title: نوار مغزی

text: الکترودهای ای‌ای‌جی، جریان‌های یونی را از بافت سربرال به صورت ولتاژ اخذ کرده و به پیش‌تقویت‌کننده‌های ای‌ای‌جی، منتقل می‌کند. مشخصات الکترود در ثبت، بسیار مهم است. معمولاً در صفحات این الکترودها، از کلرید نقره – نقره (Ag-AgCl) استفاده می‌شود. معمولاً پنج نوع الکترود جهت ثبت ای‌ای‌جی به کار می‌رود: ۱- الکترود پوست سر، کاپ‌ها، دیسک‌های پد نقره، میله‌هایی از جنس فولاد ضد زنگ و سیم‌های نقره کلریده شده، ۲- الکترودهای Sphenoidal: در این الکترودها، نقره عایق و سیم لخت که نوک آن کلریده شده به صورت متناوب قرار گرفته و به وسیله بافت ماهیچه توسط یک سوزن در جای خود قرار می‌گیرد، ۳- الکترودهای Nasopharyngeal: میله نقره‌ای با توپ نقره که از طریق سوراخ بینی وارد می‌شود، ۴- الکترودهای Electrocorticoyraphic: فیلترهای کتانی خیس خورده در محلول سالین که روی سطح مغز قرارداده می‌شود و ۵- الکترودهای اینتراسربرال: دسته‌های سیم‌های پلاتین یا طلای پوشیده شده از تفلون که در فواصل مختلف از نوک دسته بریده شده‌است و برای تحریک الکتریکی مغز به کار می‌رود. الکترودهای کاپ یا دیسک، قابلیت استفاده مجدد دارد، هر بار با استفاده از یک کرم هادی روی پوست سر قرار می‌گیرد. قبل از قراردادن الکترود بایستی، چربی‌های نقطه مورد نظر در سر را با الکل یا استون پاک کرد. دامنه، فاز و فرکانس سیگنال‌های ای‌ای‌جی به طرز قرار گرفتن الکترودها بستگی دارد. الکترودگذاری سطحی (روی سطح پوست) طبق یک الگوی استاندارد انجام می‌گیرد.


title: نوار مغزی

text: ماشین‌های ای‌ای‌جی بالینی، معمولاً شامل ۸، ۱۶ یا ۳۲ کانال است. به صورت معمول ۲۰ الکترود روی سر بیمار قرار می‌گیرد که پتانسیل حیاتی مذکور را به پیش تقویت‌کننده می‌رساند. معمولاً با استفاده از یک سیگنال کالیبراسیون پالسی، سیستم کالیبره می‌شود. سیگنال‌های دریافت شده، تقویت و حذف نویز می‌شود. سیگنال‌ها را می‌توان به همین شکل ثبت کرد یا جهت انجام پردازش‌های بیشتر مانند محاسبه طیف فرکانسی سیگنال و طبقه‌بندی و اعمال الگوریتم‌های تشخیصی، به دیجیتال تبدیل و وارد کامپیوتر کرد. ثبت پتانسیل‌هایی که پس از تحریک‌های بینایی و شنوایی ثبت می‌شوند را پتانسیل‌های برانگیخته می‌نامند. می‌توان اینگونه تفسیر کرد که قسمت اعظم سیگنالی که از این طریق ثبت می‌شود در نتیجه محرک‌های بینایی یا شنوایی است. از این یافته‌ها می‌توان در مطالعه اعصاب مربوط به این دو حس استفاده کرد.


title: نوار مغزی

text: الکتروانسفالوگرام (ای‌ای‌جی) سیگنال‌های الکتریکی مغز را با استفاده از ۲۱ الکترود که به ترتیب خاصی در سطح سر نصب می‌شوند ثبت می‌کند.


title: نوار مغزی

text: این الکترودها به کمک نوارهای ارتجاعی در کنار هم نگه داشته شده و مانند یک کلاه روی سر قرار می‌گیرند. مشکلات فنی این کار شبیه به مسائلی است که در بخش الکتروکاردیوگرافی پیش می آید، ولی از آنجا که دامنه‌های سیگنال در انسفالوگرام یک دهم دامنه سیگنال الکتروکاردیوگراف و تقریباً صد میکرو ولت می‌باشد سیستم نویزپذیر و حساس تر بوده و در مقایسه با الکترو‌کاردیوگراف به روش شناسی بهتر نیاز دارد. گستره بسامدهای کمتر از یک هرتز تا بالاتر از ۵۰ هرتز می‌باشد.


title: نوار مغزی

text: منحنی‌های حاصل از الکتروانسفالوگرام شاخص بسیار حساسی از درجه هوشیاری و اندازه گیری تغییرات میزان هوشیاری در طول دوره خواب طبیعی یا در بیماری‌های مغزی به شمار می آید.


title: نوار مغزی

text: کاربرد مهم دیگر در تشخیص صرع می‌باشد. مراحل اولیه و انواع نه چندان شدید را تنها می‌توان با ثبت تغییرات معمول الکترو‌انسفالوگراف تشخیص داد. این حملات می‌تواند به‌طور پراکنده رخ دهند اما با تنفس هوای تهویه شده نور و خواب نیز ممکن است فعال شوند. زمانی که وجود بیماری صرع مورد تردید است می‌توان از بیماری در مورد وضعیت تهویه هوا پرسش نمود یا وی را در معرض تابش کوتاه مدت و منقطع نور قرار داد یا از او خواست که شب قبل از آزمایش نخوابد.


title: نوار مغزی

text: جوزف جی. کار، جان ام. براون. "مقدمه‌ای بر فناوری تجهیزات پزشکی". ترجمهٔ سیامک نجاریان، مهندس صنم سجادی، فریما فاضلی.


title: نوار مغزی

text: وسایل پزشکی:ایمنی و کاربرد تالیف برتیل جاکبسون


title: بوقلمون

text: بوقَلَمون (از یونانی: hupokálamon, ὑποκάλαμον) (در فارسی افغانستان: فیل‌مُرغ) (در فارسی تاجیکستان: مَرجان‌مُرغ) گونهٔ بزرگی از پرندگان است که از سردهٔ (Meleagris) و بومی آمریکای شمالی می‌باشد. بوقلمون‌ها در راسته ماکیان‌سانان (Galliformes) قرار دارند.


title: بوقلمون

text: بوقلمون‌ها با یک ریش گوشتی که از زیر نوک آویزان است و با یک برآمدگی گوشتی که از بالای نوک آویزان است و اسنود (snood) نامیده می‌شود، متمایز می‌گردند. با طول بالی از ۱٫۵ تا ۱٫۸ متر، بوقلمون‌ها بزرگ‌ترین پرندگان جنگل‌های محل زندگی خود هستند. همچون بسیاری از دیگر گونه‌های راستهٔ ماکیان‌سانان، بوقلمون نر بزرگ‌تر و رنگارنگ‌تر از بوقلمون ماده است.


title: بوقلمون

text: هنگامی که این پرنده مضطرب یا هیجان‌زده می‌شود پوست برهنه در ناحیه گلو و سر می‌توانند از خاکستری به رنگ‌های قرمز، سفید و آبی تغییر رنگ دهند. به همین علت در زبان فارسی به آن بوقلمون می‌گویند. بوقلمون نوعی از پارچه دیبا است که با تغییر جهت تابش نور به آن از رنگی به رنگی دیگر درمی‌آید.


title: بوقلمون

text: اروپاییان در نخستین برخورد با بوقلمون در شمال آمریکا آن را به اشتباه گونه‌ای از پرنده گینی دانستند که از راه ترکیه وارد مرکز اروپا شده بود. با این حال نام کشور ترکیه بر روی این پرنده در زبان انگلیسی باقی‌ماند و نیز این اشتباه موجب شد که نام علمی آن "Meleagris" (نام پرنده گینی در یونان است) شود. همچنین نام‌های زیادی در زبان‌های دیگر برای بوقلمون‌ها وجود دارد، که خاستگاه غیر بومی دارند، دیدگاه‌هایی از زمان قدیم دربارهٔ این پرنده دیده شده‌است و باید اضافه کرد که معلوم نیست که بوقلمون‌ها واقعاً از کجا آمده‌اند.


title: بوقلمون

text: بوقلمون‌های بزرگ محلی (صنعتی) قادر به پرواز (پریدن) نیستند اما بوقلمون‌هایی کوچک وحشی (در جنگل‌ها و در روستاها) توانایی پرواز تا چند صد متر را دارند. آن‌ها می‌توانند با این پرش‌ها به بالای درختان پرواز کنند و خود را از دست شکارچیان نجات دهند. بوقلمون‌ها تا دو هفته بعد از بیرون آمدن از تخم نمی‌توانند پرواز کنند.


title: لسفیجان

text: لسفیجان روستایی است در شهرستان نور در استان مازندران ایران. این روستا در بخش چمستان این شهرستان قرار گرفته است.


title: سهراب پورناظری

text: سهراب پورناظری (۵ اردیبهشت ۱۳۶۲ در کرمانشاه) آهنگساز موسیقی سنتی و نوازنده تنبور و کمانچه و سه‌تار است. او فرزند کیخسرو پورناظری و برادر تهمورس پورناظری است.


title: سهراب پورناظری

text: وی به‌عنوان خواننده و نوازنده با گروه‌ها و هنرمندان مختلف همکاری داشته‌است که از جمله آن‌ها می‌توان به همکاری با محمدرضا شجریان، شجاعت حسین خان، beyond borders project و Pacific Symphony Orchestra The اشاره کرد.در مهرماه ۱۳۹۳، وی در کنفرانس تداکس‌تهران سخنرانی کرد و به صورت بداهه تنبور نواخت.


title: سهراب پورناظری

text: وی تا کنون فیلم‌های آرایش غلیظ، بی‌پولی، رگ خواب و شعله‌ور به کارگردانی حمید نعمت‌الله و فیلم آستیگمات به کارگردانی مجیدرضا مصطفوی را آهنگسازی کرده‌است.تک آهنگ


title: استان کاستلیون

text: کاستِلیون (Castellón) استانی در شرق اسپانیا، در شمال والنسیا است


title: استان کاستلیون

text: این استان هم‌مرز با استان‌های بالنسیا، تروئل، تاراگونا و دریای مدیترانه است. این استان ۱۳۵ دهستان دارد.


title: استان کاستلیون

text: مرکز استان شهر کاستلین است.


title: استان کاستلیون

text: شهرهای اصلی دیگر بیا رئال، بوریانا و بیناروس هستند.


title: استان کاستلیون

text: ۵۰۱٬۲۳۷ نفر در کاستلین زندگی می‌کنند که از این میان ۳۰٪ در شهر کاستلین، ۶۰٪ در شهر کاستلین و اطرافش و ۸۵٪ در نوار ساحلی ساکن هستند.


title: استان کاستلیون

text: مردم این استان دوزبانه هستند. تقریباً همگی به زبان اسپانیایی و نیز تعداد خیلی زیادی به زبان محلی کاتالان سخن می‌گویند.


title: تامارا جرنیگان

text: تامارا الیزابت "تامی" جرنیگان متولد ۱۹۵۹ چاتانوگا در تنسی، پژوهشگر و فضانورد آمریکایی است.


title: تامارا جرنیگان

text: وی دکترای خود را از دانشگاه رایس در رشته نجوم در سال ۱۹۸۸ تحصیل نمود.


title: تامارا جرنیگان

text: خانم جرنیگان تا کنون در ماموریت‌های STS-40 و STS-52 و STS-67 و STS-80 و STS-96 شاتل فضایی شرکت کرده‌است.


title: چاتانوگا، تنسی

text: چاتانوگا چهارمین شهر بزرگ ایالت تنسی است. جمعیت این شهر بالغ بر ۴۹۶٬۷۰۴ نفر است و در نزدیکی مرز ایالت جورجیا قرار دارد. دانشگاه تنسی در چتانوگا بزرگترین دانشگاه این شهر است.


title: چاتانوگا، تنسی

text: فهرست شهرهای تنسی


title: دانشگاه تنسی در چتانوگا

text: دانشگاه تنسی در چتانوگا دانشگاهی عمومی در ایالت تنسی است که بیش از ۱۰۲۰۰ دانشجو در آن مشغول به تحصیل هستند. این دانشگاه در شهر چتانوگا قرار دارد.


دانشگاه تنسی در چتانوگا


title: مارشا آیوینز

text: مارشا سو آیوینز متولد ۱۹۵۱ بالتیمور در مریلند، فضانورد آمریکایی است.


title: مارشا آیوینز

text: وی دانش‌آموخته دانشگاه کلرادو در بولدر در رشته مهندسی هوافضا است.


title: مارشا آیوینز

text: خانم آیوینز تا کنون در ماموریت‌های STS-32 و STS-46 و STS-62 و STS-81 و STS-98 شاتل فضایی شرکت کرده‌است.


title: کاترین مک‌آرتور

text: کاترین مگان مک آرتور متولد ۱۹۷۱ هونولولو در هاوایی، پژوهشگر و فضانورد آمریکایی است.


title: کاترین مک‌آرتور

text: وی دکترای خود را از دانشگاه کالیفرنیا در سن دییگو در رشته دریاشناسی در سال ۲۰۰۲ تحصیل نمود.


title: پلاساس د سبرانیا

text: پلاساس د سُبرانیا (plazas de soberanía del norte de Africa یعنی نقاط حاکمیتی شمال آفریقا) نقاط تحت حاکمیت اسپانیا در شمال آفریقا هستند. این نقاط ۱۴۵٬۳۳۶ نفر جمعیت دارند و همگی توسط کشور مراکش ادعا شده‌اند.


title: جدایی دین از دولت

text: جدایی دین از دولت نوعی نگرش سیاسی و مدنی است. بر طبق این نگرش، دین و دولت بایستی جدای از یکدیگر بوده و در امور یکدیگر دخالت نورزند. این مفهوم با سکولاریسم تفاوت‌هایی دارد.


title: جدایی دین از دولت

text: در توجیه یا رد این نظریه تاکنون بسیار کتاب‌ها و مقالات نوشته شده‌است. برخی آن را موجب شیوع یافتن درگیری و خصومت میان مذهب و قانون دانسته‌اند، یا اینکه از نتایج هراس‌انگیز و احتمالی آن، دخالت کردن نیروهای انتظامی در امور جامعه به نام مذهب را یاد کرده‌اند.


title: جدایی دین از دولت

text: برخی جان لاک را مبدع این نظریه در فرم مدرن و امروزی آن دانسته‌اند.


title: جدایی دین از دولت

text: روابط بین دین و دولت امروزه دارای اقسام و طیف گسترده‌ای در میان حکومت‌های جهان است. از یک سو در برخی کشورها همانند ترکیه و فرانسه، جدایی دین از دولت تا حدی پیش رفته‌است که از ورود دین و مذهب در دولت به شدت حراست می‌گردد و از سوی دیگر، در برخی دیگر از کشورها همانند ایران قوانین و زمامداری کشور بر اساس شریعت و قوانین اسلام پایه‌گذاری گردیده‌است. البته در بسیاری از کشورها همانند ایالات متحده آمریکا، این روابط کمابیش حد واسطی بین این دو دیدگاه هستند.


title: جدایی دین از دولت

text: حتی در کشورهای به ظاهر سکولار نیز، روابط دین و سیاست همچنان دیده می‌شود. در انگلستان، بر طبق قوانین مرسوم، ملکه این کشور رهبر کلیسای انگلیس نیز هست، و در آلمان کلیساها رسماً از دولت کمک دریافت می‌کنند. حتی در هندوستان نیز، بعد از گذشت نیم قرن از درگذشت گاندی، دولت واجپایی خود را دولتی هندو خوانده‌است.


title: جدایی دین از دولت

text: در ایالات متحده آمریکا، جدایی دین از سیاست در سطوح فدرال توسط قوانین مدنی این کشور تضمین شده‌است، به‌طوری‌که در اصلاحیه اول قانون اساسی ایالات متحده آمریکا نوشته شده:


title: جدایی دین از دولت

text: در حقیقت این قانون را بنیانگذاران آمریکا وضع نمودند. توماس جفرسون در این باب از ایجاد «دیواری میان دین و دولت» در نامه‌ای در سال ۱۸۰۲ سخن به میان آورد، و جیمز مدیسون از عبارت «جدایی دین از دولت» در نامه‌های خود استفاده می‌نمود.


title: جدایی دین از دولت

text: با این حال، از آن‌جایی که هر یک از ایالات در وضع قوانین خود تا حدودی اختیاراتی دارند، بسیاری از قوانین ایالتی آمریکا کماکان متأثر از دین و مذهب هستند. از این دسته می‌توان قوانین مناطق خشک الکلی را نام برد.پیوند دین و سیاست در ایران پیشینه‌ای کهن دارد. در زمان هخامنشیان، کورش بزرگ خود را صاحب فر، و حکومت خویش را از این‌رو منشأ یافته از آهورا مزدا می‌دانست.


title: جدایی دین از دولت

text: در دوران صفوی نیز، شاه هم رئیس دولت و هم رهبر دینی بود. در دوره مشروطیت، قانون اساسی مشروطه به سال ۱۹۰۶ نیز سلطنت را «موهبتی خدادادی» دانست و در زمان حکومت قاجار پادشاهان، خود را «سایه خدا بر روی زمین» می‌نامیدند.


title: جدایی دین از دولت

text: اما حکومت توسط مقام روحانیت چنان‌که در ایران امروز دیده می‌شود پدیده‌ای است که پیشتر هم در کشورهایی مانند پاکستان و افغانستان با نام جمهوری اسلامی دیده شده‌است، ولی مقامات جمهوری اسلامی ایران بر این باورند که جمهوری اسلامی ایران چه در عالم تسنن، چه در عالم تشیع سابقه نداشته‌است.


title: جدایی دین از دولت

text: روح‌الله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران در طول عمرش و به‌ویژه در سال‌های پایانی از نظریه جدایی دین از سیاست به‌عنوان «اسلام آمریکایی» نام می‌برد، تا جایی که در مورد دخالت نکردن دین در سیاست اظهار داشت:


title: جدایی دین از دولت

text: و در دیدار با نمایندگان مجلس شورای اسلامی در جماران در ششم خرداد ۱۳۶۰ همچنین گفت:


title: جدایی دین از دولت

text: جدایی‌ناپذیر بودن دین از سیاست در حقیقت از ارکان کنونی نظام جمهوری اسلامی ایران است. امروزه، از میان ۱۹۲ عضو سازمان ملل متحد، ایران تنها کشوری در جهان است که بنا و اساس آن بر مبنای دین‌سالاری است.


title: جدایی دین از دولت

text: عده‌ای از سیاستمداران و اندیشمندان ایران، عدم دخالت دین در سیاست را توصیه نموده‌اند. از افرادی مانند مهدی بازرگان و عبدالکریم سروش و مهدی حائری یزدی که در ابتدا با جمهوری اسلامی همکاری داشته‌اند در نوشته‌ها و گفته‌های بعدی آن‌ها آثار موافقت این جدائی مشهود است.


