title: شهرستان سبزوار

text: سبزوار تاریخ غنی در طراحی فرش دارد و از حداقل ۱۵۵۵ میلادی منبع مهم فرش ایرانی بوده‌است. فرش‌ها در حدود ۲۰۰ روستا در منطقه بافته می‌شده و در بازار گردآوری و به فروش می‌رسیده‌است. فرش سبزوار معمولاً از جنس پنبه و پشم است و با الگوی منحنی و نقوش گلدار با مدال‌هایی با آویزهای بزرگ تزئین شده‌است. فرش‌ها در ابعاد مختلف و اندازه‌های بزرگ بوده و در اکثر آنها طرح گل سبزوار دیده می‌شود. گل‌های قرمز و آبی در یک شاخه در کادر فرش، مشخصهٔ اصلی طرح قالی سبزوار است که در هیچ جای دیگری دیده نمی‌شوند و خاصهٔ فرش سبزوار است. پشم در سبزوار نیز به دلیل محتویات مس در آب منطقه، یکی از مرغوبترین و بهترین‌ها در ایران است. طرح دیگری که در چند دهه گذشته در سبزوار از آن استفاده می‌شده طرح شیخ چشمی بوده که حتی امروزه نیز کم و بیش توسط بافندگان از آن استفاده می‌شود. نام این طرح از شخصی با این اسم گرفته شده که استاد بافتن فرش بود و این طرح را از کرمان به سبزوار آورد.


title: شهرستان سبزوار

text: تیمور لنگ در خاطراتش دربارهٔ قالی بافی در سبزوار چنین نوشته‌است: «به من گفته بودند که در سبزوار، سیصد هزار کارگر، درکارخانه‌های قالی‌بافی به کار مشغول هستند و آنجا بزرگترین مرکز قالی‌بافی دنیا است. من نمی‌توانستم باور کنم که سبزوار سیصد هزار کارگر قالی‌باف داشته باشد ولی می‌دانستم که در دنیا مکانی نیست که بیش از سبزوار در آن قالی ببافند.» با توجه به حوادث تاریخی می‌توان دریافت که قالیبافی در سبزوار به‌طور مداوم پررونق نبوده‌است. بر طبق آمار، صنعت فرش در سبزوار درسال ۱۳۶۰ در اوج خود بوده (بیش از ۱۰۰۰۰ کارگاه بافندگی با بیش از ۴۰۰۰۰ بافنده) اما اکنون رو به زوال است.


title: شهرستان سبزوار

text: پنبه سبزوار نیز در استان، درجه یک است. اولین کارخانه پنبه سبزوار، در سال ۱۳۳۲ تأسیس شده‌است. بدیهه سرایی زیر نشان از شهرت پشم و نمد سبزوار است.


title: شهرستان سبزوار

text: فهرست حاکمان سبزوار از زمان ناصرالدین‌شاه تا پس از مشروطیت


title: جمعه‌مسجد

text: جمعه‌مسجد، مسجدی در شهر اردبیل در شمال غربی ایران است.


title: جمعه‌مسجد

text: به گفته بیوک جامعی (۱۳۷۹)این مسجد مربوط به دوران سلجوقیان است که کنار آتشکده ای قرار گرفته و ساختمان قبلی مسجد مربوط به آتشکده بوده‌است جمعه مسجد شامل حیاط و ایوان و طاق باشکوهی بوده که در حمله مغولها تخریب شده و فعلاً قسمتی از مسجد سالم است.


title: جمعه‌مسجد

text: این مسجد که در برخی از نسخه‌ها و کتاب‌ها از آن به عنوان مسجد جامع نیز یاد شده، بازمانده مسجد عظیم و گسترده و کم‌نظیری است که در دوره‌های مختلف اسلامی به ویژه دوره سلجوقی شکل گرفته و تا اوایل دوره صفوی آباد بوده‌است. اینکه از چه تاریخی این مسجد بر روی آثار پیش از اسلام ساخته شده اطلاعی در دست نیست اما بررسی‌هایی که هیئت کاوشگری ایرانی انجام داده‌است نشان می‌دهد این مسجد در قرون اولیه اسلامی ساخته شده‌است. مسجد دوره‌های سلجوقی و ایلخانی بسیار گسترده‌تر و عظیم تر و وسیع تر از بنای مکعبی فعلی بوده و بنای سرپای موجود صرفاً گنبدخانه و ایوان مسجد بزرگ را تشکیل داده‌است. تک منار استوانه‌ای شکل آجری آن از یادگارهای زمان سلجوقی است. مرور زمان باعث شده‌است اجزای بنا تا حدی که امروز دیده می‌شود ویران شود. همچنین به دلیل تصرفاتی که افراد در حریم و تپه به عمل آورده‌اند و منازلی که روی دامنه آن احداث شده، به تدریج از وسعت این مسجد کاسته‌است و مساحت آن را به اندازه کنونی تقلیل داده‌است.


title: جمعه‌مسجد

text: این مسجد آخرین بار در دوران ایلخانی مورد مرمت قرار گرفته‌است. کاوشهای باستان‌شناسی که برای شناخت مختصات تاریخی بنا از سال ۱۳۶۷ توسط سازمان میراث فرهنگی شروع شده، پس از خاکبرداری از لایه‌های خاک و برچیدن قبرهای متاخر، سرستون‌های آجری و قسمتی از دیوار شبستان مسجد عتیق را که متعلق به دوره ایلخانی بوده از خاک بیرون آورد که تاریخ روشن مسجد و چگونگی الحاقات و تکامل آن را طی ادوار مختلف تا حدی مشخص نمود و قرار است نتایج این تحقیق توسط هیئت علمی تدوین و مشخص گردد. وجود آجرهای مستعمل در این بنا، تزیینات کاشیکاری و گچبری و نقش مهرها در بندکشی و فواصل آجرها قابل مقایسه با سایر بناهای دوره سلجوقی در آذربایجان است. علت اصلی انهدام و خرابی مسجد، زلزله شدیدی بوده که موجب تخریب این بنا شده‌است. تعمیرات که در قرن هفتم، قسمت اساسی بنا و گنبد آن صورت گرفته‌است.


title: جمعه‌مسجد

text: شکل گیری و نقشه مسجد جمعه اردبیل بر خلاف مساجد دوره سلجوقی که اغلب به صورت چهار ایوانی بنا می‌شده ساخته شده‌است. این موضوع یکی از مختصات استثنایی پلان مسجد جمعه اردبیل محسوب می‌شود. در زیر تالار اصلی مسجد، به منظور تسهیل عبور و مرور مردم و دسته‌ها و اجتماعات، دهلیزها و راهروهایی به صورت شبکه‌ای منظم و محاسبه شده ساخته شده‌است که در فاصله هر دو متر به صورت چهار راهی متقاطع این معبرها دیده می‌شوند و بلندی هر یک از این راهروهای زیرزمینی ۱۹۰ سانتی‌متر و دارای ۸۰ سانتی‌متر پهنا می‌باشد.


title: جمعه‌مسجد

text: بنای اصلی مسجد که هم‌اکنون محوطه مکعبی آن سرپاست، در دوره آبادانی دارای گنبدی بوده که گریو گنبد آن دارای ترکیبهای متعدد منشوری بسیار زیباست که قطاربندی با تزیینات کاشی معرق دارد و کاربندی زیر گنبد نیز بدین شکل بوده که در هر یک از گوشه‌های این مربع سه کنج با لچکیهای بزرگی ساخته شده که هریک دارای دو روزن مستطیلی شکل برای نورگیری و کسب روشنایی برای محوطه محراب بوده‌است.


title: جمعه‌مسجد

text: محوطه اصلی و مربع شکل مسجد در قسمت غربی و شرقی دارای تاقنماهای متعدد است که در هر بدنه تعداد آن‌ها سه دهنه‌است که در میان هر یک از تاقنماها راهروهای باریکی به صورت معبر به قسمت‌های مختلف مسجد از جمله به نمازخانه و شبستان بزرگ راه پیدا می‌کند. ایوان مجاور گنبدخانه هم‌اکنون به صورت مسجدی دایر، مورد استفاده اهالی محل است که با همان شبکه راه‌های زیرزمینی از طرف جنوب به محوطه محراب و از طرف بدنه غربی و شرقی به راهروهای زیرزمینی منتهی می‌شود. پوشش فعلی مسجد به صورت سقف تیر پوشی مسطح با استفاده از سه ردیف پایه ستون‌های سه تایی می‌باشد که در زمان قاجار ساخته شده‌است. به هر حال در این تعمیرات هرگز به تخریب گریو گنبد و بقایای تزیینی آن اقدام نشده‌است.


title: جمعه‌مسجد

text: مسجد جمعه اردبیل به مرور زمان صدمات زیادی خورده‌است که آخرین و جدیدی‌ترین آن در سال ۱۳۵۷ بوده که در طی آن در جریان ساخت و توسعه امتداد خیابان سیمتری، بخش زیادی از تپه تاریخی از بین رفت و بدنه شرقی محوطه محراب مسجد دچار شکستگی و رانش شد. هم‌اکنون این مسجد به دلیل قرار گرفتن در مسیر حرکت وسایط نقلیه سنگین در معرض لرزش و فرسایش هر چه بیشتر قرار دارد و خطر تخریب و فرسودگی آن را تهدید می‌کند.


title: جمعه‌مسجد

text: این بنا ازمهمترین و قدیمی‌ترین مساجد اسلامی ایران و آذربایجان به‌شمار می‌رود. دوره ساخت مسجد مربوط به سلجوقیان می‌باشد. در بدنه مناره مسجد فرمان اوزون حسن آق قویونلو و کتیبه‌ای که تاریخ ۸۷۸ هجری را دارد و ابعاد آن ۸۰/۹ × ۵۰/۱۲ متر می‌باشد. سازه اصلی مسجد از نوع آجر می‌باشد.


title: فهرست شاعران عرب جاهلی

text: شاعران عرب پیش از اسلام:


title: طرفة بن عبد

text: طَرَفة بن العبد فرزند سفیان (حدود ۸۶ - ۶۰ ق. هـ / ۵۳۹ - ۵۶۴ م). در بحرین متولد شد. نام کامل وی: ( طرفة بن العبد بن سفیان بن سعد بن مالک بن ضبیعة بن قیس بن ثعلبة بن عکابة بن صعب بن علی بن بکر ابن وائل بن قاسط بن هنب بن أفصی بن دعمی بن جدیلة بن أسد بن ربیعة بن نزار بن معدّ بن عدنان ) .


title: طرفة بن عبد

text: از شاعران عرب دوران جاهلی بود، طرفه و دایی‌اش متلمّس هر دو در دستگاه عمرو بن هند امیر حیره از ستایشگران او بودند.


title: طرفة بن عبد

text: هنگامی که نعمان امیر حیره، طرفه و دائی‌اش متلمّس را شایسته کیفر دانست آنها را برای کیفر با نامه‌ای نزد دادفروز گشنسبان، مرزبان ایرانی در بحرین و عمان، فرستاد ولی این دو در میانه راه گریختند. پدرش، عمویش «المرقشان» و دائیی‌اش «المتلمس» از شعرای فحول بودند.


title: طرفة بن عبد

text: دادافروز گشنسبان سردار معروف خسرو پرویز بود که نگهداری امنیت بخش بزرگی از مناطق عرب‌نشین را به عهده داشت.


title: لقیط بن یعمر ایادی

text: لَقیط بن یَعمُر ایادی از شاعران عرب اهل حیره در دربار شاپور شانه‌سنب ("ذوالاکتاف") شاهنشاه ساسانی ایران بود.


title: لقیط بن یعمر ایادی

text: در آن زمان حیره (در جنوب کوفه عراق) بخشی از خاک ایران بود و قبیله عرب ایاد بر آن تاخت. شاپور سپاهی برای سرکوبی ایشان فرستاد و لقیط که در آن هنگام در سپاه شاپور بود قصیده‌ای برای آگاه ساختن قبیله خود سرود. بقولی این سروده در راه بدست افراد شاپور افتاد و شاپور دستور قتل او را داد. لقیط را از شاعران دوران جاهلی شمرده‌اند و در ردیف شنفری و طرفه و متلمّس ذکر شده است.


title: لقیط بن یعمر ایادی

text: محمدی ملایری، محمد: تاریخ و فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی، جلد یکم، انتشارات یزدان، تهران ۱۳۷۲خ. صص. ۲۷۴.


title: همایون اسعدیان

text: همایون اسعدیان (زاده ۲۵ بهمن ۱۳۳۷ - اصفهان) از کارگردانان ایرانی، فیلم‌نامه‌نویس، دستیار کارگردان، برنامه‌ریز، مشاور تولید و عکاس است.


title: همایون اسعدیان

text: همایون اسعدیان در سال ۱۳۳۷ خورشیدی در اصفهان به دنیا آمد. فعالیت هنری را از سال ۱۳۵۳ با ورود به کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و با شرکت در کلاس‌های آموزش فیلمسازی و ساختن فیلم‌های ۸ م.م. آغاز کرد. در سال ۱۳۵۷ به دانشکدهٔ هنرهای دراماتیک وارد شد و به تحصیل در رشته سینما پرداخت. پس از انقلاب فرهنگی موفق به ادامهٔ تحصیل نشد. او فعالیت در سینمای حرفه‌ای را با عکاسی فیلم «دبیرستان» آغاز کرد و نخستین فیلم خود نیش را در سال ۱۳۷۳ کارگردانی کرد. فیلم طلا و مس با پرداختی زیبا و ساده اما تأثیرگذار، فیلمی پویا و تأمل‌برانگیز در کارنامه فیلمسازی او می‌باشد. همایون اسعدیان در ۱۸ آذر ۹۶ در برنامه زنده سی و پنج در گفتگویی با فریدون جیرانی در رابطه با بسیاری از فیلم‌ها و سریال‌هایی که ساخته‌اند صحبت داشت و از بسیاری از چالش‌ها در زمینه ساخت فیلم گفتگو نمود.هر چند همایون اسعدیان در حال حاضر به عنوان بازیگر شناخته نمی‌شود اما در چند فیلم نقش کوتاهی را بازی کرده‌است.


title: متن به گفتار

text: متن به گفتار که سرواژه آن TTS است، برنامه‌ای است که متن ورودی را به صدای انسان را می‌خواند.


title: متن به گفتار

text: این نوع برنامه برای تبدیل متن به پرونده صوتی (کتاب گویا)، تلفظ کلمات در نرم‌افزارهای واژه‌نامه، خواندن صفحه رایانه و نیز تلفن هوشمند مخصوصاً برای کاربران نابینا توسط نرم‌افزارهای صفحه‌خوان کاربرد دارد. همچنین در سامانه‌های تلفن مخابرات و نیز دستگاه‌های خودپرداز جهت ارتباط گفتاری با کاربر بکار می‌رود.


title: متن به گفتار

text: باید توجه کرد که اصطلاح «متن به گفتار» برای اشاره به دو مفهوم متفاوت بکار می‌رود:


title: متن به گفتار

text: الف) موتور متن به گفتار


title: متن به گفتار

text: ب) پخش‌کننده متن به گفتار


title: متن به گفتار

text: که وظیفه تبدیل متن به گفتار در پس‌زمینه بر عهده موتور متن به گفتار است و پخش‌کننده متن به گفتار محیط کاربری برای وارد کردن متن و گرفتن خروجی صدا یا ذخیره در قالب پرونده صوتی را فراهم می‌کند. به منظور جلوگیری از ابهام معمولاً موتور متن به گفتار اصطلاحاً نامیده می‌شود از طرف دیگر پخش‌کننده متن به گفتار مخصوصاً در بین کاربران عام رایانه متن به گفتار نامیده می‌شود. لیکن باید توجه کرد زبانهای پشتیبانی شده گفتار و کیفیت صدا مربوط به موتور متن گفتار است و یک موتور متن به گفتار با رابط برنامه‌نویسی (API) به راحتی در نرم‌افزارهای گوناگون (پخش‌کننده‌های متن به گفتار) قابل فراخوانی و استفاده است.


title: متن به گفتار

text: به‌طور کلی برای تبدیل متن به گفتار نیاز است تا پارامترهای مهم در تولید گفتار استخراج و استفاده شوند. استخراج بعضی از این پارامترها همچون رشته آوایی نوشتار، کشش زمانی واجها و منحنی پیچ گفتار الزامی و بعضی دیگر همچون سرعت بیان، درنگ بین کلمات و تن صدا از جمله پارامترهای غیرضروری می‌باشند که استفاده از آن‌ها منجر به بهبود خروجی سیستم می‌گردد. پیمانه‌های لازم برای تبدیل متن به گفتار در یک سیستم تولید گفتار از متن عموماً شامل دو بخش است: بخش پردازش زبان طبیعی اجزاء سازنده متن ورودی شامل کلمات، گروه‌های گرامری، جمالت و دیگر اطلاعات مرتبط با پردازش زبان که در بخش پردازش سیگنال دیجیتالی به عنوان ورودی مورد نیاز است تهیه می‌کند. بخش پردازش دیجیتالی سیگنال با استفاده از نتایج حاصل از بخش NLP، پارامترهای گفتار را شامل رشته آوایی متن و پارامترهای نوایی تعیین و در انتها گفتار خروجی با استفاده از یک موتور سنتز تولید می‌گردد.


title: متن به گفتار

text: در حال حاضر ئی اسپیک، پارس خوان و نرم فزار آریانا و «ماهور» موتورهای متن به گفتار مشهور هستند که از زبان فارسی پشتیبانی می‌کنند.


title: متن به گفتار

text: یکی از کامل‌ترین پخش‌کننده متن به گفتار در مایکروسافت ویندوز بالابولکا نام دارد. ویژگی جالب این نرم‌افزار تشخیص متن فارسی از انگلیسی و استفاده از موتورهای متن به گفتار جداگانه (با رابط Windows SAPI 5) برای هر یک از زبان‌ها است.


title: بخش مرکزی شهرستان گچساران

text: بخش مرکزی شهرستان گچساران یکی از بخش‌های شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.


title: بخش مرکزی شهرستان گچساران

text: شهرها: دوگنبدان


title: بخش مرکزی شهرستان گچساران

text: بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان گچساران در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۱۱۵۳۸ نفر بوده‌است.


title: مجید اخشابی

text: مجید اخشابی (زادهٔ ۲۷ دی ۱۳۵۱) خوانندهٔ موسیقی پاپ و سنتی، آهنگساز، تنظیم‌کننده، و نوازندهٔ سنتور اهل ایران است.


