title: سوخو-۲۷

text: موشک‌های استاندارد سوخوی ۲۷ جهت انجام مأموریت هوا به هوا، ترکیبی از موشک‌های آر-۷۳ و آر-۲۷ و آر-۷۷ ساخت ویمپل می‌باشد.


title: سوخو-۲۷

text: محدودیت سوخوی ۲۷ در نسخه اولیه اس، از نظر کیفیت و سطح فناوری نازل اتاقک خلبان و سیستم‌های اویونیک می‌باشد. در سوخوی ۲۷ نسخه صادراتی اولیه یک نمایشگر سربالا سیستم هادتعبیه شده‌است، اما این جنگنده، همانند میگ ۲۹ a و برخلاف جنگنده‌های غربی نه سیستم کنترل هوتاس دارد نه نمایشگرهای چندمنظوره پیشرفته (Multi Function Display). کابین ابتدایی سوخو-۲۷اس همانند جنگنده‌های دهه ۱۹۶۰ غربی است و کاملاً آنالوگ می‌باشد. البته هواپیماهای سوخو ۳۰ و سوخو ۳۵ که برپایهٔ سوخو-۲۷ ساخته شده‌اند، دارای «کابین شیشه‌ای» می‌باشند؛ این دو جنگنده به‌دست شرکت فرانسوی Sextant Avionique به نمایشگرهای رنگی چندمنظوره، سیستم هوتاس، کلاه HMS و… مجهز شده‌اند.


title: سوخو-۲۷

text: رادار اصلی سوخوی ۲۷، از نوع پالس – داپلر و ساخت فازاترون بوده و N-۰۰۱ (نام ناتو: Slot Back) نام دارد. این رادار، دارای قابلیت Track Wile Scan یا TWS بوده اما پردازشگر به کار رفته در آن، از نوع بسیار ابتدایی است و این مسئله، باعث می‌شود رادار، از تشخیص علایم صحیح دریافتی و همچنین جستجو در مناطق کور، بسیار ناتوان باشد، بدین جهت، رهگیری دقیق با این رادار، بسیار دشوار است و نیاز به مهارت و تجربه فراوان دارد.


title: سوخو-۲۷

text: در جنگنده‌های سوخو-۳۰ و سوخو-۳۵ از مدل بالاتر رادار ساخت فازاترون به نام Bars N-۰۱۱M استفاده شده‌است که این رادار جدید، دارای آنتن رهیاب الکترونیکی، برد بهبود یافته، قابلیت رهگیری هم‌زمان چند هدف و حساسیت بالا می‌باشد.


title: سوخو-۲۷

text: در سوخوی۲۷، به تقلید از جنگنده اف-۱۴دی (مدل حمله به زمین اف-۱۴) از سیستم جستجو و ردیابی مادون قرمز یا IRST استفاده شده‌است. این سیستم درست بر روی دماغه و مقابل کابین نصب شده و با یک سیستم فاصله‌یاب لیزری، هماهنگ شده‌است. این سیستم می‌تواند در خدمت رادار قرار بگیرد یا مستقلاً برای حملات مخفیانه به کار گرفته شود. این سیستم همچنین به کنترل مسلسل هواپیما کمک می‌کند و دقت بیشتری را نسبت به زمانی که از حالت نشانه‌روی رادار استفاده می‌شود، فراهم می‌آورد.


title: سوخو-۲۷

text: گونه‌های مختلف تولید شده پس از دوران شوروی، بدین شرح هستند:


title: ۳۱ اوت

text: ۳۱ اوت دویست و چهل و سومین روز سال در گاه‌شماری میلادی (دویست و چهل و چهارمین در سال کبیسه) است. ۱۲۲ روز تا پایان سال باقی‌است.سید حسن نصرالله دبیرکل حزب الله لبنان ۳۰ اوت - ۱ سپتامبر - ۳۱ ژوئیه - ۳۰ سپتامبر


title: الفیه و شلفیه

text: اَلفیه و شَلفیه کتابی است مصور در مورد آمیزش جنسی که حکیم ابوبکر ازرقیِ شاعر آن را برای پادشاه نیشابور، طغان‌شاه، پسر آلپ ارسلان سلجوقی و نوه طغرل سلجوقی تألیف کرد.


title: الفیه و شلفیه

text: در این کتاب حالت‌های آمیزش جنسی با تصویر و نگاره در چهارچوب داستان آمیزش زن با مرد آموزش داده شده‌است. ازرقی این کتاب را برای بهبود ضعف نیروی جنسی طغان‌شاه گردآوری نمود. در نام کتاب، الفیه گویا کنایه از آلت تناسلی مرد و شلفیه کنایه از فرج است. گروهی نیز الفیه و شلفیه را نام دو زن روسپی دانسته و شلفیه را مادر الفیه گفته‌اند. از این کتاب امروزه فقط بیست و دو صفحه باقی مانده‌است که در موزه شهر سن‌پترزبورگ در روسیه نگهداری می‌شود.


title: فرهنگ عمید

text: "فرهنگ فارسی عمید"، معروف به فرهنگ عمید، یک فرهنگ لغت یک‌زبانهٔ فارسی به فارسی تألیف حسن عمید است که در دو جلد به چاپ رسیده‌است. این فرهنگ شامل واژه‌های فارسی، لغات عربی، اروپایی و ترکی به‌کاررفته در زبان فارسی است که به همراه اصطلاحات ادبی و علمی تألیف شده‌است. حسن عمید در سال ۱۳۳۲ واژه‌نامه‌ای را به نام فرهنگ نو تکمیل و منتشر نمود که جلد اول آن در سال ۱۳۰۸ خورشیدی به چاپ رسیده بود. اما "فرهنگ فارسی عمید" نخستین بار در سال ۱۳۳۵ در ۹۳۶ صفحه با قطع کوچک چاپ شد. بعد از گذشت ده سال، این فرهنگ، همراه با اصلاحات و افزودن واژه‌های بیشتر، در سال ۱۳۴۲ و در ۱۱۱۴ صفحه، با سرمایهٔ کتابخانهٔ ابن‌سینا دوباره به چاپ رسید.


title: فرهنگ عمید

text: از ویژگی‌های این واژه‌نامه می‌توان موارد زیر را نام برد:


title: فرهنگ عمید

text: فرهنگ فارسی عمید سال ۱۳۸۹ به سرپرستی فرهاد قربان‌زاده، فرهنگ‌نویس و پژوهشگر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ویرایش و تألیف مجدد شد که جایزهٔ سیزدهمین دورهٔ کتاب فصل در بهار ۱۳۸۹ را نیز به خود اختصاص داد. در این ویرایش ۲۵ نفر از پژوهشگران با فرهاد قربان زاده همکاری داشتند که نام تمامی آن‌ها در ابتدای این ویراست از فرهنگ آمده‌است. این ویرایش با هماهنگی بازماندگان حسن عمید انجام گرفته‌است و قانون حقوق مؤلف در آن رعایت شده‌است. این کتاب به صورت دورنگ منتشر شده و تنها فرهنگ فارسی است که لوح فشردهٔ آن به رایگان در کنار آن عرضه می‌شود. در این ویراست واژه‌های جدید بسیاری به متن افزوده شده‌است.


title: خبرگزاری فارس

text: خبرگزاری فارس یک خبرگزاری به زبان فارسی از سوی جمهوری اسلامی ایران است. این خبرگزاری خود را «نخستین خبرگزاری مستقل ایران» معرفی می‌کند، اما به وابستگی به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شهرت دارد. این خبرگزاری در برخی موارد متهم به پخش اخبار دروغ و شایعه است. دامنهٔ com. این وبگاه در تاریخ ۴ بهمن ۱۳۹۸ به دلیل تحریم‌های آمریکا علیه ایران مسدود شد.


title: خبرگزاری فارس

text: مجوز ابتدایی خبرگزاری فارس برای سعید نجار نوبری سال ۱۳۷۸ «مدیرکل وقت روابط عمومی دادگستری استان تهران» به عنوان مؤسسهٔ فرهنگی فارس صادر شد و نوبری در بهار سال ۱۳۸۲ این مؤسسه را به مهدی فضایلی، حسن مرادی دادخواه و حسن شیرازی‌زاده فروخت نخستین سردبیر این مجموعه بیژن مقدم بود. در سال ۱۳۸۷ مهدی فضائلی با واگذاری سهام خود به حمیدرضا مقدم‌فر از مؤسسهٔ فرهنگی فارس خارج شد. به این ترتیب حمیدرضا مقدم‌فر سومین مدیرعامل این خبرگزاری شد. مقدم‌فر تا سال ۱۳۹۰ در این سمت باقی ماند و بعد از آن جای خود را به سیدنظام‌الدین موسوی (مدیر مسئول پیشین روزنامهٔ جوان) داد.


title: خبرگزاری فارس

text: از ۲۲ بهمن‌ماه سال ۱۳۸۱ محل فعالیت این خبرگزاری به ساختمانی واقع در خیابان انقلاب زیر پل کالج منتقل شد. هم‌اکنون خبرگزاری فارس، ساختمان نُه طبقهٔ پیشین روزنامهٔ جوان (نزدیک به سپاه پاسداران) را در اختیار گرفته و پس از بازسازی آن که بیش از چهار سال طول کشید، از ابتدای سال ۹۳ به این ساختمان واقع در میدان فردوسی نقل مکان کرده‌است.


title: خبرگزاری فارس

text: آرم این خبرگزاری به صورت حرف «فا» طراحی شده‌است و کل طرح امواج مدور آب را نمایش می‌دهد که به نشانی یکی از قابلیت‌های خبر یعنی ایجاد امواج و حرکت در جامعه است.


title: خبرگزاری فارس

text: بودجهٔ خبرگزاری فارس، از طریق کمک‌های فرهنگی سپاه پاسداران تأمین می‌شود. بسیاری از مدیران آن، پیشینهٔ عضویت در این دستگاه نظامی سیاسی را دارند. با توجه به محرمانه تلقی شدن جزئیات بودجهٔ دستگاه‌های نظامی در ایران، تا مدت‌ها وابستگی فارس به بودجهٔ سپاه، خبری غیررسمی تلقی می‌شد، اما در ژوئن سال ۲۰۰۸ وبگاه «تابناک» (وابسته به محسن رضایی فرماندهٔ پیشین سپاه) در گزارشی رسماً این خبر را مورد تأیید قرار داد.


title: خبرگزاری فارس

text: خبرگزاری فارس در حال حاضر به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و ترکی منتشر می‌شود. در این خبرگزاری سرویس‌های مختلفی راه‌اندازی شده که هرکدام به صورت مستقل اقدام به فعالیت کرده و اخبار و مطالب خود را در بخش‌های مربوط منتشر می‌کنند و در نهایت مهم‌ترین اخبار در صفحهٔ نخست وبگاه و در بخش منو در سمت راست وبگاه نمایش داده می‌شود. این سرویس‌ها عبارت‌اند از: سرویس اجتماعی، اقتصادی، بین‌الملل، سیاسی، دانشگاه، فرهنگی، ورزشی، استان‌ها، عکس، صوت و تصویر، سیاست خارجی، دیدگاه، گفتگو، اخبار شرکتها، گرافیک و کاریکاتور، دانستنی‌ها، تیتر اخبار و در قسمت تاریخ شامل: تاریخ اسلام، تاریخ معاصر، تاریخ تمدن، در بخش دانستنی‌ها: پزشکی، علمی، خواندنی‌ها، در بخش انتشارات: کتاب و مجله و در ادامه انرژی اتمی و اخبار ویژه پوشش داده می‌شود.


title: خبرگزاری فارس

text: پیام تیرانداز، سردبیر سابق خبرگزاری مهر، در حال حاضر مدیرعامل خبرگزاری فارس است و سردبیری آن برعهدهٔ سعید نوبری است. در تاریخ شنبه ۵ بهمن ۱۳۹۸ دامنهٔ دات‌کام (com.) مربوط به این خبرگزاری از دسترس خارج شد. سرویسی که این دامنه را برای فارس ارائه می‌دهد در ایمیلی علت این انسداد را «دستورالعمل مقرر شده توسط دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (اوفک) و قرار گرفتن این خبرگزاری در فهرست SDN» اعلام کرد. نایب رئیس شرکت زیرساخت، این اتفاق را مربوط به تحریم‌های مالی رجیستر دامنهٔ دات‌کام دانست و ضمن ابراز عدم نگرانی افزود که خدمات دات کام از طریق رجیسترهای غیر آمریکایی و دات‌آی‌آر از طریق ایران قابل ارائه هستند. همچنین وی اشاره کرد که زیرساخت‌های موجود در شبکهٔ ملی اطلاعات بسیاری از این نگرانی‌های راجع به تحریم‌ها را از بین برده‌است.


title: خبرگزاری فارس

text: این خبرگزاری خصوصاً در جریان محاکمهٔ عبدالله نوری نقش فعالی ایفا کرد.


title: خبرگزاری فارس

text: بنا بر اعلام انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران، در هفته‌های پس از انتخابات ریاست جمهوری دهم، ۳۹ روزنامه‌نگار و کارمند این خبرگزاری به خاطر اختلاف با مدیران در خصوص خط مشی خبری فارس، اخراج یا مجبور به استعفاء شدند. تا پیش از انتخابات ۲۲ خرداد، بیش از ۹۰ درصد بخش سیاسی خبرگزاری فارس تغییر کردند و نیروهای بسیج و وابستگان به سپاه، جایگزین آن‌ها شدند. خبرگزاری فارس در رتبه‌بندی سایت‌های ایرانی در الکسا رتبهٔ ۱۰ را داراست.


title: خبرگزاری فارس

text: در سپتامبر ۲۰۱۷، وبگاه تحلیلی دیفنس‌وان نوشت که نفوذ رسانه‌ای ایران از طریق رسانه‌های دولتی از جمله فارس در خاورمیانه رو به افزایش است که این باعث تضعیف تلاش‌های آمریکا در منطقه شده‌است.


title: خبرگزاری فارس

text: خبرگزاری فارس اخبار نامتعارف و جنجالی زیادی منتشر کرده‌است که تکذیب شده‌اند. بی‌بی‌سی فارسی در مقاله‌ای به قلم مهرداد فرهمند در این خصوص این نظر را دارد که تکرار این‌گونه موارد نادرست و کذب موجب این برداشت می‌شود که این اخبار نادرست به دلیل سهو و اشتباه منتشر نشده‌اند بلکه آگاهانه و عمدی منتشر می‌شوند. دلیل این کار این خبرگزاریِ منسوب به سپاه پاسداران می‌تواند تأثیرگذاری اخبار نادرستش و به ادعای خود، «جنگ نرم» در عرصهٔ رسانه باشد. به اعتقاد آن‌ها با تولید شایعات هدفدار می‌توان در مقابل تهاجمات فرهنگی ایستاد.


title: خبرگزاری فارس

text: روی صحت شماری از خبرهای این خبرگزاری اختلاف نظر است. دستگیری هفت سرباز آمریکایی توسط ایران، بازداشت سفیر سوئیس در ایران، دستگیری ۱۰ جاسوس انگلیسی در ایران، انفجار در مسیر حرکت احمدی‌نژاد، ممنوع‌الخروج شدن محمد خاتمی، مصاحبه با البرادعی، برگزاری رزمایش مشترک روسیه، چین، ایران و سوریه، دستگیری اردشیر امیرارجمند و مصاحبه با سارینا بابایی دختر فرانخبهٔ ۱۲ ساله‌ای که با پژوهش در علم بیونیک در حال ساخت کلیهٔ مصنوعی است از آن جمله‌اند.


title: خبرگزاری فارس

text: خبرگزاری نسیم در گزارشی از اخبار منتشرشده توسط این رسانه در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ ایران، عملکرد این رسانه را جانبدارانه به نفع سید ابراهیم رئیسی ارزیابی کرده‌است. به گزارش نسیم اخبار و مواضع مرتبط با رئیسی دو برابر سایر نامزدها پوشش گرفته و این پوشش شامل هیچ نکتهٔ منفی‌ای دربارهٔ رئیسی نبوده. در مقابل، ۲۵ درصد از پوشش این رسانه دربارهٔ عبدالناصر همتی «منفی، کنایی و تخریبی» بوده‌است.


title: خبرگزاری فارس

text: در سال ۲۰۰۹ جواد مقیمی و حسین سلمان، دو عکاس خبرگزاری فارس پس از دریافت هشدار از مدیر خبرگزاری به علت گرفتن عکس از معترضان پس از انتخابات ریاست جمهوری دهم، به ترکیه رفته و تقاضای پناهندگی کردند.


title: خبرگزاری فارس

text: خبرگزاری فارس در سال ۱۳۸۷ با تأسیس یک مرکز آموزش خبرنگاری به نام باشگاه خبری توانا تلاش کرد تا با جذب جوانان متعهد به جمهوری اسلامی از طریق مراکزی مانند پایگاه‌های بسیج و … و برگزاری دوره‌های آموزشی روزنامه‌نگاری، افرادی را برای تزریق به تحریریهٔ خود تربیت کند که به سیاست‌های رسمی جمهوری اسلامی وفادار باشند. هم‌اکنون درصد بالایی از خبرنگاران فعال در تحریریهٔ این خبرگزاری، تربیت‌شده‌های باشگاه توانا هستند که به‌ویژه پس از حوادث سال ۱۳۸۸ و اخراج یا استعفای بسیاری از نیروهای قدیمی، توانسته‌اند به عنوان خبرنگار، دبیر خبر و … مشغول به کار شوند.


title: خبرگزاری فارس

text: در همین راستا، خبرگزاری فارس توانست در سال ۹۲ از دانشگاه جامع علمی کاربردی، مجوز تأسیس یک مرکز آموزشی را دریافت کند. از اردیبهشت ۹۳، نخستین دانشجویان ورودی این مرکز در دو رشته خبرنگاری و عکاسی خبری در دو مقطع کاردانی و کارشناسی ناپیوسته مشغول به تحصیل شدند. در مراسم افتتاح این مرکز، بسیاری از شخصیت‌های سیاسی وابسته به جریان اصولگرا، از جمله غلامعلی حدادعادل و حسین شریعتمداری حضور داشتند.


title: خبرگزاری فارس

text: خبرگزاری فارس در سایر استان‌ها واحدهای مجزایی دارد. این خبرگزاری در استان خوزستان به مدت پنج سال دو خبرگزاری مجزا در قالب‌های شمال و جنوب خوزستان تعریف کرده بود. پس از پنج سال هر دو واحد ادغام و در قالب خبرگزاری خوزستان کار خود را ادامه داد. اعضای خبرگزاری شمال خوزستان، مریم سادات سبط نبی، ایناس عبدالخانی، قاسم منصور آل کثیر، نادره وائلی‌زاده بودند. این اعضا مقام‌های برتر کشوری این خبرگزاری را کسب کرده بودند. این خبرگزاری هدف از ادغام این دو بخش را به منظور وحدت رویه و ایجاد تمرکز و در راستای مدیریت واحد اعلام کرد. در ۲۳ آذر ۱۳۹۱ محسن فولادی به عنوان سرپرست خبرگزاری فارس در استان کرمانشاه منصوب شد. مدیر فعلی دفتر فارس در کرمانشاه رضا حیدری می‌باشد. در ۱۶ تیر ۱۳۸۷ احسان مطهری به عنوان سرپرست خبرگزاری فارس در استان همدان منصوب شد. پیش از این بهروز طالب‌نژاد سرپرست خبرگزاری فارس در همدان بود. هم‌اکنون مریم شهابی عهده‌دار مدیریت دفتر خبرگزاری فارس در همدان است. در ۲۳ اسفند ۱۳۸۷ مهدی جلیلیان به عنوان سرپرست خبرگزاری فارس در استان یزد منصوب شد. پیش از این عباس ماندگاری سرپرست فارس در یزد بود. الهیار محمودی‌فر سرپرست نمایندگی خبرگزاری فارس در لرستان بود که در حال حاضر سعید سرشار مدیریت دفتر خبرگزاری فارس در این استان را بر عهده دارد. در آذربایجان غربی هم ابراهیم آقازاده از بهمن ۱۳۸۱ تا بهمن ۱۳۹۵ سکانداری فارس را عهده‌دار بود. وی در اواخر مدیرعاملی موسوی توسط کربلایی (مدیرکل وقت استان فارس و مدیر عامل فعلی خبرگزاری آنا) به همراه تعدادی از مدیران پیشکسوت سایر استان‌ها برکنارشد. هم‌اکنون محمد نعمت‌دوست عهده‌دار مدیریت دفتر خبرگزاری فارس در این استان است. در استان خراسان‌جنوبی نیز پس از ۱۳ سال مدیریت احسان مداح در نمایندگی خبرگزاری فارس در این استان، سجاد جعفری در سال ۱۳۹۶ به عنوان مدیر خبرگزاری فارس در این استان منصوب شد.