title: جدایی دین از دولت

text: حائری یزدی در کتاب خود حکمت و حکومت به خوبی این نظر را بیان کرده‌است:


title: جدایی دین از دولت

text: همچنین مهدی بازرگان می‌نویسد:


title: آلباسته

text: آلباسطه یک شهرداری در اسپانیا با جمعیت ۱۷۲٬۴۸۷ نفر (۲۰۱۶) در استان آلباسطه است. آلباسطه ۱۱۲۵٬۹۱ کیلومتر مربع مساحت دارد. آلباسطه از واژه عربی البسیط به معنی ساده، گسترده و دشت گرفته شده است. اعراب اولین کسانی بودند که در دوره طولانی حکومت در اسپانیا این نام را بر این شهر نهادند.


title: سرمایش باد

text: سرمایش باد یا دمای سوز به پایین آمدن دمای بدن در اثر وزش یا عبور هوا با دمای پایینتر گفته‌می‌شودو دمای سوز همواره از دمای واقعی پایین تر است (تا زمانی که معادله دمای سوز برقرار باشد). در حالیکه دمای ظاهری می تواند از دمای واقعی هوا بالاتر باشد که در اینصورت از عبارت نمایه گرمایی استفاده می‌شود.


title: سرمایش باد

text: گرما به صورت هدایتی، تشعشعی و جابجایی از سطوح جامد خارج می‌شود. نرخ انتقال حرارت جابجایی به دو عامل اختلاف دمایی با سیال محیط و نیز سرعت سیال محیط نسبت به سطح جامد بستگی دارد. در اثر فرآیند جایجایی سیاال در نزدیکی سطح جامد شروع به گرم شدن می‌کند و لایه از سیال گرمتر در کنار سطح جامد شکل می‌گیرد. وزش سیال در باعث به هم خوردن این لایه گرمتر کنار سطح خواهد شد و حابجایی الایه هوای گرم با هوای سردتز می‌شود. هر چه سرعت وزش باد زیاد تر شود این پروسه سریعتر انجام می شود و دمای سوز پایین تر خواهد آمد.


title: استان بورگس

text: بورگُس (Burgos) استانی در شمال اسپانیا و در شمال شرقی بخش خودمختار کاستیا-لئون است.


title: استان بورگس

text: این استان که از شمالی‌ترین استان‌های اسپانیا است، در قرن نهم میلادی توسط آلفونسو، پادشاه لئون از فرمانروایان اسلامی بازپس گرفته شد.


title: استان بورگس

text: از آن پس برای پیشگیری از پیشروی مسلمانان در اینجا دژهای بسیاری ساخته شد تا جایی که به سرزمین دژها (به لاتین: castella) شهرت یافت.


title: استان بورگس

text: این استان هم‌مرز با استان‌های پالنسیا، کانتابریا، بیسکای، آلابا، لاریوخا، سوریا، سگویا و بالادولید است.


title: استان بورگس

text: این استان ۳۶۹ دهستان دارد.


title: استان بورگس

text: بورگس دارای ۱۴٬۳۰۰ کیلومتر مربع مساحت و ۳۵۲٫۲۷۳ (۲۰۰۲) نفر جمعیت است.


title: استان بورگس

text: مرکز آن شهر بورگس است.


title: استان بورگس

text: نیمی از مردم در مرکز استان زندگی می‌کنند.


title: استان بورگس

text: جدا از بورگس، میراندا د ابرو (Miranda de Ebro) و آراندا د دوئرو (Aranda de Duero) تنها شهرستان‌های بزرگ استان هستند.


title: استان بورگس

text: پرآبترین رودهای استان ابرو و دوئرو می‌باشند.


متمم اول قانون اساسی ایالات متحده آمریکا حکومت را از وضع قوانین برای تثبیت یک دین به عنوان دین رسمی، ممنوع کردن اعتقاد آزاد به دین، یا محدود کردن آزادی بیان، حق تجمع صلح آمیز، یا حق شکایت به منظور جبران خسارت‌ها از سوی دولت بازمی‌دارد. این متمم که در ۱۵ دسامبر ۱۷۹۱ تصویب شد یکی از ده متممی بود که منشور حقوق ایالات متحده آمریکا را شکل دادند.


title: متمم اول قانون اساسی ایالات متحده آمریکا

text: منشور حقوق در ابتدا برای آرام کردن مخالفت ضد فدرالیست‌ها با تصویب قانون اساسی پیشنهاد شد. در آغاز، متمم اول تنها به قوانینی اعمال می‌شد که کنگره ایالات متحده آمریکا تصویب می‌کرد، بسیاری از مفاد آن بسیار محدودتر از امروز تفسیر می‌شد. با پرونده "گیتلو در برابر نیویورک" (۱۹۲۵), دیوان عالی ایالات متحده آمریکا متمم اول را از طریق عبارت رویه عادلانه قضایی متمم چهاردهم قانون اساسی به ایالات -فرایندی که به الحاق موسوم است-اعمال کرد.


text: در "اورسن در برابر هیئت آموزش" (۱۹۴۷), دادگاه بر مبنای مکاتبات توماس جفرسون که خواهان «دیوار جدایی بین دین و دولت» بود استناد کرد، گرچه مرز دقیق این جدایی همچنان محل مناقشه است. حقوق بیان در رشته احکام دادگاه‌ها در قرون بیستم و بیست و یکم که انواع گوناگون بیان سیاسی، بیان گمنامانه، تامین مالی مبارزات انتخاباتی, پورنوگرافی، و بیان در مدارس را مورد حفاظت قرار داد گسترش یافت؛ این احکام همچنین رشته استثناهایی را بر حفاظت‌های متمم اول تعریف کرد. دیوان عالی سابقه کامن لای انگلیسی را برای افزایش بار اثبات شکایات تهمت و افترا لغو کرد، معروفترینشان در "نیویورک تایمز در برابر سالیون" (۱۹۶۴) بود. بیان تجاری کمتر از بیان سیاسی تحت حفاظت متمم اول قرار دارد و زین رو مقررات بیشتری بر آن حاکم است.


text: عبارت آزادی مطبوعات از انتشار اطلاعات و نظرات حفاظت می‌کند، و به گستره گوناگونی از رسانه‌ها اعمال می‌شود. در "نیر در برابر مینسوتا" (۱۹۳۱) و "نیویورک تایمز در برابر ایالات متحده " (۱۹۷۱), دیوان عالی حکم کرد که متمم اول از prior restraint—سانسور پیش از انتشار— در تقریباً تمام موارد محافظت می‌کند. عبارت درخواست از حق درخواست نویسی به همهٔ قوا و سازمان‌های فعال حکومت محافظت می‌کند. علاوه بر حق اجتماع تضمین شده توسط این عبارت، دیوان عالی حکم کرده که این متمم به‌طور ضمنی حافظ آزادی انجمن است.


text: سوء برداشت رایجی است که متمم اول همه، از جمله بنگاه‌های خصوصی غیرحکومتی، را از محدود کردن آزادی بیان بازمی‌دارد. این متمم تنها به کنشگران دولتی قابل اعمال است.


text: بر طبق این سند:


متمم دوم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا از حق مردم برای داشتن و حمل اسلحه محافظت می‌کند و در ۱۵ دسامبر ۱۷۹۱، به عنوان بخشی از ده متمم گنجانده شده در منشور حقوق ایالات متحده آمریکا تصویب شده‌است. دیوان عالی ایالات متحده آمریکا حکم کرده‌است که این حق متعلق به افراد است، و در عین حال حکم کرده‌است که این حق نامحدود نیست و وجود این حق، وضع هر نوعی از مقررات دربارهٔ جنگ‌افزار گرم یا ابزارهای مشابه آن را ممنوع نمی‌کند. با ، دولت‌های ایالتی و محلی هم به اندازه دولت فدرال، از نقض این حق منع شده‌اند.


title: متمم دوم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا

text: متمم دوم تا حدی مبتنی بر حق داشتن و حمل اسلحه در حقوق عرفی انگلستان بود و تحت تأثیر منشور حقوق ۱۶۸۹ انگلستان قرار داشت. سر ویلیام بلکستون این حق را یک حق کمکی توصیف کرد که از حقوق طبیعی دفاع از خود، مقاومت در برابر سرکوب، و وظیفهٔ مدنی عملکرد هماهنگ در دفاع از حکومت، پشتیباتی می‌کند.


text: بر طبق این سند:


متمم سوم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا یکی از اصلاحیه‌های منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است.


title: متمم سوم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا

text: بر طبق این سند:


متمم چهارم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا یکی از اصلاحیه‌های منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است.


title: متمم چهارم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا

text: بر طبق این سند:


متمم پنجم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا یکی از اصلاحیه‌های منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است.


title: متمم پنجم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا

text: بر طبق این سند:


متمم ششم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا یکی از اصلاحیه‌های منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است.


title: متمم ششم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا

text: بر طبق این سند:


متمم هفتم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا یکی از اصلاحیه‌های در منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است.


title: متمم هفتم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا

text: بر طبق این سند:


متمم هشتم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا یکی از اصلاحیه‌های در منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است.


title: متمم هشتم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا

text: بر طبق این سند:


text: این قانون حقوق مشخصی را برای افراد مشخص ساخت که شامل ممنوعیت مجازات بیرحمانه و غیر معمول می‌باشد. همچنین به پروتستان‌ها برای دفاع از خودشان در چارچوب حاکمیت قانون حق نگهداری و حمل سلاح را اعطا کرد. باشند. بر طبق این قانون همچنین کسی حق گرفتن مالیات بدون موافقت پارلمان را ندارد. علاوه بر این، قانون فوق بسیاری از اعمال جیمز دوم (انگلستان) را تقبیح کرد. ممنوعیت علیه مجازات‌های بی رحمانه دادگاه‌ها را به این نتیجه کشاند که بعضی انواع مجازات‌ها از جمله غرق کردن و مثله کردن خلاف قانون اساسی است.دیوان عالی ایالات متحده آمریکا تحت عبارت مجازات بی رحمانه و غیرعادی در برخی امور اجرای جکم اعدام را ملغی ساخت. اما هنوز در بعضی موارد مثلاً در موارد ارتکاب قتل حکم مرگ در مورد محکوم اجرا می‌شود.


متمم نهم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا یکی از اصلاحیه‌های در منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است.


title: متمم نهم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا

text: بر طبق این سند:


متمم دهم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا یکی از اصلاحیه‌های در منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است. این متمم در ۱۵ دسامبر ۱۷۹۱ تصویب شد.


title: متمم دهم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا

text: بر طبق این سند:


title: کافرقلعه (ابهام‌زدایی)

text: کاربردهای نام کافرقلعه:


title: عدد اکتان

text: عدد اکتان مقیاسی است برای نشان دادن مقاومت بنزین یا دیگر سوخت‌ها در مقابل گرما، فشار و شروع احتراق خود بخود (بدون جرقه). به ایزو اکتان (۲،۲،۴-تری متیل پنتان) عدد ۱۰۰ و به نرمال هپتان عدد صفر داده می‌شود. عدد اکتان بنزین عبارت است از درصد ایزواکتان در نرمال هپتان که که دارای خاصیت ضد کوبشی برابر با بنزین مورد آزمایش در شرایط آزمون استاندارد باشد. به زبان ساده هر چه عدد اکتان یک سوخت بیشتر باشد آن سوخت در مقابل پدیده احتراق مخرب فشار و گرما مقاوم تر است. عدد اکتان بنزین معمولی ۸۷ بنزین ویژه ۸۹ وبنزین سوپر۹۳ است. وقتی می‌گوییم عدد اکتان بنزینی ۹۰ است یعنی کیفیت سوخت این بنزین با مخلوطی از۹۰درصد سوخت ایزواکتان و۱۰ درصد هپتان برابر است.


title: عدد اکتان

text: ایزو اکتان دارای فرمول ملکولی ( C8H18) هست و دارای جرم مولی 114هست


title: عدد اکتان

text: با استفاده از مکمل های سوخت میتوان عدد اکتان را بالا برد برای مثال اتانول(C2H5OH) یکی از این مکمل ها است. عدد اکتان گاز(CNG)130 میباشد.


title: ابوالحسن علی (اندلس)

text: ابوالحسن علی، یا مولی ابوالحسن، پدر ابوعبدالله محمد دوازدهم، آخرین شاه مسلمان اندلس بود. در سال ۱۴۶۴ به پادشاهی رسید. او از دادن باج به پادشاه کاستیل (castile) خودداری کرد. این سبب شروع جنگی شد که به پایان حکومت مورها در ایبریا (اسپانیا+پرتغال) انجامید. وی همچنین قابل توجه است که بشدت تحت تاثیر قوی همسر مسیحی خود ایزابلا ملقب به ثریا بود و این زن تاثیر فرماندهی در تصمیم گیری‌های شوهر خود داشت و باعث این جنگ های داخلی شد.


title: استروژن

text: استروژن نام گروهی از هورمونهای جنسی زنانه است که در انسان در سیکل طبیعی تخمدان در مرحله فولیکولی از فولیکول در حال رشد و پس از مرحله فولیکولی از جسم زرد آزاد می‌شود. طی دوران بارداری، مقدار زیادی از استروژن‌ها ترشح می‌شود. انواع و نمونه‌ها: سه نوع اصلی استروژن در زنان عبارتند از استرون (E1)، استرادیول (E2) و استریول (E3). استرادیول در طول سال‌های تناسلی ازنظر سطوح خالص سرم و نیز فعالیت استروژنی، غالب است. در دوران یائسگی، استرون و در دوران بارداری، استروژن سطوح سرم غالب را تشکیل می‌دهد. استریول فراوان‌تر از سه استروژن دیگر است اما ضعیف‌ترین آنهاست. اما استرادیول قویترین استروژن با قابلیت ۸۰ برابر نسبت به استریول می‌باشد؛ بنابراین استرادیول مهمترین استروژن در زنان غیربارداری است که بین مرحلهٔ نخستین قاعدگی و یائسگی قرار دارند. استرادیول در دوران بارداری، نقش خود را به استریول واگذار می‌کند و پس از دوران قاعدگی، استرون شکل اصلی استروژن در بدن خواهد بود. نوع دیگر استروژن به نام استترول (E4) فقط در طول بارداری تولید می‌شود. تمام اشکال استروژن از اندرورژن‌ها (خصوصاً تستوسترون و اندرواستندیون) و بواسطه آنزیم آروماتاز سنتز می‌شوند. استروژن‌های فرعی تولید شده در بدن که آروماتاز در بیوسنتز آن‌ها شرکت نمی‌کند عبارتند از ۲۷-هیدروکسی کلسترول، دهیدرواپیاندواسترون (DHEA)، هفت-اکسو-DHEA، هفت بتا-هیدروکسی اپیاندرواسترون، اندرواستندیون(A4)، اندرواستندیول (A5)، سه آلفا-اندرواستاندیول و ۳بتا اندرواستاندیول. برخی از متابولیت‌های استروژن مانند کاتکول استروژن‌های ۲-هیدروکسی استرادیول، ۲-هیدروکسی استرون، ۴-هیدروکسی استرادیول و ۴-هیدروکسی استرون و نیز ۱۶-هیدروکسی استرون از استروژن‌هایی هستند که درجه فعالیت آن‌ها مختلف است. اهمیت بیولوژیکی این استروژن‌های فرعی کاملاً مشخص نیست.


title: استروژن

text: استروژن‌ها در تمام مهره داران و برخی از حشرات یافت می‌شوند. استروژن‌های طبیعی ساختاری استروئیدی دارند و از بیوسنتز کلسترول فراهم می‌آیند ولی استروژن‌های صناعی نیز در پزشکی کاربرد دارند که استروئیدی نیستند.


title: استروژن

text: معروفترین استروژنها استرون (E1)، استرادیول (E2) و استریول (E3) هستند.


title: استروژن

text: استرادیول از موثرترین استروژن‌های طبیعی است و احتمالاً هورمونی حقیقی است. استروژنها با اتصال به گیرنده استروژنی در سیتوپلاسم، باعث افزایش میزان ساخته شدن DNA و RNA و پروتئینهای دیگر در بافت هدف می‌شوند. در جدار رحم استروژن باعث رشد و پرخونی آندومتر رحم می‌شود. همچنین در هیپوتالاموس میزان آزاد شدن GnRH تحت تأثیر استروژن کاهش پیدا می‌کند و در غده هیپوفیز آزاد شدن FSH و LH کاهش می‌یابد.


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: بررسی عوامل و تشخیص نقاط حادثه خیز و خطرآفرین در واحدهای اطلاعاتی سازمان‌ها به منظور پیشگیری از بروز حوادث از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. ریسک در پروژه رویدادها یا وضعیتهای ممکن الوقوعی هستند که در صورت وقوع، به صورت پیامدهای منفی یا مثبت بر اهداف پروژه مؤثر می‌باشد. هر یک از این رویدادها یا وضعیتها، دارای علل مشخص و نتایج و پیامدهای قابل تشخیص هستند. پیامدهای این رویدادها مستقیماً در زمان، هزینه و کیفیت پروژه مؤثر می‌باشد. بنابراین شناسایی ریسک و تعیین میزان پیامدهای مثبت و منفی آن بر اهداف پروژه از اهمیت خاصی برخوردار است.


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: امروزه شرکت‌ها مواجه با افزایش پیچیدگی و عدم قطعیتی هستند که مدیریت ریسک‌های تخصصی و کسب و کار را مشکل تر می نماید. تلورانسهای شکست در مدیریت ریسک از سوی جامعه و سهامداران کاهش یافته‌اند. قوانین و مقررات نیز به نوبه خود الزامات سخت گیرانه تری را مطرح می نمایند. شکست در مدیریت این ریسک‌ها می‌تواند مهلک باشد؛ حفظ یکپارچگی و کنترل روز به روز بحرانی تر می گردد. پس چرامی بایست به ریسک توجه کنیم .همه برنامه‌ها کاملاً مساوی نیستند دو برنامه باROI مشابه، هزینه‌های مشابه و مباحث مشابه ممکن است از نظر ویژگی ریسک با هم متفاوت باشند.ارزیابی ریسک این اجازه را به شما می‌دهد که تفاوت بین برنامه‌ها را مد نظر بگیرید.


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: فرآیند Risk Assessment یا ارزیابی ریسک اولین فاز از مجموعه فعالیت‌های مدیریت ریسک است. این فرآیند حیاتی جایگاه ویژه‌ای در سیستم مدیریت امنیت اطلاعات (ISMS) دارد. در واقع تست نفوذ پذیری (Penetration Testing) که از فعالیت‌های مهم نفوذ گران است، جزیی از فرآیند ارزیابی ریسک به‌شمار می‌آید.


