title: سامن

text: این حمام هنوز مورد استفاده قرار می‌گیرد و بسیاری از افرادی که به شهرهای اطراف مهاجرت کرده‌اند گاهی برای استفاده از حمام بازمی‌گردند و معتقدند برای سلامتی بسیار مفید است.


title: سامن

text: شهر زیرزمینی سامن پنهان در جنوب استان همدان در شهر سامن واقع شده‌است. این شهر در سال ۱۳۸۴ به‌طور اتفاقی کشف شد. باستان شناسان هسته اولیه شهر را متعلق به قبل از دوره اشکانیان می‌دانند که در طول تاریخ به وسعت آن افزوده شده‌است. موقعیت کنونی شهر این احتمال را می‌دهد که خرابه‌های شهری باشد که از آن به عنوان رامن در کتاب‌های المسالک و الممالک یاد شده‌است. این شهر به صورت دستکند بر بستری از سنگ گرانیت قرار دارد قسمت عمده این شهر زیر زمینی در زیر شهرسامن قرار دارد. در حال حاضر اطلاعی از تاریخ دقیق این شهر در دست نمی‌باشد اما طبق بررسی‌های اولیه احتمال می‌رود قدمت این مکان به قبل از سلسله اشکانیان بازگردد. احتمالاً وسعت این شهر در زمان مهرداد یکم در حدود (از ۱۶۰ تا ۱۳۰ پیش از میلاد) به بیشترین حد خود رسیده باشد و برای انجام مراسم مذهبی درست شده باشد. وسعت این شهر بیش از ۳ هکتار برآورده شده‌است که در حال حاضر حدود ۲۵ اتاق این شهر در زیر منطقه‌ای موسوم به سرقلا کشف شده‌است. به علت رطوبت زیاد بخش عظیمی از این مکان هنوز در دل سنگ‌ها پنهان باقی‌مانده‌است. بخش‌های کشف نشده عموماً در عمق ۶ متری و بعضاً بیشتر قرار دارند که کار را برای باستان شناسان سخت می‌کند. این مکان به مرور در دوره‌های تاریخی وسعت گرفته و اتاق‌ها و راهروهای این شهر قدمت‌ها متفاوتی دارند. به نظر می‌رسد آنچه در حال حاضر از این مکان کشف شده تنها بخش کوچکی از این شهر باشد. به احتمال زیاد این فضا نخستین بار به منظور انجام مراسم مذهبی خاصی، احتمالاً میترائیسم، بر پایه پرستش «میترا» ایزد ایران باستان و خدای خورشید، مورد استفاده بوده شواهد و مدارک موجود حاکی از آن است که مراسم مذهبی به صورت پنهانی در زیر زمین انجام می‌گرفته‌است و برخی از کانال‌های این فضا احتمالاً برای تدفین قربانیان مذهبی یا بزرگان ادیان مورد استفاده قرار می‌گرفته. طبق بررسی‌های صورت گرفته این شهر در طول تاریخ شاهد سه دوره استفاده بوده‌است. دوره اول


title: سامن

text: علت شکل‌گیری این شهر پنهان به دوره اول بازمی‌گردد که طبق بررسی‌ها هسته اولیه شهر قدمت بیشتری از برخی از کانال‌ها و اتاقک‌های اطراف شهر دارد. این احتمال وجود دارد که این شهر برای انجام مراسمی خاص میترائیسم به‌طور پنهان درست شده‌است. دوره دوم


title: سامن

text: در این دوره از تاریخ بیشترین استفاده از این مکان صورت گرفته در این دوره مربوط یه سلسله اشکانیان می‌باشد. با اینکه حفر این مکان بسیار پیش تر از اشکانیان صورت گرفته اما استفاده مستمر و به نوعی دوران اوج خود را در زمان اشکانیان سپری کرده‌است. دوره سوم دوره سوم دوره افول این مکان باستانی می‌باشد که به نظر می‌رسد با کاسته شدن قدرت پادشاهان ایران هم‌زمان می‌باشد. در این دوره از این مکان به عنوان پناهگاه و تدفین مردگانی خاص استفاده می‌شده‌است. این دوره از زمان حمله اعراب به ایران و جنگ نهاوند تا جنگ جهانی اول و حتی دوره دوره قاجار ادامه داشته‌است؛ و موردی که همه باستان شناسان در مورد آن اتفاق نظر دارن مجهول بودن این شهر در تمام سه دوران خود است. به‌طوری‌که این مکان توسط افراد خاص مورد استفاده قرار می‌گرفته و عموم مردم از این مکان مرموز اطلاع نداشته‌اند.


title: سامن

text: طبق بررسی‌های صورت گرفته این شهر در طول تاریخ شاهد سه دوره استفاده بوده‌است.


title: سامن

text: علت شکل‌گیری این شهر پنهان به دوره اول بازمی‌گردد که طبق بررسی‌ها هسته اولیه شهر قدمت بیشتری از برخی از کانال‌ها و اتاقک‌های اطراف شهر دارد. این احتمال وجود دارد که این شهر برای انجام مراسمی خاص میترائیسم به‌طور پنهان درست شده‌است.


title: سامن

text: در این دوره از تاریخ بیشترین استفاده از این مکان صورت گرفته در این دوره مربوط یه سلسله اشکانیان می‌باشد. با اینکه حفر این مکان بسیار پیش تر از اشکانیان صورت گرفته اما استفاده مستمر و به نوعی دوران اوج خود را در زمان اشکانیان سپری کرده‌است.


title: سامن

text: دوره سوم دوره افول این مکان باستانی می‌باشد که به نظر می‌رسد با کاسته شدن قدرت پادشاهان ایران هم‌زمان می‌باشد. در این دوره از این مکان به عنوان پناهگاه و تدفین مردگانی خاص استفاده می‌شده‌است. این دوره از زمان حمله اعراب به ایران و جنگ نهاوند تا جنگ جهانی اول و حتی دوره دوره قاجار ادامه داشته‌است؛ و موردی که همه باستان شناسان در مورد آن اتفاق نظر دارن مجهول بودن این شهر در تمام سه دوران خود است. به‌طوری‌که این مکان توسط افراد خاص مورد استفاده قرار می‌گرفته و عموم مردم از این مکان مرموز اطلاع نداشته‌اند.


title: سامن

text: فرزند فتحعلی بگ، مالک چندی روستا و زمین‌های زراعی در سامن و حومه، رئیس دیوان عالی کل کشور در اواخر دوره پهلوی اول و اوایل پهلوی دوم. نامبرده انسانی تحصیل کرده در علوم حقوقی و فقهی و دارای مدرک دکتری در و مسلط به چهار زبان عربی، انگلیسی، فرانسه و آلمانی بوده‌است. وی فردی خیر، متواضع، فداکار، واقف املاک بسیار که از پدر به ارث برده بوده‌است. همچنین به مدت چندین سال در ابتدای خدمتش استاندار استان‌های آذربایجان‌های شرقی و غربی و مازندران بوده‌است


title: سامن

text: محمود گودرزی (زاده ۱۳۳۴) سیاستمدار، کشتی‌گیر سابق، استاد تمام دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه تهران، وزیر سابق وزارت ورزش و جوانان و دبیر شورای عالی جوانان جمهوری اسلامی ایران است.


title: سامن

text: (دکتر علی محمد ترابی) (زاده ۱۳۴۰) اقتصاددان، مدیر گروه و عضو هیات علمی دانشگاه بوعلی سینا همدان، استاد افتخاری دانشگاه تربیت مدرس تهران، مشاور ارشد وزیر اقتصاد و دارایی دولت چهارم، مولف بیش از ده جلد کتاب در حوزه های مختلف اقتصادی، بورسیه دولت جمهوری اسلامی ایران بعنوان نخبه علمی جهت ادامه تحصیل در دانشگاه سوربن فرانسه.(وفات فرانسه سال ۱۳۷۳ شمسی برابر با سال ۱۹۹۴ میلادی).


title: سامن

text: خسرو روزبه مشهور با نام‌های مستعار «سعیدی» و «ستخر»


title: سامن

text: (مخفف ستوان توپخانه، خسرو روزبه)  (۱ شهریور ۱۲۹۴، سامن ملایر- ۲۱ اردیبهشت ۱۳۳۷)


title: سامن

text: ستوان کمونیست، ریاضیدان، نویسنده، متخصص نظامی و استاد دانشکده افسری و از اعضای شاخص سازمان نظامی و مخفی حزب توده و مسئول شعبه اطلاعات کل آن بود. او را چه بسا بتوان جنجال‌برانگیزترین و شناخته‌شده‌ترین چهرهٔ جنبش کمونیستی در ایران نامید. روزبه نویسنده چندین کتابچه آموزش شطرنج و جنگ‌افزارهای توپخانه‌ای بود و تألیفات او دربارهٔ خمپاره و توپ سال‌ها به عنوان کتاب درسی مدارس نظامی تدریس می‌شد. او به همراه آرداشس اُوانِسیان نخستین فرهنگ واژگان سیاسی در ایران را به رشته تحریر درآورد. خسرو روزبه یکی از شخصیت‌های جنجالی تاریخ معاصر ایران به‌شمار می‌رود و عملیات او در گریز از دام مأموران، سال‌ها نقل محافل و شهره خاص و عام بود. او به سال ۱۳۳۶ دستگیر شد و یک سال پس از آن به اعدام محکوم و تیرباران شد.


title: سامن

text: ساواک هیچ‌گاه اعترافات روزبه را بیرون نداد، شاید به این خاطر که مرگ جسورانه‌اش، از او یک الگوی انقلابی ساخته و پرداختن بیش‌تر به این موضوع، موجب شهرت بیش‌تری برای روزبه می‌شد. ساواک ترجیح می‌داد از مخالفان شاه - زنده یا مرده - افرادی گم‌نام بسازد.


title: سامن

text: بخش سامن، متشکل از شهر سامن با چهار دهستان سامن، آورزمان، سفید کوه و حرم رود سفلی و دارای ۶۵ روستا، بر اساس آخرین سرشماری انجام شده در سال ۱۳۹۵ دارای ۳۱۰۶۰ نفر جمعیت در جنوب غربی شهرستان ملایر واقع شده. ابدر- حسن ابادابدر- اورزمان- دوریجان- عباس اباد- مهدی اباد- میانزولان- دهلق- جریا- دره امیدعلی- لولوهر- موداران- ارته بلاغ- بلرتو- کلیل اباد- هزارجریب- اسکنان- حسین ابادناظم- مالیچه- حسن کوسج- ده نواورزمان- قلعه کرتیل اباد- کرتیل اباد- کهریزحسین ابادناظم- ایرانه- بهمن اباد- شریف ابادطجر- ناصح اباد- جیجان رود- خوش اباد- حاجی خدر- زرشگی- ضرب علی- نازول- نمازگاه- هریرز- کهکدان- محموداباد- واشان- یونس- امیرالامرا- سراب طجر- طجرسامن- فیروزاباد- کمربنه- اردکلو- پیرسواران- انوچ- رحمن ابادانوچ- انجیره- زاغه انوچ- بهاره- سیاه کمر- قشلاق انوچ- علی مرادخواه- چشمه ساران- گلدره انوچ- دهریز- بیدکلمه.


title: سامن

text: سامن اكنون دارای سه محله اصلي سرکمر، سر اسیل و محله نو می‌باشد. قدیمی‌ترین مكان براي زندگي در سامن محله سرقلا است. به معني بالاترين خانه ها كه سامن در ابتدا از همین یک محله تشکیل شده بود، سرقلا از نظر موقعيت مكاني نسبتا بلند تر و مرتفع تري بود و در سه طرف سرقلا مكان هايي گود و چال وجود داشت كه تبديل به مكان هايي براي دسترسي به اب در نظر گرفته ميشد، اين مكان ها بعدا بنام چال گوشه ، چال بغچه تيت (باغجه توت)، چال خانقلي فراخوانده مي شد. بعد از سرقلا محله سركمر از قديمي ترين محله است كه علت نهادن نام سرکمر بر این محله به خاطر واقع شدن آن بر روي سنگ‌های گرانیت استکه به زبان سامنی کمر نامیده می‌شد و آنچه که اکنون این گفته را تأیید می‌نمایید همان کشف شهر زیر زمینی است که تماماً از سنگ‌های گرانیتی تشکیل یافته‌است.  دومین محله سامن بعد از محلهٔ سر کمر که جمعیتی را در خود جای داد سر اسیل يا سر استیر است که در زبان پهلوی آبگیر را معنی می‌دهد. خانه‌های این محله چون در گرداگرد آبگیری بنیاد نهاده شد آن را سراستیر یا سراسیل نام نهادند.سومين محله سامن محله نو هست كه در گويش سامني به ملنو معروف است محله نو از نامش پیداست که محلهٔ جدید الاحداثی بوده که در اطراف دو محله قدیمی احداث شده‌است. دلزه (دزله)-دره قشلاق-کریم آباد-پشت باغا-سیاه کوه- زرین خانه- اسیلیه- مزرانو- حیازه- کیوره افشار (شالي)- کیوره قاضی- ورکونه- دره خونی- دره کلنگ- دره اسبی- می وا(جایی که تاکستان آنجا را آباد کرده)- اُشتِرمل- داله- دِله - زونی اؤ- زاغه- یه رو را- کوهانی-


title: سامن

text: پوشاک قدیم زنان سامن


title: سامن

text: لباس زنان سامن با توجه به سن آنها از نظر رنگ وتاحدودی طرح با هم تفاوت داشت


title: سامن

text: زنان مسن تر پارچه هائی به رنگ تیره و طرحی ساده و سربندی سیاه و سفید را ترجیح می‌دادند.


title: سامن

text: روسریهای زنان جوان که در زبان سامنی به آن ((سر بن)) می‌گفتند زیبائی خاصی به سر زنان می‌داد. این روسریها که معمولاً ابریشمی بودند و در طرح‌ها و رنگهای مختلف به کار می‌رفت. با گره زیبائی به دور سر پیچیده می‌شد گوشه‌های آن هم به صورت آویزان بر پشت سر قرار می‌گیرد. یکی از مزایای آن حفاظت سر از سرما بود.


title: سامن

text: پیراهن زنان سامن دارای برشی ساده، بلند و گشاد بودبا طرح‌های گلدار و رنگهای الوان. قسمت‌های دیگری بر روی پیراهن زنان قرار می‌گرفت ((کت)) که نیم تنه را می‌پوشاند، نواردوزی نداشت و با دکمه در جلو بسته می‌شد. جلیقه (جلیقزه) که همیشه باز بود و دکمه نداشت و در قسمت جلوی آن یراقدوزی، سکه دوزی شده بود.


title: سامن

text: پوشاک قدیم مردان سامن:


title: سامن

text: مردان سامنی دارای پوشش ساده ای بودند. جنبه‌های تزئین آن کمتر بود. شلوار آنان معمولاً به رنگ مشکی به طرح و هیبت شلوارهای کردی بود. پیراهن آنان با برش ساده و اغلب به رنگ سفید و گاه رنگین، دارای یقه ای ساده، جلو بسته که معمولادر جلو آن سه دکمه قرار داده شده بود.. قسمت دیگر آن (مراد بگی یا مراد خانی) بود که در طرح‌های گلدار و شاد برای مراسم شادی و جشن و طرح‌های ساده با رنگهای کم مایه در انجام مراسم تشریفاتی و عزا بکار می‌رفت. کلاه نمدی که گاهی سربندی به دور آن پیچیده می‌شد، شال (شال به دور کمر وبر مراد بگی پیچیده می‌شد و کلیه‌ها را از سرما محافظت می‌نمود)


title: سامن

text: و گیوه (که از نخ سفید و گاهی سیاه بافته می‌شد از بوی بد پا جلوگیری می‌کرد) نیز از خصوصیات ویژه لباس مردان سامنی بود.


title: سامن

text: در متون جغرافیایی وکتابهای المسالک و الممالک ، در طول هفت قرن اول هجری از وجود شهری به نام رامن در میانۀ راه همدان – وروگرد پرده بر می دارند و کمابیش آن را توصیف می کنند. برخی از نویسندگان محل این شهر را با سامن امروزی که شهری در 17 کیلومتری جنوب غربی ملایر است ، تطبیق کرده و حتی یاقوت حموی و گای لسترنج مستشرق نامی را متهم به خبط و خطا در ثبت نام آن می کنند و مدعی هستند که آنها به جای سامن اشتباهاً رامن نوشته اند. راقم سطر در این جا فرصت را غنیمت شمرده و اشتباه این پژوهشگر را گوشزد خوانندگان می کند زیرا با توجه به شواهد و قراین مستحکم و نصّ صریح متون جغرافیایی گذشته محل قطعی شهر رامن را در در شمال دشت ملایر است ( نشان خواهد داد) که شرح و بسط این سخن در سطور آتیه آورده می شود. نخستین کتاب جغرافیایی که نام رامن درآن ثبت شده، المسالک و الممالک نوشته محمد بن ابراهیم الاصطخری است که در سال 346ه تألیف یافته است مؤلف گرانقدر در میان شهرهای کوهستان ( جبال) از رامن نام می برد و فاصلۀ آن را از همدان هفت فرسنگ از بروجرد چهارده فرسنگ می نویسد. پسر حوقل نیز که کتاب خود موسوم به «صوره الارض»را بیست سال پس از وی ، در سال 367ه نگاشته است دوبار از رامن نام می برد: یک بار در ذکر  نام شهرهای جبال و بار دیگر  در ذکر مسیر همدان به اسپهان  از رامن نام برده و فاصلۀ آن را با همدان هفت فرسنگ و با بروجرد یازده فرسنگ  می شمارد و آن را شهری نیکو احوال( البته نه به نیک احوالی بروجرد) می داند. ابو عبدالله محمد بن احمد بیاری المقدسی نیز که در سال 378 کتاب خود را با نام «احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم» را به رشته تحریر کشیده دوبار از رامن به عنوان یکی از شهرهای کوهستان نام برده ، ولی متاسفانه درباره آن توضیح بیشتری بدست نمی دهد. اما توصیف دقیق و زیبای شهر رامن را در نخستین کتاب جغرافیایی فارسی زبان موسوم به «حدودالعالم من المشرق الی المغرب» باید جستجو کرد . مؤلف گمنام این کتاب ارزشمند که در  سال 372 هجری در گوزگانان نوشته شده ، به توصیف شهرهای کوهستان پرداخته و منطقه پهله را شهر به شهر و از سمت جنوب به شمال توصیف می کند یعنی از اسپهان، خان لنجان و برج شروع کرده پس از توصیف شهرک وروگرد، رامن را چنین توصیف می کند:« رامن شهرکی است کم مردم و بسیار کشت و برز و به براکوه نهاده است.» و پس از آن شهری را بدین صورت توصیف می کند که : « شهری بزرگ است و آبادان و با نعمت و مردم بسیار و جای بازرگانان و از وی زعفران خیزد و پنیر... کی به همه جهان ببرند.» در نسخه خطّی نام این شهر ناخواناست و پس از آن روذراور و نهاوند و الیشتر را شرح می دهد .


