title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: در زمان داریوش دوم قدرت در اصل در دست همسرش پروشات بود. داریوش از همسرش پروشات دارای چندین فرزند شد که بزرگترین آن‌ها اردشیر بود و باقی پسرانش کوروش، اوستان و اوکزاتس بودند. داریوش یک دختر به نام آمستریس نیز داشت. نام اصلی اردشیر ارشک بود ولی دینون می‌گوید او را نوآرسس می‌نامیدند. کوروش در طفولیت طبعی پرخاشگر و شدید داشت درحالی که اردشیر بسیار ملایم و رحیم بود و به ندرت دچار خشم می‌گشت و با اطرافیان خود به مدارا رفتار می‌کرد. اردشیر به دستور پدر و مادرش با استاتیرا که دختر هیدرانس دوم (ویدرنه) که یکی از بزرگان پارسی بود، ازدواج کرد. برادر استاتیرا به نام تریتوکمس نیز با خواهر اردشیر آمستریس ازدواج کرد. او پس از مدتی عاشق خواهر خود رکسانا می‌شود و از آمستریس متنفر و نقشه قتل او را می‌کشد. اما این نقشه افشا می‌شود و تریتوکمس بدست اودیاست یکی از صاحب نفوذانش که به وسیله وعده‌های داریوش خام شده بود کشته می‌شود؛ و پسر اودیاست به نام مهرداد که سپردار او بود پدرش را به قتل می‌رساند و علم طغیان برمی‌افراشد و شهر زاریس را تصرف کرده و آن را به پسر تریتوکمس تسلیم می‌کند، داریوش این شورش را سرکوب می‌کند و پروشات نیز مادر و دو برادر و خواهر تریتوکمس را زنده به گور و رکسانا را تکه‌تکه می‌کند. شاه به پروشات گفت با استاتیرا همسر اردشیر نیز چنین کند اما اردشیر با التماس و اشک، پدر و مادرش را نرم می‌کند و پروشات متأثر و داریوش نیز تسلیم می‌شود و اجازه می‌دهد نه او را بکشند نه از او دورش سازند. داریوش اما به پروشات می‌گوید روزی از این کار پشیمان می‌شود.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: پروشات کوروش را از اردشیر بسیار بیشتر دوست می‌داشت و می‌خواست او شاه بشود. وقتی داریوش بیمار می‌شود، کوروش را که حکمران سواحل آسیایی ایران بود به دربار دعوت می‌کند. کوروش امیدوار بود با پادرمیانی مادر جانشین پدر شود و بر تخت سلطنت جلوس کند. پروشات برای اجرای خیال خود دلیلی ارائه می‌کرد که سابقاً خشایارشا بر طبق آن و با کمک راهنمایی‌های دماراتوس به سلطنت رسید. پروشات به شاه اظهار می‌کند من اردشیر را وقتی زاییدم که تو یک شخص عادی بودی، ولی کوروش زمانی که من ملکه و تو پادشاه بودی متولد شد. اما این استدلال شاه را قانع ننمود، بلکه اعلام کرد ارشک جانشین اوست و موسوم به اردشیر خواهد بود. کوروش را نیز حکمران لیدی و فرمانده کل قوای سلطنتی در تمامی سواحل آسیای کوچک کرد. این یگانه سرپیچی داریوش از پروشات بود.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: چندروز پس از مرگ داریوش در ۴۰۴ ق. م که حدود ۲۰ سال پادشاه بود، اردشیر به پاسارگاد تا در آنجا به وسیلهٔ موبدان، آداب تاجگذاری را به عمل آرد. در پاسارگاد معبدی است که متعلق به الهه جنگ است که احتمال می‌رود معبد می‌نرو (آناهیتا) باشد. هریک از پادشاهان ایران که باید بر تخت سلطنت جلوس کند داخل معبد می‌شود، لباس خود را بیرون و لباسی که کوروش بزرگ قبل از سلطنت می‌پوشید را می‌پوشیدند و خود را متبرک می‌ساختند، قدری انجیر خشک می‌خورند، برگ گیاه هئومه را می‌جویدند و مشروبی از سرکه و شیر می‌نوشیدند. باقی آداب را تنها موبدان از ان خبر دارند. وقتی اردشیر می‌خواست آداب مذهبی را به جا آورد، تیسافرن او را آگاه کرد که کوروش سوء قصد نسبت به او دارد و برای تأیید این خبر کاهنی که مربی کوروش در دوران کودکیش بود و به سبب به سلطنت نرسیدن او ناراحت بود، نزد اردشیر آورد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: او شهادت داد که کوروش قصد دارد حین انجام آداب مذهبی به شاه حمله و او را بکشد. مورخین نوشته‌اند برابر همین اتهام‌های کاهن کوروش را دستگیر کردند. برخی آورده‌اند که به همراه کاهن وارد معبد شدند و کوروش که پنهان شده بود تا اردشیر را بکشد، دستگیر کردند.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: اردشیر حکم اعدام کوروش را می‌دهد و همین که خبر به پروشات رسید، دوان آمد و پسر خود را در آغوش کشیده بدن او را با گیسوان خود پوشید، گردن خود را به گردن او چسباند و چنان او را محکم دربر گرفت که جلاد نمی‌توانست ضربتی بر کوروش وارد آورد، بی آن که ضربت به پروشات هم اصابت کند. پس از این کار ملکه فریاد برآورد، شیون‌ها کرد و چنان عجز و الحاح نمود و قسم داد و قسم خورد، تا بالاخره شاه، کوروش را بخشید و حکم کرد به ایالتش برگردد. کوروش پس از آن به لیدیه می‌رود و مشغول انجام تدارک شورش می‌شود.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: در مزاج شاه یک کُندی طبیعی بود که مردم این را به ملاطفت و ملایمت تعبیر می‌کردند. اردشیر به نام و رفتار اردشیر یکم ملقب به درازدست حسادت می‌کرد و می‌خواست همانند او رفتار کند. به این ترتیب هنگام جلوس صاحب رفتار و فضائل اردشیر یکم بود. همه به او دسترسی داشتند و برای دادخواهی نزد او می‌آمدند. پاداش‌هایی می‌داد که عالی و موافق لیاقت اشخاص بود، در مجازات‌ها از حد اعتدال تجاوز نمی‌کرد و از مجازات‌ها می‌کاست، به همین دلیل همگی معتقد بودند که مانند پادشاهان قبل که با یک اشتباه کوچک افراد را به طرز فجیعی می‌کشتند نیست، هدایایی که به او می‌دادند، با روی خوش می‌پذیرفت و کوچکترین هدیه را با شادی می‌پذیرفت، و برای پاداش بیش از آنچه ارائه می‌دادند پاداش می‌داد. یک روز شخصی به نام اومیزوس انار بسیار درشت و زیبایی را به شاه هدیه کرد و اردشیر گفت: «قسم به میترا، اگر حکومت ولایت کوچکی را به او بدهند، بسرعت می‌تواند این شهر را بزرگ و پرآوازه گرداند».


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: بار دیگر آورده‌اند، دهقان پیر و فقیری بود که چون دید شاه دارد از محلی عبور می‌کند و هرکس به فراخور توانایی و دارایی خود برای او هدایایی خدمتش می‌برد و شاه مفتخر و شاد می‌گشت، دهقان که به دلیل فقیری از خود چیزی نداشته یکپارچه نهر آب شتافته و با دوست خویش آبی برگرفته و نزد شاه می‌رود و آن را اهدا می‌کند. اردشیر به اندازه‌ای از همت مرد شاد شد که در ظرفی از جنس طلا هزاران سکه‌های داریک (واحد پول زمان هخامنشی) می‌گذارد و برای جبران کار دهقان به او می‌دهد. روزی اردشیر شنید که فردی اسپارتی به نام اوکلیداس نسب به او سخنانی درشت گفته. یکی از صاحب‌منصبان را فرمود، به او بگوید تو آزادی بر شاه هرچه می‌خواهی بگویی و شاه نیز می‌تواند هرچه می‌خواهد بگوید و بکند. وقتی شاه در شکار بود، رعیتی به نام تریباذ لباس پاره خود را به او نشان داد. شاه گفت: «چه کنم؟» تریباذ می‌گوید: «لباسی دیگر بر تن کن و لباسی که دران داری به من بده». اردشیر جواب داد: «این لباس را به تو می‌دهم، ولی اجازه نمی‌دهم که تو آن را بپوشی.» تریباذ که فردی سبک‌مغز بود فوراً لباس را پوشید و خود را با زینت‌هایی از زر که فقط ملکه حق استعمال آن را داشت، تراست. همه از رفتار تریباذ که برخلاف قانون بود خشمناک شدند، اما اردشیر می‌خندد و می‌گوید: «تریباذ این تزئینات را به تو دادم تابه مانند زنان استعمال کنی و لباس را به تو دادم که مانند دیوانگان بپوشی».


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: رسم دربار چنین بود که کسی که در کنار شاه، جز مادر و زنش، غذا نمی‌خورد و زن شاه پایین‌تر از او و مادرش بالاتر می‌نشست. اردشیر اوستان و اگزاسره دو برادر خود را نیز بر سر میزش نشاند. همچنین اجازه داد که همسرش ملکه استاتیرا در تخت روباز و بی‌پرده بنشیند و زنان اتباع خود اجازه می‌داد که به او نزدیک شده و سلام دهند. این امور مایه حسن شهرت اردشیر شد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: کوروش پس از ورود به آسیای صغیر تصمیم گرفت با اردشیر بجنگد و نظر به این مقصود با لاسدمونی‌ها (اسپارت) همکاری کرد. از آن‌ها سپاهیان اجیر خواست و وعده کرد به اشخاصی که پیاده هستند، اسب بدهد، برای سواران ارابه‌هایی تهیه کند، به کسانی که زمین دارند روستا و آنهایی که روستا دارند شهرهایی ببخشد و جیره افراد را به قدر کافی بپردازد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: او در مکاتباتش ادعا می‌کرد «دل او از دل برادرش بزرگتر است و خود او در فلسفه و سحر از برادر داناتر. شراب بیشتر از برادرش می‌نوشد و بهتر تحمل اثرات او را می‌کند. اردشیر برعکس به قدری لطیف و نرم است که نه می‌تواند موقع شکار بر اسب نشیند و نه در جنگ برگردونه‌ای قرار گیرد».


