title: روبنده

text: در برخی کتب حدیث اهل تسنن، احادیثی آمده‌است که بر اساس آن صحابیات و از آن جمله فاطمه زهرا، فاطمه بنت مره، عاتکه، عایشه، اسماء بنت عمیس، حفصه و ام‌خالد چهره خود را می‌پوشانیده‌اند. از صحابه و تابعین از جمله از ابن‌جریر، عبدالله بن مسعود، ابوعبیده السلمانی و محمد بن سیرین نیز احادیثی نقل شده‌است که برخی از آن به وجوب نقاب استدلال کرده‌اند.


title: روبنده

text: در برخی روایت اهل‌سنت مواردی نیز معین شده‌است که جایز است زن چهره را آشکار کند؛ از آن جمله خواستگاری، معالجه توسط نامحرم شهادت در دادگاه، و حالت احرام در حج و عمره‌است.


title: روبنده

text: عبدالعزیز بن باز، ابن تیمیه، محمّد صالح المنجّد، رشید احمد لوضیانوی، ابن المعزّ، ابن المنذر، ابن حجر عسقلانی، محمود الصیّاح، ابوبکر جصاص، محمد قاضی بیدوی، ابوبکر مختار الزین، ابن عثیمین، جمال ضرابزی، عبدالعزیز آل‌الشیخ، صالح الفوزانی و عثمان الهیاجی از علمای اهل سنت هستند که پوشانیدن چهره زنان را واجب می‌دانند. جمعیت علمای کشورهای آفریقایی، جمعیت علمای پاکستان، دانشگاه اسلامی ام‌القری نیز پوشاندن چهره را لازم و گشودن آن را حرام دانسته‌اند.


title: روبنده

text: در مقابل ایسنا (انجمن اسلامی آمریکای شمالی)، جمعیت علمای دانشگاه اسلامی الازهر در قاهره مصر پوشاندن صورت زنان را مستحب دانسته‌اند. یوسف القرضاوی و عبید عاطف الزین نیز پوشاندن چهره را برای زنان مستحب می‌دانند. برخی از علمایِ اهل سنت نیز نقاب را مسئله‌ای فرهنگی و مربوط به آداب و رسوم (و نه لزوماً شرعی و دینی) می‌دانند؛ محمد سید طنطاووی رئیسِ پیشین الأزهر چنین رأئی را اظهار کرده‌است.


title: روبنده

text: در روایات و احادیث شیعه، بازگذاشتن چهره زن و نمایاندن آن به مرد نامحرم جایز دانسته شده‌است؛ مگر در شرایط خاصی که بیم فتنه برود. در بین علمای شیعه معاصر، روح‌الله خمینی، علی خامنه‌ای، علی حسینی سیستانی، پوشاندن چهره را مستحب می‌دانند، هر چند ایشان در شرایط خاصی که بیم فتنه‌است، پوشاندن صورت را لازم شمرده‌اند. مرتضی مطهری، پس از انقلاب اسلامی ایران، روبنده را از حجاب‌های غیر اسلامی دانست و این که به عقیدهٔ او آیهٔ پوشش، هرگز پوشاندن صورت را لازم نشمرده‌است. فاضل لنکرانی، زنجانی و بهجت زدن روبنده را جایز شمرده‌اند. اما اخباریان و اهل حدیث روبنده را لازم بلکه واجب دانستند. مانند سید حسین عرب باغی رساله در این باره دارند که نام رساله ایشان رساله اساس الایمان در وجوب حجاب بر زنان که مطبوع گشته‌است. ناصر مکارم شیرازی، مرجع تقلید شیعه در پاسخ به استفتائی دربارهٔ استفاده از روبنده می‌گوید: خامنه ای در این باره معتقد است: پوشیه زدن در محیطی که کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد، مصداق لباس شهرت نیست و از لحاظ شرعی اشکالی ندارد [۱]


title: روبنده

text: ۱: خامنه ای، جزوه پوشش و نگاه جامعه الزهرا (سلام الله علیها)، ص ۹۵


title: روبنده

text: مسئله روبنده و پوشاندن چهره در کشورهای غیر اسلامی تتوع و گستردگی دیدگاه زیادی وجود دارد.بعضی از دولت‌های غربی برای زنانی که خواستار پوشانیدن چهره‌شان هستند، محدودیت‌هایی ایجاد کرده‌اند. در سال ۲۰۰۱ هلند، استفاده از روبنده در مدارس و آموزشگاه‌ها و محیط‌های پژوهشی و اداری را ممنوع کرد. در آوریل ۲۰۰۶ دو دانش آموز دختر از مدرسه ریزریتل در بن آلمان به علت پوشیدن برقع اخراج شدند. دادگاه نیوزیلند در سال ۲۰۰۵ حکم صادر کرد که بر اساس آن زنان نمی‌توانند هنگام شهادت در دادگاه‌ها صورت خود را بپوشانند. در ایتالیا، پوشاندن صورت از سال ۱۹۷۵ ممنوع شد و در سال ۲۰۰۵ بر میزان جریمهٔ نقدی متخلفین افزوده شد. در فرانسه از سال ۱۹۸۰ پوشاندن صورت ممنوع گشت. کانادا در سال ۲۰۰۱ اعلام کرد که زنان نیز می‌بایست برای گرفتن گواهینامه رانندگی، چهره خود را بگشایند. سلطانه فریمن بر حق خود برای داشتن عکس با نقاب در گواهینامه رانندگی اصرار کرد و موفق شد ایالت فلوریدا را جریمه کند. در انگلستان، در سال ۲۰۰۶جک استرا، نماینده مجلس عوام بلاکبرن، گفت که از صحبت کردن با کسی که نمی‌تواند صورت او را ببیند، راحت نیست و به نظر وی زدن روبنده بر چهره باعث تشدید حس جدایی و انزواطلبی می‌شود. الیور لتوین، مدیر سیاستگزاری حزب، این توصیه را سخنی خطرناک در مورد جلوگیری از حق افراد در انتخاب پوشش دانست. در آوریل همان سال، عایشه اعظمی دستیار آموزشی مسلمان که به دلیل امتناع از برداشتن روبنده خود در داخل کلاس از کار معلق شده بود، از دبستانی در یورکشایر غربی شمال انگلستان اخراج گردید. به گفته عایشهٔ اعظمی، دانش آموزان این مدرسه از وضعیت روبنده وی هرگز شکایتی نداشته‌اند. نیک ویتینگهام، وکیل عایشه اعظمی گفته‌است که موکل وی قادر به انجام شغل خود به عنوان دستیار آموزشی است و می‌تواند از دانش آموزانی که زبان انگلیسی، زبان دوم آن‌ها است، حمایت و پشتیبانی کند. در ایالت کبک در کانادا، زنان مسلمان برای رأی دادن می‌بایست چهره خود را آشکار کنند. یک روحانی ارشد کلیسای کاتولیک رم ایتالیا در اظهار نظری، کنار گذاشتن روبنده زنان مسلمان را در اروپا خواستار شد. کاردینال رناتو مارتینی، مسوول امور فرهنگی مهاجران در واتیکان که به مناسبت انتشار بیانیه پاپ بندیکت شانزدهم در مورد لزوم وضع قوانینی برای بهبود شرایط مهاجران اروپایی سخن می‌گفت، به زنان مسلمان توصیه کرد که به منظور رعایت آداب و رسوم، قوانین و نمادها و دین کشورهای میزبان خود، کنار گذاشتن روبنده را مورد توجه قرار دهند. در سال ۲۰۰۰، سوئد قانونی را به تصویب رساند که بر اساس آن مأموران پلیس حق دارند از زنانی که نقاب بر چهره دارند بخواهند برای تشخیص هویت، نقاب و روبندهٔ خود را بردارند. در استرالیا پلیس حق دارد که روبنده زنان را بردارد و در صورت رو به رو شدن با مقاوت پلیس می‌تواند آنان را بازداشت کند با این حال زنان مسلمان در ایالات متحده آمریکا برای زدن روبنده و پوشاندن صورت آزادی بیشتری دارند.


title: روبنده

text: روبنده در کشورهای مختلف شکل و نوع متفاوتی دارد. «نقاب کامل» تمام صورت از جمله چشم‌ها را می‌پوشاند. «نقاب درزدار» دو سوراخ برای چشم‌ها دارد و جز چشم‌ها تمام صورت را می‌پوشاند. نیم نقاب که از زیر چشم‌ها به پشت بسته می‌شود و پیشانی، ابروها، و چشم را نمایان می‌سازد. «نقاب لوانی» که به دور صورت بسته می‌شود و علاوه بر پیشانی و چشم، بینی را نیز آشکار می‌سازد. برخی از نقاب‌ها، یک یا چند پارچهٔ نیم شفاف را روی چشم قرار می‌دهد که علاوه بر پوشیده ماندن چشم، زن بتواند به راحتی ببیند و به اختیار بردارد. نوع دیگری از روبنده، برقع است که در افغانستان و پاکستان رواج دارد و پوششی از سر تا پا است و چشم‌ها معمولاً پشت یک پرده مشبّک قرار می‌گیرند. در پاکستان، پاک چدری، در هند ریجان، و در ایران پوشیه و برقع پوشش‌هایی هستند که صورت را می‌پوشانند.


title: ارداویراف‌نامه

text: اَردا ویراف نامه (به گفتار برخی "اَردا ویراز نامه") نام یکی از کتاب‌های نوشته‌شده توسط ویراف به زبان پارسی‌میانه است که از پیش از اسلام به جا مانده‌است. مضمون کتاب، اعتقادات عامهٔ ایرانیان پیش از اسلام دربارهٔ آخرت است. ویراف نام یکی از موبدان عهد ساسانی است. وی نویسنده کتابی دربارهٔ سفرش به دنیای پس از مرگ است. این کتاب با نام ارداویراف نامه یا ارداویراف نامک به زبان پهلوی از وی به‌یادگار مانده‌است.


title: ارداویراف‌نامه

text: ویراف مقدس، نام یکی از موبدان که به عقیده پارسیان صاحب معراج بوده و ارداویراف‌نامه معراج‌نامه اوست. بارتلمی این نام را ارتاویراوُ می داند. داستان دینی ارداویراف همانندی زیادی با "کمدی الهی" دانته دارد و پژوهشگران بر این باورند که دانته در آفریدن اثر خود از منابع عربی یاری گرفته و آن منابع به نوبه خود از "ارداویراف‌نامه" اقتباس کرده‌اند.


title: ارداویراف‌نامه

text: این کتاب نوشته موبد ساسانی به نام ارداویراف که در شرح معراج و سفر روحانی خویش به بهشت و دوزخ و برزخ نوشته است. بیش از هزار سال پس او بود که دانته ایتالیایی با الهام از این اثر کهن، سه‌گانه "کمدی الهی: بهشت و دوزخ و برزخ" را نوشت و شهرت یافت.


title: ارداویراف‌نامه

text: اَرداویراف‌نامه، بر رساله الغفران ابوالعلاء معری و به ویژه بر کمدی الهی دانته، تأثیر داشته‌است. موضوع اصلی اینگونه معراج‌نامه‌ها، سفر عرفانی است و مسافران در واقع شارحان روح و روان خویش‌اند، اَرداویراف موبد زرتشتی و «ابن قارح» شاعر عرب که از طرف ابوالعلاء معری راهی این سفر می‌شود هم، از این قاعده مستثنی نیستند. گفته شده عناصر ساختاری و خیالی منظومه «سیر العباد الی المعاد» سنایی هم متأثر از اَرداویراف‌نامه است، اما کتاب سنایی بیشتر متأثر از کتیبه کرتیر و کشف و شهود گشتاسپ است پس از آنکه به آیین زرتشت درآمد.


title: ارداویراف‌نامه

text: کتاب معروف "ارداویراف‌نامه" تصویر جامعی از دوزخ در زرتشتی‌گری در عهد ساسانی به دست می‌دهد. این کتاب که ظاهرأ در قرن سوم هجری به رشتهٔ تحریر درآمده‌است، یکی از منابع مهم تاریخ شفاهی آیین باستانی زرتشتی است. از محتوای کتاب چنین برمی‌آید که متن اصلی پهلوی آن به اواخر دورهٔ ساسانی تعلق داشته‌است. کتاب داستان موبدی است که برای بی‌گمان شدنِ مردمان دربارهٔ دین و رستاخیز و بهشت و دوزخ، خویش را به یاری موبدان دیگر به خواب هفت‌روزه می‌برد و روان او در بهشت، نیکی‌های نیکوکاران و در دوزخ باداَفرَه (: مجازات) بدکاران را می‌بیند و پس از به هوش آمدن آن داستان‌ها را بازمی‌گوید. این مرد ویراف نام دارد که او را اردا به معنای قدیس لقب داده‌اند. ارداویراف را موبدان آیین مزدیسنی شربتی مخدر و مقدس می‌خورانند که تحت تأثیر آن وی به مدت سه شبانه‌روز به خواب می‌رود و پس از بیداری داستان سیروسلوک روحی خود را برای دیگران بازگو می‌کند. گرچه قصهٔ سیروسلوک روحی ارداویراف جنبهٔ موهومی دارد، باز منبعی بی‌نظیر از برداشتی که زرتشتیان عهد ساسانی از بهشت و جهنم داشته‌اند به ما ارائه می‌دهد.


title: ارداویراف‌نامه

text: در دیباچه ترجمه کهن "ارداویرافنامه" به پارسی چنین آمده‌است: ایدون گویند که چون شاه اردشیر بابکان به پادشاهی بنشست، نود پادشاه بکشت و بعضی گویند نودوشش پادشاه بکشت و جهان را از دشمنان خالی کرد و آرمیده گردانید و دستوران و موبدانی که در آن زمان بودند همه را پیش خویشتن خواند و گفت که دین راست و درست که ایزدتعالی به زرتشت… گفت و زرتشت در گیتی روا کرد مرا بازنمایید، تا من این کیش‌ها و گفت‌وگوی‌ها از جهان برکنم و اعتقاد با یکی آورم، و کس بفرستاد به همه ولایت‌ها، هر جایگاه که دانایی یا دستوری بود همه را به درگاه خود خواند. چهل‌هزار مرد بر درگاه انبوه شد. پس بفرمود و گفت آن‌هایی که از این داناترند باز پلینند. چهارهزار داناتر از آن جمله گزیدند و شاهانشاه را خبر کردند و گفت دیگر بار احتیاط بکنید. دیگر نوبت از آن جمله قومی که به تمیز و عقل و "افستا" و زند بیشتر از بردارند جدا کنید. چهارصد مرد برآمد که ایشان "افستا" و زند بیشتر از برداشتند. دیگرباره احتیاط کردند در میان ایشان چهل مرد بگزیدند که ایشان "افستا" جمله از برداشتند. دیگر در میان آن جملگی هفت مرد بودند که از اول عمر تا به آن روزگار که ایشان رسیده بودند بر ایشان هیچ گناه پیدا نیامده بود و به‌غایت عظیم پهریخته بودند و پاکیزه در منشن و گُوشن و کُنشن و دل در ایزد بسته بودند. بعد از آن هر هفت را به نزدیک شاه اردشیر بردند. بعد از آن شاه فرمود که مرا می‌باید که این شک و گمان از دین برخیزد و مردمان همه بر دین اورمزد و زرتشت باشند و گفت‌وگوی از دین برخیزد، چنان‌که مرا و همه عالمان و دانایان را روشن شود که دین کدام است و این شک و گمان از دین بیفتد.


title: ارداویراف‌نامه

text: بعد از آن ایشان پاسخ دادند که کسی این خبر باز نتواند دادن الا آن کسی که از اول عمر هشتسالگی تا بدان وقت که رسیده باشد هیچ گناه نکرده باشد و این مرد ویراف است که از او پاکیزه‌تر و مینوروشن‌تر و راستگوی تر کس نیست و این قصه اختیار بر وی باید کردن و ما شش‌گانه دیگر یزشن|یزشن‌ها و نیرنگ‌ها که در دین ازبهر این کار گفته‌است به جای آوریم تا ایزد عز و جل احوال‌ها به ویراف نماید و ویراف ما را از آن خبر دهد تا همه کس به دین اورمزد و زرتشت بی‌گمان شوند و ویراف این کار در خویشتن پذیرفت و شاه اردشیر را آن سخن خوش آمد و پس گفتند این کار راست نگردد مگر که به درگاه آذران شوند و پس برخاستند و عزم کردند و برفتند و پس از آن، آن شش مرد که دستوران بودند از یک سویِ آتشگاه یزشن‌ها بساختند و آن چهل دیگر سوی‌ها با چهل‌هزار مرد دستوران که به درگاه آمده بودند همه یزشن‌ها بساختند و ویراف سر و تن بشست و جامه سفید درپوشید و بوی خوش بر خویشتن کرد و پیش آتش بیستد و از همه گناه‌ها پتفت بکرد… پس شاهنشاه اردشیر با سواران سلاح پوشیده، گِرد بر گِرد آتشگاه نگاه می‌داشت تا نه که آشموغی یا منافقی پنهان چیزی بر ویراف نکنند که او را خللی رسد و چیزی بدی در میان یزشن کند که آن نیرنگ باطل شود.


title: ارداویراف‌نامه

text: پس در میان آتشگاه تختی بنهادند و جامه‌های پاکیزه برافکندند و ویراف را بر آن تخت نشاندند و روی‌بند بر وی فروگذاشتند و آن چهل‌هزار مرد بر یزشن کردن ایستادند و درونی بیشتند و قدری په بر آن درون نهادند. چون تمام بیشتند یک قدح شراب به ویراف دادند و… هفت شبانروز ایشان بهمجا یزشن می‌کردند و آن شش دستور به بالین ویراف نشسته بود سی و سه مرد دیگر که به‌گزیده بودند از گرد بر گرد تخت یزشن می‌کردند و آن تیرست و شصت مرد که پیشتر به‌گزیده بودند از آن گرد بر گرد ایشان یزشن می‌کردند و آن سی و شش هزار گرد برگرد آتشگاه گنبد یزشن می‌کردند و شاهنشاه سلاح پوشیده و بر اسب نشسته با سپاه از بیرون گنبد می‌گردید. باد را آن‌جا راه نمی‌دادند و به هر جایی که این یزشن‌کنان نشسته بودند بهر قومی جماعتی شمشیر کشیده و سلاح پوشیده ایستاده بودند تا گروه‌ها بر جایگاه خویشتن باشند و هیچ‌کس بدان دیگر نیامیزند و آن جایگاه که تخت ویراف بوداز گرد بر گرد تخت پیادگان با سلاح ایستاده بودند و هیچ‌کس دیگر را به‌جز آن شش دستور نزدیک تخت رها نمی‌کردند. چو شاهنشاه درآمدی از آن‌جا بیرون آمدی و گرد بر گرد آتشگاه نگاه می‌داشتی؛ و بر این سختی کالبد ویراف نگاه می‌داشتی. یشتند تا هفت شبانروز برآمد. بعد از هفت شبانروز ویراف بازجنبید و باززیید و بازنشست و مردمان و دستوران چون بدیدند که ویراف از خواب درآمد خرمی‌کردند و شاد شدند و رامش پذیرفتند و بر پای ایستادند و نماز بردند و گفتند: شادآمدی اردای‌ویراف… چگونه آمدی و چون رستی و چه دیدی؟ ما را بازگوی تا ما نیز احوال آن جهان بدانیم… ارداویراف واج گرفت، چیزی اندک مایه بخورد و واج بگفت. پس بگفت این زمان دبیری دانا را بیاورید تا هرچه من دیده‌ام بگویم و نخست آن در جهان بفرستید تا همه کس را کار مینو و بهشت و دوزخ آشکار شود و قیمت نیکی کردن بدانند و از بد کردن دور باشند. پس دبیری دانا بیاوردند و در پیش ارداویراف بنشست.


