title: حزب کمونیست چین

text: دبیرکل حزب کمونیست چین جیانگ زمین دنگ به مقام «رهبر عالی مقام» در 1990s رسید، و بسیاری از سیاست‌های دنگ را ادامه داد. در دهه ۱۹۹۰، حزب کمونیست چین از سازمان رهبران انقلابی باسابقه که از نظر نظامی و سیاسی رهبری می‌کرد، به یک سازمان نخبگان سیاسی تبدیل شد که به‌طور فزاینده ای مطابق با هنجارهای نهادینه شده در بوروکراسی مدنی تجدید قوا می‌شود. رهبری عمدتاً براساس قوانین و ضوابط مربوط به ارتقا و بازنشستگی، سوابق تحصیلی و تخصص مدیریتی و فنی انتخاب شد. یک گروه عمدتاً جدا از افسران نظامی حرفه ای وجود دارد، که تحت رهبری عالی حزب کمونیست چین عمدتاً از طریق روابط رسمی در مجاری نهادی خدمت می‌کنند.


title: حزب کمونیست چین

text: به عنوان بخشی از میراث اسمی جیانگ زمین، ح.ک. چ سه نماینده را برای بازنگری در قانون اساسی حزب در سال ۲۰۰۳ تصویب کرد، به عنوان «یک ایدئولوژی راهنما» برای تشویق حزب به نمایندگی از «نیروهای تولیدی پیشرفته، روند مترقی فرهنگ چین و منافع مردم». این تئوری ورود صاحبان مشاغل خصوصی و عناصر بورژوازی به حزب را مشروعیت می‌بخشید. هو جینتائو، جانشین جیانگ زمین به عنوان دبیرکل، در سال ۲۰۰۲ روی کار آمد. هو برخلاف مائو، دنگ و جیانگ زمین، بر رهبری جمعی تأکید کرد و با سلطه یک‌نفره بر سیستم سیاسی مخالفت کرد. اصرار بر تمرکز بر رشد اقتصادی منجر به طیف وسیعی از مشکلات جدی اجتماعی شد. هو برای پرداختن به این موارد دو مفهوم اصلی ایدئولوژیک را مطرح کرد: چشم‌انداز علمی توسعه و جامعه سوسیالیست هماهنگ. هو در هجدهمین کنگره ملی برگزار شده در سال ۲۰۱۲ از سمت خود به عنوان دبیرکل حزب کمونیست چین و رئیس کمیسیون مرکزی نظامی استعفا داد و شی جین پینگ در هر دو پست جانشین وی شد.


title: حزب کمونیست چین

text: از زمان به قدرت رسیدن، شی در حالی که قدرت خود را در دفتر دبیرکل ح.ک. چ متمرکز کرده و هزینه آن را به عهده رهبری جمعی دهه‌های گذشته می‌داند، یک کارزار گسترده ضد فساد را آغاز کرده‌است. مفسران این کارزار را به عنوان بخشی تعیین‌کننده از رهبری شی و همچنین «دلیل اصلی اینکه چرا او توانسته قدرت خود را به این سرعت و به طور موثر تحکیم کند» توصیف کرده‌اند. مفسران خارجی او را به مائو تشبیه کرده‌اند. رهبری شی همچنین بر افزایش نقش این حزب در چین نظارت داشته‌است. شی ایدئولوژی خود را که به نام خودش نامگذاری شده‌است، در قانون اساسی ح.ک. چ در سال ۲۰۱۷ اضافه کرد. همان‌طور که حدس زده می‌شود، شی جین پینگ ممکن است پس از ۱۰ سال خدمت در سال ۲۰۲۲ از پست‌های اصلی خود بازنشسته نشود.


title: حزب کمونیست چین

text: اکنون حزب کمونیست چین با بیش از ۳۰۰ حزب از بیش از ۱۲۰ کشور جهان روابط دوستانه دارد. حزب کمونیست چین یک کل واحد است که طبق اساسنامه و آئین‌نامه خود و منطبق با اصل سیستم تمرکز دموکراتیک متشکل شده‌است. در آئین‌نامه حزب کمونیست چین قید شده‌است که هر کسی اعم از کارگر، کشاورز، سرباز، روشنفکر و عناصر پیشرو طبقات اجتماعی دیگر که به ۱۸ سالگی رسیده با پذیرش اساسنامه و آئین‌نامه حزب و در صورت تمایل به شرکت در یک سازمان حزبی و فعالیت در آن و اجرای قطعنامه‌های حزب و پرداخت حق عضویت حزبی می‌تواند برای الحاق به حزب کمونیست چین تقاضا کند.


title: حزب کمونیست چین

text: سازمانهای مرکزی حزب کمونیست چین عبارت‌اند از کنگره ملی حزب کمونیست چین، کمیته مرکزی حزب کمونیست چین، دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین، کمیسیون دایمی دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین، دبیرخانه کمیته مرکزی حزب کمونیست چین، کمیسیون نظامی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین و کمیسیون بازرسی انصباطی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین. کنگره حزب کمونیست هر پنج سال برگزار می‌شود. زمانی که مجلس ملی تشکیل جلسه نمی‌دهد، کمیته مرکزی عالی‌ترین ارگان رهبری حزب کمونیست چین است.


title: حزب کمونیست چین

text: حزب کمونیست چین پیشاهنگ طبقه کارگر چین و پیشاهنگ مردم و ملت چین بوده و محور رهبری امور سوسیالیستی با ویژگی‌های چین به‌شمار می‌رود. حزب کمونیست چین در عین حال نماینده تقاضای توسعه نیرو مولده پیشرفته سمت حرکت فرهنگ پیشرفته و منافع اصلی توده‌های مردم است. عالی‌ترین آرمان و هدف نهایی حزب کمونیست چین تحقق کمونیسم است. در اساسنامه حزب قید شده‌است که حزب کمونیست چین مارکسیسم-لنینیسم، اندیشه «مائو تسه تونگ»، تئوری «تنگ شیائوپنگ» و《نظریه سه نمایندگی》را به عنوان دستور کار خود تلقی می‌کند. اکنون (۲۰۱۳) حزب کمونیست چین ۸۰ میلیون نفر عضو دارد و دبیرکل حزب کمونیست چین شی جین پینگ است که جانشین هو جینتائو شد.


title: حزب کمونیست چین

text: حزب کمونیست چین به‌طور رسمی حزبی معتقد به خداناباوری است و اعضای حزب نمی‌توانند به هیچ دین یا گروه مذهبی باور داشته باشند. در دوران حکومت مائو، فعالیت‌های مذهبی سرکوب شد و سازمان‌های مذهبی از ارتباط با خارجی‌ها منع شدند. تمام سازمان‌های مذهبی دولتی، متعلق به حزب کمونیست بودند و هیچ سازمان مستقلی باقی نماند. هنگامی‌که در سال ۱۹۴۷ و پس از آن دوباره در سال ۱۹۴۹، واتیکان کاتولیک‌ها را از حمایت حزب کمونیست چین منع کرد، وضعیت ارتباط با موسسات مذهبی خارجی برای افراد معتقد در چین بدتر شد.


title: حزب کمونیست چین

text: حزب به دفعات سعی کرد که نمودهای مذهب را از چین، کشوری که در گذشته به آن «سرزمین الوهیت» اطلاق می‌شد، ریشه‌کن کند. امروزه پیروان کلیسای کاتولیک، بسیاری از پروتستان‌ها، و بوداییان تبتی نمی‌توانند در چین آزادانه عبادت کنند و در خطر توقیف و شکنجه قرار دارند. به بسیاری از کلیساهای کاتولیک لقب «مذاهب شیطانی» اطلاق شده‌است.


title: حزب کمونیست چین

text: در خصوص مذهب، دنگ شیائوپینگ سعی کرد کمی بهتر از مائو عمل کند ولی این موضوع همچنان حل نشده باقی ماند. حزب بر این باور بود که با ورود به دنیای جدید مذهب کم رنگ‌تر می‌شود. تا آن که با گسترش فالون گونگ (فالون دافا) در چین در سال ۱۹۹۲ خلاف این امر به حزب کمونیست چین ثابت شد. فالون گونگ روش تزکیه سنتی چینی در سال ۱۹۹۲ توسط آقای لی هنگجی به مردم معرفی شد. تمرین‌کنندگان این روش معنوی از اصول آن که شامل سه اصل «حقیقت، نیکخواهی و بردباری» می‌شود پیروی می‌کنند. اصول اخلاقی که فالون گونگ برای مردم چین به همراه داشت، مطابق با فرهنگ سنتی پنج هزار ساله چین بود که بخش اعظم این فرهنگ با ظهور حزب کمونیست و ترویج به بی اعتقادی و از بین بردن فرهنگ کهن چین در طی انقلاب فرهنگی، از دست رفت. فالون‌گونگ با تأکید بر اصول اخلاقی و با مزایای سلامتی که برای مردم چین به همراه داشت به سرعت در چین محبوبیت یافت و در طی سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۹، صد میلیون نفر شروع به تمرین فالون دافا (فالون گونگ) در چین کردند که این تعداد از تعداد اعضای حزب کمونیست چین بیشتر بود.


title: حزب کمونیست چین

text: از آن جا که ماهیت حزب کمونیست چین بر پایه بی‌اعتقادی است؛ با بالا رفتن روزافزون تعداد تمرین‌کنندگان، آن را ممنوع اعلام کرد. در سال ۱۹۹۹، محبوبیت روزافزون فالون گونگ و به تبع آن ممنوعیت آن از طرف حزب کمونیست چین، منجر به تشکیل کنفرانسی سه روزه با نام «کنفرانس امور مذهبی» در چین شد. این بزرگ‌ترین گردهمایی اعضای حزب برای رسیدگی به امور اعتقادی مردم بود. جیانگ زمین در آن زمان بیشترین تلاش خود را برای مبارزه با فالون گونگ انجام داد و در ۲۰ ژوئیه ۱۹۹۹ آزار و شکنجه تمرین کنندگان فالون گونگ را آغاز کرد.


title: حزب کمونیست چین

text: از آن جا که فالون‌گونگ بزرگ‌ترین و سریع‌ترین گروه معنوی رو به رشد در چین بود، در سال ۱۹۹۹ مقابله با فالون گونگ هدف طبیعی حزب کمونیست چین شد؛ بر طبق گزارش‌های وقت دولت چین، فالون گونگ دارای ۱۰۰ میلیون تمرین‌کننده در سطح کشور بود. برنامه‌ریزی برای مقابله با فالون‌گونگ از سه سال پیش از شروع آن انجام شد. به‌طور مثال، پس از آن که کتاب‌های فالون گونگ در سال ۱۹۹۶ پرفروش‌ترین کتاب‌های سال شد، ممنوع اعلام گردید.


title: حزب کمونیست چین

text: ادارهٔ ۶۱۰، اولین‌بار در سال ۱۹۹۹ توسط «جیانگ زِمین»، رهبر سابق حزب کمونیست چین، با هدف آزار و شکنجه روش معنوی «فالون گونگ» ایجاد شد؛ اما به‌تدریج بخش‌های وسیعی از جامعهٔ چین مثل گروه‌های بودایی، مسیحی، تبتی‌ها و مسلمانان اویغور را هدف قرار داد. تحت نظر گرفتن فعالان دموکراسی و حقوق بشر در چین نیز از دیگر وظایف ادارهٔ ۶۱۰ است. در آغاز آزار و شکنجه فالون گونگ در سال ۱۹۹۹، رژیم چین به تمام رسانه‌های دولتی دستور داد برنامه‌هایی را با مضامین افتراآمیز دربارهٔ فالون گونگ پخش کنند تا ذهن عموم مردم را تحت کنترل بگیرند. برجسته‌ترین ویژگی این پیکار استفاده شایع از شکنجه است. شکنجه پیروان فالون گونگ، در هر یک از استان‌های چین، در زندان‌ها، اردوگاه‌های کار اجباری، مراکز شستشوی مغزی، و مدارس ثبت شده‌است. تاکنون بیش از ۳۰۰۰ مرگ بر اثر آزار و شکنجه، بیش از ۶۰ هزار مورد مرگ بر اثر برداشت اعضای بدن و همچنین بالغ بر ۶۳۰۰۰ گزارش شکنجه به ثبت رسیده‌است. آمار واقعی، تعداد واقعی کشته‌شدگان را بسیار بیش از این قلمداد می‌کند.


title: حزب کمونیست چین

text: پس از دوران مائو و با رویگردانی حزب از کنفسیوس‌گرایی مارکسیسم-مائوییسم، به جای آن نوعی ملی‌گرایی مبتنی بر کنفسیوس‌گرایی در جامعه و حزب شکل گرفت. بعد از سال ۲۰۰۰ و بخصوص در دوره شی جین پینگ تأکید ویژه‌ای بر ارزش‌های چینی بخصوص آموزه‌های کنفوسیوس در قوام جامعه تحت اقتدار حزب پدید آمد.جروم چن: انقلاب چین - ترجمه عباس میلانی - ۱۳۵۶


title: ولی‌الله اردشیری

text: ولی‌الله اردشیری (زاده ۱۰ اردیبهشت ۱۳۲۴ - درگذشته ۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۱) از مدرسین بنام فیزیک در شهرستان رشت بوده‌است.


title: ولی‌الله اردشیری

text: او صبحدم روز دهم اردیبهشت ماه سال ۱۳۲۴ خورشیدی در محله «درب مسجد» شهرستان لنگرود به دنیا آمد. وی فرزند نخست خانواده‌ای بود که بعدها چهاردختر و یک پسر به آن اضافه گردید.


title: ولی‌الله اردشیری

text: پدرش در همان شهر مغازه کوچک مسگری داشت و او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در لنگرود به پایان رساند و در سال ۱۳۴۴ ه. ش به دانشکده علوم دانشگاه تهران راه یافت و در رشته فیزیک مشغول به تحصیل شد و افتخار شاگردی استادان بنامی چون پروفسور محمود حسابی و دکتر آزاد را داشت.


title: ولی‌الله اردشیری

text: اردشیری در سال ۱۳۴۸ه. ش موفق به دریافت مدرک کارشناسی شد و سپس به مدت دو سال دوره خدمت سربازی خود را در شهر شیراز سپری کرد.


title: ولی‌الله اردشیری

text: وی در سال ۱۳۵۰ به استخدام آموزش و پرورش درآمد و دو سال نخست شغل معلمی خویش را در دبیرستان‌های شهرستان صومعه سرا سپری کرد. در همین ایام بود که پدرش بر اثر بیماری دار فانی را وداع گفت و استاد اردشیری به عنوان فرزند نخست، عهده‌دار سرپرستی خانواده گردید. او پس از آن عازم شهر رشت شد و خانه‌ای در خیابان تختی اجاره کرد و دوره‌ای پربار فعالیت آموزشی خود را در این شهر آغاز کرد. او تا پایان عمر در همین شهر زندگی کرد و به عنوان دبیر دبیرستان‌های رشت به کار فرهنگی خویش ادامه داد.


title: ولی‌الله اردشیری

text: او در سال ۱۳۵۶ با خانم «حوری عرفانی» که بانویی فرهنگی از اهالی لنگرود بود، ازدواج کرد که ثمره آن دو پسر و دو دختر بود. پس از ازدواج خانه‌ای کوچک در محله «علی‌آباد» اختیار کردند و به مدت نه سال در آنجا زندگی کردند. از دیگر فعالیت‌های فرهنگی وی همکاری با دوستان نزدیک در تأسیس “ گروه فرهنگی کوشیار ” بود.


title: ولی‌الله اردشیری

text: نامبرده در سال ۱۳۷۹ بازنشسته شدند، اما همچنان تمام وقت به فعالیت آموزشی ادامه داد. تا سرانجام شبانگاه دوازدهم اردیبهشت ۱۳۸۱ (مصادف با روز معلم) دچار عارضه سکته مغزی شد و پس از دو هفته اغماء، شب هنگام ۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۱ دیده از جهان فروبست.


title: ولی‌الله اردشیری

text: در ایامی که در بیمارستان بستری بود، جمع کثیری از شاگردانش همه روزه در مقابل بیمارستان گرد می‌آمدند و منتظر دریافت خبری از بهبود وضعیتش بودند و پس از درگذشت او، اهالی رشت پیکرش را با شکوهی خاص در گورستان سلیمان داراب رشت به خاک سپردند. تشییع جنازه او باشکوه‌ترین و عمومی‌ترین تشییع جنازه‌ای بود که شهر رشت پس از تشییع پیکر موسیو آرسن میناسیان (نیکوکار معروف شهر) به خود دید. شهر به صورت خودجوش و مردمی تعطیل شد و جمع کثیری از اهالی در مراسم تشییع و مراسم متعدد ترحیم او شرکت کردند.


title: ولی‌الله اردشیری

text: وجه امتیاز این فرهنگی با سابقه که اینگونه شاگردان و اولیا و همکارانش را شیفته کرده بود، غنای علمی، تبحر در تدریس، خوشرویی و از همه مهم‌تر مناعت طبع و آزادگی اش بود. او کلاس‌های خصوصی تقویتی خود را بدون هیچگونه چشمداشتی تشکیل می‌داد و هرگز دانش آموزان را به خاطر مسایل مادی از خود نمی‌راند. او عاشق کار خود بود و تمامی خصوصیات یک معلم واقعی را در خود جمع داشت. او انسان خوب، عالم خوب و یک معلم خوب بود و همهٔ اینها رمز موفقیت وی بودند.


title: ولی‌الله اردشیری

text: پس از مرگش بلوار مقابل منزل مسکونی اش به نام " استاد ولی الله اردشیری " نامگذاری شد. .


title: ماهیچه اسکلتی

text: ماهیچه‌های اسکلتی یا مخطّط گروهی از عضلات بدن هستند که اصطلاحاً حرکات ارادی را انجام می‌دهند. ماهیچه‌های اسکلتی از هزاران تار ماهیچه‌ای انقباض‌پذیر تشکیل شده‌است که به صورت موازی در کنار یکدیگر قرار گرفته و توسط غلافی از بافت همبند احاطه شده‌است. این عضلات حدود دو سوم وزن بدن را تشکیل می دهند. این ماهیچه‌ها حاوی ۷۰٪ آب ،۲۰٪ پروتئین ۵٪ کربوهیدرات (به شکل گلیکوژن)، چربی‌ها و نمک‌ها هستند. بافت ماهیچه‌های اسکلتی از سلول‌های بزرگی (با طولی حدود ۱ الی 40 میلی‌متر و قطر ۱۰ الی ۸۰ میکرون) تشکیل شده‌است. سلول‌های ماهیچه‌های اسکلتی چند هسته یاخته‌ای هستند. غشا سلولی فیبر ماهیچه‌ای سارکولما نام دارد.