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: علاوه بر لاسدمونی‌ها، کوروش از طریق طرفداران خود که زیاد بودند، در نهان سپاهی بزرگ در ایالات ایران تهیه می‌کرد، با پروشات مخفیانه ارتباط داشت و طرفداران شاه را تهدید می‌کرد که خبری به او ندهند. اگر سؤالی از او می‌شده، جواب می‌داد این تجهیزات را بواسطه ضدیت تیسافرن می‌کند به دلیل اینکه از نیرنگ‌های او اندیشناک است. اردشیر هم با دید چشم‌پوشی و بی‌قیدی به اعمال او می‌نگریست. همچنین بعضی اشخاص به دلیل سستی چند شاه اخیر می‌گفتند که اوضاع مملکت پادشاهی را نیاز دارد که مانند کوروش ممتاز، آزادی طلب، رزمی و سخی باشد و چنین دولت پهناوری را باید شاهی با شجاعت و جاه‌طلب اداره کند. پروشات از این افکار استفاده کرده و توسط طرفداران و همدستان خود میان مردم پخش می‌کرد و مردم را به حمایت از کوروش وامی‌داشت. از طرف دیگر استاتیرا همسر اردشیر، چون می‌دید مردم از اوضاع ناراضی‌اند، برای بدست آوردن دل مردم در کوچه‌ها حرکت کرده و زنان رهگذر را می‌طلبید و دربارهٔ آن‌ها ملاطفت می‌داشت. کوروش هم کسی را که اردشیر نزد او می‌فرستاد، روبه خود می‌کرد و قبل از این که به دربار برگردد، طرفدار خود می‌ساخت و نیز می‌کوشید که اهالی ایالت او از حسن اداره‌اش راضی باشند. فکر او معطوف به جمع کردن سپاه بود، به همه توصیه می‌کرد که از سپاهیان پلوپونزی تا بتواند بیشتر اجیر کند و در همه جا انتشار می‌داد چون از طرف تیسافرن نگران است این قشون را تهیه می‌کند. شهرهای ایونی که جزو قلمرو تیسافرن بودند، بر او شوریدند و به استثنای شهر میلت، به طرف کوروش رفتند. می‌زد نیز می‌خواست شورش کند که تیسافرن آگاه شد و شورشگران را معدوم و تبعید می‌کند. این‌ها را کوروش به طرف خود طلبید و پس از اینکه قشونی تهیه شد، این شهر را از خشکی و دریا محاصره کرد و خواست تبعیدشدگان را به شهر وارد کند و این پیشامد را بهانه قرار داد تا سپاهیانی بگیرد. زمانی که کوروش هنوز در سارد بود، قشون یونانی او در رسید، کسنیاس ارکادیوس با هزار و پانصد نفر سنگین و سبک اسلحه، سوفنت با هزاران نفر سنگین اسلحه، سقراط آخه‌ای و پاسیون نگاری هریک با پانصد نفر.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: وقتی تیسافرن دانست این قدر صاحب منصب یونانی وارد سازد شده، برای او تردیدی باقی نماند که این تهیه برای جنگ با قوم پی‌سی‌دیان، که کوروش جنگ با این قوم را بهانه قرار داده و می‌گفت می‌خواهد آن‌ها را از مساکنشان خارج کند، خیلی زیاد است و به طرف پایتخت حرکت کرد تا شاه را از این اقدام آگاه گرداند. پروشات همواره به شاه می‌گفت، اخباری که تیسافرن می‌دهد مبنی بر غرض است و این والی دشمن کوروش می‌باشد. پس از ورود تیسافرن اطلاعات او باعث تشویش و اضطراب دربار گردید و همه تقصیر عمده را به پروشات و طرفدارانش متوجه کردند، ولی حرف هیچ‌کس به قدر توبیخ و سرزنش استاتیرا، که بسیار از یاغیگری کوروش اندوهناک بود، در پروشات اثر نکرد. استاتیرا به پروشات چنین گفت: «کجاست قول‌هایی که شما به پسرتان می‌دادید، عجز و الحاح شما برای خلاصی کوروش در موقعی که او سوء قصد به برادرش کرد، چه نتیجه‌ای داد؟ آتش جنگ را شما افروخته‌اید و شما ما را دچار این سختی کرده‌اید». این سخنان آتش خشم را در دل پروشات علیه استاتیرا شعله‌ور گردانید و تصمیم بر هلاک استاتیرا گرفت، و منتظر ماند تا فرصت نصیبش شد. کتزیاس در کتاب پرسیکا می‌گوید که این قضیه پس از جنگ کوروش با اردشیر روی داد، ولی دینون عقیده داشت این قضیه در زمان جنگ اتفاق افتاد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: محل نبرد کوناکسا در نظر گرفته شد که در نزدیک بابل می‌بود. گزنفون که خود شاهد عینی نبرد بود می‌نویسد: سپاه یونانی کوروش جوان تحت فرماندهی آرکوس یک سردار اسپارتی بود که همراه آن‌ها تحت عنوان «هوپلیت» (پیاده‌نظام سنگین) از سارد (شهری در کنار دریای اژه) به طرف بابل (در کنار رود فرات) به حرکت درآمد و در محلی به نام «کوناکسا» با نیروی اردشیر دوم برخورد کرد. در ساعات نیمه شب بامداد سپاه یونانی کوروش به محلی که قصد توقف داشت رسید.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: ناگهان پاته‌گیاس پارسی و همراه همیشگی کوروش سوار بر اسبی فرا رسید و به زبان پارسی و یونانی به صدای بلند اعلام کرد که اردشیر دوم، شاهنشاه پارس با نیرویی بزرگ و آرایش جنگی نزدیک می‌شود. این خبر هراس بزرگی را ایجاد کرد، زیرا یونانیان و دیگران گمان کردند که پیش از آنکه آماده شوند و آرایش جنگی بگیرند سپاه پارس بر سر آن‌ها خواهد ریخت.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: کوروش از ارابه خود پایین پرید، زره پولادی خود را به تن کرد. سوار بر اسب شده و زوبین به دست گرفت و فرمان داد سپاه آماده شده و آرایش جنگی بگیرد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: این فرمان به سرعت اجرا شد. آرکوس و پیاده‌نظام یونانی تحت امرش در جناح راست رود فرات مستقر شدند. نزدیک او عده‌ای دیگر از سپاه یونانی تحت فرمان پروکیزنوس و در جناح چپ «مه‌نون» با افراد خود قرار گرفتند. نیروهای دیگر کوروش به فرماندهی معاون او نیز در جناح چپ آماده شدند.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: کوروش و ۶۰۰ سوار ویژه اسکورت او با سینه‌بند پولادی و ران‌بند و زانوبند در قلب سپاه جای گرفتند. افراد این گارد ویژه همه کلاهخود بر سر داشتند. فقط کوروش بود که بدون کلاهخود حرکت می‌کرد. تمام این سپاه به اضافه گارد ویژه مجهز به شمشیر یونانی بودند.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: روز به نیمه رسیده و هنوز از سپاه پارس خبری نبود. کمی از بعدازظهر ابر سپیدی از گردوخاک دیده شد و نوعی تاریکی دشت را فرا گرفت. با نزدیک شدن سپاه پارس به تدریج برق زره‌های برنزی و نوک نیزه‌ها پیدا شد. سواره‌نظام پارس با زره‌های سپید در جناح چپ بود و گفته می‌شد فرماندهی آن‌ها با تیسافرن است. در کنار آن‌ها سربازانی با سپرهای بافته از ترکه بید آرایش جنگی داشتند و در کنار آن‌ها پیاده‌نظام سنگین پارس با سپرهای چوبی که تا پاهای آن‌ها را می‌پوشانید قرار داشتند. می‌گفتند که آن‌ها مصری هستند و کمانداران و سواران بیشتری در کنار آن‌ها بودند.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: سپاه پارس گروه گروه در مستطیل‌های بزرگ پیش می‌آمدند. در فاصله زیادی جلو آن‌ها ارابه‌های داس‌دار با فاصله زیاد از هم قرار داشتند.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: این ارابه‌ها در امتداد محور چرخ‌ها و در زیر ارابه، دارای داس‌های برانی به صورت مورب بودند و با حمله آن‌ها به خطوط مقابل شکاف‌هایی باز می‌شد تا سپاهیان راحت‌تر حمله کنند. با نزدیک شدن سپاه پارس به میدان جنگ، کوروش به همراه مترجم خود و چند نفر از افراد گاردش تاخت کردند و به سوی یونانی‌ها آمدند.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: کوروش خطاب به یونانی‌ها گفت که آرایش خود را حفظ کنند و از نعره سپاهیان مقابل نهراسند، اما دیده شد که سپاه پارس با سکوت کامل و آرام و آهسته پیش می‌آید. کوروش پس از اعلام این نکته نزد آرکوس (فرمانده پیاده‌نظام یونانی) آمد و فرمان داد که او همراه نیروی تحت فرمانش به قلب سپاه پارس حمله کند؛ زیرا یقیناً شاهنشاه (اردشیر دوم) در آنجا قرار گرفته و اگر بر او ضربه زنند کار تمام و یکسره می‌شود و پیروزی به دست می‌آید. آرکوس جواب داد فرمان او را اجرا و کوشش می‌کند پیروز شود.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: در خلال این جریانات، سپاه پارس مرتب به پیش‌روی ادامه می‌داد و یونانی‌ها در جای خود مانده بودند. کوروش به‌رغم گسترش سپاه پارس از بیم محاصره شدن حاضر نبود جناح چپ خود را از فرات دور کند. در این موقع دو نیرو به هم نزدیک شده و بین ۳۰۰ تا ۷۰۰ متر از یکدیگر فاصله داشتند.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: یونانیان شروع به خواندن سرود جنگی خود کردند و فریاد Eleleu را بلند کردند و با پیشروی به سوی خطوط جنگ برای رم دادن اسب‌ها شمشیرها و نیزه‌ها را به سپرها می‌کوبیدند. سپاه پارس پیش از آنکه یونانیان به تیررس برسند متزلزل شد و شروع به عقب‌نشینی کرد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: یونانیان دست به تعقیب زدند و دائماً فریاد می‌زدند آرایش جنگی به هم نخورد و به این ترتیب مداوم جلو بروند. ارابه‌های داس‌دار سپاه پارس شروع به حرکت کردند. کمان‌داران سعی می‌کردند بعضی از ارابه‌رانان را با تیر بزنند. بعضی از آن‌ها با تیر زده شدند و گاه ارابه‌های بدون سرنشین به سوی سپاه خودی برمی‌گشت و بر نیروهای خودشان می‌تاختند.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: بعضی از ارابه‌ها نیز به صف یونانیان برخورد می‌کرد و باعث تلفات می‌شد. کوروش با مشاهده پیشروی و پیروزی سپاهش خوشحال شد و اطرافیان او بی‌معطلی او را شاهنشاه خطاب کردند. او همچنان منتظر و مراقب واکنش شاهنشاه پارس اردشیر دوم بود و یقین داشت محل او در قلب سپاه است. فرماندهان پارس عادت داشتند که همیشه در وسط نیروی خود قرار بگیرند. چون هم امن‌ترین جا و هم تمام سپاه تحت نظارت بود و فرمان‌ها به سرعت به همه می‌رسید.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: اردشیر دوم در قلب سپاه پارس بود و به علت برتری سپاه وی بر یونانیان قلب نیروی پارس با جناح چپ سپاه کوروش برابری می‌کرد. کوروش وقتی دید به محل استقرار شاهنشاه پارس حمله‌ای نمی‌شود به همراه گارد همراهش شروع به حرکت کرد و با هراس از اینکه سپاهش مورد محاصره قرار بگیرد با سواران خود حمله سختی به قلب سپاه پارس کرد و فرمانده آن قسمت را که «آرتاگرس» نام داشت به دست خود کشت.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: در پی این حمله و پراکنده شدن نیروهای قلب سپاه پارس ۶۰۰ سوار همراه کوروش انسجام خود را از دست داده و با بی‌نظمی شروع به تعقیب آن‌ها کردند و فقط چند نفری همراه کوروش ماندند. در این لحظه کوروش برادر خود و اسکورت او را که دور او را گرفته بودند دید و بدون تأمل فریاد کشید: شاهنشاه را دیدم و به طرف او هجوم برده ضربه سختی به سینه‌بند شاه زد که به‌رغم سینه‌بند پولادی او را زخمی کرد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: این ضربه اگرچه باعث زخمی شدن اردشیر دوم شد اما خود کوروش هم در این یورش کشته شد. او در حین وارد آوردن ضربه با حمله یکی از محافظان روبه‌رو شد. این محافظ با زوبین ضربه‌ای به زیر چشم کوروش وارد کرد که باعث قتل او شد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: با کشته شدن کوروش جنگ مغلوبه و تلفات زیادی بر سپاه کوروش وارد شد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: «سی‌تسیا» که پزشک و نزدیک اردشیر دوم بود به یاری پادشاه زخمی پارس شتافت و فوراً به زخم‌بندی پرداخت. همراهان کوروش مقاومت می‌کردند. هشت نفر از همراهان او آنقدر جنگیدند تا روی نعش کوروش افتادند. می‌گویند که «ارتاپاس» که از نزدیکان کوروش و حامل علایم سلطنت بود تا افتادن کوروش را دید از اسب پایین پرید و خود را روی وی انداخت. شاهنشاه دستور داد فوراً او را از روی نعش بکشند و مجازات کنند. ارتاپاس شمشیری زرین داشت و زنجیر و بازوبندی که نشانه بالاترین مقام‌ها در پارس است با خود داشت.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: ارتاپاس دوست دایمی و همراه همیشگی کوروش بود. به هر حال با این وضعیت و کشته شدن کوروش جنگ مغلوبه و سپاه یونانی پراکنده شد. پس از پایان این نبرد و بازگشت سپاه پارس به سوی سرزمین خود باقی‌مانده یونانیان تصمیم گرفتند به یونان برگردند و برای این کار به طرف شمال حرکت کردند.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: در عبور از شمال عراق فعلی گرفتار کاردوخی‌ها شدند و تلفات سنگینی دادند و به زحمت خود را به کنار دریای سیاه (ترابوزان) رساندند. سپس رو به مغرب (به طرف یونان) حرکت کردند و برای تدارک خود دایم دست به غارت می‌زدند. آن‌ها مدام گرفتار زد و خورد بوده و تلفات می‌دادند. به این ترتیب با عبور از کاپادوکیه بالاخره خود را به یونان رساندند.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: در دوران سلطنت اردشیر دوم، دربار شاه در میان یک سلسله توطئه‌های پایان ناپذیر سیاسی و حرمسرایی، آکنده از حسادتها و اغراض فرورفته بود. آنگونه که از بعضی مآخذ مانند نوشته‌های پلوتارک بر می‌آید، رفتار شاه در نظر پارسی‌ها غالباً آمیخته با نوعی نجابت به نظر می‌رسید. البته ملاطفت و رأفتی هم که به او منسوب شده بود، به سبب قساوت عجیب جانشینش اردشیر سوم بود که در شقاوت کم‌نظیر به نظر می‌آید. به هر حال از چنین خلق و خویی نباید توقع داشت که با وجود قدرت و مکنت که برایش حاصل بود، روزهای پایانی عمر خود را غرق در تلخی و ناامیدی نیابد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: در هر حال مرگ کوروش کوچک در داخل دربار همان اندازه که مایه اندوه و عزای پروشات (پریزاتس) مادر وی شد، برای استاتیرای یکم همسر اردشیر دوم، موجب خرسندی گشت، اما استاتیرا تاوان این پیروزی و خرسندی خود را یک سال بعد در سال ۴۰۰ پیش از میلاد، با زهری که مادر اردشیر، پروشات به او نوشانید، پرداخت. اردشیر از شدت خشم و تأثر در عزای همسرش، فرمان داد که هرگز مادرش پیش چشم او ظاهر نشود، اما باز در مواقع ضعف و درماندگی خویش مکرر از حضور و از راهنمایی مادر کمک جست. بعد از مرگ استاتیرا، شاه به اصرار مادرش، پریزاتس، دختر خویش آتوسا را به زنی گرفت و بعد نیز با یکی دیگر از دخترانش به نام آمستریس ازدواج کرد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: در امور داخلی ایران، سلطنت اردشیر دوم چیزی جز ضعف و سستی نشان نمی‌دهد. در زمان وی در مصر و آسیای صغیر و جزیرهٔ قبرس اغتشاشاتی روی داد که به خاطر ضعف قدرت مرکزی بعضی با سیاست و تدبیر رفع شد و برخی به پیشرفت شورشیان ناراضی انجامید و دولت هخامنشی قبول کرد که باجی به آن داده شود و در عوض مناطق مزبور در امور داخلیشان خود مختار باشند، مثلاً قبرس پادشاهی انتخاب کرد و دربار ایران او را به رسمیت شناخت و مصر مستقل ماند، اما در امور خارجی، دوران سلطنت اردشیر دوم را می‌توان دوران کامیابی شاهنشاهی هخامنشی به‌شمار آورد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: با کمکی که دولت اسپارت به کوروش جوان کرد، روابط دربار ایران و دولت مذکور تیره شد و آتنی‌ها به ایران نزدیک شدند. آگسیلائوس (آژزیلاس) پادشاه اسپارت از ده هزار سرباز اجیر یونانی که تازه از جنگ کوناکسا مراجعت کرده بودند، استفاده کرد و به طرف آسیای صغیر (غرب ترکیه) روانه شد و قصد تسخیر متصرفات دولت هخامنشی در آن حدود را کرد. لیکن به زودی دولت ایران نقشهٔ او را عقیم گذاشت، به این ترتیب که پول وافری را به یونان برای برانگیختن دول یونانی ضد اسپارت فرستاد و طولی نکشید که جنگ مابین دول یونانی تِب و اسپارت درگرفت و آگسیلائوس و سپاهیان وی مجبور شدند برای شرکت در جنگ داخلی به یونان بازگردد. پادشاه اسپارت هنگام بازگشت گفته بود «من را سی هزار تیرانداز ایرانی بیرون می‌کند.» اشارهٔ او به «سکه‌های طلای ایران» موسوم به دریک است که در یک طرف آن صورت یک تیرانداز ایرانی نقش بسته‌بوده‌است.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: جنگ داخلی یونان شش سال طول کشید، بدون این که غالب و مغلوب معلوم شود، سرانجام دولت آتن به کمک ایران شکست فاحشی به نیروی دریایی اسپارت داد و مجدداً در دریا برتری یافت. توضیح آنکه اردشیر دوم به طرفین تکلیف کرد که صلح کنند. در سال ۳۸۷ پیش از میلاد، اسپارت سفیری را به نام آنتالکیداس به دربار ایران فرستاد و عهدنامهٔ صلحی مابین دول یونانی با دخالت اردشیر دوم نوشته شد. به موجب این عهدنامه قرار شد که دول یونانی هر کدام در امور داخلی خود مستقل باشند و من بعد هیچ‌کدام با همدیگر اتحادی علیه دیگری نکنند والا به جنگ با ایران گرفتار خواهند شد و بدین ترتیب جنگ خاتمه یافت. دولت اسپارت هم متعهد شد که هیچگونه رابطه‌ای با شهرهای یونانی در آسیای صغیر (غرب ترکیه] نداشته باشد و جزیرهٔ قبرس نیز مجدداً به ایران برگشت. این عهدنامه برای یونانیان بسیار موهون بود و این‌طور شروع شده بود که «شاهنشاه اردشیر این‌طور صلاح‌اندیشی می‌کند که…»، این عبارت نفوذ کامل پادشاه هخامنشی را در یونان نشان می‌داد. چنان نوشته‌اند که عهدنامه آنتالکیداس در واقع فرمانی بوده که از طرف اردشیر دوم صادر شده بود. به این ترتیب نیروی دریایی ایران در دریای اژه و حتی در اطراف پلوپونزوس تفوق و نفوذ قطعی یافت و صلح و آرامش را در بین یونانی‌های مستقر در این مناطق برقرار یا تحمیل کرد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: آنگونه که پلوتارک می‌نویسد کادوسیان که عمدتاً در گیلان و نواحی اطراف آن سکنی داشتند، در روزگار اردشیر دوم سر به شورش گذاشتند. در نتیجه شاهنشاه خود برای فرونشاندن شورش مزبور در سال ۳۸۰ ق م بدان سرزمین شتافت. قشون پادشاه در آن سرزمین کوهستانی دچار کمبود شد. نتیحه این اردوکشی شکستی مفتضحانه بود و تنها مذاکرات دیپلماتیک توسط مشاورش تیریبازوس عقب‌نشینی را ممکن کرد و خود شاه پیاده راه پیمود.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: پس از استواری جایگاه اردشیر دوم، گرچه وی نگران مصر بود، ولی چندین سال از پرداختن به آن مسئله پرهیز کرد، چرا که درگیری‌هایی در آسیای صغیر و جزایر دریای مدیترانه رخ داد. مهم‌ترین آن‌ها در قبرس بود که در آن زمان یکی از ایالات ایران محسوب می‌شد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: حمله‌ای دوباره به مصر انجام گرفت که فرجامی نداشت، چرا که مصر با شورشیان آسیای صغیر و قبرس متحد شده بود. پس از سرکوبی شورش در آسیای صغیر و قبرس، اردشیر دیگرباره در صدد بازپس‌گیری مصر برآمد. اردشیر فارناباز دوم ساتراپ هلسپونت فریگیه را فرمانده کرد، وی پایگاه لجستیکی خود را در فلسطین قرار داد و در آنجا به گردآوری نیروی دریایی پرداخت. پس از جمع‌آوری سپاهیان مورد نظر و لازم، قشون شاه به سوی مصر روانه شد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: مصریان که منتظر حملهٔ فرناباذ بودند، دلتا را بسیار مستحکم کرده بودند، با این حال فرناباذ با جنگ سختی به درون مصر درآمد. پس از آن وی در جای خود ماند تا کشتی‌های دیگری به مدد نیروی دریایی برسند.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: مصری‌ها از کندی حرکت ارتش بهره بردند و ممفیس پایتخت مصر را مستحکم نمودند. از سوی دیگر درگیری‌هایی نیز درگرفت. این احوال تا طغیان نیل ادامه داشت، پس از آن دولت مرکزی که بیم داشت قشون در مصر درگیر جنگی فرسایشی شود، دستور بازگشت قشون را داد. پس از آن تا پایان شاهنشاهی اردشیر دوم، نبرد بزرگی میان مصر و دولت ایران روی نداد، هرچند دوطرف در نوار مرزی در آماده باش به سر می‌بردند.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: نوشته شده‌است که در ایالت‌های ایران در آسیای صغیر، ذکر اسم بعل رب‌النوع فینیقیه و اسم آپولون رب‌النوع یونانی‌ها، در روی سکه‌ها معمول بوده‌است. در ممالک دیگر ایران هم کسی معترض عقاید مذهبی اهالی نبوده‌است، یعنی سیاست کوروش بزرگ که مبتنی بر تساهل مذهبی بود، تا آن زمان هم پیروی می‌شده‌است. اظهار تسامح نسبت به عقاید دیگران، در پادشاهان هخامنشی همچون یک اصل کشورداری نزد آن‌ها معمول بود.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: اردشیر آپادانایی در اکباتان ساخته‌است، همچنین آپادانای داریوش در شوش را که در روزگار اردشیر یکم بر اثر آتش‌سوزی از میان رفته بود، بازسازی کرده‌است.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: اردشیر دوم در نبشته‌های خود در کنار نام اهورامزدا دو فرشته را نام می‌برد. نبشته‌ای که بازسازی آپادانای داریوش را یاد کرده چنین می‌گوید: «به یاری اهورامزدا، آناهیتا و میترا (ناهید و مهر)، فرمان دادم که این آپادانا ساخته شود.» اردشیر سوم هم در نبشته‌ای از تخت جمشید می‌گوید: «باشد که اهورامزدا و بغ میترا (مهر) مرا، سرزمینم را و هرآنچه من ساخته‌ام را بپایاد.» به نظر می‌رسد که یک تجدد و بدعت مذهبی در روزگار اردشیر دوم روی داده‌است. بروسوس به نقل از کمنس الکسندرین گفته که از روزگار اردشیر دوم، پرستشگاه‌هایی در همدان و شوش و بابل پدید آمد که در آن‌ها پیکره‌هایی از آناهیتا برپا کردند. چنین بر می‌آید که این کار اگر به راستی انجام شده باشد، تحت تأثیر عادت کلی مردم آناتولی (غرب ترکیه) و بابل بوده‌است و برپا کردن پیکرهٔ آناهیتا از روی نمونه‌های بابلی انجام شده‌است. بخش‌هایی از یشت پنجم اوستای کنونی که دربارهٔ آناهیتا سخن می‌گوید، از دید زبان‌شناسی در حدود روزگار اردشیر دوم هخامنشی پدید آمده‌است.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: ذکر نام آناهیتا و میترا در کنار نام اهورامزدا، بدون شک تازگی دارد، اما اینکه آیا این امر حاکی از تحول در آیین پارسیان بوده یا از تأثیر فرهنگ‌های دیگر در عقاید رایج پارسیان می‌باشد، چیزی است که یک مورخ نمی‌تواند به آسانی آن را تعیین کند. اینکه داریوش بزرگ از اهورامزدا همچون خدای بزرگ، نه خدای یگانه یاد می‌کند، نیز خود حاکی از آنست که وی اهمیت خدایان دیگر را نیز در جای خود نمی‌تواند نادیده بگیرد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: ارادت و ارتباط شخصی اردشیر نسبت به آناهیتا و میترا، مسئله‌ای است که باید به آن توجه کرد. اردشیر در معبد آناهیتا از سوء قصدی که کوروش کوچک به جانش کرد، نجات پیدا کرد و به همین علت نسبت به آناهیتا احساس قدردانی و سپاسگزاری داشته‌است. همچنین شکست کوروش جوان را در نتیجهٔ انتقام میترا که خدای عهد و پیمان بود می‌دانست، زیرا کوروش جوان، بعد از سوء قصد به برادرش، پیمان وفاداری نسبت به اردشیر را نقض کرده و به سوی او لشکر کشیده بود. اردشیر شکست و قتل کوروش را همچون حمایت میترا در حق خویش تلقی می‌کرد. با این سابقه‌ها طبیعی بود که در کتیبه‌های خویش دایم از آن‌ها یاری و پناه بجوید. میترا و آناهیتا از قبل از آن زمان هم معبود پارسی‌ها به‌شمار می‌رفتند و ذکر این نام‌ها را نمی‌توان بدعت در دین و مذهب به‌شمار آورد. با در نظر گرفتن این نکته که آیین خاندان هخامنشی ممکن نیست با عقاید طبقات عامه پارسی مغایرت داشته باشد، پیداست که در این ادوار هنوز آیین زرتشت در بین پارسی‌ها نفوذی نداشته‌است و این نکته هم که نام زرتشت در روایات هرودوت در ضمن اخبار مادی‌ها و هخامنشی‌ها نمی‌آید، هر چند به هیچوجه این نکته را که زرتشت در این دوره و حتی قبل از ان نیز در نزد این طوایف شناخته بوده‌است، نفی نمی‌کند، اما با توجه به اینکه در کتیبه‌های این عهد هم ذکری از زرتشت نیست، این همه را شاید بتوان قراینی تلقی کرد حاکی از آنکه باید آیین زرتشت را در دورهٔ هخامنشی از جرگهٔ عقاید دینی رایج در ماد و پارس خارج شمرد و آن را به طوایف و اقوام شرقی قلمرو امپراتوری هخامنشی منسوب کرد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: اردشیر کتیبه‌های سه زبان در شوش به جا گذاشت. اولین آن‌ها [A2Sa] بر روی کاخ ترمیم شده داریوش، دومی [A2Sb] بر روی یک پایه ستونی و سومی بر روی ساختمان‌های بیشتر [A2Sd] حک شدند. تکه‌ای از متن فارسی باستان بر روی یک لوح سنگی [A2Sc] است. یک متن ایلامی و دو متن اکدی “A2Se” و “A2Sf” از شوش یافت شدند. مدارک بیشتر از فعالیت‌های ساختمان‌سازی شاه، به همراه کتیبه‌های که به‌طور عمده در این زمینه هستند، در چندین کتیبه در همدان (اکباتان باستانی) یافت شدند: A2Ha یک متن سه زبانه است که به صورت ناقص با A2Sa شناخته می‌شود. کتیبه ساختمانی A2Hb که بر روی یک ستونی در کاخ واقع شده‌است. در حالی که A2Hc بروی یک کتیبه پایه است. باید متذکر شد که اردشیر به میترا و آناهیتا همانند اهورامزدا دعا می‌کند. این همسو با گزارش بروسوس است که در حکمرانی اردشیر دوم، بت‌هایی (به ویژه آناهیتی) در سراسر امپراتوری برای پرستش نصب شد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: اگر بتوان به روایات موجود اطمینان کرد، نوشته‌اند که اردشیر یکصد و پانزده فرزند داشت که بیشترشان در زمان حیات پدر مردند. به این ترتیب گویا تنها چهار پسر از او باقی ماندند: سه پسر از بطن استاتیرای یکم به نام‌های داریوش، آریاسپ، واٌخٌوس یا اردشیر سوم و یک پسر دیگر به نام آرشام (آرشام) که شاه محبت فوق‌العاده‌ای نسبت به او داشت.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: روایت پلوتارک دربارهٔ جانشینی اردشیر دوم، رمانتیسمی بی‌اندازه دارد و داستان آن کلیشه‌ای می‌نماید، با این همه نمی‌توان همهٔ آن را، مانند نوشته‌های کتزیاس دروغ پنداشت.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: روزگار شاهنشاهی اردشیر دوم بیش از همه کس از دید شاهزاده داریوش پنجاه ساله پایان ناپذیر می‌نمود، وی سرانجام در سال پایانی اردشیر دوم به تحریک گروهی ازدرباریان، در صدد رسیدن به شاهنشاهی و کشتن پدرش برآمد. اردشیر را خواجه ای از این کنکاش آگاه کرد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: اردشیر دید که نه می‌تواند این موضوع را نادیده گیرد، چرا که جانش در خطر بود و نه بی‌درنگ باور کند، توطئه این‌گونه بود که شبانه به خوابگاه شاه درآیند و او را بکشند، اردشیر دستور داد تا پشت تختخوابش دری باز کنند و روی آن را با پرده بپوشند. در ساعت معهود توطئه گران، به خوابگاه درآمدند، اردشیر آن‌ها را شناخت و از در بیرون رفته پاسداران را به یاری طلبید. پس از آن با رسیدن مستحفظین داریوش و کنکاشیان بازداشت شدند. به فرمان شاه، دادگاهی از قضات انجمن شاهی تشکیل گردید و دادستان‌هایی برگزیده شدند. اردشیر دستور داد تا منشی‌های دادگاه رأی قضات را بنویسند و نزد او آورند.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: همه به اعدام شاهزاده کنکاشگر رأی دادند، در نتیجه داریوش کشته شد. پس از آن اردشیر آریاسپ را جانشین خود کرد. مردم وی را از روی خوش خویی و نرمی رفتار دوست می‌داشتند. سپس اٌخٌوس به وسیلهٔ درباریان، به آریاسپ چنین القاء کرد که اردشیر نسبت به او هم بدبین شده و آهنگ آن دارد که او را هم اعدام کند، در نتیجه آریاسپ برای اینکه او را نکشند، پیش دستی کرد و خودکشی کرد. مرگ او مایهٔ تأثر فوق العادهٔ اردشیر شد. پسر دیگرش آرشام یا اریورات نیز به تحریک اخوس کشته شد.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: اردشیر دوم پس از ۴۵ سال شاهنشاهی در سال ۳۵۸ پیش از میلاد در سن ۷۷ سالگی درگذشت و پسرش اٌخٌوس با نام اردشیر سوم به جای او نشست.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: اردشیر دوم پیش از آنکه به سلطنت برسد با استاتیرا دختر ویدرنه ازدواج کرد. او صاحب همسر و فرزندان زیادی بود.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: همراه با استاتیرا شش فرزند داشت.


