title: جنگ‌های گالی

text: در اینجا نبردی خونین رخ داد چراکه ارتش بریتانی‌ها از پیاده شدن نیروهای رومی جلوگیری می‌کرد. رومیان پس از دشواری بسیار موفق شدند (به‌لطف سلاح‌های پرتابی نیرومندی که روی کشتی‌ها نصب کرده‌بودند) در زمین پیاده شوند و به نبرد بپردازند. پس از نبردی سخت، بریتانیایی‌ها پا به فرار گذاشتند امّا فاتحان هم در حدی نبودند که به تعقیب آنان بپردازند زیرا سواره‌نظام روم هنوز در گالیا جا مانده‌بود.


title: جنگ‌های گالی

text: قبایل بریتانیایی که در نبرد مغلوب شده‌بودند تصمیم گرفتند سفیرانی به‌جانب قیصر بفرستند تا خواستار صلح شوند. فرستادگان بریتانیایی همراه خود کومیوس (که پیشتر از او نامبرده شد) که اسیر شده‌بود را نیز نزد سزار بردند و در برابر او آزادش کرده و گروگان‌هایی هم به ژنرال رومی پیشکش کردند. با این اقدامات صلح برقرار شد. چهار روز پس از ورود رومیان به جزیره بریتانیا، هجده کشتی که سواره‌نظام روم را حمل می‌کردند از بندری شمالی‌تر به‌سوی بریتانیا راه افتادند. امّا درحالی‌که این هجده کشتی به بریتانیا نزدیک می‌شدند ناگهان طوفانی وزیدن گرفت که هیچ‌یک از کشتی‌های مزبور نتوانست راه خود را ادامه دهد و ناچار به همان‌جایی بازگشتند که از آن آمده‌بودند.


title: جنگ‌های گالی

text: هنگامی‌که فرستادگان بریتانیایی از این حادثه مطلع شدند تصمیم گرفتند بار دیگر علیه دشمن رومی خود سلاح بدست گیرند. آنان به‌تدریج شروع به خروج از اردوگاه قیصر کردند و مخفیانه مردان (سربازان) خود را از روستاها جمع‌آوری کردند. امّا سزار که نیت دشمن را فهمیده بود تمامی مقدمات لازم برای حمله احتمالی ــ جستجوی گندم مورد نیاز برای تغذیه ارتش و تعمیر بیشترین تعداد ممکن کشتی‌ها ــ را تدارک دید. برای اینکار تنها لژیون هفتم (VII) فرستاده شد تا گندم لازم را جمع‌آوری کند، و نگرانی‌ایی بابت درگیری وجود نداشت. با این‌حال هنگامی‌که لژیون مزبور از اردوگاه دور شد از هر سوی مورد محاصره دشمن قرار گرفت. سزار ــ که از روی گردوخاک غیرعادی‌ایی که در آن ناحیه به هوا برخواسته بود متوجه حادثه شده‌بود ــ به کوهورس‌های نگهبانی دستور داد دنبال او بیایند و خود با سرعت زیادی به محل درگیری شتافت. موفق شد لژیونِ محاصره‌شده ــ که از هر سو بارانی از پرتابه‌های دشمن بر سرش می‌بارید ــ را نجات دهد و آن را به اردوگاه بازگردانَد. در حقیقت علت درگیری این بود که لژیون مزبور گندم را از همه‌جا به‌جز یک محل برداشت کرده‌بود، و بریتانیایی‌ها که می‌پنداشتند آن لژیون بدان نقطه خواهد رفت، در طول شب در آن نقطه کمین کرده و بعداً بر سرش ریختند.


title: جنگ‌های گالی

text: بالاخره بریتانیایی‌ها پس از گردآوردن توده عظیمی از پیاده‌نظام و سواره‌نظام، یورش آوردند: بار دیگر متحمل شکست شدند و تلفات سنگینی دیدند. رومیان آنان را تعقیب کرده و تمامی خانه‌های زراعتی آن مناطق را به آتش کشاندند. پیروزی روم بریتانیایی‌ها را واداشت طالب صلح شوند و این‌بار قیصر ــ که دو برابر گروگان طلب کرده‌بود ــ روانه گالیا شد. امّا در گالیا هنگامی که لژیون‌های او پیاده شدند از سوی مورینی‌ها ــ که خیال دستبرد زدن به غنایم رومیان را داشتند ــ مورد حمله قرار گرفتند. دشمنان این‌بار هم پس‌زده شدند و پروکنسول رومی تیتوس لابینوس را مأمور تنبیه این خلق کرده و کوینتوس سابینوس و لوکیوس کوتا را نیز برای تخریب زمین‌های مناپی‌ها فرستاد.


title: جنگ‌های گالی

text: در پایان عملیات‌ها، قیصر لژیون‌ها را در اردوگاه‌های زمستانی ــ این‌بار تماماً در گالیا بلجیکا ــ قرار داد. در این میان تنها دو قبیله از خلق‌های بریتانیا گروگان‌های وعده‌داده‌شده به سزار را تحویل دادند و مابقی زیر قول خود زدند. او پیش از ترک اردوگاه‌ها به مقصد ایتالیا، به لگاتوس (ژنرال)های خود دستور داد در طول زمستان به ساختن حداکثر تعداد ناوگان ممکن و تعمیر ناوگان‌های فرسوده بپردازند، و نیز امر کرد ناوگان‌های جدید باید کوتاه‌تر امّا بزرگ‌تر از آنچه که در دریای مدیترانه عادتاً استفاده می‌شوند، باشند. هنگامی‌که به روم بازگشت، به دستور سنا بیست روز جشن به افتخار او برگزار شد.


title: جنگ‌های گالی

text: قیصر (سزار) پس از آن‌که به حملات پیروست‌ها در ایلیریا خاتمه داد، تصمیم گرفت به گالیا رجعت کند، جایی‌که خواست تمامی اقامت‌گاه‌های زمستانی و ناوگان‌های جدیدی را که تا آن هنگام ساخته شده‌بودند را بازرسی کند: درست ششصد ناوگان که تصمیم گرفت در حوالی پورتوس ایتوس گردآورَد. او پی برد که یک نوع خواست و ارادهٔ معطوف به شورش در میان ترورها (در نقشه با عنوان TREVERI در کرانه چپ رود راین) در حال شیوع است چرا که اینان نه‌تنها دیگر در مجالس شورای گالیا شرکت نمی‌کردند بلکه مداخلهٔ ژرمن‌های کرانه راست راین را هم تشویق کرده‌بودند؛ پس تصمیم گرفت با چهار لژیون و هشتصد سواره به‌سوی آنان راه بیفتد. افزون‌بر این وقایع، دومنوریکس، رهبر قوم ادوئی‌ها که پیش از این از او نام‌برده‌شد، درگذشت. در واقع او اشراف و بزرگان گالیا را با این ادعا که قیصر پس از پیاده شدن در جزیره بریتانیا آنان را خواهد کشت هراسان ساخته‌بود؛ پس از آن، به فرمان سزار کشته شد تا از شورش‌های محتمل در میان گالیایی‌ها جلوگیری شود.


title: جنگ‌های گالی

text: قیصر (سزار) در گالیا تیتوس لابینوس را با سه لژیون و دو هزار سواره برای حفاظت از بنادر و جمع‌آوری خوراک و تدارکات و نیز کنترل اوضاع جاگذاشت، و سپس برای دومین مرتبه از پورتوس ایتوس ــ اینبار با نیروهایی پُرشمارتر از سال قبل ــ روانه بریتانیا شد: پنج لژیون و دو هزار سواره بر روی بیش از هشتصد کشتی. متعاقب آن تعداد زیادی بازرگان که مجذوب داستان‌ها در مورد ثروت افسانه‌ای این جزیره بودند نیز بدانان پیوستند.


title: جنگ‌های گالی

text: قیصر این‌بار بی‌آنکه با مقاومتی مواجه شود در همان مکانِ سال قبل پیاده شد. او ده کوهورس و سیصد سوار تحت‌امر کوینتوس آتریوس را برای حفاظت از ناوگان باقی‌گذاشت و به داخل جزیره راه افتاد؛ جایی‌که در حدود هجده مایلی اردوگاه با نخستین مقاومت جدی بریتانی‌ها روبرو شد، کسانی‌که با وجود جای‌گیری‌شان در موضعی مناسب مغلوب شدند. صبح روز بعد چند سواره رومی از سوی کوینتوس آتریوس به اردوگاه قیصر آمدند تا به او اطلاع دهند که شب گذشته یک کولاک بخش اعظم ناوگان روم را ویران کرده‌است. پروکنسول رومی روانه آنجا شد تا شخصاً آسیب‌ها را ببیند و اقدامات مقتضی برای تعمیر آنان را اتخاذ کند. وقتی سراغ لژیون‌ها بازگشت پی‌برد که در حوالی اردوگاه یک ارتش نیرومند دشمن تحت رهبری کاسیولاونوس (که بر قبایل شمال رود تیمز حکومت می‌کرد) تجمع کرده‌است. یورش بریتانیایی‌ها توسط خودِ قیصر چنین روایت شده‌است:


title: جنگ‌های گالی

text: روز بعد بریتانیایی‌ها، که به‌نظر می‌رسید از اردوگاه روم دور شده‌اند، تصمیم گرفتند بازگردند تا به سه لژیون و سواره‌نظامی که برای پیگیری تدارکات و غذا فرستاده شده‌بودند حمله کنند. این بار هم دیسیپلین (انضباط) برتر رومیان بر خلق‌های بریتانی پیروز شد و آنان موفق شدند دشمن را پس‌زده و تلفات بسیار به او وارد آورند. قیصر که مصمم بود ضدحمله‌ای بزند، نیروهایش را تا زمین‌های کاسیولاونوس (در نقشه با عنوان CATUVELLAUNI) پیش برد. با گذر کردن از تیمز چنان سریع به دشمن یورش برد که بریتانیایی‌ها ناچار به فرار شدند.


title: جنگ‌های گالی

text: آخرین تلاش کاسیولاونوس برای حمله به اردوگاه دریایی و نیروهای رومی نگهبان ساحل نیز شکستی کامل بود، به‌حدی که این پادشاه بریتانی ناچار شد باب مذاکرات صلح را با سزار بگشاید و در این‌باره میانجی‌گری کومیوس (از دوستان سزار که پیشتر اسمش رفت) به‌کار آمد. بریتانی‌ها ناچار شدند تسلیم شده و خراج سالانه بپردازند و به نشانه سرسپردگی، گروگان‌هایی به پروکنسول رومی تقدیم کنند؛ خود کاسیولاونوس هم از اینکه بیش از این خطری متوجه قوم ترینووانت‌ها (در نقشه با عنوان TRINOVANTES در منتهی‌الیه جنوب‌شرقی بریتانیا) و رهبرشان ماندوبراکیوس کند منع شد؛ قومی که از سزار درخواست محافظت در برابر کاسیولاونوس کرده‌بودند.


title: جنگ‌های گالی

text: هنگامی که ژنرال رومی به گالیا بازگشت، از آن‌رو که در آن سال گندم سالانه بر اثر خشکسالی بسیار کم شده‌بود، ناچار شد برای اقامت زمستانیِ لژیون‌هایش ــ بر خلاف سال‌های پیش ــ آن‌ها را در قلمروهای متعددی جای دهد. باوجود آنکه قیصر چندان فتوحات سرزمینی تازه‌ای در بریتانیا رقم نزد امّا به هدف خود مبنی‌بر ترساندن خلق‌های آنجا دست‌یافته‌بود. او خود را به ایجاد زنجیره‌ای از دولت‌های مطیع روم محدود ساخت، که همین‌کار جزیره بریتانیا را به حوزه نفوذ روم کشاند، و نیز مشخصاً او نخستین فرد رومی بود که با لژیون‌هایش از دریای شمال گذر می‌کرد. از همین‌جا روابط تجاری و دیپلماتیکی پدیدار شدند که مسیر تصرف بریتانیا توسط امپراتوری روم آینده در سال ۴۳ بعد از میلاد را گشودند.


title: جنگ‌های گالی

text: پس از دریافت گروگان‌های بریتانیایی، قیصر (سزار) به گالیا بازگشت و هر لژیون را به اردوگاه زمستانی مربوطه‌اش فرستاد. یک لژیون را به لگاتوس (معادل رومی ژنرال) گایوس فابیوس سپرد تا در حوالی مورین‌ها (در نقشه با عنوان MORINI در شمال گالیا) اتراق زمستانی کند، لژیون دیگری را به لگاتوس کوینتوس سیسرو سپرد که میان نروی‌ها (در نقشه با عنوان NERVII) اردو زد، لژیون سومی را به لگاتوس لوکیوس روسکیوس فاباتوس سپرد تا به میان اسووی‌ها (در نقشه با عنوان ESUVII) برود، لژیون چهارم را به لگاتوس تیتوس لابینوس اعطا کرد تا به میان رمی‌ها و تِرِورها (در نقشه با عنوان TREVERI) برود. سه لژیون هم تحت فرمان مارکوس لیکینیوس کراسوس و لگاتوس لوکیوس موناتیوس پلانکوس و لگاتوس گایوس تربونیوس به میان بلژها رفتند. یک لژیون جدید با پنج کوهورس را هم به سابینوس و کوتا (در نقشه با عنوان Sabino e Cotta) سپرد تا میان ابورون‌ها (EBURONES) بروند؛ قومی که تحت امر آمبیوریکس بودند. تمامی این لژیون‌ها (به استثنای لژیونی که به فاباتوس سپرده بود و در ناحیه‌ای بس امن اردو زده بود) از یکدیگر صد مایل فاصله داشتند.


title: جنگ‌های گالی

text: با این‌حال در گالیا حال و هوای شورش تنفس می‌شد و سرتاسر سرزمین در آشوب بود. نخستین نشانه‌های شورش از پاییز آن سال (پس از پایان جبهه بریتانیا) پدیدار شدند، هنگامی‌که کارنوت‌ها (در نقشه با عنوان CARNUTES) پادشاه دوستدارِ روم به‌نام تاسگتیوس را مقتول ساختند، پادشاهی که سزار او را بر تاج‌وتخت نهاده‌بود و شهامت، تبار، و وفاداری‌اش را می‌ستود. پروکنسول رومی هنگامی‌که از ماجرا باخبر شد، چون از یک شورش سراسری در گالیا بیمناک بود تصمیم گرفت لوکیوس موناکیوس پلانکوس (در نقشه با عنوان Planco) را با لژیونش جهت اتراق زمستانی به آن ناحیه بفرستد (به نقشه نگاه کنید). در این میان، آگاه شد که تک‌تک لژیون‌ها به اردوگاه‌های زمستانی مربوط به خود رسیده‌اند و کار استحکامات و سنگربندی به پایان رسیده‌است.


title: جنگ‌های گالی

text: پانزده روز بعد از آنکه هر یک از لژیون‌ها در اردوگاه‌های زمستانی مربوط به خودشان جای گرفتند، ناگهان شورشی در بین ابورون‌ها رخ داد که توسط آمبیوریکس و کاتوولکوس هدایت می‌شد. نیروهای رومی در حالی‌که مشغول جمع‌آوری چوب در خارج از اردوگاه بودند مورد یورش واقع شدند، و اردوگاه لگاتوس سابینوس و لگاتوس کوتا تماماً محاصره شد. (محل استقرار اردوگاه سابینوس و کوتا در نقشه با عنوان Sabino e Cotta نمایانده‌شده‌است)


title: جنگ‌های گالی

text: اما هنگامی‌که لژیونِ کوتا و سابینوس از اردوگاه خارج شد و خود را در وسط یک دشت جنگلی یافت، ارتش ابورون‌ها به آنان یورش آورد و تقریباً جمیع آن لژیون و پنج کوهورس ــ به همراه خودِ کوتا و سابینوس ــ را نابود کرد. تنها عده کمی از رومیانِ باقی‌مانده موفق شدند به اردوگاه لژیون دیگر (که تحت امر لابینوس بود) برسند و حادثه را به اطلاع وی برساند.


title: جنگ‌های گالی

text: آمبیوریکس که از این پیروزی سرمست بود، فوراً به جانب آتواتوک‌های همسایه حرکت می‌کند و خبر پیروزی اخیرش را به آنان می‌دهد و آنان را تحریک و تشجیع می‌کند. روز بعد به سراغ نروی‌ها می‌رود و جانانه از آنان می‌خواهد که «این فرصت طلایی برای اخراج رومیان» را از دست ندهند چرا که او دو تن از لگاتوس‌های سزار (کوتا و سابینوس) را به‌همراه بخش اعظم آن لژیون نابود کرده‌است، و از این‌رو چندان سخت نیست که همین بلا را بر سر لژیون سیسرو هم بیاورند. با این سخنرانی، او به سهولت موافقت و پشتیبانی نروی‌ها را بدست آورد.


title: جنگ‌های گالی

text: با گذشت زمان که محاصره سنگین‌تر و خشن‌تر می‌شد و به‌خصوص چون بخش اعظم سربازان مجروح شده و مسئلهٔ کاهش تعداد مدافعان پدیدار شده‌بود، رومیانِ محاصره‌شده نامه‌ها و پیک‌های هرچه بیشتری به‌جانب سزار می‌فرستادند که بخشی از این پیک‌ها دستگیر شده و جلوی چشم رومیان شکنجه و مقتول شدند. در داخل اردوگاه رومیان یک فرد گالیاییِ والاتبار از قبیله نروی‌ها حضور داشت که نامش ورتیکو بود و از ابتدای محاصرهٔ اردوگاه به سیسرو پناه برده‌بود و وفاداری بسیاری به او نشان داده‌بود. او یکی از بردگان خود را با وعده آزادی و پاداش فراوان متقاعد می‌کند که نامه‌های سیسرو را به قیصر برساند. این بَرده هم نامه‌ها را در زوبین خود جای‌داد و چون خودش یک گالیایی در میان گالیایی‌ها بود موفق شد بی‌آنکه سوءظن دشمن را برانگیزد، نامه‌ها را تحویل قیصر بدهد؛ بنابراین سزار از آنچه بر سر سیسرو و لژیون او افتاده بود، مطلع شد.


title: جنگ‌های گالی

text: وقتی قیصر نامه‌ها را تقریباً در یازدهمین ساعت روز دریافت کرد، فوراً پیکی به کراسوس که میان بلواک‌ها بود و از او بیست و پنج مایل فاصله داشت می‌فرستد و به او فرمان می‌دهد در نیمه‌شب لژیون را از اردوگاه بیرون ببَرد و فوراً به او ملحق شود. نامه دیگری به گایوس فابیوس می‌زند تا لژیونش را به قلمرو آتربات‌ها ببَرد. نامه دیگری هم به تیتوس لابینوس می‌زند و از او می‌خواهد که با لژیونش به قلمرو نروی‌ها برود و خودش هم از اردوگاه‌های زمستانی نزدیکش حدود چهارصد سواره برداشت کرد.


title: جنگ‌های گالی

text: هنگامی‌که در حدود ساعت سه سزار بواسطه پیشاهنگان از رسیدن کراسوس مطمئن شد در همان روز بیست مایل طی کرد. او کراسوس را به فرماندهی شهر ساماروبریوا (محتملاً آمین امروزی) گماشت و یک لژیون به او داد. گایوس فابیوس هم با سزار به راه افتاد. امّا تیتوس لابینوس که از مرگ سابینوس و قتل‌عام آن پنج کوهورس مطلع شده‌بود و نیز تِرِورها را در حوالی خود می‌دید، بیم آن را داشت که اگر اردوگاه را ترک کند، اینکار در چشم دشمن همچون یک فرار جلوه‌گر شود و نتواند در برابر حمله دشمن ایستادگی کند، به‌خصوص که می‌دانست دشمن بر اثر پیروزی اخیرش بر لژیون کوتا و سابینوس، بادی به دماغش افتاده‌است. پس ضمن نامه‌ای برای قیصر توضیح می‌دهد که اگر لژیون را از اردوگاه خارج کند، چه مخاطراتی در انتظارش خواهد بود، و او را آگاه می‌کند که سواره‌نظام و پیاده‌نظام تِرِورها (دشمن) تنها در سه مایلی اردوگاه او موضع گرفته‌اند.