title: سامن

text: __نمایه__ __بخش‌جدید__


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹ که گاهی می ۱۰۹ (Me 109) نیز خوانده می‌شود، یک هواگرد جنگنده تک‌باله تک‌موتوره تک‌سرنشین از نوع ساخت شرکت مسرشمیت بود که نخستین پروازش را در ۲۹ ماه مه سال ۱۹۳۵ انجام داد و با تولید قریب به ۳۴ هزار فروند از آن بین سال‌های ۱۹۳۶ تا ۱۹۴۵ میلادی به پر تولیدترین جنگنده در طول تاریخ بدل گشت.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: این هواگرد که توسط ویلی مسرشمیت و رابرت لوسر در اوائل دهه ۱۹۳۰ میلادی طراحی شد به همراه فوکه-وولف اف‌و ۱۹۰، جنگنده اصلی آلمان در تمامی جبهات جنگ جهانی دوم از جمله جبهه شرقی و شمال آفریقا بود. ب‌اف ۱۰۹ که در طول زمان در قالب مدل‌های مختلف توسعه یافت، با برخورداری از پیشرفته‌ترین فناوری‌های روز در نقش‌های مختلف شامل رهگیری، اسکورت بمب‌افکن، جنگنده-بمب‌افکن، جنگنده روزانه، شبانه و تمامی شرایط آب و هوایی، تهاجمی و شناسایی با خلبانی تک‌خال‌های آلمانی و غیر آلمانی مانند اریش هارتمان، هانس-یواخیم مارسی و ایلماری یوتیلاینن تا واپسین روزهای نبرد و با وجود طراحی هواگردهای جت به خدمت خود در "لوفت‌وافه" ادامه داد.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: آلمانی‌ها این جنگنده را به چندین کشور دیگر نیز ارسال کرده یا فروختند که برخی از آن‌ها تا سال‌ها پس از پایان جنگ جهانی دوم نیز به فعالیت ادامه دادند.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: در سال ۱۹۳۳ وزارت هوانوردی رایش سوم پس از تکمیل تحقیقات، برنامه ای جهت جایگزینی جنگنده‌های آرادو آر ۶۸ و هاینکل اچ‌ایی ۵۱ تدوین نمود. اواخر ماه مارس همین سال این وزارتخانه الزام‌های تاکتیکی جدیدی برای جنگنده‌های تک‌سرنشین منتشر کرد.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: این الزامات شامل پایداری ۲۰ دقیقه ای در حداکثر سرعت ۴۰۰ کیلومتر بر ساعتی در ارتفاع ۶ هزار متری می‌شد. طول کلی پرواز ۹۰ دقیقه، مدت رسیدن به ارتفاع ۶ هزار متری حداکثر ۱۷ دقیقه و حداکثر ارتفاع پرواز دست کم ده هزار متر تعیین گردید. نیرو محرکه بایستی توسط موتور یونکرس یومو ۲۱۰ تأمین می‌شد. تسلیحات مورد نظر یک توپ خودکار ۲۰ میلی‌متری درون موتور یا دو مسلسل هماهنگ شده ام‌گه ۱۷ با کالیبر ۷٫۹۲ میلی‌متری روی موتور یا ترکیب این دو بود. بارگیری بال نیز باید کمتر از ۱۰۰ کیلوگرم بر متر مربع نگاه داشته می‌شد.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: برای تولید هواگرد جنگنده مورد نظر در ابتدا در فوریه ۱۹۳۴ به سه شرکت ب‌اف‌و (هواگرد سازی باواریا - مسرشمیت آینده)، آرادو و هاینکل جهت رقابت سفارش ارسال گردید. در ماه سپتامبر همان سال سفارش دیگری نیز به فوکه-وولف به عنوان شرکت چهارم ارائه شد.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: در این سفارش‌ها به دلیل تازگی موتور یونکرس یومو ۲۱۰، استفاده از موتور دایملر-بنز دی‌بی ۶۰۰ نیز مجاز شمرده شد. به رقابت کنندگان اعلام گردید تا اواخر سال فرصت دارند جهت انجام آزمایش‌ها سه پیش‌نمونه تحویل دهند.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: کار طراحی بر روی هواگرد مورد نظر در شرکت ب‌اف‌و تحت عنوان پروژه پی. ۱۰۳۴ در ماه مارس ۱۹۳۴ و تنها سه هفته پس از دریافت سفارش، آغاز شد. ماکت اولیه در ماه مه و ماکت با جزئیات بیشتر در ژانویه ۱۹۳۵ تکمیل گردید. وزارت هوانوردی با استفاده از نام شرکت عنوان ب‌اف ۱۰۹ را برای روی این نمونه برگزید.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: پیش نمونه اول (وی-۱) در ماه مه ۱۹۳۵ تکمیل شد اما موتورهای جدید آلمانی هنوز آماده نبودند. برای به پرواز درآوردن این پیش‌نمونه وزارت هوانوردی چهار موتور کسترل ۶ شرکت بریتانیایی رولز رویس را با یک فروند هاینکل ۷۰ معاوضه کرد. پس از دریافت دو موتور، یکی از آن‌ها بر روی وی-۱ نصب شد تا این پیش‌نمونه نخستین پرواز خود را اواخر ماه مه ۱۹۳۵ در فرودگاهی در آوگسبورگ انجام دهد.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: پروازهای آزمایشی وی-۱ در ماه سپتامبر به پایان رسید و هواگرد جهت مشارکت در رقابت، به مرکز آزمایش‌های لوفت‌وافه در پایگاه هوایی رشلین تحویل گردید.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: پس از آماده شدن نخستین موتورهای یومو ۲۱۰، پیش‌نمونه دوم (وی-۲) با موتور ۶۰۰ اسب بخاری یومو ۲۱۰اِی در اکتبر ۱۹۳۵ آماده گردید. پس از آن پیش‌نمونه سوم (وی-۳) به عنوان نخستین مدل مسلح تولید گردید. پرواز این پیش‌نمونه به دلیل عدم دسترسی مجدد به موتور یومو ۲۱۰ تا ماه مه ۱۹۳۶ به تعویق افتاد.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: پس از گذر از مرحله آزمایش و پذیرش اولیه نیروی هوایی، هواگردهای حاضر جهت انجام رقابت‌های رو در رو به پایگاه هوایی تراوِمونده در شمال آلمان منتقل گردیدند. این هواگردها شامل پیش‌نمونه سوم آرادو آر ۸۰، پیش‌نمونه سوم فوکه-وولف اف‌و ۱۵۹، پیش‌نمونه چهارم هاینکل ۱۱۲ و پیش‌نمونه دوم ب‌اف ۱۰۹ می‌شد.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: به علت عادت خلبان‌های نیروی هوایی به هواگردهای دوباله و دارای اتاقک سر باز در ابتدا ب‌اف ۱۰۹ مورد انتقاد قرار گرفت. با ورود هواگردهای آرادو و فوکه-وولف که گفته می‌شد به عنوان هواگرد ذخیره انتخاب شده بودند و مشخص شدن ضعف عیان آن‌ها، ب‌اف ۱۰۹ به یکی از هواگردهای پیشرو رقابت تبدیل شد.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: آر ۸۰ با بال مقعر (بعداً بال مستقیم) و ارابه فرود ثابت و پوشیده بیش از اندازه سنگین و کم توان ظاهر گردید. کار بر روی این هواگرد پس از ساخت سه پیش‌نمونه متوقف شد. اف‌و ۱۵۹ با بال چتری که پیکربندی خود را از اف‌و ۵۶، هواگرد پیشین و موفق فوکه-وولف به ارث برده بود، با وجود بهره‌گیری از برخی ویژگی‌های پیشرفته، با توجه به داشتن ارابه فرود جمع شونده پیچیده غیرقابل اعتماد تلقی گردید.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: زاویه بالای بنده با سطح زمین هنگام حرکت بر روی آن که موجب دید ضعیفی از جلوی هواگرد می‌شد، مجدداً موجب برانگیخته شدن انتقادات نسبت به ب‌اف ۱۰۹ شد.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: پس از موفقیت جزئی نمونه‌های وی۱ و وی۲ دو شرکت آرادو و فوکه‌ولف سرگرم ارتقاء نمونه وی۲ به وی۳ بودند که شرکت هنکل توانست در پروژه‌ای برق آسا و با سبقت‌گیری چشم‌گیر از دو شرکت دیگر موفق به ارتقاء ب‌اف ۱۰۹ به نمونه وی۴ ۱۱۲ در اوایل فوریه ۱۹۳۶ شود که موجب تحسین همگان شد.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: در نمونه‌های اولیه ب‌اف ۱۰۹ که مورد تست خلبانان قرار گرفت نمایش ضعیف از ب‌اف ۱۰۹ همه را دلسرد کرده بود اتاقک ضعیف، بال‌های ضعیف و اهرم‌هایی ناکار آمد در دو مدل قدیمی پروژه را تا مرز شکست پیش برد. اما هنکل با حمله‌های رعد آسا خود توانست نظر رهبران "لوفت‌وافه" را جلب کند. از جنبه‌های مثبت این مدل وجود ۱۱۲ قطعه بود که موجب سهولت در نگهداری هواپیما می‌شد، نقص‌های اتاقک خلبان کاملاً برطرف شده بود و بال بارگذاری هواپیما پایین‌تر از مدل‌های قبلی طراحی شده بود که به شکلی قابل توجه در فرود آسان‌تر هواپیما دخالت داشت. اما نکته‌ای در مورد ساختار وی۴ نظر همه را به خود جلب کرده بود. ۱۸ درصد سنگین تر از مدل‌های اولیه ب‌اف ۱۰۹ بود بر این اساس مشخص شد که ضخامت بال که ۱۲٫۶ متر (۴۱ فوت در ۴) با مساحت ۲۳٫۲ متر (۲۴۹٫۷ فوت) در نمونه اول (وی۱) یک نقطه ضعف بوده که به خوبی در وی۴ برطرف شده‌است. نمونه وی۴ کوچکتر از نمونه‌های سابق ب‌اف ۱۰۹ بود و حتی با وجود سنگینی بیشتر نسبت به مدل‌های اولیه به دلیل طراحی مناسب توانست ۳۰ کیلومتر در ساعت (۲۰ mph) سریع‌تر از نمونه‌های قبلی پرواز کند. نمونه وی۴ ۱۱۲ برای تست با بال ۱۱٫۵ متر (۳۷ فوت در ۸٫۷۵) با مساحت ۲۱٫۶ متر (۲۳۲٫۵ فوت) آماده شده بود. موتور ارتقاء پیدا کرده بود و وی۴ موفق شد موتور Jumo 210Da را به عنوان قلب تپنده خود انتخاب کند. تست هواپیما ب‌اف ۱۰۹ نمونه وی۴ ۱۱۲ با موفقیت انجام پذیرفت به نحوی که هواپیما سراسر در کنترل خلبان بود. در ۱۲ مارس، وزارت هواپیمایی آلمان سندی منتشر کرد که به موجب آن ب‌اف ۱۰۹ طراحی شده توسط هنکل که به ۱۱۲ شهرت یافت به تولید انبوه برسد و ماسرشمیت ۱۰۹ اولین نمایش عمومی خود را در المپیک برلین در سال ۱۹۳۶ انجام داد.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: در نمونه ب‌اف ۱۰۸ قطعات تا حد ممکن سبک ساخته می‌شد و هدف کاهش قطعات تا حد ممکن بود. برای نمونه می‌توان به کم کردن قطعات اضافی که مسئولیت حفاظت از موتور را دارند اشاره کرد. این قطعات که معمولاً از آهن ساخته می‌شدند وزن بسیار زیادی به هواپیما تحمیل می‌کردند که در ب‌اف ۱۰۹ این قطعات حذف و قطعاتی با آلیاژهای سبک جایگزین آن‌ها شد.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: نکته بسیار مهم در طراحی ب‌اف ۱۰۹ وجود چرخ‌هایی با قابلیت جمع شدن در بدنه بود. این چرخ‌ها با زاویه ۸۵ درجه نسبت به بدنه باز می‌شد و به نحوی طراحی شده بود که کمترین فشار اضافه برآن‌ها وارد می‌شد تا خلبان بتواند در بهترین شرایط ممکن هواگرد را بر زمین بنشاند. یکی از ضعف‌های عمده ب‌اف ۱۰۹ وجود چرخ کنترل کوچک در انتهای هواپیما بود، این چرخ کوچک توانایی حفظ کنترل هواپیما در زمان تیک آف را از خلبان می‌گرفت و در مواقع فرود احتمال آسیب دیدن این چرخ و خارج شدن هواپیما از مسیر فرود بسیار زیاد بود. یکی دیگر از اشکال‌های ب‌اف ۱۰۹ این بود که چرخ‌های جلو بسیار بلند بودند و این ارتفاع باعث می‌شد خلبان در هنگام حرکت بر روی باند دید خوبی نسبت به جلو نداشته باشد. همچنین سایه بان هواپیما زاویه‌ای بد داشت و این امر نیز به کم شدن زاویه دید خلبان در هنگام فرود و تیک آف منجر می‌شد. بر طبق گزارش‌ها ۱۰٪ از تمام ب‌اف ۱۰۹ها در مراحل تیک آف و حوادث فرود از دست رفته‌اند؛ و تعداد ۱٫۵۰۰ حادثه از این دست بین سال‌های ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۱ رخ داده‌است.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: پس از اتمام مراحل طراحی هواپیما مرحله طراحی قسمت‌های مرتبط با نصب سلاح‌ها آغاز شد. این مرحله به دلیل پیش‌بینی‌های قبلی و نیز نوع بدنه هواپیما کار زیاد دشواری نبود. موتور با اهرم‌هایی ایمن به بدنه متصل شده و می‌توان نسبت به مدل‌های قدیمی آن را راحت‌تر جابه‌جا کرد. پانل‌های بزرگ در زیر بال می‌توانست برای مواقع مورد نظر به آسانی برداشته شود. مخزن سوخت در زیر کابین خلبان تا انتهای هواپیما به صورت تخت کشیده شده‌است. به‌کارگیری پانل‌های کوچک برای دسترسی آسان به تمام قسمت‌های هواپیما از دیگر نکات برجسته ب‌اف ۱۰۹ بود. برای ساخت موتور عمدتاً از قطعاتی با فلز منیزیم استفاده می‌شد. هر کدام از چرخ‌ها با اتصالاتی خوب به هواپیما متصل شده بودند. تمام لوله‌های انتقال به خوبی در بدنه جاسازی شده بودند، به نحوی که در معرض کمترین خطر آسیب دیدگی قرار داشتند و همچنین با رنگ‌های مختلف از هم متمایز شده بودند. تجهیزات الکترونیکی به خوبی در جعبه اتصالاتی با فلز سخت کار گذاشته شده بود تا از آسیب‌های احتمالی در امان باشد.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: نکته دیگری در طراحی ب‌اف ۱۰۹ که آن را از دیگر رقبای خود برتر می‌ساخت اصلاح در ساختارهای لبه‌های بال‌ها بود. این ارتقاء سیستم کنترل باله‌ها، باعث شده بود کنترل هواپیما در هر حالتی ساده و مطمئن باشد. همچنین همان‌طور که در بخش‌های قبلی گفته شد در نمونه وی۴ ب‌اف ۱۰۹ بال‌های کوچکتری برای ب‌اف ۱۰۹ طراحی شده بود که این بال‌های کوچک سبب می‌شد هواپیما به راحتی به سرعت مورد نظر برسد اما در سرعت‌های پایین و در حرکت‌های نزولی عملکرد مناسبی نداشت. ب‌اف ۱۰۹ اقدام به نصب بالابر هیدرولیکی برای کنترل لبه‌ها کرد. نصب این تجهیزات باعث شد هواپیما در شرایط نزولی و سرعت پایین هم بتواند عملکرد مناسبی داشته باشد. ب‌اف ۱۰۹ یکی از پیش گامان استفاده از سیستم‌های بالابر در لبه‌های هواپیما بود.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: از پایان سال ۱۹۴۱ ب‌اف ۱۰۹ در واقع به هواپیمایی رهگیر تبدیل شده بود و هر کدام از مدل‌های متعدد ب‌اف مختص وظیفه‌ای جداگانه ساخته شده بود. از جمله وظایف متعدد ب‌اف ۱۰۹ می‌توان به اسکورت بمب‌افکن‌ها، کاربرد به عنوان جنگنده بمب افکن، بمب افکن ویرانگر، هواپیمای شناسایی و استفاده ب‌اف ۱۰۹ در تمام حالت‌های ممکن از جمله روز یا شب، یا در هوایی بارانی یا صاف و آفتابی اشاره کرد. ب‌اف ۱۰۹ در طول جنگ و پس از آن برای کشورهای متعددی به جزء آلمان خدمت کرده و کاربرد فراوانی در آن کشورها داشته. ب‌اف ۱۰۹ بیشترین تولید را در طول جنگ جهانی دوم داشت، تعداد ۳۳٫۹۸۴ نمونه از این هواپیما ساخته شد که این مقدار تولید تا آوریل ۱۹۴۵ ادامه داشت. "لوفت‌وافه" اعلام کرد که حمله‌های این هواپیما به مواضع دشمن در طول جنگ جهانی دوم ۹۲۸ پیروزی در نبردهای هوایی برای آن‌ها به ارمغان آورده که این موفقیت‌ها عمدتاً در جبهه شرقی و نیز توسط خلبانان تک خال آلمانی در شمال آفریقا بدست آمده‌است. توسعه مداوم این جنگنده در کشورهای فنلاند، رومانی، کرواسی و مجارستان رقابتی قابل توجه با نمونه‌های شوروی و سایر متفقین به وجود آورده بود تا آنجا که در جبهه فنلاند مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹گه توانست ۲۵ درصد پیروزی بیشتری نسبت به نمونه‌های قابل مقایسه جنگنده‌های شوروی بدست آورد.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: در تغییرات ساختاری که در هواپیماها صورت گرفت سلاح‌ها از شلیک به پروانه به بال‌های هواپیما انتقال پیدا کرد. در مسر اشمیت ۱۰۹ دو عدد مسلسل با لوله‌های باریک (کالیبر پایین) و سبک‌وزن نصب شده بود. در سال ۱۹۳۷ هنگامی که عملکرد ب‌اف ۱۰۹ با هواپیماهایی هم مدل مقایسه شد کارشناسان در مورد ضعیف بودن قدرت آتش ب‌اف ۱۰۹ مطمئن شدند. طراحان بر آن شدند تا با اضافه کردن دو سلاح دیگر به هر بال در واقع ب‌اف ۱۰۹ را به چهار تیربار ۷٫۹۲ میلی‌متری مجهز کنند، اما مشکل اینجا بود که در کابین خلبان تنها امکان نصب دو سلاح در طرفین وجود داشت. به همین دلیل تیربارهای ۷٫۹۲ میلی‌متری حذف و تیربارهای ۲۰ میلی‌متری جایگزین آن‌ها شدند، تنها در مدل ب‌اف ۱۰۹کا تیربار ۳۰ میلی‌متری کار گذاشته شد.


title: مسرشمیت ب‌اف ۱۰۹

text: ماسرشمیت ۱۰۹ پس از موفقیت در جنگ داخلی اسپانیا به صورت رسمی وارد "لوفت‌وافه" شد و به دلیل برتری‌های چشم گیرش به ستون فقرات نیروی جنگنده تبدیل شد. موتور خطی درونی، پیستونی جنگنده ب‌اف ۱۰۹ هیچ‌گاه در طول خدمت به صورت کامل تعویض نشد و در مقطعی توسط گروه فوکه‌وولف شعاع موتور ب‌اف به ۱۹۰ ارتقاء پیدا کرد.


title: مسرشمیت ام‌ئی ۲۶۲

text: مسرشمیت ام‌ئی ۲۶۲ با نام مستعار پرستو در نسخه‌های جنگنده یا کبوتردریاییان در نسخه‌های جنگنده بمب افکن، اولین هواپیمای جنگنده بهره گیرنده از موتور جت عملیاتی جهان بود. کار طراحی قبل از جنگ جهانی دوم آغاز شد، اما مشکلات موتورها، متالورژی و دخالت مقامات بالا، هواپیما را از ورود به شرایط عملیاتی در لوفتوافه تا اواسط سال ۱۹۴۴دور کرد. ام‌ئی ۲۶۲ سریعتر و مسلح تر از تمامی جنگنده‌های متفقین، از جمله جت بریتانیایی گلاستر میتیور، بود. نقش‌های ام‌ئی ۲۶۲ که یکی از پیشرفته‌ترین طراحی‌های عملیاتی صنعت هوانوردی در طول جنگ جهانی دوم بود، شامل نسخه‌های بمب افکن سبک، هواگرد شناسایی و جنگنده شبانه آزمایشی بود.


