title: حافظیه

text: مقبرهٔ حافظ و پیرامونش، پیشتر با نام «تِکْیهٔ حافظ» شناخته می‌شد. حافظیه در جنوب دروازهٔ قرآن در حاشیهٔ شمالی شیراز و در ابتدای خیابان گلستان — که قبلاً به «خیابان خرابات» معروف بود — واقع شده‌است. این مکان در موقعیتی قرار دارد که به «گُلگَشتِ مُصَلّیٰ» مشهور است؛ میدانی تفریحی که اغلب در اشعار حافظ ذکر می‌شود و حدود ۱۹٬۰۰۰ متر مربع وسعت دارد و یکی از مشهورترین قبرستان‌های شیراز به‌نام «خاکِ مصلّی» را در خود جای داده‌است.


title: حافظیه

text: مکانی در شمال شهر شیراز که از ساحل شمالی رودخانهٔ خرم‌دره در شمال دروازه‌اصفهان فعلی آغاز می‌شده و تا دامنهٔ کوه چهل مقام امتداد می‌یافته‌است را «مصلا» می‌نامیدند. این مکان از قدیم مورد احترام مردم شیراز بوده تا جایی که بسیاری از مردم، رسوماتی مانند نماز جماعت، نماز عید فطر و قربان را در این مکان خوش آب‌وهوا به‌جا می‌آوردند و عده‌ای نیز مردگان خود را برای آمرزش، در این مکان به خاک می‌سپردند و بخشی از این منطقه به گورستان عمومی تبدیل شد. آرامگاه حافظ نیز در شمال این دشت جای دارد. حافظ را در کتِ شیراز یا مصلای شهر به‌خاک سپردند. نخستین کسی که بر مقبرهٔ حافظ نام «حافظیه» می‌نهد، اوحَدی بَلْیانی است. سپس در "رستمُ‌التَّواریخ" اثر رستمُ‌الْحُکَما در دو جای این نام می‌آید. مقبرهٔ حافظ و پیرامونش، پیشتر با نام «تِکْیهٔ حافظ» شناخته می‌شد آنچنانکه در "دُرّهٔ نادری" به نام «تکیه» خوانده شده‌است. نویسندهٔ "فارس‌نامه" نیز از «تکیهٔ خواجه حافظ» نام برده‌است.


title: حافظیه

text: در سال ۸۵۶ ه.ق/۱۴۵۲ م و حدود شصت‌وپنج سال پس از درگذشت حافظ، فرماندارِ تیموریِ فارس، ابوالقاسم میرزا بابُر بن بایسُنقُر وزیر خویش شمس‌الدین محمد معمایی (دانشنامهٔ زبان، شخص را «یغمایی» ذکر کرده و نه معمایی) را فرمان داد تا بنایی گنبدمانند بر روی قبر حافظ در باغ مصلی بنا کند. در قسمت جلوی باغ نیز حوض بزرگی بنا کرد که از نزدیک رودخانهٔ رُکن‌آباد پر شده بود. این بنا دو بار ترمیم شد؛ یک بار در زمان شاه عباس اول صفوی، و دیگر بار به‌دستور نادرشاه افشار که هر دو نوبت، بر اثر فالی گرفته از "دیوان حافظ" بود. در سال ۱۱۸۷ ه.ق/۱۷۷۲–۷۳ م، کریم‌خان زند محوطه را بزرگ و محصور کرد. وی تالاری طاقی — به سبک کاخ دیوان‌خانه که ساخته بود — بنا کرد که چهار ستونِ سنگی بزرگ در شمال و جنوب و دو اتاق بزرگ در شرق و غرب داشت. این ساختمان به‌طور مؤثری محوطه را به دو بخش جداگانهٔ نارنجستان در قسمت جلویی و قبرستان در قسمت پشتی تقسیم کرده‌است. مقبرهٔ حافظ در بیرون و پشتِ این بنا، در وسط قبرستان واقع شده‌است. کریم‌خان در بالای قبرش تخته سنگی مرمر، به درازای ۲۷۰ و پهنای ۸۰ و بلندی ۴۰ سانتی‌متر قرار داد که هنوز هم وجود دارد. روی این تخته سنگ، دو غزل از حافظ به خط نستعلیق توسط خطاط حاجی آقاسی بیگ افشار آذربایجانی نوشته شده‌است. مطلع غزل «مژدهٔ وصل تو کو کز سر جان برخیزم/طایر قدسم و از هر دو جهان برخیزم» بر روی سنگ قبر درست از زیر عبارتِ «اَنتَ الْباقیُ و کُلُّ شَیْءٍ هالِکٌ» آغاز می‌شود. و غزل «ای دل غلام شاه جهان باش و شاه باش/پیوسته در حمایت لطف اله باش» در حاشیهٔ پیرامونِ غزلِ نخست نوشته شده‌است. در دو گوشهٔ بالایی سنگ نیز این بیت نوشته شده‌است: «بر سر تربت ما چون گذری همّت خواه/که زیارتگه رندان جهان خواهد بود». تاریخ درگذشتش نیز در ماده‌تاریخِ «خاک مصلی» در گوشهٔ پایین قبر در بیت «چراغ اهل معنی خواجه حافظ/بجو تاریخش از «خاک مصلیٰ»» نوشته شده‌است.


title: حافظیه

text: ساخت‌وسازهای بعدی در این محوطه را عمدتاً والیانِ مختلفِ فارس انجام داده‌اند. در سال ۱۲۷۳ ه.ق/۱۸۵۷ م، تهماسب میرزا مُؤَیِّدُالدّوله حکمران فارس، آرامگاه را مرمت کرد. در سال ۱۲۹۵ ه.ق/۱۸۷۸ م، فرهاد میرزا مُعتَمِدُالدّوله که به حافظ عشق می‌ورزید، حصاری آهنی بر مقبرهٔ حافظ بنا کرد. بعدتر در سال ۱۳۱۷ ه.ق/۱۸۹۹ م، دوباره به‌عنوان فالی که از "دیوان" گرفته شد، نیکوکاری زرتشتی به نام خسرو، از علمای شیراز اجازهٔ ساختِ بُقعه‌ای از آهن و چوب در اطراف قبر را گرفت. اما پیش از اتمام، مجتهد بانفوذ شیراز سید علی‌اکبر فال اسیری به‌بهانهٔ اینکه یک زرتشتی در حال برپاکردن ساختمانی بر قبر یک مسلمان بود، پیروانش را به این محوطه فرستاد تا این بنا را تخریب کنند. اگرچه این حرکت و اعتراض عمومی ناشی از آن باعث شد که دولت مرکزی در تهران خود دستور بازسازی را بدهد، اما فال اسیری اعلام کرد که هر چیزی را که در آنجا — حتی توسط خود شاه — ساخته شود را ویران می‌کند و چنین نیز کرد. این ساختمان تا سال ۱۳۱۹ ه.ق/۱۹۰۱ م به حال ویرانی باقی بود تا هنگامی که مَلِک منصور شُعاعُ‌السَّلطنه به دستور پدرش، مُظَفَّرِالدّین شاه، بودجهٔ لازم برای ساخت ضریحی آهنی را تأمین کرد که در اطراف قبر برپا شود. این ضریح را علی‌اکبر مُزَیِّنُ‌الدّوله نقاش‌باشی طراحی و نصب کرد. پیرامون آن، کتیبه‌ای قرار دارد که شامل تاریخ و اسامی حامیان است. مزیّن‌الدّوله همچنین دستور داد که هر دو سوی تالار کریم‌خان با تخته‌سنگ‌های مرمر آراسته شوند، که در آن غزل با مطلع «روضهٔ خلد برین خلوت درویشان است/مایهٔ محتشمی خدمت درویشان است» به خط میرعماد (د. ۱۰۲۴ ه.ق) توسط هنرمند قاجاری عبدُالصَّمد لَله‌باشی نسخه‌برداری شده‌است.


title: حافظیه

text: در سال ۱۳۱۰ ش/۱۹۳۱ م، فرج‌الله بهرامی دبیرِ اعظم، استاندار اصفهان و فارس، مدخلی بزرگ و سنگی را در دیوارهٔ جنوبی حافظیه برپا، و دیوارها و نارنجستان را تعمیر کرد اما کارش نیمه‌تمام ماند و به تهران منتقل شد. تا اینکه در سال ۱۳۱۴ ش/۱۹۳۵ م، وزارت آموزش و پرورش فارس آخرین اقدام مهم و شایسته را به ابتکار علی‌اصغر حکمت، وزیر آموزش و پرورش وقت، انجام داد و ترتیب ساخت یک بنای جدید داده‌شد. آندره گُدار باستان‌شناس فرانسوی، مدیر کل باستان‌شناسی کشور، طرح و نقشه‌ای مناسب را طراحی کرد. اجرای این پروژه به علی ریاضی، رئیس اداره آموزش و پرورش فارس، واگذار شد و علی سامی سرپرستی آن را برعهده گرفت. هزینهٔ اجرای ساختِ مجموعه همراه با ساخت کتابخانه و قبر قوام‌ُالْمُلک ۶۰۰٬۰۰۰ ریال برآورد شد. قرار شد برای آغازِ کار، ادارهٔ فرهنگِ فارس مبلغ ۲۰۰٬۰۰۰ ریال از بقعهٔ شیخ صَفی‌الدّین قرض گیرد و از درآمدهای آینده به‌تدریج بازپرداخت نماید؛ و باقیِ هزینه توسط ادارهٔ کل باستان‌شناسی از محلِ حق‌النظارهٔ اوقافی تأمین شود. تا فروردین ۱۳۱۶ ه.ش هزینهٔ اجرای کل ساختمان، ۲۵۰۰۰۰ ریال شد. در این طرح، به سبک همان طرح گذشته، حافظیه به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم شد و ایوانی به طول ۵۶ و عرض ۷ متر و با ۲۰ ستون سنگی به ارتفاع ۵ متر، آن دو باغ را از یکدیگر جدا می‌کند. اجرای کامل این طرح تا سال ۱۳۱۷ ه.ش به درازا انجامید.


title: حافظیه

text: یکی از ویژگی‌های معماری این مجموعه، غلبهٔ فضا بر جسمِ ساختمان است؛ به‌گونه‌ای که با سفارشِ ساختِ ۲۴ ستون دیگر — افزون‌بر ۴ ستون کریم‌خانی — از سوی گدار، تقریباً بخشِ عمدهٔ عملیات اجراییِ ساختمان انجام شد. از این ۲۴ ستونِ جدید، ۸ ستون برای زیر گنبد و ۱۶ ستون برای ایوانِ جداکننده در نظر گرفته شد. سقف گنبدْ شبیهِ کلاه درویشان طراحی شد که وارستگی‌شان از سوی حافظ ستوده شده است. گزینشِ مس به‌جای فلزاتِ گرانبها برای پوشش سقف، نشان از برگرفتن دل از وابستگی‌ها و دلبستگی‌های دنیایی و مادی است که به‌مرور زنگار می‌گیرد. نمای داخلی گنبد، طرحی از گنبد مینا شد. هشت ستون نگاه‌دارندهٔ گنبد هستند که نشان از سدهٔ روزگار حافظ دارد. عدد بیست ستون در معماریِ ایوان نیز احتمالاً اشاره به سدهٔ احیای حافظیه — یعنی سدهٔ بیستم میلادی — دارد. به‌کارگیری چهار ستونِ کریم‌خانی و سنگ قبرِ قدیمی و عناصر معماریِ زندیه در طرحِ جدید، نشان‌دهندهٔ دلبستگی و توجهِ گدار به معماری و روزگارِ حکومت زندیه است.


title: حافظیه

text: بنای فعلی به‌سبک دورهٔ کریم‌خان زند است، که آن هم، آغازِ دورهٔ دومِ شیوهٔ اصفهانی است. در این شیوه، طرح‌ها ساده می‌شوند و بیشتر فضاها چهارگوش هستند؛ هندسهٔ این شیوه ساده است و در آن بیشترْ شکل‌ها و خطوط شکسته استفاده شده‌اند. بالای سنگ قبر حافظ — که یک متر از سطح زمین بلند، و با پنج پلهٔ مدور احاطه شده‌است — گنبدمانندی مِسین شبیه کلاهِ تَرْک‌دارِ درویشی وجود دارد که بر هشت ستون به ارتفاع ده متر متکی است. قسمت داخلی گنبدْ پوشیده از کاشی‌کاری با لعاب پلی‌کروم است. هشت بیت از غزل با مطلع «حجاب چهرهٔ جان می‌شود غبار تنم/خوشا دمی که از آن چهره پرده برفکنم» بر روی هشت سنگ عظیم حکاکی شده‌است و هر یک در یک ستون. تالار چهارستونی کریم‌خان زند با یک تالارِ جدید و بزرگ با شانزده ستون سنگیِ مشابه دیگر ترکیب شده‌است. چهار ستونِ کریم‌خان مرکز این ساختمان را اشغال کرده‌است.


title: حافظیه

text: این ایوانِ بیست ستونی، حافظیه را به دو بخش شمالی به مساحت سه‌هزار متر مربع (۵۰ در ۶۰ متر) و جنوبی به مساحت دوازده هزار متر مربع (۱۵۰ در ۸۰ متر) تقسیم می‌کند. مقبرهٔ حافظ در بخش شمالی واقع شده‌است؛ از سال ۱۳۷۵، کتابخانه‌ای به مساحت ۴۴۰ متر مربع وجود دارد که پیشتر مقبرهٔ قاسم‌خان والی بوده و حاوی ۱۰٬۰۰۰ جلد کتاب است و از آن به‌عنوان مرکز حافظ‌شناسی استفاده می‌شود. در نمای خارجی تالار، روبه‌روی باغ ورودی، غزل با مطلع «گلعِذاری ز گلستان جهان ما را بس/زین چمن سایهٔ آن سرو روان ما را بس» بر روی کاشی‌های لعابدار لاجوردی درج شده‌است. همچنین در این بخش درختان نارنج و دو حوض بزرگ مستطیل‌شکل در ضلع شرقی و غربی وجود دارد که آب حوض‌های بزرگ در باغ ورودی را تأمین می‌کند، نیز یک کافهٔ سنتی به مساحت ۳۳۰ متر مربع مساحت وجود دارد که اخیراً ایجاد شده‌است. بر روی دیوارهای این بخش از حافظیه، غزل‌هایی از دیوان حافظ بر روی کاشی و تخته‌سنگ‌های مرمر به‌خوشنویسی عبدُالْحمید مَلِکُ‌الْکلامی حک شده‌است: بر دیوار شمالی غزل با مطلع «سحرم هاتف میخانه به دولت‌خواهی/گفت بازآی که دیرینهٔ این درگاهی» و بر دیوار جنوبی غزل با مطلع «چو بشنوی سخن اهل دل نگو که خطاست/سخن‌شناس نئی جان من خطا اینجاست»؛ بر دیوار شرقی غزل با مطلع «مزرع سبز فلک دیدم و داس مه نو/یادم از کشتهٔ خویش آمد و هنگام درو» و بر روی دیوار غربی غزل با مطلع «بیا که قصر امل سخت سست بنیاد است/بیار باده که بنیاد عمر بر باد است».


title: حافظیه

text: بخش جنوبیِ حافظیه، باغ ورودی است که دارای درختان نارنج، دو باغ بزرگ گل، پیاده‌روها و یک جوی است. در وسط هر باغ یک حوض بزرگ مستطیل‌شکل قرار دارد. کناره‌های سنگی این حوض‌ها در اصل از یک حوض در باغ شمالی باغ نظر — بخشی از کاخ دیوان‌خانهٔ کریم‌خان زند — تأمین شده‌است که در جریان گسترش بلوار کریم‌خان زند تخریب شد. این سنگها برای ساخت حوض‌های فعلی به حافظیه منتقل شدند. در هر طرف حیاط یک باغچهٔ بزرگ نارنج وجود دارد. دیوار جنوبی و ورودی از نرده‌های آهنی ساخته شده‌است. مساحت بخش جنوبی، از ورودی باغ تا پله‌های تالار میانی، ۹۹۸۵ متر مربع است.


title: حافظیه

text: در جشن‌های سالانه هنر شیراز شماری از برجسته‌ترین موسیقی‌دانان و نوازندگان به برپاییِ کنسرت‌های شبانه در حافظیه دعوت می‌شدند. کنسرت‌ها اواخرِ شب آغاز می‌شد و تا پاسی از بامداد ادامه می‌یافت. طبق رسمِ مردمِ شیراز، مراسمِ تحویلِ سال در حافظیه برگزار می‌شود. در سال ۱۳۹۸ ه.خ، آرامگاه حافظ بیشترین بازدیدکنندهٔ داخلی و خارجی را به خود جذب کرد.


title: حافظیه

text: آرامگاه حافظ در تاریخ ۱۸ آذر ۱۳۵۴ با شمارهٔ ۱۰۰۹ و با عنوان «بقعهٔ خواجه حافظ شیرازی» در فهرستِ آثار ملی ایران ثبت شد. در سال ۱۳۷۵ هادی میرمیران طرح احیای مجموعهٔ حافظیه را تهیه کرد و این طرح در مراجع قانونی کشور به تصویب رسید؛ اما اجرای «طرح جامع توسعهٔ حافظیه» — که در شورای توسعهٔ فرهنگی استان فارس تصویب شد — از سال ۱۳۸۰ آغاز شد. با اجرای این طرح، طی فرایندِ خرید و تخریب مناطق مسکونیِ پیرامون حافظیه و افزودن باغ جهان‌نما و باغ‌های اطراف به مجموعهٔ حافظیه، وسعت آن به ۲۰ هکتار با کاربری‌های گوناگون خواهد رسید. برپایی باغ‌موزهٔ مشاهیر ادبی جهان و موزهٔ منطقه‌ای شیراز از طرح‌های پیش‌بینی‌شده در طرح جامع است که در حال اجراست. طبقِ قانون بودجهٔ سالِ ۱۳۸۳ کشور، مبلغِ ۱۰ میلیارد ریال برای اجرای طرح احیای حافظیه در اختیارِ استانداری فارس قرار گرفته است. هرساله در سالروز بزرگداشت حافظ در بیستم مهرماه، مجموعهٔ آرامگاه برپاکنندهٔ برنامه‌های ویژه‌ای است.


title: حافظیه

text: شماری از افراد سرشناس، شاعران، اندیشمندان، دانشمندان و دیگر افراد برجستهٔ شیراز نیز در کنار آرامگاه حافظ به خاک سپرده شده‌اند؛ ازجمله: طالب جاجرمی، اهلی شیرازی، میرزا کوچک وصال شیرازی، محمدنصیر فرصتُ‌الدّوله، لطفعلی صورتگر، فریدون تَوَلَّلی، مهدی حمیدی، ناصرالدین سالار، محمدخلیل رجایی، عارف محمدهاشم ذَهَبی، رسول پرویزی، نورُالدّین رضوی سروستانی، علی‌محمد مژده، حمید دیرین، سیدعلی مزارعی، محمدباقر اِصْطَهْباناتی، علیرضا شاپور شهبازی، غلامرضا افراسیابی، عبدُالْوَهّاب نورانی وصال، جواد مصلح و حسن امداد. مقبرهٔ قوامُ‌الْمُلک شیرازی و خانوادهٔ وی — معروف به قَوامیّه — نیز در اینجا ساخته شده‌است.