title: جنگ‌های گالی

text: اما گالیایی‌ها بواسطه پیشاهنگان خود از ماجرا مطلع می‌شوند و به‌سوی قیصر به‌راه می‌افتند. این نیروها تقریباً مشتمل‌بر ۶۰ هزار نفر بودند. سیسرو به‌لطف ورتیکو (که پیشتر از او نامبرده شد) یک گالیایی را پیدا می‌کند که نامه‌هایی را به قیصر برساند. او در نامه به قیصر هشدار می‌دهد که دشمن محاصره اردوگاه او (سیسرو) را رها کرده اما در عوض تمامی نیروی خود را متوجه تو نموده‌است. سزار هم نامه را دریافت کرده و سربازانش را از محتوای آن مطلع می‌کند و از آنان می‌خواهد دلاور باشند. صبح روز بعد قیصر اردوگاه خود را تغییر داده و حدود چهار مایل حرکت می‌کند و از آن‌سوی دشت و جویبار، نیروهای دشمن را دید می‌زند. اوضاع و شرایط چنان بود که قیصر تشخیص داد جنگیدن در چنان مکان نامناسبی آن‌هم با ارتشی کوچک بسیار خطرناک است. او وقتی دانست که سیسرو از محاصره خلاص شده‌است، با آرامش پنداشت که لازم است سرعت خود را کم کنند. او در آن‌سوی دشت و در نقطه‌ای که مناسب‌تر می‌نمود اردوگاهش را بر پا کرد، اردوگاهی که فی‌نفسه برای هفت‌هزار نفر کوچک می‌نمود و حتّی راه‌ها را باریک‌تر هم کرد تا حداکثر تحقیر دشمن را برانگیزد. او سپس پیشاهنگانی را به هر سوی فرستاد تا مناسب‌ترین راه برای گذر از دشت را پیدا کنند.


title: جنگ‌های گالی

text: در آن روز زد و خوردی جزئی میان سواره نظام دو طرف در نزدیکی جویبار مزبور رخ داد و هر دو ارتش در مواضع خود جای‌گرفتند. گالیایی‌ها در انتظار نیروهای بزرگتری بودند که هنوز فرا نرسیده‌بودند. قیصر با خود پنداشت که اگر بر حسب تصادف و با تظاهر به ترسویی بتواند دشمن را به‌سوی اردوگاه کوچک خود بکشاند آنگاه با او روبروی اردوگاه خواهد جنگید و مجبور نخواهد بود از دشت و جویبار مزبور گذر کند؛ در غیر اینصورت باید در آنسوی دشت و جویبار با دشمن می‌جنگید. صبح روز بعد سواره‌نظام دشمن به اردوگاه قیصر نزدیک می‌شود و با سواره‌نظام او به نبرد می‌پردازد. قیصر به سوارانش دستور می‌دهد عامدانه عقب‌نشینی کنند و به اردوگاه بازگردند، همزمان امر می‌کند که اردوگاه با یک خاکریز بلندتر در همه جهات مستحکم شود و دروازه‌ها را ببندند، و در انجام این کارها سربازان خودی حداکثر دستپاچگی را از خود بروز دهند و تظاهر به ترسیدن کنند.


title: جنگ‌های گالی

text: گالیایی‌ها که بر اثر این عقب‌نشینی رومیان تحریک (جوگیر) شده‌بودند، از جویبار گذشته و تا اردوگاه قیصر رومیان را تعقیب کردند و نیروهایشان را در موضعی نامناسب قرار دادند. در حالی‌که رومیان حتّی از دیوارهای اردوگاه خودشان هم عقب‌نشینی می‌کردند، گالیایی‌ها از هر سو بارانی از پرتابه‌ها و نیزه‌ها به داخل اردوگاه ریختند. آنان به تمسخر دروازه‌های بستهٔ اردوگاه که با یک ردیف علف ــ جهت تزئین ــ پوشانده شده‌بودند پرداختند و سپس بعضی‌شان به ویران کردنِ استحکامات با دست‌ها و برخی هم به پُر کردن خندق‌ها مشغول شدند. در این‌حال سزار از تمامی دروازه‌های اردوگاه پاتک زده و سواره‌نظام خود را به جان آنان می‌اندازد و آنان را به فرار وامی‌دارد، به‌حدی که از دشمنان کسی مطلقاً برای جنگیدن مقاومت نکرد و بخش زیادی از آنان کشته شده و همگی خلع‌سلاح شدند.


title: جنگ‌های گالی

text: اما پروکنسول رومی به‌خاطر وجود جنگل و جویبار بر سر راهش، ترجیح داد آنان را تعقیب نکند. او در همین روز به اردوگاه سیسرو رسید. وقتی لژیونِ آنجا در برابر او به‌صف ایستاد مشاهده کرد که حتّی یک نفر از هر ده سرباز هم بدون جراحت نیست، و پی برد که لژیونِ سیسرو با چه مخاطرات و با چه شهامتی امور را مدیریت کرده‌است. قیصر، سیسرو و لژیون او را به‌خاطر شایستگی‌شان مورد تحسین قرار داد و اسرا نیز او را از سرنوشت سابینوس و کوتا آگاه کردند.


title: جنگ‌های گالی

text: اما پیش از اینکه زمستان به پایان برسد، لگاتوس تیتوس لابینوس بار دیگر از سوی تِرِورها (در نقشه با عنوان TREVERI) به رهبری ایندوتیوماروس مورد هجوم واقع شد. با این حال اقبال و توانمندی به لابینوس اجازه دادند که دشمنی بس پُرشمارتر از خود را در هم بکوبد و رهبر آنان را مقتول سازد:


title: جنگ‌های گالی

text: قیصر (سزار) به دلایل زیادی انتظار شورش بزرگ‌تری در گالیا را داشت، و برای همین تصمیم گرفت از طریق لگاتوس‌هایش یعنی مارکوس سیلانوس، گایوس آنتیستیوس رگینوس، و تیتوس سکستیوس دست به سربازگیری بزند، و نیز از گنایوس پومپیئوس کبیر درخواست کرد نیروهایی که در گالیا کیسالپینا استخدام کرده‌بود را به‌سوی او گسیل دارد، زیرا به‌عقیده قیصر در آینده بسیار ضروری بود که گالیایی‌ها ببینند منابع ایتالیا زیاد است، تا اگر رومیان در جنگی دچار تلفاتی شدند نه‌تنها بتوانند در زمانی کوتاه آنرا جبران کنند بلکه با نیروهایی بزرگتر تقویتش هم بکنند. پومپیئوس به‌خاطر مصالح جمهوری و دوستی‌اش با قیصر (وی داماد سزار بود) درخواست او را اجابت نمود. وقتی سربازگیری توسط لگاتوس‌های قیصر به پایان رسید پیش از پایان زمستان سه لژیون جدید سازمان یافته و شمار کوهورس‌هایی که به‌خاطر سابینوس از دست‌داده‌بود دو برابر شده‌بود.


title: جنگ‌های گالی

text: پس از قتل ایندوتیوماروس، تِرِورها حکومت و ریاست را به خویشاوندان او واگذار کردند. اینان هم از تحریک ژرمن‌های همسایه و دادن وعدهٔ پول به آنان دست‌برنمی‌داشتند. اینان وقتی نتوانستند همسایگان خود را با خود متحد کنند، رو به‌سوی خلق‌های دورتر کردند. وقتی متحدانی یافتند، میان خود سوگند وفاداری یاد کردند و گروگان‌هایی با یکدیگر مبادله کردند. آنان آمبیوریکس را نیز با اتحاد و معاهده به خود پیوند می‌زنند. قیصر از این امور آگاه شد و می‌دید که از هر سو مهیای جنگ می‌شوند و نروی‌ها، آتواتوک‌ها، مناپی‌ها، و کل ژرمن‌های اینسوی راین (کرانه چپ راین) همگی تحت‌سلاح هستند، سنون‌ها (در نقشه:SENONES) هم بر خلاف دستور او به مجمع نیامده‌اند بلکه با کارنوت‌ها (در نقشه:CARNUTES) و خلق‌های همسایه‌شان در حال بند و بست (توطئه) هستند، و ژرمن‌ها هم بواسطه هیئت‌های متعددی که تِرِورها به‌سوی آنان می‌فرستند تحریک و تشجیع شده‌اند، با خود پنداشت که باید سریع‌تر از موعد خود را مهیای جنگ کند.


title: جنگ‌های گالی

text: برای همین، در حالی‌که هنوز زمستان به پایان نرسیده‌بود، چهار تا از نزدیک‌ترین لژیون‌ها را به‌صف می‌کند و فوراً روانه قلمرو نروی‌ها (در نقشه:NERVII) می‌شود و پیش از آنکه اینان حتّی بتوانند یکپارچه شوند یا عقب‌نشینی کنند، شمار زیادی از احشام و افرادشان را به تملک خود در می‌آورَد و به سربازان خودش می‌دهد، زمین‌ها را نابود می‌کند و آنان (نروی‌ها) را وادار می‌کند تسلیم شده و به او گروگان واگذار کنند. وقتی این عملیاتِ فوری به‌پایان رسید، بار دیگر لژیون‌ها را روانه اردوگاه‌های زمستانی‌شان می‌کند. سپس مجمعی از سران قبایل گالیا در ابتدای بهار (چنان‌که عادت داشت) تشکیل داد که همگی به‌استثنای سنون‌ها، کارنوت‌ها و تِرِورها در مجمع مزبور حاضر شدند، پس قیصر با خود پنداشت که این نشانه‌ای از شروع جنگ و شورش است، و برای آنکه نشان دهد امور دیگر برای او نسبت‌به جنگ اهمیت کمتری دارند، مجمع را به لوتتیا (در نقشه: Lutetia) در سرزمین پاریسی‌ها (در نقشه: PARISII) منتقل نمود؛ پاریسی‌ها قومی بودند که در همسایگی سنون‌ها واقع‌بوده و از دیرباز دولت-حکومت خود را با آن‌ها یکی کرده‌بودند اما ظاهراً در توطئه مزبور شرکت نداشته‌بودند. قیصر سپس در همان روز با لژیون‌هایش به‌سوی سنون‌ها حرکت می‌کند و به قلمرو آنان می‌رسد.


title: جنگ‌های گالی

text: فردی از سنون‌ها به نام آکو که مسئول این توطئه (یعنی اجتناب سنون‌ها از شرکت در مجمع گالیا) بود، وقتی از رسیدن رومیان مطلع می‌شود به مردمش دستور می‌دهد در شهرها جمع شوند؛ در حالی‌که هنوز کارشان به پایان نرسیده‌بود خبر رسید که رومیان فرا رسیده‌اند. سنون‌ها ناچار شدند نقشه‌های خود را رها کرده و سفیرانی به‌جانب قیصر بفرستند تا بابت این کارشان (شرکت نکردن در مجمع) پوزش بخواهند، و این کار را با وساطت و شفاعت ادوئی‌ها انجام دادند، قومی که از دیرباز تحت سرپرستی آن قرار داشتند. چون ادوئی‌ها از سزار خواهش کردند، او هم آنان را عفو نموده و عذرشان را پذیرفت، چراکه می‌پنداشت تابستان پیش‌رو، زمان جنگی محتمل با ابورون‌هاست نه زمان بازپرسی. او صد گروگانی که سنون‌ها به او دادند را تحت حفاظت ادویی‌ها قرار داد. در همان‌جا کارنوت‌ها نیز سفیران و گروگان‌هایی به‌جانب قیصر می‌فرستند و در این‌باره از وساطت رِمی‌ها (که تحت سرپرستی‌شان بودند) استفاده می‌کنند. اینان نیز همان پاسخ را از سزار شنیده و بخشوده می‌شوند. سزار مجمع را به پایان رسانده و از قبایل آنجا سواره می‌گیرد.


title: جنگ‌های گالی

text: پس از آرام‌سازی این بخش از گالیا، قیصر ذهن و روح خود را تماماً درگیر جنگ با تِرِورها و آمبیوریکس می‌کند. قیصر از آنرو که مطمئن بود آمبیوریکس در نبردی باز درگیر نخواهد شد، کوشید دیگر نقشه‌های محتمل او را مورد مداقه قرار دهد. مناپی‌ها به قلمرو ابورون‌های تحت رهبری آمبیوریکس نزدیک بودند و مواضع‌شان با باتلاق‌ها و جنگل‌های مستمر محافظت می‌شد و تنها قومِ گالیا بودند که سفیران صلح به‌جانب سزار نفرستاده‌بودند. قیصر باخبر بود که آمبیوریکس با اینان روابط مهمانی-میزبانی دارد و به‌واسطه تِرِورها هم دارای پیوندهای دوستی با ژرمن‌هاست. سزار با خود پنداشت که باید پیش از اقدام به هرگونه جنگی با آمبیوریکس، ابتدا این کمک‌ها را از او قطع نماید تا اگر او (آمبیوریکس) بابت امنیت خود نگران شد، نتواند به مناپی‌ها پناه‌ببرد یا وارد ائتلاف با ژرمن‌های آنسوی راین شود. با این تصمیمات، قیصر تصمیم گرفت تمامی قطار واگن ارتش را به اردوگاه تیتوس لابینوس (در نقشه: T.Labieno) که در میان تِرِورها بود بفرستد و دو لژیون را مأمور کرد پیش او بروند؛ و خودش هم با پنج لژیون و بدون قطار واگن روانهٔ سرزمین مناپی‌ها (در نقشه: MENAPII) شد.


title: جنگ‌های گالی

text: سزار لژیون‌ها را با لگاتوس گایوس فابیوس و کوایستور مارکوس کراسوس تقسیم کرده و با ساختن پل‌هایی فوری، از سه جهت وارد سرزمین مناپی‌ها می‌شود. او سکونت‌گاه‌ها و روستاهایشان را به آتش می‌کشد و شمار زیادی از احشام و انسان‌ها را از آنِ خود می‌کند. با این حوادث، مناپی‌ها ناچار شدند سفیرانی به‌جانب سزار بفرستند تا خواستار صلح شوند. قیصر ضمن دریافت گروگان‌هایی از آنان، به مناپی‌ها تأکید کرد که اگر آنان یا آمبیوریکس یا سفیرانش را در قلمرو خود بپذیرند، آنان را در شمار دشمنان روم به‌حساب خواهد آورد.


title: جنگ‌های گالی

text: درحالی‌که این امور از سوی قیصر انجام می‌شدند، تِرِورها (در نقشه: TREVERI) که نیروهای پیاده‌نظام و سواره‌نظام بزرگی گِردآورده‌بودند، خود را مهیای یورش به اردوگاه لابینوس (T. Labieno) که تنها یک لژیون در اختیار داشت و در زمین آنان اتراق زمستانی کرده‌بود، می‌کردند. آنان هنگامی که پی‌بردند که دو لژیون به فرمان سزار برای او ارسال شده‌اند، از او (لابینوس) بیش از دو روز پیاده‌روی فاصله نداشتند. آنان در پانزده مایلی لابینوس اردو زدند و تصمیم گرفتند منتظر رسیدن کمک ژرمن‌ها بمانند. لابینوس که به نقشه دشمنان پی‌برده‌بود یک پادگان با پنج کوهورس (گردان امروزی) برای حفاظت از قطار واگن‌ها باقی‌گذارد و خود با بیست‌وپنج کوهورس و شمار زیادی سواره‌نظام به‌سوی دشمن روانه شد و در یک مایلی آنان اردو زد. میان لابینوس و دشمن یک رود صعب‌العبور وجود داشت که جناحین آن دارای شیب تند بودند. لابینوس نه قصد آنرا داشت که از رود بگذرد و نه انتظار داشت که دشمن از آن گذر کند. روز به روز انتظار دشمن بابت رسیدن نیروهای تقویتی ژرمنی بیشتر می‌شد. لابینوس در مجمع سربازان گفت که شایعاتی مبنی بر فرا رسیدن ژرمن‌ها بر سر زبان‌هاست و از این‌رو، او نمی‌تواند سرنوشت خود و ارتشش را در خطر قرار دهد، پس صبح روز بعد اردوگاه را ترک خواهد کرد. این سخنان سریعاً به اطلاع دشمن رسیدند چراکه با آن‌همه سوار گالیایی در اردوگاه لابینوس، طبیعی بود که برخی خواستار مصالح و منافع میهن‌شان یعنی گالیا باشند. در شبانگاه، لابینوس تریبون‌های سربازان را به‌دور خود جمع کرد و با آنان نقشه خود را در میان گذاشت، و برای آنکه در دشمن این سوءظن را ایجاد کند که رومیان ترسیده‌اند دستور می‌دهد اردوگاه را با سروصدا و بی‌نظمی‌ای که با سنت رومیان ناسازگار است ترک کنند. اینچنین خروج از اردوگاه را همچون یک فرار جلوه‌گر ساخت. این دستورات زودتر ازصبح بواسطه پیشاهنگان و از آن‌رو که اردوگاه‌ها بسیار به یکدیگر نزدیک بودند به‌اطلاع دشمن رسیدند.


title: جنگ‌های گالی

text: آخرین ستون رومیان تازه از کمپ خارج شده‌بود که گالیایی‌ها ــ که در سوی دیگر رود بودند ــ به یکدیگر قوت‌قلب می‌دادند که مثلاً نگذارند این طعمه (سربازان لابینوس) از دستشان در برود. آنان به یکدیگر می‌گفتند که مدّتی است منتظر رسیدن نیروهای تقویتی ژرمن هستند آنهم در حالی‌که رومیان ترسیده‌اند، و غرورشان تحمل نمی‌کند که با چنین نیروهای عظیمی که دارند جرأت نمی‌کنند به دشمنی اینچنین کم‌شمار حمله کنند، به‌خصوص که رومیان در حال فرارند و کوله‌بارهایشان پُر است؛ بنابراین تِرِورها در گذر کردن از رود و یورش به رومیان ــ آنهم در موضعی نامناسب ــ تردیدی به خود راه نمی‌دهند. لابینوس هم برای آنکه دشمن را وسوسه کند که به این سوی رود گذر کنند، آهسته آهسته تظاهر به راه‌پیماییِ خود را ادامه می‌داد. او که قطار واگن‌ها را جلوتر رانده و آنان را بر روی یک بلندی قرار داده، بانگ می‌زند: «ای سربازان! اکنون آن فرصتی که دنبالش بودید را دارید، دشمن را در موقعیّت نامناسبی قرار داده‌اید، حالا باید همان شجاعتی که بارها به فرمانده‌تان (قیصر) نشان داده‌اید را به ما فرماندهان هم نشان بدهید، تصور کنید که انگار او (قیصر) هم‌اکنون حاضر است و شخصاً این نبرد را می‌بیند».


title: جنگ‌های گالی

text: همزمان امر می‌کند که بیرق‌ها رو به‌سوی دشمن کنند و سربازان به‌صف شوند، و کمی اسکادران سواره هم جهت حفاظت از قطار واگن‌ها باقی‌گذاشته و مابقی سواره را در جناحین می‌چیند. رومیان سریعاً فریادکشان زوبین‌ها را به‌سمت دشمن پرت می‌کنند. تِرِورها ــ که تاکنون با خود می‌پنداشتند رومیان در حال فرارند ــ هنگامی‌که برخلاف انتظارشان مشاهده کردند آنان دارند با بیرق‌های برافراشته به‌سوی‌شان حرکت می‌کنند نتوانستند حتّی در برابر حمله مقاومت کنند و با نخستین نبرد به جنگل‌های پیرامون گریختند. لابینوس آنان را تعقیب کرده و شمار زیادی از آنان کُشت و عده کثیری را نیز به اسارت گرفت و چند روز بعد تسلیم آنان را پذیرفت. ژرمن‌ها هم که به‌یاری آنان می‌آمدند، وقتی از فرار تِرِورها مطلع شدند به میهن خود بازگشتند. خویشاوندان ایندوتیوماروس که گردانندگان این شورش بودند نیز با اینان شریک شده و وطن خود را ترک نمودند. بدین‌ترتیب قدرت مطلقه و فرماندهی تِرِورها به سینگتوریکس واگذار شد، کسی که از ابتدای شورش به روم وفادار مانده‌بود.