title: مجید اخشابی

text: مجید اخشابی سال ۱۳۸۰ با خوانندگی در تیتراژ مجموعهٔ تلویزیونی گم‌گشته شهرت بسیاری یافت. از آن سال به بعد استفاده از موسیقی همراه با خواننده در تیتراژ سریال‌های پس از انقلاب به‌صورت سنتی همیشگی شکل گرفت. اخشابی در سریال‌ها و برنامه‌هایی چون همراز، عروج، مهتاب، محلهٔ بنده‌نواز ، مسافری از هند، یک وجب خاک، خانه‌به‌دوش، متهم گریخت و… آهنگ‌هایی را اجرا کرده‌است. وی فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد موسیقی و دکترای پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران است.گم‌گشته، عروج، مسافری از هند، متهم گریخت، خانه‌به‌دوش، یک وجب خاک، بوی خوش زندگی، روزهای زیبا، چهار چرخ (تیتراژ ابتدایی و انتهایی)،


title: مجید اخشابی

text: نقطه سر خط، همه بچه‌های ما، نوشدارو، اولین انتخاب، دارا و ندار (تیتراژ ابتدایی و انتهایی)


title: مجید اخشابی

text: سفر بخیر، مهتاب، محلهٔ بنده‌نواز، الفبای مهربانی، مسابقهٔ ستاره‌ها، مسابقهٔ مردان آهنین، صبح بخیر ایران، سیمای خانواده، بهار نارنج، گلگشت، جشن رمضان سال‌های ۸۵-۸۶-۸۷-۸۸


title: مجید اخشابی

text: شب‌های شیدایی، خانه مهر، ماه محبوب، تا نیایش، شب مهتاب، ماه دراومد، نوبهار، اقیانوس، ایوان بهار، المپیک، بنی‌آدم، جشن ایرانی، چهارباغ، هشت بهشت


title: مجید اخشابی

text: خوشا شیراز (دو تیتراژ)، دعوت، درخت دوستی، صبحی دیگر، برنامهٔ با صبح (گل صبح)، مسابقهٔ نسیم سبز (مستانه)، یک سبد سلامتی، نشانی، سیمای راهبران


title: مجید اخشابی

text: مقطع دیپلم: رشتهٔ ریاضی فیزیک (دبیرستان امام خمینی)


title: مجید اخشابی

text: مقطع کارشناسی/لیسانس: مهندسی عمران (دانشگاه فنی مهندسی چالوس)


title: مجید اخشابی

text: مقطع کارشناسی/لیسانس: موسیقی (دانشگاه هنر و معماری تهران مرکز)


title: مجید اخشابی

text: مقطع کارشناسی ارشد: نوازندگی موسیقی ایرانی (دانشگاه هنر تهران)


title: مجید اخشابی

text: دکترا: پژوهش هنر (دانشگاه هنر تهران)


title: مجید اخشابی

text: ۱)تألیف و چاپ کتاب «نوازندگی در استودیو»، ۱۳۸۹ ۱۳۹۶ خوانندهٔ بین‌المللی


title: مجید اخشابی

text: ۴) ترجمهٔ کتاب «In the Course of Performance»، در دست ترجمه


title: مجید اخشابی

text: ۵) مشارکت در ارائهٔ مقالهٔ ISI با عنوان «بررسی نقش برگزاری کنسرت‌های «موسیقی سنتی» در فعالیت‌های مربوط به اوقات فراغت در مراکز فرهنگی هنری شهرداری تهران/ The role of traditional music concertin the Tehran,s municipal artistic and cultural centers", 2013


title: مجید اخشابی

text: ۶) مشارکت در ارائهٔ مقالهٔ ISI با عنوان «بررسی تأثیر موسیقی و شرایط اجتماعی؛ دلیل شکل‌گیری موسیقی رپ در ایران/ Investigating the Affection of Music and Social Conditions; Reason for the Formation of Rap Music in Iran ", 2014


title: مجید اخشابی

text: ۷) تألیف و ارائهٔ مقالهٔ «گفتمان‌ها و چالش‌های فردی، اجتماعی، فناوری و تعلیمی بداهه‌پردازی در موسیقی سنتی ایران»، ۱۳۹۶


title: مجید اخشابی

text: ۸) تألیف و ارائهٔ مقالهٔ «ارکان بداهه در موسیقی سنتی ایران»، ۱۳۹۶


title: مجید اخشابی

text: فعالیت در سازمان صدا و سیما از حدود سال ۱۳۷۲:


title: مجید اخشابی

text: - شروع همکاری با نوازندگی ساز سنتور در ارکسترها


title: مجید اخشابی

text: - سرپرستی ارکستر شماره ۴


title: مجید اخشابی

text: - رهبری ارکستر ملی صدا و سیما در جشنواره‌های دوم و سوم سیما


title: مجید اخشابی

text: - عضویت در شورای کارشناسی موسیقی شهرستان‌ها و آئینی


title: مجید اخشابی

text: - عضویت در شورای مرکز موسیقی اکنون


title: مجید اخشابی

text: - مدیریت تولید شرکت آوای برگ وابسته به حوزهٔ هنری از سال ۱۳۷۷ الی ۱۳۸۱


title: مجید اخشابی

text: - عضو شورای موسیقی شرکت سروش از سال ۱۳۸۲ الی ۱۳۸۴


title: مجید اخشابی

text: - سابقهٔ تدریس از سال ۱۳۶۲ در مراکزی چون ادارهٔ ارشاد اسلامی تنکابن، کانون پرورشی فکری شهید صالحی تنکابن، بهزیستی چالوس، دانشگاه رویان نوشهر، هنرستان موسیقی دختران تهران، هنرکدهٔ وحدت چالوس، آموزشگاه تماشاگه راز و آموزشگاه همراز، تدریس در دانشگاه پیام نور واحد لواسان و دارای کارت صلاحیت تدریس در دانشگاه پیام نور، تدریس در دانشکدهٔ رسانه وابسته به صدا و سیما اکنون


title: مجید اخشابی

text: - عضو کمیتهٔ تألیف کتب درسی هنرستان‌های هنرهای زیبا


title: مجید اخشابی

text: - عضو شورای طرح و برنامهٔ مرکز موسیقی صدا و سیما از فروردین ۱۳۹۰ اکنون


title: مجید اخشابی

text: - صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول ماهنامهٔ فرهنگی اجتماعی زیروبم، فصلنامهٔ آفرینش هنر و پایگاه خبری زیروبم نیوز


title: مجید اخشابی

text: - صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول مرکز مهارت‌آموزی و آموزشگاه موسیقی همراز


title: مجید اخشابی

text: - مدیرعامل مؤسسهٔ فرهنگی هنری مهرآوا هنر


title: مجید اخشابی

text: - صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول مؤسسهٔ تبلیغاتی پریزاد


title: اکادیر

text: اَکادیر یا اغادیر ("به زبان آمازیغی"ⴰⴳⴰⴷⵉⵔ به زبان عربی اکادیر به معنی انبار دانه‌ها) مرکز استان سوس ماسه در جنوب مراکش است. جمعیت آن بیش از دو میلیون نفر است و مردم آن بیشتر از تبار آمازیغ (بربر) هستند.


title: اکادیر

text: این شهر را پرتغالی‌ها در سال ۱۵۰۰ میلادی بنیاد کردند.


title: اکادیر

text: اگادیر شش خواهرخوانده دارد:


title: اکادیر

text: قرارداد همکاری:


title: امزمیز

text: اَمِزمیز شهر کوچکی است در کشور مراکش.


title: امزمیز

text: این شهر که در ۵۵ کیلومتری جنوب شهر مراکش قرار گرفته طبیعتی سرسبز دارد.


title: امزمیز

text: شهر امزمیز در کوه‌پایهٔ رشته‌کوه اطلس بزرگ قرار دارد.


title: امزمیز

text: بیشتر جمعیت این شهر از اقوام بربر شاخهٔ شلوه هستند که به گویش تاشلهیت سخن می‌گویند.


title: امزمیز

text: سه‌شنبه‌بازار امزمیز در منطقه معروف است.


title: الجدیده

text: الجدیده یکی از شهرهای کشور مراکش است.


title: الجدیده

text: الجدیده بندری است در کرانهٔ اقیانوس اطلس و مرکز استان الجدیده نیز هست. جمعیت آن در سال ۲۰۰۴ میلادی ۱۴۴٬۴۴۰ نفر بوده‌است.


title: الجدیده

text: دورنمای شهر الجدیده از سوی دریا بیشتر شبیه شهرهای پرتغالی است (با دیوارهای بلند سنگی) تا شهرهای شمال آفریقا.


title: الجدیده

text: نام پیشین این شهر مازاگان بود که نامی است پرتغالی.


title: الحاجب

text: الحاجب یکی از شهرهای کشور مراکش است که در نزدیکی شهر قدیمی مکناس قرار گرفته است.


title: خمیسات

text: خمیسات یکی از شهرهای کشور مراکش است. این شهر در ۴۰ کیلومتری شهر رباط قرار دارد.


title: سماره

text: سْماره یکی از شهرهای صحراوی در منطقهٔ صحرای غربی است که توسط مراکش اداره می‌شود. این شهر در شهرستان سماره واقع شده و در سال ۱۹۹۹، برابر با ۵۰ هزار نفر جمعیت داشته‌است.


title: سماره

text: شهرستان سماره به چهار بخش، یک منطقه شهری و شش دهستان تقسیم شده است:


title: سماره

text: ویکی‌پدیای عربی.


title: صخیرات

text: صخیرات یکی از شهرهای کشور مراکش است. این شهر در میان رباط و کازابلانکا واقع شده است.


title: صویره

text: صُوَیره یکی از شهرهای کشور مراکش است. صویره یک شهر گردشگری است.


title: صویره

text: صویره را از قدیم به عنوان یکی از بهترین لنگرگاه‌های کرانهٔ مراکش می‌شناختند. در خلال سدهٔ پنجم پ.م. هانو، دریانورد کارتاژی از صویره بازدید کرد و یک مقر بازرگانی در آنجا برپا نمود.


title: صویره

text: ویکی‌پدیای انگلیسی.


title: ورززات

text: وَرزَزات (، )، یکی از شهرهای کشور مراکش است.


title: ورززات

text: این شهر در مراکش جنوبی در چهارراه جاده‌های شهر مراکش و اگادیر قرار دارد و جزئی است از استان سوس ماسه درعه.


title: ورززات

text: یکی از بزرگ‌ترین استودیوهای فیلم‌برداری جهان در صحرای ورزازات قرار دارد


title: ورززات

text: چندی از فیلم‌های تاریخی در ورزازات ساخته شده‌اند از جمله: آستریکس و کلئوپاترا، گلادیاتور، کوندون و در این اواخر اسکندر و پادشاهی آسمان.


title: ورززات

text: این شهر به دروازه صحرا مشهور است.


title: ورززات

text: ویکی‌پدیای انگلیسی.


title: تطوان

text: تِطوان از شهرهای تاریخی کشور مراکش میباشد.


title: تطوان

text: سلطان محمد شیخ وطاسی در سدهٔ ۱۵ به یاری مهاجران اندلسی بنای این شهر را گسترش داد.


title: تطوان

text: عربی زبان رسمی مراکش است و در تطوان هم همین‌طور است اما عربی رسمی به عنوان زبان گفتار در مراکش کاربرد ندارد بلکه گویش مراکشی عربی (مشهور به درجه) و زبان آمازیغ (بربر) در زندگی روزمره استفاده می‌شود. اسپانیایی و فرانسه هم هنوز رواج زیادی دارند به‌ویژه توسط تخبگان و بازرگانان. دین اکثریت مردم تطوان اسلام است اما اقلیت‌های یهودی و مسیحی نیز در این شهر زندگی می‌کنند.


title: تطوان

text: ویکی‌پدیای عربی و انگلیسی


title: صفرو

text: صفرو یکی از شهرهای کشور مراکش است.


title: ناظور

text: ناظور شهری واقع در شمال شرقی کشور مراکش است.


title: ناظور

text: شهر بندری است مدیترانه‌ای و مرکز تجارت ماهی، میوه‌جات و احشام می‌باشد.


title: ناظور

text: سایت شهر ناظور


title: وزان

text: وزان یکی از شهرهای کشور مراکش است.


title: وزان

text: این شهر در نزدیکی شهر قدیمی مکناس واقع شده.


title: ولماس

text: ولماس یکی از شهرهای کشور مراکش است. این شهر بخاطر آبهای معدنی بهداشتی اش شهرت دارد.


title: بولمان، مراکش

text: بولمان یکی از شهرهای کشور مراکش است. بولمان در نزدیکی شهر فاس قرار دارد.


title: خنیفره

text: خنیفره یکی از شهرهای کشور مراکش است.


title: عرائش

text: عرائش (در زبان‌های اروپایی: Larache و Laraxe) یکی از شهرهای کشور مراکش است. عرائش از قدیمی‌ترین شهرهای مراکش است.


title: عرائش

text: شهر عرائش شهری بندری در استان طنجه تطوان در شمال مراکش قرار گرفته. این شهر در سدهٔ ۷ توسط سربازان مسلمانی که از عربستان آمده بودند بنیاد شد.


title: عرائش

text: در سال ۱۴۷۱ نظامیانی از کوچ‌نشین‌های پرتغال به عرائش آمده و ساکنان آن را از شهر بیرون راندند.


title: عرائش

text: ویکی‌پدیای انگلیسی.


title: طرفایه

text: طرفایه یکی از شهرهای کشور مراکش است. طرفایه در کرانه اقیانوس اطلس قرار دارد.


title: طانطان

text: طانطان، شهری در کشور مراکش است.


title: طانطان

text: بنا به آمار سال ۲۰۰۴ این شهر ۵۸٬۰۷۹ جمعیت دارد.


title: میدلت

text: میدلت (Midlet) یکی از شهرهای شمالی و مرکزی کشور مراکش است که ۱۵۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و حدود ۴۵۰۰۰ نفر جمعیت دارد.


title: قصر الکبیر

text: قصر الکبیر یکی از شهرهای کشور مراکش است.


title: قصر الکبیر

text: شهر قصر الکبیر در کنار رود لوکوس و در جاده فاس به رباط قرار دارد.


title: شفشاون

text: شفشاون (؛ تلفظ: ؛ به "Ashawen")، شهری در شمال شرقی مراکش است.


title: ولیلی

text: وُلیلی (به غربی: ، در زبان‌های اروپایی: Volubilis) از شهرهای باستانی کشور مراکش است. ولیلی در سه کیلومتری باختر شهر مولای ادریس زرهون قرار گرفته است.


title: ولیلی

text: ویکی‌پدیای انگلیسی و عربی.


title: اجدیر

text: اَجدیر یکی از شهرهای کوچک کشور مراکش است که در شمال آن کشور و در منطقه حسیمه ریف قرار گرفته‌است.


title: اجدیر

text: این شهر از سال ۱۹۲۲ تا ۱۹۲۶ پایتخت جمهوری ریف بود. رهبری آن جمهوری را عبدالکریم خطابی (درگذشتهٔ ۱۹۶۳) بر عهده داشت.


title: اجدیر

text: ویکی‌پدیاهای انگلیسی و عربی.


title: العیون

text: اَلعُیون یکی از شهرهای صحرای غربی (منطقهٔ تحت اداره کشور مراکش) در ناحیه العیون بوجدور است.


title: العیون

text: این شهر در کرانه اقیانوس اطلس قرار دارد و بزرگ‌ترین شهر صحرای غربی است. نیمی از جمعیت صحرای غربی در العیون ساکنند.


title: العیون

text: این شهر یک مستعمره اسپانیا بود که از سال ۱۹۷۶ مراکش بر آن تسلط یافته است.


title: وادی الذهب

text: وادی الذهب یکی از شهرهای کشور مراکش است. این شهر و شهرستان در صحرای غربی قرار دارد.


title: قنیطره (مراکش)

text: قنیطره یکی از شهرهای کشور مراکش است. قنیطره در کرانهٔ اقیانوس اطلس و در ۴۰کیلومتری شمال رباط واقع شده‌است. ویکی‌پدیای عربی


title: طاطا

text: طاطا یکی از شهرهای کشور مراکش است.


title: طاطا

text: این شهر در جنوب شرقی مراکش و در نزدیکی مرز الجزایر واقع شده.


title: طاطا

text: فاصله آن از شهر العیون ۴۰۰ کیلومتر و جمعیت آن ۱۵٬۱۹۲ نفر است.


title: برکان

text: برکان یکی از شهرهای کشور مراکش است


title: ابوالجعد

text: ابوالجعد یکی از شهرهای کشور مراکش است.


title: ابوالجعد

text: این شهر در سال ۱۰۰۸ هجری بدست صالح سیدی بوعبید شرقی، یکی از قطب‌های صوفی و بنیادگذار خانقاه شرقاوی ساخته شده‌است.


title: ابوالجعد

text: شهر ابولجعد در بخش مرکزی مراکش قرار دارد.


title: ابوالجعد

text: ویکی‌پدیای عربی.


title: مکناس

text: مکناس یکی از شهرهای کشور مراکش و مرکز استان مکناس تافیلالت است.


title: مکناس

text: نام مکناس از قبیله‌های مکناسه بربر (آمازیغ) گرفته شده‌است.


title: تاوریرت

text: تاوریرت (به سکون ر دوم) یکی از شهرهای کشور مراکش است.


title: تاوریرت

text: نام پیشین آن قصبه مولی اسماعیل بوده‌است.


title: محمدیه (مراکش)

text: محمدیه یکی از شهرهای کشور مراکش است.


title: محمدیه (مراکش)

text: محمدیه بندری است در ۱۵ کیلومتری شمال شرقی شهر کازابلانکا و واقع در منطقه غربی کشور مراکش.


title: محمدیه (مراکش)

text: این شهر تا سال ۱۹۵۹ فضاله نام داشت ولی بعداً برای بزرگداشت محمد پنجم تغییر نام داد.


title: محمدیه (مراکش)

text: ویکی‌پدیای عربی.


title: حسیمه

text: حُسَیمه یکی از شهرهای کشور مراکش است. این شهر از شهرهای گردشگری اصلی مراکش است.


title: حسیمه

text: جمعیت حسیمه آمیزه‌ای است از بربرهای ریف و عرب‌های اندلسی.


title: حسیمه

text: Wikipedia contributors, "Al Hoceima," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Al_Hoceima&oldid=180357032 (accessed February 7, 2008).


title: فکیک

text: فکیک یکی از شهرهای مرزی کشور مراکش است.


title: فکیک

text: فکیک در نزدیکی وجده قرار دارد.


title: لیکسوس

text: لیکسوس شهر قدیمی در محل شهر عرائش مراکش بود.


title: لیکسوس

text: لیکسوس در سال ۱۱۸۰ پ.م. توسط فنیقیان بنیاد شد و بعدها توسط کارتاژها تصرف شد.


title: لیکسوس

text: پس از اشغال کارتاژ از سوی رومی‌ها، لیکسوس تبدیل به یکی از استان‌های روم شد.


title: لیکسوس

text: ویکی‌پدیای انگلیسی.


title: تارودانت

text: تارودانت یکی از شهرهای کشور مراکش است. این شهر در استان سوس واقع شده و در سال ۲۰۰۴ میلادی ۶۹٫۴۸۹ نفر جمعیت داشت. تاریخ این شهر به روزگار فنیقیان می‌رسد.


title: سدی قاسم

text: سدی قاسم یکی از شهرهای کشور مراکش است.


title: تزنیت

text: تِزنیت یکی از شهرهای کشور مراکش است.


title: تزنیت

text: این شهر در استان سوس ماسه درعه واقع شده و مرکز شهرستان تزنیت است.


title: وجده

text: وُجده (در زبان‌های اروپایی: Oujda) یکی از شهرهای کشور مراکش است.


title: وجده

text: این شهر در نزدیکی مرز الجزایر قرار دارد.


title: علی‌آباد کتول

text: علی‌آباد کَتول، شهری است در استان گلستان ایران. این شهر مرکز شهرستان علی‌آبادکتول این استان است.