title: اردشیر دوم (هخامنشی)

text: همراه با زنان دیگر


title: اسیر (مهر)

text: جمعیت شهر اسیر در آخرین سرشماری در سال ۱۳۹۵ برابر با ۸٬۹۲۱ تن است.


title: اسیر (مهر)

text: از شروع زندگی و پیدایش اولیه سکونت در این سرزمین اطلاع دقیقی در دست نیست؛ و چون بر اثر دوری از مرکز و عدم وجود تاریخ‌نگاری در گذشته تا مدت‌ها اینجا به‌وسیله هیچ تاریخ‌نگاری به حساب نیامده‌است ولی از شواهد و قراین چنین برمی آید که از شروع زندگی در این سرزمین بیش از سه هزار سال می‌گذرد. چنان‌که در کتیبه داریوش مربوط به دوهزار و پانصد سال پیش آمده‌است: در آن زمان پادشاه هخامنشی در آنجا حکومت می‌کرده و از آن مالیات می‌گرفته‌است. با مراجعه به متون و فرهنگ‌های مختلف جای دیگری بدین نام موجود نیست؛ و مراد همین اسیر فعلی می‌باشد، برخی از مورخین و باستان شناسان اسیر را قدیمی‌ترین سکونتگاه انسان در نزدیکی خلیج فارس می‌دانند که با نام شهر کُران مرکز ایراهستان شناخته می‌شده‌است. رودخانه مهران که به صورت فصلی جریان دارد از میان شهر گذشته و با جلوه زیبا آن را به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم کرده‌است.


title: اسیر (مهر)

text: با وجود آثار و ابنیه تاریخی و سنگ‌نوشته‌های مربوط به صدر اسلام از آبادی و رونق آن در آن زمان شکی نیست. به طوری که چندین سال قبل سنگ قبرهایی مربوط به سال ۳۶ هجری قمری و رمضان ۷۴ هجری در قبرستان اسیر و منزل مسکونی در آنجا پیدا شده‌است. مسجد جامع اسیر که دارای ویژگی و معماری خاص مربوط به اواخر قرن اول هجری قمری می‌باشد در زمان حکومت عمر بن عبدالعزیز ساخته شده‌است و در دوران‌های مختلف محل عبادت و تدریس و پرورش شاگردان بسیاری بوده‌است. وجود آثار باستانی همچون تل پیر و نقوش سنگی تمب بت و تعداد زیادی قبرستان آن هم با فاصله‌های دور از هم و با وسعت زیاد خود گواه محکمی بر رونق و آبادی گذشته آن است؛ ولی در اثر حوادث و بلایای طبیعی در برخی ادوار به کلی ویران گشته‌است؛ و بنا به قولی در اثر زلزله سهمگین سده چهارم هجری که به مدت یک هفته ادامه داشته‌است چهره آبادی به کلی تخریب گشته و خسارات زیادی بر جای گذاشته‌است. آثار تاریخی تمب بت مربوط به دوره ساسانیان، قلات دیلا، غارهای کله کله، آسیاب آبی تنگ بندو و مناظر زیبای نرگس زار نوآباد و آبشار چک چک و مشکاویز از جاذبه‌های دیدنی اسیر به‌شمار می‌آیند


title: اسیر (مهر)

text: با نزدیکی منطقه به جاده مهم گور- سیراف (فیروزآباد به سیراف) در اثر عبور کاروان‌های مختلف از شهرهای ایران اسیر از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار بوده‌است به گونه‌ای که البسه و بافته‌های کتانی و گیوه از آنجا به خارج فرستاده می‌شده و بازار فروش خوبی برای کالاهای تجار و مسافران دیگر کشورها به‌شمار می‌آمده‌است.


title: اسیر (مهر)

text: صاحب فارسنامه ناصری نیز از وسعت و اقتدار آن در گذشته سخن گفته و جمعیت آن را در حدود دویست سال قبل بیش از یکهزار خانوار ذکر می‌کند که با توجه به گستردگی و بالابودن بعد خانوار در گذشته دارای جمعیتی در حدود ده هزار نفر بوده‌است که در زمان نگارش فارس نامه(۱۳۱۶ هجری قمری) به بیش از یکصد خانه خراب نمی‌رسیده‌است و کاهش بسیار زیاد آبادی و جمعیت آن در گذشته باید در اثر وجود یکی از بلایای طبیعی یا حوادث غیرمعمول اتفاق افتاده باشد و گرنه چنین تحول عظیمی آن هم در فاصله پنجاه شصت ساله در شرایط عادی غیرممکن به نظر می‌آید هم‌اکنون تعداد زیادی از اسیری‌ها در کشورهایی نظیر کویت، بحرین، امارات، آلمان، اسپانیا و برخی دیگر از کشورها ساکن بوده و دارای تأثیرگذاری زیادی در این مناطق می‌باشند.


title: اسیر (مهر)

text: در اثر روابط و رفت‌وآمدهایی که مردم این ناحیه از امپراتوری بزرگ ایران با جزیره بحرین داشتند. خبرهایی از آیین جدید دستگیرشان می‌شد چرا که اسلام در زمان محمد به بحرین راه یافته بود و عده‌ای از مسلمانان در آنجا سکونت داشتند و زمینه‌های مستعدی جهت پذیرش اسلام در منطقه اسیر فراهم شده بود تا اینکه در زمان خلیفه دوم از طریق خوزستان و فارس در اثر لشکرکشی سپاهیان اسلام اکثریت مناطق جنوبی و مرکزی ایران رفته رفته مسلمان شدند.


title: اسیر (مهر)

text: در زمان عمر بن عبدالعزیز اولین مسجد فارس (مسجد جامع اسیر)در این محل ساخته می‌شود وطی سالیان متمادی علاوه بر پایگاه بزرگ توحیدی آموزشگاه مهمی برای ترویج مفاهیم اسلامی بود.


title: اسیر (مهر)

text: در دو طرف اسیر دو کوه قرار گرفته که عبور از آن‌ها بسیار دشوار می‌باشد، و به علت همین سختی در حرکت کوه شمالی را «گردنه کافری» و کوه جنوبی را «ظالمی» می‌نامند و در میان مردم مشهور شده که این شهر در میان کافر و ظالم اسیر شده‌است؛ این شهر در جنوب شیراز و از مناطق گرمسیر استان فارس می‌باشد.


title: اسیر (مهر)

text: طول آن از روستای «ارودان» تا «دارالمیزان» ۸ فرسخ است؛ عرض آن از روستای «بلبلی» تا «عربانه» ۴ فرسخ می‌باشد؛ و از سمت مشرق به بلوک «خنج و علامرودشت» و از ناحیه مغرب و جنوب به نواحی گله دار امتداد پیدا می‌کند.


title: اسیر (مهر)

text: جانوران این منطقه عبارت‌اند از: آهو، بز، پازن، قوچ، میش کوهی سیار، تیهو و کبک انجیر، کلاغ و در بعضی مناطق، دراج نیز موجود می‌باشد؛ در قدیم در این مناطق نخلستان‌های زیادی نیز وجود داشته ولی امروز آثار زیادی از آن باقی نمانده‌است. در زمان‌های گذشته خانه‌ها را از خشت خام، گل و چوب نخل می‌ساخته‌اند، به طوری که تعدادی از آن‌ها تا چندین سال پیش نیز موجود بوده‌است. در حدود سال ۱۲۰۰، «عابدین خان اسیری» حاکم این سرزمین بود، که جزء «خان‌های» این منطقه نیز محسوب می‌شد و تا سال ۱۲۷۵ حکومت اسیر در دست «فتح ا… خان اسیری» نواده «عابدین خان» بود، که بعد از آن به «نوروز خان اسیری» رسید در این دوران اسیر یکی از بلوکات مهم فارس به‌شمار می‌آمده و سالیانه خراج و مالیات زیادی از اینجا به مرکز ارسال می‌شده‌است. در فارسنامه در مورد فتح بحرین و والیان مختلف اسیر چنین ذکر می‌کند… و رکن الدین مسعود، چون در اصل از اهل بلده فال بود و نسبت خویشی با خواجه معین الدین والی فال داشت، شکایت پرتگالان را به او نوشت و درخواست نمود که از الله وردی خان بیگلربیگی فارس استمدادی کند و تسخیر جزیره بحرین را بر او آسان شمارد و بیگلربیگی، بعد از اطلاع اذن داده، خواجه معین الدین فالی با لشکر بیخه فال و اسیر و علامرودشت، که مردمانی شجاع و متهور و در تفنگ اندازی مشهورند، بر کشتی‌های کوچک و بزرگ نشسته، به آسانی فتح جزیره بحرین را نموده، دست جماعت پرتگال را کوتاه داشتند و در وقت جنگ زخمی به خواجه معین الدین فالی رسید که بعد از فتح، وفات یافت و جزیره بحرین در تحت اقتدار الله وردی خان بیگلربیگی فارس درآمد. در سال ۱۲۷۵هجری قمری منطقه اسیر و بندر عسلویه، تحت امر میرزا علی محمد خان پسر میرزای نوری بوده‌است. در سال ۱۲۷۶ق به شاهزاده نوذر میرزای قاجار رسیده و. در سال ۱۲۷۷ق، حکومت بندر بوشهر و دشتی و دشتستان و گله دار و اسیر و علامرودشت و بندر کنگان و بندر عسلویه، به عهده امیرزاده عبدالباقی فرزند تهماسب میرزا مؤیدالدوله بوده‌است. از مشاهیر این شهر می‌توان سید علی اکبر فال اسیری را نام برد.


title: بروکسل

text: بروکسِل ("Brussel" در هلندی، "Bruxelles" در فرانسوی، "Brussels" در انگلیسی) پایتخت کشور بلژیک است. بروکسل مقر اصلی بیشتر نهادهای اتحادیه اروپا است همچنین این شهر مقر ناتو نیز هست. نام بروکسل از واژه هلندی Broekzele مشتق شده که به معنی «کلبهٔ مرداب» است.


title: بروکسل

text: شهر بروکسل ۱۴۰۰۰۰ نفر جمعیت دارد در حالیکه جمعیت منطقهٔ کلانشهری آن بین ۲٬۱۰۰٬۰۰۰ تا ۲٬۷۰۰٬۰۰۰ نفر تخمین زده می‌شود.


title: بروکسل

text: منطقهٔ پایتخت بروکسل سه ناحیهٔ فدرال بلژیک، والونی و فلاندر تشکیل شده‌است. این نواحی هر یک جزئی از مجموعهٔ بلژیک هستند و ساکنین بروکسل با جامعهٔ فرانسوی زبانان بلژیک و جامعهٔ فلاندرزها، تبادل فرهنگی و تحصیلاتی دارند.


title: بروکسل

text: بروکسل، مرکز جامعهٔ فرانسویان بلژیک ("Communauté française Wallonie-Bruxelles" در فرانسوی) و فلاندرز (("Vlaanderen")) است و تمامی موسسات فلاندرز در آن ساخته شده‌اند: پارلمان فلاندرز، دولت فلاندرز و تقسیمات مدیریتی آن، دو نهاد اصلی اتحادیهٔ اروپا و مجمع اتحادیهٔ اروپا – در بروکسل واقع شده‌اند: کمیسیون در ساختمان برلایمونت و مجمع در ساختمان جاستوس لیپسیوس. مؤسسه سوم، پارلمان اروپا است که در بروکسل واقع است و برخی جلسات عمومی اعضاء در این شهر (برخی دیگر در استراسبورگ) تشکیل می‌شود و مدیریت مرکزی آن در لوکزامبورگ است.


title: بروکسل

text: بروکسل محل نشست سیاسی سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، اتحادیهٔ غرب اروپا (WEU) و سازمان اروپایی امنیت و ناوبری هوایی یوروکنترول (EUROCONTROL) است.


title: بروکسل

text: از لحاظ زبان، بلژیک به مناطق شمالی هلندی زبان (گویش فلاندری) و منطقه جنوبی فرانسوی زبان تقسیم شده‌است. هرچند زبان رسمی این دو منطقه عمدتاً یکسان است، در هر دو سمت، دو زبان استفاده می‌شود. منطقهٔ بروکسل رسماً دو زبانه‌است هرچند اکثریت با فرانسوی هاست.


title: بروکسل

text: واژه بروکسل از زبان هلندی قدیم از واژه «بروگسلاً یا» برکزله «به معنی» مرداب «یا خانه‌ای که یک اتاق در مرداب دارد، گرفته شده‌است.» بروکزله «به زبان فرانسوی» بروکسلسل «تلفظ می‌شود. در تلفظ بلژیکی فرانسوی گاهی»k «تلفظ نمی‌شود و»z «به»s «تبدیل می‌شود. نام تمامی شهرهای دیگر درمنطقهٔ پایتخت بروکسل ریشهٔ هلندی دارد، به غیر از»Evere " که ریشهٔ سلتیک دارد.


title: بروکسل

text: در سال ۹۷۷ پس از میلاد، امپراتور آلمانی، اتوی دوم، قلمرو دوک‌نشین لوتارینگیا در مرزهای غربی امپراتوری را به چارلز، دوک لوتارینگیا، پسر تبعیدی شاه لویی چهارم فرانسه، بخشید. بروکسل از آن زمان مورد توجه قرار گرفت: اسقف سنت گری، کلیسای کوچکی را روی جزیرهٔ کوچکی ساخت (۶۹۵). یک سده بعد: سنت ویندیسیانوس در آن جزیره زندگی می‌کرد. هرچند گفته می‌شود که بروکسل با ساخت یک قلعهٔ کوچک توسط چارلز در سال ۹۷۹ درجزیرهٔ سنت گری، بنا نهاده شده‌است. وقف امپراتور کبیر اتوی دوم ثبت شده‌است. دوک چارلز، زیارتگاه کوچکی را در کلیسای سنت‌گری ساخت تا از آثار مقدس سنت گودولا حفاظت شود.


title: بروکسل

text: در سال ۱۰۴۱، بروکسل توسط لامبرت اول لیوون، که یکی از کنت‌های لیوون بود و پس از دوک برابانت بر کشورهای اطراف حکمرانی می‌کرد، تسخیر شد. به دستور او، دیوارهای شهر ساخته شدند. در سده دوازدهم، این شهر کوچک به منطقه تجاری و توقفگاه "بروژ و گنت و کلون تبدیل شده بود. این امر باعث رشد و توسعهٔ روستا و افزایش جمعیت آن به ۳۰۰۰۰ نفر رسید. مرداب‌های اطراف را از بین بردند تا جای توسعهٔ بیشتر داشته باشند. کنت‌های لیووین در این زمان به دوک‌های برایانت تغییر نام دادند. (۱۱۸۴/۱۱۸۳) از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۷۹، دیوارهای جدید شهر ساخته شد چون محدودهٔ قبلی بسیار کوچک بود: این منطقه امروزه بنام حلقهٔ داخلی یا پنتاگون معروف است.


title: بروکسل

text: در سده ۱۵، پس از ازدواج مارگارت سوم فلاندرز با فیلیپ دوم، فیلیپ شجاع دوک جدید برابانت به نام دوک بلرابانت متولد شد، که یک نژادش به ماکسیمیلیان اتریش بود که بعدها با ماری بورگاندی که در بروکسل متولد شده بود، ازدواج کرد. برابانت استقلالش را از دست داد ولی بروکسل به مرکز سلطنتی کشورهای پایین تبدیل شد. چارلز پنجم که وارث کشورهای پایین از سال ۱۵۰۶ بود (در شش سالگی) توسط عمه اش، مارگارت اتریشی (۱۴۸۰–۱۵۳۰) تا سال ۱۵۱۵ تعلیم دید و سپس در سال ۱۵۱۶ در کلیسای جامع سنت گودول در بروکسل، پادشاه اعلام شد.