title: جنگ‌های گالی

text: قیصر پس از چند روز بواسطه اوبی‌ها آگاه می‌شود که سوئبی‌ها تمامی نیروهایشان را در یک مکان گردمی‌آورند و به قبایلی که تحت سلطه‌شان هستند دستور می‌دهند نیروهای کمکی سواره و پیاده بفرستند. سزار وقتی این چیزها را دانست، خواروبار فراهم می‌کند، مکانی مناسب برای اردوگاه برمی‌گزیند، به اوبی‌ها دستور می‌دهد احشام خود را رها کنند و هرچه دارند را از روستاها به شهرها بیاورند، زیرا امیدش این بود که سوئبی‌های بربر و بی‌مهارت بر اثر کمبود آذوقه به جنگ در شرایطی نامناسب وادار شوند، همچنین دستور می‌دهد طلایه‌داران متعددی به‌سوی سوئبی‌ها فرستاده شوند تا از جریان امور در نزد آنان آگاهی داشته‌باشد. اوبی‌ها فرامین قیصر را اجرا می‌کنند و پس از گذشت چند روز چنین گزارش می‌دهند: تمامی سوئبی‌ها پس از دریافت اخباری متقن مبنی‌بر فرا رسیدن ارتش رومیان، با تمامی نیروهای خود و متحدانشان که گردآوری نموده‌اند به دورترین نقاط قلمرو خود عقب‌نشسته‌اند، جایی که یک جنگل بسیار وسیع به‌نام باکِنیس وجود دارد که به‌عنوان یک دیوار طبیعی، قوم کروسک‌ها و قوم سوئبی‌ها را از خشونت و یورش علیه یکدیگر مصون می‌دارد. در ابتدای این جنگل، سوئبی‌ها تصمیم گرفتند منتظر فرارسیدن ارتش روم بمانند.


title: جنگ‌های گالی

text: سِنی‌ای‌ها (در نقشه: Segni) و کُندروس‌ها (در نقشه: Condrusi) که از نژاد و تیرهٔ ژرمن‌ها بوده و میان ابورون‌ها و تِرِورها می‌زیستند، سفیرانی به‌جانب قیصر (سزار) فرستادند تا خواهش کنند که آنان را در شمار دشمنان روم قرار ندهد و فکر نکند که منافع ژرمن‌های اینسوی راین (کرانه چپ راین) با هم یکی است. آنان به قیصر گفتند که در جنگ شرکتی نداشته و هیچ کمکی برای آمبیوریکس ارسال نکرده‌اند. سزار پس از با گفتگو با اسرایش صحت و سقم ادعای این فرستادگان را سنجید و آنگاه به آنان فرمان می‌دهد که اگر برخی از ابورون‌ها پس از فرار به آنان پناهنده شده‌اند باید به او تحویل داده‌شوند؛ اگر چنین کنند، او هم به قلمرو آنان تجاوز نمی‌کند. سپس نیروهایش را به سه بخش تقسیم کرده و بار و بنه تمامی لژیون‌ها را به آتواتوکا (در نقشه: Atuatuca) می‌فرستد. این شهر تقریباً در مرکز قلمرو ابورون‌ها واقع است و همان‌جایی است که سال گذشته لژیون کوتا و سابینوس در آن اتراق زمستانی کرده‌بود امّا بدست نیروهای آمبیوریکس نابود شده‌بود. قیصر در کنار دیگر دلایل، بدین‌جهت این نقطه (آتواتوکا) را انتخاب کرد که استحکامات آن از سال قبل (که لژیون کوتا و سابینوس نابود شده‌بود) تا کنون دست‌نخورده مانده و بدینگونه مجبور نبود انرژی سربازانش را در ساخت استحکامات جدید تلف کند. او چهاردهمین لژیون (یکی از سه لژیونی که به‌تازگی در ایتالیا ایجاد کرده و به گالیا آورده‌بود) را مأمور حفاظت از بار و بنه لژیون‌ها در اردوگاه آتواتوکا نمود. او کوینتوس تولیوس سیسرو را به رهبری این لژیون می‌گمارد و دویست سوار به او می‌دهد.


title: جنگ‌های گالی

text: سزار دستور می‌دهد لابینوس با سه لژیون به‌سوی بخش‌هایی که با مناپی‌ها همسایه هستند به‌راه بیفتد، تربونیوس نیز با همین تعداد لژیون به نواحی همسایه آتواتوک‌ها برود و غارت‌شان کند، و خود نیز با سه لژیون باقی‌مانده به‌حوالی رود اسخلده (که به رود موز می‌ریزد) و دورترین نقاط جنگل آردن رفت، جایی‌که گفته می‌شد آمبیوریکس با اندکی سوار بدانجا گریخته‌است. هنگام عزیمت قول داد که ظرف هفت روز به آتواتوکا بازخواهد گشت و از لابینوس و تربونیوس خواست که اگر به مصلحت جمهوری بود، آن‌ها هم هفت روز بعد برگردند تا شورا تشکیل داده و نقشه‌های دشمن را آنالیز کنند. مشکلی که قیصر داشت این بود که ابورون‌ها نه دارای ارتشی منظم بودند و نه پادگان یا اردوگاهی داشتند بلکه در تمامی جهات پراکنده بودند. هرکجا که یا یک دشت مخفی، یا یک نقطه جنگلی یا یک مرداب امید امنیت به کسی می‌داد، ابورون‌ها در آنجا پنهان می‌شدند. سزار به قبیله‌های همجوار فرستادگانی گسیل داشت و همگی آن قبیله‌ها را با وعدهٔ تاراج ابورون‌ها گردهم‌آورد چراکه می‌خواست به‌جای آنکه جان لژیون‌های خود را در جنگل‌ها به‌خطر بیندازد، جان گالیایی‌ها به‌خطر بیفتد و همزمان، کل قبیله ابورون‌ها را به‌سبب جنایتی که در زمستان گذشته مرتکب شدند ــ یعنی نابود کردن لژیون کوتا و سابینوس ــ ریشه‌کن کند. به‌هرحال فوراً از هر سو شمار زیادی جمع‌شدند.


title: جنگ‌های گالی

text: هنگامی‌که هفتمین روز (که قیصر آنرا برای بازگشت به آتواتوکا پیش‌بینی کرده‌بود) نزدیک می‌شد به ژرمن‌های آنسوی راین خبر رسید که ابورون‌ها مورد غارت قرار گرفته‌اند و سزار همگان را به غارت اموال آنان دعوت کرده‌است. سیکامبرها (در نقشه:SUGAMBRI) که در کرانه راست راین ساکن بودند دو هزار سواره جمع‌آوری می‌کنند و با کشتی و کرجی در فاصله سی مایلی از جنوب پلی که سزار بر روی راین ساخته‌بود و پادگانی جهت حفاظت از آن تأسیس کرده‌بود، از راین گذشته و وارد گالیا شدند. وقتی به قلمرو ابورون‌ها رسیدند، بسیاری از ابورون‌های فراری را دستگیر کرده و شمار زیادی از احشام اهلی آنان را ــ که بسیار مورد طمع بربرهاست ــ از آنِ خود نمودند. سیکامبرها که با این غارت‌ها تشجیع شده‌بودند بیشتر و بیشتر پیش‌رفتند، به‌طوری‌که نه مرداب و نه جنگل مانع اینان نمی‌شد. آنان در حالی‌که از اسرای خود می‌پرسیدند که سزار در کجا به‌سر می‌برد، پی می‌برند که او و تمامی ارتشش جلوتر رفته‌اند. امّا یکی از اسرا به آن‌ها گفت که «برای چه شماها این شکارِ بدبخت و سبک (سزار) را می‌جوئید، شماهایی که سرنوشت مقدر کرده بسیار ثروتمند باشید؟ ظرف سه ساعت می‌توانید به آتواتوکا برسید: ارتش رومیان تمامی دارایی خود را بدان‌جا حمل کرده‌است، پادگان آنجا چنان است که نه حتّی می‌توانند دیوارها را بپوشانند و نه کسی از رومیان جرئت می‌کند از استحکامات خارج شود». با این امیدها، ژرمن‌ها غنایمی که جمع کرده‌بودند را در جایی مخفی ساخته و با راهنمایی اسیری که این امور را برایشان فاش ساخت به‌سوی آتواتوکا به‌راه افتادند.


title: جنگ‌های گالی

text: سیسرو که اردوگاه آتواتوکا را تحت امر خود داشت، در روزهای اخیر آنطور که قیصر به او فرمان داده‌بود سربازانش را با حداکثر دقّت در اردوگاه نگه‌داشته‌بود و اجازه نمی‌داد که حتّی یکی از خدمه هم از استحکامات خارج شود؛ اما در هفتمین روز به این‌که سزار به وعده خود وفا کند و به آتواتوکا بازگردد چندان اعتمادی نداشت چراکه شایعاتی به‌گوشش می‌رسید که سزار حتی دورتر هم شده‌است و هیچ خبری دال‌بر بازگشت او در دست نبود. از دیگر سو، برخی افسرانش صبر او را تقریباً یک «محاصره» توصیف می‌کردند چراکه اجازه نمی‌داد کسی از اردوگاه خارج شود. پس سیسرو با خود پنداشت که اگر فقط تا سه مایلی اردوگاه دور شود خطری متوجه او نخواهد بود چرا که دشمن متفرق و تقریباً نابود شده‌بود و در بیرون هم نُه لژیون و تمامی سواره‌نظام روم تحت‌سلاح بودند؛ بنابراین پنج کوهورس به مزارع پیرامون ــ که بین آن‌ها و اردوگاه تنها یک تپه حایل بود ــ می‌فرستد تا گندم جمع‌آوری کنند. آن دسته از سربازانی که بیمار بوده اما در طول این مدت (هفت روز) بهبود یافته‌بودند (و تعدادشان به سیصد نفر می‌رسید) و نیز انبوهی خدمه و شمار زیادی حیوان باربر که در اردوگاه مانده‌بودند نیز با کسب اجازه، همراه آنان روانه شدند.


title: جنگ‌های گالی

text: در همین موقع بر حسب تصادف سواران ژرمنی فرا رسیده و فوراً با همان سرعتی که آمده‌بودند تلاش می‌کنند به دروازه اصلی اردوگاه یورش ببرند و از آنجا که جنگل‌ها در میانه راه واقع‌بودند، رومیان نتوانستند آنان را ــ تا پیش از نزدیک شدن‌شان به اردوگاه ــ ببینند. رومیان که انتظار این واقعه ناگهانی را نداشتند، دستپاچه شده و کوهورسی که بیرون اردوگاه مشغول نگهبانی دادن بود به‌سختی در برابر نخستین حمله مقاومت کرد. دشمنان به دیگر دروازه‌های اردوگاه هم هجوم بردند تا شاید مدخل دیگری به اردوگاه بیابند. در داخل اردوگاه هم هلهله‌ای برپا بود و هرکس از دیگری علت این هیاهو را جویا می‌شد. یکی ادعا می‌کرد که اردوگاه از دست‌رفته‌است، دیگری می‌گفت دشمن ارتش ما و فرمانده‌کل (قیصر) را شکست داده و حالا پیروزمندانه به این‌جا آمده‌است. بخش کثیری از سربازان هم عقاید خرافی تازه‌ای درباب موقعیّت اردوگاه ابداع می‌کردند و فاجعه‌ای که در زمستان سال گذشته و درست در همین مکان بر سر لژیون کوتا و سابینوس آمده‌بود را در جلوی چشم مجسم می‌کردند. در همین‌حال که رومیان در داخل اردوگاه دچار وحشت بودند، ژرمن‌ها هم در این ایدهٔ خود راسخ‌تر می‌شدند که ــ چنان‌که آن اسیر به‌آنان گفته ــ در داخل اردوگاه استحکاماتی وجود ندارد. آنان همچنان به تلاش خود برای رخنه به داخل ادامه می‌دادند و یکدیگر را متقابلاً تشویق می‌کردند که اینچنین موقعیّت گرانبهایی را از دست ندهند. پوبلیوس سکستیوس باکولوس که یکی از سنتوریون‌های سزار بود، به‌حالت زخمی در اردوگاه باقی‌مانده و پنج روز بود که لب به غذا نزده‌بود. او که از امنیت خود و سربازانش ناامید شده‌بود، غیرمسلح از خیمه‌اش خارج می‌شود و می‌بیند که دشمن نزدیک و نزدیک‌تر می‌شود و اوضاع بس خطرناک است. او از سربازان نزدیکش سلاح می‌گیرد و خود روی دروازه می‌ایستد. سنتوریون‌های کوهورسی که مشغول نگهبانی بود نیز از او متابعت کرده و برای مدّتی کوتاه متفقاً می‌جنگند. سکستیوس بر اثر جراحات وارده از هوش می‌رود و سربازانش او را به زحمت دست‌به‌دست حمل کرده و جانش را حفظ می‌کنند. با این واقعه دیگران به‌حدی جرئت می‌یابند که بر سر استحکامات حاضر شوند و ژست مدافعان را به خود بگیرند.


title: جنگ‌های گالی

text: در این گیر و دار، آن پنج کوهورس رومی که برای جمع‌آوری گندم و ذرت فرستاده‌شده‌بودند، کار خود را تمام کردند اما فریادها از طرف اردوگاه را شنیدند؛ سوارانِ این کوهورس‌ها جلو می‌آیند و می‌بینند که اردوگاه محاصره شده‌است، بنابراین به عمق فاجعه پی می‌برند. اما بیرون اردوگاه هیچ سرپناهی وجود نداشت که این وحشت‌زدگان را پناه دهد. آنانی‌که تازه استخدام شده و در امور نظامی بی‌تجربه بودند چشمان خود را به تریبون سربازان و سنتوریون‌ها دوختند و منتظر فرمان آنان ماندند. هیچ‌کس به حدی شجاع نبود که بر اثر سرعت جریان امور سراسیمه نشود. وقتی بربرها از فاصله دور بیرق این کوهورس‌ها را می‌بینند، محاصرهٔ اردوگاه را رها می‌کنند و ابتدا گمان می‌کنند که لژیون‌های سزار بازگشته‌اند ــ لژیون‌هایی که اسرا در موردشان گفته‌بودند که بسیار دور شده‌اند ــ اما سپس قلت عددی این کوهورس‌ها را به تمسخر گرفته و از هرسوی بدانان حمله بردند.


title: جنگ‌های گالی

text: خدمهٔ آن کوهورس‌ها به نزدیک‌ترین تپه پناه‌بردند. برخی پیشنهاد کردند آرایش جنگی شبیه یک گوه تشکیل دهند و با توجه به نزدیک بودنِ اردوگاه، سریعاً به دشمن یورش ببرند و حتّی اگر بخشی از آنان محاصره و قتل‌عام شود حداقل بقیه مطمئناً صحیح و سالم به اردوگاه خواهندرسید؛ برخی دیگر پیشنهاد می‌کردند بر روی همان تپه بایستند و همگی متحمل سرنوشتی مشابه شوند. کهنه‌سربازان پیشنهاد دوم را نپذیرفتند. اینچنین آنان به یکدیگر امید داده و سپس تحت امر گایوس تربونیوس ــ یک شهسوار رومی ــ به قلب دشمن یورش می‌برند و تا آخرین نفر، صحیح و سالم، به اردوگاه می‌رسند. خدمه و سواران هم در همان حمله پشت‌سر اینان حرکت کرده و آنان هم به‌لطف شجاعت این سربازان به‌سلامت به اردوگاه رسیدند. امّا بقیه که هنوز در بالای تپه باقی‌مانده‌بودند و تاکنون هیچ‌گونه تجربه در امور جنگی به‌دست نیاورده‌بودند، نه‌تنها نتوانستند بر روی راه‌حل خود ــ یعنی دفاع از خود در بالای تپه ــ پافشاری کنند و آن شهامت و سرعت ــ که خودشان هم شاهد بودند به‌کار آن گروه آمده‌بود ــ را هم از خود نشان ندادند بلکه در تلاش برای رسیدن به اردوگاه، از بالای تپه‌شان به زمینی نامناسب سرازیر شدند. برخی سنتوریون‌ها که، به‌سبب شجاعت‌شان، از درجات پائینِ لژیون‌های دیگر به درجات بالای این لژیون ارتقا یافته‌بودند، برای آنکه افتخار نظامی‌ای که پیش از این به‌دست آورده‌بودند را از دست‌ندهند با شجاعت بسیار به میدان جنگ می‌پرند. بخشی از آن سربازان کم‌تجربه به‌لطف شجاعت اینان و برخلاف هرگونه امیدی به اردوگاه می‌رسند، البته بخشی از آنان که محاصره شدند، جان خود را از دست‌می‌دهند.


title: جنگ‌های گالی

text: ژرمن‌ها که از محاصرهٔ اردوگاه ناامید شده‌بودند (چراکه می‌دیدند رومیان حالا در مواضع خود قرار گرفته‌اند) با همان غنایمی که در جنگل‌ها پنهان کرده‌بودند به آنسوی راین (کرانه راست) رجعت کردند. اما حتّی پس از عزیمت ژرمن‌ها نیز ترس و وحشت در اردوگاه آتواتوکا حکمفرما بود به‌طوری‌که گایوس وُلوسنوس ــ که در همان شب با سواره‌نظام به اردوگاه فرارسیده‌بود ــ نتوانست افراد آنجا را متقاعد کند که سزار صحیح و سالم دارد با ارتشش بازمی‌گردد. خوف و دهشت چنان همگان را فراگرفته‌بود که تقریباً عقل و هوش از سرشان رفته‌بود و می‌گفتند که تمامی نیروها نابود شده‌اند و سواره‌نظامِ آقای وُلوسنوس تنها به‌لطف فرار توانسته جان سالم به‌درببرد، و ادعا می‌کردند که اگر ارتش سالم مانده‌بود ژرمن‌ها به اردوگاه‌مان حمله نمی‌کردند. فرا رسیدن قیصر به این ترس‌ها پایان بخشید.


title: جنگ‌های گالی

text: سزار که به اردوگاه آتواتوکا بازگشته بود و از هیچ‌یک از حوادث جنگ بی‌خبر نبود، از این‌که کوهورس‌ها را از پادگان و اردوگاه به‌بیرون فرستاده‌بودند گلایه کرد و گفت که حتّی با کوچکترین حادثه هم نباید مکان را ترک می‌کردند؛ او همچنین نقش شانس را در فرارسیدن ناگهانیِ ژرمن‌ها قوی ارزیابی کرد، و حتّی بیش از آن، در دور کردن ژرمن‌ها از دیوارها و دروازه‌های اردوگاه. اما شگفت‌آورتر از همه اینکه ژرمن‌ها ــ که با هدف غارت قلمروهای آمبیوریکس از راین گذشته‌بودند ــ به اردوگاه‌های رومیان هدایت شدند و بدین‌ترتیب سودمندترین خدمت را به آمبیوریکس کردند. به هرحال سزار بار دیگر از آتواتوکا دور شد:


title: جنگ‌های گالی

text: قیصر پس از آنکه اینطور مناطق ابورون‌ها را ویران کرد، ارتشش را ــ که دو کوهورس خود را از دست داده‌بود ــ به دورُکُرتُروم (در نقشه:Durocortorum) در قلمرو رِمی‌ها برد و با فراخواندن یک مجمع از سراسر گالیا در همان‌جا، تصمیم گرفت توطئهٔ سنون‌ها (در نقشه:SENONES) و کارنوت‌ها (در نقشه:CARNUTES) را بازجویی کند؛ و فردی از سنون‌ها به‌نام آکو که طراح این توطئه بود را بر طبق رسوم رومیان به مجازات مرگ محکوم کرد. بقیه که از محکومیت می‌ترسیدند پا به فرار گذاشتند، و قیصر ضمن محروم کردن اینان از آب و آتش، دو لژیون را در اردوگاه‌های زمستانی در همسایگی تِرِورها (در نقشه: TREVERI)، دو لژیون میان لینگون‌ها (در نقشه:LINGONES) و شش تای دیگر را در آگندیکوم (در نقشه:Agedicum) در قلمرو سنون‌ها مستقر ساخت. پس از آن‌که خواروبار این لژیون‌ها را فراهم کرد، طبق عادتش برای برگزاری نشست‌های قضایی روانه ایتالیا شد.