title: ماهیچه اسکلتی

text: تماس عصبی ماهیچه‌ای ناحیه‌ای است که هر صفحه انتهایی منشعب از نورون حرکتی تحتانی با قسمتی از غشاء یک فیبر عضله اسکلتی ارتباط سیناپسی ایجاد می‌کند. نورون‌های حرکتی آلفا که در ایجاد واحدهای حرکتی شرکت می‌کنند، دستور نهایی را از دستگاه عصبی مرکزی جهت ایجاد انقباض عضلانی صادر می‌کنند. نورون‌های حرکتی تحتانی در انتهای مسیر خود که به عضلات اسکلتی ختم می‌شوند، منشعب شده و با ایجاد صفحات انتهایی در مجاورت فیبرهای عضلانی، پیام‌های عصبی را به عضلات بدن جهت عمل حرکتی منتقل می‌کنند. آزاد شدن استیل کولین از انتهای عصب با تحریک گیرنده‌های نیکوتینی عضله موجب ورود کلسیم به داخل سارکولما و انقباض فیبرهای عضلانی می‌شود.


title: ماهیچه اسکلتی

text: با رسیدن پیام عصبی به سلول عضلانی یا همان سارکوپلاسم (به انگلیسی: sarcoplasm) و غیر متعادل کردن غشای آن، سارکو لما (به انگلیسی: sarcolemma) از نظر بار الکتریکی این عدم تعادل از طریق فرو رفتگی‌هایی به نام لوله تی (به انگلیسی:t tubule) با افزایش آزاد شدن یون‌های کلسیم از شبکه سارکوپلاسمی (به انگلیسی: Sarcoplasmic reticulum) درون سارکوپلاسم به درون تارچه یا میو فیبریل‌های عضلانی تعداد بیشتری از این یون‌ها به درون فضای ساکرومر در درون میوفیبریل می‌روند که در آنجا به پروتئین‌های تروپونین (به انگلیسی: troponin) که بر روی رشته‌های تروپومایوسین (به انگلیسی: tropomyosin) که خود بر روی رشته‌های پروتئینی اکتین (به انگلیسی: actin) قرار دارند چسبیده و پس از واکنش با آن‌ها منجر به حرکت کردن آن‌ها از سر جایشان می‌شوند که این حرکت منجر به آزاد شدن محل اتصال رشته‌های پروتئینی میوزین (به انگلیسی: myosin) به اکتین می‌شود. پس از آزاد شدن محل اتصال زائده‌های موی شکلی (به انگلیسی: bulbous head) که بر روی رشته‌های پروتئینی مایوسین وجود دارند به درون محل‌های اتصال روی رشته‌های پروتئینی اکتین فرو رفته و اتصالی به نام پل متقاطع (به انگلیسی:cross bridge) را تشکیل می‌دهند. این حرکت منجر به آزاد شدن فسفاتهایی که بر روی زائده‌های مایوسین قرار داشته‌اند می‌شوند، با آزاد شدن فسفات‌ها آدنوزین دی فسفات (ADP)هایی که تاکنون در سر این زائده‌ها ذخیره شده بودند واکنش داده و انرژی مورد نیاز برای حرکت این زائده‌ها را در یک جهت و به میزان ۴۵ درجه را فراهم می‌آورند با حرکت این زائده‌ها رشته‌های اکتینی که به این زائده‌ها ی مایوسینی متصل هستند نیز حرکت می‌کنند. با حرکت رشته‌های اکتینی و با کوتاه شدن نوار اچ (به انگلیسی: H band) عضله منقبض می‌شود این زنجیره از فرایندها تا حدی تکرار می‌شود که عضله به میزان انقباض لازم برسد. پس از هر حرکت یک آدنوزین تری‌فسفات (ATP) جدید به سوی سر زائده‌های مایوسینی آمده و در همین هنگام این زائده‌ها از رشتهٔ اکتین جدا می‌شوند. آدنوزین تری‌فسفات در سر زائده‌های مایوسینی توسط آنزیم ای تی پاز (به انگلیسی: atpase) به آدنوزین دی فسفات و یک فسفر (Pi) تجزیه می‌شود، اکنون زائده‌های مایوسینی آماده برای انقباض بعدی عضلانی می‌باشند. پس از پایان یافتن هر انقباض یون‌های کلسیم به رتیکولوم‌های ساکروپلاسمیک (به انگلیسی: Sarcoplasmic reticulum) ای در خارج از میوفیبریل که از آن‌ها به هنگام رسیدن پیام عصبی آزاد شده بودند باز می‌گردند.


title: ماهیچه اسکلتی

text: بعضی از بیماری‌های عصبی ماهیچه‌ای(نرو ماسکولار)به علت اختلال در ناحیه تماس عصبی ماهیچه‌ای ایجاد می‌شوند. کاهش میزان استیل کولین به علت اشکال در آزاد کردن آن، اختلال در ساختمان طبیعی چین‌های پس سیناپسی (از نظر عمق و تعداد) و خرابی گیرنده‌های استیل کولین از جمله عوامل ایجاد بیماری‌های مریوط به ناحیه تماس عصبی عضلانی محسوب می‌شوند. بیماری‌های میاستنی به دلیل اختلال در ناحیه تماس عصبی عضلانی ایجاد می‌شوند. ضعف عضلانی و خستگی زودرس در عضلات اسکلتی از علایم مهم این بیماری‌ها بوده که گاهی یک قسمت از بدن یا می‌تواند چندین ناحیه از عضلات فرد را درگیر نماید.میاستنی گراویس از جمله بیماری‌های تماس عصبی عضلانی است.


title: گربه شرودینگر

text: گربهٔ شرودینگر یک آزمایش فکری است که در سال ۱۹۳۵ اروین شرودینگر، فیزیکدان اتریشی، ابداع کرد. این آزمایش که گاهی به‌صورت پارادوکس تعریف می‌شود، ماحصل مکالمه‌ای جامع میان شرودینگر و آلبرت اینشتین بود. این پارادوکس نشان می‌دهد که اگر قوانین مکانیک کوانتومی بر اشیای عادی و روزمره اعمال شود، چه اتفاقی می‌افتد.


title: گربه شرودینگر

text: فرض کنید گربه‌ای در جعبه‌ای دربسته زندانی است. در این جعبه یک شیشه گاز سیانور، یک چکش، یک حسگر پرتوزا و یک منبع پرتوزا نیز وجود دارد. ذرات پرتوزا به صورت نامنظم تابش می‌کنند و به همین دلیل برای آن‌ها نیمه عمر در نظر می‌گیرند. حال فرض کنید حسگر و چکش طوری تنظیم شده باشند که در صورت تابش موج پرتوزا بین ساعت ۱۲ و ۱۲:۰۱، چکش شیشه حاوی گاز را شکسته و گربه بمیرد. اگر در ساعت ۱۲:۰۱ در جعبه را باز کنید چه خواهید دید؟ اگر از طریق فرمول نیمه عمر منبع، احتمال تابش بین ساعت ۱۲ و ۱۲:۰۱ را ۵۰٪ پیش‌بینی کنید. گربه داخل جعبه در هنگام برداشتن در جعبه ۵۰٪ مرده‌است و ۵۰٪ زنده است. اما وقتی در جعبه را برمی‌دارید خواهید دید که گربه یا مرده یا زنده‌است. نمی‌توان گفت ۵۰٪ سلولهای بدن گربه مرده‌اند و ۵۰٪ آن‌ها زنده‌اند. در فاصله یک لحظه، احتمال به یقین تبدیل خواهد شد. این آزمایش ذهنی یکی از روش‌های تفسیر ویژگی‌های موجود در مکانیک کوانتومی می‌باشد. همان‌طور که گفتیم هیچگاه نمی‌توان موقعیت یک سیستم را به دقت اندازه‌گیری نمود، در این مثال نیز تنها پس ازمشاهده توسط ناظر این امر ممکن شده‌است.


title: گربه شرودینگر

text: این گونه پارادوکس‌ها در مکانیک کوانتومی بسیار زیادند. اما با این همه مکانیک کوانتومی در پیش‌بینی نتایج بسیاری از آزمایش‌ها به‌طور درخشانی موفق بوده‌است و زمینه تقریباً تمامی علم و فن نوین است. بر رفتار ترانزیستورها و مدارهای مجتمع که جزء اساسی وسایلی نظیر تلویزیون و رایانه‌اند، فرمان می‌راند و نیز بنیاد شیمی و زیست‌شناسی نوین می‌باشد.


title: گربه شرودینگر

text: شرح کپنهاک از مکانیک کوانتوم اشاره بر این دارد که بعد از مدتی گربه به‌طور هم‌زمان هم مرده‌است و هم زنده.


title: گربه شرودینگر

text: اما وقتی به داخل جعبه نگاه می‌کنیم، گربه را می‌بینیم که یا زنده‌است یا مرده نه هر دوی این‌ها. این آزمایش آنچه را که او به عنوان مشکل از تفسیر کپنهاک از مکانیک کوانتومی اعمال شده به اشیاء روزمره را نشان می‌دهد.


title: گربه شرودینگر

text: شرودینگر آزمایش ذهنی خود را به عنوان یک مقاله epr epr از روی نام نویسنده‌های آن انیشتین؛ پودولسکی؛ روزن در سال ۱۹۳۵ نامگذاری کرد. این مقاله طبیعت عجیب درگیری کوانتومی را برجسته کرد؛ که یکی از ویژگی‌های یک حالت کوانتومی است که ترکیبی از وضعیت دو سیستم است. (برای مثال دو ذره ریز) که یک بار با هم تعامل دارند و پس از آن از هم جدا می‌شوند و در حالت وضعیت قطعی نیستند.


title: گربه شرودینگر

text: تفسیر کپنهاک حاکی ازآن است که وضعیت دو سیستم دچار فروپاشی را به یک حالت مشخص زمانی که یکی از سیستم‌ها اندازه‌گیری شده‌است دراورد. شرودینگر و انشتین نامه‌هایی در بارهٔ مقاله رد و بدل کردند.


title: گربه شرودینگر

text: برای توضیح بیشتر شرودینگر توضیح می‌دهد که چگونه یک شخص در اصل می‌تواند انطباق یک اتم به اتم‌های در مقیاس بزرگ را معکوس کند. او پیشنهاد می‌کند یک سناریو با یک گربه در جعبهٔ مهرو موم شده، مرگ و زندگی گربه بستگی به وضعیت ذرات درون اتمی دارد. در نامه‌ای که وی در سال ۱۹۵۰ به اینشتین می‌نویسد بیان می‌کند: شما در کنار لائو تنها فیزیکدان امروزی هستید که می‌داند اگر فردی صادق باشد هیچ‌کس نمی‌تواند ورای فریضه حقیقت را ببیند. بسیاری از آن‌ها نمی‌دانند که چه بازی خطرناکی با حقیقت می‌کنند. حقیقت به عنوان چیز مستقلی ازآنچه به‌طور عملی انجام می‌شود. توجیه آن‌ها به وسیله سیستم اتم رادیواکتیوی+تقویت‌کننده+شارژ باروت+گربه داخل جعبه زده می‌شودبه نحوی که تابع پی‌اس‌آی (عملگر سای یا تابع موج) سیستم حاوی گربه زنده و از پا درآمده بر روی بیت‌ها است البته کسی شک ندارد که وجود یا عدم وجود گربه چیز مستقلی از عمل مشاهده‌است.


title: گربه شرودینگر

text: بخاطر بسپارید که درنصب شرودینگر به هیچ نوع شارژ باروت اشاره نشد؛ که از شمارنده گیگر به عنوان تقویت‌کننده وسم هیدروسیانیک استفاده می‌کند. باروت در پیشنهاد اصلی انیشتین به شرودینگر ۱۵سال پیش از آن اشاره شده‌است و علی الظاهر انیشتین آن را به بحث موجود کشانده‌است. یحتمل این نظریه از نظریه‌های بنیادین برای زیر سئوال بردن بوده که باعث اعتقاد بیشتر‌جامعه به کوانتوم شد!


title: گربه شرودینگر

text: از زمان شرودینگر تفاسیر دیگر مکانیزم کوانتومی پیشنهاد شده‌اند که جواب‌های متفاوتی به سوالات گربه شرودینگر در مورد مدت زمان موقعیت عالی و زمان برخورد آن‌ها می‌دهد. گربه شرودینگر یک آزمایش فکری است .


title: گربه شرودینگر

text: پرکاربردترین تفسیر مکانیک کوانتوم، تفسیر کوپن هاگن است. در این تفسیر توقف‌های سیستمی موقعیت عالی وضعیتها بوده و هنگام مشاهده شدن می‌تواند همان یادگیری باشد. این آزمایش حقیقتی را آشکار می‌سازد که ماهیت اندازه‌گیری یا مشاهده در این تفسیر به خوبی تعریف نشده‌است.


title: گربه شرودینگر

text: این تفسیر می‌تواند این گونه بیان شود که هنگامی که جعبه بسته‌است سیستم در موقعیت عالی وضعیت‌های مقابل است:"انرژی هسته‌ای تخریب شده/گربه مرده""انرژی هسته‌ای سالم/گربه زنده"و زمانی که جعبه بازاست و مشاهده روی می‌دهد تخریب عملکرد موج را بر روی یک یا دو وضعیت اعمال می‌کند. با این وجود یکی از دانشمندان برجسته در ارتباط با تفسیر کوپن هاگن، نیلس بورمی باشد که تخریب برداشت شده از مشاهده‌کننده عملکرد موج را هرگز در ذهن نداشت به این نحو که گربه شرودینگر هیچ معمایی در ذهن او ایجاد نکرد ممکن است گربه مدت‌ها قبل ازاینکه جعبه توسط مشاهده‌کننده آگاهی باز شود، مرده باشد یا زنده باشد، تحلیل آزمایش حقیقی نشان داد که خود معیار (بعنوان مثال شمارشگر گیگر برای تخریب عملکرد موج کوانتوم قبل ازاینکه هرگونه مشاهده آگاهی از اندازه‌گیری باشد، کفایت می‌کند. این دیدگاه که مشاهدات زمانی روی می‌دهد که ذره‌ای از هسته به موج یاب برخورد کند مربوط به تئوری‌های تخریب ذهنی می‌شود. درمقابل راهکار چندین-دنیا روی دادن تخریب را انکار می‌کند.


title: گربه شرودینگر

text: پارادوکس «گربه شرودینگر» کوانتوم-مکانیکی مطابق باتفسیر چندین-دنیا: در این تفسیر هر رویدادی یک شاخه می‌باشد. گربه بدون درنظرگرفتن این امر که جعبه باز باشد یانه هم زنده است و هم مرده ولی گربه‌های زنده و مرده شاخه‌های متفاوتی از دنیا هستند که به‌طور برابر، حقیقت دارند ولی باهم دیگر نمی‌توانند تعامل داشته باشند.


title: گربه شرودینگر

text: در سال ۱۹۵۷ هیوگ اورت تفسیر «چند-دنیایی مکانیسم کوانتوم» را ایجاد کرد که مشاهدات را به عنوان پروسه خاصی به‌طور جداگانه فرض نمی‌کند در این تفسیر هر دو وضعیت زنده و مرده گربه پس از بازشدن جعبه می‌باشد ولی از همدیگر منفصل می‌باشند. بعبارت دیگر هنگامی که جعبه باز باشد، مشاهده‌کننده و گربه مرده در دید مشاهده‌کننده با یک گربه مرده تقسیم می‌شود و مشاهده‌کننده درون جعبه به گربه زنده می‌نگرد؛ ولی چون وضعیت مرده و زنده منفصل می‌باشد، هیچ ارتباط یا تعامل مؤثری بین آن‌ها وجود ندارد.


title: گربه شرودینگر

text: هنگام بازکردن جعبه، مشاهده‌کننده به گربه خیره می‌شود بنابراین «وضعیت مشاهده‌کننده» منطبق بر زنده بودن یا مرده بودن گربه تشکیل می‌شود هر وضعیت مشاهده‌کننده به نحوی با گربه متصل می‌شود یا گره می‌خورد که «مشاهده وضعیت گربه» و «وضعیت گربه» باهم دیگر منطبق است. انفصال کوانتومی نشان می‌دهد که نتایج مختلف هیچ تعاملی باهمدیگر ندارد. مکانیزم مشابه انفصال کوانتومی نیز برای تفسیر با توجه به تاریخچه ثابت مهم است تنها «گربه مرده» یا «گربه زنده» می‌تواند جزئی از تاریخچه ثابت در این تفسیر باشد. راجر پنروس به این انتقاد می‌کند: «من امیدوارم که این مسئله را روشن کنم که این مسئله جدا از دقت (رزولوشن) پارادوکس است چون چیزی در فرمالیسم مکانیزم کوانتوم وجود ندارد که نشان دهد وضعیت آگاهی ادراک هم‌زمان گربه مرده وزنده را در کنار هم داشته باشد.»


title: گربه شرودینگر

text: همچنین دیدگاه مهمی (بدون لحاظ کردن چندین-جهان) این است که انفصال مکانیزمی است که چنین ادراک همزمانی را ممنوع می‌کند یک نوع آزمایش گربه شرودینگر معروف به خودکشی کوانتومی توسط کیهان‌شناس ماکس تاگمارک ارائه شد او آزمایش گربه شرودینگر را از دیدگاه گربه بررسی می‌کند و می‌گوید که با استفاده از این راهکار فرد می‌تواند تفاوت بین تفسیر کپنهاگی و چندین-دنیا را بفهمد. تفسیر کلی: درتفسیر کلی وضعیت‌های عالی چیزی نیستند، ولی زیرگروه آن کل بزرگتر می‌باشند، بردار وضعیت در آزمایش‌های گربه تنها قابل اجرا نیست ولی تنها به ارقام جندین آزمایش گربه آماده شده مشابه مربوط است. اجزای این تعریف نشان می‌دهد که این مسئله پارادوکس گربه شرودینگر را به یک غیرمسئله جزئی تبدیل می‌کند. این تفسیر ایده سیستم فیزیکی منفرد در مکانیزم‌های کوانتومی را کنار می‌گذارد و توصیف مکانیکی دارد که به هر نحو منطبق بر آن است.


title: گربه شرودینگر

text: بر اساس نظریه مکانیک کوانتوم، یک ذره به کوچکی الکترون می‌تواند در دو حالت به‌طور هم‌زمان (حالت ماده و موج) باشد. هدف شرودینگر نشان دادن این موضوع بود که این مسئله درست نیست. شرودینگر می‌گوید که یک گربه در یک جعبه حاوی مواد سمی قرار داده شده‌است که احتمال مرگ و زنده بودن گربه، برابر و ۵۰ درصد می‌باشد. بر اساس نظریه کوانتوم، از آنجا که ما داخل جعبه را نمی‌بینیم، گربه هم زنده و هم مرده‌است. ما می‌دانیم که این مسئله ممکن نیست، چیزی نمی‌تواند هم زنده باشد و هم مرده، و این مسئله و پارادوکسی بود، که شرودینگر می‌خواست نشان دهد.