title: ارداویراف‌نامه

text: "گزارش ارداویراف" نمایش‌نامه‌ای از بهرام بیضایی است که براساس "ارداویراف‌نامه" نوشته شده و در ژانویه ۲۰۱۵ در دانشگاه استنفورد دو شب پیاپی با کارگردانی نویسنده بر صحنه برای تماشاگران خوانده شده.


title: کیمری‌ها

text: کیمِری‌ها یا سیمِری‌ها یا کیمریان (به یونانی: Κιμμέριοι، در آشوری:Gimirri)، مردمان کوچ‌نشین و سوارکار از تبار ایرانی در دوران باستان بودند.


title: کیمری‌ها

text: در فاصلهٔ قرن‌های هشتم و هفتم پ.م. عامل سیاسی جدیدی در آسیای مقدم پدید آمد که تناسب نیروها را سخت دگرگون ساخت. این عامل نوین "قبایل سوارکار و صحرا نشین کیمریان و ترریان و اسکیت‌ها" بودند که از نواحی کرانهٔ دریای سیاه کوچ کرده و در آسیای غربی نفوذ نمودند.


title: کیمری‌ها

text: بر پایه نوشته‌های هرودوت خاستگاه اینان شمال قفقاز و دریای سیاه بوده‌است و میان سده‌های سده هشتم و سده هفتم (پیش از میلاد) پیش از زایش مسیح، در آن سامان می‌زیسته‌اند. بر پایه نوشته‌های آشوری کیمری‌ها از مردمی ایرانی‌زبان بودند.


title: کیمری‌ها

text: هرودوت نام کیمری را به معنی عامیانهٔ آن تودهٔ مردم بدون شاه آورده‌است. این معنی حتّی به نویسندگان بخش وندیداد اوستا رسیده بوده که در آنجا این مردم را تحت نام تئوژیه قوم بدون سرور معرفی نموده‌اند.


title: کیمری‌ها

text: مطابق منابع کهن آشوری و یونانی، کیمریان اعم از کیمریان کردوخی و کپادوکی رعایای سکاییان پادشاهی شمال دریای سیاه یعنی اسکیتان به‌شمار می‌آمده‌اند و در اثر فشار همینان از سرزمین‌های خود در شمال دریای سیاه به کوهستان‌های شمال عراق و کوهستان زاگرس و کاپادوکیهٔ آناتولی مهاجرت نموده‌اند.


title: کیمری‌ها

text: در کهن‌ترین منابع یونانی، یعنی منظومات هومر، از اسکیت‌ها سخنی گفته نشده‌است. در ایلیاد از سرزمین فراکیان سوارکار … و میسیان که از نزدیک جنگ می‌کنند و دوشنگان مادیان و نوشندگان شیر. آبیان که مستمندند ولی از جمیع مردمان منصف‌ترند صحبت می‌دارد.


title: کیمری‌ها

text: در اُدیسه قهرمانان داستان از جزیرهٔ «ائه» به کشور افسانه‌ای ظلمات شمالی در مرز اقیانوسی که در ژرفا جاریست قدم می‌نهند. آنجا مردم و شهر کیمریان بوده و همیشه تاریکی و ابر آن را فرا گرفته و هرگز خورشید رخشنده به ایشان نظر نمی‌کند. به گفتهٔ مؤلف منظومهٔ مزبور مدخل کشور مُردگان در اینجاست.


title: کیمری‌ها

text: به این معنی دورترین اقوام شمالی معلوم بر یونانیان، کیمریان نام داشت و ضمناً اطلاع صحیحی از ایشان در دست نداشتند، زیرا «دموس» و «پولیس» در مورد کیمریان در واقع استعمال لغات آشنا و مأنوس است در مورد اوضاع زندگی قومی مجهول و ناآشنا. حتی معلوم نیست که در این بخش از منظومه نام کیمریان آمده باشد. استربون معتقد است که مؤلف ادیسه بر اثر دستبردهایی که به آسیای صغیر می‌زدند از وجود ایشان اطلاع حاصل کرده بوده و به ظنّ غالب حق با استرابون است.


title: کیمری‌ها

text: هرودوت از بوسپورکیمری، گذرکیمری، ناحیهٔ‌کیمری و استحکامات کیمری یاد می‌کند. مؤلفان بعد نیز چند محل دیگر را بنام شهر کیمری (کیمرید) و کوه کیمریه می‌خوانند و … با این حال به احتمال قوی بوسپور کیمری فقط به منظور تشخیص و تمیز آن از بوسپور فراکیه به نام کیمری یا شمالی نامیده شده‌است. این تسمیه اصطلاحاً با لغاتی که هومر بکار برده و مربوط به قرن هشتم پ.م. است مطابقت دارد و کشف شبه جزیرهٔ کریمه و تنگه کرچ را هم توسط یونانیان باید مربوط به آن عصر دانست. به هر تقدیر مردم محلی این تنگه را «پنتی‌کپه» یعنی راه ماهی می‌نامیدند، نه تنگهٔ کیمری؛ و این خود از نام شهری که در آنجا ساخته شد پیداست؛ و منشأ اشتقاق اسکیتی این کلمه روشن می‌باشد؛ ولی باید آن را فقط مربوط به تنگه دانست نه شهر. لااقل در آغاز چنین بوده‌است. اما دیگر نام‌ها - از قبیل «کیمریک»، «استحکامات کیمری»، «گذر کیمری» … ممکن است از نام تنگه مأخوذ باشد. کلمهٔ «کوه‌کیمری» فقط یکبار در تألیفات عهد عتیق دیده می‌شود و اطمینان نیست که در این مورد استرابون اشتباه نکرده باشد.


title: کیمری‌ها

text: این نکته نیز شایستهٔ تذکر است که تسمیهٔ فلان نقطهٔ مسکون یا محل بنام گروه یا قبیله‌ای دلیل بر آن است که گروه یا قبیلهٔ مزبور در آن محل تودهٔ اصلی ساکنان را تشکیل نمی‌داده. والا نام وی نمی‌توانست علامت مشخصه باشد و بس. باقی می‌ماند موضوع سرزمین کیمریان؛ ولی نمی‌دانیم محل آن کجاست. با این حال از روی مسیر حرکت کیمریان بسوی آسیای مقدم می‌توان حدس زد که مسکن بدوی ایشان بخش غربی قفقاز شمالی بوده‌است و شاید شبه جزیره تامان را نیز در بر می‌گرفته. البته ممکن است که در شبه جزیره کریمه نیز عده‌ای کیمری در میان ساکنان اصلی آنجا وجود داشته. اما هنگامیکه یونانیان کریمه را مستعمرهٔ خویش ساختند به کیمریان برنخوردند.


title: کیمری‌ها

text: به هر حال برای اثبات اینکه کیمریان ساکنان بَدَوی سراسر سرزمین ساحل شمالی دریای سیاه تا فراکیه بوده‌اند و این نام مشترکی است که قبایل ساکن آن محل قبل از اسکیت‌ها خود را بدان می‌خواندند دلایل کافی در دست نیست.


title: کیمری‌ها

text: استرابون که مؤلفی متأخر نسبت به آن زمان بوده ولی فوق‌العاده از روی صداقت و دقّت از منابع گوناگون قدیمی استفاده کرده، دربارهٔ مسیر هجوم کیمریان به آسیا و بالنتیجه مسکن بدوی ایشان، نظر دیگری ارائه می‌دهد. نظرهای استرابون به قرار زیر است: "منقول است که در زمان هومر یا اندکی پیشتر کیمریان تا ائولید و یونیه پیش تاختند." ائولید بخش شمالی و ایونیا بخش مرکزی کرانهٔ دریای اژه در آسیای صغیر است.


title: کیمری‌ها

text: اینکه هومر از کیمریان اطلاع داشت … در تاریخ وقایع مربوط به دوران هجوم کیمریان - اندکی قبل از زمان او - ثابت شده‌است.


title: کیمری‌ها

text: کیمریان به ساکنان داخل کشور واقع در طرف راست پونت تا یونیه دستبرد می‌زدند. کالیسفن می‌گوید که سارد پایتخت لیدی را نخست کیمریان و بعد ترریان و لیکیهها گرفتند. و به قول او این نکته را کالین شاعر غزل‌سرا نیز تأیید می‌کند.


title: کیمری‌ها

text: در عهد قدیم ماگنت‌ها بالکل توسط قوم کیمری یا تررها … معدوم شدند. کالین می‌گوید که ماگنت‌ها هنوز در آن زمان زندگی سعادت‌مندی داشته با موفقیت علیه افستیان و آرخیلوخیان می‌جنگیدند. ظاهراً وی در آن زمان از مصیبتی که به ایشان روی آورده بود اطلاع داشت … کالین از یک هجوم دیگر کیمریان، در زمان قدیمتر وقوع یافته بود سخن می‌گوید. وی می‌نویسد: "اکنون لشکریان خطرناک کیمریان هجوم کرده‌اند۰" و مقصودشان تصرف سارد است است.


title: کیمری‌ها

text: دربارهٔ مهاجرت کاریان و ترریان و توکرویان و گالات‌ها و سفرهای دور و دراز و جهانگشایی پیشوایانی از قبیل مادیا رهبر اسکیت‌ها و تئارکوی حبشی و کوبای ترری و سسوستریس و پسامتیخ مصری یا پارسیان از کوروش گرفته تا خشایارشاه کمتر کسی اطلاع دارد…


title: کیمری‌ها

text: کیمریان که گاهی ترریان نیز نامیده می‌شود غالباً به طرف راست پونت و نواحی مجاور آن حمله می‌کردند و گاهی وارد پافلاگونیه یا حتی فریجیه می‌شدند … اغلب هم کیمریان و هم ترریان این‌گونه حملات را به عمل می‌آوردند. می‌گویند کیمریان را سرانجام مادیا پیشوای اسکیت‌ها از فریجیه بیرون راند.


title: کیمری‌ها

text: لیگدامیس یا لوگدامیس منقول در منابع یونانی و توگدامی منقول در منابع آشور، پیشوا و رهبر نخست قبایل مهاجر و مهاجم کیمری در رأس لشکریان خویش تا لیدی و یونیه به پیش راند و سارد پایتخت لیدی را مسخّر ولی در کیلیکیه کشته شد.


title: کیمری‌ها

text: چنان‌که از مستخرجات بالا مشهود است استرابون معتقد بود که حملات کیمریان از جهت شمال غربی و از طریق بغاز بسفر صورت می‌گرفته و کیمریان از آنجا در ائولید و یونیه و پافلاگونیه و حتی فریجیه نفوذ می‌کردند؛ ولی واضح است که استرابون چنان‌که باید و شاید تفاوت میان قبایلی را که در قرن‌های هشتم و هفتم پ.م. به آسیای صغیر دستبرد می‌زدند نمی‌دانسته؛ و سبب اینکه استرابون گاهی کیمریان و فراکیان و ترریان را یکی می‌داند و گاهی ایشان را با اسکیت‌ها اشتباه می‌کند، همین است؛ و حال آنکه نویسندگان متقدّم این خطا را مرتکب نمی‌شدند.


title: کیمری‌ها

text: با استفاده از نوشته‌های مؤلفان قرن هفتم پ. م؛ که در اثر استرابون و دیگران منقول است چنین می‌توان استنتاج نمود: کیمریان در قرن هشتم پ.م. زمان هومر به فریجیه، پافلاگونیه، ویفینیه، میسیا، لیدی، ائولید، و یونیه در آسیای صغیر دستبرد می‌زدند. ظاهراً کیمریان در قلع‌وقمع پادشاهی فریگیه که میداس آخرین شاه آن که حدود سال ۶۷۶ تا ۶۷۴ پ.م. درگذشت، شرکت جستند. نخستین بار سارد را در عهد ژیگس در حدود سال ۶۵۴ پ.م. مسخّر ساختند گویا در همان زمان افس را نیز تصرف کردند. بعدها، در زمان آردیس پسر ژیگس یعنی احتمالاً در حدود سال‌های ۶۴۶ و ۶۴۵ پ.م. لیکیان و ترریان سارد و ماگنسیا را مسخّر ساختند.


title: کیمری‌ها

text: سرانجام کیمریان با اسکیت‌ها مصادف شدند و محتملا مانند ترریان مغلوب مادیا پیشوای اسکیت‌ها گشتند. چنان‌که بعد مشاهده می‌شود رونق کار مادیا در حدود دهه‌های پنجم و چهارم قرن هفتم پ.م. بود. پس از آن به‌طوری‌که هرودوت می‌گوید در سواحل شمالی آسیای صغیر نزدیک سینوپ متمکّن گشتند. در پایان قرن هفتم پ.م. به‌طور قطع مغلوب آلیات شاه لیدی شدند.


title: کیمری‌ها

text: از آنجاییکه استرابون دو هجوم را به آسیای صغیر قبول دارد می‌توان چنین فرض کرد که یکی از این دو حمله - یعنی حملهٔ اولی سال ۶۷۶ تا ۶۷۴ - از طرف کیمریان انجام گرفته و بر خلاف آنچه استرابون معتقد است نه از مغرب به مشرق، بلکه در امتداد کرانهٔ قفقازی دریای سیاه در همان جهتی که هرودوت ذکر می‌کند صورت گرفته باشد. استرابون و کالیماخ نیز از نام پیشوای مزبور «لیگدامیس» مطلع بودند. نویسندهٔ اخیرالذکر می‌نویسد که وی نتوانست افس و گسیخا را تصرّف کند.


title: کیمری‌ها

text: خاستگاه واقعی کیمریان آشکار نیست، می‌نماید که از تبار هندواروپایی بوده باشند و زبانشان هم از شاخه زبان‌های ایرانی یا تراکیه‌ای بوده‌است. آن‌ها به اسکیت‌ها از دید زبان و فرهنگ بسیار نزدیک بوده‌اند و برخی هردوی اینان را یکی پنداشته‌اند، در منابع شرقی که مهم‌ترین‌شان الواح میخی آشور و سنگ‌نبشته بیستون است گزارش متفاوتی دارند. منابع آشوری و بابِلی بین این دو تفاوت قائل است اما سنگ نبشتهٔ بیستون این دو را یکی دانسته است همچنین برخی گزارش‌ها کیمریان را از تبار آریایی می‌دانند. مدارک شرق باستانی به‌طور غیرمستقیم وجود قبایل کیمری را تأیید می‌کنند، گذشته از تذکر مشکوکی که در نبشته‌های هیروگلیف هیتی کارکمیش دربارهٔ کیمریان دیده می‌شود گزارش‌های جاسوسان آشوری از اورارتو قدیمترین اطلاعات را در دسترس می‌گذارند. جاسوسان مزبور از شکست فاحشی که در طی لشکرکشی روسای یکم پادشاه اورارتو به کشور گامریان به وی وارد آمده سخن می‌گویند.


title: کیمری‌ها

text: کشور گامریان را بنا به توضیح گزارش دهندگان، سرزمین گورانی از اورارتو جدا می‌کرد و در مرزهای شمال غربی منطقهٔ نفوذ اورارتو قرار داشت. ممکن است سارگون دوم پادشاه آشور در پیکار با کیمریان به سال ۷۰۵ پ.م. کشته شده باشد. اگر چنین باشد با در نظر گرفتن وضع آن دوران مرزهای برّی دوَل، این این واقعه فقط در مشرق آسیای صغیر ممکن الوقوع بود.


title: کیمری‌ها

text: در سال ۶۷۹/۶۷۸ پ.م. بنا به تاریخ بابلی، کیمریان وارد خاک آشور شدند ولی تئوشپا پادشاه کیمری مغلوب اسرحدون پادشاه آشور گشت و ظاهراً این شکست در آسیای صغیر به تئوشپا وارد آمد؛ ولی در همان سال به کیمریانی برمی‌خوریم که در لشکر آشور به سِمت سپاهی مزدور خدمت می‌کرده‌اند. در حدود سال‌های ۶۷۴/۶۷۶ پ.م. بنا به مدارک باستانی که به مدد منابع اورارتویی مکشوف گردیده کیمریان دولت فریجیه را که در مرکز آسیای صغیر قرار داشت تارومار کردند.


title: کیمری‌ها

text: اتحاد میان روسای دوم پادشاه اورارتو و کیمریان و فرمانفرمایان دیگر چندی بعد از وقایع بالا نیز بر جا بود و موجب نگرانی آشور گشت. آشوریان بیم داشتند که اورارتوییان و کیمریان از قرارگاه خویش به ناحیهٔ شوباریو در کوه‌های ساسون - در بخش غربی تاور ارمنستان - که در سال ۶۷۳ پ.م. بدست آشوریان افتاده بود حمله کنند.


title: کیمری‌ها

text: در حدود سال ۶۶۰ پ.م. لیدی و تابال در مقابل خطر کیمریان به کمک آشور متوسل شدند، نزدیک سال ۶۵۴ پ.م. گوگو (گیگ) پادشاه لیدی در پیکار با کیمریان کشته شد.


title: کیمری‌ها

text: بطوری‌که مشاهده می‌شود حرکت کیمریان از مشرق به طرف مغرب - بر خلاف گفتهٔ استرابون که معتقد بود از مغرب به مشرق رفته‌اند - می‌تواند تا حدودی مورد بررسی قرار گیرد. ظاهراً قرارگاه بدوی کیمریان در آسیا، مشرق آسیای صغیر بوده‌است و بعد به بخش‌های شمال غربی آن رفتند. گمان می‌رود که کیمریان مدتی نیز در آسیای صغیر فرمانروایی کردند و فقط پس از سقوط ایشان که در سال ۶۴۵ پ.م. وقوع یافت حکومت آسیای صغیر بدست لیدی افتاد.


title: کیمری‌ها

text: اگر فرضی که مکرراً اظهار شده - دایر بر اینکه کیمریان از طریق داریال و آلاگیر به قفقاز رفتند - درست باشد به احتمال قوی قبل از اقامت در مشرق آسیای صغیر در قفقاز مرکزی سُکنا گزیده بوده‌اند. اکنون این سؤال پیش می‌آید؛ آیا کیمریان به نواحی شرقی‌تر و از آنجمله به آذربایجان وارد شدند یا نه؟


title: کیمری‌ها

text: یک گواه مشکوک وجود دارد که کیمریان در قرن هشتم پ.م. در آذربایجان اقامت داشته‌اند. این نامه‌ای است از طرف شخصی بنام آراد سین به عنوان منادی دولتی (سخنگوی دولت) و ظاهراً مربوط است به زمان جنگ کیمریان با اورارتو در فاصلهٔ سال‌های ۷۲۰ تا ۷۱۴ پ.م. در این نامه نویسنده گزارش می‌دهد که پیشوای کیمریان از طریق سرزمین ماننا وارد خاک اورارتو شده‌است. اگر فرض کنیم که کیمریان در آن زمان هنوز در قفقاز مرکزی استوار بوده‌اند چنین حمله‌ای کاملاً ممکن بوده‌است؛ ولی در عین حال قسمت ستردهٔ این نامهٔ ناقص را - که لفظ ماننا به جای آن گذاشته شده - به نحو دیگری هم می‌توان استنباط کرد.