title: بروکسل

text: پس از مرگ پدر بزرگش، ماکسیمیلیان اول، امپراتور روم مقدس در سال ۱۵۱۹، چالرز تبدیل به دوک اعظم امپراتوری اتریش گردید و امپراتور روم مقدس، که هیچ‌گاه خورشید در آن غروب نمی‌کند، گردید. در کاخ سلطنتی گودنبرگ، چارلز پنجم در سال ۱۵۵۵ استعفاء داد. این کاخ بی‌نظیر که در تمامی اروپا مشهور است و در ابتدا جایگاه دوک‌ها بود، گسترش زیادی پیدا کرد؛ ولی متأسفانه در سال ۱۷۳۱ در اثر یک آتش‌سوزی عظیم، نابود شد.


title: بروکسل

text: در سال ۱۶۹۵، بروکسل مورد هجوم شاه لویی چهاردهم فرانسه قرار گرفت. بمباران به‌وسیلهٔ توپ باعث نابود شدن مرکز شهر شد، بیش از ۴۰۰۰ خانه در آتش سوختند. در سال ۱۸۳۰، انقلاب بلژیک، پس از اجرای اپرای دانیل فرانکویس اسپیریت در تئاتر دامونای، رخ داد. در ۲۱ ژولای ۱۸۳۱، لئوپارد اول بلژیک، اولین پادشاه بلژیک، تاج‌گذاری کرد و بازسازی دیوارهای شهر و ساختمان‌ها را بر عهده گرفت.


title: بروکسل

text: پس از ۱۰ مه ۱۹۴۰، بروکسل توسط ارتش آلمان بمباران شد و آسیب‌های زیادی در سال‌های ۱۹۴۴–۱۹۴۵ به آن وارد شد. فاجعهٔ استادیوم هیسل در تاریخ ۲۹ مه ۱۹۸۵ در بروکسل اتفاق افتاد. منطقه پایتخت بروکسل در ۱۸ ژوئیه ۱۹۸۹ بنیان‌گذاری شد. بروکسل به خاطر ارزش گذاشتن به تاریخش معروف است. این امر باعث شده که بیش از ۱۰۰ موزه در بروکسل وجود داشته باشد.


title: بروکسل

text: هرچند عده‌ای عقیده دارند که کل بروکسل در اصل پایتخت بلژیک است، طبق قانون اساسی این کشور (ماده ۱۹۴) شهرداری این شهر پایتخت بلژیک محسوب می‌شود. برخی استدلال می‌کنند که استفاده از حروف کوچک در «"ville"» و «"stad"" ""ville de Bruxelles"" (French), ""stad Brussel"" (Dutch) در ماده ۱۷۴ بیانگر این مطلب است که کل شهر پایتخت است اما این استدلال پایه و اساس حقوقی ندارد هرچند شهر بروکسل پایتخت رسمی بلژیک است، وظایف پایتخت و محوری بین ۱۹ منطقه شهرداری تقسیم شده‌اند و در واقع سازمان‌های ملی بلژیک نه تنها در بروکسل واقع شده‌اند، بلکه در بقیهٔ ۱۸ منطقه نیز قرار دارند. اصطلاح «دی فاکتو» یعنی تمامی منطقه به‌عنوان پایتخت محسوب می‌شود و «دی چوری» یعنی فقط شهر بروکسل عنوان پایتخت را به خود به همراه دارد.


title: بروکسل

text: موزه‌های هنرهای زیبا (به فرانسوی: موزیز رویادس بیو آرت) از چهار بخش متصل به هم تشکیل شده و هنرهای استادان قدیمی و هنر مدرن را در خود جای داده‌است. در این موزه کارهایی از پیتربروگل، پیتر پل روبنز، دلوا و ماگریت به چشم می‌خورد. بروکسل زادگاه بسیاری از کارتون‌های کمدی معروف بلژیک مثل اسمورفس، لارگو وینج، تن‌تن و لوک خوش شانس بوده‌است. در جاهای مختلف شهر، نقاشی دیوار شخصیت‌های کارتونی ترسیم شده‌است.


title: بروکسل

text: بروکسل به خاطر فرهنگ سنتی و آداب محلی اش، یکی از سرزنده‌ترین مردم را در کشور دارد:


title: بروکسل

text: در منطقهٔ پایتخت بروکسل، دو زبان هلندی و فرانسه مرسوم است، هرچند زبان مادری اکثر مردم، فرانسوی است و کاربرد بیشتری دارد. تمامی موسسه‌های عمومی در بروکسل، دو زبانه هستند. در سده‌های طولانی از تاریخ بروکسل، هلندی (گونهٔ برابانتیان)، زبان بومی کشور بوده‌است. فرانسوی وقت توسط مردم طبقات بالا (کمتر از ۵٪) صحبت می‌شد. مطالعه در تاریخ نشان می‌دهد که زبان هلندی بسیار پر استفاده بود تا وقتی که فرانسوی‌ها درسال ۱۷۹۳ وارد این کشور شدند و تصدی امور اجرایی را در دست گرفتند. در سده‌های ۱۹ و ۲۰، بلژیک کاملاً توسط فرانسه زبان‌ها اشغال شده بود. هرچند اکثریت (۶۰٪) مردم هلندی صحبت می‌کردند، فرانسه زبان رسمی شد. مدیریت شهری، قوهٔ قضایی، تحصیل و معاملات اقتصادی در زمان‌های طولانی به زبان فرانسه انجام می‌شد. بروکسل مهاجر فرانسوی زبان زیادی را پذیرفته‌است و به این علت دولت مرکزی فرانسه زبان در آن ایجاد شد. در قسمت مرکزی بروکسل، زبان فرانسه بیشتر از هلندی مورد استفاده بود و مردم برای تحصیلات تکمیلی و کارهایی با درآمد بالا می‌بایست فرانسه یادمی‌گرفتند. سپس دولت بلژیک (که در سال ۱۸۳۰ تأسیس شد) هلندی را زبان اکثریت دانست و آن را زبان رسمی اعلام کرد. طبق تحقیقی که رودی جانسن در سال ۲۰۰۱ انجام داد، ۸۰٪ مردم فرانسه زبان، ۵٪/۸ هلندی زبان و ۲٪/۱۰ به هر دو زبان صحبت می‌کنند (درصدهای ذکر شده نیاز به تحقیق دارد). یک سوم ساکنین بروکسل ملیت خارجی دارند و ملیت بلژیکی ندارند. درطول ساعات کاری تعداد نیروهای کار که از اطراف به شهر می‌آیند افزایش می‌یابد.


title: بروکسل

text: باید توجه داشت که یه خاطر رشد شهر بروکسل، حومهٔ شهر که بیشتر هلندی زبان هستند، فرانسه زبان‌ها را تحت تأثیر قرار داده‌است. در برخی مناطق اکثریت با فرانسه زبان‌ها است که حتی به ٪ ۷۰ می‌رسد. یکی از راه‌های فهمیدن اینکه در بروکسل یا فلاندرز هستید، اینست که به پایه چراغ راهنمایی نگاه کنید، آن‌ها دربروکسل قرمز و سفید و در فلاندرز زرد و سیاه هستند.


title: بروکسل

text: بروکسل دانشگاه‌های متعددی دارد: دانشگاه آزاد بروکسل (ULB)، دانشگاه وریج بروکسل (VUB) دانشگاه سنت لوئیس (FUSL)، دانشگاه کاتولیک بروکسل (KUB) و آکادمی سلطنتی نظامی بلژیک (RMA)، پردیس دانشگاه کاتولیک لووین (UCL) در بروکسل واقع شده‌است و به این اسامی معروف است: «Louvain-en-Woluwe» یا «UCL-Brussels» و محل دانشکدهٔ پزشکی و داروسازی است. کنسرواتوار کونینکیک بروکسل، مدرسهٔ هنرهای دراماتیک است که هنرمندان زیادی را تربیت می‌کند.


title: بروکسل

text: متروی بروکسل در سال ۱۹۷۶ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۴ خط و ۵۹ ایستگاه می‌باشد.


title: بروکسل

text: فرودگاه ملی بروکسل در نزدیکی منطقهٔ فلاندرز نشین زاونتام و فرودگاه جنوبی بروکسل در نزدیکی چارلروی در حدود ۸۰ کیلومتری بروکسل، قرار دارند. ایستگاه‌های قطار اصلی، بروکسل را به انگلستان و سایر شهرهای بزرگ اروپا، با خطوط ریلی پر سرعت، متصل می‌کنند.


title: بروکسل

text: متروی بروکسل از سال ۱۹۷۶ آغاز به کار کرده‌است. شبکهٔ اتوبوسرانی و تراموا نیز تمامی شهر را تحت پوشش قرار داده‌اند. لنگرگاه بروکسل نیز بر روی کانال ویل بروک در قسمت شمال غربی شهر قرار دارد. چهار شرکت، مدیریت حمل و نقل عمومی داخل بروکسل را بر عهده دارند:


title: بروکسل

text: در سالهای قدیم، بروکسل در میان راه بین مدرن هوگستارت به رودهائوت از شمال به جنوب، و راه ژنت سستین وگ به چائوسی از شرق به غرب قرار داشت. فرم خیابان‌ها از گراندپالاس الگو گرفته‌است و در بین آنهاها، بلورهایی بر روی رودخانه ساخته شده‌است. بروکسل، مرکز طرفداران راه‌های ملی قدیمی مثل NI (شمال به بردا)، N۲ (شرق به ماست ریخت)، N۳ (شرق به آخن)، N۴ (جنوب شرقی به لوکزامبورگ)، N۵ (جنوب به ریمز) N۶ (جنوب غربی به مائوبگ)، N۸ (غرب به ککسیو)، N۹ (شمال غربی به استند) می‌باشد. این بزرگراه‌ها که "steenwegen/chaussées" نامیده می‌شوند گاهی در کنارشان خیابان‌های مرکز خرید احداث می‌شود و در نهایت پیچ در پیچ شده و به آن‌ها ختم می‌شوند. جاده‌های اروپایی E19 (N-S) و (E-W) E۴۰ از نزدیکی شهر عبور می‌کنند. بروکسل یک جاده کمربندی دارد که به نام «R0" (R- صفر) نامیده می‌شود. (فرانسه: «رنیگ»، آلمانی: «گروته رنیگ»). این جاده گلابی – شکل است، قسمت جنوبی به علت اعتراضات ساکنین آن منطقه، تغییرشکل یافته‌است. مرکز شهر که گاهی «پنتاگون» نامیده می‌شود با یک «حلقهٔ کوچک» احاطه شده‌است که از توالی چندین بلوار تشکیل شده و نام رسمی آن «R۲۰» است. این خیابان پس از خراب کردن دیوارهای شهر و ساختن دیوارهای جدید در سال‌های گذشته ایجاد شده‌است. درقسمت شرقی شهر، جادهٔ «R۲۱» (فرانسه: گراند سینتور) تشکیل شده که لاکن را به اوکل متصل می‌کند. برخی ایستگاه‌های مترو در این جاده ساخته شده‌اند. با کمی فاصله، جادهٔ R۲۲، زاونتم را به سنت چاب متصل می‌کند.


title: بروکسل

text: بروکسل میزبان کنفرانس معروف سولوی در سال ۱۹۲۷ بود که فیزیکدانانی مانند آلبرت انیشتین، ماکس پلانک، ماری کوری، هنریک لورنتز، پل دیراک، لوئیس، دوک هفتم بروگلو، نیلز بوهر، اروین شرودینگر، ولفاگنگ پائولی و ورنر هیزنبرگ راجع به روش‌های فیزیک جدید و نظریه کوانتوم صحبت کرده‌اند. انیشتین از نظریهٔ اصل عدم قطعیت هیزبرگ متحیر شد و گفت: «خداوند تخته نرد بازی نمی‌کند.» بوهر پاسخ داد: «انیشتین، به خدا نگو چکار کند.» هفده نفر از بیست و نه شرکت‌کننده در سال‌های آتی جایزهٔ نوبل گرفتند. بروکسل در سال ۱۹۳۰ میزبان سومین کنگرهٔ بین‌المللی معماری مدرن بود. دو نمایشگاه بین‌المللی Exposition universelle et internationale و Expo '۵۸ به ترتیب در سال‌های ۱۹۳۵ و ۱۹۸۵ در بروکسل برگزار شده‌اند. Atomium نماد یک کریستال آهن که ۱۰۳ متر ارتفاع دارد در نمایشگاه Expo '۵۸ در شهر نصب شد و هنوز هم پابرجاست. در سال ۲۰۰۳ بلژیکی‌ها مراسم ۲۵ امین سالگرد وفات جک بریل را برگزار کردند.همچنین ببینید: شخصیت‌های مهم بروکسل


title: کوروش کوچک

text: کوروش جوان یا کوروش کوچک یکی از شاهزادگان هخامنشی، پسر داریوش دوم و پروشات و برادر کوچکتر اردشیر دوم بود. تاریخدانان به این دلیل به او لقب کوچک داده‌اند که با کوروش بزرگ هخامنشی اشتباه گرفته نشود.


title: کوروش کوچک

text: در زمان حیات پدر، کوروش به موازات تیسافرن فرمانداری سواحل و مناطق یونانی‌نشین آسیای صغیر را به عهده داشت. وی بعد از مرگ پدرش به امید دست یافتن به مقام پادشاهی و با دلگرمی از پشتیبانی مادر صاحب قدرت و نفوذ خود ملکه پروشات، که آن زمان زمام امور سیاسی را کامل به صورت رسمی در دست داشت و قدرت در اصل در دست او بود دست به شورش علیه برادر بزرگترش اردشیر دوم زد.


title: کوروش کوچک

text: وی نیروهای نظامی تحت فرمان خود را گرد آورد و بدون این که قصد خویش را که جنگ با پادشاه بود آشکار کند، شروع به حرکت به سوی پایتخت کرد. مدتی بعد سربازانش در بین راه از قصد و تصمیم وی آگاه شدند. آن‌ها ابتدا با نظر کوروش مخالفت کردند، ولی مدتی بعد قانع شدند که به مسیر خود ادامه دهند و به خواسته او تن در دادند. اردشیر هم با سپاهی بزرگ به مقابله او شتافت. در محلی به نام کوناکسا در میانرودان در سال ۴۰۱ (پیش از میلاد) بین دو سپاه جنگی درگرفت که در تاریخ آن را جنگ کوناکسا می‌نامند. در این نبرد، کوروش کوچک به سخنان و راهنمایی‌های سردسته یونانیان _ که به او توصیه کرده بود برای در امان ماندن از حملات دشمن، در جای کم‌خطری از قشون خود جای گیرد، _ اعتنا نکرد و خود را بی پروا در برابر مخاطرات نبرد قرار داد و سرانجام هم از همین رو کشته شد. با کشته‌شدن وی، سپاهش بی‌سر و سالار ماند و چون رهبر و مقتدای خود را از دست داده‌بود، دیگر انگیزه‌ای برای ادامه جنگ نداشت.


title: کوروش کوچک

text: به گفته کزنفون، کوروش جوان پس از الحاق پدرش در سال ۴۲۴ پیش از میلاد متولد شد. وی یک برادر بزرگتر، به نام اردشیر دوم، و دو برادر کوچکتر به نام‌های اوستن و اکزاترس داشت.


title: کوروش کوچک

text: پلوتارک در مورد کودکی کوروش نوشته‌است: «کوروش، از همان جوانی سرسخت بود؛ از طرف دیگر» اردشیر «در همه چیز ملایم تر بود و طبیعت بیشتری در عمل داشت و نرم‌تر بود.»


title: ویکی‌گفتاورد

text: ویکی‌گفتاورد یکی از پروژه‌های هموند ویکی‌پدیا است که از نرم‌افزار مدیاویکی استفاده نموده و جزو پروژه‌های مبتنی بر ویکی است که توسط بنیاد ویکی‌مدیا اداره می‌گردد. ایدهٔ اصلی ویکی‌گفتاورد را دانیل الستون مطرح نموده و توسط برایان ویبر به مرحلهٔ اجرا درآمده‌است.


title: ویکی‌گفتاورد

text: هدف اصلی ویکی‌گفتاورد فراهم آوردن امکان مشارکت افراد برای ایجاد مجموعه‌ای عظیم از نقل‌قول‌های افراد برجسته، کتابها و ضرب‌المثلها به همراه جزئیات آن‌ها است.


title: ویکی‌گفتاورد

text: در ابتدا این پروژه به انگلیسی راه‌اندازی گردید، اما از ژوئیه ۲۰۰۴ زبانهای دیگری نیز به آن اضافه شدند. ویکی‌گفتاورد فارسی از ۲۰۰۵ آغاز شد. معمولاً پُربازدیدترین صفحه در ویکی‌گفتاورد فارسی، «ضرب‌المثل‌های فارسی» است.


title: ویکی‌گفتاورد

text: تا به امروز ناموارهٔ ویکی‌گفتاورد فارسی دو بار تغییر نموده‌است:


title: فؤاد عجمی

text: فؤاد عجمی نویسنده و استاد دانشگاه و مشاور پل ولفوویتز، معاون وزارت دفاع آمریکا در دوران جرج بوش و رئیس دانشکده عالی مطالعات بین‌الملل (SAIS) دانشگاه جانز هاپکینز بود که به همراه کوندولیزا رایس و سایر نومحافظه‌کاران از هواداران عمده جنگ عراق به‌شمار می‌رفتند. وی تا سال ۲۰۱۱ رئیس مرکز خاورمیانه همان دانشکده باقی ماند و پس از آن به بنیاد هوور در دانشگاه استانفورد کالیفرنیا نقل مکان کرد که در همان‌جا نیز در گذشت.


title: فؤاد عجمی

text: عجمی ایرانی‌تبار است. خانواده او در دوران ناصرالدین‌شاه به جنوب لبنان مهاجرت کردند. فؤاد عجمی در سال ۱۹۴۵ در یکی از روستاهای جنوب لبنان به‌نام ارنون به دنیا آمد و در بیروت بزرگ شد. در ۱۸ سالگی به ایالات متحده مهاجرت کرد. تحصیلاتش را در دانشگاه واشینگتن به پایان برد و سپس در دانشگاه پرینستون به تدریس پرداخت. ابتدا هوادار ناصریسم و ناسیونالیسم عربی بود. بعد، به دلیل شیعه بودن، طرفدار امام موسی صدر شد و کتابی نوشت به‌نام «امام ناپدید شده». کمی بعد، طبق نوشته همکاران سابقش، راه جدایی از مذهب را پیدا کرد؛ با پل ولفوویتز دوست شد، به عنوان فردی بریده از ناصریسم در تجلیل از انور سادات مقاله نوشت و ادعا کرد که «واقع‌گرا» شده‌است. فؤاد عجمی رئیس مؤسسه مطالعات خاورمیانه دانشگاه جانز هاپکینز بود و در حمله آمریکا به عراق از نومحافظه‌کاران حمایت نمود و در جهان عرب بشدت مورد انتقاد قرار گرفت.


title: فؤاد عجمی

text: فؤاد عجمی روز یکشنبه ۲۲ ژوئن ۲۰۱۴ پس از مدت‌ها مبارزه با سرطان، در سن ۶۹ سالگی درگذشت.


title: لیلا پهلوی

text: لیلا پهلوی (زادهٔ ۷ فروردین ۱۳۴۹–درگذشتهٔ ۲۰ خرداد ۱۳۸۰) که تا پیش از انقلاب ایران با عنوان سلطنتی والاحضرت شاهدخت لیلا خطاب می‌شد، کوچک‌ترین فرزند محمدرضا پهلوی و فرح پهلوی بود.


