title: تاریخ ایلام

text: تا همین اواخر، به نظر می‌رسید که دودمان ایگه هلکی یکی از شناخته‌شده‌ترین دودمان‌ها در تاریخ ایلام است. مورخین گمان می‌کردند که به‌دنبال حملهٔ یکی از شاهان کاسی به نام کوریگلزو دوم (۱۳۳۲ تا ۱۳۰۸ پیش از میلاد) علیهٔ شاه ایلامی به نام هورپتیلا ایگه هلکی در حدود سال ۱۳۲۰ پیش از میلاد، قدرت را به دست گرفت؛ سپس حکومت وی به شش جانشینش منتقل شد، که معروف‌ترین ایشان اونتش نپیریشه است که در حدود ۱۲۵۰ پیش از میلاد، زیگورات معروف چغازنبیل را ساخت. این دوره با کیدین هوتران سوم خاتمه یافت که وی با به‌دست آوردن دو پیروزی در مقابل انلیل ندین شومی (۱۲۲۴ پیش از میلاد) و ادد شوما آیدین (۱۲۲۲ تا ۱۲۱۷ پیش از میلاد) به عظمت و شکوه کاسی‌ها پایان داد. ترکیب اطلاعات بدست‌آمده از یک نامه که اینک در موزه خاور نزدیک برلین نگهداری می‌شود و دو قطعه از یک مجسمهٔ بازکشف‌شده در موزه لوور، موجب تجدید نظر کامل در این تصور گردید. نامهٔ موجود در برلین، یک متن بابلی جدید است که به زبان اکدی نوشته‌شده‌است، ولی به روی تکه‌های مجسمه، کتیبه‌ای به‌زبان ایلامی هست. فرستندهٔ نامه یک شاه ایلامی‌ست که نام او روی متن از بین‌رفته اما به احتمال قوی، شوتروک نهونته یکم است؛ نویسنده ادعا می‌کند که حکومت بابل حق اوست. نام مخاطب نامه هم از بین رفته‌است. شاه ایلامی برای اثبات ادعایش بر حکومت بابل، نام تمام شاهان ایلامی را که با شاهدختان کاشی ازدواج کرده بودند، به علاوهٔ فرزندان حاصل از این ازدواج‌ها، ذکر می‌کند. برای نمونه، جانشین بلافصل ایگه هلکی، پهیر ایشن یکم، با خواهر یا دختر کوریگلزو اول ازدواج کرد؛ پایان حکومت کوریگلزو اول، سال ۱۳۷۴ پیش از میلاد بوده‌است، پس معلوم می‌شود که سلسلهٔ ایگه هلکی تقریباً یک قرن از آنچه پیشتر تصور می‌شد قدیمی‌تر بوده‌است. به‌علاوه، دو شاه که پیشتر ناشناخته بودند در این متن ذکر شده‌اند: یکی، کیدین هوتران دوم، پسر اونتش نپیریشه (این شخص نمی‌تواند همان کیدین هوترانی باشد که با کاسی‌ها جنگید)، دوم، پسر وی نپیریشه اونتش. چون قطعات مجسمهٔ موزهٔ لوور به کیدین هوتران دیگری که پسر پهیر ایشن بوده منسوب است، حتماً سه پادشاه به این نام در سلسلهٔ ایگه هلکی‌ها وجود داشته‌است: کیدین هوتران اول، پسر پهیر ایشن؛ کیدین هوتران دوم، پسر اونتاش نپیریشه و کیدین هوتران سوم که پدرش معلوم نیست؛ بنابراین تعداد پادشاهانی که در این دوره به قدرت رسیدند، از هفت به ده نفر افزایش یافت، و هنوز معلوم نیست که فهرست کامل باشد. در واقع، نخستین توصیف به‌جامانده دربارهٔ این سلسله در یکی از کتیبه‌های شیلهک اینشوشینک از دودمان شوتروکی است؛ وی در آن کتیبه، شماری از شاهان قبلی را نام می‌برد که معبدی از اینشوشینک را بازسازی کرده بودند. در نامهٔ برلین هم فقط به شاهانی که با شاهدخت‌های کاسی ازدواج کرده بودند یا فرزندان ایشان اشاره شده‌است. شاهی که در این دو گروه نباشد، گمنام می‌ماند. سرانجام، اکنون می‌توان تأیید کرد که هورپتیلا، شاه ایلام نبود بلکه شاه سرزمینی به‌نام الامات بود.


title: تاریخ ایلام

text: ویژگی اصلی این سلسله، «ایلامی کردن» سوزیانا است؛ مجتمع دینی چغازنبیل، دوراونتاش باستان، گواهی بر این سیاست است، که در زمان کیدینوها آغاز شده بود. در حالی که اپرتی‌ها، عناوین، خدایان و زبان خود را از شوشی‌ها اقتباس کرده‌بودند، ایگه هلکی‌ها بر جنبهٔ ایلامی سوزیانا تأکید کردند. ازاین‌رو، اسناد نوشته‌شده به‌زبان اکدی از زمان حکومت ایگه هلکی‌ها بسیار نادر است و غالب این نوشته‌های اکدی، لعن و نفرین کسانی‌ست که آثار یادبودی ایشان را خراب کنند، گویی که این ویرانگری تنها از میان‌رودی‌ها برمی‌آید.


title: تاریخ ایلام

text: دومین ویژگی این سلسله، احیای عنوان قدیمی «پادشاه شوش و انشان» بود. ویژگی دیگر و مهم‌ترین آنها، حضور قدرتمند خدایان فلات ایران در سوزیانا بود. برای نمونه، دیدگاه اونتش نپیریشه در چغازنبیل روشن‌گر است؛ در آغاز، شاه، زیگوراتی کوچک در داخل محوطه‌ای به مساحت ۱۰۵ متر مربع ساخت که به دُور این محوطه، معبدهایی ساخته‌شده بود. این زیگورات ابتدایی ضرورتاً به اینشوشینک، خدای حامی شوش و سوزیانا تقدیم‌شده بود. اما، شاه به‌زودی نظر خود را تغییر داد و تصمیم گرفت زیگورات بزرگی بسازد. زیگورات کوچک خراب شد و ساختمان‌هایی که محوطهٔ مربع شکل را احاطه کرده بودند، در طبقهٔ اول بنای جدید ادغام شدند. بنای جدید پنج طبقه داشت و مساحت هر طبقه از مساحت طبقه زیرینش کمتر بود. لازم به تأکید است که ساختمان جدید، مشترکاً به نپیریشه، خدای اصلی انشان و اینشوشینک وقف گردید. اینشوشینک همواره بعد از نپیریشه و در مقام دوم ذکر می‌شود؛ حتی وقتی کیریریشه، زوجهٔ نپیریشه حضور داشت، اینشوشینک در مقام سوم می‌آمد. بدین ترتیب، تقدم جزء ایلامی بر جزء شوشی در ترتیب خدایان نیز منعکس گردید. اما موقعیت حتی پیچیده‌تر از این بود. در داخل سه دیوار متحدالمرکز چغازنبیل، معابدی برای خدایان مختلف پانتئون جدید شوشی-ایلامی ساخته‌شده‌بود و به‌نظر می‌رسد که تمامی خدایان اصلی کنفدراسیون ایلامی حضور داشتند. برای مثال، پینی‌کیر، هومبان، کیرمشیر و نهونته، احتمالاً متعلق به مجمع خدایان اوان بودند؛ در صورتی که روهوراتر و هیشمتیک، خاستگاه سیماشکی داشتند. از بین خدایان انشان، می‌توان به زوج نپیریشا و کیریرشه، به علاوه کیلخ شوپیر و منزت اشاره کرد. خدایان دیگر شوشی- میان‌رودانی، مانند اینشوشینک، ایشمکرب، نبو، شمش و ادد، بین قدرت ایلام و شوش تعادل برقرار می‌کردند.


title: تاریخ ایلام

text: تأسیس شهر چغازنبیل بدون هیچ سابقه‌ای، بیشتر ماهیتی سیاسی داشت تا دینی، زیرا نشان می‌دهد که کنفدراسیون کهن ایلامی از نظر فرهنگی و سیاسی بر سوزیانا مسلط شده‌است. عجیب است که این مجتمع عظیم به‌سرعت متروکه شد. هیچ پادشاه دیگری به جز اونتش نپیریشه کتیبه‌ای به نام خود در آنجا باقی نگذاشت و شوتروک نخونته گزارش می‌کند که کتیبه‌هایی را از دوراونتاش به شوش برده‌است. دربارهٔ دو جانشین بلافصل اونتش نپیریشه، یعنی کیدین هوتران دوم و نپیریشه اونتش اطلاعی در دست نیست. لشکرکشی‌های آخرین شاه این سلسله، کیدین هوتران سوم، علیه پادشاهان کاسی بابل، انلیل ندین شومی و ادد شوما ادینا، دلالت می‌کنند که روابط خوب این دو خانوادهٔ سلطنتی، به‌سرعت از بین رفته بود (زمانی بین این دو خانواده روابط حسنه وجود داشت).


title: تاریخ ایلام

text: در زمان شوتروکی‌ها، شوش، بزرگی خود را که تا حدی با ساخت چغازنبیل تحت‌الشعاع قرار گرفته بود، دوباره به‌دست‌آورد و تمام جلال و شکوه تمدن ایلامی دوباره آشکار شد. ثروت‌های شوتروک نهونته یکم و سه پسر و جانشین او به این نسل جدید «شاهان انشان و شوش» امکان داد تا به کرات علیهٔ شاهان کاسی میان‌رودان لشکرکشی کنند و امپراتوری ایلام و به‌ویژه شوش را با معابدی که به‌شکل باشکوهی بازسازی شده‌بودند، تزئین نمایند. سه جانشین شوتروک نهونته عبارت بودند از کوتیر نهونته دوم، شیلهک اینشوشینک و هوتلوتوش اینشوشینک.


title: تاریخ ایلام

text: شوتروک نهونته، پسر هلوتوش اینشوشینک، چندین بار علیهٔ میان‌رودان لشکرکشی کرد و از آنجا غنائمی آورد که بر روی آن‌ها نامش را نوشته‌است. اطلاعات بدست‌آمده از یک نامه که اینک در موزه خاور نزدیک برلین نگهداری می‌شود، مشخص می‌کند که شوتروک نخونته بر بابل ادعای سروری داشت و شاید این جنگ‌ها بعد از انکار بابلی‌ها رخ داد. به‌این ترتیب، می‌دانیم که او به اکد، بابل، و اشنونا حمله کرد و مجسمه‌های منیش توشو را از اشنونا به غنیمت گرفت. همین شاه ایلامی بود که اسناد مشهوری مانند قانون حمورابی و استل نرام سین را به‌عنوان غنیمت به شوش آورد. در سال ۱۱۵۸ پیش از میلاد، او شاه کاسی، زبابا شوما ایدینا را کُشت و پسر ارشد خود کوتیر نهونته را بر تخت سلطنت بابل نشاند. وقتی شوتروک نهونته درگذشت، کوتیر نهونته جانشین او شد و سیاست وی را در میان‌رودان ادامه داد و با معزول کردن انلیل ندین اخی (۱۱۵۷ تا ۱۱۵۵ پیش از میلاد) سلسلهٔ طولانی کاسی‌ها را پایان داد. او فقط برای مدت کوتاهی سلطنت کرد و سپس برادرش شلیهک اینشوشینک جانشین او شد. شیلهک اینشوشینک کتیبه‌های زیادی از خود به‌زبان ایلامی بر جای گذاشته‌است که از یک‌سو، لشکرکشی‌های متعدد او را به میان‌رودان ثبت کرده‌اند و از سوی دیگر، معابدی را که او ساخته یا بازسازی کرده و به خدایان تقدیم کرده بود را مشخص می‌کنند. برای مثال، در کتیبه‌ای ذکر می‌کند که بیست معبد «دارای باغ» را در شوش و ایلام تقدیم خدایان کرده‌است.


title: تاریخ ایلام

text: آخرین پادشاه این دودمان، هوتلوتوش اینشوشینک، گاه خود را «پسر کوتیر نهونته و شلیهک اینشوشینک» نامیده و گاه خود را «پسر شوتروک نهونته، و کوتیر نهونته، و شلیهک اینشوشینک» می‌نامد؛ وی احتمالاً پسر شوتروک نهونته از دخترش نهونته اوتو بود، که ظاهراً نمونهٔ دیگری از ازدواج با محارم در داخل خاندان سلطنتی ایلام است. هوتلوتوش اینشوشینک به‌اندازهٔ شاهان قبلی‌اش باکفایت نبود و برای مدت کوتاهی، نبوکد نصر شوش را از وی گرفت. وی در انشان پناه گرفت، در آنجا معبدی را ساخت یا بازسازی کرد و سپس به شوش بازگشت، و احتمالاً در آن‌جا برادرش شیلهنیا امرو لگمر جانشین وی شد. با این پادشاه، قدرت ایلام برای مدت طولانی از صحنهٔ سیاسی محو شد.


title: تاریخ ایلام

text: ویژگی اصلی و متمایزکنندهٔ دوره ایلامی نو، ورود انبوه ایرانیان به فلات ایران بود، که در نتیجه، آنچه از امپراتوری سابق ایلام برجای مانده بود، باز هم کوچک‌تر شد. هر چند این مهاجمان در متون ایلامی دیر ظاهر می‌شوند، اما حضور ایشان بر اساس منابع آشوری مسلم است. در منابع آشوری دو گروه از مادها متمایز شده‌اند: «مادهای قدرتمند» و «مادهای دور» یا «مادهایی که در کنار کوه بیکنی، کوهستان سنگ لاجورد، زندگی می‌کنند». گروه اول که منطقهٔ اطراف هگمتانه (همدان امروزی) را اشغال کرده بود، به‌دلیل برخوردهای مکرر و غالباً ستیزه‌جویانه با آشوری‌ها به‌خوبی شناخته شده‌است؛ اما گروه دوم، شامل تمام قبایلی که نواحی میان اطراف تهران امروزی و شرق افغانستان را در دست داشتند، به‌خوبی شناخته نشده‌است. هخامنشیان (و به پیروی از ایشان، هرودوت) گروه دوم را به نام ذکر می‌کنند: «پارتی‌ها، سگرتی‌ها، آریان‌ها، مرگیان‌ها، باکتری‌ها، سغدی‌ها و احتمالاً مردمان همسایه ایشان.» اما در سالنامه‌های آشوری تمام این قبایل ایرانی (به اشتباه) زیر عنوان کلی «مادهای دوردست» آمده‌اند. یکی دانستن کوه بیکنی با دماوند و الوند قابل قبول نیست. یکی دانستن کوه بیکنی با منابع سنگ لاجورد در بدخشان نه‌تنها با نوشته‌های نویسندگان کلاسیک تأیید می‌شود، بلکه از نظر تاریخی هم منطقی و قابل قبول است، خواه منابع آشوری، ایلامی، یا ایرانی آن را ثبت کرده‌باشند یا نه. پیشرفت کند مادها و پارس‌ها در فلات، ایلامی‌ها را از انشان به سمت سوزیانا راند، که نزدیک به هزار و پانصد سال دومین مرکز امپراتوری ایشان بود. سرزمین انشان به‌تدریج تبدیل به پارس گردید و تنها بعد از آن بود که سوزیانا به‌عنوان ایلام شناخته شد. در بیشتر منابع این دوره، به‌ویژه در منابع میان‌رودانی، سوزیانا ایلام نامیده می‌شود. با این حال، شاهان ایلامی نو هنوز خود را «پادشاه انشان و شوش» می‌نامیدند؛ به جز سه شاه آخر، یعنی اومانونو، شلیهاک اینشوشینک دوم و تپتی هومبان اینشوشینک.


title: تاریخ ایلام

text: اسناد ایلامی دربارهٔ قسمت اول دورهٔ ایلامی نو که دو سده و نیم به‌طول انجامید، اطلاعات تاریخی به‌دست نمی‌دهند. الواح تل ملیان، که ماتیو ولفگانگ استولپر آن را متعلق به اوائل این دوره می‌داند، نشان می‌دهند که انشان هنوز حداقل تا حدی فرهنگ ایلامی دارد، زیرا تمام افراد مذکور در این متون، اسامی ایلامی دارند. الواح میان‌رودانی مربوط به این دوره، چندان به اطلاعات ما نمی‌افزایند؛ تنها می‌دانیم که شاه بابلی مار بیتی اپلا اوصور (۹۸۴ تا ۹۷۹ پیش از میلاد) اصلیت ایلامی داشت و اینکه قوای ایلامی در کنار شاه بابل، مردوک بلاسو ایقبی، با نیروهای آشوری تحت امر شمشی ادد پنجم (۸۲۳ تا ۸۱۱ پیش از میلاد) جنگیدند.


title: تاریخ ایلام

text: تنها پس از نیمهٔ سدهٔ هشتم پیش از میلاد، وقایع‌نامه بابلی، اجزایی از ساختار تاریخ ایلام را به‌دست می‌دهد؛ به‌ویژه دربارهٔ نقش ایلام در اختلافات میان بابلی‌ها و آشوری‌ها اطلاعات ارزشمندی وجود دارد. شاه ایلامی هومبان نیکش (۷۴۳ تا ۷۱۷ پیش از میلاد)، پسر هومبان تهرا و برادر هومبان اومنای دوم، به کمک مرودخ بلدن آمد و در برابر سارگون دوم جبهه گرفت؛ اما ظاهراً اثر پایداری نداشته‌است، زیرا جانشین وی شوتروک نهونته دوم، پسر هومبان اومنای دوم، در طی حمله‌ای به ناحیهٔ دیر در سال ۷۱۰ پیش از میلاد، مجبور شد از برابر سپاه سارگون بگریزد. شاه ایلامی دو سال دیگر دوباره از سپاه سارگون شکست خورد؛ سرانجام پسر سارگون، سناخریب، وی را مغلوب و مرودخ بلدن را از شاهی خلع کرد و پسر خودش آشور ندین شومی را به تخت شاهی بابل نشاند. سپس برادر شوتروک نهونته دوم، به نام خلوشو، وی را به قتل رساند (نام خلوشو در وقایع‌نامهٔ بابلی آمده‌است). بعد از چندین جنگ و گریز با سپاه سناخریب، خلوشو به قتل رسید و کودور به‌جای او نشست؛ اما وی سریعاً سلطنت را به هومبان اومنای سوم واگذار کرد. هومبان اومنا، ارتش تازه‌ای فراهم کرد که در آن سپاهیانی از الیپی، پارسوماش و انشان حضور داشتند؛ در جنگ بابلی‌ها علیه آشوری‌ها در خلوله بر ساحل دجله به سال ۶۹۱ پیش از میلاد، ایلام به بابلی‌ها کمک کرد. هر طرف خود را پیروز جنگ اعلام کردند، اما آشوری‌ها دو سال بعد بابل را تصرف کردند. در دوران حکومت هومبان خلتش دوم (۶۸۰ تا ۶۷۵ پیش از میلاد)، پسر هومبان خلتش اول (۶۸۸ تا ۶۸۱ پیش از میلاد)، روابط ایلام و بابل بد و بدتر شد؛ شاید به‌همین دلیل برادر و جانشین او، اورنگ (۶۷۴ تا ۶۶۴ پیش از میلاد)، ابتدا روابط خوبی با شاه آشوری، آشور بانیپال (۶۶۸ تا ۶۲۷ پیش از میلاد) داشت و شاه آشوری در موقع خشکسالی برای او گندم فرستاد. اما روابط حسنه با آشور هم از بین رفت و بعد از حمله‌ای تازه به میان‌رودان، شاه ایلامی درگذشت. ته اومان (۶۶۴ تا ۶۵۳ پیش از میلاد) جانشین او شد. آشوربانیپال به شاه جدید ایلامی حمله کرد و بعد از نبرد اولای در سال ۶۵۳ پیش از میلاد، شاه ایلامی کشته شد. آشوربانیپال بعد از این پیروزی پسر اورنگ را که در آشور پناهنده بود، به قدرت منصوب کرد. به علاوه، هومبان نیکاش دوم در مدکتو (محلی نزدیک میان‌رودان) و تمریتو در خیدلو (محلی امن در کوهستان‌های شرقی بر راه انشان) به حکومت منصوب شدند. پس این دو شهر از آغاز سدهٔ هفتم، به‌شکل پایتخت درآمدند و از اهمیت شوش کاسته شد. در این زمان بین آشوربانیپال و برادرش شمش شوم اوکین (آشوربانیپال وی را به شاهی بابل گمارده بود) جنگی درگرفت؛ ایلامی‌ها از این فرصت استفاده کردند و بین خود به جنگ مشغول شدند. تمریتو تخت شاهی هومبان نیکش دوم را تصرف کرد، ولی خود هم به دست ایندبیگش به آشور رانده شد. ایندبیگش نیز به دست هومبان خلتش سوم در سال ۶۴۸ پیش از میلاد کشته شد. سقوط پادشاهی ایلام را بهتر می‌توان فهمید اگر توجه کنیم که شخصی به نام اومبا خبوا در بوپیلا حکومت می‌کرد و پائا در بیت ایمبی «شاه ایلام» نامیده می‌شد. اما ضربهٔ آخر را آشوربانیپال در ۶۴۶ پیش از میلاد وارد کرد: وی ابتدا سوزیانا و سپس شوش را ویران کرد. با این حال، شکست ایلامی‌ها به آن سختی که آشوربانیپال در سالنامه‌هایش ادعا می‌کند نبود؛ زیرا بعد از پیروزی او، پادشاهی ایلام با شوتور نهونته پسر هومبان اومنای سوم، از خاکستر برخاست.