title: کیمری‌ها

text: در تمام مواردی که متون باستانی شرقی از گامیر، گومر، گیمی‌ری و گیمی‌رای سخن می‌گویند آیا کمیریان را در نظر دارند یا نه؟ قبلاً می‌توان گفت، احتمال اینکه آشوریان امکان تشخیص یا تمایل به تمیز فلان یا بهمان قبیلهٔ مهاجم را داشته بودند، اندک است. بنابراین دلیلی نداریم که بگوییم آشوریان در تشخیص منشأ قومی و لسانی قبایل دقیق‌تر بوده‌اند؛ و اگر چه در زبان اکدی برای وحشیان شمالی به لفظ فصیح یک کلمه و تعریف عمومی و کلی یعنی اومن مندا وجود داشت ولی در گفتگوی عادی کلمهٔ کیمریان نیز همان مفهوم عمومی را می‌رسانده. به هر حال در لهجهٔ بابِلی وضع چنین بوده‌است. گواه در این مورد روایت بابلی سنگ نبشته‌های هخامنشی است که اصطلاح گیمی‌ری در آن‌ها به‌طور کلی برای همهٔ صحرانشینان و از آنجمله اسکیت‌ها و سکایان آسیای میانه بکار رفته‌است. بدین سبب هیچ تضمینی وجود ندارد که متون آشوری و بابلی تحت عنوان «کیمریان»، گاهی ترریان و اسکیت‌ها را نام نبرده و ایشان را به اسمی که برای آشوریان و بابلیان آشناتر بوده‌است نخوانده باشند. همچنانکه پارسیان تمام صحرانشینان را بنام سکایان که به گوش ایشان آشناتر بود می‌خواندند و یونانیان بر روی هم قبایل چادرنشین را اسکیت می‌نامیدند.


title: کیمری‌ها

text: با اینکه آشوریان و بابلیان مفهوم و محتوای لفظ «کیمّری» را بسط دادند، در آغاز «کیمّریان» واقعاً قبیله‌ای بوده‌اند و حتی این نامی بود که قبیلهٔ مهاجم به آسیا، خود خویشتن را بدان می‌خوانده. زیرا که چون این قبیله قبلاً بر آشوریان بالکل مجهول بوده‌است ممکن نیست بنام دیگری جزء آنکه خود خویشتن را بدان می‌خواندند به اسم دیگری خوانده باشند. بدین سبب اصطلاح «کیمّریان» از لحاظ منشأ نام یک قبیله یا گروه کوچکی از قبایل است که واقعاً وجود داشته‌اند و صحرانشین بوده‌اند و در قرن هشتم پ.م. به آسیای مقدم هجوم کردند و به ظن غالب مبدأ حرکت‌شان شبه جزیره تامان یا نواحی غربی قفقاز شمالی بوده‌است. بنابراین اگر این اصطلاح را در مورد تمام ساکنان دوران ماقبل اسکیت سرزمین‌های ساحلی دریای سیاه، بکار ببریم صحیح نیست، به ویژه که اسکیت‌هایی که متعاقب کیمریان به آسیا هجوم کردند از نظرگاه باستانشناسی قبیله‌ای «ما قبل اسکیت» بودند.


title: کیمری‌ها

text: گرچه به‌طوری‌که حدس زده می‌شود اسکیت‌ها یک یا دو نسل بعد از کیمریان در آسیا پدید آمدند، ولی با این حال ممکن است آنان را معاصر یکدیگر بحساب آورد. اگر از لحاظ باستانشناسی اسکیت‌ها را «ماقبل اسکیت» بدانیم، این گفته در مورد کیمریان نیز صادق خواهد بود. اگر اسکیت‌هایی که به آسیا هجوم کردند از نظرگاه باستانشناسی نیز «اسکیت» بشماریم، پس باید کیمریان را هم از آن طایفه محسوب داریم. باید در نظر داشت که کیمریان دیری در میان اقوام آسیایی نزیستند و بزودی ناپدید شدند و در محیط آسیایی جذب گردیدند ولی ظهور ناگهانی ایشان و عواقب شومی که اقامت کوتاه آن قبیله دربرداشت در ذهن مردم اثر عمیقی باقی گذاشت.


title: کیمری‌ها

text: از لحاظ حل مشکل اختلاف یا تشابه قومی کیمریان و اسکیت‌ها موضوع زبان ایشان اهمیت شایان دارد، زیرا که دربارهٔ زبان اسکیت‌ها نظر روشنی هست؛ ولی متأسفانه برای داوری در زبان کیمریان تنها منبع اطلاع، نام سه پیشوا و رهبر ایشان است که در متون میخی آشور باقی مانده: تئوشپا، توگدامی و سانداک شاترو.


title: کیمری‌ها

text: اگر نظرهای فوق را قبول کنیم می‌توان کیمریان قرن هفتم پ.م. را قبیله‌ای ایرانی زبان دانست که از لحاظ فرهنگ و تمدن و شاید زبان و غیره نیز با اقوام آسیای صغیر سخت مخلوط بودند. این خود به‌طور ضمنی می‌تواند اندیشهٔ ما را مبنی بر اینکه کیمریان واقعاً نام یکی از گروه‌های بزرگ قبایل بوده تأیید کند و معلوم سازد که لفظ کیمریان معرف ساکنان غیر اسکیتی و «ماقبل اسکیت‌های» ناحیهٔ ساحل شمال دریای سیاه نبوده‌است. به هر تقدیر دلیلی نداریم که کیمریان آسیای مقدم را از لحاظ منشأ و تبار به فراکیان منتسب نماییم. گرچه ظاهراً زمانی عهد اتحادی با ترریان فراکیه بسته بودند و بدین سبب در ذهن اقوام مجاور با فراکیان مخلوط و مشتبه شدند.


title: کیمری‌ها

text: متأسفانه باید اذعان نمود که استنتاج‌های یاد شده از حدود فرضیه‌های کمابیش محتمل تجاوز نمی‌کند. زیرا مدارک زبانی ناچیزی که در اختیار هست ممکن است به نحو دیگر نیز تعبیر شود. با این حال بر روی هم مجموع مدارک و مطالب موجود استنتاج‌های فوق را از دیگر فرضیه‌های مربوط به قومیّت و مسکن بدوی و مسیر حرکت کیمریان محتمل‌تر جلوه‌گر می‌سازد.


title: کیمری‌ها

text: این استنتاج که غرض متون اکدی از الفاظ «گیمی‌ری» و «گامیّرا» و «گی‌میرای» همیشه و حتماً و منحصراً کیمریان - به معنی محدود کلمه - نبوده، بلکه شاید گاهی به‌طور کُلی اسکیت‌ها و دیگر قبایل صحرانشین چون ترریان و سکایان را در نظر داشته‌اند… این استنتاج واجد اهمیت خاص است و از لحاظ ارزیابی وقایع پیرامون دههٔ هفتم پ.م. در سرزمین ماد مهم است. عجالتاً کافی است که گفته شود مهاجمان کیمری در قرن هشتم پ.م. از کنار خاک ماد گذشتند. گرچه منقول است که ایشان موقتاً بر سر راه اورارتو و هنگام هجوم به آن مُلک وارد خاک ماننا شدند؛ ولی این امر مشکوک به نظر می‌رسد.


title: کیمری‌ها

text: قبور مکشوف از ناحیه کوریجان استان همدان یا همان کشور باستانی ماد. حدس زده می‌شود قبرها متعلق به کیمریان باشد .


title: کیمری‌ها

text: بر پایه کاوش‌های باستانشناسی و نوشته‌های یونانیان آن‌ها پیش از اسکیت‌ها به آسیا رسیده‌اند و اسکیت‌ها در آینده جای ایشان را در سرزمین‌شان گرفته‌اند.


title: کیمری‌ها

text: امروزه کاوش‌های باستانشناسی در شمال دریای سیاه و قفقاز انجام گرفته‌است، در اوکراین چیزهایی را مربوط به کیمریان یافته‌اند.


title: کیمری‌ها

text: کیمری‌ها


title: کوسه (شاهین‌دژ)

text: کوسه روستایی از دهستان چهاردولی، بخش کشاورز، شهرستان شاهین‌دژ، استان آذربایجان غربی در ۲۹ کیلومتری شرقی شاهین دژ قرار دارد. جمعیت این روستا در سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۱۶ نفر و ۲۹ خانوار بوده‌است


title: خلج (شاهین‌دژ)

text: خلج روستایی از دهستان چهاردولی، بخش کشاورز، شهرستان شاهین‌دژ، استان آذربایجان غربی در ۱۸ کیلومتری شمال شاهین دژ قرار دارد. جمعیت این روستا در سال ۱۳۸۵، برابر با ۵۸ نفر و ۱۴ خانوار بوده‌است


title: آق‌تپه (شاهین‌دژ)

text: آق‌تپه نام روستایی از دهستان محمودآباد بخش مرکزی، شهرستان شاهین‌دژ، استان آذربایجان غربی است و در ۱ کیلومتری غرب شاهین دژ قرار دارد. جمعیت این روستا در سال ۱۳۸۵، برابر با ۸۴۱ نفر و ۱۸۲ خانوار بوده‌است.


title: پلیس اطلاعات و امنیت عمومی ناجا

text: پلیس اطلاعات و امنیت عمومی ناجا یا به اصطلاح پلیس امنیت با نام مختصر پاوا که پیش‌تر با عنوان معاونت اطلاعات ناجا فعالیت می‌کرد، یک واحد تخصصی پلیس ایران است که وظیفه آن کنترل نظم و امنیت در کشور می‌باشد. نظارت بر اماکن عمومی، جمع آوری و دستگیری اراذل و اوباش سطح یک، کشف سلاح های جنگی و غیرمجاز، کنترل اتباع خارجی، صدور و کنترل گذرنامه در پایانه‌های مرزی و فرودگاه‌های بین المللی، حفاظت از اماکن دیپلماتیک، حفظ امنیت عمومی کشور و مجموعه‌ای از دیگر اقدامات اطلاعاتی و امنیتی از وظایف پلیس اطلاعات و امنیت عمومی نیروی انتظامی است .


title: پلیس اطلاعات و امنیت عمومی ناجا

text: همچنین فرماندهی پلیس مهاجرت گذرنامه، و فرماندهی پلیس دیپلماتیک زیرمجموعه پلیس اطلاعات و امنیت عمومی ناجا می باشند. فرماندهی این یگان به عهده سردار سرتیپ دوم پاسدار محمد بابایی و جانشین وی سردار سرتیپ دوم پاسدار اسکندر صفری می‌باشد.http://www.bbc.com/persian/iran-48825980


title: ختمیت وحی

text: ختمیت وحی یکی از سرفصل‌های اسلام است. مسلمانان معتقدند الله (خدایی واحد) از طریق وحی با دنیای مادی تماس داشته‌است و باور دارند که به فرد دیگری بعد از محمد وحی نخواهد رسید و محمد «خاتم‌الانبیا» است. با تکیه بر این موضوع ختم نبوت از دیدگاه مسلمانان بیان می‌شود که هم نبوت تشریعی و هم نبوت تبلیغی را پایان‌یافته می‌دانند.


title: ختمیت وحی

text: قرآن پایان یافتن نبوت را اعلام و محمد، بارها آن را تکرار کرده‌است.


title: ختمیت وحی

text: خاتَم در زبان عربی به معنای وسیله‌ای است که چیز دیگری را پایان می‌بخشد. چنانکه انگشتری را که با آن نامه را ختم و مهر می‌کرده‌اند را نیز خاتم می‌نامند.


title: ختمیت وحی

text: در گذشته روی در نامه یا ظرف یا خانه‌ای، برای این‌که کسی آن را باز نکند، ماده چسبنده‌ای قرار می‌دادند که به آن خاتم می‌گفتند که گاهی جنس آن از گل چسبنده بوده‌است. امروز از آن تعبیر به "لاک و مهر" می‌شود. و این‌که یکی از معانی خاتم انگشتر است به این دلیل است که از آن برای مهر کردن نامه استفاده می‌شده‌است.


title: ختمیت وحی

text: در قرآن نیز واژهٔ ختم به معنای پایان بخشیدن و بستن، به کار رفته است.


title: ختمیت وحی

text: محسن قرائتی؛ یکی از روحانیون اسلامی، اعتقاد دارد که در قرآن ۳۰ بار عبارت «من قبلک» یعنی پیش از تو آمده، اما یک بار هم عبارتی به نام «من بعدک» یعنی پس از تو نمی‌آید.


title: ختمیت وحی

text: درآیات دیگری ازقرآن کریم به ختمیت وحی اشاره شده‌است.


title: ختمیت وحی

text: محمد، پیامبر اسلام، می‌گوید: علی، امام اول شیعیان؛ می‌گوید:


title: ختمیت وحی

text: دکتر علی شریعتی


title: ختمیت وحی

text: محمد تقی مصباح یزدی


title: ختمیت وحی

text: بر اساس دیدگاه عرفای مسلمان از جمله ابن عربی و مولوی و سنایی پیامبر اسلام میوه درخت نبوت و آخرین پیامبران است.


title: ختمیت وحی

text: در دین‌هایی مانند بابیت و بهائیت...، محمد بن عبدالله، آخرین پیغمبر نیست.


title: میرزا صالح شیرازی

text: میرزا محمد صالح شیرازی (میرزا صالح کازرونی) از نخستین دانش‌آموختگان ایرانی در اروپا و ناشر روزنامه‌ی کاغذ اخبار، نخستین روزنامه در ایران است. وی فرزند حاج باقر کازرونی و متولد کازرون بود.


title: میرزا صالح شیرازی

text: میرزا صالح در ۱۰ جمادی‌الثانی ۱۲۳۰ (۱۹ آوریل ۱۸۱۵) به اتفاق چهار نفر دیگر، به فرمان عباس میرزا نایب‌السلطنه و وزیر او میرزا عیسی قائم‌مقام برای تحصیل از تبریز به انگلستان فرستاده شد. پس از یادگیری زبان‌های انگلیسی و فرانسوی و تاریخ و طبیعیات و آموختن فن چاپ و حکاکی در ۲ شوال ۱۲۳۴ به ایران بازگشت. در این فاصله سفرنامه خود را نوشت. این سفرنامه بعدها به یکی از منابع الهام بخش در شکل‌گیری تجربه ای بومی از مدرنیته در ایران تبدیل شد. میرزا صالح در سفرنامه ی خود اشاره‌ایی به آموختن زبان‌های انگلیسی، فرانسوی و لاتین می‌کند. میرزا صالح کازرونی در بازگشت به ایران،با دستگاه چاپ نخستین نشریه ایران را( بتقلید اسم انگلیسی newspaper) با عنوان کاغذ اخبار در تهران به چاپ رساند.


title: میرزا صالح شیرازی

text: میرزاصالح در ضمن یکی از داستانهای سفرنامه ی خود اشاره می‌کند که به وسیله ی بعضی رجال خیراندیش ،وارد انجمن فراماسون‌ها شده‌است. او خود در دو جای سفرنامه ی خود که به خط اوست به این موضوع تصریح کرده‌است؛ او تاریخ پنجشنبه بیستم رجب مطابق سیزدهم ماه مه ۱۲۳۳ هجری قمری می‌نویسد: «… چون مدتها بود که خواهش دخول مجمع فراموشان را داشته فرصتی دست نمی‌داد تا اینکه مسترپارس، استاد اول فراموشان را دیده که داخل به محفل آنها شده باشم و قرارداد روزی را نمودند که در آنجا روم… روز ۲۰ رجب مطابق ۱۳ می به همراه مستر پارس و «دارسی» داخل به فراموشخانه گردیده شام خورده در ساعت یازده مراجعت کردم. زیاده ازین درین باب نگارش آن جایز نیست…»


title: محمدرضا بیگ

text: محمدرضا بیگ از نخستین سفیران ایران در اروپا و سفیر حکومت صفویان در زمان شاه سلطان حسین (۱۶۹۴-۱۷۲۲ میلادی)در فرانسه ی تحت حکومت لوئی چهاردهم بود. او شهردار (کلانتر) ایروان بود و مسئولیت مذاکرات دیپلماتیک با لوئی چهاردهم را به عهده داشت.


title: محمدرضا بیگ

text: محمدرضا بیگ شهردار ایروان و یکی از مقامات عالی رتبهٔ حاکم چخور سعد بود در ۱۹ فوریه ۱۷۱۳ (۲۵ محرم ۱۱۲۵) به دستور شاه سلطان حسین به دربار لوئی چهاردهم در فرانسه فرستاده شد تا برای بیرون راندن مردم عرب از خلیج فارس در عوض تسخیر مسقط با فرانسویان به مذاکره بنشیند. فرانسوی‌ها علاقه زیادی به جنگ در مشرق زمین نداشتند و در عوض گسترش بازرگانی بین دو کشور را پیشنهاد می‌کردند و در این بین امتیازات زیادی از طرف ایرانی گرفتند.


title: محمدرضا بیگ

text: محمدرضا بیگ شهردار مجبور شد که با ظاهر یک زائر از قسطنطنیه که تحت حکومت امپراتوری عثمانی بود عبور کند؛ زیرا ایران صفوی و امپراتوری عثمانی اغلب در جنگ بودند و روابط ناپایدار بود. به هرحال به زندان افتاد ولی به کمک سفیر فرانسه در قسطنتنیه، پی یِر دزالر و مترجم کارکشته او، اِتین پَدِری از زندان آزاد شد.. محمدرضا بیگ در ۲۳ اکتبر ۱۷۱۴ به مارسِی و پس از آن به کاخ ورسای همراهی شد. در آنجا با شکوه و جلال به او خوش آمد گفته شد.


title: محمدرضا بیگ

text: در ساعت ۱۱ صبح روز ۱۹ فوریه ۱۷۱۵، محمدرضا بیگ سوار بر اسب و با همراهان بسیار، با پیشواز نمایندهٔ سُفَرا و ستوان ارتش پادشاه وارد کاخ ورسای شد. گفته شده که جمعیت فراوان و محوطهٔ اطراف را برای مشاهدهٔ رسیدن سفیر و همراهانش پر کرده بودند. درباریان در تالار آیینه‌ها جمع شدند که چهار ردیف صندلی برایشان گذاشته شده بود. تالار آیینه‌ها با حضور مضاعف غیر فرانسوی‌ها لبریز از جمعیت شد.


title: محمدرضا بیگ

text: محمدرضا بیگ در ۱۳ آگوست ۱۷۱۵ به عهدنامهٔ تازه‌ای با دولت لوئی چهاردهم دست یافت که بیشتر به نفع تجارت فرانسه بود.. پیامد دیگر این مذاکرات، بازشدن کنسولگری دائمی ایران در مارسی برای تبادلات با شرق، در ساحل مدیترانه فرانسه بنیان‌گذاری شد. به زودی یِگوپجان دو دریتچان در این دفتر آغاز به کار کرد.


title: محمدرضا بیگ

text: موریس اربت در پژوهشی که بر پایه اسناد بایگانی‌های فرانسه انجام داده به چگونگی قراردادی که مسئولیت آن بر عهده محمدرضا بیگ بوده پرداخته و با توجه به آن، به رفتار ناشایست سفیر و جهل او نسبت یه مناسبات بین‌المللی آن هنگام جهان اشاره می‌کند.


title: محمدرضا بیگ

text: محمدرضا بیگ در پاریس با دوشیزه‌ای درباری ۱۷ ساله بنام کنتس آدلایید لسپینوی از خاندان گاردان آشنا شد. اما علی‌رغم مخالفت سخت دربار لویی و خانواده، آدلایید به این رابطه ادامه داد. تا جاییکه در جواب اطرافیان در مقابل بد قیافه بودن محمدرضا بیگ گفت: «من این مرد را که بد و بد قیافه می‌خوانید با همه وجود دوست دارم و به کسی ارتباط ندارد». بارداری آدلایید از محمدرضا بیگ موجب فرار مخفیانه آنها با کشتی شد.محمدرضا بیگ در راه ایلچی برای وضع حمل همسرش مدتی توقف می‌کند و به دلیل تنگدستی بخشی از هدایای لوئی چهاردهم را می‌فروشد.