title: مسرشمیت ام‌ئی ۲۶۲

text: خلبانان ام‌ئی ۲۶۲ ادعا کردند که مجموع ۵۴۲ فروند هواپیمای متفقین را شکار کردند، اگر چه گاهی اوقات ادعاهای تعداد بالاتری ابراز می‌شود. متفقین در مقابل مؤثر بودن این هواپیما، دست به حمله به آن روی زمین و در هنگام فرود و برخاست زدند. مشکلات مربوط به قابلیت اطمینان موتور، که ناشی از ماهیت پیشگام بودن موتورهای توربوجت جریان-محوری یونکرس یومو ۰۰۴ - اولین موتو جت تولید انبوه شده- بود و حملات نیروهای متفقین به مخازن سوخت در شرایط رو به وخامت اواخر جنگ نیز تأثیرات این هواپیما به‌عنوان یک نیروی جنگنده را کاهش داد. در نهایت، ام‌ئی ۲۶۲ در نتیجه تولید دیرهنگام آن و تعداد همیشه کم عملیاتی، تأثیری ناچیز بر روند جنگ داشت.


title: مسرشمیت ام‌ئی ۲۶۲

text: در حالی که استفاده آلمانی از این هواپیما در انتهای جنگ جهانی دوم پایان یافت، تعداد کمی از آنها تا سال ۱۹۵۱ توسط نیروی هوایی چکسلواکی مورد استفاده قرار گرفتند. ام‌ئی‌های ۲۶۲ غنیمت گرفته شده توسط قدرت‌های بزرگ مورد مطالعه و آزمایش قرار گرفتند، و در نهایت بر طرح‌های تعدادی از هواپیماهای پس از جنگ مانند نورث امریکن اف-۸۶ سیبر و بوئینگ بی-۴۷ استراتوجت تأثیرگذار بودند. تعدادی از هواپیماها در موزه‌ها باقی ماندند و چندین فروند نیز به شکل خصوصی تولید مجدد شدند و با استفاده از موتورهای پیشرفته جنرال الکتریک جی۸۵ به پرواز درآمدند.


title: مسرشمیت ام‌ئی ۲۶۲

text: مسرشمیت ام‌ئی ۲۶۲ نخستین جنگنده جت جهان است. این هواپیما را شرکت هواپیماسازی آلمانی مسرشمیت می‌ساخت و در اواخر جنگ جهانی دوم به‌کار گرفته شد ولی تأثیر چندانی در سرنوشت جنگ نداشت. بعد از جنگ نکات طراحی آن منبع طراحی جنگنده‌های دیگر جهان شد. این هواپیما دارای ارابهٔ فرود سه چرخه و مجهز به دو موتور توربوجت جانکرز جومو هر یک با کشش ۱۹۸۴ پوند بود. بالها دارای نسبت منظر نسبتاً زیاد ۲۳ر۷ و اندکی زاویهٔ برگشت به عقب (۵ر۱۸ درجه) بودند. ادوات افزایش دهندهٔ برا به گونه کارآمدی در لبه فرار نصب شده بودند که به همراه اسلاتهای لبه حمله قابلیتهای فرود و برخاست مناسبی به هواپیما می‌دادند. از نقایص ام ئی-۲۶۲ می‌توان به نداشتن ترمز هوایی اشاره کرد. این وسیله از ملزومات یک هواپیما برای کنترل سرعت است. ام ئی-۲۶۲ علی‌رغم داشتن نسبت کشش به وزن کم دارای تواناییهای بالایی بوده‌است. سرعت آن ۵۴۰ مایل در ساعت در ارتفاع ۱۹۶۸۵ پا، حدود ۱۰۰ مایل در ساعت بیشتر از سرعت نورث امریکن پی-۵۱ ماستانگ، یکی از بهترین جنگنده‌های ملخدار جنگ جهانی دوم می‌باشد. در طراحی آیرودینامیک این هواپیما توجه ویژه‌ای به جزئیات شده بود. ام ئی-۲۶۲ توانایی پرواز در روز و شب را داشته و قادر بوده ماموریتهای حمله به هدفهای زمینی و شناسایی را انجام دهد. بسته به نوع مأموریت در انواع یک‌نفره و دو نفره ساخته شده‌است. تسلیحات آن شامل چهار توپ ۳۰ میلیمتری در دماغه‌است. اولین درگیری آن با هواپیمای دشمن در ۲۵ ژوئیه ۱۹۴۴ رخ داد و در مجموع حدود ۱۴۰۰ فروند از انواع مختلف آن ساخته شد که از اقبال خوش متفقین فقط تعداد کمی از آنها وارد جنگ شدند.


title: بنه دگه

text: بنه دگه نام محلی است در « بون کوه زیر » کوه جنوب کوخرد، و ازتوابع بخش کوخرد شهرستان بستک و در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران..


title: بنه دگه

text: در حدود ۲۰ من زمین زیر کشت دیم دارد که در زمان قدیم در آن جو و گندم می‌کاشته‌اند...


title: بنه دگه

text: به خاطر وجود درخت بزرگ « برکُو » در آن مکان که به گویش کوخردی آن « بنهِ » می‌نامند، آن منطقه بنه دگه نامیده شده‌است.  و « دگه » به گویش کوخردی نیز یعنی ( جاهی که مردم در آن استراحت می‌کنند از عنای سفر ) یعنی « دگه گاه » یعنی جای گرد آمدن.  در زمان قدیم و حتی امروز مردم وقتی که به صید وشکار می‌رفتند در روزهای گرم تابستان به خاطر هوای خوب وخنک زیر « بنه دگه » آن درخت بزرگ « دگه » می‌گرفتند یعنی استقرار می‌یافتند ومنزل گاه خود قرار می‌دادند.  وهمچنین در شب‌های گرم تابستان نیز در کنار آن درخت می‌خوابیدند.  جای بسیار مشهوری است پیش مردم کوخرد مخصوصاً شکارچیان و کوه نوردان. « بنه دگه » در سَرگرد نرگ گری پان و در انتهای خورنساء ازسمت جنوب قرار دارد، وجنوب شرقی دسک واقع است. و در سمت شمال بنه دگه راه چُک شِرُه قرار دارد، این راه بین نرگ‌گری پان ونرگ گل مودونی واقع شده‌است. و ازسمت مشرق آن تال مد اودلی واقع شده‌است، ودر مغرب آن به مسافت تقریبی ۶ کیلومتر پشتخه شاه حسینی است.


title: بنه دگه

text: از قبله بنه دگه ۲ خمره که از زمان‌های بسیار دور در خاک کرده‌اند وجود دارد، و از جنوب بنه دگه یک عدد خمره در زمین است که به « خمه دزو » معروف است همچنین از سمت مشرق بنه دگه نیز ۲ خمره وجود دارد، این خمرها در دوران قدیم شکارچیان و کوه نوردان در زمین کرده‌اند برای ذخیره کردن آب باران که بعداً در ایام کم بود آب از این خمرها استفاده می‌نمودند. بنه دگه جاهی تاریخی در منطقه کوخرد است که بیشتر کوه نوردان با این نام آشنائی دارند..


title: هزاره سوم (پیش از میلاد)

text: هزاره سوم پیش از میلاد، بین سال‌های ۳۰۰۰ تا ۲۰۰۱ پیش از میلاد را شامل می‌شود. این دوره زمانی مربوط به اوایل تا میانه عصر برنز است.


title: هزاره سوم (پیش از میلاد)

text: در مصر باستان دوره سلسله اولیه توسط پادشاهی قدیم دنبال می‌شود. در بین النهرین دوره سلسله اولیه توسط اَکِدیان دنبال می‌شود. در شمال غربی هند و پاکستان، تمدن دره سند یک جامعه دولتی ایجاد می‌کند.


title: هزاره سوم (پیش از میلاد)

text: رشد جمعیت جهان پس از انفجار ناشی از انقلاب نوسنگی آرام می‌شود. جمعیت جهان تا حدود زیادی پایدار است، تقریباً ۶۰ میلیون نفر و نرخ رشد کلی کُند است، در حدود ۰.۰۳٪.


title: هزاره سوم (پیش از میلاد)

text: دمشق، پایتخت کنونی سوریه در هزاره سوم پیش از میلاد تأسیس شد.


title: هزاره سوم (پیش از میلاد)

text: اشیاء و ظروف زینتی از جنس کانی کلینوکلر و با نقش برجسته‌های قابل توجه و مبتکرانه متعلق به هزاره سوم پیش از میلاد مربوط به تمدن جیرفت تاکنون کشف گردیده‌است.


title: هزاره دوم (پیش از میلاد)

text: در هزاره دوم پیش از میلاد؛ ریگ‌ودا که از قدیمی‌ترین اشعار و سرودهای مذهبی هندی به زبان سانسکریت ودایی است، سروده شد.


title: هزاره اول (پیش از میلاد)

text: هزارهٔ پنجم قبل از میلادکوروش هخامنشی


title: هزاره اول (پیش از میلاد)

text: ژولیو سزار


title: هزاره اول (پیش از میلاد)

text: لئونیداس


title: هزاره اول (پیش از میلاد)

text: اسکندر مقدونی


title: هزاره اول (پیش از میلاد)

text: خشایارشا


title: هزاره اول (پیش از میلاد)

text: داریوش یکم


title: هزاره اول (پیش از میلاد)

text: کلئوپاترا


title: هزاره اول (پیش از میلاد)

text: عیسی مسیح


title: هواگرد آموزشی

text: هواپیمای آموزشی نام نوعی هواپیما است که است که برای آموزش خلبانی و ناوبری‌هوائی و هدف‌گیری و تیراندازی هوائی به‌کار می‌رود.


title: هواگرد آموزشی

text: هواپیماهای آموزشی معمولاً هواپیماهای سبک با یک موتور پیستونی هستند که دو صندلی (پشت‌هم یا کنارهم) برای استاد و شاگرد دارند. برای آموزش خلبانان جت جنگنده از هواپیماهای آموزشی با موتور جت استفاده می‌شود.


title: هواگرد آموزشی

text: درگذشته در ایران هواپیمای آموزشی را «هواپیمای مشقی» نیز می‌گفتند.


title: اترنت

text: اِتِرنِت یا اِثِرنِت یکی از فناوری‌های مبتنی بر Frame در شبکه‌های رایانه برای شبکه‌های محلی (LAN) می‌باشد. این نام از مفهوم فیزیکی ether گرفته شده‌است. این فناوری وضعیت سیم‌کشی و استانداردهای سیگنالینگ در لایهٔ فیزیکی و همچنین قالب‌های آدرسی همچون آدرس مک در لایهٔ Data link را معین می‌کند.


title: اترنت

text: اترنت به‌عنوان استاندارد IEEE۸۰۲٫۳ شناخته می‌شود با ترکیب کابل‌های زوج به هم تابیده برای اتصال نقاط انتهایی شبکه و فیبر نوری برای اتصال‌های اصلی (Back bone) سایت یک سطح گسترده‌ای از فناوری LAN متصل از طریق سیم را پوشش می‌دهد. این فناوری از دههٔ ۱۹۹۰ میلادی تاکنون بکارگرفته شده‌است و جایگزین استانداردهایی همچون Token ring, FDDI و ARCNET می‌باشد. در سال‌های اخیر وای-فای و شبکه‌های بی‌سیم براساس استاندارد IEEE۸۰۲٫۱۱ در خانه و ادارات کوچک گسترش یافته و باعث تقویت اترنت در نصب آن در مقیاس‌های بزرگتر گریده است.


title: اترنت

text: اترنت در شرکت PARC Xerox در سال‌های ۱۹۷۵–۱۹۷۳ پایه‌ریزی شد. Robert Metcalfe و Dacid Boggs خلاصه‌ای از Ethernet را تا قبل از مارس ۱۹۷۴ نوشتند و ارائه کردند. در مارس ۱۹۷۴ شخصی بنام R.Z.Bachrach یادداشتی به Metcalfe و Boggs و مدیرشان نوشت، مبنی بر اینکهً از لحاظ تکنیکی یا مفهومی چیز جدیدی در پیشنهاد شما نمی‌باشد و تجزیه و تحلیل نشان خواهد داد که سیستم شما دچار خطا می‌شود. اشکال این آنالیز این بود که به اثر Channel capture توجه نشده بود که تا سال ۱۹۹۴ به آن پی نبرده شد. در سال ۱۹۷۵ شرکت Xerox این موضوع را به نام Metcalfe و Boggs به همراه Chuck thacker و Lampson Butler به‌عنوان مخترعین تحت کنام سیستم ارتباط داده‌ای چندین نقطه‌ای همراه با تشخیص تصادف ثبت کرد در سال ۱۹۷۶ بعد از اینکه سیستم در PARC توسعه یافت، Metcalfe و Boggs یک مقاله منتشر کردند.


title: اترنت

text: Ethernet تجربی که در آن مقاله شرح داده شد با سرعت Mbit/s ۳ کار می‌کرد و فیلدهای آدرس مبدأ و مقصد ۸ بیت بود و قالب آدرس‌های Ethernet همچون قالب‌های امروزی نبود.


title: اترنت

text: Metcalfe در سال ۱۹۷۹ از شرکت زیراکس جدا شد تا بتواند استفاده از کامپیوترهای شخصی و شبکه‌های محلی را گسترش دهد از اینرو شرکت ۳Com را تأسیس کرد. او شرکت‌های DEC, INTel و Xerox متقاعد کرد تا به منظور توسعه Ehternet به‌عنوان یک استاندارد با همدیگر همکاری کنند. از اینرو استاندارد DIX برگرفته از (Digital / INTel / Xerox) نام گرفت که استانداردی برای Ethernet با سرعتی برابر ۱۰ مگابیت بر ثانیه با آدرس‌های مبدأ و مقصد ۴۸ بیتی و یک فیلد ۱۶ بیتی جهت نوع بسته اطلاعاتی Ethernet.


title: اترنت

text: اولین استاندارد در ۳۰ سپتامبر ۱۹۸۰ منتشر شد که رقیبی برای دو سیستم بزرگ ARCNET , Token ring می‌بود. اما بزودی آن دو سیستم بزرگ زیر موج‌های عظیم تجهیزات Ethernet مدفون شدند. در واقع شرکت ۳Com تبدیل به یک شرکت اصلی و پیشرو گردید.


title: اترنت

text: سیستم‌های Ethernet با سیم‌های زوج به هم تابیده از اواسط دهه ۱۹۸۰ توسعه یافتند. همراه با شروع StarLAN، که LOBASE –T شناخته شده‌است. این سیستم‌ها جایگزین کابل کواکسیال که شبکه‌های Ethernet اولیه مبتنی بر آن بود شده. شبکه‌های اولیه به‌وسیله Hub به کابل‌های UTP متصل بودند که با استفاده از CSMA/CD سوئیچها جایگزین آن‌ها شدند.


title: اترنت

text: Ethernet به‌طور کلی بر این نظریه بنا شد: ارتباط کامپیوترها بر روی کابل کواکسیال که به‌عنوان یک وسیله انتقال عمل می‌کند و به صورت انشعاب تزریقی به کامپیوتر وصل می‌شود بدین معنا که به کمک یک ابزار محکم شونده بروی کابل. سوزنی به هسته کابل تزریق می‌شود و به مرکز کابل می‌رسد و این کابل به نام 10Base5هم مشهور است که عدد ۱۰سرعت انتقال بر حسب مگا بیت بر ثانیه عدد ۵ طول حداکثر هر قطعه کابل بدون نیاز به تکرارکننده را بر حسب۱۰۰متر مشخص می‌کرد روش بکار گرفته شده شباهت زیادی به سیستم‌های رادیوئی داشت اگرچه تفاوت‌های پایه‌ای با هم داشتند همچون این واقعیت که تشخیص تصادم در یک سیستم ارسال در کابل ساده‌تر از ارسال رادیو است. کابل مشترک که کانال ارتباطی مشترک را ایجاد می‌کند به ether(اتر) مربوط شده‌است و از این مبناست که نام Ethernet اقتباس شده‌است.


title: اترنت

text: با توجه به این مفاهیم اولیه، Ethernet تکامل یافت به تکنولوژی شبکه‌ای پیچیده‌ای که امروزه در اغلب شبکه‌های LAN بکار گرفته شده‌است کابل‌های کواکسیال با ارتباطات نقطه به نقطه که به‌وسیله Ethernet به Hub یا سوئیچ متصل می‌شوند جایگزین شدند؛ که موجب کاهش هزینه نصب، افزایش اطمینان و قابلیت مدیریت نقطه به نقطه و خطایابی می‌شود. StarLAN اولین قدم تکامل Ethernet از یک گذرگاه عمومی با کابل کواکسیال به یک شبکه با کابل‌های جفت به هم تابیده و Hubهای قابل مدیریت بود. ایجاد کابل‌های زوج به هم تابیده به‌طور قابل ملاحظه‌ای هزینه نصب را کاهش داد.


title: اترنت

text: پایانه‌های Ethernet با ارسال بسته‌های اطلاعاتی با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند هر پایانه دارای یک آدرس ۴۸ بیتی (MAC) می‌باشد که به صورت سخت‌افزاری در کارت شبکه (NIC) قرار دارد و کارت شبکه بسته‌های اطلاعاتی که آدرس پایانه‌های دیگر را دارند قبول نمی‌کند.


title: اترنت

text: علی‌رغم تغییرات مهم در Ethernet از یک کابل ضخیم کوکسیال که با سرعت Gbit/s۱ کار می‌کنند از آنجا که همگی از یک قالب اطلاعاتی استفاده می‌کنند قابلیت اتصال به یکدیگر را دارند. امروزه با توجه به فراگیری Ethernet و کاهش هزینه سخت‌افزاری آن اغلب تولیدکنندگان بردهای اصلی (mother board) که دارای کارت Ethernet باشد تولید می‌کنند که باعث عدم نیاز به یک کارت شبکه جدا و صرفه جوئی در فضای بکار رفته می‌شود.


title: اترنت

text: توپولوژی (استاندارد)


title: اترنت

text: توپولوژی پیش فرض برای اترنت، توپولوژی فیزیکی خطی تعریف شده‌است. توپولوژی شبکه مثل توپولوژی خطی که از توپولوژی منطقی خطی استفاده می‌کنند از اترنت بهره می‌برند. نوع کابلی که درهر توپولوژی استفاده می‌شود نیز در قوانین همان توپولوژی مشخص شده‌است.


title: اترنت

text: اترنت در اصل یک کابل کواکسیال مشترک که در اطراف ساختمان برای اعمال دستگاه‌ها قرار گرفته بود از آنجا که دستگاه‌ها مجبور به استفاده از یک مسیر مشترک بودند می‌بایستی از قاعده خاصی که بنام CSMA/CD بود پیروی می‌کردند. این قواعد به شرح ذیل می‌باشند:


title: اترنت

text: ۱۱۱۱


title: اترنت

text: آیا خط ارتباطی آزاد می‌باشد؟ اگر آزاد نیست، تا زمانی که آماده شود صبر کنید


title: اترنت

text: آیا یک تصادم رخ داده‌است؟ اگر چنین است به رویه تشخیص تصادم رجوع شود.


title: اترنت

text: شمارنده‌های ارسال صفر شوند و انتقال اطلاعات تمام شود. (ارسال نیمه کاره رها می‌شود)


title: اترنت

text: انتقال اطلاعات تا حداقل زمان بسته یا همه دریافت‌کننده‌ها تصادم را تشخیص دهند.


title: اترنت

text: شمارنده ارسال مجدد افزایش می‌یابد.


title: اترنت

text: آیا به حداکثر تعداد دفعات انتقال مجدد رسیده‌ایم؟ اگر بله، انتقال اطلاعات رها شود.


title: اترنت

text: براساس تعداد تصادم‌ها به صورت تصادفی صبر جهت ارسال مجدد


title: اترنت

text: مجدداً وارد مرحله اول رویه اصلی شویم.