title: علی‌آباد کتول

text: علی‌آبادکتول به‌طور میانگین معتدل‌ترین شهر در استان و یکی از معتدل‌ترین شهرهای ایران می‌باشد. به دلیل قرار گرفتن این شهر در منطقه پست و کم ارتفاع و قرار گرفتن در کنار چند تپه، جنگل و دو دهنه کوهستانی، آب و هوای این شهر منحصربه‌فرد شده‌است. آبشارکبودوال بلندترین آبشار تمام خزه جهان و تنها آبشار خزه‌ای ایران نیز در این شهر قرار دارد. این شهر یکی از بزرگترین ذخیره گاه‌های چوب سرخدار در جهان است. هرچند قطع بی‌رویه این درخت کم‌یاب و منحصربه‌فرد آن را به کمترین میزان در سالهای اخیر رسانده‌است. این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ با حدود ۱۰۰هزار نفر جمعیت به عنوان سومین شهر استان از نظر جمعیت می‌باشد. مساحت شهرستان علی‌آباد ۱۱۶۳ کیلومتر مربع است که محدوده شهری علی‌آباد حدود ۲۰ کیلومتر مربع را شامل می‌شود؛ که پس از گرگان با ۵۵ کیلومتر مربع و گنبدکاووس با ۲۵ کیلومتری مربع سومین ناحیه شهری استان و دهمین ناحیه شهری بزرگ در شمال ایران است.


title: علی‌آباد کتول

text: با انجام عملیات بررسی و شناسایی کارشناسان سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان گلستان تاریخ علی‌آباد کتول ۷۰۰۰ سال برآورد شده‌است. این تخمین بر اساس آثار شناسایی شده شامل محوطه، تپه و بناهای تاریخی است و بناهای شناسایی شده متعلق به دوران اسلامی است که شامل ۴ حمام، یک بنای مسکونی یک پل و یک آسیاب آبی است که بیشترین آثار شناسایی شده در بخش جلگه‌ای شهرستان کتول قرار دارد.


title: علی‌آباد کتول

text: رابینوی انگلیسی در کتاب مازندران و استرآباد از نظر جغرافیائی این منطقه را بدین وصف آورده‌است: بلوک کتول در جنوب شرقی استرآباد و در جنوب استرآباد رستاق واقع است حدود آن از کوهستان تا صحرائی است که در دشت ترکمن‌ها است؛ و محدود است به رود کرک (KARK) و جلگه کمالان از شرق به نهر سرخ محله و از شمال به اراضی دوجی و از جنوب به میقان در بسطام طول آن از شرق به مغرب تقریباً ۱۰ مایل و از شمال به جنوب ۳۰ مایل است قسمت عمده آن پوشیده از جنگل است و صحرای علفزار نیز دارد.


title: علی‌آباد کتول

text: کتول Katul در گذشته یکی از نواحی هفتگانه استراباد و از نواحی شرقی طبرستان محسوب می‌شده‌است. شهر علی‌آباد که به آن کمال غریب نیز گفته می‌شد حاکم نشین بلوک کتول بوده که خوانین کتول از دوران صفوی بر ان حاکم بودند. کتول‌ها گروهی از اقوام طبری‌تبار بودند که در بلوک کتول که از نواحی هفتگانه استراباد و شرق طبرستان محسوب می‌شد مسکن داشتند و قدمت اطلاق نام کتول به این منطقه به عصر صفوی می‌رسد هرچند قدمت واژه کتول در استراباد و طبرستان به قرن ششم می‌رسد و ریشه واژه کرتوی Kartu به هزاران سال قبل می‌رسد. زبان کتول‌ها گویشی از زبان مازندرانی است که با زبان طبری باستان و گویش قدیم استراباد و گویش گرگان قدیم نزدیکی دارد.


title: علی‌آباد کتول

text: نجف زاده بارفروش در کتاب واژه‌نامه مازندرانی معانی چندی را در ذیل واژه کتول katul بیان نموده‌است:


title: علی‌آباد کتول

text: علاوه بر این واژه کتول در زبان مازندرانی به معنی گاودار (گالش) - منطقه آزاد چرا - محلی - سرکش - محجوب است.


title: علی‌آباد کتول

text: همچنین در ادبیات قدیم و برخی از اشعار کهنه و بومی مازندرانی از واژه کتول استفاده شده‌است که شعر زیر از نمونه ان است:


title: علی‌آباد کتول

text: ایرج افشار در مخابرات استراباد به استناد نامه ای که از آقای علی اصغر معززی چنین ادعا کرده‌اند که قوم کتول همان کوتوال‌های (قلعه بان) سیستان هستند که به رهبری ملک محمود سیستانی در سال ۱۱۳۹ با نادرشاه درگیر شدند و پس از شکست خوردن گروهی از آنها به منطقه استراباد تبعید شدند و چنین ادعا می‌کردند که نام کتول ریشه در کوتوال دارد و از آنجا که این مهاجران سیستانی قلعه بان بودند کوتوال نامیده می‌شدند ولی این نظریه به دلیل بی‌پایه بودن مورد قبول تاریخ نگاران قرار نگرفته‌است. زیرا واژه کوتوال در بسیاری از نقاط کشور وجود دارد که عیناً بصورت کوتوال تلفظ می‌شوند که نشان از مهاجرت مردمی از سیستان به آن مناطق دارد و هیچ کدام دچار دگرگونی لفظی نشده‌اند و به واژه دیگر بدل نگشتند در حالی که این واژه در طول تاریخ هیچگاه به مردم منطقه کتول و بومی‌های آن اطلاق نشده‌است واژه بومی کتول در استراباد و مازندران سابقه طولانی دارد و دارای معنی غیر از قلعه بان است و تنها به گاوداران و دامپروران و مردمان بومی اطلاق می‌گشته‌است و از لحاظ تاریخی نام کتول پیشینه ای بسیار قدیمی تر از این رویداد در طبرستان و استراباد و منطقه کتول دارد و اینکه تمامی مهاجران و بومیان ولایت استراباد به زبان خود صحبت می‌کردند و کتول‌ها به عنوان قومی طبری‌تبار به زبان مازندرانی صحبت می‌کردند و خراسانی‌ها به زبان فارسی و قزلباش‌ها به زبان ترکی صحبت می‌کردند و هیچ اثری از گویش سیستانی که نشان دهنده حضور سیستانی‌ها تا قبل از زمان پهلوی باشد در این منطقه دیده نمی‌شود و حتی فراتر از آن هیچ سند تاریخی که ثابت کند گروهی از کوتوال‌های سیستانی به منطقه کتول یا استراباد مهاجرت کرده باشند در دسترس نمی‌باشد.


title: علی‌آباد کتول

text: نام کتول در منابع قدیمی محلی استراباد و طبرستان در فاصله سال‌های ۶۲۳ و ۶۲۸ و ۹۹۲ و ۹۹۶ و ۱۱۳۲ مکرر دیده می‌شود. واژه کتول و کتولی در اسنادی که به گونه وقف نامه‌های مختلف در کتاب تاریخ کتول سید ضیا میر دیلمی آمده است. می‌توان یافت در زیر بخش‌هایی از یک سند را که در ان از کلمه کتول و کتولی یاد شده‌است. می آید ((وقف موید و حبس مخلد اسلامی نمود اشرف الاعیان و الخیار الحاج اسفندیار کتولی من طایفه پلنگ… چه از طبقات ذکور و چه اناث و بعد انقراضها به دو نفر اعلم و اصلح و اتقی از اهل بلوک کتول باشد… و کان وقوع ذلک فی شهر رجب فی سنه ۱۱۳۲)) طبق این اسناد فردی از طایفه پلنگ قوم کتول اموال خود را در سال ۱۱۳۲ وقف نموده‌است که این تاریخ چند سال قبل از نبرد بین ملک محمود سیستانی و نادرشاه است که نشان می‌دهد قبل از ان قوم کتول در منطقه کتول فعلی ساکن بودند و ارتباطی با کوتوال‌های سیستانی نداشتند. همچنین واژه کتول در کتاب‌های قدیمی همچون تاریخ مازندران و روضه الصفا و ناسخ التواریخ و جهانگشا انوار و … وجود دارد. در تاریخ مفصل ایران آمده است: از وقایع بالنسیه مهم سلطنت شاه سلیمان صفوی هجوم ترکمنان است که در سال ۱۰۸۶ به حدود استراباد حمله نموده و به قتل و غارت پرداختند و در سال ۱۰۸۷ کلبعلی خان شاملو با سپاهی از قاجار و افشار و استراباد و کتول و مینودشت و تفنگچیان مازندران آدینه سلطان رهبر ترکمنان را در استراباد شکست داد. طبق این اسناد کتول‌ها یکی از اقوام استراباد و بومی منطقه کتول بودند که در سال ۱۰۸۷ همراه با سپاه قاجار و افشار و استراباد و مینودشت و تفنگچیان مازندران با ترکمن‌ها به پیکار پرداختند و در نبرد بر ترکمن‌ها چیره گشتند بنابراین طبق این سند کتول‌ها پنجاه سال قبل از نبرد ملک محمود سیستانی با نادرشاه در منطقه کتول به عنوان قومی بومی سکونت داشتند. همچنین طبق کتابچه وقایع کتول گروهی به نام کتول در حدود سال ۹۹۶ از ناحیه مرکزی طبرستان (امل و بابل) به ناحیه شرقی طبرستان (بلوک شرقی استراباد) کتول فعلی در روستای پیچک محله مهاجرت نمودند و از این دوره نام کتول به این منطقه اطلاق گشته‌است و در دوران قبل از ان این منطقه بخشی از کبودجامه بوده‌است که از ولایت‌های شرقی طبرستان محسوب می‌شده‌است. طبق این اسناد قومی به نام کتول ۱۵۰ سال قبل از نبرد ملک محمود سیستانی با نادرشاه در منطقه کتول فعلی سکونت داشتند و با نام کتول در منطقه شناخته می‌شدند. براساس تمام منابع تاریخی کتول به گروهی از مردم طبری‌تبار گفته می‌شود که منطقه مرکزی طبرستان به مناطق شرقی طبرستان (شرق استراباد) مهاجرت نمودند و با مهاجرت آنها ان مناطق به کتول شهره شدند و خوانین کتول قرن‌ها بر ان مناطق به حکومت پرداختند و هیچ ارتباطی با کوتوال‌های سیستان ندارند. طبق تاریخ اساطیری ایران در عصر کیکاووس ولایت شرقی طبرستان کرتوی kartu نامیده می‌شده که در نزدیکی ان گرگان قدیم قرار داشت که مسکن اسپهبدان و مرزبانان تپورستان بوده‌است.


title: علی‌آباد کتول

text: در کتاب سیاسی، اجتماعی کتول (نوشته محمد ابراهیم نظری)، واژه کتول از دو واژه اوستایی کته (kate) و اول (eul) تشکیل شده‌است. «کته» به معنای جا ومکان و «اول» به معنای شیب و دره و گودال است وکتول به مجموعه آبادی‌هایی گفته می‌شود که در درون دره و کوه قرار دارند.


title: علی‌آباد کتول

text: کتول همچنین در زبان مازندرانی به معنای «کسی که رسم چوپانی را نداند»، «کشاورز و زارع»، «گاو شیرده» و «غریب یا کسی که از وطن به دور افتاده» می‌باشد.


title: علی‌آباد کتول

text: فعالیت‌های هنری از جمله چادر شب بافی، صنایع دستی و نمد بافی و ساخت ابزار موسیقی از قبیل: تار، دوتار، سه تار، نی هفتنبد (۵ سوراخه)، کمانچه و… و خود موسیقی محلی را می‌توان نام برد.


title: علی‌آباد کتول

text: اکثریت مردم علی‌آبادکتول از قومیت کتولی که قومی طبری‌تبار (مازندرانی) می‌باشد هستند و به گویش کتولی که گویشی از زبان طبری است سخن می‌گویند. همچنین اقلیتی از اقوام شاهرودی، آذربایجانی، سیستانی، نیشابوری، کاشمری، سبزواری، فندرسکی در این شهر ساکن هستند. کتولی گویشی از زبان مازندرانی است و گویش فندرسکی برگرفته از بخش فندرسک است.


title: علی‌آباد کتول

text: مذهب اکثریت مردم شهر شیعه هست و حدود ۱۰ تا ۲۰ خانوار ارمنی که ازروس‌ها مهاجر هستند و به مالقان مشهورند در این شهرستان زندگی می‌کنند.


title: علی‌آباد کتول

text: شهرداری علی‌آباد با ساختمانی مدرن و طراحی شده مناسب برای کاربری اداری با هدف بهینه‌سازی فضای اداری و صرفه جویی انرژی درخیابان امام رضا (ع) مقابل مصلی نماز جمعه قرار دارد. برخی از سازمان‌های تابع شهرداری در زیر نوشته شده‌است.


title: علی‌آباد کتول

text: روستاهایکردآباد، برفتان، محمدآباد ،عباس‌آباد، پیچک محله، الازمن، قوش کرپی، سعد آباد، شیرین آباد، امیرآباد فندرسک، چینو، خلیندر، مایان (ماهیان)، نرسو، ریگ چشمه، چلی، بالا چلی، گنو، غریب آباد، طاویر، چه جا، لنگو، سیاه مرز کوه، نرسو، افرا تخته، الستان، وسیع سر، زرین گل، حسین‌آباد و اسلام‌آباد، زیر مجموعه علی‌آباد کتول قرار دارند.


title: علی‌آباد کتول

text: آبشار تمام خزه‌ای کبودوال، سد علی‌آباد کتول - دو دهنه زیبا و بکر زرین گل و محمدآباد با ییلاقات زیبا ی آن: روستاهای شیرین آباد افرا تخته، چینو، خولیندره، مایان، نرسو، ریگ چشمه، چلی، بالا چلی، گنو، غریب آباد، چه جا، لنگو، سیاه مرز کوه، نرسو، الستان، وسیع سر و منطقه کوهستانی چلی، بالاچلی، شاهوار، جنگل ابر، موزه تاریخ طبیعی، جنگل زرین گل و آسیاب قدیمی از مهمترین مناطق گردشگری این شهرستان می‌باشد.


title: علی‌آباد کتول

text: در علی‌آباد حدود ۱۲۰۰۰ دانشجو در ۶ واحد آموزش عالی مشغول به تحصیل هستند. دانشگاه آزاد واحد علی‌آباد کتول بزرگترین واحد دانشگاهی آزاد در استان نقش مهمی در تولید علم شهرستان داراست.__نمایه__ __بخش‌جدید__


title: اسفی

text: اَسفی (به عربی: أسفی، به فرانسوی: Safi) یکی از شهرهای کشور مراکش است. این شهر در کرانه اقیانوس اطلس و نزدیک به شهر کازابلانکا قرار دارد.


title: اسفی

text: اسفی مرکز استان دُکّاله عَبده مراکش است. خود شهر اسفی ۲۸۴٬۷۵۰ نفر جمعیت دارد (سرشماری ۲۰۰۴) ولی جمعیت اسفی با حومه‌های مسکونی آن به ۷۹۳٬۰۰۰ نفر می‌رسد.


title: اسفی

text: شهر اسفی بندر اصلی ماهیگیری مراکش و صنعت ساردین آن است.


title: اسفی

text: این شهر با نام سفیم میان سال‌های ۱۴۸۸ تا ۱۵۴۱ تحت فرمانروایی پرتغالیان قرار داشت.


title: اسفی

text: اسفی در جنگ جهانی دوم یکی از محل‌های فرود برای عملیات مشعل بود.


title: اسفی

text: Wikipedia contributors, "Safi, Morocco," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Safi,_Morocco&oldid=192174698 (accessed February 19, 2008).


title: ازرو

text: ازرو یکی از شهرهای کشور مراکش است.


title: تینمل

text: تینْمَل یکی از شهرهای کشور مراکش است.


title: تینمل

text: این شهر در فلاتی واقع در رشته‌کوه‌های اطلس قرار دارد. ساکنان آن از قوم بربرند. شهر تینمل روزگاری پایگاهی برای توسعه موحدون بوده است . پیرامون این شهر را کوه‌های بلند فراگرفته‌است.


title: بنی‌ملال

text: بنی‌ملال (Beni Mellal) با حدود ۲۵۰۰۰۰ نفر جمعیت یکی از شهرهای مرکزی کشور مراکش است.


title: بنی‌ملال

text: این شهر در فاصله ۲۵۰ کیلومتری دارالبیضاء قرار دارد.


title: بنی‌ملال

text: به نظر می‌رسد این شهر یکی از قدیمیترین زیستگاه‌های انسان در آفریقا بوده‌است.


title: افران

text: اِفران یکی از شهرهای کشور مراکش است. این شهر در نزدیکی شهرهای فاس و مکناس قرار دارد.


title: افران

text: نقشه شهر افران به سبک اروپایی ساخته شده است.


title: داخله

text: داخله یکی از شهرهای کشور مراکش و مرکز استان وادی الذهب لکویره است.


title: داخله

text: شهر داخله در جنوب مراکش نزدیک به مرز موریتانی قرار دارد.


title: سلا

text: سَلا (در زبان‌های اروپایی: Salé) یکی از شهرهای کشور مراکش است.  سلا در دهانه رود ابی رقراق و در کرانه اقیانوس اطلس واقع شده. این شهر پیشتر شاله نام داشته.


title: سلا

text: سلا در سده یازدهم میلادی بنیاد شد و در حدود ۱۶۳۹ تبدیل به لنگرگاه دزدان دریایی مور گشت.


title: سلا

text: تاریخ سلا به دوران باستانی کارتاژ (سده هفتم پ.م.) می‌رسد. رومی‌ها این مکان را "سالا کولونیا" می‌نامیدند و بخشی از استان موریتانیا تینگیتانه از امپراتوری روم بود. قوم ژرمن‌تبار وندال منطقه را در سده پنجم میلادی ویران کرد و برخی از بربرها (آمازیغها)ی چشم‌آبی و مو زرد امروزی بازمانده آن دوره هستند. عرب‌ها در سده هفتم به منطقه رسیدند.


title: ابی رقراق

text: ابی رقراق (به کسره ر) نام رودی است در مراکش میان شهرهای رباط و سلا.


title: اشتاوفر

text: اِشتاوفِر نام یکی از خاندان‌های آلمانی بود.


title: اشتاوفر

text: در سدهٔ دوازدهم میلادی گروهی از نجیب‌زادگان آلمان به‌دنبال اسم خود، نام محل زاد و ولد خویش را نیز اضافه نموده و بدین ترتیب «اشتاوف» که بر روی ارتفاعات هوهنشتاوفن -در حوالی گوپینگن- قرار دارد منشأ ظهور این سلسله شد. هاینریش چهارم مجبور شد با این گروه متحد شود و بالاجبار دختر خود آگنس را به‌همسری فریدریش درآورد. این ازدواج به‌اهمیت و اعتبار «اشتاوفرها» افزود و چون پس از مرگ هاینریش پنجم -برادر آگنس- که هیچ جانشین بلاواسطه‌ای از خود به جای نگذاشته بود، اختلاف بر سر تصاحب تاج و تخت شدت یافت. پس از درگیری یک سلسله جنگ‌های داخلی سرانجام در سال (۱۱۲۵ میلادی) کنراد اشتاوفر به‌سلطنت رسید. آخرین پادشاه این سلسله کنراد چهارم بود که در سال (۱۲۵۰ میلادی) به‌تخت نشست و تا سال (۱۲۵۴ میلادی) سلطنت کرد. اشتاوفرها بااستعدادترین و برجسته‌ترین سلاطین آلمان بودند و از تحولات فرهنگی زمان خود استقبال کردند. این دوران به‌عنوان دوره شکوفایی آلمان در تاریخ ضبط شده و نام آن‌ها همواره مایه امیدواری مردم بوده‌است.