title: خبرگزاری فارس

text: این خبرگزاری با هدف افزایش رقابت تأثیرگذار در رشد کیفی و محتوایی اخبار و شناسایی آثار و خبرنگاران برتر برگزار می‌کند که تاکنون سه دوره از آن برگزار شده‌است. این جشنواره در دی ۱۳۹۱ در استان فارس، اسفند ۱۳۹۱ در اردبیل و اردیبهشت ۱۳۹۲ در مازندران برگزار شد.


title: حسین معصومی همدانی

text: حسین معصومی همدانی (زادهٔ ۲ آذر ۱۳۲۷، همدان) مدرس ادبیات فارسی، تاریخ ریاضیات، تاریخ علم و فلسفهٔ علم در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران و دانشگاه صنعتی شریف و نیز عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. وی همچنین مدتی مدیریت گروه زبان و رایانهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی را برعهده داشت. او فرزند ملاعلی معصومی همدانی است.


title: حسین معصومی همدانی

text: معصومی همدانی درجهٔ کارشناسی مهندسی برق را در سال ۱۳۵۱ از دانشگاه صنعتی آریامهر (بعدها دانشگاه صنعتی شریف) دریافت کرد و در سال ۱۳۸۵ در رشتهٔ تاریخ علم از دانشگاه پاریس ۷ فارغ‌التحصیل شد. رسالهٔ دکتری او دربارهٔ ابن هیثم است. استاد راهنمای او رشدی راشد بود


title: حسین معصومی همدانی

text: معصومی همدانی مدتی در مرکز نشر دانشگاهی کار کرده‌است ولی پس از چند سال با آن سازمان «قطع رابطه» کرد. احمد سمیعی، سردبیر فصلنامهٔ "نشر دانش" (وابسته به مرکز نشر دانشگاهی)، معصومی همدانی را «دارای نبوغ در عرصه‌های متعدد و متنوع علمی و ادبی و فرهنگی» دانسته‌است.


title: حسین معصومی همدانی

text: وی یکی از ۱۲۵ نفر از استادان دانشگاه صنعتی شریف بود که طی بیانیه‌ای در روز ۵ خرداد ۱۳۸۸، خواستار تبلور عقلانیت در مدیریت کشور و مشارکت فعال در انتخابات شدند. در این بیانیه از خارج کردن تدریجی متخصصان باتجربه از دایرهٔ تصمیم‌گیری، تکیه بر شعارهای عوام‌پسند نظیر مبارزه با مافیا و مظلوم‌نمایی با وجود در اختیار داشتن تمام ابزار قدرت، تحقیر مردم و سعی در تطمیع آنان به نام عدالت‌طلبی از خزانهٔ ملی، شکستن حرمت بزرگان و اندیشمندان و همچنین سوءاستفاده از احساسات پاک دینی و عدالت‌طلبانهٔ مردم در جهت فعال کردن شکاف‌های فرهنگی و طبقاتی، با ایجاد تضاد و تفرقه در سطح ملی و… انتقاد شده بود.


title: پیمان قاسم‌خانی

text: پیمان قاسم‌خانی (زادهٔ ۳۰ دی ۱۳۴۵) فیلمنامه‌نویس، کارگردان و بازیگر ایرانی است. او نویسندگی آثاری نظیر مارمولک، سن پطرزبورگ، ورود آقایان ممنوع، پاورچین و شب‌های برره را بر عهده داشته‌است.


title: پیمان قاسم‌خانی

text: پیمان قاسم‌خانی ۳۰ دی ۱۳۴۵ در تهران متولد شد. او که در دانشکده اهواز، آمار انفورماتیک خوانده‌است در سال ۱۳۷۰ به مرکز آموزش فیلمسازی باغ فردوس رفت و اولین دوره فیلمنامه‌نویسی را در این مرکز زیر نظر سیف‌الله داد گذراند.


title: پیمان قاسم‌خانی

text: وی همچنین مدت کوتاهی را در کلاس آموزشی بهرام بیضایی گذارنده است. از جمله فیلمنامه‌های او: من زمین را دوست دارم، بوی خوش زندگی (بازنویسی)، نان، عشق و موتور هزار (بر اساس کتاب شوهر مدرسه ای اثر جووانی گوارسکی، بدون ذکر در فیلم) است که برای ابوالحسن داوودی و فیلمنامه «هتل» را نیز برای مرضیه برومند نوشته‌است. او برای نوشتن فیلمنامهٔ دختری با کفش‌های کتانی جایزه بهترین فیلمنامه‌نویسی را از خانه سینما دریافت کرد و بعد سناریو و سرپرست نویسندگی سریال پاورچین را به عهده گرفت. فیلم کوتاهی نیز به نام «هزارپا» با بازی بهاره رهنما، مهران مدیری، سروش صحت و پگاه آهنگرانی ساخت. همچنین فیلم‌نامه سریال‌های خانه ما (مسعود کرامتی) و گالری ۹ (غلامرضا رمضانی) را نوشته‌است.


title: پیمان قاسم‌خانی

text: وی برای فیلم‌نامه فیلم مارمولک سیمرغ بلورین بهترین فیلم‌نامه را از جشنواره فیلم فجر دریافت کرده‌است.


title: پیمان قاسم‌خانی

text: پیمان قاسم‌خانی در بیشتر سریال‌های مهران مدیری به عنوان طراح فیلم‌نامه و سرپرست نویسندگان حضور داشته‌است. او در سال ۹۷ پس از ۱۱ سال، در سریال هیولا دوباره با مهران مدیری همکاری کرد.


title: پیمان قاسم‌خانی

text: او و بهاره رهنما، به دلیل مشکلات شخصی در سال ۱۳۹۴ از یکدیگر جدا شدند.


title: پیمان قاسم‌خانی

text: قاسم‌خانی و همسر سابقش (بهاره رهنما) از جمله ۱۴۰ هنرمند ایرانی بودند که با امضاء طوماری در مورخ ۲۲ خرداد ۱۳۹۲، همراه با سایر اصلاح‌طلبان و اعتدالگرایان، ضمن قدردانی انصراف عارف به نفع روحانی، از نامزدی حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲ حمایت علنی کرد.


title: پشتون‌ها

text: پشتون، پختون یا افغان (به پشتو: "پښتانه") (به اردو: "پٹہان") گروهی از مردمان ایرانی‌تبار هستند که به زبان پشتو سخن می‌گویند و بیشتر پشتون‌ها سنی حنفی هستند.


title: پشتون‌ها

text: جمعیت پشتون‌ها حدود ۶۰ الی ۷۰ میلیون تخمین زده می‌شود؛


title: پشتون‌ها

text: پشتون‌ها بومی سرزمین‌های جنوب افغانستان و شمال باختری پاکستان (که به پشتونستان شناخته می‌شوند) هستند. همچنین جوامع مهم و تاریخی از پشتون‌های دیاسپورا در ایالت‌های پنجاب و سند پاکستان (بیشتر در شهرهای کراچی و لاهور) و در مناطق روهیله خند ایالت اوتار پرادش هند (در شهرهای بزرگ مانند بمبئی و دهلی) وجود دارند. اخیراً جمعیتی از پشتون‌ها در کشورهای پیرامون خلیج فارس (به خصوص در امارات) ایجاد شده‌است.


title: پشتون‌ها

text: پشتون‌ها به عنوان بزرگ‌ترین گروه قومی افغانستان، ۴۸ درصد یا ۴۰ درصد یا بنا بر تقسیم بندی بیطرفانه قومی سازمان ملل متحد در کنفرانس بن سال ۲۰۰۱ نزدیک به ۳۵ درصد از جمعیت افغانستان را تشکیل می‌دهند.از زمان بنیان‌گذاری ملت، آن‌ها در این کشور به عنوان گروه قومی غالب، نقش داشته‌اند. ایضاً پشتون‌ها در پاکستان به عنوان دومین گروه قومی بزرگ ۱۵ تا ۱۸ درصد از کل جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند.


title: پشتون‌ها

text: پشتون‌ها ۲۶مین گروه قومی بزرگ جهان و بزرگترین جامعه قبیله‌ای جهان را تشکیل می‌دهند. حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ قبیله و گروه هم تبار پشتون وجود دارد.


title: پشتون‌ها

text: احمد شاه درانی (در نظر گرفته شده به عنوان مؤسس افغانستان) و عبدالغفار خان (کنش‌گر جنبش استقلال طلبی هند در زمان راج بریتانیا) دو چهره تاریخی برجسته پشتون هستند.


title: پشتون‌ها

text: اکثر پشتون‌ها در سرزمین مادریشان،در دو سوی خط دیورند بین افغانستان و پاکستان و بخش باختری رود سند (پاکستان) که شامل خیبر پختونخوا و بخش شمالی بلوچستان است، یافت می‌شوند. مراکز کلانشهری این سرزمین که به پشتونستان هم شناخته می‌شود، شامل جلال‌آباد، کویته، قندهار، مردان، مینگوره و پیشاور می‌شود.


title: پشتون‌ها

text: پشتون‌های شبه قاره هند، در خارج از سرزمین سنتی شان، توسط خودشان و سایر گروه‌های قومی شبه قاره با نام "پٹهان" (واژه هندوستانی پشتون) شناخته می‌شوند.


title: پشتون‌ها

text: پشتون‌ها قبل و هنگام راج بریتانیا در شهرهای گوناگون خاور رود سند ساکن شده‌اند. این شهرها شامل کراچی، لاهور، راولپندی، بمبئی، دهلی، کلکته، روهیلکند، جایپور و بنگلور می‌شوند. تبار ساکن شدگان به پشتون‌های افغانستان امروزی و پاکستان (هند بریتانوی پیش از ۱۹۴۷) می‌رسد. آنها در بعضی از مناطق هند گاهی، به "کابلی والا" شناخته می‌شوند.


title: پشتون‌ها

text: در هند جوامع دور از وطن پشتون قابل توجه ای وجود دارند. نام روهیلکند ایالت اوتار پرادش از جوامع پشتون تبار معروف به روهیله گرفته شده‌است. همچنین هرکدام از ایالات مهاراشترا (مرکز هند) و بنگال غربی (شرق هند) دارای بیش از یک میلیون جمعیت با تبار پشتون هستند؛ بمبئی و کلکته مکان اصلی مهاجران پشتون افغانستان، در عصر استعمار بوده‌اند. در هرکدام از شهرهای جایپور و بنگلور جمعیتی ۱۰۰ هزار نفری از پشتون‌ها وجود دارد. برادران فیروز، سنجای و اکبرخان از پشتون‌های معروف شهر بنگلور هستند که اصلیتشان به غزنی بر می‌گردد. کراچی، محل بزرگترین جمعیت از پشتون زبان های دور از وطن است. پشتون‌های هندوستانی و پاکستانی از رابطه کشورهای متبوع خود با بریتانیا و کشورهای مشترک المنافع استفاده کرده و جوامع مدرن پشتون از دهه ۱۹۶۰ (میلادی) میلادی عمدتاً در کشورهای بریتانیا، کانادا، استرالیا و همچنین در دیگر کشورهای مشترک المنافع (و در آمریکا) پخش شدند. برخی دیگر از پشتون‌ها همچنین در جاهایی از خاورمیانه مانند خراسان ایران و شبه جزیره عربستان ساکن شده‌اند. برای مثال از سال ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۱ حدود ۳۰۰ هزار تن پشتون به کشورهای عربی خلیج فارس مهاجرت کردند که ۳۵ درصد از مهاجران پاکستانی را تشکیل می‌دهند.


title: پشتون‌ها

text: به دلیل جنگ‌های متعدد در افغانستان از اواخر دهه ۱۹۷۰، موج‌های گوناگون پناهجویان (پشتون‌های افغان، و همچنین تعداد قابل توجه ای از تاجیک‌ها، هزاره‌ها، ازبک‌ها، ترکمن‌ها و سیک‌های افغانستانی) کشور را ترک کرده‌اند.


title: پشتون‌ها

text: ۱٫۳ میلیون افغانستانی در پاکستان و ۱ میلیون در ایران وجود دارند. برخی دیگر نیز بواسطه پاکستان در آمریکا، بریتانیا و کشورهای اتحادیه اروپا تقاضای پناهندگی داده‌اند. پشتو زبان مادری پشتون‌ها است. این زبان یکی از دو زبان ملی افغانستان است. در پاکستان با اینکه پشتو دومین زبان پر گویش ور را تشکیل می‌دهد ولی غالباً به‌طور رسمی در سیستم آموزشی نادیده گرفته می‌شود.


title: پشتون‌ها

text: بان پشتو در طبقه زبان‌های ایرانی شرقی قرار گرفته‌است و بیشتر واژگان پشتو از ریشه ایرانی شرقی است ولی با این حال، شمار قابل توجهی از آن‌ها منحصر به زبان پشتو است. صرف افعال پشتو، در مقایسه با سایر زبانهای ایرانی پیچیده‌است. بر این مبنا مکنزی می‌گوید:


title: پشتون‌ها

text: پشتو دارای شمار زیادی گویش است اما به‌طور کلی به گروه‌های شمالی، جنوبی و مرکزی تقسیم می‌شود الفنباین در این باره می‌نویسد: اختلافات گویشی پشتو اساساً در واژگان و واجگان است: صرف و نحوِ گویش‌های پشتو به استثنای گویش وانتسی، کاملاً یکنواخت هستند.


title: پشتون‌ها

text: اولین الفبای پشتو در قرن شانزدهم و توسط پیر روشن ساخته شد. در سال ۱۹۵۸ طی نشست محققان و نویسندگان پشتون افغانستان و پاکستان در کابل، استاندارد امروزی الفبای پشتو تنظیم شد.


title: پشتون‌ها

text: فرهنگ پشتون‌ها اغلب بر پشتونوالی و به‌کارگیری زبان پشتو پایه‌گذاری شده‌است. سنت‌های پیش از اسلام، به دوران شکست هخامنشیان در برابر اسکندر مقدونی در سال ۳۳۰ پیش از میلاد مسیح بر می‌گردد، که احتمالاً که در قالب رقص‌های سنتی باقی مانده‌اند در حالی که سبک‌های ادبی و موسیقی منعکس کننده تأثیر سنت ایرانی و سازهای موسیقی منطقه ایِ آمیخته با گونه‌ها و شرح هایِ محلی است. فرهنگ پشتون ترکیبی بی نظیر از آداب و رسوم بومی با تأثیراتی از جنوب و غرب آسیا است. پشتون‌ها مانند سایر مسلمانان ماه رمضان و عید فطر را جشن می‌گیرند. برخی از پشتون‌ها نوروز را هم جشن می‌گیرند.


title: پشتون‌ها

text: پَشتونوالی (به پشتو: پښتونوالی و نیز: پختونوالی) نظام و سنت رفتاری قبیله‌ای در میان پشتون‌ها است.


title: پشتون‌ها

text: یکی از اصول شناخته شده تر پشتونوالی "ملمستیا" است که به صورت مهمان نوازی و پناه به همه مهمانانی که دنبال کمک می‌گردند تعریف می‌شود. قصاص بی عدالتی که به پشتو "بدل" خوانده می‌شود یک انتقام سریع را فرا می‌خواند. بسیاری از جنبه‌های پشتونوالی زندگی مشترک مسالمت آمیز را ترویج می‌دهند، مانند "ننواتی" که اعتراف فروتنانه به گناه برای یک گناهکار است و باید منجر به بخشش خودکار از طرف گروه ستم دیده شود. این دستورها و سایر احکام اساسی پشتونوالی همچنان توسط بسیاری از پشتون‌ها به‌خصوص در مناطق روستایی دنبال می‌شود.


title: پشتون‌ها

text: یکی از نهادهای برجسته پشتون لویه جرگه (شورای بزرگ) است که از منتخب بزرگان تشکیل می‌شود. بیشتر تصمیم‌ها در زندگی قبیله ای توسط اعضای جرگه گرفته می‌شود. جرگه اصلی‌ترین نهاد قدرت قبیله است که اغلب پشتون‌های مساوات خواه آن را به عنوان یک نهاد حاکمیتی قابل قبول تصدیق می‌کنند.


title: پشتون‌ها

text: تاریخ‌دان معروف یونانی (هیرودتس) پکتهای ریگودی را (پاکتیوس) خوانده و اهالی منطقهٔ پکتیا تا قندهار و باشندگان دوطرف کوه‌های سلیمان را پاکتیاها نامیده‌است. از نوشتهٔ او معلوم می‌شود تا قرن چهارم پیش از میلاد مردم قندهار و پکتیا و ننگرهار و خیبر (پاکتیاها) نامیده می‌شده‌اند. بطلمیوس هم آن را پکتین نوشته‌است؛ بنابراین نام پشتو از همان پکهت – پکتویس – پکتین ساخته شده و پشتو و پختو تلفظ می‌شود. در ریگوید مذکور آمده‌است که قوم پکهت در محاربه بین ده پادشاه آریایی که به کنار دریای (راوی) بوقوع پیوسته بود شرکت کرده بودند. هیلی برانت تاریخ‌دان و پژوهشگر در زبان و فرهنگ سانسکریت: در (ریگوید) مذکور است که در اراکوشیا (قندهار) قبیله‌ای سکونت داشت که شاه (واسودیوا: دیوه در پشتو به نام نور و روشنایی و آس به منای اسب می‌باشد) فرمانروای ان بود و این قبیله تحت قیادت خلف او (سوداس: در پشتو سور به معنای سرخ و آس به منای اسب می‌باشد، دامنهٔ فتوحات را تا وادی (اندس) وسیع ساخت و کارنامه‌های جنگی (واسودیوا) به‌طور افسانه یاد می‌شد. مورخان موجودیت پکتها را در منطقه‌ای کنونی که افغانستان نامیده می‌شود. پیش از ظهور سلطنت سلیمان پیامبر در حدود ۱٬۰۰۰ سال پیش از میلاد تخمین زده‌اند (تاریخ مختصر افغان‌ها. تألیف مولوی یعقوب حسن‌خان سال ۱۳۱۲). پشتو ظاهراً از لفظ پشتون یا پختون آمده‌است که نام قبیله‌ای از نژاد آریایی است. زبان پشتو اصلاً جزء زبان‌های ایرانی است. قواعد آواشناسی نشان می‌دهد که واژهٔ پشتو شکل دیگرگون‌شده‌ای از همان واژهٔ پَرْسَوا (به معنی پارسی) است. بطلمیوس هم آن را پکتین نوشته‌است؛ بنابراین نام پشتو از همان پکهت – پکتویس – پکتین ساخته شده و پشتو و پختو تلفظ می‌شود.


title: پشتون‌ها

text: شاخه‌ای از اقوام افغانستان بوده که به زبان پشتو تکلم می‌کند، دارای خصوصیات و فرهنگ مخصوص به خود بوده‌اند.