title: گربه شرودینگر

text: تفسیر ارتباطی هیچ گونه تفکیک اساسی بین آزمایش انسانی، گربه و تجهیزات یا بین سیستم جاندار و غیرجاندار نمی‌بیند همه این‌ها سیستم کوانتومی می‌باشند که با قوانین مشابهی از تکامل عملکرد موج تبعیت می‌کنند و همه آنه می‌تواند به عنوان «مشاهده‌کننده» باشد ولی تفسیر ارتباطی امکان مشاهدات مختلف را می‌دهد تا ازهمان رویدادها، با توجه به اطلاعاتی که آن‌ها دربارهٔ سیستم دارند، دید متفاوتی داشته باشند.


title: گربه شرودینگر

text: گربه می‌تواند به عنوان مشاهده‌کننده تجهیزات باشد و همچنین آزمایش‌کننده به عنوان مشاهده‌گر دیگری برای سیستم جعبه باشد. (گربه و تجهیزات) قبل از اینکه جعبه باز شود، گربه از روی طبیعت خود می‌تواند زنده باشد یا مرده باشد، که اطلاعاتی دربارهٔ تجهیزات دارد (اتم‌ها خراب شده‌اند یا سالم هستند) ولی آزمایش‌کننده اطلاعاتی دربارهٔ وضعیت محتوای جعبه ندارد. به این ترتیب دو مشاهده گربه‌طور هم‌زمان دیدگاه مختلفی نسبت به آن وضعیت دارند. برای گربه عملکرد موج تجهیزات «تخریب» شده‌است هر دو مشاهده‌گر اطلاعات مشترکی دربارهٔ آنچه روی می‌دهد دارند در هر دو سیستم تخریب نتیجه معین و مشابه دارد.. و گربه می‌تواند مرده باشد یا زنده.


title: گربه شرودینگر

text: طبق تئوری‌های تخریب ذهنی موقعیت عالی هم‌زمان (برخلاف مشاهده بیرونی) هنگامی که درگاه فیزیکی ذهنی (زمان، حجم، دما، غیر انعکاسی) باشد، تخریب می‌شود؛ بنابراین گربه، مدت‌ها قبل ازاینکه جعبه باز شود، انتظار می‌رود در وضعیت معینی قرارگیرد. به این عمل «گربه خودش را مشاهده می‌کند» یا «محیط گربه را مشاهده می‌کند» گویند. تئوری‌های تخریب ذهنی نیازبه اصلاح مکانیزم‌های کوانتومی دارد تا امکان ان را فراهم آورد تا موقعیت عالی باپروسه تکامل زمان تخریب شود.


title: گربه شرودینگر

text: این آزمایش یک آزمایش کاملاً تئوری است و دستگاه پیشنهاد شده محتمل بر وجوداست. (شاید ساخته نشود) با این وجود آزمایش‌های موفق اصول مشابهی دارند. مثلاً وضعیت عالی اشیاء نسبتاً بزرگ (با استانداردهای فیزیک کوانتوم) ایجاد شده‌است.Wikipedia contributors, "Schrödinger's cat," Wikipedia, The Free Encyclopedia


title: اروین شرودینگر

text: اِروین رودولف یوزف آلکساندر شرودینگر (زاده ۱۲ اوت ۱۸۸۷ – درگذشته ۴ ژانویه ۱۹۶۱) فیزیکدان مشهور اتریشی، و از کسانی بود که در پیشنهاد و گسترش نظریه موج، نقش اساسی داشتند. از مکانیک موجِ او، نتایجی اساسی در مکانیک کوانتومی پدیدار شد.


title: اروین شرودینگر

text: شرودینگر در سال ۱۹۰۶ وارد دانشگاه وین شد و در سال ۱۹۱۰ دکترا گرفت. او پس از آن، در جنگ جهانی اول حضور یافت.


title: اروین شرودینگر

text: در سال ۱۹۲۰، نظریه‌ای به نام مکانیک کوانتومی پای به عرصه نهاد و شرودینگر آن را به مفیدترین شکل به شیمی‌دانان عرضه کرد. او در سال ۱۹۲۱ به دانشگاه زوریخ رفت و در سال ۱۹۲۶، اساسی‌ترین معادله غیر نسبیتی در مکانیک کوانتومی برای توصیف حالت یک ذره را به نام معادله شرودینگر به ثبت رساند و با کمک‌گرفتن از اصل عدم قطعیت، مدل جدید اتمی را، به نام اوربیتال اتمی، پیش نهاد داد. شرودینگر در سال ۱۹۳۳ به همراه پل دیراک، فیزیکدان انگلیسی، برای پیشنهاد معادله موج، برنده جایزه نوبل فیزیک شد، و در سال ۱۹۳۵ به همراه آلبرت اینشتین، آزمایش گربه شرودینگر را مطرح کرد. او در سال ۱۹۳۶ رئیس دانشگاهِ گراتس در اتریش شد، و در سال ۱۹۳۸ با ورود نازی‌ها به اتریش، اتریش را ترک کرد.


title: اروین شرودینگر

text: شرودینگر در ۴ ژانویه ۱۹۶۱ در وین، در ۷۳ سالگی، به دلیل بیماری سِل درگذشت.


title: اروین شرودینگر

text: او با اینکه از خانواده‌ای مسیحی می‌آمد، خداناباور (آتئیست) بود. به عنوان یک بی‌دین، شرودینگر خدا را آفرینندهٔ جهان نمی‌دانست و همواره، سنت‌گرایی دینی را نفی می‌کرد. با این حال، او به ادیان شرقی همچون بودیسم، هندوئیسم و جِینیسم و همچنین به همه‌خدایی اسپینوزا، علاقه داشت. او از نمادهای مذهبی در نوشته‌هایش استفاده می‌کرد. شرودینگر باور داشت که تلاش‌های علمی‌اش، دست آخر به یافتن سرچشمهٔ هستی خواهد انجامید.


title: اروین شرودینگر

text: اِروین شرودینگر در ۱۲ اوت ۱۸۸۷ چشم به جهان گشود. وی تنها پسر رودولف شرودینگر (گیاه‌شناس) و گئورگینه امیلا برندا (دختر الکساندرا باوئر) بود. پدر او صاحب یک کارخانه مُشمَع‌سازی در وین و پدربزرگ او استاد شیمی بود. شرودینگر در نوجوانی از آرتور شوپنهاور تأثیر گرفت و آثار او را مطالعه کرد و در زندگی به تئوری رنگ و فلسفه بسیار علاقه داشت.


title: اروین شرودینگر

text: مادر او اتریشی-انگلیسی بود؛ پدرش مسیحی کاتولیک و مادرش مسیحی لوتری بودند. اگرچه وی کودکی را در خانه‌ای لوتری گذراند، هنوز برای عموم نامشخص است که دین او چه زیرشاخه‌ای از مسیحیت بوده‌است.


title: اروین شرودینگر

text: اِروین در سال ۱۹۰۶ وارد دانشگاه وین شد و زیر دست استادش فردریش هاسنوهری فیزیک آموخت و در سال ۱۹۱۰ دکترا گرفت. او در سال‌های ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۸ در جنگ جهانی اول، افسر جنگ در توپخانه قلعه اتریشی بود و پس از پایان جنگ به وین بازگشت. در سال ۱۹۲۰، دستیار مکس وین، فیزیک‌دان آلمانی در یِنا شد. در سال ۱۹۲۰ او به دانشگاه ینا دعوت شد و وین را ترک کرد و در آنجا با دختری به نام آن‌مِری برتال، دختر یک شیمیدان ازدواج کرد. در کریسمس ۱۹۲۱ او به وروتسواو و سپس برای تدریس به دانشگاه زوریخ رفت. با این حال در سال ۱۹۳۳ به دلیل مخالف بودن با نازی‌ها مجبور به ترک آلمان شد. او در کالج ماگدالن در آکسفورد شروع به کار کرد و بعد از این بود که همراه پل دیراک جایزه نوبل فیزیک را دریافت کرد. اروین شرودینگر پارتنوفیل بود و تمایل جنسی به دختران تازه بالغ داشت و با بسیاری از آن‌ها رابطه برقرار کرد. ایتی یونگر، ۱۴ ساله بود که شرودینگر ۳۹ ساله با سوء استفاده از موقعیت خود به عنوان معلم ریاضی از او سال‌ها سوء استفاده جنسی کرد. او در ۱۷ سالگی باردار شد، سقط جنین کرد و به دلیل نتایج فاجعه بار آن عقیم شد. از موارد دیگر فلیس کراوس ۱۵ ساله و آنه‌ماری برتل ۱۶ ساله بودند. او بعداً با آنه‌ماری ازدواج کرد، اما آن‌طور که برنارد بیگار بیان می‌کند، این تغییری در "فساد جنسی" او ایجاد نکرد.


title: اروین شرودینگر

text: شرودینگر در مورد زنان و دخترانی که با آنها همخوابه بود نوشت: «آن بیچارگان لحظه های شادی را در زندگی به من هدیه دادند اما خودشان گرفتار اندوه شدند. زندگی همین است.» شرودینگر «فتوحات» جنسی خود را در یک دفتر خاطرات با نام ephemeridae ثبت کرده است. او تمایل خود به دختران جوان را اینگونه توجیه می‌کند که معصومیت آن‌ها همتای ایده‌آلی برای نبوغ ذاتی اوست.


title: اروین شرودینگر

text: او در جوانی، مهندسی برق را پی گرفت و معمولاً با معلم سابقش فرانتس اکسنر کار می‌کرد. در سال اول زندگی حرفه ای شرودینگر با ایده‌های کوانتومی در آثار ماکس پلانک، آلبرت اینشتین، نیلز بور، آرنولد زومرفلد و دیگران آشنا شد. در سال ۱۹۲۶، شرودینگر برپایهٔ رفتار دو گانهٔ الکترون (موجی و ذره‌ای) و با تأکید بر رفتار موجی الکترون، محدود کردن الکترون به یک مدار را درست ندانست و از احتمال حضور الکترون در فضای سه بعدی سخن گفت. او این فضای سه بعدی که در آن احتمال حضور الکترون می‌رود را اُربیتال نامید. شرودینگر پس از محاسبات پیچیده، به این نتیجه رسید که همان‌طور که برای پیدا کردن یک جسم در فضا به سه عدد (طول، عرض و ارتفاع) نیاز داریم، برای مشخص کردن اوربیتال یک اتم هم به ۳ عدد کوانتمی نیاز داریم. در واقع شرودینگر با معرفی یک تابع موج (معادله دیفرانسیل جزئی) و حل انتگرال سه‌گانه آن به نتایجی دست یافت که اساس مدل کوانتومی شد. شرودینگر سه عدد کوانتومی را از روی معادلات دیفرانسیل و حساب انتگرال به دست آورد: ۱-عدد کوانتومی اصلی (n) ۲-عدد کوانتوم، اُربیتالی یا فرعی (L) ۳-عدد کوانتومی مغناطیسی(mL). البته دیگران بعدها عدد کوانتومی چهارم (mS) (عدد کوانتومی اسپینی) را به‌دست آوردند.


title: سنبلاوین

text: سنبلاوین یکی از شهرها و شهرستان‌های استان دقهلیه مصر است. ویکی‌پدیای عربی، ۲۱ مارس ۲۰۰۷.


title: معاویه (نام کوچک)

text: کاربرد معاویه:


title: عطا نهایی

text: عطا نهایی نویسنده‌ای ایرانی است که آثار او به زبان کردی است.


title: عطا نهایی

text: نخستین رمان او به نام گل شوران توجه محافل ادبی کردی در ایران و خارج از ایران را به خود جلب کرد. عطا نهایی تم رمان گل شوران را از داستان فولکلور کردی، لاس و خزال الهام گرفت، داستان سفر انسان برای یافتن و در نهایت از دست دادن.


title: عطا نهایی

text: پیش از انتشار گل شوران، دو داستان کوتاه به نام‌های "تنگانه" (تنگه‌ها) در ۱۳۷۴/۱۹۹۵، و "زریکه" (جیغ) در ۱۳۷۲/۱۹۹۳ به چاپ رساند. آخرین رمان او "بالنده‌کانی دم با" (پرندگان با باد) است که در سال ۲۰۰۲ در ایران منتشر شد.


title: عطا نهایی

text: عطا نهایی در سال ۱۳۳۹ در شهر بانه در استان کردستان زاده شد. وی تا کنون سه مجموعه داستان کوتاه و سه رمان به کردی سورانی نوشته‌است. جدای از این، وی آثاری از داستان نویسان ایرانی و سایر ملل را به زبان کردی ترجمه کرده است. همچنین مقلاتی را به زبان کردی در باب فن داستان‌نویسی و نقد آثار داستانی در مجلات معتبر ادبی به رشتهٔ تحریر منتشر نموده‌است. وی که رئیس مجمع علمی زبان کردی در ایران است در سال ۱۳۸۴ از سوی مرکز نشر آراس در کردستان عراق به عنوان نویسنده برتر برگزیده شد و جایزهٔ ادبی آراس به وی اهدا شد. همچنین در دوازدهمین جشنواره ادبی گلاویژ که در سال ۱۳۸۷ در سلیمانیه برگزار شد جایزه خلاقیت هه‌ردی به وی اعطا شد.عطا نهایی رمان شازده احتجاب، نوشتهٔ نویسندهٔ شهیر ایرانی، هوشنگ گلشیری، را به زبان کردی ترجمه و چاپ کرده‌است. وی همچنین کتابی از میلان کوندرا نیز به زبان کردی ترجمه نموده‌است.دیگر مقالات عطا نهایی در وبسایت مجمع علمی زبان کردی


title: لاس و خزال

text: لاس و خَزال از تصنیف‌های محلی کردی است.


title: لاس و خزال

text: این تصنیف هم جنبه رزمی (حماسی) و هم جنبه بزمی (غنایی) دارد. لاس نام یک درخت سخت‌چوب و خاردار است.


title: لاس و خزال

text: نویسنده معاصر کرد، عطا نهایی در رمان خود، گل شوران، از درونمایه داستان لاس و خزال بهره زیادی گرفته است.


title: لاس و خزال

text: احمدزاده، هاشم، Nation and novel, a study of Persian and Kurdish narrative discourse، اوپسالا ۲۰۰۳، ص 256.


title: غروب پروانه

text: غروب پروانه (به کردی: ئێوارەی پەروانە) نام رمانی است در زبان کردی (گویش سورانی) نوشته بختیار علی.


title: غروب پروانه

text: بختیار علی اهل سلیمانیه در کردستان عراق است و این کتاب دومین رمان اوست. غروب پروانه در روزهایی بین ۱-۱-۱۹۹۷ و ۶-۱۰-۱۹۹۷ نوشته شده و در سال ۱۹۹۸ از سوی انتشاراتی رهند در استکهلم سوئد به چاپ رسید.


title: غروب پروانه

text: کمی پس از انتشارش، این رمان، در نشریه‌ها و محافل گوناگون ادبی کردی مورد بحث و تفصیلات قرار گرفت.


title: غروب پروانه

text: غروب پروانه از ۲۲ فصل و یک پس‌نوشت تشکیل شده که روی‌هم ۲۵۵ صفحه هستند.


title: غروب پروانه

text: نام این رمان به غروب روزی اشاره دارد که دو شخصیت اصلی داستان، یعنی پروانه و دوستش میدیا بدست برادران خود در میان جمع بزرگی از مردم مذهبی اعدام می‌شوند. مذهبیان گردآمده در این پندارند که دارند با گناهکاران مبارزه می‌کنند. بعدها، این غروب، نمادی برای زمستان، شکست و جهانی بسته و محاصره‌شده می‌گردد.


title: غروب پروانه

text: احمدزاده، هاشم، Nation and novel, a study of Persian and Kurdish narrative discourse، اوپسالا ۲۰۰۳، ص ۲۵۶.


title: دادگاه بین‌المللی کیفری برای رواندا

text: دادگاه بین‌المللی کیفری برای رواندا دادگاه ویژه‌ای است که با حکم شورای امنیت سازمان ملل متحد برای رسیدگی به جنایت جنگی و نسل‌کشی که در جریان جنگ داخلی رواندا صورت گرفت تأسیس شده‌است.


title: دادگاه بین‌المللی کیفری برای رواندا

text: دادگاه بین‌المللی کیفری رواندا به وسیله اساسنامه‌ای که به قطعنامه ۹۵۵ شورای امنیت پیوست شد، تشکیل گردید بر اساس قطعنامه ۹۷۷ مورخ ۲۲ فوریه ۱۹۹۴ شورای امنیت تصمیم گرفت که مقر دادگاه در آروشا در جمهوری تانزانیا قرار گیرد.


title: دادگاه بین‌المللی کیفری برای رواندا

text: این دادگاه در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۵ رسماً به کار خود پایان داد.


title: مستوره اردلان

text: ماه‌شرف خانم مستوره کردستانی، (زادهٔ ۱۱۸۴ در سنندج – درگذشتهٔ ۱۲۲۷ در سلیمانیه) نخستین زن تاریخ‌نگار ایران و جهان، شاعر و نویسنده کرد ایرانی بود.


title: مستوره اردلان

text: مستوره در شهر سنندج در غرب ایران چشم به جهان گشود و از شاهزادگان دربار اردلان به مرکزیت سنندج بود. زبان‌های کردی، فارسی و عربی را نزد پدرش ابوالحسن بیگ قادری آموخت. همسرش خسروخان اردلان حاکم عمارت اردلان بود و با مرگ وی عمارت اردلان دچار دخالت‌های قاجار شد. با هجوم قاجار به عمارت اردلان در سده ۱۹، مستوره همراه با خانواده‌اش به عمارت بابان در سلیمانیه به اجبار به خاطر امنیت جانی کوچ کردند. پسرش رضا قلی‌خان، جانشین خسروخان اردلان پس از شکنجه و تجاوز و گرداندن بر روی الاغ در مسیر شهرهای ایران به علت عدم تابعیت از دولت مرکزی ایران و رابطه پنهانی با روس‌ها و دولت عثمانی توسط قاجارها به زندان افتاد.


title: مستوره اردلان

text: دویستمین سالگرد وی در اربیل در طی جشنواره‌ای به یاد وی برگزار شد. علاوه بر نوشته‌های تاریخی و مذهبی‌اش، از وی شعرهایی به کردی و فارسی به جا مانده‌است.