title: محمدرضا بیگ

text: در بازگشت به ایران هنگامی که فهمید که دولت ایران از کارهای او در فرانسه و قرارداد بسته شده ناراضی است در ایروان در سال ۱۱۲۹ هجری قمری (۱۷۱۷ میلادی) با خوردن تریاک، خودکشی کرد.


title: محمدرضا بیگ

text: ادلایید به ایران رفت و دیگر به فرانسه بازنگشت و با برادر محمدرضا بیگ ازدواج کرد. از سرنوشت او پس از حمله افاغنه و سرنگونی صفویان اطلاعی در دسترس نیست.


title: کوراییم

text: کوراییم شهری دربخش کوراییم واقع درشهرستان نیر یکی از شهرستان های استان اردبیل است.فاصله این شهر تا اردبیل مرکز استان ۵۱ کیلومتر و تا نیر مرکز شهرستان ۴۰ کیلومتر است.


title: کوراییم

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۸۳۱ نفر (در ۲۳۲ خانوار) بوده است.


title: خالدآباد

text: خالدآباد شهری در شهرستان نطنز در استان اصفهان در مرکز ایران است. این شهر در بخش امامزاده از توابع شهرستان نطنز قرار دارد. جمعیت خالد آباد در سال ۱۳۹۵، برابر با ۳،۰۲۵ نفر بوده‌است.


title: خالدآباد

text: ایرج خواجه‌امیری از اساتید آواز ایران و پدر احسان خواجه‌امیری ، زاده ی خالدآباد است.


title: خالدآباد

text: پیشهٔ بیشینه مردم این شهر کشاورزی و دامداری است. از فرآورده‌های به نام این شهر کرفس، انار، خیار و دیگر فرآورده‌های کشاورزی عبارتند از هویج، شلغم، پیاز، زردآلو، گوجه سبز، (شابادی) طالبی، گرمک آقاعلی عباسی، خیار چنبر، کدو، هندوانه، گندم، جو، برنج، بلال، کلزا، خرمالو، سیب گلابی، انجیر، انگور، انواع سبزیجات و گیاهان دارویی. هرچند بازرگانی نیز در خالدآباد رواج دارد و مغازه‌های بسیاری در این شهر وجود دارد. پیشه بسیاری از زنان خالدآباد گلیم‌بافی بوده و فرش دستباف شادسر که در بازارهای جهانی پرآوزه است زاییده دستان هنرمند زنان خالدآبادی است. منبع :وبلاگ جامع خالدآباد


title: خالدآباد

text: مردم منطقه خالد آباد و بادرود به زبان تات صحبت میکنند. این زبان قدمتی چند هزارساله در ایران دارد و در برخی مناطق اطراف قزوین نیز این زبان با کمی تفاوت در گویش، رایج است.


title: خالدآباد

text: با وجود نزدیک بودن دو شهر بادرود و خالدآباد با یکدیگر و داشتن فرهنگ و زبان مشترک، رقابت جالب و گاهأ طنز گونه ایی میان این دو شهر دیده میشود که جالب توجه است.


title: خالدآباد

text: شهر خالدآباد دارای پنج محله به ترتیب از آغاز ورودی شهر به نام‌های حصارو، توده، قلعه نو و شهرک طالقانی شهرک آقا علی عباس می‌باشند.


title: خالدآباد

text: آثار باستانی و تاریخی شهر خالدآباد عبارتند از مسجد بیرین با قدمت بیش از ۸۰۰ سال متعلق به دوره ایلخانی، خانه تاریخی آقاگل انصاری متعلق به عهد قاجار، حمام توده و مسجد ورگرموئه متعلق به عهد صفوی، بقعه باباحاجی که به روایتی تنها اثر تاریخی با معماری یزدی در استان اصفهان و متعلق به دوره صفویه می‌باشد، کاروانسرای خالدآباد در مسیر جاده ابریشم با قدمت بیش از ۴۰۰ سال، محوطه‌های باستانی ابوذر و مسی با قدمت بیش از ۶۰۰۰ سال متعلق به دوره مفرغ که بنا به گفته کارشناسان میراث فرهنگی کارگاه‌های تولید مس را در دل خود دارد و این محوطه‌های تاکنون حفاری و کاوش نشده‌اند، قلعه تاریخی کریم آباد متعلق به دوره قاجار، بازارچه قنات، خانه‌های تاریخی صولت، ایرج، امیرسعیدی، خواجه امیری، شریفی، سعیدی، حائری، جعفرزاده و باباخان که شاخصه این خانه‌ها بادگیرها و سرداب‌های آنهاست. همچنین آستان مقدس امامزادگان آقاعلی عباس و شاهزاده محمد در شهر خالدآباد واقع است بنابر اسناد موجود در کتب تاریخی من جمله سفرنامه صفاالسلطنه نائینی، این امامزادگان بعد از شهادت توسط عبدالحمید حاکم بادافشان (بادرود فعلی) ، پیکر مطهر ایشان توسط چهل تن از زنان و دختران خالدآبادی (معروف به چهل دختران) در محلی به نام گودریگ دفن گردید. از قدیم الایام نیز متولیان این امامزادگان دو طایفه از اهالی خالدآباد (سعیدی و عابدی) بوده اند و در ساختمان قبلی آستان، صحنی به نام چهل دختران وجود داشت.


title: مشکات

text: مِشکات شهری از توابع بخش مرکزی شهرستان کاشان در استان اصفهان ایران است.


title: مشکات

text: مِـشکات شمالی‌ترین شهر استان است که در ۲۵ کیلومتری شهر کاشان ، ۱۹۵ کیلومتری تهران، هفتاد کیلومتری قم است؛ این شهر در حاشیهٔ کویر و مسیر جادهٔ ابریشم، حد فاصل بزرگراه قم–کاشان و جادهٔ ترانزیت مرکز–جنوب واقع شده‌است.


title: مشکات

text: جمعیت شهر مِشکات طبق سرشماری سال ۱۳۹۵ از این قرار است:


title: مشکات

text: جمعیت: ۵٬۳۵۷ نفر


title: مشکات

text: خانوار: ۱۶۸۷


title: مشکات

text: این شهر از جنوب به اتوبان کاشان–قم دسترسی دارد و از شمال به جاده قدیم کاشان–قم. محصولات کشاورزیِ این شهر عبارتند از زردآلو، آلوچه (همان گوجه سبز)، بادام، باقلا، انار، انجیر، هندوانه، خربزه، طالبی و دیگر محصولات گرمسیری. آب و هوای این منطقه در زمستان‌ها سرد و خشک و در تابستان‌ها گرم می‌باشد. این شهر از جنوب به رشته‌کوه‌های «زاگرس» ختم می‌شود و از شمال به کویر مرکزی ایران.


title: مشکات

text: پیش از اینکه این منطقه تبدیل به شهر گردد دو بخشِ مجزا از هم بوده‌است. یکی روستای محمودآباد و دیگری روستای مَشگان. این دو روستا کاملاً به هم چسبیده بودند و تنها عامل انفصالِ فیزیکیِ آن‌ها جادهٔ قدیم قم–کاشان بود. روستای محمودآباد در ضلع شمالی این جاده و منتهی به کویر مرکزی بود و روستای مَشگان در ضلع جنوبیِ جاده قرار داشت و منتهی به رشته‌کوه‌های واقع در این منطقه بود.


title: مشکات

text: پیش از احداث اتوبان قم–کاشان، جادهٔ قدیم تنها مسیر ارتباطی میانِ قم و کاشان بود که از بین این دو روستا عبور می‌کرد و البته این جاده مسیر ترانزیتی جنوب به مرکز ایران نیز بود. به همین دلیل، همه ساله تصادفات شدیدی نیز در این محور صورت می‌گرفت و قربانیان زیادی از این دو روستا بر جای می‌گذاشت.


title: مشکات

text: این جاده تا حدود سال ۱۳۵۴ وضعیت آسفالت و علامتگذاری مناسبی نداشت و در این سال بود که به دلیل افزایش حجم تردد به‌طور اساسی زیرسازی و آسفالت گردید.


title: مشکات

text: پیش از این که تردد در این جاده رونق بگیرد، اهالی هر دو روستای سابق (ناحیهٔ ۱ و ۲ کنونی) برای تردد به کاشان و قم از ایستگاه‌های قطار که فاصله‌ای در حدود ۵ کیلومتر از این جاده دارد استفاده می‌کرده‌اند.


title: مشکات

text: عموماً این دو روستا در دو طرف این جاده استقرار یافته بودند و به صورت نانوشته تبیین شده بود که زمین‌های هر طرفِ جاده به یک روستا تعلق دارد. البته این مورد تنها برای منازل مسکونی صدق می‌کند و برای زمین‌های کشاورزی این قاعده وجود نداشت بگونه‌ای که زمین‌های کشاورزیِ روستای مشگانِ سابق (ناحیهٔ ۱) در ضلع شمالی جاده قرار داشته و دارد.


title: مشکات

text: تنها ساختمانی که متعلق به روستای مشگان بود ولی در ضلع شمالی جاده قرار داشت دبستان لاجوردی بود. هم‌اکنون تقریباً اثری از شکل اصلیِ این بنا وجود ندارد و به جای آن مدارس جدید در قسمت جنوبی جاده ساخته شده‌است.


title: مشکات

text: پایگاه تحلیلی خبری مشکات آنلاین


title: آسمان‌آباد

text: آسمان آباد به کردی " ئاسماوه شهری است در استان ایلام در غرب ایران. این شهر در بخش مرکزی شهرستان چرداول قرار دارد.


title: آسمان‌آباد

text: مردم آسمان آباد از لحاظ قومی یکی از تیره‌های ایل کرد خزل به نام قُلیوند می‌باشند و جمعیت دهستان آسمان آباد حدود ۳۰ هزار نفر و جمعیت شهر آسمان آباد حدود ۱۰ هزار نفر می‌باشد.


title: آسمان‌آباد

text: شغل اکثر مردمان ساکن در شهر آسمان آباد کشاورزی و دامداری می‌باشد و همچنین چاه نفت بانکول که قبل از انقلاب توسط آمریکایی‌ها حفر شده‌است، در این منطقه واقع می‌باشد، اما بهره‌برداری از آن صورت نگرفته‌است. این شهر بسیار سیاحتی بوده که دارای اماکن تاریخی و طبیعی می‌باشد که در ادامه به معرفی آنان خواهیم پرداخت.


title: آسمان‌آباد

text: شهر آسمان آباد با توجه به اینکه دارای آب و هوای معتدل کوهستانی در اکثر روزهای سال هوایی خنک و دلنشین دارد و به همین دلیل با دارا بودن طبیعتی بکر جنگلی با درخت‌های انبوه و سر به هم پوشیده با چشمه‌های جوشان در تمامی فصول سال بخصوص فصل بهار پذیرای دوستداران طبیعت است.


title: آسمان‌آباد

text: هوای این منطقه در بهار بسیار لطیف است و چشم هر بیننده‌ای را نوازش می‌دهد و برای گذراندن تعطیلات نوروزی می‌تواند یکی از بهترین گزینه‌های سفر باشد.


title: آسمان‌آباد

text: فاصله شهر آسمان آباد تا مرکز استان ایلام ۴۰ کیلومتر می‌باشد و فاصله شهر آسمان آباد تا شهر کرمانشاه ۱۱۵ کیلومتر از مسیر گردنه قلاجه (تونل اربعین) می‌باشد.


title: آسمان‌آباد

text: آب و هوای منطقه معتدل کوهستانی می‌باشد و متوسط بارش باران در سالهای


title: آسمان‌آباد

text: مردم این منطقه کورد می‌باشند و به کوردی کلهری سخن می‌گویند. اکثریت مردم این منطقه از ایل خزل هستند.


title: آسمان‌آباد

text: شغل اصلی مردم این منطقه کشاورزی و دامداری می‌باشد که دامداری آن‌ها قبلاً به صورت ییلاق قشلاق بوده ولی اینک تعداد خیلی کمی به این کار می‌پردازند.


title: آسمان‌آباد

text: چاه نفت بانکول که قبل از انقلاب اسلامی توسط آمریکای‌ها حفر شد؛ و به دلیل آنکه میدان نفتی آن ساکن است تاکنون مورد بهره‌برداری قرار نگرفته‌است، ولی در سال‌های آتی ضمن بهره‌برداری از آن به عنوان مخزن گاز نیز استفاده می‌شود.


title: آسمان‌آباد

text: کل منطقه آسمان آباد سیاحتی است.پشته ، دره گرمه، گم گم، کینی حفی، پویان، دم دریژ، گاکینی چرویرو دراوهر و … جاه‌های زیبا و دلنشین این منطقه می‌باشد.


title: آسمان‌آباد

text: اثر باستانی شهر و قلعه تاریخی گم‌گم واقع در کوه بانکول. که متعلق به شهر باستانی' مهرگان قذق' می‌باشد و همچنین تپه‌های باستانی یا چغا را نام برد.


title: آسمان‌آباد

text: قبرستان تاریخی کل کل در۴ کیلومتری شمال شهر آسمان آباد واقع شده‌است.


title: آسمان‌آباد

text: چریور واقع در دو کیلومتری جنوب غرب شهر آسمان آباد یکی از جاهای زیبا و دلنشین این منطقه است که از نظر دارا بودن طبیعتی بکر جنگلی با درخت‌های انبوه و سر به هم پوشیده با چشمه‌های جوشان در تمامی فصول سال به ویژه فصل بهار پذیرای دوستداران طبیعت استاز آثار ملی ثبت شده این منطقه می‌توان به تپه کل کل ۱، تپه کل کل ۲ و تپه چغاگلان ۱ اشاره کرد.


title: آسمان‌آباد

text: دراوهر واقع در ۲ کیلوتری جنوب شهر آسمان آباد یکی از دره‌های زیبا و دلنشین این منطقه می‌باشد که از حیث دارا بودن طبیعتی بکر جنگلی با درختهای سر بهم پوشیده در تمامی فصول سال بخصوص فصل بهار پذیرای دوستداران طبیعت می‌باشد. از دیگر جاهای دیدنی منطقه می‌توان به پشته، دره گرمه و… اشاره کرد.


title: آسمان‌آباد

text: جمعیت شهر «آسمان آباد» در سال ۹۵ ۶٬۲۸۰ نفر است.


title: آسمان‌آباد

text: آستان مقدس پیرحمزه (ع) در شهرستان چرداول، بخش مرکزی، شهر چرداول، بر روی تپه ای در


title: آسمان‌آباد

text: ۳ کیلومتری روستاهای سلطانقلی و سید نظری سفلی از توابع شیروان چرداول قرار گرفته‌است.


title: آسمان‌آباد

text: بنای آن نقشه مربع ساخته شده و دارای گنبد هرمی شکل چهار ضلعی است. مصالح استفاده شده


title: آسمان‌آباد

text: در آن قلوه سنگ و ملاط گچ و خاک می‌باشد. گذشتگان منطقه گفته‌اند پیرحمزه فرزند زید و از نوادگان


title: آسمان‌آباد

text: اماموسی کاظم (ع) است که در عراق مورد شکنجه قرار گرفته و برای پیوستن به اما رضا (ع) راهی


title: آسمان‌آباد

text: کشور ایران شده که در بین راه از دنیا می‌رود. در این باره نیز نقل شده‌است که شجره نامه ایشان


title: آسمان‌آباد

text: در نجف اشرف موجود است.


title: مورموری

text: مورموری یکی از شهرهای استان ایلام در غرب ایران است. این شهر در بخش کلات شهرستان آبدانان قرار دارد.


title: مورموری

text: این شهر دارای آب و هوایی نیمه خشک با متوسط بارندگی ۳۵۰ میلی‌متر در سال می‌باشد. نزدیکی به خطوط ریلی و هوایی استان ایلام و وجود منابع گاز، نفت، گوگرد و آب دریاچه سد کرخه را می‌توان به عنوان قابلیت‌های بالقوه برای توسعه این شهر دانست. شهرداری در این شهر در سال ۱۳۸۴ تأسیس گردید. زبان مردمان این شهر زبان لری است


title: مورموری

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۳٬۷۶۸ نفر (۱٬۰۶۰خانوار) بوده‌است.


title: مورموری

text: موموری خود یک بخش است و از جمله قطب‌های کشاورزی استان ایلام است. .


title: مورموری

text: زمین‌لرزه مرداد ۱۳۹۳ مورموری شهرستان آبدانان


title: شهرستان دیلم

text: شهرستان دیلم یکی از شهرستانهای لر نشین استان بوشهر در جنوب ایران است. شهرستان دیلم در تاریخ ۹ مهر ۱۳۷۴ با مرکزیت شهر بندر دیلم تأسیس گردید. شهر امام حسن دیگر شهر آن است. طبق سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهرستان ۳۴٬۸۲۸ نفر می‌باشد.


title: شهرستان دیلم

text: آب و هوای دیلم گرم و مرطوب است. مردم این شهرستان مسلمان و شیعه مذهبند. بندر قدیمی مهرویان در ۲۴ کیلومتری شمال بندر دیلم قرار داشت. آثار خرابه‌های این بندر هم‌اکنون درمحلی به نام تل امام زاده مشهود است. حدود ۲۰ کیلومتری بندر دیلم در حوالی خور امام حسین آثار خرابه‌های بندر سی نیز باقی مانده‌است.


title: شهرستان دیلم

text: شهرستان دیلم از شمال به شهرستان بهبهان و بندر هندیجان (از استان خوزستان) از شرق استان کهگیلویه و بویر احمد، از جنوب شهرستان گناوه و از غرب به خلیج فارس محدود می‌باشد.


title: شهرستان دیلم

text: مردم دیلم از نژاد لر هستند و زبانشان لری جنوبی می‌باشد.  اهالی شهرستان دیلم از نژاد لر و شیعه دوازده امامی اند و به زبان لری لیراوی سخن می‌گویند


title: شهرستان دیلم

text: مسیرهای ارتباطی به این شهرستان عبارت اند از:


title: شهرستان دیلم

text: شهرها: بندر دیلم شهرها: امام حسن


title: شهرستان دیلم

text: در مورد بناهای تاریخی در بندر دیلم متأسفانه جز اندک بناهای مخروبه ای بجا نمانده قلعهٔ آقا خان لیراوی واقع در روستای حصار در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری جنوب بندر دیلم این قلعه بجا مانده از دوره قاجار می‌باشد که آقا خان لیراوی که بر دشت لیراوی چوب حکومت می‌راند در آن می‌زیسته این قلعه دارای چهار برج دیدبانی، شاهنشین، تعدادی اتاق درونی و اندرونی، سیاه چال و بخش‌های دیگری بوده که امروزه بخش‌های زیادی از آن در اثر بی‌توجهی متولیان آن تخریب شده. در شهر دیلم نیز امارت حاج رئیس دیلمی پور که به بجا مانده از عهد قاجاری است همچنان پابرجاست رضا شاه پهلوی زمانی که برای دست‌گیری شیخ خزعل در خوزستان عازم آنجا بوده از بوشهر با کشتی به دیلم می‌آید و یک شب را در امارت دیلمی پور بیتوته می‌کند و از دیلم به اهواز می‌رود. یکی دیگر از امارت‌های قدیمی در بندر دیلم منزل مرحوم حاج بشیر بشیری است که در حدود سال ۱۲۵۰ شمسی ساخته شده و اولین ساختمان شهرداری بندر دیلم در سال ۱۳۳۴ در این امارت شروع به کار کرد و خوشبختانه این بنا به همت نوادگان حاج بشیر مرمت و بازسازی شد و هم‌اکنون در آن سکونت دارند امروزه به دلیل رشد روزافزون ساختمان سازی‌های جدید و مدرن و با توجه به قرار گرفتن بازار بندر دیلم در محدوده بافت قدیم شهر متأسفانه بخش اعظمی از بناهای تاریخ دار و شناسنامه دار دیلم جای خود را به پاساژهای چند طبقه و پر زرق و برق امروزی داده‌اند و چیزی از آنها به جا نمانده از دیگر بناهای دیدنی دیلم مسجد نور واقع در خیابان ساحلی می‌باشد که با معماری منحصر به فرد و دیدنی ساخته شده و مزین به تکه ای از (پرده کعبه) می‌باشد.


