبارهای سوخت در وسط این بنا باعث شده که همه گرمابه‌ها براحتی امکان استفاده را داشته باشند.


title: حمام چهارفصل

text: کاشی هفت رنگی، کاشی معرق و کاشی معقلی از مهمترین تزیینهای بکار گرفته شده در حمام است. این طرحها که بسیار هنرمندانه کاشی کاری و اجرا شده‌اند دارای نقشهای بسیار زیبای انسان، حیوان و گیاه هان مختلف است. موضوع‌ها و طرحهای به کار گرفته شده در کاشی‌های حمام شامل انواع گل و بوته، پیچک‌ها، درختان انگور، سرو و صنوبر به همراه مناظری از رودخانه‌ها، چشمه‌ها، گیاهان وحشی و پرندگانی بر روی شاخه‌های آن، مبارزه شیر با اژدهای چند سر، مبارزه شیر و گاو و همچنین طرحهایی از افراد نظامی با پوشش دوره قاجار است. رنگهای به کار رفته در کاشی‌ها بیشتر زرد، لاجوردی، فیروزه‌ای، سفید، سبز، خاکستری، قرمز و نارنجی است.


title: حمام چهارفصل

text: در حال حاضر اشیایی باستانی متفاوتی از دوران پیش از اسلام و پس از اسلام همانند: سکه‌های دوره‌های مختلف تاریخی، عقدنامه‌های دوره قاجار، کتاب‌ها و نسخه‌های خطی، ظروف مسی و قلمزنی، خمره‌های سفالی، لوازم ریسندگی، اسباب قدیمی حمام، ده‌ها پیکره مربوط به مردم شناسی در این حمام نگهداری می‌شود. اشیای بدست آمده کاوشهای منطقه باستانی ذلف آباد فراهان از آن جمله است. علاوه بر این اسکلت انسان ۷۵۰۰ ساله‌ای که از تپهٔ سرسختی شازند به‌دست آمده‌است در این موزه نگهداری می‌شود.


title: حمام چهارفصل

text: بازدید از این حمام که در سالهای اخیر به گنجینه تبدیل شده‌است برای همگان آزاد می‌باشد.


title: مسجد جامع شیخ الملوک

text: مسجد جامع ملایر مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در ملایر، جنب بازار کفاشها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مجموعه بناهای روستای شاه کرم

text: مجموعه بناهای روستای شاه کرم مربوط به اواخر دوره صفوی است و در شهرستان اصفهان، دهستان رود دشت، روستای ده کرم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: آرامگاه شیخ عبدالسلام

text: آرامگاه شیخ عبدالسلام مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان کرمان، روستای لنگر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این آرامگاه در دو کیلومتری غرب شهر ماهان، در خارج از روستای لنگر، میان مزارع جو و گندم واقع شده است. ساختمان بقعه، بنایی بسیار باشکوه و مجلّل می‌باشد. بقعه، شامل ایوان، گنبد، صحن، صفّه و مقبره زیبا است.


title: آرامگاه شیخ عبدالسلام

text: اصل بنا به صورت مربّع و آن چه که باقی مانده شامل دو اتاق تو در توست. ایوان بقعه در مغرب قرار دارد که خود شامل سردری مقرنس‌کاری زیبایی است. پس از عبور از ایوان، مرقدی بر روی سکویی به طول سه و عرض دو متر قرار گرفته که در قسمت بالایی آن کتیبه‌هایی از آیات قرآنی دارد. بر بالای این سکو، سنگ قبری به طول 20/2 و عرض 50 سانتی‌متر تعبیه نموده اند که دارای گچ‌بری های ظریف و حجّاری‌های فوق العاده‌ای از آیه های قرآن (آیة الکرسی) دارد. در آخر یکی از کتیبه ها پس از جمله سبحان اللَّه و الحمد للَّه و لا اله الا اللَّه و اللَّه اکبر نوشته شده: «تعمیر شد مرقد آقا شیخ عبدالسّلام قطب الدّین فی سنة 733 هـ . ق.»مرقد دارای چهار صفّه کوتاه به ارتفاع سه متر است که چهار زاویة آن را مقرنس کاری های ظریفی انجام داده اند. در اتاق دوّم نیز صورت قبری وجود دارد. بر بالای بقعه گنبدی شلجمی به قطر پنج و ارتفاع هفت متر است که در انتهای ساقة آن کلمات اللَّه محمّد حسین به صورت بنایی تکرار و تزیین شده است. زمین زیارتگاه حدود دو هزار مترمربّع است.