title: پشتون‌ها

text: اکثر پشتون‌ها مسلمان بیشتر پیرو مذهب سنی حنفی و اقلیتی کوچکی شیعهٔ دوازده امامی هستند و افزون‌بر زبان پشتو که از شاخه‌ای از زبان‌های آریایی است به زبان‌های فارسی ارموری، هندوکوهی (شامل پشتون‌های خیبر) و اقلیتی ناچیزی به اردو (در پاکستان و هند) صحبت می‌کنند.


title: پشتون‌ها

text: پشتون‌ها (پشتو زبانان) به دوبخش و هفت شاخه تقسیم می‌گردد: این سه با هم برادر اند (طبق روایات سنتی) جامعهٔ پشتون یا (پشتو زبان) به دو بخش و هفت شاخه عمده و بخش‌های کوچک دیگر تقسیم گردیده‌است که به استثنای سربن، غرغشت، و بیتن بقیه از نظر شجره، عشیره، روابط خونی یا تباری هیچ پیوندی باهم نداشته و فقط زبان مشترک سبب ایجاد هویت مشترک پشتون گردیده که روی این اصل همه خود را پشتون می‌خوانند. اما در داخل نظام قبیله‌ای مسئله فرق می‌کند و آنجا نظام شجره، عشیره، روابط خونی، بزرگ و کوچک بودن، قوی و ضعیف بودن قبیله، و درجه‌بندی طبقاتی، اصالت و عدم اصالت اتنیکی به نوعی مشهود است.


title: پشتون‌ها

text: دو طائفهٔ بزرگ از پشتون‌ها در طول دو و نیم قرن اخیر در افغانستان حکومت نمودند:


title: پشتون‌ها

text: غلجایی‌ها که حکومت هوتکیان مربوط به این شاخه از پشتون‌ها بود. از میان قبایل دُرانی دو شاخهٔ سدوزایی‌ها و بارکزایی‌ها در افغانستان بعد از احمدشاه ابدالی حکومت نمودند.


title: پشتون‌ها

text: بنیانگذار حکومت سدوزایی‌ها احمدخان ابدالی مشهور به احمدشاه بابا بود. او امپراتوری بزرگ ابدالی یا دُرانی را تأسیس نمود که بعد از وی فرزندش تیمور شاه ابدالی به سلطنت رسید. تیمور پایتخت را از قندهار به کابل منتقل و شورش‌های زیادی را که علیه‌اش به‌راه افتاده بود سرکوب نمود. :


title: پشتون‌ها

text: بارکزای که از جمله قدیمی‌ترین اقوام بوده که تواریخ مختلف در از آن‌ها یادآوری شده و سلسله‌های پادشاهی امیر دوست محمد خان بارکزی مربوط همین قوم می‌باشد.


title: پشتون‌ها

text: دیگر طایفه‌های پشتون شامل نورزی، زدران، منگل، غلزی، درانی، هوتک، اندر، کاکر، سربنی، پوپل، سوری، گدون، لودی، احمدزی، ستانکزی، محمدزی، یوسفزی، بریچی، خروطی، سواتی، سهاک، شینوار، ابدالی، غلجایی، علیزایی، صافی یا همان ساپی و غیره هستند که از جمله گروه‌ها و ایل‌های مهم قوم پشتون هستند.


title: پشتون‌ها

text: درانی‌ها بزرگ‌ترین تیره پشتون بوده که شامل اقوام، اچکزایی پوپل زایی، نورزایی، بارکزایی،علیزایی و الکوزایی می‌باشد. ۱۲۳


title: پشتون‌ها

text: طایفه‌های «وزیر» و «محسود» از مهم‌ترین طوایف مناطق غربی پاکستان هستند. وزیرستان شمالی توسط طایفهٔ «وزیر» اداره می‌شود. این طایفه در وزیرستان جنوبی هم حضور دارد و یک سوم جمعیت آن را تشکیل می‌دهد. دو سوم باقی‌مانده جمعیت وزیرستان جنوبی از طایفهٔ «محسود» هستند. بخش پاکستانی شامل منطقه‌ای از چترال در شمال تا سیبی در جنوب غربی می‌گردد. این منطقه در پاکستان بنام منطقه مرزی شمال غرب (صوبه سرحد شمالغرب) نامیده می‌شود. اما این منطقه همچنان مشهور به افغانیه است که این نام بیانگر روابط قومی باشندگان آن با پشتون‌های افغانستان است. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Arachosiahttps://en.m.wikipedia.org/wiki/Arachosia اراخوزیا هخامنشیان


title: حزب کمونیست (مارکسیست-لنینیست) سان مارینو

text: حزب کمونیست (مارکسیست-لنینیست) سن مارینو (به ایتالیایی: "Partito Comunista (Marxista-Leninista) di San Marino") حزبی سیاسی کمونیست در سن مارینو بود. این حزب در سال ۱۰۶۹ توسط "جنبش مارکسیست-لنینیست سن مارینو" تأسیس شد.


text: حزب در انتخابات مجلس ۱۹۶۹ و ۱۹۷۴ مجلس شرکت کرد ولی موفق به کسب هیچ کرسی نشد.


text: ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۱۱ اکتبر ۲۰۰۶.


title: کبوتر (صورت فلکی)

text: کبوتر (Columba) یکی از صورت‌های فلکی آسمان جنوبی است که در عربی به آن حمامة و در انگلیسی به آن (dove) می‌گویند. این صورت فلکی کوچک در جنوب صورت‌های فلکی خرگوش و سگ بزرگ است. کبوتر در سال ۱۶۷۹ توسط آگوستین رویر از سگ بزرگ جدا شد.این صورت فلکی همچنین در غرب خود صورت فلکی کشتی‌دُم را دارد.


title: بیگانه (رمان)

text: بیگانه رمانی نوشته آلبر کامو نویسنده فرانسوی در سال ۱۹۴۲ است. مضمون و چشم‌انداز آن اغلب به عنوان نمونه ای از فلسفه پوچ انگار و اگزیستانسیالیسم ذکر می‌شود. گرچه خود کامو مورد دوم را رد می‌کند. این اثر برنده جایزه نوبل ادبیات ۱۹۵۷ شد.


title: بیگانه (رمان)

text: نام شخصیت اصلی این کتاب مورسو است، یک فرانسوی-الجزایری بی‌تفاوت، شرح داده می‌شود: «شهروندی فرانسوی که مقیم شمال آفریقاست، یک مرد مدیترانه ای، کسی که به سختی در فرهنگ سنتی مدیترانه ای حضور پیدا می‌کند». او در مراسم تشییع جنازهٔ مادرش شرکت می‌کند. چند روز بعد، او یک مرد را در الجزیره فرانسوی می‌کشد، کسی که در ستیز با دوستش دخیل بود. مورسو به اعدام محکوم شد. داستان به دو بخش تقیسم می‌شود، به ترتیب ارائه: قبل و بعد قتل.


title: بیگانه (رمان)

text: در ژانویه ۱۹۵۵ کامو نوشت:


title: بیگانه (رمان)

text: من مدت‌ها قبل بیگانه را خلاصه کردم، با یک اظهارنظر اعتراف می‌کنم خیلی متناقض بود: «در جامعهٔ ما هر مردی که در مراسم تشییع جنازهٔ مادرش گریه نکند، با خطر محکومیت به اعدام مواجه می‌شود». فقط منظورم این بود که قهرمان کتاب من به این دلیل محکوم می‌شود که در این بازی شرکت نمی‌کند.


title: بیگانه (رمان)

text: چاپ اول بیگانه شامل ۴۴۰۰ نسخه بود ولی خیلی خوب فروش نبود. اما این رمان با استقبال خوبی رو به رو شد، بخشی از آن به دلیل مقاله ژان پل سارتر در «توضیح بیگانه»، در آستانه انتشار این رمان، و یک اشتباه از جانب پروپاگاندا-استافل بود.


title: بیگانه (رمان)

text: چهار بار به انگلیسی و همچنین به زبان‌های زیاد دیگری ترجمه شده‌است. این رمان از آثار کلاسیک ادبیات قرن بیستم محسوب می‌شود. روزنامه (لو موند)این کتاب را به عنوان یکی از صد کتاب برتر این قرن معرفی کرده‌است.


title: بیگانه (رمان)

text: این رمان دو بار به صورت فیلم درآمده است: ("Lo Straniero" (1967(ایتالیایی) توسط لوکینو ویسکونتی و یزگی {(fate,2001)(yazgi)} توسط زکی دمیرکوبوز (ترکیه ای).


title: بیگانه (رمان)

text: ژان پل سارتر فیلسوف و نویسنده فرانسوی در مقدمه‌ای بر این رمان می‌نویسد: بیگانه اثر آقای کامو تازه از چاپ بیرون آمده بود که توجه زیادی را به خود جلب کرد. این مطلب تکرار می‌شد که این اثر «بهترین کتابی است که از متارکه جنگ تاکنون منتشر شده». در میان آثار ادبی عصر ما این داستان، خودش هم یک بیگانه است. داستان از آن سوی سرحد برای ما آمده‌است، از آن سوی دریا؛ و برای ما از آفتاب، و از بهار خشن و بی سبزه آنجا سخن می‌راند؛ ولی در مقابل این بذل و بخشش؛ داستان به اندازه کافی مبهم و دو پهلو است: چگونه باید قهرمان این داستان را درک کرد که فردای مرگ مادرش «حمام دریا می‌گیرد، رابطه نامشروع با یک زن را شروع می‌کند و برای اینکه بخندد به تماشای یک فیلم خنده دار می‌رود.» و یک عرب را «به علت آفتاب» می‌کشد و در شب اعدامش در عین حال که ادعا می‌کند «شادمان است و باز هم شاد خواهد بود.» آرزو می‌کند که عده تماشاچی‌ها در اطراف چوبه دارش هر چه زیادتر باشد تا «او را به فریادهای خشم و غضب خود پیشواز کنند»...


title: بیگانه (رمان)

text: در نظر آقای کامو مطلب تازهٔ که او آورده این است که تا انتهای افکار پیش می‌رود. در حقیقت برای او مطلب مهم این نیست که جملات قصاری را حاکی از بدبینی جمع‌آوری کند؛ قطعاً «پوچ» نه در انسان است و نه در دنیا – اگر این دو از هم جدا فرض شوند؛ ولی همچنان که «بودن در دنیا» خصوصیت اساسی انسان است، «پوچ» در آخر کار چیز دیگری جز همان «وضع بشر» نیست، الهامی غم زده‌است که این بیهودگی را برمی‌انگیزد. «از خواب برخاستن، تراموای، چهار ساعت کار، شام و خواب، و دوشنبه و سه شنبه و چهارشنبه و پنجشنبه و جمعه و شنبه با همین وضع و ترتیب…"(افسانه سیزیف)"» و بعد ناگهان «آرایش صحنه‌ها عوض می‌شود» و ما به روشن بینی خالی از امیدی واصل می‌شویم. آن وقت اگر بدانیم که کمک‌های گول زننده ادیان و فلسفه‌های وجودی را چطور می‌شود کنار زد، به چند مسئله واضح و آشکار اساسی می‌رسیم: دنیا جز یک بی نظمی و هرج و مرج چیز دیگری نیست یک «تعادل ابدی که از هرج ومرج زاییده شده‌است». وقتی انسان مرد دیگر فردایی وجود ندارد. «در جهانی که ناگهان از هر خیال واهی و از هر نوری محروم شده‌است، انسان احساس می‌کند که بیگانه است. در این تبعید دست آویز و امکان برگشتی نیست. چون از یادگار زمان‌های گذشته یا از امید ارض موعود هم محروم شده‌است"(افسانه سیزیف)"» به این دلیل است که باید گفت انسان در واقع همان دنیا نیست: «اگر من درختی میان دیگر درخت‌ها بودم… این زندگی برایم معنایی می‌داشت. یا اصلاً همچو مسئله‌ای دربارهٔ من در کار نبود. چون من قسمتی از دنیا بودم. در آن هنگام، من جزو همین دنیایی می‌شدم که اکنون با تمام شعورم در مقابل آن قرار گرفته‌ام… این عقل مسخره و ریشخندآمیز من است که مرا در مقابل تمام خلقت قرار داده."(افسانه سیزیف)"»...


title: بیگانه (رمان)

text: این کتاب داستان یک مرد درونگرا به نام مرسو را تعریف می‌کند که مرتکب قتلی می‌شود و در سلول زندان در انتظار اعدام خویش است. داستان در دههٔ ۳۰ در الجزایر رخ می‌دهد.


title: بیگانه (رمان)

text: داستان به دو قسمت تقسیم می‌شود. در قسمت اول مرسو در مراسم تدفین مادرش شرکت می‌کند و در عین حال هیچ تأثر و احساس خاصی از خود نشان نمی‌دهد. داستان با ترسیم روزهای بعد از دید شخصیت اصلی داستان ادامه می‌یابد. مرسو به عنوان انسانی بدون هیچ اراده به پیشرفت در زندگی ترسیم می‌شود. او هیچ رابطهٔ احساسی بین خود و افراد دیگر برقرار نمی‌کند و در بی‌تفاوتی خود و پیامدهای حاصل از آن زندگی اش را سپری می‌کند. او از این که روزهایش را بدون تغییری در عادت‌های خود می‌گذراند خشنود است.


title: بیگانه (رمان)

text: همسایهٔ مرسو که ریمون سنته نام دارد و متهم به فراهم آوردن شغل برای روسپیان است با او رفیق می‌شود. مرسو به سنته کمک می‌کند یک معشوقهٔ او را که سنته ادعا می‌کند دوست دختر قبلی او است به سمت خود بکشد. سنته به آن زن فشار می‌آورد و او را تحقیر می‌کند. مدتی بعد مرسو و سنته کنار ساحل به برادر آن زن («مرد عرب») و دوستانش برمی‌خورند. اوضاع از کنترل خارج می‌شود و کار به کتک‌کاری می‌کشد. پس از آن مرسو بار دیگر «مرد عرب» را در ساحل می‌بیند و این بار کس دیگری جز آن‌ها در اطراف نیست. بدون دلیل مشخص مرسو به سمت مرد عرب تیراندازی می‌کند که در فاصلهٔ امنی از او از سایهٔ صخره‌ای در گرمای سوزنده لذت می‌برد.


title: بیگانه (رمان)

text: در قسمت دوم کتاب محاکمهٔ مرسو آغاز می‌شود. در این‌جا شخصیت اول داستان برای اولین بار با تأثیری که بی اعتنایی و بی‌تفاوتی برخورد او بر دیگران می‌گذارد رو به رو می‌شود. اتهام راست بی خدا بودنش را بدون کلامی می‌پذیرد. او رفتار اندولانت (اصطلاح روانشناسی برای کسی که در مواقع قرار گرفتن در وضعیت‌های خاص از خود احساس متناسب نشان نمی‌دهد و بی اعتناء باقی می‌ماند- از درد تأثیر نمی‌پذیرد یا آن را حس نمی‌کند) خود را به عنوان قانون منطقی زندگی اش تفسیر می‌کند. او به اعدام محکوم می‌شود. آلبر کامو در این رمان آغازی برای فلسفهٔ پوچی خود که بعد به چاپ می‌رسد، فراهم می‌آورد.


title: بیگانه (رمان)

text: کتاب بیگانه اثر آلبر کامو زمانی به نگارش درآمد که الجزایر هنوز مستعمره فرانسه در شمال آفریقا بود.کامو از پدری فرانسوی که در الجزایر بزرگ شده بود و مادری خدمتکار در محیطی فقیرانه در الجزایر به دنیا آمد. شرایط جغرافیایی و فرهنگی خاصی در زمان رشد و بلوغ کامو در الجزایر حاکم بود. شرایط فرهنگی که ملغمه‌ای از فرهنگ اروپایی و عربی الجزایر بود. وجود اندیشه‌های گوناگون فلسفی و اخلاقی به همراه جنبش‌های آزادیخواه و استقلال طلب و حتی آب و هوای خشک و کویری الجزایر تأثیرات خاصی در خلق اثر کتاب بیگانه داشته‌اند. مورسو شخصیت اصلی داستان بیگانه در اصل کسی نیست جز قسمتی از وجود خود کامو، وجودی که در آن شرایط ویژهٔ الجزایر به دلیل چندگانگی فرهنگی دچار نوعی ابتذال و پوچگرایی شده‌است. فقر اقتصادی یکی دیگر از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر احساسات و رفتار مورسو است برای نمونه هنگامی که به خاطر ناتوانی مالی مورسو به اختیار مادرش را به نوانخانه می‌سپارد. اما باور به پوچگرایی در مورسو زمانی ظاهر می‌شود که نه تنها او به مادرش در نوانخانه سر نمی‌زند بلکه زمانی که مادرش فوت می‌کند هم احساس سوگواری یا ناراحتی از خویش نشان نمی‌دهد. این یکی از نخستین قدم‌های او برای شکستن هنجارهای اجتماعی است. مورسو تابع الگوها و هنجارهای اجتماعی نبود زیرا او در دنیای بسته درون خویش زندگی می‌کرد دنیایی که در آن وجود آدمی همچون مسافری غریب است که بیهوده می‌آید و پس از گذشت چند سال عمر روزمره بیهوده می‌رود. مورسو برای جهان و هرچه که در آن هست ارزشی نمی‌بیند در نتیجه حتی برای مرگ مادرش احساسی بروز نمی‌دهد.


title: بیگانه (رمان)

text: از دیدگاه مورسو آدمی هیچگونه مسئولیتی در قبال رخدادهای زندگی ندارد چون هیچ نقشی در ایجاد یا تغییر آن‌ها ندارد برای همین است که تابش نور آفتاب و بازتاب آن از تیغهٔ چاقوی مرد عرب را تنها دلیل ارتکاب به قتلش می‌داند. به دلیل تفاوت‌هایی که در ادراک او از انسان، جریانات زندگی و ماهیت زندگی وجود دارد، منجر به بی‌توجهی به ارزش‌ها و هنجارهای رایج بشری در نهایت به وجود آمدن نوعی بی‌تفاوتی و پوچگرایی در او و زندگیش نسبت به جهان اطراف می‌شود. همهٔ این موارد دیدگاه قضاوتی دادگاه را در بارهٔ او هنگام محاکمهٔ او به دلیل قتل مرد عرب تغییر می‌دهند و در نتیجه نه تنها او را به خاطر جرمش بلکه در اصل او را به دلیل رفتار نامتعارفش در قبال مادرش و جامعه محاکمه و به مرگ محکوم می‌کنند. یکی از اهداف «بیگانه» به چالش کشیدن یکی از مهم‌ترین رکن‌های زندگی یعنی هدف آن است و در این راستا کامو الگوی خویش را مورسو شخصی که در زندگی بی هدف است قرار داده و رفتارها، زندگی و تأثیرات تصمیم و انتخاب‌های او را به نمایش می‌کشد اما تشخیص هدفدار بودن یا بی هدف بودن زندگی را به عهدهٔ خواننده می‌گذارد. یکی از جالبترین نکات در این کتاب وجود برخی تناقض‌ها در دیدگاه کامو و به تبع آن در دیدگاه مورسو است. برای مثال مورسو هنگامی که در زندان است به یاد مادرش و حرف‌های او است که متضاد با باورهای او نسبت به پوچگرایی است و هنگامی که خود را مقید به انجام آداب و رسوم سوگواری پس از مرگ مادرش می‌داند یا زمانی که او حاضر به همکاری با دوستش برای درگیری با عرب‌ها می‌شود. البته تصویری که کامو از دنیای زندگی ماشینی مورسو می‌دهد نیز جالب است. مورسو مانند یک آدم آهنی دست به یک سری کارهای کاملاً معمولی می‌زند که خود این موضوع می‌تواند منجر به بروز افکاری بیهوده و ناامیدکننده در انسان گردد.