title: اشتاوفر

text: پس از مرگ کنراد در سال (۱۱۵۲ میلادی)، فریدریش یکم، معروف به بارباروسا به‌پادشاهی انتخاب شد. وی که از طرف مادری به ولف‌ها نسبت می‌برد، در تحکیم روابط و اتحاد بین طوایف مدعی سلطنت در نقاط پراکنده آلمان، نقش عمده‌ای بعهده داشت. بارباروسا در سال (۱۱۵۶ میلادی) نیز با هاینریش شیرمرد که حاکم زاکسن و بایرن بود، متحد شد و به‌طایفه مادری خود -ولف‌ها- سرزمین و موینسن.


title: اشتاوفر

text: هاینریش ششم پسر فریدریش بارباروسا، پس از لشکرکشی پدرش به ایتالیا و تصرف بخشی از آن سرزمین، با دودمان پادشاهان نورمن متحد شد. در زمان قیصر هاینریش ششم دامنه امپراتوری او از دریای شمال و دریای غرب تا جزیره سیسیل وسعت داشت.


title: اشتاوفر

text: این پادشاه نابغه که از طرف مردم به لقب «اعجوبه زمان» ملقب شده بود، یکی از برگزیده‌ترین پادشاهان آلمانی-رومی قرون وسطا است. او تحصیلکرده‌ای بود دانشمند که به چندین زبان خارجی تسلط داشت. قیصر فریدریش دوم در تمام عمر علاقه و احترام خود را به دین اسلام آشکار می‌نمود در ضمن از تعقیب منافقان و مشرکان مسیحی نیز کوتاهی نمی‌کرد.


title: اشتاوفر

text: پس از مرگ فریدریش دوم، پایه‌های قدرت و شوکت سلطنت اشتاوفرها ابتدا در آلمان و سپس در ایتالیا درهم شکست. کنراد چهارم آخرین وارث بلاواسطه تاج و تخت این خاندان، در سال (۱۲۵۴ میلادی) به‌فرمان کارل فن آنجیو به تبر جلاد سپرده شد.


title: تماره

text: تماره یکی از شهرهای کشور مراکش است.


title: تازه (مراکش)

text: تازه یکی از شهرهای کشور مراکش است.


title: تازه (مراکش)

text: تازه در صد کیلومتری خاور شهر تاریخی فاس قرار دارد.


title: تازه (مراکش)

text: شمار مردم آن در سال ۲۰۱۶ برابر با ۳۰۰۰۰۰، نفر بود.


title: تازه (مراکش)

text: ویکی‌پدیای عربی.


title: ۶۳۷ (میلادی)

text: تسخیر تیسفون، پایتخت امپراتوری ساسانی بدست تازیان.


title: کرد کرمانج

text: کُرمانج یا کِرمانج نام گروه بزرگی از مردم کرد است که به زبان کردی گویش کرمانجی سخن می‌گویند.  کرد‌های کرمانج در کردستان ترکیه در شرق و جنوب‌شرقی ترکیه، کردستان سوریه در شمال و شمال‌غربی سوریه، کردستان عراق در شمال عراق و در ایران در شمال‌غربی و شمال‌شرقی کشور شامل؛ منطقه‌های آذربایجان و خراسان در استان‌های آذربایجان غربی و خراسان شمالی و خراسان رضوی ؛ شمال و مرکز استان آذربایجان غربی، شمال خراسان رضوی، خراسان شمالی،ایل ملکشاهی و ایل شوهان در استان ایلام، خلخال در جنوب اردبیل، نواحی‌ای از بلوچستان و سیستان و در ناحیهٔ دماوند (تهران) به‌ویژه در روستای جابان و سربندان وخسروان و شهرستان رودبار در استان گیلان به ویژه عمارلو در دهستان جیرنده و خورگام ساکن هستند. کرمانج‌ها از ایل‌های کرد ایران بوده و در نواحی مختلف ایران پراکنده هستند.


title: کرد کرمانج

text: واژۀ کُرمانج یا کِرمانج، همچنین گاه در تلفظ شفاهی دیگر تیره‌های کردها خلاصه شده و کِرماج یا کِرمان نیز گفته می‌شود. همچنین ممکن است در کردی شمالی به صورت کُردمانج تلفظ و نگاشته شود. مایکل چایِت در واژه‌نامۀ کردی کرمانجی-انگلیسی خود نوشته که در میان کردهای ترکیه واژۀ کرمانج به روستاییان غیرعشایر گفته می‌شود، اما در کردستان عراق به بخشی از بزرگان قبایل اطلاق می‌شود. این واژه همچنین در معنای روستایی و رعیت به کار می‌رود.


title: کرد کرمانج

text: ولادیمیر مینورسکی واژۀ کرمانج را متشکل از دو بخش کُرد و مانایی/مانتیانی (manneans/mantianoi) دانسته و چنین فرض کرده که کردهای کرمانج در گذشته‌های بسیار دور از ادغام دو قبیلۀ کرتیویی و مرتیویی (Kyrtioï and the Mardoï) پدید آمده‌اند. همچنین نیکولاس مار زبان‌شناس گرجی این واژه را با واژۀ ارمنی (Armenian) مرتبط دانسته و این فرض را مطرح کرده که واژۀ هار+مِن، به صورت کار+مِنچ و سپس کار+مِنج درآمده و به مرور کُرمانج تلفظ شده است.


title: کرد کرمانج

text: اکثر مناطق کرمانج‌نشین در ایران، در شمال‌غرب کشور، از جمله در شهرستان‌های منطقه آذربایجان؛ خلخال، ارومیه، سلماس، خوی، ماکو، شوط، پلدشت، چایپاره و چالدران به جز شهرستان‌های منطقه خراسان، همانند کرد‌های جنوبی و مرکزی به صورت حلقه و دست در دست هم می‌رقصند؛ معمولاً بهترین رقصنده، زن یا مرد، نقش رهبری گروه، سرچوپی‌کِش (سه‌چۆپی‌کێش)، را به عهده می‌گیرد. سرچوپی‌کِش اولین نفر حلقه رقصندگان است. او با انجام ماهرانه حرکات نمایشی توسط دستمالی که در دست راست خود دارد و نیز به کمک اصواتی هیجان انگیز و گاهی با کلام ضمن افزودن بر هیجان رقصندگان مسئولیت تنظیم سرعت و ریتم حرکت گروه را بر عهده می‌گیرد. قرار گرفتن در این نقش جذابیت فراوانی دارد و رقصنده را در موقعیت بهتری نسبت به مابقی گروه قرار می‌دهد. سرچوپی‌کش گاهی برای ایجاد نشاط بیشتر می‌تواند از حلقه رقص جدا شده و با توجه به تبحر خویش حرکات نمایشی فردی نیز انجام دهد. بقیه گروه در حالیکه دست‌هایشان رو به زمین و در امتداد دو پهلویشان قرار دارد پنجه در پنجه رقصندگان مجاور ایجاد حلقه‌ای پیوسته می‌کنند. مطلوب‌ترین حالت قرار گرفتن رقصندگان به صورت (گندم و جو) یا به عبارتی یک زن و یک مرد به صورت یک در میان است. گاوانی آخرین رقصنده گروه است که هرچند نقش زیادی در ایجاد ریتم و نشاط رقص دارد اما کمتر کسی راغب به قرار گرفتن در این نقش است. این رقص همانند رقص مردم نواحی شام و کرانه مدیترانه، معروف به دبکه است.


title: کرد کرمانج

text: اما، کردهای کرمانج منطقه خراسان، بر خلاف کردان دیگر نواحی، دست‌ها را به یکدیگر گره نمی‌کنند؛ یا، دست‌ها را بر شانهٔ هم نمی‌گذارند. بلکه، هر بازیگر حرکات موزون گروهی را به تنهایی اجرا می‌کند. این حرکات «گل و غنچه» نامیده می‌شود. جمع و باز شدن دایره که به چرخش‌های نیم دایره‌ای و پیچش مچ و دست زیبایی و شکوه خاصی به بازی‌ها می‌بخشد. قوشمه نوازان مشهور خراسان شمالی که در بین مردم شناخته شده‌اند، استاد علی آبچوری، استاد بهاری و منوچهر یزدانی هستند.


title: کرد کرمانج

text: مکان اصلی سکونت کرد های کرمانج در شمال‌شرقی ایران شهرها و روستاهای شمال خراسان رضوی و خراسان شمالی است. شهرهای قوچان، نیشابور، شیروان، بجنورد، اسفراین، فاروج، آشخانه، چناران، کلات و درگز از مهم‌ترین شهرهای سکونت کرمانج هاست. در کشور ترکمنستان نیز عده قابل توجه‌ای به زبان کردی کرمانجی تکلم دارند که از جمله آن‌ها می‌توان به شهر فیروزه اشاره کرد. از مهم‌ترین طوایف می‌توان به ایل بزرگ توپکانلو/ قهرمانلو/ ظفرانلو / بیچرانلو / بریوانلو / ایزانلو / قاچکانلو / شادلویی / اسماعیلی / رجبیان اشاره کرد. کنفدراسیون ایل ملکشاهی (بزرگترین ایل استان ایلام)چمزی از مهم‌ترین بازماندگان چمشگزک کرمانج محسوب می‌شود.


title: کرد کرمانج

text: کرمانج" که به "شبه کرد شمال " نیز معروف است کم و بیش حدود ۷۰٪ تمام کردهای جهان را که امروزه در بیش از ۳۰ کشور جهان پراکنده‌اند شامل می‌شود. با این حال مهم‌ترین سکونتگاه‌های کرمانج‌ها عبارتند از: سراسر جنوب و بخش‌هایی از شرق و مناطق مرکزی ترکیه یا کردستان ترکیه، کردستان سوریه، شمال کردستان عراق و شمال آذربایجان غربی و کردستان خراسان و بسیاری از کشورهای آسیای میانه و اروپا که بعضاً جوامع چند صد هزار نفری کرمانج‌ها را در خود جا داده‌اند. به لحاظ زبانی همانند ویژگی‌های فیزیکی و رفتاری، کردها در تمام شاخه‌ها شباهت بسیار دارند اما عمده تفاوت لهجه‌های آنان این است که به ترتیب از نقاط جنوبی به سمت شمال زبان کردی به طرف ساده‌تر شدن و خلاصه گویی پیش می‌رود. کرمانج‌های خراسان نیز به تبع این تغییر با زبانی ساده‌تر و اختصار گراتر سخن می‌گویند و گر چه متأثر از زبان فارسی و عربی دخل و تصرفاتی در آن بعمل آمده، اما برای کرمانج‌های دیگر نقاط جهان به راحتی قابل فهم و مکالمه است. کرمانج‌های خراسان به لحاظ مذهبی، برخلاف کرمانج های آذربایجان که سنی مذهب هستند، تماماً شیعه مذهبند و گویا یکی از عمده دلایل کوچ این قوم به خراسان شمالی نیز قرابت مذهبی با دیگر ایرانیان است. مهم‌ترین نقاط اسکان کرمانج‌ها در خراسان عبارتند از شهرهای: قوچان، بجنورد، اسفراین، شیروان، مشهد، چناران، فاروج، درگز، کلات، آشخانه، مانه و سملقان، باجگیران، نیشابور، سبزوار کلاته، اینچه ساوبلاغ، حاج نصیرو … در گذشته حضور کرمانج‌ها در روستاها نمود بیشتری داشت چرا که اغلب آنان به مشاغلی همچون دامداری و کشاورزی مشغول بودند و بالطبع ناگزیر از زندگی کوچ نشینی و روستانشینی. مهم‌ترین ییلاقات عشایر این قوم شامل رشته کوه‌های گُلیل، هزار مسجد، آلاداغ، مراوه تپه و شاهجهان است. در آذربایجان غربی نیز در شهرستان‌های ارومیه، سلماس، خوی، ماکو، پلدشت و… دویست هزار کرمانج زندگی می‌کنند. ورزش اصلی این طایفه مخصوصاً در خراسان کشتی باچوخه می‌باشد که در طول سال در بسیاری از شهرهای کرمانج‌نشین برگزار می‌شود و مهم‌ترین رقابت آن همه ساله در چهاردهم فروردین در گود زینل خان اسفراین برگزار می‌شود.


title: کرد کرمانج

text: کرمانجی دارای لهجه‌های گوناگونی مانند جلالی، شکاکی، هرکی، دری (با فارسی دری اشتباه گرفته نشود)، بادینی (بادینانی) و لهجه ملکشاهی است.


title: کرد کرمانج

text: سه‌خشتی گونه‌ای از ترانه(اشعار)های مردمان کرمانج است که بیشتر در قالب سه مصراع هشت هجایی سروده می‌شود. «سه خشتی» در زبان کرمانجی به معنی مصراع است و سه‌خشتی یعنی سه مصراعی و اطلاق آن بر ترانه‌ها و اشعاری است که از سه مصراع هم‌وزن و هم‌قافیه تشکیل شده‌است. این نوع شعر معمولا از سه پاره با هشت هجا و گا‌ه اندکی بیشتر تا ده هجا تشکیل می‌شود که هجای چهارم آن با وقفه‌ای مشخص همراه است و به زبان محلی سروده و خوانده می‌شود.  واژه‌های استفاده‌شده در سه‌خشتی‌ها برگرفته از زندگی روزمره و طبیعت پیرامون سراینده آن هستند که ماهرانه و نمادین جلوه یافته‌اند و طیف گسترد‌ه‌ای از موضوعات هم‌چون باورهای دینی و قومی، پیوندهای تاریخی، آمال و آرزوها، حسرت و ناکامی، طلسم و جادو، دل‌مشغولی‌های فردی، طبیعت، کوچ‌نشینی و... را دربر می‌گیرند. با توجه به محدود بودن قالب سه‌خشتی به سه مصراع، موضوعات به‌شکلی اشاره‌وار و نشانه‌ای بیان می‌شوند و پیام آن‌ها به یاری صناعات ادبی گوناگون و صورت‌های خیال هم‌چون تشبیه، استعاره، مجاز و کنایه منتقل می‌شود.


title: کانیشکا

text: کانیشکا (بلخی: ΚΑΝΗϷΚΙ، چینی باستان: 迦腻色伽، سانسکریت: कनिष्क)، معروف به کانیشکای بزرگ، از سال ۱۲۷ تا ۱۵۰ میلادی شاهنشاه امپراتوری کوشانی بود. او برای دستاوردهای نظامی، سیاسی و دینی خود معروف است. وی که از نوادگان کوجولا کادفیس - بنیانگذار شاهنشاهی کوشان - بود، در سال ۱۲۷ قدرت را در بلخ به دست گرفت و قلمروی کوشان‌ها را بسیار گسترش بخشید. وی در امپراتوری خود دو پایتخت را بنا نهاد پایتخت تابستانی او شهر بگرام و پایتخت زمستانی‌اش شهر امروزی پیشاور در پاکستان امروزی بود.


title: کانیشکا

text: کانیشکا یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های تاریخ بودایی‌گری است. فتوحات او باعث گسترش بوداییسم شد و بودایی‌گری را به دین غالب راه ابریشم بدل ساخت. همچنین ورود کوشان‌ها به حوضه تاریم راه را برای ورود این دین به چین هموار کرد. نخستین ترجمه‌های آثار بودایی به زبان چینی در این دوره اتفاق افتاد.


title: کانیشکا

text: تاریخ‌نگاران در گذشته بر این باور بودند که کانیشکا در سال ۷۸ میلادی تاج گذاری کرده است، اما پس از پیدایش سنگ‌نبشته رباطک دیگر این دیدگاه مورد پذیرش نیست. فالک باور دارد که در سال ۱۲۷ میلادی برتخت نشسته است.


title: زنجیر چرخ

text: زنجیر چرخ به زنجیری گفته می‌شود که به دور تایر خودروها کشیده می‌شود تا از لیز خوردن آنها بر روی برف و یخ جلوگیری کند. زنجیر چرخ در زمستان یکی از وسایل ضروری است که بایستی به هنگام بارش برف روی لاستیک‌های عقب یا جلو سوار کنند تا از لیز خوردن چرخ‌ها یا به اصطلاح رانندگان بکسوات جلوگیری کنند. به هنگام یخ‌بندان، گاهی زنجیر چرخ هم به‌تنهایی مؤثر نیست و دقت راننده و راندن بسیار آهسته را می‌طلبد. در واقع، زنجیر چرخ برای خودرو همان کاری را می‌کند که یخ‌شکن‌ها برای پیادگان می‌کنند.


title: زنجیر چرخ

text: زنجیر بر روی چرخی بسته می‌شود که نیروی محرک خودرو به آن منتقل می‌شود، تا در شرایط نامساعد یخ، برف یا گل در جاده خودرو حرکت کند. پس قبل از بستن زنجیر چرخ باید از دیفرانسیل جلو یا عقب بودن خودرو مطمئن شد.


title: زنجیر چرخ

text: در تعداد زیادی از خودروهای سواری که محور جلو هستند زنجیر چرخ به چرخهای جلو بسته می‌شود. به این دلیل که اگر عقب باشد چون که خودرو دو دیفرانسیل می‌باشد چرخ‌ها از حرکت خودرو جلوگیری می‌کند


title: زنجیر چرخ

text: در خودروهای مثل پیکاپ، خودروهای قدیمی یا اسپرت ورزشی زنجیر چرخ به چرخ‌های عقب بسته می‌شود.


title: زنجیر چرخ

text: در این خودروهای معمولاً یک جفت زنجیر به چرخ‌های عقب بسته می‌شود. اما برای داشتن فرمان بهتر یا ترمز گرفتن بهتر، گاهی زنجیرها را به چرخهای جلو نیز می‌بندند. بر پایه: فردوس، قدرت‌الله: "رانندگی اتوموبیل،" چاپ یازدهم، تهران، کتابخانه ابن سینا ۱۳۳۹خ.


title: زنجیر چرخ

text: ویکی انگلیسی


title: بکسوات

text: بُکسُوات (، buksovat': "لغزش") به عمل لیز خوردن و درجا زدن چرخ‌های خودرو گفته می‌شود.


title: بکسوات

text: چرخ‌های خودرو معمولاً بر روی برف، یخ یا شن و ماسه بکسوات می‌کند. برای جلوگیری از بکسوات از زنجیر چرخ استفاده می‌شود.


title: بکسوات

text: بکسوات چرخ معمولاً باعث فرورفتن بیشتر در شن و ماسه می‌شود و باید در این مواقع از گاز دادن بیشتر خودداری کرد و با کمک افراد دیگر خودرو را با آزاد کردن اطراف تایر و هل دادن به جلو و عقب از ماسه درآورد.


title: بکسوات

text: فردوس، قدرت‌الله: "رانندگی اتوموبیل،" چاپ یازدهم، تهران، کتابخانه ابن سینا ۱۳۳۹خ.


title: دسته‌دنده

text: دَسته دَنده یا نِی دنده اهرمی است که در خودروهای جدید زیر چرخ فرمان قرار گرفته، ولی در ماشین‌ها و باری‌های قدیمی در طرف راست راننده، پهلوی فرمان واقع شده‌است. عملش درگیر نمودن دنده‌های مختلف درون جعبه‌دنده است که به خودرو سرعت‌های گوناگون می‌دهد یا مشخص می‌کند که خودرو به جلو برود یا به عقب.


title: دسته‌دنده

text: به هنگام روشن کردن خودرو بایستی دسته‌دنده در وضعیت خلاص باشد (یا پدال کلاچ فشرده باشد). گذاردن دسته‌دنده در وضعیت خلاص، دنده‌های جعبه‌دنده را از درگیر بودن با هم خارج می‌کند. نشانهٔ خلاص بودن دنده‌ها این است که دسته‌دنده در حدود چند سانتیمتر به راست و به چپ بازی نماید (در خودروهای دنده‌دستی که دسته روی فرمان است، به بالا و پایین بازی کند).