title: آرامگاه شیخ عبدالسلام

text: حیاطی مستطیل شکل که از داخل در هر ضلع دارای شش سکو که هر کدام از آنها دارای طاقی قوس دار (هلالی) است، قرار دارد. ارتفاع دیوار نزدیک به ۳.۵ متر و ورودی اصلی بنا از سمت غرب است.


title: آرامگاه شیخ عبدالسلام

text: قبر آن به طور کل از گچ ساخته شده و روی آن آیات قرآن و نقاشی دیده می شود که به صورت برجسته کار شده است.


title: آرامگاه شیخ عبدالسلام

text: شیخ قطب الدین عبدالسلام ماهانی از عرفای بزرگ بیش از یک قرن قبل از شاه نعمت الله ولی می زیسته و مورد احترام خاص آن عارف بزرگ بوده است. مقبره شیخ عبد السلام در لنگر یک کیلومتری ماهان است که به همین دلیل نام اصلی این ولایت ، لنگر عبدالسلام می باشد.این عارف بزرگ از اساتید شاه نعمت الله ولی بوده است که مورد احترام ویژه و خاص مردم این بخش می باشد.


title: محراب امامزاده یحیی (محلات)

text: محراب امامزاده یحیی مربوط به سدهٔ ۵ و ۶ ه.ق است و در محلات، خیابان گلستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه میخکی بابایی

text: تپه میخکی بابایی مربوط به دوره اشکانیان -قرن ۷ تا ۹ ه.ق است و در شهرستان شوشتر، روستای میخکی بابائی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه هیاری

text: تپه هیاری مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان شوشتر، روستای گله گه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مجد

text: تپه مجد مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شوشتر، روستای زیدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه امامزاده فضل بن سلیمان

text: بقعه امامزاده فضل بن سلیمان مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان ساوه، جنوب شرق منطقه آو، واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بنای امامزاده سید حمزه

text: بنای امامزاده سید حمزه مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان ساوه، بخش مرکزی، روستای چاله باغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای عبدالغفارخان (مجیدآباد)

text: کاروانسرای عبدالغفارخان (مجیدآباد) مربوط به اواخر دوره زند است و در شهرستان ساوه، بخش مرکزی، روستای مجیدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: تپه سردارآباد

text: تپه سردارآباد مربوط به اواسط هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان شوشتر، روستای سردارآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه امامزاده پیغمبر

text: بقعه امامزاده پیغمبر مربوط به سدهٔ ۶ ه.ق است و در شهرستان ساوه، بخش مرکزی، روستای آوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه گله گه

text: تپه گله گه مربوط به هزاره دوم - دوره اشکانیان است و در شهرستان شوشتر، روستای گله گه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بچون

text: تپه بچون مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان شوشتر، روستای پهوند سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه مال صفر

text: تپه مال صفر مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان شوشتر، روستای مال صفر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه دوتلون

text: تپه دوتلون مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان شوشتر، شرق رودخانه رود باریک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چغا محمد

text: تپه چغا محمد مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان شوشتر، روستای بند مکینه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چغا شیرین

text: تپه چغا شیرین مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان شوشتر، روستای عین نگار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه قوری

text: تپه قوری مربوط به هزاره سوم و ۲ قم است و در شهرستان شوشتر، روستای بزازی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه بزازی