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: ارزیابی ریسک برای پاسخ به سوالات زیر انجام می‌شود: -اگر یک ریسک خاص اتفاق بیافتد چقدر آسیب در پی خواهد داشت؟ - احتمال وقوع هر ریسک چقدر است؟ - کنترل هر ریسک چقدر هزینه دارد، آیا مقرون به صرفه است یا نه؟


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: مهمترین فایده ارزیابی ریسک، کمک به تصمیم‌گیری صحیح برای انتخاب راه حلهای امنیتی است. طبعا مدیران وقت و حوصله ورود به جزئیات فوق را ندارند، لذا خروجی ارائه شده به آن‌ها توسط ما که معمولاً مسئول انجام ارزیابی هستیم اعداد و ارقام و نمودارهاییست که به تصمیم‌گیری آن‌ها کمک می‌کند. ارزیابی ریسک می‌تواند لزوم هزینه کردن برای امنیت را به تصمیم گیران سازمان اثبات کند. نتایج ارزیابی ریسک به جهت‌گیری صحیح در انتخاب راه حلها (که همانا دفع تهدیدهای اصلی است) کمک می‌کند، همچنین می‌تواند در تولید و اصلاح خط مشی‌های امنیت سازمان (Security Policy) استفاده شود.


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: مدیریت ریسک، فرآیندی است که به مدیران امکان می‌دهد میان هزینه‌های عملیاتی و هزینه‌های مالی اقدامات حفاظتی تعادل برقرار کرده و از طریق حفاظت از فرآیندهای کسب و کار که پشتیبان اهداف سازمان هستند، به منافع مربوطه دست یابند.  مدیریت ریسک، یک فرآیند جامع است که به منظور تعیین، شناسایی، کنترل و حداقل نمودن تأثیرات و عواقب رویدادهای احتمالی مورد استفاده قرار می‌گیرد. هدف مدیریت ریسک، کاهش ریسک اجرایی برخی فعالیت‌ها و فرآیندها به سطح قابل قبول و کسب تائید مدیریت ارشد است.


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: مدیریت ریسک از چهار فرآیند مجزا تشکیل شده‌است:  تجزیه و تحلیل ریسک، ارزیابی ریسک، کاهش ریسک، ارزیابی آسیب‌پذیری و ارزیابی کنترلها.


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: مدیریت ریسک(Risk Management):


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: هزینه کلی جهت تعیین، کنترل و حداقل نمودن تأثیر رویدادهای احتمالی. هدف مدیریت ریسک، کاهش ریسک به یک سطح قابل قبول است. حمایت از این فرآیند توسط مدیریت ارشد عامل تداوم آن خواهد بود.


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: تجزیه و تحلیل ریسک (Risk Analysis):


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: تکنیکی است جهت تعیین و ارزیابی مؤلفه‌هایی که ممکن است موفقیت یک پروژه یا دستیابی به یک هدف را به مخاطره بیاندازند. این تکنیک همچنین به تعیین راهکارهای پیشگیرانه برای کاهش احتمال وقوع مؤلفه‌های مربوط و تعیین اقدامات متقابل در زمان وقوع آن‌ها کمک می‌کند.


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: ارزیابی ریسک(Risk Assessment):


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: محاسبه ریسک است. ریسک در واقع تهدیدی است که نقاط آسیب پذیر را مورد بهره‌برداری قرار داده و می‌تواند موجب واردشدن آسیب و خسارت به یک دارایی شود. الگوریتم ریسک، ریسک را به عنوان تابعی از دارایی ها، تهدیدات و آسیب‌پذیری‌ها محاسبه می‌کند. نمونه‌ای از یک تابع ریسک در یک سیستم بدین صورت است: (آسیب‌پذیری x تهدیدx دارایی) ریسک کلی برای یک شبکه برابر با مجموع ریسک اجزاء آن است.


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: کاهش ریسک(Risk Mitigation):


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: فرآیندی که در آن، یک سازمان کنترلها و اقدامات حفاظتی را به عمل می‌آورد تا از وقوع ریسک‌های شناسایی شده ممانعت به عمل آورد، در حالیکه به‌طور هم‌زمان ابزاری را برای بازیابی مجدد مورد استفاده قرار می‌دهد. چرا که در شرایط واقعی ممکن است تمامی تلاشها برای پیشگیری از وقوع ریسک با شکست مواجه شوند.


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: ارزیابی آسیب‌پذیری و ارزیابی کنترل ها:


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: آزمون سیستماتیک یک زیر ساخت کلیدی، سیستم‌های بهم مرتبط که زیر ساخت به آن متکی است، اطلاعات یا محصول به منظور تعیین کفایت و تناسب راهکارهای امنیتی، تعیین نواقص امنیتی، ارزیابی و سنجش آلترناتیوهای امنیتی و تصدیق کفایت و تناسب راهکارهای امنیتی پس از اجرای آنها.


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: [1] TECHNICAL REPORT: ISO/IEC TR 13335-3:1998(E) Information technology — Guidelines for the management of IT Security -Part 3:Techniques for the management of IT Security


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: [2] TECHNICAL REPORT : ISO/IEC TR 13335-2: Dec 15, 1997, Information technology - Guidelines for the management of IT Security - Part 2: Managing and planning IT Security


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: [3] NIST Computer Security Documents :


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: a. Draft 800-30


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: b. Draft 800-50


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: c. Draft 800-60


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: d. Draft 800-61


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: e. Draft 800-65


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: [4] THE ISO 27000 SERIES :


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: f. ISO 27000


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: g. ISO 27002


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: h. ISO 27003


title: مدیریت و ارزیابی ریسک

text: [5] NSW


title: عمارت بیلتمور

text: عمارت بیلتمور عمارتی تاریخی و فرهنگی در اشویل در کارولینای شمالی است. این عمارت به مساحت ۱۰٫۸۶ مایل مربع معادل ۱۶۶۲۳ متر مربع بزرگترین خانه با مالکیت خصوصی در آمریکاست؛ این بنا بین سالهای ۱۸۸۹ تا ۱۸۹۵ توسط جرج واشینگتن وندربیلت دوم ساخته شد.


title: عمارت بیلتمور

text: معمار بنا ریچارد موریس هانت بود.


title: نمایه گرما

text: نمایه گرما نشان‌دهنده احساس آدمی نسبت به گرمای محیط است که با میزان آن با در نظر گرفتن دو عامل دمای هوا و رطوبت نسبی تعیین می‌گردد. بدن در اثر فرایند تعرق و تبخیر آن مقداری از گرمای خود را از دست داده و در نتیجه خنک می‌شود. هنگامی که رطوبت نسبی بالا باشد میزان تبخیر کاهش یافته و بدن گرمای کمتری از دست داده و در نتیجه بدن احساس گرمای بیشتری می‌کند. پس دمای محسوس با افزایش دما و رطوبت نسبی افزایش می‌یابد.


title: هلکه زاندر

text: هلکه زاندر (زاده ۳۱ ژانویه ۱۹۳۷ در برلین) فیلمساز، روزنامه‌نگار و یکی از چهره‌های برجسته جنبش فمینیستی در آلمان است.


title: هلکه زاندر

text: هلکه در سال ۱۹۵۷ به مدرسهٔ هنرپیشگی هامبورگ رفت و در سال ۱۹۵۹ با نویسندهٔ فنلاندی مارکو لاهتلا ازدواج کرد.


title: هلکه زاندر

text: محبوبیت اجتماعی هلکه سال‌های ۱۹۶۲ و ۱۹۶۳ آغاز شد. یکی از دلایل محبوبیت او این بود که هلکه در کنار تحصیل در رشتهٔ فیلم و تلویزیون، به کار خبرنگاری پرداخته و فعالیت‌های اجتماعی خود را گسترش داد.


title: هلکه زاندر

text: هلکه در ژانویه ۱۹۶۸ به همراه دیگر یاران خود «شورای آکسیون رهایی زنان» را تأسیس کرد. یکی از اقدامات عملی این شورا ایجاد محل‌هایی برای گذراندن اوقات فراغت کودکان بود. در زمینهٔ بحث‌های تئوریک نیز شورای آکسیون رهایی زنان به ویژه مباحثی در زمینهٔ ارتباط بین زایمان زنان و سرکوب و استثمار آنان را طرح می‌کرد. این مبحث تئوریک بیان هنری خود را در فیلم «کودکان گاو نیستند» می‌یابد.


title: هلکه زاندر

text: از دههٔ هفتاد، تأثیر متقابل استعداد هنری و فعالیت‌های اجتماعی "هلکه" در زندگی او نمود برجسته‌تری پیدا می‌کند. او از مؤسسان گروه زنان «نان و رُز» است. در سال ۱۹۷۲ فیلم «قرص جلوگیری از حاملگی را آزاد کنید» را ساخت و سال ۱۹۷۴ مجلهٔ «زنان و فیلم» را منتشر کرد، که در آن زمان تنها مجلهٔ فیلم فمینیستی در اروپا بود. او در کنار فعالیت‌های هنری و اجتماعی خود از سال ۱۹۸۱ به تدریس در مدرسهٔ هنرهای تجسمی هامبورگ پرداخت. یکی از ویژگی‌های کار "هلکه" برجسته کردن ساختارهای اجتماعی و نقد رادیکال تأثیرات سیاست بر زندگی زنان و کودکان است.


title: هلکه زاندر

text: «من در ارتباط با محیط پیرامون خودم (در حوزهٔ فیلم و تلویزیون) می‌توانم بگویم که امروزه کنترل بسیار زیاد شده. کافی است نگاهی به برنامه‌های تلویزیون بیندازید یا کتاب «شیشهٔ تیره- پایان فرهنگ تلویزیون»، اثر یورگن برترام را بخوانید تا متوجه شوید که گرچه هنوز هم افراد یا گروه‌هایی هستند که نیت‌شان روشنگری است، اما اینان این امکان را که در رسانه‌های عمومی مانند تلویزیون کاری پیدا کنند ندارند. بسیاری بیرون انداخته می‌شوند و شغل خود را از دست می‌دهند، زیرا باید در چارچوبی کار کنند که آن را قبول ندارند.»


title: تجزیه و تحلیل ریسک

text: آنالیز ریسک تکنیکی است که برای شناسایی و ارزیابی مؤلفه‌ها و عواملی که ممکن است موفقیت یک پروژه یا دستیابی به یک هدف را به مخاطره بیندازند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. نام دیگر این فرایند، «آنالیز حوادث پروژه» است. این فرایند نیازمند انجام یک تجزیه و تحلیل هزینه-سود است. فرایند هزینه-سود می بایست در بازنگری ویژگیها و مزایای یک دارایی یا فرایند دخیل باشد.


title: تجزیه و تحلیل ریسک

text: بخشی از بازنگری یک پروژه، تعیین هزینه‌های آن است. این هزینه‌ها عبارتند از هزینه‌های تأمین و توسعه؛ یعنی هزینه‌های عملیاتی و نگهداری و ...، هزینه‌های مستندسازی، هزینه‌های آموزشی نیروی انسانی، هزینه زیرساخت‌ها، هزینه بروزآوری، هزینه‌های جابجایی و مانند آن. تمامی این هزینه‌ها مستلزم جنبه‌های مادی و معنوی است.


title: تجزیه و تحلیل ریسک

text: اگرچه توجه به تمامی مؤلفه‌های هزینه‌ای برای تصمیم گیری در زمینه اجرای یک پروژه بسیار مهم است، ولی این هزینه‌های اجرایی تنها یک متغیر است. هزینه عدم اجرای یک پروژه نیز متغیر دیگری است که می‌بایست در فرایند تجزیه و تحلیل مورد توجه قرار گیرد. چنانچه اجرای پروژه با تاخیر مواجه شده یا مورد تصویب قرار نگیرد، چه اثراتی بر سازمان خواهد داشت؟ عدم پیشرفت پروژه چه تأثیراتی بر مزیتهای رقابتی سازمان دارد؟ چگونه می‌تواند توانایی شرکت در دستیابی به اهداف و ماموریتها را تحت تأثیر قرار دهد؟


title: تجزیه و تحلیل ریسک

text: در حالت کلی، هر جا که پول یا منابعی صرف می‌شود می بایست ارزیابی ریسک انجام شود. این امر سبب می‌شود که اجرا یا عدم اجرای پروژه با دلایل موجه همراه بوده و مدیر تلاش خود را جهت اتخاذ تصمیم درست انجام داده است. خروجی فرایند تحلیل ریسک دو بار مورد استفاده قرار می‌گیرد. بار نخست در زمان اتخاذ تصمیم است. مورد دوم در زمان ارائه نتایج تصمیم به شخص ثالث یا شریک بیرونی است و مدیر ناچار است تا فرایند تصمیم گیری خود را به وی ارائه دهد. در مجموع باید گفت که اجرای فرایندهای تحلیل و ارزیابی ریسک، درک و تجسم مناسبی از کسب و کار بدست می‌دهد.


title: ارزیابی ریسک

text: ارزیابی ریسک کیفی یک روش منطقی برای تعیین اندازه "کمّی" و "کیفی" خطرات و بررسی پیامدهای بالقوه ناشی از حوادث احتمالی بر روی افراد، مواد، تجهیزات و محیط است. در حقیقت از این طریق میزان کارآمدی روش‌های کنترلی موجود مشخص شده و داده‌های باارزشی برای تصمیم‌گیری در زمینه کاهش ریسک، خطرات، بهسازی سیستم‌های کنترلی و برنامه‌ریزی برای واکنش به آن‌ها فراهم می‌شود.


title: ارزیابی ریسک

text: ارزیابی ریسک کمّی نیازمند محاسبه دو مؤلفه ریسک یعنی شدت پیامدِ رخداد و احتمالِ روی دادن آن رخداد می‌باشد. برای بدست آوردن وزن احتمال یا وزن شدت پیامد سه نوع راهکار وجود دارد.


title: ارزیابی ریسک

text: ارزیابی ریسک، فرایندی است که نیازمند تجربه، تخصص و دقت بالا بوده و می‌بایست در قالب کارتیمی و با بهره‌گیری از توان مسئولین و کارشناسان انجام پذیرد. این فعالیت تیمی نیز زمانی به نتیجه دلخواه دست خواهد یافت که تیم ارزیاب، علاوه بر برخورداری از تجربه و تخصص لازم، از زبان مشترکی نیز در درک مفاهیم و روش‌های مورد استفاده برخوردار باشند.


title: ارزیابی ریسک

text: افراد مختلف از یک ریسک مشخص، برداشت‌هایی گوناگون دارند. برآورد میزان ریسک از سوی افراد غیرعلمی با نتایج آماری و معادلات ریاضی ریسک همخوانی ندارد. مفهوم ریسک دو جنبه گوناگون را در بر می‌گیرد: ریسک ذهنی ممکن است بیشتر یا کمتر از ریسک واقعی باشد. ارزیابی ریسک ممکن است آگاهانه یا ناآگاهانه صورت گیرد. در این بین عواملی وجود دارند که بر قضاوت ناصحیح افراد مؤثر هستند و برای اصلاح سطح ریسک پذیری، لازم است این عوامل شناخته شوند.


title: ارزیابی ریسک

text: خطر: شرایطی که به‌طور بالقوه امکان دارد سبب ایجاد یک واقعه ناگوار (از قبیل دسترسی غیر مجاز، دستکاری، افشاء یا خرابکاری) بر روی دارایی‌های اطلاعاتی موجود در سازمان گردد.


title: ارزیابی ریسک

text: آسیب‌پذیری: ضعف موجود در یک سیستم، برنامه کاربردی، زیرساختار، کنترل یا طراحی است که می‌تواند در جهت مختل کردن تمامیت سیستم‌های موجود و روال‌های کاری و سازمانی و مأموریت‌ها و فعالیت‌های سازمان، از سوی خطر مورد استفاده و بهره‌برداری قرار گیرد.


title: ارزیابی ریسک

text: ریسک: احتمال اینکه یک خطر مشخص بتواند از یک آسیب‌پذیری (نقطه ضعف) خاص موجود در سیستم‌های سازمان استفاده نماید.


title: ارزیابی ریسک

text: ارزیابی ریسک: مراحل مورد نیاز برای شناسایی حوزه و دارایی‌های موجود در آن، تهدیدهای موجود علیه دارایی‌ها، اولویت بندی نقاط ضعف مربوط به تهدیدها و مشخص نمودن سطح ریسک‌ها و کنترل‌های مناسب را گویند.


title: ارزیابی ریسک

text: نخستین گام اجرای فرایند ارزیابی ریسک، شناسایی تمامی دارایی‌های اطلاعاتی موجود در حوزه مورد بررسی است تا پس از آن بتوان ریسک‌های متوجه هر یک از آن‌ها را به‌طور کامل مشخص نمود. دارایی‌ها به چهار دسته دارایی‌های اطلاعاتی، نرم‌افزاری، سخت‌افزاری و انسانی تقسیم شده و برای هر یک، نمونه‌هایی ذکر شده‌است.


title: ارزیابی ریسک

text: سرمایه عبارتست از دارایی فیزیکی یا اطلاعاتی که برای سازمان دارای ارزش و اهمیت بوده و باید به‌طور خاص مورد محافظت قرار گیرد.


title: ارزیابی ریسک

text: شامل سرورها، کامپیوترهای شخصی، انواع CD، فلاپی، پرینتر، اسکنر، نوت بوک، Flash memory، درایورهای قابل حمل، اجزاء شبکه ارتباطی از قبیل روترها، مودم، سوئیچ، ...


title: ارزیابی ریسک

text: - نرم‌افزارهایی که در داخل سازمان تولید شده و در راستای مأموریت و فعالیت‌های سازمان مورد استفاده قرار می‌گیرند. - نرم‌افزارهایی که در خارج از سازمان تهیه شده و در راستای مأموریت و فعالیت‌های سازمان مورد استفاده قرار می‌گیرند مانند سیستم‌های اتوماسیون اداری، نرم‌افزارهای مالی، انبارداری و ... - نرم‌افزارهای معمول وموجود در بازار که برای انجام امور عادی و روزمره مورد استفاده قرار می‌گیرند مانند نرم‌افزارهای تایپ و صفحه گسترده، نقشه کشی و ... . - سایر موارد.


title: ارزیابی ریسک

text: شامل هر نوع اطلاعات (چه فیزیکی از قبیل کاغذ و نامه و ...) و چه غیر فیزیکی (داده‌ها) که برای سازمان دارای ارزش باشند. - اطلاعات کاری و سازمانی از قبیل سوابق پروژه‌ها و فعالیت‌های انجام شده، مأموریت و گزارش‌ها سازمانی موجود، روندها و طرح‌های سازمانی و ... - اطلاعات پرسنلی از قبیل اطلاعات حقوقی، اطلاعات شخصی، سوابق کاری و خدمتی، شماره حساب‌های بانکی و ... - اطلاعات امنیتی از قبیل کلمات عبور، اطلاعات مربوط به رمزنگاری و احراز صلاحیت و احراز هویت کاربران و ... - بانکهای اطلاعاتی موجود بر روی سرورها، فایل‌های اطلاعاتی ذخیره شده بر روی سرورها یا کامپیوترهای کاربران - سایر موارد.