title: دسته‌دنده

text: سخت جا رفتن یا به‌طورکلی جا نرفتن دنده خودرو می‌تواند دلایلی مانند کمبود واسکازین جعبه‌دنده، مناسب نبودن کیفیت و غلظت واسکازین، خرابی و مستهلک بودن اجزا مجموعه کلاچ یعنی دیسک، صفحه و سیم‌کلاچ، یا استهلاک در دنده‌های برنجی و غلاف کشویی داشته باشد.


title: دسته‌دنده

text: اگر هنگام تعویض دنده (در همه دنده‌ها) صدایی شبیه به قرچ شنیده سود به‌خاطر عملکرد بد سیستم کلاچ و احتمالاً رگلاژ نبودن سیم کلاچ است. گاه ممکن است بعد از جا رفتن دنده به‌محض شروع به حرکت، در حین حرکت یا حتی زمانی که فشاری روی جعبه‌دنده نیست دنده از جای خودش خارج شود و به‌حالت خلاص درآید. این مشکل ممکن است در هر کدام از دنده‌ها خودش را نشان دهد و عمدتاً به دلیل ساییدگی زیاد غلاف کشویی یا ساییدگی خودِ دنده به وجود می‌آید. خرابی بل‌برینگ‌های گیربکس و بوش‌های داخلی نیز می‌تواند این مشکل را به‌وجود آورند.


title: دسته‌دنده

text: در موتورسیکلت‌ها معمولاً دنده در کنار رکاب چپ و زیر پا جاسازی می‌شود. در دوچرخه‌های دنده‌ای دنده معمولاً در یکی از دسته‌های دوچرخه جا دارد. در خودروها معمولاً ۲ نوع دنده وجود دارد دنده معمولی (دستی) و دنده اتوماتیک. در خودروهایی که به دنده اتوماتیک مشهور هستند جابجایی و تعویض دنده‌ها از سنگین به سبک و بلعکس توسط دور موتور و فشار روغن داخل جعبه دنده انجام می‌گیرد. به طوری که بعد از قرار دادن خودرو در دنده مناسب و فشار پدال گاز خودرو حرکت می‌کند و بافشار بیشتر بر روی پدال گاز (در حال حرکت) ۱ دنده به عقب یعنی معکوس تغییر حالت می‌دهد. در خودروهای قدیمی ۱ سیم کمکی از پدال گاز به جعبه دنده متصل شده که به برگرداندن دنده از سبک به سنگین کمک می‌کند. به نظر می‌رسد علت وجود این سیم دور بالای موتور و فشار زیاد روغن در جعبه دنده بوده و این که با هر فشار کوچکی بر روی گاز دنده عوض نشود و فقط در صورت فشار گاز به‌طور کامل این عمل انجام شود.


title: دسته‌دنده

text: بر پایه: فردوس، قدرت‌الله: "رانندگی اتوموبیل، " چاپ یازدهم، تهران، کتابخانه ابن سینا ۱۳۳۹خ. (بدون مشکل حق تکثیر به‌خاطر قدمت)


title: کلید

text: کلید ابزاری است که برای گشودن قفل به‌کار می‌رود. کلید معمولاً از دو بخش تشکیل شده‌است. بخش اول، بخشی است که وارد شیار قفل می‌شود و با آن تطبیق دارد؛ و بخش دوم، بخشی است که کاربر، آن را به دست می‌گیرد. دندانه‌ها و شیارهای هر کلید معمولاً برای بازکردن یک قفل خاص طراحی می‌شود. بااین‌وجود، قفل‌های ارزان‌قیمت، گاهی با کلیدهای متعدد قابل بازشدن هستند. امروزه کلید، به‌عنوان جزء جدانشدنی از زندگی روزمرهٔ مدرن محسوب شده و استفاده از آن در تمام دنیا شایع است. اغلب مردم، با استفاده از یک حلقهٔ فلزی، مجموعه‌ای از کلیدهای موردنیاز خود را نگه‌داری می‌کنند. به این مجموعه دسته‌کلید گفته می‌شود. برخی از قفل‌ها (مانند صندوق امانات بانک و گاوصندوق) برای بازشدن نیاز به بیش از یک کلید دارند.


title: کلید

text: تعریف دقیقِ کلید: کلید ابزاری است مکانیکی که اجازهٔ بازشدن یک قفل را می‌دهد؛ خواه این قفل مکانیکی باشد یا الکترونیکی. با توجه به افزایش سرعت تکنولوژی، این صنعت نیز به نوبهٔ خود از سرعت فزاینده‌ای بهره گرفته و به جلو پیش می‌رود. قفل‌های اتومبیل شامل کلیدهای فلزیِ یک‌طرفه یا دوطرفه‌اند، ولی با توجه به این‌که امکان سرقت اتومبیل وجود نداشته‌باشد تعدّد ساچمه‌های قفل در قفل استارت بیشتر از قفل‌های درها یا صندوق عقب است.


title: کلید

text: واژهٔ کلید از واژهٔ یونانیِ Κλειδί به فارسی راه یافته‌است.


title: کلید

text: قدیمی‌ترین سندی که از کلید در تاریخ وجود دارد، مربوط به ۴۰۰۰ سال پیش در مصر باستان است. تصویر این کلید، که یک کلید چوبی بوده، بر روی یک خمرهٔ زیبا در خرابه‌های یک قصر قدیمی در مصر یافت شده‌است. یونانیان اما از کلیدهای تسمه‌ای و طنابی استفاده می‌کردند. بعدها صنعتگران رومی به استفاده از آهن به‌جای چوب پرداختند. در قرون وسطی صنعت ساخت کلید پیشرفت قابل‌ملاحظه‌ای نمود.


title: کلید

text: در سال ۱۸۱۸ میلادی، دولت انگلستان برای ساخت قفلی که فقط با کلید خودش باز شود، یکصد لیره جایزه تعیین کرد که نصیب فردی به نام «پرمیاچوب» شد. در اوایل قرن بیستم، پدر و پسری آمریکایی به نام‌های «لینوس یال بزرگ» و «لینوس یال جوان» صنعت قفل و کلید را مکانیزه نمودند و انقلابی در این صنعت به‌وجود آوردند.سوئیچ ابزاری است که برای باز و بسته کردن درِ خودروها یا روشن و خاموش کردن موتور آن‌ها به‌کار می‌رود. شکاف سوئیچ خودرو در وسط صفحه جلوی راننده قرار گرفته که توسط آن جریان برق برای روشن کردن موتور، وصل یا قطع می‌شود. هم شکاف سوئیچ و هم کلید گرداندن شکاف را «سوئیچ» می‌گویند. کلید سوئیچ گرداندن و کلید درهای خودرو معمولاً یکی است. کلید صندوق عقب غالباً کلیدی جداگانه است.


title: کلید

text: کلید همواره در جادوگری و طلسم کاربرد داشته‌است.


title: کلید

text: در گذشته، که شهرها دارای دروازه بودند، هر دروازه کلیدی داشت. در دوران قاجار، تهران نیز دارای کلید بود و دروازه‌بانان شهر، هر شب در ساعت دوازده نیمه‌شب دروازه‌ها را می‌بستند و کلید آن را برای داروغه می‌بردند. کلید شهر گاهی به‌صورت سمبلیک به مهمانان افتخاریِ شهرها تقدیم می‌شود. برای مثال، لرد بیور، شهردار وقتِ شهر لندن، کلید طلای شهر لندن را به ناصرالدین شاه هدیه داد.


title: کلید

text: کاربرد کلید در نشانه بسیار زیاد است. در نشانهٔ قدیم بلدیهٔ تهران، کلید به‌عنوان یک عنصر اصلی به‌کار رفته‌بود. در نشانهٔ شهر واتیکان نیز عنصر کلید به‌کار رفته که از داستان سنت پل (نخستین پاپ) نشأت گرفته‌است.


title: ساسات

text: ساسات در وسائل نقلیه به دکمه دریچه هوای کاربراتور می‌گویند.


title: ساسات

text: با بستن این دریچه جلوی ورود هوا به کاربراتور گرفته شده، در نتیجه گازی که وارد موتور می‌شود از لحاظ بنزین قویتر شده موتور در هوای سرد بهتر روشن می‌شود.


title: ساسات

text: دکمه ساسات در جلوی راننده قرار گرفته با کشیدن آن دریچه هوا کم و بیش بسته شده هوا کمتر برای آمیختن با بنزین وارد کاربراتور شده منظور عملی می‌گردد.


title: ساسات

text: امروزه خودروها دیگر اغلب دارای دکمه ویژه‌ای برای این کار نبوده، ساسات آنها خودکار انجام وظیفه می‌کند. به محض اینکه موتور سرد می‌شود دریچه ساسات خودبخود بسته شده و با گرم شدن موتور دریچه باز می‌شود.استِپر موتور در خودروهای جدیدتر کار ساسات را به صورت اتوماتیک انجام میدهد.


title: ساسات

text: بر پایه: فردوس، قدرت‌الله: رانندگی اتوموبیل، چاپ یازدهم، تهران، کتابخانه ابن سینا ۱۳۳۹خ.


title: مدول (ریاضیات)

text: یک مدول در ریاضیات، یک ساختارهای بنیادی جبری است که در جبر مجرد از آن استفاده می‌شود. یک مدول بر روی یک حلقه تعمیمی از مفهوم فضای برداری بر روی یک میدان است، که در آن عناصر نرده‌ای، عضوی از یک حلقه هستند و عملیات ضرب نرده‌ای بین عناصر حلقه و عناصر مدول تعریف می‌شود. مدولی که نرده‌ای‌های خود را از یک حلقه مثل "R" انتخاب می‌کند را یک R-مدول می‌نامند.


title: مدول (ریاضیات)

text: یک مدول، مانند یک فضای برداری، یک گروه آبلی جمعی می‌باشد، ضرب نرده‌ای روی عملیات جمع بین عناصر حلقه یا مدول توزیع‌پذیر است، و با ضرب حلقه‌ای است.


title: مدول (ریاضیات)

text: مدول‌ها با نظریه نمایش گروه‌ها بسیار مرتبط هستند. آن‌ها یکی از مفاهیم اصلی در جبر جابجایی و جبر همولوژی هستند و به صورت گسترده در هندسه جبری و توپولوژی جبری از آن‌ها استفاده می‌شود.


title: مدول (ریاضیات)

text: در یک فضای برداری، مجموعه اسکالرها یک میدان است و توسط ضرب اسکالری، روی بردارها اعمال می‌شود، این عمل تحت اصول موضوعه‌ای مثل قانون توزیع‌پذیری انجام می‌شود. در یک مدول، تنها نیاز است که اسکالرها، حلقه باشند، بنابراین مفهوم مدول تعمیم عمده‌ای از فضاهای برداری است. در جبر جابجایی، هم ایده‌آل‌ها و هم حلقه‌های خارج‌قسمتی مدول هستند، بنابراین بسیاری از استدلال‌ها در مورد ایده‌آل‌ها و حلقه‌های خارج‌قسمتی را می‌توان با هم ترکیب کرده و یک استدلال منفرد مدولی درباره آن‌ها انجام داد. در جبر ناجابجایی تفاوت بین ایده‌آل‌های چپ، ایده‌آل‌ها و مدول‌ها شدت می‌یابد، گرچه در آن صورت هم می‌توان برخی از شرایط نظریه-حلقه‌ای را برای ایده‌آل چپ یا مدول چپ بیان کرد.


title: مدول (ریاضیات)

text: بیشتر نظریه مدول‌ها شامل گسترش خواص مطلوب فضاهای برداری به حیطه یک مدول‌ها روی یک حلقه "" (مثل حوزه ایده‌آل اصلی) است. با این حال، مدول‌ها می‌توانند بسیار پیچیده‌تر از فضاهای برداری باشند؛ به عنوان مثال، تمام مدول‌ها پایه ندارند، و حتی آن‌هایی که پایه دارند، یعنی مدول‌های آزاد، در صورتی که حلقه زمینه‌شان شرط را برآورده نکند، الزامی به داشتن یک رتبه واحد ندارند، درحالیکه فضاهای برداری اینگونه نیستند و همیشه پایه دارند (ممکن است این پایه بی‌نهایت عضوی باشد) و در آنجا کاردینالیتی این پایه همیشه یکتاست (دو ادعای اخیر در حالت کلی نیازمند اصل انتخاب اند، اما در حالت فضاهای متناهی بعدی یا فضاهای خوش-رفتار بی‌نهایت بعدی مثل فضاهای formula_1 به اصل انتخاب نیازی نیست.).


title: مدول (ریاضیات)

text: فرض کنید formula_2 یک حلقه باشد و formula_3 همانی ضربی‌اش باشد. یک formula_2-مدول چپ formula_5 شامل گروه آبلی formula_6 و یک عملگر formula_7 است به گونه‌ای که برای تمام formula_8، در formula_2 و formula_10 در formula_5 داشته باشیم:به عمل «⋅» "ضرب اسکالر" گویند، و اکثرا آن را ذکر نمی‌کنند، اما در این مقاله ما از آن استفاده می‌کنیم و کنار هم قرارگیری برای ضرب در R را حفظ می‌کنیم. می‌توان از نمادگذاری "M" استفاده کرد تا تاکید کرد که M یک R-مدول چپ است. یک R-مدول راست یا "M" نیز به طور مشابه تعریف می‌شود، یعنی به شکل عملیات  تعریف می‌شود.


title: مدول (ریاضیات)

text: مؤلفانی که وجود عضو همانی حلقه را الزامی نمی‌دانند، شرط ۴ را از شرایط فوق حذف می‌کنند، و ساختار تعریف شده در بالا را "R-مدول چپ یک‌دار" می‌نامند. در این مقاله، سازگار با ، فرض می‌شود که همه حلقه‌ها و مدول‌ها یک‌دار هستند.


title: مدول (ریاضیات)

text: یک -"(R,S)" ، یک گروه آبلی همراه با یک ضرب نرده‌ای چپ ⋅ در عناصر "R" و یک ضرب نرده‌ای راست * در عناصر "S" است که آن را به صورت همزمان یک مدول-"R" چپی و یک مدول-"S" راستی می‌کند، این باید شرط اضافه formula_16 را برای همه "r" در "R"، و "x" در "M"، و "s" در "S" برآورده کند.


title: مدول (ریاضیات)

text: اگر "R" جابجایی باشد، آنگاه "R"-مدول‌ها مشابه با "R"-مدول‌های راست هستند و برای راحتی کار به هر دو R-مدول می‌گویند.


title: میدان (ابهام‌زدایی)

text: میدان ممکن است به موارد زیر اشاره داشته باشد:


title: حلقه (ریاضیات)

text: یک حلقه در ریاضیات، ساختاری جبری است که میدان را تعمیم می‌دهد: نیازی نیست که ضرب جابجایی‌پذیر باشد، و نیازی نیست تا وارون ضربی وجود داشته باشد. به زبان دیگر، یک "حلقه" یک مجموعه مجهز به دو عمل دوتایی است که ویژگی‌هایی شبیه جمع و ضرب اعداد صحیح را برآورده می‌کند. عناصر حلقه می‌تواند اعدادی مثل عدد صحیح یا عدد مختلط باشد، اما این عناصر می‌تواند اشیای غیرعددی مثل چندجمله‌ای، ماتریس مربعی، تابع و سری توانی هم باشد.


title: حلقه (ریاضیات)

text: از نظر صوری، یک "حلقه" گروهی آبلی است که عملیات آن "جمع" نامیده شده، به همراه عملگر دوتایی ثانویه که ضرب نام‌دارد و خاصیت شرکت‌پذیری داشته و روی عملگر جمع توزیع‌پذیر است و دارای عنصر همانی ضربی است (این خاصیت اخیر نزد برخی از مؤلفین الزامی نیست، را ببینید). پیرو تعمیم اعداد صحیح، به عملیات گروهی آبلی حلقه ها، "جمع" و به عملگر ثانویه آن "ضرب" گویند.


title: حلقه (ریاضیات)

text: این که آیا یک حلقه جابجایی است یا خیر (یعنی این که آیا ترتیب ضرب دو عنصر حلقه بر نتیجه ضربشان اثرگذار است یا نه؟)، اثرات ژرفی بر روی رفتار یک شیء جبری دارد. در نتیجه، نظریه حلقه های جابجایی را اغلب جبر جابجایی گویند، که مبحث کلیدی در نظریه حلقه هاست. توسعه جبرجابجایی به میزان چشمگیری از مسائل و ایده هایی که به طور طبیعی در نظریه جبری اعداد و هندسه جبری وجود دارند وام گرفته است. مثال هایی از حلقه های جابجایی شامل این موارد می شود: اعداد صحیح مجهز به عملیات جمع و ضرب، مجموعه چند جمله ای ها به همراه جمع و ضرب بینشان، حلقه مختصاتی یک واریته جبری آفینی و حلقه اعداد یک میدان عددی. مثال هایی از حلقه های ناجابجایی شامل حلقه ماتریس های حقیقی مربعی formula_1 که در آن formula_2، حلقه گروه ها در نظریه نمایش، جبر عملگرها در آنالیز تابعی، حلقه عملگر های دیفرانسیلی در نظریه عملگر های دیفرانسیل و حلقه کوهمولوژی یک فضای توپولوژیکی در توپولوژی.


title: حلقه (ریاضیات)

text: مفهوم سازی برای حلقه ها در دهه ۱۸۷۰ شروع شد و در دهه ی ۱۹۲۰ تکمیل شد. افرادی که نقش کلیدی در این فرایند داشتند شامل ددکیند، هیلبرت، فرانکل و نوتر بودند حلقه ها را اولین بار به عنوان تعمیم هایی از دامنه های ددکیند، که در نظریه اعداد، حلقه های چند جمله ای و پایا هایی که در هندسه جبری و نظریه پایا ظاهر می شوند، به صورت صوری و رسمی در آوردند. سپس، مشخص شد که مفهوم حلقه ها در دیگر شاخه های ریاضیاتی چون هندسه و آنالیز ریاضی نیز مفیدند.


title: حلقه (ریاضیات)

text: آشناترین مثال یک حلقه، مجموعه اعداد صحیح، formula_3 شامل اعداد زیر است: formula_4 خواص آشنای جمع و ضرب اعداد صحیح، مدلی برای اصول موضوعه حلقه هاست.


title: حلقه (ریاضیات)

text: حلقه، مجموعه ای چون formula_5 است که به عمل های دوتایی + و . مجهز شده به گونه ای که در اصول موضوعه زیر به نام اصول موضوعه حلقه ها صدق کند:


title: حلقه (ریاضیات)

text: همانطور که در بخش تاریخچه در قسمت پایین توضیح داده شده، بسیاری از مؤلفان از قرارداد دیگری استفاده می کنند که در آن برای یک حلقه وجود عنصر همانی ضربی الزامی نیست. در این مقاله از این قرارداد استفاده شده که وجود عنصر همانی ضربی الزامی است، مگر خلاف آن ذکر شود. مؤلفانی که از قرارداد اخیر (وجود عنصر همانی ضربی) پیروی می کنند، به حلقه هایی که در آن ها عنصر همانی تعریف نشده rng (به صورت "rung" یا رانگ تلفظ می شود) گویند و برخی مواقع به آن حلقه کاذب (pseudo-ring) هم گفته می شود. به عنوان مثال، مجموعه اعداد زوج تحت جمع و ضرب معمولی یک rng (رانگ) است اما حلقه نیست.