title: اترنت

text: به‌عنوان مثال چه اتفاقی می‌افتد وقتی تمام مهمان‌ها در یک مهمانی شام در طریق یک رسانه مشترک (هوا) با یکدیگر صحبت می‌کنند. قبل از حرف زدن، هر مهمان به‌طور محترمانه‌ای تا پایان صحبت شخصی که در حال صحبت است صبر می‌کند. اگر دو مهمان هم‌زمان شروع به صحبت کنند هر دو سکوت کرده و برای مدت زمانی صبر می‌کنند (در Ehternet این زمان در حد میلی ثانیه‌است). انتظار بر این است که با انتظار دو زمان متفاوت (تصادفی) دو مهمان دوباره در یک زمان شروع به صحبت نکنند، بنابراین از یک تصادم جلوگیری می‌شود وقتی تعداد تصادم‌ها بیش از یکی برای هر انتقال باشد زمان انتظار به صورت نمائی افزایش می‌یابد. کامپیوترها به‌وسیله یک AUI که بعدها در داخل کارت شبکه تعبیه شد به کابل متصل می‌شوند.


title: اترنت

text: یکی از معایب شبکه‌های ساده که به صورت Bus راه‌اندازی می‌شدند امکان قطع شدن و غیرقابل استفاده شدن کل یک قسمت شبکه بعلت قطعی تنها یک اتصال یا بخشی از کابل می‌بود.


title: اترنت

text: از آنجا که تمام ارتباطات تنها از طریق یک سیم مشترک (Bus) صورت می‌گرفت تمامی اطلاعاتی که به‌وسیله یک کامپیوتر ارسال می‌شد به‌وسیله تمامی کامپیوترها دریافت می‌شد حتی اگر اطلاعهات تنها مربوط به یک کامپیوتر می‌بود.


title: اترنت

text: کارت شبکه وقتی بسته‌ای می‌رسید یک وقفه به سی‌پی‌یو می‌فرستد. کارت شبکه اطلاعات را در صورتی که مربوط به آدرس خودش نباشد رد می‌کند مگر اینکه در وضعیت Promiscuous قرار داشته باشد. این ویژگی که یکی صحبت کند و همه بشنوند ضعف امنیتی محیطهای اشتراکی(Ehternet Bus) است زیرا یک کامپیوتر اینگونه شبکه Ehternet می‌تواند تمامی ترافیکی بر روی سیم است را استراق سمع کند. استفاده از یک کابل مشترک به معنای به اشتراک گذاشتن پهنای باند نیز می‌باشد که عامل کندی شبکه می‌شود.


title: اترنت

text: بعلت تضعیف سیگنال و مسائل زمانی شبکه اترنت با کابل کواکسیال از لحاظ اندازه محدودیت دارند. برای مثال کابل‌های کواکسیال ۱۰ BASE۵ حداکثر ۵۰۰ متر طول می‌توانند داشته باشند. یا شبکه‌های سرعت بالای Bus انتهای کابل‌ها به یک مقاومت بایستی بسته شوند.


title: اترنت

text: برای Ehternet با کابل‌های کواکسیال به انتهای هر کابلی یک مقاومت ۵۰ اهمی متصل می‌شود. معمولاً این مقاومت به صورت یک اتصال به آخرین دستگاه متصل در Bus وصل می‌شود. اگر اتصال انتهائی انجام نشود یا اگر در طول کابل قطعی وجود داشته باشد سیگنال ارسالی در کابل وقتی به انتهای آن می‌رسد منعکس می‌شود. این انعکاس را نمی‌توان از تصادم تشخیص داد و در نتیجه بر روی ارتباط تأثیر می‌گذارد.


title: اترنت

text: برای بیشتر کردن طول ارتباط از یک تکرارکننده (Repeater) Ehternet استفاده می‌کنند. تکرارکننده سیگنال را از یک کابل Ehternet می‌گیرد و آن را در کابل دیگر تکرار می‌کند. اگر یک تصادم تشخیص داده شود، تکرارکننده یک سیگنال تمامی در گاه‌ها ارسال می‌کند تا از تشخیص تصادم مطمئن شود. به‌وسیله تکرارکننده‌ها می‌توان پنج قطعه بین دو کامپیوتر را متصل کرد بطوری‌که سه مورد از آن‌ها می‌توانند دستگاه‌های متصل شده باشند. تکرارکننده‌ها قادر به تشخیص ختم غیرمعمول در یک ارتباط شوند و نتیجتاً انتقال اطلاعات را به ان ارتباط متوقف می‌کنند. چنانچه در یکی از قسمت‌های متصل به درگاه تکرارکننده خطایی بعلت قطع کابل اتفاق بیفتاد، تکرارکننده به انتقال اطلاعات در دیگر درگاه‌ها ادامه می‌دهد. البته به اینکه کدامیک از قسمت‌ها قطع شده و باعث عدم دسترسی به Serverها شده می‌تواند تأثیر در غیرقابل استفاده بودن شبکه داشته باشد.


title: اترنت

text: کاربران هزینه‌های کابل کشی به صورت ستاره‌ای را متوجه شدند و سازندگان تجهیزات شروع به ساخت تکرارکننده‌های با چندین درگاه شدند تکرارکننده‌های با چندین درگاه بنام Hub Ehternet شناخته شدند. شرکتهایی مثل DEC و Syn optic Hub هائی که چندین قسمت کواکسیال ۱۰BASE۲ را متصل می‌کنند تولید کردند که می‌توانستند به یکدیگر یا شاهد راه اصلی کواکسیال متصل شوند. بهترین مثال محصول DELNI مربوط به شرکت DEC است.


title: اترنت

text: شبکه‌های Ehternet با کابل‌های زوج به هم تابیده با شبکه StarLAN شروع شد و به‌وسیله ۱۰BASE-T ادامه یافت این شبکه‌ها به صورت نقطه به نقطه طراحی شده بودند بطوری‌که ختم ارتباط درون دستگاه صورت می‌گرفت. این موضوع نقش Hubها را از یک دستگاه خاص بکار گرفته شده در مرکز شبکه‌های بزرگ به یک دستگاه که برای ارتباط بین بیش از دو دستگاه نیاز باشد تبدیل کرد. ساختار درختی منتج از این شبکه‌های Ehternet قابلیت اعتماد بیشتری داشتند بطوری‌که اگر در یک ارتباط دچار خطا می‌شد تأثیری بر روی دیگر تجهیزات شبکه نمی‌گذاشت اگرچه خطا در یک Hub یا ارتباط بین Hub هنوز می‌توانست بر روی کاربران اثر بگذارد. اگرچه هنوز شبکه‌های زوج بهم تابیده به صورت نقطه به نقطه‌است و درون سخت‌افزار خاتمه می‌یابند از اینرو فای مورد نیاز برای یک درگاه خیلی کاهش یافت و امکان طراحی Hubها با تعداد پورتهای بیشتری را میسر کرد و امکان اینکه درگاه‌های Ehternet را بر روی بردهای اصلی قرار دهند میسر کرد. با وجود طراحی ستاره‌ای شبکه، شبکه هایHub Ehternet هنوز به صورت یک طرفه و CSMA/CD کار می‌کردند. هر بسته اطلاعاتی به هر درگاهی در Hub ارسال می‌شد که این مسئله مشکل پهنای باند و امنیت را حل نمی‌کرد. راندمان کلی یک Hub به یک ارتباط محدود می‌شد و همه ارتباطات بایستی در همان سرعت کار می‌کردند. طبیعتاً تصادم راندمان را کاهش می‌دهد. در بدترین حالت وقتی تعداد زیادی کامپیوتر در یک کابل طولانی حجم زیادی از اطلاعات را ارسال می‌کنند، افزایش تصادم باعث کاهش شدید راندمان و کارایی می‌شود با این وجود شرکت Xerox گزارشی در سال ۱۹۸۰ منتشر کرد که در آن ۲۰ دستگاه سریع بسته‌های اطلاعاتی در اندازه‌های مختلف را انتقال داده بودند، این نتیجه نشانگر این مطلب بود که حتی برای کوچک‌ترین بسته‌های اطلاعاتی (۶۴ بایتی) داشتن یک راندمان ۹۰٪ در شبکه LAN طبیعی است. این موضوع عامل رقابت شبکه‌های مبتنی بر Token بود (مثل Token bus , Token ring) که همگی پس از افزودن یک کامپیوتر در شبکه با کاهش کارایی روبرو بودند.


title: اترنت

text: این گزارش و نمونه‌های دیگر نشان می‌دهد که شبکه‌های مبتنی بر تصادم هنگام کاربری غیرقابل اطمینان هستند و کارایی آن‌ها تا ۴۰٪ حالت معمول کاهش می‌یابد.


title: اترنت

text: با وجود اینکه تکرارکننده‌ها مسائلی همچون قطعی کابل را می‌توانستند از شبکه‌های Ehternet منفک کنند ولی همچنان تمامی ترافیک را به همه تجهیزات ارسال می‌کنند. این موضوع محدودیتی که چه تعداد کامپیوتر در یک شبکه Ehternet می‌توانند کار کنند ایجاد می‌کند برای مرتفع کردن این مشکل دستگاه‌های Bridge برای برقراری در لایه Data link ساخته شدند. به‌وسیلهBridging تنها بسته‌های خوش ساخت از قسمتی به قسمت دیگر شبکه منتقل می‌شدند و از تصادم و بسته‌های خراب اجتناب می‌شود.


title: اترنت

text: Bridgeها با ملاحظه آدرس‌های MAC مخالفند که دستگاه‌ها کجا هستند و بسته‌های اطلاعاتی را به سمت قسمتی که آدرس مقصد در آنجاست ارسال نمی‌کنند.


title: اترنت

text: قبل از اینکه دستگاه‌های متصل را تشخیص دهد، همچون Hub عمل می‌کند و تمامی ترافیک را عبور می‌دهد؛ ولی اگر سوئیچ آدرس‌های دستگاه‌های متصل به هر درگاه را تشخیص دهد ترافیک را فقط به قسمت‌های ضروری شبکه ارسال می‌کند که این مطلب باعث افزایش کارایی شبکه می‌شود. ترافیک توزیعی (Broadcast) همچنان برای تمامی درگاه‌ها ارسال می‌شود. Bridgeها بر محدودیت ارتباطی بین دو کامپیوتر غلبه می‌کنند و امکان داشتن سرعتهای مختلف و بالاتر را مهیا می‌کنند که این موضوع در مقدمه Fast Ehternet مهم است.


title: اترنت

text: Bridgeهای اولیه هر بسته‌ای را با نرم‌افزاری که داشتند بررسی می‌کردند که باعث کندی بیش از Hubها در ارسال ترافیک می‌شد. مخصوصاً در به‌کارگیری چندین درگاه در یک لحظه در سال ۱۹۸۹ شرکت Kal pana اولین سوئیچ Ehternet را معرفی کرد. یک سوئیچ Ehternet عمل Bridging را به‌طور سخت‌افزاری انجام می‌دهد و امکان ارسال اطلاعات را در حداکثر سرعت میسر می‌کند لازم به یادآوری است که واژه سوئیچ (Switch) به‌وسیله سازندگان دستگاه بکار برده شد و در استاندارد ۸۰۲٫۳ دیده نمی‌شود.


title: اترنت

text: بسته‌های اطلاعاتی در شبکه‌های سوئیچ فقط به دستگاه‌های مربوط که به درگاه‌ها متصلند فرستاده می‌شود. شبکه‌های سوئیچ همچنان می‌توانند به‌وسیله ARP Spoofing یا Mac flooding از لحاظ امنیتی مخاطره آمیز باشند. از دیگر مزایای ان پهنای باند است که اجازه به‌کارگیری تجهیزات با سرعتهای مختلف را می‌دهد.


title: اترنت

text: وقتی که یک ارتباط زوج به هم تابیده یا فیبرنوری که به Hub متصل نشده‌است در شبکه وجود دارد امکان برقراری ارتباط به صورت دو طرفه بر روی آن شبکه میسر است. در حالت دو طرفه هر دو دستگاه می‌توانند هم‌زمان با یکدیگر تبادل اطلاعات کنند بدون آنکه تصادفی رخ دهد این مطلب سرعت پهنای باند را دوبرابر می‌کند و به‌عنوان سرعت دو برابر شناخته می‌شود (مثلاً ۲۰۰ Mbit/s) ترافیک در صورتی با سرعت دو برابر منتقل می‌شود که الگوی آن به صورت متقارن باشد. در یک دامنه تصادم همه پهنای باند ارتباطی می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد و طول قسمت شبکه بخاطر تشخیص تصادم محدود نمی‌شود.


title: اترنت

text: در اولین روزهای شبکه‌های Fast Ethernet تجهیزات Ethernet گران‌قیمت بودند. مشکلی که شبکه‌های Hub داشتند این بود که هر دستگاه ۱۰ BASE-T که متصل می‌شد باعث می‌شد که کل سیستم با سرعت 512 Mbit/s کار کند. با توجه به قیاس بین سوئیچ و Hub باعث پدید آمدن Hubها با سرعت دوگانه شد. این دستگاه‌ها شامل یک سوئیچ دو پورت داخلی بودند یکی با سرعت ۱۰ Mbit/s و دیگری ۱۰۰BASE –T (۱۰۰Mbit). هرگاه دستگاهی به درگاه آن متصل می‌شد با توجه اینکه چه نوعی است با سرعت ۱۰BASE –T یا ۱۰۰BASE –T کار می‌کرد؛ که این امر مانع انتقال کل شبکه به شبکه ۱۰BASE –T یا ۱۰۰BASE –T می‌شد.


title: اترنت

text: این تجهیزات همچنین به Hubهای دو سرعته شناخته می‌شدند زیرا ترافیک بین تجهیزات متصل با یک سرعت دیگر سوئیچ نمی‌شدند.


title: اترنت

text: ساختار فریم در لایه Data Link، تقریباً برای تمامی سرعت‌های اترنت (از ده تا ده هزار مگابیت در ثانیه) یکسان می‌باشد. این وضعیت در لایه فیزیکی وجود نداشته و هر یک از نسخه‌های اترنت دارای یک مجموعه قوانین جداگانه و مختص به خود می‌باشند.


title: اترنت

text: در نسخه اترنت که توسط DIX پیاده‌سازی شده بود (قبل از ارائه نسخه IEEE ۸۰۲٫۳)، مقدمه و شروع فریم در یک فیلد ترکیب می‌شدند. فیلد "طول / نوع " در نسخه‌های اولیه IEEE به عنوان "طول" و صرفاً" در نسخه DIX به عنوان "نوع" در نظر گرفته شده بود.


title: اترنت

text: در اترنت II، فیلد "نوع"، در تعریف فریم ۳. ۸۰۲ مورد توجه قرار گرفت. گره دریافت‌کننده با بررسی مقدار فیلد " طول / نوع "، می‌بایست نوع پروتکل استفاده شده در لایه بالاتر موجود در فریم را تعیین نماید (مثلاً ۰x۰۸۰۰، پروتکل IPV۴ و ۰X۸۰۶ پروتکل ARP).


title: اترنت

text: در صورتی که مقدار موجود در این فیلد معادل ۰X۶۰۰ (مبنای شانزده) یا بزرگ‌تر از آن باشد، فریم بر اساس سیستم کدینگ اترنت دو تفسیر می‌گردد.


title: اترنت

text: آدرس مقصد، شامل آدرس MAC مقصد است. آدرس مقصد می‌تواند به صورت تکی (Unicast)، گروهی (Multicast) یا برای تمامی گره‌ها (broadcast) باشد.


title: اترنت

text: آدرس مبدأ، شامل آدرس MAC مبدأ است. آدرس مبدأ همواره به صورت تکی (Unicast) بوده و آدرس گره ارسال‌کننده اطلاعات را مشخص می‌نماید.


title: اترنت

text: طول / نوع برای دو هدف متفاوت استفاده می‌گردد. در صورتی که مقدار این فیلد کمتر از ۱۵۳۶ (مبنای ده) یا ۰x۶۰۰ (مبنای شانزده) باشد، طول را مشخص می‌نماید. از فیلد فوق به عنوان «طول» زمانی استفاده می‌گردد که مسئولیت مشخص کردن پروتکل استفاده شده بر عهده لایه LLC باشد. مقدار موجود در این فیلد به عنوان «طول»، تعداد بایت‌های داده را مشخص می‌نماید.


title: اترنت

text: در صورتی که مقدار این فیلد به عنوان «نوع» در نظر گرفته شود، پروتکل لایه بالاتر که پس از تکمیل پردازش اترنت داده را دریافت می‌نماید، مشخص می‌گردد.


title: اترنت

text: داده و Pad، هر طولی را می‌تواند داشته باشد مشروط به این که از حداکثر اندازه فریم تجاوز ننماید. حداکثر اطلاعاتی را که می‌توان در هر مرتبه ارسال نمود، یکهزار و پانصد Byteمی‌باشد. در صورتی که داده موجود در فیلد "داده " به حداقل مقدار لازم (چهل و شش Byte) نرسیده باشد، می‌بایست از Pad استفاده گردد.


title: اترنت

text: FCS از چهار octet تشکیل و شامل مقدار CRC است که توسط دستگاه فرستنده محاسبه و توسط دریافت‌کننده به منظور تشخیص بروز خطاء در زمان ارسال اطلاعات، مجدداً" محاسبه می‌گردد. با توجه به این که خرابی صرفاً" یک بیت از ابتدای فیلد "آدرس مقصد " تا انتهای فیلد "FCS" باعث محاسبه Checksum متفاوتی خواهد شد، تشخیص این موضوع که اشکال مربوط به فیلد FCS یا سایر فیلدهای شرکت‌کننده در محاسبه CRC است را غیرممکن می‌نماید.


title: اترنت

text: تحلیلگران صنعتی پیش‌بینی می‌کنند بازار شبکه‌های گیگا، پنج تا ده سال دیگر همچنان فعال خواهد بود. در اترنت گیگابیت نیز دیدیم که نبودِ استاندارد IEEE، مانع پذیرش انواع جدید کابل در بازار شد. از این رو معرفی استاندارد IEEE 802.3an 10GBase-T اطمینانی را برای شرکت‌ها به وجود آورد تا با خاطری آسوده کابل‌های رده ۵ و۶e را با کابل‌های سازگار با کلاس EA جایگزین کنند.


title: اترنت

text: رده /۶A کلاس EA با ارتقای مشخصه کابل، با توجه به پذیرش IEEE 802.3an، راه را برای گسترش ارتباط


title: اترنت

text: ۱۰GbEبه میزان زیادی هموار کرد. به نظر می‌رسد اکنون زمان مناسبی برای ارتقای قابلیت‌های بلندمدت شبکه شما باشد. اطمینان دارم که مدت زیادی طول نخواهد کشید که این سرعت نیز از نظر کاربران عادی می‌شود؛ زیرا نیاز به پهنای باند بیشتر هر روز افزایش می‌یابد و قیمت کارت‌های واسط آن کم و کمتر می‌شود. شاید زمان تحقق این پیش‌بینی فردا نباشد، اما مطمئناً در طول مدتی که شبکه شما کار می‌کند، این اتفاق خواهد افتاد.


title: اترنت

text: کاربران نهایی می‌دانند که کابل‌ها استانداردهای مختلفی دارند و هر یک نیز از حدی از کارایی برخوردارند. مطمئناً فروشندگان خواهند گفت:  و مشتری باید به سرعت بپرسد:  تا پاسخ خود را به صورت کامل دریافت کنند. پیشنهاد ساده و روشن من، مراجعه به مشخصه فعلی ISO/IEC کلاسEA است؛ زیرا استاندارد آن قوی‌تر از بقیه‌است و با مشخصه‌های بین‌المللی نیز هماهنگی دارد.


title: میرزا هادی‌خان دبیر رسایل لاهیجی

text: میرزا هادی خان دبیر رسایل لاهیجی نماینده لاهیجان و لنگرود در دوره اول مجلس شورای ملی بود.