title: غرانیق

text: غَرانیق در ادبیات اسلامی اشاره به ماجرایی دارد که بر اساس برخی منابع مانند تاریخ طبری، محمد پیامبر اسلام در دوران زندگی در مکه در حال خواندن سوره نجم بود که شیطان دو آیه کوتاه در دهان وی قرار داد و سپس توسط جبرئیل از وحی نبودن این آیات و شیطانی بودن آن مطلع شد. بیشتر مسلمانان دوران معاصر تا پیش از انتشار رمان جنجالی "آیات شیطانی" در دهه ۱۹۸۰ میلادی توسط سلمان رشدی در این مورد، از این ماجرا اطلاعی نداشتند.


title: غرانیق

text: "غرانیق"، جمع غرنوق یا غرنیق است. غرنوق به معنای مرغ آبی است که گردن بلندی دارد و سپید یا سیاه‌رنگ است، به معنای جوان سپید زیباروی نیز به کار رفته‌است. برخی غرنوق را لک‌لک یا بوتیمار (غم خورک) نیز معنا کرده‌اند. از این رو این آیات را غرانیق می‌نامند که به گمان اعراب بتها، مانند پرندگان، به آسمان عروج می‌کنند و برای پرستندگان خود شفاعت می‌نمایند، نزدیکی معنایی دارد.


title: غرانیق

text: در سال ۶۱۵ میلادی (۸ ق. ه)، برخی از پیروان محمد به حبشه هجرت کردند. طبق اساس‌نامه عروه (مندرج در طبری) اکثر مهاجران پس از قوی تر شدن اسلام -به دنبال مسلمان شدن عمر و حمزه - به شهر خود بازگشتند. اما داستانی کاملاً متفاوت در مورد دلیل بازگشت مهاجران حبشه به مکه بیان شده‌است. این داستان که با نام «غرانیق» شناخته می‌شود در متون تاریخی نقل شده‌است. اما این مسئله در سیره ابن هشام و احتمالاً در سیره ابن اسحاق نقل نشده‌است. بر پایه این روایت، محمد هنگام خواندن سوره نجم، دو آیه را که شیطان به وی القا کرده بود خواند و وجود سه خدای مکه — که دختران الله خوانده می‌شدند — را پذیرفت، آن‌ها را ستایش کرد، و شفاعتشان را وارد دانست، در این سوره (آیه‌های ۱۹ و ۲۰) اشاره‌ای به سه بت معروف اعراب جاهلیت (لات، عزی و منات) هست. طبق داستان غرانیق محمد دو آیهٔ دیگر در ادامهٔ این دو آیه خوانده‌است که بعدها به عنوان اینکه این آیه‌ها را شیطان بر زبان محمد جاری ساخته‌است و محمد از ابراز آن پشیمان شده‌است از متن قرآن حذف شده‌است. متن دو آیهٔ ادعا شده چنین است:


title: غرانیق

text: «فاِنّهُن الغرانیقُ العُلی و اِنّ شفاعتَهُنّ لَتُرتَجی»معنی آن به فارسی چنین است: «ایشان مرغان بلندپروازند که بر شفاعتشان امید می‌رود». نام ماجرا از همین واژهٔ "غرانیق" که در متن عربی دیده می‌شود گرفته شده‌است. ادامهٔ ماجرا چنین است که سرانجام محمد آیهٔ سجده را خواند و مسلمانان و نامسلمانان به سجده افتادند. این رفتارها و گفتارها نوعی سازش با نامسلمانان تلقی می‌شد. مسلمانان مهاجر پس از شنیدن این خبر به مکه بازگشتند. در ادامه این روایت‌ها نقل می‌کنند، پس از نازل شدن جبرییل بر محمد و آگاه ساختن او، وی این آیه‌ها را پس گرفت.


title: غرانیق

text: برخورد مسلمانان با ماجرای غرانیق که در بعضی کتاب‌های تفسیر آمده‌است چندگونه‌است. عده‌ای با توجه به این ماجرا (و پذیرفتن تلویحی یا نسبی آن) و مواردی دیگر «عصمت» را تنها در ابلاغ رسالت دانسته‌اند. گروهی دیگر از جمله شیعیان منکر این ماجرا هستند و به نظرشان این داستان به دلایل تاریخی و عقلی جعلی است. از جمله آیهٔ ۵۲ سورهٔ حج را که در بالا گفته آمد آیه‌ای مدنی می‌دانند. در بعضی تفسیرها شأن نزول آیهٔ۵۲ سورهٔ حج را همین ماجرای غرانیق دانسته‌اند. در این آیه خطاب به محمد گفته می‌شود که پیغامبری پیش از تو [محمد] نفرستادیم جز آنکه چون برخواند شیطان به وی القائاتی کرد و خدا آن القائات را باطل کرد؛ و این را از بابت پشیمانی سترگی که محمد از برخواندن آن دو جمله احساس می‌کرده‌است، دانسته‌اند. البتّه در قرآن لفظ شیطان به انسان هم نسبت داده شده و بعضی انسان‌ها شیطان نامیده شده‌اند.


title: غرانیق

text: به گفته لغت‌نامه دهخدا داستان غرانیق از داستان‌هائی است که از طرف مخالفین اسلام ساخته شده‌است و به تفسیر بهاءالدین خرمشاهی ماجرایی است علیه قرآن و اصالت وحی. این داستان در تاریخ طبری، تفسیر طبری، طبقات ابن سعد و اسباب التنزیل واقدی با سندهای مفرد نقل شده‌است.


title: غرانیق

text: برخی مسلمانان قرن چهارم هجری به بعد این روایت‌ها را نادرست می‌گویند. مونتگومری وات به استناد قرآن (حج، آیه ۵۲) بر این باور است که دست کم در وحی در یک مورد شیطان چیزی به او افکند.


title: غرانیق

text: اکثر مستشرقین این داستان را با این استدلال پذیرفته‌اند که امکان اینکه مسلمانان خودشان چنین داستانی را ابداع کنند، یا اینکه آن را از معاندان اسلام بپذیرند کم است. دانشنامه اسلام این استدلال را ناکافی می‌داند و می‌نویسد «داستان [غرانیق] در شکل فعلی آن به گونه‌ای که توسط طبری، واقدی و ابن سعد نقل شده تحت عنوان واقعیت تاریخی به دلایل مختلف قابل پذیرش نیست.» (و قطعاً یک تفسیر جعلی از قرآن است که بعداً افزوده شده‌است.) این دانشنامه اما امکان وجود برخی حقایق تاریخی پشت این داستان را منتفی نمی‌داند.


title: غرانیق

text: دائرةالمعارف قرآنی لایدن بیشتر سندهای داستان مشهور به غرانیق را منتهی به تابعین و گاه به برخی از صحابه می‌داند که از لحاظ زمان‌بندی نمی‌توان به جمع‌بندی دقیقی رسید جز آنکه داستان به صورت نسبی قدیمی است. همچنین شواهدی مبنی بر اینکه ممکن است این داستان در زمانی در نیمه اول قرن دوم هجری (هشتم میلادی) پدید آمده باشد، وجود دارد.


title: غرانیق

text: به گفته دانشنامه اسلام، سجده کردن، مسجد و امثال آن‌ها که در ذیل داستان غرانیق آمده در دوران حضور مسلمانان در مکه وجود نداشتند. طبری مطلب را به گونه‌ای آورده که داستان غرانیق (سوره نجم) روز اتفاق افتاد و آیه ۵۳ سوره حج همان شب نازل شد. حال آنکه سوره حج مدنی است و فاصله بین نزول دو سوره نجم و حج حداقل پنج سال است. به نقل ابن سعد غرانیق در رمضان سال پنجم بعثت رخ داد و مهاجران در شوال همان سال به مکه بازگشتند. اینکه مسافری از مکه خبر را به حبشه برساند و بعد مهاجران از حبشه به مکه بازگردند در آن زمان در یک ماه ممکن نبود. به گفته سید جعفر مرتضی عاملی اسناد این داستان راوی اصلی را یکی از تابعین یا اصحابی معرفی می‌کنند که در آن زمان متولد نشده بود.


title: غرانیق

text: از میان قدیمی‌ترین سیره‌های به دست رسیده، واقدی، ابن سعد و طبری این داستان را ذکر می‌کنند، اما این داستان در ابن هشام یافت نمی‌شود. این داستان تقریباً در تمام منابعی که از قرون اولیه به دست ما رسیده ذکر شده، البته در جزئیات این داستان میان این منابع اتفاق نظری وجود ندارد. اینکه آیا این داستان در قدیمی‌ترین زندگی‌نامه محمد مربوط به ابن اسحاق آمده بوده یا نه اختلاف نظر است (به عنوان مثال یوری روبین، شهاب احمد معتقدند که بوده و آلفرد ولش معتقد است که احتمالاً نبوده). نوشته‌های بجا مانده از علمای اسلامی از قرن چهارم اسلامی به بعد به صورت شدیدی صحت تاریخی این روایت را زیر سؤال می‌برند چنانچه امروزه عموم عالمان اسلامی داستان غرانیق را ساختگی می‌دانند. استدلال‌های اصلی مسلمانان برای زیر سؤال بردن داستان، تصویری است که از محمد ترسیم شده که در آن توانایی تشخیص وحی از القائات شیطان را ندارد، عصمت پیامبران، و ضعف سلسله روات احادیث مربوط به داستان می‌باشد. اکثر اسلام‌شناسان غربی این داستان را با این استدلال پذیرفته‌اند که امکان اینکه مسلمانان خودشان چنین داستانی را ابداع کنند، یا اینکه آن را از معاندان اسلام بپذیرند کم است زیرا این داستان پیامبرشان را در وضعیت غیرمطلوبی و بدی نشان می‌دهد. استدلال آن گروه از اسلام شناسان غربی که صحت ماجرا را زیر سؤال می‌برند به شرح زیر است: جان بورتن استدلال می‌کند که مسلمانان انگیزه ابداع این داستان را داشته‌اند زیرا جهت استفاده در مباحث رایج مربوط به نوع خاصی از بحث ناسخ و منسوخ سودمند بوده‌است، و به‌علاوه طبری این داستان را تنها در بخشی از تفسیرش ذکر می‌کند که مربوط به بحث ناسخ و منسوخ می‌باشد. شهاب احمد در پاسخ به استدلالی که کم‌احتمال بودن ابداع داستان توسط خود مسلمانان را بیان می‌کند، این‌گونه استدلال می‌کند که پذیرش گسترده مسلمانان قدیمی نشان می‌دهد که از دیدگاه مسلمانان آن زمان این داستان بدیمن و شوم نبوده‌است که بخواهند در مقابل ابداع آن موضع‌گیری منفی کنند. آلفورد ولش اشاره به بخش‌هایی از داستان می‌کند که یا از نظر تاریخی کم احتمال هستند یا مربوط به دوران زندگی محمد در مدینه (و نه مکه) هستند. بر پایه این استدلالات او نتیجه می‌گیرد که شکل حاضر داستان بخش‌هایی غیر تاریخی دارد، ولی امکان آن هست که داستان در شکل نهایی آن تحریف یافته ماجرایی باشد که حقیقت تاریخی داشته‌است.


title: میکروسکوپ (ابهام‌زدایی)

text: منظور از میکوسکوپ یکی از موارد زیر است:


title: آبشار شیرآباد

text: آبشار شیرآباد در ۶ کیلومتری جنوب شهر خان‌ببین و در میان جنگلی بسیار زیبا واقع شده‌است. تعداد این آبشارها به هفت می‌رسد. در نزدیکی آن‌ها چندین غار نیز وجود دارد. غارهای این جنگل به دیو سپید و سمندر معروف‌اند. ارتفاع بلندترین آبشار ۲۵ متر است.


title: آبشار شیرآباد

text: گونه در معرض انقراض سمندر گرگانی (یا سمندر غارزی ایرانی) در غارهای شیرآباد زندگی می‌کند.


title: استان ساراگوسا

text: ساراگوسا یا ثاراگوثا یا زاراگوزا استانی در شمال اسپانیا، در مرکز بخش خودمختار آراگون است.


title: استان ساراگوسا

text: این استان هم‌مرز با استان‌های لیدا، تروئل، گوادالاخارا، سوریا، لاریوخا، نابارا و هوئسکا است.


title: استان ساراگوسا

text: مرکز استان شهر ساراگوسا است.


title: استان ساراگوسا

text: جمعیت این استان ۸۸۰٬۱۱۸ نفر است (۲۰۰۳) که از این میان سه چهارم در شهر ساراگوسا ساکن هستند. مساحت استان ۱۷٬۲۷۴ کیلومتر مربع است و ۲۹۲ دهستان دارد که بیش از نیمی از آنها دهکده‌های با کمتر از ۳۰۰ نفر هستند.


title: اردشیر رستمی

text: اردشیر رستمی (زادهٔ ۲۶ مرداد ۱۳۴۹) کاریکاتوریست، تصویرساز، مجسمه‌ساز، معمار، طراح لباس، شاعر و بازیگر ایرانی است. رستمی به عنوان بازیگر با بازی در سریال شهریار به شهرت رسید.


title: اردشیر رستمی

text: قبل از این‌که بازیگری را تجربه کند، کاریکاتورهایش در نشریات مختلف چاپ می‌شد و در این زمینه هم تبحر خود را نشان داده بود. آثار کاریکاتور، تصویرگری و نقاشی او در کتاب‌های "دیگ دودزده"، "تیله‌ها"، "شب هزار و دوم"، "شهروند خط صفر"، "اناری‌ها"، "آفتاب مهتاب: قصه‌های پریان از سرزمین کره"، "گؤی اوزو داش ساخلاماز"، "به شیوهٔ همهٔ مادران‌ام"، "یاغیشلی نغمه"، "تلنگر"، "اردشیرنامه: طرح‌ها و نوشته‌ها" و "کشکول تحت ویندوز" چاپ شده است. در پیشهٔ بازیگری، به عنوان دورانِ جوانی شهریار در مجموعه تلویزیونی شهریار به کارگردانی کمال تبریزی، در نارنجی‌پوش به کارگردانی داریوش مهرجویی، لانتوری به کارگردانی رضا درمیشیان نیز نقش داشته‌است. رستمی از جمله ۱۴۰ هنرمند ایرانی بود که با امضاء طوماری در مورخ ۲۲ خرداد ۱۳۹۲، همراه با سایر اصلاح‌طلبان و اعتدالگرایان، ضمن قدردانی انصراف عارف به نفع روحانی، از نامزدی حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲ حمایت علنی کرد.


title: ابن اثیر

text: ابن اثیر ممکن است به افراد زیر اشاره داشته باشد:


title: مخزومیان

text: مَخزومیان شاخه‌ای از قریش و از فرزندان مخزوم بن یقظة بن مرة بن کعب بن غالب بن فهر می‌باشند. ایشان سپاهی‌گری قریش را انجام می‌دادند.


title: مخزومیان

text: بنی مخزوم به تبار مخزوم بن یقظة بن مرة بن کعب گفته می‌شد. که نسب آنها در جد ششم پیامبر، مرة بن کعب ، با هم مشترک است. مخزوم فرزندانی به نام عمر، عامر، عمران و عمیره داشت.  آن‌ها پیش از اسلام در شهر مکه ، در همسایگی مسجدالحرام در دامنه کوه صفا ساکن بودند. برخی از درب های مسجدالحرام به نام باب بنی مخزوم خوانده می‌شوند.


title: ماهنامه صنایع هوافضا

text: ماهنامهٔ هوا فضا با نام کامل ماهنامه صنایع هوافضا نشریه‌ای علمی، خبری، تحلیلی می‌باشد که از سال ۸۴ در ایران شروع به کار نموده و توسط دانشمندان ایرانی و کارشناسان نوشته و چاپ می‌شود. این مجله اولین مجله فارسی زبان در این حوزه در ایران است. مجله هوافضا دارای محدودهٔ سنی خاصی نیست و می‌تواند برای هر کسی که علاقه مند به هوافضا باشد مفید باشد.


title: ماهنامه صنایع هوافضا

text: شبکهٔ پیام ایران /https://web.archive.org/web/20100302082511/http://teletext.irib.ir/


title: استان کادیس

text: کادیس (به اسپانیایی: Cádiz) (در متون اسلامی: قادص) استانی در جنوب اسپانیا، در جنوب غرب بخش خودمختار اندلس است.


title: استان کادیس

text: این استان هم‌مرز با استان‌های هوئلبا، سبیا، مالاگا، دریای مدیترانه، اقیانوس اطلس، تنگه جبل‌طارق و قلمرو فرادریایی جبل‌طارق است.  مرکز استان شهر کادیس است.


title: استان کادیس

text: ۱٬۱۹۴٬۰۶۲ نفر در کادیس زندگی می‌کنند که از این میان نیمی در همسایگی خلیج کادیس ساکن هستند.


title: استان کادیس

text: مساحت آن ۷٬۴۴۲ کیلومتر است.


title: استان کادیس

text: این استان ۴۴ دهستان دارد.


title: استان کادیس

text: این استان دربردارنده ۴۴ دهستان است. غیر از مرکز استان شهرهای مهم دیگر آن خِرِس و آلخسیراس، که توسط مسلمانان ساخته شدند، هستند.


title: استان کادیس

text: صنعت بزرگ استان گردشگری از شهرهای دیگر غیرساحلی اسپانیا و نیز آلمان و انگلیس است.


title: استان کادیس

text: در گذشته صنعت کشتی‌سازی آن در جهان معروف بود، اما اکنون به دلیل آمدن رقبایی مانند کره جنوبی و چین، این صنعت در بحران قرار گرفته است. در این استان صنعت مشروب‌سازی نیز فعال است. همچنین کارخانه‌های ایرباس و دلفی نیز در آن شعبه دارند.