title: بیگانه (رمان)

text: نخست آنکه مورسو یک انسان است، انسانی که درگیری‌های یک زندگی پیش پا افتادهٔ کارمندی دون پایه را دارد که از قضا با روحیهٔ او می‌تواند سازگار باشد. زیرا او از نوعی تنبلی و بی‌حالی خاصی نیز برخوردار است که به او در داشتن نگرشی پوچ‌گرایانه نسبت به زندگی کمک می‌کند. موضوع دیگر انتخاب روش زندگی مورسو شخصیت اصلی داستان است که به نظر می‌آید ریشه گرفته از عدم اعتقاد به خدا است. با این نوع تفکر او وجود هر گونه داشتن هدف و مسولیت‌پذیری تعریف شده را در انسان و زندگی او نفی می‌کند که می‌تواند منجر به تحمل بهتر زندگی شود، به خصوص آنکه در آن شرایط خاص کشور الجزایر و جامعهٔ سیاسی آن موقع هر گونه مسولیت‌پذیری زندگی را دشوارتر می‌کرد برای مثال در مورد مبارزین سیاسی آن دوره مسولیت پذیری، تبعات زندگی و مرگ را به همراه داشت، برای عرب‌های ان کشور تضادهای اخلاقی فرهنگی غربی با عربی را به همراه می‌آورد، برای بسیاری از شهروندان عرب مبارزه برای رهایی از سلطه استعمارگران را… بنابراین هنگامی که انسان خود را موجودی رها شده در جهان فرض کند که به وجود آمدن و از بین رفتنش هیچ هدفی را دنبال نمی‌کند، یعنی «بیگانه» از همهٔ عالم است حتی بیگانه از خودش نیز می‌باشد، بنابراین نیازی به تحول و تغییر نمی‌باشد، نیازی به همگرایی با جمع نیست و همین‌طور نیازی برای اثبات حقانیت وجود خود هم نیست. از دید دیگر دوگانگی در شخصیت مورسو مشهود است. آنجا که مورسو زندگی را پوچ می‌پندارد: «در تمام این زندگی پوچی که بارش را به دوش کشیده‌ام …» در برهه زمانی که به دلیل زندانی شدنش چیزهای خوشایندی که در زندگی اش وجود داشته‌است را از دست می‌دهد رنج می‌کشد که باز در جمله‌ای دیگر این نگرش را هم زیر سؤال می‌برد: «من همیشه هر چه را پیش آید خوشاید را مد نظر داشته‌ام.» نکته مهم دیگر این است که که فرد با همهٔ تفاوت‌های فکری و اخلاقی که با جامعه دارد به دلیل اینکه عضوی از جامعه محسوب می‌شود، رفتارهای اجتماعی او مورد قضاوت افراد جامعه قرار می‌گیرد و نیز چه آگاهانه و چه غیر آگاهانه این رفتارها از سوی افراد جامعه بار مثبت یا منفی خواهد داشت به خصوص اگر در تقابل و تضاد با هنجارها و معیارهای ارزشی جامعه قرار بگیرند، به دلیل اینکه جامعه هویت خود را در خطر می‌بیند، شروع به نشان دادن عکس‌العمل‌های توأم با خشونت می‌نماید تا آن حد که حتی عملکردهای مثبت فرد در گذشته را نادیده می‌گیرند و این دقیقاً همان رفتاری است که عامه مردم و دادگاه نسبت به مورسو انجام می‌دهند. مورسو: مردی فرانسوی-الجزایری که با تلگرافی از مرگ مادرش خبردار می‌شود. بی‌تفاوتی مورسو نسبت به این خبر نشان از جدایی عاطفی او از محیط اطرافش دارد. چندین مورد در متن داستان وجود دارد که لحظاتی تأثیرگذار اثر عاطفی چندانی روی مورسو ندارند. جنبه دیگر شخصیت مورسو راست‌گویی اوست. به خاطر بی‌تفاوتی اش جامعه او را بیگانه تلقی می‌کند.


title: بیگانه (رمان)

text: ریموند سینتی: همسایه مورسوست که معشوقه‌اش را مورد ضرب و شتم قرار می‌دهد و این مسئله منجر به رویارویی با اعراب می‌شود.


title: بیگانه (رمان)

text: ماری کاردونا: تایپ‌نویسی است در محل کار مورسو. یک روز پس از درگذشت مادر مورسو با او در ساحلی ملاقات می‌کند و این آغاز رابطه آنهاست. از مورسو می‌پرسد که آیا عاشقش است یا نه که مورسو بی‌اعتنا می‌گوید که فکر نمی‌کند اینطور باشد. با وجود این مورسو موافقت می‌کند که با او ازدواج کند اما به خاطر قتل مرد عرب دستگیر می‌شود. مانند مورسو، ماری از تماس فیزیکی رابطه‌شان از طریق سکس لذت می‌برد. او تجلی زندگی خوش و خرمی است که مورسو در پی‌اش است و تنها دلیل تأسف او بابت دستگیر شدن.


title: بیگانه (رمان)

text: مسون: صاحب خانه ساحلی است که ریموند، مورسو و ماری را به آنجا می‌برد. آدم بیخیالی است که دوست دارد زندگی کند و شاد باشد. او دلش می‌خواهد بی‌قید و بند زندگی کند.


title: بیگانه (رمان)

text: سالامانو: پیرمردی است که مرتب سگش را می‌زند و او را برای راه رفتن بیرون می‌برد. دست آخر سگش را از دست می‌دهد و از مورسو کمک می‌خواهد.


title: بیگانه (رمان)

text: بیگانه اولین بار توسط علی‌اصغر خبره‌زاده با ویراستاری و تصحیح جلال آل‌احمد به فارسی برگردانده شد. پس از آن‌ها مترجمان متعدد دیگری این کتاب را به لحاظ نثر ساده ای که دارد، دوباره به فارسی برگردانده‌اند؛ از جمله:


title: قانون مدنی

text: قانون مدنی مجموعه‌ای از مواد قانونی است که اساسی‌ترین قواعد قانونی حاکم بر ارتباطات اشخاص با یکدیگر را در جامعه بیان می‌کنند.


title: قانون مدنی

text: مهمترین مسائلی که در قانون مدنی هر کشور به آن‌ها پرداخته می‌شود، عبارتند از: احوال شخصیه اعم از اهلیت و وضعیت، قراردادها و عقود (مختصات و شرایط صحت)، مسئولیت مدنی، حقوق تعهدات و حقوق خانواده اعم از ازدواج، طلاق.


title: قانون مدنی

text: قانون مدنی کشورهای مختلف معمولاً قدمت زیادی دارد و به عنوان پیکره اصلی حقوق خصوصی کشور کمتر دستخوش تغییرات عمده می‌شوند. وظیفه اصلی این قانون تنظیم روابط قراردادی و خارج از قرارداد اشخاص جامعه است، اما در عمل سایر شاخه‌های حقوق را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.


title: قانون مدنی

text: قانون مدنی ایران متشکل از یک مقدمه و سه جلد است: مقدمه در انتشار و آثار و اجرای قوانین به طور عموم و امضا و نحوه لازم الاجرا شدن و انتشار ان صحبت می کند، جلد اول- در اموال (مصوب ۱۳۰۷)؛ جلد دوم- در اشخاص (مصوب ۱۳۱۳ و ۱۳۱۴)؛ جلد سوم- ادله اثبات دعوا. این قانون برگرفته از حقوق اسلام، به ویژه فقه امامیه است، که شکل امروزین و مدون آن، به همراه محتوای برخی مواد، برگرفته از قوانین اروپایی، به ویژه  قانون مدنی فرانسه و تا حدودی بلژیک است.


title: قانون مدنی

text: این قانون از مشهورترین و مهم‌ترین متون درسی حقوق است که نوشته‌های حقوقی بسیاری پیرامون آن وجود دارد؛ از معروف‌ترین حاشیه نویسان و شارحان این قانون، می‌توان به دکتر سید حسن امامی، محمدجعفر جعفری لنگرودی، امیرناصر کاتوزیان، حسین صفایی و مهدی شهیدی اشاره کرد. بعد از انقلاب سال ۱۳۵۷ این قانون دستخوش تغییراتی شد و برخی از مواد آن حذف و یا اصلاح شد از جملهٔ این اصلاحات می‌توان به اصلاح ماده ۲۱۸ اشاره کرد که با تغییر در آن این ماده کارایی خود را از دست داد و انتقاد بسیاری از حقوقدانان را برانگیخت.متن کامل قانون مدنی ایران


title: سرور دانش

text: سرور دانش (زاده ۱۳۴۰ در اشترلی، ارزگان، دایکندی امروزی) سیاستمدار، حقوق‌دان و معاون دوم پیشین رئیس‌جمهور افغانستان است. دانش از هزاره‌های افغانستان است. او سابقه فعالیت در سِمت‌های والی/استان‌دار دایکندی (۱۳۸۳)، وزیر عدلیه (۱۳۸۳–۱۳۸۸) و وزیر تحصیلات عالی (۱۳۸۸–۱۳۹۰) را در کارنامه دارد. دانش در سال۱۳۹۳ به همراه عبدالرشید دوستم به عنوان دو معاون محمداشرف غنی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۳ افغانستان شرکت کردند.


title: سرور دانش

text: سرور دانش، فرزند محمد علی، متولد روستای اشترلی، ارزگان (دایکندی کنونی)، افغانستان و از قوم هزاره است. او تحصیلات ابتدایی خود را در مکتب (مدرسه) منطقه انجام داد. او تحصیلات بالاتر خود را در رشته‌های مذهبی، در مراکز مذهبی در عراق، سوریه و ایران به پایان رساند. مدرک‌های تحصیلات عالی او شامل: لیسانس/کارشناس حقوق، کارشناس در ثقافت و معارف اسلامی، ماستری/کارشناسی ارشد در فقه و معارف اسلامی، درجه کادر علمی و مسلکی در وزارت عدلیه به رتبه قانون‌دان، رتبه علمی دانش‌پژوه (پوهنمل) در دانشگاه ابن سینا. مدرک تحصیلات علوم دینی او؛ اتمام سطح‌های عالی و اتمام خارج از فقه و اصول است.


title: سرور دانش

text: پس از سقوط طالبان و روی کار آمدن دولت نو در افغانستان، او در جایگاه‌های اجرایی و رسمی زیر انجام وظیفه نموده‌است:


title: سرور دانش

text: مازاد بر فعالیت‌های سیاسی، دانش در بخش علمی و فرهنگی فعالیت داشته‌است که برخی از فعالیت‌های او شامل فهرست زیر می‌شود:


title: سرور دانش

text: سرور دانش در کنگره سال ۱۳۸۳ حزب وحدت اسلامی افغانستان به عنوان دستیار/معاون این حزب تعیین شد. او همچنین عضویت شورای مرکزی این حزب و مسئولیت کمیته فرهنگی و انتشارات حزب وحدت اسلامی در بیرون از کشور را در کارنامه دارد. او پیش از تشکیل حزب وحدت اسلامی در سال ۱۳۶۸ عضو سازمان نصر افغانستان بود و در بخش فرهنگی این سازمان فعالیت می‌کرد.


title: سرور دانش

text: سرور دانش به عنوان معاون/دستیار دوم، به همراه امرالله صالح در دسته انتخاباتی محمد اشرف غنی برای انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۸ ثبت‌نام کرد.


title: سرور دانش

text: به قلم سرور دانش بیش از ۱۵ جلد کتاب نوشته و برگردان شده و به چاپ رسیده‌است. مازاد بر کتاب‌ها بیش از ۷۰۰ مقاله از او در رسانه‌های افغانستان و نشریه‌های پناهجویان افغانستان در ایران به چاپ رسیده‌است. او از سال ۱۳۶۱ تا سال ۱۳۸۰ مدیریت و مسؤولیت مجله‌های گوناگون را نیز به عهده داشته‌است. برخی از آثار او شامل فهرست زیر می‌شود:


title: قورولتای

text: قورولتای به معنی مجمع عظیم برای مشاوره می‌باشد. به مجمعی که ریش‌سفیدان جمع شده و تصمیمات سیاسی گرفته و تصمیمات این مجمع حالت قانونی می‌گیرد، قورولتای گفته می‌شود. می‌توان قورولتای را به نوعی مجلس قانون‌گذاری محسوب می‌شود. گردهمایی به منظور مشورت یا حل و فصل اختلافات که میان چندین ایل بزرگ مغول که به‌طور معمول به دعوت ایلخان یا ریش‌سفیدان قبایل رخ می‌دهد. تصمیمی که در این جمع گرفته شود خود به خود جنبه رسمی گرفته تمام ایل‌ها، ایلچه‌ها و اوبه‌ها موظف به دفاع از آن هستند. اکثر خان‌های مغول همچون چنگیز خان در قورولتای منتخب می‌شدند. در کاربرد مدرن این واژه به معنی گردهم‌آیی مجلس شورا و پارلمان نیز در گروه‌های سیاسی مختلف استفاده می‌شود. در سال‌های اخیر و با توجه به شکست مجارها در قرن بیستم در جنگ جهانی اول و از دست دادن ۷۲ درصد از وسعت و بخش بزرگ از قومیت مجار در مرزهای سابق خود، برای سرپوشانی بر شکست و ذلت خود، همایش‌های فرهنگی با برخی عشایر اورآسیایی برگزار می‌کنند در حالی که نظرات زبان آلتایی و اقوام تورانی به‌طور گسترده رد شده‌است و خود مجارها نه از نظر زبانی و نه از نظر تباری هیچ ارتباطی با اقوام قدیمی و این عشایر ندارند. مادارها و مردم یاسی دو گروه ایرانی‌تبار با نسب‌های مجاری هستند.لغت‌نامه دهخدا: قوریلتای. (معرب، اِ) قورولتای. به لغت مغولی مجمع عظیم بود که برای مشاوره و کنکاش انعقاد یابد. (سنگلاخ).


title: ۱۳۴۴ (خورشیدی)

text: سال ۱۳۴۴ هجری خورشیدی سال عادی بود.


title: ۱۳۴۴ (خورشیدی)

text: فروردین


title: ۱۳۴۴ (خورشیدی)

text: شهریور


title: ۱۳۴۴ (خورشیدی)

text: آبان


title: ۱۲۸۵ (خورشیدی)

text: سال ۱۲۸۵ هجری شمسی، یونت ئیل، سال عادی بود و از روز پنجشنبه شروع شد.


title: ۱۲۸۵ (خورشیدی)

text: این سال قبل از رسمی شدن تقویم هجری شمسی در ایران است و ارزش رسمی ندارد. به طور غیررسمی از ۲۶ محرم ۱۳۲۴ (۲۲ مارس ۱۹۰۶) تا ۶ صفر ۱۳۲۵ (۲۱ مارس ۱۹۰۷) بود.


title: ۱۳۱۳ (خورشیدی)

text: سال ۱۳۱۳ هجری خورشیدی سال ۱۳۱۳ هجری خورشیدی سال کبیسه بود و از چهارشنبه ۵ ذیحجهٔ ۱۳۵۲/۲۱ مارس ۱۹۳۴ تا پنجشنبه ۱۵ ذیحجهٔ ۱۳۵۳/۲۱ مارس ۱۹۳۵ میلادی بود. تاریخ نامعلوم


title: ۱۳۱۷ (خورشیدی)

text: سال ۱۳۱۷ هجری خورشیدی


title: ۱۳۱۷ (خورشیدی)

text: سال ۱۳۱۷ هجری خورشیدی سال کبیسه بود و از دوشنبه ۱۸ محرم ۱۳۵۷/۲۱ مارس ۱۹۳۸ تا سه‌شنبه ۲۹ محرم ۱۳۵۸/۲۱ مارس ۱۹۳۹ میلادی بود.


title: ۱۳۰۲ (خورشیدی)

text: ۱۳۰۲ سالی عادی بود که در روز پنج‌شنبه آغاز شد. این سال سومین سال از دههٔ ۱۳۰۰، سومین سال از سده ۱۴ و سیصد و سومین سال از هزاره دوم هجری شمسی بود. زمان سال ۱۳۰۲ پیش از تغییر نام و طول ماه‌های شمسی است و طول ماه‌های آن به این شرح بود: حمل ۳۰ روز، ثور ۳۱ روز، جوزا ۳۲ روز، سرطان ۳۱ روز، اسد ۳۱ روز، سنبله ۳۱ روز، میزان ۳۱ روز، عقرب ۲۹ روز، قوس ۳۰ روز، جدی ۲۹ روز، دلو ۳۰ روز، حوت ۳۰ روز.


title: ۱۳۲۰ (خورشیدی)

text: سال ۱۳۲۰ هجری خورشیدی


title: ۱۳۲۰ (خورشیدی)

text: سال ۱۳۲۰ هجری خورشیدی سال عادی بود و از جمعه ۲۲ صفر ۱۳۶۰/۲۱ مارس ۱۹۴۱ تا جمعه ۲ ربیع‌الاول ۱۳۶۱/۲۰ مارس ۱۹۴۲ بود.


title: گاو (صورت فلکی)

text: صورت فلکی گاو (به انگلیسی: Taurus، به عربی: ثَور، تلفظِ فارسی: ثُور) یک صورت فلکی که در منطقةالبروج قرار دارد و دارای یک ستارهٔ درخشان به نام دَبَران است که چشم خشمناک و خونین‌رنگِ ثور را نمایش می‌دهد. سدویس ستاره‌ای سرخ‌رنگ از قدرِ اول است و حدود ۶۵ سال نوری با ما فاصله دارد.


title: گاو (صورت فلکی)

text: گروهی از ستارگان به شکل ۷ که از نزدیکی دَبَران شروع می‌شوند، قلائص نام دارند و صورت ثور را درست می‌کنند. در این صورت، می‌توان بینی و پوزهٔ ثور را مجسم کرد. قلائص، خوشهٔ ستاره‌ایِ باز و کم‌نوری است و حدود ۱۲۰ سال نوری از ما فاصله دارد.


title: گاو (صورت فلکی)

text: شانه‌های ثور را خوشهٔ پروین تشکیل می‌دهد. صورت فلکی ثور به خاطر این خوشهٔ زیبا، جلوهٔ خاصی دارد. خوشهٔ پروین، شبیه به دب اصغر، ولی کوچک‌تر و فشرده‌تر از آن است که هفت ستاره در آن به وضوح دیده می‌شود. بر طبق اساطیر، خوشهٔ پروین، هفت خواهران اطلس نیرومند بودند که جبار شکارچی به دنبالشان بود و برای نجات از دست وی، به صورت هفت کبوتر درآمدند.


title: گاو (صورت فلکی)

text: صورت فلکی ثور را در بیشتر ماه‌ها می‌توان مشاهده کرد اما بهترین موقعیت و بیشترین مدت شبانه برای مشاهده آن آذرماه می‌باشد. خوشهٔ پروین در این صورت فلکی شاخص است. صورت فلکی ثور در آذرماه تقریباً همزمان غروب خورشید، از جانب شرق در حال طلوع می‌باشد و در حوالی نیمه شب به بیشترین ارتفاع خود از افق می‌رسد و سپس مسیر خود را به طرف مغرب ادامه می‌دهد؛ و متقابلاً هنگام طلوع خورشید در حال غروب کردن است. با کمک صورت‌های فلکیِ آندرومِدا (زنِ برزنجیر) و ذات‌الکرسی می‌توان راحت‌تر به خوشهٔ پروین رسید. در ضمن، مسیر حرکت این صورت فلکی با مسیر حرکت خورشید در پایان بهار (خرداد) نزدیک است، و خردادماه خورشید در این صورت فلکی است.


title: کریم خلیلی

text: محمد کریم خلیلی (زادهٔ ۱۳۲۹ ولسوالی بهسود - ولایت میدان وردک) سیاست‌مدار افغانستانی، رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان و معاون دوم پیشین ریاست جمهوری اسلامی افغانستان در دولت حامد کرزی، و رئیس کنونی شورای عالی صلح کنونی این کشور است.