title: میرزا هادی‌خان دبیر رسایل لاهیجی

text: میرزا هادی خان دبیر رسایل لاهیجی از خاندان معروف صفاری و عموزاده امین دیوان لاهیجی بود و در تشکیلات مالیه ایران در دوره قاجار صاحب نام بود. او در نخستین دوره مجلس شورای ملی که پس از صدور فرمان مشروطیت تشکیل شد، از طرف اهالی لاهیجان و لنگرود عضویت داشت.


title: میرزا هادی‌خان دبیر رسایل لاهیجی

text: او دارای ۵ فرزند بود که فرزند ارشد او عباس لاهیجی بود


title: ایرسپید آکسفورد

text: ایرسپید آکسفورد هواپیمای آموزشی دو موتوره بود که برای آموزش ناوبری و کار با رادیو و تیراندازی برای نیروی هوائی پادشاهی در آستانه جنگ جهانی دوم ساخته می‌شد.


title: ایرسپید آکسفورد

text: در اواخر دوره رضاشاه دولت ایران چند فروند از این هواپیما را خریداری کرد.


title: داسو فالکون

text: داسو فالکون خانواده‌ای از هواپیماهای جت تجاری است که فرانسوی شرکت هوانوردی داسو آن را می‌سازد. مدل‌های قبلی این خانواده در فرانسه «میسترال» نام داشتند و نام «فالکن» برای مدل‌های صادراتی آن به‌کار می‌رود.


title: داسو فالکون

text: مدل‌های مختلف این هواپیما دارای دو یا سه موتور جت است.


title: داسو فالکون

text: تعدادی هواپیما از این خانواده (از جمله فالکن-۲۰) در ایران موجود است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ خورشیدی به خدمت نیروهای مسلح در آمده‌اند.


title: مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی

text: مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نام دیگر نور) در سال ۱۳۶۸ با هدف دیجیتالی کردن منابع علوم اسلامی و به پیشنهاد آیت الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران تأسیس شد. این مرکز اکنون یکی از مهم‌ترین تولیدکنندگان نرم‌افزارهای علوم اسلامی در جهان است. در سال ۹۳ حدود ۹۰۰ نفر به صورت مستقیم و غیر مستقیم با این مرکز کار می‌کردند. تیم فنی مرکز نور شامل ۸۰ نفر می‌شود.


title: مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی

text: مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) در شهر قم فعالیت می‌کند و در تهران، اصفهان، مشهد و اکثر شهرهای ایران شعبه‌هایی برای آموزش و توزیع دارد. مرکز نور در ۹ ماه اول سال ۹۳ در ۵۰ نمایشگاه داخلی شرکت کرده‌است و در این مدت حدود ۲۳۵۰ نفر بازدیدکننده و هزاران مهمان خارجی داشته‌است. این مرکز حدود ۴۰۰ بانک خودگردان در کل دنیا دارد که این بانک‌ها می‌توانند افراد، شرکت‌ها، مغازه‌ها و حتی رایزن‌های فرهنگی در سفارتخانه‌های ایران باشند و حدود ۲۰ نمایندگی فروش در کشورهای خارجی دارد. مرکز نور در سال ۹۳ حدود ۵۰ نرم‌افزار تولید کرده‌است. نرم‌افزارهای جامع تفاسیر، جامع الاحادیث، جامع فقه، سیره معصومان و نور السیره از نرم‌افزارهای تولیدی مرکز نور در جشنواره‌های داخلی و خارجی حائز رتبه‌های تشویقی زیادی شده‌اند.


title: مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی

text: مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی از ۶ معاونت تشکیل شده‌است که عبارتند از: معاونت بازرگانی و خدمات فرهنگی، معاونت پژوهشی، معاونت فنی، معاونت تولید، معاونت تهران، معاونت اداری و مالی، همچنین دفتر ارتباطات بین‌الملل و دفتر مدیریت پروژه نیز از دیگر بخش‌های این مرکز به حساب می‌آید.


title: مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی

text: مرکز نور برای سهل نمودن دسترسی به منابع و متون علوم اسلامی و فرهنگ دینی و مقدمات مربوط به آن با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات، و توسعه و تعمیم آن در حوزه‌های علمیه و مجامع فرهنگی داخلی و بین‌المللی تشکیل گردیده‌است.


title: مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی

text: شرکت خدمات نور رایانه سپهر و شرکت نسیم شاخص نور شرکت‌های وابسته به مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور)، می‌باشند.


title: هاتف اصفهانی

text: سید احمد حسینی متخلص به هاتف از شعرای نامی ایران در عهد افشاریه و زندیه است.


title: هاتف اصفهانی

text: اصل خاندان او از اهل اردوباد آذربایجان بوده که در زمان پادشاهان صفوی از آن دیار به اصفهان هجرت کرده و در این شهر متوطن گردیده‌اند. تولد هاتف در نیمهٔ اول قرن دوازدهم اتفاق افتاده و در زادگاهش اصفهان به تحصیل ریاضی و حکمت و طب پرداخته و گویا در این فنون از محضر میرزا محمد نصیر اصفهانی استفاده کرد و در شعر نیز مشتاق را راهنما و استاد خود اختیار نموده‌است.


title: هاتف اصفهانی

text: هاتف شاعری را از جوانی آغاز کرد و در طول زندگی آرام خود از مدح شاهان و روی آوردن به دربار سلاطین خودداری کرد و بیشتر به مطالعه و حکمت و عرفان مشغول بود. وی در سال ۱۱۹۸ درگذشت.


title: هاتف اصفهانی

text: هاتف اصفهانی شاعری توانا و مسلط به زبان و ادب فارسی بود. وی از سبک شعرای متقدم ایران به ویژه حافظ و سعدی پیروی می‌کرد و طبع خود را در سرایش تمامی قالبهای شعری اعم از غزل، قصیده و رباعی، ترجیع‌بند و قطعه آزمود. شهرت عمده هاتف به سبب شاهکار بزرگ ادبی او (ترجیع‌بند عرفانی) است که در آن هم از حیث حسن ترکیب الفاظ و هم از حیث توصیف معانی داد سخن داده‌است. وی مرثیه‌های زیبایی نیز با استفاده از ماده تاریخ (حروف ابجد) در مرگ بزرگان و دوستان خود سرود که این اشعار از ارزش بالایی برخوردارند.


title: هاتف اصفهانی

text: مهم‌ترین اثر باقی‌مانده از هاتف اصفهانی دیوان اشعار او و چند صد بیت شعر به‌زبان عربی است.


title: هاتف اصفهانی

text: بخشی از بند اول ترجیع‌بند معروف هاتف:


title: مسعود سعد سلمان

text: مسعود سعد سلمان شاعر، خوش‌نویس، ادیب و اسب‌شناس دوره غزنویان در نیمه دوم قرن پنجم و آغاز قرن ششم هجری بود. بیشتر اشعار او در قالب قصیده و باقی آن‌ها به صورت رباعی و قطعه هستند.


title: مسعود سعد سلمان

text: مسعود سعد سلمان، در سال ۴۳۸ هجری به دنیا آمد. پدر مسعود فردی ثروتمند بود که به عنوان سفیر از سوی غزنویان به هند فرستاده شده بود. با اینکه اجداد مسعود اهل همدان بودند اما اربابان تذکره دربارهٔ زادبومش اختلاف نظر دارند. بنا به گفته محمد عوفی وی در همدان به دنیا آمده دولتشاه سمرقندی زادگاهش را جرجان می‌داند. واله داغستانی گوید که اصلش از همدان است ولی مدت‌ها در لاهور به سر برده‌است؛ غلام‌علی آزاده وی را اهل لاهور می‌داند و بدیع‌الزمان فروزانفر در سخن و سخنوران زادگاهش را لاهور نوشته‌است.


title: مسعود سعد سلمان

text: حیات مسعود سعد سلمان مصادف با حکومت شش پادشاه غزنوی فرخزاد غزنوی، ابراهیم غزنوی، مسعود بن ابراهیم، شیرزاد غزنوی، ارسلان‌شاه غزنوی و بهرام‌شاه بوده‌است. زندگی مسعود سعد در زمان پادشاه فرخزاد و زندگی ادبی و خدمت شاهی او از دوره سلطان ابراهیم آغاز می‌شود. در سال ۴۳۸ هجری قمری هنگامی که سلطان مسعود غزنوی، فرزند خود «مجدود» را به فرمانفرمایی هند فرستاد، پدر سعد سلمان همراه او بود. مسعود سعد به مدت شصت سال به عنوان یکی از کارگزاران دیوان غزنوی خدمت کرد. شغل رسمی او کتاب‌دار سلطنتی بوده‌است.


title: مسعود سعد سلمان

text: بخشی از حیات هشتاد ساله او به دلیل همدستی با مسعود بن ابراهیم در توطئه علیه پدرش (ابراهیم غزنوی) در زندان‌های دهک، نای، سو و مرنجاب گذشت. بار نخست در سال ۴۷۷ قمری به زندان افتاد و پس از ۱۱ سال در ۴۸۸ هجری توسط فرماندار «چَلَنِدر» آزاد شد و به لاهور بازگشت. ۲ سال بعد و در پی تغییرات سیاسی، بار دیگر برای ۸ سال به زندان افتاد. سال‌های پایانی عمر او به سرودن بهترین شعرهایش در زندان نای گذشت. او خاطرات و رنج‌های خود از زندان را در قالب شعر و زندان‌نامه نگاشته‌است.


title: مسعود سعد سلمان

text: مسعود سعد سلمان در سال ۵۱۸ هجری کشته شد.


title: مسعود سعد سلمان

text: مسعود سعد سلمان دو پسر و یک دختر داشت. یکی از پسرها معروف به «سعادت» که شاعر بود و پسر دیگر «صالح» (یا محمد) نام داشته که هنگام زندانی بودن پدر، در مرنجاب وفات یافت.


title: مسعود سعد سلمان

text: قصیده‌هایش به سبک خراسانی اغلب در مدح پادشاهان غزنوی هستند بیانی ساده و روان داشته و چنین می‌نماید که به فلسفه و ریاضیات آشنا بوده‌است. در اشعارش برخی کلمات هندی دیده می‌شوند.


title: مسعود سعد سلمان

text: مسعود، دیوان‌هایی به به زبان‌های فارسی و عربی و هندی داشته‌است.


title: مسعود سعد سلمان

text: دیوان فارسی وی قریب به هجده‌هزار بیت دانسته شده‌است و غیر از قصیده، دارای غزل و رباعی، مثنوی، قطعه و چیستان نیز دارد.


title: مسعود سعد سلمان

text: جز ابیاتی عربی در حدائق السحر فی دقائق الشعر چیزی از دیوان عربی او در دست نیست.


title: مسعود سعد سلمان

text: دیوان هندی او نیز به کلی مفقود است.


title: مسعود سعد سلمان

text: اشعار مسعود سعد سلمان متأثر از سروده‌های عنصری بلخی (از قصیده‌هایش) و منوچهری دامغانی و ناصرخسرو و فرخی سیستانی است.


title: مسعود سعد سلمان

text: کمال‌الدین اسماعیل و ظهیرالدین نیشابوری از مقلدان سبک او بوده‌اند.


title: مسعود سعد سلمان

text: عثمان مختاری، ابوالفرج رونی و سنایی از دوستان و آشنایان او بوده‌اند.


title: مسعود سعد سلمان

text: سنایی او را در شعر «پیشوای کیهان» و رشیدی «تاج شاعران» نامیده‌است.


title: مسعود سعد سلمان

text: بدیع‌الزمان فروزانفر مثنویات او را متوسط شمرده و گفته «اگر نمی‌ساخت بهتر بود».


title: مسعود سعد سلمان

text: برشکال (موسم باران) لاهور:


title: مسعود سعد سلمان

text: از حبسیات مسعود سعد (اشعاری که در زندان سروده‌است):


title: نظامی عروضی

text: نظامی عروضی سمرقندی نویسنده و شاعر ایرانی سده ششم هجری و نویسندهٔ کتاب چهار مقاله است


title: نظامی عروضی

text: احمد بن عمر بن علی سمرقندی، مکنی به ابوالحسن، ملقب به نظام‌الدین یا نجم‌الدین، و معروف به نظامی عروضی، از نویسندگان و شاعران قرن ششم هجری قمری است. در اواخر قرن پنجم در سمرقند زاده شد. هنگامی که در سمرقند زندگی می‌کرد، یک "دهقان"، به نظامی گفت که چگونه رودکی شاعر برای اشعار خود در ستایش فضایل "امیر" سامانی "نصر بن احمد حقوق" می‌گرفت. وی پس از کسب علوم مقدماتی در سمرقند، در سالهای ۵۰۴ تا ۵۰۶ رهسپار خراسان شد. در سال ۵۰۶ در بلخ به خدمت عمر خیام، و در سال ۵۱۰ در طوس به خدمت امیر معزی رسید. وی به دربار ملوک آل شنسب پیوست و سالها مداحی شاهان آن سلسله را می‌کرد. کتاب معروف خویش "مجمع‌النوادر" مشهور به چهار مقاله را در حدود سال‌های ۵۵۱–۵۵۲ ه.ق به نام ابوالحسن حسام‌الدین علی بن فخرالدوله مسعود برادرزاده ملک شمس‌الدین محمد، پادشاه غوری تألیف کرد. تمام آنچه از زندگی شخصی وی مشهود است، از خود "چهار مقاله گرفته می" شود. کتاب چهار مقاله یا چهار گفتمان، کتابی است شامل چهار گفتمان در مورد چهار فن مختلف، که نظامی معتقد است که یک پادشاه باید در کاخ خود داشته باشد. در مقدمه کتاب، نظامی دربارهٔ ایدئولوژی فلسفی یا دینی آفرینش جهان و نظم امور بحث می‌کند. با اینکه او در وهله اول یک ندیم بود، در کتاب خود خاطرنشان کرده که او یک اخترشناس و پزشک نیز بوده‌است.


title: نظامی عروضی

text: "چهار مقاله" به انگلیسی، ، ، اسپانیایی، ژاپنی و سوئدی ترجمه شده‌است.


title: نظامی عروضی

text: از نظامی عروضی است:


title: حاجی میرزا آقاسی

text: حاجی میرزا عباس ایروانی معروف به حاجی میرزا آقاسی (زادهٔ ۱۱۶۲ یا ۱۱۶۳ خورشیدی در ماکو - درگذشتهٔ مرداد ۱۲۲۸ خورشیدی در کربلا) به مدت ۱۲ سال از ۶ تیر ۱۲۱۴ ه.خ تا ۲۸ مهر ۱۲۲۷ ه.خ صدراعظم محمدشاه بود.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: عباس، پسر یک ملّای رعیت زمین‌دار اهل ایروان و از خاندان بیات بود. تحصیلات مقدماتی خود را نزد پدرش میرزا مسلم، از علمای ایروان، گذراند. در نوجوانی همراه پدرش به عتبات عالیات عراق سفر کرد و آنجا چند سال زیر نظر یک درویش نعمت‌اللهی به نام ملاعبدالصمد همدانی درس خواند. در جریان حملهٔ وهابیون به کربلا (ذوالحجهٔ ۱۲۱۶، مارس ۱۸۰۲)، ملاعبدالصمد کشته شد و آقاسی خانوادهٔ او را برداشت و با خود به شهر همدان آورد. گفته شده که ممکن است کشته‌شدن مرادش در یک جنگ مذهبی، در مخالفت او با اهل دین و شکیبایی‌اش در برابر اقلیت‌های مذهبی تأثیرگذار بوده باشد. او برای مدتی مانند یک درویش دوره‌گرد زندگی می‌کرد و در این مدت به سفر حج نیز رفت. پس از آن به شهر مادری خود بازگشت و در آنجا مشغول کار برای یکی از بزرگان ارمنی شهر ایروان شد.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: مدتی بعد به تبریز رفت که در آن‌زمان پناهگاه دراویش نعمت‌اللهی بود و به خدمت وزیر عباس میرزا، میرزا بزرگ (عیسی) قائم‌مقام فراهانی، درآمد که حامی صوفیه بود. میرزا بزرگ، عباسِ درویش را تشویق کرد که رخت ملّایی به تن کند و آموزگاری پسرش موسی (برادر ناتنی ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی) را به او سپرد. عباس در خدمت میرزا بزرگ درجات ترقی را طی کرد و حتی تیول (املاک) در اطراف تبریز به دست آورد و به عنوان «آقاسی» نائل شد؛ اما مرگ میرزا بزرگ در سال ۱۲۳۷ ه.ق. (۱۸۲۱ م.) جایگاه و اموال او را به خطر انداخت.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: رقابت بین پسران قائم‌مقام یعنی موسی و ابوالقاسم، اختلاف و تفرقهٔ میان ترک و فارس در تبریز را بیش از پیش آشکار کرد و آقاسی که ترک‌تبار بود و روابط زیادی با بزرگان ترک-کرد خاندان بیات در ماکو داشت، مجبور شد برای درامان ماندن از ابوالقاسم که در نزاع با برادرش پیروز شده بود، به امیرخان سردار در شهر خوی پناه ببرد. با وساطت امیرخان سردار، آقاسی دوباره به خدمت ولیعهد قاجار بازگشت و در سال ۱۲۴۰ ه.ق. (۱۸۲۴ م.) به عنوان معلم اصلی پسران ولیعهد از جمله فریدون میرزا و پس از آن محمد میرزا (بعدها محمدشاه) تعیین شد.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: تاثیر روزافزون آقاسی بر محمد میرزا و شاهزاده‌های دیگر قاجار، باعث شد که علیرغم انتقاد و بدبینی شدید قائم‌مقام نسبت به شخصیت نامتعارف و شیوهٔ تدریس او، پله‌های ترقی را طی کند. آموزه‌های اخلاقی آقاسی که ترکیب غریبی از حکایات مشهور عرفانی و ریاضت و پرهیزکاری بود، و ادعاهای او مبنی بر قدرت پیشگویی و آینده‌بینی باعث شد آقاسی در دیدهٔ شاگردانش به شخصیتی بزرگ و استادی تمام‌عیار تبدیل شود. او همواره به محمدمیرزا اطمینان می‌داد که روزی بر تخت پادشاهی خواهد نشست. حتی به نظر می‌رسد سخنان او بر عباس میرزا هم اثراتی گذاشته باشد.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: آقاسی در شهر ایروان منافعی داشت و به نظر می‌رسد که گرایش او به ایدهٔ جهاد، احتمالا در رویکرد ستیزه‌جوی دربار تبریز، درست قبل از جنگ دوم ایران و روسیه (۲۸-۱۸۲۷)، نقش داشته است. برخلاف امید و انتظار قائم‌مقام، شکست در این جنگ هم نتوانست باعث کاهش اثرگذاری آقاسی و صمیمیت او با محمد میرزا شود. علاوه بر این به نظر می‌رسید که جمع‌شدن آوارگان جنگی اهل ایروان در شهر ماکو، حتی موضع آقاسی را تقویت کرده است.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: با آغاز پادشاهی محمدشاه در ربیع‌الاول ۱۲۵۰ (نوامبر ۱۸۳۴) که محمدشاه آن را تحقق پیش‌بینی‌های آموزگار خود می‌دانست، قائم‌مقام فراهانی به صدراعظمی رسید. صدراعظمی او پادشاهی محمدشاه را در دوره‌ای آشفته از گذار و در مقابل رقبای سرسخت، عملا تضمین می‌کرد. با وجود این، کمتر از یک سال بعد، محمدشاه به تحریک مخالفان قائم‌مقام که آقاسی سرکردهٔ آنها بود، به قدر کافی احساس اطمینان کرد و صدراعظم خود قائم‌مقام را در صفر ۱۲۵۱ (ژوئن ۱۸۳۵) به قتل رساند و اندکی پس از آن، آقاسی را به جای او منصوب کرد.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: آقاسی در ابتدا صدراعظمی محتاط بود اما خیلی زود نشان داد که به قدر کافی مکّار است که بتواند رقبای خود را از میدان به در کند از جمله امیرنظام آذربایجان، محمدخان زنگنه، عموی بزرگ محمدشاه الله‌یار خان آصف‌الدوله، و رهبر نعمت‌اللهی زین‌العابدین شیروانی. رسیدن آقاسی به صدراعظمی و باقی‌ماندن او در این مقام به مدت ۱۳ سال، بیش از همه به دلیل وابستگی و اعتماد بی‌قیدوشرط محمدشاه به او بود. دلیل دیگر این امر، پای‌بندی محمدشاه به سیاست ابتدایی قاجاریان مبنی بر به‌کارگرفتن وزرای ضعیف و فاقد استقلال رای سیاسی بود. اما آقاسی این ضعف را تبدیل به یک مزیت کرد. او رمز بقای خود را در این می‌دید که توجه زیادی به خود جلب نکند و از خود تسلیم و رضا نشان بدهد و در عین حال از طریق فشار عاطفی بر تنها مرید خود، محمدشاه، از زحمت کارهای حکومتی راحت باشد. اما وابستگی محمدشاه به مراقبت و محبت پدرانهٔ آقاسی، برای دور نگه داشتن دشمنان آقاسی کافی نبود. آقاسی که حاضر نبود عنوان معمول "صدراعظم" را بپذیرد و خود را «شخص اول» می‌نامید، همواره تلاش می‌کرد وجههٔ شاه به‌عنوان «ولی‌الله» را ارتقا بدهد و در عین حال پایگاه قدرت خودش را در چارچوب ساختار اداری کشور، دربار و نیروهای نظامی بسازد و تثبیت کند.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: آقاسی در یک پاکسازی گسترده به سال ۱۲۵۱ ه.ق. (۳۶-۱۸۳۵ م.)، تمامی عناصر طرفدار قائم‌مقام فراهانی را نابود کرد و متحدان عمدتا آذربایجانی خود را به جای آنها گماشت. ازدواج او با عزت‌النساء، عمهٔ محمدشاه و دختر فتحعلی‌شاه (که اولین پیشنهاد ازدواج آقاسی را در سفر حج سال ۱۲۴۶ ه.ق. به شکل تحقیرآمیزی رد کرده بود) کنترل آقاسی بر حرمسرا و دربار را افزایش داد. ازدواج میرزا مسعودخان گرمرودی (انصاری)، یکی از افراد نزدیک به آقاسی، با ضیاءالسلطنه (دختر ذی‌نفوذ فتحعلی‌شاه) نیز این نفوذ و کنترل را بیشتر کرد. والی‌گری استان‌های مهم کشور به آن برادران شاه (مانند فریدون میرزا) داده شد که وفاداری خود را به آقاسی ثابت کرده بودند و انحصار خاندان نوری بر نیروهای نظامی کشور نیز تضعیف شد. اما علیرغم تمام این تلا‌ش‌ها، کنترل آقاسی بر دستگاه حکومت همچنان متزلزل باقی ماند و جایگاه او اغلب از سوی رقبای برجسته‌اش در خاندان قاجار به چالش کشیده می‌شد. در نهایت از سال ۱۸۳۷ به بعد، توازن قوایی به دست آمد و چهره‌های قدرتمند در سمت‌های مهم کشور باقی ماندند. در سال‌های بعد از آن، تلاش‌های بسیاری برای برکناری آقاسی انجام شد و همین امر در شکل‌گیری فضای بی‌ثبات و توطئه‌اندیشانهٔ مختص دوران پادشاهی محمدشاه، نقش اساسی داشت.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: در ربیع‌الاول ۱۲۵۲، محمدشاه برای سرکوب ترکمانان نواحی گرگان و اترک عازم آنجا شد اما شکست خورد و در بازگشت، با نخستین بدگویی مخالفان درباره بی‌کفایتی آقاسی روبه‌رو شد. ظاهرا عامل بدگویی، زین‌العابدین شیروانی بود. محمدشاه تنبیه بدگویان را به آقاسی واگذارد. آقاسی برخی را پند داد، گروهی را تهدید کرد و عده‌ای را از مجالست در دربار محروم ساخت.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: جنگ هرات در سال ۵۳-۱۲۵۲ ه.ق. (۳۸-۱۸۳۷ م.)، اولین آزمون مهم کفایت آقاسی بود و نشان داد که مدرن‌سازی ارتش، به سبک شخص آقاسی، شکست خورده است. دیپلماسی متزلزل در مقابل فرماندهٔ افغان کامران میرزا و فرستادهٔ انگلیسی جان مک‌نایل، فرماندهی ضعیف بر ارتشی فلج‌شده از گرسنگی و تفرقه و اهداف نظامی نامشخص، از دیگر عوامل شکست ایران در این جنگ بود. نقشهٔ آقاسی مبنی بر محاصرهٔ بخشی از شهر برای تسهیل فرار سکنهٔ شهر، با هدف نابودساختن قدرت دشمن، یک تاکتیک غیرمرسوم و ناآزموده بود. اما تدارکات ضعیف، روحیهٔ پایین، تاخیرهای طولانی و خواسته‌های آن‌چنانی مقامات کشور، باعث شد انگلیسی‌ها بتوانند سیاست خود مبنی بر حمایت از افغان‌ها را دیکته کرده و شکستی خفت‌بار بر محمدشاه و وزیر او تحمیل نمایند. ماجرای جنگ هرات و لطمه‌ای که به روابط ایران و انگلیس زد، نخستین رویارویی جدی این دو کشور بود و عملا باعث شد که انگلیسی‌ها هم مانند روس‌ها در پی آن برآیند که ایران را به یک کشور حائل ضعیف فروکاهند.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: منش آقاسی، ترکیبی از مدارا از سر ضعف، چاپلوسی و طعنه‌زنی بود. اما روح سیاست خارجی او عمدتا همان چیزی بود که وزرای پیش از او پیش گرفته بودند: برای تضمین یکپارچگی ایران و حفظ خاندان قاجار، باید بالاترین درجهٔ مقاومت مسالمت‌جویانه را در مقابل قدرت‌های اروپایی نشان داد و در عین حال هر اقدامی که بتواند سطحی از رقابت را بین آنها حفظ کند انجام داد، بلکه خواسته‌ها و دست‌اندازی‌های سرزمینی و غیرسرزمینی آنها در آینده تا حدی تعدیل شود. آقاسی در کنار این سیاست مبتنی بر حرف‌شنوی و اطاعت، نسبت به گشودن بازارهای ایران به روی سرمایه و محصولات اروپایی تمایل نشان نمی‌داد و به نتیجهٔ اصلاحات و مدرن‌سازی به سبک غربی هم بدبین بود.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: در عهدنامهٔ ۱۸۴۱ ایران و انگلیس (اصلاحیه‌ای بر عهدنامهٔ ۱۸۱۴ که سال‌ها در برابر آن مقاومت شده بود و بهای نهایی برای ادامهٔ روابط دوستانه با انگلیس پس از شکست هرات محسوب می‌شد) ایران عقب‌نشینی بیشتری از خود نشان داد. آقاسی مجبور شد برای پایان‌دادن به اشغال جزیرهٔ خارگ توسط بریتانیا و تثبیت حاکمیت ایران بر این جزیره، در زمینهٔ نمایندگی کنسولی و افزایش میزان واردات خارجی دست به سازش بزند. در عین حال، اعتراض آقاسی به بی‌اعتنایی علنی انگلیس نسبت به ادعای ایران بر بحرین در اوایل سال ۱۸۴۰، در بازداشتن انگلیسی‌ها از بلندپروازی‌های مشابه در رابطه با دارایی‌های حیاتی‌تر ایران در خلیج فارس، چندان بی‌تاثیر نبود.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: سهم‌خواهی روس‌ها، عمدتا بر مبنای مادهٔ ۷ عهدنامهٔ ترکمانچای (۱۸۲۶) که حقوق انحصاری دریانوردی در دریای خزر را به روس‌ها اعطا می‌کرد، از سوی آقاسی با برخورد ملایم‌تری روبرو شد. پس از اختلافات دیپلماتیک طولانی، تقاضای روسیه برای دریانوردی در تالاب انزلی و ایجاد یک پایگاه کشتیرانی در جزیرهٔ آشوراده نهایتا برآورده شد، خصوصا به این دلیل که تنش‌های فزاینده و اشغال اجباری این جزیره (در ۱۲۶۰ ه.ق. مصادف با ۱۸۴۴) آقاسی را مجبور کرد که از ترس تبعات نظامی شدید، تسلیم شود. این اقدام، زمینه‌ساز طرح ادعاهای انگلیس دربارهٔ طرفداری آقاسی از روسیه و بعدها شکل‌گیری افسانه‌ای درخصوص جهل و بی‌اعتنایی سیاسی او نسبت به منافع ایران در دریای خزر شد. آقاسی که در میان بازی دو قدرت امپریالیستی بر سر کسب قلمرو گرفتار شده بود، گزینهٔ چندانی نداشت جز قربانی‌کردن حاشیه به امید حفظ مرکز. از سیاست خارجی آشفته، سازش‌کار و ضدّونقیض آقاسی به‌سختی می‌توان دفاع کرد. با وجود این، اجرای سیاستی منسجم و مستقل در مقابل تجاوز خارجی، خصوصا پس از عهدنامهٔ ترکمانچای و شکست در جنگ هرات، بسیار بعید می‌نمود.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: آقاسی برای علاج فشار روزافزون قدرت‌های خارجی، مدتی به قدرت‌های جایگزین جهان روی آورد اما دستاوردی نداشت. مذاکرات کم‌حرارت با محمدعلی پاشای مصر در پاسخ به پیشنهاد نامبرده برای تشکیل یک ائتلاف ضدروسی، پس از عقب‌نشینی محمدعلی پاشا از سوریه (۱۸۴۰)، احتمالا از ترس تلافی‌جویی روسیه، نیمه‌کاره رها شد. پس از اقدام مشترک قدرت‌های اروپایی علیه مصر، آقاسی در جستجوی متحدی برآمد که آسیب‌پذیری کمتری داشته باشد و محتاطانه به فرانسه روی آورد. هیئت دیپلماتیک فرانسه، به سرپرستی دوسرسی (۴۰-۱۸۳۹) پس از آنکه نتوانست آقاسی را راضی به امضای یک عهدنامهٔ تجاری کند، تا حدی دلسرد شد. در این دوره، در کشور عرب همسایه یعنی عراق، قتل‌عام کربلا به دست سربازان عثمانی (۱۲۵۹ ه.ق. مصادف با ۱۸۴۳) رخ داد و منجر به مطالبهٔ عمومی برای تلافی‌جویی شد. روابط ایران و عثمانی که پیش از این بر سر محمره (خرمشهر کنونی) و مرزهای غربی تیره و تار بود، پس از این رویداد حتی عداوت‌جویانه‌تر شد. آقاسی تمایلی به تلافی در این خصوص نداشت و تلاش کرد با اعتراض‌های علنی اما عمدتا بی‌ثمر خطاب به دربار عثمانی، علما و عموم مردم را دلخوش کرده و ساکت نگاه دارد. اما کنفرانس ارزروم (۴۷-۱۸۴۳) برای ایران یک پیروزی نسبی بود چون نه‌تنها حاکمیت ایران بر محمره و ایمنی زائران ایرانی عراق را تضمین می‌کرد، بلکه عهدنامه ارزروم نیز نشانه‌ای اطمینان‌بخش از احترام انگلیس و روسیه به تمامیت ارضی ایران بود.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: سنگ‌بنای سیاست داخلی آقاسی پس از نزاع قدرت در سال‌های ۳۶-۱۸۳۵، حفظ درجه‌ای از کنترل بر محمدشاهِ بیمار بود و برای این کار، اولا دسترسی مستقیم به شخص شاه را کاهش داد و ثانیا توجه شاه را مدام به خطرات واقعی یا ساختگی نسبت به تاج و تختش جلب می‌کرد. تا اواخر سال ۱۸۳۰، دست‌پروردگان و حامیان خود آقاسی به کنترل نسبی رسیدند و سربازان منفور «فوج ماکویی» (مهاجران ایروانی) که به شخص آقاسی وفادار بودند، در قالب یک ارتش شخصی عمل می‌کردند تا نفوذ آقاسی بر پایتخت را حفظ کنند. هرجا ممکن بود، افسران آذربایجانی و کرد به سمت‌های ایالتی منصوب می‌شدند. اما تمامی این اقدام‌ها نتوانست تغییر ناگهانی و خاصی در جاری‌شدن درآمد از استان‌هایی که هنوز تحت کنترل رقبای آقاسی بودند (معتمدالدوله در فارس و سپس اصفهان؛ آصف‌الدوله و سالار در خراسان؛ و بهمن میرزا در آذربایجان) ایجاد کند.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: برای جبران کمبود درآمد و بحران مالی متعاقب آن، آقاسی (شاید با الهام از سیاست ارزی محمدعلی پاشا) به سیاست بسیار نامحبوب ضبط و مصادرهٔ تیولی که در دوران پادشاهی فتحعلی‌شاه اعطا شده بود روی آورد. مصادرهٔ گستردهٔ زمین‌ها، گاهی حتی املاک خصوصی، به‌خصوص در مجاورت پایتخت، باعث شد موقعیت مقامات پاکسازی‌شده از حکومت بیش از پیش تضعیف شود، و به آقاسی امکان داد که نه‌تنها حقوق سربازانش را بدهد و طرح‌های دیگر حکومت را تامین مالی کند، بلکه امر حساس تامین غلات برای پایتخت را نیز تضمین کرد. آقاسی با حمایت از تفسیر به‌شدت متعصبانه از احکام فقهی، تعداد زیادی از روستاها را از تیول‌داران پس گرفت. او در اواخر دوران صدراعظمی‌اش، مالکیت ۱۴۳۸ روستا با ارزش کل یک میلیون تومان را در معامله‌ای به شاه انتقال داد.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: آقاسی برای ایجاد درآمد بیشتر (و شاید مطابق با باورهای نعمت‌اللهی‌اش مبنی بر بازگشت به زمین)، تلاش کرد زمین‌های زیر کشت را گسترش بدهد و سیستم آبیاری را بهبود بخشد. او علاقهٔ خاصی به ساخت قنات‌های و کانال‌های آب جدید نشان می‌داد. هرچند این طرح‌ها همیشه موفق نبود، اما به نظر می‌رسید که محصولات کشاورزی را تا حدی افزایش داده و حتی شاید باعث کاهش بیکاری در شهرها شد. چند روستا در اطراف تهران احیا شدند و تعدادی طرح ساخت و ساز به اجرا گذاشته شد از جمله کانال آبیاری کرج (برای کاهش کمبود آب در پایتخت)، انبار در بازار تهران و جاهای دیگر، قلعه‌های مرزی، آرامگاه برای چهره‌های مقدس صوفی، و باغ-کاخ‌هایی در شمال تهران.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: برای کاهش کسری سرسام‌آور بودجه، گام‌هایی مشابه با تلاش‌های اولیه در دوران فتحعلی‌شاه برداشته شد، از جمله محدودکردن واردات پارچه‌های خارجی با تشویق به مصرف پارچه‌های داخلی در دربار، ارتش و حکومت. اما این اقدامات نتوانست صنایع محلی را از نابودی نجات بدهد و علیرغم اعتراض‌های مکرر از سوی اصناف داخل کشور، حکومت آقاسی نتوانست فشار تجاری اروپا را تاب بیاورد.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: پس از شکست در جنگ هرات در سال ۱۸۳۸، تلاش‌های گسترده‌تر اما نامنظم‌تری هم در حوزهٔ تجدید تسلیحات انجام شد و عمدتا به سیاق همان اصلاحات «نظام جدید»ی بود که توسط عباس‌میرزا آغاز شده بود. با کمک ناچیز اروپا، ریخته‌گری‌های جدیدی در شهرهای بزرگ کشور و توپخانهٔ بزرگی شامل تسلیحات میدانی و توپ ساخته شد. برای پاسخگویی به نیازهای ضروری ایران در زمینهٔ علم و فناوری، برای اعزام دومین گروه دانشجویان به خارج از کشور تلاش‌هایی انجام شد. مذاکرات با محمدعلی پاشا به جایی نرسید. مدتی بعد، دولت فرانسه در پاسخ به درخواست آقاسی برای مساعدت فنی، قبول کرد دانشجوهای ایرانی را تعلیم بدهد و گروهی از دانشجویان در اوایل دههٔ ۱۸۴۰ به فرانسه اعزام شدند که البته اطلاعات زیادی دربارهٔ آنها در دست نیست. پیش از آن، میرزا صالح شیرازی که او هم در اروپا درس خوانده بود، تحت نظارت آقاسی اولین روزنامهٔ ایرانی به نام کاغذ اخبار را در سال ۱۲۵۳ ه.ق. (۱۸۳۷) منتشر کرد.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: علیرغم این اصلاحات و تاثیر مثبت آن، هیچ‌یک از این اقدامات نتوانست حکومت را از مضیقهٔ اداری و مالی نجات بدهد. کمبود درآمد خزانهٔ مرکزی کشور به معنای کسری بودجهٔ فزاینده بود که تا سال ۱۲۶۴ ه.ق. (۱۸۴۸) به حدود یک میلیون تومان رسیده بود. در اواسط دههٔ ۱۸۴۰، مدیریت ضعیف و بی‌نظم آقاسی و جهل او نسبت به امور مالی، حکومت مرکزی را به آستانهٔ ورشکستگی مالی کشانده بود. ادارهٔ نامنظم کشور، فساد، فروش سمت‌ها، ناتوانی از متعادل‌کردن بودجه و سامان‌دهی به مالیات و جمع‌آوری بدهی‌های معوقه، حکومت را به بحرانی عمیق فرو برده بود. به‌علاوه، تخصیص اشتباه منابع کشور و نارضایتی روزافزون به دلیل گسترش ناامنی و زورگیری، هرگونه اصلاحات مثبتی را در دولت آقاسی انجام شده بود خنثی می‌کرد.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: وخامت ناگهانی حال محمدشاه در حدود سال ۱۲۶۱ ه.ق. (۱۸۴۵)، موج جدیدی از مخالفت و نزاع قدرت را به راه انداخت و آقاسی متوجه شد که پس از مرگ شاه باید احتیاط در پیش بگیرد. آقاسی نافرمانی و سرکشی مکرّر پسرخواندهٔ نیمه‌دیوانه‌اش، الله‌قلی‌خان ایلخانی، نوهٔ فتحعلی‌شاه، را دستاویزی برای بدنام‌کردن رقبا و متهم‌کردن آنها به خیانت و توطئه می‌کرد که همین امر موجب تشویق الله‌قلی‌خان و بلندپروازی‌های سبکسرانهٔ او می‌شد. پس از بهبود نسبی محمدشاه، ملک قاسم میرزا، عموی روشنفکر محمدشاه و متحد منوچهرخان معتمدالدوله، متهم به توطئه و از پایتخت تبعید شد. میرزا آقاخان نوری نیز به کاشان تبعید شد. اندکی بعد، الله‌یارخان آصف‌الدوله (عموی بزرگ محمدشاه و متولی وقت حرم امام رضا در مشهد) که دشمن دیرینهٔ آقاسی بود به عراق تبعید شد. اما در سال ۱۲۶۲ ه.ق. (۱۸۴۶)، محمدحسن‌خان سالار (والی خراسان و پسر آصف‌الدوله که بعدها همدست خاموش برادر شاه، بهمن میرزا، شد) از اقتدار حکومت مرکزی سرپیجی کرد و بدین‌ترتیب شورش خراسان به راه افتاد (۵۰-۱۸۴۱). بهمن‌میرزا پس از تلاشی عقیم در سال ۱۸۴۷، به روسیه پناه برد و آذربایجان را تحت کنترل آقاسی رها کرد. اما این موفقیت‌های نسبی آقاسی، منابع نارضایتی را از بین نبرد و عملاً سال‌های پایانی سلطنت محمدشاه را تبدیل به یک وضعیت سرشار از آشوب و هرج‌ومرج کرد.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: ادعاهای سید علی‌محمد شیرازی (باب) و رشد سریع جنبش‌های بابی بین سال‌های ۶۲-۱۲۶۰ ه.ق. (۴۶-۱۸۴۴)، در ابتدا از سوی آقاسی نوعی کفرگویی پیش‌پاافتاده تلقی و نادیده گرفته شد؛ اما در سال ۱۲۶۲ ه.ق. (۱۸۴۶) هنگامی که والی اصفهان، منوچهرخان معتمدالدوله، تحت تاثیر ادعاهای باب قرار گرفت و حمایت و میزبانی خود را در اختیار باب گذاشت، آقاسی کم‌کم متوجه شد که با یک ائتلاف بالقوه و خطرناک مواجه است. اما نگرانی‌های او با مرگ منوچهرخان در سال ۱۲۶۳ ه.ق. (۱۸۴۷) و دستگیری باب فرونشست. آقاسی در مرحلهٔ بعد با کنجکاوی همدلانهٔ محمدشاه نسبت به باب مواجه شد که برای او بسیار خطرناک بود؛ به همین دلیل بر محکومیت شدید علما علیه باب تاکید کرد و باب را ابتدا در شهر خودش یعنی ماکو (۶۴-۱۲۶۳ مصادف با ۴۸-۱۸۴۷) و بعد از آن قلعهٔ نفوذناپذیر چهریق زندانی کرد.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: مدتی بعد باب را به تبریز بردند و در شعبان ۱۲۶۴ ه.ق. (ژوئیه ۱۸۴۸) برخی روحانیون ارشد دوباره از او درخصوص عقاید و تعالیمش بازجویی کردند. این نقشه از سوی آقاسی و برای بدنام‌کردن جنبش بابی طراحی شده بود و در عین حال به دشمنان دیرینهٔ آقاسی یعنی علما هم یادآوری می‌کرد که تا چه حد به حفظ حسن‌نیت آقاسی وابسته و نیازمند هستند. غلیرغم هم‌پیمانی علما علیه باب و انتقادهای پنهان از برخورد سست حکومت با باب (اظهارات ضدروحانیت شخص آقاسی این انتقادات را تشدید می‌کرد) و با وجود نگرانی آقاسی از ستیزه‌جویی فزایندهٔ بابی‌ها، آقاسی مایل نبود دست به اقدام شدیدی علیه بابیه بزند زیرا می‌ترسید که در شرایط بیماری وخیم محمدشاه و چشم‌انداز شورش محمدحسن‌خان سالار، یک قیام بابی هم به راه بیفتد و اصل بقای تاج و تخت قاجار را به خطر بیندازد. ملایمت و ارفاق نسبی آقاسی در مقابل بابی‌ها، با سیاست کلی او مبنی بر محدودکردن اقتدار علما نیز همخوانی داشت. اقدامات دیگری مانند تبعید و حبس خانگی علمای دردسرساز، قطع یا کاهش مقرری روحانیون و تعیین روحانیون صوفی‌مسلک و طرفدار حکومت به سمت‌های حساس مذهبی، پایگاه علما را تا حدی تضعیف کرد و زمینه‌ساز رشد گرایش‌های ضدروحانیت شد. این اقدامات باعث رشد قابل‌توجه محبوبیت فرقه‌های صوفی نشد اما شاید در ایجاد دیگر قیام‌های مذهبی-سیاسی نقش داشت، مانند انقلاب ناکام رهبر اسماعیلیه آقاخان محلاتی (حسین‌علی شاه) در کرمان (۶۰-۱۲۵۸ ه.ق. مصادف با ۴۴-۱۸۴۲) و مهاجرت او به هند.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: مرگ محمدشاه در شوال ۱۲۶۴ (سپتامبر ۱۸۴۸)، آقاسی را از منبع اصلی حمایتش محروم کرد. دشمنان آقاسی در حکومت و دربار، با تایید و پشتیبانی ملک‌جهان خانم مهدعلیا (مادر پادشاه جدید یعنی ناصرالدین‌شاه) خیلی زود آقاسی را از قدرت کنار گذاشتند. ادعا می‌شد که آقاسی می‌خواسته پسر دیگر محمدشاه یعنی عباس میرزا ملک‌آرا را بر تخت بنشاند. اگر این ادعا صحت داشته باشد، به نظر می‌رسد در آن شرایط وخیم که سربازان ماکویی آقاسی داشتند در خیابان‌های پایتخت کتک می‌خوردند، این آخرین چارهٔ پیش پای آقاسی برای مذاکره و معامله با قدرت بوده است. آقاسی، معزول و هراسان، به حرم شاه عبدالعظیم گریخت و پس از گرفتن تامین جانی از طریق مذاکرات فرستادگان روس و انگلیس، نهایتا در عتبات عراق پناه گرفت و یک سال بعد در رمضان ۱۲۶۵ (۱۸۴۹) از دنیا رفت.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: چهرهٔ آقاسی، چه در میان هم‌عصران او و چه در روایت‌های مدرن، اغلب به عنوان فردی پست‌فطرت و بی‌کفایت، متصلب، جاهل و عامل اشتباه‌های سیاسی ثبت شده است. او از این نظر هم بداقبال بود که دورهٔ صدراعظمی‌اش بین دو سیاستمدار مشهور و خوشنام ایران یعنی قائم‌مقام فراهانی و امیرکبیر قرار گرفت و ضعف‌های شخصی‌اش به تشدید وجههٔ منفی او دامن زد.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: صوفی‌گری فی‌البداهه و به‌شدت شخصی آقاسی که در نثرهای کوتاه او هم آشکار است، باعث می‌شد دو روحیهٔ متضاد خودبزرگ‌بینی و خضوع مطلق در او ایجاد شود. خودبزرگ‌بینی او در رفتارهای بی‌پروا و گستاخانه به‌خصوص با زیردستان، توهم نبوغ نظامی، خیال‌پردازی در مورد توان شکست قدرت‌های بزرگ اروپایی، و ادعاهای ضمنی مبنی بر اعجازهای فراطبیعی، منعکس می‌شد. در سوی دیگر، خضوع افراطی او به شکل چاپلوسی‌های بی‌جا و گاهی نوکرمآبانه در مقابل فرستادگان اروپایی، کناره‌گیری متظاهرانه از دنیا، و تمسخر خود بروز می‌کرد. مصادیق این رفتارهای آقاسی، اغلب با دقت و موشکافی توسط وقایع‌نویسان سرخوردهٔ دربار، مقامات برکنارشده و خشمگین و بازدیدکنندگان اروپایی ثبت و ضبط می‌شد که آقاسی را به خاطر گستاخی، خشم بی‌جا، بی‌اعتنایی به رسم و رسوم، بدزبانی، لودگی و سبک زندگی عجیب و غریب مورد انتقاد قرار می‌دادند. تحسین مخفیانهٔ آقاسی نسبت به عیاشی پسرخوانده‌اش، و حرف و حدیث‌ها دربارهٔ همجنس‌گرایی سرکوب‌شده در خود آقاسی، در جامعه‌ای که اصرار داشت وجههٔ ظاهری اخلاق‌مداری و رفتار شرعی را حفظ کند، بیش از پیش وجههٔ شخصی او را تخریب می‌کرد.