title: لیلا پهلوی

text: وی در تهران متولد شد و کوچک‌ترین خواهر رضا پهلوی، علی‌رضا پهلوی، فرحناز پهلوی و خواهر ناتنی شهناز پهلوی بود. او چند ماه پیش از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ ایران و در ۹ سالگی، به همراه پدر و خانواده‌اش ایران را ترک کرد.


title: لیلا پهلوی

text: لیلا پهلوی پس از پایان تحصیلات دوران ابتدایی، تحصیلات عالی خود را در آمریکا و در دانشگاه براون در رشتهٔ ادبیات تطبیقی با گرایش زبان آلمانی و فلسفهٔ اسکاندیناویایی به پایان رساند.


title: لیلا پهلوی

text: او زبان‌های فارسی، انگلیسی، فرانسوی و آلمانی را روان سخن می‌گفت. وی به رباعیات عمر خیام علاقه داشت و حتی به ترجمهٔ شعرهای مولوی به زبان‌های انگلیسی و فرانسوی می‌پرداخت. لیلا پهلوی دلبستهٔ فرهنگ ایران، از شعر و ادبیات و هنر ایران بود و برخی آثار هنری ایرانی را گردآوری می‌کرد. او همچنین از پشتیبانان مالی دانشنامهٔ ایرانیکا بود.


title: لیلا پهلوی

text: یک سال پیش از مرگش در گفتگویی با یک مجلهٔ اسپانیایی دربارهٔ دل‌بستگی‌اش به ایران و فرهنگ ایرانی گفته بود: «من تقریباً همه زندگیم را در خارج سپری کرده‌ام، اما هم‌چنان ایرانی مانده‌ام، گویی هیچ‌گاه از کشورم دور نبوده‌ام».


title: لیلا پهلوی

text: لیلا هنگامی‌که نزدیک به ۱۰ سال داشت، ایران را ترک کرد. در مصر شاهد مرگ پدرش و رخدادهایی بود که برای خانواده‌اش در سال‌های آغازین انقلاب ایران پیش آمد. خاطرات تلخ از رویدادهای ناگوار زندگی‌اش وی را به بیماری افسردگی دچار کرد.


title: لیلا پهلوی

text: وی در ۲۰ خرداد ۱۳۸۰ در ۳۱ سالگی، در اتاقش در هتل لئونارد در مرکز لندن، با خوردن داروی خواب‌آور اقدام به خودکشی کرد و به زندگی‌اش پایان داد.


title: لیلا پهلوی

text: در ۱۷ ژوئن ۲۰۰۱ لیلا پهلوی در کنار آرامگاه مادربزرگش فریده قطبی در گورستان پاسی در شهر پاریس به خاک سپرده شد. در مراسم خاک‌سپاری وی بسیاری از اعضای خاندان پهلوی و شماری از ایرانیان برون‌مرز شرکت داشتند.


title: لیلا پهلوی

text: تئاتری پیرامون زندگی و مرگ او با نام «آوای آواره» کاری از گروه تئاتر یگانه و نوشتهٔ ندا ثابتی در سال ۱۳۸۷ در ایران اجرا شد که نقدی از دوران پادشاهی پهلوی بود.


title: برایان گرین

text: برایان گرین (زاده در ۹ فوریه ۱۹۶۳، نیویورک) فیزیکدان آمریکایی و یکی از نظریه‌پردازان نظریه ریسمان است. او از سال ۱۹۹۶ در دانشگاه کلمبیا به تدریس می‌پردازد. وی در ۱۲ سالگی آن چنان در ریاضی توانایی پیدا کرد که یک استاد دانشگاه به او خصوصی درس می‌داد. گرین در سال ۱۹۸۰ وارد دانشگاه هاروارد شد و لیسانس فیزیک گرفت. در سال ۱۹۹۶ دکترای خود را با بورس رودز در دانشگاه آکسفورد گرفت.


title: برایان گرین

text: گرین از سال ۱۹۹۶ تا کنون در دانشگاه کلمبیا به سر می‌برد؛ و به آموزش و پژوهش در کیهان‌شناسی و نظریه ریسمان می‌پردازد. پیش از این او در سال ۱۹۹۰ به دانشکدهٔ فیزیک دانشگاه کرنل پیوسته بود. وی استادی خود را در سال ۱۹۹۵ در این دانشگاه گرفته‌است.


title: برایان گرین

text: برایان گرین کتاب جهان زیبا را در سال ۱۹۹۹ نوشت که بسیار پرفروش بود و جایزه‌های جهانی بسیاری را از آن خود کرد. این کتاب به نظریه ریسمان و اِم می‌پردازد. پس از آن یک فیلم ۳ ساعتهٔ عامه‌فهم در شبکهٔ پی‌بی‌اس که بر پایهٔ کتاب جهان زیبا ساخته شده بود موفقیت او را دوچندان کرد. کتاب ساخت کیهان او که در سال ۲۰۰۴ منتشر شد، دربارهٔ زمان و جهان است. این کتاب با عنوان «تاروپود هستی، دربارهٔ زمان، مکان و بافت درونی واقعیت» و با ترجمه ابراهیم رفرف در ایران منتشر شده‌است.


title: برایان گرین

text: بهترین معلمان کسانی نیستند که تمام پاسخ‌ها را می‌دانند، بلکه کسانی اند که با [شنیدن] پرسش‌هایی که پاسخ آن‌ها را نمی‌دانند، هیجان زده می‌شوند.


title: الکترومغناطیس

text: الکترومغناطیس شاخه‌ای از فیزیک است که به مطالعهٔ پدیده‌های الکتریکی و مغناطیسی و ارتباط این دو با هم می‌پردازد. از طرفی نیروی الکترومغناطیسی یکی از چهار نیروی بنیادی طبیعت است (سه نیروی دیگر نیروی هسته‌ای قوی، نیروی هسته‌ای ضعیف و گرانش هستند). در نظریهٔ الکترومغناطیس این نیروها به وسیلهٔ میدان‌های الکترومغناطیسی توصیف می‌شوند. الکترومغناطیس توصیفگر بیشتر پدیده‌هایی‌ست (به جز گرانش) که در زندگی روزمره اتفاق می‌افتند. الکترومغناطیس همچنین نیرویی‌ست که الکترون‌ها و پروتون‌ها را در داخل اتم‌ها کنار هم نگه می‌دارد. درحقیقت عامل همهٔ نیروهای درون مولکولی، نیروی الکترومغناطیسی است.


title: الکترومغناطیس

text: نیروی الکترومغناطیسی به دو صورت نیروی الکتریکی و نیروی مغناطیسی بروز می‌کند که این دو جنبه‌های مختلف از یک چیز (نیروی الکترومغناطیسی) هستند و از این رو ذاتاً به یکدیگر مربوطند. تغییر میدان الکتریکی با زمان، میدان مغناطیسی تولید می‌کند. همچنین تغییر میدان مغناطیسی با زمان، میدان الکتریکی تولید می‌کند. این اثر به نام القای الکترومغناطیسی شناخته می‌شود و اساس کار ژنراتورها، موتورهای الکتریکی و ترانسفورماتورها است. میدان الکتریکی عامل چند پدیدهٔ معمول مانند پتانسیل الکتریکی (ولتاژ باتری) و جریان الکتریکی (جریان برق)، و میدان مغناطیسی عامل رانش و ربایش آهنرباها هستند. در الکترودینامیک کوانتومی، نیروی الکترومغناطیسی بین ذرات باردار را می‌توان از طریق روش نمودارهای فاینمن محاسبه کرد که در آن فرض می‌شود که ذرات حامل (به نام فوتون مجازی) بین ذرات باردار مبادله می‌شود.


title: الکترومغناطیس

text: مفاهیم نظری الکترومغناطیس منجر به ارائه نظریه نسبیت خاص توسط آلبرت اینشتین در سال ۱۹۰۵ شده‌است.


title: الکترومغناطیس

text: در ابتدا تصور این بود که الکتریسیته و مغناطیس دو پدیده جدا از هم هستند. با انتشار رساله الکتریسیته و مغناطیس جیمز کلارک ماکسول در سال ۱۸۷۳ میلادی که در آن وی نشان داد تعامل بارهای مثبت و منفی توسط یک نیرو صورت می‌گیرد، این دیدگاه تغییر کرد. چهار اثر عمده ناشی از تداخل این دو وجود دارد که به وضوح توسط آزمایش‌ها نشان داده شده‌اند.


title: الکترومغناطیس

text: زمانی که هانس کریستین اورستد در حال آماده شدن برای یک سخنرانی در شب ۲۱ آوریل سال ۱۸۲۰ میلادی بود، مشاهدات شگفت‌آوری کرد. او متوجه شد که سوزن قطب‌نما زمانی که جریان الکتریکی حاصل از باتری قطع و وصل می‌شد، منحرف می‌گردید. این انحراف او را متقاعد کرد که میدان‌های مغناطیسی از طرف یک سیم حامل جریان الکتریکی تأثیر می‌پذیرد و رابطه مستقیم بین الکتریسیته و مغناطیس وجود دارد. او یافته‌های خود را به چاپ رساند که نشان می‌داد جریان الکتریکی در اطراف یک سیم حامل جریان، تولید میدان مغناطیسی می‌کند. واحد القاء مغناطیسی Oersted است و به افتخار او نام‌گذاری شده‌است. پدیده القای الکترومغناطیسی که بعدها توسط مایکل فارادی مشاهده شد، توسط جیمز کلارک ماکسول گسترش یافت و بخشی از آن دوباره توسط الیور هِویساید و هاینریش هرتز فرمول‌بندی شد که یکی از بزرگ‌ترین دست‌آوردهای فیزیک ریاضی در قرن نوزدهم میلادی به‌شمار می‌رود. از آن پس، الکترومغناطیس ٬همواره به عنوان مدلی برای توسعه فیزیک مطرح بوده‌است. نیروی الکترومغناطیسی یکی از چهار نیروهای بنیادی طبیعت است. نیروی الکترومغناطیس توصیف‌گر بیشتر پدیده‌هایی است (به جز گرانش) که در زندگی روزمره اتفاق می‌افتد. الکترومغناطیس همچنین نیرویی است که الکترون‌ها و پروتون‌ها را در داخل اتم‌ها پیش هم نگه می‌دارد. این نیرو در انرژی‌های بسیار بالا، با نیروی هسته‌ای قوی متحد می‌شود که با نام نیروی الکترو قوی شناخته می‌شود.


title: الکترومغناطیس

text: نظریه دقیق الکترومغناطیس، معروف به الکترومغناطیس کلاسیک، توسط فیزیک‌دانان قرن ۱۹ و در اوج کار جیمز کلارک ماکسول - که یکپارچه‌کننده پدیده‌های شناخته شده تا زمان خود به یک تئوری واحد و نیز کاشف ماهیت الکترومغناطیسی نور است - شکل گرفت. در الکترومغناطیس کلاسیک، میدان الکترومغناطیسی توسط مجموعه‌ای از معادلات شناخته شده به عنوان معادلات ماکسول، و نیز نیروی الکترومغناطیسی بیان شده توسط قانون نیروی لورنتس توصیف می‌شود. الکترومغناطیس کلاسیک به سختی با مکانیک کلاسیک سازگار است، اما با نسبیت خاص سازگار است. در معادلات ماکسول، سرعت نور در خلأ ثابت و تنها وابسته به گذردهی الکتریکی و نفوذپذیری مغناطیسی در خلأ است. این موضوع اما ناقض قوانین سرعت گالیله‌ای (سنگ بنای مکانیک کلاسیک) است. یک راه برای آشتی دادن دو نظریه، فرض وجود محیطی به نام «اتر» است که نور در آن حرکت می‌کند. با این حال، پس از تلاش‌های تجربی فراوان، وجود اتر اثبات نشد. پس از کمک‌های مهم هندریک لورنتس و هانری پوانکاره، در سال ۱۹۰۵ آلبرت اینشتین مشکل را با نسبیت خاص حل کرد که جایگزین جدید تئوری حرکت‌شناسی کلاسیک شد و با الکترومغناطیس کلاسیک سازگار بود. علاوه بر این، تئوری نسبیت نشان می‌دهد که میدان مغناطیسی در حال حرکت تبدیل به یک میدان الکتریکی غیر صفر و بالعکس می‌شود، بنابراین نشان می‌دهد که آن‌ها دو طرف یک سکه هستند، و به این ترتیب اصطلاح «الکترومغناطیس» به این پدیده اطلاق شد.


title: الکترومغناطیس

text: نیروی لورنتس توسط میدان الکترومغناطیسی به ذرهٔ باردار متحرک وارد می‌شود که رابطهٔ آن به صورت زیر است:


الکترومغناطیس


title: الکترومغناطیس

text: که formula_2 نشان دهندهٔ بردار نیرو، formula_3 مقدار بار الکتریکی ذره متحرک، formula_4 مقدار میدان الکتریکی، formula_5 بردار سرعت ذرهٔ متحرک و B بردار میدان مغناطیسی می‌باشد.


title: الکترومغناطیس

text: میدان الکتریکی formula_7 طبق رابطهٔ زیر تعریف می‌شود:


title: الکترومغناطیس

text: که formula_9 نشان دهنده بار مثبت آزمون، formula_2 بردار نیروی الکتریکی وارد بر ذره باردار و formula_4 بردار میدان الکتریکی می‌باشد.


title: الکترومغناطیس

text: در شرایط الکتروستاتیک که ذرات باردار ساکن هستند، طبق قانون کولن برای n ذره باردار می‌توان نشان داد که میدان الکتریکی به صورت زیر بدست می‌آید:


title: الکترومغناطیس

text: که formula_13 تعداد ذرات باردار، formula_14 بار هر ذره، formula_15 موقعیت هر ذره، formula_16 فاصله از میدان الکتریکی و formula_17 ثابت گذردهی خلاء است.


title: الکترومغناطیس

text: حال برای یک توزیع بار گسترده خواهیم داشت:


title: الکترومغناطیس

text: که formula_19 چگالی بار و حاصل تقسیم بار الکتریکی کل بر حجم توزیع گسترده‌است.


title: الکترومغناطیس

text: می‌توان کمیتی اسکالر به نام پتانسیل الکتریکی formula_20 برای میدان الکتریکی تعریف کرد. در شرایط الکتروستاتیک، به دلیل صفر بودن چرخش میدان الکتریکی (که ناشی از ماهیت مرکزی نیرو در قانون کولن است)، میدان الکتریکی formula_4 برابر خواهد بود با منفی گرادیان formula_20. یعنی (در حالت الکتروستاتیک) می‌شود نوشت:


title: الکترومغناطیس

text: از این رابطه می‌توان بُعد formula_4 را به‌صورت formula_25 (ولت بر متر) نشان داد. با اعمال قضیه استوکس می‌توان نشان داد که اختلاف پتانسیل بین دو نقطه برابر است با:


title: الکترومغناطیس

text: که formula_27 مسیری است که روی آن از میدان انتگرال گرفته می‌شود.


title: الکترومغناطیس

text: برای یک بار نقطه‌ای ساکن می‌توان نشان داد که اختلاف پتانسیل الکتریکی از رابطهٔ زیر بدست می‌آید:


title: الکترومغناطیس

text: که formula_3 بار ذره، formula_30 موقعیت هر ذره، formula_16 فاصله از بار الکتریکی و formula_17 ثابت گذردهی خلاء است. در شرایطی که بار می‌تواند آزادانه حرکت کند (حالت غیر ایستا). این رابطه با پتانسیل لینارد-ویشرت جایگزین می‌گردد که همانند قبل برای یک توزیع بار پیوسته خواهیم داشت:


title: الکترومغناطیس

text: که formula_19 چگالی بار است (حاصل تقسیم بار الکتریکی کل بر حجم توزیع گسترده).


title: الکترومغناطیس

text: در دستگاه یکاهای SI، یکاهای کمیت‌های الکترومغناطیسی عبارتند از:


title: الکترومغناطیس

text: روابط الکترومغناطیس در دستگاه‌های یکاهای مختلف شکل یکسانی ندارند و در نتیجه تبدیل آن‌ها از دستگاهی به دستگاه دیگر ساده نیست. برای دیدن روابط الکترومغناطیس در دستگاه یکاهای گوناگون به معادلات ماکسول رجوع کنید.Nave, R. , Magnetic Field Strength H, retrieved ۲۰۰۷-۰۶-۰۴ Keitch, Paul ([– Scholar search), Magnetic Field Strength and Magnetic Flux Density, retrieved ۲۰۰۷-۰۶-۰۴ Oppelt, Arnulf (2006-11-02), magnetic field strength, retrieved ۲۰۰۷-۰۶-۰۴ magnetic field strength converter, retrieved ۲۰۰۷-۰۶-۰۴