title: جنگ‌های گالی

text: سران و بزرگان گالیا در مناطق جنگلی و دورافتاده جلساتی تشکیل داده و از سرنوشت آکو (که پیشتر به او اشاره شد) اظهار تأسف نموده و یادآوری کردند که این مصیبت ممکن است بر سر آنان هم بیاید، و بر سرنوشت تلخ گالیا زاری کردند؛ اینان با هر وعده و پاداشی در پی کسی بودند که با به خطر انداختن زندگی خودش، جنگی را آغاز کرده و آزادی را به گالیا بازگرداند. همچنین تأکید داشتند که لازم است نقشه‌ای داشته‌باشند تا قیصر از ارتش خود دور بماند؛ و این‌کار هم آسان بود چرا که نه لژیون‌ها در غیاب فرمانده‌شان جرئت می‌کردند از اردوگاه‌های زمستانی‌شان خارج شوند و نه فرمانده‌شان می‌توانست بدون حفاظت به لژیون‌هایش برسد. خلاصه این‌که برایشان بهتر بود در میدان جنگ کُشته‌شوند تا اینکه غرور باستانی نظامی‌شان و آزادی‌ای که از اجدادشان به ارث برده‌بودند را پس نگیرند. در این میان لوکتریوسِ کادورکی که به قلمرو روتن‌ها فرستاده‌شده‌بود، آن سامان را به آرورن‌ها ملحق ساخت. او پس از روانه شدن به قلمرو نیتیوبریگ‌ها (در نقشه: NITIOBROGES) و گابال‌ها (در نقشه: GABALI) از هر دوی آنان گروگان‌هایی دریافت می‌کند و با دستِ پُر روانه استان گالیا ناربوننسیس می‌شود تا دست به غارت و یغما بزند. وقتی این خبر به قیصر رسید، با خود پنداشت که باید عزیمت به ناربون را بر تمام برنامه‌های دیگر اولویت دهد. هنگامی‌که بدان‌جا رسید استحکاماتی در حوالی روتن‌ها، وُلکاها (در نقشه: VOLCAE)، آرکومیک‌ها (در نقشه: ARECOMICI)، و تولوزات‌ها (در نقشه: TECTOSAGES) و نیز حوالی ناربون بنا می‌کند؛ یعنی جاهایی که با دشمن همسایه بودند؛ و دستور داد بخشی از ارتش و نیز آذوقه‌ای که خودش از ایتالیا آورده‌بود از این شهر به سرزمین هِلوی‌ها (در نقشه: HELVII) که با آرورن‌ها همسایه هستند بروند.


title: جنگ‌های گالی

text: سزار برای مسئلهٔ تدارکات و سواره‌نظامی که باید جمع‌آوری می‌کرد از ارتش جدا شد؛ بروتوسِ جوان را به فرماندهی نیروهایش گماشت و خود به راه افتاد. او در عین ناباوری نیروهای خودش با حداکثر سرعت ممکن به وینا (در نقشه:Vienna) می‌رسد. در آنجا ضمن گرفتن سواره‌نظامی تازه‌نفس، روز و شب با حرکت بی‌وقفه از طریق مرزهای ادوئی‌ها روانه سرزمین لینگون‌ها (در نقشه: LINGONES) شد؛ جایی که دو لژیون در آنجا اتراق زمستانی کرده‌بودند. وقتی بدان‌جا رسید، پیش از آنکه اخبارِ رسیدن او به اطلاع آروِرن‌ها برسد همگی لژیون‌ها را در یک نقطه جمع می‌کند. هنگامی‌که ورسَنژِتوریک از این اتفاق مطلع شد ارتش خود را به سرزمین بیتوریگ‌ها (در نقشه:BITURIGES) هدایت کرده و سپس از آنجا روانه گورگوبینا (در نقشه: Gorgobina) می‌شود که شهر پادگانی بوئی‌ها بود و آنگاه تصمیم به محاصره آن گرفت. از سوی دیگر قیصر ضمن تشویق ادوئی‌ها برای فرستادن آذوقه به بوئی‌ها، فرستادگانی نیز به‌جانب بوئی‌ها گسیل داشت تا فرارسیدن او را اطلاع داده و آنان را برانگیزند که به روم وفادار بمانند و در برابر حمله دشمن با دلی قوی پایداری کنند. او با جا گذاشتن دو لژیون و آذوقهٔ کل ارتش در آگدیکوم (در نقشه:Agedicum) روانه قلمرو بوئی‌ها می‌شود.


title: جنگ‌های گالی

text: در روز بعد هنگامی‌که سزار به شهر سنون‌ها (در نقشه:SENONES) یعنی ولائونودونوم (در نقشه:Vellaunodunum) رسید، برای آن‌که هیچگونه دشمنی را پشت‌سر خود به‌جا نگذارده‌باشد و از تدارکات و خواروبار آماده‌تری استفاده کند، تصمیم به محاصره گرفت و در دو روز دورتادور آن را دیوار کشید؛ در روز سوم نمایندگانی از شهر جهت مذاکره در باب تسلیم فرا رسیدند؛ قیصر نیز فرمان به جمع‌آوری اسلحه، گردآوری احشام و تسلیم ششصد گروگان داد. وی لگاتوس خود به‌نام تربونیوس را برای سازماندهی کارها باقی‌گذاشت و خود روانه شهر کارنوت‌ها (در نقشه:CARNUTES) یعنی کنابوم (در نقشه:Cenabum) می‌شود؛ جایی‌که به‌محض آن‌که اخباری در باب محاصرهٔ ولائونودونوم به گوششان رسیده‌بود از آنرو که ارزیابی می‌کردند این‌کار (محاصره ولائونودونوم) زیاد طول بکشد در حال آماده‌سازی پادگانی برای دفاع از کنابوم بودند. قیصر دو روزه به کنابوم رسید. از آن‌رو که پل رودخانه لوآر به شهر کنابوم اتصال داشت قیصر از ترس آن‌که مبادا در هنگامهٔ شب اهالی آنجا از شهر فرار کنند به دو لژیون مسلح امر می‌کند نگهبانی شبانه بدهند. اهالی کنابوم اندکی قبل از نیمه‌شب در خفا از شهر خارج شده و شروع به گذر کردن از رودخانه کردند. وقتی این واقعه توسط جاسوسان برملا شد، قیصر ضمن سوزاندن دروازه‌ها آن دو لژیون را به داخل شهر فرستاده و شهر را متصرف می‌شود؛ تعداد کمی از فراریان از دستگیری گریختند چراکه باریکیِ پُل و راه‌ها، فرارِ توده‌ها را سد می‌کرد. قیصر شهر را مورد غارت قرار داده و آنرا می‌سوزانَد، غنایم را به سربازانش پیشکش می‌کند و ارتش را به‌سوی رود لوآر هدایت کرده و روانه مرزهای بیتوریگ‌ها می‌شود.


title: جنگ‌های گالی

text: ورسنژتوریک هنگامی‌که از فرارسیدن سزار مطلع شد، محاصرهٔ گورگوبینا را رها کرده و به‌سوی قیصر به‌راه می‌افتد. قیصر تصمیم گرفته‌بود شهر بیتوریگ‌ها یعنی نوویودونوم (در نقشه:Noviodunum) که بر سر راهش بود را تحت محاصره بگیرد. سپس فرستادگانی از شهر مزبور به‌جانب او آمدند تا درخواست کنند که آنان را ببخشاید و مراعات جانشان را بکند، قیصر دستور می‌دهد سلاح‌ها جمع‌آوری، سواره‌نظام گردآوری، و گروگان‌هایی به او تحویل داده‌شوند. سپس سنتوریون‌ها و قلیلی از سربازان را به داخل فرستاد تا سلاح‌ها و احشام را گردآوری کنند؛ در این حال سواره‌نظام ورسنژتوریک از مسافت دور دیده‌شد. اهالی شهر که به خیال دریافت کمک از جانب سواره‌نظام ورسنژتوریک افتاده‌بودند، فرصت را غنیمت شمرده و با کشیدن نعره‌ای شروع به در دست‌گرفتن اسلحه‌ها، بستن دروازه‌ها، و پُر نمودن دیوارها کردند. اما سنتوریون‌هایی که در شهر گیر افتاده‌بودند پی‌بردند که اینان نقشه تازه‌ای در سر دارند، پس شمشیرها را از نیام کشیده، دروازه‌ها را اشغال نموده و تمامی افراد تحت امر خود را صحیح و سالم از شهر نوویودونوم بیرون کشیدند. سزار با سواره‌نظامی مشتمل‌بر حدود ۴۰۰ نفر جنگ را آغازید. گالیایی‌ها نتوانستند در برابر حمله آنان ایستادگی کنند و با تلفات سنگین پا به فرار گذاشتند. با عقب‌نشینی آن مغلوبان، اهالی شهر ــ که حالا ترسیده‌بودند ــ آنانی که می‌پنداشتند بر اثر کارهای آنان بوده که توده‌ها تهییج و جوگیر شده‌اند را دستگیر نموده و به سراغ قیصر برده و خودشان را هم تسلیم او کردند. پس از انجام این کارها، قیصر به شهر آواریکوم (در نقشه:Avaricum) یعنی بزرگترین و مستحکم‌ترین شهر در قلمرو بیتوریگ‌ها و دارای زمینی در ناحیه‌ای بس بارور، عازم شد؛ چه اطمینان داشت در صورت تملک شهر مزبور، ملت بیتوریگ‌ها را تحت اقتدار خود درآورده‌است.


title: جنگ‌های گالی

text: ورسنژتوریک با همه این شکست‌های مداومی که در ولائونودونوم، کنابوم، و نوویودونوم متحمل شد افرادش را به شورای فرماندهی فرا می‌خواند. او می‌گوید که ضروری است با طرح و نقشه‌ای بس متفاوت‌تر از آنچه در گذشته اتخاذ نموده‌بودند جنگ کنند. به‌علاوه به‌خاطر مسائل امنیتی باید بحث دارایی‌های خانوادگی نادیده‌گرفته‌می‌شد: لازم می‌نمود قصبات و نیز منازل موجود در این محدوده را از هر سو بسوزانند؛ جاهایی که ظاهراً رومیان می‌توانستند برای تحصیل علوفه به آنان نزدیک شوند چراکه با از دست‌دادن آذوقه نمی‌توان جنگ را مدیریت کرد. بعلاوه لازم می‌نمود شهرها را هم بسوزانند تا برای آن دسته از سربازانِ ورسنژتوریک که از خدمت سربازی روی برمی‌تابند همچون پناهگاه و مأمن و برای رومیان هم محملی برای دزدیدن آذوقه و غنیمت نباشند. اگر این کار سوزاندن شهرها را امری سنگین و تلخ می‌دیدند این را بسیار تلخ‌تر می‌دانستند که فرزندان و همسرانشان به بند اسارت رومیان کشیده‌شوند و خود هم کشته شوند؛ سرنوشتی که در هر جنگی بر سر مغلوبان می‌آید.


title: جنگ‌های گالی

text: با رضایت همگان، ضمن تأیید این نقشه، در یک روز بیست شهرِ بیتوریگ‌ها به‌آتش کشانده‌شد. اما در مجمع عمومی این بحث در مورد آواریکوم (شهر اصلی بیتوریگ‌ها) جریان دارد که آیا باید این شهر را هم بسوزانند یا از آن دفاع کنند. بیتوریگ‌ها خود را به پای تمامی گالیایی‌ها می‌اندازند که این زیباترین شهر در میان تمامی شهرهای گالیا را به‌آتش نکشانند. بیتوریگ‌ها می‌گفتند که خود بواسطهٔ عوارض جغرافیایی از آواریکوم حفاظت خواهندکرد چراکه تقریباً از هر سوی توسط رود و مرداب فراگرفته‌شده و دارای تنها یک گذرگاه باریک است و لازم نیست آنرا بسوزانند. ورسنژتوریک با اکراه پذیرفت که آواریکوم سالم بماند. او مکانی که توسط مرداب‌ها و جنگل‌ها حفاظت می‌شد و شانزده مایل از آواریکوم فاصله داشت را برای استحکاماتش برگزید. او تمامی علوفه‌چینی رومیان را تحت‌نظر داشت و آنانی که برای تحصیل علوفه اردوگاه‌های خود را موقتاً ترک می‌کردند را مورد یورش قرار می‌داد و صدمه می‌زد.


title: جنگ‌های گالی

text: سزار اردوگاه‌هایش را در آن قسمت از شهر که از سوی رودخانه و مرداب‌ها دفاع نشده‌بود و ــ چنان‌که در بالا گفتیم ــ دارای یک معبر خیلی کوچک بود موضع داده و شروع به آماده‌کردن پُشته‌ها (خاکریزها)، حرکت‌دادن وینئاها، و ساختن دو برج نمود، قیصر همچنان به تشویق بوئی‌ها و ادوئی‌ها برای ارائه تدارکات و آذوقه به رومیان ادامه می‌داد؛ با این‌حال ادوئی‌ها که هیچ شور و شوقی از خود نشان نمی‌دادند، تلاش چندانی ننمودند، و دیگری یعنی بوئی‌ها که چون دولت‌شهری کوچک و شکننده بودند ظرفیت چندانی نداشته و به‌سرعت هرچه که داشتند را به مصرف خود رساندند و دیگر آذوقه‌ای برای تحویل به رومیان نماند. کمبود غذا چنان بود که برای چندین روز سربازان از گندم محروم بوده و با احشامی که از قصبات دورتر جمع‌آوری می‌شدند گرسنگی مفرط را تحمل می‌کردند. قیصر که ظاهراً نومید شده‌بود تک‌تک لژیون‌ها را فراخواند و به‌آنان گفت که اگر این فقر و نداری را به‌سختی تحمل می‌کنند محاصره را رها خواهد کرد؛ اما آنان یک‌صدا خواستند که چنین نکند و گفتند که آنان سالیان متمادی به او (سزار) همچون فرمانده خدمت کرده‌اند و در هیچ موردی از کارِ آغاز شده‌ای دست‌نکشیده‌اند؛ اگر محاصره را ناتمام رها کنند احساس خفت خواهند کرد.


title: جنگ‌های گالی

text: هنگامی‌که برج‌های رومیان به دیوارهای شهر آواریکوم نزدیک شدند، قیصر بواسطه اُسرا پی‌برد که وِرسَنژتوریک اردوگاه‌هایش را به آواریکوم نزدیک‌تر کرده و با سواره‌نظام و پیاده‌نظامی سبک‌اسلحه با هدف شبیخون زدن روانه محل آذوقه‌گیری رومیان شده‌است. او با دانستن این وقایع، مخفیانه در نیمه‌شب به اردوگاه‌های دشمنان روانه شد و در صبحگاه بدان‌جا رسید. آنان (گالیایی‌ها) که بواسطه جاسوسان از رسیدن سزار به‌سرعت مطلع شده‌بودند تمامی نیروهایشان را در نقطه‌ای مرتفع و باز (تپه) موضع دادند. این تپه را تقریباً از تمامی جهات مردابی سخت و غیرقابل‌دسترسی محصور کرده‌بود. گالیایی‌ها خود را بر روی این تپه مستقر ساختند و تمامی گدارها و معابر آن مرداب را متصرف شدند و با روحیه‌ای آماده منتظر ماندند تا اگر رومیان درصدد برآمدند به آن مرداب رخنه نمایند خود از بالای تپه به آنان یورش ببرند. اما سزار که موضع برتر گالیایی‌ها را درک کرده‌بود سربازانش را به اردوگاه بازگرداند.


title: جنگ‌های گالی

text: تمامی جمعیت هورایی کشیده و برحسب رسم‌شان سخنرانی او را با کوبیدن اسلحه‌هایشان به‌هم تأیید کردند و گفتند که ورسنژتوریک فرمانده کل قوا هست، و نه در باب وفاداری او شک و تردیدی به خود راه می‌دهند و نه جنگ را با راهبردی بهتر از این می‌توان هدایت کرد. تصمیم می‌گیرند ده هزار مرد را از هر نیرو انتخاب کرده و به شهر آواریکوم بفرستند، زیرا در این فکر بودند که مسئلهٔ خطیر امنیت جمعی نباید تنها به بیتوریگ‌ها محول شود چون پی‌برده‌بودند اگر این شهر را نگه دارند برآیند پیروزی را تضمین کرده‌اند.


title: جنگ‌های گالی

text: اکنون گالیایی‌ها تمامی دیوارهای آواریکوم را از هر جهت به برج‌هایی مجهز نموده و بدنه این برج‌ها را با چرم پوشاندند. سپس با شبیخون‌های روزانه و شبانه به خاکریزهای رومیان آتش می‌افروختند یا به سربازان رومی که مشغول کار بودند یورش می‌بردند؛ نیز با افزودن تیرهای ساختمانی ارتفاع برج‌های خودشان را با ارتفاع برج‌های رومیان برابر می‌کردند، و تونل‌های روباز را با چوبِ سوزانده و نوک تیز، با قیر گداخته و با سنگ‌هایی با وزن بسیار مسدود می‌کردند و از نزدیک شدن به دیوارهای شهر ممانعت می‌کردند.


title: جنگ‌های گالی

text: سربازان رومی ــ که کل زمان را به‌خاطر سرما و بارندگی‌های بی‌وقفه معطل شده‌بودند ــ با کار مداوم ظرف بیست و پنج روز خاکریزی به‌طول سیصد و سی پا و ارتفاع هشتاد پا ساختند. هنگامی‌که این خاکریز تقریباً با دیوارهای دشمن تماس حاصل کرد و قیصر طبق معمول بر عملیات نظارت و سربازانش را تشویق می‌کرد که مطلقاً هیچ لحظه‌ای از کار غفلت نکنند، کمی قبل از نیمه‌شب از جانب خاکریزها دود دیده‌شد چراکه دشمنان آن خاکریز را بواسطه تونلی‌زیرزمینی سوزانده‌بودند؛ در همان لحظه درحالی که از کل دیوارهای آواریکوم فریادی برخواسته‌بود از دو دروازهٔ دو سوی برج‌ها شبیخونی توسط مدافعان آواریکوم زده‌شد؛ بقیه که در بالای دیوارهای آواریکوم مانده‌بودند از بالا آتش‌پاره‌ها و چوب خشک به خاکریز رومیان پرتاب می‌کردند، و قیر و دیگر موادی که با آن‌ها می‌توان آتش را برافروخت را هم می‌افشاندند. با این‌حال در حالی‌که برطبق عادت قیصر همواره دو لژیون برای اردوگاه‌ها نگهبانی شبانه می‌دادند و اکثر سربازان برحسب زمان‌بندی در حال کار بودند، به‌سرعت ترتیبی اتخاذ شد که برخی سربازان در برابر شبیخون‌ها ایستادگی کنند، بقیه برج‌ها را عقب‌بکشند و خاکریزها را امحا کنند، و بقیه در معیت یکدیگر از اردوگاه‌ها عازم خاموش کردن آتشِ خاکریزها شوند. در این حال یک سربازِ گالیاییِ معینی روبروی دروازهٔ شهر کلوخ‌های پیه و قیر را به داخل آتش می‌انداخت تا آتش‌سوزی خاکریزِ رومیان را تشدید کند؛ او از جناح راست بواسطه تیرِ یک زوبین‌انداز سقوط کرده و مُرد. یکی از نزدیکان ــ که در حوالی او بود ــ از جنازه‌اش رد شده و همان وظیفهٔ سرباز مقتول را انجام می‌داد؛ اما او هم به همان شیوه بر اثر ضربت زوبین‌انداز کشته شده و سومی جای او را گرفت و چهارمی هم جای سومی را؛ و این جایگاه توسط جنگجویان گالیایی خالی نماند تا این‌که بالاخره آتش‌سوزیِ خاکریز رومیان امحاء شد و دشمن از هر سو عقب‌رانده و به درگیری پایان داده‌شد.