title: ارزیابی ریسک

text: سرمایه‌های انسانی شامل تمامی کارکنانی می‌شود که در سازمان مشغول بکار بوده و در صورت از دست دادن آ نها، به روند اجرایی سازمان و روال‌های کاری و سازمانی لطمه وارد خواهد شد. نظیر: - مدیران ارشد قسمت‌های مختلف سازمان و جانشینان و معاونین آنها - رؤسای بخش‌ها و دوایر - پرسنل متخصص و با سابقه - مدیران و کارشناسان بخش IT و امنیت اطلاعات - پرسنل متخصص و تکنیکی موجود در دوایر و بخش‌ها - سایر موارد.


title: ارزیابی ریسک

text: پس از تعیین و شناسایی دارایی‌ها، تیم ارزیابی اقدام به شناسایی ریسک‌های مربوط به هر یک از دارایی‌ها می‌نماید. همانطور که از تعریف ارائه شده برای ریسک استنباط می‌شود، هر ریسک از سه عنصر یا جزء تشکیل شده است. لذا تعریف ریسک به معنی تعیین دقیق این سه عنصر است. این سه عنصر عبارتند از عامل تهدید، سرمایه و اثر تهدید. به عبارت دیگر:


title: ارزیابی ریسک

text: ریسک = عامل تهدید + سرمایه + اثر تهدید


title: ارزیابی ریسک

text: همان‌گونه که از رابطه فوق بر می‌آید، با تغییر هر یک از اجزاء موجود در طرف چپ تساوی فوق، ریسک جدیدی حاصل می‌شود. در نتیجه در اغلب موارد امکان دارد که برای یک دارایی مشخص، چندین ریسک مختلف را با توجه به نوع عامل تهدید و انواع اثرات آن، بتوان شناسایی نمود. در این صورت، برای هر مورد، یک شناسنامه ریسک به‌طور مجزا تهیه خواهد شد. در ادامه به مشخص کردن انواع عوامل تهدید قابل اعمال بر روی دارایی‌های اطلاعاتی، و نیز اثرات ناشی از آن‌ها می‌پردازیم.


title: ارزیابی ریسک

text: o طوفان، زمین لرزه، گردباد، رانش زمین، بهمن، طوفان‌های الکتریکی و رویدادهای مشابه.


title: ارزیابی ریسک

text: o رویدادها و اتفاقاتی که منشاء انسانی غیر عمدی دارند (اشتباهات و غفلتها) مانند عدم بکارگیری صحیح تجهیزات، عدم نصب صحیح نرم‌افزارها و برنامه‌های کاربردی، آلوده نمودن غیر عمدی شبکه به ویروس، دسترسی ناخواسته به اطلاعات محرمانه و ...


title: ارزیابی ریسک

text: o رویدادها و اتفاقاتی که منشاء انسانی عمدی دارند چه از داخل سازمان و چه از خارج از آن (سوء استفاده، نرم‌افزار مخرب، دسترسی غیرمجاز، کدهای مخرب، ویروس، بمبها، اخلال‌گری الکترونیکی، آتش‌سوزی عمدی، قطع برق عمدی و ...). بر طبق آمار، تهدیداتی که موجب وارد شدن بیشترین آسیب به منابع اطلاعاتی می‌شوند، دارای منشاء انسانی هستند.


title: ارزیابی ریسک

text: o قطع طولانی مدت برق، آلودگی، مواد شیمیایی، نشت مایعات، آتش‌سوزی غیر عمدی، استهلاک تجهیزات و لوازم و ...


title: ارزیابی ریسک

text: اثر تهدید به نتایج و پیامدهای منفی حاصل از وقوع تهدید گفته می‌شود که می‌توانند بر روی سرمایه‌های اطلاعاتی سازمان، تأثیر منفی در پی داشته باشند.


title: ارزیابی ریسک

text: - سوء استفاده از دارایی اطلاعاتی - دستکاری غیر مجاز - افشاء غیر مجاز - سرقت - عدم سرویس دهی یا قطع مقطعی آن - کپی و تکثیر غیر مجاز - تخطی از قواعد و قوانین سازمانی - کاهش کارایی سازمان - کاهش ایمنی افراد - از دست رفتن جامعیت اطلاعات - از دست رفتن دسترس‌پذیری اطلاعات (در زمان لزوم، در مکان مورد نیاز نباشد) - فعالیتهای بیهوده مالی (زیان مالی) - تهدیدهای مربوط به محیط زیست - اختلال در فرایندهای سازمانی - از بین رفتن دارایی


title: ارزیابی ریسک

text: در پایان این مرحله، باید برای تمامی دارایی‌های موجود در حوزه بررسی، ریسک‌های مربوطه مطابق فرمول یادشده شناسایی شده و در بخش اول شناسنامه ثبت شوند. به عنوان مثال، برخی از ریسک‌های شناسایی شده ممکن است به صورت زیر ثبت شوند:


title: ارزیابی ریسک

text: ۱. کاربران به دلیل بی‌توجهی (سهل انگاری) باعث خراب شدن هارد کامپیوتر سرور دبیرخانه شوند.


title: ارزیابی ریسک

text: ۲. به دلیل ویروسی شدن، هارد کامپیوتر سرور اینترنت قابل استفاده و دسترسی نباشد.


title: ارزیابی ریسک

text: تعداد بیشتری از ریسک‌ها ی ممکن در ذیل ارائه شده‌است.


title: ارزیابی ریسک

text: نمونه‌ای از ریسک‌ها قابل شناسایی در سازمان:


title: ارزیابی ریسک

text: اعضای تیم ارزیابی ریسک می‌توانند از این فهرست نمونه‌ای ریسک‌ها به عنوان نقطه شروعی جهت شناسایی انواع ریسک‌ها قابل اعمال بر دارایی‌های اطلاعاتی سازمان مطبوع خود استفاده نمایند. نکته‌ای که در اینجا ذکر آن ضروری است این است که این فهرست تنها به عنوان نمونه و نه یک فهرست جامع و کامل از تمامی ریسک‌ها موجود و محتمل می‌باشد و اعضای تیم می‌بایست بر اساس تجربه و تخصص خود و با استفاده از سوابق مربوط به حوادث گذشته، تمامی ریسک‌ها محتمل قابل اعمال بر مجموعه تحت بررسی خود را شناسایی نمایند. در هنگام مشخص نمودن ریسکها، توجه به این نکته نیز ضروری است که تنها از ریسکهایی می‌توان چشم پوشی نمود که احتمال آن‌ها صفر (غیر ممکن و محال) باشد. در غیر اینصورت حتی کم احتمال‌ترین ریسک‌ها نیز می‌بایست ثبت شوند. نکته دیگر این است که برخی از ریسک‌ها ممکن است از سوی عوامل مختلف اعمال شوند که همانگونه که پیش از این نیز گفته شد، برای هر یک از آن‌ها می‌بایست شناسنامه جداگانه‌ای تهیه شود.


title: ارزیابی ریسک

text: - خرابی هارد کامپیوتر سرور/ شخصی به دلیل سهل انگاری مسئول/ کاربر مربوطه - خرابی هارد کامپیوتر سرور/ شخصی به دلیل نفوذ ویروس از طریق اینترنت - خرابی هارد کامپیوتر سرور/ شخصی به دلیل نفوذ ویروس از طریق کاربران - دسترسی غیر مجاز به اطلاعات موجود در کامپیوتر سرور/ شخصی توسط کاربران داخلی - دسترسی غیر مجاز به اطلاعات موجود در کامپیوتر سرور/ شخصی از طریق اینترنت - افشاء غیر مجاز اطلاعات موجود در کامپیوتر سرور/ شخصی به دلیل سهل انگاری کاربر مجاز - افشاء غیر مجاز اطلاعات موجود در کامپیوتر سرور/ شخصی از طریق اینترنت - سرقت اطلاعات موجود در کامپیوتر سرور/ شخصی از طریق اینترنت - سرقت اطلاعات موجود در کامپیوتر سرور/ شخصی به دلیل سهل انگاری کاربر مجاز - عدم سرویس دهی کامپیوتر سرور/ شخصی بعلت نفوذ ویروس از طریق اینترنت - عدم سرویس دهی کامپیوتر سرور/ شخصی بعلت نفوذ ویروس از طریق کاربر مجاز - عدم سرویس دهی کامپیوتر سرور/ شخصی بعلت قطع برق و نبود UPS


title: ارزیابی ریسک

text: - داده / اطلاعات به‌طور نادرستی توسط مسئول مربوطه یا کاربر برچسب‌گذاری شود. - داده / اطلاعات به‌طور نادرستی توسط مسئول مربوطه یا کاربر دسته‌بندی شود. - داده / اطلاعات قبل از اینکه از طریق کانال‌های مناسب انتشار یابد به اشتراک گذاشته شود. - استفاده از سیستم‌های غیر امن برای انتقال داده / اطلاعات حساس - افشای اطلاعات و نقض قوانین حریم شخصی و مالکیت - عدم وجود توضیحات شفاف در مورد قوانین محرمانگی - محافظت نامناسب از فهرست کلمات عبور - وجود backdoor در نرم‌افزارها داده‌ها و برنامه‌های کاربردی - مدیر اجرایی عصبانی وناراضی که دارای امتیازات و توانایی‌های امنیتی بالایی باشد. - عدم بررسی کامل اثرات نهفته و مخفی قبل از اعمال نمودن تغییرات مورد نیاز بر روی سیستم‌ها و برنامه‌های مورد استفاده سازمان - توانایی حدس زدن مشخصات فردی دیگر توسط کاربران سازمان یا هکرها - کارمندان و افراد از طریقه نحوه صحیح انتشار یا ذخیره کردن اطلاعات موجود بر روی وب ناآگاه باشند. - دستپاچه و گیج شدن مسئولین امنیتی شبکه در مورد جایی که اطلاعات حساس در آنجا ذخیره شده‌است. - دادن قابلیت دسترسی به افرادی که از نظر شغلی نیازی به داشتن این امتیاز نداشته باشند. - اطلاعات مربوط به سیستم‌های داخلی به‌طور سهوی انتشار یابند که ممکن است در آینده برای حمله به سیستم مورد استفاده قرار گیرند. - استفاده ازIDهای مشترک توسط کاربران سازمان - دسترسی به فایل‌های پشتیبانی‌کننده توسط مدیر اجرایی سیستم به‌طور مناسبی کنترل نشود. - تکنولوژی‌های جدید باعث نفوذ در مسائل محرمانگی شوند. - تلاش‌ها وتصمیماتی برای تغییر دادن مدل امنیتی صورت گیرد. - عدم تشریح مسائل محرمانگی برای افراد غیر کارمند موجود در سازمان - ردیابی بسته‌ها توسط افراد غیر مجاز از خارج سایت اینترنتی سازمان - جریمه‌های در نظر گرفته شده برای تخطی کردن از مقررات امنیتی آنقدر کافی نباشد که باعث جلوگیری کردن از فعالیت‌های نامناسب افراد گردد. - امکان وجود تجهیزات استراق سمع الکترونیکی در محل‌های مختلف مجموعه مورد نظر


title: ارزیابی ریسک

text: - پایگاه داده توسط خطای سخت‌افزاری، نرم‌افزار بد، یا نادرست خراب شود. - عدم گزارش کردن نکات و موارد مربوط به تمامیت توسط کاربران سازمان - اجرای ناقص یک روند یا عدم توانایی در اجرای صحیح روند توسط افراد باعث خراب شدن داده شود. - نبود پردازش‌های داخلی برای ایجاد کنترل و مدیریت داده در حین انجام فعالیت‌های مختلف - عدم تشخیص و اعلام مشکلات تمامیت به وجود آمده توسط کاربران و مسئولین امنیتی شبکه سازمان - امکان دسترسی اشخاص ثالث به اطلاعات محرمانه موجود در سازمان - عدم تعیین صلاحیت منشأ تقاضاکننده درخواست در روال‌ها و سیاست‌های موجود در سازمان - عدم قابلیت دسترسی به اطلاعاتی که مجاز به دسترسی به آن‌ها می‌باشید. - کارمندان مربوطه آموزش‌های لازم برای انجام تغییرات مورد نیاز را دریافت نکرده باشند. - عدم پاسخ دهی مناسب به تقاضاهای انجام شده در مدت زمان مورد نظر - تغییرات انجام شده در داده/نرم‌افزارهای سیستم یا برنامه‌های کاربردی ذخیره نشده باشند. - استفاده کاربران از کپی‌هایی از داده که از رده خارج شده باشند. - وجود مشکلات همسان سازی و یکنواخت کردن در هنگام استفاده از وسیله‌های جبران ساز و بازگرداننده توسط کاربران - تغییر داده‌ها بعلت وجود ویروس - عدم گزارش کردن بموقع وضعیت کاربران، توسعه دهندگان، پشتیبانی کنندگان وغیره... توسط مسئولین مربوطه


title: ارزیابی ریسک

text: - هکرها سایت مجموعه مورد نظر را تعطیل نمایند. - نفوذکنندگان قادر به دسترسی فیزیکی به تجهیزات و امکانات مجموعه مورد نظر شوند. - وجود خطای سخت‌افزاری در مورد سرور اینترنت - ارتباطات موجود با تهیه‌کننده سرویس قطع شود. - سایت میزبان، محافظهای فیزیکی مناسبی برای اطلاعات نداشته باشد. - ارتباط با سیستم‌های پشتیبان اداره قطع شود. - طراحی کلی سیستم پیچیده باشد. - ایجاد تغییرات نادرست نرم‌افزار یا سخت‌افزار سیستم توسط کاربران مجاز - مقادیر وپیش بینی‌های مورد استفاده و معمول غیرقابل انتظار باشند. - روندهای برنامه استمرارپذیری سازمان آزمایش نشده باشند. - هیچ تضمینی برای آماده بودن سرور توسط تهیه‌کننده سرویس داده نشده باشد. - اقدامات و اعتصاب‌هایی در سازمان تهیه‌کننده سرویس، بوقوع بپیوندد. - تعمیر و نگهداری برنامه‌ریزی شده معمولی، باعث آماده و در دسترس نبودن سرویس شود. - طراحی توپولوژی مانع کارایی / قابل قبول بودن میزان در دسترس بودن سرویس‌های عمومی شود. - سرمایه گذاری‌های نامناسب سازمان برای قابلیت‌های پشتیبانی - حملات برنامه‌ریزی شده توسط معترضان و مخالفین سازمان - ساختار بندی سیستم برای در دسترس بودن زیاد مناسب نباشد. - منابع و افراد تکنیکی سازمان آموزش‌های مناسب ندیده باشند. - تراکم موجود در اینترنت باعث عدم رضایت کاربران شود. - بعلت وجود ویروس، ممکن است داده / اطلاعات در دسترس نباشند. - بعلت عدم نظارت کافی بر سایت وب سازمان، ممکن است آماده نبودن سیستم گزارش نشود. - بعلت نقص در روتر یا دیواره آتش، ممکنست دسترسی به سرویس‌ها امکان‌پذیر نباشد. - پشتیبان‌های موجود در سازمان کافی نباشند. - سوء استفاده کاربران از امکانات شبکه، کلمات عبور سایر افراد


title: ارزیابی ریسک

text: منظور تعیین گروه دارایی مورد بررسی است. همانگونه که پیش از این نیز ذکر شد، حوزه ریسک می‌تواند یکی از حوزه‌های کلی سخت‌افزار، نرم‌افزار، نیروی انسانی و اطلاعات باشد.


title: ارزیابی ریسک

text: ریسک‌ها را می‌توان با توجه به ماهیت وجودی خود و با توجه به ابعاد، حوزه و گستره اثرگذاری، دسته‌بندی نمود. این دسته‌بندی که به تعیین «طبیعت ریسک» موسوم است، به ارزیاب کمک می‌کند تا با توجه به حوزه‌های اثرگذاری ریسک، قادر باشد با دقت بیشتری به شناسایی اثرات و عواقب تهدید اقدام نماید. به‌طور کلی، ریسک‌ها را می‌توان به حوزه‌های زیر تقسیم نمود: - استراتژیک: ریسکهایی که تمامیت، موجودیت و بقای سازمان را با خطر مواجه می‌کنند مانند فقدان اطلاعات کلیدی و استراتژیک - مالی: اثرات و عواقب مالی به‌دنبال دارند نظیر غیرقابل استفاده شدن سخت‌افزارها و تجهیزات - عملیاتی: در انجام فعالیت‌ها و فرایندهای سازمان خلل ایجاد می‌کنند مانند قطع سرویس سرور - تکنولوژیکی: اطلاعات فنی یا سخت‌افزارهای کلیدی را مورد هجوم قرار می‌دهند - محیطی: بر نیروی انسانی یا شرایط زیست‌محیطی سازمان تأثیرگذار هستند نظیر آتش‌سوزی از آنجاییکه اغلب هر تهدید (ریسک) بیش از یک اثر به‌دنبال خواهد داشت، لذا با توجه به تنوع اثرات، ممکن است طبیعت یک ریسک در بیش از یک حوزه یا حتی تمامی حوزه‌ها قرار گیرد.


title: ارزیابی ریسک

text: منظور از زیان دیده، تمامی افراد یا واحدهایی از سازمان است که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم تحت تأثیر نتایج تهدید قرار می‌گیرند. این ذینفعان ممکن است یک یا تمامی موارد ذیل باشند:


title: ارزیابی ریسک

text: - کاربر - مسئول واحد - مدیریت ارشد سازمان - کارکنان واحد - تمامی کارکنان سازمان - سهامداران - جامعه


title: ارزیابی ریسک

text: کلیه نتایج و عواقب بروز ریسک است که می‌تواند هر یک از ذینفعان اطلاعات یا ویژگی‌های آن را تحت تأثیر قرار دهد، در این بخش در نظر گرفته می‌شود. بهتر است در این بند، بیشتر به اثرات مستقیم ریسک اشاره شود و در صورت وجود ابهام یا کلی گویی، به توالی تبعات و اثرات آن اشاره نمود. این اثرات را می‌توان در یک یا چند مورد از انواع ذکر شده، جستجو نمود.


title: ارزیابی ریسک

text: ۱- ریسک سخت‌افزار:


title: ارزیابی ریسک

text: برای تعیین مشخصه‌های کمی ریسک (احتمال و اثر) دارایی‌های سخت‌افزاری، باید از جداول ۱و۲ استفاده نمود. در این جداول، هر دو مشخصه احتمال و اثر، با توجه به تعاریف و مثال‌های ارائه شده، در گستره ۱ تا ۱۰ طبقه‌بندی شده‌اند.


title: ارزیابی ریسک

text: لازم به ذکر است که جداول مذکور، استاندارد بوده و بر اساس روش ارزیابی ریسک FEMA، بومی سازی شده‌اند.