text: تپه بزازی مربوط به هزاره سوم و ۲ قم است و در شهرستان شوشتر، روستای بزازی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تپه چغا طویله

text: تپه چغا طویله مربوط به هزاره سوم و دوم قم است و در شهرستان شوشتر، روستای بند مکینه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل کهنه قره‌سو

text: پل کهنه قره‌سو مربوط به دوره صفوی است و در کرمانشاه، شرق شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این پل یکی از پل‌های باستانی استان کرمانشاه در حاشیه شرقی شهر کرمانشاه، نزدیک روستای مرادآباد، بر روی رودخانه قره‌سو«خُوَره سو» است. از این پل در گذشته عابران مستقیماً به دروازه شهر وارد می‌شدند.


title: پل کهنه قره‌سو

text: این پل ۱۸۶ مترطول و ۹ مترعرض دارد. پایه‌های این پل به صورت شش ضلعی می‌باشد که قسمت داخلی آنها با لاشه سنگ و ملاط گچ ساخته شده ولی روکار آنها بلوک‌های سنگی مکعب مستطیل است. در جلو پایه‌ها در جهت مخالف جریان آب، آبشکنهای مثلث شکلی با سنگ‌های تراشیده، ساخته شده است. همچنین در کناره‌های پل، سیل برگردان‌هایی با سنگ‌های تراشیده ساخته شده‌اند.


title: پل کهنه قره‌سو

text: پل کهنه دارای شش دهانه است. این دهانه‌ها تاق‌های جناغی دارند که با آجر ساخته شده‌اند. ارتفاع متوسط تاق‌ها از کف رودخانه تا تیزه تاق حدود ۴/۴ متر است.


title: پل کهنه قره‌سو

text: در نمای شمالی و جنوبی پل بر روی هر یک از آبشکن ها، پشتبندهای آجری وجود دارد که تا سطح پل بالا آمده‌اند بر روی پایه‌های سنگی، دهلیزهایی ایجاد شده است که دارای طاق جناغی است. حضور این دهلیزها و پشتبندهای مدور دو طرف ورودی آنها، پل کهنه قره‌سو را به صورت یکی از زیباترین پل‌های دوره صفوی در آورده است.


title: پل کهنه قره‌سو

text: پایه‌های سنگی این پل احتمالاً متعلق به دوره ساسانی است و با توجه به آجرهایی که در اطراف پل پراکنده است این پل در دوره سلجوقی تعمیر شده و در دوره صفوی به شکل کنونی بازسازی شده است.


title: آب‌انبارهای شماره ۱و۲ سید جعفر

text: آب انبارهای شماره ۱و۲ سید جعفر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در اوز، داخل شهر، محله کورچون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: برکه بام بلند

text: برکه بام بلند مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در قدیم لار، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانقاه شیخ محمود

text: خانقاه شیخ محمود مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان سرخه، راه اصلی تهران به سمنان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده شاه فخرالدین

text: امامزاده شاه فخرالدین مربوط به دوره ایلخانی و دوره صفوی است و در خنج، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه سعیدیه ارسنجان

text: مدرسه سعیدیه ارسنجان مربوط به دوره صفوی است و در ارسنجان ـ ابتدای خیابان سعیدیه واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا که از سال ۱۰۸۵ ه.ق به جا مانده است، به صورت چهار ایوانی است که در کنار هر ایوان چهار حجره ساخته شده است. برای احداث این بنا از آجر استفاده شده و حوضی سنگی در وسط حیاط مدرسه وجود دارد. محور اصلی بنا شمالی- جنوبی است. مدرسه سعیدیه در نزدیکی مسجد جامع شهر قرار دارد.