title: امامزاده عبدالله (آمل)

text: امامزاده عبدالله یکی از امامزادگان شاخص ایران است. هنگامی که در جادهٔ هراز به سوی آمل می‌روید، پنج کیلومتر مانده به آمل، جاده‌ای از راه اصلی جدا می‌شود که از میان جنگل‌های انبوه، به آرامگاه امامزاده عبدالله در روستای اسکومحله می‌رسد. ساختمان اصلی امامزاده در سال ۱۳۴۳ هجری شمسی تخریب و بنای نوساز و با عظمت کنونی به جای آن‌ساخته شد. در صحن بنای امامزاده ضریحی از طلا و نقره کار هنرمندان اصفهان کار گذاشته شده‌است. از آثارقدیمی آستانه امامزاده عبدالله، حوض شفا، مرقد بی‌بی فاطمه و سقاخانه آن است. همچنین زائرسراها و هتل‌های درجه یک و دو با سرویس‌های لازم، بازار و حجره‌ها، اتاق‌های مدیران و مسئولین، سالن بزرگ غذاخوری، ساختمان بانک و بناهای دیگر برای آسایش و راحتی زائران ساخته شده‌است.


title: امامزاده عبدالله (آمل)

text: در سال‌های اخیر ساختمان اصلی امامزاده تخریب شد و معماری آن که به زمان پهلوی و به دست ملکه فرح پهلوی برمی‌گشت به دلیل کلیسایی بودن شکل مقبره از بین رفت و اعتراضات زیادی را در پی داشت و جای آن طرح جامع امامزاده که بزرگترین طرح امامزاده‌ای در شمال ایران است جایگزین بقعه قبلی شد.


title: امامزاده عبدالله (آمل)

text: ایشان همچنین از نوادگان امام موسی کاظم علیه السلام بوده است


title: ده ونک

text: دِه وَنَک یکی از محله‌های قدیمی شمیران  واقع در منطقه سرسبز شمال تهران است. در دوره قاجار این ده و زمین‌ها و توتستان‌های آن در زمان قاجار با نفوذ فراوانی که میرزا حسن‌خان مستوفی‌الممالک در حکومت قاجار داشته به تصرف خود در آورده. آرامگاه او نیز در مجموعه معروف به «باغ مستوفی» (محل فعلی دانشگاه الزهرا) در ده ونک قرار دارد.


title: ده ونک

text: امروزه، این منطقه از شمال به بزرگراه نیایش، از جنوب به بزرگراه همت و شهرک ولفجر (قسمت شمالی محله امیرآباد)، از شرق به محله ونک و از سوی غرب به بزرگراه چمران و محله شهرک غرب و سعادت آباد محدود می‌شود. این محله از محله‌هایی است که هنوز حالت قدیمی خود را حفظ کرده‌است. به طوری که تمام خانه‌ها ویلایی است.


title: ده ونک

text: بوستان باغ ایرانی و مرقد امامزاده قاضی الصابر از نوادگان امام سجاد و گورستانی چند صد ساله در این محل واقع شده‌است. در قدیم ده ونک دارای درختان بسیار توت و گردو و همچنین زالزالک بوده‌است که به مرور زمان این درختان و باغات از بین رفته‌است. در ده ونک تعدادی قنات جاری بود که در دهه ۷۰ شمسی به دلیل آنکه برای خانه‌ها مشکلاتی را به وجود می‌آورد و همچنین برای احداث فاضلاب، بسته یا کور شدند. از بخش‌های معروف و قدیمی ده ونک می‌توان به بازارچه، کوچه امامزاده، گل چمن (سر چمن)، زیر باغ نو، کوچه مسجد جامع، باغ بالا، میدون و سر پل نام برد. زبان


title: ده ونک

text: مردم اصیل این منطقه و تهران و بخصوص شمیرانات به تاتی صحبت میکنند.


title: ده ونک

text: در دههٔ بیست خورشیدی، آلمان‌ها یک کارخانه ماسک‌سازی در ده ونک برپا کردند. ده از شهر دور بود و برای کارگرهای کارخانه در اطراف همان‌جا خانه‌های کارگری ساخت. بعد از رفتن آلمان‌ها، وزارت راه مالک آن کارخانه شد و کارگرها کار و سکونت‌شان را ادامه دادند. کسی هم به خانه‌ها کاری نداشت. در دوره‌ای به کارگرها گفتند خانه‌ها به شرط تملیک برای خودتان و مقداری از حقوق‌شان کم شد. کم‌کم ساکنان هم به بازسازی خانه‌ها پرداختند ولی در روند واگذاری، بین سازمان‌های دولتی اختلاف بود و این اختلاف تا ابتدای انقلاب ادامه داشت.


title: ده ونک

text: بعد از انقلاب هم این ماجراها و اختلافات حقوقی ادامه پیدا کرد؛ ولی حتی قبض آب و برق هم برای ساکنان صادر می‌شد. هرچند اوایل انقلاب به بعضی‌ها گفتند پولی برای سند بدهند و مالک خانه‌ها شوند که به خاطر هزینهٔ بالا، فقط تعداد کمی از ساکنین سند گرفتند.


title: ده ونک

text: این ماجرا تا سال ۱۳۸۱ ادامه داشت. آن سال‌ها زمین کارخانه به دانشگاه الزهرا واگذار شد. دانشگاه از همان اول مدعی شد که زمین‌های اطراف که شامل این خانه‌ها هم می‌شود هم جزو املاک دانشگاه است و شکایت‌های رسمی آغاز شد تا اینکه بالاخره در ۲۷ مرداد ۱۳۹۷ دانشگاه توانست حکم قطعی تخریب خانه‌ها را بگیرد و چند خانه نیز تخریب شد تا این که این قضیه به شبکه‌های اجتماعی و فشارهای اجتماعی برای جلوگیری از تخریب‌ها روبه‌رو شد.


title: آرایه‌های ادبی

text: آرایه‌های ادبی یا صناعات ادبی یا صنایع بدیع در ادبیات فارسی، به‌کار بردن فنونی است که رعایت آن‌ها بر جلوه‌ها و جنبه‌های زیبایی و هنری سخن می‌افزاید. صنایع ادبی، دو دسته است: تناسب‌هایی آوایی و تناسب‌های معنایی.


title: آرایه‌های ادبی

text: به آن دسته از آرایه‌های ادبی که از تناسب‌های آوایی و لفظی میان واژه‌ها پدید می‌آید می‌گویند.


title: آرایه‌های ادبی

text: به تکرار یک ۰واج صامت یا مصوت در یک بیت یا عبارت گفته می‌شود به گونه‌ای که طنین آن در گوش بر جای بماند و باعث پیدایش موسیقی آوایی در آن بخش از سخن شود.


title: آرایه‌های ادبی

text: این دو حرف را می‌توان تداعی‌کنندهٔ فصل خزان دانست.


title: آرایه‌های ادبی

text: قابل ذکر است که واج تکرارشونده ممکن است صامت یا مصوت باشد (البته تکرار صامت بارزتر است). برای مثال:


title: آرایه‌های ادبی

text: که همان‌طور که دیده می‌شود، تکرار مصوت کوتاه «اِ» در مصراع نخست، تکامل‌بخش موسیقی درونیِ شعر است.


title: آرایه‌های ادبی

text: سجع به معنی آوردن کلمات هم‌وزن و قافیه در یک عبارت یا نوشته یا انشا است. آوردن سجع می‌تواند به بهتر شدن مطلب، انشا یا نوشته ما بسیار کمک کند.


title: آرایه‌های ادبی

text: هر گاه اجزای دو بخش از یک بیت یا عبارت، نظیر به نظیر، هم‌وزن و در حرف آخر مشترک باشند. البته منظور از حروف آخر حروف اصلی و انتهایی است.


title: آرایه‌های ادبی

text: در مثال بالا ای و وی، منوّر و مقّرر، نجوم و رسوم و جلال و کمال هم وزن و در حرف آخر یکسان هستند، کلمات تو و به هم عیناً تکرار شده‌اند.


title: آرایه‌های ادبی

text: بر ظاهرش عیب نمی‌بینم و در باطنش غیب نمی‌دانم


title: آرایه‌های ادبی

text: جناس یا هم‌جنس‌سازی، نزدیکی هر چه بیشتر واژه‌ها از نظر لفظی است. آرایه جناس به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود: جناس تام و جناس ناقص (که جناس ناقص نیز ۴ نوع است).


title: آرایه‌های ادبی

text: در جناس تام، تمام صامت‌ها و مصوت‌های دو کلمه یکسان هستند، اما معنی آن‌ها با یکدیگر متفاوت است. به‌عبارتی دیگر، واژگانی که دو بار در یک بیت یا عبارت به‌کار می‌روند و هر بار معنایی متفاوت از آن‌ها برداشت می‌شود، متجانس‌اند.


title: آرایه‌های ادبی

text: جناس تام دارای فروعی نیز هست، جناس مرکب (یا جناس مَرْفُوّْ) که دو زیر مجموعه نیز دارد: مرکب مَقرون و مرکب مَفروق. همچنین جناس مُلَفَّق نیز از فرعیات جناس مرکب است.


title: آرایه‌های ادبی

text: هر گاه دو واژه در یکی از موارد آوایی زیر با هم اختلافی جزئی داشته باشند و در یک بیت یا عبارت به‌کار روند؛ که انواع آن جناس ناقص، جناس زاید، جناس مذیّل، جناس مرکّب، جناس مفروق، جناس مقرون، جناس متشابه، جناس مطرّف، جناس خط، جناس لفظ و جناس مکرّر هستند که در مرور زمان به دلیل تقسیم‌بندی زیاد در حال کنار گذاشته شدن هستند.


title: آرایه‌های ادبی

text: اختلاف دو واژه در صداهای کوتاه (اِعراب) جناس ناقص محرف یا جناس ناقص حرکتی است:


title: آرایه‌های ادبی

text: هر گاه دو رکن جناس در یکی از حروف با هم اختلاف داشته باشند به آن جناس اختلافی یا جناس ناقص به حرف می‌گویند.. کمند/سمند.. آزاد/آزار.. زحمت/رحمت..


title: آرایه‌های ادبی

text: خاص و خلاص،کام و کاملهر گاه دو رکن جناس در تلفظ و خواندن با یکدیگر یکسان باشند اما در نوشتار با هم متفاوت باشند و معنی آنان تغییر کند به آن جناس لفظی می‌گویند.. صبا/سبا.. خوان/خان.. حیاط/حیات.. خیش/خویش.. خار/خوار


title: آرایه‌های ادبی

text: بنات، نبات.


title: آرایه‌های ادبی

text: تَخَلُّص در ادبیات، نام هنری شخصی که نام دیگر دارد. به‌طور مثال: سعدی تخلص است و نام اصلی او (مشرف‌الدین) بوده‌است، حافظ (خواجه شمس‌الدین)، نظامی گنجوی (الیاس بن یوسف) و… تخلص را آرایه می‌نامند زیرا در یک شعر آوردن آن بسیار سخت است.


title: آرایه‌های ادبی

text: به آن دسته از آرایه‌هایی که بر پایه تناسب‌های معنایی واژه‌ها شکل می‌گیرند، آرایه‌های معنوی گویند.


title: آرایه‌های ادبی

text: به آوردن حداقل دو واژه در یک بیت یا عبارت که در خارج از آن بیت یا عبارت نیز رابطه‌ای آشنا و خاص میان آن‌ها برقرار باشد مراعات نظیر یا تناسب گویند و بر خلاف نظر عموم، تفاوتی بین مراعات نظیر و تناسب وجود ندارد.


title: آرایه‌های ادبی

text: هر گاه دو واژه با معنای متضاد در یک بیت یا عبارت به‌کار رود، آرایه تضاد پدید می‌آید.


title: آرایه‌های ادبی

text: هرگاه دو مفهوم متضاد را به‌هم نسبت دهیم یا آن دو را در یک چیز جمع کنیم، آرایهٔ متناقض‌نما شکل می‌گیرد و معمولاً معنایی عمیق و پرمغز در پسِ آن نهفته‌است.


title: آرایه‌های ادبی

text: «جامه‌اش شولای عریانی است»


title: آرایه‌های ادبی

text: هرگاه در یک بیت یا عبارت بین دو مورد (مثل «الف» و «ب»)رابطه‌ای برقرار کنیم و مثلاً بگوییم «الف»، «ب» است یا «الف»، «ب» را آورد و در بخش دیگری از همان بیت یا عبارت بین آن دو مورد همان رابطه را برقرار کرده اما جای آن دو را با هم عوض کنیم آرایه عکس بدست می‌آید. همانند عکس نقیض در منطق.


title: آرایه‌های ادبی

text: هر گاه دو یا چند جزء از کلام بدون توضیحی در پی هم بیایند (لف) و آن گاه توضیحات مربوط به هر یک در پی هم آورده شوند (نشر)، آرایه لفّ‌ونشر شکل می‌گیرند.


title: آرایه‌های ادبی

text: یعنی: (۱) با شمشیر سر را برید و (۲) با خنجر سینه را درید و (۳) با گرز پا را شکست و (۴) با کمند دست را ببست.


title: آرایه‌های ادبی

text: هنر (لف ۱)، جادوی (لف ۲) | راستی (نشر ۱)، گزند (نشر ۲)


title: آرایه‌های ادبی

text: هر گاه با شنیدن بیت یا عبارتی به یاد داستان و افسانه، رویدادی تاریخی و مذهبی یا آیه و حدیثی یا … بیفتیم، بدون آنکه آن موضوع مستقیماً تعریف شده باشد، آن بیت یا عبارت دارای آرایه تلمیح است.


title: آرایه‌های ادبی

text: هر گاه شاعر یا نویسنده‌ای، بخشی از نوشته فردی دیگر را در میان اثر خود جای دهد، آن شعر یا نوشته را تضمین نموده‌است. دقت کنید که باید عین نوشته بیاید و اصولاً داخل « ... » بیان می‌شود.


title: آرایه‌های ادبی

text: این دو بیت بخشی از بوستان سعدی است و سعدی بیتی معروف از فردوسی را در میان شعر خود عیناً نقل کرده‌است.


title: آرایه‌های ادبی

text: این دو بیت از دیوان حافظ که در آن خواجه از اشعار سعدی تضمین کرده‌است.


title: آرایه‌های ادبی

text: بیت اول از حافظ است که در آن خواجه از بیت دوم که از اشعار سعدی است تضمین کرده‌است.


title: آرایه‌های ادبی

text: بیت اول از حافظ است که در آن خواجه از بیت دوم که از اشعار سلمان ساوجی است تضمین کرده‌است.


title: آرایه‌های ادبی

text: بیت اول از حافظ است که در آن خواجه از بیت دوم که از اشعار اوحدی است تضمین کرده‌است.


title: آرایه‌های ادبی

text: هنگامی که شاعر یا نویسنده، صفتی را در فرد یا پدیده‌ای آنچنان برجسته نشان دهد که در عالم واقع امکان دستیابی به آن صفت در آن حد و اندازه وجود نداشته باشد، آرایه اغراق آفریده می‌شود. البته این ادعای غیرممکن باید به گونه‌ای بیان شده باشد که باعث افزایش گیرایی سخن گردد و شعار گونه وغیر واقعی جلوه نکند.


title: آرایه‌های ادبی

text: هر گاه شاعر و نویسنده برای موضوعی، دلیلی غیر واقعی و تخیلی، اما دلپذیر و قانع‌کننده ارائه دهد به حسن تعلیل دست می‌یابد.


title: آرایه‌های ادبی

text: حسن تعلیل: شاعر علت ابر پوش بودن قله دماوند را بخاطر ندیده شدن آن از سوی بشر بیان کرده‌است.


title: آرایه‌های ادبی

text: حسن تعلیل: علت برآمدگی دماوند اینگونه توجیه شده‌است که «دماوند» قلب زمین تصور شده‌است که درد گرفته و از شدت درد، ورم نموده‌است.


title: آرایه‌های ادبی

text: حسن تعلیل: شاعر علت جاری بودن رود دجله در بغداد را گریستن خاک آن شهر به مرگ خلفا می‌داند و حال آنکه می‌دانیم جاری بودن رود در بغداد امری طبیعی است.


title: آرایه‌های ادبی

text: حسن تعلیل: حافظ علت باران بهاری را گریه ابر بهاری به علت بدعهدی ایام می‌داند.


title: آرایه‌های ادبی

text: حسن تعلیل: حافظ علت رسیدن ذرات معلق در هوا به خورشید را بلند همتی آنان می‌داند.


title: آرایه‌های ادبی

text: حسن تعلیل: سرو علت میوه نداشتن خود را که نشان از تهی‌دستی درخت هم هست آزادگی می‌داند.


title: آرایه‌های ادبی

text: حسن تعلیل: در این بیت حافظ علت حل شدن شکر در آب را کم آوردن شکر در برابر شیرینی لب یار می‌داند.


title: آرایه‌های ادبی

text: حسن تعلیل: در این بیت حافظ دلیل سرخی اشک خود را خجلت اشک از فاش کردن راز شاعر می‌داند.


title: آرایه‌های ادبی

text: هر گاه شاعر یا نویسنده درسخن خود از «ضرب‌المثلی» استفاده کند یا بخشی از سخن او آنقدر معروف باشد که به عنوان ضرب‌المثل به کار رود؛ آن بخش از کلام، دارای آرایه "ارسال المثل" یا به اختصار، "مثل" است. پس، ارسال المثل عبارت است از: آوردن مطلبی حکیمانه در شعر، که نتیجه آن باعث آرایش کلام و تقویت بنیه سخن می‌شود.


title: آرایه‌های ادبی

text: «مثل» یا «ضرب‌المثل» گفتاری کوتاه و شایع است که معمولاً در قالب بیانی کلیشه‌ای مطرح شده به دلیل ایجاز کلام و غنی بودن مفهوم آن، با استقبال عامه مواجه می‌شود و مردم در گفتگوها، مجادله‌ها و اندرزهایشان از آن استفاده می‌کنند، مانند: «بادآورده را باد می‌برد».


title: آرایه‌های ادبی

text: منشأ ایجاد مثل، تودهٔ مردم است. علی اکبر دهخدا دربارهٔ مثل می‌گوید: «پدران ما، مثل را یکی از اقسام بیست و چهارگانه ادب شمرده‌اند و همانند دیگر قسمت‌ها به آن اهمیت داده‌اند. پدران ما کمتر فکری است که نکرده و کمتر اندیشه‌ای است که در عبارتی کوتاه و رسا در دسترس همه نگذاشته باشند، گویا از قدیم ایرانیان به حکمت و مثل مشهور بوده‌اند.»


title: آرایه‌های ادبی

text: گاه آوردن یک مَثَل در نظم و نثر یا خطابه و سخنرانی، اثرش در پروراندن مقصود و جلب توجه خواننده و شنونده، بیش از چندین بیت منظوم و چند صفحه مقاله و رساله باشد. "همهٔ بیت اخیر، ضرب‌المثل شده‌است"


title: آرایه‌های ادبی

text: هر گاه برای تاًیید یا روشن شدن مطلبی (معمولاً پیچیده) آن را به موضوعی ساده‌تر تشبیه کنیم یا برای اثبات موضوعی نمونه‌ای بیاوریم آرایه تمثیل را به کار گرفته‌ایم.


title: آرایه‌های ادبی

text: سؤال و جواب یا مناظره یا پرسش و پاسخ یا گفتگو یا مراجعه؛ آن است که متکلم آنچه را که بین دو کس واقع شده، در شعر به‌صورت پرسش و پاسخ یا پیغام و جواب به لفظی بلیغ و با اسلوبی لطیف بیان کند، و تمام شعر مبتنی بر پرسش و پاسخ یا گفتگو باشد. به عبارتی دیگر، در اصطلاح ادبی، شعر یا نثری است که در آن دو چیز یا دو کس در مقابل هم قرار می‌گیرند و بر سر موضوعی با هم به بحث و گفتگو می‌پردازند تا سرانجام یکی بر دیگری غالب آید و نتیجهٔ دلخواه و از پیش معلوم، حاصل شود.