title: حلقه (ریاضیات)

text: عملیات + و . را به ترتیب "جمع" و "ضرب" گویند. معمولاً نماد ضرب یعنی . حذف می شود، لذا کنار هم قرار گرفتن عناصر به صورت ضرب تعبیر می شود. به عنوان مثال formula_43 معنی formula_44 می دهد.


title: حلقه (ریاضیات)

text: گرچه جمع در حلقه جابجاییست، ضرب حلقه لزوماً جابجایی نیست: formula_45 لزوماً برابر با formula_46 نیست. حلقه هایی که شرط جابجایی ضربی را ارضاء می کنند (مثل حلقه اعداد صحیح) را حلقه جابجایی گویند. کتاب های جبر جابجایی یا هندسه جبری اغلب برای ساده سازی اینگونه قرارداد می کنند که "حلقه" به معنای "حلقه جابجایی" است.


title: حلقه (ریاضیات)

text: در یک حلقه، نیاز نیست که عناصر دارای معکوس ضربی باشند. یک حلقه جابجایی (نابدیهی) که در آن هر عنصر ناصفر معکوس ضربی داشته باشد را میدان گویند.


title: حلقه (ریاضیات)

text: گروه جمعی یک حلقه صرفاً مجهز به جمع است. گرچه که تعریف حلقه فرض را بر این می گیرد که گروه جمعی آبلی است، اما این مسئله (آبلی بودن گروه جمعی) را می توان از دیگر اصول موضوعه های حلقه استنباط کرد (یعنی یک اصول موضوعه ی مستقل نیست). اثبات نکته اخیر از طریق فرض وجود عنصر "formula_30" است، پس اثبات آن در rng قابل استفاده نیست (در مورد رانگ ها، حذف فرض جابجایی بودن جمع، باعث می شود که جابجایی بودن ضرب عناصر، یعنی formula_48 را بتوان از بقیه اصول موضعه استنباط کرد).


title: حلقه (ریاضیات)

text: برخی از مؤلفین حلقه را بدون فرض شرکت پذیری ضربی تعریف می کنند. این تعریف کلی یک حلقه (که لزوماً شرکت پذیر نباشد، و لزوماً یک دار نباشد) هنگامی مفید است که بخواهیم هر جبر را یک حلقه در نظر بگیریم.


title: حلقه (ریاضیات)

text: برخی از خواص پایه ای یک حلقه فوراً از اصول موضعه بدست می آیند:


title: حلقه (ریاضیات)

text: همچنین رجوع کنید به: حساب پیمانه ای


title: حلقه (ریاضیات)

text: مجموعه formula_60 به عملیات زیر مجهز شده است:


title: حلقه (ریاضیات)

text: آنگاه، formula_62 یک حلقه است: هر اصل موضوع از اصل موضوع متناظرش در formula_3 بدست آمده و این عنصر را اغلب به صورت "x mod 4" یا formula_77 نمایش می دهند که با نماد های formula_78 سازگاری دارند. معکوس جمعی هر عنصر مثل formula_77 در formula_62 به صورت formula_81 است. به عنوان مثال، formula_82.


title: ابیانه

text: اَبیانه(ویونا) روستایی سرسبز و خوش آب و هوا از توابع بخش مرکزی شهرستان نطنز در استان اصفهان است. این روستا در 38 کیلومتری شمال غربی نطنز در دامنهٔ کوه کرکس و یکی از بلندترین نقاط مسکونی در ایران است. ارتفاع از سطح دریا در این روستا 2160 متر و دارای آب و هوای سرد و معتدل است. ابیانه به اعتبار معماری بومی و بناهای تاریخی پُرتنوع آن، از روستاهای مشهور ایران است. این روستا در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: ابیانه

text: گویش ابیانه ای یکی از گویش های مرکزی ایران به شمار می رود و مانند دیگر گویش های مرکزی دارای ویژگی های منحصربه فردِ آوایی، صرفی (ساخت واژی) و نحوی است و در حوزه واژگان نیز نسبت به فارسی معیار، متفاوت و قابل بررسی است.


title: ابیانه

text: این روستا در دهستان برزرود قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۳۰۱ نفر (۱۴۷ خانوار) بوده‌است. در زبان محلی به ابیانه "ویونا" (Viuna) می‌گویند. "وی"(Vi) به معنای بید و "ویانه"(Viyane) به‌معنای بیدستان است. (ابیانه در گذشته بیدستان بوده و در طول زمان "ویونا" به ابیانه دگرگون شده‌است.


title: ابیانه

text: مدرکی که دقیقاً قدمت زمانی ابیانه را معلوم کند در دست نیست؛ ولی پیشینهٔ هزار و پانصد ساله را برای آن تخمین می‌زنند و آن را از کهن‌ترین زیست‌گاه‌های انسانی در حاشیه دشت کویر ایران می‌دانند. آثار و بناهای تاریخی که در ابیانه وجود دارد مربوط به دوره‌های ساسانی، سلجوقی، صفوی و قاجار است. این آثار نشان‌دهندهٔ قدمت تاریخی این زیست‌گاه انسانی است.


title: ابیانه

text: شمار خانه‌های ابیانه در سرشماری سال ۱۳۶۰ برابر با ۵۰۰ واحد برآورد شد. این خانه‌ها به‌طور کامل بر روی دامنه شیب‌دار شمال رودخانه برزرود بنا شده‌است. ابیانه در نگاه نخست، روستایی چند طبقه به‌نظر می‌آید که در بعضی موارد تا چهار طبقهٔ آن را می‌توان مشاهده کرد. اتاق‌ها به پنجره‌های چوبی ارسی مانند مجهز هستند و اغلب دارای ایوان‌ها و طارمی‌های چوبی پیش آمدهٔ مشرف بر کوچه‌های تنگ و تاریک‌اند که خود به صورت مناظر جالبی درآمده‌است. نمای خارجی خانه‌ها، با خاک سرخی که معدن آن در مجاورت روستا قرار دارد پوشیده شده‌است. از آنجا که در دامنه‌های شیب‌دار فضای کافی برای ساختن خانه‌های موردنیاز وجود ندارد در این روستا چنین رسم شده‌است که هر خانواده انبار غار مانندی در تپه‌های یک کیلومتری روستا، در کنار جاده و نرسیده به ابیانه، ایجاد نماید. این غارها که در دل تپه‌ها حفر شده‌اند و از بیرون تنها درهای کوتاه و محقر آن نمایان است برای نگهداری دام و نیز آذوقهٔ زمستانی و اشیاء غیرضروری مورد استفاده قرار می‌گیرد.


title: ابیانه

text: مردم به کشاورزی، باغداری و دامداری مشغول‌اند که با روش‌های سنتی اداره می‌شود. بیشتر زنان در امور اقتصادی با مردان همکاری دارند. در این روستا برای آبیاری مزارع و باغات از هفت رشته قنات استفاده می‌شود. گندم، جو، سیب‌زمینی و انواع میوه به‌خصوص سیب، آلو، گلابی، زردآلو، بادام و گردو محصولات این روستا است..


title: ابیانه

text: در سال‌های اخیر با گسترش قالی‌بافی در ابیانه نزدیک به ۳۰ کارگاه قالی‌بافی در آنجا دایر شده‌است. در گذشته گیوه بافی از جمله مشاغل پُردرآمد زن‌های ابیانه بوده که امروزه تا حدی متروک شده‌است.


title: ابیانه

text: ابیانه روستایی در دامنه کوه با نماهای کاهگلی قرمز با زیر طاقی‌های سفید و پنجره‌های مشبک زیبا و چوبی است که هرچه در آن دیده می‌شود جلوه‌های از گذشته‌های دور دارد. مردم ابیانه به‌سبب کوهستانی بودن منطقه و دور بودن محل آن‌ها از مراکز پرجمعیت و راه‌های ارتباطی، قرن‌ها در انزوا زیسته و در نتیجه بسیاری از آداب و رسوم قومی و سنتی و از جمله زبان و لهجهٔ قدیم خود را حفظ کرده‌اند. زبان مردم ابیانه از زبان‌های ایرانی شمال غربی که البته در طول زمان دچار تغییر و تحولات زیادی شده و اکنون فقط تعداد کمی از واژه‌های اصیل پهلوی در گویش آنان شنیده می‌شود. پوشش سنتی، هنوز هم میان آن‌ها رواج دارد و در حفظ آن تأکید و تعصب از خود نشان می‌دهند. در مردان ٫شلوار گشاد و درازی از پارچهٔ سیاه (دوید یا همان دبیت، شلوار مردان بختیاری) و در زن‌ها، پیراهن بلندی از پارچه‌های گل‌دار و رنگارنگ است. زن‌های ابیانه معمولاً چارقدهای سفیدرنگی بر سر دارند.


title: ابیانه

text: قدیمی‌ترین اثر تاریخی ابیانه آتشکده‌ای است که مانند دیگر بناهای دِه در سراشیبی قرار گرفته‌است. آتشکده ابیانه را نمونه‌ای از معابد زرتشتی دانسته‌اند که در جوامع کوهستانی ساخته می‌شد.


title: ابیانه

text: ابیانه سه قلعه دارد که عبارتند از: این قلعه‌ها مربوط به دوره‌های یاغیگری بوده که مردم برای حفظ امنیت خود در مقابل یاغی‌های محلی ساخته‌اند و در آن به نوبت کشیک می‌داده‌اند.


title: ابیانه

text: این زیارتگاه در جنوب شرقی ابیانه در دره باریکی قرار دارد. در دل صخره‌های این دره، تو رفتگی وجود دارد که ساختمان امامزاده در جلوی آن ساخته شده‌است، و تو رفتگی نیز همانند غاری، جزئی از ساختمان زیارتگاه شده‌است. ظاهراً این زیارتگاه مربوط به بی بی زبیده خاتون، بنت موسی بن جعفر است. اهالی عنوان می‌کنند که بی بی زبیده خاتون تحت تعقیب بوده و مردم ابیانه وی رادر این اتاقک پناه داده، سپس به روستای هنجن برده‌اند. در هنجن نیز زیارتگاه بزرگی متعلق به ایشان ساخته شده‌است. زیارتگاه هینزا در واقع گذرگاه بی‌بی زبیده خاتون است. برخی نیز عنوان کردند که این زیارتگاه مربوط به زمان آناهیتا است. طبق باور مردم این مکان معجزه‌نما است و در آن مراسم خاصی برگزار می‌شود. این زیارتگاه که در شرق ابیانه در محله هرده قرار دارد، بقعه شاهزاده یحیی و شاهزاده عیسی، فرزندان امام موسی بن جعفر است و برخلاف ساختمان‌های روستا دارای حیاط مرکزی است و آب‌نمای بزرگی که از شاخه اصلی نهر روستا سیراب می‌شود در وسط آن قرار دارد. این زیارتگاه گنبد هشت ضلعی با کاشی کاری فیروزه‌ای دارد. رواق حرم منقش به کتیبه‌هایی است که اخیراً مرمت شده‌است. ایوان جنوبی آن به تپه جنوبی ابیانه مشرف است. در ضریح زیارتگاه نوشته‌ای وجود ندارد؛ ولی در سقف بنا تاریخ‌های مرمت بنا و اشعار و آیاتی نوشته شده‌است. عنوان می‌شود که در پشت تخته‌های سقف قیمت انواع غلات، چون جو و گندم در زمان گذشته را نوشته‌اند. منبری چوبی و قدیمی نیز در ایوان جنوبی زیارتگاه قرار دارد. این زیارتگاه در سال ۱۳۸۶ توسط اهالی ابیانه بازسازی شده‌است.


title: ابیانه

text: ابیانه دارای یازده مسجد است که یکی از این مساجد قدیمی به نام مسجد جامع ابیانه (ملقب به میان‌ده) به شرح زیر است:


title: ابیانه

text: مسجد جامع: این مسجد در محله «میون ده» (میان ده) قرار دارد و دارای دو شبستان است که شبستان قدیمی آن به وسیله دری کوتاه به کوچه اصلی راه دارد. کف آن شبستان چوبی است. در دیوار جنوبی این شبستان، محراب چوبی قدیمی قرار دارد که جزو آثار تاریخی با ارزش روستای ابیانه‌است که تاریخ ساخت آن به سال ۴۷۷ ه.ق بر می‌گردد. روی این محراب نقش گل وبوته کنده کاری شده و با خطوط برجسته کوفی سوره «یس» در آن حک شده‌است. برخی نیز عقیده دارند به خط میخی نیز نوشته دارد. این مسجد منبری چوبی دارد که مربوط به دوره سلجوقیان است و تاریخ ساخت آن ۴۶۶ ه.ق است، روی این منبر نقوش گل وبوته، گل هشت پر و کتیبه‌هایی به خط کوفی وجود دارد. در ورودی مسجد نیز با نقش گل و بوته و خطوط برجسته، کنده‌کاری شده‌است. این در، یک بار نیز مورد سرقت قرار گرفته‌است. شبستان جدید این مسجد سالن بزرگی است که در محوطه میانی آن نورگیری در سقف قرار گرفته‌است. در این سالن ستون‌هایی با سرستون کنده کاری شده قرار دارد. سقف این سالن به صورت تخته پوش از چوب گردو است که با نقوش منظم هندسی قاب‌بندی شده‌است. این سقف از نوع کرکس پوش است (به شکل بال گسترده کرکس است) و بر روی آن کتیبه‌هایی از آیات قرآن وجود دارد. مسجد حاجتگاه مسجد پرزله مسجد پنجه علی مسجد یوسمون مسجد بی بی زبیده خاتون


title: در

text: دَر به تخته‌های چوبی یا فلزی مستطیل‌شکلی گفته می‌شود حدوداً به اندازه قامت انسان که در بازه دیوار ساختمان‌ها تعبیه می‌شود تا رفت‌وآمد به درون و بیرون ساختمان یا بستن ساختمان از طریق آن میسر شود.


title: در

text: واژهٔ درب که اخیراً در زبان فارسی رایج گردیده عربی است و از کلمهٔ دروازهٔ فارسی گرفته شده‌است و به همان معنای دروازه در عربی بکار می‌رود و استفادهٔ آن به معنای در، در زبان فارسی کاملاً غلط است.


title: در

text: درها معمولاً به‌وسیله یک لولا به چهارچوب در محکم می‌شوند. درهای قدیمی شرقی دارای کلون و کوبه بوده‌اند. کهن‌ترین مدارک و نمونه‌های در و پنجره در معماری ایران را می‌توان در نقش قلعه‌های مادی در آثار دوره شاروقین یافت. اغلب آن‌ها از چوب ساخته و روی آن‌ها آهنکوب شده‌است. از روزگاران کهن معماران ایرانی تلاش می‌کردند که درگاه‌ها را به صورت مستطیل ساده درآورند، تا باز و بسته شدن در را آسان کنند؛ به همین جهت میان در و روزن بالای آن کلاف چوبی می‌نهادند که علاوه بر استوار کردن بنا نقش چپیله یا به اصطلاح امروز نعل درگاه را بازی می‌کرده و جای در به صورت درگاهی چهارگوش و ساده درمی‌آمده‌است. در معماری پارسی سر درگاه‌ها با یک پاره سنگ یکپارچه پوشیده می‌شد و در سبک پارتی هم در زیر چپیله نالی روی درگاه‌ها کالغپر و شاخک چهار چوب جای می‌گرفته. در بناهای عهد اسلام ایران هم هرجادر و دروازه دیده می‌شود با کلاف چوبی به صورت ساده مستطیل درآمده؛ کهن‌ترین دری که از آغاز اسلام به جای مانده بود در دروازه مهریز یزد بود.


title: در

text: درهای خودکار یا اتوماتیک به درهایی گفته می‌شود که باز و بسته‌شدن در آن‌ها به صورت خودکار انجام می‌گیرد و نیازی به دخالت انسان نیست. نسل ابتدایی در اتوماتیک در دهه هفتاد میلادی توسط یک دانش آموز اهل اوهاییر آمریکا ابداع شد. بسیاری معتقد بر این هستند که سر منشأ این ایده، تبدیل انرژی بخار، خواص هوا و گاز به انرژی حرکتی بود که در ۲۰۰۰ سال پیش توسط هرون فیزیکدان و ریاضیدان بزرگ یونانی در اسکندریه مطرح شده‌است. از مزایای استفاده از این درها آسان‌تر شدن ورود و خروج افراد (به‌ویژه برای افراد ناتوان، مسن و معلول) است. همچنین با استفاده از آن‌ها در مکان‌های پر رفت‌وآمد می‌توان تا ۳۵ یا ۵۰٪ در مصرف انرژی صرفه‌جویی کرد. معمولاً می‌توان سرعت باز و بسته شدن این درها را با توجه به نیاز محل، شدآمد، فصل سال یا ساعت‌های شبانه‌روز تنظیم کرد. برای باز و بسته کردن خودکار درهای سنگین و بزرگ معمولاً از درهای هیدرولیکی استفاده می‌شود که در آن‌ها از فشار روغن حاصل از جک‌های هیدرولیکی برای باز و بسته کردن در استفاده می‌کنند. از جمله مزایای این سیستم می‌توان به قدرت بسیار بالای جکهای هیدرولیکی، توانایی کار کرد آن و استهلاک بسیار پایین اشاره کرد که در درهای سنگین کاربرد دارد و همچنین تردد درهای هیدرولیکی را می‌توان به نا محدود ارتقاء داد و از جمله معایب سیستم گران بودن، احتیاج به سرویس و نگهداری فصلی اشاره کرد.


title: در

text: نوع دیگری از درها پنوماتیکی (بادی) هستند که بیشتر در محل‌های مرطوب کاربرد دارند. اصول کارکرد این سیستم به وسیله باد است که فشار باد پیستونهای جک‌ها را به حرکت درمی‌آورد. ضعف‌های بزرگ این سیستم عبارتند از: حجیم بودت آن، پر سر صدا بودن کمپرسور، احتیاج به سرویس ماهانه و بازرسی مکرر، استفاده از دستگاه‌های بزرگ صنعتی در تابلو فرمان و در نتیجه بزرگ شدن تابلو فرمان سیستم و در نهایت کارایی بسیار محدود این سیستم اشاره کرد.


title: در

text: پرکاربردترین نوع درهای اتوماتیک درهای گیربکسی است که ساختمان ساده‌ای دارند و قیمت آن‌ها نیز نسبتاً پایین‌تر است. موتور کوچکی در داخل جک به کار گرفته شده‌است که نیروی خود را به یک گیربکس انتقال داده که با افزایش قدرت دوران، جک را به گردش درمی‌آورد و در نهایت شفت جک با سرعت استاندارد به عقب جلو حرکت می‌کند. از جمله مزایای این سیستم، کوچک بودن اندازه تابلو فرمان و مستقل بودن قسمت مکانیکی و الکترونیکی، برنامه‌ریزی عالی، انعطاف‌پذیری دستگاه با محیط نصب، احتیاج به سرویس بسیار کم در حد سالی یک یا دوبار و معایب این سیستم عبارتند از: استهلاک بیشر نسبت به سیستم‌های هیدرولیکی به دلیل کارکرد چرخ دنده و گیربکس در جک، قدرت محدود و آسیب‌پذیری سیستم در مقابل فشار، بیش از حد است. درهای گیربکسی ممکن است ریلی، لولایی، زیرسقفی چندتکه، زیرسقفی یک‌تکه، کرکره‌ای یا شیشه‌ای باشند.


title: در

text: درهای خطی از جمله درهای کشویی اتوماتیک سنتی بوده و برای استفاده در هر مکانی که از فضای جانبی کافی برخوردار باشد، مناسب هستند.