title: خانه سلطانی

text: خانه سلطانی مربوط به دوره قاجار است و در بروجرد، محله چنارسوخته، کوچه ثقة الاسلامی، پلاک ۴۸، ۵۰، ۵۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: عمارت باشگاه بانک ملی ایران

text: عمارت باشگاه بانک ملی ایران مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان فردوسی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: منزل امام جمعه

text: منزل امام جمعه مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، بازار ـ کوچه دوازده امام، پلاک ۴۸ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۴۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه جواد امراللهی

text: خانه جواد امراللهی معروف به خانه امراللهی‌ها مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، سه راه چمران، کوچه شماره ۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در حال حاضر مهندس محسن امراللهی از نوادگان حاج جواد امراللهی، به همراه خانواده اش در این خانه زندگی می‌کنند.


title: خانه مسکونی فدائی

text: منزل مسکونی فدائی مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، محله بازار وکیل ـ کوی قرایچی ـ پلاک ۱۹ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه ورثه افلاطون نفیسی

text: خانه ورثه افلاطون نفیسی مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، منطقه بازار ـ کوچه مدنی ـ پلاک ۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام حاج آقا تراب

text: حمام حاج آقا تراب مربوط به دوره قاجار است و در نهاوند، محله علی‌آباد ـ کوچه حاج آقا تراب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۴۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. حمام حاج آقای تراب یا حمام دوقلو که در محله علی‌آباد یا کوچه سیدهاو روبروی مسجد حاج آقا تراب شهر نهاوند قرار دارد نمادی از هنر ایرانی اسلامی است که در سال ۱۲۳۰ و در زمان ناصرالدین شاه قاجار بنا نهاده شدنهاوند از شهرستانهای مهم تاریخی استان همدان به شمار می‌آید و نظریه‌های مختلفی از پیشینه تاریخی این منطقه باستانی باقی مانده است شهرستان نهاوند از شمال به شهرستان تویسرکان و از شمال غربی به شهرستان کنگاور در استان کرمانشاه از شرق به بخش ثامن در شهرستان ملایر و از جنوب به شهرستان سلسه و دلفان در استان لرستان و از غرب به شهرستان کرمانشاه محدود می‌شود. نهاوند به علت دارا بودن موقعیت جغرافیایی ویژه و آب فراوان و خاک مستعد از نواحی ممتاز استان همدان به شمار می‌رود و از مکانهای دیدنی و تاریخی متعددی برخوردار است در این میان حمام حاج آقا تراب یا حمام دوقلو که در محله علی‌آباد و بافت قدیمی شهر نهاوند قرار دارد نمادی از هنر ایرانی اسلامی است که در سال ۱۲۳۰ و در زمان ناصرالدین شاه قاجار بنا نهاده شده و گردشگران از این بنا بازدید می‌کنند. در سر در ورودی این بنا، کتیبه‌ای نصب شده که نام بانی حمام و تاریخ ساخت آن را، سال ۱۲۳۰ هجری شمسی در زمان ناصرالدین شاه قاجار بیان می‌کند ولی به سبک دوران صفویه ساخته شده است.


title: حمام حاج آقا تراب

text: فضای حمام شامل بینه و میان در و گرم خانه است. تقریباً تمامی گرمابه‌ها از چنین نقشه‌ای پیروی می‌کنند در حمام حاج آقا تراب مسیر دسترسی به سه مرحله یاد شده به شیوه خاصی انجام گرفته است. به این ترتیب هر فضای آن به وسیله راهرو و هشتی از فضای دیگر متمایز شده است تا دما و رطوبت هر فضا نسبت به فضای مجاور تنظیم گردد. به این طریق پیشینیان می‌توانستند از بیماری و ناراحتی افراد به دلیل ورود به فضای گرم و خروج ناگهانی به فضای سرد تا حد زیادی بکاهند. بینه حمام به شکل چهار گوش ساخته شده و در اطراف بینه سکوهای نشیمن و رخت کن و در زیر سکوها حفره‌های جای کفش تعبیه شده است.