title: آرایه‌های ادبی

text: در این نوع شعر معمولاً، در مصرع یا بیت اول سؤال به میان می‌آید و در مصرع یا بیت دوم جواب آن داده می‌شود و شکلی از گفتگو را ایجاد می‌کند و مخاطب را در جواب شعری و لذت هنری شعر سهیم می‌کند. نمونه‌های این صنعت از نخستین برهه‌های پیدایش ادبیات فارسی وجود دارد. مانند: «گفتگوی زاغ سیاه و باز» در دیوان عنصری و سؤال و جواب‌های عاشقان و معشوقان، اشیاء و آدم‌ها، آدم‌ها با آفریده‌های ذهنی؛ نمونه‌های موفق سؤال و جواب را در شعر حافظ، مولانا، نظامی گنجوی، پروین اعتصامی و دیگر شاعران و نویسندگان بزرگ می‌توان دید.


title: آرایه‌های ادبی

text: در این طرز سخن، کلماتی که بیان‌گر سؤال و جواب هستند به‌کار می‌رود مانند: "گفتم"، "گفتا". «مناظرهٔ خسرو با فرهاد» در مثنوی خسرو و شیرین نظامی گنجوی، نمونه‌ای از این آرایه است:


title: آرایه‌های ادبی

text: نمونه‌ای از پروین اعتصامی:


title: آرایه‌های ادبی

text: سؤال و جواب مرهون عوامل دیگری هم هست؛ از جمله: "اسلوب حکیم" (به این معنا که شنونده، سخن یا پاسخ گوینده را به معنی دیگر حمل کند. این تبدیل و تغییر معنا را در اصطلاح "اسلوب حکیم" می‌گویند)، حسن تعلیل، تشبیه و جناس.


title: آرایه‌های ادبی

text: هرگاه شاعر بیتی بسراید که با عوض کردن جای مصراع اول و مصراع دوم خللی در مفهوم بیت ایجاد نشود و بیت دوم مصداقی برای بیت اول باشد، به آن آرایهٔ اسلوب معادله گویند. صائب تبریزی از جمله شاعرانی است که اسلوب معادله را به عنوان یک عنصر اصلی در اشعار خویش قرار داده‌است. (شاعر در مصراعی سخن می‌گوید و برای اثبات سخن خود از مثل استفاده می‌کند)


title: آرایه‌های ادبی

text: در اصطلاح آن است شاعر جمله‌ای آورد که حمل بر بیش از یک پاسخ شود و پاسخ بر خلاف انتظار باشد.


title: آرایه‌های ادبی

text: حکمی راکه هیچ ربطی به هم ندارد مورد استثنا قرار دادن، همچنین در این صنعت از حروف استثناء استفاده می‌شود.


title: آرایه‌های ادبی

text: یعنی مانند کردن چیزی به چیز دیگر که به جهت داشتن صفت یا صفاتی با هم مشترک باشند.


title: آرایه‌های ادبی

text: هر تشبیه دارای چهار رکن یا پایه است: مثال: علی مانند شیر شجاع است. به ترتیب: مشبه (علی)؛ ادات تشبیه (مانند)؛ مشبه به (شیر)؛ وجه شبه (شجاع) اگر تشبیهی ادات تشبیه داشته باشد تشبیه را مرسل می‌گویند.


title: آرایه‌های ادبی

text: اضافه تشبیهی:هرگاه در تشبیه، یکی از طرفین تشبیه (مشبه یا مشبه به) به دیگری اضافه (مضاف واقع شود) شود. به آن «اضافهٔ تشبیهی» می‌گویند. مثال:آفتاب نظر بپرورند. آفتاب نظر یک ترکیب اضافی است که در واقع دو رکن اول و دوم یک تشبیه بوده‌اند.


title: آرایه‌های ادبی

text: به کار رفتن واژه‌ای به جای واژه دیگر مجاز نام دارد. هیچ‌گاه چنین امری ممکن نیست مگر آن که میان آن دو واژه در خارج از کلام رابطه‌ای بر قرار باشد. برای مثال: آن قدر گرسنه‌ام که می‌توانم تمام ظرف را بخورم. تمام ظرف را بخورم مجاز از محتویات درون ظرف و رابطه‌ای میان دو واژه‌ای ظرف و غذا در این عبارت است.


title: آرایه‌های ادبی

text: ماه دشت لاله‌ها را روشن کرده‌است (ماه: مجاز از نور ماه است)


title: آرایه‌های ادبی

text: هر گاه واژه‌ای به دلیل شباهتی که با واژه دیگر دارد به جای آن به کار رود استعاره پدید می‌آید. (همچنین بیان امری نا شناخته بر حسب امر شناخته شده) در واقع استعاره نوعی از تشبیه است که یکی از دو طرف تشبیه در آن ذکر نشده باشد (یا مشبه یا مشبه به ذکر نشده باشد).


title: آرایه‌های ادبی

text: بر کشته‌های ما جز باران رحمت خود مبار. (کشته‌ها به کسر «ک») در این عبارت رحمت خدا به باران مانند شده‌است. روشن است که در این عبارت، منظور از کشته‌ها معنایی لفظی آن نیست بلکه مقصود اعمال بندگان است.


title: آرایه‌های ادبی

text: در «هرچه خواهی در سوادش رنج برد تیغ صرصر خواهدش حالی سترد»، «تیغ صرصر» استعاره از باد است.


title: آرایه‌های ادبی

text: استعاره از واژهٔ عاریه آمده‌است بمعنی عاریه گرفتن ویژگی از کسی یا چیزی برای دیگری


title: آرایه‌های ادبی

text: استعاره خود دو نوع دارد


title: آرایه‌های ادبی

text: این نوع استعاره به نوعی از تشبیه گفته می‌شود که در آن مشبه به حذف شده باشد.


title: آرایه‌های ادبی

text: این نوع استعاره به نوعی از تشبیه گویند که در آن مشبه محذوف باشد.


title: آرایه‌های ادبی

text: در تشبیه، هم مشبه وجود دارد و هم مشبه به ولی اگر یکی از این‌ها غایب باشد! و به جایش لوازم یا ویژگی اش را ببینیم که به صورت اضافی آمده‌است، اضافه استعاری می‌نامیم. هم چنین در اضافه استعاری «مضاف» در معنی حقیقی خود بکار نمی‌رود و ما «مضاف الیه» را به چیزی تشبیه می‌کنیم که دارای جزء یا اندامی است ولی چنین جزء و اندام که «مضاف» است برای «مضاف الیه» یک واقعیت نیست بلکه یک تصور و فرض است. مثال:دامن شب-رقص مرگ-دل شب


title: آرایه‌های ادبی

text: به جملات زیر توجه کنید «تنها همان رتبه‌های بالا را وعده بگیر و مابقی را نقداً خط بکش»  «با حال استیصال پرسیدم پس چه خاکی بر سرم بریزم؟»  در جمله‌های بالا دو عبارت مشخص شده دارای دو معنی نزدیک و دور هستند اما معنی دور آن‌ها مورد نظر است. "خط بکش" در اصطلاح یعنی نادیده بگیر و "چه خاکی به سرم بریزم" یعنی چه کار باید بکنم در جمله‌های ذکر شده این معانی دور مورد نظر است و معانی نزدیک و واقعی مقصود نویسنده را نمی‌رساند و به این کار برد کنایه می‌گویند مثال «هنوزم از دهانت بوی شیر می‌آید»  بوی شیر کنایه از خردسال بودن است.


title: آرایه‌های ادبی

text: هر گاه صفات انسان یا یک جاندار را به یک جسم بی جان ربط بدهیم از آرایهٔ تشخیص استفاده کرده‌ایم مثال: این کتاب من را به خواندنش دعوت می‌کند، دیوارهای زندان پرواز می‌کردند


title: آرایه‌های ادبی

text: برق از شوقِ که می‌خندد بدین سان قاه قاه ابر از هجرِ که می‌گرید بدین سان زار زار


title: آرایه‌های ادبی

text: آمیختن دو یا چند حس را در متن و… را حس آمیزی می‌گویند. هر گاه موضوعی را که مربوط به یکی از حواس است. به چیزی نسبت دهیم که با آن حس قابل احساس نباشد، آرایه حس آمیزی آفریده می‌شود که در زبان روزمره نیز کم کاربرد نیست.


title: آرایه‌های ادبی

text: طعم پیروزی را چشید…


title: آرایه‌های ادبی

text: در این عبارت «مزه» که مربوط به حس چشایی است به پیروزی نسبت داده شده‌است. اما پیروزی با حس چشایی قابل احساس نیست.


title: آرایه‌های ادبی

text: حقیقت تلخ است.


title: آرایه‌های ادبی

text: در این عبارت "تلخی" که مربوط به حس چشایی است به حقیقت نسبت داده شده‌است. اما حقیقت با حس چشایی قابل احساس نیست.


title: آرایه‌های ادبی

text: آمیختن دو یا چند حس را در متن و… را حس آمیزی می‌گویند. (این توضیح در کتاب ادبیات پایه دهم آمده‌است)


title: آرایه‌های ادبی

text: در این شعر رودکی از حس لامسه در مصرع دوم استفاده می‌کند:


title: آرایه‌های ادبی

text: گاهی شاعر از چند حس را با هم استفاده می‌کند. به عنوان مثال حقوقی حس رنگ و صدا را به این شکل با هم درآمیخته است:


title: آرایه‌های ادبی

text: از نمونه‌های دیگر حس آمیزی درهم‌آمیختن سه حس شنوایی، بینایی و بساوایی در این شعر شفیعی کدکنی است:


title: آرایه‌های ادبی

text: با حنجره چکاوک خردی که ماه دی


title: آرایه‌های ادبی

text: از پونه بهار سخن می‌گوید


title: آرایه‌های ادبی

text: وقتی کزان گلوله سربی


title: آرایه‌های ادبی

text: با قطره قطره خونش


title: آرایه‌های ادبی

text: موسیقی مکرر و یکریز برف را


title: آرایه‌های ادبی

text: ترجیعی ارغوانی می‌بخشد.


title: آرایه‌های ادبی

text: تکرار آرایه است که در آن شاعر به منظور نشان دادن اهمیت، و برجسته ساختن یک واژه یا یک عبارت در شعر یا ایجاد موسیقی و آرایش سخن، لفظ یا الفاظی را مکرر می‌آورد.


title: کنترل عددی

text: کنترل عددی به کنترل خودکار ابزارهای ماشین‌کاری (مانند دریل‌ها، دستگاه‌های تراش و دستگاه فرز) یا چاپگرهای سه‌بعدی توسط یک رایانه گفته می‌شود.


title: کنترل عددی

text: دستگاه‌های CNC، دستگاه‌هایی با ابزارهای قابل حرکت توسط موتور هستند که این موتور (یا موتورها) توسط رایانه کنترل می‌شوند. این رایانه‌ها به کمک دستورهایی مرتب که G-Code یا M-Code نامیده می‌شوند، ابزارها را کنترل می‌کنند. این دستورها ممکن است به صورت دستی توسط اشخاص نوشته شده یا توسط نرم‌افزارهای CAM تولید شوند. پرینترهای سه بعدی نیز برای تولید قطعه ابتدا مدل رایانه ای را به صورت «لایه لایه ای» پردازش کرده و سپس توسط دستورهای G-Code قطعه را تولید می‌کنند.


title: کنترل عددی

text: در دستگاه‌های ماشین ابزار سی‌ان‌سی مدرن، طراحی یک قطعهٔ مکانیکی و برنامه تولید آن کاملاً خودکار انجام می‌شود. هندسه مکانیکی جسم با استفاده از نرم‌افزارهای طراحی به کمک کامپیوتر (CAD) تعریف شده و پس از آن به وسیله نرم‌افزارهای ساخت به کمک کامپیوتر (CAM) به دستورهای تولیدی و ساختی تبدیل می‌شود. سرانجام این دستورها که برای سیستم یک ماشین تولیدی قابل فهم است، روی یک ماشین کنترل عددی (CNC) بارگذاری می‌شوند.


title: کنترل عددی

text: از آن‌جایی که یک جزء خاص برای ساخته شدن ممکن است به ابزارهای متفاوتی چون: مته، ارّه و … نیاز داشته باشد؛ ماشین آلات مدرن اغلب ترکیبی از ابزارهای متعدد در یک «اتاقک» واحد هستند.


title: کنترل عددی

text: اولین ماشین ابزار دارای کنترلر عددی (NC) در سال ۱۹۵۲ و در دانشگاه MIT ساخته شد. این ماشین دارای کنترل حلقه بسته موقعیت دهی سه-محوره بود و به‌طور کلی به عنوان اولین ماشین ابزار کنترل عددی شناخته می‌شود. در سال ۱۹۵۸، اولین مرکز ماشینکاری NC توسط Kearney و Trecker به بازار عرضه شد. مرکز ماشینکاری تلفیق مجموعه ای از ماشین‌های ابزار مختلف بود که قادر به انجام بسیاری از فرایندها بودند (فرزکاری، دریل کاری، قلاویزکاری و بورینگ). این دستگاه NC قابلیت موقعیت‌یابی خودکار را داشت. تقریباً از همان ابتدا برای کمک به برنامه‌ریزی این ماشین‌ها، نیاز به رایانه بود. در عرض ۱۰ سال، ماشین آلات NC به ریزپردازنده‌های مستقل مجهز شدند و آنها را تبدیل به ماشین ابزار کنترل عددی رایانه ای (CNC) کردند که می‌توانستند مستقیماً برنامه‌ریزی شوند، اگرچه اصطلاح NC هنوز هم برای اشاره به فن آوری پایه استفاده می‌شود.


title: کنترل عددی

text: با ظهور ماشین‌های نوع NC (و اخیراً ربات‌های قابل برنامه‌ریزی)، دو نوع اتوماسیون تعریف شد. اتوماسیون سخت یا ثابت که ماشین‌های انتقال و ماشین‌های پیچ زنی اتوماتیک که توسط بادامک کنترل می‌شوند نمونه‌های آن هستند. اتوماسیون انعطاف‌پذیر یا اتوماسیون برنامه پذیر که ماشین‌های CNC و ربات‌های یادگیرنده و برنامه پذیر نمونه‌های آن هستند. در این ماشین‌ها کنترل به جای اینکه در سخت‌افزار باشد در داخل نرم‌افزار انجام می‌شود.


title: کنترل عددی

text: کنترل عددی یا NC از یک زبان پردازشی برای کنترل حرکت ابزار برشی یا قطعه کار یا هر دو استفاده می‌کند. این برنامه‌ها مسیر یا موقعیت‌های پایانی را که ابزار برش یا سایر تجهیزات باید دنبال کنند، همراه با پارامترهای ماشینکاری (سرعت، خوراک و عمق برش) برای ساخت قطعه مورد نظر، مشخص می‌کنند. دستگاه‌های CNC می‌توانند هندسه‌های پیچیده را کنترل کرده و قطعات متوالی را با دقت تکرار کنند. قطعات ساخته شده در آینده همان قطعات ساخته شده امروز خواهند بود.


title: کنترل عددی

text: تکرارپذیری و کیفیت نسبت به دستگاه‌های معمولی (دستگاه‌های دستی) بهبود می‌یابد. می‌توان دستگاه‌های کارگیر (Workholding devices) را جامع تر کرده و زمان ستاپ و تغییرابزار را کاهش داد. به همین دلیل استفاده از ماشین‌های ابزار برنامه پذیر می‌تواند برای تولید چندین قطعه یا حتی یک قطعه تنها، مقرون به صرفه باشد. ترکیب ماشین‌های برنامه پذیر با اصول مدیریتی تولید ناب (lean manufacturing) می‌تواند به افزایش فوق‌العاده کیفیت و بهره‌وری بیانجامد.


title: کنترل عددی

text: کنترل یک ماشین ابزار با استفاده از ورودی‌های متغیر توسط یک برنامه رایانه ای به عنوان کنترل عددی شناخته می‌شود و توسط انجمن صنایع الکترونیکی (EIA) به این صورت تعریف می‌شود: "سیستمی که در آن اَعمال با درج مستقیم داده‌های عددی کنترل می‌شوند. سیستم باید حداقل برخی از داده‌ها را به طور خودکار تفسیر کند. "


title: کنترل عددی

text: به‌طور سنتی، ماشین‌های ابزار NC دارای یک واحد کنترل ماشین (MCU) هستند (گاهی به آن کنترلر می‌گویند)، که خود از دو قسمت تشکیل شده‌است: واحد پردازش داده (DPU) و واحد حلقه های-کنترل (CLU). DPU داده‌هایی که از روی نوار یا هر وسیله دیگری خوانده می‌شود پردازش کرده و اطلاعاتی از قبیل: موقعیت دقیق هر محور، جهت حرکت خوراک، و دیگر سیگنال‌های کنترل عملکرد-کمکی را به CPU ارسال می‌کند. CLU مکانیسم‌های حرکت دستگاه را اداره می‌کند.


title: کنترل عددی

text: موقعیت‌یابی یکی از کارهایی است که در جریان کنترل عددی و در دستگاه‌های سی ان سی باید انجام گیرد تا دقت انجام کار برش و حکاکی در دستگاه در بالاترین سطح ممکن قرار گیرد. دستگاه‌های CNC و NC از دو شیوه متفاوت برای موقعیت‌یابی استفاده می‌کنند که یکی از آنها سامانه کنترل حلقه باز (Open-loop controller) و دیگری سامانه کنترل حلقه بسته (closed loop system) است.


title: کنترل عددی

text: در سیستم‌های حلقه باز سیگنال‌ها توسط کنترلر به سرووموتورها فرستاده می‌شود، اما میزان حرکت یا موقعیت نهایی میزکار، جهت اصلاح آن سنجیده نمی‌شود. در مقابل، سیستم حلقه بسته به ترنسدیوسرها، سنسورها و شمارنده‌های مختلفی مجهز است که موقعیت میز کار را به‌طور دقیق اندازه‌گیری می‌کنند. از طریق کنترل بازخورد دار، موقعیت میزکار با سیگنال فرستاده شده مقایسه شده، و زمانی که موقعیت میز با سیگنال فرستاده شده یکسان شد، حرکت متوقف می‌شود.


title: کنترل عددی

text: سیستم کنترل حلقه باز که تحت عنوان سیستم بدون پسخورد نیز نامیده می‌شود، یک سیستم کنترلی است که در آن خروجی کار تأثیری بر گام‌های بعدی ندارد. در واقع در این سیستم، خروجی کار نه اندازه‌گیری می‌شود و نتیجه آن بر کارهای بعدی دستگاه تأثیر گذاری می‌شود. این روش در دستگاه‌های کنترل عددی بسیار ارزان قیمت است و امروزه در دستگاه‌های پیشرفته کمتر از آن استفاده می‌شود. نکته مهم در این روش، سهولت کار دستگاه است که نیازی به تنظیمات پیشرفته ندارد. اگر کالیبراسیون دستگاه به شکل مناسب انجام نگیرد یا اغتشاشاتی در انجام کار به وجود بیاید، سیستم حلقه باز چندان مطلوب نیست و به جای آن از سیستم حلقه بسته استفاده می‌شود.


title: کنترل عددی

text: دستگاه‌های CNC ساده گاهی اوقات از کنترل حلقه باز استفاده می‌کنند. استفاده از استِپ موتور برای دستیابی به جابجایی محور مورد نظر با ارسال تعدادی پالس DC کنترل شده، نمونه ای از کنترل حلقه باز CNC است. کنترل حلقه باز از نظر اقتصادی مقرون به صرفه است، اما نمی‌تواند بررسی کند که حرکت مورد نظر، واقعاً حاصل شده یا اینکه خطا را تصحیح کند.


title: کنترل عددی

text: سیستم کنترل حلقه بسته یا سیستم پسخوردی به سیستمی گفته می‌شود که حرکت بعدی سیستم تحت تأثیر خروجی آن قرار دارد. در واقع بازخورد هر کدام از فعالیتهای دستگاه به کنترل کننده ارائه می‌شود تا بتواند از این طریق اشتباه در موقعیت‌یابی، سرعت و شتاب خود را درست کند و تغییرات لازم را به وجود بیاورد. این سیستم در دستگاه سی ان سی پیشرفته به کار گرفته می‌شود و معمولاً باعث افزایش قیمت دستگاه می‌شود.