title: ارزیابی ریسک

text: ۲- ریسک نرم‌افزار:


title: ارزیابی ریسک

text: مشابه تعیین مشخصه‌های کمی ریسک دارایی‌های سخت‌افزاری انجام خواهد شد.


title: ارزیابی ریسک

text: ۳- ریسک اطلاعات:


title: ارزیابی ریسک

text: همانند دو دارایی قبل انجام می‌شود.


title: ارزیابی ریسک

text: ۴- ریسک نیروی انسانی:


title: ارزیابی ریسک

text: در مورد دارایی‌های انسانی، با توجه به تفاوت ماهیت این نوع دارایی با دارایی‌های قبلی، از روش جداگانه‌ای استفاده خواهد شد. در این روش، هفت مؤلفه به عنوان مؤلفه‌های ارزش نیروی انسانی تعیین می‌شوئد که عبارتند از: تخصص، سابقه، رتبه، سختی کار، مدرک تحصیلی، وجود جایگزین و سطح دسترسی. هر یک از کارکنان سازمان، مطابق راهنمای ارائه شده صفحه بعد، در هر یک از موارد مذکور، امتیازی بین ۱ تا ۱۰ دریافت خواهند کرد.


title: دنیای بازی

text: دنیای بازی نام نشریه‌ای بود در زمینه بازیهای رایانه ای که به معرفی بازی‌های رایانه‌ای، پیش نمایش، نقد و همچنین تمامی مسائل مربوط به آنها می‌پرداخت.


title: دنیای بازی

text: این نشریه همچنین ویژه‌نامه‌های بازی‌های رایانه‌ای داخلی را به‌صورت دوماهنامه منتشر می‌کرد.


title: دنیای بازی

text: این مجله در شهریور ماه ۱۳۹۳ با انتشار شماره ۱۷۶، به کار خود پایان داد. دنیای بازی اکنون در اینترنت با نشانی dbazi.com فعالیت می کند.


title: دنیای بازی

text: تازه‌ها: در این بخش اخبار مربوط به شرکت‌های تولیدکننده بازی و همچنین شایعات مربوط به آن‌ها ثبت می‌شود.


title: دنیای بازی

text: اسباب بازی: در این بخش، مقوله‌هایی نظیر اور کلاکینگ و همچنین معرفی قطعات جدید و کنسول‌ها درج می‌شود.


title: دنیای بازی

text: اولین نگاه: در این بخش، بازی‌هایی که در آینده‌ای نزدیک وارد بازار می‌شوند، معرفی می‌گردد. علاوه بر توضیحات بازی، قسمتی کوچک نیز به معرفی سازندگان و انتشار دهنده بازی اختصاص داده می‌شود.


title: دنیای بازی

text: نقد بازی: در این قسمت، همان‌طور که از نام پیداست، بازی‌های عرضه شده نقد می‌شوند. همانند قسمت اولین نگاه، این جا هم قسمتی به معرفی شرکت‌های سازنده اختصاص داده می‌شود.


title: دنیای بازی

text: بررسی کوتاه: در این قسمت، بازی‌هایی که اهمیت کمتری دارند و جایی برای نقد آن‌ها نیست، معرفی می‌شوند.


title: دنیای بازی

text: پرونده: و اما جالب‌ترین و هنرمندانه‌ترین قسمت نشریه، قسمت پرونده است. در این قسمت، در هر شماره، یکی از زیباترین بازی‌ها یا مجموعه بازی‌ها انتخاب شده و نویسندگان اصلی نشریه مطالبی در مورد تاریخچه و علت به یاد ماندنی شدن بازی‌ها می‌نویسند.این بخش یکی از پر طرفدارترین و در عین حال با ارزش‌ترین قسمت های نشریه‌است.


title: دنیای بازی

text: فلش بک: در این قسمت، بازی‌هایی که تاریخ انتشار آنها حد اقل مربوط به ۳ سال پیش است و ممکن است بازی کننده‌ها آنها را جا گذاشته باشند معرفی می شوند تا حتی کسانی که سیستمی برای اجرای بازی‌های جدید ندارند، بتوانند از آنها استفاده کنند.


title: دنیای بازی

text: دنیای دیجیتال، موزه و ذره بین: دنیای دیجیتال مربوط به مسائل روز دنیای بازی نظیر تهاجم فرهنگی در بازی‌ها یا دیدگاه‌های نادرستی که در ایران نسبت به بازی‌های رایانه‌ای وجود دارد است. موزه قسمتی برای معرفی بازی‌های بسیار قدیمی و در اصل پایه ساز بازی‌های امروزی است، و از این جهت ارزش بالایی دارد. مطالب قسمت ذره بین یکی از پرطرفدارترین قسمت‌های این نشریه‌است و به‌طور سر راست به مشکلات خود گیمرها می‌پردازد. مطالب این قسمت طنز واقعی است و به شکل زیبایی پرداخته می‌شوند.


title: دنیای بازی

text: دنیای دیگر: این قسمت به معرفی بازی‌های ممو می‌پردازد و همچنین راهنما و آموزش بازی‌های نقش آفرینی است.


title: ریشه‌شناسی

text: ریشه‌شناسی یا اِتیمولوژی ، علم مطالعهٔ تاریخی واژه‌ها و بررسی تحول شکل واژه‌ها است. مسائلی مانند اینکه چه موقع وارد زبانی شده‌اند، از چه منبعی وارد شده‌اند و این که در طول زمان چه تغییری در ساختار و معنای آن‌ها ایجاد شده است، در این حیطه بررسی می‌شود. در زبان فارسی به آن واژه‌پژوهی، علم اشتقاق نیز می‌گویند.


title: ریشه‌شناسی

text: پیش از سدهٔ نوزدهم، به‌ویژه پیش از ظهور نودستوریان، اشتقاق به معنای شناخت اصل و تاریخ لغت، بر اساس درستی استوار نبوده و اگر هم اشتقاقات درستی احیاناً در نوشته‌های پیشینیان آن‌ها آمده‌است کمتر چنین بوده که از مقدمات درست به نتایج درست رسیده باشد. به عبارت دیگر، غالب اشتقاقات آنان را باید اشتقاق عامیانه به‌شمار آورد. با شناخت تحولات تاریخی آواها و اساساً با شناخت چگونگی تحول زبان‌ها و روابط میان آن‌ها و جمع آوردن متون و منابع مختلف از زبان‌ها و لهجه‌های مختلف، کار ریشه‌شناسی پیشرفت‌های بسیاری کرده‌است. به تبع این، راه برای ریشه‌شناسی‌های شبه‌علمی هم باز شده؛ ریشه‌شناسی‌هایی که ظاهراً بر اصول درست آواشناختی و معناشناختی استوارند، ولی در واقع اشتقاقات غلطی هستند که در پشت ظاهر علمی پنهان‌اند. این ریشه‌شناسی‌ها را می‌توان شبه‌ریشه‌شناسی نامید.


title: ریشه‌شناسی

text: علمای قدیم در نوشته‌های خود گاهی با ذکر «وجه تسمیه» و «وجه اشتقاق» به شرح واژه‌ها می‌پرداختند. مقصود علمای قدیم از وجه تسمیه و وجه اشتقاق ریشه‌شناسی بوده‌است. در لغتنامه دهخدا به نقل از تعریفات جرجانی آمده: «بیرون آوردن کلمه‌ای از کلمهٔ دیگر به شرط آنکه در معنی و ترکیب با هم مناسب و در صیغه مغایر باشند.»


title: ریشه‌شناسی

text: با این تعریف اشتقاق را می‌توان معادل «Derivation» دانست و یکی از انواع واژه‌سازی خواهد بود که خود یکی از ساز و کارهای مورد مطالعه تئوری ریشه‌شناختی است. پایهٔ علم ریشه‌شناسی جدید را «ویلیام جونز»، قاضی انگلیسی، پایه گذاشته است. وی در سال ۱۷۸۶ در برابر انجمن آسیایی کلکته خطابه‌ای ایراد کرد که در آن زبان‌های لاتینی و یونانی و سنسکریت و فارسی را از یک اصل دانست و خاستگاه آن را خانوادهٔ زبانی هندو-اروپایی اعلام کرد. در مورد خاستگاه خانوادهٔ زبانی هندو-اروپایی چند فرضیهٔ رقیب وجود دارد.


title: ریشه‌شناسی

text: یکی از این دیدگاهها ریشهٔ این خانوادهٔ زبانی را به ۶٬۰۰۰ سال پیش و استپ‌های کاسپی پونتی را فرض می‌کند. دیدگاه دیگر ادعا می‌کند ریشهٔ این خانوادهٔ زبانی به ۸٬۰۰۰ تا ۹٬۵۰۰ سال پیش و به منطقهٔ آناتولی تعلق دارد که با گسترش کشاورزی از هلال حاصلخیز این زبان نیز در گسترش یافت. دیگر دیدگاهها این خاستگاه را ایران، ارمنستان و قفقاز جنوبی، شمال غربی هند و پاکستان و بالکان می دانند.


title: ریشه‌شناسی

text: از این زمان عده‌ای از دانشمندان در منشأ زبان‌ها و ارتباط آن‌ها با یکدیگر به پژوهش پرداختند. ماکس مولر آلمانی در این زمینه کارهای وسیعی ارائه کرده‌است، فریدریش ماکس مولر (به آلمانی: Friedrich Max Müller) (زادهٔ ۶ دسامبر ۱۸۲۳ - مرگ ۲۸ اکتبر ۱۹۰۰) زبان‌شناس و خاورشناس آلمانی بود. او یکی از پایه‌ریزان هندشناسی و پژوهش‌های تطبیقی و سنجشی آیین‌ها در دانشگاه‌های غربی بود. او اثرهای پژوهشی و عمومی‌ای در زمینهٔ هندشناسی دارد و کتاب‌های روحانی خاور که در پنجاه جلد با راهبری او نوشته‌شد از یادبودهای پژوهشی عصر ویکتوریایی انگلستان است. وی می‌نویسد به دلیل ریشه نیاکانی یکسان زبان‌های آریایی می‌توان ریشه واژه‌ای واژه‌های رایج امروز این زبان‌ها را ردیابی کرد.


title: ریشه‌شناسی

text: برای نمونه: پدرخدای هندواروپایی به نام‌های گوناگون: زئوس، ژوپیتر، دیائوس پیتا، دوا، وجود دارد. از دید مولر همهٔ این نام‌ها به یک نام می‌رسید: دیائوس؛ که از آن هم معنای درخشندگی یا درخشان برمی‌آید؛ که همگی از ساختار نخستین دئوس‌پاتر جدا شده‌اند و تشبیهات و کنایه‌ها (درخشندگی یا درخشان) دارای شخصیت و جاندار می‌شوند . در مورد منشأ مشترک ریشه‌شناسی واژه‌های زبان‌های آریایی مثال‌های متعددی وجود دارد که به چند مورد اشاره می‌شود:


title: ریشه‌شناسی

text: مثال۱- واژ ه (واژ=واگ=گقتن و حرف زدن) با (VOICE) و (VOC :VOCAL) مشترک است و در این زبان‌ها برای گفتگو و صحبت و حرف زدن به کار می‌رود. مثال۲ - واژه زرگون به زبان انگلیسی رفته و زیرکونیوم (ZIRCONIUM) شده‌است. همچنین در مقاله آریایی‌ها آمده‌است که: آنان (آریایی‌ها) برای شخم زدن، گاوها را به یوغ (اوستایی: یَوگ، (به هم بستن)، سنسکریت: یوگا) می‌بستند.ویکی‌پدیا همچنین واژه‌های یوگاYOKE، Yoga که واژهای، ژیگول، ژیگولو، ژوگولار، از همین ریشه است و بسیاری از واژه‌های دیگر.


title: ریشه‌شناسی

text: یکی از نتایج پژوهش‌های ریشه‌شناسی این بود که در پنج هزار سال پیش از میلاد مسیح قومی زندگی می‌کرده‌اند که بعدها به سرزمین‌هایی از هند تا اروپا مهاجرت کرده‌اند. زبان این قوم و خود این قوم با نامهای گوناگونی مانند سکایی ، هندوژرمنی، هند و اروپایی، هندوکلتی، آرا اروپایی، یافثی، هندی توتی و سانسکریتی نامیده شد.


title: ریشه‌شناسی

text: در مورد ریشه واژ گان پارسی در زبان عربی و انگلیسی بررسی‌های وسیعی انجام شده که به چند مورد اشاره می‌شود: لازم است ذکر شود که زبان‌شناسان در ریشه‌شناسی واژگان به مبحث تغییرات و ریشه‌یابی معنی و مفهوم واژگان در دوره‌های مختلف تاریخی می‌پردازند و تغییرات واژگان را در انتقال شفاهی و کتبی از یک زبان به زبان دیگر بررسی می‌کنند. زیرا تأثیر زبان‌ها متقابل است. چرا زبان فارسی و عربی بر یکدیگر تأثیر گذاشته‌اند؟ زیرا عرب‌ها حدود ۴۰۰ سال در ایران حضور فیزیکی داشتند و تا دورهٔ انقلاب مشروطه متن‌های مهم به زبان عربی شبیه به فارسی نوشته می‌شد و از سوی دیگر ایرانیان در ایجاد و ساختار زبان عربی نقش مهمی داشتند.


title: ریشه‌شناسی

text: در زبان عربی نیز واژگان بسیار زیادی وجود دارد که به آن‌ها «معربات» یعنی عربی شده‌ها می‌گویند. ریشه بسیاری از معربات هنوز ناشناخته است. سازمان استانداردسازی عربی کوشش فراوانی کرده تا ریشهٔ اینگونه کلمات شناسایی شود، اما به دلیل اینکه در عربی‌سازی، واژگان بیگانه به‌طور کامل درهم ریخته می‌شود نمی‌توان به سادگی اینگونه معربات را ریشه‌یابی کرد. گفته می‌شود حدود ۵ هزار واژه معرب از کلمات رایج در زبان فارسی به زبان عربی راه یافته‌است. از جملهٔ آن‌ها می‌توان به این کلمات اشاره کرد: کتاب "الکلمات الفارسیه فی المعاجم العربیه" حدود ۳ هزار کلمه عربی که از زبان فارسی به عربی راه یافته‌اند را به همراه توضیحات برای هر کلمه آورده‌است. قبلاً نیز جوالیقی ۸۳۸ کلمه و در کتاب المنجد ۳۲۱ کلمه و ادی شیر، در کتاب واژه‌های فارسی عربی شده، ۱۰۷۴ واژه فارسی را توضیح داده است. فارسی به روش‌های مختلفی بر عربی تأثیر گذاشته است و بسیاری از واژگان عربی را با خود به سایر زبان‌ها از جمله به آسیای مرکزی و شبه قاره هند منقل کرده‌است. زبان عربی اشتقاقی و قالبی است، عرب‌زبانان از قالب‌های افعال، تفعیل، مفاعله، تفعل، افتعال، انفعال و استفعال بهره می‌برند و با ریختن ریشهٔ واژه در این قالب‌ها که «باب» یا قالب نامیده می‌شوند، واژه می‌سازند. در عربی همین روش را برای ریشه‌های واژه‌های پارسی هم به کار می‌برند. برای نمونه از واژه فارسی زمان، مشتق‌هایی مانند ازمنه، مزمن و زمن ساخته شده‌است که شناسایی ریشه آن را دشوار می‌کند. . یا مثلاً واژه کادیک به صورت قاضی معرب شده و از آن قضاوت و مقتضی و ... ساخته شده‌است. نمونه‌ای دیگر واژه «مورَخ» به معنی تعیین زمان رویدادها است و در قرآن و عربی پیش از اسلام نبوده و ریشهٔ عربی ندارد. به باور برخی زبان‌شناسان، عرب‌ها «ماه رخ» پارسی (که شکل‌های گوناگون ماه در هر روز را نشان می‌دهد) را، ماروخ گفته‌اند و از آن مورخ و تاریخ را برگرفته‌اند. اما نظر غالب زبان‌شناسان معاصر این است که «مورَخ» اسم مفعول و مورخ با کسر "ر" اسم فاعل از تاریخ است و خود تاریخ عربی شدهٔ "تاریک" است. زیرا سخن از گذشته‌ها در تاریکی و ابهام قرار دارد. در مجله "الدراساتُ الأدبیّة» بهار و تابستان ۱۳۴۳. دیدگاه‌های مختلف در مورد واژهٔ تاریخ آورده شده و نظر حمزه اصفهانی در مورد عربی شده از "ماه رخ" یا "تاریک" را بررسی کرده‌است و نتیجه‌گیری نموده که معرب شده از تاریک به منطق نزدیک‌تر است.


title: ریشه‌شناسی

text: الف- تغییر یا حذف حروف گ. ژ-چ. پ- که عرب‌ها آن‌ها را ندارند مثل چغندر=(شمندر)- گرگان= جرجان-چراغ= سراج-پارس= فارس


title: ریشه‌شناسی

text: ب- تغییر صداهای ناموزون و سنگین مانند سرپوش= طربوش -ابرکوه= ابرقو- آنکارا= آنقره- کنستانتینوپل = قنسطنطنیه- کوردبای = قرطبه و... . عرب زبان‌ها اکثر واژه‌های برگرفته در زبان فارسی را ناچار در برابر قالب‌های گویش خود تغییر داده‌اند و شماری از همین واژه‌ها به‌وسیلهٔ ایشان و کارگزاران ایرانیِ آن‌ها به فارسی وارد شد. چند نمونه از این گروه واژه‌ها مانند: «فیل»، «فردوس»، «ابریق»، «سراج» و «کنز» -"قاضی " و ... هستند که به ترتیب از واژه‌های «پیل»، «پردیس»، «آبریز»، «چراغ» و «گنج» "کادیک"و... ساخته شده‌اند؛ و هندسه که از اندازه است.