title: مستوره اردلان

text: ابوالحسن بیگ پدر ماه شرف خانم از سوی پدر از خوانین درگزین همدان بود که جد بزرگ آنان قادر نام زمان شاه سلطان حسین صفوی (۱۷۲۲–۱۶۹۳ / ۱۱۳۵–۱۱۰۵) از همدان به سنندج مهاجرت کرده‌است. میرزا عبدالله رونق این مهاجرت را در سال ۱۱۲۰ هـ. ق مطابق ۱۷۰۸ میلادی نوشته‌است، بخش دیگری از درگزینی‌ها به سلیمانیه عراق کوچ کردند و امروز محلهٔ درگزین به نام آنان است. حاج رجبعلی کلانتر جد بزرگ مستوره در زمان احمد خان فرزند سبحان وردی خان مصادف با حکومت نادر شاه (۱۷۴۳–۱۷۴۰ / ۱۱۵۶–۱۱۵۳) مرد با نفوذی در دستگاه حکومت اردلان‌ها بوده‌است. محمد آقای ناظر کردستانی پدربزرگ مستوره یکی از شخصیت‌های بلند مقام بود که پنجاه سال هم‌عصر با چند تن از والیان مسئولیت آرامش داخلی و مرزهای کردستان و دخل و خرج و اداره ولایت را بر عهده داشته و در تمام جنگ‌ها به همراه خسروخان بزرگ اردلان به جنگ و پیکار مشغول بوده‌است.


title: مستوره اردلان

text: ماه‌شرف در سال ۱۲۲۶ قمری (برابر با ۱۱۸۴ خورشیدی و ۱۸۰۵ میلادی)، زمان حکومت امان‌الله خان والی اردلان در خانوادهٔ اهل فرهنگ قادری در سنندج به دنیا آمد و به تحصیل و تربیتش همت گماشتند و بر خلاف سنت دیرین و جاری زمان، او را هم‌سطح با مردان به آموختن علوم متداول زمان تشویق و ترغیب نمودند. دیری نگذشت که این ماه‌شرف در ردیف ادیبان و سخن‌سنجان قرار گرفت. مستوره با ذوق و قریحهٔ شعریش توانست با سرودن قصائد نغز و غزلیات آبدار با شاعران نامدار زمان خود مقابله کند و در تاریخ‌نویسی پابه‌پای مورخین جلوه نماید. میرزا علی‌اکبر منشی دیوان غزلیات مستوره کردستانی را بیست‌هزار بیت دانسته‌است. میرزا علی‌اکبر وقایع‌نگار در شرح حال او می‌نویسد: سزاوار است نام مستوره به خاطر فضل و کمال و خط و ربط و شعر و تاریخ‌نگاری‌اش در ردیف زنان برجسته و مورخین نامدار قرار گیرد. ماه‌شرف در هفده‌سالگی رابطه دوستی مخفیانه با یکی از خانزاده‌های کلهر بنام قاسم خان داشت ولی به اجبار به عقد و ازدواج خسرو خان فرزند امان‌الله خان بزرگ درآمد اما حتی در زمان اقامت در کردستان عراق آن رابطه پابرجا بود. میرزا علی‌اکبر منشی در این باره می‌نویسد: «مستوره چون شأن و شایستگی خود را برابر با مردان روزگار می‌دانست از این مواصلت و مزاوجت امتناع داشت تا این که خسروخان پدر و جد او را همراه چند تن از بستگان به زندان انداخت و ابوالحسن بیگ را مجبور به پرداخت جریمهٔ سی‌هزار تومان نمود و شرط استخلاص آنان را منوط به عقد مستوره نمود. مستوره به ناچار بدین مزاوجت تن درداد ولی روح و جسمش نزد خانزاده کلهر قاسم خان بود و جز تسلیم در مقابل استخلاص پدر و جدش راه دیگری نداشت در حالی که خسروخان پیش‌تر با حسن جهان خانم بیست‌ویکمین دختر فتحعلی شاه قاجار ازدواج کرده بود و از او سه پسر به نام‌های رضاقلی خان، امان‌الله خان و احمد خان و سه دختر به نام‌های خانم‌خانم‌ها که زن اردشیر میرزا، برادر محمد شاه قاجار بود و دیگری عادله‌خانم همسر حسین خان، والی شیراز و سومی آغه‌خانم داشت.» حسن‌جهان خانم زنی بود ادیب و شاعر و سیاست‌مدار و صاحب قدرت و مسلط بر زندگی خسروخان بود. مستوره بیشتر اوقات خود را به مطالعه و سرودن شعر و نوشتن تاریخ می‌گذرانید و چون خسرو خان نیز شاعر بود بیشتر او را بدین کار تشویق می‌نمود، رفته‌رفته مستوره به خسروخان علاقه‌مند شد. ماه‌شرف در میان شاعران فارسی‌زبان با یغمای جندقی ارتباط شعری داشت و با سید عبدالرحیم مولوی که از بزرگان مکتب شعر گورانی است آشنا بود زیرا هر وقت سید عبدالرحیم مولوی به دیدار دوستانش غلامشاه خان اردلان و رضاقلی خان اردلان به سنندج می‌آمد با مستوره نیز ملاقات می‌کرد و او را تشویق می‌نمود که شعر کردی گورانی بگوید. اشعار مستوره به علت پختگی و استحکام و زیبایی در کردستان بابان دست‌به‌دست می‌شد، نالی شاعر معروف کرد سورانی‌سرا در اشعارش ضمن ستایش مستوره با گوشه و کنایه و طنز می‌خواست از حرمت او بکاهد اما برخلاف میلش موجب اشتهار و معروفیت مستوره در شعر و ادب گردید.


title: مستوره اردلان

text: برخی بر این عقیده‌اند که برخی از شعرای سورانی‌سرا این دلیل که مستوره شعر کردی نمی‌گفت ناراحت بودند و غزلی را سروده به او نسبت دادند به این مطلع:


title: مستوره اردلان

text: در منطقهٔ کردستان اردلان تا آن تاریخ و بعدها سرودن شعر کردی سورانی مرسوم نبود.


title: مستوره اردلان

text: البته برخی آن غزل را از مستوره می‌دانند و آن را نمادی برای درهم‌شکستن آداب و رسوم مردسالاری آن زمان می‌دانند.


title: مستوره اردلان

text: به باور منتقدان با سفارش‌هایی پیاپیِ سید عبدالرحیم مولوی به مستوره برای سرودن اشعار کردی، بعید به نظر می‌رسد که مستوره از قول و گفته او سرپیچی نموده و شعر کردی گورانی نسروده باشد. به باور این منتقدان بعید نیست که هنوز اشعار کردی‌ای از مستوره در زوایای منازل یا بیاض‌ها و جُنگ‌ها و اوراق پراکندهٔ قدیمی موجود باشد.


title: مستوره اردلان

text: دوران خوشبختی و آرامش روحی — و به قول مستوره، روزگار اعتبارش — چندان طولانی نبود، زیرا خسرو خان اردلان در سال ۱۲۵۰ هـ. ق به بیماری کبدی دچار شد و دو ماه بعد در بیست‌ونه‌سالگی درگذشت. مرگ همسر و داغ ازدست‌دادن برادر جوان ناکامش ابوالمحمد که در بیست و دو سالگی درگذشته بود، علاوه بر سلب نشاط و شادابی جوانی از مستوره، ضربات روحی زیادی که دو ماه پرستاری و شب‌زنده‌داری از همسرش تحمل کرده بود، او را به انزوا و عزلت و مطالعهٔ کتب دینی و تألیف کتاب عقاید کشانید.


title: مستوره اردلان

text: مستوره سالیانی را به تنهایی در میان خانوادهٔ جانشینان خسروخان گذرانید. میرزا عبدالله رونق در شرح حال وی می‌نویسد: «در سنهٔ ۱۲۶۳ به علت فَترت ولایت، با خویش و عشیرت که یکی از آن‌ها حقیر بود جلای وطن اختیار و در ملک بابان و خاک روم سکونت قرار داده و بار سفر آخرت را در آن مقام گشاده‌دست اجل گریبان حالش را گرفته به سوی گلشن جنان کشید و در جوار زهرا آرمید.» در یک تذکره شعرای کردی چاپ عراق آمده: «جنازهٔ مستوره را از سلیمانیه به نجف انتقال دادند». ممکن است کلمه‌ای از نوشتهٔ میرزا عبدالله رونق در این‌جا ترک و از قلم افتاده باشد و منظور آن باشد: «در جوار زوج زهرا آرمید.»


title: مستوره اردلان

text: مهدی بیانی به نقل از مجمع‌الفصحا او را از خوش‌نویسان خط نستعلیق دانسته‌است.


title: مستوره اردلان

text: مستوره اردلان چندین کتاب شعر نوشت. تاریخ اردلان او به عنوان یکی از متون شیوای فارسی شناخته شده‌است. اشعار پراکنده‌ای نیز به گویش گورانی زبان کردی از او بجا مانده‌است.


title: مستوره اردلان

text: آثار مستوره عبارت‌اند از:


title: مستوره اردلان

text: در زمستان ۸۵ در اربیل عراق کنگره بزرگداشت مستوره اردلان برگزار شد و در آنجا ده کتاب منتشر شد. کتاب مستوره برگهایی از تاریخ سر به مهر نوشته جمال احمدی آئین و ترجمه کردی آن از عدنان برزنجی و کتاب شرعیات مستوره با تصحیح جمال احمدی آئین و مقدمه نوید نقشبندی و ترجمه کردی آن از نوید نقشبندی از این کتاب‌ها بود.


title: کوسه (بوکان)

text: کوسه یا کوسته یکی از روستاهای شهرستان بوکان در استان آذربایجان غربی است. این روستا در ۲ کیلومتری جنوب غربی شهر بوکان قرار دارد.


title: کوسه (بوکان)

text: کوسه در کنار سیمینه‌رود قرار دارد و جمعیت آن ۱۴۰ خانوار (حدود ۸۰۰ نفر) است.


title: کوسه (بوکان)

text: اقتصاد روستا برپایه کشاورزی، دامداری و باغبانی است و صنایع دستی آن قالیبافی، جوراب‌بافی و کلاه‌بافی است. درصد باسوادی ۵۵٪ درصد است که دانش‌آموزان دبیرستانی در شهر بوکان به مدرسه می‌روند و بیشتر باسوادان کوسه در بوکان به کسب و کار یا کار اداری مشغول می‌شوند.


title: کوسه (بوکان)

text: روستای کوسه دارای برق، تلفن، آب لوله‌کشی، خانه بهداشت، دبستان، و مسجد است و همچنین در سال ۱۳۹۰ مردم این روستا از گاز طبیعی برخوردارشدند.


title: کوسه (بوکان)

text: فهرست روستاهای شهرستان بوکان


title: دهستان کوخرد

text: دهستان کوخرد یکی از دهستان‌های بخش هرنگ از توابع شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران است. این دهستان، شامل ۲۷ روستای بزرگ وکوچک است.


title: دهستان کوخرد

text: مرکز این دهستان، روستای کوخرد است که براساس اطلاعات موجود در مرکز آمار ایران، مرکز دهستان در ۵۴ درجه و ۲۹ دقیقه طول شرقی و ۲۷ درجه و ۵ دقیقه عرض شمالی واقع شده‌است. ارتفاع متوسط این دهستان از سطح دریا ۲۷۸ متر است.


title: دهستان کوخرد

text: جمعیت دهستان کوخرد طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵، برابر با ۵٬۹۵۰ نفر (۱٬۲۰۶ خانوار) بوده‌است که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند. این دهستان دارای دفتر پست، برق، لوله‌کشی آب، تلفن، بانک، آب‌انبار برکه، دبستان مدرسه راهنمایی ودبیرستان است.


title: دهستان کوخرد

text: روستای کوخرد در فاصلهٔ ۴۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر بستک و در ۲۳ کیلومتری شهر جناح و بر سر راه آسفالت سراسری و ارتباطی شهرستان بندر لنگه با شهرستان لارستان واقع شده‌است. فاصله کوخرد تا بندر لنگه ۱۲۵ کیلومتر و تا شهر لار ۱۵۵ کیلومتر است.


title: دهستان کوخرد

text: جاده ارتباطی بین استانی لار - بندر لنگه درست از وسط دهستان می‌گذرد و دهستان را به دو قسمت می‌کند که تأثیر زیادی برتوسعهٔ فضایی - کالبدی بافت دهستان و نیز گسترش واحدهای خدماتی - تجاری داشته‌است.


title: دهستان کوخرد

text: دهستان کوخرد از شمال به رشتهٔ کوه ناخ و از سمت جنوب به رودخانه مهران و کوه خآب و از سمت مغرب به دهستان هرنگ که دیگر دهستان بخش کوخرد است، و از سمت مشرق به روستای چالهٔ کوخرد محدود می‌گردد.


title: دهستان کوخرد

text: دهستان کوخرد یکی از قدیمی‌ترین دهستان‌های بخش کوخرد در شهرستان بستک هرمزگان است. از گفتاره کهن سالان روایت است که کوخرد زرتشتینشین (گبر) بوده‌است و پنج هزار سال قبل از اسلام تاریخ دارد و در زمان قدیم به نام شهرسیبه معروف بوده‌است. کتاب تاریخ کامبریدج عن تاریخ ایران، جلد ششم از کوخرد وکاروان‌های بازرگانی و راه‌های آن دوران نام برده‌است. بنا به گفته ریش‌سفیدان محل، نام قدیم کوخرد سیبه بوده‌است و حاکمان این محل مناطق بسیاری را زیر نظر داشته‌اند به‌طوری‌که خرما و محصولات کشاورزی از بستک و روستاهای اطراف آن که تحت تصرف آن‌ها بوده به سیبه «کوخرد» انتقال داده می‌شده‌است و در «بازار سیبه» که یکی از مشهورترین بازار منطقه در آن دوران بوده‌است به عرصهٔ فروش گذاشته می‌شده‌است. مردم سیبه پس از ورود دین اسلام در عهد خلیفه دوم عمربن خطاب مسلمان می‌شوند و نام سیبه را به «کُویِ خِرَد» تغییر می‌دهند که به معنای دیار عاقلان و دانایان و خردمندان و هوشیاران است که در اثر کثرت استعمال و با گذشت زمان به کوخرد تبدیل می‌شود. روستای کوخرد در ۲ کیلومتری شمال رودخانه مهران واقع است.


title: دهستان کوخرد

text: دهستان کوخرد در جلسه مورخ ۲۸ / ۶/ ۱۳۸۳ هیئت دولت بنا به پیشنهاد شمارهٔ مورخ ۲۹ / ۶/ ۱۳۸۳ وزارت کشور و به استناد ماده (۱۳) قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری- مصوب ۱۳۶۲- با رعایت تصویب‌نامه شماره ۵۸۵۳۸/ت۲۶۱۱۸هـ مورخ ۲۲ /۱۲ /۱۳۸۰ تغییرات و اصلاحات تقسیماتی زیر را در استان هرمزگان ارتقاء دهستان کوخرد تصویب نمودند. «دهستان کوخرد» «دهستان کوخرد» ۲۷ روستا توابع دارند که در سمت مشرق دهستان قرار دارند و به شرح زیر است: «آسو (بستک)، بار، بار ترک، بدمستان، بربار، پر احمد، پر درو، تخت گرو (نخل گرو)، تشتو، تلخ اطهر، چاله، چارون، دیخور، دهنو کوخرد، صالح‌آباد (شهرک فجر)، عالی جان، کرون (بستک)، کنارزرد، کوخرد، کوران، کوردان، گریند، گوچی، لاور شیخ، لاور دین، مِهران، پس دوچنگ، مزاجان و یُرد در تابعیت شهرستان بستک است.».


title: دهستان کوخرد

text: در آن زمان مرکز بلاد یا منطقه، روستای کوخرد (سیبه) بود. در آن دوران افرادی به نام حاکم زندگی می‌کردند، قلعه وقشون هم داشتند و از مردمان فقیر هفتاد یا هشتاد روستای توابع باج و خراج می‌گرفتند و از این راه امرار معاش می‌کردند، نخلستانهای اطراف بستک وزمین‌های کشت دیم به کُوخِردی‌ها تعلق داشت، هرسال یک بار از کوخرد افرادی به بستک می‌آمدند ودرختان میوه را غرس می‌کردند، کوخرد قدیمی‌ترین مناطق شهرستان بستک است. آثار و بناهای تاریخی بسیاری وجود دارد که گویای این قدمت و تاریخ است. دهستان کوخرد که تاریخ گذشتهٔ آن به دورهٔ قبل از اسلام بر می‌گردد بدین صورت در زبان عامیان وجود دارد که مردمانی در شهر بزرگی به نام «شهرسیبه» زندگی می‌کردن که این مردمان بر اثر سیلی عظیم که از آبراه‌های کوه‌های شمال آن کوه ناخ به وجود آمده از بین رفته‌اند و تعدادی باقی‌مانده‌اند که بنای روستای کوخرد را نهادند.


title: دهستان کوخرد

text: در این دهستان آثار بسیاری از گذشتگان دور مردمان «شهرسیبه» بدست آمده‌است. آثار تاریخی گوناگونی نیز وجود دارد که هر عابری یا هر شیفته تاریخی به سوی او می‌شتابد.


title: دهستان کوخرد

text: مجموعهٔ دو گنبدان، آرامگاه علمای کوخرد است. این آرامگاه‌ها در میان گورستان دهستان کوخرد و در هزار متری غرب دهستان واقع شده‌است. این بنای تاریخی توسط یکی از مشهورترین معماران شهرستان بستک، "حاج محمد شریف کاظم معمار" بنیادگذاری شده‌است. این بنای تاریخی و مذهبی، به عنوان یکی از آثار ملی توسط سازمان میراث فرهنگی کشور با نام «مجموعهٔ دو گنبدان» به ثبت رسیده‌است. این اثر برجسته و تاریخی بین سال‌های ۱۱۴۹ تا ۱۱۵۱ه. ق. ساخته شده و یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. مجموعهٔ دو گنبدان، در ابتدای ورودی مرکز بخش کوخرد از مسیر بستک به کوخرد و در غرب کوخرد قرار دارد. این اثر فرهنگی به سبک و شیوه معماری هندی ساخته شده‌است و چندین بار توسط خیرین و انجمن میراث فرهنگی کوخرد بازسازی شده‌است.


title: دهستان کوخرد

text: شهر سیبه (کوخرد) یکی از شهرهای باستانی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران است. این شهر تاریخی (ساسانی) در بخش کوخرد واقع است. بخشی از این شهر تاریخی در حال حاضر زیر دهستان کنونی «کوخرد» مدفون است و روی بخش دیگری از آن گورستان، این دهستان قرار گرفته‌است. باستان‌شناسان از آن به عنوان شهر فراموش شده ساسانیان یاد می‌کنند.


title: دهستان کوخرد

text: حمام سیبه نام گرمابه‌ای تاریخی است در روستای کوخرد از توابع بستک واقع در بخش کوخرد شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان. حمام سیبه که برای منطقه حائز اهمیت است به گفته باستان‌شناسان مربوط به دوره قبل از اسلام است. حمام سیبه، از آثار تاریخی و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. حمام سیبه به صورت برکه‌ای سربسته با شیارهایی در اطراف آن در زیر زمین مدفون بوده که با آمدن باران بخشی از این سازه قدیمی و تاریخی و یکی از آثارهای مهم باستانی کوخرد از زیر خاک نمایان می‌شود.