title: کنترل عددی

text: سیستم کنترل حلقه بسته به یک ترنسدیوسر یا سایر انواع سنسورها نیاز دارد تا بتواند موقعیت میز دستگاه را تشخیص دهد و آن را به عنوان بازخورد موقعیت محور، یا بازخورد سرعت در صورتی که کنترل مسیر کانتور نیز مورد نیاز باشد، به MCU (واحد کنترل ماشین) ارسال کند.


title: کنترل عددی

text: موقعیت کد G & M بر اساس یک سیستم مختصات سه بعدی دکارتی است. این سیستم یک نوع سیستم مختصات معمولی است که اغلب هنگام محاسبات در ریاضی دیده می‌شود. این سیستم برای نقشه مسیرهای ماشین‌ها و هر گونه اقدام دیگری را که باید در یک مختصات خاص اتفاق بیافتد، طراحی شده‌است. مختصات مطلق چیزی است که به‌طور معمول برای ماشین آلات استفاده می‌شود و نشان دهنده نقطه (۰٬۰٬۰) در طرح کلی است.


title: کنترل عددی

text: در کنترل عددی دو نوع سیستم کنترل اصلی وجود دارد:


title: کنترل عددی

text: در یک "سیستم نقطه-به-نقطه"، که "سیستم موقعیت‌یابی" نیز نامیده می‌شود، هر محور دستگاه، بسته به نوع کار، به صورت جداگانه توسط پیچ‌های انتقال و با سرعت‌های مختلف هدایت می‌شود. این ابزار ابتدا برای رفتن به نقطه تعریف شده با سرعت حداکثر حرکت می‌کند تا زمان غیرتولیدی کاهش یابد، اما بعد از نزدیک شدن ابزار به موقعیت تعریف شده عددی، سرعت آن کاهش می‌یابد؛ بنابراین، در عملیاتی مانند دریل کاری، ابتدا موقعیت‌یابی و سپس سوراخ کاری انجام می‌شود.


title: کنترل عددی

text: در سیستم کانتورینگ، که به آن "سیستم مسیر پیوسته" نیز گفته می‌شود، عمل موقعیت‌یابی و عملیات مورد نظر هر دو باهم و در طول مسیرهای کنترل شده انجام می‌شوند، اما با سرعت‌های مختلف. از آنجا که این ابزار در حین حرکت در مسیری تعیین شده عمل می‌کند (یعنی ماشینکاری، مته کاری، قلاویزکاری و … انجام می‌دهد) ، کنترل دقیق و هماهنگ سازی سرعت‌ها و حرکات بسیار مهم است. سیستم کانتورینگ معمولاً در دستگاه‌های تراش، دستگاه فرز، دستگاه سنگ زنی، ماشین آلات جوشکاری و ایستگاه‌های ماشینکاری استفاده می‌شود.


title: کنترل عددی

text: حرکت یک ابزار در طول یک مسیر (میان یابی) به صورت تدریجی بوده و توسط یکی از روش‌های ساده انجام می‌شود. در تمام فرایندهای میان یابی، مسیر کنترل شده، مرکز دوران ابزار است. در برنامه کنترل عددی (NC) می‌توان مقادیر اصلاحی برای ابزارهای مختلف، قطرهای مختلف ابزارها یا حتی سایش ابزار در حین کار را لحاظ کرد.


title: کنترل عددی

text: فرز یک دستگاه ماشین‌کاری است که از ابزار تراش دوّار برای براده برداری از جسم مورد نظر استفاده می‌کند. محور ابزار تراش توسط برنامه‌های داده شده به دستگاه با پیشروی در یک جهت و زاویهٔ مشخص عمل براده برداری مورد نظر را انجام می‌دهد. بسیاری از فرزهای CNC از G-کد که یک کد استاندارد بین تمامی دستگاه‌های ماشین کاری سی‌ان‌سی است استفاده می‌کنند. حرکت دستگاه‌های فرز، اغلب به سه راستای X(طول)،Y(عرض) وZ(عمق) محدود شده‌است. اما امروزه فرزهای CNC چهار تا شش محوره نیز در بازار وجود دارند.


title: کنترل عددی

text: دستگاه تراش، ماشین ابزاری است که برای تراشیدن و شکل‌دهی به قطعات چوبی و فلزی به کار می‌رود. این دستگاه مناسب برای قطعه‌هایی است که مقاطع دایروی دارند. دستگاه قطعه را حول محور خود می‌چرخاند و عملیات شکل‌دهی را با تیغهٔ نصب شده انجام می‌دهد. به صورت کلی ماشین تراش در دو مدل معمولی (دستی) و CNC وجود دارد. ماشین‌های تراش عمدتاً دارای دو محورX و Z هستند ولی امروزه دستگاه‌های پیشرفته تر که دارای ۳ محور (x و y وz) چهار محور و ۵ محور و ۶ محور و n محور ساخته می‌شود.


title: کنترل عددی

text: دستگاهی است که به کمک آن قطعات (عموماً فلزی) را با استفاده از یک جت شتاب‌دهندهٔ پلاسمای داغ برش می‌دهند. در این روش یک گاز نجیب یا هوای فشرده با سرعت بالا از نازل دستگاه دمیده می‌شود و در همان لحظه یک قوس الکتریکی اجاد شده و گاز به حالت پلاسما در می‌آید. پلاسما به اندازهٔ کافی گرم است تا فلز را ذوب کند. هوای فشرده دمیده شده نیز به اندازه‌ای فشار دارد که فلز ذوب شده را از جای خود خارج کند. دستگاه‌های برش پلاسما با استفاده از کامپیوتر خود الگوی برش را به زبان قابل فهم خود، دریافت کرده و عمل برش را به صورت خودکار و یکنواخت انجام می‌دهند. در فاز اولیه، قوس در داخل تورچ ایجاد می‌شود و یک منطقه کوچک پلاسمایی بوجود می‌آورد. اصطلاحاً به آن قوس پیلوت گفته می‌شود. پلاسما که اکنون رسانا شده‌است، توسط یک جریان گاز پرفشار (معمولاً هوای فشرده)، با فشار از نازل خارج می‌شود. سپس در معرض قطعه برش (آند) قرار می‌گیرد. پلاسما، مدار بین الکترود و قطعه کار را می‌بندد. سپس منجر به هدایت جریان جوشکاری و انتقال گرمای لازم برای ذوب می‌شود. بدین ترتیب قطعه کار برش می‌خورد. لازم است ذکر شود گازهایی که در این فرایند استفاده می‌شوند بر کیفیت نهایی سطح کار تأثیر بسزایی دارند.


title: کنترل عددی

text: در این دستگاه از تخلیه الکتریکی به منظور براده برداری استفاده می‌شود. فرایند براده برداری به وسیلهٔ جرقه‌های متناوب و کنترل شده‌ای است که بین دو الکترود (فلز دستگاه و قطعه کار) زده می‌شود. در این روش هیچ‌گونه تماس مستقیمی بین الکترود و قطعه‌کار برقرار نمی‌شود. مبنای ایجاد تخلیهٔ الکتریکی پدیده شکست خازن است. هنگامی که فاصله بین دو الکترود (صفحه‌های خازن) کاهش می‌یابد شدت میدان الکتریکی افزایش یافته و تخلیهٔ الکتریکی رخ می‌دهد.


title: کنترل عددی

text: دستگاه برش جت آب (WaterJet Cutting) یک دستگاه برش در مقیاس صنعتی است که قابلیت برشکاری طیف وسیعی از مواد را داراست. در این دستگاه برای برش از یک جت آب پرفشار یا مخلوط آب پرفشار و مواد ساینده استفاده می‌شود که با استفاده از یک نازل به سطح جسم برخورد کرده و آن را برش می‌دهد. از مزایای استفاده از واترجت می‌توان به درجه حرارت بسیار پایین در هنگام برش (برش سرد) و هزینه نگهداری کمتر نسبت به برش‌های لیزر و پلاسما اشاره کرد.


title: کنترل عددی

text: از دیگر دستگاه‌های سی‌ان‌سی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:


title: کنترل عددی

text: تهیه برنامه کنترل برای استفاده در دستگاه‌های CNC یک مرحله حیاتی است. امروزه متداول‌ترین زبان استاندارد سی ان سی، "G-code" نامیده می‌شود و نام خود را از کدهای حرکت ابزاری می‌گیرد که با حرف "G" آغاز می‌شوند. این زبان اولین بار در سال ۱۹۶۰ توسط انجمن صنایع الکترونیک (EIA) در ایالات متحده استانداردسازی شد و با نام RS-274D مشخص گردید. سازنده‌های مختلف ماشین ابزار در سراسر دنیا، کدها را بسته به نیازهای ماشین خود تغییر می‌دهند، اما عمده کدهای پایه یکسان باقی می‌ماند. جدول زیر برخی از رایج‌ترین دستورات حرکتی، ابزار و ماشین را برای برنامه‌های ماشینکاری CNC ذکر کرده‌است. هر دستور از ترکیبی از حرف و عدد تشکیل می‌شود که به آن "کلمه NC" گفته می‌شود. اپراتور با استفاده از این کدها، دستورهای لازم برای ایجاد طرح مورد نظر را به دستگاه می‌دهد. مثلاً با دریافت دستور G1 X100 Y100، ابزار روی یک خط مستقیم به مختصات (۱۰۰٬۱۰۰) حرکت می‌کند. این حرکت با دقت زیاد و بدون نیاز به اندازه‌گیری توسط اپراتور انجام می‌شود. به همین دلیل ماشین‌های سی‌ان‌سی، سرعت و دقت ماشین‌کاری را به مراتب افزایش می‌دهند.


title: کنترل عددی

text: نمونه‌ای از کد راهبری ماشین‌ها به شرح زیر است:


title: کنترل عددی

text: سیستم‌های NC، از سخت‌افزار الکترونیکی بر پایه تکنولوژی مدارهای دیجیتالی استفاده می‌کنند. CNC یک مینی کامپیوتر یا میکرو کامپیوتر را برای کنترل ماشین ابزار بکار می‌گیرد و تا حد امکان مدارهای سخت‌افزار اضافی را در واحد کنترل حذف می‌کند. گرایش از NC بر پایه سخت‌افزار، به CNC مبتنی بر نرم‌افزار، انعطاف‌پذیری سیستم را افزایش داد و امکان تصحیح برنامه‌ها را در حین استفاده فراهم ساخت. در دستگاه NC چیزی به نام کامپیوتر یا سنسور وجود ندارد؛ ولی در دستگاه CNC قطعه کار را روی صفحهٔ سنسور دار گذاشته و در اصطلاح آن را بند می‌کنیم. دستگاه به کمک هوش مصنوعی خود و با دادن طرح به کامپیوتر دستگاه، می‌تواند با وجود ۳ محور خود طرح مورد نظر را روی قطعه کار پیاده کند.


title: ابومصعب الزرقاوی

text: ابو مُصعَب الزرقاوی با نام اصلی أحمد فاضل النزال الخلایله (زاده ۲۰ اکتبر ۱۹۶۶، زرقا، اردن – مرگ ۷ ژوئن ۲۰۰۶، عراق) تروریست بنیادگرای اردنی الاصل که در افغانستان اردویی برای تعلیم شبه‌نظامیان راه انداخت و پس از رفتن به عراق و رهبری القاعده عراق و به مسئولیت گرفتن تعدادی بمب‌گذاری، در سال ۲۰۰۶ در زمان جنگ عراق کشته شد. او در برهه‌ای سه‌ساله خونبارترین حملات علیه نیروهای آمریکایی و شیعیان را در عراق انجام داد و در سال‌های اولیه حضور آمریکا در جنگ عراق، فعال‌ترین تروریست میدان بود.


title: ابومصعب الزرقاوی

text: او در سال ۱۹۹۹ جماعت توحید و جهاد را بنیان گذاشت و رهبری آن را تا زمان مرگش در ژوئن ۲۰۰۶ برعهده داشت. وی طی پخش نوارهای ویدئویی مسئولیت چندین عمل خشونت بار از جمله کشتن شهروندان و غیرنظامیان مختلف در عراق را به عهده گرفت. زرقاوی مخالف حضور آمریکا و نیروهای غربی در جهان اسلام بود. در اواخر سال ۲۰۰۴ او به اسامه بن لادن و القاعده پیوست و از این پس جماعت توحید و جهاد، القاعده عراق نامیده شد و زرقاوی توسط القاعده ملقب به «امیر القاعده در کشور بین‌النهرین» شد.


title: ابومصعب الزرقاوی

text: در سپتامبر ۲۰۰۵ و پس از سرکوب شبه‌نظامیان سنی در تلعفر توسط دولت عراق، زرقاوی علیه شیعیان در عراق اعلان جهاد کرد. در این زمان او تعداد زیادی بمب‌گذاری انتحاری در مناطق شیعه نشین و همچنین علیه نیروهای آمریکایی اجرا کرد. همچنین او مسئول بمب‌گذاری در سه هتل در امان است.


title: ابومصعب الزرقاوی

text: ابومصعب الزرقاوی در ۷ ژوئن ۲۰۰۶ در هشت کیلومتری شمال شهر بعقوبه در شمال بغداد پایتخت عراق به دست نیروهای آمریکایی کشته شد. سپس ابوحمزه المهاجر که به ابوایوب المصری نیز شهرت دارد، جانشین وی در عراق شد.


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: شبکه‌های عصبی مصنوعی یا شبکه‌های عصبی صناعی (Artificial Neural Networks - ANN) یا به زبان ساده‌تر شبکه‌های عصبی سیستم‌ها و روش‌های محاسباتی نوین برای یادگیری ماشینی، نمایش دانش و در انتها اعمال دانش به دست آمده در جهت بیش‌بینی پاسخ‌های خروجی از سامانه‌های پیچیده هستند. ایدهٔ اصلی این گونه شبکه‌ها تا حدودی الهام‌گرفته از شیوهٔ کارکرد سیستم عصبی زیستی برای پردازش داده‌ها و اطلاعات به منظور یادگیری و ایجاد دانش میباشد. عنصر کلیدی این ایده، ایجاد ساختارهایی جدید برای سامانهٔ پردازش اطلاعات است.


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: این سیستم از شمار زیادی عناصر پردازشی فوق‌العاده بهم‌پیوسته با نام نورون تشکیل شده که برای حل یک مسئله با هم هماهنگ عمل می‌کنند و توسط سیناپس‌ها (ارتباطات الکترومغناطیسی) اطلاعات را منتقل می‌کنند. در این شبکه‌ها اگر یک سلول آسیب ببیند بقیه سلول‌ها می‌توانند نبود آن را جبران کرده، و نیز در بازسازی آن سهیم باشند. این شبکه‌ها قادر به یادگیری‌اند. مثلاً با اعمال سوزش به سلول‌های عصبی لامسه، سلول‌ها یادمی‌گیرند که به طرف جسم داغ نروند و با این الگوریتم سیستم می‌آموزد که خطای خود را اصلاح کند. یادگیری در این سیستم‌ها به صورت تطبیقی صورت می‌گیرد، یعنی با استفاده از مثال‌ها وزن سیناپس‌ها به گونه‌ای تغییر می‌کند که در صورت دادن ورودی‌های جدید، سیستم پاسخ درستی تولید کند.


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: فلسفهٔ اصلی شبکهٔ عصبی مصنوعی، مدل کردن ویژگی‌های پردازشی مغز انسان برای تقریب زدن روش‌های معمول محاسباتی با روش پردازش زیستی است. به بیان دیگر، شبکهٔ عصبی مصنوعی روشی است که دانش ارتباط بین چند مجموعهٔ داده را از طریق آموزش فراگرفته و برای استفاده در موارد مشابه ذخیره می‌کند. این پردازنده از دو جهت مشابه مغز انسان عمل می‌کند:


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: یک شبکهٔ عصبی مصنوعی، از سه لایهٔ ورودی، خروجی و پردازش تشکیل می‌شود. هر لایه شامل گروهی از سلول‌های عصبی (نورون) است که عموماً با کلیهٔ نورون‌های لایه‌های دیگر در ارتباط هستند، مگر این که کاربر ارتباط بین نورون‌ها را محدود کند؛ ولی نورون‌های هر لایه با سایر نورون‌های همان لایه، ارتباطی ندارند.


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: نورون کوچک‌ترین واحد پردازشگر اطلاعات است که اساس عملکرد شبکه‌های عصبی را تشکیل می‌دهد. یک شبکهٔ عصبی مجموعه‌ای از نورون‌هاست که با قرار گرفتن در لایه‌های مختلف، معماری خاصی را بر مبنای ارتباطات بین نورون‌ها در لایه‌های مختلف تشکیل می‌دهند. نورون می‌تواند یک تابع ریاضی غیرخطی باشد، در نتیجه یک شبکهٔ عصبی که از اجتماع این نورون‌ها تشکیل می‌شود، نیز می‌تواند یک سامانهٔ کاملاً پیچیده و غیرخطی باشد. در شبکهٔ عصبی هر نورون به‌طور مستقل عمل می‌کند و رفتار کلی شبکه، برآیند رفتار نورون‌های متعدد است. به عبارت دیگر، نورون‌ها در یک روند همکاری، یکدیگر را تصحیح می‌کنند.


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: با استفاده از دانش برنامه‌نویسی رایانه می‌توان ساختار داده‌ای طراحی کرد که همانند یک نورون عمل نماید. سپس با ایجاد شبکه‌ای از این نورون‌های مصنوعی به هم پیوسته، ایجاد یک الگوریتم آموزشی برای شبکه و اعمال این الگوریتم به شبکه آن را آموزش داد.


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: این شبکه‌ها برای تخمین و تقریب، کارایی بسیار بالایی از خود نشان داده‌اند. گستره کاربرد این مدل‌های ریاضی بر گرفته از عملکرد مغز انسان، بسیار وسیع می‌باشد که به عنوان چند نمونه کوچک می‌توان استفاده از این ابزار ریاضی در پردازش سیگنال‌های بیولوژیکی، مخابراتی و الکترونیکی تا کمک در نجوم و فضانوردی را نام برد.


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: اگر یک شبکه را هم‌ارز با یک گراف بدانیم، فرایند آموزش شبکه تعیین نمودن وزن هر یال و base اولیهٔ خواهد بود.


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: یادگیری ماشینی با نظارت (supervised learning) به دنبال تابعی از میان یک سری توابع هست که تابع هزینه (loss function) داده‌ها را بهینه سازد. به عنوان مثال در مسئله رگرسیون تابع هزینه می‌تواند اختلاف بین پیش‌بینی و مقدار واقعی خروجی به توان دو باشد، یا در مسئله طبقه‌بندی ضرر منفی لگاریتم احتمال خروجی باشد. مشکلی که در یادگیری شبکه‌های عصبی وجود دارد این است که این مسئله بهینه‌سازی دیگر محدب (convex) نیست. ازین رو با مشکل کمینه‌های محلی روبرو هستیم. یکی از روش‌های متداول حل مسئله بهینه‌سازی در شبکه‌های عصبی بازگشت به عقب یا همان back propagation است. روش بازگشت به عقب گرادیانِ تابع هزینه را برای تمام وزن‌های شبکه عصبی محاسبه می‌کند و بعد از روش‌های گرادیان کاهشی (gradient descent) برای پیدا کردن مجموعه وزن‌های بهینه استفاده می‌کند. روش‌های گرادیان کاهشی سعی می‌کنند به صورت متناوب در خلاف جهت گرادیان حرکت کنند و با این کار تابع هزینه را به حداقل برسانند. پیدا کردن گرادیانِ لایه آخر ساده است و با استفاده از مشتق جزئی بدست می‌آید. گرادیانِ لایه‌های میانی اما به صورت مستقیم بدست نمی‌آید و باید از روش‌هایی مانند قاعده زنجیری در مشتق‌گیری استفاده کرد. روش بازگشت به عقب از قاعده زنجیری برای محاسبه گرادیان‌ها استفاده می‌کند و همان‌طور که در پایین خواهیم دید، این روش به صورت متناوب گرادیان‌ها را از بالاترین لایه شروع کرده آن‌ها را در لایه‌های پایینتر «پخش» می‌کند.