title: کریم خلیلی

text: محمد کریم خلیلی ولد محمد اسلم‌زاده سال ۱۳۲۹ خورشیدی از قریهٔ برغستان قل‌خویش از توابع ولسوالی حصهٔ اول بهسود ولایت میدان وردک است. خانوادهٔ وی هنگامی که ۳ سال داشت به کابل مهاجرت می‌کند و پس از مدتی دوباره به زادگاهش بازمی‌گردد. وی از دوران کودکی تا ۱۸ سالگی در دو زمستان در مکاتب و مساجد محل به تحصیل دروس دینی ادامه می‌دهد و پس از آن برای ادامهٔ تحصیلات در سال ۱۳۴۹ ه.ش به کابل مهاجرت می‌کند. وی در کابل کتاب معالم‌الاصول را نزد صادقی پروانی، دروس منطق، فلسفه و روش رئالیسم و شرح منظومهٔ سبزواری را نزد میرعلی احمد عالم و کتاب‌های لمعه و مطول را نزد نور احمد تقدسی فرا گرفت.


title: کریم خلیلی

text: خلیلی همزمان با دورهٔ تحصیلات دینی در کابل، وارد جریان حرکت طلبه‌های جوان و انقلابی شد و سمت عضو رابط این جریان با سایر نهضت‌های دیگر را بدست آورد. وی پس از کودتای هفت ثور سال ۱۳۵۷ فعالیت سیاسی خود را آغاز کرد و به همراه عده‌ای از همفکرانش مبارزهٔ مسلحانه را در منطقهٔ پرونجل ولایت پروان پایه‌گذاری کرد. وی در سال ۱۳۵۸ به همراه عزیزالله شفق بهسودی به ایران اعزام می‌گردد و از طرف سازمان نصر افغانستان به عنوان مسئول و سرپرست دفتر نمایندگی تهران منصوب می‌شود. وی در سال ۱۳۶۶ پس از تشکیل شورای ائتلاف اسلامی افغانستان به عضویت رهبری این شورا درآمد و برای یک دوره در سمت سخنگوی این شورا فعالیت کرد. پس از تشکیل این حزب وحدت اسلامی افغانستان در سال ۱۳۶۸ وی در دومین کنگرهٔ این حزب به عنوان رئیس شورای نمایندگی پاکستان تعیین شد. پس از سقوط حکومت محمد نجیب‌الله وی در اجلاس اسلام‌آباد و جلال‌آباد اشتراک ورزید و در کابینه گلبدین حکمتیار به عنوان وزیر مالیه انتخاب شد. خلیلی در زمان جنگ‌های داخلی افغانستان که بین احزاب جهادی افغانستان شکل گرفته بود مسئولیت تأمین ارتباط خارجی و سخنگویی حزب وحدت اسلامی افغانستان فعالیت داشت. کریم خلیلی در سال ۱۳۷۳ به معاونت کمیتهٔ سیاسی حزب وحدت اسلامی برگزیده شد و پس از مدتی به عنوان مسئول کمیتهٔ سیاسی حزب تعیین شد.


title: کریم خلیلی

text: در سال ۱۳۷۳ پس از کشته‌شدن عبدالعلی مزاری رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان توسط گروه طالبان، خلیلی به سمت رهبر این حزب انتخاب گردید. وی مقر رهبری حزب وحدت اسلامی را از غرب کابل به بامیان منتقل کرد و به جبههٔ ائتلاف شمال که علیه طالبان تشکیل شده بود پیوست. کریم خلیلی در این دوره افزون‌بر رهبری مقاومت و مبارزات نظامی و تلاش‌های سیاسی، در ساحات بازسازی، فرهنگی و خدماتی نیز سهم داشت که از موارد ذیل به عنوان نمونه می‌توان نام برد:


title: کریم خلیلی

text: ۱. بازسازی و توسعهٔ میدان هوایی بامیان؛


title: کریم خلیلی

text: ۲. تأسیس دانشگاه بامیان؛


title: کریم خلیلی

text: ۳. احداث صدها کیلومتر سرک بین یکه ولنگ و درهٔ صوف و سایر نقاط هزاره‌جات؛


title: کریم خلیلی

text: ۴. احداث و تأسیس ده‌ها باب مکتب در ساحات تحت تسلط حزب وحدت اسلامی (هزاره‌جات، شمال)؛


title: کریم خلیلی

text: ۵. احداث بازارچه‌های محلی جهت اشتغال‌زایی و تبادل کالا و رفع نیازهای مردم؛


title: کریم خلیلی

text: ۶. فعال ساختن چندین کلینیک و شفاخانه‌هایی که در اثر جنگ تعطیل شده بودند؛


title: کریم خلیلی

text: ۷. اعزام جمعی از جوانان برای تحصیل در دانشگاه‌های ایران، آذربایجان، ترکیه و کشورهای دیگر در رشته‌های مختلف؛


title: کریم خلیلی

text: ۸. تأمین هزینهٔ نشریات و فعالیت‌های برخی از مجامع فرهنگی مستقل و غیرحزبی؛


title: کریم خلیلی

text: ۹. احیای ادارات محلی در ساحات تحت نفوذ حزب وحدت اسلامی و تأمین نیازمندی‌های آن‌ها.


title: کریم خلیلی

text: در دورهٔ حاکمیت طالبان که تروریسم در بخش وسیع افغانستان حاکم گردیده و اکثر بزرگان مجاهدین به خارج پناه برده بودند، خلیلی در کنار تنی چند از رهبران مقاومت، در داخل کشور مقاومت نموده و تا روز سقوط طالبان، مبارزات مردم مناطق مرکزی را، به ویژه در یکه ولنگ و بامیان رهبری نمود.


title: کریم خلیلی

text: خلیلی با اعزام نماینده در کنفرانس بن، از روند برقراری صلح و امنیت درافغانستان حمایت نموده و با روی کارآمدن دولت موقت و انتقالی، فعالیت نظامی حزب وحدت را متوقف و شاخهٔ نظامی آن را منحل ساخت. کریم خلیلی در دو دورهٔ ریاست جمهوری حامد کرزی معاون دوم حامد کرزی، رئیس‌جمهور پیشین افغانستان بود.


title: کریم خلیلی

text: کریم خلیلی در ۱۶ جوزا/خرداد ۱۳۹۶ از طرف رئیس‌جمهور محمداشرف غنی به عنوان رئیس شورای عالی صلح افغانستان تعیین شد.


title: کریم خلیلی

text: کریم خلیلی در ابتدا از رهبران جنبش روشنایی بود و در تشکیل این جنبش نقش اصلی داشت اما وی پیش از تظاهرات دوم اسد ۱۳۹۵ جنبش روشنایی از این جنبش جدا شد و بنابر ادعاهای موجود وی به کمیسیون مذاکره با دولت پیوسته است. آصف آشنا (یکی از فعالان سیاسی) بعدها در برنامهٔ گفتمان طلوع نیوز با استناد به منابعی که نامش را فاش نکرد اعلان کرد که معامله‌هایی میان کریم خلیلی و دولت صورت گرفته است که منجر به جدایی وی از جنبش روشنایی شد.


title: سلطان‌علی کشتمند

text: سلطانعلی کشتمند، (زاده ۲۲ مه ۱۹۳۵ در کابل)، سیاست‌مدار هزاره افغانستانی است. او اولین هزاره‌ای است که در دو دوره به مقام نخست‌وزیری افغانستان می‌رسد (دهه ۸۰)، دورهٔ حکومت ببرک کارمل ۱۹۸۱ الی ۱۹۸۸ و دورهٔ حکومت نجیب الله ۱۹۸۹ الی ۱۹۹۰.


title: سلطان‌علی کشتمند

text: سلطان‌علی کشتمند، فرزند نجف علی در سال ۱۳۱۴ (خورشیدی) در چهاردهی کابل در خانواده‌ای کشاورز هزاره به دنیا آمد. اجداد او از هزاره‌های دایمیرداد و فولادی بودند که در زمان نسل‌کشی هزاره‌ها توسط عبدالرحمان از آنجا به کابل رانده شده بودند. وی دربارهٔ تحصیلات خود در کتاب خویش تحت عنوان یادداشت‌های سیاسی و رویدادهای تاریخی دربارهٔ تحصیلات خود می‌نویسد: او توانست که با پشتکار فراوان تحصیلات متوسطه را پشت‌سر گذاشته و برای تحصیلات عالی وارد دانشگاه کابل شود. وی در رشتهٔ اقتصاد و حقوق تحصیل نموده پس از فارغ‌التحصیلی به‌عنوان آموزگار استخدام شد. با این حال وی علاقه‌ش را به مسائل سیاسی نشان می‌داد. او خاطرات تلخی را از زندگی نوجوانی خود بیان می‌کند که در تدوین شخصیت سیاسی‌اش نقش داشته‌است: بعد از مدتی وی کارمند وزارت معادن و صنایع می‌شود و هم‌زمان برای مجلات و روزنامه‌ها مقالات سیاسی و اقتصادی می‌نوشت. او به اتفاق ببرک کارمل، میراکبر خیبر، نورمحمد تره‌کی، دستگیر پنجشیری، طاهر بدخشی، شهرالله شهپر، نوراحمد نور و صالح محمد زیری حزب دموکراتیک خلق افغانستان را تشکیل داده و از اعضای دائمی حزب، در نشست کمیتهٔ مرکزی تعیین می‌گردد. بعد از انشعاب حزب به دو جناح خلق و پرچم، وی به جناح پرچم با رهبری ببرک کارمل می‌پیوندد. در سال ۱۹۶۵ او کاندیدای پارلمان شده اما موفق به راه یافتن به پارلمان نمی‌شود. بعد از کودتای ۱۹۷۸ وی تنها عضو حزب از جناح پرچم بود که به‌عنوان وزیر پلان در کابینه نورمحمد تره‌کی باقی‌ماند. بقیهٔ اعضای جناح پرچم با بدگمانی‌های حفیظ‌الله امین به‌عنوان سفیر از افغانستان دور ساخته شده یا از وظایف شان سبکدوش شدند. هنوز یکسال از کار وی به‌عنوان وزیر پلان نگذشته بود که بخاطر دیدگاه‌های سیاسی‌اش مورد غضب امین و تره‌کی قرار گرفته، بدون هیچ جرمی بعد از شکنجه‌های وحشتناک به زندان انداخته شد. او به اعدام محکوم شد اما بخاطر فشار شوروی حکم اعدام وی معاف شده، به بیست سال زندان محکوم می‌شود. بعد از تسلط شوروی که ببرک کارمل از جناح پرچم به قدرت می‌رسد او را پس از مدت ۱۷ ماه زندان آزاد می‌کند. پس از رهایی از زندان، او به‌طور موقت به عنوان رئیس رادیو و تلویزیون ملی افغانستان، معاون صدراعظم و در نهایت برای نخستین‌بار در تاریخ افغانستان به‌عنوان یک هزاره صدراعظم افغانستان می‌شود. او به‌عنوان اقتصاددان طرح‌های بزرگ زیربنایی، اصلاحات در دستگاه حکومت، سیستم آموزش و پرورش، برنامه‌های بهداشتی، اصلاحات ارضی و خدمات عمومی را به اجرا گذاشته و در شرایط وخیم سیاسی آن زمان توانست اقتصاد کشور را از تورم بالا نجات دهد. وقتی در سال ۱۹۹۰ محمد نجیب‌الله او را از مقام صدارت عزل کرد و محمدحسن شرق را به جایش منصوب کرد، تورم بالا رفت و بحران اقتصادی عظیمی کشور را فراگرفت. نجیب‌الله مجبور شد سلطان علی کشتمند را دوباره به مقامش برگرداند و او در دوران دوم صدارت خود وضع اقتصادی را بهبود داد. در سال ۱۹۹۱ سوءقصدی برای ترور وی انجام گرفت اما او جان بدر برد؛ کشتمند هر روز در مسجد امام حسن مجتبی واقع در غرب کابل سخنرانی داشت، پس اتمام سخنرانی وقتی سوار موتورش می‌شد در میان جمعیت گلوله‌ای به وی شلیک شد که گردن وی وارد شده و از شقیقه‌اش خارج شد. وی برای درمان کامل خود چندین‌بار تحت جراحی قرار گرفت. پس از این سوءقصد نافرجام، وی استعفانامه‌اش را تحویل رئیس‌جمهور نموده و برای تداوی به مسکو رفت. در سال ۱۹۹۲ نخست‌وزیر وقت بریتانیا جان میجر به وی پناهندگی سیاسی داد. از آن زمان تاکنون وی با خانواده خود در لندن زندگی می‌کند.


title: سلطان‌علی کشتمند

text: پس از کودتای ۱۹۷۸ که به رهبری بخش نظامی جناح خلق و به دستور حفیظ‌الله امین انجام شد، نور محمد تره‌کی به قدرت رسید اما قدرت اصلی در دست حفیظ‌الله امین بود. در این میان پست وزارت پلانگذاری به سلطان‌علی کشتمند سپرده شد. در آگست ۱۹۷۸، نورمحمد تره‌کی و حفیظ‌الله امین با ادعای کودتا کشتمند را به‌زندان انداخته و شکنجه‌های بسیار نمود. او خود می‌نویسد: اجرای حکم اعدام وی با مخالفت کمیته مرکزی حزب کمونیست مسکو روبرو شد، آنها امین را مجبور کردند جای اعدام را به ۲۰ سال زندان بدهد.


title: سلطان‌علی کشتمند

text: پس از یکسال زندان، شوروی مجبور به کنار زدن امین شد، و پس از تهاجم به افغانستان، ببرک کارمل را که در یوگسلاوی بسر می‌برد به قدرت رساند.


title: سلطان‌علی کشتمند

text: در سال ۱۹۸۰، در حکومت کارمل اختلافات حزب با برکناری اسدالله سروری از پست نخست‌وزیری و منصوب نمودن سلطان‌علی کشتمند بجای او، بالا گرفت. اما کشتمند به زودی به یکی از رهبران مهم رژیم تبدیل شد و دامنه اختلافات پایین گرفت.


title: سلطان‌علی کشتمند

text: در سپتامبر ۱۹۸۷، حکومت حلقات بزرگ دانشجویی مردمان هزاره را حمایت نموده به آنها اختیارات زیادی داد. کشتمند در سخنرانی خود به آنها گفت که حکومت ولایات جدیدی را در هزاره‌جات خواهد ساخت که مردم محلی آنرا اداره کنند.


title: سلطان‌علی کشتمند

text: پس از سرنگونی و پناهنده‌شدن نجیب‌الله به دفتر سازمان ملل کابل، کشتمند نخست به روسیه و سپس به انگلستان پناهنده شد. در انگلستان وی به یکی از مدافع سرسخت حقوق هزاره‌ها و دیگر ملیت‌ها تبدیل گشت. او از قدرت‌طلبی آشکار اکثریت پشتون‌ها شکایت می‌کند، وقتی در کودتای داوودخان رژیم شاهی از بین رفت، وی ابراز داشت: برادران، امروز پس از پنج قرن حاکمیت پشتون‌ها، سلطنت شان از بین رفت.


title: ۱۳۲۵ (خورشیدی)

text: سال ۱۳۲۵ هجری خورشیدی


title: ۱۳۲۵ (خورشیدی)

text: سال ۱۳۲۵ هجری خورشیدی سالی کبیسه بود و از پنجشنبه ۱۶ ربیع‌الثانی ۱۳۶۵/۲۱ مارس ۱۹۴۶ تا جمعه ۲۷ ربیع‌الثانی ۱۳۶۶/۲۱ مارس ۱۹۴۷ بود. این سال همچنین برابر با ۲۵۰۵ شاهنشاهی بود.


title: بامیان

text: بامیان () شهری تاریخی در افغانستان است که مرکز ولایت بامیان و ولسوالی بامیان می‌باشد. این شهر ۳۵ کیلومتر مربع پهناوری و با ارتفاع ۲۵۵۰ متر از سطح دریا، جمعیتی در حدود ۸۸٬۲۷۴ نفر دارد. بامیان در ۲۴۰ کیلومتری غرب پایتخت افغانستان، کابل قرار دارد. بامیان یکی از میراث‌های تمدنی دنیا است و قبل از تاریخ به عنوان یکی از مکان‌های مهم در آسیای میانه به‌شمار می‌رفته‌است. بامیان در دوران هخامنشیان یکی از ولایات بنام پارپامیزاد به حساب می‌آمد و در دوره حکومت کوشانیان به عنوان یکی از اساسی‌ترین مراکز گردشگری و عبادی بوداییان و قرار گرفتن در شاهراه ابریشم بیشتر مورد توجه قرار گرفت.


title: بامیان

text: این شهر به عنوان پایتخت فرهنگی کشورهای عضو سارک در سال ۲۰۱۵ (میلادی) برگزیده شده‌است. بت‌های بامیان و محوطه آن که در این شهر قرار دارد در سال ۲۰۰۳ از طرف یونسکو به عنوان میراث جهانی به ثبت رسید.


title: بامیان

text: بامیان در ادبیات پهلوی (فارسی میانه)بامیکان که معنای درخشان و روشنایی می‌باشد یاد شده‌است. برخی محققان بر این باورند که حرف «ک» بعدها به «ی» تبدیل شده و برای اولین بار در تاریخ یانج هو تاریخ‌نگار چینی بامیان را به صورت «هانج» و یا «هان» بکار برده‌است و سپس زائر چینی هیوان تسانگ برای اولین بار موقعیت و تاریخ بامیان را ثبت کرده‌است و پس از وی در ادبیات و مآخذ چین بامیان با نام «فان یانگ» یا «فان یان» خوانده شده‌است که این نام نزدیک به تلفظ امروزی بام یان «بامیان» است.


title: بامیان

text: البته جهانگشای جوینی از نام این شهر به نام ماوبالیغ یاد می کند.


title: بامیان

text: بامیان را از قدیمی‌ترین تمدن‌های بشری می‌توان یاد کرد. بامیان در ادبیات پهلوی (فارسی میانه) به نام بامیکان یاد شده‌است. بامیان در دوره کوشانیان به عنوان یکی از مراکز دین بودایی یاد می‌شد و سالانه هزاران زائر برای عبادت به این شهر می‌آمدند. بامیان در زمان اوج شکوه جاده ابریشم در سه راهی ایران، هند، چین و آسیایِ میانه قرار داشت و شاخه مهمی از جاده ابریشم در بامیان قرار داشت و از طریق بامیان، کابل، کوتل خیبر به پیشاور و لاهور متصل می‌شد و کالاهای ساخت هند از این طریق به سایر نقاط ارسال می‌شد. روزانه ده‌ها کاروان از شرق و غرب و شمال و جنوب وارد بامیان می‌شدند ویا ازآن خارج می‌گردیدند. بامیان در گذشته مرکز راهبان و روحانیان بودایی بوده. نام بامیان بر گرفته شده از کتاب رامایانا (ramayana) می‌باشد. در اوستا و در زبان پهلوی به شکل بامیکان آمده‌است. بسیاری از آموزه‌های بوداییان روی دیواره‌های کوه‌های این شهر حک شده‌است.


title: بامیان

text: این شهر در مسیر جاده ابریشم واقع شده‌است. بامیان تقاطعی بین شرق و غرب این جاده بود که راه اتصال تجار چینی را از شرق به شرق میانه فراهم می‌آورد. بامیان بخشی از امپراتوری کوشانیان بودایی در قرون اولیه میلادی بود. پس از سقوط امپراتوری کوشانی، بامیان بخشی از قلمرو حکومت خانی کوشانشاه شد که زیر سلطه ساسانیان بود. هون‌ها یا هفتالی‌ها این شهر را در قرن پنجم میلادی فتح و آن را پایتخت خود قرار دادند. از آنجایی که این شهر در گذشته محل زندگی بوداییان بود و غارهای راهبان بودایی در آن قرار داشت و به دلیل اینکه این شهر توسط چنگیزخان تخریب شد به شهر غلغله شهرت یافت.