title: در

text: درهای ضد سرقت همانگونه که از اسم آن مشخص است به درهايی گفته میشود که مانع از ورود سارقین می‌شود و در مقابل هر گونه دستکاری، تخریب و اهرم نمودن ايمن و قابل اطمينان است. شایان ذکر است این اطمینان صد در صد نیست، ولی در مقایسه با درهای معمولی می‌توان تفاوت بسیار زیادی را مشاهده کرد که بر خلاف درهای معمولی این گونه درها در مقابل فشار ، برش ، اهرم و دستکاری قفل از سطح ایمنی بسیار بالایی برخوردار بوده و امنیت بسیار بیشتری از در های معمولی حتی با نرده های حفاظتی دارند. اسکلت در ضد سرقت به صورت چندلایه است. بدین صورت که یک ورقه فلزی بین دو لایه روکش قرار گرفته است. علاوه بر این، داخل در نیز با استفاده از پشم سنگ پر می‌شود و به همین علت است که درهای ضد سرقت، عایق صوت و حرارت نیز هستند.


title: در

text: اما قطعات در ضد سرقت به این لایه‌ها محدود نمی‌شود و لازم است به اجزای مهم دیگری همچون چهارچوب، لولا و قفل نیز توجه شود.


title: در

text: از دیرباز تاکنون متخصصان طراحی معمولاً جهت دست یابی به سطحی درخشان و لوکس از فلزاتی چون برنز، مس و نقره استفاده می‌کردند. کشف انقلابی استنلس استیل یا فولاد زنگ نزن شرایط را برای نیاز این دسته از علاقه‌مندان فراهم کرد. استنلس استیل در طرح درهای ورودی و قاب‌های ثابت و همچنین پنجره‌ها کاربرد فراوانی دارد. استیل یا استنلس استیل و به دلیل ویژگی‌های ذاتی خود مانند ساختار مولکولی در برابر خوردگی، اشعه‌های مخرب خورشید و تغییرات دمایی در شب و روز و فصول مختلف مقاومت قابل توجهی از خود نشان می‌دهد. به همین دلیل در ساختمان‌های متنوعی همچون ادارات، مراکز تجاری، بیمارستان‌ها، مراکز بهداشتی، مراکز تولید مواد غدایی و دارویی، مراکز تحقیقاتی و پژوهشی و همچنین ساختمان‌های صنعتی از درهای استنلس استیل استفاده می‌شود. درهای استنلس استیل به روش‌های مختلفی ساخته می‌شود که اصولاً این روش‌ها متناسب با نوع طراحی، امکانات موجود و نیاز ساختمان مورد نظر است.


title: در

text: این گونه درها در معماری برای هر جایی در ساختمان که به بازشو نیاز باشد استفاده می شود، خواه منزل باشد خواه محل کار! و برای استفاده و قراردادن آنها به ، چارچوب، قفل و لولا نیاز است. جنس این درها معمولاً فراورده های چوبی، از جمله MDF و یا HDF ...و یا خود چوب، است.


title: در

text: برای ساخت درهایی با چوب طبیعی از چوب درختان مختلفی استفاده می‌شود که هریک قیمت متفاوتی دارد. چوب‌هایی که برای ساخت در استفاده می‌شوند معمولاً راش، بلوط، ملچ، توسکا، افرا و… است. صفحه رویه این درها می‌تواند طرح‌های مختلفی داشته باشد و یک یا چندپانل روی آن‌ها کنده کاری شده باشد. درهایی با چوب طبیعی در برابر تغییرات درجه حرارت و رطوبت منبسط و منقبض می‌شوند بنابراین بهتر است از این درها برای در سرویس بهداشتی، سونا یا مکان‌های مرطوب دیگر استفاده نکنید. گره‌ها و طرح‌های طبیعی چوب روی این درها طبیعت را به فضای شما وارد می‌کند. ام دی اف مخفف تخته فیبر با چگالی متوسط است که امروزه برای ساخت درهای داخلی بسیار متداول است. ام دی اف یک محصول مهندسی شده‌است بنابراین بسیار پایدار است و در برابر تغییرات درجه حرارت و رطوبت تغییر شکل نمی‌دهد. ام دی اف را پس از تولید می‌توان با استفاده از روکش‌های اچ دی اف، پی وی سی یا روکش‌های ملامینه روکش کرد. این روکش‌های تزئینی علاوه بر زیبایی به دوام و کاربرد این درها در محیط‌هایی مانند آشپزخانه و سرویس بهداشتی کمک می‌کنند.


title: در

text: در ساخت درها با استفاده از تخته سه لا، قابی تو خالی تولید می‌شود که کلیت در را تشکیل می‌دهند. نوع دیگری از درهای ساخته شده از تخته سه لا نیز وجود دارد که فضای خالی مرکز در را با الیاف چوبی پر می‌کنند. درهای تخته سه لا توپر نسبت به انواع تو خالی عایق حرارت و صدای بهتری هستند، اما همچنان نسبت به درهای چوب طبیعی قیمت بسیار پایینی دارد.


title: در

text: این درها جلوه‌ای مدرن و ساده دارند و مانند درهای چوبی تاب خوردگی ندارند و سروصدای کمتری ایجاد می‌کنند. این درها نسبت به درهایی با چوب مهندسی شده گران‌تر هستند اما از درهایی با چوب طبیعی ارزان‌تر تمام می‌شوند. از شیشه‌های شفاف، مات یا شیشه‌های رنگی می‌توان در ساخت درهای شیشه‌ای استفاده کرد. امروزه برای اینکه درهای شیشه‌ای عایق صوت و حرارت باشند از شیشه‌های دوجداره برای ساخت آن‌ها استفاده می‌شود. برای فضاهای خصوصی نیز می‌توانید از شیشه‌های مات استفاده کنید.


title: در

text: درهای گل‌نرده یا درهای فرفورژه نوع دیگری از درهای فلزی و آهنی هستند که با ترکیب هنر آمیخته و در طرح‌های مختلفی ساخته می‌شوند.هر لنگه در از اجزای زیر تشکیل یافته‌است:


title: در

text: درهای سر میان درها و دروازه‌ها اغلب با کلون و تزه و شب‌بند و حلقه و کوبه مجهزند و نوعی از آن‌ها با تخته‌ها و الوارهای باری که افقی ساخته شده‌اند، در دو جا کلاف و بسته‌بندی چوبی دارد، که با گلمیخ‌های زیبا استوار شده‌است.


title: در

text: گاهی پاشنه از فلز معمولاً (فولاد) ساخته می‌شود تا مقاومت بیشتری داشته باشد. علاوه بر این‌ها بر فراز درها، به خصوص در اماکن متبرک، زنجیرهایی می‌آویزند تا از ورود احشام پیشگیری کنند و همچنین برای نگهداری بهتر لته‌ها گاهی با زنجیرهای کوچکی باهوی در را به چارچوب می‌بندند.


title: کلیسای وانک

text: کلیسای وانک یا کلیسای نجات دهنده مقدس (به ارمنی Սուրբ Ամենափրկիչ Վանք تلفظ: آمنا پرکیچ)، نام کلیسایی است در محله جلفا (اصفهان)، که از نام کلیسای «سورپ آمنا پرکیچ وانک» جوغا در نخجوان گرفته شده‌است. این کلیسا از کلیساهای تاریخی ارمنی‌های اصفهان می‌باشد و در زمان شاه عباس دوم ساخته شده‌است. وانک در زبان ارمنی به معنی صومعه است.


title: کلیسای وانک

text: آراکل داوریژتسی توصیف کاملی از وقایع این دوران را به شرح ذیل بازگو کرده‌است:پس از خروج از ایروان، شاه عباس دستور داد سپاهیانش عقب‌نشینی کنند و تمامی شهرها و روستاهای سر راهشان را تا مرزهای ایران ویران سازند تا به این ترتیب مانع از تعقیب سریع سپاهیان عثمانی شوند. آن‌ها به هر شهر و روستایی که می‌رسیدند خانه‌ها را ویران می‌کردند، مزارع را آتش می‌زدند، دام‌ها را هلاک می‌ساختند و ساکنان آنجا را وادار به ترک خانه‌هایشان می‌کردند و آنان را کوچ می‌دادند. هر کس در مقابلشان ایستادگی می‌کرد و حاضر به رفتن نمی‌شد یا اینکه توان رفتن نداشت محکوم به مرگ بود. بدین ترتیب، سپاهیان شاه عباس اکثر شهرها و روستاهای ارمنی‌نشین واقع در دشت آرارات را ویران کردند و سکنهٔ آن مناطق را به مقصد ایران با خود همراه ساختند. هنگامی که این جمیعت به واغارشاپات رسیدند به شاه عباس خبر رسید که دسته‌ای از سپاهیان عثمانی در حال نزدیک شدن به آنان هستند. شاه عباس که می‌دانست با این جمیعت انبوه از مردم بی دفاع نخواهد توانست در برابر این سپاهیان بایستد و بجنگد به سرداران لشکرش دستور داد که دسته‌های مردم را با سرعت بیشتری حرکت دهند؛ بنابراین، آن تعداد از جمیعت که قادر به حرکت نبودند، از جمله پیران و بیماران و کودکان، ناگزیر ماندند و پر واضح است که به چه سرنوشتی گرفتار آمدند. بالأخره، شاه عباس به همراه جمعیت مهاجر ارمنی به جلفا رسید. اکنون باید از رودخانهٔ ارس عبور می‌کردند. دوباره به شاه عباس خبر دادند که سپاه عثمانی به نخجوان رسیده‌است. با شنیدن این خبر شاه عباس که می‌دانست فرصت زیادی ندارد به سپاهیان خود دستور داد تا مردم را وادار به عبور هر چه سریع تر از رودخانه کنند. رودخانه خروشان بود و خطرناک و مردم یا باید عبور می‌کردند یا در آنجا منتظر رسیدن قشون عثمانی می‌ماندند که در آن صورت مرگشان حتمی بود. به ناچار عبور از رودخانه را انتخاب کردند.از حدود سیصد و پنجاه هزار تن از ارمنیان به تعداد سیصد هزار تن از آنان در رودخانه غرق شدند. اگر چه شاه عباس بخش اعظمی از ساکنان ارمنی شهرها و روستاهای ارمنستان را به ایران کوچ داد، اما این بدان معنا نبود که این سرزمین‌ها خالی از سکنه شدند. هنوز بسیاری از ارمنیان در شهرها و روستاهای این نواحی سکونت داشتند که از آن پس تا نیمه اول سده نوزدهم زندگی آن‌ها کم و بیش دستخوش حوادث و تهاجم‌های ناگوار است.


title: کلیسای وانک

text: ارمنیان پس از استقرار در جلفای اصفهان، درصدد ایجاد تأسیسات اجتماعی و بناهای مذهبی خود برآمدند و با سرمایه‌های نقدی و خودیاری مردم نخست به ساختن کلیسای وانک، نظیر همان کلیسایی که در جوغا داشتند و با همان نام همت گماشتند. هم‌زمان با ساختن وانک، کلیسای کوچکی نیز در بخش جنوب غربی آن ساختند. این کلیسا مدت پنجاه سال مورد استفاده روحانیون قرار گرفت. در سال ۱۶۵۵ میلادی در محل کلیسای مزبور شروع به ساختن کلیسای فعلی کردند و در سال ۱۶۶۴ میلادی آن را به پایان رساندند. بر سردر ورودی وانک، طرح کلیسا بر روی سنگ حجاری شده و کتیبه‌ای به این شرح به چشم می‌خورد:


title: کلیسای وانک

text: «وانک آمنا پرگیچ و مقر اسقف اعظم ارمنیان ۱۶۰۶ میلادی»


title: کلیسای وانک

text: پس از اتمام بنای کلیسا، کتیبه‌ای با کاشی لاجوردی و به خط طلایی بر سردر ورودی غربی کلیسا نصب کردند که حاوی تاریخ آغاز و اتمام بنای کلیسا می‌باشد. در کتیبه مزبور چنین نوشته شده‌است:کلیسای وانک آمنا پرگیچ در سال ۱۶۵۵ میلادی در زمان پادشاهی شاه عباس دوم و جاثلیقی «فیلیپوس» و پیشوائی خلیفه «داوید» و به یاری مردم خیر جلفا شروع شد و در سال ۱۶۶۴ میلادی به پایان رسید. ثواب عباداتی که در این کلیسا انجام می‌شود نصیب آنهایی که در قید حیاتند یا در گذشته‌اند شود.


title: کلیسای وانک

text: مساحت کلیسای آمنا پرکیج ۸۷۳۱ متر مربع است، که ۳۸۵۷ متر مربع آن ساختمان و بقیه فضای سبز و باغ وانک است. در دو سوی درِ ورودی وانک دو اتاق برای پذیرایی ساخته‌اند. در بالای در ورودی، برج ناقوس در سه طبقه بنا شده که در طبقه دوم آن ساعت بزرگی به وزن سیصد کیلوگرم قرار دارد. در چهار سوی برج، چهار صفحه مدور ساعت نصب شده که قطر هر صفحه ۱۰۴ سانتی‌متر است. این برج ناقوس و ساعت آن را «ماردیروس هوردانانیان» در سال ۱۹۳۱ میلادی به کلیسا هدیه کرده‌است. در سمت راست درِ ورودی وانک کتیبه‌ای به ابعاد ۴۰×۵۳ سانتی‌متر با سنگ مرمر نصب شده‌است. متن کتیبه به این شرح است:


title: کلیسای وانک

text: «این برج و ساعت آن را ماردیروس گوورگ هوردانانیان در سال ۱۹۳۱ میلادی به یادبود برادر مرحومش که در سال ۱۹۲۴ میلادی فوت کرده ساخته و هدیه کرده‌است.»


title: کلیسای وانک

text: کلیسای آمنا پرکیج بر خلاف کلیساهای کهن ارمنی که بیشتر با سنگ ساخته شده‌اند، با خشت خام بنا گردیده‌است. دیوار بیرونی کلیسا با آجر و دیوار درونی آن را با اندود گچ که بر روی آن نقاشی و تزیین شده پوشانده‌اند. کلیسا دارای دو گنبد است؛ گنبد کوچک بر روی محل استقرار عامه مردم قرار دارد، و گنبد بزرگ بر روی قسمت مقدم محراب کلیسا ساخته شده‌است. ارتفاع دیوارهای کلیسا از سطح حیاط تا بام طبقه دوم ۱۱/۷۵ متر است. در داخل کلیسا، در فاصله ۶/۲۵ متری دیوار غربی آن، دو ستون مربع که هر یک از اضلاع آن دو متر است احداث شده‌است. در بخش غربی کلیسا با استفاده از بخشی از این ستونها و پایه‌های دیوارهای جانبی چهار طاق نمای بلند ساخته‌اند؛ ارتفاع این طاق نماها ۱۰/۲۵ متر است. گنبد کوچک کلیسا که ارتفاع چندانی ندارد، بر روی این طاق نماها قرار دارد.


title: کلیسای وانک

text: گنبد کلیساهای کهن ارمنی مخروطی شکل است، ولی گنبد کلیسای وانک شبیه گنبد مساجد ایرانی عصر صفوی ساخته شده‌است. در بام کلیسا، در قسمت فوقانی درِ ورودی حد فاصل دیوار غربی و حاشیه گنبد کوچک کلیسا، در محوطه‌ای مربع مانند، برج ناقوس کوچکی که دومین برج ناقوس کلیسا است ساخته شده‌است. هر ضلع این مربع ۲/۷۵ متر است. در نقطه تلاقی هر دو ضلع مربع مزبور یک ستون آجری بنا کرده‌اند؛ ارتفاع این ستون‌ها سه متر است و در ارتفاع ۲/۵ متری آنها، هر دو ستون به وسیله یک تیر چوبی به یکدیگر متصل شده‌اند. از قسمت فوقانی تیرهای مزبور هر دو ستون با یک قوس جناغی به یکدیگر اتصال یافته‌اند. حد فاصل قوسهای جناغی و ستونها را با آجر پوشانده‌اند.


title: کلیسای وانک

text: تمامی دیوارها، طاق نماها، طوق گنبد، داخل گنبد و تمامی زوایای کلیسا با رنگ روغن نقاشی و تزئین شده‌است. بیشتر دیوارنگارهای کلیسا مضامینی از انجیل مقدس دارد و تصاویری از بدو تولد تا عروج عیسی مسیح بر آن‌ها نقش بسته‌است. بر روی بخشی از دیوارهای کلیسا، روز رستاخیز، داوری روز رستاخیز و بهشت و دوزخ دیده می‌شود. هزینه کلیه تزئینات و نقاشی‌ها و تذهیب‌های کلیسا را شخصی به نام خواجه «آودیک استپانوس» تقبل و تأمین کرده‌است. نقاشان این تصاویر همگی استادان ارمنی بودند از آن جمله خلیفه «هوانس مرکوز» و «کشیش استپانوس» و «استاد میناس» را می‌توان نام برد.


title: کلیسای وانک

text: این کلیسا از حیث طلاکاری و تذهیب در میان کلیساهای ارمنیان منحصر به فرد است. در تزیین و نقاشی دیوارهای کلیسا «خواجه اودیک» سهم بسزایی داشته‌است. در دیوار شمالی داخل کلیسا کتیبه‌ای به شرح زیر نصب شده‌است.


title: کلیسای وانک

text: خاچاطور کساراتسی، در سال ۱۶۲۰ میلادی به سِمَت خلیفه اعظم ارمنیان جلفای اصفهان منصوب شد. او در سال ۱۶۳۰ میلادی به اروپا سفر کرد و در آنجا از چاپ کتاب آگاه گردید. چون به جلفا بازگشت درصدد برآمد چاپخانه‌ای دایر نماید.


title: کلیسای وانک

text: نخستین کتاب «زبور داوود» بود که در سال ۱۶۳۸ میلادی چاپ شد. یک سال و پنج ماه برای چاپ این کتاب وقت صرف شد. دومین کتاب به نام «هاراتس وارگ» در سال ۱۶۴۱ میلادی به چاپ رسید. کتاب مزبور شرح حال روحانیون ارمنی، تارک دنیاها و پندنامه است. کتاب «خورهر تاددر» سومین کتابی بود که در چاپخانه وانک در سال ۱۶۴۱ میلادی به چاپ رسید. در سال ۱۶۴۲ میلادی چهارمین کتاب به نام «ژاماگیرک آدنی» چاپ شد.


title: کلیسای وانک

text: در سال ۱۸۴۴ میلادی «مانوگ هوردانانیان»، که مقیم جاوه بود، یک دستگاه ماشین چاپ با کلیه لوازم آن خریداری کرد و به زادگاهش جلفای اصفهان فرستاد. (این ماشین چاپ در حال حاضر در موزهٔ کلیسای وانک نگهداری می‌شود) این ماشین چاپ چندین سال بدون استفاده باقی‌مانده بود. در سال ۱۸۷۲ میلادی به همت خلیفه اعظم «گریکور هُوْهانِسیان» چاپخانه‌ای دایر گردید. نخستین کتاب در این چاپخانه در همان سال به چاپ رسید.


title: کلیسای وانک

text: در زمان کوچ بزرگ، ارمنیان همه چیز خود را جا گذاشتند و به ایران آمده‌اند ولی تنها چیزی که نتوانستند از آن چشم پوشی بکنند کتاب‌هایی بود که در خانه‌های خود داشتند ارمنی‌ها با تحمل زحمات فراوان کتاب‌های زیادی را با خود به ایران (اصفهان) آوردند این کتاب‌ها تنها ثروتی بود که همیشه برای ارمنیان باارزش بود و هست.