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: برای سلول عصبی formula_1 ورودیی که از سلول عصبی formula_2 به این سلول وارد می‌شود را با formula_3 نشان می‌دهیم. وزن این ورودی formula_4 است و مجموع ضرب ورودی‌ها با وزنهایشان را با formula_5 نمایش می‌دهیم، به این معنی که formula_6. حال باید بر روی formula_5 تابعی غیر خطی اعمال کنیم این تابع را formula_8 می‌نامیم و خروجی آن را با formula_9 نمایش می‌دهیم یعنی formula_10. به همین شکل خروجیی که از سلول عصبی formula_1 خارج شده و به سلول formula_12 وارد می‌شود را با formula_13 نمایش می‌دهیم و وزن آن را formula_14 می‌نامیم. حال تمام وزن‌های این شبکه عصبی را در مجموعه‌ای به اسم formula_15 می‌گنجانیم، هدف یادگیری این وزنهاست. اگر ورودی ما formula_16 باشد و خروجی formula_17 و خروجی شبکه عصبی ما formula_18، هدف پیدا کردن formula_15 است به قسمی که برای تمام داده‌ها formula_17 و formula_18 به هم خیلی نزدیک شوند. به عبارت دیگر هدف کوچک کردن یک تابع هزینه بر روی تمام داده هاست، اگر داده‌ها را با formula_22 و تابع هزینه را با formula_23 نشان دهیم هدف کمینه کردن تابع پایین است:


شبکه عصبی مصنوعی


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: به عنوان مثال اگر مسئله رگرسیون است برای formula_23 می‌توانیم خطای مربعات را در نظر بگیریم و اگر مسئله دسته‌بندی است برای formula_23 می‌شود منفی لگاریتم درست نمایی را استفاده کرد.


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: برای به‌دست آوردن کمینه formula_27 باید از روش گرادیان کاهشی استفاده کرد، به این معنی که گرادیان تابع را حساب کرده، کمی در خلاف جهت آن حرکت کرده و این کار را آنقدر ادامه داد تا تابع هزینه خیلی کوچک شود. روش بازگشت به عقب در واقع روشی برای پیدا کردن گرادیان تابع formula_27 است.


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: حال فرض کنیم می‌خواهیم گرادیان تابع formula_27 را نسبت به وزن formula_4 به‌دست بیاوریم. برای این کار نیاز به قاعده زنجیری در مشتق‌گیری داریم. قاعده زنجیری به این شکل کار می‌کند: اگر تابعی داشته باشیم به اسم formula_31 که وابسته به سه ورودی formula_32، formula_33 و formula_34 باشد و هرکدام از این سه ورودی به نوبه خود وابسته به formula_35 باشند، مشتق formula_31 به formula_35 به این شکل محاسبه می‌شود:


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: با استفاده از این قاعده زنجیری روش بازگشت به عقب را به این شکل دنبال می‌کنیم:


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: formula_39 formula_40 formula_41 formula_42 formula_43


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: همان‌طور که در خط پیشین دیدیم برای به‌دست آوردن گرادیان نسبت به formula_44 به دو مقدار نیاز داریم ورودی به سلول عصبی formula_45 از سلول عصبی formula_46 که همان formula_47 است و راحت به‌دست می‌آید و formula_48 که از روش بازگشتی به‌دست می‌آید و بستگی به formula_49هایی لایه بعد دارد که سلول formula_45به آن‌ها وصل است، به‌طور دقیق‌تر formula_51.


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: روش بازگشتی برای به‌دست آوردن formula_49ها به این شکل کار می‌کند که ابتدا formula_49 را برای سلول‌های لایه خروجی حساب می‌کنیم، و بعد لایه‌ها را به نوبت پایین می‌آئیم و برای هر سلول formula_49 آن را با ترکیت formula_49های لایه‌های بالایی آن طبق فرمول حساب می‌کنیم. محاسبه کردن formula_49 برای لایه خروجی آسان است و مستقیماً با مشتق گرفتن از formula_57 به‌دست می‌آید.


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: از قرن نوزدهم به‌طور همزمان اما جداگانه، از سویی نوروفیزیولوژیست‌ها سعی کردند سیستم یادگیری و تجزیه و تحلیل مغز را کشف کنند، و از سوی دیگر ریاضیدانان تلاش کردند مدل ریاضی ای بسازند که قابلیت فراگیری و تجزیه و تحلیل عمومی مسائل را دارا باشد. اولین کوشش‌ها در شبیه‌سازی با استفاده از یک مدل منطقی در اوایل دههٔ ۱۹۴۰ توسط وارن مک‌کالک و والتر پیتز انجام شد که امروزه بلوک اصلی سازنده اکثر شبکه‌های عصبی مصنوعی است. عملکرد این مدل مبتنی بر جمع ورودی‌ها و ایجاد خروجی با استفاده از شبکه‌ای از نورون‌ها است. اگر حاصل جمع ورودی‌ها از مقدار آستانه بیشتر باشد، اصطلاحاً نورون برانگیخته می‌شود. نتیجه این مدل اجرای ترکیبی از توابع منطقی بود.


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: در سال ۱۹۴۹ دونالد هب قانون یادگیری را برای شبکه‌های عصبی طراحی کرد. در سال ۱۹۵۸ شبکه پرسپترون توسط روزنبلات معرفی گردید. این شبکه نظیر واحدهای مدل شده قبلی بود. پرسپترون دارای سه لایه است که شامل لایهٔ ورودی، لایهٔ خروجی و لایهٔ میانی می‌شود. این سیستم می‌تواند یاد بگیرد که با روشی تکرارشونده وزن‌ها را به گونه‌ای تنظیم کند که شبکه توان بازتولید جفت‌های ورودی و خروجی را داشته‌باشد. روش دیگر، مدل خطی تطبیقی نورون است که در سال ۱۹۶۰ توسط برنارد ویدرو و مارسیان هاف در دانشگاه استنفورد) به وجود آمد که اولین شبکه‌های عصبی به کار گرفته شده در مسائل واقعی بودند. آدالاین یک دستگاه الکترونیکی بود که از اجزای ساده‌ای تشکیل شده بود، روشی که برای آموزش استفاده می‌شد با پرسپترون فرق داشت.


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: در سال ۱۹۶۹ میسکی و پاپرت کتابی نوشتند که محدودیت‌های سیستم‌های تک لایه و چند لایه پرسپترون را تشریح کردند. نتیجه این کتاب پیش داوری و قطع سرمایه‌گذاری برای تحقیقات در زمینه شبیه‌سازی شبکه‌های عصبی بود. آن‌ها با طرح اینکه طرح پرسپترون قادر به حل هیچ مسئله جالبی نمی‌باشد، تحقیقات در این زمینه را برای مدت چندین سال متوقف کردند.


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: با وجود این‌که اشتیاق عمومی و سرمایه‌گذاری‌های موجود به حداقل خود رسیده بود، برخی محققان تحقیقات خود را برای ساخت ماشین‌هایی که توانایی حل مسائلی از قبیل تشخیص الگو را داشته باشند، ادامه دادند. از جمله گراسبگ که شبکه‌ای تحت عنوان Avalanch را برای تشخیص صحبت پیوسته و کنترل دست ربات مطرح کرد. همچنین او با همکاری کارپنتر شبکه‌های نظریه تشدید انطباقی را بنا نهادند که با مدل‌های طبیعی تفاوت داشت. اندرسون و کوهونن نیز از اشخاصی بودند که تکنیک‌هایی برای یادگیری ایجاد کردند. ورباس در سال ۱۹۷۴ شیوه آموزش پس انتشار خطا را ایجاد کرد که یک شبکه پرسپترون چندلایه البته با قوانین نیرومندتر آموزشی بود.


title: شبکه عصبی مصنوعی

text: پیشرفت‌هایی که در سال ۱۹۷۰ تا ۱۹۸۰ به‌دست آمد، برای جلب توجه به شبکه‌های عصبی بسیار مهم بود. برخی فاکتورها نیز در تشدید این مسئله دخالت داشتند، از جمله کتاب‌ها و کنفرانس‌های وسیعی که برای مردم در رشته‌های متنوع ارائه شد. امروز نیز تحولات زیادی در تکنولوژی ANN ایجاد شده‌است.


title: خانه‌های قدیمی کوخرد

text: شالوده‌های بعضی از خانه‌ها از سنگ وگچ و سیمان و در بعضی ساروج نیز به کار می‌بردند، دیوار از خشت خام وپلاستر کاه وگل و قسمت داخلی ساختمان با گچ وخاک سفید کاری می‌نمودند. در وپنجره‌ها از چوب گز وکنار والوارهائی که از خارج وارد می‌شد ساخته می‌شده‌است. نمای عمومی ساختمان‌های دهستان شکل عادی دارد واغلب ساختمان‌ها قیافه عادی داشته وبهم چسپیده بودند.


title: خانه‌های قدیمی کوخرد

text: اغلب خانه‌ها دارای سر در مخصوص هستند، به این ترتیب که جلو در دو یا چهار ستون ازسنگ و گچ ساخته و روی آن گنبد مخصوصی می‌سازند که به آن «پیش آواز» می‌گویند، دو طرف آن را سکویی تعبیه می‌کنند، درجه شکوهمند وابهت این سردر که بعضی اوقات دارای مجسمه‌هایی هم هست نشانه ثروت ومکنت صاحب خانه‌است.


title: خانه‌های قدیمی کوخرد

text: در همه ساختمان‌ها پنجره‌ها از کف اتاق پایه‌گذاری شده‌اند، سقف اتاق‌ها از تیره چوب وسنگ‌های نازک که نام آنهارا به گویش محلی «تَوُدوُه» نامیده می‌شود ساخته شده‌است، و برخی از شاخهای نخل که آن را «گُردِنُه» می‌نامند استفاده می‌شده‌است. اتاق‌ها دراز بوده وپهنای کم دارند که از دو متر تجاوز نمی‌کند.


title: خانه‌های قدیمی کوخرد

text: باگیرها بشکل جذایی در بالای خانه‌های قدیمی به چشم می‌خورند، مصالح ساختمان جوب وخشت وکاه وسنگ وگچ وساروج است که در این اواخر سیمان جای ساروج را گرفته‌است، آجر نیز در بعضی از ساختمان‌ها و ویلاهای جدید که تازه احداث شده‌است به کار رفته‌است.


title: خانه‌های قدیمی کوخرد

text: نقشه خانه‌های قدیمی طوری است که اتاق‌ها چهار طرف و دور تا دور بوده وحیاط که معمولاً کوچک است وسط آن‌ها قرار گرفته ویک درخت خرما ویا چند درخت خرما ودرختان دیگری مانند لیموی طرش درون باغچه‌ای که به لهجه محلی «مُوسَّنی» می‌گویند کاشته‌اند، و باغچه در وسط حیاط به صورت یک گودال درآورده می‌شود مخصوصاً برای جمع شدن آب باران‌های سیل آسا.


title: خانه‌های قدیمی کوخرد

text: در خانه‌های دهستان اولین اتاق جنب درب ورودی به نام مجلس نامیده می‌شود که مخصوص پذیرائی مهمان است و منظور این است که اشخاص بیگانه به حیاط خانه وارد نشوند وزن و بچه را نبینند، جلو در خانه یک سکوی بزرگ می‌سازند که در شب‌های گرم تابستان به جای مجلس وخابیدن از آن استفاده می‌کردند. در این اواخر بعضی خانه‌های جدید که آن را مسقف یا سرپوشیده می‌گویند درست شده که تفاوت زیادی باخانه‌های قدیمی دارند.


title: نورالله تالقانی

text: نورالله تالقانی از تاریخ‌نگاران، نویسندگان، روزنامه‌نگاران و یکی از برجسته‌ترین چهره‌های سیاسی معاصر افغانستان بود.


title: نورالله تالقانی

text: نورالله تالقانی در سال ۱۳۱۸ خورشیدی برابر با ۱۹۳۹ میلادی در قریۀ سرای‌سنگ شهر تالقان مرکز ولایت تخار در شمال افغانستان زاده شد.


title: نورالله تالقانی

text: نورالله تالقانی بمثابۀ پژوهشگر، تاریخ‌نگار، نویسنده و ناشر فهرست طویلی از کتاب‌های علمی، تاریخی، سیاسی، اجتماعی و ادبی خدمات بزرگ فراموش ناشدنی برای مردم افغانستان بویژه اهل فرهنگ را انجام داده است. زندگی نورالله تالقانی مشحون از مبارزه در راه برابری ملی و اجتماعی و فعالیت‌های گستردۀ روشنگرانه بوده‌است.


title: نورالله تالقانی

text: دگروال نورالله تالقانی از تبار دلیر مردان نامی و چهره‌های معدود فرهنگی تاریخ معاصر کشور افغانستان است که در حلقه‌های روشنفکران میهنی چه در ساحهٔ نظامی و چه ملکی دارای جایگاه خاصی می‌باشد.


title: نورالله تالقانی

text: یکی از ویژگی‌های خاص شادروان تالقانی آن بود که بی‌خوف و بی‌هراس دردهای مردم ستمدیدۀ خویش را با صراحت بازگو و بیان می‌نمود و دلیرانه از آن دفاع می‌کرد. او نماد راستین تلاش در راه فراگیری علم و دانش و نماد راستین پیکار بی‌امان در راه حق‌طلبی و برابری زیستن بود و تمام عمر و زندگی پربار و پرافتخار خویش را صرف مطالعه و نوشتن کتاب و مطالب ناب پژوهشی و علمی نمود. تالقانی از وسعت نظر نیک، دور اندیشی کامل و تحلیل درست از توان و شهامت خاصی برخوردار بود. او یکی از بهترین فرزندان میهن ماست که با غرور و پرهیزکاری زندگی شرافتمندانه‌ای نمود و جا دارد در برابر ابهت آرمان‌های پاک و انسانی‌اش سر تعظیم فرود آورد. زیرا او یکی از بهترین چهره‌های درخشان فرهنگی ازبک‌های معاصر کشور ماست که با غرور و سر بلندی و سرشار از باده عشق به میهن و مردم رنجور آن تا آخرین لحظات زندگی هرگز آرام ننشست، تحقیق نمود و بی‌امان مبارزه کرد.


title: نورالله تالقانی

text: نورالله تالقانی در ۳۱ جوزای سال ۱۳۸۸ خورشیدی برابر با ۲۱ ژوئن ۲۰۰۹ میلادی در کابل وفات کردن و در تالقان به خاک سپرده شدند.


title: نورالله تالقانی

text: از مهم‌ترین کتاب‌های او کتاب افغانستان ماقبل آریایی‌ها و فرهنگ اصطلاحات نوین است. در سال ۲۰۱۰ کتاب تخاری‌ها نیز در کابل نشر شد.


title: نورالله تالقانی

text: نورالله تالقانی همچنین رئیس کمیته طبع و نشر بیهقی بود.


title: نورالله تالقانی

text: وب‌گاه فردا


title: منیفولد دود

text: مَنیفولد یا چندراهه یکی از قطعات خودرو است.


title: منیفولد دود

text: چندراهه بخشی از موتور است که آمیزهٔ سوخت و هوا را از سیلندرها خارج می‌کند.


title: منیفولد دود

text: در خودروها دو نوع چندراهه وجود دارد، یکی چندراههٔ بنزین که هوا را به درون سیلندرها می‌کشد و دیگری چندراههٔ دود برای تخلیهٔ دود اگزوز.


title: منیفولد دود

text: در میان لوله اگزوز و چندراهه دو قطعه لوله به نام‌های انبارهٔ اول و دوم قرار دارند.


title: منیفولد دود

text: اگر واشر چندراههٔ هوا آسیب ببیند در کارکرد پیشرانه اختلال ایجاد می‌شود و حتی ممکن است پیشرانه بیش از حد گرم شود.


title: منیفولد دود

text: اولین و شایع‌ترین نشانهٔ خرابی واشر چندراههٔ هوا کاهش کارایی و عملکرد پیشرانه است.


title: منیفولد دود

text: از دیگر نشانه‌های خرابی واشر چندراههٔ هوای آسیب‌دیده، نشتی مایع خنک‌کننده (آب رادیاتور) است.


title: تقی مدرسی

text: سیدمحمدتقی مدرّسی روحانی (زاده ۱۳۱۱ - درگذشت ۱۳۷۶) نویسنده، رمان‌نویس و روانپزشک ایرانی بود. رمان "یکلیا و تنهایی او" که با نوعی نگاه اسطوره‌وار و برداشتی از داستان‌های عهد عتیق نوشته شده یکی از آثار فارسی اوست.


title: تقی مدرسی

text: سیدمحمدتقی مدرسی روحانی رمان‌نویس و روانپزشک ایرانی در ۱۷ مهر ۱۳۱۱ در خیابان عین الدوله شهر تهران زاده شد. پدرش اسماعیل محضر اسناد رسمی داشت و مادرش راضیه طباطبایی نوه سید محمد طباطبایی از رهبران جنبش مشروطه بود. دوران دبستان را دبستان ناصر خسرو، هفده دی و دبستان عنصری گذارند، هنوز دو سال از ورودش به دبستان نمی‌گذشت که پدرش را از دست داد و به ناچار به همراه مادر و دو برادرش به خانه پدربزرگ نقل مکان کردند. سیدمحمدتقی مدرسی روحانی پس از اتمام دوره دبستان، برای تحصیلات متوسطه به دبیرستان رهنما رفت. در سال ۱۳۲۵ و در حالی که در سال پنجم متوسطه بود مجموعه داستان دائم‌الخمر را منتشر کرد.


title: تقی مدرسی

text: پس از اتمام دوره دبیرستان وارد دانشکده پزشکی شد و همزمان برای کمک به مخارج تحصیل در بانک ملی تهران نیز کار می‌کرد. در سال ۱۳۳۳ رمان یکلیا و تنهایی او را نوشت و با کمک ابوالحسن نجفی توانست آن را منتشر کند. این رمان در سال ۱۳۳۵ از سوی مجله سخن به عنوان کتاب برگزیده سال انتخاب شد. این کتاب با نگاه و استناد به شخصیت و داستان‌های عهد عتیق نوشته شد و مدرسی در آن ارجاعات فراوانی به کتاب مقدس داده است. این رمان در واقع واگویه سرخوردگی‌های شخصی و سیاسی پس از کودتای ۲۸ مرداد است. تقی مدرسی در گفتگویی با علی دهباشی چنین عنوان کرد که فکر نوشتن یکلیا بعد از کودتای ۱۳۳۲ به سرم افتاد. زبان توصیفی، محکم و زیبا و نیز روایتی منظم و منسجم رمان باعث شهرت نویسنده‌اش می‌شود و نامش را به عنوان داستان‌نویس تثبیت می‌کند. این رمان یکی از اولین تجربه‌ها در استفاده از اسطوره‌های غیربومی در زیرساخت روایی یک اثر داستانی ایرانی است. در سال ۱۳۳۷ مدرسی با همکاری ابوالحسن نجفی، عبدالحسین آل‌رسول، محمود کیانوش، بهرام صادقی و سیروس پرهام مجله صدف را منتشر می‌کند. مدرسی به منظور مطالعه مراسم زار جهت استفاده در پایان‌نامه دکتری به جنوب ایران سفر می‌کند و با تکمیل این مطالعات در سال ۱۳۳۸ تحصیلاتش را در رشته پزشکی به اتمام می‌رساند.