title: بامیان

text: پس از آنکه خانی هفتالی‌ها به دست ساسانیان و مردمان ترک در ۵۶۵ ویران شد، بامیان تا سال ۸۷۰ میلادی پایتخت پادشاهی کوچک کوشانی-هفتالی‌ها ماند، یعنی تا زمانی که توسط صفاریان فتح شد. پس از آن توسط غزنویان در قرن ۱۱ میلادی فتح شد.


title: بامیان

text: شهر بامیان کرسیِ ولایت بزرگی به همین نام بود که قسمت خاوری غور را تشکیل می‌داد. اصطخری در قرن چهارم بامیان را به‌اندازهٔ نصف بلخ شمرده گوید بر فراز تپه‌ای جای دارد ولی بارو ندارد، ولایت آن در غایت خرمی است و نهر بزرگی آن را آبیاری می‌کند. مقدسی درباره آن شهر گوید یکی از بنادر خراسان و از خزائن سند است، سرمای سخت و برف بسیار دارد و از محسناتش آنکه کک و عقرب در آنجا نیست. در آغاز قرن هفتم یاقوت شرح مفصلی درباره بامیان و بت‌های بزرگ بامیان ذکر نموده گوید آنجا بتخانه‌ایست بسیار بلند بر ستون‌هایی استوار و در آن، شکلِ همهٔ پرندگانی که خداوند آفریده است نقش گردیده و بر سطح کوه دو بت بزرگ از پایین تا قلهٔ کوه کنده شده است که یکی را سرخ بد و دیگری را خنک بد (بودای سرخ و بودای خاکستری) می‌نامند و گویند آنها را در تمام جهان همتایی نیست. قزوینی نیز از خانهٔ زرین بامیان و دو مجسمهٔ بزرگ بودا سخن رانده است. ویرانی بامیان و ولایات آن نتیجهٔ خشم چنگیز است که چون نوادهٔ او موتوکن، پسر جغتای در محاصرهٔ بامیان کشته شد لشکریان مغول فرمان یافتند تا باروی شهر و تمام ابنیهٔ آن را با خاک یکسان نمایند و اجازه ندهند هیچ‌کس در آنجا زیست کند یا بنایی در آنجا ساخته شود. ازآن‌پس نام بامیان به «موبلق» بدل شد که در زبان مغولی به معنی «شهر لعنت شده» است و از آن زمان بامیان به‌صورت بیابانی خشک‌وخالی درآمد.


title: بامیان

text: امیر تیمور گورکانی به هدف انتقام از پادشاه غور که ۲۵۰ سرباز جلودار قشون وی را در یک منزلی بیرجند به قتل رسانیده بود، عازم فیروزکوه شده و از طریق قندهار به سوی غور رفت؛ در این میان راه وی از بامیان می‌گذشت و امیر تیمور در کتاب خاطرات خود موسوم به منم تیمور جهانگشا از بامیان چنین یاد می‌کند:


title: بامیان

text: من به‌عمد آهسته حرکت می‌کردم چون منتظر قشون شیخ‌عمر پسر خود بودم، من وارد کشوری شده‌بودم که هر لحظه انتظار حمله خصم از آن می‌رفت. راهی که من آنرا می‌پیمودم راهی بود که ۳۰۰ سال پیش سلطان محمود غزنوی آنرا به‌قصد تسخیر هندوستان می‌پیمود. پس از طی چند فرسنگ بجایی رسیدم که بلدها می‌گفت موسوم به بامیان و در قدیم از بتخانه‌های بزرگ جهان بوده‌است لیکن فعلا آنجا بدپرست ندارد.


title: بامیان

text: در بامیان دو بت بزرگ از دل‌کوه تراشیده اند و اگر کسی قصد تخریب آن کند مدتی طول می‌کشد؛ من نه وقت تخریب بد‌ها را داشته‌ام نه مایل به آن‌کار بودم. من همیشه با مردان جاندار جهان جنگیده‌ام و صدها هزار انسان را به‌خاک انداخته ام اما به‌جنگ با اجسام منجمد نرفته‌ام و هیچ قبری را تا هنوز نبش نه نموده‌ام تا جسدش را بسوزانم چون جنگ با اجسام بی‌جان را در شان خود نمیدانم و هرگاه بشنوم کسی اینکار را کرده است آنرا دور از مردی می‌دانم. در بامیان سنگتراشی از هنرهای محلی است که از پدران به پسران منتقل می‌گردد و من فکر می‌کنم اجداد آنها بت‌های بزرگ بامیان را تراشیده و سپس هنر خود را به اخلاف خود منتقل کرده اند؛ من این را گفتم چون متوجه شدم سنگ‌های حصار بامیان تراشیده و صیقل داده شده‌است و معمار آن فن جنگی را خوب می‌دانسته است.


title: بامیان

text: بامیان در ۲۰۴ کیلومتری کابل و در شمال غربی آن موقعیت دارد. شهر بامیان دارای طول جغرافیایی ۶۷ درجه و ۵۰ دقیقه و یک ثانیه شرقی و عرض جغرافیایی ۳۴ درجه و ۴۹ دقیقه و ۳۰ ثانیه شمالی می‌باشد. سطح شهر از سطح عمومی دریاها ۲٬۵۵۰ متر ارتفاع دارد. این شهر مرکز فرهنگی گروه هزاره نشین افغانستان است. بیشتر مردم در مرکز شهر بامیان زندگی می کنند. این دره بین رشته کوههای موازی هندوکش و کوه بابا افتاده است.


title: بامیان

text: طبق گفته های شهرهای بین المللی خواهر، بامیان با گرینگ، نبراسکا، ایالات متحده رابطه خواهر برقرار کرده است که دارای یک فرودگاه و یک راه آهن است. کوه ها نود درصد ولایت را در بر می گیرد. از نظر اقلیمی بامیان دارای زمستان سرد و طولانی که به مدت شش ماه ادامه دارد و دما را سه تا بیست درجه سانتیگراد را به زیر صفر می رساند است و در بهار و تابستان آب و هوای مطلوبی دارد.


title: بامیان

text: در آمار منتشر شده از طرف مرکز آمار افغانستان در سال ۱۳۹۶ جمعیت شهر بامیان ۸۸٬۲۷۴ نفر تخمین زده شده‌است که ۴۴٬۱۴۴ نفر آن را مردان و ۴۴٬۱۳۰ نفر دیگر را زنان تشکیل می‌دهد. ولسوالی بامیان بالاترین نفوس را در ولایت بامیان با ۲۳٫۵ درصد از جمعیت کل در اختیار دارد.


title: بامیان

text: مردم بامیان به گویش هزارگی صحبت می‌کنند.


title: بامیان

text: مردم بامیان مسلمان هستند و مذاهب شیعه دوازده‌امامی - شیعه اسماعیلی و اهل سنت تشکیل می‌دهد.


title: بامیان

text: بیش از ۹۰ درصد مردم بامیان را شیعیان تشکیل داده و چندین مسجد و تکیه خانه در آن وجود دارد و مردم از آن به عنوان محل عبادات و مراسم مذهبی استفاده می‌کنند. بامیان رسومات بخصوص هزارگی خود را نیز دارد که یکی از آنان پیشپو که یک رقص گروهی است می‌باشد که توسط دختران و زنان انجام می‌شود. بعضی روز های مذهبی مثل میلاد النبی و عید غدیر در بامیان تجلیل می‌شود. جشن گل کچالو در فصل بهار نیز با استقبال گسترده مردم تجلیل میشود چون بامیان ۶٥ فیصد کچالوی افغانستان را تولید میکند.


title: بامیان

text: بامیان یکی از امن ترین شهر های افغانستان هست نیروی پلیس نیروی انتظامی نزدیک به ۵۰۰۰ هزارتا نیرویی راهنمایی رانندگی ۱۰۰۰هزارتا و پلیس امنیت از مرزهای بامیان ۴۰۰۰تا تشکیل میدهند و ولسوالی یا شهرستان پنجاب اصلی ترین و امن ترین شهر بامیان هست


title: بامیان

text: در آمار منتشر شده در سال ۱۳۹۶ در کل ولسوالی بامیان ۶۱ مدرسه دولتی وجود دارد. در این گزارش ۷۶۷ معلم مشغول به فعالیت هستند و ۳۵۶۹۴ دانش آموز مشغول تحصیل هستند. گفته می‌شود که بیش از ۵۰ درصد شاگردان مدارس در بامیان معلم ندارند. دانشگاه بامیان که در جنوب شهر بامیان موقعیت دارد در سال ۱۳۷۵ با داشتن دانشکده‌های زراعت، ساینس، طب و ادبیات آغاز به کار کرد. این دانشگاه در زمان طالبان اشغال شد و تمامی اسناد آن را آتش زدند. پس از سقوط طالبان این دانشگاه در سال ۱۳۸۲ فعالیت خود را مجدداً شروع کرد. اکنون این دانشگاه دارای هفت دانشکده هست و در ۳۵ رشته تا مقطع لیسانس تدریس می‌شود. طبق گزارشی در سال ۱۳۸۹ بامیان بیشترین دانش آموز دختر را نسبت به دیگر ولایات افغانستان داشت.


title: بامیان

text: بامیان با تاریخ غنی خود سرشار از آثار باستانی متعدد است که شهر ضحاک، دره اژدر (اژدها)، شهر غلغله، دره فولادی، چهل دختران، غار یخی، بت‌های بزرگ بودا، مغاره‌ها، کوه بابا، شهر شاهی، بالاحصار و چهل‌برج از بارزترین آنان هستند. در بامیان هیچ موزه‌ای برای نمایش آثار باستانی وجود ندارد و بیشتر آثار کشف شده به کابل منتقل می‌شدند. یکی از بهترین جاذبه های بامیان پارک ملی بند امیر است که به‌صورت سدهای طبیعی آب زلال را در خود جای داده است. در سال‌های اخیر تلاش‌هایی در این مورد صورت گرفته و در سال ۱۳۹۵ کار ساخت مرکز فرهنگی بامیان با حمایت مالی کره جنوبی و با هماهنگی یونسکو آغاز شد و قرار است در این مرکز فرهنگی یک بخش موزه نیز ساخته شود. این مرکز فرهنگی قرار است روبروی پیکره‌های بودا در بالای یک تپه موقعیت خواهد داشت.


title: بامیان

text: مانند کشکو (کشک آب), حلوای سرخ, بیریو (از گندم درست میشود), قوروطی (از چکه و نان درست میشود), لطی, شوربا.بوسراق(ورقه نازک خمیر سرخ کرده در روغن) و بولانی.


title: بامیان

text: عمده‌ترین صنایع دستی بامیان قالی، گلیم، نمد، برک و خامک دوزی بوده و قالی و گلیم هزارگی هستند که توسط زنان این مناطق بافته می‌شود. حضور توریست‌ها در این مناطق وضعیت بازار این محصولات را کمی بهبود بخشیده‌است. از دیگر صنایع دستی بانوان می‌توان به لباس یخن دوزی که توسط زنان دوخته می‌شود و گلدان‌ها، جاقاشقی، سبد با موره دوز یاد کرد. در کل ولایت بعلت نبود برق مردان این ولایت موفق به ایجاد کارخانه‌های صنعتی کوچک و بزرگ نشده‌اند و هیچ چیز به جز تولیدات دستی بانوان مشاهده نمی‌شود.


title: بامیان

text: بسیاری از مردم برای رسیدن به بامیان از مسیر زمینی استفاده می‌کنند. از مسیر بامیان تا کابل دو مسیر وجود دارد که یک مسیر از پروان است که ۲۲۰ کیلومتر فاصله داشته که از طریق کوتل شیبر و عبور از دره غوربند به ولایت پروان متصل می‌شود و مسیر دیگر از میدان وردک است که ۱۶۵ کیلومتر می‌باشد و بامیان از طریق کوتل حاجیگگ و با عبور از میدان وردک به کابل متصل می‌شود. بیشتر مردم به دلیل کاهش مخارج سفر معمولاً از مسیر میدان وردک که مسیر ناامنی در افغانستان محسوب می‌شود عبور می‌کنند.


title: بامیان

text: فرودگاه بامیان که به نام فرود گاه عبدالعلی مزاری نام‌گذاری شده‌است در سال ۸ سنبله ۱۳۹۵ توسط محمد اشرف غنی افتتاح شد. این فرودگاه با حمایت کشور ژاپن ساخته شد و معمولاً پروازهای داخلی افغانستان به‌طور منظم در این فرودگاه انجام می‌شود.


title: بامیان

text: در کل ولایت بامیان هیچ کارخانهٔ صنعتی بزرگ و کوچک به‌خاطر نبود برق وجود ندارد و بیشتر اجناس و اقلامی که در بازارهای این ولایت به فروش می‌رسد از شهرهای دیگر تهیه و آورده می‌شود و بیشتر مغازه‌هایی که وجود دارد برای فروش مردم محل می‌باشد. حبیبه سرابی والی پیشین بامیان در سال ۱۳۸۷ ه.ش بیان کرد که ۶۰ درصد مردم بامیان زیر خط فقر هستند. وی نبود برق، سردی هوا و راه‌های صعب‌العبور، خامه‌بودن جادهٔ درهٔ شکاری که پیوند بامیان با شهر مزار شریف است و قیمت بودن تکت پروازهای هوایی را عواملی دانست که بر اقتصاد بامیان تأثیر منفی می‌گذارد و حدود ۲۰۰ خانواده در غارهایی که در نزدیکی پیکره‌های بودا هستند زندگی می‌کنند. بیشتر مردم در بخش کشاورزی و مالداری/دامداری، صنایع دستی و بخش توریست مشغول هستند.


title: بامیان

text: حدود ۸۰ درصد از مردم در کل ولایت بامیان به کشاورزی مشغول هستند و مهم‌ترین محصول بامیان سیب‌زمینی/کچالو است که در کل ولایت پیش‌بینی می‌شود سالیانه حدود ۳۰۰ هزار تن و نیم نیاز مصرفی افغانستان تولید می‌شود. طی یک گزارش پیش‌بینی می‌شود که ارزش سالیانهٔ تولید کچالو سالانه به حدود ۱۲۰ میلیون دلار می‌رسد. طی یک گزارش در سال ۲۰۰۹ حدود ۹۰ درصد محصولات کشاورزان بامیان بخاطر عدم بازاریابی درست و نبود سردخانه از میان می‌رفت ولی اکنون با ایجاد حدود ۶۰۰ انبار و سردخانه این آمار به ۲ تا ۳ درصد کاهش یافته‌است و این محصولات افزون‌بر بازارهای داخلی به بیرون از کشور نیز صادر می‌شود. در کل ولایت پس از سقوط طالبان کوکنار کشت نمی‌شود و تخمین زده می‌شود که در کل ولایت حدود ۶۰ هزار تن تخمین زده می‌شود و حدود یک میلیون مواشی شامل گوسفند، بز، گاو در این ولایت وجود دارد. از دیگر محصولات کشاورزی می‌توان به زردآلو، سیب، آلبالو اشاره کرد که زردآلو آن به صورت خشک شده به خارج از کشور صادر می‌شود. یک کارخانهٔ تولید چیپس به نام الغوچک در این ولایت توسط بانوان فعالیت می‌کند و بیشتر در خود ولایت محصولات‌شان بفروش می‌رسد.


title: بامیان

text: بامیان به دلیل وجود آثار باستانی تاریخی و طبیعی سالانه شاهد حضور هزاران گردشگر می‌باشد که درآمد زیادی را نصیب مردم محلی و دولت کرده‌است. بند امیر بامیان، مجسمه‌های بودا از مناطق مورد توجه گردشگران است. دولت افغانستان به همین منظور تلاش‌های زیادی در این بخش کرده‌است و سرمایه‌گذارای‌هایی در بخش هتل‌داری و غیره در این شهر صورت گرفته‌است.


title: ازبک‌ها

text: ازبک‌ها یکی از اقوام ترک‌تبار باشندهٔ آسیای میانه هستند. ازبک‌ها بیشینهٔ جمعیت ازبکستان را تشکیل می‌دهند و در درهٔ فرغانه که شامل شمال و باختر تاجیکستان و جنوب قرقیزستان می‌شود و سواحل آمودریا در خاور ترکمنستان و شمال‌غربی افغانستان نیز جمعیت زیادی دارند. ازبک‌ها به زبان ازبکی از خانوادهٔ زبان‌های ترکی‌تبار سخن می‌گویند و بیشتر آن‌ها مسلمانان سنی مذهب حنفی هستند. از میان اقوامی که تحت حاکمیت شوروی بودند، ازبکان دچار کمترین همگون‌سازی فرهنگی روسی (روسی‌سازی) شده‌اند؛ و اغلب زبان ازبکی را به عنوان زبان نخست خود می‌شناسند.برابر تاریخ قوم ازبک به عنوان قومی مرکب و برآمده از فارسی‌زبانان ایرانی‌تبار آسیای میانه و تُرک‌تبارهای زردپوست و چشم بادامی آسیای میانه پیشینهٔ تاریخی چندانی ندارد و بیشتر آن‌ها تاجیک‌هایی هستند که در ۲۰۰ سال اخیر ترک‌زبان شده‌اند.


title: ازبک‌ها

text: جمعیت امروزی ازبک‌ها نشان‌دهندهٔ درجات مختلفی از تنوع ناشی از ترافیک بالای مسیرهای هجوم از طریق آسیای مرکزی می‌باشند. هنگامی که جمعیت موجود در آسیای مرکزی توسط قبایل ایرانی و سایر مردم هندواروپایی و همین‌طور چندین حمله شدید از ناحیهٔ مغول‌ها تحت تأثیر قرار گرفت. بر اساس مطالعات اخیر ژن‌شناسی دانشگاه آکسفورد، ژن ازبک‌ها ترکیبی از مردمان ایرانی و مغول‌ها است.


title: ازبک‌ها

text: برخی از اقوامی که امروز ترک نامیده می‌شوند در اصل ترک نیستند بلکه ترک‌زبان شده‌اند برای نمونه می‌توان کشورهای عرب‌زبان مانند مصر و الجزایر را نام برد یعنی عربیزه شده‌اند نه این که از نظر تباری عرب باشند. اویغورها و ازبک‌ها از نظر نژادی، اقوامی به صورت کامل ترک نیستند و به نظر می‌رسد حدود ۷۰ درصد از ازبک‌ها، تاجیک‌های ازبک‌شده‌ای هستند که در صد سال اخیر ترکیزه و ترک‌زبان شده‌اند. در این خصوص خیلی از بزرگان مانند هرمان وامبری نوشته‌اند. روند ترک‌سازی تاجیک‌ها از قرن ۱۶ میلادی آغاز شد و همچنان ادامه دارد.


title: ازبک‌ها

text: در سال ۱۹۲۴ با تلاش پان‌ترک‌ها و سیاست تاجیک‌ستیزی توسط امپراتوری روسیه مرزبندی‌ای صورت گرفت و نواحی زیادی از شهرهای تاجیک‌ها به ازبک‌ها واگذار شد. در سال ۱۹۲۶ هم ۷۰ درصد اهالی شهرهای تاریخی تاجیکان یعنی سمرقند و بخارا و چند ناحیهٔ دیگر تاجیک‌نشین را در اسناد ازبک نوشتند. ازبک نوشتن تاجیک‌ها در سال‌های بعد نیز ادامه داشت و در حال حاضر حدود ۹۰ درصد مردم سمرقند، بخارا و دیگر نواحی تاجیک‌نشین در اسناد و شناسنامه‌ها ازبک ثبت شده‌اند. طی صد سال اخیر بیشتر مکاتب تاجیکی در ازبکستان تعطیل شدند و تنها در سرخان‌دریا کمی وضع زبان فارسی بهتر است. پس از فروپاشی شوروی و استقلال ازبکستان در سال ۱۹۹۱، زبان ازبکی به عنوان زبان رسمی اعلام شد و این اتفاق سبب هر چه بیشتر شدن تعطیلی مکاتب تاجیکی و ازبک‌سازی تاجیک‌ها (ترکی‌سازی تاجیک‌ها) در ازبکستان شده‌است.