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: فدریکو خسوس گارسیا لورکا (زاده ۵ ژوئن ۱۸۹۸ - درگذشته ۱۹ اوت ۱۹۳۶) شاعر و نویسنده اسپانیایی بود. او همچنین نقاش، نوازنده پیانو، و آهنگ‌ساز نیز بود. او یکی از اعضای گروه نسل '۲۷ بود. لورکا در ۳۸ سالگی به دست پارتیزان‌های ملی در جنگ داخلی اسپانیا کشته شد.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: فدریکو به تاریخ ۵ ژوئن ۱۸۹۸ در دهکده Fonte Vacros در جلگه گرانادا، چند کیلومتری شمال شرقی شهر گرانادا زاده شد در خانواده‌ای که پدر یک خرده مالک مرفه و مادر فردی متشخص و فرهیخته بود. نخستین سال‌های زندگی را در روستاهای گرانادا؛ پایتخت باستانی اسپانیا، شهر افسانه‌های کولیان و آوازهای کهنه می‌گذراند.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: شاید از این روی و به خاطر بیماری فلج که تا ۴ سالگی با او بود و او را از بازی‌های کودکانه بازداشت، فدریکوی کودک به داستان‌ها و ترانه‌های کولی رغبت فراوانی پیدا می‌کند، آنچنانکه زمزمه این آوازها را حتی پیش از سخن گفتن می‌آموزد. این فرهنگ شگرف اسپانیایی کولی است که در آینده در شعرش رنگ می‌گیرد. لورکا بدست مادر با موسیقی آشنا می‌شود و چنان در نواختن پیانو و گیتار پیشرفت می‌کند که آشنایانش او را از بزرگان آینده موسیقی اسپانیا می‌دانند، ولی درگذشت آموزگار پیانویش به سال ۱۹۱۶چنان تلخی عمیقی در او به جای می‌گذارد که دیگر موسیقی را پی نمی‌گیرد.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: هم‌زمان با فرارسیدن سن تحصیل لورکا، خانواده به گرانادا نقل مکان می‌کند و او تا زمان راهیابی به دانشگاه از آموزش پسندیده با طبقه اجتماعی اش برخوردار می‌شود .(در همین سال‌هاست که فدریکو موسیقی را فرا می‌گیرد) ولی هر گز تحصیل در دانشگاه را به پایان نمی‌رساند، چه در دانشگاه گرانادا و چه در مادرید. باری در همین سال‌هاست که در Residencia de Etudiante مادرید – جایی برای پرورش نیروهایی با افکار لیبرالی ـ لورکا، شعرش را بر سر زبان‌ها می‌اندازد و در همین دوره‌است که با نسل زرین فرهنگ اسپانیا آشنا می‌شود.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: پژوهشهای لورکا، هرگز در چارچوب «فلسفه» و «حقوق» که به تحصیل آن‌ها در دانشگاه سرگرم بود، باقی نمی‌ماند. مطالعه آثار بزرگان جهان از نویسندگان جنبش ۹۸ چون ماچادو (Machado) و آسورینAzorin) (و همینطور آثار شاعران معاصر اسپانیا چون روبن داریو (Roban Dario)، خیمنز گرفته تا نمایشنامه‌های کلاسیک یونانی، از لورکا شاعری با دستان توانا و تفکری ژرف و گسترده می‌سازد.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: لورکا نخستین کتابش (به نثر) را در سال ۱۹۱۸ به نام «باورها و چشم‌اندازها» (Impersiones y Viajes) در گرانادا به چاپ می‌رساند.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: به سال ۱۹۲۰ نخستین نمایشنامه اش با نام «دوران نحس پروانه‌ها» (el malificio de la mariposa) را می‌نویسد و به صحنه می‌برد که با استقبال چندانی روبرو نمی‌شود.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: و سال بعد (۱۹۲۱)، «کتاب اشعار» (Libre de Poems) که نخستین مجموعه شعرش است را منتشر می‌کند.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: ۱۹۲۲ سالی است که با مانوئل دفایا جشنواره بی‌همتا کانته خوندو(Conte Jondo)، آمیزه‌ای از افسانه‌ها، آوازها و پایکوبیهای کولیان اسپانیا که می‌رفت در هیاهوی ابتذال آن سال‌های فلامنکو به دست فراموشی سپرده شود، را برپا می‌کند.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: لورکا در ۱۹۲۷ «ترانه‌ها (Canciones)» را منتشر می‌کند و نمایشنامه «ماریانا پیندا» (Mariana Pineda) را در ماه ژوئن همین سال به صحنه می‌برد و در بارسلونا نمایشگاهی از نقاشی‌هایش بر پا می‌شود.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: در ۱۹۲۸ محبوبترین کتابش، «ترانه‌های کولی» (Romancero Gitano) منتشر می‌شود. نشانی که بسیاری آن را بهترین کار لورکا می‌دانند. مجموعه‌ای که شهرتی گسترده را برای فدریکو به ارمغان می‌آورد چنان‌که لقب «شاعر کولی» را بر او می‌نهند.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: شکل‌گیری هسته نمایشنامه «عروسی خون» با الهام از خبر قتل نیخار (Nijar) در روزنامه‌ها، نیز به سال ۱۹۲۸ بر می‌گردد.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: در تابستان ۱۹۲۹ شاعر به نیویورک سفر می‌کند و برای آموختن انگلیسی وارد دانشگاه کلمبیا می‌شود. در نیویورک است که لورکا به شعر سختش می‌رسد. به سرزنش از شهری با معماریهای مافوق آدمین، ریتم سرگیجه‌آور و هندسهٔ اندوهناک می‌رسد.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: حاصل سفر نیویورک مجموعه اشعاری است با نام «شاعر در نیویورک» که در ۱۹۴۰ (پس از مرگ شاعر) منتشر می‌شود. واژه‌هایی که مملو از همدردی با سیاهان آمریکا است و اثر دیگری که نمایشنامه‌ای شعرگونه و ناتمام و کارایی گرفته از سفر شاعر به آمریکاست «مخاطب»Audience یا به تعبیر گروهی دیگر «مردم»(people) نام دارد.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: فدریکو، دربهار ۱۹۳۰ خسته از زندگی سیاه «هارلم» و ریشه‌های فولادی آسمان خراشهای نیویورک، در پی یک دعوت نامه جهت سخنرانی در «هاوانا» به آغوش سرزمینی که آن را «جزیره‌ای زیبا با تلألو بی پایان آفتاب» می‌خواند، پناه می‌برد. شاید دوماه اقامت لورکا درکوبا و خو گرفتن دوباره‌اش با ترانه‌های بومی و تم اسپانیایی آن بود که سبب گشت تا شاعر به اندلس اش بازگردد. در همین سال است که نگارش «یرما» را آغاز می‌کند. با بازگشت به اسپانیا در خانه پدری (گرانادا) ساکن می‌شود و «مخاطب» را در جمع دوستانش می‌خواند و در زمستان «همسر حیرت‌آور» (la zapatero prodigiosa) را به صحنه می‌برد (در مادرید). سال بعد (۱۹۳۱) «چنین که گذشت این ۵ سال» را می‌نویسد که تنها پس از مرگش به صحنه می‌رود و پس از آن کتاب جدیدش به نام «ترانه‌های کانته خوندو» el poems del Conte Jondo، که در ادامه کار بزرگش در جشنواره کانته خوندو و «ترانه‌های کولی» است را منتشر می‌کند.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: در ماه آوریل حکومت جمهوری در اسپانیا اعلام موجودیت می‌کند و این سبب می‌شود تا شاعر، که تئاتر را بی‌وقفه به روی مردم می‌گشاید، بیش از پیش موفق شود. چرا که در ۱۹۳۲ به نام کارگردان یک گروه تئاتر سیار (la barraca) که کسان آن را بازیگران آماتور پایه‌ریزی می‌دادند به شهرها و روستاهای اسپانیا می‌رود و آثار کلاسیک و ماندگاری چون کارهای لوپه دبگا) l’ope de vega (و کالدرون) Calderon) و .. را به اجرا درمی‌آورد.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: در زمستان همین سال «عروسی خون» را در جمع دوستانش می‌خواند و به سال ۱۹۳۳ آن را به صحنه می‌برد (مادرید). اجرای این تراژدی با کامیابی و استقبال بی‌مانندی روبه رور می‌شود، و همچنین وقتی در همین سال شاهکارش را به آرژانتین می‌برد و در بوئینس آیرس به نمایش درمی‌آورد، این کامیابی برای لورکا تکرار می‌شود.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: در همین سفر (از سپتامبر ۱۹۳۳ تا مارس ۱۹۳۴) است که هسته” دنا رزیتاً شکل می‌گیرد. ۱۹۳۴ سالی است که فدریکو، «یرما» (Yerma) و «دیوان تاماریت)» (Divan del Tamarit) را به پایان می‌رساند. «یرما» نیز چونان اثر پیشین (عروسی خون) تراژدی است که از فرهنگ روستائیان اندلس و ناامیدی ژرف اشان سرچشمه می‌گیرد؛ و درخشانترین جای شعر لورکا (و حتی اسپانیا) به همین سال است که رقم می‌خورد. «مرثیه‌ای برای ایگناسیو سانچز مخیاس» Mejias Lianto por Ignacio Sanchez؛ سوگنامه‌ای که برای همیشه در تاریخ ادبیات جهان بی‌مانند و بی جانشین ماند؛ شعری جادویی برای دوستی گاوباز که مرگی دلخراش را در میدان گاوبازی در آغوش می‌کشد.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: با توجه به اینکه لورکا عمدتاً غیر سیاسی بوده‌است، و در بین هردو طرف جنگ داخلی اسپانیا دوستانی داشته‌است، فرضیه‌هایی در مورد نقش حسادت همجنسگرایانه در مرگ لورکا وجود دارد. به هرحال، مرگ او در ۱۹ اوت ۱۹۳۶، نزدیک گرانادا اتفاق افتاده‌است.


title: فدریکو گارسیا لورکا

text: نمایشنامه «دوران نحس پروانه‌ها» ۱۹۲۰


title: ساناز

text: ساناز یک اسم ایرانی با ریشه ایرانی است.


title: ساناز

text: این اسم از لحاظ معنائی دلالت بر " بی‌نظیر (ز ریشه‌های سان و ناز) "و بی همتا، پر محبتی و خوش‌اندامی شخص است.


title: ساناز

text: ساناز به معنی "بی‌همتا"، "بی‌مانند"، نادر و یا کمیاب می‌باشد و نام یک گل نیز است.


title: ساناز

text: ساناز نام گلی است در باب تفاوت بین گل رز معمولی و رز ساناز، این است که گل‌های ساناز کوچک‌تر است و در صورت مهیا بودن دمای زندگی، در زمستان هم گل دهی می‌کند.


title: ساناز

text: این نام ایرانی است و اخیراً در "ایالات متحده" رایج شده که با توجه به پیشوند"ساً به معنی مثل و مانند و کلمهٔ "آز" که در زبان پارسی به معنی " کم" می‌باشد، معنای آن "کم نظیر" و "کمیاب" است.


title: الیگودندروسیت

text: اُلیگودندروسیت (oligodendrocyte) یا الیگودندروگلیا یا یاختهٔ کم‌شاخه، یاختهٔ تولیدکنندهٔ میلین در دستگاه عصبی مرکزی است.


title: الیگودندروسیت

text: اُلیگودندروسیت یکی از انواع سلول‌های گلیال است دارای زوایدی است که به کمک آنها به نورون‌های اطراف چنگ می‌اندازد و غلاف میلین را را دور چندین آکسون ایجاد می‌کند و باعث تشکیل غلاف میلین در دستگاه عصبی مرکزی می‌شود. تعداد الیگودندروسیت‌ها، نسبت به آستروسیت‌ها (اختریاخته‌ها)، از دیگر انواع سلول‌های گلیال، کمتر است.


title: الیگودندروسیت

text: اُلیگودندروسیت‌ها در میان اکسونهای میلین دار در ماده خاکستری و سفید مغز و همچنین در اطراف نورون‌های ستاره‌ای شکل قرار دارند. سلول‌های الیگودندروگلیا نورونهای فاقد میلین کوچک را احاطه می‌کند، همچنین این سلول‌ها در اطراف اکسون‌های موجود در دستگاه عصبی مرکزی پوشش میلین را می‌سازند. سلول‌های شوان، فقط برای اکسون‌های محیطی پوشش میلین می‌سازد در حالی که یک الیگودندروگلیا برای حدود ۳۵ اکسون مرکزی میلین می‌سازد.


title: الیگودندروسیت

text: اکسون‌های میلین‌دار موجود در دستگاه عصبی مرکزی همانند اکسون‌های محیطی قادر به هدایت جهشی هستند، در نتیجه سرعت هدایت افزایش می‌یابد علت آن است که مقدار زیاد لیپید غشا میلین باعث می‌شود که مقدار بار الکتریکی لازم برای واقطبیده کردن منطقه بین گره‌های رانویه اکسون‌ها کم شود بنابراین بار الکتریکی قابل دسترسی برای دپلاریزه کردن گره‌های رانویه افزایش می‌یابد به نظر می‌رسد که الیگودندروگلیا در دستگاه عصبی مرکزی و سلول‌های شوان در دستگاه عصبی پیرامونی تعداد کانال‌های یونی اکسون‌های میلین دار را کنترل می‌کنند به کمک تکنیک ویژه‌ای وجود کانال‌های یونی وابسته به ولتاژ در سلول‌های شوان مشخص شده‌اند به نظر می‌رسد که سلول‌های سازنده میلین این کانال‌ها را برای اکسون‌ها آماده می‌کنند.


title: جمهوری خلق آذربایجان

text: جمهوری خلق آذربایجان نخستین تلاش موفق برای تأسیس دولتی سکولار و دمکراتیک در جهان اسلام بود. این جمهوری که در ۲۸ مه سال ۱۹۱۸ در گنجهٔ آذربایجان توسط سیاست‌مداران ملی‌گرای شورای ملی آذربایجان بعد از انحلال روسیه تزاری و بعد از منحل شدن جمهوری فدرال دموکراتیک قفقاز جنوبی اعلام استقلال کرد در نتیجه حمله دولت شوروی برچیده شد و دولتی بود نسبتاً کم عمر (۲۳ ماه). مرزهای این جمهوری از شمال به روسیه و جمهوری دمکراتیک گرجستان و از غرب به اولین جمهوری ارمنستان و از جنوب به ایران محدود می‌شد. جمعیت این جمهوری ۲٫۸۶ میلیون بود و نخست گنجه به پایتختی گزیده شد چون باکو در آن زمان تحت کنترل بلشویک‌ها بود. این جمهوری نخستین جمهوری در جهان اسلام محسوب می‌شود که حق رای را برای زنان برابر با مردان مساوی اعلام کرد. جمهوری خالق آذربایجان اولین دانشگاه نوین آذربایجان را در باکو دایر کرد.


title: جمهوری خلق آذربایجان

text: حزب مساوات اکثریت اعضای مجلس را تشکیل می‌داد و احزاب دیگر همچون احرار، اتحاد، سوسیال دمکراتهای مسلمان (هِمّت) در مجلس نماینده داشتند. نماینده‌هایی از اقلیت‌های ارمنی (۲۱ نماینده از مجلس ۱۲۰ نفری)، روسی، لهستانی، یهودی و آلمانی در مجلس بودند. بعضی از نماینده‌ها از اندیشه‌های پان اسلامی و پان ترکی حمایت می‌کردند.


title: جمهوری خلق آذربایجان

text: با توجه به تحولات وسیعی که در زبان ترکی آذربایجانیِ کشور آذربایجان رخ داده و کلماتی مانند «جومهوریّت» در آن منسوخ شده و کلمهٔ «رسپوبلیکا» امروزه به جایش به کار می‌رود، در متون کنونی این جمهوری را «Azərbaycan Demokratik Respublikası» (آذربایجان دموکراتیک رسپوبلیکاسی) می‌نامند؛ ولی نام رسمی‌اش در زمان خود، «آذربایجان خالق جومهوریّتی» (جمهوری خلق آذربایجان) بود.Wikipedia contributors, "Azerbaijan Democratic Republic," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Azerbaijan_Democratic_Republic&oldid=189677698 (accessed March ۵، ۲۰۰۸). ویکی‌پدیای آذری


title: حساب جمل

text: حروف جُمَل یا حساب جمل یا حساب ابجد به معنی ارزش عددی حروف الفبا و واژگان است.


title: حساب جمل

text: حساب ابجد یا حساب جمّل، به چند نوع، تقسیم شده‌است که هر یک، موارد خاصی برای استفاده و اِعمال دارند. ابجد کبیر، ابجد اکبر، ابجد کبائر، ابجد اکبر کبائر و همچنین ابجد وسیط، ابجد صغیر، ابجد اصغر، ابجد صغایر و ابجد اصغر صغایر از انواع ابجد بشمار می‌روند.


title: حساب جمل

text: یونانی‌ها به این نوع محاسبه، ایزوپسفی گفته‌اند و یهودیان آن را به نام «گماتریا یا جماتریا» می‌شناسند. یهودیان با این روش، واژگان را با معیار و بینش دینی، تفسیر نموده و اصطلاحاً با آن، فال می‌گیرند. به باور آن‌ها آینده را نیز می‌توان با همین فرضیه، پیش‌بینی کرد. این روش، بیشتر در روایات توراتی (تلمود)، به کار رفته است.


title: حساب جمل

text: حروف جُمَل، دارای هشت صورت (ترکیب) است که ابجد، نام نخستین صورت از صور هشت‌گانه آن می‌باشد: ابجد- هَّوَز- حُطّی- کَلمَن- سَعفَص- قرشـَت- ثخَذ- ضَظَغ؛ و در حساب جُمَل، الف تا ط به ترتیب، نماینده یک تا نُه و ی تا ص به ترتیب، نماینده دَه تا نود و ق تا غ به ترتیب، نماینده صد تا هزار است.


title: حساب جمل

text: ترتیب حروف در ابجدها به نسبت زبان تفاوت دارند به عنوان مثال در زبان فارسی گ=۲۰ چ=۳ پ=۲ ژ=۷ است.


title: سامی (قوم)

text: اقوام سامی عرب‌ها ، آشوریان و عبرانیان را شامل می‌شود.  این عبارت نخستین‌بار در سال‌های ۱۷۷۰ توسط اعضای مکتب تاریخ‌نگاری گوتینگن (Göttingen School of History) به کار رفت. این عبارت از قوم‌شناسی کتاب مقدس برآمده بود و اشاره به نوادگان سام پسر نوح در سفر پیدایش دارد. دو عبارت اقوام حامی (Hamites) و اقوام یافثی (Japhetites) نیز برای نوادگان دو پسر دیگر نوح استفاده شد.


title: سامی (قوم)

text: این عبارت عمدتاً برای اطلاق به عرب‌ها و آشوریان و عبرانیان به کار می‌رود. شناخته‌شده‌ترین زبان‌های سامی زنده نیز عربی؛ عبری و آشوری هستند. بیشتر مردم سوی غربی خاورمیانه از نژاد سامی شمرده می‌شوند و زبان ویژه خود را دارند.آرامی ها، کلدانی ها، نبطی ها از دیگر اقوام سامی هستند .


title: سامی (قوم)

text: از دیدگاه دین‌های ابراهیمی و بر پایهٔ روایت تورات و اسطوره‌های سامی نسل کنونی آدمیان که پس از طوفان نوح به جای مانده‌اند از پشت سه پسر نوح سام، حام و یافث هستند. سامی‌ها کسانی هستند که خود را فرزندان سام پسر نوح می‌دانند. هر چیز وابسته به آن‌ها مانند زبان‌های سامی، آیین‌های سامی و ... سامی خوانده می‌شود. منبع این بند:


title: زبان‌های چینی-تبتی

text: زبان‌های چینی-تبتی یا ترا-هیمالیا یک خانوادهٔ زبانی متشکل از بیش از ۴۰۰ زبان و دومین خانواده پرگویشور پس از هندواروپایی است. اکثریت قریب به اتفاق سخنوران این خانواده به زبان‌های چینی سخن می‌گویند. دیگر زبان‌های پرگویشور این خانواده برمه‌ای (۳۳ میلیون) و تبتی (۶ میلیون) هستند. سایر زبان‌های این خانواده در هیمالیا، جنوب شرق آسیا و فلات تبت تکلم می‌شوند. اکثر این زبان‌ها در مناطق کوهستانی دور افتاده دارای اجتماعات گفتاری کوچک هستند و به همین ترتیب مستندات ضعیفی دارند.


title: زبان‌های چینی-تبتی

text: زیرگروه‌های پایینی پرشماری از این خانواده بازسازی شده‌اند اما بازسازی یک نیازبان برای کل خانواده هنوز در سطوح اولیه باقی مانده و بنابرین ساختار زیرگروه‌های بالاتر چینی-تبتی هنوز ناشناخته است. گرچه به‌طور سنتی این خانواده به دو شاخه چینی و تبتی-برمه‌ای تقسیم می‌شوند، منشأ مشترک زبان‌های غیرچینی هنوز اثبات نشده‌است. درحالی که زبان‌شناسان چینی زبان‌های کرا-دای و همونگ-مین را جزء خانواده چینی-تبتی به‌شمار می‌آورند، سایر زبان‌شناسان از دهه ۱۹۴۰ آن‌ها را از این خانواده خارج کرده‌اند. از این خانواده پیوندهای متعددی با خانواده‌های زبانی دیگر ارائه شده‌است، اما هیچ‌یک از آنها پذیرش گسترده‌ای ندارند.


title: زبان‌های چینی-تبتی

text: بیشتر گسترش امروزی زبان‌های چینی-تبتی نتیجه گسترش تاریخی سه گروه با بیشترین سخنور این خانواده (چینی‌ها، برمه‌ای‌ها و تبتی‌ها) و جایگزینی آن‌ها تعداد ناشناخته‌ای از زبان‌های پیشین شده‌است. این گروه‌ها همچنین طولانی‌ترین سنت‌های ادبی خانواده را دارند. سایر زبان‌ها در مناطق کوهستانی، در امتداد دامنه‌های جنوبی هیمالیا، توده جنوب شرقی آسیا و لبه شرقی فلات تبت تکلم می‌شوند.