title: شهرستان دیر

text: شهرستان دَیِّر یکی از شهرستان‌های استان بوشهر در جنوب ایران و در ساحل خلیج فارس قرار دارد.مرکز این شهرستان بندر دیر است.


title: شهرستان دیر

text: شهرستان دیر از شمال به شهرستان دشتی و از طرف مشرق به شهرستان‌های گنگان و جم و از ناحیه جنوب به و غرب به آب‌های خلیج فارس منتهی می‌گردد.


title: شهرستان دیر

text: طول نوار مرزی-دریایی شهرستان دیر ۹۵ کیلومتر است که از خور بردستان (حد فاصل آن با شهرستان کنگان) شروع می‌شود و تا خور زیارت (حد فاصل آن با شهرستان دشتی) ادامه دارد.


title: شهرستان دیر

text: این شهرستان از سه بخش: مرکزی، بخش آبدان و بخش بردخون تشکیل شده‌است. دارای ۵ شهر شامل بندر دیر، بردستان، آبدان، دوراهک و بردخون و همچنین تعداد ۵ دهستان است که دهستان حومه در بخش مرکزی، آبدان و سرمستان در بخش آبدان؛ و بردخون و آبکش در بخش بردخون قرار دارند. تعداد ۷ دهیاری نیز در روستاهای: اُلی شمالی، اُلی جنوبی، لمبدان پایینی، لمبدان بالایی، لمبدان حاجی‌آباد، دوراهک و سرمستان در بخش مرکزی و در روستاهای: آبکش، شهنیا، بردخون کهنه، سجادیه و مغدان در بخش بردخون دایر و فعالند.شهرستان دیر شامل ۳ بخش، ۶ دهستان و ۵ شهر به شرح زیر است:


title: شهرستان دیر

text: براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان دیر برابر با ۶۰٬۶۱۲ نفر بوده‌است.


title: شهرستان دیر

text: گسلها، شکستگیهای دامنه کوه‌ها و وجود صدف‌های دریایی در شیارها حکایت از پایین رفتن سطح آب دریا، حرکات زمین و مدفون شدن مواد آلی با گل‌های آهکی در ته دریا می‌باشد.


title: شهرستان دیر

text: جنس خاک منطقه قلیایی است و به همین علت گیاهان نمی‌توانند مواد مورد نیاز خود را جذب نمایند. کمی رطوبت زمین، حرارت زیاد هوا و کمبود مواد آلی نیز مزید بر علت شده‌است. وجود توده‌های نمکی سبب شور شدن آب‌های روان گردیده‌است. ناهمواریهای این منطقه جزء نواحی پست زاگرس جنوبی‌اند که ارتفاع آن‌ها نسبت به زاگرس بلند، کمتر و قوس و چین‌ها نیز بسیار ملایم و به تدریج به طاقدیس و ناودیس‌ها ختم می‌شود.


title: شهرستان دیر

text: تنها رودخانه دایمی که از شهرستان عبور می‌کند رودخانه مند است که در مرز شمالی شهرستان دیر با دشتی جریان دارد. دیگر رودخانه‌ها فصلی بوده و در هنگام بارندگی جریان دارند. رود مند که از انار واقع در ۲۸ کیلومتری شمال شرقی کازرون سرچشمه می‌گیرد در منطقه «زیررود» بخش بردخون به دریا می‌ریزد. در منطقه آّبدان و لمبدان سفره‌های آب‌های زیرزمینی وجود دارد که بارندگی فصل زمستان نیز بستگی دارد و با کم و زیاد آمدن باران نوسان پیدا می‌کند. چشمه آب گرم در کوه‌های «گنوی» و چشمه‌های دیگر نیز «لوحک»، «تنگ دوراهک»، «تنگ هیخ» و «گرگم» وجود دارد.آب و هوای منطقه در بیشتر ایام سال گرم و مرطوب در کنار ساحل گرم و خشک در فواصل دور تر از ساحل می‌باشد. زمستان این شهرستان مشابه هوای بهاری استان‌های سردسیر کشور می‌باشد.


title: شهرستان دیر

text: در فصل تابستان بادی معروف به باد یکصد و بیست روزه که خشک و سوزان است در منطقه می‌وزد و به اصطلاح محلی به «تش باد» یا «باد گرم» معروف است. میزان بارندگی کم و بارندگی‌ها متو سط سالانه ۲۱۵ میلی‌متر در ماه‌های آذر تا اسفند می‌باشد.


title: شهرستان دیر

text: درجه حرارت در شهرستان دیّر حداکثر میانگین دما ۴۷ درجه سانتی گراد و کمترین معدل حداقل دمای سالانه ۲۲ درجهاست. در فصل تابستان و در زمان وزش بادهای گرم «تش باد» دما به پنجاه درجه سانتی گراد نیز می‌رسد. سردترین هوا در اواخر دی و اوایل بهمن و گرمترین زمان در تیر و مرداد ماه است.


title: شهرستان دیر

text: رطوبت: در این منطقه به لحاظ نزدیکی به دریا رطوبت زیاد که حداکثر مطلق ۱۰۰٪ و متوسط میزان رطوبت به ۵۶ نیز می‌رسد.


title: شهرستان دیر

text: بیشتر جزایر شهرستان در حوزه بخش بردخون قرار دارند.


title: شهرستان دیر

text: منطقه مند با مساحت ۴۶۴۰۰ هکتار، منطقه‌ای جلگه‌ای و کویری است که در بخش بردخون از توابع شهرستان دیر در ۱۳۰ کیلومتری جنوب بوشهر واقع گردیده و یکی از زیستگاه‌های مهم آهو در استان بوشهر به‌شمار می‌رود. این منطقه در سال ۱۳۵۵ به عنوان منطقه حفاظت شده تحت پوشش اداره کل حفاظت محیط زیست بوشهر قرارگرفت. رودخانه مند که از کوه‌های استان فارس سرچشمه گرفته و در خور زیارت به خلیج فارس می‌ریزد، مرز شمالی منطقهٔ مند را تشکیل می‌دهد. آب این رودخانه به دلیل عبور از کوه نمک واقع در جنوب خورموج شور و تلخ‌مزه گردیده، در فصل تابستان و پاییز به دلیل پایین آمدن سطح آب و تبخیر شورتر، و در فصل زمستان و بهار اندکی شیرین می‌شود و روی‌هم‌رفته مهم‌ترین آبشخور منطقه را تشکیل می‌دهد. در مرز غربی منطقه و در حاشیه سواحل خلیج فارس جزایر کوچک ام سیله (خان)، جزیره تهمادو، نخیلو و گرم واقع گردیده‌اند. این جزایر و آب‌های اطراف آن‌ها که بخش قابل توجهی از منطقه حفاظت شده مندرا شامل می‌گردد، زیستگاه مهمی جهت زمستان گذرانی پرندگان مهاجر آبزی و تخم‌گذاری پرندگان و لاک‌پشتان دریایی محسوب می‌شوند. مرز جنوبی منطقه از پوزه گرم (پوزه ماشه) در ساحل خلیج فارس تا روستای مل گنزه واقع درحاشیه جاده ساحلی و مرز شرقی منطقه را جاده ساحلی تشکیل می‌دهد که پس از عبور از روستای مل گنزه، درواحمد (درومل.Dorvamal)، نرکوه، گزخون، زیدون، شیبرم، بردخون کهنه، بردخون نو و مخدان به رودخانه مند می‌پیوندد.


title: شهرستان دیر

text: منطقه مند از نظر پوشش گیاهی به سه قسمت متمایز تقسیم می‌گردد:درآب‌های ساحلی غرب منطقه مند چهار جزیره بانام‌های جزیره ام سیله (خان)، تهمادو، نخیلو و ام الگرم وجود دارد که به علت نداشتن سکنه، محیط امنی جهت لانه‌سازی و تخمگذاری پرستوها و لاک‌پشت‌های دریایی و دیگر پرندگان ازجمله قارهای ساحلی و سلیم خرچنگ خوار می‌باشند. این جزایر به فاصله متفاوتی از ساحل و در امتداد یکدیگر قرار دارند، بزرگترین آن‌ها ام سیله با مساحت ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ هکتار و کوچکترین آن‌ها جزیره نخیلو با مساحت تقریبی ۷۵ هکتار است.


title: شهرستان دیر

text: جزیره ام سیله در نزدیکی مصب رودخانه مند در امتداد شمال غرب به جنوب شرق کشیده شده و وسعت آن حدود ۱۰۰ هکتار است. این جزیره کاملاً مسطح است به‌طوری‌که تحت تأثیر جزر و مد نیمه ماه بخش اعظم آن را آب دریا فرا می‌گیرد. سواحل ماسه‌ای این جزیره محل تخم‌گذاری لاک‌پشتان دریایی است و قسمت‌های مرکزی آن که پوشیده از گیاهان شور دوست با حداکثر ارتفاع ۸۰ سانتیمتر است پناهگاه مناسبی جهت لانه‌سازی و زادآوری تعدادی از انواع پرستوها است. این جزیره غیرمسکونی است و فاقد هرگونه درخت و درختچه می‌باشد. پرندگانی که در جزیره خان تخم‌گذاری و جوجه‌آوری می‌نمایند عبارتند از: پرستوهای دریایی، گلرابی، کاکلی کوچک، پرستوی دریایی پشت دودی، و سلیم.


title: شهرستان دیر

text: جزیره نخیلو با مساحت تقریبی ۷۵ هکتار به فاصله ۱۰ کیلومتری ساحل گزخون واقع شده‌است. شکل جزیره بیضوی است و دامنه‌های غربی و شمال غرب و جنوب غربی آن صخره‌ای می‌باشد. مناطق مرکزی این جزیره دارای پوشش بوته‌ای انبوه و مناطق مجاور ساحل آن درقسمتهای شمال و شرق، شنی توأم با انبوه بقایای صدفهای دریایی و در سایر قسمت‌ها ماسه‌ای است و محیط مناسبی را جهت زادآوری لاک‌پشتان و انواع پرندگان دریایی فراهم آورده‌است. دراین جزیره سه گونه پرستوی دریایی پشت دودی و کاکلی و پرستوی دریایی پشت دودی مناطق مرکزی با پوشش بوته‌ای و دوگونه دیگر مناطق باز و بدون پوشش گیاهی را جهت تخم‌گذاری انتخاب می‌نمایند.


title: شهرستان دیر

text: جزیره‌های ام‌الگرم و تهمادو به مساحت تقریبی ۵۰۰ هکتار و ۱۰۰ هکتار، روبروی روستای درواحمد، از دیگر جزایر منطقه هستند، جزیره‌ام الگرم دارای بافت ماسه‌ای صدفی شبیه به جزیره نخیلو است، اما جزیره تهمادو از نظر بافت رسوبات با دو جزیره ذکر شده متفاوت است. پرستوهای دریایی پشت دودی، کاکلی و کاکلی کوچک و هم چنین سلیم خرچنگ خوار و لاک‌پشت‌های دریایی عقابی از جمله گونه‌هایی هستند که در این جزایر تخم‌گذاری می‌نمایند.رضا طاهری محقق تاریخ جغرافیایی خلیج فارس در کتاب از مروارید تا نفت (تاریخ خلیج فارس) با بررسی زندگی در هزاره تاریکی تاریخ قوم ایرانی در کنار جلگه‌های خلیج فارس و نخچیرگاه (جغرافیای طبیعی شکار حیوانات) این شهرستان را از قدیمی‌ترین آبادی جغرافیای تاریخی اقوام ایرانی می‌داند و بخش بیشتر جغرافیایی اجتماعی - سیاسی دیر را در قرن‌های ساسانی و اسلامی زیر مجموعه سیراف (تابع ایالت فارس) می‌داند و بعدها در ماندستان و سپس دشتی بررسی می‌کند. بنای بندر دیر جدید را بر خرابه‌های بنادر کهن دوران سلوکی و اشکانی تصویر می‌کند و وجه تسمیه بندر دیر را در مهاجرات بحرینی‌های از محله دیر در بحرین (در دو قرن پیش) می‌داند.


title: شهرستان دیر

text: رضا طاهری با استناد به گفته حمدالله مستوفی در کتاب نزهه‌القلوب (هشتم هجری): ماندستان بیابانی است سی‌فرسنگ بر ساحل دریا و در آن‌جا دیرهاست و هیچ آب روان و کاریز ندارد و حاصلش جز غله و پنبه دیمی ندارد. همچنین با استناد به نوشته‌های گریشمن و آرتور کریسنسن و ایجاد شهرک‌های سلوکی‌نشین در خلیج فارس و گمانه‌های احمد اقتداری دربارهٔ نام بتانه در کتاب شهرهای باستانی خلیج فارس، در ذکر بلوک ماندستان، کلمه ماندستان را در کلمه «مند» را اسم قسمت سفلای رود سکان (ثکان) و ماندستان قدیم و سیف مظفر را در بلوک دشتی بررسی می‌کند؛ و می‌گوید: اما آنچه از پیشینه این منطقه و آثار باستانی موجود در منطقه برمی‌آید از آبادی‌های کهن‌تر از سیراف اسلامی یا دوران پس از سیراف هخامنشی است.


title: شهرستان دیر

text: بعضی از مورخین معتقدند که بندر دیر در اصل یهودی‌نشین بوده‌است که احتمالاً به علت تفوق آن‌ها بر دیگر نحله‌های مذهبی و نیز احداث کنیسه‌هایی به نام دَیر، این منطقه را دَیر نامیده‌اند که با گذشت زمان در تلفظ کتابت به دَیِّر مبدل گردیده‌است.


title: شهرستان دیر

text: از آثار و ابنیه بر جای مانده مثل قلعه‌ها، سدها و قناتهایی که از قدمت تاریخی برخوردارند، نشان از گذشته‌ای پر رونق و عصری طلایی و نیز ارتباطات بازرگانی و تجارتی با سرزمین‌های دوردستی همچون هند و چین و بین‌النهرین و حتی بخش‌هایی از آفریقا را دارد.


title: شهرستان دیر

text: همچنین گفته شده بعلت آبادانی به دایر معروف بوده سپس دَیِّر نامیده شده‌است. نیز بعضی معتقدند به علت مهاجرت عده‌ای از اعراب بحرین از منطقه‌ای به نام دیر، محل سکونت فعلی خود را نیز همانگونه نامیدند.


title: شهرستان دیر

text: بندر دیر، بتانه و بی خاتی (بی‌بی خاتون) و بردستان از بنادر قدیمی سواحل خلیج فارس محسوب می‌شوند. بنابر عقیده بسیاری از مورخین، قدمت آن به دوران ساسانیان می‌رسد. دیر آباد زمان ساسانیان در دامنه تپه‌ها و پیرامون تلی به نام «تل‌سوز» بوده که اکنون آثار و بقایای آن برجاست. «... در عصر ساسانیان محمودآباد بوده‌است و آثار برجای مانده در دیر آباد زمان ساسانیان در منطقه، تپه‌ها و اطراف تلی به نام تل سوز (تل سبز) اکنون به عنوان یکی از آثار تاریخی منطقه محسوب می‌گردد.» همچنین «... آثار و بقایای شهرها و آبادی‌های کهن بسیاری وجود دارد که بردستان، دیر، بتانه (بتخانه) و بی خاتی (بی‌بی خاتون) از آن جمله هستند.»


title: شهرستان دیر

text: مؤلف فارسنامه ناصری، قصبه این ناحیه را بردستان می‌نامد و سپس از دیر به عنوان قصبه منطقه نام می‌برد. مؤلف فارسنامه ابن بلخی نام‌های قدیمی بندر دیر را «نجیرم» و «نجیرام» ذکر می‌کند. در نقشه‌های قدیمی به ویژه در نقشه‌ای که در کتاب جغرافیای تاریخی سیراف درج گردیده، محل کنونی بندر دیر به نام نجیرم ثبت شده‌است. نام‌های «دیّر» و «دایر» در السنه سالخوردگان بگوش می‌خورد.


title: شهرستان دیر

text: وجود ناحیه بردستان و بندر بتانه در اطراف دیر و آثار تاریخی باقی‌مانده حکایت از سوابق تاریخی این شهر دارد. در عصر عیلامی‌ها نیز بتانه را بتنه می‌خوانده‌اند که هر سال در این شهر بازار بزرگی بر پا می‌شده‌است. همچنین کاربرد واژه بتخانه و اینکه بقول مستوفی، دیرهای فراوانی در این منطقه قرار داشته، این نقطه را تأیید می‌نماید که معابد و پرستشگاه‌های ادیان مختلف در بطانه فراوان بوده‌است. بنادر دیّر، بتونه و بردستان در عصر ساسانیان معمور و آباد بوده‌اند. در کتاب تاریخ بنادر و جزایر خلیج فارس تألیف محمد ابراهیم کازرونی آمده‌است که: «دیر» چهار برجیست در کنار دریا و بقدر پنجاه، شصت خانه چوب نخل و آن قلعه منجمله بلوک بردستان است. رضا طاهری مؤلف از مروارید تا نفت / تاریخ خلیج فارس پیشینهٔ دوران قرن‌های اولیه اسلامی دیر را در بندر نجیرم جستجو می‌کند و نجیرم را با بردستان کنونی یکی می‌داند.


title: شهرستان دیر

text: مسجد بردستان بر روی تپه‌ای در کنار شهر بردستان از توابع شهرستان دیر واقع شده‌است. این مسجد از یک عمارت مربع مستطیل با یک مدخل کوچک و شبستان وسیع تشکیل شده‌است. شبستان برای روشنایی و هواگیری، فضاهای درگاه مانندی دارد که از داخل و خارج با گچ‌بری‌های زیبایی تزیین شده‌اند.


title: شهرستان دیر

text: بر فراز شبستان، بادگیری به سبک معمول جنوب ایران ساخته شده‌است که خنکی و مطلوبیت هوای درون شبستان را تأمین می‌کند. این مسجد در سال ۱۲۷۳ ه.ق توسط حیدرخان دشتی تعمیر شده‌است. کتیبه‌ای در درون یکی از اتاق‌های مسجد وجود دارد که تاریخ تعمیر آن را در سال ۸۵۲ هجری نشان می‌دهد و گمان می‌رود از بناهای قرون اولیه اسلامی باشد.


title: شهرستان دیر

text: در گورستان پیرامون مسجد بر روی قبور اسلامی سنگ‌های آهکی که با خط کوفی و عربی قدیم و جدید می‌باشد که دارای ارزش تاریخی است. با توجه به بقایای خورده شده و تکه سنگ‌های باقی‌مانده قدمت این قبرستان را می‌توان حدود سده چهارم و پنجم هجری، قمری دانست.