title: دهستان کوخرد

text: تِرِنُه به سازههای دایره مانندی گفته می‌شود که در میان رودخانه مهران بخش کوخرد قرار گرفته‌اند که یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان است. ساخت چنین سازه‌هایی کهن در میان آب رودخانه بسیار شگفت‌انگیز است. این قنات‌ها و همچنین ترنه در زمان زرتشتیان که پیش از اسلام در سیبه (نام قدیم کوخرد) زندگی می‌کردند ساخته شده‌است و یکی از آثار باستانی بخش کوخرد است، این بنا در دی ماه ۱۳۸۲ خورشیدی به ثبت آثار ملی ایران رسیده‌است. این ساختمان‌ها آب شیرین را از یک سوی رودخانه شور به سوی دیگر می‌بردند و بخش‌های این سازه از پائین و زیر آب به هم وصل بودند. آب یک رشته از این قناتها به‌وسیله «ترِنه» به آن سوی رودخانه مهران برده می‌شده و به زمین‌های کشاورزی می‌رسیده‌است.


title: دهستان کوخرد

text: شهر سیبه (کوخرد) دارای سه قلعه مهم بوده‌است:


title: دهستان کوخرد

text: دژی تاریخی است در دهستان کوخرد که یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. قلعه سیبه مقر حاکم قلمرو سیبه در زمان زرتشتیان (گورها) بوده‌است که بر این منطقه حاکم بوده‌اند.


title: دهستان کوخرد

text: قلعه آماج، یکی از دژهای تاریخی منطقه کوخرد است. این قلعه در زمان حکومتی سیبه بر منطقه وجود داشته‌است و قرارگاه لشکر حاکم سیبه بوده‌است.


title: دهستان کوخرد

text: قلعه توصیله یکی از قلعه‌های سه‌گانه و تاریخی کوخرد است. پیشینیان کوخرد یعنی منطقه تاریخی سیبه در نگهداری و نگهبانی از جان و مال و چاه‌ها و نخلستان‌ها و کشتزارهای خود در دو رشته کوه‌های شمالی و جنوبی کوخرد قلعه‌ها و استحکاماتی داشته‌اند که هنوز آثار آن‌ها باقی‌مانده‌است. دژی به نام قلعه توصیله در قله کوه پَرِ توصیله در گری زامردان در کوه ناخ در شمال کوخرد ساخته بوده‌اند. در روزگار حکمران وقت سیبه بر منطقه نگهبانانی در این قلعه نظارت ورود و خروج وراهای قلعه سیبه و منطقه را به عهده داشته بوده‌اند و به حکم موقعیت قلعه که بر فراز قلهٔ کوهی بلند قرار داشته بود تمام منطقه سیبه و راه‌های پیرامون آن به‌وسیله دیده‌بان‌ها نظارت می‌شده‌است.


title: دهستان کوخرد

text: منطقهٔ کوخرد دارای یک بازار بزرگ به نام «بازار سیبه» بوده‌است که خرابه‌های این بازار هنوز در یک کیلومتری کوخرد از طرف مغرب به چشم می‌خورد. همچنین خراب‌های خانه‌های سیبه که از سنگ و ساروج ساخته شده بوده‌اند، در اثر سیل سال ۱۳۷۱ خورشیدی در درواه شمو که سابقاً به نام درواه (عالی) معروف بود از زیر خاک بیرون آمده بود. بازار سیبه یک بازار بسیار بزرگ به شکل مستطیل بوده‌است که از شمال به‌طرف جنوب، این بازار در دره عالی قرار داشته، که آثارش هنوز باقی‌مانده‌است.


title: دهستان کوخرد

text: اهالی کوخرد در زمان قدیم به شغل کشاورزی و دام پروری مشغول بوده‌اند، آثار وشواهد موجود نشان می‌دهد که زندگی روستائی وتلاش‌ها وفعالیتهای تولیدی کشاورزی از روزگار پیش و حتی قبل از اسلام در منطقه کوخرد وجود داشته‌است و این منطقه آباد و به نام «سیبه» معروف بوده‌است.


title: دهستان کوخرد

text: در کوه‌های شمالی وجنوبی کوخرد دوحلقه چاه قدیمی وجود دارد، یکی در کوه شمالی کوخرد که به نام کوه ناخ معروف است، در دره‌گری زامردان، ودیگری در کوه جنوبی (کوه زیر) و به نام پشت قلات معروف است.


title: دهستان کوخرد

text: دهستان فعلی کوخرد جدید است، ولی ساختمان قدیمی کوخرد که به نام «سیبه» معروف بوده در مغرب دهستان فعلی قرار داشته وبسیار بزرگ بوده‌است که هنوز آثار حمام و برج و بارو وزیر زمین‌ها و آب انبارهایش (برکه) وجود دارد که بشکل مستطیل می‌باشند و از سنگ وساروج ساخته شده‌است، آب انبار حوض یا استخر سرپوشیده‌ای است که برای ذخیره آب معمولاً در زیر زمین ساخته می‌شود. در مناطق کم‌آب و کویری آب‌انبار را از آب باران یا جویبارهای فصلی پر می‌کنند. آب معمولاً در زمستان ذخیره شده و در تابستان به کار می‌رود. آب انبارها از جمله تأسیسات وابسته به قنات هستند. نحوه ساخت آب انبار، تصفیه و عایق بندی آن با اصول مهندسی و علمی مطابقت دارد. برای تصفیه از روش‌های فیزیکی و شیمیایی استفاده می‌شود. ته‌نشین شدن مواد زاید، اضافه کردن حجم مشخصی از نمک به منظور تجزیه آن و میکروب کشی توسط کلر آزاد شده، استفاده از ترکیبات آهکی جهت گندزدایی و استفاده از کیسه‌های زغال به منظور بوگیری از جمله این روش‌ها است. آثارهای گوناگون وبقایای قلعه‌ها وخرابه‌های قناتها که در کوه شمالی و جنوبی، وجود دارند از قدیمی بودن این دهستان سخن می‌گویند، نزدیک آثار حمام‌ها که قبلاً ذکر شد چاهی بعمق ۲۵ متر دیده می‌شود که دارای ساختمان بسیار قدیمی است و به نام چاه عالی معروف است، مردم معتقدند آب آن بسیار شیرین بوده وقبل از اسلام ده آبادی بود که متعلق به زرتشتیان بود است، در کوه‌های شمال کوخرد آثاری مانند قلعه‌هایی وبرج وجود دارد که از زمان گبرها به جا مانده‌است. گویند نام سیبه نام یکی از متنفذین ملوک الطوایفی یهود یا زرتشتی بوده‌است که ساختمان چاه‌ها و قلعه‌های مذکور به او نسبت داده شده‌است مانند (قلعه سیبه)، که قبل از اسلام در سیبه (کوخرد) زندگی می‌کرده أند.


title: دهستان کوخرد

text: پاراو کوخرد نام دورشته قنات است درغرب وشمال وجنوب دهستان کوخرد در بخش کوخرد شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران واقع شده‌است. بقایا و آثار این قناتها هنوز باقی‌مانده‌است. ویکی از آثارهای دوران (ساسانیان) است. قنات یا کاریز «در تلفظهای محلی گاه کهریز» نیز نامیده می‌شده‌است. کانالی است که از دیر باز برای مدیریت آب در زمین می‌ساخته‌اند. کاریز یا قنات به رشته چاه که آب یک «مادر چاه عمیق» را برای شرب وکشت وکار به سطح زمین می‌رساند گفته می‌شود. از طرف غرب کوخرد تادشت پاراو دورشته قنات بوده‌است که چاه‌های آن هنوز به نام (قنات پاراو کوخرد) مشهور است، و مردم آنهارا متعلق بدوران پیش از اسلام می‌دانند وبزمان ولایت سیبه تعلق می‌دانند.


title: دهستان کوخرد

text: سد بز، در جنوب رودخانه مهران وزیر تنب جلالی آثار سدی بزرگ وجود دارد که به نام «سد بز» معروف است، این سد در سال ۱۱۰۰ هجری قمری قبیله آل جعفر بنیان کردند، ولی در اثر هجرت بنیادگذاران سد به سوی شارجه وتعمیر نشدن سد و بعلت بارش باران و جمع شدن آب در پشت سد، در سال ۱۳۰۱ هجری قمری سد شکست وبا شکستن سد مردم نخل‌ها وباغ وبستانهایشان را ازدست دادند، آثار این سد بزرگ حکایت از قدیمی بودن کوخرد دارد، ویکی از آثار مهم وتاریخی کوخرد به‌شمار می‌آید، و در دره بست گز آثاری در سنگ نقش شده‌است وجداولی درسنگ حفر شده که از آثار (حاجی جعفر گَپ) است در دره بست گز.


title: دهستان کوخرد

text: از غرب دره کنخور تپه‌ای است به نام پَرحَسِینو در این تپه تخته سنگ بزرگی وجود دارد، ازوسط این تخته سنگ چشمه آب کوچکی جاری است که حالا ربع اینچ و شاید هم کمتر آب دارد، در پائین این چشمه یک ظرف ظرف سفالی (احسن تار) از قدیم گذاشته شده‌است که این آب قطره قطره بداخل «احسن» (ظرف سفالی) ریخته می‌شود و در احسن جمع می‌شود، بیابان گردها از این آب استفاده می‌کنند، وجود این‌گونه آثار زندگی باستانی و نیز تاریخچه‌های آن‌ها که به صورت داستان سینه به سینه نقل وضبط شد است در اغلب نقاط دهستان کوخرد و روستاهای توابع آن وجود دارد که تحقیق دربارهٔ آن‌ها از راه پزوهش‌های محلی و مطابقت دادن آن‌ها باهم نکات تاریکی از زندگی مردمی که سالیان پیش در این منطقه می‌زیسته‌اند روشن خواهد نمود که آن خود موضوع کتاب دیگری می‌تواند باشد.


title: دهستان کوخرد

text: کوخرد یا (سیبه) در دوران قدیم دارای دو محلهٔ بزرگ بوده‌است که به شرح زیر می‌باشند:


title: دهستان کوخرد

text: اما موقعیت «محلهٔ بُنجُرون» درجای خانه بهداشت کنونی بوده‌است تاخرابه‌های «خانه مَدحَسَن خانی» که معروف است به (پَرَکن) مدحسن خانی، و در جنوب برکه (شیخ) واقع است، و در امتداد مدرسه راهنمایی پسرانه تارسیده به پشت خانه ایوب، و از غرب خانه ایوب از پشت خانه احمد حاجی عبداللطیف از طرف شمال قسمتی از خرابه‌های محلهٔ بُنجُرون است.


title: دهستان کوخرد

text: خانه‌های قدیمی با سبک خاصی ساخته بودند، و زمین‌های جوکاری که از طرف غرب و جنوب غربی «خانه احمد حاجی عبداللطیف» است و به زمین (پرکن) معروف است قسمتی از خرابه‌های محلهٔ بُنجُرون به شمار می‌آید، قبرستان محلهٔ بنجرون درجایی که مدرسه جامی بنیان شده‌است بوده‌است، این قبرستان‌ها وقتی که مأموران از طرف دولت آمده بودند که جای مدرسه جامی تعیین کنند توسط مردم خراب شد، مردم رفته بودند که جای مدرسه انتخاب کنند، و بچه‌های (مکتبخانه) را به آنجا بردند که سنگ وریگ از محوطهٔ مدرسه جمع کنند، آن زمان بچه‌ها در مکتب خانه ملا سید عبدالله سید رضا درس می‌خواندند، این واقعه در زمستان سال ۱۹۶۶ میلادی رخ داده‌است، چنان‌که یک شاهد عینی می‌گوید: من درست یاد دارم که آنجا قبرستان وجود داشت، در این موقع مرحوم آقای عبدالله حاجی رضا آگاهی در یک لباس سربازی جلو بچه‌های مکتب خانه بامشق نظامی راه می‌رفت، این قبرستان‌ها به نام قبر (لوره) پیش مردم کوخرد معروف بود، و بعد از اینک این قبرها از بین می‌برند ساختمان مدرسه جامی در آن محوطه بنیان می‌کنند، که تاکنون پابرجا مانده‌است و دانش آموزان در آن درس می‌خوانند. خوش بختانه یادداشت قسمتی از این واقعه در دفتر خاطرات یکی از کوخردی‌ها که در آن زمان از شارجه به کوخرد آمده بوده‌است ثبت شده‌است، این اطلاعات به «محلهٔ أول» که به (محلهٔ بُنجُرون) معروف بوده‌است تعلق دارد. بعد از دخول دین اسلام در اقلیم فارس، مردم سیبه یکپارچه دین اسلام پذیرفتند و دین اجدادشان که (گوری یا زرتشتی بود) رها کردند، و معبدشان نیز به مسجد تبدیل کردند، همچنین برکه‌ای که درجوار معبد بود به برکه مسجد تبدیل نام یافت، که از آن به بعد می‌گفتند (برکه وه مسجد)، البته آثار این معبد که بعداً به مسجد تبدیل شد تاچند سال بعد هم وجود داشته بود، و بعد از اینکه مسجد جامع قدیمی کوخرد که به نام (مسجد جامع قبله) معروف بود بنیان کردند نیز آثار مسجدی که به روی خرابه‌های معبد سیبه درست کرده بودند برجای مانده بود ولی در اثر سیل درواه شمو کم‌کم آثار این مسجد به کلی ناپدید شد. همچنین یکی از جاهای قدیمی وتاریخی کوخرد محوطه‌ای بوده‌است که به نام بون خیر مشهور بوده‌است.


title: دهستان کوخرد

text: مسجد جامع قبله نام مسجدی است واقع در دهستان کوخرد در بخش کوخرد شهرستان بستک استان هرمزگان ایران. این مسجد در سال ۱۳۱۰ هجری قمری ساخته شده‌است. ومبلغ یک هزار (۱۰۰۰) تومان خرج مسجد شده بوده‌است، واستادی که مسجد بنیان کرده بود حاجی ملا محمد شریف کاظم نام داشته‌است، وامام مسجد به نام حاجی ملا مصطفی کوخردی معروف بوده‌است، که ایشان جَّد حاجی ملا مصطفی کهتوئی کوخردی هستند وتاسال ۱۳۳۰ هجری قمری امامت مسجد بر عهده داشته بوده أند، ودرماه رجب سال ۱۳۳۰ هجری در گذشته‌است. مسجد قبله یک تحفه فنی معماری اسلامی وتاریخی بوده‌است ویکی از آثار باستانی کوخرد به‌شمار می‌آمده‌است، همچنین دربغل برکه که به (برکه وه مسجد) معروف است یک درخت گز بزرگی وجود داشته بوده‌است (که البته حالا این درخت وجود ندارد)، این درخت به نام «گز سیبه» معروف بوده‌است، از این ماجراها هشتاد در صد کوخردی‌ها اطلاع دارند وباز گو می‌کنند.


title: دهستان کوخرد

text: چاه چرخ گاوی یا در گویش بومی لارستانی و کُوخِردی گاو و گوچه یکی از ابزار آبیاری ابتکاری و جالب است که سالیان دراز برای تأمین آب کشاورزی در جنوب ایران به ویژه در بخش کوخرد شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان معمول بوده‌است، اهمیت این روش در آن است که با یک سیستم ساده نیروی محرک گاو را که در جهت افقی است در یک جهت عمودی که صرف بالا آوردن مشک سی لیتری آب از درون چاه می‌شود تبدیل می‌نماید.


title: دهستان کوخرد

text: چاه چرخ گاوی یا (گاو و گوچه) همان‌طور که به گویش محلی آن را می‌نامند، ابتکاری بسیار شگفت انگیر وجالب از دوران پیشین در منطقه بستک هرمزگان و به ویژه سیبه قدیم بوده‌است. این ابتکار تنها وسیلهٔ آن دوران برای تهیهٔ آب بوده‌است که بوسیلهٔ مردمان زحمت کش منطقه به وجود آمده بوده‌است. نیاز آب در این منطقهٔ گرمسیری مردم را وادار کرده بود که دست به چنین ابتکاری جالب بزنند و چاه‌های چرخ گاوی را ایجاد نمایند، در آن دوران تنها مصدر آب در منطقه به اضافهٔ قنات از چاه چرخ گاوی بوده‌است که این أخیر بوسیلهٔ نیروی گاو و گاویار آب از قهر چاه به بالا کشیده می‌شده‌است و مورد استفاده مردم و آبیاری باغ‌ها و محصولات کشاورزی قرار می‌گرفته‌است. در حال حاضر این روش و این ابتکار جالب آبیاری به گوشهٔ فراموشی سپرده شده‌است، و شاید به کلی نابود وناپدید گردیده‌است، وموتورهای برقی و پمپ آب جای آن‌ها هارا گرفته‌است، منتهی در بعضی جاها آثاری از آن برجای مانده‌است که به صورت مخروبه ومتروکه دیده می‌شود، وجود آثار این ابتکار جالب و این روش آبیاری در منطقه، امروزه یکی از آثارهای باستانی منطقه به‌شمار می‌آید، و در فرهنگ مردم منطقه نقش مهمی دارد.


title: دهستان کوخرد

text: قابل ذکر است که کشاورزی، دامداری سنتی، مرغداری و صنعتی از جمله بخش‌های فعال اقتصادی این دهستان است، مرغداری کوخرد یکی از بزرگ‌ترین مرغداری‌های منطقه‌است، در سال ۱۳۶۸ خورشیدی به عنوان تولید کنند نمونه کشور شناخته شده‌است.


title: مدفوع

text: مَدفوع که پِهِن، پشگل، پیخال، تَپاله، تاپاله، غایط، گُه، سُنده، سُندله، عن ،سرگین، فضله ، ککه و در اصطلاح کودکان:پی‌پی ماده‌ای است خمیری شکل و نیمه جامد که از مجاری گوارشیِ بدن جانوران و از راه مقعد خارج می‌شود.


title: مدفوع

text: با وجودی که پیخال به‌عنوان بی‌استفاده‌ترین مواد از بدنِ موجودات دفن می‌شود، اما این مادّه به‌عنوان کود و سوخت مورد استفاده قرار می‌گیرد. از پهن گاو و پشگل گوسفند به‌عنوان کود حیوانی حتی در شهرها برای کاشتِ چمن پارک‌ها و کنار بزرگراه‌ها استفاده می‌شود.


title: مدفوع

text: در بعضی کشورها، از مدفوع انسانی نیز به‌عنوان کود در مزارع کشاورزی استفاده می‌شود. استفاده از پیخال (مدفوع) به‌عنوان سوخت نیز در برخی کشورها که مشکل تأمین سوخت دارند بسیار کاربردی است. از پشکل گوسفند مستقیماً برای گرم کردن تنورهای نانوایی استفاده می‌شود. روستانشینان، ابتدا پهن گاو را به‌شکل قطعه‌های دایره شکلی به‌نام کَتَم درمی‌آورند و بعد از خشکاندنِ آنها در آفتاب، از آن برای گرم کردن اجاق‌های پخت‌وپز استفاده می‌کنند.