title: حمام حاج آقا تراب

text: در بالای سقف گنبدی شکل حمام انواع نور گیرها قرار دارد. ارتباط بینه با گرم خانه از طریق میان در انجام می‌شود و سرویس بهداشتی نیز در این محل قرار دارد. سیستم گرمادهی حمام شامل انبار سوخت تون (گلخن یا آتشدان) آتشدان‌ها و تیان و گربه رود و دودکش‌ها و گودالی برای جمع‌آوری خاکستر است. علت شهرت آن به حمام به دوقلو در این است که حمام از دو قسمت تشکیل شده است دارای سردینه (حمام سرد) و گرمینه (حمام گرم) بزرگ بوده و فقط مورد استفاده رجال، اشراف و شاهزادگان قرار گرفته و قسمت دوم همان حمام که آن هم به نوبه خود دارای سردینه و گرمینه بوده (ولی در ابعاد کوچک) ویژه افراد عادی و طبقات پایین جامعه بوده است.


title: خانه وقف مسجد وکیل

text: خانه وقف مسجد وکیل مربوط به اواخر دوره قاجار است و در کرمان، بازار وکیل ـ کوی خزاعی ـ پلاک ۸ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: نقش‌برجسته گل گل ملکشاهی

text: نقش برجسته گل گل ملکشاهی مربوط به تمدن باستانی آشور است و در استان ایلام، کنار رودخانه گل گل ملکشاهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۴۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این اثر در ۸ کیلومتری شهر ارکواز و بر دیوار شرقی تنگه کوچکی که روستای گل گل در دهانه آن استقرار یافته قرار دارد. این سنگ نوشته به خط میخی به زبان آشوری، بر روی نمای دیوار شرقی صخره‌ای بالاتر از روستای گل گل ملکشاهی به ابعاد ۹۰× ۱۳۵ سانتی‌متر به شکل مستطیل به‌طور عمودی نقش شده و در وسط آن پادشاه آشوری به صورت برجسته با شمشیر حمایل به ارتفاع ۱۳۵ سانتی‌متر قرار دارد. تمامی سطح کتیبه پس از صاف نمودن سطح آن به عمق سه سانتی‌متر و برجسته نشان، پیکر پادشاه با خطوط کنده کاری شده میخی پوشانده شده‌است. سطرها به وسیله یک خط افقی کنده از هم دیگر متمایز گشته‌اند. ارتفاع نقش برجسته از سطح زمین ۲۷۰ سانتی‌متر است. متن کتیبه از فتح ایلام و انقراض تمدن ایلام باستان به وسیله آشوریها حکایت می‌کند.


title: نقش‌برجسته گل گل ملکشاهی

text: «به آشور و خدایان (بزرگ) که به طرفداری شاه محبوب آن‌ها ایستاده و چیره شده (بر زمین‌های دشمنانش (...) شاه جهان (...) پسر (...) آشور پدر خدایان مرا نامزد کرد برای پادشاهی در رحم مادرم (...) انلیل مرا برای تسلط بر روی زمین و مردم فرا خواند. سین و شماش با هم شگونهای مساعدی در مورد بنیاد فرمانروایی من فراهم ساختند. نبو و مردوک مرا بصیرت وسیع و فهم عمیق بخشانیدند. خدایان بزرگ از راه لطف در محفل خود مرا بر روی تخت شاهی پدرم گذاشتند. آن‌ها تسلط بر روی زمین را به من واگذار کردند. شهر (...) آن‌ها بیرون رفتند (...) روی او ستایش کارهایی که من انجام داده‌ام. من نوشتم بر روی آن من به جای نهادم این سنگ نوشته را برای ترغیب شاهان و پسران من در آینده باشد که امیری در میان شاهان پسران من که او را آشور و خدایان بزرگ برای تسلط بر روی زمین و مردم نامزد کند. این ستون و تحسین خدایان بزرگ را ببیند و باشد که به تدفین آن بپردازد و قربانیها بکند اما آنکه آن مجسمه را از جای آن بردارد آشور و خدایان بزرگ و آن عده که روی این ستون نام برده شدند با نظر خشم به او نگاه کند. باشد که به طرفداری او در یک برخورد سلاح‌ها در میدان جنگ برخیزند و باشد که آن‌ها او را راهنمایی نکنند. (...) با شد که آن‌ها هم حکم شاهی او را براندازند و باشد که آن‌ها نامش و تخمه اش را در زمین ضایع کنند"».