title: استان کادیس

text: استان کادیس کیلومترها ساحل دارد و بیشترین پرچم‌های آبی در بین همه استان‌های ساحلی اروپا. برخی از این ساحل‌ها نسبتاً وحشی هستند و از بخش‌های شهری دور هستند. این یکی از جاذبه‌های گردشگری ساحلی استان در برابر سایر نقاط شلوغ مدیترانه است. ساحل تاریفا ویژه موج‌سواران است و در طول سال به دلیل نزدیکی به تنگه جبل‌طارق باد خوبی در آن می‌وزد.


title: دهستان‌های اسپانیا

text: دهستان‌های اسپانیا دومین جز در تقسیمات کشوری اسپانیا پس از استان‌ها می‌باشد. هم‌اکنون اسپانیا ۸٬۱۰۸ دهستان دارد. هر دهستان جزئی از یک استان است و هر استان به نوبه خود جز یکی از ۱۷ بخش خودمختار اسپانیا است.


title: دهستان‌های اسپانیا

text: بر اساس تصمیم مجلس بخش خودمختار، هر بخش خودمختار می‌تواند به تعدادی دهستان نیز تقسیم شود. هر دهستان به‌طور میانگین ۵٬۳۰۰ نفر جمعیت دارد، اما دامنه تغییرات زیاد است. پرجمعیتترین شهرستان اسپانیا شهر مادرید با ۳٬۰۱۶٬۷۸۸ (۲۰۰۲) نفر جمعیت است. درحالی‌که چندین دهستان نیز وجود دارند که جمعیتشان کم‌تر از ۱۰ نفر است. مساحت دهستان معمولاً بین ۲ تا ۴۰ کیلومترمربع است، هرچند که بعضی از دهستان‌ها تا ۴۰۰ کیلومترمربع مساحت دارند.


title: فهرست شهرها و روستاهای اسپانیا

text: هر شهرستان اسپانیا به طور میانگین ۵٬۳۰۰ نفر جمعیت دارد، اما دامنه تغییرات زیاد است. پرجمعیت‌ترین دهستان اسپانیا شهر مادرید با ۳٬۱۲۸٬۶۰۰ (۲۰۰۶) نفر جمعیت است.


title: فهرست شهرها و روستاهای اسپانیا

text: در حالی‌که چندین دهستان نیز وجود دارند که جمعیتشان کمتر از ۱۰ نفر است. جدول زیر ده تا از پرجمعیت‌ترین شهرستان‌های اسپانیا را نشان می‌دهد.


title: فهرست شهرها و روستاهای اسپانیا

text: در اسپانیا ۲۲ شهر بیش از ۲۰۰ هزار نفر جمعیت دارند و ۳۳ شهر بی ۱۰۰ هزار و ۲۰۰ هزار و ۸۳ شهر بین ۵۰ هزار و ۱۰۰ هزار نفر جمعیت دارند. جدول زیر فهرست دهستان‌های اسپانیا را به همراه استان و بخش خودمختاری که دهستان در آن قرار دارد، نشان می‌دهد.


title: مجمع‌الجزایر

text: مجمع‌الجزایر یا «زنجیره جزیره‌گان» ، گروه یا زنجیره‌ای از جزیره‌ها است. به عبارت دیگر، مجمع‌الجزایر به‌شمار بسیاری جزیره در یک منطقه گفته می‌شود. زنجیره جزیره‌گان معمولاً در دریاهای آزاد یافت می‌شوند ولی گاهی هم ممکن است در کنار آن‌ها یک تکه زمین بزرگ نیز وجود داشته باشد؛ مثالی از این حالت اسکاتلند است که ۷۰۰ جزیره در پیرامون آن قرار دارند. مجمع‌الجزایرها اغلب آتشفشانی هستند و در درازای مناطق فرورانش یا تفتگاه‌ها تشکیل می‌شوند. اما فرآیندهای بسیار دیگری نیز ممکن است در تشکیل آن‌ها از جمله سایش و رسوب‌گذاری نقش داشته باشند.


title: مجمع‌الجزایر

text: بسته به خاستگاه زمین‌شناسی، پیدایش جزایر را می‌توان به «جزایر اقیانوسی»، «قطعات قاره‌ای» و «جزایر قاره‌ای» تقسیم کرد. جزایر اقیانوسی به‌طور عمده، خاستگاه آتشفشانی دارند. قطعات قاره‌ای وابسته به یک تودهٔ زمین هستند که به دلیل جابجایی تکتونیکی از یک تودهٔ قاره‌ای جدا شده‌اند. به مجموعه‌ای از جزایر که در نزدیکی ساحل قاره تشکیل شده‌اند جزایر قاره‌ای می‌گویند. هنگامی که آن‌ها از همان فلات‌قاره را تشکیل شده باشند نمایانگر ویژگی‌های همان فلات‌قاره هستند.


title: مجمع‌الجزایر

text: اندونزی، فیلیپین، ژاپن و نیوزیلند، جزایر بریتانیا، باهاما، یونان، هاوایی، آزور و نیویورک نمونه‌های خوبی شناخته‌ای از مجمع‌الجزایر هستند. پرجمعیت‌ترین مجمع‌الجزایر جهان در اندونزی است. مجمع‌الجزایری که بیشترین جزیره را در خود دارد در ساحل شرق سوئد است. که به دومین مجمع‌الجزایر بزرگ جهان در فنلاند وصل می‌شود.


title: شمال کانادا

text: شمال کانادا گستره شمالی کشور کانادا که بر اساس تقسیمات دولتی و سیاسی تعریف شده‌است.


title: شمال کانادا

text: ، ویکی‌پدیای انگلیسی، ۱۳ فوریه ۲۰۰۸


title: شمال کانادا

text: شمال کانادا


title: تصدیق

text: تصدیق، حالتی است که در آن، ذهن چیزی را به چیز دیگر، نسبت می‌دهد و حکم می‌کند؛ مثلاً علم به این که «آتش سوزاننده است»، «سقراط انسان است» یا «جیوه فلز است». تصدیق همواره در قالب یک جمله خبری، بیان می‌شود. در برابر آن، (تصور) است؛ همچون: آتش، سقراط و جیوه... . به معنای روش درست درک و شناسایی مفاهیم می‌باشد.


title: تصدیق

text: در هر تصدیق، سه تصور وجود دارد: الف) تصور موضوع؛ یعنی آنچه که چیزی را به آن، نسبت داده می‌شود؛ مانند «آتش» در «آتش سوزاننده است».


title: تصدیق

text: ب) تصور محمول؛ یعنی آنچه که به موضوع، نسبت داده می‌شود؛ مانند تصور «سوزاننده» در مثال قبل.


title: تصدیق

text: ج) نسبت حکمیه؛ تصور نسبت بین محمول به موضوع که رابطهٔ آن دو را معین می‌کند.


title: تصدیق

text: اگر چه هر تصدیقی در مقام بیان، در قالب یک مرکب تام خبری، بیان می‌شود؛ اما باید توجّه داشت که تصدیق با لفظ مرکب تام خبری، متفاوت است و این دو همواره، مصداق مشترک ندارند. اولاً: حالاتی وجود دارد که تصدیق در قالب دو یا چند جمله، بیان شود (وحدت تصدیق و کثرت لفظ)؛ مانند: «فیل از موش، بزرگ‌تر است» مساوی است با «موش از فیل، کوچک‌تر است.» ثانیاً: حالتی وجود دارد که از یک جمله، دو یا چند تصدیق، فهمیده شود. وحدت لفظ و کثرت تصدیق، عموماً بر اثر ایهام و کژتابیاست.


title: تصدیق

text: تفاوت تصدیق و جمله، اساساً در این نکته، نهفته است که تصدیق، متعلّق به جهان ذهن، و جمله، مربوط به جهان زبان است؛ از این رو باید توجه داشت که مسئلهٔ صدق و کذب یا راست و دروغ بودن، در اصل، مربوط به پدیدهٔ تصدیق است؛ اما جمله در تقسیم اولیه خود، به بی‌معنی و بامعنی، تقسیم می‌شود و جملات بامعنی، بر دو قسم خبری و غیرخبری هستند و فقط جملات خبری از این جهت که بیانگر یک تصدیق هستند، می‌توانند صادق یا کاذب باشند.


title: القصبه

text: القصبه که به معنی مرکز است، فرم خاصی از شهر یا دژ است.


title: القصبه

text: مکان زندگی فرمانروای محلی و جایی برای پناه بردن به هنگام تَکِ دشمنان بود. یک قصبه دیوارهای بلند بی پنجره دارد. تا می‌توانستند آن را بر بالای تپه‌ها می‌ساختند تا دفاع کردن از آن آسانتر شود. همچنین برخی از آنها بر ورودی بندرها ساخته می‌شدند.


title: القصبه

text: ساختن قصبه به معنی توانگر بودن فرد سازنده بود. کمابیش همه شهرها قصبه داشتند چرا که این دژها برای دفاع از شهر حیاتی بودند. با آغاز استعمار در ۱۸۳۰ در شمال الجزایر، هنوز تعداد زیادی از این قصبه‌ها در آنجا وجود داشت و حتی تا ۱۰۰ سال پس از آن نیز بسیاری از آنها پابرجا بودند. در اسپانیا نیز به دژهای ساخته شده توسط مسلمانان القصبه (Alcazaba) می‌گویند.


title: پاتریس لومومبا

text: پاتریس امری لومومبا ؛ (زاده ۲ ژوئیه ۱۹۲۵ – درگذشته ۱۷ ژانویه ۱۹۶۱) سیاست‌مدار و اولین نخست‌وزیر کشور جمهوری دموکراتیک کنگو بود.


title: پاتریس لومومبا

text: وی رهبر استقلال کنگو از استعمار بلژیک است. لومومبا با مبارزه‌هایی که از جوانی آغاز کرد، راه را برای استقلال زئیر از بلژیک فراهم کرد و دست بلژیکی‌ها را از منابع و بانک‌های کنگو کوتاه ساخت؛ ولی پس از مدتی (ده هفته حکومت به عنوان نخست‌وزیر) بر اثر توطئه سازمان اطلاعاتی آمریکا سیا و استعمارگر سابق کنگو، کشور بلژیک، در طی توطئه‌ای توسط رئیس‌جمهور وقت کنگو عزل شد و پس از آن متواری گشت. سرانجام سرهنگ موبوتو سه‌سه‌سه‌کو و ژرار سئورت مأمور نظامی بلژیک و همکارانش پس از قطعه قطعه کردن لومومبا و دو وزیر وفادارش آن‌ها را در اسید سولفوریک انداختند و بقایای پیکرشان را هم سوزاندند.


title: پاتریس لومومبا

text: تنها دو سال قبل از اینکه لومومبا به عنوان رهبر جنبش ملی کنگو انتخاب شود، کارمند ساده اداره پست بود و پس از آن به عنوان مبلغ دوره‌گرد در یک شرکت آبجوفروشی مشغول به کار شد. همین شغل مقدمات سفر وی را به نقاط مختلف کنگو و گفتگو با مردم این کشور فراهم ساخت. لومومبا در حد فاصل سال‌های ۱۹۵۶ تا ۱۹۶۰ دو بار به زندان افتاد؛ بار نخست به اتهام اختلاس که خودش معتقد بود انگیزه سیاسی پشت آن بوده و بار دوم به علت فعالیت سیاسی اش برای استقلال کنگو از مستعمرگی پادشاهی بلژیک. به زندان افتادن پاتریس لومومبا احتمالاً نقش تعیین‌کننده‌ای در عقاید تند و چپگرای وی داشت.


title: پاتریس لومومبا

text: مراسم روز استقلال کنگو از پادشاهی بلژیک روز ۳۰ ژوئن سال ۱۹۶۰ اتفاق افتاد. لومومبا که حزب او در انتخابات پارلمانی برنده شده بود، چند روز پیش از استقلال کنگو به عنوان نخست‌وزیر قانونی کنگو انتخاب شد. اما به خاطر موضع تند سیاسی اش نام او از فهرست سخنرانان مراسم روز استقلال حذف شده بود. با این حال پاتریس به توصیهٔ دوست و مشاورش، ژان ون لیرد، که یک بلژیکی آزادی‌خواه بود پشت تریبون رفت و سخنرانی کرد.


title: پاتریس لومومبا

text: برخلاف سخنرانان دیگر که استقلال را از الطاف پادشاهی بلژیک می‌دانستند، لومومبا در اظهاراتی جنجالی از «ظلم و جور و چپاولی» که مدعی بود در دوران مستعمره بودن کشورش بر مردم کنگو گذشته صحبت کرد.


title: پاتریس لومومبا

text: دولت پاتریس لومومبا در ۲۴ ژوئن ۱۹۶۰ آغاز به کار کرد. مخالفت‌های پی در پی نخست‌وزیر با مقامات بلژیکی به مجادله‌های مکرر بین او و مستشاران بلژیکی انجامید که همچنان بر استخراج و صادرات معادن سرشار کنگو از استان کاتانگا (Katanga) در جنوب این کشور نظارت می‌کردند. هم‌زمان سازمان یافته نبودن ارتش کنگو و دولت مرکزی به هرج و مرج در کنگو انجامید. در جنوب یکی از دشمنان پاتریس به نام مویز چومبی، استان کاتانگا را مستقل از دولت کنگو اعلام کرد و خود را رئیس‌جمهور این بخش از کشور نامید. استان کاتانگا از معادن غنی مس، اورانیوم و طلا برخوردار بود و سال‌ها قطب اصلی ثروت و درآمد پادشاهی بلژیک و تأمین‌کننده اورانیوم برای برنامه‌های اتمی واشینگتن بود.


title: پاتریس لومومبا

text: بنابر گزارشهایی که در سال ۲۰۰۰ منتشر شد، دوایت آیزنهاور (Dwight Eisenhower) سی و چهارمین رئیس جمهوری آمریکا، با حذف فیزیکی پاتریس لومومبا توسط سازمان سیا موافقت کرده بود. بر همین اساس که به خاطر فعالیت هایش روی نقش داروهایی چون ال.آس.دی در ارتش امریکا شهرت داشت، یک تیوب خمیردندان حاوی زهر را تهیه کرده بود و ماموریت لورنس دولین -رئیس دفتر سازمان مرکزی اطلاعات آمریکا (سی.آی.اِی)- این بود که راه این خمیر دندان زهرآلود را به خانه نخست وزیر کنگو باز کند. ماموریتی که گفته می شود آقای دولین از انجام آن سرباز زد و بنابر نوشته بی بی سی فارسی، خمیردندان مرگ آلود هم پس از پایان تاریخ مصرف از بسترآبهای رودخانه کنگو سر درآورد.


title: پاتریس لومومبا

text: در ماه‌های نخست حکومت، لومومبا از نفوذ بلژیک در کاتانگا باخبر بود و برای همین دستور اخراج و خلع ید مستشاران بلژیکی را صادر کرد. اما فرمان لومومبا توسط مقامات بلژیکی که پشتیبان مویز چومبی در کاتانگا بودند نادیده گرفته شد. لومومبا که از برقراری نظم توسط نیروهای سازمان ملل ناامید شده بود این بار از مسکو (پایتخت اتحاد جماهیر شوروی) درخواست کمک کرد، درخواستی که برای آمریکا و متحدانش عبور لومومبا از خط قرمز محسوب می‌شد. در اوج جنگ سرد میان شوروی و آمریکا، درخواست کمک از شوروی گناهی نابخشودنی محسوب می‌شد. حتی سفیر آمریکا در مکاتباتش از واژه لومومباویچ (طعنه به تمایلات چپگرایانه لومومبا) استفاده می‌کرد. کودتایی بوسیله سازمان سیا برنامه‌ریزی و هدایت شد که منجر به دستگیری لومومبا و قتل و اعدام وی گردید.


title: پاتریس لومومبا

text: متن سرود انقلابی بهاران خجسته باد در همدردی با همسر انقلابی جانباخته کنگویی «پاتریس لومومبا» در سال ۱۳۳۹ نوشته شد. شاعر این چکامه دکتر عبدالله بهزادی است و کرامت دانشیان، بخشی از این شعر را تبدیل به سرود کرد و اسفندیار منفردزاده آنرا با کمترین امکانات به کمک دوستان و همکارانش به اجرا درآورد.


title: پاتریس لومومبا

text: همچنين خیابانى در تهران به نام وی نامگذاری شد.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: غیاث الدین بایسنقر (تولد ۸۰۲ ه. ق/۱۳۹۹م، درگذشت ۸۳۷ ه. ق/۱۴۳۳م) از شاهزادگان تیموری، پسر شاهرخ و نوه امیر تیمور گورکانی بود. او شاهزاده و امیری هنرمند و هنرپرور بود و از سیاست‌مداران، حامیان بزرگ هنر، معماری و فرهنگ و از خوشنویسان طراز اول عهد خود به‌شمار می‌رود.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: نام کامل او «میرزا غیاث الدین بن شاهرخ بن امیر تیمور» است و به نام‌های بایسنقر میرزا و سلطان بایسنقر بهادر خان نیز شهرت دارد. از آنجایی که چندین نفر از شاهزادگان و امیران تیموری در ایران و گورکانیان هند دارای نام «بایسنقر» یا «بایسنقر میرزا» بوده‌اند، نباید با آنان اشتباه گرفته شود.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: در متون تاریخی و ادبی واژه بایسنقر به دو گونه بایسنقر و بایسنغر آمده‌است. بایسنقر کلمه‌ای ترکی (مرکب از بای + سنقر) و سنقور، مرغی شکاری است از جنس چرغ که شنقار نیز گویند. بایسنقر به‌طور عام، نام عده‌ای از شاهزادگان تیموری و غیر تیموری بوده و ظاهراً صحیح آن «بای سنقور» است که «بایسنقر» نوشته می‌شود. جایگاه او در زندگی و پس از مرگ چنان بود که ـ با آنکه به مرتبه ولیعهدی نرسیده بود ـ تاریخ نویسان از وی با عنوان‌ها و لقب‌هایی چون پادشاه، سلطان و ولیعهد یاد کرده‌اند و او را به سبب داشتن منش‌های پسندیده به شیوه‌هایی گزافه‌آمیز ستوده‌اند.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: بایسنقر میرزا به زبان فارسی، عربی و ترکی مشرقی، که زبان مادریش بود، کاملاً تسلط داشت. او معرف برجسته فرهنگ اسلامی از نسلی ترک و ایرانی بود که به اهمیت و ارزش او تنها در دهه‌های اخیر و در تحقیقات جدید توجه شده‌است. در متون قدیم و جدید بایسنقر در سایهٔ شخصیت برادرش الغ بیگ قرار گرفته‌است. هر چند اهمیت بایسنقر در تاریخ هنر قطعی است، لیکن خدماتش در زمینه ادبیات فارسی و تاریخ‌نگاری چندان معرفی نشده‌است. او قطعاً یکی از نمایندگان و شاید مهمترین نماینده‌آمیزش فرهنگ ترکی و فارسی در آسیای مرکزی و آسیای غربی (یعنی ایران و ترکیه) در عهد تیموریان به‌شمار می‌رود.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: از بایسنقر به عنوان اولین کسی که به دو وجه ملی و دینی، هم‌زمان توجه کرده نام برده می‌شود. در بررسی برنامه‌ریزی مکتب هرات که بیش از همه به همت او و پدرش شاهرخ شکل گرفت، دیده می‌شود که این مکتب همان‌طور که برای هویت بخشی به هنر اسلامی قدم پیش گذاشت، برای شکل‌گیری شاهنامه بایسنقری نیز اقدام کرد. برای شروع این پروژه عظیم کاغذ سازان سمرقندی دعوت شدند تا کاغذ سمرقندی را تولید کنند.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: بایسنقر هنگامی که پدربزرگش، امیر تیمور، در سال ۸۰۷ ه.ق / ۱۴۰۵ م درگذشت، کودکی بیش نبود. در توصیف بایسنقر گفته‌اند که او پادشاهی خوش‌طبع، خوش‌سخن، هنرپرور و عیاش بود و آنقدر که ممکن بود عالم را به خوشی گذرانید. به قول دولتشاه «جمالی داشت با کمال… و از سلاطین روزگار بعد از خسرو پرویز چون بایسنقر سلطان کسی به عشرت و تجمل معاش نکرد، شعر ترکی و فارسی را نیکو گفتی و فهمیدی، به شش قلم خط نوشتی.»