title: ریشه‌شناسی

text: پ- عربی سازی شمار دیگری از واژه‌های فارسی و راه یافتن آن‌ها به فارسی از الگوی پیچیده‌تری پیروی می‌کند[ . یک نمونه واژهٔ «جنحه» است که در فارسی کنونی کاربرد حقوقی دارد. این واژه از مفرد کردن واژهٔ «جُناح» ساخته شده‌است، در حالیکه «جناح» خود عربی شدهٔ از واژهٔ فارسی «گناه» است . واژگانی مانند «بهلوان» (پهلوان) و «مهرجان» (بر گرفته از مهرگان که برای هرگونه جشن بکار می‌رود) در عربی نیز برگرفته از واژگان فارسی هستند


title: ریشه‌شناسی

text: واژه‌هایی مانند برنامه (برنامج)، طازج= تازه، فیروز (پیروز)، تنور (ته نور)، خندق (کندک)، قناة، قلعة (کله- کلات)، منجنیق، اسفناج (اسپناج)، دیوان، برزخ، بلبل، حنا، یاسمین، سرو، عدس، شهی، آجر، گچ (به عربی جص)، خنجر (خونگر)، طربوش (سرپوش)، تاج و تاجر از پارسی گرفته شده‌اند. در اشعار شاعران جاهلی، واژه‌های فارسیِ: انجمن، ارغوان، بربط، بنفشه، بادیه، گلاب، گلستان، دیبا، دهقان، یاسمن، یاقوت، زیر، زبرجد، مرو، آس، مرزنگوش، مهره، مشته، نرگس، سوسن، سمسار، سیه‌سنبل، تاج، تنبور، خبری، خسروانی، چنگ، شاهنشاه و غیره استفاده شده‌است. به قرآن نیز واژگان پارسی فراوانی راه یافته‌است؛ که از این دید پر نفوذترین زبان بر ادبیات قرآنی انگاشته می‌شود: دین، سراج (برگرفته از چراغ)، جند (گند:تخم، بیضه)، سجیل (سنگ‌گل)، نمارق (جمع واژه نرمک ایرانی به معنی بالش)، وزیر (از وَچیر پهلوی)، مسک (از مشک پهلوی)، عفریت (از آفرید). از دیگر واژه‌هایی که از پارسی به عربی رفته‌اند می‌توان به: هندسه (برگرفته از اندازه / هَنداچک)، محراب (برگرفته از مهراب) و مسجد (برگرفته از مَزگت) اشاره کرد ..، در ادبیات فارسی از واژگان پارسی ولی با کمک قالب‌های عربی واژگانی ساخته شده که تعدادی از آن‌ها به زبان عربی نیز راه یافته‌اند مانند: استیناف (از نو، درخواست نو و تجدید نظر)، تهویه (از هوا بر وزن تفعیل) وزن توزین و مکلا از کلاه ... و ... زبان‌های گروه سامی و عربی بخش اعظمی از واژگان خود را از طریق زبان فارسی گرفته‌اند که در مورد عربی به دلیل ماهیت صرفی و قالب‌های متعدد آن واژگان فارسی بیشتر در شکل مفرد و ساده آن قابل رد یابی است و به دلیل ذوب شدن مفردات در قالب‌ها و صیغه‌ها و حذف و اضافه صداها رد یابی آن سخت می‌شود. زبان فارسی از معدود زبان‌های دنیا است که که تقریباً عموم واژگان وام گرفته را می‌تواند بدون دستکاری و بدون حذف آوا و حروف بپذیرد به ویژه کلمات قرانی را بدون هیچ تغییری پذیرفته‌است مانند: صالح – کاذب – مشرک – کافر و -عذاب ... بسیاری از کلمات مشترک فارسی و عربی اگر مورد کنکاش قرار گیرند ریشه فارسی آن معلوم می‌شود به‌طور نمونه تقریباً به ندرت کسی در عربی بودن کلمه نهی - کم (چن؟ چند؟) – جص (گچ) – رباط – بیان - نور- عجم- دارالاخره، تکدی، رجس، نجس یا باکره (پاکیزه) ترجمان تردید کرده‌است اما در حقیقت همه اینگونه کلمات یا به‌طور کامل فارسی هستند یا معرب شده هستند. صبح از صباح و صباح از پگاه ساخته شده و مصباح و ... از آن ساخته شده‌است. نظر عربی شده «نگر» است انظر- نظر ینظر منظر و ... از آن ساخته شده‌است. خیمه از واژه پهلوی گومه و کیمه (به معنی کلبه) گرفته شده و خیام مخیم خیم یخیم صرف شده‌است، در مورد واژه گان لاتین نیز گاهی همین‌طور است مانند کلمه کیک (گعک) بالکن (از بالاخانه) – بنانا (موز)، که هر سه کلمه ریشه فارسی دارند. (رفرانس: ویکی‌پدیا :فهرست واژگان عربی با ریشه فارسی).


title: ریشه‌شناسی

text: فارسی و انگلیسی به عنوان دو زبان هندواروپایی واژگان زیادی از زبان نیاکانی هندواروپایی به ارث برده‌اند. بسیاری از این واژگان مشابه شکل مشابهی نیز دارند. برای مثال: فارسی (مادَر) و انگلیسی (مادِر)، فارسی (پدَر) و انگلیسی (فادِر)، فارسی (بَرادَر) و انگلیسی (بِرادِر)، فارسی (نام) و انگلیسی (نِیم).


title: ریشه‌شناسی

text: بسیاری از واژه‌های با ریشهٔ فارسی از مسیرهای متفاوتی به انگلیسی راه پیدا کرده‌اند. برخی از آن‌ها مانند پارادایز (paradise) در دوران روابط فرهنگی میان ایرانیان و یونیان و رومیان باستان به زبان‌های یونانی و لاتین راه یافته و راه خود را تا انگلیسی ادامه داده‌اند. فارسی به عنوان زبان دوم جهان اسلام بسیاری از زبان‌های دنیای مسلمان‌نشین را تحت تأثیر خود قرار داده و واژه‌های آن وارد جهان اسلام شده‌اند.


title: ریشه‌شناسی

text: ایران تا سدهٔ نوزدهم تا حد زیادی برای جهانگردان انگلیسی‌زبان کشف نشده باقی‌مانده بود. فعالیت تجار انگلیسی در بنادر شرق مدیترانه موجب شد تا برخی واژه‌های مرتبط با فرهنگ عثمانی راه خود را به زبان انگلیسی باز کنند. از همین رو بسیاری از واژه‌های در اصل از فارسی از طریق زبان واسط ترکی عثمانی به انگلیسی وارد شود.


title: ریشه‌شناسی

text: بسیاری از واژه‌های فارسی-عربی هم به واسطه زبان اردو در دوران استعمار بریتانیا در هند وارد انگلیسی شدند. زیرا فارسی زبان بین‌المللی و رسمی هندوستان (پاکستان امروزین و شمال غربی هند امروزین) پیش از حکومت انگلیسی‌ها بود.


title: ریشه‌شناسی

text: برخی واژه‌های فارسی نیز در دوران روابط فرهنگی مورها و مسیحیان در شبه‌جزیره ایبری در سده‌های میانه وارد زبان‌های اروپایی (و در بعضی موارد زبان انگلیسی) شدند و به همین دلیل از زبان عربی به عنوان زبان واسط عبور کرده‌اند. ویکی‌پدیا


title: بادسنج

text: بادسنج دستگاهی برای سنجش سرعت باد است. به‌طور کلی بادسنج‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند: گروهی سرعت باد را اندازه می‌گیرند و گروه دیگر فشار باد را. اما از آنجا که سرعت و فشار باد با هم رابطه دارند، با سنجش هر یک از این دو کمیت می‌توان دیگری را محاسبه نمود.


title: بادنما

text: بادنما ابزاری است که جهت وزش باد را نشان می‌دهد. بادنما را معمولاً روی نقاط بلند ساختمان‌ها یا دکل قایق‌ها و کشتی‌های بادبانی می‌سازند یا نصب می‌کنند. چون در برخی کشورها رسم است که برخی از بادنماها را به شکل خروس می‌سازند گاه آن را «خروسِ باد» نیز می‌گویند.


title: بادنما

text: پایه کار بادنما بر این است که وزن آن در دوطرف محور گردش برابر است، ولی سطح بادگیر در هر طرف متفاوت است. به محض وزش باد بادنما طوری می‌چرخد که طرفی که سطح بادگیر کمتری دارد در طرف باد قرار می‌گیرد.


title: فلسفه دوران باستان

text: فلسفهٔ دوران باستان اَشکال ابتداییِ تفکر فلسفی برای نخستین بار در دوران باستان در جامعهٔ برده‌داری پدید آمد. فلسفهٔ باستان ویژگی‌های بارزی دارد که بعدها در فلسفهٔ مدرنِ غرب بروز می‌کند. در دوران باستان فلسفه بر علم متکی نبود و نارس بود؛ زیرا که بر همان سطح رشدی که جامعه به آن رسیده بود و بر شناسایی‌های سطحی و ابتدایی آن دوران تکیه داشت و بنابراین نمی‌توانست علمی باشد. پیش از فلسفه، ادیان مختلفی بودند که به تمام پرسش‌های مردم جواب می‌دادند. این پاسخ‌ها و توضیحات دینی سینه به سینه و نسل به نسل انتقال و جریان می‌یافت. انسان صبحدم تاریخ سعی می‌کند با اسطوره به مسئله زندگی، مسئله تقدیر، مسئله گذشته و آینده اش پاسخ دهد. اسطوره در اصل داستانی دربارهٔ خدایان است و توضیح می‌دهد که چرا زندگی به این شکلی است که هست؛ و موضوع اساسی همه اساطیر نبرد میان نیروهای نیک با نیروهای بد است. در طی هزاران سال توضیحات اسطوره‌ای در تار و پود پرسش‌های فلسفی ریشه دوانده بود. فلاسفه یونانی می‌خواستند ثابت کنند که این توضیحات معتبر نیستند و انسان نمی‌تواند به آن‌ها اعتماد داشته باشد.


title: فلسفه دوران باستان

text: دانشمندان اغلب اسطوره را به عنوان کوشش هائی ابتدائی برای توضیح پدیده‌های طبیعت و کوتاه سخن، به عنوان یک دانش بدوی تلقی می‌کنند. فیلسوفان و الهیون گرایش دارند که اسطوره را یک فلسفه یا دین بدوی بدانند. مورخین و کسانی که نگرش تاریخی دارند داستان‌های اسطوره‌ای را رسوباتِ وقایع تاریخی نیمه فراموش شده‌ای می‌دانند که به این صورت در ذهن یک قوم باقی مانده‌است. انسان شناسان و جامعه شناسان معتقدند که اسطوره تغییراتی را که در ساختار اجتماعی رخ داده‌است توصیف می‌کنند. در نظر هنرمندان و شاعران، اسطوره گنجینه‌ای از تصاویر ذهنی است که باید در هنر و کار خود به کار گیرند.


title: فلسفه دوران باستان

text: برای اینکه بتوان نظریات نخستین فلاسفه را درک کرد، باید مفهوم تصور اسطوره‌ای از جهان دریابیم. در گذشته‌ها باور بر این بود که زمین بر بالای شاخ گاو و گاو بر پشت ماهی و ماهی در آب قرار دارد. علت زمین لرزه اینست که گاو، زمین را از یک شاخ به شاخ دیگر خود می‌گذارد. داستان‌های اسطوره‌ای، پیش از تردید و انتقاد فلاسفه در تمامی دنیا وجود داشته‌است. حتی در یونان نیز قبل از این که نخستین فلاسفه ظهور کنند، تصویری اسطوره‌ای از جهان وجود داشته‌است. در طول قرن‌های متمادی، داستان خدایان از نسلی به نسل بعد انتقال یافته بود. این خدایان را در یونان زئوس، آپولون، هرا، آتنه، دیونیسوس، اسقلبیوس، هرکول و هفائستوس می‌نامیدند.


title: فلسفه دوران باستان

text: حدود ۷۰۰ سال پیش از میلاد هومر و هسیود بخش اعظم گنجینه اساطیری یونان را نقل کردند. این کار موقعیت جدیدی به وجود آورد. ثبت داستان‌های اساطیری باعث شد تا بحث دربارهٔ آن‌ها آغاز شود. نخستین فیلسوفان یونانی، از خدایانی که هومر معرفی کرده بود، انتقاد کردند، زیرا این خدایان بیش از حد شبیه به آدمیان بودند. واقعاً هم آن خدایان مانند ما خودخواه و غیرقابل اعتماد بودند. برای اولین بار در تاریخ بشر گفته شد که شاید این اسطوره‌ها چیزی جز تصورات آدمیان نباشد.


title: فلسفه دوران باستان

text: فلسفه شکل جدیدی از تفکر است، برای کشف حقیقت که در یونان حدود ۶۰۰ سال قبل از میلاد آغاز شد. نمونه‌ای از این‌گونه انتقادها نسبت به اساطیر را می‌توان در آثار  کسنوفانس  دید. او که حدود سال ۵۷۰ پیش از میلاد متولد شده بود معتقد بود که انسان خدایان خود را با الگو گرفتن ازخود آفریده‌است:


title: فلسفه دوران باستان

text: «آنها می‌میرند، زاده می‌شوند، لباس می‌پوشند، حرف می‌زنند و قیافه‌ای شبیه به آدمیان دارند… حبشی‌ها خدایان خود را سیاه‌پوست با بینی پهن تصور می‌کنند، مردم تراکیا خدایانشان را چشم آبی و سرخ موی می‌دانند… اگر گاو، اسب و شیر دست می‌داشتند و می‌توانستند نقاشی کنند و مانند مردمان کار انجام دهند، اسب خدایانشان را شبیه به اسب و گاو شبیه گاو می‌کشیدند و پیکر آنان را همانند شکلی که خود دارند.»


title: فلسفه دوران باستان

text: یونانیان در این ایام حکومت‌های متعددی در یونان و مستعمرات خود در جنوب ایتالیا و آسیای صغیر به وجود آوردند. در این حکومت‌ها کارهای شاق بر عهده برده‌ها بود و بقیه مردم که آزاد بودند به سیاست یا فرهنگ می‌پرداختند. تحت این شرایط زندگی، اندیشه آدمی جهشی یافت؛ به این معنی که هر فرد می‌توانست برای خود این سؤال را مطرح کند که جامعه چگونه باید سازمان یابد. از این طریق، افراد می‌توانستند بدون آن که به اسطوره‌ها متوسل شوند، سوالات فلسفی مطرح کنند. در آن ایام روش تفکر اساطیری به تفکری مبدل شد که بر پایه عقل و تجربه قرار داشت. هدف نخستین فیلسوفان یونانی این بود که برای آنچه را در طبیعت روی می‌داد، توضیحی طبیعی بیابند.


title: فلسفه دوران باستان

text: معمولاً نخستین فلاسفه یونان را "طبیعت گراً می‌دانند، زیرا آن‌ها بیش ازهمه به طبیعت و رویدادهای طبیعی توجه داشته‌اند.


title: فلسفه دوران باستان

text: فلاسفه به چشم خود می‌دیدند که تغییراتی در طبیعت صورت می‌پذیرد. اما این تغییرات چگونه امکان‌پذیر بود؟ چگونه می‌شد تبدیل ماده‌ای را به ماده دیگر توجیه کرد؟


title: فلسفه دوران باستان

text: نخستین فیلسوفان یونانی همگی بر این اعتقاد بودند که باید ماده اولیه مشخصی موجب تمامی این تغییرات شده باشد. اینکه آن‌ها چگونه به این نتیجه رسیده بودند، به سادگی قابل طرح نیست. ما فقط می‌دانیم که این اعتقاد بر پایه یک تصور قرار داشت.


title: فلسفه دوران باستان

text: برای آن‌ها این تصور مطرح بود که ماده‌ای اولیه باید وجود می‌داشته که بر اثر آن تغییرات طبیعی صورت پذیرد. امروزه مشخص است که نخستین فیلسوفان به دنبال تغییرات ظاهری بوده‌اند. آن‌ها سعی داشتند تا به قوانین جاودانه طبیعت دست یابند. خواست آن‌ها این بود که بدون توسل به داستان‌های اساطیری رویدادهای طبیعت را دریابند و آنچه را در طبیعت رخ می‌داد از طریق طبیعت توضیح دهند. این روش با آنچه رعد و برق و زمستان و بهار را نتیجه کار خدایان می‌دانست، کاملاً تفاوت داشت.


title: فلسفه دوران باستان

text: با این روش جدید، فلسفه خود را از باورهای مذهبی آن ایام رها ساخت. بنابراین می‌توان گفت که فلاسفه طبیعت‌گرا نخستین گام را در راه تفکر علمی برداشتند و زمینه مساعدی را برای تحقیق در علوم طبیعی به وجود آردند.


title: فلسفه دوران باستان

text: بخش عمده آثار فیلسوفان طبیعت‌گرا از میان رفته‌است. آنچه امروز از اندیشه‌های نخستین فیلسوفان یونان در اختیار است، به گزارش‌هایی محدود می‌شود که ارسطو در نوشته‌هایش آورده‌است. ارسطو حدود ۲۰۰ سال پس از نخستین فیلسوفان یونان می‌زیسته‌است. او در نوشته‌هایش فقط به نتایج اندیشه‌های این فیلسوفان اشاره‌هایی دارد.


title: فلسفه دوران باستان

text: اولین نسل فیلسوفان را از ملط می‌دانند. ملط یا میلتوس که شهر کوچکی در ترکیه می‌باشد در قرون هفتم و ششم پیش از میلاد مهم‌ترین شهر ایونی به حساب می‌آمد. بندرگاه‌های این شهر پذیرای کشتی‌هایی بود که پیوسته دررفت‌وآمد بودند و هرگونه محصولی را حمل می‌کردند. به این جهت، روح اهالی ملطیه مثل هر جای دیگری که کار تجارت در آن پر رونق باشد کمی از مذهب فاصله گرفته بود و می‌توانست با پشتکار بیشتری فعالیت‌های علمی و عقلی را دنبال کند.