title: باغ گلشن (طبس)

text: باغ گلشن مربوط به دوره زند - دوره قاجار است و در طبس واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این باغ باشکوه یکی از مهم‌ترین باغهای ایرانی به شمار می‌رود.


title: باغ گلشن (طبس)

text: باغ گلشن به وسیله میرحسن خان سومین، از سلسله خان‌هایی که به وسیله نادرشاه به حکومت طبس منصوب شدند، ساخته شده‌است. باغ گلشن، خیابان باغ گلشن، میدان مرکزی شهر تا دروازه دشتغران وقف بر خلایق است که رفت و آمد کنند و هر ده سال یکبار باید وقف نامه امیرحسنخانی نوشته و با تأیید علمای طبس برسد.


title: باغ گلشن (طبس)

text: در دومین شماره بخش باغ گردی پایگاه اینترنتی دیلی تلگراف، باغ گلشن طبس در زمره باغ‌های زیبای جهان قرار گرفت. باغ گلشن در منطقه‌ای واقع شده‌است که در میان دو کویر نمک زار ایران یعنی دشت لوت و دشت کویرقرار دارد، اما کیفیت معجزه آسای آب این منطقه، آبشارها و استخرهای طبیعی زیبایی را تشکیل داده‌اند که با چمنزارهای زیبا تزیین شده‌است. احساس واحه گونه این منطقه با وجود درختان قدیمی نخل، انار و مرکبات به همراه رایحه گلهای رز و ختمی تکمیل می‌شود. باغ گلشن طبس یکی از باغ‌های نادر ایرانی است که آب جاری دایمی در آن جریان دارد. درختان میوه بسیاری در این بنای تاریخی هشت هکتاری، طبیعت بی نظیری آفریده است. در این باغ گونه‌های مختلف گیاهان سازگار با اقلیم‌های متفاوت آب و هوایی مانند درخت چنار که خاص مناطق سردسیر است در کنار خرما که فقط در مناطق گرمسیری رشد می‌کند، وجود دارد.


title: باغ گلشن (طبس)

text: طراحی این باغ بر اساس نمونه چهارباغ است. معمار اولیه باغ، طبیعت سبز آن را با توجه به نوع درختان به صورت شطرنجی طراحی و کشت کرده‌است. جهانگردانی چون سون هدین سوئدی و آندره گدار فرانسوی که از طبس دیدن کرده‌اند، باغ گلشن را توصیف و از درختان خرما و مرکبات، سایه خنک نخل‌ها، نغمه زیبای آب روان جوی‌ها، چمن‌های میان دو جوی، زمزمه باد در میان درختان و فواره‌های متعدد که آب را مانند تحفه‌ای به آسمان می‌فرستند بسیار تعریف کرده‌اند. خانم گدار همسر آندره‌گدار معمار معروف فرانسوی، باغ گلشن را این چنین توصیف کرده‌است: «در این باغ حوضی بزرگ با فواره‌های متعدد وجود دارد که آب یعنی این ماده با ارزش را مانند تحفه‌ای به آسمان می‌فرستد…»


title: باغ گلشن (طبس)

text: یک نکته منحصربه‌فرد در باغ گلشن که تنها در تاج محل هند مانند آن تکرار شده، این است که باغ به صورت مربع است، یعنی طول و عرض باغ با هم برابرند و خیابان‌های موازی، طول و عرض این باغ را به هم متصل می‌کنند. ساختمان سردرب باغ گلشن در زلزله ویرانگر شهریور ۵۷ طبس به کلی از بین رفت که اکنون همانند گذشته بازسازی شده‌است. باغ گلشن طبس در فصل بهار که یکی از جذابترین و دیدنی‌ترین جاذبه‌های شرق کشور و استان خراسان جنوبی به شمار می‌رود.http://hamshahrionline.ir/news-65316.aspx خبرگزاری میراث فرهنگی وگردشگری و صنایع دستی https://web.archive.org/web/20080920225405/http://www.chn.ir/news/?section=2&id=48074 http://www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?NewsID=1277364