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: از او سه پسر به یادگار ماند: میرزا ابوالقاسم بابُر که در سال ۸۵۳ه.ق به حکومت رسید؛ میرزا رکن الدین علاءالدوله؛ و میرزا سلطان محمد.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: مرگ زودرس بایسنقر به دلیل افراطش در شرابخواری روی داد. دولتشاه می‌گوید: «شبی از فرط شراب به فرمان رب‌الارباب به خواب گران فنا گرفتار شد و سکنه هرات سبب آن وفات سکته پنداشتند و وقوع این واقعه… در دارالسلطنه هرات در باغ سپید بود در شهور سنه سبع و ثلاثین و ثمان مئه (۸۳۷ ه. ق) و عمر او سی و پنج سال بوده.»


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: مدفن او در گورستانی است متعلق به مدرسه گوهرشاد در هرات. این مدرسه در ۱۳۰۲ ق / ۱۸۸۵ م ویران شد. لیکن آثار مقبره‌ها را همچنان می‌توان مشاهده کرد. روشن نیست که خسارت‌های بعدی این گورستان ناشی از گذشت زمان است یا به دلیل جنگ اوایل دهه ۱۳۶۰ ش / ۱۹۸۱ م که بر اثر آن، بخش قدیم هرات به‌شدت آسیب دید.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: بایسنقر هرگز به حکومت نرسید؛ پدرش شاهرخ، بر خلاف تیمور، جانشینی برای خود انتخاب نکرد. دو فرزند شاهرخ، بایسنقر و جوکی میرزا در زمان حیات او درگذشته بودند و فرزند دیگرش، الغ بیگ، بیشتر اوقات در سمرقند بود و به‌عنوان مهمان به دربار پدر دعوت می‌شد و در امور سلطنت دخالتی نداشت.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: با این وجود بایسنقر در ادارهٔ امور حکومت تیموری سهمی عمده داشت. او هفده ساله بود که والی طوس، نیشابور و استرآباد شد و بنا به گفته فصیحی خوافی در ۸۱۹ ه. ق/ ۱۴۱۶ م امیر دیوان شد؛ و این احتمالاً به‌معنای سرپرست «دیوان عالی امیری» یا شورای عالی شاهرخ در هرات بوده‌است. ظاهراً پس از آن نیز برای مدتی والی تبریز بود، اما مجدداً به مقام پیشین خود بازگشت. تا جایی که وظایف مملکتی اجازه می‌داد، ترجیح می‌داد که به جای اقامت در ولایات، نزد پدر در هرات بماند، زیرا در مسئولیت‌های خطیر، پدر به او اعتماد می‌کرد؛ از جمله در ۸۱۷ ه.ق که شاهرخ در پایتخت نبود، نیابت سلطنت را بر عهده گرفت. هر چند رسماً به جانشینی منصوب نشده بود، اما در عمل ولیعهد شمرده می‌شد.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: بایسنقر با خطرناکترین دشمنان تیموریان به نبرد برخاست. در ۸۲۴ ه.ق و ۸۳۲ ه.ق در لشکرکشی شاهرخ برای جنگ با ترکمانها در شمال غربی او را همراهی کرد و در ۸۳۰ ه.ق برای نبرد با بُراق اُزبک، که شکستی سخت بر الغ بیگ وارد کرده بود، به شمال شرقی شتافت. به محض آنکه براق عقب رانده شد، بایسنقر به هرات بازگشت، ظاهراً به‌آن سبب که الغ‌بیگ از پدر خواسته بود او را بازگرداند، زیرا بنا به دلایلی بیم داشت که بایسنقر جایش را بگیرد. بایسنقر هرگز مانند برادرش الغ‌بیگ به منصب رفیعِ ولایتعهدی در سمرقند دست نیافت، بلکه تنها به عنوان بازوی راست پدرش در هرات خدمت می‌کرد. از این رو در طول تاریخ تاحدی ناشناخته ماند.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: اهمیت و شهرت بایسنقر میرزا پیش از حکومت‌داری و سیاست‌مداری به دلیل عشق سرشار و علاقه بسیار وی به علم و ادب و کلیه فنون و هنرهای زیبا اعم از شعر، موسیقی، نقاشی و معماری بود. بایسنقر میرزا هنرمندی تمام عیار بود و افزون بر حمایت بی‌شائبه از هنرمندان خود نیز در انواع هنرهای روزگار چون خوشنویسی، نقاشی و موسیقی سررشته داشت.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: بایسنقر میرزا از استادان برجسته و طراز اول خط محقق و ثلث در تاریخ خوشنویسی به‌شمار می‌رود. او در خطوط ششگانه خوشنویسی شاگرد شمس الدین محمّد بن حسام هروی معروف به شمس بایسنقری بود.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: خطوط زیبای کتیبه‌ای در مسجد گوهرشاد که به دستور مادرش گوهر شاد آغا در مشهد بنا شده، به خط ثلث بایسنقر به رشته تحریر درآمده و سپس بر کاشی انتقال یافته‌است. حاصل کار به به رنگ سفید بر زمینه سرمه‌ای مات نوشته شده، که آیاتی از قرآن است و با خط کوفی تزیین یافته‌است. این آثار را هنوز هم بر کاشی‌های درخشان ایوان جنوبی مسجد گوهرشاد (کتیبه‌های ایوان مقصوره) می‌توان مشاهده کرد. در این کتیبه که از قدرت و قوت قلم آن تمجید شده، رقم «بایسنقر بن شاهرخ بن تیمور گورکانی فی ۸۲۱» دیده می‌شود که به‌این ترتیب باید بایسنقر آن را در بیست سالگی نوشته باشد. بعضی از کاشی‌ها، پس از زلزله ۱۰۸۷ ه. ق/ ۱۶۷۶ م به دستور شاه سلیمان صفوی با کاشی‌های جدید تعویض شده‌است. گفته می‌شود بعضی از کتبیه‌های عمارات سبزوار را نیز او نوشته‌است. هرچند اثری از آن امروزه در دست نیست. ولیدی طوغان به کاشی‌های واحدی نیز اشاره می‌کند که به خطّ رِقاع و به خط او نوشته شده و آن‌ها را در یک مجموعه‌ای خصوصی در ترکستان دیده بوده‌است.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: از مهمترین آثار او کتابت بزرگ‌ترین قرآن موجود است که آن را به خط بایسنقر میرزا می‌دانند که به خط محقق نگاشته شده و هم‌اکنون بعضی صفحات آن در موزه قرآن کتابخانه آستان قدس رضوی، کتابخانه کاخ موزه گلستان (کتابخانه سلطنتی سابق)، کتابخانه ملی، موزه ایران باستان، کتابخانه ملک و چند مجموعه شخصی پراکنده‌است. شماری از اوراق این قرآن در امامزاده‌ای در قوچان بوده‌است؛ چنانچه در حدیقة الحقایق آمده‌است که بر اثر زلزله جز همان امامزاده سلطان ابراهیم بن علی بن موسی الرضا در قوچان چیزی باقی نمانده و بعضی اوراق قرآن به خط میرزا بایسنقر بن امیر تیمور گورکانی در آنجاست. می‌گویند نادرشاه افشار این اثر شگرف را از سمرقند به آنجا آورده بوده‌است. از قرآن بایسنقر با خط محقق و در قطع بزرگ، هشت صفحه در آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود. هر صفحه از این قرآن نفیس هفت سطر دارد که بین سطور و پیرامون آیات آرایش شده‌است. قطع این قرآن که یکی از بزرگ‌ترین قرآن‌های موجود است، ۱۷۷ در ۱۱۰ سانتی‌متر می‌باشد.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: از این خطاط و هنرمند، قرآنی به خط ثلث جلی مربوط به قرن نهم است که در کتابخانه سلطنتی سابق(موزه کاخ گلستان) موجود بوده‌است. این قرآن در حد کمال و زیبایی با خط ثلث کتابت شده‌است و هر یک از صفحات آن به زر شامل هفت سطر ثلث درشت است که از حیث ترکیب و شکل حروف بسیار جالب است. صفحات این قرآن جدول کشی شده و در بالای هر آیه یک علامت دیده می‌شود.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: تصویری از قرآن به خط نسخ خوش کتاب خفی با رقم بایسنقر موجود است که البته برخی رقم آن را ساختگی می‌دانند. تحریر این قرآن حدود سده نهم با رقم ساختگی بایسنقر مورخ ۸۲۳ ه.ق است. دو صفحه اول، فهرست اسماءالسور به خط رقاع در خانه‌های شطرنجی و زمینه طلاپوشی از قرن سیزدهم است. دو صفحه افتتاح، تمام تذهیب با پیشانی و ذیل به خط رقاع، اسامی سوره‌ها به خط رقاع و قلم زر تحریردار و فواصل آیات ستاره نشان است. نگارنده کتاب راهنمای گنجینه قرآن دلایلی ارائه می‌دهد که صفحه اسم بایسنقر ساختگی است. برخی دیگر نیز بر همین نظرند؛ زیرا تاریخ اتمام آن ـ یعنی ۸۳۷ ه.ق ـ مقارن با مرگ بایسنقر است. .


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: هنر دیگر بایسنقر شعر و شاعری بود. او دنباله رو سنت شعر درباری بود، که در آن ایام دیگر به مدیحه‌سرایی محدود نبود و دامنه بسیار گسترده‌تری داشت هر چند از زبان او نقل می‌کنند که گفته‌است امیر نباید به سرودن شعر بپردازد. با این وجود ابیات پراکنده‌ای از او در تذکره دولتشاه سمرقندی نقل شده‌است؛ و با برادرانش: الغ‌بیگ در سمرقند و ابراهیم در شیراز، دربارهٔ شعر فارسی مکاتبه می‌کرده‌است. او اشعار امیر خسرو دهلوی را بر اشعار نظامی گنجوی، که الغ بیگ می‌پسندید، ترجیح می‌داد. این غزل از سروده‌های اوست:


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: بایسنقر در نقاشی و موسیقی نیز قریحه‌ای ذاتی داشت، اما توانایی‌هایش را بیشتر در خوشنویسی به کار برد.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: بایسنقر مشوق تاریخ‌نگاری به زبان فارسی نیز بود. گر چه هیچ‌یک از تاریخ‌نگاران عهد تیمور و تیموریان به مقام والای رشید الدین فضل‌الله و عطا ملک جوینی در دوره مغول دست نیافتند، اما برخی از آن‌ها آثار برجسته‌ای از خود به جای گذاشتند که مهمترین آن‌ها حافظ ابرو «متوفی ۸۳۳ ه. ق/ ۱۴۳۰ م» است. حافظ ابرو، سخت مورد تشویق و توجه بایسنقر بود و تاریخ کبیر خود را به نام بایسنقر نوشت که به زبدةالتواریخ معروف است و فصیحی خوافی آن را مجمع‌التواریخ سلطانی می‌خواند. ظاهراً این کتاب در سال ۸۲۹ ه.ق یا ۸۳۰ ه.ق خاتمه یافته‌است و احتمالاً به توصیه شاهرخ پدر بایسنقر، چهارمین قسمت مجمع التواریخ را به صورت کتابی مستقل تحریر و به بایسنقر اهدا شده‌است. به نظر بازیل گری، بایسنقر در تهیه و مصور کردن متون تاریخی بیشتر از نسخه‌های دیوان اشعار توجه داشت.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: او را مؤسس و بانی زیباترین شکل کتاب‌آرایی در ایران می‌دانند. تحت حمایت او چهل نفر کاتب و خطاط به راهنمائی مولانا جعفر تبریزی معروف به جعفر بایسنقری که خود او نیز شاگرد عبدالله بن میر علی است به نسخه‌برداری و تکثیر کتاب‌های مختلف و تولید آثار هنری مشغول بودند. وی بوسیله پرداخت دستمزدهای گزاف و اعطای انعام فراوان و شاهانه، هنرمندترین استادان خوشنویسی و تذهیب را نزد خود نگاه می‌داشت و آنان برای وی ظریف‌ترین آثار هنری را در خط، تذهیب، جلدسازی و صحافی به وجود می‌آوردند. کتاب‌های کتابخانه وسیع این شاهزاده هم‌اکنون در تمام جهان پراکنده‌است و هرجا که هست در کمال حرمت و دقت نگاهداری می‌شود. کانون هنری بایسنقر در هرات به‌نام دارالصنایع کتاب سازی معروف بود و کتاب‌های پدیدآمده در دوره بایسنقری شامل نفیس‌ترین مینیاتورها و استادانه‌ترین خوشنویسی‌ها هستند که به زیبایی تمام صحافی و جلدآرایی گشته‌اند.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: ذوق شعر دوستی بایسنقر متوجه شاهنامه نیز شد. وی دستور داد نسخه‌ای از شاهنامه را برای او استنساخ کردند که به «شاهنامه بایسنقری» شهرت دارد. این کتاب که به سال ۸۲۹ ه.ق تحریر یافته‌است یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های هنر ایرانی و بلکه هنر اسلامی است. مقدمه‌ای که به امر بایسنقر بر شاهنامه فردوسی نوشته شده‌است را برخی بسیار سودمند دانسته‌اند. هرچند ملک الشعرا بهار آن را «سرتاسر خلاف حقیقت و خلاف منطق و برضد تاریخ» می‌داند.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: بایسنقر به همراه پدرش شاهرخ از جمله مشوقان بزرگ سبک هنری یا مکتب هرات بود. او گرایش شدیدی به ماندن در هرات داشت و مورخان یکی از دلایل ماندگاری بایسنقر در هرات را، شکوفایی حیات فرهنگی در آن شهر می‌دانند که بایسنقر می‌توانست علایق سرشار هنری و فکری خود را در آن شهر به خوبی تعقیب کند.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: پس از آنکه بایسنقر از نبردِ پیروزمندانه با ترکمانان در ۸۲۳ ه.ق بازگشت و مولانا جعفر تبریزی، بعدها ملقب به جعفر بایسنقری، استاد مسلّم خط نستعلیق و سایر استادان فن را از تبریز به همراه آورد، هرات تبدیل به مرکز هنر خوشنویسی شد. با این‌همه مرکز نگارگری به حمایت ابراهیم، برادر بایسنقر، چندگاهی شیراز و مدتی نیز اصفهان بود؛ اما عاقبت توفیق شاهرخ در تسخیر تمامی قدرت در هرات و توجه وی و بایسنقر به هنر، بسیاری از هنرمندان را از اقصی نقاط ایران به هرات کشاند و سبب شد که مراکز مهم پیشین اهمیت و اعتبار خود را از دست بدهد و در مرتبه‌ای نازل‌تر قرار گیرد.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: هنرمندان نقاش و خوشنویس و صحاف که در کتابخانه بزرگ شاهی هرات به امر بایسنقر میرزا مشغول به کار بودند، آثار زیادی همچون کتاب‌های شاهنامه، لیلی و مجنون، بوستان و گلستان سعدی را مصور ساختند. مجموع این آثار سبک جدیدی را پدیدآورد که در تاریخ هنر ایران به «مکتب هرات» معروف است. در مکتب هرات تصاویر انسان‌ها به صورت ریز و کوچک ترسیم گشته و مینیاتورها با خطوط ساده و بی‌پیرایه اجرا شده‌اند.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: سبک هراتی ویژگی خود را داشت. یکی از ویژگی‌های آن، وجود عناصر شرق دور بود که احتمالاً از مبادلهٔ سفیر میان ایران و چین ناشی می‌شد. مشهور است که هنرمندان هرات همراه هیئت‌های سیاسی به خانبالق (پکن) آمد و شد داشته‌اند؛ یکی از آنان، به‌نام غیاث الدین نقاش، که بایسنقر او را برگزیده بود، بعدها شرح سفر خود را نوشت که این شرح در تاریخ حافظ ابرو آمده‌است.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: بازیل گری در بررسی ویژگی‌های سبک هراتی، اهمیت خاصی به تأثیر متقابل تصاویر بر یکدیگر می‌دهد که با اشارات معنی‌دار جان گرفته‌اند. او خاطرنشان می‌کند که این سَرزندگی و تحرک، کاملاً مغایر با خشکی و بی‌روحی چهره‌ها در نگارگری‌های مکتب جلایری است. همچنین، صحنه‌ها با قرارگرفتن افق در نزدیک لبهٔ بالایی، عمق بیشتری یافته‌اند. زمینه‌های فیروزه‌ای متمایل به آبی و سبز، رنگهای عمده در این نگارگری‌ها هستند.


title: بایسنقر پسر شاهرخ

text: پس از مرگ بایسنقر در ۸۳۷ ه. ق/۱۴۳۳م در هرات همچنان به‌صورت مرکزی برای هنر مصور کردن کتاب‌های نفیس برای مدت نسبتاً طولانی باقی ماند. طبق گزارش دوست محمد، در مقدمه آلبوم یا مرقعی که به فرمان ابوالفتح بهرام میرزا یکی از شاهزادگان صفوی در سال ۹۵۱ه.ق ۱۵۴۴م فراهم کرده بود، سنتی که بایسنقر میرزا و شاهرخ پدرش بنا گذاشته بودند، به سرپرستی و حمایت علاءالدوله پسر بایسنقر تا سال۸۵۱ه. ق/۱۴۴۷م به حالتی زنده باقی ماند.


title: غاز

text: غاز یا خربَت نامی عمومی برای گونه‌هایی از پرندگان است که متعلق به خانوادهٔ مرغابیان (Anatidae) می‌باشند. خانواده مرغابیان شامل قو‌ها و اردک‌ها نیز می‌شود. این گروه از غازها خود به سه سرده تقسیم می‌شوند.


title: غاز

text: غازهای کبود ("Anser") - غازهای سیاه ("Branta") - غاز برفی ("Chen")


title: غاز

text: غازها در زیرخانوادهٔ غازسانان (Anserinae) و به تبار غازتباران (Anserini) تعلق دارند. تعدادی از عروس‌مرغابی‌ها که از خانوادهٔ مرغابی‌های وحشی هستند و در دسته‌بندی دیگری قرار دارند نیز به نام غاز معروف‌اند.


title: غاز

text: نام «غاز» از ریشهٔ ghans از زبان نیاهندواروپایی می‌آید. صورت تلفظ آن در انگلیسی باستان gōs، انگلیسی goose، آلمانی gans، دانمارکی gås، سوئدی gås و در زبان‌های سلتی مانند ایرلندی باستان géiss، ایرلندی gé، زبان برتون gwaz و در اسپانیایی ganso آلبانیایی gatë، رومانیایی gâskă و چک husa، و در هندی و اردو həns است. واژهٔ خربت نیز به معنی مرغابی بزرگ است.


title: غاز

text: غازها در اکثر نقاط جهان دیده می‌شوند و جزء نخستین حیواناتی می‌باشند که اهلی شدند (بعضی از متون، اهلی شدن غازها را مربوط به ۳٬۰۰۰ سال پیش در مصر می‌دانند) غازهای اهلی را در رنگ‌ها و شکل‌های متفاوتی می‌توان یافت که از نظر جثه بسیار بزرگ‌تر از اجداد وحشی خود هستند. در بسیاری از کشورها، غازهای اهلی از نظر ژنتیکی بهبود یافته‌اند. از انواع غازهای اهلی می توان به غاز خاکستری و غاز قونما اشاره کرد.