title: جنگ‌های گالی

text: گالیایی‌ها که تمامی شگردها را به‌کار بسته‌بودند، از آن‌رو که امر جنگ هیچ پیشرفتی نکرده‌بود در روز بعد با تشویق و فرمان ورسنژتوریک تصمیم گرفتند از شهر بگریزند. تلاش می‌کردند این کار را در سکوت شب انجام دهند زیرا امید داشتند تلفات زیادی از خودشان ندهند، چراکه اردوگاه‌های ورسنژتوریک از شهر آواریکوم دور نبوده و یک باتلاق ممتد که در آن وسط بود رومیان را از تعقیب بازمی‌داشت. درحالی‌که شب هنگام خود را مهیای این کار (فرار از شهر) می‌کردند، زنان ناگهان به وسط انظار عمومی آمده و گریان خود را به پاهای شوهران‌شان انداختند و با هر نوع التماسی خواهش کردند که آنان و کودکان عامه را همچون قربانی تحویل دشمنان ندهند، یعنی کسانی که ضعف ذاتی قوای بدنی‌شان، آنان را از فرار معهود بازمی‌داشت. زنان هنگامی‌که مردان را در عقیده‌شان (فرار از شهر) محکم و خلل‌ناپذیر دیدند ــ چون‌که غالباً در مواقع خطر شدید، ترس دیگر پذیرای ترحم نیست ــ شروع به جیغ کشیدن و دادنِ علامتِ فرار به رومیان کردند. مردان گالیایی که مرعوب شده‌بودند از خوف اینکه مبادا جاده‌ها توسط سواره‌نظام رومیان زودتر اشغال شوند از تصمیم فرار منصرف شدند.


title: جنگ‌های گالی

text: روز بعد بارانی سنگین باریدن گرفت اما سزار آنرا به فال بد نگرفت. او که لژیون‌ها را میان وینئاها مخفیانه مستقر ساخته‌بود، آن‌ها را ترغیب می‌کرد که براثر این‌همه زحمات بالاخره ثمرهٔ پیروزی را درو کنند، و به آنانی که نخست از دیوارهای آواریکوم بالا بروند پیشنهاد غنیمت داد و آنگاه به سربازان علامت حمله داد. سربازان هم بلافاصله از هر طرف یورش آورده و دیوارها را از هر طرف اشغال کردند.


title: جنگ‌های گالی

text: مدافعان شهر که به وحشت افتاده‌بودند از دیوار و برج‌ها رانده شده و در میدان و مکان‌های باز به‌صورتی گَوِه_مانند مستقر شدند، با این هدف که اگر از هر جهت کسی از رومیان نزدیک شود با آرایش جنگی مزبور با او نبرد کنند. اما هنگامی‌که بر خلاف انتظارشان مشاهده کردند که از بین رومیان هیچ‌کس وارد مکان دلخواه‌شان نشده بلکه در طول تمامی دیوارها جای گرفته‌اند تا آنان را محاصره کنند، از خوف آنکه مبادا تمامی امید فرار منقطع شود اسلحه‌ها را زمین انداخته و با حرکتی بی‌وقفه به‌سوی قسمت‌های منتهی‌الیه شهر شتافتند تا از شهر خارج شده و قربانی محاصره نشوند. قسمتی از اینان درحالی‌که به‌خاطر خروجیِ تنگِ دروازه‌ها ازدحام می‌کردند توسط پیاده‌نظام روم و قسمتی دیگر از آنان هم که از دروازه‌ها خارج شدند توسط سواره‌نظام روم از دم تیغ گذرانده‌شدند؛ در میان رومیان کسی نبود که به فکر تصاحب غنیمتی باشد چراکه خواه بر اثر قتل‌عام کنابوم خواه بر اثر سختی‌های کار چنان عصبی شده‌بودند که نه به سالخوردگان، نه به زنان، و نه به شیرخوارگان رحم نکردند. سپس از تمامی نفرات که حدوداً چهل‌هزار نفر بودند به‌زحمت هشتصد نفر ــ که به‌محض شنیدن آژیر محاصره خود را از شهر خارج کرده‌بودند ــ صحیح و سالم به حضور ورسنژتوریک رسیدند.


title: جنگ‌های گالی

text: با پایان یافتن زمستانِ ۵۲ قبل از میلاد، قیصر که از دو دستگی پدید آمده میان قبیله متحدش ادوئی‌ها مطلع شده‌بود بر آن شد جبهه جنگ را پی گیرد تا بالاخره به شکلی قاطع به جنگ پایان دهد. در میان ادوئی‌ها اوضاع بسیار خراب می‌نمود و ضروری بود پروکنسول رومی شخصاً وارد مداخله شده تا از وقوع جنگی داخلی میان ادوئی‌ها جلوگیری شود. سزار نقل می‌کند که در دولت ادوئی‌ها ـ بر خلاف سنت پیشین آنان ـ نه یک بلکه دو کلانتر عالیرتبه ( به نام‌های کونویکتولیتاویس و کوتوس) با اختیارات متساوی منصوب شده‌بودند. این کلانتری دوگانه بدان معنا بود که کل خلق ادوئی‌ها مسلح شده، مجلس سنا و نیز شهروندانش دو دسته شده، و هر یک از این دو جناح متخاصم طرفداران و حامیان خود را دارند.


title: جنگ‌های گالی

text: با آنکه قیصر شخصاً بر این باور بود که معلق گذاشتن عملیات‌های نظامی و دور شدن از دشمن کاری نادرست است با اینحال نمی‌توانست این حقیقت را نادیده بگیرد که یکی از قبایل متحد او در جنگ گالی (که خواه در رساندن نیروهای نظامی خواه در تأمین آذوقه لشکریان) به او کمک می‌رسانده در لبه‌ی یک جنگ خانگی قرار دارد. برای همین بر آن شد شخصاً به میان ادوئی‌ها رفته یک نشست سنا در دسیز (شهری در فرانسه کنونی) ترتیب دهد. در اینجا او به کوتوس حکم کرد از قدرت کناره گرفته آنرا به کونویکتولیتاویس واگذار نماید، نیز ادوئی‌ها را فرمان داد در اسرع وقت کل سواره‌نظام‌شان را و ده‌هزار پیاده برای او بفرستند تا گاردی جهت حفاظت از آذوقه خود تأسیس کند.


title: جنگ‌های گالی

text: بعد ارتش خود را دو قسم نمود: چهار لژیون را به تیتوس لابینوس سپرده مأمورش کرد به مرکز گالیا رفته شورش سنون‌ها و پاریسی‌ها (در نقشه: PARISII و SENONES به رنگ سبز) را ساکت کند، خود با باقی شش لژیون در طول رود الیه به سمت جنوب عازم پایتخت آرورن‌ها یعنی جِرگوویا (در نقشه Gergovia؛ امروزه واقع در کلرمون-فران، فرانسه) شد. ورسنژتوریک با شنیدن خبر پیشروی سزار جملگی پل‌های روی آن رود را منهدم ساخته در طول کرانه مخالف آن راه افتاد. در این میان او ادوئی‌ها را، که از متحدان سنتی روم بودند، نیز با خود همراه و همدم ساخت. ژنرال رومی ناچار گردید موقتاً از جرگوویا عقب کشیده کنترل ادوئی‌ها را به دست گیرد، بعد بازگشته در پای دیوارهای جرگوویا حاضر شد. در اینجا او شکستی جزئی یافته، برای دو روز تلاش نمود نیروهایش را چنان بیاراید که رهبر شورشیان گالی را به دادن مصاف نهایی و سرنوشت‌ساز وادار کند، مصافی که برای همیشه داستان جبهه گالیا را تمام کند. اما ورسنژتوریک با وجود کامیابی کوچکی که تحصیل کرده‌بود از مصاف دادن با سزار امتناع ورزید.


title: جنگ‌های گالی

text: بعد از این دو روز، قیصر بر آن شد محاصره جرگوویا را رها کرده شش لژیون خود را با چهار لژیونی که به لابینوس سپرده بود یکی کند: او لازم می‌دید پیش از آنکه خیانت ادوئی‌ها به سرتاسر قبایل گالیا گسترش یابد نیروهایش را متراکم کرده با ورسنژتوریک مصاف دهد. خودِ ادوئی‌ها هم شوریدند: وقتی رومیان درگیر محاصره جرگوویا بودند دو تن از سرکردگان ادوئی‌ها به نام ویریدوماروس و اِپوردوریکس که به سزار وفادار بودند به او پشت کرده، به شهر نوویودونوم (در نقشه: Noviodunum به رنگ سیاه) رفته پادگان رومی کوچک آنجا را به همراه بازرگانان رومی مقتول ساخته، غنایم آن شهر را میان خود قسمت کرده بعد شهر را طعمه حریق نموده تا اغذیه و خواروبار آن بدست قیصر نیفتد، آنگاه به ورسنژتوریک پیوسته، از ترس کینه‌جویی سزار شروع به جذب نیرو از میان شهرهای حوالی کردند تا پادگان و گاردی حفاظتی بر روی کرانه رود لوآر مستقر ساخته از سزار جلوگیری کنند. اکنون قیصر می‌دانست که دیگر نمی‌تواند روی وفاداری قبیله خاصی در گالیا حساب کند مگر رِمی‌ها (در نقشه: REMI) و لینگون‌ها (در نقشه: LINGONES)؛ برای همین صلاح دید صبر کند ابتدا لابینوس به او ملحق شود بعد با ورسنژتوریک مصاف نهایی را بدهد. چه می‌دانست در وضعی به سر میبَرَد که از حیث عده نیروها نسبت‌به ورسنژتوریک در مضیقه بوده و ناچار است تنها به نبوغ نظامی خود و دیسیپلین برتر ارتشش متکی باشد.


title: جنگ‌های گالی

text: در این میان لابینوس موفق شد نه تنها ائتلافی از گالیایی‌های شورشی شمال رود لوآر را مغلوب سازد بلکه از دام محاصره‌ای که بِلُواک‌ها و ادوئی‌ها برای او چیده‌بودند گریخته، خود و چهار لژیونش را به سزار ملحق کند. در این حال که دو ارتش رومیان توفیق یافتند به یکدیگر جوش بخورند ورسنژتوریک در نشستی پان‌گالی در شهر بیبراتی (در نقشه: Bibracte پایتخت ادوئی‌ها) رسماً فرماندهی عالی جنگ را به نیابت از تمامی قبایل گالی (به‌استثنای ترورها، لینگون‌ها و رِمی‌ها که در شورش شرکت نداشتند) برعهده گرفت. او به قبایل گالیا امر می‌کند گروگان‌هایی به او تسلیم کرده سریعاً ۱۵۰۰۰ سواره بدو بدهند. به آنان اطلاع داد که نمی‌خواهد در میدان باز با سزار مصاف دهد بلکه استراتژی‌اش اینست که گالی‌ها گندم و غلات خود را امحا و خانه‌های خود را طعمه حریق کنند تا از تأمین غذایی قشون قیصر ممانعت کرده‌باشند و اینچنین سرزمین گالیا را از اسارت رومیان خلاصی دهند.


title: جنگ‌های گالی

text: قیصر که اکنون در آجندیکوم (در نقشه: Agedincum به رنگ سیاه) افراد لابینوس را پیوسته به قشون خود می‌دید بر آن شد در میان لینگون‌های وفادار باقی‌مانده تجدید قوا کند، نیز با استخدام یک اسکادران سواره مزدور ژرمن نیروهایش را تقویت کرد. بعد حرکت خود را به‌سوی جنوب پی گرفت تا اینکه در شمال‌شرقی دیژون لژیون‌هایش (که محتملاً یازده تا بودند) مورد پاتکی از سوی قشون ورسنژتوریک واقع شدند (آخر سپتامبر ۵۲ ق. م). با این حال حمله‌ی مزبور را لژیون‌ها و سواره‌نظام ژرمنی دفع کردند. اعتماد بنفس مهاجمان نزول کرده ورسنژتوریک بر آن شد در آلزیا تجدید قوا نماید، درست در همینجا بود که پس از رسیدن سزار، رومیان شهر را محاصره نموده تمامی منافذ فرار را بر گالی‌ها بستند و سرنوشت‌سازترین نبرد جبهه گالیا به وقوع پیوست.


title: جنگ‌های گالی

text: قیصر هم در سپتامبر ۵۲ قبل از میلاد خود را به آلزیا رسانده آنرا محاصره می‌کند. او دست بکار احداث یک حلقه استحکامات به درازای ۱۶ کیلومتر دورادور شهر می‌شود، و در قسمت بیرونی این حلقه، حلقه‌ی بِرونی دیگر بطول حدود ۲۱ کیلومتر هم ساخت، چه از احتمال سر رسیدن یک قوای امدادی دشمن از عقب سرش اندیشناک بود. این دو حلقه استحکامات مشتمل بودند بر دیوار، خندق‌هایی پرآب، تله‌ها، تیرک‌هایی نوک تیز، حدود هزار برجک دیدبانی سه‌طبقه‌ای، ۲۳ سربازخانه کوچک (که هر کدام با یک کوهورس یا گردان امروزی اشغال شده، به هنگام روز گاردهای نگهبانی مستقر می‌شدند تا دشمن نتواند پاتک‌های غافلگیرانه بزند و در شب‌هنگام نیز گاردهای شبانه نگهبانی می‌دادند)، چهار کمپ بزرگ برای لژیون‌ها (پیاده‌نظام) و چهار کمپ نیز برای سواره‌نظام که در مکان‌های مناسب جایگیر شده‌بودند.


title: جنگ‌های گالی

text: باگذشت بیش از یک ماه از این محاصرهٔ طاقت‌فرسا، ۲۴۰ هزار قوای امدادی نیرومند گالیایی به‌همراه ۸ هزار سواره به حلقه‌ی برونی استحکامات رومیان یورش برده کوشش کردند محاصره شدگان آلزیا را آزاد کنند. در رأس این قوای پرشمار امدادی کومیوس (از آتربات‌ها)، ویریدوماروس و اپوردوریکس (از ادوئی‌ها) و ورکاسیولاونوس (از آرورن‌ها که عمه‌زاده یا عموزاده‌ی ورسنژتوریک بود) قرار داشتند. در این حال قوایی از خودِ گالی‌های محاصره شده نیز به زعامت ورسنژتوریک جهت شکستن حلقه‌ی محاصره به رومیان حمله‌ور شدند.


title: جنگ‌های گالی

text: تا چهار روز لژیون‌های قیصر در برابر حملهٔ دو جانبه‌ی قوای امدادی گالی از یکسو و محاصره شدگانِ آلزیا از سوی دیگر مقاومت می‌کردند. در روز چهارم قوای امدادی موفق به ایجاد روزنه‌ای در حلقه‌ی برونی استحکامات رومیان شدند امّا از جهت ضدحمله‌ی لابینوس و سپس قیصر عقب‌رانده شده، با مانور ماهرانه‌ای از جانب رومیان محاصره شدند. این شکست برای گالی‌ها بمنزله‌ی پایان رؤیای آزادسازی گالیا بود؛ چنانکه ورسنژتوریک خود را به سزار تسلیم کرد.


title: جنگ‌های گالی

text: بدین قرار شورش گالیا پایان یافته دولت روم می‌توانست به خویش ببالد که مالک قلمرو پهناور جدیدی شده‌است. در واقع میان سال‌های ۵۱ و ۵۰ قبل از میلاد قیصر کار چندانی برای انجام دادن نداشت مگر اسکات شورش‌های محلی، و قبایل گالیا را هم با خود آشتی داد. آخرالامر در ۵۰ قبل از میلاد گالیا را ـ که اکنون تمام و کمال در تملک او بود ـ یک استان رومی اعلام کرد و در ۴۹ ق. م لژیون‌های او بالاخره پس از نُه سال اشتغال به جنگ در این خطه توانستند به ایتالیا مراجعت نمایند.


title: جنگ‌های گالی

text: پایان نبرد آلزیا در واقع پایان مقاومت قبایل گالی بود. سربازان آلزیا و همینطور بازماندگان ارتش امدادی گالی به اسارت رومیان درآمدند. بخشی به‌عنوان بَرده فروخته‌شده و بخشی نیز بعنوان غنیمت جنگی به سربازان لژیون‌های قیصر تحویل شدند، به‌استثنای اعضای قبایل ادوئی‌ها و آرورن‌ها که آزاد و بخشوده شدندن تا اتحاد و اتفاق این قبایل نیرومند با دولت جمهوری تضمین گردد.


title: جنگ‌های گالی

text: پس از این ظفر، سنای روم بیست روز جشن به افتخار قیصر اعلام کرد. ورسنژتوریک را تا شش سال بعد همچنان در قید حیات نگه‌داشتند، چه می‌خواستند او را ضمن رژه پیروزی در مراسم تریومفوسِ سزار در معرض انظار بگذارند. بعد (چنان‌که برای فرماندهان قوای خصم روم مرسوم بود) در پایان مراسم تریومفوس در زندان تولیانوم خفه‌اش کردند.


title: فرانسه استوایی

text: فرانسه اُستوایی (به فرانسوی: France Équinoxiale) نامی بود که استعمارگران سده هفدهم فرانسوی به آن دسته از مناطق استوایی آمریکای جنوبی داده بودند که کوشش در استعمار آنها را داشتند.


title: فرانسه استوایی

text: ترجمه واژگانی نام فرانسوی آن "فرانسه مناطق برابران (اعتدالین)" است. پیش از اینکه اصطلاحات استوایی و گرمسیری برای آن مناطق رایج شود، اروپائیان اصطلاح "سرزمین‌های برابران" را برای آن مناطق بکار می‌بردند که اشاره به برابری روز و شب در طی سال در نقاط استوایی دارد.ویکی‌پدیای انگلیسی.


title: برهان‌الدین ربانی

text: برهان‌الدین ربانی (زاده: ۲۹ شهریور/سنبله ۱۳۱۹ در فیض‌آباد – ۲۹ شهریور ۱۳۹۰ در کابل) سیاست‌مدار تاجیک تبار افغان، یکی از رهبران مجاهدین، رهبر حزب جمعیت اسلامی، نماینده مردم ولایت بدخشان در مجلس پانزدهم نمایندگان و دهمین رئیس‌جمهور افغانستان بود. وی در یک حمله انتحاری در خانه‌اش در محله وزیر اکبرخان کابل کشته شد. ربانی در زمان مرگ رئیس شورای عالی صلح در افغانستان و مذاکره‌کننده ارشد دولت با گروه طالبان بود.


title: برهان‌الدین ربانی

text: ربانی زادهٔ ۲۹ شهریور/سنبله ۱۳۱۹ (۲۰ سپتامبر ۱۹۴۰) در شهر فیض‌آباد مرکز ولایت بدخشان افغانستان است. وی در افغانستان، به استاد ربانی و پروفسور ربانی نیز مشهور است.


title: برهان‌الدین ربانی

text: ربانی در سال ۱۳۴۲ از دانشکده شرعیات (الهیات) دانشگاه کابل فارغ‌تحصیل شد و در سال ۱۳۴۷ به خاطر ادامه تحصیلات عالی به مصر رفت و در دانشگاه الازهر به تحصیل پرداخت. او در مصر از اندیشه‌های اخوان‌المسلمین تأثیرپذیر شد.


title: برهان‌الدین ربانی

text: در سال ۱۳۳۶ در دانشکده شرعیات دانشگاه کابل همراه دیگر استادان آن دانشگاه نظیر استاد غلام محمد نیازی، سید محمد موسی توانا، وفی‌الله سمیعی (آخرین وزیر عدلیهٔ حکومت ظاهرشاه)، استاد محمد فاضل، عبدالعزیز فروغ، سید احمد ترجمان و هدایت نهضت جوانان مسلمان را تأسیس کردند که با استعفای غلام محمد نیازی از رهبری آن در سال ۱۳۵۱، ربانی رهبری آن را با نام جمعیت اسلامی افغانستان به دوش گرفت.