title: کاروانسرای کوهاب نطنز

text: کاروانسرای کوهاب یا رباط کوهاب یا کاروانسرای نطنز کاروان‌سرا یا رباطی مربوط به دوره صفوی است و در نطنز، بلوار شهید بهشتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۴۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کاروانسرای کوهاب نطنز

text: این کاروانسرای چهار ایوانی، دارای جلوخان و سردری با کتیبه سنگی به خط ثلث است که قسمتی از آن تخریب شده‌است. این بنا از آجر، سنگ لاشه و ملات گچ نیم کوب ساخته شده‌است. کاروان‌سرای کوهاب در زمان شاه عباس اول توسط میرابوالمعالی برزرودی یکی از امرای مقرب و مجلس‌نویس شاه ساخته شد.


title: آرامگاه فاطمه بنت شجاع

text: آرامگاه فاطمه بنت شجاع مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان ساوه، روستای نیوشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: پل خشتی تجن گوگه

text: پل خشتی تجن گوگه مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان لاهیجان، روستای تجن گوگه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۴۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد ورزنه

text: مسجد ورزنه (مسجد جامع ورزنه) مربوط به سدهٔ ۶ و ۷ ه.ق است و در۱۰۵ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان اصفهان در شهر تاریخی ورزنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: ایوان مسجد امام حسن

text: ایوان مسجدامام حسن مربوط به دوره صفوی است و در قم، ابتدای خیابان آذر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: امامزاده اسحق (گرگان)

text: امامزاده اسحق مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان گرگان، بخش مرکزی، محله سر چشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: زیارتگاه دو منبران

text: زیارتگاه دو منبران مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در کاشان، محله پشت مشهد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه امامزاده شعیب

text: بقعه امامزاده شعیب مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار - دوره معاصر است و در سبزوار، مرکز قدیم شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مسجد گلشن

text: مسجد گلشن مربوط به دوره قاجار است و در گرگان، ابتدای خیابان شهید رجایی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا توسط حاج امیر مولودی و حسین صفرنژاد مدیریت می‌شود.


title: مصلای سبزوار

text: مصلی سبزوار مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در سبزوار، خیابان خواجه نظام الملک (شهدا) واقع شده این بنای آجری مصلی شهر در قرون گذشته بوده‌است که جهت برگزاری نمازهای جمعه و اعیاد مورد استفاده قرار می‌گرفته و مشتمل بر چهار طاقی اصلی (فضای مرکزی)، با گنبدی بر فراز آن و ایوانی بزرگ است. عناصر معماری طرفین ایوان به صورت برج‌های نیم استوانه‌ای نقش پشتیبان پایه‌های طرفین ایوان و جلوگیری از رانش دیوارهای این قسمت را داشته‌اند فضای معماری چهار طاقی انتهای ایوان دارای گنبدی بلند است که به وسیلهٔ آجرهای خفته- راسته پوشش یافته‌است. اگر چه برخی از صاحب نظران بنای مصلی را به دوره سربداریه نسبت می‌دهند اما شیوه ساختمانی آن قابل مقایسه با معماری دوره صفویه است؛ و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. عده‌ای از سربداران در دفن شده‌اند.


title: بخشی ازبرج و باروی کاشان

text: بخشی ازبرج و باروی کاشان مربوط به دوره سلجوقیان است و در کاشان، محدوده شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آرامگاه بی‌بی شاه زینب

text: بقعه بی‌بی شاه زینب مربوط به دوره صفوی است و در ۳۰ کیومتری کاشان در فاصله راه قم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.