title: آیت بن حدو

text: آیت بن حدّو دژی یا کاخی است بر سر راه کاروانهای پیشین، بین صحرای بزرگ آفریقا و مراکش. این منطقه به عنوان میراث جهانی از ۱۹۸۷ در سازمان یونسکو به ثبت رسیده است و دارای چندین قصبه زیباست که از بخت بد با هر طوفان بخشی از آن آسیب می‌بیند. هر چند که بیشتر ساکنان محلی بیرون از دژ زندگی می‌کنند، هنوز هم می‌توان ده خانواده را در درون کاخ دید.


title: آیت بن حدو

text: شهر «ایت بن حدو» Ait-Ben-Haddou در دامنه های جنوبی کوه های بلند اطلس واقع شده و یکی از شگفت انگیزترین مناظر دست ساز بشری می باشد که در راستای دره ای در بیابان صخره ای مراکش واقع شده است. این شهر را به خاطر قصبه های آن Kasba (ساختمان های بلند) می شناسند که در کنار هم و پشت دیوارهای دفاعی شهر قرار گرفته و توسط برج هایی در گوشه ها تقویت گشته اند. چنین شهری با نام ksar (قصر) یا شهر مستحکم شناخته می شود. «ایت بن حدو» یکی از بهترین نمونه های قصر در معماری جنوب مراکش است.


title: آیت بن حدو

text: بنابر باور افراد محلی، «ایت بن حدو» در سال 757 پس از میلاد توسط بن حدو پایه گذاری شده، کسی که سنگ قبر او جایی پشت دیوارهای این شهر خفته است. هرچند، هیچ کدام از ساخت و سازهای شهر به قبل از قرن هفدهم میلادی باز نمی گردند (گرچه رد ساختار و تکنیک های مورد استفاده در آنها را می توان تا دوران های بسیار اولیه جست و جو نمود). این شهر در اصل در کنار یک مسیر بازرگانی بسیار مهم واقع شده بوده که ساحارا را به مراکش متصل می کرده است. از آنجا که تا قرن 16ام میلادی تجارت در این مسیر کاهش یافته، این شهر کم کم از رونق افتاده و اهمیت خود را از دست داده است. امروز بیشتر ساکنان اصلی شهر به آن طرف رودخانه و یک روستای مدرن تر مهاجرت نموده اند که به جاده نیز نزدیک تر است.


title: آیت بن حدو

text: زیبایی این سازه باعث شده لوکشین فیلم های معروف و زیادی باشد از جمله و همین طور اخیرا در سریال تلویزیونی «بازی تاج وتخت»


title: آیت بن حدو

text: سال 1962 و هنگام فیلمبرداری فیلم Lawrence of Arabia در «ایت بن حدو» کارگردان دیوید لین بسیاری از خانه های در حال فروپاشی قصر را مرمت نمود. بعدها پس از به رسمیت شناخته شدن این مکان توسط یونسکو در سال 1987، بازسازی های دیگری صورت گرفت که حداقل بخش های جلویی شهر در وضعیت خوبی ظاهر شوند، البته ساختمان های واقع شده در قسمت پشتی همچنان احتیاج به توجه شدید دارند. https://aero-tech.ir/aero-plus/tourism/16-the-ksar-of-ait-benhaddou/


title: باراک (ابهام‌زدایی)

text: باراک به یکی از موارد زیر اشاره دارد:


title: موزه تنوع زیستی (تهران)

text: موزه تنوع زیستی یکی از موزه‌های شهر تهران است.


title: موزه تنوع زیستی (تهران)

text: این موزه در پارک طبیعت پردیسان در شمال غربی تهران قرار دارد. موزه تنوع زیستی در سال ۱۳۸۳ خورشیدی با تأکید بر اهمیت و ارزش تنوع زیستی و در راستای وظایف قانونی سازمان حفاظت محیط زیست ایران آغاز به کار کرده‌است. هدف از ایجاد این موزه عمومی در شهر تهران این بوده‌است که با استفاده از کادر کارشناسان خود نقش مؤثری در تحقیقات، اطلاع‌رسانی و آموزش برای گروه‌های مختلف سنی و علاقه‌مندان به محیط زیست ایفا نماید.


title: موزه تنوع زیستی (تهران)

text: طراح موزه احمد گشایشی، مهندس معمار، می‌باشد که از همکاری هنرمندانی نظیر فریده لاشایی، نقاش برجسته، در این اثر معماری بهره برده است.


title: موزه تنوع زیستی (تهران)

text: یکی از اشیای جالب در این موزه، قاب پوست ببر خزری می‌باشد. این پوست متعلق به ببر خزری است که در پارک ملی گلستان در سال ۱۳۲۹ هجری شمسی شکار شده است که به روش سنتی دباغی شده و در سال ۱۳۸۳ توسط مهندس سید حسین آقامیری مدیرکل حفاظت محیط زیست استان خراسان به موزه تنوع زیستی اهدا گردید.


title: مربچه (رامهرمز)

text: مربچه (میرباچه)، مرکز دهستان حومه غربی و روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان رامهرمز در استان خوزستان ایران است.


title: مربچه (رامهرمز)

text: این روستا تقریباً با شهر رامهرمز پانزده کیلومتر فاصله دارد. این روستا دارای هوایی گرم و خشک است ولی نسبت به شهر رامهرمز گاهی دارای هوای خنک تری با اختلاف ۳ تا ۶ درجه سانتی گراد بوده است.


title: مربچه (رامهرمز)

text: روستای مربچه از لحاظ وسعت یکی از بزرگترین روستاهای رامهرمز و حومه به شمار میرود.


title: مربچه (رامهرمز)

text: این روستا در دهستان حومه غربی قرار دارد و براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن برابر با ۸۴۹ نفر (۲۳۶ خانوار) بوده‌است.


title: محمدحسین موسوی

text: محمد حسین موسوی در سال ۱۲۹۸ خورشیدی در یک خانواده روحانی در شهر تبریز به دنیا آمد.


title: محمدحسین موسوی

text: تحصیلات دبستانی و دبیرستانی را در تبریز به پایان رساند. سپس برای ادامه تحصیل به تهران رفته و در دانشکده حقوق مشغول به تحصیل شد.


title: محمدحسین موسوی

text: پس از چندی جهت گذراندن دوره دکترا به پاریس رفت و در دانشکده حقوق آن شهر که یکی از بهترین دانشکده‌های حقوق آن زمان بود شروع به تحصیل نمود، تا موفق به دریافت دیپلم دکترای حقوق از همان دانشکده شد.


title: محمدحسین موسوی

text: پس از بازگشت به ایران، همزمان با کار قضاوت در دیوان کیفر، دادستانی شهرستان، وکالت دادگستری، مستشاری استان مرکز تهران و تدریس دانشگاهی به فعالیت‌های سیاسی و مطبوعاتی پرداخت. در احزاب «مردم» و رستاخیز قائم مقام هر دو حزب شد. مدتی نیز مدیر و صاحب امتیاز روز نامه «مردم» ارگان حزب «مردم» بوده و سه دوره نمایندگی مجلس شواری ملی از شهرستان هشترود و یک دوره سناتور استان آذربایجان شرقی بود.


title: محمدحسین موسوی

text: با رویداد انقلاب اسلامی نا گزیر از ترک وطن گشته، در فرانسه اقامت گزیده، پروانه وکالت دادگستری از کانون وکلای فرانسه دریافت داشته و به کار وکالت دادگستری و همزمان به فعالیت‌های سیاسی و مطالعه تحریر و تألیف در رشته حقوقی، سیاسی و ترجمه پرداخت.


title: محمدحسین موسوی

text: ۱-دانشکده حقوق تهران، دانشکده حقوق پاریس، حزب مردم ایران، مجلس شورای ملی ایران، ۱۲ سال سه دوره


title: محمدحسین موسوی

text: مجلس سنای ایران، حزب رستاخیز ایران، اسناد وزارت دادگستری، کانون وکلای فرانسه


title: یمگان

text: یُمگان یا یَمگان روستایی است در ولایت بدخشان افغانستان. گفته می‌شود ناصر خسرو در این روستا درگذشت و مدفن او در این مکان است. در توضیح این واژه در لغت‌نامه دهخدا چنین آمده است:


title: یمگان

text: یمگان [ ی َ / ی ُ ] (اِخ) یمگان دره. از اعمال بدخشان است و منفی و مدفن ناصرخسرو علوی بدانجاست. یمغان.


title: یمگان

text: یمکان. (یادداشت مؤلف). نام قصبه‌ای است از بدخشان که بر سمت کاشغر واقع است. گویند مدفن حکیم ناصرخسرو در آنجاست و بعضی گویند در سه روزهٔ آنجاست. (برهان). تبدیل یمگان به یمغان و تعریب به ینبقان مؤید رجحان گاف است بر کاف. بنابه نوشتهٔ محمدنادرخان در کتاب «راهنمای قطغن و بدخشان» درهٔ یمگان درهٔ ممتدی است مشتمل بر قریب ۱۲ قطعه آبادی، و بلوک یمگان به عنوان «تکاب یمگان» از مضافات قصبهٔ جرم محسوب و مشتمل بر ۲۳ قشلاق است که جمعاً ۲۶۸۰ خانه و قریب ۲۰۰۰۰ نفر نفوس دارد و ازقصبهٔ جرم تا دهان «تنکی کران» یمگان گفته می‌شود. وقصبهٔ جرم از فیض آباد که مرکز بدخشان است شش الی هفت فرسخ فاصله دارد. یکی از آبادیهای یمگان به نام «زیارت حضرت سید» موسوم است و احتمال دارد قبر ناصرخسرو باشد. برخی اهالی اطراف جرم، شیعهٔ آغایی خانی (یعنی اسماعیلیهٔ آقاخانی) هستند. (از حاشیهٔ برهان چ معین) :هنگام حمله چنگیز کل اهالی یمگان به کمک ارتش خوارزمشاهی شتافتند


title: یمگان

text: اگر خوار است و بیمقدار یمگان


title: یمگان

text: مرا اینجا بسی عز است و مقدار


title: یمگان

text: ناصرخسرو.


title: یمگان

text: منگر بدان که در ده یمگان


title: یمگان

text: محبوس کرده‌اند مجانینم.


title: یمگان

text: من به یمگان به بیم و خوار و به جرم


title: یمگان

text: ایمنند آنکه دزد و میخوارند.


title: یمگان

text: ناصرخسرو چو در یمگان نشست


title: یمگان

text: آه او از چرخ این کیوان گذشت.


title: یمگان

text: عطار.


title: یمگان

text: گوشهٔ یمگان گرفت و کنج کوه


title: یمگان

text: تا نبیند روی شوم آن گروه.


title: درآگاه

text: روستای درآگاه مرکز دهستان درآگاه در بخش مرکزی از توابع شهرستان حاجی‌آباد در استان هرمزگان واقع در جنوب ایران است.


title: موش برفی

text: موش بَرفی گونه‌ای جانور از خانوادهٔ هامسترهای دم‌کوتاه (Cricetidae) است.


title: موش برفی

text: این گونه از سایر گونه‌های میکروتوس بزرگتر و دم آن نسبتاً بلندتر است. کف دست ها و پاهای موش برفی برهنه است و در دست فقط چهار انگشت رشد کرده و در کف دستش پنج پینه وجود دارد.


title: موش برفی

text: سایت اشتهارد


title: موش مغان

text: موش مُغان یا وُل اجتماعی (Microtus socialis) جونده کوچکی است به رنگ قهوه‌ای و دم کوتاه که کاملاً از مو پوشیده شده‌است. این جونده بومی ایران، چین، سوریه، ترکیه، قزاقستان و اوکراین است و بیشتر در زمین‌های سبز و چراگاه‌ها و کشتزارها زندگی می‌کند.


title: میگل د سروانتس

text: دن میگل د سِروانتِس ساآودرا (زاده ۱۵۴۷ – درگذشته ۱۶۱۶) رمان‌نویس، شاعر، نقاش و نمایشنامه‌نویس نامدار اسپانیایی بود.


title: میگل د سروانتس

text: رمان مشهور دن کیشوت - که از پایه‌های ادبیات کلاسیک اروپا به‌شمار می‌آید و بسیاری از منتقدان از آن به عنوان نخستین رمان مدرن و یکی از بهترین آثار ادبی جهان یاد می‌کنند - اثر اوست. به وی لقب شاهزادهٔ نبوغ داده‌اند. برخی رمان دن کیشوت را تاثیرگذارترین رمان ژانر تخیلی (Fiction) می‌دانند.


title: میگل د سروانتس

text: جالب این است که سروانتس کتاب دن کیشوت معروف که تمام اروپا و جهان را در زمان خود معطوف نموده بود را در زندان و در دوران گذراندن زمان زندانی خود نوشته بود.


title: میگل د سروانتس

text: پدر وی پزشک بود. در سال ۱۵۵۱ پدرش به همراه خانواده به والادولید مهاجرت کرد. اما میگل در سال ۱۵۵۶ به کوردوبا رفت.


title: میگل د سروانتس

text: دربارهٔ تحصیلات ابتدایی میگل ابهاماتی وجود داردو اما بدون شک تحصیلات وی در سطح دانشگاهی نبوده‌اند. وی در سال ۱۵۵۶ در مادرید مستقر شد.


title: میگل د سروانتس

text: وی در سال ۱۵۶۹ به دستور فیلیپ دوم پادشاه وقت اسپانیا برای شرکت در جنگ به ایتالیا سفر کرد. وی به مطالعه برخی از آثار ادبی در آنجا پرداخت و تحت تأثیر هنر ایتالیایی قرار گرفت. سروانتس در جنگ لپانتو شرکت داشته‌است. دست چپ او در این جنگ به دلیل صدمه‌ای که به اعصاب دستش وارد شد از کار افتاد. او همیشه از شرکت در این جنگ با افتخار یاد می‌کرده‌است.


title: میگل د سروانتس

text: او در سال ۱۵۷۲ به زندگی نظامی خود پایان داد و زندگی عادی خود را از سر گرفت.


title: میگل د سروانتس

text: سِروانتِس در سال ۱۶۱۶ در سن ۶۸ سالگی درگذشت.


title: میگل د سروانتس

text: براساس اسناد تاریخی موجود، جسد و تابوت سِروانتِس، به وصیت او پس از مرگش در سال ۱۶۱۶ در صومعه پابرهنگان تثلیث دفن شد. اما پس از اتفاقاتی که در این صومعه افتاد جسد سِروانتِس نزدیک به چهارصد سال گُم شد. سرانجام در سال ۲۰۱۵ باقی‌مانده چند قطعه کوچک از استخوان‌های او در عمق صومعه‌ای در مرکز بخش قدیمی شهر مادرید کشف شدند.


title: زرده‌بر

text: زَرده‌بَر یا زَردبَر یا پلنگ موش ، پستاندار کوچکی است از خانوادهٔ راسویان (Mustelidae)، زیرخانوادهٔ راسوئیان (Mustelinae). این جانور در زیستگاه‌های بیابانی، نیمه‌بیابانی، مناطق استپی، بوته‌زارها و خارستان‌ها زندگی می‌کند، از مناطق کوهستانی پرهیز می‌کنند و در مزارع کشاورزی هم دیده شده‌اند.


title: زرده‌بر

text: منطقه محل سکونت آن‌ها در جنوب شرق اروپا، غرب آسیا و آسیای میانه است و شامل کشورهای، بلغارستان، رومانی، یوگسلاوی، گرجستان، ارمنستان، ترکیه، لبنان، اردن، اسرائیل، فلسطین، صحرای سینای مصر، ایران، افغانستان، پاکستان، مغولستان، غرب و شمال چین، قزاقستان، ترکمنستان، ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان می‌شود.


title: زرده‌بر

text: طعمه‌های این جانور جوندگان مختلف همچون سنجاب زمینی، همستر ارمنی، جربیل بزرگ، جرد لیبی، ولها، موش خانگی، به همراه انواع کوچکتر پرندگان، خرگوش صحرایی، مارمولک‌ها، ماهی‌ها، قورباغه، حلزون و حشرات (سوسک‌ها و جیرجیرک‌ها) و همینطور میوه‌ها و علف‌هاست. مواردی از گرفتن پرندگان اهلی کوچک مانند جوجه و کبوتر و سرقت گوشت‌های دودی و پنیر هم از آن‌ها مشاهده شده‌است. آنها معمولاً از سوراخ‌های جوندگان بزرگی چون جربیل بزرگ، جرد لیبی و سنجاب زمینی را که طعمه‌های اصلیشان هم هستند به عنوان لانه استفاده می‌کنند.


title: زرده‌بر

text: این حیوان در سال ۱۹۹۶ در رده حفاظتی کمترین نگرانی قرار داشت اما به دلیل ۳۰ درصد کاهش جمعیت در ده سال اخیر اکنون در رده حفاظتی آسیب‌پذیر قرار گرفته‌است. نابودی زیستگاه‌ها از طریق کشاورزی و از بین رفتن طعمه‌ها با سموم جونده‌کش مهمترین دلایل در خطر گرفتن نسل این جانور هستند.


title: زرده‌بر

text: این جانور ۲۹ تا ۳۵ سانتیمتر طول دارد و وزن آنها بین ۳۰۰ تا ۷۰۰ گرم است. آنها بیشتر در گرگ‌ومیش صبح و غروب فعالند تا هم به طعمه‌های روزگرد (مثل جربیل و سنجاب زمینی و پرندگان) و هم به طعمه‌های شب‌گرد (بیشتر جوندگان دیگر و حشرات) دسترسی داشته باشند.این حیوان در۲۷فروردین۱۳۹۹(به علت پایان خشکسالی وبارش فراوان) پس ازبیست سال دراستان خراسان رضوی دیده شد(درشهرستان قوچان و مشهد). و همچنین 28اردیبهشت 1400،در شهر ساوه استان مرکزی به علت گیر افتادن زیر ترانس برق دیده شده است. مورد دیگری در تاریخ 15 تیرماه 1400 در شهر مأمونیه، استان مرکزی در حالی که در نهر کنار خیابان گرفتار شده بود و به واسطه دست و پای کوچکی که دارد توان خارج شدن از نهر را نداشت توسط اهالی رها سازی شده و به آعوش طبیعت باز گشت. آخرین مورد در ۱۶ تیرماه ۱۴۰۰ در خراسان شمالی و نزدیک پتروشیمی خراسان دیده شد که به علت گرمی هوای ساعت ۲۲ به دنبال آب بود که توسط اهالی آزادسازی شد.


title: زرده‌بر

text: ۷


title: گذرنامه ایرانی

text: گذرنامهٔ جمهوری اسلامی ایران یک مدرک شناسایی برای شهروندان ایران است که جهت سفر به خارج از کشور صادر می‌شود. دارا بودن گذرنامهٔ جمهوری اسلامی ایران به معنی داشتن تابعیت ایران است. مسئولیت نظارت بر گذرنامهٔ ایرانی به عهدهٔ ادارهٔ کل گذرنامه وابسته به نیروی انتظامی است.


title: گذرنامه ایرانی

text: گذرنامه‌های ایرانی به رنگ زرشکی می‌باشد که نشان رسمی ایران در بالای جلد آن‌ها درج و عبارت جمهوری اسلامی ایران و واژهٔ گذرنامه به زبان فارسی و عبارت Islamic Republic of Iran و واژهٔ Passport به زبان انگلیسی نیز در زیر آن نوشته شده‌است. در صفحهٔ مشخصات، بالا سمت چپ شمارهٔ هشت رقمی گذرنامه با اعداد فارسی نوشته‌است و در زیر آن نوع گذرنامه کد کشور و شمارهٔ گذرنامه به زبان انگلیسی درج گردیده‌است؛ و بعد از آن به ترتیب شامل شمارهٔ ملی، نام، نام خانوادگی، نام پدر، تاریخ و محل تولد، شمارهٔ شناسنامه، جنسیت و تاریخ صدور و تاریخ انقضاء به زبان فارسی و انگلیسی درج شده‌است.