title: برهان‌الدین ربانی

text: با کودتای محمد داوودخان در سال ۱۳۵۲، اعضا و هواداران نهضت اسلامی افغانستان (اخوانی‌ها) تحت فشار رژیم وقت، که تحت تأثیر شاخهٔ پرچم حزب دموکراتیک خلق افغانستان بود، قرار گرفتند. افسران و نظامیانی که محمد داوودخان را در کودتا یاری رسانیده بودند به احزاب کمونیستی افغانستان تعلق داشتند و در آن سال‌ها و در دههٔ دموکراسی، مبارزان رقیب هم محسوب می‌شدند؛ آن‌ها در مکاتب، دانشگاه‌ها و مراکز علمی و ادوار دولتی باهم درگیری‌هایی داشتند. با قدرت گرفتن آن‌ها، مخصوصاً وزیر داخلهٔ وقت که عضو حزب خلق بود، دستگیری وسیع و گستردهٔ اعضای اسلام‌گرای رقیب آن‌ها در شهرهای مختلف افغانستان آغاز شد.


title: برهان‌الدین ربانی

text: در سال ۱۳۵۳ ربانی و عده‌ای دیگر از فعالان اسلام‌گرا که تحت تعقیب حکومت داوودخان بودند، از افغانستان خارج شده و به پاکستان فرار کردند. در آن‌جا احزاب اسلام‌گرا و حکومت ذوالفقار علی بوتو که روابط سردی با دولت افغانستان به خاطر مسئلهٔ پشتونستان داشت، از آن‌ها پذیرایی کرده و دست به مسلح کردن مهاجران نهضت اسلامی زد تا آن‌ها را برای براندازی حکومت داوود خان آماده کند. اما عده‌ای از رهبران نهضت اسلامی از جمله ربانی مخالف جنگ مسلحانه علیه حکومت داوودخان بوده‌اند؛ آن‌ها به خاطر نزدیکی روابط بعضی از حلقه‌های نهضت اسلامی به دولت وقت پاکستان، عناصر میانه‌روتر مهاجران که زیر فشار قرار گرفته بودند، پاکستان را ترک کردند؛ ربانی در آن میان به عربستان سعودی سفر کرد.


title: برهان‌الدین ربانی

text: حزب او یکی از قویترین احزاب سیاسی در کنار دیگر احزاب مخالف دولت افغانستان بود. این حزب مشی معتدلی داشته و به باور کارشناسان مسائل سیاسی افغانستان، از آغاز تأسیس تحت تأثیر جنبش اخوان المسلمین بوده‌است.


title: برهان‌الدین ربانی

text: ربانی تا پایان حکومت‌های تحت حمایت شوروی سابق همواره با آن‌ها درگیر و خواهان خروج نیروهای شوروی سابق از افغانستان و سپردن حکومت به مجاهدین افغانستان بود.


title: برهان‌الدین ربانی

text: ربانی پس از پیروزی مجاهدین و شکست دولت نجیب الله احمدزی در ۱ تیر/سرطان ۱۳۷۱ (۲۸ ژوئن ۱۹۹۲)، طبق توافق‌نامه گروه‌های مجاهد افغانستان در کنفرانس اسلام‌آباد، به عنوان دومین رئیس‌جمهور موقت افغانستان بعد از دوره دوماهه صبغت‌الله مجددی برگزیده شده بود تا در دورهٔ چهارماههٔ ریاست خود زمینهٔ انتخابات را فراهم کند. اما بر اثر جنگ‌های شدید، و نقض توافقات از طرف جناح‌های مختلف، زمینهٔ انتخابات فراهم نشد و ربانی برای تعیین رئیس‌جمهور بعد از خود شورای اهل حل و عقد را در شهر هرات افغانستان و با حضور شخصیت‌های مختلف از اقوام و نواحی مختلف افغانستان برگزار کرد.


title: برهان‌الدین ربانی

text: شورای حل و عقد نیز در ۹ دی/جدی ۱۳۷۱ (۳۰ دسامبر سال ۱۹۹۲) برهان‌الدین ربانی را به عنوان نخستین رئیس‌جمهور رسمی حکومت مجاهدین در افغانستان برگزید.


title: برهان‌الدین ربانی

text: حکومت مجاهدین در ۵ مهر/میزان ۱۳۷۵ (۲۶ سپتامبر ۱۹۹۶) کابل را که زیر حملات شدید قرار داشت ترک کرد و این شهر به دست طالبان افتاد. اما ربانی که مقر حکومت را به شهر مزار شریف انتقال داده بود هنوز به عنوان رئیس‌جمهور رسمی افغانستان شناخته می‌شد؛ هرچند به مرور زمان قلمرواش کوچک‌تر می‌شد تا این‌که در اواخر حکومت طالبان، فقط بر سی درصد خاک کشور تسلط داشت و بقیهٔ نقاط به دست طالبان افتاده بود.


title: برهان‌الدین ربانی

text: با حمله آمریکا به افغانستان و شکست طالبان، حامد کرزی در اجلاس بن رئیس‌جمهور دولت موقت افغانستان شد. برهان‌الدین ربانی در ۱ دی/جدی ۱۳۸۰ (۲۲ دسامبر سال ۲۰۰۱) طی مراسمی رسمی حکومت را به ادارهٔ موقت افغانستان تحویل داد.


title: برهان‌الدین ربانی

text: او در انتخابات پارلمانی افغانستان در سال ۱۳۸۴ شرکت کرد و به عنوان نمایندهٔ مردم ولایت بدخشان، عضویت پارلمان افغانستان را به دست آورد.


title: برهان‌الدین ربانی

text: ربانی در انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان در سال ۱۳۸۸ از حامد کرزی حمایت کرد.


title: برهان‌الدین ربانی

text: ربانی در سال ۱۳۸۶ با جمعی از سران جهادی و احزاب کمونیستی سابق جبهه‌ای به نام جبهه ملی را به منظور اصلاحات سیاسی در کشور تشکیل داد. تقویت نقش جامعه مدنی، دفاع از حقوق بشر و تغییر نظام سیاسی افغانستان از ریاستی به پارلمانی، برخی از خواسته‌های مطرح این حزب بود. پس از کشته‌شدن برهان‌الدین ربانی برخی چهره‌های مطرح سیاسی همانند احمد ضیاء مسعود، محمد محقق و عبدالرشید دوستم در ۲۰ عقرب/آبان ۱۳۹۰ اقدام به بازسازی این جبهه نموده و جبهه نو ملی افغانستان که به جبهه ملی دوم نیز شناخته می‌شود را تشکیل دادند. رهبری جبهه ملی دوم در اختیار احمد ضیاء مسعود که داماد برهان‌الدین ربانی و برادر احمدشاه مسعود است قرار گرفت.


title: برهان‌الدین ربانی

text: وی از سال ۱۳۸۹ خورشیدی تا پایان زندگی‌اش، ریاست شورای عالی صلح افغانستان که با حکم حامد کرزی تشکیل شده بود را بر عهده داشت.


title: برهان‌الدین ربانی

text: پس از مرگ استاد ربانی مسئولیت شورای عالی صلح به بزرگترین فرزندش صلاح الدین ربانی سپرده شد.


title: برهان‌الدین ربانی

text: این شورا وظیفهٔ مذاکره با گروه طالبان با هدف دستیابی به صلح پایدار و یافتن راهی مسالمت‌آمیز برای پایان دادن به درگیری‌ها در افغانستان را بر عهده دارد.


title: برهان‌الدین ربانی

text: برهان‌الدین ربانی در ۲۹ سنبله/شهریور ۱۳۹۰ در اثر یک انفجار انتحاری در منزل خود کشته شد.


title: برهان‌الدین ربانی

text: در زمان انفجار بمب، تعدادی از اعضای شورای عالی صلح افغانستان در منزل وی با دو نفر از اعضای طالبان در حال گفتگو بودند که یکی از نمایندگان طالبان، مواد منفجره‌ای که در دستارش (عمامه‌ای که بر روی سر می‌بندند) پنهان کرده بود را منفجر می‌کند.


title: برهان‌الدین ربانی

text: این نمایندهٔ طالبان، به واسطهٔ معصوم استانکزی رئیس دبیرخانهٔ شورای عالی صلح و رحمت‌الله واحدیار یک عضو این شورا، برای صحبت در مورد تلاش‌های صلح و مذاکره با گروه طالبان به خانه آقای ربانی راه یافته بود.


title: برهان‌الدین ربانی

text: برهان‌الدین ربانی از مخالفان طالبان بود و مدتی پیش از مرگش در سخنانی از طالبان به دلیل استفاده از «کودکان» در حملات انتحاری و درگیری‌ها به شدت انتقاد کرده بود.


title: برهان‌الدین ربانی

text: ربانی، یک هفته قبل از ترور شدنش، برای شرکت در اجلاسی تحت عنوان «بیداری اسلامی» به تهران سفر کرد. وی در سالروز تولد خود (۲۹ شهریور/سنبله) و در آستانه ۷۱ سالگی بر اثر انفجاری در خانه‌اش در کابل کشته شد.


title: برهان‌الدین ربانی

text: پایگاه شرق


title: خلیل‌الله خلیلی

text: خَلیل‌الله خَلیلی مشهور به استاد خلیلی شاعر فارسی‌گوی معاصر افغانستان است. تا هنوز در زمینه اشعار استاد خلیلی تحقیق های فراوان علمی صورت گرفته است که از آن جمله می‌توان از کتاب " استاد خلیلی و شعر ایستادگی" اثر ضیاءالحق فیروزکوهی نام برد که در زمینه تاثیر گزاری شعر استاد خلیلی بر جهاد و مقاومت افغانستان است.


title: خلیل‌الله خلیلی

text: استاد خلیلی در سال ۱۲۸۶ خورشیدی (۱۹۰۷ میلادی) در باغ جهان‌آرای کابل متولد شد. پدرش محمدحسین‌خان مستوفی‌الممالک از بزرگان منطقهٔ کوهستان در شمال کابل و وزیر مالیهٔ عهد امیر حبیب‌الله خان بود که پسانتر به فرمان امان‌الله خان به دار آویخته شد.


title: خلیل‌الله خلیلی

text: وی در سنین کودکی والدینش را از دست داد و درس را در نیمهٔ راه رها کرد. او سال‌ها در کابل، کوهستان و بلخ زیست و در پست‌های اساسی زیادی در سازمان‌های دولتی داخل و خارج افغانستان کار کرد. در اوایل دههٔ بیست خورشیدی به سمت معاون دانشگاه کابل به کار گماشته شد. در سال ۱۳۳۰ ریاست مستقل مطبوعات را به‌عهده گرفت و در سال ۱۳۳۲ به‌عنوان مشاور عالی سلطنتی در دربار محمد ظاهر شاه خدمت کرد و نیز مدتی نمایندهٔ مجلس بود و در سال‌های نخستین دههٔ ۵۰ به‌عنوان سفیر کبیر مدتی در عربستان سعودی و سپس در عراق مشغول به کار بود.


title: خلیل‌الله خلیلی

text: جدای مناصب اجرایی، موقعیتی بود که خلیلی در عالم ادب کسب کرد و به‌زودی نامدارترین شاعر افغانستان بدل گشت.


title: خلیل‌الله خلیلی

text: خلیلی پس از کودتای هفت ثور سفارت را ترک گفت و مدتی در اروپا و آمریکا به سر برد. اما به سبب عشق وطن دیر در آن‌جا نپایید. او پس از آن به پاکستان رفت و در کنار هزاران هموطن آواره‌اش مسکن گزید و در این دوره آثار بسیاری از خود به جای گذاشت.


title: خلیل‌الله خلیلی

text: خلیلی در مجموع ۶۲ اثر منظوم و منثور در عرصه‌های مختلف هنر، ادب، سیاست، فلسفه و عرفان دارد که بیشترشان در داخل و خارج از افغانستان به چاپ رسیده‌است. آثار هرات، سلطنت غزنویان، فیض قدس، احوال و آثار حکیم سنایی، از بلخ تا قونیه، یمگان، نی‌نامه و عیاری از خراسان، آثار پژوهشی او هستند.


title: خلیل‌الله خلیلی

text: عبدالغفور روان فرهادی پژوهشگر و نویسندهٔ افغان و نمایندهٔ پیشین افغانستان در سازمان ملل متحد، در صدمین سالگرد زایش خلیل‌الله خلیلی، قدرت بیان او را کم‌نظیر توصیف کرد.


title: خلیل‌الله خلیلی

text: خلیلی اعتبار بسیاری نیز در میان فارسی‌زبانان ایران نیز کسب کرده بود. چنانچه مقامات دانشگاهی و حلقه‌های ادبی ایران دوبار در سال‌های ۱۳۳۵ و ۱۳۴۰ از وی دعوت نمودند و خلیلی مورد استقبال فراوان حلقه‌های فرهنگی ایران قرار گرفت. چنان‌که تقریظ‌هایی را که عبدالرحمن پژواک، رضازاده شفق، بدیع‌الزمان فروزانفر، لطفعلی صورت‌گر و شمس‌الدین مجروح بر دیوان اشعار او نگاشته‌اند.


title: خلیل‌الله خلیلی

text: زمانی، خلیل‌الله خلیلی در سوگ ملک‌الشعرای بهار سروده بود:


title: خلیل‌الله خلیلی

text: خلیل‌الله خلیلی در بهار ۱۳۶۶ خورشیدی در شهر اسلام‌آباد کشور پاکستان درگذشت. جسد وی پس از ۲۵ سال از درگذشتش، از پاکستان به کابل منتقل و در مراسم رسمی در محوطه دانشگاه کابل و در کنار آرامگاه سید جمال‌الدین اسدآبادی به خاک سپرده شد.


title: خلیل‌الله خلیلی

text: در مراسم خاکسپاری مجدد وی اعضای خانواده او، شماری از اعضای کابینه، استادان دانشگاه کابل و دوست‌داران این شاعر شرکت کردند.


title: ژولیت بینوش

text: ژولیت بینوش (, ؛ زادهٔ ۹ مارس ۱۹۶۴) هنرپیشهٔ فرانسوی است. وی اولین بازیگر زنی است که موفق به دریافت تاج سه‌گانه (جوایز بهترین بازیگر زن جشنواره‌های کن، ونیز و برلین) شده‌است.


title: ژولیت بینوش

text: بینوش از مادری هنرپیشه و پدری مجسمه‌ساز متولد شد. در ۲۳ سالگی پس از بازی در فیلم "سبکی تحمل‌ناپذیر وجود" باعث توجه بسیاری از منتقدین سینما شد. در سال ۱۹۹۶ با اجرای نقش هانا در فیلم پر فروش "بیمار انگلیسی" برنده جایزه اسکار شد. بینوش در سال ۲۰۰۰ با بازی در نقش وین روشه در فیلم "شکلات" نامزد دریافت اسکار بازیگر نقش اول زن شد. وی همچنین برنده جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره کن در سال ۲۰۱۰ برای بازی در فیلم "کپی برابر اصل" ساخته عباس کیارستمی شد. وی با برنده شدن در این فیلم به نخستین زنی تبدیل شد که تاج سه‌گانه را دریافت کرده‌است. ژولیت بینوش پس از بازی در فیلم "شیرین" ساخته عباس کیارستمی دربارهٔ حضور خود با پوشش روسری در این فیلم گفته‌است که انجام این کار برای همدردی با زنان ایران و همه زنانی که حجاب به آن‌ها تحمیل شده بود.


title: فریدون ناصری

text: فریدون ناصری (زادهٔ ۱۴ آبان ۱۳۰۹ در تهران - درگذشتهٔ تیر ۱۳۸۴ در تهران)، نوازنده تیپمانی. او سالها رهبر ارکستر و مدیر هنریِ ارکستر سمفونیک تهران بود.


title: فریدون ناصری

text: از کلاس پنجم به هنرستان عالی موسیقی رفت و به یادگیری ویولنسل و سازهای ضربی پرداخت. از سال سوم دبیرستان در کلاس‌های هارمونی ثمین باغچه بان شرکت کرد و بعد از اخذ دیپلم هارمونی تخصصی، طی چهار سال دوره عالی کنترپوان، فوگ و اصول آهنگسازی را نزد وی آموخت. سپس به بلژیک رفت و در کنسرواتوار سلطنتی بروکسل، در کلاس‌های آهنگسازی، تصنیف موسیقی فیلم و رهبری ارکستر آندره سوری شرکت کرد. او در تیرماه ۱۳۸۴ پس از مدتی بستری‌بودن به‌علت نارسایی قلبی در بیمارستان مدائن تهران درگذشت.


title: فریدون ناصری

text: پانزده سال پس از درگذشت فریدون ناصری، سجاد پورقناد سردبیر ژورنال گفتگوی هارمونیک با کمک نیما ناصری فرزند فریدون ناصری، آثار به جای مانده از او را در کتاب خانه اش مورد ارزیابی قرار دادند و در این کنکاش، پارتیتور‌های زیادی از آثار منتشر شده و منتشر نشده او به همراه تعداد زیادی، نامه، سند، دست نوشته و... از فریدون ناصری و دیگر هنرمندان موسیقی ایران کشف شد.


title: آروو پرت

text: آروو پَرت (زادهٔ ۱۱ سپتامبر ۱۹۳۵ در پایده، استونی) آهنگسازی استونیایی است. وی یکی از مهم‌ترین و موفق‌ترین آهنگسازان کنونی جهان است. وی در سبک کمینه‌گرایی و با تکنیک تینتینابولی که ابداع خود اوست و با الهام از سرودهای گریگوریان آهنگسازی می‌کند. در سال ۲۰۱۳ و برای سومین بار پیاپی او به عنوان آهنگساز معاصری که آثارش بیشترین اجرا را در سطح جهان داراست، معرفی شد.


title: آروو پرت

text: آروو پرت در ۱۱ سپتامبر ۱۹۳۵ برابر با ۱۹ شهریور ۱۳۱۴ در شهر پایده در شهرستان یروا واقع در ۸۰ کیلومتری جنوب تالین (پایتخت استونی) زاده شد. ۳ ساله بود که پدر و مادرش از هم جدا شدند پرت و در کنار مادر و پدرخوانده‌اش در شهر راکوره در شمال استونی بزرگ شد.


title: آروو پرت

text: در آن شهر در کلاس‌های فوق برنامه موسیقی شرکت کرد و نواختن پیانو و تئوری موسیقی را یاد گرفت. به تدریج به عنوان همنواز در کنسرت‌هایی شرکت کرد. او در ارکستر مدرسه ابوا نیز می‌نواخت و در یک گروه رقص نوازنده پرکاشن هم بود. اولین تجربه‌های آهنگسازی را در ۱۴–۱۵ سالگی انجام داد. ۱۷ ساله بود که نخستین اجرای عمومی یکی از ساخته‌هایش در مسابقه آهنگسازان جوان برگزار شد، مسابقه‌ای که در آن برنده نشد و تنها از او تقدیر به عمل آمد. اثر اجرا شده به شدت تحت تأثیر ساخته‌های سرگئی راخمانینف بود و نشانه‌ای از موسیقی استونی در آن به چشم نمی‌خورد.