title: شهرستان دیر

text: در قسمتی از پهنه به طول ۱۰ الی ۱۲ کیلومتر و به عرض ۶ تا ۸ کیلومتر به نام بی خاتی قلعه‌ای به نام بتون و پهنه به نام بتانه وجود دارد. در این محل آثار ویرانه‌های شهری عظیم و حومه آن که در کنار در یا قرار داشته و جود داشته. بین بتانه و بی خاتی بر دامنه ارتفاعات سنگی آثار دیوار، آب انبار، پلکانی سنگی که به طرفین یک صخره وسیع از سنگ تراشیده‌اند نمایان است؛ و ارتفاع این تپه تا سطح زمین حدود ۳۰ تا ۴۰ متر است. در پایین تپه و به فاصله ۵۰۰ متری آن سنگ مدور بزرگی به صورت میدان وسیعی وجود دارد. احتمال می‌رود این محل یک استادیوم بوده که سبک معماری آن مربو ط به دوران سلوکی یا آمد و رفت فینیقیان باشد.


title: شهرستان دیر

text: از دیگر آثار تاریخی دیر می‌توان به آثار زیر اشاره کرد:


title: شهرستان دیر

text: مردم شهرستان دیر از نژادهای مختلفی از قبیل آریایی، عرب، هندی، آفریقایی، سومری و لر ممزوج شده و به تدریج دارای نوعی نژاد خاص گردیده‌است که اصطلاحاً به بوشهری مشهور شده‌اند. زبان مردم دیر، فارسی باستان (اچمی) با گویش‌های محلی بردستانی، عمرونی (جمرکی) دشتی یا دشتیاتی و آبدانی است که از گویش‌های منشعب شده از زبان پارسی باستان می‌باشد و اغلب جملات و اصطلاحات آن جنبه استعاره داشته که در سایر گویش‌های محلی فارسی بی‌سابقه‌است. مهاجرت گروهی از اعراب به این منطقه و نیز ارتباطات تجاری و بازرگانی با شیخ نشین‌های جنوبی خلیج فارس باعث شده که تعدادی از مردم به زبان عربی تکلم کنند. همچنین لغات هندی، زنگباری، حبشی و حتی آفریقایی و انگلیسی نیز در لهجه‌های مردم شهرستان شنیده می‌شود.بخش مرکزی


title: شهرستان دیر

text: دهستان حومه: احشام احمد الی جنوبی الی شمالی باغ عالی بنای راشد بی‌بی‌خاتون پشت‌آسمان تل‌رئیس جبرانی جمرک جنوبی جمرک شمالی لمبدان بالایی لمبدان پایینی لمبدان حاجی‌آباد لمبدان شیخ‌احمد مخدان مل‌خرک شمالی


title: شهرستان دیر

text: بخش آبدان


title: شهرستان دیر

text: دهستان آبدان: تنگ نخل جاشک خرگونه کنار ترشان گشی گله‌زنی گچوی مظفرآباد ملاسالمی مل‌گاه نوکن


title: شهرستان دیر

text: دهستان سرمستان: تنگ‌خوش خمه‌دان سرمستان سورو شهرک صنعتی دیر گنوی لوهک


title: شهرستان دیر

text: بخش بردخون


title: شهرستان دیر

text: دهستان بردخون: احشام کهنه بردخون کهنه دمی‌گز جنوبی دمی‌گز شمالی زیدون شیبرم کالو کمال‌احمدی گزخون نرکو مل‌سوخته (حاج‌محمدی کورک مل‌گنزه)


title: شهرستان دیر

text: دهستان آبکش: آبکش احشام محمداحمدی شهنیاء کناری مغدان وحدت‌آباد


title: تنگ ارم

text: تنگ ارم شهری است در استان بوشهر در جنوب ایران. شهر تنگ ارم مرکز بخش ارم از توابع شهرستان دشتستان است.


title: تنگ ارم

text: بر اساس آمار رسمی سرشماری سال ۱۳۹۰ جمعیت آن ۳۱۸۳نفر (۷۳۱خانوار) می‌باشد.


title: تنگ ارم

text: تنگ ارم جغرافیایی کوهستانی از ادامه سلسله جبال زاگرس بوده با دشت‌های زود بازده کشاورزی و باغات سرسبز و ارتفاع آن از سطح دریا ۸۵۹ متر می‌باشد. تنها نقطه برف گیر در استان بوشهر بوده و یکی ازمناطق خوش آب و هوای استان بوشهر است و قطب تولید گندم استان می‌باشد و کشت صیفی جات مانند گوجه فرنگی،هندوانه،و..در آن صورت میگیرد


title: تنگ ارم

text: تنگ ارم شهری در استان بوشهر و در نزدیکی مرز با استان فارس قرار دارد.


title: تنگ ارم

text: این شهر ضمن برخورداری از آب و هوایی نسبتاً مناسب، با داشتن مکان‌های تاریخی چندی از جمله آبشار فاریاب، کوه شتری، سدهای ارم و کوشک اردشیر و گور دختر در پشت پر (بزپر) گردشگران زیادی را جذب می‌نماید.


title: تنگ ارم

text: آمار ورود گردشگر در ۱۳ روز اول سال ۸۹ بالغ بر ۷۰۰۰ نفر برآورد شده‌است.


title: کلمه (دشتستان)

text: شهری به اسم 'کلمه' است،در استان بوشهر در بخش جنوب کشور ایران،این شهر مرکز بوشکان از قسمت شهرستانی با نام دشتستان می باشد


title: کلمه (دشتستان)

text: جمعیت این شهر بر اساس آمار سراسری سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۹۳۷ نفر بوده‌است. این شهر به لحاظ وسعت و جمعیت یکی از کوچکترین شهرهای کشور محسوب می‌شود. طول این شهر حدود ۵/۲ کیلومتر و عرض ۵/۱ کیلومتر است و طبق آخرین سرشماری جمعیتی حدود ۲۱۳۷ نفر را در خود جای داده‌است.


title: کلمه (دشتستان)

text: کلمه شهری کوچک در ۲۸ درجه و ۵۷ دقیقه شمالی و ۵۱ درجه ۲۸ دقیقه شرقی در ارتفاع ۴۲۰ متری از سطح دریا و در ۷۰ کیلومتری شرق بوشهر و ۵۷ کیلومتری برازجان (مرکز شهرستان دشتستان) واقع شده‌است. این شهر از لحاظ تقسیمات کشوری از توابع شهرستان دشتستان و مرکز بخش بوشکان است.


title: کلمه (دشتستان)

text: این شهر با واقع شدن در میان رشته کوه زاگرس جنوبی دارای خاکی حاصلخیز و آب و هوایی نسبتاً ملایم و کوهستانی است. کشاورزی و دامپروری آن از رونق خوبی برخوردار است. وجود طبیعت بکر، نخلستانها، کوه‌های سر به فلک کشیده، رودخانه دائمی تنگ باهوش از شاخص‌های آن است.


title: کلمه (دشتستان)

text: آب و هوای شهر کلمه به علت قرار گرفتن دریک منطقه کوهستانی گرم و خشک ولی از نقاط جنوبی تر استان بوشهر دمای پایینتری دارد.


title: کلمه (دشتستان)

text: کوهستانی بودن، خاک رس و حاصلخیزی و آب و هوای مناسب و معتدل سبب شده‌است که بر خلاف سایر نقاط جنوب ایران که از لحاظ پوشش گیاهی فقیر و بیشتر شور زار هستند. زمین‌های این شهر پوشیده از علفزارها و درختان خودرویی است که یک طبیعت زیبا و مثال زدنی را در جنوب کشور به وجود آورده‌است به‌طوری‌که منطقه را بیشتر به نام بهارستان می‌شناسند. در فصول زمستان و بهار زمین‌ها پوشیده از گل و گیاه و درختچه‌های کوچک و بزرگی می‌شود که چشم هر بیننده‌ای را به تحسین وامی‌دارد. نخلستانها و مرکباتی همچون لیمو، لیمو شیرین، پرتقال، سیب، انگور، انجیر، زردآلو از این جمله‌اند.


title: کلمه (دشتستان)

text: موقعیت خاص جغرافایی شهر کلمه سبب شده‌است که حیات وحش این شهر نیز مستثنی باشد و گونه‌های جانوری و پرندگان و خزندگان کمیابی در طبیعت مشاهده گردند البته نباید فرهنگ طبیعت دوستی مردم را نیز در این بین نادیده گرفت. وجود کل (بز کوهی)، میش و قوچ وحشی، انواع گربه سانانی چون: پلنگ، گربه وحشی، گراز، گرگ، روباه، شغال، کفتار و پرندگانی همچون: کبک، تیهو، دراج، هواسیل، بلبل خرما، کنجشک بومی، کبوتر چاهی، قمری، چکاوک و پرندگان شکاری مثل: عقاب، باش، شاهین و پرندگان مهاجری که برای زمستان گذرانی به این شهر مهاجرت می‌کنند از جمله حیاط وحش کلمه هستند.


title: کلمه (دشتستان)

text: شهر کلمه به عنوان دومین دروازه ورودی استان بوشهر از استان فارس از دیر باز دارای اهمیت خاصی بوده‌است که وجود کاروانسرای نزدیک شهر که در مسیر کلمه به روستای خون واقع شده‌است خود گواهی بر این مدعا است، وجود آثار باستانی بخصوص در قسمت شمالی شهر نشان از قدمت تاریخی این شهر است ولی متأسفانه به دلیل کم توجهی کاوش باستان‌شناسی انجام نشده‌است و به همین دلیل نمی‌توان قدمت این شهر را مشخص نمود. هر چند که آثار باستانی به جا مانده نشان از قدمت هزاران ساله این شهر دارد. وجود این آثار نشان می‌دهد که به دلیل قرار گرفتن این شهر در مسیر فارس به بوشهر و رفت‌وآمد کاروان های تجاری از این مسیر مردم این شهر علاوه بر مشاغل کشاورزی و دامپروری به داد و ستد نیز مشغول بوده‌اند یا اینکه بازرگانانی برای خرید محصولات کشاورزی و فراورده‌های دامی به این شهر مسافرت می‌کرده‌اند.


title: کلمه (دشتستان)

text: در مورد نام شهر کلمه نظرات متفاوتی وجود دارد و در کتاب‌های مختلف دلایل مختلفی برای نام‌گذاری این شهر آورده شده‌است برخی این نام (قلمه) که نشان دهنده افتادن قلم پای دختر پادشاه کوه گیسکان که توسط دشمنان پس از فتح قلعه به اسب بسته شده بودند نسبت می‌دهند که زیاد مورد توجه نیست، برخی به دلیل قرار گرفتن این شهر در میان کوهستان و کل به معنای قسمتی از یک کوه دانسته‌اند و برخی نیز مه صبحگاهی غلیظی که در فصل زمستان وجود دارد را دلیل این نامگذاری دانسته‌اند و معتقدند که (کله) به معنای خیمه گاه و (مه) هم که همان مه صبحگاهی می‌باشد و در کل به معنی (خیمگاه مه) است می‌دانند و برخی نیز گفته‌اند که چون قومی از کلیمی‌ها در این شهر سکونت داشته‌اند آن را کلمه گفته‌اند.


title: کلمه (دشتستان)

text: زبان اهالی این شهر فارسی است و به لهجه محلی جنوبی که همان ته لهجه لری است تکلم می‌کنند.


title: کلمه (دشتستان)

text: مردم شهر کلمه مسلمان و شیعه دوازده امامی هستند. مردمی معتقد که آئین‌ها و مراسم مذهبی را با تعصب خاصی برگزار می‌کنند. دارای یک باب مسجد، دو حسینیه و دو بقعه (شه زاده ابراهیم و شاه زاده محمد) نیز از جمله زیارتگاه‌های این شهر است که مردم به زیارت آن‌ها می‌روند.


title: کلمه (دشتستان)

text: مردم کلمه از طوایف تنگسیر (جمالی)، فارس، لر و لیرکی هستند که جامعه اجتماعی شهر کلمه را تشکیل داده‌اند و در کنار هم زندگی می‌کنند.


title: کلمه (دشتستان)

text: هر چند که این شهر از شهرهای کوچک ایران محسوب می‌شود و جمعیت کمی دارد و حتی از برخی روستاهای همجوار نیز کم جمعیت تر و کم وسعت تر است ولی به لحاظ موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در کمربند میانی بخش بوشکان در سال ۱۳۸۰ به عنوان مرکز بخش بوشکان و در سال ۱۳۸۴ نیز شهرداری در این شهر مستقر گردید. به دنبال استقرار بخشداری دیگر ادارات و نهادهای دولتی نیز در این شهر مستقر شدند. فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی نهادهای غیردولتی نیز در این شهر رونق دارد.


title: کلمه (دشتستان)

text: قرار گرفتن شهر کلمه در یک منطقه خوش آب و هوا با طبیعت بکر و دست نخورده، کوه‌های سر به فلک کشیده، رودخانه دائمی تنگ باهوش در پایین دشت شهر، وجود تونل پیامبر اعظم از جمله تونلهای بزرگ جاده‌ای کشور، کاروانسرای قدیمی مابین کلمه - خون، پارک شقایق، پارک غدیر، نخلستانهای زیبا و یک دست، باغات ترکیبی مرکبات، طبیعت سرسبز و مثال زدنی همه و همه باعث شده‌است که این شهر طبیعت گردان و گردشگران زیادی را به سوی خود بکشد. به همین خاطر است که هر ساله هزاران نفر از هم میهنان عزیز برای گذراندن تعطیلات و استفاده از طبیعت و موهبت‌های خدادادی به این شهر مسافرت می‌نمایند و کلمه از لحاظ جذب طبیعت گردی در استان حائز اهمیت است.


title: کلمه (دشتستان)

text: زمین‌های حاصلخیز و آب و هوای مناسب سبب شده‌است که تعدادی از اهالی این شهر به شغل کشاورزی و دامپروری بپردازند به‌طوری‌که این شهر به عنوان یکی از قطبهای کشاورزی استان محسوب می‌شود. کشت محصولاتی همچون گندم، جو، کنجد، خیار، هندوانه، سبزی، محصولات گل‌خانه‌ای و محصولات باغی مثل: خرما، قصب (خرمای زاهدی) و مرکباتی همچون: لیمو، پرتقال و لیمو شیرین این شهر را به لحاظ کشاورزی غنی کرده‌است. در این شهر علاوه بر کشاورزی، دامپروری نیز از رونق خوبی برخوردار می‌باشد و مردم با پرورش گاو، بز و گوسفند علاوه بر تأمین مایحتاج خود محصولات دامی را به خارج از منطقه نیز صادر می‌کنند.


title: کلمه (دشتستان)

text: مردان و زنان این شهر در کنار مشاغل کشاورزی و دامپروری با دستان هنرمند خود دست به خلق آثار هنری می‌زنند. گلیم و گبه، جاجیم، جانماز، تک (زیراندازی که با برگ نخل می‌بافند)، زنبیل و دیگر آثار هنری که با استفاده از مواد موجود در طبیعت ساخته می‌شود.


title: کلمه (دشتستان)

text: غذاهای محلی که ریشه در باورهای مردم دارد همچون طلوع که در ایام عید پخت می‌شود و مردم معتقدند که خوردن آن خوش‌یمن است و از انجیر کوهی درست می‌شود. للک، دال عدس، قلیه ماهی، حلوا، رنگینک، انواع نان (نان تیری، مشتک، گرده، نان شیرین) تنها بخشی از غذاهای محلی این شهر می‌باشد.


title: کلمه (دشتستان)

text: https://web.archive.org/web/20140226171346/http://www.asiyo.ir/ سایت خبری استان بوشهر


title: ریز (جم)

text: ریز شهری است در استان بوشهر در جنوب ایران. این شهر در بخش ریز از توابع شهرستان جم قرار دارد.


title: ریز (جم)

text: جمعیت این شهر در سال ۱۴۰۰ برابر با ۱۹,۰۰۰ نفر بوده‌است.


title: ریز (جم)

text: بخش ریز نیمه غربی شهرستان جم را تشکیل می‌دهد. این شهرستان در منتهی‌الیه جنوب شرقی استان بوشهر واقع است بخش ریز از شمال با شهرستان فیروز آباد فارس؛ از سوی جنوب با شهرستان دیر؛ از غرب با بخش مرکزی شهرستان جم همجوار است و به مساحت ۸۵۰ کیلومتر مربع و بالغ بر ۱۲۰۰۰ نفر جمعیت و از دو شهر (ریز و انارستان) و ۲۲ روستای کوچک و بزرگ است که ۹ روستا از این تعداد به دلیل داشتن حد نصاب جمعیت شورای اسلامی داشته و در آمار وزارت کشور منظور گردیده‌است. ۱۱ روستا عبارتند از:


title: ریز (جم)

text: ۱) تشان ۲)دره بان ۳)قلعه کهنه ۴) پشتو ۵) حسین‌آباد ۶) تنگمان ۷)جمال آباد ۸) گندمزار ۹) حرمیک


title: ریز (جم)

text: قسمت عمدهٔ بخش را جلگه‌ای تشکیل می‌دهد که ما بین آخرین دیواره‌های جنوبی رشته کوه زاگرس محصور است این دیواره‌ها شامل کوه سرخان در شمال و کوه احمد سلمان (کوه بهرامشاه) در جنوب است. رود خانهٔ ریز (درهٔ جمی) که از چشمهٔ هفت چه (هفت چاه) جم سر چشمه می‌گیرد از میان دشت گذشته و با گذر از مسیر طولانی در میان کوه‌ها سرانجام به رود مند می‌پیوندد در پی خشکسالی‌های پیاپی سال‌های اخیر از میزان آب رودخانه تا حد زیادی کاسته شده‌است. با این حال یکی از عوامل شکل دهندهٔ حیات در این ناحیه که تاریخ ریز بستگی تام و تمامی با آن دارد، همین رود و شعب فصلی آن می‌باشد. در پایین دست رود در منتهی‌الیه غربی دشت یکی از کمیاب‌ترین جاذبه‌های طبیعی جنوب ایران یعنی جنگل گلوبردکان (گلی بردکان) ساختهٔ دستان مهربان همین آب است. این مکان در سالیان اخیر یکی از پر طرفدارترین تفرجگاه‌های استان بوشهر در ایام نوروز شده‌است.


title: ریز (جم)

text: یکی از مناطق نمونه‌ی گردشگری در شهر ریز جنگل گلوبردکان است. این جنگل با داشتن درختان بسیار سایه‌گستر و رود تقریباً دائمی همه ساله پذیرای مهمانان بسیاری است.


title: ریز (جم)

text: جنگل گلوبردکان ریز از جمله مناطقی است که عید نوروز بسیار پر تردد و مهمان‌پذیر بوده و به دلیل وسعت نسبتاً زیاد تعداد زیادی از مسافران نوروزی و مردم بومی می‌توانند از محیط مفرح آن استفاده کنند.


title: ریز (جم)

text: مناطق تفریحی و گردشگری شهر ریز شامل چشمه بنو تنگمان، امامزاده دوتو ولی، چشمه آب مجاور آن امامزاده حرمیک ، باغ های مرکبات حرمیک و بیدو، باغات و قنات‌های تشان، دره بان، دشتک، دره بنگو، رودخانه جاری آن، دره کمه زرد، حرمی اناری، باغات و پارک‌های شهرهای ریز و انارستان، باغات کمه و سورگو، امامزاده سید حبیب اله در شهر ریز، مناطق زیبای کوهستانی زیر کوه، منطقه تفریحی پس گلی، مناطق زیبا و سرسبز بیدو سفلی و سرکوه،آبگرم ماخو، دشت‌های سرسبز منتهی به سرچشمه است.


title: ریز (جم)

text: ریز نامی کهن است که از واژه‌ای اوستایی و پهلوی «ریژ» گرفته شده‌است. این واژه به سرزمین یا سرزمینی در کنار رود یا دریاچه گفته شده و بعداً خود به معنای آب و رود و دریاچه به کار رفته‌است. نام شهر تبریز، مهریز، تفلیس، بدلیس، کلمهٔ کاریز و نیز نام خالص ریز و ریگ، این واژه را به همین معنا به یادگار نگه داشته‌اند. سرانجام این فعل ((ریزاندن وریختن)) که در مورد آب و سایر مایعات به کار می‌رود نیز از همان واژهٔ مشتق شده‌است. به عقیده برخی از اساتید ادبیات فارسی کلمه و نام ریز با واژه‌های «رگا، ری، آریا و ایران» هم خانواده است و به معنای سرزمین پاک، نجیب و مقدس به کار رفته‌است.