title: گذرنامه ایرانی

text: ایران در سال ۱۳۸۶ اقدام به تولید آزمایشی گذرنامهٔ بیومتریک برای گذرنامه‌های دیپلماتیک و در سال ۱۳۹۰ برای گذرنامه‌های عادی کرد. گذرنامهٔ ایرانی دارای ۳۲ صفحه است.


title: گذرنامه ایرانی

text: در پشت صفحهٔ این گذرنامه درج شده: "دارندهٔ این گذرنامه حق سفر به فلسطین اشغالی را ندارد". منظور از فلسطین اشغالی، اسرائیل است. در گذرنامهٔ ایرانی هر دو صفحهٔ آن تصویر یکی از یادمان‌های ایران نقش بسته است که به ترتیب به شرح زیر است:


title: گذرنامه ایرانی

text: برای اخذ گذرنامهٔ ایرانی، متقاضی باید شخصاً به یکی از دفاتر خدمات انتظامی پلیس +۱۰ مراجعه کند.


title: گذرنامه ایرانی

text: مدارک مورد نیازدر سال ۲۰۲۰ گذرنامهٔ جمهوری اسلامی ایران به ردهٔ ششمین گذرنامهٔ کم‌اعتبار جهان سقوط کرد. در میان ۱۹۹ کشور جهان، گذرنامهٔ ایرانی مقام ۱۹۴ را داراست. پس از پاسپورت ایرانی، گذرنامه‌های یمن، سومالی، سوریه، افغانستان قرار دارند. گذرنامهٔ عراق هم در انتهای جدول است. بر اساس این جدول، گذرنامهٔ کشورهایی چون پاکستان، اریتره، بنگلادش، کرهٔ شمالی، لیبی و مناطق فلسطینی‌نشین نسبت به گذرنامهٔ ایرانی از نظر اعتباری در وضعیت بهتری قرار دارند. در سال ۲۰۲۱، با پاسپورت جمهوری اسلامی ایران، به ۱۴ کشور مالزی ، ترکیه ، قطر ، ارمنستان، گرجستان، نیووی، جزایر کوک، اکوادور، ونزوئلا، هائیتی، دومینیکا ، عراق ، سوریه و ایالات فدرال میکرونزی میتوان بدون ویزا سفر کرد.


title: گذرنامه ایرانی

text: بنا بر تحقيق وبگاه Henley Passport Index، در ماه می سال ٢٠٢١، رتبه اين پاسپورت ٩٩ (از بين پاسپورت ١١٠ كشور مورده تحقيق) ميباشد كه با رتبه گذرنامه سيريلانكا برابر است و دارندگان آن، قادر به سفر به چهل و دو كشور به صورت بدون ويزا يا ويزا در زمان ورود ميباشند. تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران و در دورهٔ محمدرضاشاه پهلوی، شهروندان ایرانی می‌توانستند بدون روادید به بسیاری از کشورهای جهان سفر کنند. به نوشتهٔ روزنامهٔ اطلاعات در شمارهٔ روز پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۳۵۷ یعنی تنها ۹ ماه پیش از وقوع انقلاب اسلامی، مسافرت برای ایرانی‌ها به تمام کشورهای اروپا جز کشورهای اروپای شرقی و سوئیس و اتریش، بدون روادید امکان‌پذیر بود. مسافران ایرانی برای سفر به کشورهای ایالات متحدهٔ آمریکا، کانادا و همهٔ کشورهای آمریکای لاتین حتماً باید روادید می‌گرفتند. همچنین مسافران ایرانی از میان کشورهای آفریقایی، برای سفر به اتیوپی، مراکش و تونس نیازی به روادید نداشتند. تایلند، سنگاپور، فیلیپین، هند، اندونزی، هنگ‌کنگ و ژاپن هم از مسافران ایرانی روادید نمی‌خواستند.


title: گذرنامه ایرانی

text: ۱۰ خرداد ۱۳۹۹، سرتیپ دوم ستاد صادق رضادوست، رئیس پلیس مهاجرت و گذرنامهٔ نیروی انتظامی ، ردیابی و شنود افراد از طریق کار گذاشتن تراشه یا چیپ در گذرنامه‌ها را تکذیب کرد و آن را شایعه خواند. او گفت که ایران هم مثل «۹۰ درصد» از کشورهای دیگر، «گذرنامه‌اش الکترونیکی است و بر این اساس تراشه‌ای الکترونیکی در آن نصب شده‌است.» به گفتهٔ این مقام، این تراشهٔ الکترونیکی در گذرنامه‌های ایرانی تنها برای جلوگیری از «جعل آن‌ها و افزایش ضریب ایمنی» نصب شده‌است.


title: گذرنامه ایرانی

text: https://www.passportindex.org/byRank.php سایت سنجش ارزش گذرنامه‌های جهان


title: گذرنامه ایرانی

text: Wikipedia contributors, "Iranian passport," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Iranian_passport&oldid=312600065 (accessed September 8, 2009).


title: شوکا

text: شوکا(مازندرانی) ، کوچکترین گوزن ایران، نوعی گوزن کوچک بومی اورآسیا به رنگ سربی یا سرخ است که بیشتر در مناطق سردسیر زندگی می‌کند.


title: شوکا

text: شوکا با ۹۵ تا ۱۳۵ سانتی‌متر طول و ۶۵ تا ۷۵ سانتی‌متر ارتفاع در ناحیهٔ شانه و ۱۵ تا ۳۰ کیلوگرم وزن، گوزنی نسبتاً کوچک است. طول دمِ شوکا ۲ تا ۳ سانتی‌متر است. این حیوان بدنی ظریف، دست‌هایی کوتاه‌تر از پاها، گوش‌هایی باریک و سم‌هایی سیاه‌رنگ و باریک و بلند دارد. شوکاهای نر شاخ‌های کوچکی دارند که در قاعده، سه شاخک دارد. زیر بدن و دم شوکاها سفید و سطح بدن آن‌ها قهوه‌ای مایل به قرمز است.


title: شوکا

text: نرها شاخ دارند و ماده‌ها بدون شاخ‌اند. شاخ نرها در پاییز می‌افتد. شوکاها با شاخ زدن به درختان جوان، قلمرو خود را تعیین می‌کنند.


title: شوکا

text: شوکاها از علوفه، جوانه، برگ، سرشاخه، پوست درختان، میوه، قارچ، خزه و گل‌سنگ تغذیه می‌کنند.


title: شوکا

text: پلنگ، گرگ، شغال، گربه جنگلی و پرندگان شکاری مهمترین دشمنان طبیعی این حیوان است.


title: شوکا

text: این حیوان جمعیت بسیار خوبی در اروپا دارد و جمعیت آن در نیم قرن اخیر افزایش چشمگیری نیز یافته و تنها در اروپای مرکزی به ۱۵ میلیون رأس رسیده‌است. اما در خاورمیانه وضعیت نامناسبی دارد و در اسرائیل، فلسطین و لبنان منقرض شده‌است. البته طرحی برای احیای نسل آن در اسرائیل در حال اجرا است.


title: شوکا

text: در ایران زیستگاه اصلی این حیوان کرانه‌های دریای خزر است. تعداد بسیار کمی هم در استان کرمانشاه در غرب و شمال غرب کشور مشاهده شده‌اند.


title: شوکا

text: شوکاها، برخلاف سایر گوزن‌ها در فصل جفت‌گیری تنها با یک ماده جفت‌گیری می‌کنند. آن‌ها در باروری تأخیر دارند. بدین معنا که پس از جفت‌گیری و به‌وجود آمدن سلول تخم، رشد آن تا ۴.۵ ماه متوقف و بعد از این مدت شروع به رشد می‌کند. پس از این بارداری طولانی، ۱ یا ۲ (معمولاً ۲) بچه به‌دنیا می‌آورند. دوره‌ی بارداری شوکاهای ماده بسیار طولانی‌تر از گوزن‌های دیگر است.


title: شوکا

text: برخی ویژگی‌های شوکاها؛ که گوزن مینیاتوری هم خوانده می‌شوند، با سگ‌سانان مشترک است. برای مثال، نحوه‌ی نوشیدن آب در میان آن‌ها بسیار جالب توجه و برخلاف سم‌داران دیگر است. سُم‌داران معمولاً لب‌ها را روی آب قرار می‌دهند و آب می‌نوشند؛ ولی شوکاها مانند سگ‌سانان با زبان خود آب می‌نوشند. یک شباهت دیگر آن‌ها به سگ‌سانان، این است که هنگام احساس خطر، صدایی شبیه به واق واق سگ سر می‌دهند.


title: شوکا

text: شوکاها بسیار کنجکاوند. به‌طوری که وقتی موجود ناشناسی مانند انسان را در جنگل می‌بینند، برای سردرآوردن از کارش، گاهی سرک می‌کشند. ولی به محض آنکه متوجه شوند موجود ناشناس متوجه حضور آن‌ها شده است، به سرعت و با چالاکی خاص خود فرار می‌کنند. برای همین، این جانور را به سختی در جنگَل های انبوه می‌توان دید. شوکاها هنگام فرار با تکان دادن دم و تولید صدا، سایر شوکاها را از وجود خطر آگاه می‌کنند.


title: شوکا

text: یکی از زیستگاه‌های شوکا در منطقه حفاظت‌شده بوزین و مرخیل در منطقهٔ هورامان در استان کرمانشاه است. به همین دلیل این جانور به عنوان یکی از نمادهای منطقهٔ هورامان مطرح بوده، و علاوه بر آن به عنوان نماد زیست محیطی ورزش استان کرمانشاه نیز شناخته و معرفی شده‌است.


title: شوکا

text: جمعیت شوکاها در ایران به شدت کاهش یافته است و با ادامه‌ی این روند، در آینده‌ی نزدیک در خطر انقراض قرار خواهند گرفت.


title: گپ اینکورپوریتد

text: گپ شرکت تولیدکننده لباس و کیف و کفش آمریکایی است که در سال ۱۹۶۹ در سان‌فرانسیسکو، واقع در ایالت کالیفرنیا، توسط دونالد فیشر و دوریس فیشر تأسیس شد. گپ دارای پنج برند: گپ، بنانا ریپابلیک، الد نوی، پایپر لایم و آتلتا است. در سال ۲۰۰۶، شرکت گپ حدود ۱۵۰٬۰۰۰ کارمند در ۳٬۱۳۹ فروشگاه در کشورهای آمریکا، کانادا، مکزیک، فرانسه، ایرلند، ژاپن، اندونزی، کره جنوبی، مالزی، پرو، سنگاپور و انگلستان داشت. شرکت گپ بزرگترین تولیدکننده پوشاک در آمریکا است ولیکن به تازگی شرکت اسپانیایی ایندیتکس از آن پیشی گرفته‌است. با اینکه سهام این شرکت به صورت عام عرضه می‌شود ولیکن کنترل اصلی شرکت هنوز نیز در اختیار خانواده فیشر است.


title: گپ اینکورپوریتد

text: این برند در ایران نمایندگی اصلی ندارد.


title: گپ اینکورپوریتد

text: بنانا ریپابلیک که قبلاً یک برند کوچک بود توسط شرکت گپ در سال ۱۹۸۳ خریداری شد و تبدیل به یک برند رده بالا گشت. الد نوی در سال ۱۹۹۴ آغاز شد.


title: گپ اینکورپوریتد

text: فروش گپ در برندهای مختلف در سال ۲۰۰۹ بدین شرح بود:


title: گپ

text: گپ ممکن است به موارد زیر اشاره داشته باشد.


title: بولبول

text: مرتضی رضااوغلو محمدوف ، مشهور به بُلبُل یا بولبول (۲۲ ژوئیه ۱۸۹۷، خانباغی - ۲۶ دسامبر ۱۹۶۱) یکی از خوانندگان معروف تنور اپرا آذربایجانی بود.


title: بولبول

text: وی در ۲۲ ژوئن سال ۱۸۹۷، در خانبلاغی قاراباق]] چشم به دنیا گشوده است. وی در سال ۱۹۰۷، در «ملاخانه» شهر شوشا شروع به تحصیل دانش موسیقی نموده‌است. بلبل در سال ۱۹۰۹ به شهر گنجه آذربایجان منتقل شده و آنجا یواش یواش آغاز به شهرت یافتن نموده‌است. در سال ۱۹۱۱، از وی برای آوازخوانی در ساختمان تابستانی در تفلیس که رخدادهای اجتماعی در آن برگزار می شد، به آن شهر دعوت کردند. وی در تفلیس با یکی از آوازخوانان پرآوازه گرجستانی آشنا شد.


title: بولبول

text: این خواننده شهیر آذربایجانی از سال ۱۹۱۶ روی صحنه رفت. وی از سال ۱۹۲۰ تکخوان آکادمی ملی اپرا و تئاتر باله آذربایجان شده‌است. در اولین سالهای فعالیت خود، در اپراهای لیلی و مجنون (ابن سلام) ، «اصلی و کرم» (کرم) عزیر حاجی‌بیگف، «عاشیق غریب» (غریب) «ز.حاجی بیگف» ایفای نقش کرده‌است.


title: بولبول

text: وی در سال ۱۹۲۷ در کنسرواتوار باکو فارغ‌التحصیل شده‌است. سپس با تأمین هزینه از سوی دولت برای ادامه تحصیلش راه سپار شهر میلان کشور ایتالیا شده‌است. در سال ۱۹۳۱ در کنسرواتوار میلان فارغ‌التحصیل شده و به آذربایجان بازگشته است و در آکادمی موسیقی باکو شروع به امور تدریس نموده‌است. در سال ۱۹۳۱ به ابتکار وی، اتاق علمی- پژوهشی ویژه تحقیق موسیقی سنتی آذربایجانی تحت آکادمی موسیقی باکو راه اندازی گردیده است. ولی از سال ۱۹۴۵ دانشکدهٔ هنر آکادمی علوم آذربایجان مسائل تحقیق و تدقیق موسیقی سنتی آذربایجانی را عهده‌دار شد.


title: بولبول

text: در سال ۱۹۲۸، وی نام افتخاری هنرمند مردمی شوروی را دریافت نموده‌است. درد سال ۱۹۴۰، پروفسور شده و در سال ۱۹۵۰ نیز جایزه دولتی شوروی به وی اهدا گردیده است.


title: بولبول

text: وی نماینده شورای عالی اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی بوده و نیز حائز نشان‌هایی همچون نشان لنین، «نشان پرچم سرخ کار» و نشان «علامت شرف» شوروی و همچنین نشان «گرابالدی» کشور ایتالیا و مدالهای زیادی بوده‌است.


title: بولبول

text: بلبل در ۲۶ سپتامبر سال ۱۹۶۱ در شهر باکو چشم به جهان فرو بسته و در باغ مفاخر یکم به خاک سپرده شده‌است.


title: اگر و تنها اگر

text: اگر و تنها اگر واژه ربط و پیوندی در گزاره‌های دوشرطی در منطق است که دو گزاره را به هم پیوند می‌دهد. بدین سان دو گزاره شرطی را پدید می‌آورد چنان که مقدم و تالی یکی از آن‌ها به ترتیب، تالی و مقدم دیگری است. یک گزاره دو شرطی درست است مانند قضیه تالس. اگر و تنها اگر هر دو گزاره سازمان دهنده آن دارای ارزش راستی یکسان باشند یعنی این‌که یا هر دو درست باشند یا هر دو نادرست. و اگر جز این باشد صورت گزاره دو شرطی نادرست است.


title: اگر و تنها اگر

text: در این جدول الف مقدم و ب تالیِ دو گزاره در نظر گرفته شده‌است. الف ↔ ب گزاره دوشرطی «الف اگر و تنها اگر ب» است. اگر 'د' به معنی 'درست' یا 'راستگو' و 'ن' به معنی 'نادرست' یا 'دروغگو' باشد٬ آن‌گاه جدول صدق برای جملات دوشرطی به این صورت است: در نوشتار، نمادهای منطقی مختلفی برای نمایش دوشرطی (به جای عبارت «اگر و تنها اگر») به کار می‌روند. این نمادها شامل «الف ↔ ب» ،«الف ⇔ ب»، «الف ≡ ب» هستند که به صورت «الف اگر و تنها اگر ب» یا «الف اگر و فقط اگر ب» خوانده می‌شوند. همچنین «الف ↔ ب» را می‌توان به صورت «الف شرط لازم و کافی ب است» یا «ب شرط لازم و کافی الف است» خواند.


title: منطق مادی

text: منطق مادی یا منطق غیرصوری یا منطق نوارسطویی توسط مخالفان منطق ارسطو تدوین شده‌است که از مهم‌ترین ایشان می‌توان فرانسیس بیکن و رنه دکارت را نام برد.


title: منطق مادی

text: رالف جنسون و آنتونی بلر منطق مادی را "شاخه ای از منطق که به تبیین غیر صوری ساختمان، ضوابط، نحو تحلیل و ارزشیابی استدل ها می پردازد" تعریف می کنند.


title: منطق کاربردی

text: منطق کاربردی (Applied Logic) رشته‌ای مستقل در کنار منطق صوری و منطق مادی نیست. بلکه گرایشی است که به ویژه در چند دههٔ اخیر مورد توجه قرار گرفته‌است و در آن با بهره‌گیری از قواعد موجود در همهٔ رشته‌های منطقی، سعی دارد جنبهٔ مهارتی و کاربردی را هدف اصلی آموزش منطق قرار دهد؛ از این رو در کتاب‌های آموزشی مربوط به منطق کاربردی چند کار صورت می‌گیرد:


title: منطق امری

text: منطق امری شاخه‌ای از علم منطق است که برای نوع خاصی از جملات غیرخبری یعنی جملات امر و نهی تدوین شده‌است. منطق امری، از منطق بایایی که به تکالیف می‌پردازد مستقل است. این منطق را نخستین بار هری گنسلر به طور رسمی تدوین نمود. تصدیقات در منطق امری، قابل تصدیق و تکذیب نیستند.


title: منطق امری

text: اگر معنی A این باشد که «تو سیب می‌خوری»، آن‌گاه معنی A چنین خواهد بود: «سیب بخور» اگر معنیSاین باشد که «هوا آفتابی‌است»، آن‌گاه معنی S چنین خواهد بود: «هوا آفتابی باشد.» اگر معنی H این باشد که «تو تکالیفت را انجام می‌دهی»، آن‌گاه معنی ⌐H چنین خواهد بود «تکالیفت را انجام نده»؛ اگر معنیT این باشد که «تو به تفریح می‌روی»، آن‌گاه معنی ⌐T چنین خواهد بود: «به تفریح نرو». اگر بگوییم H→ T به این معنی‌است که «به تفریح برو، به شرطی که تکالیفت را انجام بدهی.»؛ این جمله از نظر مفهوم برابر با این جمله‌است: ⌐ T→ ⌐H یعنی «اگر تکالیفت را انجام ندهی، نباید به تفریح بروی.»


title: تصور

text: تصور صورتی ذهنی است که اسناد چیزی به چیز دیگر نباشد.مانند تصور ماه، خورشید و ... .تصور، در منطق صوری در مقابل تصدیق قرار داردکه به معنای روش درست درک و شناسایی قضایا میباشد.