title: مدفوع

text: به برخی از نام‌ها در بالا اشاره شده. اما بعضی از مدفوع حیوانات نامی مخصوص به خود گرفته. مانند عنبر نسا یا عنبر نسارا که به مدفوع الاغ ماده گفته می‌شود و در برخی از باورهای طب سنتی دارای خاصیت است.


title: مدفوع

text: نمودار مدفوع بریستول، مدفوع انسان را ازنظر شکل به هفت دسته تقسیم می‌کند. در این نمودار، انواع ۱ و ۲ نشان از یبوست دارند. نوع‌های ۳ و ۴ شکل‌های ایدئال مدفوع هستند. انواع ۵ تا ۷ نیز اسهال ملایم تا شدید را نشان می‌دهند. در این مورد هر یک از کودهای متفاوت دارای دسته‌بندی متفاوت تری از نظر رقت و میزان آنتی باکتریال‌ها هستند.


title: مدفوع

text: برخی جانوران، مانند خوکچهٔ هندی، به دلیل ضعف دستگاه گوارش خود، مقداری از مواد موردنیاز بدن خودشان را دفع می‌کنند، و به همین خاطر به مدفوع‌خواری نیاز پیدا می‌کنند. خوکچهٔ هندی، بلافاصله پس از دفع مدفوع، آن را می‌خورَد. خوک و گاو نیز ازجمله جانوران مدفوع‌خوار هستند.


title: مدفوع

text: انسان موجودی پیخال‌خوار نیست، اما بنا به پاره‌ای دلایل، ازجمله گرایش جنسیِ مدفوع خواهی، پزشکی و فرهنگی، پیخال‌خواری در انسان دیده می‌شود.


title: مدفوع

text: پیخال‌خواری در برخی بیمارانِ مبتلا به روان‌پریشی یا روان‌گسیختگی و افسردگی دیده شده‌است.


title: خشکبیجار

text: خشکبیجار (به گیلکی: خۊشکبجار) شهری واقع در بخش خشکبیجار، شهرستان رشت، استان گیلان است و در حاشیه دریای خزر قرار دارد.


title: خشکبیجار

text: بخش خشکبیجار با ۱۵ کیلومتر نوار ساحلی دارای بیشترین نوار ساحلی شهرستان رشت است. سواحل زیبای آن زبانزد همگان است. سواحل زیبای امین آباد، حاجی‌بکنده، امیربکنده، تالش محله، باغ محله، چپرپردزمان و چپرپرد پایین در مجاورت این شهر توریستی قرار دارند که جهت استفاده ورزش‌های آبی مانند: قایقرانی و جت اسکی، شنا، فوتبال ساحلی؛ و غیره، همچنین ماهیگیری و دیگر تفریحات، همواره مورد توجه گردشگران قرار دارد.


title: خشکبیجار

text: براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۲۷،۲۴۵ نفر بوده است.


title: خشکبیجار

text: بنا به اسناد کتب تاریخی قدمت خشکبیجار به بیش از ۸۰۰ سال قبل بازمی‌گردد. هنگام حمله مغول در سال ۷۰۶ هجری قمری این شهر به دست سربازان مهاجم غارت شد و سلطان این بخش «سالوک» که مردی شجاع بود مجبور به تسلیم می‌شود. در دوره صفویه و در زمان شاه طهماسب یکم؛ استان گیلان به دو قسمت بیه‌پس و بیه‌پیش تقسیم می‌شد که خشکبیجار در قلمرو بیه پس قرار داشت و در سال ۹۷۵ (قمری) به «جمشید خان» پسر «سلطان محمود» بخشیده شد، اما در سال ۹۸۹ (قمری) توسط وزیر او به قتل رسید و دو پسرش به نام‌های ابراهیم خان و «محمدامین خان» بر سر قلمرو پدر به ستیز با یکدیگر برخواستند.


title: خشکبیجار

text: ابراهیم خان در پناه امیران فومن قرار گرفت اما محمد امین خان در پناه امیران لاهیجان پایگاهش را در خشکبیجار قرار داد. همچنین بنا به نوشته یاسنت لویی رابینو در کتاب «ولایات دارالمرز گیلان» در حدود ۱۰۰ سال پیش خشکبیجار دارای ۱۶۰۰ باب خانه و همچنین بازارهای هفتگی بود که در روزهای دوشنبه و پنج شنبه تشکیل می‌شد.


title: خشکبیجار

text: شهرداری خشکبیجار در روز دوم آذر ماه ۱۳۴۰ به حکم استاندار وقت گیلان، دکتر بابک تاسیس گردیده است.  خشکبیجار که سابق بر این (خشکبجار) تلفظ و نوشته می‌شد؛ از دو کلمه (خشک و بیجار) به معنی شالیزار ترکیب یافته‌است. با توجه به اطلاعات و بررسی اطلاعات بدست آمده در گذشته پدیده کم‌آبی از مشکلات عمده این منطقه بوده‌است. دوری از سفید رود، عدم دسترسی به این رود عظیم مشکلات فراوانی را در امر کشاورزی ایجاد می‌کرد؛ به‌طوری‌که در سال‌های کم باران به علت استفاده کشتزارهای بالا دست به کمبود آب دچار می‌شد. بر این اساس به خشکبیجار یعنی کشتزار کم‌آب و خشک نامیده می‌شد.


title: خشکبیجار

text: در قدیم صنایع دستی فراوانی در این شهر ساخته می‌شد که می‌توان از (ابریشم بافی) یاد کرد. این صنایع به دلیل اقتصادی نبودن رفته رفته برچیده شدند.


title: خشکبیجار

text: دریای خزر در شمال شهر خشکبیجار از ویژگی‌های مهم طبیعی منطقه بوده و بدون تردید دریا و اختصاصات ویژه آن در زندگی ساکنان تأثیر عمیقی می‌گذارد. در این منطقه حاشیه ساحلی دریا را یک نوار جنگلی از پوشش درختان توسکا و غیره پوشانده که مناظر زیبایی را به وجود آورده‌است.


title: خشکبیجار

text: خشکبیجار با آب و هوای ویژه گیلان در اقلیم مرطوب و معتدل واقع بوده و دارای باران فراوان ۹۷۴/۳ میلی‌متر در سال و رطوبت میانگین ۸۹ درصد و تعادل گرمایی متوسط ۱۶/۶ درجه است. حداکثر حرارت مطلق ۲۸/۵ و حداقل حرارت مطلق ۷/۵ درجه در فصول مختلف سال است. متوسط گرمترین ماه‌های سال تیر ۳۷/۵ و مرداد ۳۸ درجه و متوسط سردترین ماه‌های سال بهمن ۱۴ و اسفند ۱۵ درجه می‌باشد. پر باران‌ترین ماه‌های سال بهمن با ۲۷۴/۵ و آذر با ۲۲۱ میلی‌متر و کم باران‌ترین ماه‌ها فروردین با ۵۰ و دی با ۴۶/۵ میلی‌متر و تعداد روزهای بارانی سال ۱۳۶ روز می‌باشد.


title: خشکبیجار

text: مساحت خشکبیجار ۹۵ کیلومتر مربع و طول جغرافیایی آن ۴۹ درجه و ۴۶ دقیقه و عرض جغرافیایی آن ۳۷ درجه و ۲۲ دقیقه‌است.


title: خشکبیجار

text: خاک بخش خشکبیجار تماماً جلگه‌است. این گروه از خاک که معمولاً از رسوبات رودخانه‌ها به وجود آمده و دارای پستی و بلندی‌های اندکی است و به دلیل دارا بودن مواد آلی و سابقه جنگلی منطقه و ریزش سال‌ها برگان درختان به رنگ قهوه‌ای متمایل به سیاه خاکستری بوده بهترین محل برا کشت انواع گیاهان متداول بخصوص برنج است.


title: خشکبیجار

text: مهمترین رودخانه خشکبیجار رودخانه گیشه دمرده‌است. این رود که از ورودی شهر می‌گذرد جلوه‌ای خاص به این شهر بخشیده. افسانه‌ای قدیمی بیان می‌کند که یک عروس و داماد خشکبیجاری در حین عبور از روی یک پل چوبی رودخانه، به علت شکستن پل در رود افتاده و عروس خانم جانش را از دست می‌دهد. این واقعه در روز عروسیشان اتفاق افتاده‌است. مناظر زیبای اطراف رود چشم هر بیننده‌ای را می‌رباید رودهای دیگر خشکبیجار عبارتند از: طی سال‌های اخیر مخازن نفتی فراوانی در حوزه دریای کاسپین و به ویژه حوالی خشکبیجار کشف شده‌است که در غالب فاز پالایشگاهی «میدان عظیم سردار جنگل» در آینده نامعلوم مورد استخراج قرار خواهد گرفت.


title: خشکبیجار

text: تلاقی رودهای منطقه خشکبیجار به دریای کاسپین این رودها را به مکان مناسبی جهت ماهیگیری مبدل ساخته و علاوه بر بومیانی که از این طریق امرار معاش می‌کنند، گردشگران نیز با استفاده از این پتانسیل طبیعی، خاطرات شیرینی را صید می‌کنند. اما بیش از سواحل دریا و صید ماهی، شالیزارهای برنج و کیفیت مرغوب انواع برنج اصیل ایرانی که در کشتزارهای خشکبیجار به عمل می‌آید مهم‌ترین محصول بومی این منطقه است که توسط کشاورزان و فروشندگان برنج در بازار خشکبیجار، به تمام نقاط کشور صادر می‌شود. در نتیجه کشاورزی و صیادی دو رکن مهم اقتصاد بومی در منطقه خشکبیجار است و در سال‌های اخیر با ایجاد منطقه آزاد بندرانزلی در مجاورت این شهر فرصت‌های شغلی و اقتصادی جدیدی هم برای بومیان مرزنشین خشکبیجار فراهم آمده‌است.


title: خشکبیجار

text: در سال تحصیلی ۸۶ افتتاح شد. البته در مکانی موقت در دهستان نوشر. قرار است در زمینی به وسعت ۵۰۰۰ متر ساختمان جدید این دانشگاه بنا شود. در انتهای بلوار امام رضا بعد از میدان شهید نوشاددل.


title: خشکبیجار

text: لحاظ شدن اردوگاه دانش آموزی خشکبیجار در زمره ارودگاه‌های ملی کشوری.. اردوگاه ذکر شده در نوار ساحلی بخش خشکبیجار واقع شده‌است.


title: خشکبیجار

text: اولین و بزرگترین مجتمع تجاری بخش خشکبیجار شامل شصت ویک واحد تجاری واقع در مرکز شهر می‌باشد.


title: خشکبیجار

text: پیست تفریحی کارتینگ تنها پیست استاندار شمال کشور در فضایی به مساحت ۶۰۰۰ متر مربع در شمال غربی بخش خشکبیجار (روستای چپرپرد زمان) و در کنار خط ساحلی قرار دارد. این پیست برای زنان و مردان قابل استفاده می‌باشد و با توجه به وجود ماشین‌های کوچکتر برای افراد بالای ۱۱ سال نیز قابل استفاده است.


title: خشکبیجار

text: تیم فوتبال ساحلی لسمان با کوشش و تلاش بازیکنان بومی منطقه خشکبیجار پس از موفقیت در لیگ گیلان و به عنوان اولین تیم گیلانی موفق به حضور در لیگ برتر ساحلی ایران شد و بیش از پنج سال است که در بالاترین سطح فوتبال ساحلی کشور حضور داشته است.


title: کنسرواتوار

text: کنسرواتوار به معنای هنرستان عالی موسیقی است. در منابع انگلیسی‌زبان به معنای آکادمی موسیقی، کالج موسیقی و… نیز آمده‌است. در آن، رشته‌های موسیقی، از جمله نوازندگی، تئوری موسیقی، آهنگسازی، تاریخ موسیقی، موزیکولوژی و… تدریس می‌شود.


title: کنسرواتوار

text: واژهٔ «کنسرواتوار» از زبان فرانسه به فارسی آمده‌است. این واژه در انگلیسی بریتانیایی conservatoire، در انگلیسی آمریکایی conservatory، در انگلیسی استرالیایی conservatorium، در زبان آلمانی Konservatorium، و در زبان ایتالیایی conservatorio خوانده می‌شود.


title: کنسرواتوار

text: کنسرواتوار برگرفته از واژهٔ ایتالیاییِ کنسرواتوریو (conservatorio)، اولین بار در دورهٔ رنسانس و پیش از آن برای یتیم‌خانه‌هایی در ایتالیا استفاده می‌شد که در آن‌ها به کودکان آموزش موسیقی داده می‌شد. به‌تدریج این اصطلاح برای آموزش حرفه‌ایِ موسیقی در مؤسسات و مدارس موسیقی به‌کار رفت. اولین کنسرواتوار سِکولارِ موسیقی به معنای امروزی در پاریس به سال ۱۷۸۴ تأسیس شد. در طول قرن ۱۹، مدل فرانسوی مدرسهٔ موسیقی در بسیاری از کشورهای اروپایی، ایالات متحدهٔ آمریکا و کانادا پیاده شد. آموزش موسیقی در دو بُعد اجرایی (عملی) و علوم نظری (تئوریک) رواج دارد. کنسرواتوارها معمولاً مؤسساتی هستند که تمرکز در آن‌ها بر روی شیوهٔ عملی و اجرایی موسیقی بوده‌است. این مؤسسات حتی گاهی به‌عنوان کلاس‌های آموزش عالی آزاد مربوط به یک دانشگاه یا مؤسسهٔ آموزش عالی فعالیت خود را انجام می‌دهند. اما در حال حاضر، کنسرواتوارها و دانشگاه‌ها از نظر آموزشی بسیار به یکدیگر نزدیک شده‌اند و دروس و رشته‌های مربوط به تئوری و تاریخ موسیقی در کنسرواتوارها تدریس می‌شود و همچنین بسیاری از دانشکده‌های موسیقی نیز رشته‌های عملیِ موسیقی، مانند نوازندگی را در سرفصل‌های دروس خود قرار داده‌اند.


title: کنسرواتوار

text: در حال حاضر، بعضی از مؤسسات خصوصی در ایران، خود را کنسرواتوار موسیقی می‌نامند. اما قدیمی‌ترین مدرسهٔ موسیقی در ایران به شیوهٔ کنسرواتواری را می‌توان هنرستان عالی موسیقی دانست. نام این مدرسهٔ موسیقی ترجمه‌ای از همان واژهٔ «کنسرواتوار» است. حتی بعضی از دانش‌آموختگان این مدرسه در بیوگرافی خود از نام کنسرواتوار تهران (هنرستان عالی موسیقی تهران) استفاده می‌کنند.


title: کنسرواتوار

text: این فهرستی است از برخی مدرسه‌های مشهور موسیقی که در نام خود کلمهٔ کنسرواتوار دارند: مهرنیوز


title: کسر

text: کسر (از لاتین "fractus" به معنی "شکسته")، نمایشگر جزئی از یک کل یا به‌طور کلی تر، هر تعداد از اجزای مساوی با هم است. هنگام صحبت‌های روزمره، کسر را جهت توصیف این که چه تعداد از اجزایی با اندازه‌های مشخص وجود دارند، به کار می‌برند، مثل: یک دوم، هشت پنجم، سه چهارم. کسر رایج، متعارف یا ساده (مثال‌ها: formula_1 و formula_2) شامل یک صورت (Numerator) است که بالای خط قرار می‌گیرد (یا قبل از اسلش، مثل: )، و مخرج (Denominator) ناصفری که زیر آن خط قرار داده می‌شود. صورت‌ها و مخرج‌ها در کسرهایی که "رایج" نیستند نیز به کار می روند، انواع کسرهای غیر رایج شامل این مواردند: کسرهای مرکب، کسرهای مختلط (با اعداد مختلط اشتباه نشود)، و اعداد مخلوط.


title: کسر

text: نمایش کسر به صورت یک خط افقی و یک عدد در بالا و یک عدد در پایین می‌باشد. عدد بالایی "صورت کسر" و عدد پایینی "مخرج کسر" نامیده می‌شود.