title: ازبک‌ها

text: ریشهٔ واژه ازبک به نام اوغوز خان می‌رسد، اوغوز خان بنام اوغوز بیک نیز مشهور بود است. این واژه به احتمال زیاد از نام این امپراتور ترک ریشه دارد.باتو خان فرزند جوجی خان و نوادهٔ چنگیز خان به اروپا حمله کرد و برادرش شیبان را به فرمانروایی مجارستان برگزید. بیشتر سربازان باتو از میان اقوام ترک بودند و تنها افسران عالی‌رتبه از میان مغولان بودند. سربازان تحت فرماندهی شیبان بعدها در تیومن در مرکز روسیه امروزی و سیبری حاکمیت یافتند. شیبک خان به افتخار جدش تخلص شیبک را برگزید و به سرزمین‌های آباد فرارود یورش برد. او دولت تیموریان را از میان برد ولی خودش گرفتار شاه اسماعیل صفوی گشت. بعد از او ازبکان در آسیای میانه باقی‌ماندند.


title: ازبک‌ها

text: وجه تسمیه ازبک به سربازان شیبانیان این بود که فرمانروای اردوی زرین در زمان منگو تیمور فرزند هولاکو و پشت ششم شیبان فردی به نام اوزبیک خان بود. از فرمانروایان ازبک، اوزبیک خان و پسرش جانی بیگ در تاریخ پیش از تیمور مشهورند. پس از دورهٔ تیمور این امرا در ماوراءالنهر قدرت یافتند. در دوره صفوی، ازبک عنوان سلسله امرای شیبانی است که بوسیلهٔ شیبک خان تأسیس شد (۹۰۵ ه.ق) و غالباً بسبب تعصب در مذهب تسنن و تجاوز به خراسان با شاهان صفوی در زدوخورد بوده‌اند. مرکز امرای این سلسله سمرقند بوده‌است و امرای مزبور با خانات خیوه و خانات بخارا و خانات خوقند و امرای آستراخان (معروف به خانان جانی) خویشاوند و منسوب بوده‌اند.


title: عبدالرشید دوستم

text: عبدالرشید دوستُم (زادهٔ ۶ حمل ۱۳۳۳) سیاست‌مدار و جنگ‌سالار افغان است که از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۰ معاون رئیس‌جمهور افغانستان بود. او رهبر و مؤسس حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان (بنیاد در ۱۳۷۱) است که درجه مارشال را در اردوی ملی افغانستان دارد.به گفته نیویورک تایمز دوستم یکی از مهره های سی آی ای در افغانستان است.


title: عبدالرشید دوستم

text: در طول جنگ شوروی و افغانستان در دهه ۱۹۸۰، دوستم فرمانده منطقه شمال افغانستان در ارتش ملی بود. او فرماندهی حدود ۲۰۰۰۰ سرباز عمدتاً ازبک را برعهده داشت که علیه شورشیان مجاهدین می‌جنگیدند. وی دولت محمد نجیب الله را در سال ۱۹۹۲ کمی قبل از فروپاشی‌اش ترک کرد و به مجاهدین پیوست و حزب جنبش ملی و شبه‌نظامی خود را تشکیل داده و به عنوان یک جنگ سالار مستقل درآمد. وی بعداً رهبر دفاکتو جامعه ازبکستان افغانستان شد و کنترل ولایات شمالی این کشور و مزارشریف را در دست گرفت و با یک ارتش ۴۰٬۰۰۰ نفری با تانکها و جت‌های ازبکستان و روسیه شبه دولت خود را ایجاد کرد. وی در ابتدا از دولت جدید برهان الدین ربانی در کابل حمایت کرد اما در سال ۱۹۹۴ حزب خود را تغییرداده و با گلبدین حکمتیار متحد شد. در سال ۱۹۹۶، او دوباره تغییر حزب داد و از ربانی حمایت کرد. در سال ۱۹۹۷، پس از آنکه عبدالملک پهلوان، دستیار سابقش مزارشریف را تصرف کرد، وادار به فرار شد اما بعدها مبارزه کرده و کنترل دوباره شهر را به دست آورد. در سال ۱۹۹۸، طالبان این شهر را تسخیر کردند و او دوباره فرار کرد. دوستم در سال ۲۰۰۱ به افغانستان بازگشت و پس از حمله آمریکا به اتحاد شمال پیوست و جناح خود را در سقوط مزارشریف رهبری کرد.


title: عبدالرشید دوستم

text: دوستم به‌طور گسترده‌ای به ارتکاب جنایات، جنایات جنگی و کشتار جمعی (کشتار دشت لیلی) در افغانستان از دهه ۱۹۸۰ تاکنون متهم است. در سال ۲۰۱۸، دیوان کیفری بین‌المللی گزارش داد که در حال بررسی است که آیا دوستم در افغانستان به جنایات جنگی دست زده‌است یا خیر. وی به عنوان یک جنگ‌سالار شناخته می‌شود که به خاطر هم‌طرف‌شدن با برندگان در طول جنگ‌های مختلف در افغانستان شهرت دارد. او برای دولت کمونیستی افغانستان و بعدها برای شوروی جنگید و نقش مهمی در جنگ‌های داخلی افغانستان و جنگ‌های کابل داشت. در طول عملیات سرنگونی طالبان پس از حملات ۱۱ سپتامبر، متحد اصلی بومی نیروهای ویژه ایالات متحده و سیا بود.


title: عبدالرشید دوستم

text: افراد او نقش مهمی را در سال ۱۹۹۲ پس از سقوط شهر کابل ایفا کردند. در آوریل ۱۹۹۲ نیروهای مخالف دولت کمونیستی محمد نجیب‌الله به کابل نزدیک شدند. دوستم در آن زمان به احمدشاه مسعود و سید جعفر نادری (مشاور امنیتی کنونی خود) پیوست و آن‌ها کابل را تسخیر کردند. او با حدود ۴ تا ۵ هزار سرباز، همراه با احمدشاه مسعود تاجیک علیه گلبدین حکمتیار می‌جنگیدند و کنترل قلعه بالاحصار، تپه مرنجان و میدان هوایی کابل را در دست گرفتند.


title: عبدالرشید دوستم

text: او پس از سقوط طالبان به دولت ریاست جمهوری حامد کرزی پیوست اما بیشتر وقت خود را در ترکیه گذراند. وی همچنین به عنوان رئیس ستاد مشترک اردوی ملی افغانستان خدمت کرد (نقشی که بیشتر به عنوان یک سمت تشریفاتی استفاده می‌شود) در سال ۲۰۱۱ همراه با احمد ضیاء مسعود و محمد محقق، ریاست جبهه ملی افغانستان را برعهده گرفت. او در سال ۲۰۱۴، به عنوان معاون رئیس‌جمهور به دولت ریاست جمهوری اشرف غنی پیوست، اما پس از متهم شدن به تجاوز جنسی به شخصی به نام احمد اشچی، در سال ۲۰۱۷ مجبور به فرار مجدد شد. در سال ۲۰۱۸، وی هنگام بازگشت به افغانستان در فرودگاه کابل، از یک بمب‌گذاری انتحاری توسط داعش نجات یافت. در سال ۲۰۱۹، وی از حمله چند ساعته طالبان به کاروانی که به آنجا سفر می‌کرد، فرار کرد. دوستم پس از توافق سیاسی بین رئیس‌جمهور غنی و عبدالله عبدالله در سال ۲۰۲۰ به درجه مارشال ارتقا یافت. وی در سال ۲۰۲۱ و در جریان تصرف افغانستان بدست طالبان در حالی که در ولایت مزارشریف بود مجبور به فرار از افغانستان و خروج از کشور شد


title: عبدالرشید دوستم

text: دوستم که از قوم ازبک افغانستان است در سال ۱۳۳۳ خورشیدی، در ولسوالی خواجه دوکوه، شبرغان، جوزجان در خانواده‌ای دهقان پیشه به دنیا آمد. پدرش حاجی عبدالرحیم و مادرش انبار شاه نام داشت. نام پدر کلان او ایلساری بود. عبدالرشید دوستم تا صنف هفت مکتب را خوانده‌است و از آن بعد ترک تحصیل کرده‌است. دوستم در کودکی پس از مکتب با پدرش در زمین کشاورزی کار می‌کرد. او در سال ۱۳۵۸ به عنوان اجیر در تفحصات نفت و گاز شبرغان استخدام شد. مدت سه سال نیز در بخش برمه‌کاری در برج برمه کار کرد.


title: عبدالرشید دوستم

text: در زمان کار در برج برمه توسط کنجه کارگر به حزب دمکراتیک خلق افغانستان شاخه پرچم جذب شد. وی پس از آن به عنوان سرباز امنیت دولتی ارتقاء پیدا کرد و پس ازمدت کوتاهی قوماندان تولی و متعاقباً قوماندان کندک امنیت دولتی شد. در سال ۱۳۶۵ او فعالیت‌های استخباراتی چشمگیری از خود نشان داد و به کمک سید اکرام پیگیر منشی ولایتی وقت و دستور روس‌ها گروه ۵۳ پیاده را ساخت. او خود قوماندان گروه شد و رتبه برید جنرالی برایش اعطا گردید. در سال‌های تهاجم شوروی به افغانستان، از رهبر یک اتحادیه کارگری در معدن گاز در شمال افغانستان، به یک رهبر گروه شبه‌نظامی ازبک تبار تبدیل شد که در حمایت از دولت کمونیستی تحت حمایت شوروی سابق می‌جنگید. تا اواسط ۱۹۸۰، او یک فرمانده نظامی بود که نیروی شبه‌نظامی بیست هزار نفری را رهبری می‌کرد و کنترل ولایات شمالی افغانستان را بدست گرفت. عبدالرشید دوستم که در زمان ببرک کارمل رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، فرمانده یک واحد از شبه نظامیان ازبک تبار در شمال این کشور بود، در دوران حکومت کمونیستی محمد نجیب‌الله به فرمانده برجسته محلی تبدیل شد و در سقوط آن حکومت در اوایل دهه نود میلادی نیز نقش کلیدی داشت. او بعدتر خود را به دولت نجیب الله نزدیک کرد و در همکاری با دولت، علیه گروه‌های مجاهدین که در پی بیرون راندن شوروی از افغانستان بودند، جنگید.


title: عبدالرشید دوستم

text: در سال‌های پایانی حکومت نجیب الله در اوایل ۱۹۹۲، دوستم تغییر جهت داد و به همکاری با مجاهدین پرداخت.


title: عبدالرشید دوستم

text: او در زمان دولت مجاهدین در نیمه نخست دهه ۱۹۹۰ (میلادی)، برای مدت کوتاهی با این دولت که رهبری آن را برهان‌الدین ربانی به عهده داشت، متحد شد. ولی پس ازمدتی با گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی افغانستان همکاری کرد. دوستم پس از حمله طالبان به پایگاه اصلی خود در مناطق قوم ازبک در شمال افغانستان بازگشت و منطقه‌ای را که حدود شش ولایت را با جمعیت حدود پنج میلیون نفر در خود جا داده بود تحت کنترل گرفت.


title: عبدالرشید دوستم

text: عبدالرشید دوستم در اوج قدرت خود در ۱۹۹۷ در شمال افغانستان، یک دولت جداگانه ساخته بود و همه امور این مناطق را کنترل می‌کرد. او حتی برای خود واحد پول جداگانه چاپ کرده بود. در این سال‌ها بود که هوادارانش، او را «دوستم پادشاه» خطاب می‌کردند.


title: عبدالرشید دوستم

text: به قدرت رسیدن دوستم در سال‌های ۱۹۹۸ زمانی که طالبان از قدرت بیشتری برای تصرف شهرهای بیشتر افغانستان برخوردار شدند پایان یافت. او با تصرف شهر مزار شریف، مرکز ولایت بلخ از سوی طالبان، مجبور شد به ترکیه برود. دوستم بعدتر دوباره به افغانستان بازگشت و با هدف مبارزه مشترک با طالبان، با احمد شاه مسعود، فرمانده ضد طالبان دیدار کرد. او به یکی از فرماندهان مطرح ائتلاف شمال تبدیل شد و توانست شهر مزار شریف را دوباره از کنترل طالبان بیرون کند. پس از کشته شدن احمدشاه مسعود در حمله بمب‌گذاران انتحاری در سپتامبر سال ۲۰۰۱، محمدقسیم فهیم، از هم رزمان احمد شاه مسعود فرماندهی جبهه ضد طالبان را به عهده گرفت و دوستم با این جانشینی مخالفتی نشان نداد. او در فروپاشی طالبان در سال ۲۰۰۱ با نیروهای آمریکایی همکاری کرد. نیروهای تحت فرمان دوستم، همراه با سایر شبه نظامیان مربوط به گروه‌های جهادی، نقش مهمی را در پیروزی حملات آمریکا با هدف سرنگونی طالبان در افغانستان بازی کردند.


title: عبدالرشید دوستم

text: پس از فروپاشی طالبان در افغانستان و پایه‌گذاری دولت تازه با حمایت آمریکا در این کشور دوستم رئیس شورای عالی نظامی و نماینده حامد کرزی در شمال افغانستان شد و بعدتر به سمت معاون وزارت دفاع افغانستان ارتقا یافت. او در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۳ شرکت کرده و به رقابت با حامد کرزی پرداخت. وی در چند ولایت شمالی ازبک‌نشین افغانستان پیروز شد و ۱۰ درصد آرا را بدست آورد. با این حال، در دولت تازه حامد کرزی پس از انتخابات، دوستم به عنوان رئیس ستاد مشترک قوای مسلح افغانستان (رئیس ارکان سر قوماندانی اعلی) معرفی شد؛ ولی این پست پس از آن از سوی دادستانی کل افغانستان به حالت تعلیق درآمد که اکبر بای، رئیس شورای ترک تباران افغانستان ادعا کرد از سوی افراد دوستم ربوده شده و مورد ضرب و شتم قرار گرفته‌است. این ادعا اگرچه از سوی دوستم به شدت تکذیب شد، اما روابط او را با دولت حامد کرزی تیره و تار کرد و منجر شد که خانه او در کابل، برای چندین ساعت به محاصره پلیس درآید.


title: عبدالرشید دوستم

text: پس از آن دوستم به ترکیه رفت و مدت طولانی را در آنجا به‌سر برد. تا آنکه در انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان (۱۳۸۸)، از نامزدی حامد کرزی اعلام حمایت کرد و پست قبلی او به عنوان رئیس ستاد مشترک قوای مسلح افغانستان، دوباره از سوی رئیس‌جمهور کرزی احیا شد.


title: عبدالرشید دوستم

text: در انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان (۱۳۹۳)، به همراه سرور دانش معاونین محمداشرف غنی را تشکیل می‌دادند و توانست رأی اکثریت مردم ازبک و ترکمن را به نفع اشرف غنی کسب کند. پس از تشکیل دولت وحدت ملی و انتخاب عبدالله عبدالله به عنوان رئیس اجرائیه کشور، نقش دوستم در دولت بسیار کمرنگ شد و باعث شد انتقادهای فراوانی علیه رئیس‌جمهور و رئیس اجرائیه بیان کند.


title: عبدالرشید دوستم

text: دوستم که برای مقابله با طالبان به سمت ولایات شمالی رهسپار شده بود، در یک کمینی که طالبان در ولسوالی غورماچ ولایت فاریاب زخمی شد و شماری از نزدیک‌ترین یارانش را از دست داد. او این حمله را توطئه محمد حنیف اتمر و معصوم استانکزی اعلام کرد و حمله بر خودش را تبانی مشاور امنیت ملی با تروریستان عنوان کرد.


title: عبدالرشید دوستم

text: در ماه قوس ۱۳۹۶ احمد ایشچی یکی از مخالفین سیاسی دوستم در مصاحبه با رسانه‌ها ادعا کرد که دوستم با تعدادی از سربازانش او را مورد ضرب شتم قرار داده و به او تجاوز کرده‌اند. هرچند دوستم و افراد نزدیک به او ادعاهای ایشچی را یک توطئه قلمداد کردند اما بسیاری از نهادها، کشورهای غربی و ارگ خواستار پیگیری این موضوع شدند. این اتهام منجر به باز شدن پرونده‌ای علیه وی شد و محافظان وی نیز برای بازجویی حاضر شدند. تاکنون از خود وی در این مورد بازجویی نشده‌است.


title: عبدالرشید دوستم

text: دوستم در ۲۹ ثور/اردیبهشت ۱۳۹۶ افغانستان را به دلیل آنچه بیماری گفته می‌شود تَرک کرد و برای درمان به ترکیه رفت. وی پس از ۱۴ ماه در ۳۱ سرطان (تیر) ۱۳۹۷ پس از اعتراض شدید مردم افغانستان علیه دستگیری و بازداشت نظام‌الدین قیصاری از فرماندهان نظامی، حزب جنبش ملی افغانستان و از نزدیکان دوستم به کشور بازگشت.


title: عبدالرشید دوستم

text: هنگام اقامت دوستم در ۹ سرطان (تیر) ۱۳۹۶ ترکیه وی به همراه عطا محمد نور، محمد محقق و صلاح‌الدین ربانی ربانی ائتلافی به نام ائتلاف نجات برای افغانستان را علیه حکومت وحدت ملی تشکیل دادند. بعدها این ائتلاف با حضور چهره‌های سیاسی دیگری همچون عبدالظاهر قدیر، همایون همایون و برخی از چهره‌های نزدیک به حامد کرزی از جمله رحمت‌الله نبیل گسترش یافت.


title: عبدالرشید دوستم

text: در ۳ خرداد ۱۳۹۹ بر پایه توافق حکومتی، میان اشرف غنی و عبدالله عبدالله؛ ژنرال دوستم به عنوان سومین مارشال تاریخ افغانستان به این درجه نظامی دست یافت.


title: عبدالرشید دوستم

text: در اوت ۲۰۲۱ برابر با مرداد ۱۴۰۰ و قدرت گرفتن مجدد طالبان و پس از سقوط مزار شریف و هرات و نزدیک شدن طالبان به شهر کابل، خانه عبدالرشید دوستم نیز به تصرف طالبان درآمد و دوستم باز هم به همراه شماری از فرماندهان نظامی دولت افغانستان از جمله عطا محمد نور گریخت.


title: عبدالرشید دوستم

text: عبدالرشید دوستم از سوی بسیاری از مردم افغانستان به جنایت‌های جنگی و کشتار غیرنظامیان در طول جنگ‌های داخلی افغانستان متهم است. در پی این جنگ‌ها تنها در شهر کابل بیش از ۵۰٬۰۰۰ غیرنظامی کشته‌شده و موج بزرگی از مهاجرت‌ها از افغانستان آغاز شد. او در سال ۲۰۱۳ به خاطر نقشش در این جنگ‌ها، به خصوص جنگ‌های کابل، به صورت غیرمنتظره‌ای عذرخواهی عمومی‌کرد. مدت کوتاهی پس از آن به شورای ملی افغانستان پیوست و به محمداشرف غنی اعلام وفاداری کرد و نقش معاون اول او را فرار غنی و سقوط دولت او برعهده گرفت.


title: عبدالرشید دوستم

text: با سخت‌گیری اتهامات مطرح شده‌ای چون بدرفتاری جنسی و آدم‌ربایی از سوی یکی رقیبان سیاسی خود به نام احمد ایشچی دوستم در اردیبهشت ۱۳۹۶ به ترکیه رفت.


title: امارت عمومی حوزه جنوب غرب

text: امارت عمومی حوزه جنوب غرب، تشکیلات تحت امر اسماعیل خان، فرمانده جمعیت اسلامی افغانستان در دوران جنگ با ارتش شوروی است.