title: فلسفه دوران باستان

text: نخستین فیلسوفی که در شهر ملطیه شناخته شد، تالس (۶۲۴–۵۴۶ ق. م. نام داشت. تالس بیشتر عمر خود را در سفر بود. در بارهٔ وی گفته‌اند که او در سفری به مصر ارتفاع هرمی را با اندازه گرفتن سایه آن به دست آورد. او زمانی از روز به این کار دست زد که طول سایهٔ خودش درست به اندازهٔ قدش بود. تالس در سال ۵۸۵ قبل میلاد وقوع کسوفی را نیز پیش‌بینی کرده بود. گروهی معتقدند که تالس ستارهٔ دب اصغر را کشف کرده و گروهی نیز معتقدند وی اهمیت این ستاره را در کشتیرانی شناخته‌است. در ریاضی قضیهٔ تالس را به وی نسبت می‌دهند و از نظرات وی می‌توان به این قضیهٔ مشهور اشاره کرد که: دو مثلث در صورتی مساوی هستند که یک ضلع و دو زاویه آن‌ها با هم مساوی باشد؛ که البته گروهی اعتقاد به این دارند که این قضیه توسط افراد دیگری مطرح شده و برای این‌که نظرشان مقبولیت پیدا کند به نام این فیلسوف مطرح کرده‌اند. برتراند راسل درکتاب تاریخ فلسفه خود عنوان می‌کند: فلسفه به عنوان چیزی متمایز از الهیات در قرن ششم قبل از میلاد آغاز شد. برویت اسناد آغازگر فلسفه تالس بود. هنر تالس این بود که کلمهٔ «چه؟» را به جای کلمهٔ «که؟» گذاشت. تالس همچون متفکران پیشین یا دقیق‌تر بگوییم همچون متدینان گذشته نپرسید که: جهان از «که» یا بوسیلهٔ چه کسی ساخته شده‌است، بلکه سؤال را به‌شکل کاملاً تازه‌ای مطرح کرد. پرسید: جهان از «چه» ساخته شده‌است؟ یعنی تالس تفسیر اسطوره شناختی کهن را در باب پیدایی جهان، رها کرد و کوشید تا با تفکر عقلی به توصیف طبیعت بپردازد و پیدایی جهان را تبیین کند. اگر سؤال را به شکل اول مطرح کنیم، سرانجام در پاسخ خود، خدایانی را می‌یابیم که جهان را آفریده‌اند و این جوابی است دینی بر بنیاد افسانه‌های آفرینش و نه فلسفی. اما جواب این پرسش که جهان از چه ساخته شده‌است؟ جوابی علمی و فلسفی است و اولین کسی که سؤال را بدین شکل مطرح کرد تالس متفکر قرن ششم قبل از میلاد بود. از مشخصات افکار او این است که بدنبال یک اصل نخستین به نام آرخه (یا عنصر اولیه پیدایش جهان) است که آغاز پدیده‌های این جهانی است. تالس آب را ماده اولیه همه چیز می‌دانست. ما دقیقاً نمی‌دانیم که منظور وی چه بوده‌است. شاید او بر این اعتقاد بوده باشد که همه چیز از آب پدید آمده‌است و دوباره به آب مبدل می‌شود. چون وی در شهر «ملیطه» زندگی می‌کرده که شهری جزیره شکل بوده و آب برای اهل آن اهمیت زیادی داشته‌است وهم زمانی که تالس در مصر به سر می‌برد، یقیناً به حاصلخیزی مزارع بعد از طغیان و فرونشستن آب رودخانهٔ نیل توجه داشته و دیده‌است که چگونه پس از هر بارندگی بقه‌ها و کرم‌ها پیدا می‌شده‌اند. علاوه بر این شاید تالس دربارهٔ تبدیل آب به یخ و بخار و تبدیل دوبارهٔ آن‌ها به آب نیز فکر کرده باشد. گروهی این تفکر وی را متأثر از تفکر بابلیان می‌دانند زیرا آن‌ها معتقد بودند که «آبسو» نمایندهٔ آب‌های شیرین و «تی‌امت» نمایندهٔ آب‌های شور است. وی تحت تأثیر این اندیشه منشأ پیدایش پدیده‌های جهانی را آب می‌داند. از طرفی علل گرایش وی به این تفکر را می‌توان چنین عنوان کرد که چون آب شکل معین و مشخصی ندارد و هر شکلی را می‌تواند بپذیرد به همین دلیل، وی را به تفکر در آب وامی‌دارد و این‌که آب ماهٔ زندگی است و باز همین سیلان و حرکتی که در آب است ذهن وی را به آب جلب می‌کند و نیز ظواهر هستی همه از این خصوصیت برخوردار هستند. هنری که تالس انجام داده یکی یافتن وحدت در میان کثرت، و دیگری روی آوردن به واقع گرایی و برانداختن افسانه‌ها و اسطوره‌های دینی است که شاعران برای مردم در تحلیل جهان ترسیم می‌نمودند و مردم نیز به آن‌ها معتقد بودند. تالس به روح معتقد است اما نه به عنوان امری مجرد، بلکه به عنوان نیروی حرکت دهنده و جنبانندهٔ اشیا. وی روح را نیز خدا می‌داند سر انجام تالس به این نتیجه رسید که «همه چیز پر از خدایان است». تالس تصور می‌کرد که جهان مملو از نیروهای محرک نامرئی است. مسلماً منظور او از خدایان نیز همین نیروهای محرک بوده‌است و به خدایان سروده‌های هومر، ارتباطی ندارد.


title: فلسفه دوران باستان

text: آناکسیماندروس (۶۱۰–۵۴۷ ق. م) فیلسوف دیگریست که در شهر ملطیه زندگی می‌کرده و اعتقاد داشته‌است که جهان ما تنها یکی از جهان‌های بی‌شمار است و این جهان‌های بی‌شمار از ماده‌ای جاویدان پدید آمده‌اند و به آن بازمی‌گردند. مشکل است بتوان دقیقاً منظور او را از مادهٔ جاویدان درک کرد؛ اما مسلم است که وی بر خلاف تالس به ماده‌ای مشخص اشاره ندارد. شاید منظور او این باشد که آنچه به وجود آمده‌است باید متفاوت یا به وجود آورنده اش باشد و چون هر چه به وجود بیاید، فانی است پس باید به وجود آورنده اش جاویدان باشد تا همه چیز بتواند از آن پدید آید و به آن بازگردد. بدین ترتیب روشن است که ممکن نیست این مادهٔ اولیه همین آب معمولی بوده باشد. بله، اولین سؤال مهم فلسفه این است که این عالم از چه به وجود آمده‌است؟ از چه ساخته شده‌است؟... آناکسیماندروس برای نخستین بار در ایونیا و یونان اندیشه‌های فلسفی خود را در کتابی بنام"در بارهٔ طبیعت" به نثر نوشته‌است. اختراع ساعت آفتابی یا شاخص (gnomon) را به او نسبت می‌دهند هر چند گفته شده‌است که در میان بابلیان رواج داشته و آناکسیماندروس از آن‌ها گرفته‌است. برای اولین بار نقشه‌ای جغرافیایی ترسیم کرده و در بارهٔ زمین معتقد بود که" زمین ستونی استوانه‌ای شکل است که هوا آن را احاطه کرده‌است و به‌طور عمودی در مرکز گیتی بدون تکیه گاهی که بر آن مستقر شود شناور است، مع‌هذا نمی‌افتد زیرا به علت واقع شدن در مرکز، خط سیر مرجحی ندارد که به طرف آن متمایل گردد." (خوابگردها، آرتور کستلر، منوچهر روحانی، ص ۸) لذا بر خلاف آنچه که براساس اسطوره معتقد بودند زمین " نه بر پایه‌ای استوار قرار دارد و نه چون درختی است سر به هوا برافراشته با ریشه‌های نا مرئی در ژرفای بی پایان، بلکه در فضا معلق است .(پایدیا، ورنر یگر، جلد یک ص ۲۳۰)و گنبد مرئی آسمان نیمی از گوی کاملی است که زمین در مرکز آن قرار دارد. و" خورشید پس از آنکه گردش روزانه خود را در بالای زمین به انجام رساند شب در زیر زمین به گردش ادامه می‌دهد و صبحدم دو باره به نقطه‌ای می‌رسد که حرکت را از آن آغاز کرده‌است. بنابراین کیهان نیمکره نیست بلکه کره‌ای کامل است و زمین در مرکز آن قرار دارد. " (همان ص ۲۲۴) و آن طوری‌که در نظام‌های کهن گفته شده‌است خورشید لبه جهان را دور می‌زند " خورشید فقط حفره‌ای است که در حاشیه چرخی عظیم‌الجثه قرار دارد. این حاشیه مملو از آتش است و همچنانکه این حاشیه به دور زمین می‌چرخد حفره‌ای هم که در آن وجود دارد به همین طریق می‌چرخد. " (خوابگردها ص ۸) حال اگر این حفره‌ها بسته شوند یا جلوی این حفره‌ها به وسیله چیزی گرفته شود خسوف یا کسوف روی می‌دهد. پس با این تصویری که آناکسیماندروس ارائه می‌دهد زمین در مرکز قرار دارد و خورشید و دیگر سیارات به دور او می‌چرخند.


title: فلسفه دوران باستان

text: آنچه که در آناکسیماندروس جالب توجه است اینکه او این چگونگی تشکیل جهان را بیان می‌کند. " وقتی اشیاء از هم جدا شدند، جهانی که ما آن را می‌شناسیم به وسیله یک حرکت چرخنده گردبادی شکل گرفته‌است، به این معنی که عناصر سنگین تر، خاک و آب، در مرکز گرد باد باقی‌ماندند، آتش به سوی محیط رانده شد و هوا در وسط باقی می‌ماند. زمین همچون یک قرص نیست بلکه استوانه کوتاهی است " (تاریخ فلسفه، کاپلستون، ص ۳۵) او معتقد بود که "قبل از این دنیای ما، تعدادی نامتناهی از دنیاهای دیگر موجود بوده‌است؛ که دوباره منحل شده و به صورت توده بی نظمی درآمده‌اند " (خوابگردها، ص ۸) ظاهراً این اندیشه ریشه در تفکر هسیود دارد. هسیود می‌گفت " در آغاز تمامی عالم هستی بی نظم و درهم (کائوس) بود (متفکران یونانی، تئودور گمپرتس، جلد یک، ص ۷۱) دربارهٔ منشأ حیات آناکسیماندروس معتقد بود که حیات از دریا ناشی شده‌است، و جانداران از رطوبت پدید آمده‌اند، و انسان در آغاز ماهی بوده‌است. اما چرا انسان از حیوانات دیگر به وجود آمده‌است. به نظر او چون نوزاد انسان در کودکی نمی‌تواند از خود نگهداری کند و بیش از هر حیوان دیگری به مواظبت احتیاج دارد؛ و " ممکن نیست در تنهایی – لااقل از طریق طبیعی – به زندگی ادامه دهد، او را مانع شده‌است از اینکه به پیروی از اسطوره آدمی را برآمده از زمین بپندارد."(متفکران یونانی ص ۷۳)


title: فلسفه دوران باستان

text: اما چرا نمی‌توان مادةالمواد جهان را آب یا هر عنصر دیگری دانست و چرا آناکسیماندروس نظر استاد خود تالس را نپذیرفت. آناکسیماندروس مراد تالس از آب را همین آب متعارف و" اصل همه اشیاء "را،" مایه همه چیز هاً گرفته‌است از نظر آناکسیماندروس آب نمی‌توانست مادةالمواد باشد چون خودش برای پیدایش احتیاج به گرما دارد. یعنی اگر جسم جامدی بخواهد ذوب شود یا مایعی به بخار تبدیل شود باید حرارت ببیند، پس آن دو عنصر "سرد "و "گرم " باید از مادةالمواد دیگری از طریق جدایش به وجود آمده باشند. از نظر او چون ضدها آشتی ناپذیر هستند اگر یکی اصل قرار گیرد لاجرم بر عناصر دیگر چیره خواهد شد. یعنی همه جهان می‌بایست به آب تبدیل می‌شد. همه مواد و صورت‌های مادی که از یکدیگر پدید می‌آیند. " به نظر آناکسیماندروس به یک معنی ارزش مساوی دارند و هیچ‌یک بر دیگری مرجح نیست و از این رو لااقل هیچ‌یک را نمی‌توان مبدأ و مولد دیگران دانست. " (متفکران یونانی ص ۷۱) این عنصر مقدم بر اضداد است، اضداد از آن به وجود می‌آیند و به آن منحل می‌شوند. " این خمیرمایه خود خصوصیات اشیاء عادی را ندارد. (تخته سنگها، رودخانه‌ها و از این قبیل) یا حتی خصوصیات مقومات آن‌ها را (خاک، آب، و از این قبیل)، بلکه اساس همهٔ اینها در آن قرار دارد. " (تفکر در عهد باستان، ترنس اروین، محمد سعید حنایی کاشانی، ص ۴۲) پس آن عنصر نخستین یا اصل نخستین چیست؟ از نظر او مادةالمواد چیزی است که دو خاصیت دارد ۱- عدم تعین ۲- عدم تناهی. سیمپلیکوس به نقل از تئوفراستوس می‌نویسد. " (اصل نخستین و عنصر همهٔ هستنده‌ها مادهٔ نامحدود آپایرون بوده‌است … این نه آب است و نه هیچ‌یک از به اصطلاح عناصر دیگر، بلکه طبیعت نا محدود دیگری است که از آن، همهٔ آسمانها و همهٔ جهانهایی که در آنند، پدید می‌آیند، آنچه که چیزیها از آن پدید می‌آیند، همان است که بار دیگر در آن، بنا بر ضرورت، از میان می‌روند، زیرا به یکدیگر، به سبب بیدادگری خود، مطابق با فرمان زمان، تاوان و جریمه می‌دهند؛ آ نگونه که خود وی به این زبان شاعرانه بیان می‌کند. " (نخستین متفکران یونان، ص ۱۳۴) آپایرون در زبان یونانی یعنی لایتناهی، بینهایت، نامحدود، و بی‌حد و مرز. منظور از نامتناهی هم می‌تواند از لحاظ کمی و مکانی باشد و هم از لحاظ ماهیت، شکل و تعین نداشته باشد. او نامتناهی را برتر از متناهی می‌دانست. " آناکسیماندروس و ملیسوس … برای اینکه نامتناهی را برتر از متناهی می‌انگاشتند به شدت مورد نقد و انتقاد ارسطو قرار گرفته‌اند " (بحث در مابعد الطبیعه ص ۷۸۸) برای اینکه تا قبل از فلسفه نو افلاطونی و مسیحیت و به خصوص فیلسوفان باستان نامتناهی را پست‌تر از متناهی می‌دانستند و خداوند بیشتر متناهی تصور می‌شد تا نامتناهی. آیا نامتناهی موجودی خدایی بوده‌است " پیداست که " آپیرون " (نامتناهی) نیرویی فعال است، تنها خدا می‌تواند " همه چیز را رهبری کند " و خبری هم هست حاکی از اینکه خود آناکسیماندروس " نامتناهی " را که به‌طور لاینقطع جهان‌هایی تازه می‌زاید و دوباره به خود می‌گیرد، موجودی خدایی نامیده‌است ."(پایدیا، ص ۲۳۲)


title: فلسفه دوران باستان

text: آناکسیمنس (۵۸۵–۵۲۸ ق. م) سومین فیلسوف مقیم شهر ملطیه(۵۷۰–۵۲۶ ق. م) می‌باشد. آناکسیمنس نیز عنصر اولیهٔ پیدایش جهان را همانند آناکسیماندروس امری یگانه و نامحدود می‌داند، ولی برخلاف او معتقد بود که آن یک امر مشخص و متعین است نه نامشخص و نامتعین؛ وی (هوا) را به عنوان عنصر اولیهٔ پیدایش جهان مطرح می‌نماید. مسلماً آناکسیمنس نظر تالس را در بارهٔ آب می‌دانست. اما آب چگونه پدید آمده بود؟ آناکسیمنس آب را شکل غلیظ شدهٔ هوا می‌دانست. البته ما هم امروز می‌بینیم که وقتی باران می‌بارد، آب از هوا فرو می‌ریزد. این فیلسوف معتقد بود که اگر آب غلیظ تر شود به خاک مبدل خواهدشد، شاید توجه او در این مورد به خاکی جلب شده بوده‌است که پس از آب شدن یخ‌ها بر روی زمین نمایان می‌شد. از سوی دیگر او معتقد بود که با رقیق شدن هوا، آتش به وجود آمده‌است. به این ترتیب بنا به اعتقاد آناکسیمنس خاک، آب و آتش از هوا به وجود آمده بودند. در مرحله‌ای که تفکر فلسفی در یونان باستان در حال انعقاد بود، تمام مرجعیتهای سنتی در مقابل تفکر منطقی متزلزل شده و اعتبار خود را از دست می‌دادند. شعار این جریان این بود که: هیچ مطلبی درست نیست مگر آنچه «من» بتوانم با دلایل قاطع برای خودم توجیه کنم، و تفکر «من» بتواند درباره‌اش به خویشتن حساب پس دهد. این روحیه در تمام نوشته‌های ایونیایی از مردم شناسی و جغرافیا و تاریخ گرفته تا کتاب‌های طبی حکمفرماست. در تمام این کتاب‌ها انتقاد از طریق «ضمیر اول شخص مفرد» یعنی از طریق «من» انجام می‌گیرد! مثلاً هکاتئوس نخستین مُبدع جغرافیا و مردم‌شناسی کتاب خود را با با عنوان «علم انساب» چنین آغاز می‌کند: «هکاتئوس اهل ملطیه چنین می‌گوید: هر مطلبی را آنگونه که به نظرم موافق حقیقت می‌نمود نوشته‌ام زیرا سخنان یونانیان گوناگون است و به نظر من مُضحک.»(۱)


title: فلسفه دوران باستان

text: پس در ابتدای پیدایش فلسفه در یونان باستان مخصوصاً در مکتب ملطیه، تفکر فلسفی راهی بوده برای ظهور «من». البته به شرط اینکه همچنانکه اشاره رفت، این «من» بتواند با دلایل قاطع ادعاهای خود را توجیه کند و دربارهٔ آن‌ها حساب پس دهد. مضافاً اینکه این توجیهات و دفاعیات، نه بر مرجعی بیرون از «من»، بلکه باید بر منابع خود «من» استوار باشد. و حتی اگر قرار باشد بر مرجعی بیرونی و خارج از «من» متکی باشد، باید اعتبار و ارزش آن مرجع‌ها قبلاً از طریق خود «من» تأیید شده باشد! به نظر می‌آید حتی امروزه نیز چنین باشد. یعنی «من» هر انسان و همچنین «من»های یک جامعه برای اینکه بتواند امکان بُروز بیابد و به فعلیت برسد، چاره‌ای جز این ندارد که متوسل به فلسفه شود. چرا که:


title: فلسفه دوران باستان

text: در روش تفکر دینی، «نقل» بر «عقل» حاکم می‌شود و «من»ها امکان قد علم کردن در مقابل بنیان‌گذاران دینی را نمی‌یابند. «عقل» در مقابل احکام و اعتقادات و ارزش‌های دینی در حد یک «ابزار توجیه گر» تنزل پیدا می‌کند و امکان بیان آزادانه پیدا نمی‌کند. نکتهٔ قابل توجه دیگر در فلسفهٔ آناکسیمنس، همانندیی است که میان «هوا» و مفهوم «خدا» وجود دارد. آناکسیمنس می‌گوید: «هوا»، خداست. وی علت همهٔ موجودات را به هوای نامحدود نسبت داده. او نه وجود خدایان را نفی کرده و نه دربارهٔ آن‌ها خاموش مانده‌است، با وجود این معتقد نبود که هوا ساختهٔ خدایان است، بلکه خود خدایان نیز از هوا به وجود آمده‌اند. خدایان مطرح در یونان باستان دارای یک خدا به عنوان فرمانروا بودند که در اصطلاح دینی آن را «زئوس» می‌نامیدند، در نزد آناکسمینس این خدای فرمانروا «هوا» یا همان «آئرا» است. از نظر آناکسیمنس زمین مسطح است و در اثر انقباض هوا به وجود آمده و خود زمین سوار بر هوا است و تکیه بر هوا دارد و هوا را یک امر متعین و دارای هویت می‌داند. شاید آناکسیمنس در مورد این‌که هوا نگهدارندهٔ آسمان و زمین است، تحت تأثیر وضعیت تنفسی انسان بوده‌است. یعنی همان‌طوری‌که نفس (دم یا بازدم) بدن را به‌طور مسلطانه احاطه کرده و عامل حفظ و نگهداری آن می‌باشد، هوا نیز جهان را مسلطانه احاطه کرده و عامل حفظ و نگهداری آن است. پس به عقیدهٔ ایشان چیزی بجز هوا نمی‌تواند عامل حیات و پیدایش موجودات باشد.