کسر


title: کسر

text: در اینجا ۲ صورت کسر و ۴ مخرج کسر می‌باشد. کسر متعارفی نوعی خاصی از کسر است که بنا بر تعریف، هم صورت و هم مخرج آن اعداد صحیح هستند (مخرج باید مخالف صفر باشد). به عنوان مثال، اعداد formula_4 و formula_5 کسر متعارفی هستند، ولی formula_6 و formula_7 کسر متعارفی نمی‌باشند.


title: کسر

text: کسر متعارفی formula_8 را در نظر بگیرید. اگر صورت از مخرج کسر بزرگتر باشد، یعنی داشته باشیم a>b، کسر از یک (واحد) بزرگتر است. در این صورت formula_8 را کسر بزرگتر از واحد (Improper Fraction) می‌نامند. گاهی کسرهای بزرگتر از واحد را به صورت عدد مخلوط نشان می‌دهند.


title: کسر

text: برعکس، اگر در کسر formula_8 صورت از مخرج کوچکتر باشد، یعنی aاعشاری، یک کسر متعارفی است که مخرج آن ۱۰ یا توانی از ۱۰ است. اغلب برای نمایش کسرهای اعشاری از علامت ممیز (/) استفاده می‌شود. برای مثال کسر متعارفی formula_11 را می‌توان به صورت ۰/۱ نشان داد. همچنین کسر formula_8 را می‌توان با ضرب صورت و مخرج در مقدار ۵ به صورت formula_13 یا ۰/۶۰ و حتی به طور خلاصه‌تر ۰/۶ نشان داد. کسرهای اعشاری را با نماد علمی نیز می‌توان نشان داد.


title: کسر

text: برای نمایش اعداد اعشاری که دارای بی‌نهایت رقم تکرار شونده اعشار هستند، از کسر متعارفی استفاده می‌شود. برای مثال کسر متعارفی formula_14 بیانگر مقدار …۰/۳۳۳۳ است.


title: کسر

text: اگر مخرج کسر قابل تبدیل به ۱۰۰ باشد می‌توان اعداد را به صورت درصدی (Percentage) یا به صورت نماد ٪ نیز نشان داد. برای مثال کسر متعارفی formula_15 همان مقدار ۵٪ است و formula_16 مقدار ۲۹٪ را نشان می‌دهد.


title: کسر

text: اگر با تقسیم صورت بر مخرج، به باقی‌مانده صفر برسیم، کسر را مولد اعشار مختوم می‌نامند. این حالت در زمانی رخ می‌دهد که مخرج کسر فقط شامل عامل‌های ۲ یا ۵ یا هر دو باشد.


title: کسر

text: کسرهای وجود دارند که در آن‌ها حاصل تقسیم صورت بر مخرج، باقی‌مانده صفر نخواهند داشت. به این ترتیب عدد اعشاری حاصل، مختوم نخواهد بود. برای مثال کسرهایی نظیر formula_14 و formula_18 یک عدد اعشاری با مقدار اعشار متناوب ایجاد می‌کنند. ارقام تکرار شده در تناوب عدد اعشاری را دوره گردش می‌نامند. از آنجایی که مخرج این گونه کسرها دارای عامل‌های اول به غیر از ۲ و ۵ هستند، تقسیم صورت بر مخرج، باقی‌مانده صفر نخواهند داشت.


title: کسر

text: formula_19 و formula_20


title: کسر

text: در این گونه کسرها، با تجزیه مخرج به عوامل اول به ارقام ۲ یا ۵ و یک یا چند عدد اول دیگر می‌رسیم. در این صورت عدد اعشاری شامل دو قسمت تکراری با گردش و بدون گردش خواهد بود. برای مثال کسر formula_21 از این گونه کسرها محسوب می‌شود، زیرا مخرج آن به عامل‌های ۵ و ۳ تجزیه می‌شود.


title: کسر

text: معمولاً کسرهای متعارفی بزرگتر از ۱ را به صورت اعداد مخلوط نشان می‌دهند. در این حالت عدد مخلوط شامل یک قسمت عدد صحیح و یک کسر متعارفی کوچکتر از واحد است. قسمت عدد صحیح همان خارج قسمت تقسیم و صورت کسر، باقی‌مانده تقسیم و مخرج کسر متعارفی نیز مقسومٌ علیه خواهد بود.


title: کسر

text: اگر مخرج کسری صفر باشد، مانند formula_24 آن کسر تعریف نشده است.


title: کسر

text: کسر متعارفی در جریان اندازه‌گیری و زمانی پدید آمد که ناچار شدند واحد اندازه‌گیری را بشکنند؛ چرا که برای ادامه اندازه‌گیری، نتوانستند از واحد استفاده کنند. این موضوع، به ویژه از پیدایش کسرهای مشخص، پیش از پیدایش مفهوم کلی کسر، روشن می‌شود.


title: کسر

text: زمان زیادی لازم بود تا «نیم» و «یک چهارم» به صورت ۱/۲ و ۱/۴ برای هر نوع واحدی (طول، حجم، وزن، زمان) به کار رود.


title: کسر

text: در هزاره دوم پیش از میلاد بود که بشر توانست از کسر، همچون بخشی از واحد، استفاده کند. در بابل کهن، حتی نمادهای خاصی برای برخی کسرهای متعارفی وجود داشت.


title: کسر

text: گویا صفت فاعلی از مصدر گفتن می‌باشد و در ریاضی هر شمار کسری مانند و یا هر عددی که بتوان آن را به شکل یک کسر نوشت را یک عدد گویا می‌نامیم. مانند ۲-، ۰، ۳+ ،۲/۳ -، ۲۵/- که به ترتیب به شکل کسرهای می‌توان نوشت. به‌طور کلی هر عددی که بتوان آن را به صورت کسر نوشت، به‌طوری‌که صورت و مخرج آن متعلق به اعداد صحیح باشند و مخرج آن مخالف صفر باشد یک عدد گویا می‌گویند. مجموعه اعداد گویا را با حرف Q حرف اول کلمهٔ Quotient به معنی «خارج قسمت» نمایش می‌دهند.


title: کسر

text: ضرب کسر دارای انواع مختلفی است از جمله: ضرب عدد در کسر ( ضرب کسر در عدد) و ضرب کسر در کسر


title: کسر

text: ابتدا به عدد مخرج یک می دهیم و سپس صورت در صورت و مخرج در مخرج ضرب می شود. formula_25


title: کسر

text: این مورد دقیقاً شبیه ضرب عدد در کسر می باشد و ابتدا باید به عدد مخرج یک بدهیم و سپس در هم ضرب کنیم. formula_26


title: کسر

text: در این نوع ضرب صورت در صورت و مخرج در مخرج ضرب می شوند. formula_27


title: کسر

text: دقت کنید در کسر های که به صورت عدد مخلوط هستند، ابتدا عدد مخلوط را به کسر تبدیل کنید و سپس ضرب را انجام دهید. formula_28


title: کسر

text: برای تقسیم دو کسر متعارفی می‌توان آن را به صورت حاصل‌ضرب نوشت و عملیات را مطابق با عملیات ضرب انجام داد. برای این کار کافی است که کسر مقسوم علیه را به صورت معکوس در آورده و در مقسوم ضرب کنیم.


کسر


title: کسر

text: اگر مخرج همه کسرها با هم مشابه است، صورت تمام کسرها را با هم جمع می شوند. مخرج نیز همان مخرج یکسان کسرها میباشد.


title: کسر

text: دو مخرج (یا هر چند تا که هست) را در هم ضرب کرده تا مخرج مشترک به دست بیاید. اگر یکی از مخرج ها به بقیه مخرج ها بخش پذیر بود، کافی است آن مخرج به عنوان مخرج مشترک انتخاب شود. صورت ها متناسب با مخرج مشترک، بزرگ می شوند. در این حالت صورت کسرها با هم جمع می شوند.


title: کسر

text: formula_31تاریخ ریاضیات (تألیف: پرویز شهریاری)


title: فلکناس اوجا

text: فلک‌ناز اوجا (Feleknas Uca) عضو حزب چپ آلمان و نماینده پیشین این حزب در پارلمان اروپا است. فلک‌ناز در سال ۱۹۷۶ در خانواده‌ای ایزدی کُردتبار در آلمان چشم به جهان گشود. وی روابط نزدیکی با احزاب چپ ترکیه به ویژه احزاب ملی‌گرای کرد آن داشته‌است و یکی از مدافعین برجسته لیلا زانا بوده‌است.


title: فلکناس اوجا

text: فلک‌ناز اوجا در تسل، در نیدرزاکسن در آلمان غربی در یک خانواده مهاجر ایزدی که از ترکیه به آلمان مهاجرت کرده بودند به دنیا آمد. وی پیش از انجام کارآموزی به عنوان دستیار دکتر، از مدرسه جامع تسل دانش‌آموخته شد و مدرک کارشناسی اش را به صورت آموزش از راه دور تکمیل کرد.


title: فلکناس اوجا

text: اوجا در سال ۱۹۹۹ در سن ۲۲ سالگی به عنوان نفر پنجم از شش نفر در فهرست ملی حزب سوسیالیسم دموکراتیک در پارلمان اروپا انتخاب شد. در پنجمین پارلمان اروپا (۲۰۰۴–۱۹۹۹) اوجا مسئولیت کمیته فرهنگ، آموزش و رسانه و نیز کمیته فرصت‌های برابر را بر عهده داشت. وی ارتباط نزدیکی با گروه‌های ملی‌گرای کرد در ترکیه دارد. اوجا همچنین عضو کمیته پارلمانی مشترک ترکیه-اتحادیه اروپا بوده‌است. در گزینش حزب سوسیالیسم دموکراتیک برای انتخاب نماینده در ششمین پارلمان اروپا(۲۰۰۹–۲۰۰۴) اوجا در فهرست ملی حزب در جایگاه هفتم قرار گرفت و جایگاهش تحت چالش جدی قرار گرفت. با این حال در انتخابات، حزب سوسیالیسم دموکراتیک سهم افزوده شده رأی را تأمین کرد و اوجا در آخرین پله از برگزیدگان جای گرفت.


title: فلکناس اوجا

text: فلکناس اوجا در ماه مارس ۲۰۱۷ در هفتمین دورهٔ جایزهٔ کلارا زتکین که از سوی حزب چپ آلمان اعطا می‌شود، این جایزه را دریافت کرد. این جایزه هر سال در ۸ مارس روز جهانی زن به یادبود کلارا زتکین به زنانی اعطا می‌شود که موفقیت‌های بزرگی را در زمینهٔ سیاست و جامعه در رابطه با حقوق زنان به دست آورده‌اند.


title: یزدی

text: یزدی (منسوب به یزد) یک نام خانوادگی‌ست. افراد شاخص با این نام از این قرارند:


title: نالین پکگول

text: نالین پکگول (Nalin pekgul)، سیاست‌مدار در سال ۱۹۶۷ در یکی از روستاهای جنوب شرقی ترکیه در خانواده‌ای کردتبار چشم به جهان گشود. وی ابتدا به پرستاری علاقه‌مند بود اما سپس به سیاست روی آورد. در سال‌های ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۲ نماینده پارلمان سوئد بود. از سال ۲۰۰۲ تاکنون رئیس سازمان زنان سوسیال دمکرات سوئد است.


title: شهرستان فریدون‌شهر

text: شهرستان فریدون‌شهر یکی از شهرستان‌های استان اصفهان ایران است. مرکز این شهرستان شهر فریدون‌شهر است.


title: شهرستان فریدون‌شهر

text: این شهرستان محل سکونت اقوام مختلفی از جمله گرجی، فارس، بختیاری، ترک و ارمنی است. بیشتر ساکنین شهر فریدون‌شهر (مرکز شهرستان) از گرجیانی هستند که به دست شاه عباس یکم در این شهر ساکن شدند.


title: شهرستان فریدون‌شهر

text: شهرستان فریدون‌شهر دارای ۲ بخش، ۵ دهستان و ۲ شهر به شرح زیر است: بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان فریدون‌شهر در سال ۱۳۸۵ برابر با ۳۹۳۹۲ نفر بوده‌است که از این تعداد۱۸۸۷۷ نفر جمعیت شهری و تعداد ۲۰۵۲۰ نفر نیز جمعیت روستایی بوده‌است جمعیت برآورده شده در سال ۱۳۸۹، ۴۱۵۱۶ نفر بوده‌است. تعداد خانوار شهرستان در سال ۱۳۸۵٬۹۲۷۵ خانوار برآورد گردیده‌است که از این تعداد ۴۸۹۲ خانوار در مناطق شهری و ۴۳۸۳ خانوار در مناطق روستایی زندگی می‌کنند و از نظر بافت اجتماعی و فرهنگی جمعیت این شهرستان از اقوام مختلفی شکل گرفته است. ۷۷ /۰٪ از خانوارهای استان در این شهرستان زندگی می‌کنند. بعد خانوار در شهرستان فریدون‌شهر ۵ نفر که در خانوارهای شهری ۴/۳۵ و در خانوارهای روستایی ۵/۳ نفر می‌باشد. تراکم جمعیت در شهرستان فریدون‌شهر در سال ۱۳۷۵ معادل ۱۹/۷ نفر در کیلومتر مربع بوده‌است که این رقم در سال ۱۳۸۳ به ۱۸/۶ نفر در کیلومتر مربع رسیده‌است که تابع کاهش نرخ رشد جمعیت شهرستان طی سال‌های ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۳ می‌باشد.


title: شهرستان فریدون‌شهر

text: شهرستان فریدون‌شهر از توابع استان اصفهان، واقع در زاگرس مرکزی، دارای آب و هوایی سرد و برف گیر است. این شهرستان با مساحت ۱/۲۲۳۶ کیلومترمربع، درمیان استان‌های لرستان و خوزستان و چهارمحال و بختیاری واقع شده‌است. فاصله آن تا اصفهان ۱۵۵ کیلومتر است.


title: شهرستان فریدون‌شهر

text: ویژگیهای طبیعی - فریدون‌شهر منطقه‌ای است کوهستانی وارتفاعات آن، عبارت‌انداز: قله شاهان کوه و کوه کلوسه و کوه کمران. کوهستانی‌ترین منطقه شهرستان ناحیه پشتکوه موگویی است و بعدناحیه چناررود می‌باشد. آب وهوای فریدون‌شهر معتدل کوهستانی است. پراکندگی باران وبرف در طول سال دست کم ۸ ماه و ذخیره برف آن‌ها تاشروع بارندگی سال دیگر ادامه می‌یابد. رودخانه هااغلب دربستری عمیق جریان یافته‌است که آب آن‌ها به هدر می‌رود و معمولاً به مصرف کشاورزی نمی‌رسد. پوشش گیاهی این ناحیه از استپو چمنزارهای کوهستانی است. از حدود ۱۵۳ هزار هکتار مراتع شهرستان که ۱۶ درصد از کل مراتع استان را به خود اختصاص می‌دهد. ۲۵ درصد مراتع، درجه یک، ۱۳ درصد مراتع متوسط و ۱۶/۶ درصد مراتع فقیر و صخره‌ای می‌باشد. قسمت عمده گونه‌های گیاهی این مراتع شامل انواع گون‌ها، گونه‌های اگروپایرون و بروموسها است. گونه‌های مرتعی که محصولات فرعی مراتع هستند نظیر لاله واژگون، موسیر، یونجه، کرفس، ریواس و غیره در این منطقه مشاهده می‌گردد. این شهرستان دارای ۳۶ هزار هکتار جنگل طبیعی (معادل ۱۹درصد از مراتع و جنگل‌های استان) بوده و فاقد بیابان است؛ بنابراین مجموع مراتع و جنگل‌های شهرستان برابر ۱۸۹ هزار هکتار بوده و ۲/۵ درصد از مراتع و جنگل‌های استان را به خود اختصاص می‌دهد. جنگل‌های این شهرستان در مناطق پشتکوه اول و دوم بوده و شامل گونه‌های جنگلی مانند ذال ذالک، پسته کوهی، زبان گنجشک، بادام کوهی، بلوط، زرشک، سنجد، چنار و غیره می‌باشد. در ارتفاعات غربی فریدونشهر بر روی شیب‌های رو به شمال غربی پوشش غنی تر و انواع اجتماعات درختچه ای یا گاهی درختی مانند Pistacia, Ficus و غیره وجود دارند.


title: شهرستان فریدون‌شهر

text: ویژگیهای انسانی - درمدارک تاریخی و جغرافیایی، این ناحیه به نام پرتیکان معروف است که شامل فریدن و فریدون‌شهر می‌شود جمعیت این شهرستان بالغ بر ۴۵۹۰۸ نفر می‌باشد. فریدون‌شهر از سال ۱۳۵۸ به شهرستان تبدیل گشته و شامل یک بخش مرکزی و ۵ دهستان می‌باشد. در مزرعه قهستان سنگ قبرهای باستانی وجود دارد.


title: شهرستان فریدون‌شهر

text: پارسی و گرجی، بختیاری، ارمنی و قشقایی از تیره‌های معروف این ناحیه می‌باشند و هر گروه به زبان قومی مخصوص به خود تکلم می‌کنند.


title: شهرستان فریدون‌شهر

text: درزندگی اقتصادی فریدون‌شهر، سه نوع فعالیت عمده را می‌توان تشخیص داد:


title: شهرستان فریدون‌شهر

text: کشاورزی، دامداری، صعنت وخدمات. ۸۰ درصد از اهالی به کشاورزی ودامداری اشتغال دارند. متأسفانه درسالهای اخیر این آمار کاهش یافته‌است، زیرا به علل خاصی به شهرستانهای دیگر مهاجرت نموده‌اند. محصولات مهم، عبارت‌انداز سیب زمینی وغلات، فراورده‌های دامی گوشت، پوست وپشم که به اصفهان صادر می‌شود.


title: شهرستان فریدون‌شهر

text: مهم‌ترین محل رویش گیاه کرفس کوهی در ایران، روستاهای شهرستان فریدونشهر است. این روستاها عبارتند از: مصیر ، بهرام‌آباد ، دستگرد ، ونیزان ، چال میشان ، شاهان ، کلوسه ، وزوه ، کاهگان و دره سپستان.


title: شهرستان فریدون‌شهر

text: پیست اسکی فریدون‌شهر


title: شهرستان فریدون‌شهر

text: دشت لاله‌های واژگون فریدون‌شهر


title: شهرستان فریدون‌شهر

text: ایلوک، تسیخه، دره غول، کوه دری، سفید کوه، سیاهکوه، شاهان کوه، فردان، لاشوم، کوه سوره، کوه مارک و کوه هشتاد.


title: شهرستان فریدون‌شهر

text: غار کبوتران، غار کلبیس، غار باووک، غار پیرهشتاد، غار چشمه ریسان.


title: شهرستان فریدون‌شهر

text: آبشار دورک، آبشار طرزه، آبشار پشندگان و آبشار پونه زار.


title: شهرستان فریدون‌شهر

text: چشمه آب لت، چشمه بابا احمد، چشمه تنگوله، چشمه دره سپستان، چشمه سراب، چشمه لنگان.


title: شهرستان فریدون‌شهر

text: امامزاده سید صالح قیصر (صالح کوتاه)، امامزاده سید محمد مکه دین، امامزاده سید محمد (چقا) و امامزاده مشعلدار علی.


title: زبان گرجی

text: زبان گُرجی زبان مردم گرجی و زبان رسمی کشور گرجستان است. این زبان یکی از ده زبانیست که بیشترین قدمت را داشته و تا امروز نیز تکلم می‌شود.


title: زبان گرجی

text: زبان گرجی یکی از زبان‌های قفقازی و از خانوادهٔ زبان‌های کارتولی می‌باشد. این زبان با خط گرجی نوشته می‌شود که یکی از ۱۶ دبیره دنیا است.


title: زبان گرجی

text: قدیمی‌ترین کتیبهٔ کشف شده از زبان گرجی، نوشته شده به نخستین الفبای گرجی (آسومتاورولی) مربوط به سدهٔ یکم پیش از میلاد مسیح است.


title: زبان گرجی

text: این زبان علاوه بر گرجستان در بخش‌هایی از آذربایجان، شمال شرق ترکیه و در استان اصفهان ایران در شهرهای فریدون‌شهر و بوئین میاندشت و همچنین چند روستای این دو شهرستان تکلم می‌شود.


title: زبان گرجی

text: زبان گرجی در شمار زبان‌های قفقازی است و زبان‌های قفقازی به آن دسته از زبان‌ها گفته می‌شود که در منطقهٔ قفقاز بین دریای سیاه و دریای خزر با آن ارتباط برقرار می‌شود.


title: زبان گرجی

text: زبان‌های قفقازی را از دیدگاه طبقه‌بندی منطقه‌ای می‌توان به سه دسته تقسیم کرد:


title: زبان گرجی

text: گروه کارتولی شامل زبان‌های: گرجی، مگرلی، لازی و سوانی است. زبان گرجی به زبان ادبی و علمی از زبان‌های کارتولی اطلاق می‌شود و زبان رسمی کشور گرجستان می‌باشد.


title: زبان گرجی

text: خط گرجی یکی از قدیمی‌ترین دبیره‌های جهان است. با استناد به کتاب باستانی «سرگذشت کارتلی»، خط گرجی به وسیلهٔ پارناواز یکم پادشاه گرجستان باستان اختراع شده‌است.


title: زبان گرجی

text: یکی از قدیمی‌ترین سنگنبشته‌های گرجی به وسیلهٔ کوربو باستان‌شناس ایتالیایی در فلسطین کشف شده‌است و تاریخ کتابت آن در حدود سال ۴۳۳ میلادی تعیین گردیده‌است؛ و یکی دیگر از قدیمی‌ترین سنگنبشته‌های گرجی بر دیوار کلیسای بولنیسی واقع در جنوب گرجستان وجود دارد و تاریخ کتابت آن به سال ۴۹۲ میلادی تخمین زده شده‌است. در اکتشافات اخیر در ایالت کاختی گرجستان نیز اشیایی به دست آمده‌است که در حدود ۱ قرن پیش از میلاد مسیح بر روی آن‌ها جملات کوتاهی با الفبای گرجی نوشته شده‌است. الفبای گرجی نتیجهٔ تطور الفبایی است که از قرون وسطی در گرجستان رایج بود. الفبای گرجی دارای ۳۳ حرف است که به صامت و مصوت تقسیم می‌شود. در زبان گرجی ۵ مصوت (ა–ე–ი–ო–უ) و ۲۸ صامت وجود دارد و از چپ به راست نوشته می‌شود.


title: زبان گرجی

text: روش‌های خوشنویسی گرجی دارای صدها سال سابقه هستند. کتاب‌های دست‌نویس گرجی متعلق قرن‌های اولیه میلادی، از گنجینه‌های ملی و فرهنگی گرجستان به‌شمار می‌آیند. مسیحیت در ادبیات گرجی نقشی مهم داشته‌است و این راهبان کلیسای ارتدکس گرجی بوده‌اند که با نسخه‌برداری کتب مذهبی و نوشتن تاریخ گرجستان، خوشنویسی و خط گرجی را نگاه داشته‌اند.