title: حاجی میرزا آقاسی

text: شاید یک خصوصیت قابل‌احترام در وجود آقاسی، مدارا و چشم‌پوشی نسبی او نسبت به دشمنانش باشد، البته بعد از آنکه از بی‌خطربودن آنها مطمئن می‌شد. کاهش نسبی شکنجه، اعدام و دیگر مجازات‌های بی‌رحمانه در زمان آقاسی، تا حدی به دلیل حساسیت شخصی آقاسی و تا حدی اقتضای ملاحظات عمل‌گرایانهٔ یک حکومت ضعیف بود. همین عمل‌گرایی باعث شد که آقاسی، به شیوهٔ عجیب و غریب خود، متوجه محدودیت منابع و ساختار شکنندهٔ حکومت در مقابل دشمنان داخلی و رقبای خارجی بشود.


title: تاریخ مشروطه ایران

text: اصطلاح تاریخ مشروطه ایران ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:


title: ولم علیا

text: روستای ولم علیا در ۱۲ کیلومتری شهرستان محمودآباد در استان مازندران ایران قرار دارد و از شمال به روستای تازه آباد و از غرب به روستای کلوسا و از شرق به روستای شیخ آباد و از جنوب به روستای سنگ بست ارتباط دارد.


title: ولم علیا

text: جمعیت این روستا بر اساس آمارگیری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران ۲۸۵ نفر (۷۲ خانوار) بود.


title: ولم علیا

text: شغل اصلی مردم روستا کشاورزی و محصول حاصل از آن برنج می‌باشد.این روستا دارای یک مسجد بزرگ و بسیار زیبا است. در دی ماه سال ۸۵ حسینیهٔ زیبایی نیز با همت مردم روستا ساخته شد و به بهره‌برداری رسید که در ماه محرم عزاداران زیادی در آن جا به عزاداری سالار شهیدان پرداختند. این روستا دارای مدرسه‌ای است که در سال 1362 افتتاح شده‌است.ولی به علت کمی تعداد دانش آموزان در سال 83تعطیل شده و دانش آموزان به مدرسه عبدالله آباد می‌روند.این روستا دارای امکانات آب و برق وگاز وتلفن می‌باشد.اکثر جوانان با توجه به مسائل کاری از روستا به شهرهای مختلف مهاجرت نموده‌اند.متأسفانه زمین‌های کشاورزی روستا در سال‌های اخیر با توجه به عدم رونق شالیکاری به ساخت و ساز تبدیل شده‌است و از زیبائی روستا کاسته شده‌است.مردم این روستا بسیار مهمان نواز هستند .


title: ولم علیا

text: این روستا مانند سایر روستاهای مازندران دارای فرهنگ ناب طبری قدیم می‌باشد که در گفتار پیران قدیم این روستا حدود 200 سال قدمت دارد.


title: ابواسحاق اطعمه

text: شیخ ابواسحاق احمد بن حلاج اطعمه، معروف به بسحاق اطعمه، شاعر پارسی‌گوی نیمهٔ دوم سدهٔ هشتم و سدهٔ نهم بود.


title: ابواسحاق اطعمه

text: او در نیمه دوم سده هشتم هجری قمری در شیراز متولد گردید. چون به شغل پنبه‌زنی اشتغال داشت به حلاج معروف بود. شیخ بسحق اشعار خود را در احوال انواع اغذیه و خوراکی‌ها سروده و به همین سبب او را اطعمه لقب داده‌اند.


title: ابواسحاق اطعمه

text: ابواسحاق اطعمه، مبتکر شعر اطعمه واشر به است که یکی از بدیع‌ترین انواع ادبی قرن نهم می‌باشد و آن شعری است هزل‌آمیز و طنزگونه و غالباً در جواب به اشعارشعرای پیشین وتضمین ابیات آنان. دکتر سیروس شمیسا در کتاب انواع ادبی از این شعر با عنوان پارودی (parody) یعنی تقلید طنزآمیز از نمونه‌های معروف ادب یاد می‌کند. این نوع شعر با این وسعت تا زمان ابواسحاق اطعمه سابقه نداشته و پس از او نیز کمتر شاعری راه او را دنبال کرده‌است.


title: ابواسحاق اطعمه

text: بسحق را از مقلدان عبید زاکانی شاعر مبتکر در شیوهٔ هزل و طنزدانسته‌اند ولی براون بسحق را در هزل بر عبید ترجیح داده است.


title: ابواسحاق اطعمه

text: بسحق اغلب اشعار خود را در استقبال و تضمین اشعار شعرای پیشین مانند: فردوسی، سعدی، امیرخسرو دهلوی، حافظ، سلمان ساوجی، کمال خجندی، عراقی، مولوی و عماد فقیه سروده است. ذوق، ابتکار و استعداد او در شیوه معرفی غذاهای ایرانی، شیخ را در قلمرو زبان فارسی به شهرت رسانید.


title: ابواسحاق اطعمه

text: کسانی چون: نظام الدین احمداطعمه، مولانا نظام الدین محمودبن امیراحمدقاری یزدی، تقی دانش ملقب به حکیم سوری، عبدالقادر خواجه سودا در سبک مقلد او بوده‌اند. بسحق را با ژوزف دبرشو شاعر فرانسوی که اشعارش دربارهٔ خوش خوارکی است از لحاظ سبکی همطراز دانسته‌اند.


title: ابواسحاق اطعمه

text: بسحق بعضی از غزلیات شاه نعمت‌الله ولی را استقبال نموده و چند بار نیز او را ملاقات کرده‌است.


title: ابواسحاق اطعمه

text: شاه نعمت‌الله گوید:


title: ابواسحاق اطعمه

text: شیخ بسحق گفته است:


title: ابواسحاق اطعمه

text: شاه نعمت‌الله به دعوت حاکم فارس، میرزا اسکندر بن عمر، به شیراز آمد و بسحق که از مریدان وی بود به دیدار مراد خود شتافت. نعمت‌الله‌ولی روی به بسحق نمود و گفت: رشته لاک معرفت شمائید؟ بسحق در پاسخ اظهار کرد: ما نمی‌توانیم از الله بگوئیم، از نعمت ِالله می گوئیم.


title: ابواسحاق اطعمه

text: در ملاقاتی دیگر شاه نعمتالله از او سؤال می‌کند: دیگر چه گفته‌اید؟ بسحق جواب می‌دهد:


title: ابواسحاق اطعمه

text: دیوان اطعمه به نام کنزالاشتها برای اولین بار توسط میرزا حبیب اصفهانی بر اساس نسخه خطی مورخ ۹۷۰ موجود در موزه بریتانیا در استانبول به چاپ رسید. زان پس این مجموعه بارها در شیراز چاپ و منتشر شده‌است. در سال ۱۹۷۱ میلادی رساله‌ای تحقیقی به نام «ابواسحاق و فعالیت ادبی او» به وسیله منقد ادبی، عبدالغنی میرزایوف در شهر دوشنبه منتشر شد. برخی از پژوهندگان اروپایی مانند ادوارد براون و یان ریپکا در آثار خود، شرح حال او را آورده‌اند. ذبیح‌الله صفا نیز در کتاب تاریخ ادبیات در ایران، به تفصیل از احوال و اشعارش یاد کرده و می‌نویسد:


title: ابواسحاق اطعمه

text: دیوان او شامل منظومه کنز الاشتها در ۱۰ فصل در شرح انواع خوراکی‌ها و شربت‌ها و میوه‌ها و حلواها... ، تعدادی قصیده به زبان فارسی، یک قصیده به زبان کردی و لری، ترجیع بند، منظومه مثنوی اسرار چنگال، یکصد غزل، مقطعات، رباعیات، فردیات و رسالات منثور، جنگ نامه مزعفر و بغرا (نوعی آش)، ماجرای برنج و بغرا، رساله خواب نامه و قصیده در مدح کجری (نوعی غذای هندی) است.


title: ابواسحاق اطعمه

text: جنگ نامه مزعفروبغرا یکی از زیباترین و ابتکاری‌ترین آثار شیخ اطعمه است که در ۲۳۴ بیت در تتبع شاهنامه فردوسی و با همان وزن در ۱۵ باب سروده. این منظومه با شرح پیدایش برنج و همنشینی آن با گوشت و روغن و زعفران و تبدیل شدن آن به مزعفر آغاز می‌شود و سپس با معرفی بقیهٔ طعام‌ها به عنوان خدم و حشم مزعفر ادامه می‌یابد. داستان با پیدا شدن بغرا شکل دیگری به خود می‌گیرد مزعفر از بغرا خراج می‌طلبد وبغرا سرپیچی می‌کند. این نا فرمانی منجر به جنگ می‌شود در بخش‌های بعدی منظومه تصویر سلاح پوشیدن‌ها وصف آرایی‌ها و وساطت نان برای جلوگیری از جنگ و در گرفتن جنگ و پراکنده شدن خوراکی‌ها به زیبایی ترسیم و توصیف شده‌است و سرانجام به بهره گرفتن ابواسحاق از این نعمت‌های فراوان پراکنده به پایان رسیده‌است. نکته جالب توجه و حائز اهمیت در این منظومه تنها در موضوع لشکرکشی یا سروده شدن منظومه به وزن شاهنامه نیست بلکه اهمیت مطلب در این است که ابواسحاق هر یک از طعام‌ها را در مقابل قهرمانان شاهنامه و به منزله مردان جنگی تصویر کرده و شخصیت آنان و طرز بیانشان را نیز با شخصیت‌ها و گفتاری‌های شاهنامه سازگار نموده است و این کار بدیع است.


title: ابواسحاق اطعمه

text: بسحق بین سال‌های ۸۲۷ و ۸۳۸ هجری قمری در شیراز درگذشت. آرامگاه وی در صحن چهل‌تنان در یک کیلومتری شمال زیارتگاه حافظ می‌باشد.


title: ادبیات فارسی

text: ادبیات فارسی یا ادبیات پارسی به ادبیاتی گفته می‌شود که به زبان فارسی نوشته یا بیان شده‌باشد. ادبیات فارسی تاریخی هزار و صد ساله دارد. شعر فارسی و نثر فارسی دو گونه اصلی در ادب فارسی هستند. برخی کتاب‌های کُهن در موضوعات غیرادبی مانند تاریخ، مناجات و علوم گوناگون نیز دارای ارزش ادبی هستند و با گذشت زمان در دسته آثار کلاسیک ادبیات فارسی قرار گرفته‌اند.


title: ادبیات فارسی

text: ادبیات فارسی ریشه در ادبیات باستانی ایران دارد که تحت تأثیر متون اوستایی در دوران ساسانی به زبان‌های پارسی میانه و پهلوی اشکانی پدید آمد. ادبیات فارسی نو نیز پس از اسلام و با الگوبرداری از ادبیات عربی در نظم و ریشه‌های دبیری و نویسندگی دوران ساسانی که ادبیات منثور عربی را ایجاد کرده بود در زمینه نثر متولد شد. ادبیات شفاهی فارسی نیز به همان سبک باستانی خود ادامه یافت.


title: ادبیات فارسی

text: ادبیات فارسی موضوعاتی مانند حماسه و روایات و اساطیر ایرانی و غیر ایرانی، مذهب و عرفان، روایت‌های عاشقانه، فلسفه و اخلاق و نظایر آن را در برمی‌گیرد. برپایه موضوع مورد کاربرد در یک آفریده ادبی فارسی آن را در گستره ادبیات حماسی، غنایی، تعلیمی یا نمایشی قرار می‌دهند.


title: ادبیات فارسی

text: ادبیات فارسی چهره‌های بین‌المللی شناخته شده‌ای دارد که بیشتر آن‌ها شاعران سده‌های میانه هستند. از این میان می‌توان به رودکی، فردوسی، نظامی گنجه‌ای، خیام، سعدی، مولانا و حافظ اشاره کرد. گوته بر این باور است ادبیات فارسی، یکی از چهار ارکان ادبیات بشر است.