title: فلسفه دوران باستان

text: تالس، آناکسیماندروس و آناکسیمنس معتقد بودند که همه چیز از یک ماده اولیه به وجود آمده‌است. اما جان مسئله در این است که این مادهٔ اولیه چگونه ناگهان تغییر کرده و به چیزی دیگری تبدیل شده‌است؟ عقاید فلاسفه معروف همین دوران پارمنیدس، هراکلیتوس، امپدوکلس، آناکساگوراس و دموکرایتوس، پیرامون این مسئلهٔ مهم:


title: فلسفه دوران باستان

text: پارمنیدس (۵۴۰–۴۸۰ ق. م) معروفترین فیلسوف الئایی حدود(۵۴۰–۴۸۰ ق. م) به مسئله تغییر و تبدیل ماده توجه داشت و نخستین کسی ست که دربارهٔ متافیزیک بحث کرده‌است. پارمنیدس متافیزیک خود را در اثرش با نام «دربارهٔ طبیعت» که به شرح شهودی پرداخته که دربارهٔ هستی برایش ییش آمده بود، پی ریزی کرده‌است. او معتقدبود که هر چه هست همیشه بوده‌است. یونانیان از قبل معتقد بودند که هرچه در جهان وجود دارد، همیشه وجود داشته‌است. پارمنیدس که اهل شهر الئا در جنوب ایتالیا که در آن ایام از مستعمرات یونان به‌شمار می‌رفت و در جمع دیگر از فیلسوفان الئایی معروفترین شان بود برین باور بود که هیچ چیز نمی‌تواند از هیچ به وجود آمده باشد و آنچه هست نمی‌تواند به هیچ مبدل شود. پارمنیدس به این هم اکتفا نکرده به تجسس خود در طبیعت ادامه داد و سر انجام به این باور رسید شی، وجود ویا هستی پایدار بوده و تغییر و دگرگونی را در آن راه نیست، همچنان که نیستی ای برای هستی وجود ندارد. یعنی که تغییر واقعی امکان‌پذیر نیست و هیچ چیز نمی‌تواند به چیزی دیگر جز آنچه هست مبدل شود. او با این اندیشه خود، عنصر زمان را از هستی حذف می‌کند؛ و این یکی از اشکالات اساسی متافیزیک پارمنیدس است.


title: فلسفه دوران باستان

text: برای پارمنیدس روشن بود که طبیعت همواره دستخوش تغییرات است. او می‌دانست با حواس خود تغییرات را توضیح دهد ولی نمی‌توانست آنچه را عقل به او حکم می‌کرد منسجم سازد. به هر حال مشخص است که اگر قرار می‌بود او میان حواس و عقل یکی را برگزیند، عقل را انتخاب می‌کرد. مقولهٔ معروفیست که «چیزی زا قبول می‌کنم که ببینم» ولی پارمنیدس حتی پس از اینکه چیزی را به چشم خود می‌دید، نمی‌پذیرفت. او معتقد بود که حواس تصویری نادرست از جهان به دست می‌دهند و این تصویر با آنچه عقل حکم می‌کند با هم سازگار نیستند. پارمنیدس در منظومه «دربارهٔ طبیعت» با زبانی شاعرانه چنین سروده‌است: «هرگز قبول مکن که نباشنده هست <> روح کنجکاوت را از این اندیشه دور نگاه دار!» منظور پارمنیدس، این است که تنها جنبه و حوزه‌ای از وجود ثابت و دائمی و تغییرناپذیر، که قابل شناسایی و کشف است، «هست» بودن آن یا «هستی» آن است و هر چه تغییرپذیر و قابل دگرگونی هست، چون وجود حقیقی ندارد، پس «نیست» و فاقد «هستی» است. حذف زمان از هستی در فلسفه پارمنیدس بر این مبنا بود که او زمان را هم مثل مکان و حرکت از شکل‌های ظاهری بروز هستی و نه ناشی از ماهیت و حقیقت آن می‌دانست و آن را حاصل توهم ذهن حسی نگر و سطحی بین ما می‌شمرد و در نتیجه برای آن حقیقتی بنیادین و گوهرین قائل نبود و برای همین هم شناخت عمیق هستی را فارغ از جلوه‌هایی چون زمان و حرکت می‌دانست.


title: فلسفه دوران باستان

text: هراکلیت (۵۴۰–۴۸۰ ق. م) از هم عصران پارمنیدس بود. او از اهالی اِفه سوس (شهر افه سوس دومین شهر بزرگ یونان بود نزدیک میلتوس (ملطیه) قرار داشت) در آسیای صغیر، ترکیه کنونی به‌شمار می‌آمد. هراکلیت یا هراکلیتوس یا هراکلیتوس از معروفترین فیلسوفان پیش سقراطی است که فلسفه او را بسیاری از فلاسفه بزرگ غرب مورد توجه قرار داده‌اند از آن جمله می‌توان به افلاطون، هگل، نیچه و هایدگر اشاره کرد. از نیم قرن پیش از میلاد تا اکنون که ۲۰۰۰ و چند صد سال را در بر می‌گیرد، علم و فلسفه غرب تحت تأثیر نظرات هراکلیت قراردارد. در حالیکه او خود زیر تأثیر فلسفه متحرک و پویای شرق قرار داشت. سقراط می‌گفت، یک غواص دلی لازم است تا انسان کنجکاو بتواند جملات او را بفهمد. هگل، هراکلیت را روشنگری عمیق نامید که باعث تکامل آغازین و رشد کودکی علم فلسفه شد. نیچه می‌نویسد که آثار و نظریات هراکلیت هیچگاه کهنه نخواهند شد. به نظر مورخین سیر اندیشه بشر، افلاطون، هگل، مارکس، نیچه و فیلسوفان کلبی تحت تأثیر نظریات هراکلیت قرار گرفته‌اند. گرچه قانون تضاد هراکلیت تأثیر مهمی روی هم عصران خود گذاشت، ولی آن نظر، بعدها بارها مورد سوء تفاهم نیز قرار گرفت و به غلط تفسیر شد. داروینیست‌ها سعی نمودند با تکیه بر آموزش تئوری مبارزه اضداد، پایه تئوریکی برای نظریات خود، ازجمله تئوری تکامل و تنازع بقا، بیابند. هراکلیت خود نیز از موضعی غیردمکراتیک به انتقاد از بعضی از نظریات روشنفکران زمان خود مانند: دمکریت، فیثاغورث، هومر و هزوید پرداخت. هراکلیتوس تفاوتی عمده با سه فیلسوف طبیعی میلتوسی (ملطیی) داشت. او برخلاف سه فیلسوف قبلی که بدنبال ماده اولیه طبیعت می‌گشتند تلاش خود را روی آهنگ تغییرات طبیعت و چگونگی این تغییرات متمرکز کرده بود. بنابرین شاید بتوان گفت که هراکلیت بیش از پارمنیدس به حواس متکی بود.


title: فلسفه دوران باستان

text: دکترین فلسفی هراکلیت دو جنبه داشت: هراکلیت معتقد بود که خوب و بد هردو جایگاهی ضروری در هستی دارند و بدون وجود اضداد در کنار یکدیگر، جهان به پایان می‌رسد. او مرگ فردی را لازمه زندگی فرد دیگر می‌داند، بدی و نیکی را یکی می‌داند که فقط در نظر ما متفاوتند، خوشی و بدحالی را لازم و ملزوم هم می‌داند. هراکلیت باور داشت که «خدا همانا روز و شب، زمستان و تابستان، جنگ و صلح و گرسنگی و سیری است.» خدای او مطمئناً خدای اساطیری نبوده، به اعتقاد وی خدا و خدایی، چیزی است که جهان را دربر گرفته‌است. یعنی خدا در نظر او طبیعتی است که دایماً تغییر می‌کند و جمع اضداد می‌باشد. هراکلیت بیشتر به جای واژه «خدا» از کلمه یونانی «لوگوس» به معنی عقل استفاده کرده‌است. همو معتقد بود که حتی اگر ما انسان‌ها همیشه به یک شکل فکر نکنیم و آگاهی مان یکسان نباشد، باید نوعی «آگاهی جهانی» وجود داشته باشد که تمامی رویدادهای طبیعت را هدایت کند. این «آگاهی جهانی» یا «قانون جهانی» در همه یکسان است و انسان‌ها باید از آن پیروی کنند. با وجود این، به اعتقاد وی بیشتر مردم از عقل فردی و شخصی خود در زندگی بهره می‌گیرند. او به همین دلیل ارزشی برای آدمیان قایل نبود و نظرات آنان را کودکانه می‌دانست. به این ترتیب، هراکلیت در تمامی تغییرات و اضداد در طبیعت، نوعی وحدت یا هستی می‌دید و آنچه را زمینهٔ تمامی این تعییرات و دگر گونی‌ها بود «خدا» یا «لوگوس» می‌نامید. از جانب دیگر فلسفهٔ هراکلیت اصالت تاریخی دارد و آن این است که قایل به اخلاقی بودن قضاوت تاریخ است، به عبارتی بر سیاق آنچه «واقعی است، حقیقی است» می‌توان گفت آنچه «واقعی است، اخلاقی است». چنان‌که هراکلیت بیان می‌کند که نتیجهٔ جنگ همیشه عادلانه است. هراکلیت از آنجا که معتقد به تغییرات مداوم است، با این مشکل مواجه می‌شود که میزان و معیار عدالت نیز در تغییر و سیلان است. هراکلیت این مشکل را با نسبی گرایی ارزشی و همچنین وحدت اضداد حل می‌کند: «زندگی و مرگ، بیداری و خواب، جوانی و پیری، اینها همه یکی هستند زیرا که یکی تبدیل به دیگری می‌شود و این باز تبدیل به اولی… آنکه با خود در ستیز است به خود ملتزم می‌گردد… اضداد از آن یکدیگرند، بهترین هماهنگی از ناسازی نتیجه می‌شود و همه چیز از راه ستیزه پدید می‌آید و پرورش می‌یابد… راهی که به بالا می‌رود همان راهی است که به پایین می‌آید… راه راست همان راه کج است و با آن یکی است … در نزد خدایان همه چیز زیبا و حق است؛ لیکن آدمیان برخی چیزها را حق و دیگر چیزها را ناحق می‌دانند… خوب و بد یکی است.» از بعضی لحاظ دیدگاه‌هایی هراکلیت و پارمنیدس در مقابل هم صف آراسته آرایی کرده‌اند، یکی به عقل چنگ زده و دیگری به حس؛ عقل به پارمنیدس حکم می‌کرد که هیچ چیز دگرگون نمی‌شود و تغییر نمی‌کند، اما حس برای هراکلیت حکم دیگری داشت و تغییر دایمی طبیعت را تأیید می‌کرد. کدام یک از آن‌ها حق به جانب بود، هراکلیت یا پارمنیدس؟، به عقل باید باور داشت یا به حس اعتماد و اطمینان کرد؟ هر کدام از این دو فیلسوف دو تا مسئله را پیش کشیده بودند: پار منیدس معتقد بودکه:


title: فلسفه دوران باستان

text: الف- هیچ چیز تغییر نمی‌کند ب- حس ممکن است گمراه‌کننده باشد ودر مقابل، هراکلیتوس به این باور بود که: الف- همه چیز تغییر می‌کند(" همه چیز در حرکت است") ب- به حس می‌توان اعتماد کرد. محال است بتوان چنین تضاد بزرگی را میان دیگر فیلسوفان یافت. اما حق با یک از آن دو بود؟


title: فلسفه دوران باستان

text: امپدوکلس حدود(۴۹۴–۴۳۴ ق. م) توانست سر انجام راهی برای خلاصی از این ابهام بزرگ بیابد و فلسفه را از سرگردانی برهاند. او معتقد بود که پارمنیدس و هراکلیتوس هرکدام در یکی از دو نظر خود محق بوده‌اند و در نظر دیگر راه اشتباه رفته‌اند. اختلاف نظر امپدوکلس با دیگر فیلسوفان در این نکتهٔ مهم بود که آنان به وجود یک مادهٔ اولیه اعتقاد داشتند، در حالی که امپدوکلس معتقد بود که اگر تنها یک مادهٔ اولیه وجود می‌داشت، هیچ‌گاه نمی‌شد میان آنچه عقل حکم می‌کند و آنچه حس می‌گوید رابطه‌ای برقرار کرد. امپدوکلس معتقد بود که در طبیعت چهار عنصر اولیه یا " منشاء" وجود دارد. این چهار منشأ عبارتند از خاک، هوا، آتش و آب. به اعتقاد او، تمامی تغییرات حاصله در طبیعت از آمیختن این چهار عنصر با یکدیگر و جدا شدن دوبارهٔ آن‌ها از یکدیگر صورت پذیرفته‌است، زیرا همه چیز از خاک، هوا، آتش و آب تشکیل شده‌است و فقط مقدار ترکیب آن‌ها با یکدیگر متفاوت است. او می‌گفت این درست نیست که بگوییم"همه چیز " تغییر می‌کند، زیرا دراصل هیچ چیز تغییر نمی‌کند. آنچه اتفاق می‌افتد، در اصل پیوستن و دوباره گسستن این چهار عنصر است. امپدوکلس معتقد بود که دو نیرو در طبیعت باید وجود داشته باشد. او این دو نیرو را مهر و کین نامید بود. آنچه سبب پیوستگی عناصر می‌شد، مهر بود و کین مسبب گسستگی عناصر بود. به این ترتیب وی میان ماده و نیرو تمایز قایل بود. امپدوکلس روح را زندانی بدن می‌داند و این به خاطر گناهی است که او مرتکب شده‌است. اما گناهی که او می‌گوید با گناه نخستین مذاهب سامی فرق دارد. او معتقد است که انسان از آنجایی که شروع به کشتار دیگر حیوانات کرده و شکم خود را گورستان حیوانات دیگر کرد مرتکب گناه شده‌است؛ و راه رهایی از گناه چیزی جز تناسخ نیست یعنی آنقدر باید این روح گناهکار در جسمهای گوناگون حلول کند و زجر ببیند تا بالاخره با تزکیه پاک شود و به آرامش برسد. " در فلسفه امپدوکلس نظریهٔ ارفه‌ای نفس و فلسفهٔ طبیعی ایونیایی بهم آمیخته‌اند و این آمیزش نشان می‌دهد که چگونه دو شیوهٔ نگرش کاملاً مختلف به جهان، توانسته‌اند در ذهن شخص واحد یکدیگر را تکمیل کنند. نماد اتحاد این دو شیوهٔ نگرش، تصوری است که از این فیلسوف در بارهٔ نفس به ما رسیده‌است؛ در این تصور، نفس در میان گرد باد عناصر گرفتار است و هوا و آب و خاک و آتش، در حالی که همه از آن بیزارند، آن را به سوی یکدیگر می‌رانند.


title: فلسفه دوران باستان

text: آناکساگوراس (۵۰۰تا۴۲۸ق. م) فیلسوف دیگریست که نمی‌توانست وجود تنها یک مادهٔ اولیه را بپذیرد. او نظر امپدوکلس را نیز قبول نداشت و نمی‌توانست بپذیرد که خاک، هوا، آتش یا آب به خون، استخوان، پست یا مو مبدل شده باشد. آناکساگوراس از لحاظ دیگری هم جلب توجه می‌کند، او نخستین فیلسوف آتنی است که از زندگی اش اطلاعاتی بیشتر وجود دارد. زادگاهش در آسیای صغیر بود. در چهل سالگی به آتن مهاجرت کرد، ولی به اتهام بی‌دینی محاکمه شد. او را از آتن تعبید کردند، زیرا مدعی بود که خورشید خدا نیست، بلکه توده‌ای آتشین و بزرگتر از شبه جزیره پلویونس است. آناکساگورانس معتقد بود که همه چیز در طبیعت از به هم پیوستن ذره‌های بسیار کوچک به وجود آمده‌است. این ذره‌ها به چشم دیده نمی‌شوند. هر چیزی می‌تواند به اجزای کوچکتری تقسیم شود، ولی کوچکترین این اجزا نیز همه ویژگی‌های آنچیز را در خود دارد. بدن ما هم همین ویژگی را دارد. در هسته سلول پوستی، تنها اطلاعات مربوط به پوست انبار نشده‌است، بلکه اطلاعات مربوط به چشم، رنگ، مو، تعداد انگشتان و حتی شکل آن‌ها نیز نهفته‌است. در سلول بدن ما کلیهٔ اطلاعات مربوط به ساختمان زیستی ما محفوظ است. بنابرین در هر سلول «چیزی در همه چیز» وجود دارد. هر کلیتیف از مجموعهٔ اجزای ساخته شده‌است که هر یک از آن‌ها تمامی آن کل را دربردارد. آناکساگوراس این ذره‌های کوچک را که جزی از کل به‌شمار می‌روند، «بذر» یا «بهره» می‌نامد. همچنان که امپدوکلس مهر را نیروی پیوستگی مواد می‌دانست. آناکساگوراس نیز به نوعی نیرو معتقد بود و این نیرو را عامل به وجود آمدن انسان‌ها، حیوانات، گل‌ها و درختان می‌دانست. او این نیرو را «روح» می‌نامید. وی توجه زیادی به ستاره‌شناسی داشت. او معتقد بود که تمامی اجرام آسمانی از همان ماده‌ای ساخته شده‌اند که زمین از آن به وجود آمده‌است. او زمانی به این باور رسید که یکی از سنگ‌های آسمانی را بررسی کرد. به همین دلیل آناکساگوراس معتقد بود که در کرات دیگر نیز وجود انسان قابل تصور است. آناکساگوراس که مدتی در شهر آتن زندگی میگرد، به جرم اینکه خورشید را گلوله‌ای آتشین می‌دانست، از آتن تعبید کردند.


title: فلسفه دوران باستان

text: اشکال ابتدایی تفکر فلسفی برای نخستین بار در دوران باستان در جامعه برده داری پدید شد. فلسفه باستان دارای مشخصات بارزی است که بعدها در فلسفه مدرن غرب بروز می‌کند از جمله فیلسوفان این عصر که تأثیرگذاری بیشتری بر فلسفه مدرن داشته‌اند می‌توان به افلاطون، ارسطو، سقراط و دمکریت اشاره کرد. نمونه شکل ابتدایی ماتریالیسم، سیستم عقاید دمکریت فیلسوف بزرگ یونان باستان است. در دوران باستان فلسفه بر علم متکی نبوده و نارس بود زیرا که بر همان سطح رشدی که جامعه به آن رسیده بود و بر شناسایی‌های سطحی و ابتدایی آن دوران تکیه داشت و بنابراین نمی‌توانست علمی باشد. در فلسفه قدیم یونان باستان ما شاهد نبرد بین ماتریالیسم و ایده‌آلیسم ـ بین مکتب دمکریت و مکتب افلاطون ـ هستیم.