title: آروو پرت

text: پرت تحصیلات موسیقی خود را در سال (۱۹۵۴) در مدرسه موسیقی شهر تالین آغاز کرد. او در آنجا آهنگسازی، تئوری موسیقی، پیانو، ادبیات، تحلیل موسیقی و موسیقی محلی را فراگرفت، ولی چند ماهی نگذشته بود که به اجبار به سربازی رفت و در گروه موسیقی آنجا نوازنده ابوا و طبل شد. خود پرت این دو سال را دوره‌ای رنجبار می‌خواند. پس از اتمام سربازی مجدداً به مدرسه موسیقی بازگشت و ادامه تحصیل را زیر نظر «ولیو تورمیس» از سر گرفت. در پایان سال تحصیلی و به علت پیشرفت چشمگیر به آکادمی موسیقی و تئاتر استونی معرفی و در آنجا شاگرد «هی‌نو اِلِر» شد. الر که نوازنده ویولن و آهنگساز زبردستی بود از کنسرواتوار سنت پترزبورگ فارغ‌التحصیل شده بود. پرت همیشه از الر نه به عنوان یک معلم که در نقش یک پدر، با احترام و محبت یاد می‌کند. پرت به وضوح مستعد بود و به نظر می‌رسید آهنگسازی برای او امری بسیار آسان است. او توانست در سال (۱۹۶۳) فارغ‌التحصیل شود. در فهرست رسمی کارهای او آثاری از آن دوران به چشم می‌خورد. مانند: دو سونات (۱۹۵۸ و ۱۹۵۹)، پارتیتا (۱۹۵۸) و سمفونی شماره ۱ (۱۹۶۳)


title: آروو پرت

text: در سال (۱۹۵۷) با رادیو استونی شروع به همکاری کرد و تا سال (۱۹۶۷) به عنوان مهندس صدا در آنجا مشغول به کار بود. طی آن سالها نخستین تجربه‌های آهنگسازی مدرن را انجام داد. موسیقی استونی در دهه ۱۹۶۰ توسط نسلی از آهنگسازان خلاق همانند «ولیو تورمیس»، «اِینو تامبرگ»، «جان راتس» و «کلدر سینک» با رویکردی مدرن شکل گرفت. تقریباً همین زمان بود که انواع مختلف سبک‌های موسیقی نظیر کلاسیک نو، دوازده نغمه‌ای، سریالیسم، کولاژ در موسیقی استونی مطرح شدند. آثاری که پرت در آن سال‌ها ساخت، اثبات مدعای پیشگامی او در این سبک‌ها است.


title: آروو پرت

text: کار در رادیو، تأثیر شگرفی در نگاه او به آهنگسازی داشت. پرت در مصاحبه‌ای که در سال (۱۹۹۸) تکنیبا روزنامه پُستایمیز چاپ استونی انجام داد به این نکته اشاره کرد که کار با دستگاه‌های گران‌قیمت و پیچیده ضبط صدا در رادیو مرا به سمت مخالف سوق داد. گوهر موسیقی تعامل بین دو، سه یا چهار نت است. اولین قدم از تغییرات بین این نت‌ها آغاز می‌شود. برای رسیدن به این منظور شما نیازی به تکنیک‌های صوتی خاص یا یک پیانوی استاین‌وی ندارید. این از صدای انسان و ابتدایی‌ترین ابزار آغاز می‌شود. من مخالف پیشرفت تکنیک‌های صوتی نیستم ولی نیازی هم به خیلی مهم جلوه دادن آنها نیست.


title: آروو پرت

text: در ژانویه ۱۹۸۰، آروو پرت به همراه همسرش نورا و دو پسر خردسالش استونی را ترک کرد. ابتدا به اتریش رفت و پس از اقامتی کوتاه راهی برلین شد.


title: آروو پرت

text: او در آغاز کارش متأثر از آثار شوستاکوویچ، سرگئی پروکفیف، بارتوک، و آرنولد شونبرگ بود، اما در پایان دهه ۱۹۶۰ دچار بحران خلاقیت شد، و دوست نزدیکش سوفیا گوبایدولینا ، که خود آهنگساز بزرگی‌ست، نقل کرده‌است که پرت به دنبال پاسخی برای این پرسش می‌گشت که «وظیفه و نقش موسیقی مدرن چیست؟» او سبکی سه‌ضربی و کمینه‌گرا را ابداع کرد که خود آن را تین‌تینابولی می‌نامد. در این سبک، موسیقی از صدا، پژواک صدا، و سکوت میان پژواک‌ها ساخته می‌شود. بسیاری از آثار او از پژواک‌هایی ساخته می‌شوند که در سکوت محو می‌شوند. مشخصه موسیقی او را «پاکیزگی، سکوت، و زیبایی» می‌دانند. او هیچ نت و هیچ صدایی را به دست تصادف نمی‌سپارد و همه چیز به‌دقت اندیشیده و حساب‌شده است. خودش گفته‌است که تک‌تک نت‌های او را باید چنان نواخت که مانند شکوفه‌ای زیبا جلوه‌گر شوند؛ و نیز گفته‌است که سکوت میان صداها مهم‌تر از خود صداهاست زیرا که، سکوت است که به صداها معنی می‌دهد. یکی از معروف‌ترین آثار آروو پرت «آینه در آینه» نام دارد که آن را در فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی بی‌شماری به‌کار برده‌اند.


title: آروو پرت

text: آروو پرت در در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ برای چندین فیلم موسیقی متن ساخت.


title: موسیقی سوینگ

text: سوینگ یکی از سبکهای فرعی از موسیقی سبک جاز است. این سبک از دهه ۱۹۳۰ (میلادی) در آمریکا رایج شد.


title: موسیقی سوینگ

text: خوانندگانی مانند بنی گودمن، گلن میلر، وودی هرمن، آرتی شاو، فرانک سیناترا و الا فیتزجرالد در این سبک کار کرده‌اند. کاونت بیسی و دوک الینگتون هم از جمله آهنگ‌سازان سوینگ هستند.


title: توماسو آلبینونی

text: توماسو (تومازو) آلبینونی (زادهٔ ۸ ژوئن ۱۶۷۱ – درگذشتهٔ ۱۷ ژانویه ۱۷۵۱ در جمهوری ونیز) از آهنگسازان ایتالیایی در عصر باروک بود. اگرچه آلبینونی در زمان خود به‌عنوان یک آهنگساز اپرا معروف بود ولی امروزه بیشتر از او به‌عنوان یک آهنگساز سازی یاد می‌شود. قطعه آداجیو در سل مینور که به او نسبت داده می‌شود، یکی از قطعه‌های موسیقی اوست که به مراتب بیشتر از دیگر آثارش اجرا شده‌است.


title: روبرت شومان

text: روبرت شومان  (۸ ژوئن ۱۸۱۰ – ۲۹ ژوئیهٔ ۱۸۵۶) آهنگساز و نوازندهٔ پیانو اهل آلمان در دورهٔ رمانتیک در نیمهٔ نخست سدهٔ نوزدهم بود.


title: روبرت شومان

text: روبرت شومان در شهر تسویکاو، ایالت زاکسن، آلمان به دنیا آمد. وی فرزند پنجم و آخرین فرزند خانواده بود. شومان آهنگسازی را پیش از ۷سالگی شروع کرد، ولی دوران بچگی او به اندازهٔ موسیقی، صرف ادبیات هم شد؛ زیرا پدرش، آوگوست شومان، ناشر، رمان‌نویس، و کتاب‌فروش بود. روبرت علاقه‌مندی به ادبیات را از او به ارث برده بود.


title: روبرت شومان

text: روبرت در ۱۴سالگی یک مقاله دربارهٔ علم موسیقی و زیبایی‌های آن نوشت و آن را به کتابی که توسط پدرش ویرایش شده بود و "چهرهٔ انسان‌های مشهور" نام گرفته بود، اضافه کرد. در مدتی که در تسویکائو به مدرسه می‌رفت، آثار شاعران و فیلسوفان بزرگ آلمانی، ازجمله فریدریش شیلر، یوهان ولفگانگ فون گوته، لرد بایرون، و همچنین تراژدی‌نویسان یونانی را خواند. از دیدگاه شومان، قدرتمندترین و پایدارترین وحی ادبی، جین پاول بود که می‌توان تأثیراتش را در رمان‌هایی که شومان در دورهٔ جوانی نوشته بود مشاهده کرد.


title: روبرت شومان

text: علاقهٔ شومان به موسیقی در دوران کودکی، با دیدن نوازندگی ایگناتس مشه‌لس، که در کارلووی واری نوازندگی می‌کرد، شکوفا شد. پدر شومان، که ذوق و علاقهٔ پسرش به موسیقی را تشویق می‌کرد و به او دلگرمی می‌داد، در سال ۱۸۲۶ درگذشت. پس از درگذشت پدرش، مادر و قیّمش از ادامه تحصیل روبرت در رشتهٔ موسیقی استقبال نکردند و آیندهٔ او را پوچ خواندند. به همین دلیل، روبرت پس از ترک مدرسه در سال ۱۸۲۸ و پس از ملاقات با هاینریش هاینه در طول بازدیدی تفریحی از مونیخ به‌ناچار برای خشنودی مادر، به‌قصد تحصیل حقوق وارد دانشگاه لایپزیگ شد و در سال ۱۸۲۹ تحصیلاتش را در هایدلبرگ ادامه داد.


title: روبرت شومان

text: درطول فصل عید پاک (دوره‌ای ۵۰روزه که از عید پاک شروع می‌شود)، روبرت نوازندگی نیکولو پاگانینی را در فرانکفورت شنید. در ژوئیه، در نامه‌ای به مادرش نوشت: «تمام زندگی من در کشمکش میان نظم و نثر است، یا بهتر است بگوییم کشمکش میان حقوق و موسیقی». روبرت، پیش از کریسمس به لایپزیگ بازگشت و فراگیری پیانو را نزد استاد قدیمی‌اش، آقای فریدریش ویک آغاز کرد. استاد به روبرت اطمینان داد که نوازندهٔ موفقی خواهد شد.


title: روبرت شومان

text: دست راست روبرت در طول تمرین‌های پیانو زیر نظر آقای ویک، آسیب دائمی دید. استفادهٔ نادرست از ابزار تقویت انگشتان ضعیف، به انگشت چهارم دست راستش آسیب رساند؛ ولی برخی فکر می‌کردند که این آسیب یکی از تأثیرات سطحیِ داروی سیفلیس است. برخی دیگر فکر می‌کردند که روبرت برای آزادی بیشترِ انگشت چهارم اقدام به عمل جراحی برای جدا کردن تاندون‌های انگشت چهارم از سوم کرده‌است. به هر حال، دلیل اصلی صدمه هیچگاه مشخص نشد، ولی روبرت آرزوی نوازنده شدن را رها کرد و از آن به بعد، زندگی خود را وقف آهنگ‌سازی کرد. بعد از این واقعه، روبرت یک دورهٔ آموزشیِ تئوری موسیقی را زیر نظر هاینریش دورن، آهنگ‌ساز آلمانی، که رهبر گروه اپرای لایپزیگ بود، آغاز کرد و شش سال نزد وی بود. روبرت در این زمان تصمیم به ساخت یک اپرا از روی تراژدی هملت، اثر شکسپیر گرفت.


title: روبرت شومان

text: پدر وی کتاب‌فروش بود و او در کودکی به ادبیات علاقه‌مند شد و در ۱۵سالگی به امور ادبی پرداخت.


title: روبرت شومان

text: در سال ۱۸۲۸، برای آموختن حقوق به دانشگاه لایپزیگ رفت. او موسیقی را در ۲۰ سالگی آغاز کرد و برای آنکه نوازنده‌ای چیره‌دست شود، به تنهایی روی پیانو کار می‌کرد و برای تقویت انگشت چهارم دست راستش دستگاهی ابداع کرد که همین دستگاه باعث فلج شدن انگشتش شد. مدتی بعد، با کلارا ویک (که دختر استادش بود) ازدواج کرد. شومان در جوانی به نقد آثار موسیقی پرداخت و از ۱۸۳۴ تا ۱۰ سال، به انتشارِ مجله‌ای جدید ویژهٔ موسیقی پرداخت. در همین مجله بود که او دقت و توجه مردم را به آثار شوپن و برامس را جلب کرد. شومان از سال ۱۸۴۰ به آهنگ‌سازی مشغول شد و در ۱۸۴۳ به استادیِ هنرستان موسیقی (کنسرواتوار) لایپزیگ انتخاب شد. از سال ۱۸۵۳ به بعد، شومان سلامتی خود را از دست داد و اغلب بیمار بود و در اواخر عمر به بیماری روانی مبتلا شد و در بیمارستان روانی بستری بود تا آنکه در سال ۱۸۵۶ درگذشت.


title: روبرت شومان

text: فرهنگ ادبی شومان، حساسیت خارق‌العاده‌اش، و به‌نوعی بیماری‌اش، از او یک آهنگ‌ساز نمونه ساخت. اغلب، اندیشه‌های گوناگون را چون در یک بدیهه‌سرایی کنارِ هم می‌گذاشت، تمایلی به واریاسیون در آثارش دیده می‌شود. چندان به تنظیم برای ارکستر نپرداخته‌است. بدیهه‌نوازی با پیانو محرک اصلی الهام او بود، و این نکته حتی در ساخته‌های سمفونیک و موسیقی مجلسی او نیز به چشم می‌خورَد.


title: ترمین

text: تِرِمین (به روسی: "Терменво́кс"، به انگلیسی: "Theremin") یک ساز الکترونیکی است که در سال ۱۹۱۹ توسط لئون ترمین فیزیکدان روسی اختراع شد. امروزه این ساز منحصر به فرد بسیار مورد توجه هنرمندان قرار گرفته‌است.


title: ترمین

text: ترمین نه تنها شبیه هیچ‌سازی نیست، بلکه شیوه نواختن آن هم منحصر به فرد است. به این ترتیب که این ساز بدون لمس شدن نواخته می‌شود. صدا توسط دو نوسان ساز به وجود می‌آید که با هم به ارتعاش در می‌آیند. یکی از نوسان سازها در فرکانسی با طیفی بالاتر از حد شنوایی انسان عمل می‌کند و فرکانس‌های نوسان ساز دیگر با ورود دست به میدان مغناطیسی تغییر می‌کند. ضرباهنگ فرکانس که تفاوت میان فرکانس‌های دو نوسان ساز است، صدایی است که می‌شنویم.


title: ترمین

text: زمانی که ترمین روشن می‌شود، یک میدان مغناطیسی اطراف ساز را فرا می‌گیرد و زمانی که دست نوازنده به این میدان وارد می‌شود، تغییراتی در فرکانس و حجم صدا ایجاد می‌شود. دو آنتن از بدنه ترمین خارج شده‌اند که یکی کنترل‌کننده فرکانس صدا (pitch) و دیگری کنترل‌کننده حجم و مقدار آن است. زمانی که دست نوازنده به سمت آنتن عمودی حرکت می‌کند، صدا زیرتر و ریزتر می‌شود و نزدیک کردن دست به آنتن افقی سبب کم شدن بلندی صدای ساز می‌شود. از آنجایی که هیچ تماس فیزیکی بین ساز و نوازنده وجود ندارد، نواختن ترمین به مهارت بالا و گوش موسیقی عالی نیاز دارد.


title: ترمین

text: ساز ترمین اولیه محصول پژوهش‌های با پشتوانهٔ دولتی کشور روسیه پیرامون حسگرهای مجاورتی است. این ساز توسط فیزیک‌دان روس‌تبار به نام لو سرگیویوچ ترمن (که در غرب با نام لئون ترمین شناخته می‌شود) در ماه اکتبر سال ۱۹۲۰ میلادی و پس از درگرفتن جنگ‌داخلی روسیه اختراع شد. او پس از اجراهای متعدد در اروپا، که در خلال آن‌ها اختراع خود را در اجراهای مملو از بیننده ارائه نمود، به ایالات متحده نقل‌مکان نمود، جایی که اختراع خود را در سال ۱۹۲۸ به ثبت رساند. او متعاقباً نائل به تولید انبوه این ساز توسط شرکت آمریکائی آرسی‌ای (به انگلیسی: RCA) شد.


title: ترمین

text: ترمین در ابتدا ساز خود را آتروفون (به انگلیسی: Aetherphone) نامگذاری نموده بود که به معنای «موسیقی اثیری» است. در ۱۹۲۸ لئون ترمین به آمریکا رفت تا اختراع خود را معرفی کند. در آنجا استودیویی برای کار در اختیار او قرار دادند و ترمین نواختن سازش را به چند موسیقی دان آموزش داد تا بتوانند در معرفی ترمین به او کمک کنند. ترمین علاقه‌مندان بسیاری در آمریکا پیدا کرد و یکی از مهمانان دائمی او آلبرت اینشتین بود که بیش از هرچیز به مسائل تکنیکی پدیده ترمین علاقه‌مند بود تا نواختن آن. کمپانی مشهور ضبط صفحه RCA Victor دست به تولید ترمین زد و حتی ارکستری در کارنگی هال (به انگلیسی: Carnegie Hall) برنامه‌ای اجرا کردند که ساز آن تنها ترمین بود. اما از آنجایی که ترمین سازی بود که به سادگی تولید صدا می‌کرد و نواختن آن به همان اندازه مشکل بود، از طرف نوازندگان و موسیقی دانان با استقبال انبوه مواجه نشد و تعداد اندکی نوازندگان بسیار عالی ترمین وجود دارند. کلارا راکمور (به انگلیسی: Clara Rockmore) برجسته‌ترین شاگرد ترمین بود که هم به اجرای سولو و هم همراه با ارکستر سمفونیک می‌پرداخت.


title: ترمین

text: سپس در سال ۱۹۳۸، لئون ترمین را علی‌رغم میل خودش به روسیه برگرداندند و او مجبور به ترک استودیو، کار، دوستان و حتی همسرش شد و نتوانست تا ۵۱ سال بعد از شوروی خارج شود. گفته شده‌است که او پس از گذراندن دوران محکومیت خود در زندان، مجبور به کار برای کاگ‌بKGB شد و برای آن‌ها دستگاه استراق سمع "bug" را ساخت و همچنین شیوه‌هایی برای پاک کردن صداهای مزاحم نوارهای صوتی ابداع کرد. او حتی موفق به ساختن یکی از اولین تلویزیونها شد. بالاخره در سال ۱۹۸۹ و در سن ۹۳ سالگی، ترمین توانست از روسیه خارج شود.


title: ترمین

text: صدای ترمین در سینمای علمی تخیلی سالهای ۵۰، طرفداران بسیاری داشت و با تأثیرات وهم‌آور صوتی خود، تبدیل به یکی از شاخصه‌های سینمای وحشت آن دوره شده‌است. فیلم "طلسم شده" ساخته آلفرد هیچکاک و "تعطیلات از دست رفته" از فیلم‌های مشهوری هستند که موسیقی آن‌ها با ترمین نواخته شده‌است. کلارا راکمور هرگز راضی نشد برای موسیقی فیلم ترمین بنوازد زیرا از نظر او این ساز یک «ساز جدی کلاسیک» بود و این کار موجب کم شدن ارزش آن می‌شد. در این میان لئون ترمین چنان از بقیه جهان دور بود که از هیچ‌یک از موفقیت‌ها و بحث و جدل‌هایی که به سازش مربوط می‌شد اطلاع نداشت.


title: ترمین

text: امروز هم از ترمین در ساختن موسیقی فیلم استفاده می‌شود و تعدادی از نوازندگان به آن پرداخته‌اند. همچنین استفاده از آن توسط گروه‌هایی چون (لد زپلین (به انگلیسی: Led Zeppelin) و ریدیوهد (به انگلیسی: Radiohead) موجب تجدید حیات این ساز شد. خانم لیدیا کاوینا (به انگلیسی: Lydia Kavina) آخرین شاگرد ترمین و یکی از خواهرزاده‌های او است و در حال حاضر یک نوازنده ترمین کلاسیک بسیار مشهور است.


title: ترمین

text: در ایران ترمین هیچوقت با اقبال چندانی مواجه نبوده‌است، اما موج جدید موسیقی آلترناتیو فارسی که شاخص‌ترین بخش آن موسیقی تلفیقی می‌باشد، تلاش دارد تا ایده‌ها، سازها و فضای جدیدی وارد موسیقی کشور کند که در همین راستا، داریوش آذر در اولین تک‌آهنگ از اولین آلبوم مستقل خود به نام «آبی خاکستری» از ساز ترمین به عنوان هدایتگر اصلی لایه ملودی آهنگ استفاده کرده‌است.


title: ترمین

text: همچنین قابل توجه آهنگساز از Jean Ven Robert Hal موسیقی الکترونیک برای استفاده از ساختار الکترونیک طراحی در این آهنگ می‌باشد Laser Hal1 قسمت اول.