title: کلیسای وانک

text: در سال ۱۷۷۰ تا ۱۷۹۰ میلادی به سبب مخالفت‌هایی که با این چاپخانه می‌شد، چاپخانه دچار حریق گردید و فقط تعدادی از حروف و قالبهای آن از آتش‌سوزی مصون ماند که اینک در موزه وانک نگهداری می‌شود.


title: کلیسای وانک

text: در سال های۱۹۰۵–۱۹۰۶ میلادی به کوشش «طاطاووس هونانیان»، فرزند «هاروتون هونانیان»، نویسندهٔ «کتاب تاریخ جلفای اصفهان»، اتاق‌هایی در ضلع شمالی حیاط کلیسای وانک برای نگهداری و نمایش کتاب‌ها، نسخه‌های خطی و اشیای تاریخی ساخته شدند. این اتاق‌ها تا ۱۹۳۰ میلادی به‌طور هم‌زمان به منزلهٔ موزه و کتابخانه مورد استفاده قرار می‌گرفتند.


title: کلیسای وانک

text: با راهنمایی سرکیس خاچاطوریان در ساختمان مزبور تغییراتی داده شد در سال ۱۹۳۰ میلادی موزه وانک نهاده شد. در انبار کلیسای وانک و سایر کلیساها و خانه‌های ارمنیان تعداد بسیاری تابلو و اشیای عتیقه و نفیس وجود داشت. آن اشیاء و آثار هنری جمع‌آوری و در سالن موزه در معرض تماشا قرار داده شد.


title: کلیسای وانک

text: از جمله آثار موزه مجموعه‌ای شامل:هفتصد و ده جلد «کتاب خطی» است که نزدیک به دویست جلد آن تورات، انجیل و کتب مقدس است که به خط و زبان ارمنی بر روی پوست و کاغذ نوشته شده‌است. برخی از این کتاب‌ها دارای سرفصلهای طلاکاری شده می‌باشد. «تابلوهای گچ بری و نقاشی»، تابلوهای نقاشی موزه نیز مجموعه‌ای ارزنده از آثار هنری نقاشان اروپایی و ارمنی هستند. این تابلوها که بر روی کرباس، پوست، چرم، فلز و شیشه کشیده شده‌اند. «آثار فلزی»، مجموعه آثار فلزی این موزه مشتمل بر زیورآلات طلا و نقره، کمربند، قلاب شنل، سینی، انواع جعبهٔ صلیب، عودسوز، ظرف روغن مقدس و غیره است. «منسوجات دست بافته‌ها و رودوزی‌های سنتی»، این منسوجات را می‌توان به سه گروه الف) لباس‌های مذهبی روحانیان ارمنی؛ ب) قطعات پارچه‌ای مورد استفاده در مراسم کلیسا و ج) نمونه‌هایی از پوشاک سنتی ارمنیان جلفا تقسیم کرد. «ظروف چینی و سفالی»، «آثار چوبی»، «فرمان‌ها»، این فرمان‌ها متعلق به سده‌های هفدهم تا نوزدهم میلادی و موضوع اکثر آن‌ها دربارهٔ مهاجرت ارمنیان، دادن امتیازات تجاری و مذهبی به ارمنیان جلفا و چگونگی گرفتن مالیات از اهالی و تجار جلفایی است. «غرفهٔ صنعت چاپ»، غرفهٔ یپرم‌خان، «غرفهٔ نسل‌کشی ارمنی‌ها»، «مسکوکات»، سکه‌های موزهٔ کلیسای وانک به سه دستهٔ الف) سکه‌های قبل از تاریخ؛ ب) سکه‌های دوران اسلامی و ج) سکه‌های دوران پادشاهی ارمنی کیلیکیه تقسیم می‌شوند که همگی آن‌ها در دههٔ ۱۹۷۰ میلادی به موزه اهدا شده‌اند. غرفهٔ اولین جمهوری ارمنستان می‌باشند.


title: کلیسای وانک

text: یکی از معروفترین آثاری که در موزهٔ کلیسای وانک نگهداری می‌شود تار مویی است متعلق به دختری هیجده ساله که واهرام هاکوپیان در سال ۱۹۷۴ میلادی جمله‌ای از کتاب تورات را به زبان ارمنی با قلمی از جنس الماس بر روی آن نوشته‌است این اثر در سال ۱۹۷۵ به موزه اهدا شده و بازدیدکنندگان می‌توانند این جمله را با میکروسکوپی که به همین منظور در محل تعبیه شده‌است بر روی مو مشاهده نمایند


title: کلیسای وانک

text: همچنین اول تیرماه سال ۱۳۹۸ موزه دیگری به این کلیسا اضافه شد با نام موزه مردم‌شناسی ارامنه اصفهان. این موزه به نمایش فرهنگ و آداب و رسوم، مردم‌شناسی، لباس و وسایل زندگی و همچنین تجارت ساکنان محلی ارمنی‌نشین جلفای اصفهان پرداخته‌است.


title: کلیسای وانک

text: بخش ابتدایی این موزه به هنرهای تزئینی، صنعت چاپ و وسایل منزل ارامنه ساکن اصفهان اختصاص یافته و در بخش دوم، اتاق خانم‌ها، دفتر کار آقایان و وسایل پخت و پز مربوط به دوره‌های صفویه تا پهلوی به نمایش گذاشته شده‌است.


title: کلیسای وانک

text: بخش دیگری از این موزه به کلیسا، مدرسه و آلات موسیقی قدیمی ارامنه اختصاص دارد؛ در بخش چهارم نیز تصاویر ۳۰ نفر از نامداران محله جلفا قابل مشاهده است. در گذشته کارهای اداری و قضایی ارمنی‌های جلفا در این مکان صورت می‌گرفت از تنظیم قباله ازدواج تا تعمیر و ثبت فوت و تولد و امور قضایی مثل شکایات و رسیدگی به ان انجام می‌شد این امر در حال حاضر ادامه دارد و ارمنی‌های جلفا برای کارهای خود به این محل رفت‌وآمد می‌کنند. برای همین در دیر آمنا پرگیچ ساختمانی ساخته می‌شود که در حال حاضر نیز برپاست و خدمتگزاران مردم در این مکان به کارهای جامعهٔ ارمنی در جلفا رسیدگی می‌کنند. البته در گذشته امور ارمنی‌های بعضی از کشورها مثل هند نیز در دیر آمناپرکیچ حل و فصل می‌شده ولی در حال حاضر فقط به امور ارمنی‌های جنوب ایران رسیدگی می‌کنند. این مکان در جنوبی‌ترین قسمت دیر واقع است و سال ساخت آن به زمان سلطنت ناصرالدین‌شاه قاجار بازمی‌گردد. در قسمت شرقی دیر روبروی موزه محل اسکان اسقف یا خلیفه وقت ساخته شده‌است دو طبقه دارد که در طبقهٔ اول وسائل و مایحتاج دیر در آن نگهداری می‌شود و طبقهٔ دوم محل سکونت اسقف است.


title: موزه ایران باستان

text: موزهٔ ایران باستان اولین موزهٔ ایران (به شکل یک سازهٔ مستقل)، در بخش غربیِ میدان مشق تهران در خیابان سی تیر جای دارد. ساخت این موزه در ۲۱ اردیبهشت سال ۱۳۰۸ خورشیدی به دستور رضا شاه، توسط معمار فرانسوی آندره گُدار شروع شد. ساختمان موزه در سال ۱۳۱۶ به اتمام رسید و موزه برای بازدید عموم افتتاح شد.


title: موزه ایران باستان

text: زمین اختصاص‌یافته به این موزه ۵۵۰۰ مترمربع است که ۲۷۴۴ متر مربع زیربنای آن است.


title: موزه ایران باستان

text: از آن‌جایی که طرح و نقشهٔ یک موزه باید با موضوع و اشیای داخل آن ارتباط و هماهنگی داشته و با تاریخ و هنر آن سرزمین مرتبط و پیوسته باشد، از این نظر، نما و سردر ورودی موزه به سبک نمای ایوان کسری ساخته شد. (ایوان کسری نام کاخ شناخته‌شدهٔ شهر تیسفون پایتخت دولت ساسانی است که ایوان آن ۳۵ متر بلندی، ۵۰ متر پهنا و ۲۵ متر ژرفا دارد). رنگ آجرها نیز به همین منظور به رنگ سرخ تیره تعیین شده تا نمایانگر معماری عصر ساسانی باشد. بنای موزه حدود ۱۱٬۰۰۰ متر مربع است که ساختمان اصلی آن در سه طبقه ایجاد شده‌است.


title: موزه ایران باستان

text: معماران این ساختمان آندره گدار به همراه ماکسیم سیرو معماران فرانسوی بوده‌است که در طراحی آن کاخ کسری در شهر تیسفون در دوران ساسانی را در ذهن داشته‌است. آغاز ساخت آن سال ۱۳۱۴ خورشیدی است که در مدت دو سال عملیات ساختمانی آن به وسیله حاج عباسعلی معمار و استاد مراد تبریزی تکمیل و در سال ۱۳۱۶ خورشیدی رسماً گشایش یافت.


title: موزه ایران باستان

text: در آغاز طبقهٔ اول موزه به بخش ایران پیش از اسلام و طبقهٔ دوم موزه به بخش پس از اسلام اختصاص یافت.


title: موزه ایران باستان

text: گسترش کاوش‌های باستان‌شناختی و ازدیاد روزافزون آثار در موزهٔ ایران باستان، موجب شد که این موزه طی چند مرحله، گسترش کمی و کیفی یا در حد فاصل سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۷۰، علاوه بر تعویض ویترین‌های موزه، نوسازی سیستم گرمایشی و سیستم برقی موزه، واحدهایی تحت عنوان انبار و گنجینه در زیر موزه، ساخته و اضافه شد.


title: موزه ایران باستان

text: در سال ۱۳۷۵، آثار دوران اسلامی، رسماً از موزه ایران باستان منفک و به ساختمان مجاور موزه که ساختمان که از سال ۱۳۳۷ ساخته شده بود، منتقل شد.


title: موزه ایران باستان

text: این ساختمان که در سال ۱۳۳۷، در ابتدا با هدف احداث موزه مردم‌شناسی ساخته شده بود که پس از انقلاب، با ایجاد سازمان میراث فرهنگی و تمرکز اشیاء باستانی در موزه ایران باستان، طرح تغییر نام کلی موزه، به موزه ملی ایران و اضافه شدن موزه‌ای تحت عنوان موزهٔ اسلامی مطرح و اجرا شد که در نهایت در سال ۱۳۷۵ با گشایش رسمی موزه دوران اسلامی، مجموعه موزه ایران باستان و موزه دوران اسلامی، تحت عنوان موزه ملی ایران رسمیت یافت.


title: موزه ایران باستان

text: ساختمان این موزه در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: موزه ایران باستان

text: قدیمی‌ترین دست ساخته بخش پارینه سنگی سالن که از سنگ کوارتز ساخته شده‌اند، مربوط به حوزهٔ رودخانهٔ کشف رود در شرق مشهد هستند و بیش از یک میلیون سال قدمت دارند. از دیگر مجموعه‌های قدیمی این بخش دربند و گنج پر مربوط به استان گیلان و شیوه تو در نزدیکی مهاباد است که حدود هفتصد تا دویست هزار سال قدمت دارند. از دوره‌های پارینه سنگی میانی و دوران نوسنگی نیز آثار جالب توجهی در سالن موزه به چشم می‌خورد که بین دویست هزار تا حدود دوازده هزار سال قدمت دارند. از دورهٔ پارینه سنگی میانه که هم‌زمان با حضور انسان نئاندرتال در ایران است ابزارهای ساخته شده از سنگ آتش زنه و بقایای سنگوارهٔ جانوران مربوط به غارهای منطقه زاگرس و فلات مرکزی ایران از جمله غارهای بیستون و خرم‌آباد به نمایش درآمده‌است.


title: موزه ایران باستان

text: در دورهٔ پارینه سنگی جدید که مصادف با گسترش انسان هوشمند امروزین در ایران است، ساخت تیغه ابزار رواج یافت. قدیمی‌ترین بقایای انسان کشف شده در ایران در این بخش دیده می‌شود که به دندان وزمه مشهور است. این دندان کهن‌ترین بقایای سنگوارهٔ انسان در ایران است که به‌طور مستقیم تاریخ‌گذاری شده و در غاری بنام وزمه در نزدیکی کرمانشاه کشف شده‌است. این دندان آسیای کوچک که مربوط به کودکی نُه ساله است، به روش طیف‌سنجی گاما سال‌یابی شده که تاریخی بین ۲۰ تا ۲۵ هزار سال پیش را نشان می‌دهد.


title: موزه ایران باستان

text: در دوره پارینه سنگی جدید ساخت ابزارهای استخوانی و استفاده از تزیینات شخصی مانند آویز صدفی، دندان حیوانات و گل اُخرا نیز در این دوره در ایران متداول شد. از مکان‌های مهم این دوره غار «یافته» (لرستان) است که نمونه‌هایی از اشیا آن در سالن موزه به نمایش درآمده‌است. از دوره بعدی (فراپارینه سنگی) که ویژگی‌های آن ابداع ابزارهای ترکیبی، کاربرد سنگ‌ساب و نگهداری مواد خوراکی است، نمونه‌هایی از غار «علی‌تَپه» (مازندران)، غار «شَلَم» (ایلام) و چند مکان دیگر به نمایش درآمده‌است.


title: موزه ایران باستان

text: از دوره نوسنگی و روستانشینی آثاری چون قدیمی‌ترین خشت ایران از تپه گنج‌دره، قدیمی‌ترین پیکرک‌های گلی انسان و حیوان از تپه سراب و ابزارهای سنگی در سالن به نمایش درآمده‌است. شوش (خوزستان)، اسماعیل‌آباد و چشمه‌علی (تهران)، تل‌باکون (فارس) از محوطه‌های بسیار مهم در هزاره‌های پنجم و چهارم پ.م. (دوره مس و سنگ) در ایران هستند که نمونه‌هایی از سفالینه‌های منقوش آن‌ها در سالن دیده می‌شود. از نقش‌های مورد توجه در این دوره می‌توان به نقش ساده شده بز کوهی اشاره کرد که در سطح ظروف سفالین اسماعیل‌آباد و چشمه‌علی دیده می‌شوند.


title: موزه ایران باستان

text: ظروف سنگی جیرفت و شهداد با نقوش متنوع مانند نبرد انسان با جانوران اساطیری و نقش مایه‌های هندسی، جانوری و گیاهی از نمونه‌های شاخص این ظروف منقوش‌اند که در ویترین‌ها به نمایش درآمده‌اند. از دیگر آثار مهم این دوره در سالن موزه پیکر گلی از شهداد است که نشان‌دهنده نیم‌تنه مردی برهنه با دستان جمع شده بر روی سینه، احتمالاً در حالت نیایش نشان داده شده‌است.


title: موزه ایران باستان

text: ظروف، ادوات جنگی، اشیا تزئینی، پیکرک‌های انسانی و جانوری از جمله اشیای فلزی اواخر عصر مفرغ و آغاز عصر آهن هستند که در سالن به‌نمایش درآمده‌اند. همچنین سفال خاکستری با سطح صیقلی و داغ‌دار و همچنین ظروف با لوله‌های ناودانی، ظروف با فرم‌های جانوری و انسانی و ریتون‌ها (ظروف جانورسان) و اشیای آهنی نیز از دیگر اشیا به نمایش درآمده‌است.


title: موزه ایران باستان

text: تعدادی از اشیای به نمایش درآمده در بخش پیش از تاریخ سالن متعلق به تمدن ایلام است. از تمام دوره‌های ایلامی آثار هنری فراوانی برجای مانده، اما دوره ایلام میانه یکی از پرشکوه‌ترین ادوار سه‌گانه ایلامی‌ها است. معبد چغازنبیل یکی از مهم‌ترین بقایای معماری این دوره است که آثار قابل توجهی مانند پیکره گاو با کتیبه، لوله‌های شیشه‌ای، آجر نوشته‌ها و کلون در از آن به دست آمده که در سالن به نمایش درآمده‌است. لوله‌های شیشه‌ای چغازنبیل از جمله قدیمی‌ترین نمونه‌های شیشه در ایران است. پیکره‌سازی، ساخت ظروف تزئینی از قیر طبیعی، نقوش برجسته، مهرهای استوانه‌ای، پیکرک‌ها به صورت نقش برجسته قالبی، آجرهای لعاب‌دار، اشیای بدل چینی، اشیای مفرغی و سردیس‌های تدفینی از دیگر جنبه‌های هنر ایلامی‌ها در ادوار گوناگون است که در سالن ایران باستان نمونه‌هایی از آن‌ها دیده می‌شود.


title: موزه ایران باستان

text: آثار قابل انتساب به دوره ماد در سالن موزه از مکانهای باستانی نوشیجان، حسنلو، گودین و باباجان به دست آمده‌اند. در این دوره، ساخت اشیا آهنی گسترش یافت که از نمونه‌های بارز آن در سالن می‌توان به اشیا حسنلو اشاره کرد. در این دوره سفالینه‌های لعاب‌داری زیبایی ساخته می‌شد که یک نمونه جالب توجه آن تنگ لعاب‌دار زیویه است نقش دو بز را در دو سوی یک گل لوتوس به نمایش گذاشته‌است.


title: موزه ایران باستان

text: موزه ملی ایران به عنوان دومین مخزن مالی مهم کشور و بزرگترین موزه باستان‌شناسی و تاریخ ایران از زمانی که آندره گدار، باستان‌شناس فرانسوی، در سال ۱۳۱۶ شمسی بنیان آن را نهاد، تاکنون ۱۷ مدیر به خود دیده‌است. مدیرانی که بیشتر از چهره‌های شاخص علمی و آشنا به حوزه میراث فرهنگی و باستان‌شناسی بوده‌اند.


title: حافظیه

text: حافظیه یا آرامگاه حافظ (گشایش: ۸۵۶ ه.ق – ۱۴۵۲ م)، محل خاکسپاری حافظ شیرازی در شیراز است. این بنا به فرمان رضاشاه به علی‌اصغر حکمت، وزیر آموزش و پرورش وقت و برپایهٔ طرحی از آندره گُدار طراحی و بازسازی شد. مجری آن، علی ریاضی، رئیس اداره آموزش و پرورش فارس، و سرپرستش علی سامی بودند.


title: حافظیه

text: حافظیه بارها از سوی حاکمان تیموری، صفوی، افشار و زند بازسازی و مرمت شد. سرانجام در سال ۱۳۱۴ ش/۱۹۳۵ م، آخرین اقدام مهم و شایسته توسط وزارت آموزش و پرورش فارس به ابتکار علی‌اصغر حکمت، وزیر آموزش و پرورش صورت گرفت و ساخت یک بنای جدید ترتیب داده شد. آندره گُدار باستان‌شناس فرانسوی، مدیر کل باستان‌شناسی کشور، طرح و نقشه‌ای مناسب را طراحی کرد. اجرای این پروژه به علی ریاضی، رئیس اداره آموزش و پرورش فارس، واگذار شد و علی سامی سرپرستی آن را برعهده گرفت. در این طرح، به سبک همان طرح گذشته، حافظیه به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم شد و ایوانی به طول ۵۶ و عرض ۷ متر و با ۲۰ ستون سنگی به ارتفاع ۵ متر، آن دو باغ را از یکدیگر جدا می‌کند. اجرای کامل این طرح تا سال ۱۳۱۷ ه.ش به درازا انجامید.