title: ریز (جم)

text: یکی از لهجه‌های روان و اصیل زبان فارسی در این منطقه رواج دارد که دارای ویژگی‌هایی تقریباً منحصربه‌فرد است به عنوان نمونه می‌توان از تلفظ صدای (آ) در کلمات «خانه، شانه، لانه، باران و…)) یاد کرد نمونهٔ دیگر مربوط به کاربرد شناسه‌های ((مان، تان، شان» به صورت کامل است یعنی در صحبت‌های روزمره مردم ترکیبات صحیح و کاملی همچون ((خانه‌مان، پولتان، خودشان و بادنگان (بادمجان)...)) بدون تبدیل الف به (و) - که در بیشتر لهجه‌های کشورمان رایج است به وفور به کار می‌رود.


title: ریز (جم)

text: بقایای پی بناها و خرده سفالها پراکنده در سطحی وسیع نشان می‌دهد که احتمالاً زمانی شهر یا ناحیهٔ مسکونی بزرگی در اینجا ریز کنونی وحومه وجود داشته‌است.


title: ریز (جم)

text: گهگاه بر اثر شسته شدن خاک توسط سیلاب بقایای آسیابهای آبی مدفون شده ظاهر می‌شود یا در جریان شخم زمین در باغها ظرفهای سنگی بزرگی پیدا می‌شود. در مواردی نیز خمره‌های حاوی بقایای اجساد یافت شده‌است که قدمت حیات تمدنی این ناحیه را به پیش از اسلام و دورانهای باستان می‌رساند. اینها همه نشان دهندهٔ وجود حیات شکوفای یک جامعهٔ کشاورز یکجانشین در گذشته‌های دور این منطقه است.


title: ریز (جم)

text: شاهد و روایتی در دست است که نشان می‌دهد بیش از هزار و سیصد سال قبل این ناحیه پناهگاه برخی از علویان و شیعیانی بوده که از ستم حاکم عراق حجاج ابن یوسف ثقفی گریخته بودند بر اساس این روایت در راه مال رو و قدیمی ریز به دوراهگ تعدادی قبر وجود دارد که از آن سربازان و مأموران وابسته به حجاج است. آنگونه که سینه به سینه نقل شده‌است این سربازان که در تعقیب چند تن از علویان پا به این راه صعب نهاده بودند در این مکان از تشنگی هلاک می‌شوند. مسافران محلی که در قدیم از آنجا می‌گذشته‌اند به این مکان نام قبرهای حجاج داده‌اند.


title: ریز (جم)

text: دشت ریز تا اواخر عهد صفویه آباد و با رونق بوده‌است شاهد این مدعا قبرستانی وسیع در اطراف روستای حرمیک است که از جمله سنگهای دیده شده در آن سنگی است که نام «صفی قلی فرزند پرویز» بر آن حک شده و تاریخ ۱۱۱۲ هجری قمری را دارد که مقارن اوایل دوران شاه سلطان حسین صفوی است. اما هرج و مرج بعد از صفویان و ایام جانشینان نادر همچون بسیاری از نواحی ایران شکوفایی دشت ریز را به زوال و ویرانی کشاند و از آن آباد بوم جز ویرانه‌ای باقی نماند.


title: ریز (جم)

text: بنا به شواهدی تاریخ دوران اخیر ریز از اواخر دورهٔ زندیه آغاز می‌شود. در این دوره بر اثر عواملی همچون نا امنی گسترده و درگیری‌های قدرت مهاجرتهای زیادی در جنوب ایران صورت می‌گیرد که از آن میان مهاجرانی از اقوام و مکانهای مختلف در دشت ریز ساکن می‌شوند بخشی از بافت قومی ساکان این ناحیه از نسل همام مهاجران هستند که از نقاط مختلفی از جمله دشتی شولستان ((ممسنی کنونی)) کوشک یا کوشکک در فارس، عشایر ترک، دشتستان و جاهای دیگر آمده‌اند. بدینگونه حیات دشت ریز و آبادی‌های متروک ماندهٔ آن دوباره احیاه می‌شود و قناتها کهن دوباره به جریان می‌افتد.


title: ریز (جم)

text: در همین ایام است که آرامگاه یکی از سادات صاحب کرامت به نام «سید حبیب‌الله» از اعقاب امام موسی کاظم علیه‌السلام که احتمالاً در دوران صفویه یا پیشتر زیسته و رحلت کرده و در اینجا مدفون شده بود زیارتگاه اهالی منطقه گشته و اطراف آن نیز خاکستان (قبرستان) شده‌است. قدیمی‌ترین سنگ قبری که نگارندهٔ این سطور توانست بخواند تاریخ ۱۲۰۳ هجری را دارد که همزمان است با اواخر عهد زندیه. این تاریخ تقریبی با قول یکی از متولیان کنونی بقعه از سادات احمدی همخوانی دارد که آرامگاه امام‌زاده سید حبیب‌الله از حدود ۲۵۰ سال قبل به صورت زیارتگاه درآمده است.


title: ریز (جم)

text: در برخی از نخستین شناسنامه‌ها از این ناحیه به نام بلوک ریز نام برده شده‌است بلوک کلمه‌ای مغلولی که به معنای تقریبی یک ناحیه یا بخش کشاورزی و مالیاتی به کار رفته‌است شروع کاربرد این عنوان در ایران به دوران سلطه مغلان یعنی قرن هفتم و هشتم هجری بازمی‌گردد پیش از آن تاریخ از واژهٔ فارسی میانه «تسوج یا طسوج» استفاده می‌شده‌است. لازم به توضیح است که ریز نام شهری در استان اصفهان نیز می‌باشد که فعلاً با نام زرین شهر معروف است. اگر چه سال‌هاست نام شهر تغییر کرده ولی پسوند ریزی در ادامه فامیل مردمان این سرزمین هنوز وجود دارد.


title: ریز (جم)

text: حیات باغ‌داری و کشاورزی این ناحیه به دلیل وجود آب شیرین فراوان از اهمیت زیادی بر خوردار است. منابع مهم آبی دشت ریز که از گذشته‌های دور موجب رواج و شکوفایی کشاورزی و باغ‌داری بوده‌است، عبارت است از: رودخانه و چاه‌های آب ریز، قنات تشان که آب گوارای آن مشهور است قنات دره بان، قنات پشتو، قنات و چشمهٔ حرمی اناری، چشمه‌های حرمیک و بنگو و قنات انارستان و …


title: ریز (جم)

text: در گذشته کشت خشخاش و برنج به خصوص در زمینهای کنار رودخانه معمول بوده‌است، اما به دلیل حجم فراوان رسوبات سنگی ناشی از سیلابهای زمستانی و از میان رفتن زمین‌های کشت این دو محصول کم‌کم منسوخ شد. ممنوعیت کشت خشخاش از سوی دولت در قرن اخیر نیز یکی از دلایل این امر بوده‌است. همزمان و بعد از آن، کشت ذرت رواج زیادی داشت و قوت غالب اهالی را رگاک (نان ذرت) تشکیل می‌داد. تا سالیان اخیر گندم، جو، کنجد، تنباکو و پیاز نیز از محصولات معروف این منطقه به حساب می‌آید.


title: آبعلی

text: آبْعَلی، شهری در استان تهران که در بخش رودهن از توابع شهرستان دماوند قرار دارد.


title: آبعلی

text: شهر آبعلی در ۲۵ اسفند ۱۳۸۳ با تصویب مجلس از ادغام روستای آبعلی با روستای مبارک‌آباد و نقاط جمعیتی سرپولک و قائم‌محله از توابع همین بخش تأسیس شد.


title: آبعلی

text: این شهر دارای چند شهرک و روستا می‌باشد؛ که شهرک‌های آن عبارتند از: شهرک مدرس، شهرک هزار دشت و شهرک برق؛ و روستای این شهر عبارتند از: روستای احمدیه، روستای قائم محله، روستای مبارک‌آباد


title: آبعلی

text: براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ ایران، جمعیت این شهر برابر با ۲٬۷۵۸ نفر (۸۷۵ خانوار) شامل ۱٬۴۴۸ مرد و ۱٬۳۱۰ زن بوده‌است. مردم آبعلی از قومیت طبری هستند و به زبان طبری دماوندی که گویشی از زبان مازندرانی است صحبت می کنند.


title: آبعلی

text: وبسایت رسمی شهر آبعلی http://touristcityab.ir/


title: گرمدره

text: گَرمدَرّه شهری در استان البرز ایران است. این شهر در بخش مرکزی از توابع شهرستان کرج قرار دارد.


title: گرمدره

text: جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۰، برابر با ۱۳۲۴۸ نفر بوده‌است.


title: گرمدره

text: شهر گرمدره از سال ۱۳۸۳ بنا به تصویب هیئت وزیران به شهر ارتقاء یافت. حریم شهر گرمدره که عمدتاً از شمال به ارتفاعات البرز و از جنوب به باغ‌ها و اراضی مستعد کشاورزی محدوداست و در سایر نقاط زمین‌های آن کاربری صنعتی دارند.


title: گرمدره

text: شهر گرمدره در گذشته امکانات آبی خوبی نداشت و شهرداری آن با مشکل تأمین آب آشامیدنی ساکنان روبه‌رو بود. شهرداری گرمدره وعده افتتاح چاه آب آشامیدنی در آستانهٔ چهلمین سالگرد انقلاب ۱۳۵۷ داد.


title: گرمدره

text: در جلد نخست کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران نوشته حسینعلی رزم‌آرا که در تیرماه ۱۳۲۸ به چاپ رسیده است ، درباره گرمدره اینگونه آمده است که نشان دهنده وضعیت این منطقه در آن دوران است : گرم‌دره دهی جزء دهستان حومه بخش کرج ، شهرستان تهران است که در ۸ کیلومتری جنوب خاور کرج واقع است. در دامنه کوه و با آب و هوایی معتدل است. دارای ۲۹۰ سکنه شیعه مذهب و فارسی و تاتی زبان. دارای آب از رود کرج. شغل مردم زراعت است و محصولات ده غلات ، چغندر قند و صیفی است. کاروانسرا و چند قهوه‌خانه دارد. کنار راه ماشین رو تهران به کرج واقع است.


title: کوهسار (البرز)

text: کوهسار شهری در استان البرز ایران است. این شهر در شهرستان ساوجبلاغ قرار دارد. شهر کوهسار در ۱۳ کیلومتری شمال شرقی مرکز شهرستان ساوجبلاغ واقع شده است. آب و هوای این شهر معتدل کوهستانی است. گذر رودخانهٔ کردان‌رود از حاشیه شرقی این شهر، به جاذبه‌های آن افزوده است. شهر کوهسار در ۲۵ کیلومتری شمال غربی مرکز استان (کرج) واقع شده است. این شهر در تیر ماه سال ۱۳۸۴ خورشیدی با ادغام دو روستای اصلی بنام های چندار و قلعه سلیمان خانی و تعداد ۷ روستای فرعی بنام های خوروین و شنده و ازنق و هرجاب و کردان و بانوصحرا و باغبان‌کلا از توابع شهرستان ساوجبلاغ تشکیل شد. در ابتدا روستای کوشک زر نیز جز شهر کوهسار بوده که در سال ۱۳۹۳ این منطقه به شهرداری شهر جدید هشتگرد الحاق گردید، گنج‌تپه و سیاه‌تپه خوروین از مناطق آثار باستانی پیرامون این شهر است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵، برابر با ۷۷۶۹ نفر بوده است.


title: چهارباغ (البرز)

text: چَهارباغ مرکز شهرستان چهارباغ و شهری در استان البرز ایران است.


title: چهارباغ (البرز)

text: جمعیت شهر چهارباغ بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، برابر با ۴۸٬۸۲۸ نفر بوده‌است.


title: چهارباغ (البرز)

text: شهر چهار باغ از شمال محدود به اتوبان کرج- قزوین از شمال شرقی محدود به خیابان صنعتکاران (مرز مشترک با کمالشهر کرج) از سمت جنوب شرقی به خط راه‌آهن و جاده قزلحصار و از سمت جنوب محدود به دکل‌های فشار قوی انتهای چهارباغ و از سمت جنوب غرب محدود به خیابان خراسان (روستایقوهه) و خط راه‌آهن و از سمت شمال غرب محدود به خیابان تک‌ماکارون (مرز مشترک با بخش مرکزی) می‌باشد.


title: چهارباغ (البرز)

text: این شهر از ارتقای روستای چهاردانگه به شهر (در نیمه اول ۱۳۸۴) و الحاق دو روستای مهدی‌آباد و ملک‌آباد (تیرماه ۱۳۸۶)، تأسیس شده‌است و شهرداری آن از تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۸۴ آغاز به کار نموده‌است.


title: چهارباغ (البرز)

text: هم‌اینک دفتر امام جمعه و دفتر نماینده مجلس ادارات دادگستری، کمیته امداد؛ شهرداری، بخشداری، شورای اسلامی شهر وبخش وارشاد و تبلیغات اسلامی، امور مساجد، مجتمع حل اختلاف، گاز، آب، برق، بهزیستی؛ ورزش و جوانان، مخابرات، دفتر پستی، کلانتری، پلیس راه، ۱۲ شعبه بانک دولتی پست بانک ایران ، کارگزاری تأمین اجتماعی و بیمه روستایی در چهارباغ فعالیت دارند.


title: چهارباغ (البرز)

text: فاصله بین قائمیه (مهدی‌آباد) تا مرکز شهر چهارباغ حدود ۱۰ کیلومتر است و حافظیه (ملک‌آباد) نیز حدود پنج کیلومتر با مرکز شهر فاصله دارد. چهارباغ از جمله شهرهایی است که بین مناطق شهری آن زمین‌های کشاورزی و باغی فراوانی وجود دارد. بخش زیادی از اراضی حریم بافت شهری چهارباغ به کشت محصولات کشاورزی، سبزی و باغات میوه اختصاص دارد و سالانه مقادیر قابل توجهی محصول در منطقه برداشت می‌شود.


title: چهارباغ (البرز)

text: طرح مطالعاتی ساخت شهرک صنعتی چهارباغ در زمینی به مساحت ۸۰۰ هکتار در سال ۱۳۸۶ آغاز شد.


title: چهارباغ (البرز)

text: شهرک الهیه و دهکده ورزشی از محلات و روستاهای چهارباغ هستند. وجود اراضی مزروعی با تنوع کشت انواع محصولات کشاورزی (صیفی جات) با وسعت ۱۵۰۰ هکتار و همچنین وجود باغات میوه و به ویژه فعالیت تعداد کثیری گلخانه‌های تولیدکننده گل‌های زینتی و سایر محصولات که موجب شده این شهر تحت عنوان قطب گل و گیاه استان و مهد پرورش گلهای پامچال باشد. باغ پرندگان چهارباغ از جمله نقاط دیدنی است که صدها گونه پرنده نایاب را در خود جای داده‌است.


title: چهارباغ (البرز)

text: پایگاه اطلاع‌رسانی شهرداری چهارباغ پرتال خبری شورای اسلامی شهر چهارباغ


title: باغستان (شهریار)

text: باغِستان شهری است در استان تهران ایران. این شهر در بخش مرکزی شهرستان شهریار قرار دارد.


title: باغستان (شهریار)

text: جمعیت این شهردر سال ۱۳۸۵، برابر با ۵۲٫۴۶۳ نفر بوده‌است.


title: باغستان (شهریار)

text: در سال ۱۳۷۹ خورشیدی تصمیم بر آن شد تا روستاهای سعیدآباد، مهدیه، ده مویز، خادم‌آباد، نصیرآباد، بابا سلمان، دهشاد بالا و پایین همه یک شهر شده و یک شورا داشته‌باشند. این شهر باغستان نام گرفت. برخی مناطق مانند سعیدآباد از منطقه ۱۸ شهرداری تهران جدا شده و به شهر جدید پیوستند.


title: باغستان (شهریار)

text: محدوده شهر جدید باغستان از سه راه شهریار در شهر تهران تا جنوب شرقی شهر شهریار و از جنوب تا اتوبان ساوه ادامه دارد. این شهر متشکل از ۵ ناحیه می‌باشد (ناحیه مرکزی خادم آباد، ناحیه یک نصیرآباد، ناحیه دو سعیدآباد و ناحیه سه باباسلمان) و در کل مساحتی بالغ بر ۱٬۵۸۳٬۹۶۸ متر مربع را دارا است. شهرک‌های قدیمی‌تر صادقیه و مطهری نیز در محدودهٔ شهر جدید درآمدند. این شهر به دلیل داشتن بافت جدید و قرار گرفتن در محیطی نسبتاً ییلاقی و خوش آب و هوا و نزدیکی به شهر تهران علاوه بر انبوه‌سازی نظر بخش وسیعی از ویلاسازان را به خود جلب کرده‌است.


title: باغستان (شهریار)

text: قلعه دهشاد با دیرینگی بیش از ۲۰۰ سال در روستایی به همین نام، در ده کیلومتری شرق شهریار و در محدوده شهر باغستان قرار دارد.


title: باغستان (شهریار)

text: این دژ یکی از دژهای متعدد شهرستان شهریار است که از اغلب آنان چیز زیادی باقی نمانده‌است و به علت کم توجهی مسئولین مربوط بخش اعظم دژها (همچون قلعه فرامرز، قلعه چهل دختر در حصار ساتی و…) تخریب شده‌است. دیوار دورادور قلعه دهشاد تقریباً سالم مانده و قلعه هنوز مسکونی می‌باشد.


title: باغستان (شهریار)

text: محدودهٔ باغستان دارای کارخانه‌های صنایع مخابرات ایران، داروسازی، کمپوت‌سازی، سردخانه، انبار وزارت نیرو، کارخانه‌های ماکارونی، خمیرمایه، مرغ‌داری و لبنیات و تولیدی تجهیزات ورزشی بی اف تی اسپرت می‌باشد.


title: باغستان (شهریار)

text: در باغستان شهریار تا اواخر سال ۱۳۹۵ تا خیابان لاله ۱۰ و ۱۱ که نزدیک بازار باغستان (+بازار میوه‌وتره‌بار) است به عنوان مناطق تمیز و مناسب برای زندگی شناخته می‌شود. البته برخی خیابان‌ها مانند اواسط خیابان لاله ۱۱ یا ۱۰ نقطه کور اینترنت نسل ۳ و ۴ ایرانسل است. آغاز بلوار اصلی این منطقه با درختان تنومندی شروع می‌شود که نشانه وجود درخت‌های قدیمی در گذشته در این منطقه است. برخی مردم زمین‌های این منطقه را به عنوان غصبی (اوقافی) پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران می‌شناسند. در بین مردم این منطقه کلاهبرداری بزرگ در زمین‌های گسترده بنیاد مستضعفان بسیار شناخته‌شده‌است اگرچه موضوع کلاهبرداری باغستان کرج توسط اخبار پوشش داده شده‌است، اگرچه بنیاد مستضعفان در مکاتبات زمین‌های باغستان تهران نیز حضور دارد.


title: ارجمند (فیروزکوه)

text: اَرجُمَند شهری است در استان تهران ایران. این شهر در بخش ارجمند از توابع شهرستان فیروزکوه قرار دارد. زبان مردم این شهر طبری (مازندرانی) است.