title: غیبت کبرا

text: در باور شیعیان دوازده امامی غیبت کبرا یا نهان‌زیستی بلند دومین غیبت حجت بن الحسن بعد از غیبت اول او یعنی غیبت صغرا است که در آن بر خلاف غیبت صغرا امام شخص معینی را به نیابت نگماشته‌است. در این غیبت که از سال ۳۲۹ (قمری) و پس از غیبت کوچکتر آغاز شده‌است و تا آخر الزمان ادامه خواهد داشت، امام از نظرها پنهان است، اما موجودات از فیض وجودش بهره‌مندند و دعای ایشان شامل حال آنهاست. در پایان این دوران به خواست خدا ظهور کرده، برای برقراری و برپایی حکومت عدل جهانی قیام می‌کند و ظلم را ریشه کن می‌سازد و ضعیفان را از دست ظالمان نجات می‌دهد.


title: غیبت کبرا

text: بر اساس این باور، پیش از نهان‌زیستی بلند و در دوران نهان‌زیستی کوتاه (غیبت صغری) که هفتاد سال قمری طول کشید حجت بن الحسن به وسیلهٔ چهار نمایندهٔ مخصوص با شیعیان در ارتباط بود تا اینکه چهارمین و آخرین نماینده او پیش از مرگش نامه‌ای را برای شیعیان روخوانی کرد که در آن تأکید شده بود که از ین پس و تا آخر دنیا حجت بن الحسن هیچ نماینده‌ای در میان مردم نخواهد داشت و هر کس خلاف این گفته را ادعا کند دروغگویی بیش نیست. شیخ صدوق این نامه را در کتابش با عنوان کمال‌الدین و تمام‌النعمة ثبت کرده‌است.


title: غیبت کبرا

text: به عقیده شیعه هیچ دوره و زمانی خالی از امام نیست؛ و اثبات این حرف را به وسیلهٔ آیه‌ای از قرآن بیان می‌کنند که «زمین هیچگاه از حجت الهی خالی نمی‌ماند» حجت بن الحسن به دلیل خطری که زندگی اش را تهدید می‌کرد به امر خداوند از دیده گان امت غایب شده‌است و او زمانی خواهد آمد که زمین پر از ظلم گشته، نه این که همه مردم ظالم بشوند، که اگر اینطور باشد همه از ظلم خوششان می‌آید و نیازی به منجی ندارند، بلکه گروهی ستمگر بر همه مردم یا بیشتر آن‌ها ظلم خواهند کرد و مظلومان از خداوند طلب نجات خواهند کرد در نتیجه خداوند متعال بنده و حجت خویش را بسوی آن‌ها خواهد فرستاد تا آن‌ها را به وسیلهٔ خودشان و به وسیلهٔ معجزات الهی از دست ظالمان نجات دهند. مفهوم غیبت اما اول بار توسط کیسانیه مطرح شد که معتقد بودند محمد بن حنفیه نمرده‌است بلکه در غیبت به سر می‌برد. به عقیده منتقدان با ناپدید شدن هر یک از رهبران شیعه که دیگر به جمع شیعیان برنگشتند به تدریج عقیده به حجت بن الحسن در میان آن‌ها شکل گرفته و شاخ و برگ پیدا کرد. به نظر ویلفرد مادلونگ اما دکترین غیبت به وسیلهٔ امامان پیش از حجت بن الحسن به خوبی پیش‌بینی و ثبت شده‌است.


title: غیبت کبرا

text: به عقیده صاحب نظرانی نظیر برنارد لوئیس عقیده به حجت بن الحسن به زمان کیسانیه برمی‌گردد که اعضای این گروه معتقد بودند محمد بن حنفیه همان مهدی غایب است. بعدها فرزند محمد بن حنفیه، ابوهاشم، که بی فرزند از دنیا رفته بود به وسیلهٔ برخی از کیسانی‌ها به عنوان مهدی موعود لقب گرفت. واقفیه گروه دیگری بودند که درگذشت موسی کاظم، را باور نکرده معتقد بودند که او در غیبت به سر می‌برد. همچنین وقتی حسن عسکری از دنیا رفت شیعیان دوباره دچار شبهه شده در مورد جانشینی اش دچار اختلاف شده به جز اقلیتی _که بنا به روایاتی که از امامان پیشین شنیده بودند به تولد حجت بن الحسن معتقد بودند_ تولد آن امام را انکار کردند. اصحاب حسن عسکری معتقد بودند که به خاطر فشار زمانه و به دلیل رواج این عقیده که او فرزندی خواهد داشت که عدالت را در جامعه برقرار خواهد کرد، تولدش شبیه تولد موسی در خفا اتفاق افتاد. مخصوصاً که خلیفهٔ عباسی، معتمد، دستور داده بود تا مراقب خانهٔ امام بوده ببینند آیا او صاحب فرزندی خواهد شد یا خیر. به عقیدهٔ مدرسی عقیده به مهدی به تدریج و مخصوصاً بعد از درگذشت حسن عسکری که امت شیعی با بحران جانشینی مواجه شد، شکل گرفت. این اعتقاد تا حد زیادی با احادیث و روایان امامان پیشین حمایت می‌شد.


title: غیبت کبرا

text: بر طبق روایات شیعی حجت بن الحسن که خداوند عمر طولانی به او اعطا کرده در عالم دنیا حضور فیزیکی دارد. داستان افرادی که موفق شده‌اند با مهدی ملاقات کنند در کتب مؤلفین معروف شیعی از قبیل کلینی، نعمانی و شیخ صدوق به تفصیل نقل شده‌است. به گفته شریف مرتضی حجت بن الحسن در اوایل دوران غیبت خودش را از دوستدارانش مخفی نمی‌کرد و فقط از دشمنانش کناره می‌گرفت. فقط بعدها وقتی خطر افزایش پیدا کرد مجبور شد هم از دوست و هم از دشمن غایب شود.


title: غیبت کبرا

text: اسحاق بن یعقوب از دانشمندان برجسته شیعه است، که در روزگار نیابت محمد بن عثمان نامه‌ای را در اختیار او قرار داده بود. در این نامه سؤال شده بود که: «در زمان غیبت، مردم چگونه از وجود امام زمان خویش بهره‌مند می‌شوند؟» حجت بن الحسن جواب نامه او را چنین داده بود:... فایده‌ای که مردم در زمان غیبت از وجود من می‌برند، مانند استفاده آنان از نور خورشید است که ابر، آن را از نظرها پنهان ساخته‌است.» (او می‌آید: ۹۵)


title: غیبت کبرا

text: همچنین شیخ صدوق در «کمال الدین» از جابر بن عبدالله انصاری روایت می‌کند:


title: غیبت کبرا

text: وی از پیامبر پرسید: آیا شیعه از وجود قائم در مدت غیبتش بهره‌مند می‌شود؟ پیامبر فرمود: «آری قسم به خداوندی که مرا به پیامبری مبعوث گردانیده، آن‌ها از وجود او منتفع می‌شوند و از نور ولایتش در طول غیبت طلب روشنی می‌کنند، چنان‌که از آفتاب پشت ابر استفاده می‌کنند.» (مجلسی، بحارالانوار، ج ۱۳ ص ۸۴۶)


title: غیبت کبرا

text: نعمانی دو دلیل برای غیبت امام ذکر کرده‌است. اول اینکه مؤمنین برای اعتقاد به حجت بن الحسن مورد سنجش قرار گیرند و دوم اینکه قائم مجبور به بیعت با حکام ظالم نباشد. شیعه همچنین دلایل دیگری برای این امر برمی‌شمرد از قبیل حفاظت از جان امام، دوری از سلطه حکام زمان، آزمایش ایمان مؤمنان و همچنین دلیلی پنهانی که تا ظهور امام معلوم نخواهد شد.


title: غیبت کبرا

text: در زمان غیبت حجت بن الحسن دیگر نائب خاص و نماینده‌ای مشخص وجود ندارد، تا مردم از طریق او با امام مرتبط شوند. در این دوران دانشمندان پرهیزکار و وارسته شیعه بعد از غیبت طولانی حجت بن الحسن، به عنوان نایب عام او به هدایت و ارشاد مردم خواهند پرداخت.


title: غیبت کبرا

text: فرمان حجت بن الحسن در مورد پیروی مردم از دانشمندان دینی در روزگار غیبت این گونه‌است:


title: غیبت کبرا

text: «در کارها و حوادثی که بعد از این برای شما مردم پیش خواهد آمد و ممکن است که خیر و شر خویش را ندانید، به گویندگان گفتار و احادیث ما خاندان رسالت، که حجت من بر شما هستند و من نیز حجت خدا بر ایشان می‌باشم، مراجعه کنید.» رشد عقلی و ایمانی مردم، که سال‌ها به طول خواهد انجامید، زمینه اصلی بهره‌وری آنان از حجت بن الحسن خواهد بود. آن‌گاه که توانایی فکری و ایمانی انسان‌ها به اندازه‌ای از رشد خویش برسد و چشم دلشان به گونه‌ای روشن شود که بتوانند خورشید وجود حجت بن الحسن را نظاره کنند، بی‌گمان او را خواهند دید. شریف مرتضی در استدلال خود در زمینه غیبت حجت بن الحسن موضوع «لطف» در وجود غیبت را چنین خلاصه می‌کند: با نیل به وجود او در میانشان و با اطمینان از وجوب اطاعت از او، شیعیان بی شک از او شرم خواهند نمود و به او احترام می‌گذارند و در نتیجه مرتکب شرّ نمی‌شوند. آن‌ها از اینکه از جانب او مورد توبیخ یا سرزنش قرار گیرند واهمهٔ دارند. به این ترتیب، ارتکاب اعمال بد در میانشان کم می‌شود و اعمال خوب زیاد می‌گردد.


title: غیبت کبرا

text: علامه طباطبایی می‌گوید مخالفان شیعه در انتقاد به غیبت می‌گویند در حالی که شیعه معتقد است وجود امام برای بیان اوامر و حقایق دین و هدایت مردم ضروری است ایده غیبت امام این کارکرد را نفی می‌کند زیرا امام غایبی که به هیچ وجه نمی‌تواند در دسترس مردم باشد طبعاً نمی‌تواند مفید یا مؤثر باشد. همچنین اگر خدا می‌خواهد امامی را در آینده بیاورد تا بشریت را نجات دهد، او می‌تواند هرگاه خواست امام را بیافریند و نیازی نیست وی سال‌ها پیشتر به دنیا بیاید و در غیبت به سر برد. شیعه در پاسخ می‌گوید وظیفه امام صرفاً بیان رسمی معارف دین و هدایت ظاهری مردم نیست. بلکه وی هم‌زمان عهده‌دار ولایت و هدایت باطنی بشر نیز می‌باشد. این امام است که زندگی معنوی مردم را جهت دهی و سیر انسان به سوی خدا را هدایت می‌کند. ایفای چنین نقشی ارتباط به غیبت یا ظهور جسمانی امام ندارد. بلکه امام همچنان حیات باطنی و روحی انسان را نظاره می‌کند و در ارتباط با آن است؛ لذا وجود امام در هر زمان ضروری است حتی اگر زمانه برای ظهور و نقش آفرینی دنیوی وی فراهم نباشد.


title: غیبت کبرا

text: پیش‌بینی ظهور منجی نهایی، مهدی موعود، جزو پرشمارترین پیش‌بینی‌هایی است که از پیامبر اسلام، فاطمه و ائمه صورت باقی مانده‌است. با این حال زمان این ظهور پیش‌بینی نشده‌است و از شیعیان خواسته شده‌است که صبورانه منتظر بمانند. ظهور منجی بر طبق روایات شیعه و سنی با نشانه‌هایی همراه است که می‌توان آن را به نشانه‌های عمومی و نشانه‌های خاص تقسیم‌بندی کرد. نشانه‌های عمومی شامل پرشدن زمین از جهل و ظلمت و گناه و آلودگی است که ضرورت ظهور منجی را بیش از پیش لازم می‌دارد. نشانه‌های خاص پیش ازظهور شامل موارد زیر می‌شود: همچنین نشانه‌های دیگری وجود دارد که منابع شیعه و سنی هر دو بر آن توافق دارند (برای اهل سنت مهدی لزوماً حجت بن الحسن نیست): اکثریت اهل سنت پسر حسن عسکری را مهدی موعود نمی‌دانند و معتقدند مهدی هنوز متولد نشده با این حال معتقدند مهدی از نسل پیامبر اسلام خواهد بود. به عقیده اکثریت اهل سنت و همچنین شیعیان اسماعیلی و نیزاری حسن عسکری اصلاً صاحب پسر نشده‌است. برخی دیگر معتقدند مهدی نمی‌توانست برای سالیان دراز از زمان حسن عسکری تا به حال عمر کند.


title: اصول دین

text: اصول دین پایه‌های اعتقادی شیعه دوازده امامی است که به اعتقاد شیعیان نخست باید به آن‌ها ایمان آورد و سپس به فروعی که از آن برخاسته است پای‌بند بود. اصول دین مربوط به اعتقاد است و فروع دین مربوط به عمل. اصول دین توحید، نبوت، امامت، عدل و معاد هستند؛ و در زبان‌ها، زمان‌ها و اقوام مختلف صورت‌های متفاوتی به خود گرفته‌است.


title: اصول دین

text: بنا به باور شیعه، اعتقاد به اصول دین باید از روی تحقیق باشد، نه تقلید. کسی که به اصول دین اعتقاد ندارد، از دین بیرون است. در آغاز برخی از رساله‌های عملیه از اصول دین سخن رفته‌است. توحید، نبوت و معاد اصول مشترک دین اسلام‌اند و دو اصل امامت و عدل از مسلّمات مذهب شیعه‌اند (اصول مذهب) و هر کس به آن‌ها ایمان ندارد از مذهب شیعه بیرون است گر چه از اسلام بیرون نیست. البته که احادیثی از هر دو مذهب وجود دارد که حتی مسلمان بودن دیگر مذاهب را زیر سؤال می‌برند حتی طوری که تعداد قابل توجهی از سنیان، شیعیان را رافضی می‌دانند که رافضی به معنی کسی است که دین را رد کرده‌است!


title: اصول دین

text: اصول مذهب در نزد شیعه پنج تاست که به شرح ذیل است البته توحید، نبوت و معاد اصول دین اسلام اند و دو اصل امامت و عدل از اصول تشیع هستند و هر کس به آن‌ها ایمان ندارد از مذهب شیعه بیرون است؛ گرچه از اسلام بیرون نیست.


title: اصول دین

text: شیخیه اصول دین را منحصر در چهار اصل توحید، نبوت، امامت و تولی و تبری یا به عبارت دیگر معرفت مجتهد جامع‌الشرایط می‌دانند


title: نرجس

text: نرگس، نرجس یا مِلیکا (به عربی: سِیِّدَةِ نَرجِس؛ زادهٔ روم شرقی – درگذشتهٔ ۲۶۰–۲۶۱ هجری قمری / ۸۷۴–۸۷۵ میلادی در سامرا) نام همسر حسن عسکری، یازدهمین امام شیعیان امامیه و مادر حجت بن الحسن، دوازدهمین و آخرین امام شیعیان دوازده‌امامی است. منابع نام‌های مختلفی را برای او گزارش کرده‌اند که از میان آنها، نام‌های صیقل، نرجس، ملیکا و سوسن مشهورترین نام‌هاست. به باور برخی از پژوهشگران، علت اختلاف منابع در نام وی، علاقه حسن عسکری به ایشان و مخفی نگاه‌داشتن نام اصلی مادر آخرین امام شیعه امامیه بر خلفای عباسی است. با این وجود محمدباقر مجلسی نام اصلی وی را ملیکا و نرجس را لقب او می‌داند. مشهورترین لقب‌های وی ام محمد، ام قائم و سیدة الاماء است. در نزد شیعیان ایرانی، از وی با عنوان نرجس یا نرگس خاتون یاد می‌شود.


title: نرجس

text: در خصوص نسب او به جهت اختلاف منابع در گزارش سرگذشت او، اتفاق نظر واحدی وجود ندارد. بر اساس ماجرای اسارت شاهزاده رومی، وی نوه قیصر روم بود که پس از دیدن رؤیایی در خصوص آمدن به سرزمین‌های اسلامی، خود را در قالب اسیر به سپاهیان مسلمان در حوالی روم رساند و از آنجا به عنوان کنیز به بغداد وارد شد. با این وجود گزارش دیگری دربارهٔ سرگذشت وی وجود دارد که او را کنیزی اهل نوبه یا کنیز حکیمه خاتون گزارش کرده که در خانه حکیمه به دنیا آمده‌است. بر فرض صحت روایت شاهزاده روم و تاریخ ازدواجش با حسن عسکری در تاریخی بین سال‌های ۲۵۲ تا ۲۵۴؛ احتمالا فرزند یا نوه میخائیل سوم بوده‌است.


title: نرجس

text: از تاریخ زندگانی وی تا پیش از ازدواج با حسن عسکری اطلاعاتی دقیق در دست نیست؛ تنها بر اساس روایت شاهزاده روم، وی از شاهزادگان رومی بوده‌است که به تعلیمات مختلفی همچون آموختن زبان عربی مکلف شده‌بود. بر فرض صحت همین روایت، او به تاریخ ۲۴۸ ه.ق به بغداد وارد شده‌است و در سال ۲۵۲ به عقد حسن عسکری درآمده‌است. در این فاصله تاریخی، او نزد حکیمه خاتون، علوم دینی را فرا گرفت. بر اساس تحلیل گلستانی و با توجه به فاصله میان ورود نرجس خاتون به سامرا و ازدواج با حسن عسکری، زمان تحصیل نرجس خاتون نزد حکیمه، ۷ تا ۸ سال به طول انجامیده‌است. وی در هنگام ازدواج با حسن عسکری، ۱۳ تا ۱۵ سال سن داشته‌است. وی در نیمه شعبان سال ۲۵۶ ه.ق (۱۸ ژوئیه ۸۷۰ م) تنها فرزند حسن عسکری به نام حجت بن الحسن را به‌دنیا آورد. حاملگی وی به جهت اختناق و سخت‌گیری حکومت عباسی، مخفی ماند تا جایی که حکیمه خاتون از شنیدن خبر وضع حمل یکی از زنان حسن عسکری، به شگفت آمد.


title: نرجس

text: از تاریخ درگذشت نرجس خاتون نیز منابع سخنی به میان نیاورده‌اند. برخی منابع درگذشتش را در زمان حیات حسن عسکری دانستند و گروهی درگذشتش را کمی بعد از درگذشت حسن عسکری دانستند. با این وجود برخی منابع از زندانی شدن یکی از کنیزان حسن عسکری به نام صیقل یاد کرده‌اند که پس از درگذشت حسن عسکری برای بررسی حامله‌بودن یا نبودن کیزان حسن عسکری، به زندان افتاد. گزارش‌ها پیرامون مدت زمان زندانی بودن کنیز متفاوت است و از یک سال تا پایان زندگان آن کنیز گزارش شده‌است. با این وجود، احتمال درگذشت نرجس خاتون در سال ۲۶۰ ه.ق، بنابر آنچه بر سنگ مزارش گزارش شده‌است، تقویت شده‌است. وی پس از درگذشت در کنار همسرش حسن عسکری در حرم عسکریین دفن شد. بر مزار وی بنا و بارگاهی بنا شد. در منابع شیعی، زیات‌نامه‌ای برای زیارت مرقد او گزارش شده‌است که به هیچ یک از امامان شیعه منسوب نیست و احتمالا توسط مزارنویسان تدوین شده‌است.


title: نرجس

text: منابع او را در صفاتی چون ورع، تقوا، عبادت، عفت، ارادت و علاقه به اهل بیت، علم، تبحر در احکام و حیا ستوده‌اند. وی مورد احترام حکیمه خاتون قرار گرفته‌است تا جایی که حکیمه از برای احترام، پای نرجس را بوسیده‌است. در سال ۱۳۹۳، انیمیشنی به نام «شاهزاده روم» به سه زبان فارسی، عربی و انگلیسی، در ایران تولید شد. این انیمیشن مورد استقبال تماشاگران قرار گرفت و توانست در جشنواره فیلم فجر، لوح تقدیر دریافت کند.