title: زبان‌های چینی-تبتی

text: زبان‌های چینی با ۱٫۳ میلیارد گویشور بزرگترین شاخه این خانواده هستند که بیشتر آن‌ها در نیمه شرقی چین زندگی می‌کنند. کهن‌ترین آثار موجود به چینی به کتیبه‌های جیا گو ون مربوط به ۱۲۰۰ سال پیش از میلاد، هنگامی که چینی کهن در اطراف میانه رود زرد صحبت می‌شد، بازمی‌گردد. از آن زمان چینی‌ها در سراسر چین پراکنده شدند و خانواده ای را تشکیل دادند که تنوع آن با زبان‌های رومی‌تبار مقایسه شده‌است. تنوع در زمین‌های ناهموار جنوب شرقی چین نسبت به دشت شمال چین بیشتر است.


title: زبان‌های چینی-تبتی

text: برمه‌ای زبان ملی میانمار و زبان اول حدود ۳۳ میلیون نفر است. سخنوران برمه‌ای ابتدا در اوایل قرن ۹ میلادی، هنگامی که دولت‌شهرهای پیو با حمله‌های نانشائو ضعیف شده بودند، از غرب یون‌نان امروزی وارد حوضه ایراوادی شمالی شدند. دیگر زبان‌های برمه‌ای هنوز در بخش دهونگ در غرب دور یون‌نان تکلم می‌شوند. تا قرن یازدهم میلادی، پادشاهی پاگان آن‌ها در کل حوضه گسترش یافته بود. قدیمی‌ترین متون این زبان، مانند کتیبه میازدی، از اوایل قرن دوازدهم میلادی هستند.


title: زبان‌های چینی-تبتی

text: زبان‌های تبتی توسط حدود ۶ میلیون نفر در فلات تبت و مناطق همجوار در هیمالیا و سیچوآن غربی تکلم می‌شوند. آن‌ها از تبتی باستان که تا پیش از گسترش امپراتوری تبت در قرن هفتم، در دره یارلونگ سخن گفته می‌شد، ریشه گرفته‌اند. اگرچه این امپراتوری در قرن ۹ سقوط کرد اما تبتی کلاسیک به عنوان زبان مقدس مذهب بودیسم تبتی همچنان کاربرد دارد.


title: زبان‌های چینی-تبتی

text: دیگر زبان‌های این خانواده در مناطق پرارتفاع صحبت می‌شوند. جنوبی‌ترین زبان‌ها کارنی هستند که توسط ۴ میلیون نفر در تپه‌های در امتداد مرز میانمار و تایلند صحبت می‌شوند. بیشترین تنوع این زبان در تپه‌های کارن وجود دارد که گمان می‌رود موطن این گروه باشد. ارتفاعات بلند از شمال شرقی هند تا شمال میانمار حاوی بیش از ۱۰۰ زبان متنوع و متنوع چینی-تبتی است. سایر زبان‌های چینی-تبتی در امتداد دامنه‌های جنوبی هیمالیا، جنوب غربی چین و شمال تایلند یافت می‌شوند.


title: زبان‌های چینی-تبتی

text: در جدول زیر نمونه‌ای از واژگان این خانواده ارائه شده‌است.


title: زبان‌های تبتی-برمه‌ای

text: زبان‌های تبتی-برمه‌ای نام یکی از زیرشاخه‌های خانواده زبان‌های چینی-تبتی است که شامل زبان‌های غیر چینی این خانواده می‌شود. بیش از ۴۰۰ زبان از این خانواده در جنوب شرق آسیا و بخش‌هایی از شرق و جنوب آسیا گویش می‌شوند.


title: زبان‌های تبتی-برمه‌ای

text: حدود۶۰ میلیون نفر به یکی از زبان‌های تبتی-برمه‌ای سخن می‌گویند که نیمی از آن‌ها به برمه‌ای و ۱۳٪ از آن‌ها به تبتی سخن می‌گویند. نام خانواده از دو زبان گسترده آن یعنی برمه‌ای (بیش از ۳۵ میلیون سخنگو) و تبتی (بیش از ۸ میلیون) آمده‌است. این زبان‌ها همچنین دارای سنت‌های ادبی گسترده‌ای هستند که قدمت آن‌ها به ترتیب به قرون ۱۲ و ۷ می‌رسد.


title: گوانگ‌دونگ

text: گوانگ‌دونگ , یا کوانگ‌تونگ یا کانتون یکی از استان‌های جنوب شرقی چین است.


title: گوانگ‌دونگ

text: مرکز گوانگ‌دونگ آن شهر گوانگ‌ژو است. در سرشماری سال ۲۰۱۵ میلادی، جمعیت این استان بیش از ۱۰۸ میلیون نفر اعلام شد. این استان پرجمعیت‌ترین استان چین است. مساحت این استان برابر ۱۷۹٬۸۰۰ کیلومتر مربع است.


title: گوانگ‌دونگ

text: گوانگ‌دونگ از نظر تولید ناخالص داخلی بالاترین رتبه را در میان استان‌های چین دارد.


title: چینی یوئی

text: چینی یوئی یا کانتونی (کانتُنی) نام گروهی از زبان‌های چینی است که بیشتر در جنوب چین در گوانگ‌دونگ (کانتون)، هنگ کنگ و ماکائو تکلم می‌شود. سخنوران این زبان دارای فهم متقابل نسبت به سایر گونه‌های چینی نیستند.


title: چینی یوئی

text: نام کانتونی که یکی از گویش‌های این زبان است گاه به کل خانواده اطلاق می‌شود اما زبان‌شناسان ترجیح می‌دهند این نام فقط به گونه‌ای از یوئی که در گوانگ‌ژو (کانتون)، واژو، هنگ کنگ و ماکائو کاربرد دارد اطلاق شود. تایشانی که در نواحی ساحلی ژیانگمن صحبت می‌شود و از دیگر زبان‌های این خانواده است، زبان بیشتر مهاجران قرن ۱۹ گوانگ‌دونگ به آمریکای شمالی و جنوب‌شرق آسیا بود. مهاجران بعدی بیشتر کانتونی‌زبان بوده‌اند.


title: چینی یوئی

text: Wikipedia contributors, "Cantonese (linguistics)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Cantonese_(linguistics)&oldid=199147257


title: پرپاتنگ

text: این روستا زیر پرپاتنگ (تپه پاتنگ )واقع شده‌است.


title: پرپاتنگ

text: از شمال کوه لاور، از جنوب درواه و روستای کنارزرد، از مغرب کوه، و از سمت مشرق به روستای کم‌رضوان محدود می‌گردد. جمعیت این روستا ۴۵ نفر (۴ خانوار) می‌باشد که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند.  . شغل مردم این روستا دامداری ودام پروری است. دارای یک باب مدرسه، یک باب آب‌انبار (برکه) و یک مسجد می‌باشد.  سد کوچکی در شمال روستا وجود دارد که در حدود ۲ تا ۴ ماه آب باران حفظ می‌کند. این روستا در سابق از توابع بخش بستک بوده‌است، اما حالا مدت چند سال است که از بستک جدا شده و به بخش خمیر پیوند داده‌اند. این روستا در فاصله ۶۰ کیلومتری از سمت مشرق  دهستان کوخرد واقع شده‌است. در کوه‌های اطراف این روستا گیاهان داروئی متعددی وجود دارد، مردم روستا این گیاهای داروئی را جمع می‌کنند و می‌فروشند و از این راه گذران زندگی می‌کنند.


title: شهرستان ممسنی

text: شهرستان مَمَسَنی یکی از شهرستان‌های تاریخی و کهن استان فارس در ایران است. مرکز این شهرستان، شهر نورآباد می‌باشد. شهرستان ممسنی از لحاظ جغرافیایی در جنوب غربی ایران و غرب شیراز قرار گرفته‌است. جمعیت این شهرستان نیز طبق سرشماری انجام شده در سال ۱۳۹۵، برابر با ۱۱۷٬۵۲۷ تن بوده‌است.


title: شهرستان ممسنی

text: منطقه‌ای که ممسنی در آن ایجاد شده‌است اولین بار به خاطر وجود مراتع غنی مورد توجه اقوامی که دارای معیشتی مبتنی بر کشاورزی و دام‌داری بوده‌اند، قرار گرفت.


title: شهرستان ممسنی

text: مردم این شهرستان از مردم لر هستند. در چند سال گذشته و با کشف منابع نفتی در حوزه ممسنی، این شهر مورد توجه بیشتری قرار گرفت. کشاورزی مورد توجه مردم ممسنی از زمان‌های گذشته تا به امروز بوده‌است. وجود بنای هخامنشی لیدوما در این شهرستان که دارای قدمتی پنج هزار ساله می‌باشد. همچنین دارا بودن بناهای پرشمار تاریخی از پربار بودن تاریخ این دیار حکایت دارد.


title: شهرستان ممسنی

text: در تاریخ گردیزی امده است چون فریدون ضحاک را به دماوند میبرد میان راه خوابش در ربود ضحاک به نگهبان گفت اگر مرا آزاد کنی ترا پادشاه ایران میکنم فریدون که سبک خواب بود شنید و برخاست و او را دوباره بندی دیگر گذاشت و انجا را نوبندگان خواندند.در نزدیکی شهر نوراباد شهر کهن نوبندگان بود.


title: شهرستان ممسنی

text: متنبی شاعر مشهور عرب هنگامی که به دیدار عضد الدوله دیلمی می امد زیبایی بوان و نوبندگان او را جادو کردو یکی از زیباترین سروده هایش درباره این شهرستان است.


title: شهرستان ممسنی

text: مرکز ولایتی که ممسنی در آن قرار داشت، شهر شاپور در چند کیلومتری کازرون بود که نوشته‌اند در زمان تزلزل حکومت دیلمی و سالهای نخست سلجوقی ، به وسیله ابوسعید شبانکاره با خاک یکسان شد؛ ولی سپس بدست مماسنیها دوباره تعمیر و بازسازی شد و رونق گذشته خود را بازیافت. منطقه‌ای که ممسنی در آن ایجاد شده‌است، اولین بار به خاطر وجود مراتع غنی مورد توجه اقوامی که دارای معیشتی مبتنی بر دامداری بوده‌اند.


title: شهرستان ممسنی

text: برای اولین بار نام ممسنی در سده پنجم هجری امده است و سپس حمدالله مستوفی داستان امدن مماسنیها را بازگو میکند در حوادث مربوط به سال‌های ۱۱۶۵ و ۱۱۶۶ می‌بینیم که جعفرخان زند برادرش محمدخان را برای مجازات ایلات سلحشور ممسنی روانه ناحیه کرد و باید دانست که خاندان زند با طوایف ممسنی روابط خویشاوندی داشت. مادر محمدخان زند از ممسنی بود.


title: شهرستان ممسنی

text: جاده‌ای که در آن زمان از ناحیهٔ ممسنی عبور می‌کرد همین جادهٔ امروزی چنارشاهیجان-باشت است. فتحعلی‌شاه در سال ۱۲۴۵ ه.ق در سفر به خوزستان و لرستان از چنارشاهیجان و سراب بهرام گذر کرد و در فهلیان چادر زد. فهلیان در آن زمان مرکز ناحیه ممسنی بود.


title: شهرستان ممسنی

text: بنا به اسناد و کتاب‌های تاریخی و کاوش‌های باستان‌شناسی و نظریه‌های مردم‌شناسی، سابقهٔ تاریخی شهرستان ممسنی به سه بخش تقسیم می‌گردد: وجود جنگل‌ها و مراتع گسترده، منابع غنی آب و خاک، دشت‌های حاصلخیز و کم‌شیب، تنوع آب و هوایی و گیاهی و شکار فراوان همه و همه شرایط مساعد و مطلوبی بودند تا تمدن‌های اولیه پیش از تاریخ در این اقلیم پهناور شکل گرفته، رشد و نویافته و سده‌ها دوام بیاورد و آثار آن تا به امروز بر جای بماند. ممسنی در طول دوران به عنوان پل ارتباطی میان حوزه‌های بویراحمد، پارس، خوزستان، زاگرس، بوشهر، و خلیج فارس قرار گرفته و می‌توان با تحقیقات علمی و باستان‌شناسی کلیه فرهنگ و تمدن‌های پیش از تاریخ استان‌های همجوار را نیز در آن جستجو کرد. آثار بجا مانده از دوران پیش از تاریخ در این شهرستان مربوط به هزارهٔ دوم تا هشتم پیش از میلاد است که در قالب تپه‌های باستانی نمایان است. دوران تاریخی این شهرستان مربوط به اوایل هزاره سوم پیش از میلاد مسیح می‌باشد که از جمله این تمدن‌ها: آثار و ابنیهٔ تاریخی اسلامی در سراسر ممسنی موجود است از جمله آن‌ها می‌توان شهر خفرک و تشگه در شوسنی و مصیری و شهر چهاربازار تل اسپید را نام برد. نام قدیمی این شهرستان در بدو تشکیل "انبوران" و در اواخر سلسله صفوی به "ممسنی" تغییر نام یافت.


title: شهرستان ممسنی

text: لرستان به معنی سکونتگاه مردم لر واژه‌ای است که به سرزمین‌های لر نشین اطلاق می‌گردد و به معنای گستره جغرافیایی است که مردم لر در آن سکونت دارند. با این توضیح می‌توان حدود لرستان را از دشت‌های غرب خانقین و مندلی در عراق تا دشت ارژن در استان فارس در ایران و از شمال از استان همدان، تا سواحل خلیج فارس به صورت حدودی تعیین کرد. گستره نام لرستان پیش از حکومت صفویان، سکونتگاه لرهای بویر احمدی، و لرهای بختیاری را هم شامل می‌شد. اما پس از حکومت صفویان سکونتگاه لرهای بختیاری را منطقه بختیاری نام‌گذاری کردند و جغرافیای نام لرستان به حدود استان لرستان و ایلام کنونی محدود شد. این منطقه نیز در حکومت قاجاریان به دو بخش پشتکوه و پیشکوه تقسیم شد. امروزه لرستان نام یکی از استان‌های غربی ایران است. در نمودار زیر تقسیمات لرستان از ۳۰۰ هجری قمری تاکنون آورده شده‌است. شهر نورآباد مرکز شهرستان در ۵۱ درجه و ۳۱ دقیقه درازه گیتایی (طول جغرافیایی) و ۳۰ درجه و ۷ دقیقه پهنه گیتایی (عرض جغرافیایی) و در ارتفاع ۹۲۰ متری از سطح دریا واقع شده‌است. شهرستان ممسنی از شمال و باختر به استان کهگیلویه و بویراحمد، از خاور به شهرستان سپیدان، از جنوب خاوری به شهرستان شیراز، از جنوب به شهرستان کازرون و از جنوب باختر به استان بوشهر محدود می‌شود.


title: شهرستان ممسنی

text: شهرستان ممسنی از نظر اقلیمی دارای سه اقلیم آب و هوایی است:


title: شهرستان ممسنی

text: حداکثر دما در مردادماه ۴۱٫۵ درجه سانتیگراد و حداقل دما در دی‌ماه ۴٫۵ درجه سانتی‌گراد بوده و میانگین بارندگی شهرستان ۵۵۰ میلی‌متر در سال می‌باشد.


title: شهرستان ممسنی

text: مهم‌ترین ارتفاعات: دره "چهل کفتاری" بخشی از توابع دشمن زیاری، کوه رنج، کوه زرآور، کوه تاسک و کوه عنا واقع در شمال غربی حسین‌آباد می‌باشد.


title: شهرستان ممسنی

text: رودخانه و دریاچه‌ها: شهرستان ممسنی بیشترین تعداد رودخانه در استان را دارا می‌باشد. مهم‌ترین رودخانه‌های شهرستان عبارتند از: "هفت برم" و "رود شور" در بخش دشمن زیاری، رودخانهٔ "فهلیان"، رودخانه "کتی"، رودخانه "تنگ شیو" در قسمت غربی روستای حسین‌آباد، رودخانه "کر سیاه"، و همچنین از تالاب‌های برم‌شور در غرب بابامنیر می‌توان نام برد.


title: شهرستان ممسنی

text: اکثریت مردم ممسنی لر هستند و به زبان لری ممسنی صحبت می‌کنند؛ و مردم ساکن بخش ماهورمیلاتی اکثراً به زبان ترکی قشقایی صحبت می‌کنند. ساکنین دو روستای عرب خنیمه و خاکک در شهرستان رستم به زبان عربی تکلم می‌کنند و همچنین به زبان لری هم تسلط کامل دارند.


title: شهرستان ممسنی

text: مردم شهرستان ممسنی همچون سایر مناطق از دیرباز سنن فرهنگی خویش را از گذشتگان به ارث برده و این سنن و آداب و رسوم از بدو تاکنون در شهرستان ممسنی رایج و مردمان این شهرستان به آن پای بند و در اجرای آن راغب و خصایصی از جمله مهمان‌نوازی، شجاعت، صلهٔ ارحام، از خودگذشتگی، غیرت، صداقت در گفتار و کردار، دین‌باوری و رسوم سوگواری و جشن‌های شادمانه (عروسی و عزاداری) از مشخصات بارز فرهنگ مردم این شهرستان می‌باشد.


title: شهرستان ممسنی

text: این شهرستان دارای دانشگاه آزاد اسلامی، پیام نور، پیراپزشکی، آموزشکدهٔ فنی، حوزهٔ علمیهٔ امام صادق (ع)، حوزهٔ علمیهٔ نرجسیه، دانشگاه دولتی ممسنی و دانشگاه غیردولتی آریوبرزن می‌باشد.


title: شهرستان ممسنی

text: لباس زنان و مردان ممسنی به مانند سایر مردمان لر استان‌ها و شهرهای همجوار از زیبایی و شکوه خاصی برخوردار است. بر اساس تحقیقات صورت گرفته در کتاب نگارگری مکتب شیراز، قدمت این نوع لباس‌ها پیشتر از دوران تیموریان در قرن هشتم هجری قمری است. لباس محلی و سنتی زنان لر ممسنی از سه بخش اصلی سرپوش، بالاتنه و پایین‌تنه تشکیل شده‌است که مجموع این سه بخش، پوشش کاملی را برای زنان به همراه دارد.