title: امارت عمومی حوزه جنوب غرب

text: این تشکیلات، پس از تسلط طالبان بر شهر هرات، توسط اسماعیل خان در شهر مشهد، گسترش یافت، و به حزبی جداگانه از جمعیت اسلامی بدل شد. بعدش مارشال دوستم با او و احمد مسعود و دولت اشرف غنی متحد شد و باهم طالبان را ترکاندند.


title: میرویس صادق

text: میرویس صادق، فرزند ارشد اسماعیل خان والی سابق هرات بود.


title: میرویس صادق

text: آقای صادق، در کنفرانس بن به نمایندگی از اسماعیل خان شرکت داشت.


title: میرویس صادق

text: او در دولت موقت افغانستان وزیر کار و امور اجتماعی بود و در دولت انتقالی این کشور (هر دو دولت به رهبری حامد کرزی) وزیر هوانوردی شد.


title: میرویس صادق

text: آقای صادق، در ماه حمل (فروردین) سال ۱۳۸۳ خورشیدی، توسط افراد فرمانده مخالف پدرش (ظاهر نایب زاده) در هرات کشته شد.


title: میرویس صادق

text: خبر کشته شدن میرویس صادق در سایت بی بی سی فارسی


title: میرویس صادق

text: آشوب در هرات به دنبال کشته شدن میرویس صادق


title: محمد خیرخواه

text: سيد محمد خیرخواه، از والیان پیشین هرات در افغانستان بود. او که زمانی سفیر افغانستان در ایران و اوکراین و تاجيكستان  بود، پس از کنار گذاشته شدن اسماعیل خان از ولایت هرات، جانشین او شد.


title: امان‌الله نیکزاد

text: 'امان‌الله خان نیکزاد' معروف به 'حاجی قوماندان صاحب، از فرماندهان جهادی در منطقه زیر کوه .شیندند، بزرگترین ولسوالی افغانستان در غرب کشور بود. وی در زمان حضور نیروهای شوروی در افغانستان محافظ قوماندان جهادی بنام غوث الدین بود که در آن هنگام از شروع جنگ علیه تجاوز اتحاد جماهیر شوروی اجازه نداد تا برای یک لحظه هم که شده شوروی‌ها داخل زیرکوه گردند بعد از سقوط نظام دیموکراتیک و به پیروزی رسیدن مجاهدین غوث الدین با اسماعیل خان والی آن زمان بعیت نکرده و از او پیروی نکرد بعدا اسماعیل خان تصمیم گرفت تاغوث الدین را از بین ببرد بعد از جنگ‌های زیاد اسماعیل موفق نگردید که قومانده منطقه زیرکوه را به دست بیاورد بعدا به حیله ونیرنگ (آتش‌بس) وارد زیرکوه گردید وبر خلاف وعده‌هایش غوث الدین وهمراهانش راکشت اسماعیل هیچوقت نگذاشت فرمانده ای در هرات جایش را بگیرد از جمله ترور علاوالدین  امان الله از طرف امریکای ها مسلح شد تا اسماعیل خان را خلع سلاح کند چون اسماعیل خان اجازه نداد تا آمریکایی‌ها بتوانند یک پایگاه نظامی در هرات داشته باشند.  امان الله خان به کمک امریکا و خلیل زاد به هرات حمله کرد و صدها بیگناه را قتل عام کرد.  امان الله خان ، در درگیری هایی شرکت داشت که منجر به تضعیف حاکمیت اسماعیل خان در هرات و حوزه غرب کشور شد در نتیجه، اسماعیل خان معروف از سوی حکومت مرکزی کنار گذاشته شد سقوط فرمانروایی اسماعیل خان در حوزه غرب یکی از دست اورد های بزرگ امان الله خان نیکزاد بود.


title: امان‌الله نیکزاد

text: امان‌الله خان. در تاریخ ۲۲ اکتبر سال ۲۰۰۶ میلادی، در یک درگیری محلی با نیروهای یک فرمانده شبه نظامی دیگر به نام ارباب بصیر. در زیرکوه کشته.


title: امان‌الله نیکزاد

text: خبر کشته شدن امان‌الله در سایت بی‌بی‌سی فارسی


title: شیندند

text: شهر اَسفِزار یا اَسفُزار یا سبزوار مرکز ولسوالی سبزوار با فاصلهٔ ۱۲۰ کیلومتری از مرکز ولایت هرات به سمت جنوب قرار دارد. شیندند دارای یک پایگاه هوایی (میدان هوایی نظامی) بزرگ است که بدست روس‌ها بنا شده‌است. این شهر شیندند در ۱۷ کیلومتری شاهراه قندهار- هرات، در منطقه‌ای سرسبز و در کنار هاروت رود قرار دارد.


title: شیندند

text: در گذشته این فرمانداری با مساحت گسترده‌تر یعنی با چند فرمانداری دیگر بنام اسفزار مشهور بوده‌است. به نقل از فرهنگ دهخدا (اسفزار. [اَ / اِ ف َ / ف ِ] (اِخ) شهری از نواحی سیستان از جهت هرات و بدان منسوبست ابوالقاسم منصوربن احمدبن الفضل بن نصربن عصام الاسفزاری المنهاجی. (معجم البلدان). اسفزار شهری وسط است وچند پاره دیه توابع دارد و باغستان بسیار و میوه و انگور و انار آن فراوان باشد و در صورالاقالیم گوید اهل آنجا سنی شافعی مذهب اند و در دین متعصب. در زمان سلجوقیان این قصبه سمت مرکز ایالتی را داشت و شهاب الدین غوری، برادرزادهٔ خود غیاث الدین محمود را بولایت این ناحیت منصوب ساخته بود و مسقط الرأس بعض مشاهیر است. (قاموس الاعلام ترکی). از توابع شهر هرات است، بیست پاره قریهٔ آباد دارد (انجمن آرای ناصری). نام محلی این منطقه از همان آوان سبزوار نیز گفته شده‌است.


title: شیندند

text: ابن حوقل جغرافیدان مسلمان قرن چهارم هجری قمری طی مشاهتداتش از هرات دربارهٔ اسفزار (شیندند) چنین می‌نویسد:


title: شیندند

text: در شمال اسفزار ولسوالی ادرسکن و ولسوالی غوریان در جنوب آن ولسوالی خاک سفید و ولسوالی اناردره ولایت فراه در شرق آن ولسوالی فارسی و ولسوالی پرچمن و در غرب آن کشور ایران موقغیت دارد.


title: شیندند

text: شیندند عمدتاً از چهار بخش تشکیل شده اشت که عبارت‌اند از زیرکوه در جنوب، پشت‌کوه در غرب، زاول در شرق و در مرکز آن بازار قرار دارد و دارای چندین روستا می‌باشد که عبارت اند از: نصرآباد، کندیز، کشاک، خواجه نوح، چهارگوش، سنگستان، جوغازی، ملع اسفنج پای کشک، کاه، اوکل، خیفان، بلندک، فج، مندل. زیارت صاحب.


title: شیندند

text: نفوس (جمعیت) شیندند در حدود ۸۵۰۰۰۰ می‌باشد. در اسفزار یا سبزوار تاجیکان و پشتون‌ها زندگی می‌کنند که اندک از اقوام دیگر را نیز داراست.


title: شیندند

text: با نفوذ از آب و هوای استپی محلی، شیندند دارای آب و هوای نیمه خشک سرد مطابق سامانه طبقه‌بندی اقلیمی کوپن است. میانگین دما در شیندند برابر است با ۱۶٫۵ درجه سانتی گراد، در حالی که میزان بارش سالانه به‌طور میانگین به ۱۶۸ میلی‌متر می‌رسد.


title: شیندند

text: جمعیت اسفزار یا سبزوار مطابق آمار اداره احصائیه مرکزی افغانستان در سال ۱۳۹۹ حدود ۴۸٬۱۴۴ می‌باشد. در شیندند تاجیکان و پشتون‌ها زندگی می‌کنند که اندک از اقوام دیگر را نیز داراست.


title: شیندند

text: پایگاه هوایی شیندند در ۱۵ مایلی شمال شرقی شهر واقع شده‌است که در حال حاضر در کنترل نیروهای کمک بین‌المللی امنیت افغانستان و ناتو می‌باشد. این یک فرودگاه هوایی شوروی سابق است که توسط نیروهای آمریکایی تعمیر شده‌است. این منطقه مسطح و خشک است و دارای کوهپایه‌هایی در شمال و غرب است. شاهراه کندهار – هرات، که بخشی از بزرگراه ۱ افغانستان است، از کنار پایگاه هوایی شیندند عبور می‌کند. یک کلینیک پزشکی رایگان که توسط ارتش ملی افغانستان (ANA) پشتیبانی می‌شود، خدمات درمانی پزشکی رایگان را برای جمعیت شهر فراهم می‌کند.


title: ۱۳۲۷ (خورشیدی)

text: سال ۱۳۲۷ هجری خورشیدی


title: ۱۳۲۷ (خورشیدی)

text: سال ۱۳۲۷ هجری خورشیدی سال عادی بود و از یکشنبه ۹ جمادی‌الاول ۱۳۶۷/۲۱ مارس ۱۹۴۸ تا یکشنبه ۱۹ جمادی‌الاول ۱۳۶۸/۲۰ مارس ۱۹۴۹ بود.


title: ۱۳۲۸ (خورشیدی)

text: سال ۱۳۲۸ هجری خورشیدی


title: ۱۳۲۸ (خورشیدی)

text: سال ۱۳۲۸ هجری خورشیدی سال عادی بود و از دوشنبه ۲۰ جمادی‌الاول ۱۳۶۸/۲۱ مارس ۱۹۴۹ تا دوشنبه ۱ جمادی‌الثانی ۱۳۶۹/۲۰ مارس ۱۹۵۰ بود.


title: ملاعلی معصومی همدانی

text: ملاعلی معصومی همدانی (زاده ۱۲۷۳ ه.ش - ۱۳۵۷ ه.ش) معروف به «آقای آخوند» از مجتهدان شیعه همدان بود.


title: ملاعلی معصومی همدانی

text: او در روستای وفس (رزن) متولد شد. پدرش مشهدی ابراهیم معصومی کشاورز بود.وی تحصیلات مقدماتی را در روستای «تولکی تپه» رزن انجام داد و به تهران رفت و علوم اسلامی را فراگرفت. با ورود شیخ عبدالکریم حائری یزدی به قم به آن شهر رفت و در حوزه علمیه قم به تحصیل پرداخت. پس از ده سال تحصیل در قم به تدریس پرداخت در درس میرزا ملکی تبریزی ومحمد علی شاه آبادی شرکت کرد.


title: ملاعلی معصومی همدانی

text: در سال ۱۳۵۰ قمری بود که وقتی مردم همدان از شیخ عبدالکریم حائری یزدی تقاضا می‌نمایند که آخوند ملاعلی را جهت سرپرستی حوزه علمیه همدان به آن شهر برگردانند، وی با توجه به نیاز منطقه غرب کشور، پیشنهاد آنان را می‌پذیرد و به آنان می‌فرماید: «من مجتهد عادلی را برای سرپرستی شما مردم همدان فرستادم.» او در همدان به تأسیس حوزه علمیه همدان و کتابخانه اقدام کرد و مساجد و مراکز مذهبی آن شهر را تعمیر کرد و به امور دینی مردم همدان رسیدگی می‌کرد.


title: ملاعلی معصومی همدانی

text: او در ۳۱ تیر سال ۱۳۵۷ پس از آنکه برای معالجه به انگلستان رفته بود، درگذشت و در باغ بهشت همدان به خاک سپرده شد.


title: ملاعلی معصومی همدانی

text: از او فرزندی به نام حسین باقی‌مانده که یکی از اعضای پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است.


title: تایگر لیلیز

text: تایگر لیلیز (به انگلیسی: "Tiger Lillies"، به معنی: "سوسن‌های خالدار") نام یک گروه موسیقی انگلیسی است که در سال ۱۹۸۹ توسط مارتین جیکس در لندن تشکیل شد. گروه شامل سه عضو مارتین جیکس، آدریان استوت و آدریان هیوج است و موسیقی‌اش ترکیبی است از اُپرا، شانسون و موسیقی کولی‌ها.


title: تایگر لیلیز

text: این گروه در شعرهایش همواره با طنزی تلخ از بدی‌ها، ناگفته‌ها و تابوها می‌گوید: جنایت، تجاوز، کفر، مسایل جنسی و مواد مخدر. آهنگ‌های تایگر لیلیز در عین سیاهی، همه چیز را به شوخی و مسخره می‌گیرد و از گفتن هیچ چیز ابایی ندارد.


title: خان (اسلحه)

text: خان به شیارهای موازی و مارپیچی در داخل لوله برخی تفنگ‌ها و دیگر جنگ‌افزارها گفته می‌شود. وجود خان باعث می‌شود که گلوله با چرخش حول محور حرکت خود از لوله خارج شود. خان با ایجاد حرکت چرخشی در گلوله باعث پایداری ژیروسکوپی گلوله و افزایش دقت تیراندازی می‌شود. درگیری خان با نوارهای پیش‌ران پرتابه‌ها باعث چرخش پرتابه می‌شود.


title: خان (اسلحه)

text: خان در دو نوع چپ گرد و راست گرد وجود دارد.


title: خان (اسلحه)

text: کار افزودن خان به لوله سلاح‌ها یا دیگر لوله‌ها را «خان‌کِشی» می‌گویند.


title: مدیاویکی

text: مدیاویکی یک نرم‌افزار تحت وب ویکی است که برای تمامی پروژه‌های بنیاد ویکی‌مدیا و ویکی‌های بسیار دیگری استفاده می‌شود. این نرم‌افزار در ابتدا برای توسعهٔ دانشنامه ویکی‌پدیا نوشته شد، اما هم‌اکنون به صورت تجاری برای سیستم‌های مدیریت دانش و مدیریت محتوا استفاده می‌شود. شرکت نوول نیز از آن در تعدادی از وب‌گاه‌های پرترافیک خود استفاده می‌کند. این سیستم با استفاده از زبان پی‌اچ‌پی نوشته شده‌است.


title: مدیاویکی

text: ویکی‌پدیا و نیز تمامی پروژه‌های آزاد دیگری که بنیاد ویکی‌مدیا دارنده آنهاست، با این نرم‌افزار مدیریت می‌شوند.


title: زبان رسمی

text: زبان رسمی به زبانی گفته می‌شود که به‌طور قانونی در کشور یا منطقه‌ای از کشور که از توانایی وضع قوانین خاص آن منطقه برخوردار است، انتخاب شده‌است.


title: زبان رسمی

text: معمولاً زبانی به‌عنوان زبان رسمی انتخاب می‌شود که اکثریت جمعیت به آن سخن گویند (زبان ملی). اما به‌دلیل وجود جامعه‌های چندزبانه یا به‌دلیل حفظ وحدت ملیِ یک کشور ممکن است این دو برهم، منطبق نباشند یا «زبان ملی» یکی از «زبان‌های رسمی» باشد.


title: زبان رسمی

text: همچنین، برخی سازمان‌های جهانی، جهت سامان‌دهی ارتباطات و جلسات، برای امور خود زبان رسمی تعریف می‌کنند. برای نمونه، سازمان ملل متحد، شش زبان (انگلیسی، فرانسوی، اسپانیایی، روسی، چینی و عربی) به‌عنوان زبان رسمی تعریف کرده‌است. کشورهایی همچون کانادا، قطر، هند، پاکستان، سودان، سنگاپور، هنگ کنگ و… دارای چند زبان رسمی هستند.


title: زبان رسمی

text: این فهرست فقط شامل کشورهایی با سه زبان رسمی و بیشتر هستند و شامل کشورهای دو زبانه نیست: بیشترین تعداد زبان رسمی تصویب شده در کشور محصور در خشکی به نام «بولیوی» واقع در آمریکای جنوبی است.


title: زبان رسمی

text: از لحاظ قانونی در قانون فدرال هیچ زبان رسمی وجود ندارد، ولی در بیش از ۲۷ ایالت آمریکا زبان انگلیسی برای دادگاه‌ها و اداره‌های رسمی لازم می‌باشد.


title: زبان رسمی

text: با وجود اینکه استرالیا زبان رسمی ندارد، با این حال انگلیسی استرالیایی را که بخش عمده‌ای از افراد جامعه از آن استفاده می‌کنند به عنوان زبان استرالیا در نظر می‌گیرند. استرالیا کشوری است که با در بر داشتن 160 زبان مختلف طیف وسیعی از فرهنگ‌ها و زبان‌ها را ارائه می‌دهد. زبان استرالیا دارای لهجه و لغت‌های منحصر به خود است.


title: شنبه

text: شَنبه اولین روز هفته در گاه‌شماری خورشیدی و ششمین روز هفته در تقویم میلادی است. شنبه اولین روز رسمی کار هفتگی در ایران است. در زبان فارسی (مخصوصا در شیراز) به شنبه شنبد نیز گفته می‌شود که به ۶ روز پس از شنبه و به نوعی ۶ روز قبل از آن روز گفته می‌شود. یعنی شنبه ای که ۶ روز می‌گذرد تا به شنبه بعدی برسد.در دین یهود شنبه روز تعطیل است.


title: آلانیس موریست

text: آلانیس نادین موریست ، (زاده ۱ ژوئن ۱۹۷۴) خواننده، ترانه‌سرا، تهیه‌کننده و بازیگر آمریکایی-کانادایی است.


title: آلانیس موریست

text: از نخستین آلبوم بین‌المللی او "قرص کوچک دندانه‌دار" در سال ۱۹۹۵ سی میلیون کپی به فروش رفت.


title: آلانیس موریست

text: از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به هر چیزی برای عشق اشاره کرد.


title: یحیی ذکا

text: یحیی ذُکاء (۱۳۰۲–۲۸ دی ۱۳۷۹) ایران‌شناس و پژوهشگر تاریخ هنر ایران بود.


title: یحیی ذکا

text: یحیی ذکاء پژوهشگر، نویسنده، استاد دانشگاه، و از کارشناسان برجسته آثار هنری، در سال ۱۳۰۲ در تبریز به دنیا آمد. جدش، حاج میرزا علی اعیان، از تجار معروف تبریز بود. پدرش میرزاعلی نقی ذکاء کارمند راه‌آهن بود و سپس به بانک ملی انتقال یافت. وی در سال ۱۳۱۶ از تبریز به تهران آمد و پس از دو سال به بانک قزوین منتقل شد، تا این‌که مجدداً در سال ۱۳۲۱ به تهران آمد.


title: یحیی ذکا

text: ذکاء تحصیلات ابتدایی را در مدرسه رشدیه تبریز و ترغیب تهران گذراند و دوره اول متوسطه را در دبیرستان‌های تمدن تهران و پهلوی قزوین فرا گرفت. پس از انتقال مجدد پدرش به تهران، دوره دوم متوسطه را حدود سال‌های ۱۳۲۱–۱۳۲۲ در دبیرستان فیروز بهرام، در رشته ادبی، گذراند و از محضر استادان برجسته‌ای چون ذبیح‌الله صفا، پرویز ناتل خانلری، محمدحسین مشایخ فریدنی، و محمدجواد تربتی بهره گرفت. ایرج افشار، هوشنگ کاووسی، و احمد فتحی از همدوره‌های او در این مدرسه بودند. وی حدود سال‌های ۱۳۲۱–۱۳۲۲ دوره ایران‌شناسی را نیز که به همت مرحوم ابراهیم پورداوود و محمد معین در تالار این مدرسه برگزار می‌شد گذراند. افزون بر آن، دوره تخصصی رشته کتابداری را که در طی سال‌های دهه ۱۳۲۰ در محل باشگاه دانشگاه تهران تشکیل گردیده بود گذرانید. در سال ۱۳۳۳، از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران در رشته باستان‌شناسی با رتبه اول فارغ‌التحصیل شد و از نخستین فارغ‌التحصیلان این رشته بود.