title: تصور

text: تصور علم به صورت سادهٔ اشیاء است بی آن که دربارهٔ آن‌ها حکمی کرده باشیم. تصور همچون تصدیق مربوط به عالم ذهن است و به دو جزء کلی و جزئی تقسیم می‌شود. منطق در حوزه تصورات به مطالعه تجرید، تعمیم، تخصیص، ترکیب، تقسیم، نقض، تجزیه و در نهایت تعریف می‌پردازد. تقسیم منطق به تصور و تصدیق از ویژگی‌های منطق اسلامی است که ابن‌سینا دانشمند مشائی نخستین بار به کار برد. تصور به دو گونه درمی‌آید : تصور جزئی و تصور کلی


title: لاوی (ابهام‌زدایی)

text: منظور از "لاوی" یکی از موارد زیر می‌تواند باشد:


title: مدارشکن قدرت

text: مدارشِکَن یا دِژُنکتُور نوعی کلید خودکار است که برای محافظت از یک مدار الکتریکی در مقابل خطرات ناشی از اضافه بار یا اتصال کوتاه طراحی شده‌است. برعکس فیوز که یک بار عمل کرده و پس از آن باید تعویض شود، مدارشکن می‌تواند مجدداً (به‌طور خودکار یا دستی) وارد مدار شود. مدارشکن‌ها در اندازه‌های مختلفی ساخته می‌شوند و می‌توانند از یک کلید کوچک مورد استفاده در یک منزل تا یک کلید بزرگ که برای محافظت مدارهای ولتاژ بالا و تغذیه یک شهر به کار می‌رود متفاوت باشند. تمامی مدارشکن‌ها مشخصه‌های مشترکی برای عملکرد خود دارند البته جزئیات کار آن‌ها به ولتاژ کار، میزان جریان و نوع آن‌ها وابسته‌است. یک مدارشکن باید بتواند بروز خطا را در مدار تشخیص دهد؛ در مدارشکن‌های ولتاژ پایین این کار به وسیله قسمتی که در محفظه مدارشکن قرار دارد انجام می‌شود اما در مدارشکن‌های ولتاژ بالا تجهیزات جداگانه‌ای برای تشخیص انواع خطاهای شبکه در نظر گرفته شده‌است. زمانی یک خطا تشخیص داده می‌شود کنتاکت‌های داخل مدارشکن باید باز شوند تا مدار را متوقف کنند. در برخی از مدارشکن‌ها از انرژی مکانیکی ذخیره شده در داخل مدارشکن برای جدا کردن کنتاکت‌ها استفاده می‌شود همچنین ممکن است مقداری از انرژی مورد نیاز از خود جریان خطا دریافت شود. زمانی که جریان متوقف می‌شود، یک قوس الکتریکی به وجود می‌آید این قوس باید در یک فرایند کنترل شده متوقف، سرد و خاموش شود تا فاصله بین کنتاکت‌ها از برقراری دوباره جریان جلوگیری کند. در نهایت زمانی که خطا برطرف می‌شود کنتاکت‌ها دوباره باید وصل شوند تا مدار به حالت اول خود بازگردد.


title: مدارشکن قدرت

text: مدارشکن مغناطیسی از یک آهنربای الکتریکی که نیروی کششی آن با جریان افزایش می‌یابد، برای جدا کردن کنتاکت‌ها استفاده می‌کند. کنتاکت‌های مدارشکن به وسیله بست در جای خود نگه داشته شده‌اند. زمانی که جریان در سیم‌پیچ مغناطیسی افزایش می‌یابد و به بیش از جریان مجاز می‌رسد سیم‌پیچ بست را به سمت خود می‌کشد و به کنتاکت‌ها اجازه می‌دهد تا با یک حرکت سریع باز شوند. در برخی از مدارشکن‌ها از یک مایع برای بالابردن خواص تأخیری مدارشکن استفاده می‌شود. در این حالت هسته تا زمانی که جریان به بیش از میزان نامی برسد به وسیله یک فنر مهار شده. در زمان اضافه بار سرعت حرکت بوبین به وسیله مایع کاهش می‌یابد. این تأخیر زمانی برای جلوگیری از عمل کردن مدارشکن در لحظه وصل موتورهای الکتریکی یا دیگر تجهیزات القایی به علت ضربه اولیه آنهاست.


title: مدارشکن قدرت

text: این مدارشکن‌ها از دو باریکه فلزی که در اثر افزایش جریان گرم و خم می‌شوند استفاده می‌کنند و در این حالت نیز خم شدن فلزات موجب آزاد شدن فنر می‌شود. از این نوع مدارشکن‌ها بیشتر برای مدارهای کنترل موتور استفاده می‌شود. مدارشکن‌های گرمایی معمولاً دارای یک المان تصحیح برای جلوگیری از تأثیر حرارت محیط در عملکرد دستگاه هستند.


title: مدارشکن قدرت

text: مدارشکن‌های مغناطیسی-گرمایی نوعی از مدارشکن‌ها هستند که در بیشتر تابلوهای توزیع مورد استفاده قرار می‌گیرند. از آنجایی که مدارشکن‌های مغناطیسی عملکرد بهتری در اتصال کوتاه دارند و از طرفی مدارشکن‌های گرمایی در اضافه بار بهتر عمل می‌کنند استفاده از ترکیبی از این دو نوع عملکرد مناسبی را در اتصال کوتاه و اضافه بار به دنبال خواهد داشت.


title: مدارشکن قدرت

text: مدارشکن‌ها در جریان‌ها بالا معمولاً با تجهیزات پیلوت برای تشخیص خطا و اعمال دستور برای بازشدن کنتاکت‌ها تجهیز شده‌اند. در این مدارشکن‌ها انرژی لازم برای بازشدن کنتاکت‌ها معمولاً به وسیله یک باتری خارجی تأمین می‌شود گرچه در برخی از مدارشکن‌ها ولتاژ بالا، مدارشکن‌ها به وسیله ترانسفورماتور جریان، رله‌های حفاظتی و یک کنترل‌کننده داخلی توان کامل می‌شوند.


title: مدارشکن قدرت

text: مدارشکن‌های مینیاتوری کوچک فقط از هوا برای خاموش کردن جرقه استفاده می‌کنند در حالی که در مدار شکن‌های ولتاژ بالا از صفحه‌های فلزی یا غیر فلزی در کنار هم قرار گرفته برای تقسیم و خاموش کردن جرقه استفاده می‌کنند.


title: مدارشکن قدرت

text: مدار شکن‌های روغنی از خاصیت تبخیر پذیری روغن و فشار ناشی از گازهای متصاعد شده در فرایند بخار شدن روغن برای خاموش کردن جرقه استفاده می‌کنند.


title: مدارشکن قدرت

text: در مدارشکن‌های SF۶ ممکن است از یک میدان مغناطیسی برای کشیدن جرقه استفاده می‌شود، سپس جرقه کشیده شده با تکیه بر خاصیت پایداری دی‌الکتریک بالای گاز SF۶ خاموش می‌شود.


title: مدارشکن قدرت

text: مدارشکن‌های خلأ کمترین میزان جرقه را دارند (از آنجایی که گازی برای یونیزه شدن بین کنتاکت‌ها وجود ندارد)، بنابراین جرقه زمانی که هنوز طول بسیار کمی (کمتر از ۲ تا ۳ میلیمتر) دارد خاموش می‌شود. مدار شکن‌های خلأ به‌طور گسترده‌ای در تجهیزات تقسیم برق در ولتاژهای متوسط تا ۳۵ کیلوولت استفاده می‌شوند. مدار شکن‌های بادی از فشار هوای فشرده شده برای دور کردن جرقه از محل کنتاکت‌ها استفاده می‌کنند. در این مدارشکن‌ها کنتاکت‌ها با یک حرکت سریع بین خود یک مسیر برای عبور هوای فشرده ایجاد می‌کنند و هوا در طول خروج هوای یونیزه شده را نیز با خود خارج می‌کند.


title: مدارشکن قدرت

text: مدارشکن‌ها معمولاً جریان را در زمان بسیار کوتاهی قطع می‌کنند به طوریکه جرقه پس از ۳۰ تا ۱۵۰ میلی ثانیه پس از اعمال دستور قطع خاموش شده‌است که این زمان به مکانیزم و عمر مدارشکن بستگی دارد.


title: مدارشکن قدرت

text: در شرایط اتصال کوتاه، ممکن است جریانی بسیار بزرگتر از جریان نامی در مدار جاری شود. زمانی که کنتاکت‌های مدارشکن برای قطع یک جریان بزرگ باز می‌شوند تمایلی برای به وجود آمدن قوس بین دو کنتاکت به علت جریان بالا وجود دارد و این قوس به جریان اجازه خواهد داد همچنان جاری بماند؛ بنابراین مدارشکن باید از روش‌های مختلفی برای تقسیم و خاموش کردن جرقه استفاده کند.


title: مدارشکن قدرت

text: در مدار شکن‌های عادی و مینیاتوری از صفحات متعدد فلزی یا سرامیکی برای خنک کردن جرقه استفاده می‌شود و یک میدان مغناطیسی موجب منحرف و کشیده شدن جرقه می‌شود. در مدارشکن‌های بزرگتری که در توزیع برق مورد استفاده قرار می‌گیرند از روش‌های دیگری مانند استفاده از خلأ، گازهای خنثی (مانند SF۶) یا روغن استفاده می‌کنند.


title: مدارشکن قدرت

text: بیشترین جریان اتصال کوتاهی را که یک مدارشکن می‌تواند قطع کند به وسیله آزمایش تعیین می‌کنند. استفاده از مدارشکن در کاربردهایی که میزان جریان اتصال کوتاه از جریان قابل قطع مدار شکن بیشتر باشد ممکن است باعث واماندگی مدارشکن در قطع جریان شود. در حالت بدتر مدارشکن ممکن است در اثر فشار منفجر شود.


title: مدارشکن قدرت

text: با توجه به خصوصیات مختلف مدارشکن‌ها مانند ردیف ولتاژ، ساختمان، روش قطع جرقه و خصوصیات ساختاری می‌توان آن‌ها را به روش‌های مختلفی طبقه‌بندی کرد.


title: مدارشکن قدرت

text: مدارشکن‌های ولتاژ پایین (کمتر از V۱۰۰۰) بیشتر در کاربردهای مسکونی، تجاری و صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرند که شامل:


title: مدارشکن قدرت

text: خصوصیات مدارشکن‌های ولتاژ پایین را به وسیله استانداردهای بین‌المللی مانندIEC ۹۴۷ مشخص می‌کنند. این مدارشکن‌ها معمولاً در قاب‌های متحرک نصب می‌شوند تا بتوان در صورت نیاز آن‌ها را تعویض یا تعمیر کرد.


title: مدارشکن قدرت

text: از مدارشکن‌های ولتاژ پایین در جریان مستقیم نیز استفاده می‌شود. از کاربردهای مدارشکن‌های جریان مستقیم می‌توان به تغذیه خطوط مترو اشاره کرد. در جریان مستقیم از مدارشکن‌های خاصی استفاده می‌شود چراکه جریان مستقیم برعکس جریان متناوب در هر نیم سیکل به صفر نمی‌رسد. مدارشکن‌های جریان مستقیم دارای یک بوبین هستند که در لحظه قطع با ایجاد یک میدان مغناطیسی موجب کشیده شدن جرقه می‌شود.


title: مدارشکن قدرت

text: مدارشکن‌های ولتاژ متوسط ولتاژ نامی بین ۱ تا ۷۲ کیلوولت دارند و در قاب‌های متفاوت برای استفاده درون تابلوها یا استفاده در پست‌های الکتریکی تولید می‌شوند. مانند مدارشکن‌های ولتاژ بالا این مدارشکن‌ها نیز می‌توانند از رله‌های حسگر جریان که به وسیله ترانسفورماتورهای جریان به مدار متصل هستند، برای تشخیص خطا در مدار استفاده کنند.


title: مدارشکن قدرت

text: در برخی موارد در سیستم‌های قدرت ولتاژ بالا نیاز به قطع جریان‌های بالای جاری شده در اثر ایجاد خطا در مدار است. مدارشکن‌های ولتاژ بالا از روش‌های مختلفی برای قطع جریان استفاده می‌کنند از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:


title: مدارشکن قدرت

text: از مدارشکن‌های فشار ضعیف ممکن است به‌طور مستقیم در تجهیزات الکتریکی یا در پنل‌های مخصوص استفاده شود. تصویر روبه رو قسمت‌های مختلف یک مدارشکن فشار ضعیف را نشان می‌دهد. انواع مدارشکن‌های فشار ضعیف Mcb کلید فیوز مینیاتوری، محافظت در برابر اتصال کوتاه، رنج جریان تا ۱۰۰ آمپر، قدرت قطع تا ۲۰کیلوآمپر، دارای ۴ نوع ABCD می‌باشد که نوع A برای مصارف روشنایی و اهمی خالص استفاده می‌شود. نوع Bبرای مصارفی که ممکن است جریان هجومی داشته باشند مانند ترانس‌های کوچک فن‌های کوچک نوع C برای مصارف موتوری که تا ۱۰ ثانیه جریان راه اندازی دارند و نوع D برای مصارف موتوری که بیشتر از ۱۰ ثانیه جریان راه اندازی دارند.


title: مدارشکن قدرت

text: MCCB کلید کامپکت گه دارای دو نوع با حفاظت و بدون حفاظت می‌باشد در رله اور کارنت گفتیم که حفاظت‌ها به صورت کامپکت در یک تجهیز قرار دارند و ایجاد یک رله حفاظتی می‌کنند. در نوع دارای حفاظت این کلید اغلب فانکشن ۵۰ و ۵۱ وجود دارد و در مدل‌هایی دیگر فانکشن ۴۹ نیز به ان اضافه می‌شود. نوع بدون حفاظت MCCB از این نوع کلید نباید در مصارف موتوری استفاده کرد؛ زیرا این نوع بریکر تحمل جریان راه اندازی موتور را ندارد. MPCBاین نوع بریکر مشابه MCCBاست با این تفاوت که حتماً دارای حفاظت است ۵۰ و ۵۱ و حتماً فانکشن ۴۹ را دارد و برای مصارف موتوری استفاده می‌شود. RCB برای حفاظت در مقابل خطای اتصال زمین به کار می‌رود. رله ارت فالت نام دیگر ان است و با اندیس ۵۰g نشان می‌دهند. در کلمات عامیانه در سطح فشار ضعیف به ان محافظ جان هم می‌گویند و قبل از MCB قرار می‌گیرد. اختلاف جریان رفت و برگشت را در نظر می‌گیرد و چنانچه اختلافی بین این دو پارامتر باشد در کسری از ثانیه در هنگام خطای اتصال زمین عمل می‌کند. نوع قابل تنظیم برای تنظیم مقدار اختلاف جریان رفت و برگشت نیز وجود دارد.


title: مدارشکن قدرت

text: کلیدهای فشار متوسط به کلیدهای بالاتر از سطح ولتاژ 1KV و تا 36KV گفته می‌شود.


title: مدارشکن قدرت

text: انواع مختلف این نوع کلیدها را از نظر نوع قطع کننده (interrupter) می‌توان به دسته‌بندی‌های زیر تقسیم نمود.


title: مدارشکن قدرت

text: کلیدهای روغنی:


title: مدارشکن قدرت

text: این نوع کلیدها قدیمی بوده و از دور خارج شده‌است.


title: مدارشکن قدرت

text: کلیدهای گازی:


title: مدارشکن قدرت

text: محفظه قطع یا قطع کننده در یک فضای گازی با گاز SF6 قرار دارد. کلیدهای خلأ:


title: مدارشکن قدرت

text: محفظه قطع یا قطع کننده در فضای خلأ (Vaccum) قرار دارد.http://controlkaran.ir/mcb/59-5sl6116-7rc.html


title: دیزبین

text: دیزبین یکی از روستاهای شهرستان اهر در استان آذربایجان شرقی است . این روستا در چهارکیلومتری و در جنوب اهر واقع شده است .


title: دیزبین

text: نام قدیمی روستای دیزبین ، دژبین بوده که به مرور زمان به دیزبین تغییر کرده است ، برای اینکه اطراف روستا دیوار کشی(حصار خشتی) بوده به مانند قلعه بوده است .


title: دیزبین

text: که از این رو دژبین می گفتند.


title: دیزبین

text: قسمتی از این حصار خشتی تا زلزله سال 1391 (اهر ،هریس،ورزقان) وجود داشت که در اثر زلزله از بین رفت .


title: دیزبین

text: از محصولات کشاورزی و باغی روستای سرسبز دیزبین می توان به ؛


title: دیزبین

text: سیب قره قرمز، آلبالو ، ذرت(بلال) و... اشاره کرد.


title: دیزبین

text: و همچنین اریشته(رشته پلویی) دیزبین نیز معروف خاص و عام است و از سراسر ایران مشتری دارد .


title: دیزبین

text: دیزبین همچنین از لحاظ قدمت جزو روستا های قدیمی است و قدمت زیادی دارد


title: دیزبین

text: 2. امین مناف زاده دیزبین


title: شأن نزول

text: شأن نزول یا اسباب النزول به علل و وقایع پیرامون نزول آیات قرآن اشاره دارد. در تفسیر قرآن، شأن نزول را می توان از طریق مطالعه محتوای آنها و مطالعه تاریخ صدر اسلام دریافت. در بعضی موارد، پرسش یا مسئله پیش از داده شدن پاسخ مطرح می‌شود، مثلاً گفته می‌شود: «از تو درباره ذوالقرنین می‌پرسند» و سپس پاسخ داده می‌شود. برخی دیگر از موارد نیاز به مطالعات تاریخی و جانبی دامنه‌داری دارد. در بسیاری از موارد هم میان مسلمانان (به‌ویژه از مذهب‌های مختلف) اختلاف نظر هست.


title: شأن نزول

text: آنگونه که برخی تاریخ‌نگاران، از جمله جبرئیل سعید رِینُلذز نشان می‌دهند، نخستین تلاش برای شماره‌گذاری سوره‌های قرآن، ناشی از نیازِ حقوقیِ دولت اسلامی برای استفاده از متن قرآن بوده که بر اساس آن باید هر سوره یک جای مشخص داشته باشد. نخستین تلاش‌ها منجر به شکل‌گیری تفسیرهای متاخر برای فهم متنِ موجود بر اساس مراحل زندگی محمد بوده است؛ در واقع از نظر این مفسران، زندگی محمد باید محورِ فهمِ متنِ موجود باشد. کمی بعدتر، یکی از نخستین تلاش‌ها برای فهمِ متنِ قرآن بر اساس ایجادِ روایتِ «شانِ نزول» در رساله‌ای منصوب به مقاتل بن سليمان (درگذشته ۷۶۷ ق) پیدا می‌شود. این رویکردِ تفسیرِ قرآن مبتنی بر اسبابِ نزول، در تفسیر ابن کثیر (درگذشته ۷۷۴ ق) نقش مهم‌تری می‌گیرد. این تلاش برای نظم‌مند کردن متنِ قرآن بر اساسِ تاریخی‌سازیِ مبتنی بر زندگی محمد به موضوعِ بحث در میان مفسران تبدیل می‌شود و تفاسیر مختلفی، گاهی بسیار متفاوت، انتشار پیدا می‌کند و سوره‌ها به سرعت به مکی و مدنی تقسیم شدند، بدون آنکه در برخی از موارد توضیح داده شود که دقیقاً تمایز بین آنها معرفی شود. از نظر گیوم دی نیز، مفسران، برای قابل فهم کردنِ مجموعه متونی که وجود داشته، سعی کرده‌اند متون گردآوری شده را بر اساس زندگی محمد و مراحل آن درک کنند. آنچه که امروزه به عنوان فهرست تاریخی رسمی در میان مسلمانان مورد قبول واقع شده‌است، فهرستی منصوب به جعفر صادق و بسیار نزدیک به فهرستِ ابن عباس که انتشارات مصر در سال ۱۹۲۴ به شکل گسترده‌ای آنرا منتشر کرد. قرآن پژوهی همچون گیوم دی تاکید می‌کند که «قرآن متنی ترکیبی و مرکب است که باید مطابق یک تمایز زمانی وسیع‌تر از گاه‌نگاری بین سوره‌های مکی و مدنی فهمیده شود.»