title: شهرستان ممسنی

text: شهرستان ممسنی دارای جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و مذهبی فراوانی از جمله: محوطهٔ باستانی لیدوما، سنگ‌نگارهٔ سراب بهرام، سنگ‌نگارهٔ کورنگان، قلعه سفید، دخمهٔ دائودختر، برج میل‌اژدها و همچنین تنگ لله، تنگ بَوان، منطقه بخش جوزار، تنگ صیادون، هفت‌بَرم، امامزاده شیرمرد، آبشار تنگسا، چشمهٔ دیمه میل، رودخانهٔ سراب‌سیاه و دیگر مکان‌های گردشگری است.این تپه‌ی بسیار کهن که بنابر برخی نظریات مربوط به دوران ایلامی می‌باشد، در روستای منگودرز شهرستان رستم قرار دارد


title: شهرستان ممسنی

text: نقش رستم از زیباترین مناطق این روستا می‌باشد واقع در منطقهٔ فهلیان برای اولین‌بار در سال ۱۳۳۸ مورد کاوش‌های باستان‌شناسی قرار گرفت و بنای ساختمانی هخامنشی را در این قسمت کشف کردند. این بنا از نظر ابعاد ساختمانی چهارمین بنای بزرگ هخامنشی پس از بناهای شوش، پاسارگاد و پارسه است. در لیدوما بقایای یک کاخ کوچک هخامنشی یافت شده که کاخ سُروان (سورون) نام گرفته‌است. یا کورَنگان به نام «حجاری ایلامی (گورانگون)» در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است؛ نقش‌برجسته‌ای مربوط به دوره عیلامیان است که در ۱۰ کیلومتری شمال غربی فهلیان جای گرفته‌است. این اثر در تاریخ ۳۰ خرداد ۱۳۱۵ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. نقش برجسته‌ای از دوران ساسانی است. این اثر در تاریخ ۱۲ اسفند ۱۳۱۵ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. یا دژ سفید از قلعه‌های مشهور این شهرستان با فاصلهٔ اندکی از شهر نورآباد در شمال شرق آن واقع شده‌است. قدمت آثار باستانی به‌جای‌ماندهٔ آن را حداقل به دوران ساسانیان مربوط می‌دانند. بر فراز باقی‌مانده‌های این دژ، آثار بارگاهی به نام حاجی رستم و قلعه‌های سنگ و ساروجی، قبرستان، سنگ‌نوشته، حصارها و آثار باغ‌هایی قدیمی دیده می‌شود.


title: شهرستان ممسنی

text: این منطقهٔ ییلاقی که در زبان محلی تنگ بون (Bown) نامیده می‌شود در حاشیهٔ جادهٔ فرعی نورآباد به جادهٔ اصلی شیراز-اردکان واقع شده‌است و سالانه هزاران میهمان را جذب خود می‌کند. تنگ بوان وسعتی حدود ۱۲۰ هکتار دارد و به فاصلهٔ اندکی از شهر نورآباد واقع شده‌است. بوان دارای چندین چشمه و آبشار است، که در فصل تابستان باعث مطبوع شدن هوای این منطقه گردیده. وجود حوزهٔ آبخیزی وسیع، جنگلی بودن و پر باران بودن، موجب فراوانی آب شیرین و گوارای تنگ بوان شده‌است، به‌طوری‌که در طول سال (به ویژه در فصل بهار) از روی بسیاری از دیواره‌های صخره‌ای، آبشارهای زیبا سرازیر می‌شوند. باغ‌های فراوان گردو و انار در این منطقه، جذابیتی بی‌نظیر به آن بخشیده‌است.  در زبان محلی هررز (hararaz) دارای قدمتی تاریخی است، در سال ۱۳۶۴ در اثر زلزله‌ای ۵ ریشتری قابلیت سکونت را از دست داد و ساکنان آن به شهرکی نوساز در جوار روستای خومَه‌زار منتقل شدند و اکنون به استثنای عده‌ای از دامداران، تقریباً خالی از سکنه است. این روستا در سال‌های پر باران یکی از زیباترین تفرجگاه‌های منطقه، خصوصاً در فصل بهار است. در این منطقه دو رودخانهٔ پرآب فصلی و چندین چشمهٔ همیشگی جریان دارد که محیط سرسبز و دل‌انگیزی را در مسیر خود به وجود آورده‌اند.


title: شهرستان ممسنی

text: در سالیان نه چندان دور حتی تا یک دهه پس از وقوع زلزلهٔ مذکور، تمامی باغات روستا پابرجا بود. باغ‌هایی که یک کمربند سبز بر روی کوه ایجاد کرده بود و چشم هر بیننده‌ای را نوازش می‌کرد. اما پس از نقل مکان صاحبان آنها به شهرک هرایرز، به تدریج این باغات نیز از بین رفتند، و جای خود را به زمین‌های کشاورزی دادند.


title: شهرستان ممسنی

text: این روستا در منطقه‌ای کوهستانی واقع شده‌است و موقعیتی کوهپایه‌ای دارد. در خاور و باختر آن دو دروازه وجود داشته، که به همراه بافت بسیار قدیمی روستا، در اثر وقوع زلزله‌های متعدد و عدم محافظت، تنها خرابه‌ای از آن باقی مانده‌است. این روستا دارای یک قبرستان بسیار قدیمی نیز می‌باشد. در کنار این قبور، امامزاده علی نیز واقع شده‌است.


title: شهرستان ممسنی

text: چشمهٔ سراب‌باغ که از جمله چشمه‌های همیشگی این منطقه است، حتی در فصل تابستان نیز به لحاظ محیط خنک و سرسبز آن و برکه‌ای که در سرچشمهٔ آن ساخته شده‌است، تفرجگاه بسیار مناسبی برای گذران اوقات گرم سال است. مشابه همین چشمه و محیط آن در فاصلهٔ هزار متری این منطقه به نام هرایرز بالایی قرار دارد، که قسمتی از آب روستا نیز از آن تأمین می‌شود.


title: شهرستان ممسنی

text: یکی دیگر از ویژگی‌های منطقهٔ هرایرز، تنوع گونه‌های گیاهی است. این منطقه همانند بسیاری از مناطق دیگر زاگرس، دارای کوه‌های پوشیده از درخت بلوط است. درختان بلوط این منطقه برخلاف مناطق سردسیر رشته‌کوه زاگرس -که عموماً دارای جثه ریزی هستند- به مراتب از تنه و ساقه بزرگ‌تری برخوردار هستند. از مهم‌ترین صنایع دستی شهرستان ممسنی می‌توان به قالی‌بافی با طرح‌های منحصراً لری، گلیم و جاجیم اشاره کرد.


title: شهرستان ممسنی

text: اقتصاد شهرستان ممسنی بر پایه کشاورزی، دامداری و قالی‌بافی استوار است. آب کشاورزی در این منطقه از چشمه، کاریزها، چاه‌ها و رودخانه‌ها تأمین می‌گردد. مهم‌ترین فراورده‌های کشاورزی آن عبارتند از: برنج، گندم، جو، مرکبات و خرما. در آبادی‌های این شهرستان دامداری رونق بسیار داشته و دام‌ها بیشتر شامل گوسفند و گاو است.


title: شهرستان ممسنی

text: شرکت پتروشیمی ممسنی در سال ۱۳۸۶ کلنگ‌زنی شد که متأسفانه تا امروز (۱۳۹۹) به نتیجه نرسیده‌است.


title: شهرستان ممسنی

text: پروژهٔ سد پارسیان نیز از پروژه‌های ابتر در این شهرستان است؛ سد و نیروگاه پارسیان در فاصلهٔ ۵۰ کیلومتری از مرکز شهرستان در نزدیکی روستای گِوِرَک قرار بر راه‌اندازی بوده که تا امروز (۱۳۹۹) پیشرفت چندانی نداشته‌است.


title: شهرستان ممسنی

text: صنایع کارخانه‌ای این منطقه شامل بر کارخانه‌های قند، تلمبه‌خانه شرکت نفت و شرکت تولیدی شن و ماسه فهلیان است. این منطقه از مناطق نفت‌خیز بوده و مدتی است که در بابامنیر عملیات حفاری جهت استخراج نفت آغاز شده‌است.


title: شهرستان ممسنی

text: شهرستان ممسنی دارای چهار بخش است: شهرها: نورآباد، خومه‌زار شهرها: بابامُنیر شهرها: – شهرها: –


title: شهرستان ممسنی

text: شهرستان ممسنی دارای حدود ۶۰۰ روستا است.


title: رباب

text: رَباب (Rabab) یک ساز قدیمی است که خاستگاه آن خراسان دوره اسلامی، سیستان و بلوچستان و افغانستان می‌باشد. این ساز با نام رباب بیش از یک هزار سال قدمت دارد و نام پارسی‌اش رواده می‌باشد. در متون باستانی و یونانی و به ویژه در لاتین «پندورا پرزاروم» نگاشته شده‌است.


title: رباب

text: گفته شده شخصی بنام «نتن خان» که در قرن ۱۶ میلادی در دامنه‌های پامیر بدخشان می‌زیسته‌است و معاصر اکبر کبیر (سومین پادشاه از سلسله گورکانیان یا امپراتوری مغولی هند) بوده این ساز را باز طراحی کرده‌است.


title: رباب

text: این ساز آرشه‌ای به زبان فارسی "رواوه" نامیده می‌شود و بدنه‌اش مانند رباب کوچک، دو کاسه‌ای است که نخست به شکل ساز آرشه‌ای بوده و با آرشه یا کمان نواخته می‌شده اما به مرور زمان تکامل یافته و با مضرابی به نام ناخنک یا شهباز نواخته می‌شود. این ساز قبلاً دو سیم داشته که بعدها یک سیم دیگر به آن اضافه شده‌است و آن را کمانچه می‌نامند.


title: رباب

text: از نوازندگان رباب در افغانستان می‌توان به رحیم خوش‌نواز و در ایران به بیژن کامکار اشاره کرد.


title: رباب

text: تنهٔ این ساز از چوب توت بی دانه ساخته می‌شود که داخل آن تهی بوده و پوست روی آن از پوست بزغاله کشیده می‌شود، تارهایش در قدیم «زه» یا روده بود که استاد محمدعمر تغییراتی اصلاحی در پرده‌ها و تارهای رباب ایجاد کرد و تار نایلون به کار برد.


title: رباب

text: رباب مجموعاً از چهار قسمت شکم، سینه، دسته و سر تشکیل شده‌است، شکم در واقع جعبه‌ای به شکل خربزه‌است که بر سطح جلویی آن، پوست کشیده شده و خرکی کوتاه روی پوست قرار گرفته‌است. سینه نیز جعبه‌ای مثلث شکل است که سطح جلویی آن، تا اندازه‌ای گرد و ماهی شکل و از جنس چوب است. در سطح جانبی سینه (سطحی که هنگام نواختن در بالا قرار می‌گیرد)، هفت گوشی تعبیه شده که سیم‌های تقویت کننده صدای ساز به دور آن‌ها پیچیده می‌شوند. بر سطح جانبی دیگر (سطح پائینی)، پنجره‌ای دایره‌ای شکل ساخته شده‌است. دسته ساز نسبتاً کوتاه است و بر روی آن، حدود ده «دستان» بسته می‌شود و بالاخره در سر ساز، مانند، تار جعبهٔ گوشی‌ها قرار گرفته و در سطوح بالائی و پائینی این جعبه، هر یک سه گوشی تعبیه شده‌است، سطح جانبی جعبهٔ گوشی‌ها کمی به طرف عقب ادامه یافته‌است.


title: رباب

text: تعداد سیم‌های رباب شش یا سه سیم جفتی است که سیم‌های جفت با یکدیگر هم‌صوت کوک می‌شوند، سیم‌های رباب در قدیم از روده ساخته می‌شده در حالیکه امروز آن‌ها را از نخ نایلون می‌سازند و سیم بم (نظیر گیتار) روی جسم نایلونی‌اش روکشی فلزی دارد. رباب اساساً سازی محلی است و در نواحی خراسان و افغانستان معمول است. واژه رباب عربی است و "معاهده" (اقرب الموارد)(منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء) (از متن اللغة)، "ابر سفید" (از اقرب الموارد) (منتهی الارب) (از شرفنامهٔ منیری) (از منتخب اللغات) (غیاث اللغات) (از متن اللغة) و زن قشنگ و زیبا، نام زنی. (منتهی الارب). نام یک معشوقهٔ عرب بوده. (فرهنگ نظام). نام زنی به حسن مشهور. (انجمن آرا). نام زنی است جمیله معشوقهٔ دعد. (آنندراج) (غیاث اللغات) (از منتخب اللغات). نام زنی به حسن مشهور در عرب. (فرهنگ رشیدی) معنی می‌دهد. «رباب» دختر امرء القیس، همسر حسین بن علی، مادر علی «اصغر» (عبدالله) و سکینه بود. زبان شناسان و فرهنگ نویسان زبان "انگلیسی" به فارسی - قرن ۱۸ میلادی مانند جان ریچاردسون واژه رباب را با تلفظ‌های گوناگون "رُباب" (Rubab) و " ِرباب " (Rebab) و "رَباب" (Rabab) به زبان انگلیسی برگردان کرد.


title: رباب

text: فرهنگ نویسان فارسی به زبان‌های لاتین (یونانی، فرانسوی و ایتالیایی) قرن ۱۷ واژهٔ رباب را "رواوه" (Ruwawah), "باربط سنگین" (Barbitos gravis) , شاشنگ (Shashnag) و "پندورای پارسی" (Persico Pandura) سیتارا (Cithara)برگردان نموده بودند.


title: رباب

text: یوهان آوگوست فویلرس (Johann August Vullers) زبان‌شناس و فرهنگ‌نویس آلمانی زادهٔ شهر بن آلمان، در فرهنگ فارسی به لاتین رباب را معرب واژه پارسی رواوه دانسته که در آن آوه یا آواز حزین نهفته‌است. یوهان آوگوست فویلرس در فرهنگ یاد شده در برگ ۵۰۰ خود نام قدیمی رباب چار تاره را این‌گونه "شیشک"و به کردی کرمانسی "شیشاآنگ" نگارش نموده‌است.


title: رباب

text: در متون گذشته و فرهنگ‌های پارسی اسدی توسی تا برهان قاطع برای اشاره به رباب Cithar, Setar, و به رباب چار تار "شاشک", "شارشک", "شوشک" و بالاخره "شاشنگ" آمده‌است. در زبان فارسی ساز ضربتی-زهی و زخمه‌ای رُباب (Robab, Rubab) و سازواره آرشه‌ای یا کمانی رِباب (Rebec, Rebab)از نگاه مرفولوژی زبانی واژه‌های هم‌نویس (Homograph) اند که رونویس یکسان ولی از دیدگاه آواشناسی هم آواز نیستند. هر دو واژه‌ها با احتمال قوی پارسی نیستند و امکان دارد معرب باشند؛ و این هر دو واژه در زبان فارسی از زبان عربی وام گرفته شده باشد. هردو ساز موسیقی باهم شباهت نزدیک دارند که رباب سازی است که با انگشت و مضراب "زده" یا نواخته می‌شود؛ و رباب که به آن مردمان با زبان‌های غیرعربی یعنی هندو ایرانی غیچک (Ghichak) و در زبان هندو ژرمنی آلمانی "گیگی" (Geige) که با کمان "سایده", "شقیده" یا نواخته می‌شود. به زبان‌های هندو اروپایی به رباب عربی Rebec گفته می‌شود.


title: رباب

text: در حالی که رِباب Robab دو پیکری، دوکاسه‌ای و دو بدنی (Corpus) و مانند سی‌تار دارای ۱۸ تا ۲۱ تار دارد که سه تا چار تار برای ملودی (تارهای اصلی) و ۱۷ و ۱۸ تار برای تشدید ارتعاش (Resonance), ضربات منظم و موزون همین تارهای مهتر باریک‌اند. کاسه‌های رباب به هم نزدیک اند؛ ولی کاسه‌های سیتار یا سوبهار از هم جدا شده و فاصله گرفته‌اند یا بزرگی کاسه دوم کمتر شده و حتی از بین رفته و حتی تغیر جایگاه و سمت داده‌است. در سی تارها کاسهٔ کوچک دومی که در بخش پایانی سر و دستهٔ پنجه قرار داشته، حذف شده‌است. در ساز سوبهار کاسه درعقب سر ساز قرار دارد. غیچک به عنوان «ربیک» یک کاسه‌ای است و تارهای باریک ضربتی تشدید ارتعاشی ندارد. بربط، عود سرود و رباب کوچک، تمام سازواره‌های با پسوند تار در جمله سازهای زهی زخمه‌ای می‌باشند.


title: رباب

text: در ترجمه آثار بزرگان ادبیات و چکامه‌های فارسی نو (از رودکی تا جامی) اسم خاص «رباب» برگردان شده‌است. فریدریش روکرت (Friedrich Rückert) مترجم شاهنامه فردوسی رباب را بکار نبرد است، بلکه از «آهنگ تار» (Saitenklang) بهره گرفته، هامر پورگشتال مترجم معاصر دیوان حافظ نیز بجای رباب (Laute) از "آهنگ تار" استفاده کرده‌است.


title: رباب

text: سازهای موسیقی هند و ایرانی و تورانی (خراسان) همگی با هم از نظر فرهنگی هم خانواده‌اند؛ و این سه حلقهٔ فرهنگی از اسطوره و دانش جدایی ناپذیراند. واژهٔ رباب در شاهنامه فردوسی بارها بکار برده شده‌است و نشاندهندهٔ قدمت یکهزار و یکصد سالهٔ این ساز است:


title: رباب

text: همچنین اسدی توسی، انوری، ناصرخسرو، سنایی امیرخسرو دهلوی، بیدل عطار، حافظ، سعدی، مولوی سلطان ولد و بسیاری دیگر در آثار شان رباب بکار رفته‌است.


title: رباب

text: کلمه رباب چند بار در ارتباط با سایر آلات موسیقی گوناگون مانند رود، شاهرود (فارابی)، "بانگ"، چنگ، نای و نی شاه نایی، تار، دوتار، سه تار، سنتور، تنبور، (گیتار) (در زبان غیر استاندارد بعوض [الف] از [و] استفاده می‌شود: نون بجای نان، جون بجای جان و تور برای تار) و شاه رباب از نویسندگان ادبیات فارسی از آخر هزاره اول میلادی دراشعار فردوسی، جامی و پروین اعتصامی مورد استفاده قرار گرفته‌است. پسر بزرگ جلال الدین محمد بلخی (مولوی)، سلطان ولد، یک کتاب تحت نام رباب نامه ("Rubabnameh") نوشت؛ که در جایگاه مرکزی بین ابتدانامه و انتهانامه قرار گرفت.


title: رباب

text: فرهنگ دهخدا به واژه‌های گوناگون از زبان فارسی پیرامون معنای رباب اشاره داد. توماس هاید ۱۷۰۰ میلادی از ۵۰ فرهنگ (Pharhang) زبان فارسی که در هند و ایران به چاپ رسیده نام برده و فهرست سه برگی تهیه دیده‌بود. رباب معرب ساز رواده (Rovadeh) است که پیش از فردوسی به رباب گفته می‌شد. این واژه به فارابی نسبت داده شده‌است. در کاشغر به رباب راوپا (Rawpa) گفته می‌شود. "رُواده" (Ruvadeh) "Ruwde" به معنای "رشته" , "دل" "روده" یا تار از روده معنی شده‌است.


title: رباب

text: سه اندازه رباب وجود دارد:گفته شده که رباب آلت موسیقی اصیل پشتون‌هاست. در ایران به آن «ساز» یا «ساز تار» یا تار وهم چنان رباب گفته می‌شود. تنها فرقی که که میان تار و رباب است: رباب اغلب تارهای رزونانس دارد؛ و از آن به ندرت استفاده می‌شود و در ایران همین اهتزازهای ارتعاشی با انگشت‌گذاری و کورد حل می‌شود یعنی در تار هارمونی مدنظر گرفته شده‌است.


title: تهمورس پورناظری

text: تهمورس پورناظری (زادهٔ ۱۹ بهمن ۱۳۵۵ در کرمانشاه)، موسیقی‌دان ایرانی است. او نوازنده سازهای تار، سه‌تار، تنبور، بربط، دف و دیوان است و با سازهایی چون سنتور، تنبک، کمانچه، دوتار و نی آشناست. وی فرزند کیخسرو پورناظری و برادر سهراب پورناظری است.