title: تقی مدرسی

text: وی در سال ۱۳۳۸ به ایالات متحده آمریکا رفت و دو سال بعد به عنوان رزیدنتی در رشته روان‌پزشکی دانشکده پزشکی دانشگاه دوک شهر دورهام کارولینای شمالی دست یافت. سیدمحمدتقی مدرسی روحانی در سال ۱۳۴۱ داستان کوتاهش با نام (یک شب بارانی) را منتشر کرددر سال۱۳۴۲ با آن تایلر ازدواج نمود و در سال ۱۳۴۳ نیز در رشته روان‌پزشکی نوزادان و کودکان با درجه ممتاز از دانشگاه مک‌گیل مونترال کانادا فارغ‌التحصیل شد. مدرسی در سال ۱۹۶۷ به استخدام دانشکده روانپزشکی دانشگاه مریلند در می‌آید. در همین دانشگاه بود که در سال ۱۹۸۲ مرکز تحقیقات نوزادان را بنیاد نهاد. مدرسی در سال ۱۳۴۳ با آن تایلر رمان‌نویس آمریکایی ازدواج کرد که حاصل این ازدواج دو دختر به نام‌های تژ و میترا است.


title: تقی مدرسی

text: مدرسی در ۲ اردیبهشت ماه ۱۳۷۶ در شهر بالتیمور در ایالت مریلند در سن ۶۵ سالگی بر اثر بیماری سرطان درگذشت.


title: تقی مدرسی

text: پس از مرگ وی کتابخانه شخصی‌اش به دانشگاه دوک اهدا شد.


title: خونریزی مغزی

text: خونریزی مغزی نوعی خونریزی داخلی درون فضای جمجمه است که به دلیل پاره شدن عروق مغزی بر اثر ضربه به سر، فشارخون بالا، آنوریسم عروقی و دلایل دیگر رخ می‌دهد. خونریزی مغزی دارای تفاوت‌هایی با سکته مغزی است.


title: خونریزی مغزی

text: خونریزی مغزی با توجه به موقعیت خون‌ریزی نسبت به پرده‌های مغزی می‌تواند به انواع مختلف تقسیم شود:


title: خونریزی مغزی

text: خونریزی می‌تواند حاد یا مزمن(مانند خون‌ریزی ساب‌آراکنوئید) باشد. تشخیص قطعی اغلب با سی‌تی‌اسکن یا MRI ممکن می‌گردد و در صورت تأیید تشخیص، درمان فوری (در جهت کاهش فشار داخل‌مغزی، قطع خون‌ریزی و رفع ادم مغزی) ضروری است.


title: خونریزی مغزی

text: عوارض این حالت خفیف‌تر از سکته مغزی است به صورتی که آسیب شدیدی مثل فلجی را کمتر به دنبال دارد. این بیماران باید پس از کنترل، با توجه به شدت علائم، با داروهای ضد تشنج مثل فنی توئین (به‌طور سنتی) و لوبل تحت نظر باشند.


title: خونریزی مغزی

text: گاهی این بیماران نیازمند به توانبخشی نیز می‌باشند.


title: خونریزی مغزی

text: خونریزی داخل جمجمه یک فوریت پزشکی جدی است زیرا تجمع خون در جمجمه می‌تواند منجر به افزایش فشار داخل آن و متعاقباً آسیب به بافت ظریف مغز یا خونرسانی آن شود، همچنین افزایش شدید فشار داخل جمجمه (ICP) می تواند باعث فتق مغز شود.


title: خونریزی مغزی

text: خونریزی داخل جمجمه زمانی اتفاق می‌افتد که رگ خونی داخل جمجمه پاره شود یا نشت کند، که ممکنست ناشی از ضربه فیزیکی (همانطور که در آسیب سر رخ می‌دهد) یا دلایل غیرترومایی (مانند سکته مغزی خونریزی دهنده) مانند پارگی آنوریسم باشد. درمان‌های ضد انعقاد و همچنین اختلالات انعقاد خون می‌تواند خطر وقوع خونریزی داخل جمجمه را افزایش دهد.


title: خونریزی مغزی

text: بیش از نیمی از موارد خونریزی داخل جمجمه در نتیجه فشار خون بالا است.


title: دانشگاه شمال

text: دانشگاه شمال دانشگاه آموزش عالی غیرانتفاعی و غیردولتی در شهرستان آمل در استان مازندران ایران است که از سال ۱۳۷۵ فعالیت خود را آغاز کرده‌است.


title: دانشگاه شمال

text: بیش از ۳۵۰ استاد و مدرس در گروه‌های آموزشی زیر با دانشگاه همکاری دارند.


title: دانشگاه شمال

text: پردیس کنونی دانشگاه شمال از سال ۱۳۸۰ مورد بهره‌برداری قرار گرفته و هم‌اکنون هر ساله ساختمان‌ها و امکانات جدیدی مطابق با نیازهای دانشگاه بدان افزوده می‌شود.


title: دانشگاه شمال

text: پروفسور عباسعلی رستمی فارغ‌التحصیل رشته شیمی در مقطع کارشناسی ارشد از دانشگاه آلبرتا کانادا و در حال حاضر به عنوان استاد دانشگاه مازندران و رئیس دانشگاه شمال مشغول فعالیت می‌باشد.مجموعه ورزشی مرعش شامل مجموعه کامل ورزشی و بهترین مجموعه شمال کشور است.


title: دانشگاه شمال

text: این دانشگاه دارای ۵ کانون فعال فرهنگی در زمینه‌های دوستداران محیط زیست، زبان، هنر، شعر و ادب، قران و عترت، و ۱۴ واحد فعال انجمن علمی " عمران، برق، کامپیوتر، محیط زیست، صنایع، تربیت بدنی و علوم ورزشی، حقوق، حسابداری، مکانیک، معماری، شیمی، مدیریت، رباتیک و کار آفرینی می‌باشد.


title: دانشگاه شمال

text: این مجمع با همت برخی از فارغ التحصیلان و استادان گروه مهندسی عمران دانشگاه شمال به صورت مستقل فعالیت نموده که رسالت آن حفظ ارتباط دانشجویان فارغ التحصیل و استادان گروه مهندسی عمران دانشگاه شمال می‌باشد .  در مراسم اختتامیه همایش دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعی و غیردولتی که در دانشگاه شیخ بهایی اصفهان برگزار شد، از هفت مؤسسه و دانشگاه غیردولتی-غیرانتفاعی (در بین بیش از سیصد و سی مؤسسه و دانشگاه غیردولتی - غیرانتفاعی) به عنوان یکی از دانشگاه‌های برتر غیرانتفاعی و غیردولتی ایران معرفی شد.


title: دانشگاه شمال

text: همایش ملی پژوهش های بنیادین در علوم و تکنولوژی مبتنی بر سیستمهای هوشمند در آذرماه 98 در این دانشگاه برگزار شد، مهندس علیرضا کسائیان از دانش آموختگان همین دانشگاه و طراح "RFID ملی ایران" بعنوان دبیر برگزاری این همایش و برنامه ریزی جهت برگزاری همایش های ملی سالانه مبتنی بر سیستمهای هوشمند برگزیده شد.


title: دانشگاه شمال

text: - تربیت انسان‌های متعهد، خلاق، متخصص، پژوهشگر و کارآفرین برای پاسخگویی به نیازهای جامعه مدیریتی و صنعتی و بازار کار کشور .


title: دانشگاه شمال

text: -افزایش سهم دانشگاه در تولید و نشر علم و توسعه مرزهای دانش به ویژه در راستای برنامه توسعه کشور.


title: دانشگاه شمال

text: -مشارکت در توسعه و تقویت نهضت تولید علم و جنبش نرم‌افزاری و استارت اپ ها و بزینس های دانش بنیان.


title: دانشگاه شمال

text: -دستیابی، حفظ و توسعه جایگاه پژوهشی و افزایش سهم تولیدات علمی دانشگاه در سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی.


title: دانشگاه شمال

text: -ارتقاء همکاری با مراکز علمی- فرهنگی در سطح استانی، ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی.


title: دانشگاه شمال

text: -ارتقاء منزلت علمی و التزام اجتماعی دانشجویان و تأمین رفاه، سلامت و نشاط جسمی و روانی آنان در راستای احیاء هویت ملی و دینی و رشد خلاقیت‌های دانشجویی.


title: ماده تخم‌گذار

text: ماده تخم‌گذار به زنبور کارگری غیر از ملکه زنبور عسل می‌گویند که در کندو تخم‌گذاری می‌کند. ملکه در کندو ماده‌ای به نام فرمون ترشح می‌کند و ترشح این ماده باعث می‌شود که تخمدان‌های زنبورهای کارگر رشد نکند؛ ولی اگر ملکه بمیرد با آن را از کندو خارج کنیم زنبورهای ماده به دلیل نبود فرمون در کندو شروع به تخم‌ریزی می‌نمایند. البته تمامی تخم‌هایی که توسط ماده‌ها ریخته می‌شود به دلیل نبود اسپرم، به نوزادان نر تبدیل می‌شوند.


title: ماجراهای تن‌تن

text: ماجراهای تَن‌تَن (به انگلیسی: The Adventures of Tintin) یک مجموعه ۲۴ گانه از آلبوم‌های کامیکس فرانسوی-بلژیکی ساخته شده توسط کارتونیست بلژیکی به نام ژُرژ پروسپه رِمی که با نام مستعار هرژه می‌نوشت، می‌باشد. این مجموعه‌ها یکی از محبوبترین کامیک‌های اروپایی سدهٔ بیستم میلادی بودند. در سال ۲۰۰۷ یعنی یک سده پس از تولد هرژه در ۱۹۰۷، تن‌تن در بیش از ۷۰ زبان و بیش از ۲۰۰ میلیون نسخهٔ فروش چاپ شده بود؛ و در رادیو، تلویزیون، تئاتر و فیلم مورد اقتباس قرار گرفته بود.


title: ماجراهای تن‌تن

text: مجموعه‌ها نخستین بار در ۱۰ ژانویه ۱۹۲۹ به زبان فرانسه در لو پتی ونتیم (بیستم کوچولو) چاپ شدند؛ زیرمجموعه ای از روزنامهٔ بلژیکی لو ونتیم سیکل (سدهٔ بیستم) که ویژهٔ نوجوانان بود. موفقیت مجموعه‌ها سبب شد شکلِ سریال شدهٔ (دنباله دار) داستان‌ها در طول اشغال بلژیک توسط آلمان نازی در روزنامهٔ پیشروی بلژیکی به نام "لو سوآ" (به فرانسوی: Le Soir به معنای عصر) و پس از آزادی بلژیک نیز در نشریه موفق تن‌تن (به فرانسوی: "Le Journal de Tintin)" چاپ گردد"." در ۱۹۵۰ تیم هنری ای به نام استودیوی هرژه توسط خود وی راه اندازی شد تا کمک حال وی در کارش (به ویژه رنگ آمیزی) باشد، این استودیو نسخه‌های استانداردی از یازده آلبوم تن‌تن (هشت آلبوم جدید به علاوه بازسازی سه آلبوم قدیم شامل سیگارهای فرعون، جزیره سیاه و سرزمین طلای سیاه) را پدیدآورد.


title: ماجراهای تن‌تن

text: مجموعه‌ها در زمینهٔ اکثراً واقع‌گرایانه‌ای از سده بیستم نگاشته شده‌اند. قهرمان آن تن‌تن است، خبرنگاری جوان، دلیر و ماجراجوی بلژیکی. سگ وفادارش به نام میلو (برفی) وی را یاری می‌کند. از دیگر قهرمانان می‌توان از کاپیتان هادوکِ جسور و بدبین، و یک روشنفکر کم شنوایی به نام پروفسور کَلکولُس (به فرانسوی: پروفسور تورنِسُل) و همین‌طور دو کارآگاه ناشی به نام‌های تامسون و تامپسون (به فرانسوی: دوپون و دوپونط) و یک خوانندهٔ اپرا به نام بیانکا کاستافیوره نام برد.


title: ماجراهای تن‌تن

text: مجموعه‌ها به خاطر نقّاشی‌های تمیز و گویای خود که در سبک مختص به هرژه یعنی لینیه کلر (در انگلیسی به معنای خط روشن) ترسیم شده اندْ مورد ستایش واقع شده‌اند. Its well-researched پی‌رنگهای خوب مطالعه شده اش ژانرهای گوناگونی را در هم می‌آمیزند: ماجراهای پر شر و شور با عناصری از فانتزی، اکشن، معمایی، دلهره‌آور سیاسی و داستان علمی. داستان‌ها شامل طنز بزن‌بکوبی می‌باشند که با شمه ای طنز پیچیده و نقد سیاسی یا فرهنگی تعدیل شده‌اند. "ماجراهای تن‌تن و میلو" داستان‌هایی رئالیستی و برگرفته از رویدادهای تاریخ معاصر هستند که از دوره زمانی بین جنگ جهانی اول و دوم آغاز شده و تا اوج دوران جنگ سرد امتداد می‌یابد؛ استعمار، نژادپرستی، رقابت میان دو ابرقدرت، مافیا، جنگ نفت و همه دیگر شاخص‌های تاریخ معاصر در داستان‌های تن‌تن تبلور یافته‌اند.


title: ماجراهای تن‌تن

text: "ژرژ پروسپه رِمی" با نام هنری هرژه به عنوان یک تصویرگر در "لو ونتیم سیکل" (اسمی فرانسوی به معنای سده بیستم) _ که یک روزنامه بلژیکی کاتولیک رومی و محافظه‌کار سرسخت مستقر در زادگاه هرژه یعنی "بروکسل" بود_ به کار گماشته شد. این نشریه با ریاست کشیشی به نام "نوربر واله" (Norbert Wallez) خود را چونان «روزنامه ای کاتولیک برای اصول [ــِـ مسیحی] و آگاهی» معرفی و دیدگاهی راست افراطی و فاشیستی ترویج می‌کرد. والهْ هرژه را به سِمت ویراستار زیرمجموعهٔ فرعیِ نوپای سازمان به نام "لو پتی ونتیم" (اسمی فرانسوی به معنای بیستم کوچولو) که سه شنبه‌ها منتشر می‌شد و ویژهٔ نوجوانان بود، گماشت. [این نشریه فرعی] با ترویج و اشاعه دیدگاه‌های اجتماعی-سیاسی آقای واله برای خوانندگان جوان خود، دربرگیرندهٔ مضامین فاشیستی و یهودستیزِ روشنی بود. افزون بر ویراستاری نشریه فرعی، هرژه تصویرگری "L'extraordinaire aventure de Flup, Nénesse, Poussette et Cochonnet" (ماجراهای فراطبیعی فلوپ، نِنِس، پوسته و کوشونه) را نیز انجام داد؛ داستان مصوری که توسط یکی از اعضای بخش ورزشی روزنامه تألیف شد. با ناخشنودی از آن، هرژه کوشید کارتون مصوری باب میل خودش را تألیف و تصویرگری کند.


title: ماجراهای تن‌تن

text: وی حالا در آفرینش داستان مصورْ تجربه ای داشت. از ژوئیه ۱۹۲۶ وی داستانی در مورد یک پسر رهبر گشتْ زنِ پیشاهنگی به نام "Les Aventures de Totor C.P. des Hannetons" (ماجراهای توتو، رهبر پیشاهنگی سوسک‌های طلایی) برای روزنامهٔ پیشاهنگی "Le Boy Scout Belge" (پسر پیشاهنگ بلژیکی) نگاشته بود. توتو تأثیری نیرومند بر تن‌تن نهاد چنان‌که هرژه دومی را به سان برادر جوانتر توتو توصیف کرد. ژان مار و رَندی لوفیسی گفته‌اند که از دیدگاه گرافیکی، توتو و تن‌تن به جز در اونیفورم پیشاهنگی «تقریباً یکی بودند» و همچنین تشابهاتی میان ماجراهای مختص آنان به ویژه در سبک تصویرگری، ریتم تند داستان، و بهره‌گیری از طنز وجود داشت. وی فریفته فنون نو در این هنر از جمله استفاده نظام مند از بالون گفتارها شده بود که در کامیکهای آمریکایی مانند نگهبانی از پدر اثرجورج مک مأنوس، کرَزی کت اثر جورج هریمان، و کودکان خُل اثر رودولف دیرکس دیده شدند؛ کامیک‌هایی که کپی‌هایی از آنان توسط گزارشگر روزنامه به نام لئون دگرله از مکزیک برای وی فرستاده شده بودند


title: ماجراهای تن‌تن

text: هرچند هرژه خواست تن‌تن را به آمریکا بفرستد واله به وی سفارش کرد ماجرای داستان را در زمینهٔ کشور اتحاد شوروی بیافریند، تا پروپاگاندایی ضد سوسیالیستی برای کودکان باشد. نتیجه‌اش تن‌تن در سرزمین شوراها بود که در [نشریهٔ] "لو پتی ونتیم" از ژانویه ۱۹۲۹ تا مه ۱۹۳۰ سریال سازی گردید. آقای واله با محبوبیتی که در بلژیکِ فرانسوی زبان داشت یک نمایشگاه دستاورد در ایستگاه "گار دو نور" برگزار کرد و سپس چاپ آن را (که تاکنون در پوشش روزنامه یا مجله بود. م) در قامت کتاب سازمان داد. محبوبیت داستان سبب افزایش در فروش‌ها گردید، بنابراین آقای واله برای هرژه دو دستیار اختصاص داد. تحت ریاست واله، در ماه ژوئن هرژه آغاز به سریال کردن دومین داستانش تن‌تن در کنگو نمود، که به جهت تشویق و تشجیع احساسات استعماری بر ضد کنگوی بلژیک طراحی گردید. [این داستان] در سبکی قیم مآبانه نگاشته شد که کنگویی‌ها را به سان خنگ‌هایی بچه-مانند توصیف نمود؛ در دهه‌های بعد [این داستان] با اتهام نژادپرستی روبرو گردید، اما در زمان خودش بحث‌برانگیز نبود و محبوبیتی داشت و نمایشگاه‌های بیشتری به جهت افزایش فروش‌ها برگزار شدند.


title: ماجراهای تن‌تن

text: در سومین داستان یعنی تن‌تن در آمریکا که از سپتامبر ۱۹۳۱ تا اکتبر ۱۹۳۲ سریال سازی شد، هرژه سرانجام فرصتی یافت به سناریویی که انتخاب خودش بودْ بپردازد و از این داستان در جهت پیشبرد برنامه ای ضدسرمایه‌داری و ضدمصرف‌گرایی در تطابق با جهان بینی فرامحافظه‌کارانهٔ نشریه سود جست. از ۱۹۳۰ مجله فرانسوی کاتولیکی به نام "Cœurs Vaillants" (دل‌های شجاع) حق نشر "ماجراهای تن‌تن" را خریداری نمود و هرژه به زودی درخواست‌های مشابهی از روزنامه‌های سوئیسی و پرتغالی نیز دریافت داشت (نشریه "Cœurs Vaillants" ماجراهای تن‌تن را به فرانسویان معرفی نمود "و" تا هفده سال بعد همچنان به انتشار آلبوم‌های تن‌تن برای نوجوانان فرانسوی ادامه می‌داد).


title: ماجراهای تن‌تن

text: هرژه به نگارش رشته‌ای از ماجراهای تن‌تن ادامه داد و شخصیتش (تن‌تن) را به مکان‌های حقیقی مانند کنگوی بلژیک، ایالات متحده، مصر، هند، تبت، چین، و پادشاهی متحده (بریتانیا) می‌فرستاد. وی همچنین تن‌تن را به کشورهایی تخیلیِ خود-ساخته اش فرستاد که از آن جمله می‌توان جمهوری آمریکای لاتین سن تئودور، پادشاهی اروپای خاوری سیلداوی، یا کشور فاشیستی بوردوریا _که رهبر آن موستلر، ترکیبی از رهبر آلمان نازی آدولف هیتلر و رهبر فاشیست ایتالیا بنیتو موسولینی بود_ اشاره کرد.