title: ارجمند (فیروزکوه)

text: جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۵، برابر با ۱۹۰۳نفر بوده‌است.


title: ارجمند (فیروزکوه)

text: از میان ۱۰ شهری که در مدّت دهه ۱۳۸۵–۱۳۷۵ به شهرهای استان تهران افزوده شده‌اند، ارجمند کوچک‌ترین آن‌ها است.


title: ارجمند (فیروزکوه)

text: منطقهٔ پیرامون شهر ارجمند منطقه‌ای‌ست ییلاقی و کوهستانی با رودهای فراوان و بلندی‌های برفگیر که به کوه دماوند مشرف می‌باشد. آب و هوای آن سردسیری و کوهستانی، سرسبز با آب فراوان است و رودخانهٔ نم‌رود که بر روی آن سد نم‌رود ساخته شده‌است از نزدیکی آن می‌گذرد. سرشاخه‌های این رود رودهای فرح‌رود، قزقان‌چای و ورسخواران هستند.


title: ارجمند (فیروزکوه)

text: از روستاهای دیدنی پیرامونی ارجمند روستای لزور است. بقعه‌های امام‌زادگان دوازده تن که در انتهای شمال غرب شهر ارجمند در فاصله ۳۵ کیلومتری شمال غرب فیروزکوه قرار دارند نیز از دیدنی‌های این شهر است.


title: نصیرشهر

text: نصیرشهر شهری در بخش مرکزی شهرستان رباط‌کریم است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵، برابر با ۲۳٫۸۰۲ نفر بوده‌است. در دی ماه ۱۳۹۱ بر اساس ابلاغیهٔ دولت، نام نصیرآباد به نصیر شهر تغییر کرد.


title: نصیرشهر

text: در دوران دولت محمود احمدی‌نژاد شهرداری نصیرشهر بر اساس مصوبه هیئت دولت ۳۵ هزار متر زمین خود را در اختیار اداره ورزش و جوانان شهرستان رباط کریم قرار داد تا این اداره بتواند با استفاده از این زمین اقدام به احداث یک استادیوم ورزشی پنج هزار نفری کند، اما این پروژه هیچ گاه به اجرا نرسید.


title: صالحیه (بهارستان)

text: صالحیه شهری است در بخش مرکزی شهرستان بهارستان. در تاریخ ۹ بهمن ۱۳۹۱ نام این شهر رسماً از صالح‌آباد به صالحیه تغییر کرد.صالحیه از سمت شرق به اسلامشهر و از غرب به رباط‌کریم محدود می‌شود.


title: صالحیه (بهارستان)

text: این شهر در سال ۱۳۸۴ با حکم سازمان تقسیمات کشوری به عنوان شهر مستقل ایجاد شد.


title: سودجان

text: سودجان شهری از توابع شهرستان شهرکرد در استان چهارمحال و بختیاری است که در ساحل زاینده رود قرار دارد. مردم این شهر از اهالی ایل قشقایی هستند که به زبان ترکی قشقایی صحبت می‌کنند.


title: سودجان

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲٬۵۸۱ نفر (در ۵۶۸ خانوار) بوده‌است.


title: سودجان

text: گویش اکثریت مردم سودجان، ترکی قشقایی است.


title: سودجان

text: از این شهر خانوارهای زیادی مهاجرت کرده‌اند و به همین دلیل جمعیت این شهر نسبت به سال‌های گذشته کمتر شده‌است. (جمعیت در سال۱۳۷۰ حدوداً ۶۰۰۰ نفر بوده‌است)


title: سودجان

text: از شخصیت‌های مهم این شهر می‌توان به حاج سید اسکندر احمدی، حجت‌الاسلام سید کاظم امینی و سردار غلامعلی حیدری سودجانی اشاره کرد.


title: بن (چهارمحال و بختیاری)

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۲٬۹۷۱ نفر (در ۴٬۰۴۹ خانوار) بوده‌است.


title: بن (چهارمحال و بختیاری)

text: شهر بن از شمال به سد زاینده رود، از جنوب به کوه جنگی، از غرب به کوه افغان و از شرق به کوه شیراز محدود می‌شود.


title: بن (چهارمحال و بختیاری)

text: نام بن در میان مردمان این شهر و ترک زبانان استان، در اصل (بین_ Been) گفته می شود.


title: بن (چهارمحال و بختیاری)

text: کلمه ( بین ) در ترکی استانبولی و آذری به معنی هزار است و در ترکی شرق آسیا و قشقایی مین هم خوانده می شود.


title: بن (چهارمحال و بختیاری)

text: بنابراین با توجه به حضور و اسکان جنگجویان ترک در این منطقه ، کلمه بین اشاره به محل اسکان (هزار جنگجو) چیزی شبیه تیپ امروزی دارد که به مرور میان مردم منطقه متداول شده است.


title: بن (چهارمحال و بختیاری)

text: بنابراین وجه تسمیه قرار گرفتن میان یا بین کوه ها، بن و پایه کوه ها مصداق اغلب شهر ها و روستا های استان و مناطق زاگرس نشین است و مناسبتی هم با زبان ترکی منطقه ندارد.


title: بن (چهارمحال و بختیاری)

text: یا وجه تسمیه اینکه این منطقه در گذشته از نظر موقعیت جغرافیائی در محدوده‌ای بین حوزه نفوذ خوانین چهارمحال و خوانین قاشقایی بوده‌است به «بین» معروف بوده‌است که به مرور کلمه «بین» به «بِن» تغییر شکل داده‌است هم نادرست بوده چرا که بن هم مانند سامان، چادگان و بسیاری روستا ها در یک محور ترک نشین از شرق به غرب استان واقع شده و میان دو خوانین نبوده است. بنابراین وجه تسمیه بین به معنی هزار( محل اردوی هزار جنگجو ) به واقعیت نزدیک تر است و وجه تسمیه های معمول گفته شده کمی ساده اندیشانه به نظر می رسد.


title: بن (چهارمحال و بختیاری)

text: قدمت و تاریخ هسته اصلی شهر بن مشخص نیست و نیاز به مطالعه دارد. از مهمترین رویدادهای تاریخی مستند شهر بِن که توسط تاریخ نگارانی همچون لارنس لاکهارت، کروسینسکی و پطروشفسکی ذکر شده‌است، می‌توان به مقاومت مردم بِن در حوادث مربوط به اشغال ایران توسط افغان‌ها اشاره کرد که برخی آثار آن همچون کتیبه و قلعه محمود افغان و قنات‌های ویران شده در اطراف شهر به جای مانده‌است.


title: بن (چهارمحال و بختیاری)

text: بعد از ظهور نادرشاه افشار، او به همراه مردم، با توپ‌های جنگی به پناهگاه‌های افغان‌ها شلیک کرد که آثار آن بر کوه افغان برجا مانده‌است از جمله حفره‌ای بزرگ و فروریختن صخره‌ها، که به خوبی مبین برخورد گلوله توپ است. افاغنه چاره را در این می‌دیدند که به نقاط مرتفع تر بروند و اقدام به کندن پلکان بلندی نموده‌اند (که امروزه به پلکان تاریخی افغان معروف است) تا از شر گلوله توپ‌ها در امان باشند و در نهایت آنان را وادار به فرار کرد.


title: بن (چهارمحال و بختیاری)

text: زبان و نژاد اکثر مردم شهر بن از ترک های اغوز و قزلباشی می باشد که به سبب نزدیکی به مردم قشقایی با اشتباه قشقایی نامیده میشود و دلیل این نیز تفاوت های تلفظ واژگانی در زبان دو طرف می باشد.


title: بن (چهارمحال و بختیاری)

text: بنابر شواهد موجود و تطبيق قرائن تاريخي، ترک هاي ساکن در اين منطقه و بخشي از شهرستان هاي اطراف آن (همچون شهرستان سامان يا شهرستان فريدن در غرب استان اصفهان) عمدتاً توسط سلسله صفويه و پس از انتخاب اصفهان به عنوان پايتخت صفويان، در اين ناحيه اسکان داده شده اند. در واقع ايلات ترکي که بخش اصلي نيروهاي حامي صفويان در ابتداي تشکيل اين سلسله را تشکيل مي دادند، به پاداش حمايت هاي خود و به منظور حفاظت از پايتخت صفويه به اين منطقه وارد شدند و به مرور زمان از زندگي ايلي به زندگي يکجانشيني تغيير سوق پيدا کردند.


title: بن (چهارمحال و بختیاری)

text: در این شهر اشتغال در صنعت، باغداری و دامپروری رواج دارد. اراضی و باغات دشت بن که یکی از بزرگترین دشتهای استان چهارمحال و بختیاری است از طریق بیش از ۱۵۰ رشته قنات و ۷۰ حلقه چاه نیمه عمیق و عمیق مشروب می‌شود. همچنیم کارخانه گازکربنیک بن یکی از نقاط مهم گازکربنیک ایران می‌باشد.


title: بن (چهارمحال و بختیاری)

text: هنر قالیبافی از دیرباز همراه با کشاورزی در بن رونق داشته‌است. بنابر سایت>، قالی‌های بن با استفاده از گره ترکی بافته می‌شوند و رج شمار آن‌ها پایین است. شایان ذکر است که یکی از بزرگترین قالی‌های دستباف جهان (در زمان خود) در بن بافته شده‌است. دنیل پرل، خبرنگار وال استریت ژورنال، در گزارش خود در سال ۱۹۹۷ میلادی می‌نویسد که این قالی توسط ۸۴ زن بافته می‌شود و دارای مساحتی حدود یک سوم هکتار (سه هزار متر مربع) است و می‌تواند قیمتی تا یک میلیون دلار داشته باشد.از سایر مکان‌های گردشگری اطراف شهر و در کل شهرستان بن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: میرزا حبیب اصفهانی یا میرزا حبیب دستان بنی از سرشناسان این دیار است. میرزا حبیب بنی (اصفهانی) را پیشگام تدوین دستور زبان امروزی برای زبان فارسی دانسته‌اند. البته خود او در زمان حیات برخلاف ادبایی همچون عمان سامانی و دهقان سامانی که پسوند دیار خود را داشتند، خود را اهل بن ندانسته و فقط در همه جا به عنوان میرزا حبیب اصفهانی از او یاد شده است. او نخستین کسی است که کلمه «دستور» را با عنوان کتابی دربارهٔ قواعد زبان فارسی به‌کار برده و این قواعد را از عربی جدا و آن‌ها را از دایره تقلید از صرف و نحو عربی بیرون برده‌است. براساس اطلاعات موجود، او نخستین کسی بوده که اجزای کلام را در زبان فارسی بررسی و طبقه‌بندی کرده‌است، هرچند که خود را مبتکر این طبقه‌بندی نمی‌داند. میرزا عبدالعظیم خان قریب از الگوی او پیروی کرده‌است. دستور سخن (استانبول ۱۲۸۹)، دبستان فارسی (استانبول ۱۳۰۸)، خلاصه رهنمای فارسی (استانبول ۱۳۰۹) و رهبر فارسی (استانبول ۱۳۱۰) کتابهایی است که میرزا حبیب برای آموزش دستور زبان فارسی تألیف کرده‌است. محسن حسین میرزائی بنی نیز چهار سال مدیرکل سازمان تربیت بدنی استان چهارمحال و بختیاری و پس از آن در استان اصفهان فرماندار بوده است. وی یکی از تأثیرگذاران استان است و در بن از محبوبیت و مقبولیت برخوردار است.


title: بن (چهارمحال و بختیاری)

text: کربلایی احمد حیدری بنی/متخلص به ناظم /شاعر و داستان نویس


title: سورشجان

text: سورشجان، مرکز بخش لاران در شهرستان شهرکرد استان چهارمحال و بختیاری ایران است.


title: سورشجان

text: چشمه مایک یا چشمه ماهک در فاصله ۲ کیلومتری شهر سورشجان در امتداد جاده سورشجان – فارسان و در میان باغ‌های این شهر از پائین کوهی به نام دره سیر بیرون می‌آید. آب این چشمه گوارا و منبع اصلی آب باغهای این منطقه می‌باشد. این چشمه دائمی است و بعد از سیراب کردن باغات اطراف به رودخانه گرگک می‌ریزد. از شهر تا چشمه مایک، خاکی می‌باشد اما طبیعت منطقه و در کنار هم قرار گرفتن کوه، چشمه، جنگل همه و همه اوقات خوشی را برای گردشگران بوجود آورده‌است. پوشش درختی اطراف چشمه بیشتر بید، کبوده و سپیدار می‌باشد.


title: سورشجان

text: مردم به زبان لری بختیاری تکلم می‌کنند.


title: سورشجان

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۳۲۳۰۳ نفر (در۸٬۷۹۵ خانوار) بوده‌است.


title: سورشجان

text: وجود دو تنگه پارسان (پردنجان) و کردیت (درکش ورکش) در غرب این شهر موقعیت خاصی به این شهر می‌داده و به گونه درب ورود و خروج منطقه انزان و ایران بوده‌است. و بر اساس این موقعیت‌ها نام قدیم این شهر را ابتدا جاکردیت و سپس چرکچیان و سپس سورشجان نامیده‌اند. در دوران مشرطه خواهی سورشجان یکی از پایگاه‌های مهم مشروطه خواهان و محل سکونت بی بی مریم بختیاری بوده‌است که در خاطرات او می‌توان به شکست قشون انگلیس در این شهر می‌توان اشاره کرد.


title: نافچ

text: نافچ یکی از شهرهای شهرستان شهرکرد در استان چهارمحال و بختیاری است.


title: نافچ

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۸۰۵۹ نفر (در ۱٬۱۹۲ خانوار) بوده‌است.


title: نافچ

text: شهر نافچ در ۱۲کیلومتری شهرکرد واقع شده و یکی از شهرهای ورزشی شهرستان شهرکرد به‌شمار می‌آید.


title: نافچ

text: ارتقای نافچ به شهر در تاریخ ۲ شهریور ۱۳۷۹ تصویب شد و این تصویب‌نامه در تاریخ ۱۳۷۹٫۶٫۲۰ به تأیید ریاست‌جمهوری وقت رسید. فضای این شهر مزین شده به صحن سید علی اکبر از نوادگان جعفر صادق می‌باشد. در این شهر عالمانی همچون علامه محمدحسن قلزم زندگی می‌کرده‌اند.از چهره‌های سرشناس این شهر می‌توان اشاره کرد به عبدالرضا علیمحمدی (دادستان عمومی شهرستان شهرکرد) و محمد باقر طبيعى نژاد نافچى و محمد رییسی(نماینده دو دوره مجلس شورای اسلامی) اشاره کرد.


title: نافچ

text: "فرهنگ جغرافیایی ایران"، ج۱۰، ص۱۹۴ می‌نویسد: «نافِچ دهی است از دهستان لار بخش حومهٔ شهرستان شهرکرد، در ۱۲هزارگزی شمال‌غربی شهرکرد و متصل به راه عمومی سامان به شهرکرد در منطقهٔ کوهستانی معتدل هوایی واقع است و ۱۷۷۳ تن سکنه دارد. آبش از قنات است و محصولش غلات، شغل اهالی زراعت و دامپروری و از صنایع دستی آن قالی‌های بختیاری است. در فصل تابستان با ماشین می‌توان به آن‌جا رفت. در سال‌های اخیر که این ده به شهر تبدیل شده پیشرفت‌های فراوانی در آن صورت گرفته‌است.


title: نافچ

text: مشاهیر شهرستان شهرکرد


title: گهرو

text: گَهرو شهری در شهرستان کیار و استان چهارمحال و بختیاری است. گهرو در فاصله ۸ کیلومتری از شلمزار و ۴۳ کیلومتری از شهرکرد واقع شده‌است.


title: گهرو

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۶٬۲۶۳ نفر (۱٬۸۹۴ خانوار) بوده‌است.


title: گهرو

text: این شهر در ۴۳ کیلومتری شهرکرد و ۳۹۵ کیلومتری شهر اهواز قرار دارد. از محصولات مهم کشاورزی این شهر انگور است. این شهر از سمت غرب به روستای جعفرآباد و شهر شلمزار و از سمت شرق به روستاهای حاجی‌آباد و قلعه ممکا و شهر بلداجی و از سمت شمال به ارتفاعات زاگرس و از سمت جنوب به روستای زوردگان محدود می‌باشد.گهرو طبق سر شماری سال ۱۳۹۱، ۷۸۵۶ نفر جمعیت دارد اما همچون قسمت‌های دیگر استان از منطقه‌های دافع جمعیت بوده و بسیاری از مردم این شهر، مهاجرت کرده‌اند.


title: گهرو

text: نام «گهرو» به معنای جای پردرخت است. چه کسي گفته گهرو یعنی جای پردرخت؟؟؟؟؟؟!!!!!!!!!این شهر یکی از اولین سکونت گاه‌ها در استان چهارمحال و بختیاری بوده و از نظر موقعیت جغرافیایی یکی از بهترین نقاط در چهارمحال است. هنگام انقلاب مشروطه و قیام ایل بختیاری که از ایذه به طرف تهران راه افتادند اولین محل استراحت آنان پس از ۲روز حرکت در گردنه‌ها از ایذه، شهر گهرو بود که در آنجا چند تن از افراد گهرو با سردار اسعد و علیمردان خان بختیاری دست یاری داده و به آن‌ها پیوستند.کسی که این تاریخچه گهرو را که بیش ده بار من اصلاح کرده ام مجددا آن متن دلخواه و غیر منطقی را انتشار می دهد فرد بی سوادی است که فرق قیام مشروطه را که ۱۲۸۵ اتفاق افتاده و قیام علیمردان خان علیه حکومت رضاشاه در سال ۱۳۰۸ بوده را نمی داند و دروغ تحویل مردم ميدهد و تاريخ را تحریف مي کند مردم شهر گهرو از طایفه زراسوند و باب دورکی می‌باشند. زبان مردم لری بختیاری میباشد.


title: گهرو

text: جاذبه‌های گردشگری گهرو عبارت اند از: چشمه گهرو، استخر مینو، تفریحگاه دره بید، باغات و رود واقع در تنگه گهرو - کوهستان زردگله، چشمه سرچاییلی در ارتفاع ۲۰۰۰ متری -دره ته تنگ- مزرعه همایی، مسیر گهرو به زوردگان (دالان بهشت). امامزاده گهرو نیز که اکنون بازسازی شده‌است، از نقاط دیدنی این شهرستان است.


title: گهرو

text: این دره در مسیر جاده خوزستان بین گهرو تا زوردگان می‌باشد. کل مسیر این دره پوشیده از درختان انگور می‌باشد که منظره فوق‌العاده زیبایی را به وجود آورده‌است.


title: آرین‌شهر

text: آرین شهر یا سده شهری است در استان خراسان جنوبی. این شهر مرکز بخش سده شهرستان قائنات می‌باشد.


title: آرین‌شهر

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۳٬۷۲۹ نفر (در ۱٬۰۹۰ خانوار) بوده‌است.


title: آرین‌شهر

text: نام قدیم آرین شهر سده بوده، سده از ادغام سه روستای «انجمن قهراً و نوغاب» تشکیل شده که در سال ۱۳۸۳ از روستا به شهر ارتقاء یافت و نام آن از سده به آرین شهر تغییر کرد.


title: آرین‌شهر

text: از آثار باستانی آرین شهر می‌توان به قلعه، مسجد جامع، آب‌انبار اشاره کرد.


title: آرین‌شهر

text: کوه سفید کمر


title: آرین‌شهر

text: مزارکلاته


title: آرین‌شهر

text: روستای وزق


title: آرین‌شهر

text: دراز رود


title: اسفدن

text: اِسْفِدِن شهری است در استان خراسان جنوبی.