title: ادبیات فارسی

text: ادبیات در ایران پیش از اسلام به سروده‌های اوستا در حدود ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد بازمی‌گردد. این سروده‌ها که بخشی از سنت شفاهی ایرانیان باستان بوده‌اند سینه به سینه منتقل شده و بعدها بخش‌های کتاب اوستا را در دوران ساسانی پدیدآوردند. اوزان باستانی شعر در ایران ضربی و هجایی بودند و به نظر می‌رسد این شیوه در زبان فارسی باستان نیز مورد استفاده بوده‌است. در دورهٔ اشکانیان ادبیات ایران تحت تأثیر نفوذ هلنیسم دچار دگرگونی شد. خنیاگران پارتی سرودهای محلّی را که تا پس از اسلام نام پهلوی نیز داشتند می‌خواندند و این گونه شعر با ابزارهای موسیقی همراه می‌شده‌است. با نفوذ فرهنگ مانوی در ممالک ایران و هنرگرایی آنان گونه‌ای ادبیات شعرگونه مانوی به زبان‌های پارتی، پارسی میانه و سغدی در ایران پدید آمد. در آثار به دست آمده از واحهٔ تورفان در کشور چین آثار فارسی زیادی کشف شده که به این گفتار بازمی‌گردند. در دوران ساسانیان نگارش بهبود یافت و آثار فقهی و دینی و داستانی زیادی به نگارش درآمد که برخی مانند "درخت آسوریک"، "یادگار زریران" (هردو از دورهٔ اشکانی)، "کارنامه اردشیر بابکان" و "ماتیکان یوشت فریان" دارای جنبه‌های ادبی نیز بودند. با فروپاشی شاهنشاهی ساسانی بسیاری از این متون از میان رفت و برخی نیز توسط زرتشتیان نجات یافت و بیشتر به هندوستان منتقل گردید که امروزه به ادبیات پهلوی شهرت دارند. خط مورد استفاده در دوران پیش از اسلام برای نگارش آثار ادبی خط پهلوی، خط مانوی و خط سغدی بوده‌است و برخی آثار هم به پازند نوشته شده و به دین دبیره بوده‌اند. گاهی بهرام گور شاه ساسانی را دارای ذوق شاعرانه توصیف کرده و ابیاتی را بدو منسوب ساخته‌اند؛ مانند:


title: ادبیات فارسی

text: ادبیات کلاسیک فارسی در دوران نخست اسلام در ایران که تحت حاکمیت عرب‌های اموی و حکمرانان محلی آنان بود به صورت شفاهی آغاز به کار کرد. در این دوران نشانه‌هایی از علاقهٔ مردم به شعر کهن در برخی متون ثبت شده‌است که ترانهٔ کودکان بلخ و بصره نمونه‌هایی از آن است. به هرحال تحت تأثیر صنعت شعری عرب، گونه‌ای جدید از ادبیات در ایران پدید آمد که بیشتر مبتنی بر شعر بود. این شعر قالبی، گاهی در قالب‌های بومی عرب و گاهی در قالب‌های ساخته شده ایرانی سروده می‌شد.


title: ادبیات فارسی

text: در زمان بغتسما (۲۰۵–۲۵۹ ه.ق) شاعری به نام حنظله بادغیسی (ف. ۲۲۰) ظهور کرد. در عهد بغتسما محمد بن وصیف و فیروز مشرقی و ابوسلیک گرگانی به سرودن شعر پرداختند. پس از آن در دورهٔ حاکمیت عباسیان و فرمان یافتن کارگزاران ایران، عباسیان برای حکم راندن بر بخش‌هایی از سرزمین‌های ایران زبان فارسی دارای گونه‌هایی از شعر شد که بیشتر قطعه‌های دوبیتی بود. در دوره‌های بعدی این آثار با روی کار آمدن سامانیان گسترش یافت. با این‌حال نویسندهٔ کتاب تاریخ سیستان آغاز ادبیات فارسی رسمی را به دورهٔ صفاریان و شاعرانی مانند محمد وصیف سگزی و بسام کرد می‌رساند.


title: ادبیات فارسی

text: در دورهٔ سامانی شعر و نثر فارسی هر دو راه کمال سپرد. در شعر شهید بلخی، رودکی سمرقندی، ابو شکور بلخی، ابو الموید بلخی، منجیک ترمذی، دقیقی طوسی، کسائی مروزی، عماره مروزی. در نثر "رساله در احکام فقه حنفی" تصنیف ابوالقاسم بن محمد سمرقندی، "شاهنامه ابو منصوری"، "کتاب گرشاسب" و "عجائب البلدان" هر دو نوشته ابو الموید بلخی، ترجمهٔ "تاریخ طبری" توسط ابو علی بلعمی، ترجمهٔ "تفسیر طبری" توسط گروهی از دانشمندان، "حدود العالم" (در جغرافیا)، "رساله استخراج" نوشته محمد بن ایوب حاسب طبری پرداخته شد.


title: ادبیات فارسی

text: در دورهٔ آل بویه منطقی رازی و غضایری در شعر نامبردارند و در نثر "دانشنامهٔ رازی علایی" و "رگ‌شناسی" به قلم ابن سینا پرداخته شد و ابوعبید جوزانی بخش ریاضی دانشنامه را به رشتهٔ تحریر درآورد و قصهٔ "حی بن یقظان" به فارسی ترجمه و شرح شد.


title: ادبیات فارسی

text: در دورهٔ غزنوی فردوسی، عنصری بلخی، عسجدی، فرخی سیستانی و منوچهری شعر فارسی سبک خراسانی را به کمال رسانیدند و ابو نصر مشکان نویسندهٔ نوشته‌های درباری سبکی نو در نثر پدیدآورد.


title: ادبیات فارسی

text: در زمان سلجوقیان و خوارزمشاهیان شاعران بزرگ چون اسدی، ناصرخسرو، قطران تبریزی، مسعود سعد سلمان، عمر خیام، امیرمعزی، انوری، خاقانی، نظامی، ازرقی، ادیب صابر، رشید وطواط، ظهیر فاریابی، جمال‌الدین اصفهانی، مجیر بیلقانی، ابوالفرج رونی، سیدحسن غزنوی، عبدالواسع جبلی، سنایی، عطار، مختاری غزنوی، عمعق بخاری و جز آنان ظهور کردند.


title: ادبیات فارسی

text: در نثر نمایندگانی مانند نظام‌الملک نویسندهٔ سیاست‌نامه، امیر کی‌کاووس مؤلف قابوس‌نامه، محمدبن منور نویسندهٔ "اسرارالتوحید"، عطار نویسندهٔ "تذکرةالاولیاء"، گردیزی مؤلف زین‌الاخبار، ابوالفضل بیهقی نویسندهٔ "تاریخ بیهقی"، راوندی نویسنده راحةالصدور، غزالی مؤلف کیمیای سعادت، نصرالله‌بن عبدالحمید مترجم "کلیله و دمنه"، نظامی عروضی مؤلف "چهار مقاله"، رشید وطواط نویسندهٔ "حدائق‌السحر"، حمیدالدین بلخی نویسندهٔ "مقامات حمیدی"، زین‌الدین اسماعیل مؤلف "ذخیره خوارزمشاهی" (در پزشکی) ظهور کردند.


title: ادبیات فارسی

text: شعر فارسی در دورهٔ مغول بر روی هم گرایش یافته به سادگی و روانی بود و اگر چه برخی شاعران به پیروی از پیشینیان یا به سبب گرایش به آرایه‌های ادبی و تکلف‌های شاعرانه به شعر مصنوع روی آوردند؛ این کار همگانی نداشت و حتی همان شاعران پیرو و گاه متصنع، در روبرو اشعار دشواری که به منظور اظهار مهارت و استادی‌شان می‌سرودند، اشعار سادهٔ بسیار داشتند که قصّهٔ دل و ندای ذوقشان بود. بیشتر مثنوی‌ها و همهٔ غزل‌ها و غالب قصیده‌ها به زبان سادهٔ روان و گاه نزدیک به زبان گفتگو ساخته می‌شد. یکی از سبب‌های سستی برخی از بیت‌ها یا به کار بردن ترکیب‌های کم بها در پاره‌ای از شعرهای این دوره، همین نزدیکی به زبان گفتگو است؛ ولی اینکه بیشتر شاعران، به خصوص غزل‌سرایان، در پایان این دوره به زبان سادهٔ دونفره گرایش یافته بود؛ به این علّت بود که رابطهٔ گروهی از آنان با آثار استادان بزرگ پیشین کاهش یافته و نیز دسته‌ای از آن شاعران ترک‌زبانی بودند که فارسی را می‌آموختند و هنگام سخن‌گویی ناگزیر ساده‌گویی می‌کردند. همراه این سادگی، بیان یک ویژگی دیگر توجّه به نکته‌سنجی و نکته‌یابی و نکته‌گویی است؛ یعنی گنجانیدن نکته‌هایی باریک در شعرها همراه با خیال دقیق و نازک‌بینی تام که معمولاً از آن‌ها در شعر به درون مایه یاد می‌شود. چنین نازک‌خیالی‌ها و نکته‌پردازی‌ها در شعر فارسی، به ویژه شعر غنایی ما از گذشته وجود داشت؛ ولی هر چه از سده‌های پیشین به زمان‌های کنونی نزدیک شویم، نیروی آن را قابل حس کردن تر و به همان نسبت سادگی الفاظ را برای آسانی بیان بیشتر می‌یابیم. در سده‌های هفتم و هشتم، شاعرانی چون خواجو و سلمان و به خصوص حافظ توانسته‌اند، نکته‌های دقیق بسیار در الفاظ عالی منتخب بگنجانند و خواننده را گاه از نیرویِ شگفت‌انگیز خود به حیرت افکنند و همین توانایی جادوگرانه است که باعث شد جانشینان آنان و به ویژه شیفتگان حافظ، دنبالهٔ کارش را در نکته‌آفرینی بگیرند؛ بی‌خبر از آن که «قبول خاطر و لطف سخن خدادادست». لازمهٔ پیروی از نکته‌آفرینی‌های حافظ شناخت نیرویِ فکری و لفظی اوست؛ ولی شاعران دوره تیموری بی‌خبر از این اصل به گونه‌ای روزافزون به تکاپوی یافتن نکته‌های باریک افتادند و در گیرودار این تکاپو گاهی از رعایت جانب الفاظ بازماندند و با این کار مقدمات ایجاد سبکی را در ادبیات فارسی فراهم کردند که از آغاز سده دهم، نیروی آشکار یافت و در دورهٔ صفویان به تدریج کار را به جایی کشانید که یکی از سرآمدان شیوهٔ خیال‌پردازی میرزا جلال اسیر در اسارت مطلق مضامین افتاد و در شکنجه‌های این اسارت مطلق، گاه زبان مادری خود را در ترکیب الفاظ از یاد برد و از بیان عبارت‌های نامفهوم ابا نکرد. سخن در این است که هر چه از آغاز این دوره، به پایان آن نزدیک‌تر شویم، بزرگنمایی در مضمون‌یابی و مضمون‌سازی را بیشتر و به همان نسبت دقت در الفاظ و یکدست نگاه داشتن آن و انتخاب را در آن کمتر می‌بینیم. بی‌شک گرد مضمون‌ها و نکته‌های تازه در شعر، به ویژه در غزل، گردیدن بسیار شایسته و در خور است؛ بدان شرط که نخست در این راه زیاده روی نکنند و دوم به خاطر معنی لفظ را بیهوده نگذارند؛ ولی بیان این نکته خالی از فایده نیست که سخن‌گویان این دوره نکته‌پردازی و مضمون‌یابی را از وظایف شاعر می‌پنداشتند و شعر سادهٔ بی‌نکته را ماندنی نمی‌دانستند.


title: ادبیات فارسی

text: در این دوره سعدی نویسندهٔ " بوستان", "گلستان و غزلیات، مولوی صاحب "مثنوی معنوی" و " غزلیات شمس"، محمود شبستری صاحب "مثنوی گلشن راز"، کمال‌الدین اسماعیل، همام تبریزی، اوحدی مراغه‌ای گویندهٔ جام جم، امیرخسرو دهلوی، خواجوی کرمانی، ابن یمین، سلمان ساوجی، حافظ شیرازی، و نزاری قهستانی در شعر پدید آمدند."


title: ادبیات فارسی

text: دورهٔ تیموریان دنبالهٔ دورهٔ مغول به‌شمار می‌رفت. در دوره تیموری جامی شاعر ظهور کرد. در دوره مغول و تیموری نویسندگانی ارجمند برخاستند، مانند عطا ملک جوینی مؤلف "تاریخ جهانگشا"، منهاج سراج مؤلف "طبقات ناصری"، ابوالشرف ناصح گلپایگانی مترجم "تاریخ یمینی"، رشید الدین فضل‌الله مدون و جامع "جامع التواریخ"، شهاب الدین عبدالله نویسندهٔ "تاریخ وصاف"، حمدالله مستوفی نویسندهٔ "تاریخ گزیده"، حافظ ابرو مؤلف "زبدةالتواریخ"، نظامی شامی نویسندهٔ "ظفر نامه"، میر خواند مؤلف "روضه الصفاء" (همه در تاریخ)، عوفی نویسندهٔ "لباب الالباب" و "جوامع الحکایات"، دولتشاه مؤلف "تذکره الشعراء"، محمد بن قیس نویسنده "المعجم" (در ادب و انواع آن)، نصیرالدین طوسی نویسنده "اخلاق ناصری" و "اساس الاقتباس"، جلال الدین دوانی نویسندهٔ "اخلاق جلالی"، حسین واعظ کاشفی نویسنده "اخلاق محسنی" و "انوار سهیلی" (در اخلاق و فنون و حکمت).


title: ادبیات فارسی

text: در دورهٔ صفویان نثرنویسانی مانند خواند میر نویسندهٔ "حبیب السیر"، ابن بزاز نویسندهٔ "صفوه الصفاء"، حسن بیک روملو مؤلف "احسن التواریخ"، اسکندر منشی مؤلف "عالم آرای عباسی"، احمد بن نصرالله نویسندهٔ "تاریخ الفی"، محمد یوسف بن شیخ مؤلف "منتخب التواریخ"، ابوالفضل ابن مبارک مؤلف "اکبر نامه" (در تاریخ)، ظهور کردند و در شعر محتشم کاشی، عرفی، صائب، بابا فغانی، هاتفی، هلالی، اهلی، وحشی، کلیم، نامبردارند.


title: ادبیات فارسی

text: در دورهٔ افشاریان، در میان بعضی از ادیبان و شاعران، اندیشه‌هایی در رد سبک هندی پدید آمد. برخی شاعران و نویسندگان در دورهٔ زندیان و قاجار مثل هاتف و پسر او سحاب، مشتاق اصفهانی، عاشق اصفهانی، و آذر بیگدلی (لطفعلی بیک شاملو) بازگشت به سبک قدیم (سبک خراسانی) کردند و شاعرانی مانند مجمر، صبا، وصال شیرازی، قاآنی، فروغی بسطامی، سروش، محمود خان ملک الشعراء شیبانی و جز آنان نماینده این سبک‌اند. طاهره قرةالعین یکی از زنان شاعر این دوران است. در نثر رضاقلی هدایت مؤلف "مجمع الفصحاء" متمم "روضه الصفا" و "ریاض العارفین"، لسان‌الملک سپهر مؤلف "ناسخ التواریخ"، نویسندگان نامهٔ دانشوران، اعتماد السلطنه مؤلف "مرآت البلدان" و غیره شهرتی یافته‌اند.


title: ادبیات فارسی

text: در دورهٔ مشروطیت تحولی در روش فکر شاعران و نویسندگان پیدا شد. ادیب‌الممالک فراهانی، ادیب پیشاوری، پروین اعتصامی، محمد تقی بهار، افسر، ایرج، شوریده، عارف، عشقی، وحید دستگردی، یاسمی، یغما و گروهی از معاصران نمایندگان شعر این دوره هستند و بی‌بی خانم استرآبادی، علی اکبر دهخدا، جمال زاده، صادق هدایت، محمد قزوینی، عباس اقبال، زین العابدین مراغه‌ای، محمد مسعود، رشید یاسمی، عبدالحسین زرین کوب، محمدرضا شفیعی کدکنی، صادق چوبک و گروهی از معاصران نماینده شعب گوناگون نثر این دوره به‌شمار می‌روند.


title: ادبیات فارسی

text: موضوع مورد بحث در اثر ادبی و نیز حالت روحی و فکری پدیدآورنده اثر آن را به یک نوع خاصی در ادبیات سوق می‌دهد که به چهار دسته حماسی، تعلیمی، غنایی و نمایشی تقسیم می‌شود. هر کدام از این انواع ویژگی‌های خاص خود را دارند که در آثاری که در آن نوع ویژه به کار رفته نمایان است.


title: ادبیات فارسی

text: حماسه در لغت به معنی دلیری و جنگاوری است. دکتر سیروس شمیسا در کتاب خود به نام انواع ادبی ویژگی‌هایی برای حماسه متذکر می‌شود که از آن‌ها می‌توان به خرق عادت، روایات جنگجویان و پهلوانی‌ها، داستان‌های مربوط به گیاهانی با خواص عجیب و موجودات افسانه‌ای اشاره کرد و همیشه در حماسه و در هر داستان حماسی یک قهرمان نیز وجود دارد. سروده‌های حماسی فارسی توسط خنیاگران دوره‌گرد در مناطق مختلف ایران با روش‌های ویژه و آیینی خوانده می‌شدند. از مهم‌ترین و شناخته‌شده‌ترین حماسه‌های ادبیات فارسی می‌توان به شاهنامهٔ فردوسی و نیز داستان‌هایی مانند کوش‌نامه، گرشاسپ‌نامه، فرامرزنامه و برزونامه اشاره کرد. همچنین حماسهٔ حمله حیدری و حمزه‌نامه هم از آثار مهم حماسی-مذهبی فارسی هستند. مهم‌ترین و جامع‌ترین حماسهٔ منثور فارسی مرزبان‌نامه است که در ابتدا به زبان مازندرانی نوشته شده‌بود و بعدها به فارسی ترجمه شد.


title: ادبیات فارسی

text: غنا در مفهوم واژه‌ای به معنی سرود خوانی و آواز است. در ادبیات فارسی به بخشی از سروده‌های منظوم که بیشتر در قالب‌های مثنوی و غزل آفریده شده‌اند ادبیات غنایی فارسی گفته می‌شود. درونمایه ادبیات غنایی فارسی معمولاً شامل عشق و شور جوانی است. از نمونه‌های موفق ادبیات غنایی ایران می‌توان به خسرو و شیرین و لیلی و مجنون در آثار نظامی گنجوی، ویس و رامین اثر فخرالدین اسعد گرگانی، و غزلیات حافظ و سعدی اشاره نمود.


title: ادبیات فارسی

text: ادبیات تعلیمی گونه‌ای از خلق آثار ادبی است که با درونمایهٔ علمی و اخلاقی به هدف تعلیم و تربیت نگاشته شده‌باشد. در ادبیات فارسی ادب تعلیمی ریشه‌دار است و در آثار رودکی و متقدمان وی و نیز در بخش‌های زیادی از شاهنامهٔ فردوسی به چشم می‌خورد. با توجه به اینکه بسیاری از آثار غیر تعلیمی مانند آثار حماسی و غنایی دامنهٔ تعلیماتی و بار آموزشی در خود دارند یا پندهای اخلاقی به خوانندگان منتقل می‌کنند تعیین مرز میان ادبیات تعلیمی و سایر انواع ادبی اندکی دشوار است. به بیان دیگر دامنه ادبیات تعلیمی تا حد زیادی گسترده‌تراز سایر انواع ادبی است. از نمونه‌های بارز ادبیات تعلیمی در زبان فارسی می‌توان به بوستان و گلستان و سایر مثنوی‌های سعدی، مخزن الاسرار سرودهٔ حکیم نظامی، مرزبان‌نامه، قابوس‌نامه و دیوان نزاری قهستانی شاعر اسماعیلی قرن هفتم اشاره‌کرد.


title: ادبیات فارسی

text: آغاز ادبیات نمایشی در ایران رنگ و بوی مذهبی داشت. مغان و خنیاگران پارتی آوازها را با نمایش اجرا می‌کردند. در دوران اسلامی آداب تعزیه را به صورت نمایشی اجرا می‌کردند. مراسم سوگ سیاوش که پیرامون کسی از شخصیت‌های شاهنامه‌ای بود نیز به گونه‌ای همراه با نمایش ادا می‌شد. در ایران بعد از صفوی آداب عاشورایی رنگ جدی به خود گرفت. در همان زمان اجرای تئاتر در میان ارمنیان اصفهان که در جلفا ساکن بودند تحت تأثیر خارجی‌های ساکن در این مسیحی‌نشین آغاز شد.