title: ماجراهای تن‌تن

text: در مه ۱۹۴۰ آلمان نازی در هفتمین ماه جنگ دوم جهانی به بلژیک یورش برد. هرچند هرژه مختصراً به فرانسه گریخت و تبعیدی خود-خواسته در پیش گرفت، اما سرانجام مصمم شد به سرزمین مادری اشغالی اش بازگردد. به دلایل سیاسی، نازی‌ها [روزنامه] "لو ونتیم سیکل" را تعطیل نمودند، و این پیشامد سبب بیکاری هرژه گردید. در جستجوی کار، وی شغلی به عنوان تصویرگر در روزنامهٔ پیشروی بلژیکی "لو سوآ" (عصر) بدست آورد که اجازه یافته بود تحت نظر آلمانی‌ها به انتشار ادامه دهد. در ۱۷ اکتبر ۱۹۴۰، وی ویراستار واحد ویژه کودکان [ــِـ روزنامه] به نام "لو سوآ ژونز (Le Soir Jeunesse)" گردید، که در آنجا شروع به آفرینش "ماجراهای تن‌تن" جدیدی نمود. در این [شرایط] تازه_اوضاع سیاسی سرکوبگرانه تر ناشی از اشغال بلژیک توسط آلمان نازی_ هرژه از ترس دستگیری توسط گشتاپو دیگر نمی‌توانست در ماجراهای تن‌تن درون مایه‌های سیاسیْ جای دهد. چنان‌که هری تامپسون گفته، نقش تن‌تن همچون یک خبرنگار به پایان رسید و از حالا نقش جدید یک کاشف را داشت.


title: ماجراهای تن‌تن

text: در سپتامبر ۱۹۴۴ نیروهای اتفاق وارد بروکسل شده و کارفرمایان آلمانی هرژه گریختند. "لو سوآ" تعطیل و "ماجراهای تن‌تن" معلق گردید. سپس در ۱۹۴۶ هرژه دعوتی از سوی یک ناشر کامیک بلژیکی به نام "ریمون لوبلان" و شرکت انتشاراتی جدیدش "لو لومبار" برای ادامه دادن ماجراهای تن‌تن در روزنامهٔ جدید تن‌تن (Le Journal de Tintin) را پذیرفت. هرچند وی خشنود بود که کارش دگرباره منتشر می شودْ به زودی دریافت که اگر "مجلهٔ تن‌تن" نجات بخش وی بوده در عین حال کارفرمای سخت‌گیری نیز بود. او دیگر آزادی عملی که ترجیح می‌داد را نداشت؛ از وی درخواست شده بود برای مجلهٔ [آقای لوبلان] هفته ای دو صفحه رنگی خلق کند_که وظیفه ای سنگین بود. با وجود این، اهمیتی که هرژه به جزئیات و خرده کاری‌ها می‌داد ادامه یافت و استانداردهای هنری اش بهبود یافتند هر چند وظایفش سنگین تر شدند. ""سرانجام در ۱۹۵۰، هرژه آغاز به گزینش و سپس جدا کردن کارکنان موفق تر "روزنامه تن‌تن" کرد تا در خانه ای بزرگ در خیابان "لویی" که در آنجا گروه نوپایی به نام "استودیوی هرژه" تشکیل شدْ به کار بپردازند. "بوب دو مو" (کسی که سبک هرژه را تقلید نمود و نیمی از کارها را انجام داد)، "گی دسیسی" (رنگ آمیز)، و "مارسل دوهه" (دبیر) هسته‌های این تیم بودند. هرژه همچنین "ژاک مارتن" (که سبک هرژه را تقلید نمود)، "روژه لولو" (که ریزه کاری تصاویر را انجام داد و آنان را واقعی تر نشان نمایاند)، "اوژن اِوانی" (رئیس آینده استودیو)، "میشل دو ماره" (نویسندهٔ بالون گفتارها)، و "بودئو فان در براندن" (دبیر) را به استودیو افزود. چنان‌که هری تامپسون گفته، ایده این بود که کار خلق"ماجراهای تن‌تن" به یک «خط تولید واقعی، کار هنری ای که از شخصی به شخص دیگر رد می‌شود [و] هرکس کار خودش را می‌داند؛ به سان ارکستر هنری ای که توسط هرژه رهبری می‌شود» بدل گردد. این استودیو هشت آلبوم جدید تن‌تن را برای "مجله تن‌تن" آفرید، و دو تن‌تن قدیمی را نیز رنگ آمیزی و نوسازی کرد. استودیوی هرژه به توزیع و چاپ‌های نو تا مرگ هرژه در ۱۹۸۳ ادامه داد. در ۱۹۸۶_ که بیست و چهارمین آلبومِ ناتمام منتشر گردید_ استودیو منحل شده و دارایی‌های آن به بنیاد هرژه واگذار شدند. "ماجراهای تن‌تن" به لطف اقتباس‌های اخیر همچنان به فرحان و سرگرم نمودن نسل جدید هواداران امروزی اش ادامه می‌دهد.


title: ماجراهای تن‌تن

text: تن‌تن یک خبرنگار بلژیکی جوان و ماجراجوست که در ماجراهایی خطرناک درگیر می‌شود؛ حوادثی که وی برای نباختنْ تلاش‌هایی قهرمانانه از خود نشان می‌دهد. ماجراها شاید سخت کوشی تن‌تن را در مأموریت‌های ژورنالیستی ماجراجویانه اش نشان دهند اما به ندرت دیده می‌شود که وی در داستان تغییر مسیر بدهد (فاسد شود یا دست از تلاش بکشد).


title: ماجراهای تن‌تن

text: خوانندگان و منتقدانْ تن‌تن را چونان کاراکتری چندوجهی و با این حال انعطاف‌پذیر، هوشمند و آفرینشگر توصیف کرده و اظهار داشته‌اند که شخصیت نسبتاً طبیعی اش_که گاهی فاقد هیجان و کشش است_ سبب بازتاب متوازنی از شیطنت، حماقت و بی پروایی می‌گردد که حول و حوش وی را فراگرفته است. این کاراکتر هرگز نسبت به آرمانهای پسر پیشاهنگی اش_که نمایانگر خودِ هرژه است_ سازشکار نیست، و حالت وی چنان است که به خواننده اجازه می‌دهد به جای آنکه صرفاً دنبال کنندهٔ ماجراهای یک قهرمان نیرومند باشدْ موقعیت خود را چنان تصور کند که گویی خودش هم در داستان سیر می‌کند. چهره نمادین تن‌تن این جنبه را تقویت می‌کند چنان‌که "اسکات مک کلاود" می‌گوید «به خوانندگان اجازه می‌دهد به خود ماسکِ یک کاراکتر را زده و بی خطر وارد جهانی محسوساً مهیج شوند».


title: ماجراهای تن‌تن

text: اسنووی یا برفی (در نسخه اولیهٔ هرژه با نام میلو) یک سگ سفید فاکس تریرِ مو سیمی است که همدم وفادار و چهارپای تن‌تن است. همانند کاپیتان هادوک، وی شیفته ویسکی اسکاچ "لاچ" "لوموند" است و مست کردنِ گاه‌وبیگاه وی همانند تنها ترسش یعنی عنکبوت‌هراسی کار دستش می‌دهد".


title: ماجراهای تن‌تن

text: کاپیتان آرچیبالد هادوک (در نسخه اولیهٔ هرژه با عنوان: "Capitaine Haddock)" یک ناخدای کشتی بازرگانی و بهترین دوست تن‌تن است. وی در خرچنگ پنجه‌طلایی برای نخستین بار دیده شد که در آغاز به سانِ شخصی ناتوان و الکلی نمایانده شد اما بعدها با کشف گنجینه ای از جدش "سِر فرانسیس هادوک (شوالیه فرانسوا دو هادوک" در نسخه اولیهٔ هرژه) چنان چرخشی می‌کند تا عملاً قهرمان و حتی یک اشرافی گردد. انسانیت خشنِ کاپیتان همچون مکملی برای قهرمانگیِ اغلبْ باورنکردنیِ تن‌تن عمل می‌کند، هرگاه خبرنگار جوان ظاهراً زیاد آرمانگرا می شودْ کاپیتان همواره تند و خشن و دارای دیدگاهی خشک است. هادوکِ تند مزاجْ گستره ای از دشنام‌ها و توهین‌های رنگارنگ را برای نشان دادن احساساتش به کار می‌برد.


title: ماجراهای تن‌تن

text: پروفسور کاتبرت کلکولس (با عنوان پروفسور تریفون تورنسل در نسخهٔ اولیه هرژه؛ تورنسل یا Tournesol نامی فرانسوی برای آفتابگردان است) یک فیزیکدان حواس‌پرت و تا حدودی ناشنوا است که در کنار تن‌تن و میلو و کاپیتان هادوک شخصیت عادی داستان است. وی اولین بار در گنج‌های راکهام سرخ دیده شد و تاحدودی بر پایه اگوست پیکار، فیزیکدان سوئیسی، آفریده شده‌است.


title: ماجراهای تن‌تن

text: در این کامیکْ شخصیت‌های کمکی (پشتیبان یا یدکی) "خیلی توسعه یافته تر" از شخصیت اصلی توصیف شده‌اند، هر یک سرشار از ظرفیت و ژرفای شخصیتی اند، به گونه ای که با شخصیت‌های چارلز دیکنز قیاس شده‌اند. هرژه از شخصیت‌های پشتیبان برای آفرینش جهانی واقع‌گرا بهره گرفت تا حوادث قهرمان را در زمینه آن جای دهد. برای واقع گرایی و پیوستگی، شخصیت‌ها در سراسر داستان‌ها چرخش و دوران دارند. اشغال بلژیک و محدودیت‌هایی که بر هرژه تحمیل شدْ وی را واداشت که به جهت اجتناب از توصیف اوضاع سیاسیِ دردسرآفرینْ بر شخصیت سازی تمرکز نماید. نتیجه این شد که شخصیت‌های فرعیِ رنگارنگ در این دورهْ بسط و توسعه یافتند.


title: ماجراهای تن‌تن

text: تامسون و تامپسون (دوپون و دوپون در نسخهٔ نخستینِ هرژه) دو کارآگاه ناشی اند که به سان دوقلوها اند و تنها تفاوت قابل تشخیص آنها در شمایلِ سبیل‌هایشان است. نخستین بار در سیگارهای فرعون دیده شدند، آنان بیشترِ بارِ آرامه خنده‌دار در سراسر داستان‌ها را فراهم می‌کنند، اما از لقلقه گویی رنج می‌برند. آنان بس شلخته، کاملاً ناشی، و معمولاً متمایل به دستگیری شخصیت منفی داستان اند. این کارآگاهان جز در مواردی که به خارج می روندْ معمولاً کلاهی لبه دار بر سر و عصایی در دست دارند، در طول مأموریت‌ها می‌کوشند لباس محلیِ مکانی که از آن بازدید می‌کنند را بر تن کنند اما در عوض پوشاک فولکلور انگشت‌نمایی می‌پوشند که آنان را از دیگر افراد محلی متمایز می‌کند. کارآگاهان تا حدودی بر پایهٔ پدر هرژه آلکسی و عمویش لئو آفریده شده‌اند؛ دوقلوهایی که اغلب با یکدیگر به پیاده‌روی می‌پرداختند، کلاه‌های لبه دار همانندی بر سر، و در همان حال عصای مشابهی نیز در دست داشتند.


title: ماجراهای تن‌تن

text: بیانکا کاستافیوره یک خوانندهٔ اپراست که هادوک از وی گریزان است. وی نخستین بار در عصای اسرارآمیز دیده شد، و به همراه خدمتکارش ایرما و ایگور واگنرِ نوازندهْ ظاهراً هر کجا که قهرمان سفر می کندْ دیده می‌شود. وی خنگ، عجیب و غریب، فراموشکار، و پُرسخن است و انگار نمی‌داند که صدایش گوش خراش و به‌طور وحشتناکی بلند است. تخصص وی در "نغمهٔ جواهر" (به فرانسوی: "Ah! Je ris de me voir si belle en ce miroir | به پارسی: آه! ای زیبای بی همتای خودم، ای جواهرات رخشنده ای که پوشیده‌ام)" از اپرای فاوست از شارل گونو است که وی با کمترین تحریک و تهییج آن را می‌سراید اما سبب رنجش هادوک می‌گردد. وی نسبت به هادوک احساساتی مادرانه دارد، کسی که کاستافیوره از تنفرش نسبت به خودْ بی‌خبر است. وی اغلبْ واژگان_به ویژه نام ها_ را با کلماتی هم قافیهٔ آنان قاطی می‌کند: "هادوک" مکرراً با کلماتی مانند "پادوک"، "استوپکوک"، یا "هاپستوچ" اشتباه گرفته می‌شود؛ یا خدمتکارِ هادوک به نام نستور، با نام‌های "چِستور" یا "هکتور" خوانده می‌شود. نام بیانکا به معنای " گلِ صاف و سفید " است؛ معنایی که پروفسور کلکولس وقتی رز سفیدی پرورش می‌دهد و نام آن را بیانکا می گذاردْ یکبار بدان اشاره می‌کند. وی بر پایه عمه (خاله) هرژه به نام "نینیه" (کسی که به خاطر خوانندگی اپراهای گوش خراشش شهره بود) و در کامیک‌های پسا-جنگ جهانی نیز بر پایهٔ ماریا کالاسآفریده شده‌است.


title: ماجراهای تن‌تن

text: دیگر شخصیت‌ها بدین قرار هستند: سرکارگری به نام نستور، پسر چینی وفاداری به نام چانگ، راستاپوپولوسْ یک مغز متفکر جانی، سرافین لامپیونْ بیمه کارِ چندش‌آور، ژنرال آلکازار یک مبارز آزادی اهل آمریکای جنوبی و رئیس‌جمهور سن تئودوروس، محمد بن کالیش عِزابْ یک امیر عربی و پسر موذی اش به نام عبدالله، دکتر مولرْ یک روانْ پزشکِ بد سرشتِ آلمانی، اولیویرا دا فیگِیرا یک فروشندهٔ خوش مشرب پرتغالی، کاتزِ قصاب که شماره تلفن محل کارش بارها با شماره تلفن هادوک اشتباه گرفته می‌شود، و آلن که نوچهٔ راستاپاپولوس و همدم پیشین کاپیتان هادوک است.


title: ماجراهای تن‌تن

text: محتوای داستان‌ها اغلب ماجراجویانه‌اند، گاهی خیالی و علمی–تخیلی و گاهی رویکردی سیاسی دارند. درحالیکه اپیزودهای اولیه فضای فانتزی و شوخ طبعانه تری دارند در اپیزودها بعدی ماجراها به تدریج به سمت واقع گرایی پیش می‌روند. از میانه‌های ۱۹۳۰ به جزئیات مد و فناوری دقت بیشتری می‌شود. همه داستان‌ها دارای بیشماری موقعیت‌های طنز و تصاویر خنده دارند که یادآور اسلپ‌استیک در فیلم‌های صامت ۱۹۲۰ هستند. ویژگی مهم این مجموعه طراحی‌های عالی آن است و وفاداری به واقعیت در تصویر کردن اشیایی چون ماشین و قطار و ساختمان‌ها. طراحی‌های هرژه به روش لینیه کلر Ligne claire کشیده شده‌اند، فیگورهایی با مرز مشخص و سطوح رنگی یکنواخت و بی سایه.


title: ماجراهای تن‌تن

text: انتشارت یونیورسال، به مدیریت ماردیک بوغوسیان، برای نخستین بار و با مجوز رسمی ناشر در ایران اقدام به ترجمه و چاپ داستان‌های مصور و تمام رنگی "ماجراهای تن‌تن و میلو" کرد.


title: ماجراهای تن‌تن

text: نخستین کتاب‌های تن‌تن که در سال ۱۳۵۰ توسط انتشارات یونیورسال چاپ شدند عبارت‌اند از "هدف کره ماه" و "جزیره سیاه". این کتاب‌ها در قطع بزرگ و ظاهری جذاب با استقبال کودکان و نوجوانان مواجه شدند. جذابیت داستان‌ها و ترجمهٔ روان خسرو سمیعی و پخش پویانماییهای تن‌تن از تلویزیون، کافی بود تا ناشر طی سال‌های بعد، کتاب‌های دیگری از مجموعه ماجراهای تن‌تن و میلو را روانهٔ بازار ایران گرداند. انتشارات یونیورسال تا سال ۱۳۵۶، بیست و دو عنوان از "ماجراهای تن‌تن و میلو" را به چاپ رساند که شامل همه کتاب‌ها غیر از تن‌تن در شوروی (اولین کتاب) و تن‌تن و هنر الفبا، (که آن زمان هنوز منتشر نشده بود)، بود. پس از انقلاب انتشارات یونیورسال چاپ کتاب‌ها را متوقف کرد و این کار برای مدتی توسط سایر ناشرین از جمله انتشارات ونوس هم ادامه داده شد که متأسفانه به پای یونیورسال هم نمی‌رسید. چند سال بعد از انقلاب ۱۳۵۷، چاپ و پخش "ماجراهای تن‌تن و میلو" متوقف شد.


title: ماجراهای تن‌تن

text: در سال ۱۳۷۹، انتشارات تاریخ و فرهنگ با تغییرات فراوانی در متن اصلی و داستان اقدام به چاپ متوالی مجموعه ماجراهای تن‌تن و میلو (از تن‌تن در روسیه تا آلفا آرت) نمود که در گفتار دارای تغییراتی می‌باشند.


title: ماجراهای تن‌تن

text: تنها در نسخه فارسی "پرواز شماره ۷۱۴" از "ماجراهای تن‌تن و میلو" است که به نام «تهران» اشاره شده و آن هم جایی است که گفته می‌شود که کمک‌خلبان هواپیمای لازلو کاریداس، میلیاردر خسیس داستان، در تهران پایش شکسته و کمک‌خلبان تازه‌ای جانشین او شده‌است. یک بار دیگر هم در کتاب 'گوش شکسته' در یک تکه از روزنامه نامی از خلیج فارس برده شده‌است.


title: ماجراهای تن‌تن

text: در ترجمه ماجراهای تن‌تن شده در ایران همواره کلمه نوشیدنی الکلی که کاپیتان هادوک مصرف می‌کند سانسور شده و در متون با کلماتی چون «نوشابه» جایگزین شده‌است.


title: ماجراهای تن‌تن

text: همچنین کتاب «تن‌تن در تایلند» در ایران هرگز به چاپ نرسید.


title: ماجراهای تن‌تن

text: کتاب‌های مصور ماجراهای تن‌تن الهام بخش بسیاری از نویسندگان کتاب‌های کمیک بوده‌است.


title: ماجراهای تن‌تن

text: در سال‌های اولیه و پس از انتشار دومین و سومین کتاب، مضامین نژادپرستانه یا مضامینی که در آن‌ها از استعمار اروپاییان ستایش می‌شد مورد انتقاد سازمان‌های حقوق بشر و ضداستعماری قرار گرفت (در آن زمان تمام کشورهای آفریقایی مستعمره بودند) و نیز بی‌رحمی نسبت به حیات‌وحش مورد اشاره حامیان محیط زیست قرار گرفت. هرژه این انتقادات را پذیرفت و از دهه ۱۹۳۴ به بعد داستان‌های کتاب‌های تن‌تن لحن متفاوتی پیدا کرد و حامل پیام‌های بشردوستانه شد. نخستین کتابی که چهره‌ای جدی و سیاسی از تن‌تن ارائه داد کتاب گل آبی بود که در سال ۱۹۳۶ به چاپ رسید. در این کتاب که برخی آن را یکی از بهترین کارهای هرژه می‌دانند، هرژه مطالعات تاریخی وسیعی در مورد تاریخ جنگ چین و ژاپن انجام داد و از کمک‌های دوست خود"چانگ چون چنگ" که یک دانشجوی چینی در بلژیک بود بهرهٔ زیادی برد. وی برای قدردانی از کمک‌های دوستش شخصیت "چانگ چون چنگ" را در کتاب گل آبی بر مبنای او آفرید.


title: ماجراهای تن‌تن

text: در این کتاب هرژه از ژاپن و تلاش استعمار غرب و شرق برای به بردگی کشیدن توده‌های مردم مخصوصاً در کشور چین انتقاد شدید کرد. اما همین انتقادهای تند که در این کتاب از ژاپنی‌ها به عمل آمد باعث نوعی کلیشه شد که ژاپنی‌ها افرادی گناهکار و بی‌رحم هستند.


title: ماجراهای تن‌تن

text: بعدها هرژه تغییراتی در چاپ‌های بعدی از کتاب‌های اولیه‌اش که مضامینی نژادپرستانه داشتند ایجاد کرد. برخی از این تغییرات به تقاضای ناشران کتاب‌ها صورت گرفت که برای نمونه می‌توان از تغییر رنگ پوست سیاه‌پوستان بزهکار به سفید در نقاشی‌های کتاب تن‌تن در آمریکا نام برد که به تقاضای ناشر آن در آمریکا صورت گرفت یا در کتاب ستارهٔ اسرارآمیز به یک آمریکایی بزهکار و بدذات به نام آقای "بلومن اشتاین" اشاره شد که یک نام فامیل یهودی است. در چاپ‌های بعدی کتاب ستاره اسرار آمیز، هرژه نام وی را به آقای "بوهل وینکل" که نامی ساختگی است تغییر داد.