title: شأن نزول

text: بیش‌تر مفسران فرقی میان سبب یا شأن قائل نشده‌اند و هر مناسبتی را که ایجاب کرده‌است آیه یا آیه‌هایی نازل شود، گاه سبب نزول و گاه شأن نزول گفته‌اند. در صورتی که میان این دو عبارت فرق است، از این جهت که شأن نزول اعم از سبب نزول است. کلا سه عامل سبب نزول بوده‌است.


title: شأن نزول

text: ۱. سؤال پیامبر: مانند اینکه محمد از خداوند مسئله اصحاب کهف را می‌پرسد و سورهٔ کهف نازل می‌شود.


title: شأن نزول

text: ۲. لزوم حکم از جانب خداوند: مانند صدور دستور روزه برای مسلمانان پس از هجرت آنان از مکه به مدینه: کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون ۱۷۹ بقره.


title: شأن نزول

text: ۳. وقوع حادثه: مانند نزول سوره مسد از سوی خداوند که از حادثه توطئه ابولهب و همسرش علیه محمد خبر داد.


title: شأن نزول

text: به‌طور کلی تعداد ۱۵۰ نفر سبب نزول آیات و سوره‌ها بودند که شرح آن در اسباب نزول آمده‌است.


title: گزاره

text: تعریف کامل گزاره : به جمله خبری که در حال حاضر یا آینده ، دارای ارزش درست یا نادرست ( راست یا دروغ) باشد ، گزاره می گوییم. جمله های پرسشی ، امری ، عاطفی ( بیان احساسات ) گزاره محسوب نمی شوند.


title: گزاره

text: گزاره کاربردهای زیر را دارد:


title: یاشا هایفتز

text: یاشا هایفتز (۲ فوریه ۱۹۰۱ – ۱۰ دسامبر ۱۹۸۷) یکی از اسطوره‌های نوازندگی ویولن در قرن بیستم با ملیت آمریکایی و اصلیت لیتوانیایی (روسی) بود. هایفتز، که برخی او را بزرگترین ویولونیست تاریخ و همپای پاگانینی می‌شناسند، به خاطر تأویل‌های موسیقایی، لحن روان و مهارت تکنیکی خارق‌العاده‌اش زبانزد است. او با بسیاری از نوازندگان و رهبران ارکستر نام‌آور زمان خود مانند آرتور روبینشتاین و آرتورو توسکانینی نواخت. توجه او به تکنیک و وفاداری به اصل اثر همراه با اجرای احساسی او را یکی از مهم‌ترین نوازندگان موسیقی کلاسیک در سده بیستم تبدیل کرد.


title: یاشا هایفتز

text: هایفتز در ویلنیوس لیتوانی که در آن زمان بخشی از امپراتوری روسیه بود به دنیا آمد. در مورد تاریخ تولد او اختلاف نظر وجود دارد و برخی معتقدند که مادرش او را یکی دو سال کوچکتر معرفی کرده باشد تا بیشتر به عنوان یک کودک نابغه دیگران را تحت تأثیر قرار دهد. پدرش، روبن هایفتز، موسیقیدان توانایی بود که مبانی ویولون را در سنین بسیار کم بدو آموخت. هایفتز به عنوان یک کودک اعجوبه در ۵ سالگی اولین اجرای عمومی خود را داشت و توانست در ۶ سالگی کنسرتو ویولون مندلسون را به خوبی بنوازد. در ۱۹۱۰ پدرش او را در کنسرواتوار سنت‌پترزبورگ ثبت نام کرد، و پس از چند ماه به عنوان شاگرد لئوپلد آوئر پذیرفته شد و در ۱۹۱۱ اولین کنسرتش را در سنت‌پترزبورگ داد. یک سال بعد، با معرفی‌نامه‌ای از آوئر، هایفتز به برلین رفت و اولین کنسرتش در ۲۴ می همان سال توجه زیادی را به سمت او معطوف کرد، تا جایی که آرتور نیکیش او را برای اجرای کنسرتو ویولون چایکوفسکی همراه با فیلارمونیک برلین برگزید؛ هر چند اجرای او چندان مورد توجه قرار نگرفت. او فریتز کرایسلر را برای اولین بار در یک محفل خصوصی در وین که ویولونیست‌های مشهور دیگری هم در آن شرکت داشتند ملاقات کرد. کرایسلر پس از آن که هایفتز ۱۲ ساله را با پیانو در اجرای کنسرتو ویولون مندلسون همراهی کرد، او را به شدت تشویق نمود. هایفتز در دوران نوجوانی‌اش به بسیاری از نقاط اروپا سفر کرد. در آوریل ۱۹۱۱، او در یک کنسرت فضای باز در برابر ۲۵۰۰۰ بیننده به اجرا پرداخت و چنان شوری در بین حضار برانگیخت که پس از کنسرت افسران پلیس برای محافظت از او وارد میدان شدند. پس از انقلاب ۱۹۱۷ روسیه، هایفتز از طریق سیبری و شرق به آمریکا رفت. اولین اجرای او در تالار کارنگی در نیویورک بیشترین ابراز احساسات و تشویق را از سوی مردم و مطبوعات برایش به دنبال داشت.


title: یاشا هایفتز

text: وی همچنین با «گیتی امیرخسروی» نیز برنامه مشترک اجرا کرده‌است.


title: یاشا هایفتز

text: «مهم نیست که در کدام طرف بحث قرار دارید، همیشه افرادی را در طرف خود می‌بینید که آرزو داشتید در طرف دیگر می‌بودند.»


title: دگرپیکری

text: دِگَرپـِیکَری موضوعی است که در بسیاری از افسانه‌های عامیانه و داستان‌های تخیلی دیده می‌شود.


title: دگرپیکری

text: دگرپیکری حالتی است که در این داستان‌ها موجودی از شکلی به شکل دیگر درآید، همچون انسان‌هایی که در داستان‌ها تبدیل به گرگ شده و گرگینه می‌شود.


title: دگرپیکری

text: دگر پیکری زمانی رخ می‌دهد که یا موجودی (معمولاً انسان) بتواند خود را به شکل انسان، حیوان یا موجودی دیگر درآورد. ۲. شخصی متوجه شود که پیکرش توسط کس دیگری و به‌طور غیرارادی تغییر می‌کند. اگر این کار ارادی باشد می‌تواند در اثر جادو یا طلسم انجام شود. اگر غیرارادی باشد ممکن است در اثر طلسم یا نفرین یا کمک پری یا جادوگری یا ماه کامل یا مرگ یا عشق انجام شود.


title: دگرپیکری

text: Wikipedia contributors, "Shapeshifting," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Shapeshifting&oldid=191338049 (accessed February 15, 2008).


title: پونا (شهر)

text: پونه (مرآتی: पुणे، هندی: पुणे، تلفظ: /puɳeˑ/) یا پونا هشتمین شهر بزرگ کشور هند و دومین شهر ایالت مهاراشترا پس از کلان‌شهر بمبئی است. این شهر در ۱۶۰ کیلومتری شرق بمبئی و در پس یک رشته کوه، در فلات دکن واقع شده‌است.


title: پونا (شهر)

text: "پونه" گویش محلی نام این شهر است که در سال‌های اخیر به‌عنوان نام رسمی شهر پذیرفته شده‌است در مقابل نام "پونا" که گویش انگلیسی نام شهر و یادگار دوران استعمار انگلیس بود. با این وجود هنوز در مواردی به ویژه در نام موسسات و شرکت‌هایی که پیش از این به ثبت رسیده‌اند از نام پونا استفاده می‌شود.


title: پونا (شهر)

text: پونا شهری قدیمی است که سابقه آن به‌عنوان شهر به ۹۳۷ م بازمی‌گردد. ماهاراجه شیواجی بنیان‌گذار پادشاهی مراتا، در این شهر به‌دنیا آمد و در همان‌جا می‌زیست. در سال ۱۷۳۰م پونا به مهم‌ترین مرکز سیاسی حکومت مراتا تبدیل شد. از سال ۱۸۱۷ که به امپراتوری بریتانیا پیوست شد تا به هنگام استقلال هند به‌عنوان پایتخت انگلیسی‌ها در فصل بارندگی به‌کار می‌رفت.


title: پونا (شهر)

text: شهر پونا اکنون با صدها مؤسسه آموزشی و نه دانشگاه بیش‌تر به‌عنوان شهری دانشگاهی شناخته می‌شود. افزون براین کارخانجات مختلف و صنایع شیشه سازی و ریخته‌گری همچنین شرکت‌های فناوری اطلاعات و خودروسازی از دیگر مرکز اقتصادی منطقه پونه به‌شمار می‌آیند.


title: پونا (شهر)

text: پونا شهری است آرام و خوش آب و هوا، دارای چندین بنای تاریخی و جاذبه‌های توریستی، که در میان دیگر شهرهای هند موقعیت نسبتاً ممتازی دارد.


title: پونا (شهر)

text: لوح‌های مسی موجود متعلق به ۷۵۸ و ۷۶۸م نشان می‌دهد منطقه کنونی شهر پونه به نام «پوناکا» از مراکز مهم کشاورزی در سده هشتم میلادی بوده‌است.


title: پونا (شهر)

text: پونه از سده نهم میلادی تا سال ۱۳۲۷م بخشی از امپراتوری یاداوا بود. سپس تحت حکمرانی سلطنت نظام شاهیان قرار گرفت. در سال ۱۵۹۵م جهانگیر برای پونه حاکمی تعیین کرد و در سده هفدهم این شهر بخشی از امپراتوری بزرگ گورکانیان هند شد.


title: پونا (شهر)

text: در نیمه دوم سده هفدهم چاتراپاتی شیواجی، حاکم مهاراشترا که در مقابل امپراتوری گورکانیان مقاومت کرد. شیواجی در سال ۱۶۷۴ تاج‌گذاری کرد و این شهر به عنوان پایتخت سیاسی و نظامی برگزیده شد که بیش‌تر جمعیت آن را جنگجویان و سربازان ارتش آن زمان تشکیل می‌دادند. شیواجی در توسعه شهر و گسترش ساخت و سازها در پونه بسیار کوشید.


title: پونا (شهر)

text: تاریخ شهر پونه پس از ورود نیروهای انگلیسی به این منطقه در قرن ۱۸ میلادی، وارد مرحله تازه‌ای شد. پس از سه دوره جنگ با انگلیسی‌ها سرانجام نیروهای مراتا شکست خورده و پونه در ۱۸۱۷م به امپراتوری بریتانیا پیوست شد. بعدها این شهر نقش بسیار مهمی را به عنوان فعالترین مرکز مبارزات انقلابی در جنبش استقلال هندوستان ایفا نمود و تا امروز این شهر همواره پرچمدار اصلاحات در هندوستان بوده‌است که برای مردم مرآتی زبان (ساکنین ایالت ماهاراشترا) سنبل غرور و افتخار است.


title: پونا (شهر)

text: پونا در ۱۶۰ کیلومتری جنوب شرقی بمبئی در ایالت ماهاراشترا قرار دارد. ارتفاع این شهر از سطح دریا ۵۶۰ متر است و یک رشته کوه آن را از ساحل دریای عرب جدا کرده‌است. دو رودخانه از داخل این شهر عبور کرده و سه رود دیگر در نزدیکی آن جاری است.


title: پونا (شهر)

text: طبق سرشماری سال ۲۰۰۹ جمعیت شهری پونا ۳۳۳۷۴۸۱ نفر و هشتمین شهر پرجمعیت هند بوده‌است. مساحتی در حدود ۱۱۱۰ کیلومتر مربع دارد که در ارتفاع ۵۶۰ متری از سطح دریا واقع است و قسمتی از آن در مجاورت رشته کوه سهیدری جای گرفته‌است.


title: پونا (شهر)

text: میانگین دمای پونا بین ۲۰ تا ۲۸ درجهٔ سانتیگراد است. آب و هوای پونا به ۳ فصل تقسیم می‌گردد:


title: پونا (شهر)

text: در پونا بیشتر زبان‌های مراتی، هندی و انگلیسی رایج است. مردم بومی این شهر به زبان مرآتی که زبان ویژهٔ ایالت مهاراشترا است، سخن می‌گویند. با این حال بیش‌تر آن‌ها توانایی فهم و سخن گفتن به زبان هندی را نیز دارند. زبان انگلیسی بیش‌تر در میان قشر تحصیل‌کرده رواج دارد و در ادارات و موسسات، بیش‌تر زبان انگلیسی و گاهی هندی به کار می‌رود.


title: پونا (شهر)

text: قانون اساسی هندوستان به شکل سکولار است که در آن دین خاصی به عنوان دین رسمی شناخته نشده‌است ولی ۸۰٪ مردم پیرو مذهب هندو و ۱۵٪ مسلمان و ۵٪ باقی‌مانده مسیحی، زرتشتی، بهایی، سیک و بودایی هستند.


title: پونا (شهر)

text: شهر پونا زادگاه بسیاری از هنرمندان، شاعران، نویسندگان و پیشوایان مذهبی سرشناس هند می‌باشد. از همین روست که افسانه دلاوری‌های جنگجویان و سلحشوران این ناحیه، یاد و خاطره اصلاح‌طلبان انقلابی، یادگار آموزگاران برجسته، هنرمندان، نخبگان و پیشوایان مذهبی و فلاسفه بزرگ و مشهور که زبانزد خاص و عام‌اند، این شهر را تبدیل به پلی میان دانش نوین و دانش و نیک‌اندیشی پیشینیان نموده‌است.


title: پونا (شهر)

text: رامشگاه بین‌المللی مراقبه اوشو در این شهر واقع است که تعداد زیادی از طرفداران اوشو و علاقه‌مندان به مراقبه (مدیتیشن) را از نقاط گوناگون جهان را به این شهر می‌کشاند که گاهی اقامت‌های نسبتاً طولانی دارند. جشن‌های گانپاتی در این شهر رونق بیشتری نسبت به سایر شهرها دارد. حضور دانشجویان و اقامت نسبتاً زیاد خارجی‌ها از جمله ایرانیان مقیم یا دانشجویان ایرانی در فرهنگ مردم این شهر بی‌تاثیر نبوده‌است.


title: پونا (شهر)

text: پونا با داشتن تاریخی طولانی، طبیعتی دلپذیر و ده‌ها معبد از اهمیت گردشگری زیادی برخوردار است.


title: پونا (شهر)

text: دسترسی به پونا از بمبئی از طریق قطار، اتوبوس، اتومبیل‌های کرایه شخصی و هواپیما میسر است که با هر سه روش اول حدود ۳ ساعت به طول می‌انجامد.


title: پونا (شهر)

text: در داخل شهر شبکه اتوبوسرانی نقش اساسی در جابجایی مردم در داخل و اطراف شهر را به‌عهده دارد؛ و هزینه آن تابع مسیر و میزان مسافتی است که مسافر طی می‌کند. پس از اتوبوس وسیله اصلی برای جابجایی در داخل شهر به عهده وسیله‌ای است به نام اتو ریکشا است که به اختصار به آن ریکشا می‌گویند؛ که وسیله‌ای است سه چرخه و موتوری که ظرفیتش حداکثر سه نفر است و همواره حالت دربستی دارد و براساس میزان مسافت طی شده، که توسط تاکسی‌متر تعیین می‌گردد دریافت می‌شود. لازم به یادآوری است که به غیر از دو وسیله عمومی بالا تعداد قابل توجهی آژانس‌های تاکسی برون‌شهری وجود دارد که آن‌ها نیز دارای یک هزینه اولیه ثابت بوده و مازاد آن بر حسب مسافت طی شده (بسته به نوع وسیله نقلیه و دارا بودن یا نبودن کولر) محاسبه می‌گردد. بسیاری از مردم اعم از زن و مرد، از جمله اغلب دانشجویان ایرانی از انواع موتورسیکلت برای جابه‌جایی استفاده می‌کنند.


title: پونا (شهر)

text: امروزه این شهر از مهم‌ترین شهرهای دانشجویی هندوستان به‌شمار می‌رود و پایتخت علمی و تحصیلی ایالت ماهاراشترا می‌باشد. شاید به همین دلیل هندیان خود پونا را «آکسفورد شرق» یا «آکسفورد هند» می‌خوانند. حتی هندی‌ها ادعا می‌کنند که این شهر بزرگترین شهر دانشجویی دنیاست.


title: پونا (شهر)

text: بیش از ۱۰۰۰ کالج از دانشگاه‌های معروفی چون دانشگاه پونا، بهاراتی ودیاپت، کالج فرگوسن و سیمباسیز کالج و مراکز دیگر علمی و آموزشی در بسیاری از نقاط این شهر به چشم می‌خورند که بسیاری از آنان در زمره برترین مراکز علمی و دانشگاهی هند می‌باشند. این شهر نه‌تنها پذیرای دانشجویان هندی از سراسر این کشور است، بلکه دانشجویان خارجی را نیز به‌ویژه از کشورهایی نظیر ایران، کره جنوبی، کشورهای عربی و برخی کشورهای آفریقایی را به خود جذب کرده‌است. دانشگاه پونا یکی از دانشگاه‌های معتبر هند و از دانشگاه‌های برتر از لحاظ پذیرش دانشجویان خارجی در این کشور می‌باشد. از گذشته ایرانیان بسیاری از این دانشگاه دانش‌آموخته شده‌اند و در حال حاضر رقمی بیش از ۴۰۰۰ دانشجوی ایرانی فقط در این دانشگاه مشغول به تحصیل می‌باشند. بیشترین تعداد دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در خارج از کشور در این شهر مجتمع هستند.


title: پونا (شهر)

text: در سال تحصیلی ۱۰–۲۰۰۹ فقط در دانشگاه پونا ۲۴۶ دانشجوی ایرانی ثبت نام کرده‌اند که ۱۱۷ نفر از آنان زن و ۱۲۹ نفر مرد بوده‌اند. شمار دانشجویانی که در موسسات آموزش عالی، دبیرستان‌ها و مدارس، کلاس‌های آموزشی متفرقه و دوره‌های کوتاه مدت آموزش زبان انگلیسی مشغول به تحصیل هستند به مراتب بیش از این است.


title: پونا (شهر)

text: پونا از اردوگاه‌های مهم نظامی از دههٔ آغازین سدهٔ ۱۹ بوده‌است. ستاد فرماندهی ارتش هندوستان، سرفرماندهی جنوب، در این شهر قرار دارد. همچنین دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی نظامی بسیاری نیز در این شهر برقرار است.


title: پست پیشتاز

text: پُست پیشتاز گونه‌ای از خدمات پستی است که در آن استفاده‌کنندگان، برای فرستادن نامه و مرسولات خود دست‌مزد می‌پردازند.


title: پست پیشتاز

text: پست پیشتاز بعد از پست ویژه، سریع‌ترین سرویس پستی در ایران است و همهٔ عملیات پستی آن از لحظه قبول مرسولات تا توزیع آن‌ها در داخل و خارج از کشور، در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام می‌گیرد. در حال حاضر، مرسولات قبول شده در تهران به مقصد مراکز استان‌ها و بیش از ۱۰۰ شهر دیگر ظرف مدت ۲۴ ساعت تا ۷۲ ساعت به گیرندگان تحویل داده می‌شود. حداکثر زمان تحویل یک مرسوله پیشتاز درون‌شهری به گیرنده ۲۴ ساعت و برای شهرستان‌ها ۴۸ تا ۷۲ ساعت است. این زمان در خارج از کشور بیشتر می‌باشد. البته مدت‌های ذکر شده در روزهای کاری می‌باشد و در روزهای تعطیل سرویس دهی انجام نمی‌گیرد.