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۱. تن‌تن در سرزمین شوراها (۱۹۲۹)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۲. تن‌تن در کنگو (۱۹۳۱)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۳. تن‌تن در آمریکا (۱۹۳۲)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۴. سیگارهای فرعون (۱۹۳۴)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۵. گل آبی (۱۹۳۶)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۶. گوش شکسته (۱۹۳۷)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۷. جزیره سیاه (۱۹۳۸)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۸. عصای اسرار آمیز (۱۹۳۹)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۹. خرچنگ پنجه طلایی (۱۹۴۱)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۱۰. ستاره اسرار آمیز (۱۹۴۲)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۱۱. راز اسب شاخدار (۱۹۴۳)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۱۲. گنجهای راکهام (۱۹۴۴)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۱۳. هفت گوی بلورین (۱۹۴۸)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۱۴. معبد خورشید (۱۹۴۹)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۱۵. سرزمین طلای سیاه (۱۹۵۰)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۱۶. هدف کره ماه (۱۹۵۳)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۱۷. به ماه قدم گذاشتیم (۱۹۵۴)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۱۸. ماجرای تورنسل (۱۹۵۶)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۱۹. کوسه‌های دریای سرخ (۱۹۵۸)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۲۰. تن‌تن در تبت (۱۹۶۰)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۲۱. جواهرات کاستافیوره (۱۹۶۳)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۲۲. پرواز شماره ۷۱۴ (۱۹۶۸)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۲۳. تن‌تن و پیکاروها (۱۹۷۶)


title: ماجراهای تن‌تن

text: ۲۴. تن‌تن و هنر الفبا (۱۹۸۳ ناتمام، ۱۹۸۶ چاپ اولیه، ۲۰۰۴ چاپ کامل)


title: ماجراهای تن‌تن

text: بعضی از مهم‌ترین شخصیت‌های فرعی در مجموعه کتاب‌های تن‌تن عبارت‌اند از:  Bringing up father


title: هرژه

text: ژرژ پروسپه رمی (زادهٔ ۲۲ مهٔ ۱۹۰۷ – درگذشتهٔ ۳ مارس ۱۹۸۳) (مشهور به هِرژه یا اِرژه) ؛ اقتباس از حروف اول نام خانوادگی و نام کوچکش در تلفظ فرانسه = .R.G) نویسنده و کاریکاتوریست بلژیکی بود که به خاطر آفرینش "ماجراهای تن‌تن" مشهور است؛ یک مجموعه آلبوم کمیک که به عنوان یکی از نامدارترین آثار کمیک اروپایی در قرن بیستم شناخته شده‌است. وی همچنین آفریننده دو سری کامیک شناخته شدهٔ دیگر به نام‌های کوئیک و فلوپکه(۱۹۴۰_۱۹۳۰) و ماجراهای ژو، زِت و ژوکو(۱۹۵۷_۱۹۳۶) نیز می‌باشد. کارهای وی در سبک ویژهٔ خودش یعنی لینیه کلر اجرا می‌شدند.


title: هرژه

text: هرژه در خانواده ای پائینتر از طبقه میانه جامعه در ایتربیئک در بروکسل زاده شد؛ هرژه حرفه خود را با طراحی تصاویر برای مجلات پیشاهنگی آغاز نمود، که سبب انتشار نخستین سری کامیک وی با عنوان ماجراهای توتو برای انتشارات "Le Boy-Scout Belge" (پیشاهنگ پسر بلژیکی) در ۱۹۲۶ شدند"." با کار کردن برای روزنامه محافظه کار "لو ونتیم سیکل" (به معنای قرن بیستم) وی توانست «ماجراهای تن‌تن» را در ۱۹۲۹ به پیشنهاد ویراستار انتشارات آقای نوربر واله (Norbert Wallez) انجام دهد"." این سری کامیک‌ها حول و حوش اقدامات خبرنگاری جوان به نام تن‌تن و سگ وی میلو می‌چرخیدند و نخستین سری‌های این آثار_ تن‌تن در سرزمین شوراها، تن‌تن در کنگو و تن‌تن در آمریکا_ به عنوان پروپاگاندایی محافظه کارانه برای کودکان آفریده شدند. با موفقیت‌های داخلی، پس از سریالیزه کردن مجموعه تن‌تن، داستانها به صورت کتاب منتشر شدند و در کنار آن، هرژه به انتشار هر دوی کوئیک و فلوپکه و ژو زت و ژوکو برای انتشارات "لو ونتیم سیکل" نیز ادامه داد. با نفوذ دوست مجسمه‌ساز چینی اش ژانگ چونگرن، هرژه از ۱۹۳۴ تأکید بیشتری بر تحقیقات زمینه برای داستان‌هایش نهاد که منتج به افزایش واقع‌گرایی در آثارش (از گل آبی به بعد) شدند. در پی اشغال بلژیک توسط آلمان نازی در ۱۹۴۰، "لو ونتیم سیکل" پلمپ گردید اما هرژه در روزنامه لو سوآ (به فرانسوی: Le Soir به معنای صبح) که روزنامه ای محبوب تحت کنترل نازی‌ها بود به کار سری‌های خود ادامه داد.


title: هرژه

text: پس از آزادی بلژیک در ۱۹۴۴ توسط متفقین، "لو سوآ" تعطیل گردید و کارکنان آن، از جمله هرژه، متهم به همدستی با دشمن شدند. یک بازرسی رسمی به عمل آمد و با وجودی که شواهدی علیه هرژه بدست ندادند، وی در سال‌های پسین با اتهامات خیانت و همدستی با دشمن دست و پنجه نرم کرد. با همکاری ریمون لوبلان وی "نشریه تن‌تن" را در ۱۹۴۶ تأسیس نمود و از طریق آن داستان‌های جدید ماجراهای تن‌تن را به صورت سریالی (دنباله ای) درآورد. به عنوان کارگردان هنری مجله، وی همچنین بر انتشار سایر سری‌های کامیک از جمله بلیک و مورتیمر (اثر ادگار پی. ژاکوبس) نظارت نمود. در ۱۹۵۰ وی «استودیو"ی هرژه"» را به عنوان یک تیم تأسیس نمود تا وی را در پروژه‌های پیشرو یاری دهد؛ اعضای برجسته این ستاد از جمله بوب دو مو و ژاک مارتین در آفرینش جلدهای بعدی ماجراهای تن‌تن کمک‌های شایانی نمودند. در طول آشفتگی زندگی شخصی اش که به خاطر شکست ازدواج اولش رخ دادند، وی توانست تن‌تن در تبت که کار مورد علاقه شخصی اش بود را بیافریند. در سال‌های پسین وی کمتر پُرکار بود و کوشید خود را به عنوان یک هنرمند انتزاعی جا بیندازد که به فرجامی نرسید.


title: هرژه

text: کارهای هرژه به‌طور گسترده‌ای به خاطر وضوح نقاشی‌ها و پلات‌های وسواسی و خوب تحقیق شده‌شان مورد تحسین عام قرار گرفته‌اند. آنها منبعی از اقتباس‌های گسترده‌ای در تئاتر، رادیو، تلویزیون، سینما و بازی‌های کامپیوتری هستند. وی همچنان تأثیری نیرومند بر رسانه کامیک بوک به ویژه در اروپا دارد. وی در بلژیک به‌طور گسترده‌ای مورد احترام است: یک موزه هرژه در لوون لنوو در ۲۰۰۹ راه اندازی گردید.


title: هرژه

text: هِرژه در اواخر عمرش شدیداً از مخلوقش، تن‌تن، زده شده بود و حتی در یک مرحله از تن‌تن به خاطر فشاری که در یک عمر هنری بر رویش گذاشته بود تنفر پیدا کرده بود! گفته می‌شود که وی گاه نقاشی‌هایی می‌کشید که به نوعی تنفرش را از تن‌تن بروز بدهد. یکی از معروف‌ترین آن‌ها نقاشی‌ای (Tintin magazine 50th anniversary issue) است که در آن تن‌تن را به صورت ارباب و خودِ هرژه را به شکل برده نشان می‌دهد!


title: هرژه

text: هرژه در ۳ مارس ۱۹۸۳ در بلژیک از دنیا رفت. با مرگ وی، آخرین کتاب تن‌تن به نام "تن‌تن و هنر الفبا" ناتمام ماند. هرچند هنرمندان مشهوری سعی در به‌پایان‌رساندن آخرین داستان تن‌تن کردند، اما نتیجه چنان نشد که طرفداران بی‌شمار تن‌تن در انتظارش بودند. بر طبق وصیت وی، هیچ هنرمندی بعد از وی حق آفرینش داستان جدیدی از تن‌تن را نداشت، و درحقیقت با مرگ وی، مجموعه داستان‌های تن‌تن به پایان رسید.


title: دستگاه درونریز

text: دستگاه درونریز به همراه دستگاه عصبی نقش هماهنگ و تنظیم کردن فعالیت‌های بدن را بر عهده دارد. این دستگاه به کمک هورمون‌های مترشحه از غدد درونریز به انجام وظایف خود می‌پردازد. نقش اساسی هیپوتالاموس و هیپوفیز در تنظیم سایر غدد قایل توجه‌است. مهمترین غدد بدن عبارتند از تیروئید، لوزالمعده، غدد فوق کلیوی، پاراتیروئید و ... دیکشنری stedman


title: هورمون

text: هورمون ماده‌ای شیمیایی (پروتئینی و استروئیدی) است که به مقدار بسیار کم از غدد درون ریز بدن ترشح می‌شود و به صورت اندام هدف روی سلول‌های خاصی تأثیر می‌گذارد و عمل یا اعمال را تنظیم می‌کند. مقدار هورمون‌ها توسط ارتباطات پیچیده اعضای دستگاه درون‌ریز با هم و با دستگاه عصبی تنظیم می‌شود. از آنجایی که هیپوفیز (غده زیر مغزی) بر روی فعالیت تمامی غدد نظارت دارد و خود هیپوفیز توسط هیپوتالاموس کنترل می‌گردد میزان ترشحات هورمون‌ها تنظیم می‌شود و اینگونه دستگاه عصبی با دستگاه هورمونی ارتباط پیدا می‌کنند.


title: هورمون

text: اندام هدف عبارت است از مجموعه خاصی از سلول‌های حساس به یک هورمون. (به عبارت دیگر هورمون‌های ترشح شده فقط فعالیت آن سلول را کنترل می‌کند.)


title: هورمون

text: به روش‌های مختلفی می‌توان هورمونها را تقسیم‌بندی کرد بر اساس ساختار، اندام تولیدکننده یا محل ترشح


title: هورمون

text: این هورمون‌ها دارای هسته‌ای هستند که از کلسترول مشتق می‌شوند. هورمون‌های قشر فوق کلیه (کورتیزول و آلدوسترون)، هورمون‌های تخمدان‌ها (استروژن و پروژسترون)، هورمون بیضه‌ها تستوسترون و هورمون جفت استروژن و پروژسترون به‌طور کلی هورمون‌های غدد تولید مثل و متابولیت‌های فعال ویتامین D جزو این دسته‌اند.


title: هورمون

text: هورمون‌هایی که بین سه تا ۱۹۹ آمینو اسید دارند در این گروه قرار می‌گیرند مثل هورمون رشد، انسولین، هورمون ضد ادراری. این هورمون‌ها می‌توانند پپتید ساده باشند مانند انسولین یا گلیکوپپتید مانند FSH و LH


title: هورمون

text: هورمون‌هایی که فقط از یک اسیدآمینه (مشتقات اسیدآمینه تیروزین) تشکیل یافته‌اند که شامل هورمون‌های تیروییدی و کتکول آمینها می‌باشند برخی از قسمت مرکزی غده فوق کلیوی ترشح می‌شوند. کاتکول آمین‌ها عبارتند از دوپامین، آدرنالین و نورآدرنالین.


title: هورمون

text: این گروه تحت عنوان پروستاگلاندین‌ها شناخته می‌شوند و از اسیدهای چرب غیراشباع ساخته می‌شوند. در برخی تقسیم‌بندی‌ها این گروه را از هورمون‌ها مجزا می‌نمایند.


title: هورمون

text: معروفترین هورمون‌های بدن عبارتند از هورمون کاهنده قند خون(انسولین)، هورمون افزاینده قند خون(گلوکاگون)، هورمون رشد (سوماتوتروپین)، هورمون‌های تیروئید، پاراتورمون، کلسی تونین، کورتیزول، هورمون‌های جنسی (مانند تستوسترون، استروژن و پروژسترون) رنین، آلدوسترون، آنژیوتانسین، هورمون ضد ادراری، اکسی توسین، پرولاکتین و…


title: هورمون

text: اولین مرحله برای شروع اثر هورمون، اتصال به گیرنده‌های اختصاصی در سلول هدف است. سلول‌هایی که چنین گیرنده‌هایی ندارند به هورمون پاسخ نمی‌دهند به همین دلیل است که هورمون‌ها اختصاصی عمل می‌کنند. گیرنده‌های هورمون‌ها در غشاء سلول هدف، در سیتوپلاسم یا در هسته قرار دارند. پس از اتصال هورمون به گیرنده خود، معمولاً زنجیره‌ای از واکنش‌ها درسلول آغاز می‌شود که هر مرحله آن، از مرحله قبلی قوی تر است. در نتیجه مقدار بسیار کمی از هورمون می‌تواند تأثیر بسزایی در سلول‌های متعدد داشته باشد.


title: هورمون

text: موقعیت انواع گیرنده‌های هورمونی عبارت است از:


title: هورمون

text: گیرنده در سطح یا غشاء سلولی: این نوع گیرنده‌ها مخصوص هورمون‌های پپتیدی و کاتکول آمین‌ها هستند.


title: هورمون

text: گیرنده در داخل سیتوپلاسم: گیرنده‌های مربوط به هورمون‌های استروئیدی اغلب در سیتوپلاسم قرار دارند.


title: هورمون

text: گیرنده در داخل هسته: گیرنده‌های مربوط به هورمون‌های تیروئید در هسته قرار دارند.


title: هورمون

text: البته این را هم باید بدانیم که تعداد گیرنده‌ها و نیز حساسیت آن‌ها به هورمون نیز بسیار مهم است. برخی از هورمون‌ها موجب افزایش و برخی سبب کاهش تعداد گیرنده می‌شوند.


title: هورمون

text: اکثر هورمون‌ها در مقادیر بسیار کم ترشح می‌شوند لذا غلظت هورمون‌ها در خون از یک پیکوگرم در میلی لیتر تا چند میکروگرم در میلی لیتر متغیر است.


title: هورمون

text: بعضی از هورمون‌ها به صورت موضعی اثر می‌کنند ولی مهمترین راه انتقال هورمون‌های درونریز وقتیکه اندام هدف از محل ترشح فاصله دارد گردش خون است. حمل و نقل هورمون‌ها در خون به دو صورت محلول در آب و اتصال به پروتئین‌های خون می‌باشد. هورمون‌های پپتیدی و کاتکول آمین‌ها به راحتی در آب حل شده و به محل هدف خود منتقل می‌شوند؛ ولی هورمون‌های استروئیدی و تیروئیدی در حالت متصل به پروتئین‌های پلاسما در خون جابه‌جا می‌شوند.


title: هورمون

text: غلظت یک هورمون در خون، به سرعت ترشح هورمون به خون و سرعت برداشت هورمون از خون (پاک سازی) وابسته است. گاه برداشت، هم توسط اندام هدف و هم توسط اندام‌های تصفیه‌کننده مانند کبد و کلیه صورت می‌گیرد.


title: هورمون

text: از این که یک محرک هورمون را آزاد می‌کند، شرایط یا فراورده‌های حاصل از هورمون ادامه آزادسازی آن را مهار می‌کنند. یعنی هورمون با ایجاد یک اثر منفی (فیدبک منفی) از ترشح بیش از حد هورمون یا فعالیت بیش از حد بافت هدف پیشگیری می‌کند.


title: هورمون

text: در اغلب موارد میزان فعالیت بافت هدف تعیین‌کننده تنظیم هورمون است؛ بنابراین زمانی که فعالیت بافت هدف از یک سطح مناسب بیشتر شود، پیام فیدبکی را به غده درون ریز می‌فرستد تا ترشح هورمون را کاهش دهد. مثلاً کاهش سطح کلسیم خون موجب ترشح هورمون پاراتیروئید و افزایش آن موجب کاهش ترشح این هورمون می‌شود. گاه این پیام فیدبکی دو مرحله‌ای است مثلاً افزایش هورمون تیروئید موجب اثر بر هورمون هیپوتالاموس (هورمون آزادکننده تیروتروپین) و اثر نهایی بر هیپوفیز (هورمون TSH) می‌شود.


title: هورمون

text: در برخی مواقع نیز تأثیر بیولوژیک هورمون به افزایش ترشح هورمون می‌انجامد که به نام فیدبک مثبت موسوم است مثلاً تأثیر جسم زرد بر ترشح پروژسترون.علوم تجربی دبیرستان دوره اول پایه هشتم فصل ششم چاپ ۱۳۹۷


title: سعید راد

text: احمد سعید حق‌پرست راد جونقانی مشهور به سعید راد (زادهٔ ۴ آبان ۱۳۲۳) بازیگر و نمایشنامه نویس ایرانی است. راد پس از اینکه در اواسط دهه ۱۳۶۰ ممنوع التصویر شد، ایران را ترک کرد و در سال ۱۳۷۸ پس از سال‌ها دوری از سینما به وطن خود بازگشت و حرفهٔ خود را تاکنون ادامه داده‌است.


title: سعید راد

text: وی در محله سنگلج شهر تهران ولی با اصالتی جونقانی چشم به جهان گشود. و بعد از پنج سالگی به همراه خانواده به محله‌ای در شمیران (تجریش) درون کوچه‌ای به نام فردوسی سکنی گزید، کوچه‌ای مشهور که به انتهای آن نامِ «کوچه روشنفکران» اطلاق می‌شد و در آنجا خانهٔ جلال آل‌احمد، نیما یوشیج، علی آزاد و داریوش رفیعی نیز قرار داشت. به گفتهٔ خودش او و «شراگیم یوشیج» پسر نیما، دوست بوده‌اند.