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: ایران و گرجستان، در برهه‌هایی از تاریخ خصوصاً دوران برقراری حکومت سلسلهٔ صفویه ارتباطات تنگاتنگ و گسترده‌ای با یکدیگر داشتند، که مطالعهٔ تاریخ یکی از این دو کشور بدون مطالعهٔ تاریخ دیگری مطالعه‌ای ناقص محسوب می‌شود.


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: گرجستان، در طول تاریخ پرفراز و نشیب خود در بسیاری از دوره‌ها با عدم انطباق جغرافیای سیاسی و جغرافیای طبیعی مواجه بوده‌است. این عدم انطباق ناشی از به وجود آمدن دوران‌های فترت در گرجستان، به دلیل ضعف دولت مرکزی و ملوک الطوایفی شدن آن و تشکیل دول مقتدر در جوار گرجستان می‌باشد که به بهای سنگینی برای این سرزمین خاتمه یافت.


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: سخت کوشی‌های گرجی‌ها که زبانزد یونانیان باستان بود منجر به آبادانی گرجستان گردید، اما این آبادانی برای گرجستان شگون نداشت، چرا که جهانگشایان بزرگ با شنیدن آوازهٔ آبادانی و رونق آن آرزوی فتح گرجستان را می‌نمودند، و چون با مقاومت گرجی‌ها رو به رو می‌شدند با کینه و خشمی مضاعف به قتل و غارت و ویرانی سرزمینشان می‌پرداختند. و


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: گرجستان به لحاظ موقعیت عالی و حساس جغرافیایی از قدیم‌ترین ایام در معرض تاخت و تاز و عدوان و مهاجمان بوده‌است. دولت‌های باستانی ایران، روم و بیزانس به تلاش‌های بزرگی جهت کسب نفوذ فراوان یا تسخیر گرجستان دست زدند و سال‌ها بر سر این مسئله به مناقشه و منازعه پرداختند، با این حال گرجستان در دوران باستان نقش حساسی را ایفا می‌نمود.


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: در دوران باستان، گرچه گرجستان شدیداً تحت تأثیر و نفوذ ایران، بیزانس و روم بود، اما اقتدار و استحکام آن مانع از دست اندازی و حملات دول مقتدر و همجوار می‌شد و گرجی‌ها نیز به تلاش فراوانی جهت کاستن از نفوذ و تسلط بیگانگان و اخراج آنان دست می‌زدند. و


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: با ظهور اسلام در میانهٔ قرن هفتم میلادی و شروع جهانگشایی اعراب به دلیل گسترش اسلام، گرجستان نیز از حملات اعراب در امان نماند، اعراب با حضور دراز مدت خود، خسارات و لطمات فراوانی به گرجستان وارد ساختند. با کاسته شدن از نفوذ خلفای عباسی در قفقاز و ظهور ترکان سلجوقی وضعیت گرجستان به سبب تجاوز ترکان و فتوحات بزرگ آن‌ها وخیم شد. ترکان سلجوقی اراضی گرجستان را به مرتع تبدیل می‌کردند و بدین ترتیب پایه اقتصاد فئودالی را متزلزل ساختند.


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: شاه داویت چهارم که نوجوانی شانزده ساله بود با کفایت و لیاقت بی نظیری به اصلاحات و اقدامات عظیمی جهت اعتلای گرجستان و اخراج بیگانگان دست زد. وی سلاجقه را از گرجستان اخراج نمود و فرهنگ و تمدن گرجستان را ترقی داد. در زمان ملکه تامار، گرجستان به دورهٔ ترقی فرهنگ و تمدن خود رسید، در قرن سیزدهم میلادی اقدامات داویت چهارم و ملکه تامار به گل نشست و موجد عصر طلایی گرجستان شد.


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: با شروع حملات ویرانگرانهٔ مغولان، گرجستان نیز از این بلیه در امان نماند، اما قبل از حملهٔ وحشیانهٔ مغول‌ها، جلال الدین خوارزمشاه که از دست مغولان می‌گریخت تراژدی غمناک تری از آنچه مغولان در ایران آفریدند، خلق کرد و به دنبال او نیز مغولان گرجستان را تالان کردند. گرجی‌ها به تلاش عظیمی جهت اخراج مغولان دست زدند و بعد از اخراج مغولان شروع به اقداماتی جهت توسعه فرهنگ و تمدن و تجدید خاطرهٔ دوران طلایی دست گشادند، اما به زودی دفتر این ایام با حملات جهانگشایی هراس‌انگیز بسته شد. تیمور لنگ هشت بار به گرجستان تاخت و همه جا را ویران ساخت و گرجستان دوباره به تباهی افتاد.


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: بعد از حملات ویرانگر تیمور لنگ، تاخت و تاز عثمانیان که کمتر از قتل و غارت‌های مغولان و تیموریان نبود، آغاز شد. در آستانه ورود از قرن پانزدهم به شانزدهم، گرجستان به شدت تجزیه و به واحدهای سیاسی جداگانه و شاهزاده نشین‌هایی تقسیم شد. همراه با افول اقتدار دولت مرکزی در گرجستان، دول مجاور آن به سرعت در حال پیمودن پله‌های ترقی بودند.


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: سیاست همسایگان گرجستان مبتنی بر توسعه ارضی بود. بدین ترتیب سه نیروی خرد کننده و متزاید ایران، عثمانی و روس از سه جهت گرجستان را درگیر کلاف سردرگم و پیچیده‌ای از مناسبات و مخاصمات خود نمودند. و


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: شاه اسماعیل اول صفوی بنیادگذار دولت صفوی از همان اوان سلطنت و جوانی بنای حمله به گرجستان را گذارد. قبل از او شیخ جنید و شیخ حیدر که اجدادش بودند نیز بارها به دلیل گسترش اسلام به سرزمین چرکس‌ها حمله کرده، و جان خود را نیز بر سر همین مسئله باخته بودند، رسیدن به سرزمین چرکس‌ها، لازمه اش گذر از گرجستان بود پس آن‌ها نیز در گرجستان تاخت و تاز نمودند. بعد از شاه اسماعیل، اخلاف وی - کسانی که از قانون برادرکشی در امان می‌ماندند گاه نیمی از عمر خود را در حرمسرا می‌گذراندند و آنگاه که دست تقدیر آن‌ها را بر اریکهٔ قدرت می‌نشاند تنها سیل خون بود که می‌توانست عقده‌های فروخفته‌شان را ارضا کند - در طی دو قرن غمناک‌ترین پرده‌های تراژدی تاریخ گرجستان را به نمایش گذاشتند.


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: اسکندربیک ترکمان - مورخ مخصوص شاه عباس اول - در تاریخ خود به تواتر از قتل و غارت گرجستان و ویرانی آن به دست صفویان سخن رانده‌است، او بارها گفته‌است: بعد از حملات شاه عباس دیگر بویی از آبادانی در گرجستان به مشام نمی‌رسید و قزلباشان بر هیچ متنفسی ابقا نکردند، چنان‌که بعید است تا کنون چنین وقایعی بر این مردم رفته باشد.


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: حملات صفویان به گرجستان دو نتیجه مهم داشت، ابتدا قتل و کشتار عدهٔ زیادی از مردم گرجستان خصوصاً در کاختی و ویرانی کاختی و کارتلی، و دوم کوچاندن جمع کثیری از گرجی‌ها به ایران با اکراه و اجبار.


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: شاه طهماسب طی حملات خود به گرجستان بیش از سی هزار گرجی را به ایران وارد ساخت، گرجی‌ها در ایران به سرعت مدارج ترقی را پیمودند، چنان‌که در اواخر پادشاهی شاه طهماسب، طبقه‌ای ذی‌نفوذ و قدرتمند را در دربار صفوی تشکیل می‌دادند، آن‌ها به تلاش وسیع اما ناموفقی جهت بر تخت نشاندن شاهزاده‌ای گرجی دست زدند.


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: شاه عباس اول که در دوران اقتدار و مهار گسیختگی امرای قزلباش و به دست آن‌ها بر تخت نشست تصمیم گرفت از قدرت امرای قزلباش کاسته، آن‌ها را مهار نماید. بدین ترتیب وی در مقابل دو نیروی ترک و تاجیک نیروی سومی را سازماندهی نمود. نیروی سوم معروف وی را قفقازی‌ها و در راس آن‌ها گرجی‌ها تشکیل می‌دادند. گرجی‌ها به سرعت به بالاترین مقامات و مناصب لشکری و کشوری ارتقا یافتند. در منابع و مآخذ دست اول دوره صفویه به اسامی فراوان و متعدد امرا، حکام و سرداران گرجی برمی‌خوریم که در تشکیلات لشکری و کشوری صفویان، در صدر امور بوده‌اند. چنان‌که اولین سپهسالار شاه عباس، الله وردی خان اوندیلادزه بود، که پیش از رسیدن بدین مقام به سرعت پله‌های ترقی را با صداقت و لیاقت خود پیموده بود.


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: شاه عباس علاوه بر سازماندهی گرجی‌هایی که در زمان جدش وارد شده بودند خود در طی حملات متعدد و سنگین خود به گرجستان بیش از دویست هزار گرجی را به ایران کوچاند، این دسته از گرجی‌ها، علاوه بر ایفای نقش در تشکیلات لشکری و کشوری در شکوفایی اقتصاد دولت صفوی نقش به سزایی داشتند.


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: گرجی‌هایی که در طی حملات شاه عباس اول به ایران وارد شدند در نواحی مختلفی چون: اصفهان، فارس و مازندران سکنی گزیدند. از نوشته‌های سیاحان اروپایی و مورخین ایرانی چنین بر می‌آید که زمان و نحوهٔ تغییر دین گرجی‌ها که ابتدا همگی مسیحی بودند متفاوت بوده‌است، اما به صورت کلی تر چنین می‌توان گفت: دسته‌ای که به تشکیلات لشکری و کشوری دولت صفوی وارد می‌شدند باید تغییر دین می‌دادند، گرچه اکثراً این تغییر دین ظاهری بود، اما اکثر کسانی که در نقاط مختلف ایران سکونت گزیدند در تغییر دین اکراه و اجباری نداشتند، اگرچه به مرور همگی به دین اسلام و مذهب شیعه درآمدند. و


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: بعد از صفویان، نادر - آخرین جهانگشای بزرگ شرق - به گرجستان تاخت و بسیاری از مردم آنجا را با اکراه و اجبار به زادگاه خود خراسان کوچاند.


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: آخرین پردهٔ تراژدی تاریخ گرجستان را آغامحمدخان اجرا کرد. آغامحمدخان بعد از اینکه در کرمان هزاران چشم را از حدقه درآورد، در تفلیس - در حالی که گرجی‌ها تسلیم شده به استقبالش آمدند - چنان کرد که قلبی که از شنیدن اعمالش نرنجد و چشمی که اشک نریزد، مصداق شعر معروف سعدی خواهد بود که گفت: تو کز محنت دیگران بی غمی نشاید که نامت نهند آدمی


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: اعمال آغامحمدخان در گرجستان چنان بود که در دل آن مردم کوچکترین علاقه و پیوستگی نسبت به ایران باقی نگذارد.


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: گرجی‌ها که قبل از تشکیل دولت صفوی در ایران درصدد ایجاد روابط و اتحاد با روسیه بودند بعد از متحمل شدن حملات سنگین صفویان و آغامحمدخان قاجار که منادی اسلام بودند، از روسیه خواستند که تحت حمایتش باشند، در سال ۱۷۸۳ م طبق معاهدهٔ گئورگیوسک گرجستان تحت حمایت روس شده و در سال ۱۸۰۱ م روسیه، گرجستان را به عنوان یکی از فرمانداری‌های خود اعلام نمود و رژیم تزاری در گرجستان برقرار شد. و


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: ایران و روسیه بعد از این امر به دو دوره جنگ‌های خونین دست زدند، اما دیگر زمان اسب و شمشیر سپری شده بود، و ایرانیان که شدیداً از لحاظ تکنیک و فنون نظامی عقب مانده بودند به دو معاهده با شرایط سنگین و ننگین تن دادند.


title: تاریخ روابط ایران و گرجستان

text: بعد از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ م روسیه، در گرجستان جمهوری دموکراتیک اعلام شد، اما ارتش سرخ در سال ۱۹۲۱ م آن را نقض کرد و تا سال ۱۹۹۰ - سال فروپاشی اتحاد جمهوری‌های شوروی - این کشور جزو جمهوری‌های سوسیالیستی شوروی بود. بعد از فروپاشی اتحاد جمهوری‌های شوروی در گرجستان جمهوری مستقل دموکراتیک تشکیل شد و اکنون گرجستان بعد از قرن‌ها تلاش و مبارزه با تسلط بیگانگان سرافرازانه برای اعتلای فرهنگ و تمدن خود و تجدید عصر طلایی می‌کوشد. و


تاریخ گرجستان


title: تاریخ گرجستان

text: انسان‌های اولیه را می‌توان در قفقاز جنوبی، به ویژه در گرجستان، خیلی پیش از دورهٔ پارینه سنگی ردیابی کرد. جمجمهٔ انسان گرجی که یک میلیون و هشتصد هزار (۱٫۸۰۰٫۰۰۰) سال پیش زندگی می‌کرده‌است، در حفاری‌های اخیر در ناحیهٔ دمانیسی به دست آمده‌است.


title: تاریخ گرجستان

text: اواخر عصر مفرغ و اوایل عصر آهن، سراسر گرجستان پیشرفت وسیعی را در حوزهٔ اقتصادی شاهد بود که همراه با سطح بالایی از صنایع دستی، گسترش روابط تجاری و توأم با افزایش نابرابری‌های اجتماعی بود. در اواخر نیمهٔ دوم هزاره دوم پیش از میلاد مسیح، شرایط لازم برای ظهور یک جامعه طبقاتی ایجاد شده بود.


title: تاریخ گرجستان

text: از هزارهٔ دوم پیش از میلاد مسیح، هم‌زمان با قدرت گرفتن آشوری‌ها، اقوام گله دار و دامپرور از سرزمین بین‌النهرین در گرجستان سکنی گزیدند؛ که بعدها تمدن اورارتو را تشکیل دادند.


title: تاریخ گرجستان

text: قابل ذکر است که قبایل گرجی یگانگی خود را هم‌زمان با پایان عصر مفرغ، آغاز کردند. در پایان هزارهٔ دوم و آغاز هزاره اول پیش از میلاد، در نواحی جنوب شرقی گرجستان باستان، دو اتحادیه اصلی از قبایل ظهور کردند: دیائوخی و کولخیس که هر دو آن‌ها تا قرن هشتم پیش از میلاد دوام داشتند.


title: تاریخ گرجستان

text: در میانه قرن هشتم پیش از میلاد، دیائوخی در نتیجهٔ قدرت گرفتن اورارتو فروپاشید. غلبه کول‌ها (کولخیس) و مخالفت آن‌ها با تائوها (دیائوخی) نیز در این امر سهیم بود. قسمتی از سرزمین دیائوخی به کول‌ها واگذار شد. مدتی بعد کشمکش بین کول‌ها و اورارتو آغاز شد و کول‌ها شکست خوردند. قلمرو اورارتو در زمان خود وسیع‌ترین امپراتوری به‌شمار می‌رفت. در قرن هفتم پیش از میلاد، هم‌زمان با آغاز دوره ضعف اورارتو، آریایی‌ها پادشاهی ماد را تأسیس کردند. با قدرت گرفتن ماد و شکست خوردن اورارتو، مادها حوالی ارمنستان امروزی ساکن شدند که نتیجهٔ ترکیب این دو قوم (گرجی و آریایی) قوم ارمنی بود. در اوسط قرن ششم پیش از میلاد مسیح هخامنشیان جایگزین مادها، در حکومت بر جنوب گرجستان باستان شدند.


title: تاریخ گرجستان

text: قرن‌های ششم تا چهارم پیش از میلاد، دوره استحکام قبایل کارتلی، عمدتاً ساکنان گرجستان شرقی شد. کشمکش بین کنفدراسیون‌های مختلف گرجی در نهایت منتج به تشکیل «پادشاهی ایبریا» به پایتختی «متسختا» شد.


title: تاریخ گرجستان

text: از زمان بنیان پادشاهی گرجستان باستان یا همان ایبریا توسط پارناواز یکم در سدهٔ چهارم پیش از میلاد تا زمان حمله مغول به گرجستان در سدهٔ ۱۳ میلادی، دورهٔ صلح و آرامش در تاریخ گرجستان است و از حمله مغول به بعد، گرجستان تاریخی پر فراز و نشیب را به ایستادگی در برابر حملات ایرانیان، عثمانی‌ها و روس‌ها گذرانده‌است.


title: تاریخ گرجستان

text: با امضای عهدنامه گرجیوسک در سال ۱۷۸۳، گرجستان تحت‌الحمایهٔ روسیه شد و حدود بیست سال بعد یعنی در سال ۱۸۰۱ میلادی، روسیه، گرجستان را به عنوان یکی از فرمانداری‌های خود اعلام نمود و رژیم تزاری در گرجستان برقرار شد. گرجستان پس از انقلاب اکتبر روسیه در سال ۱۹۱۸ اعلام استقلال کرد، اما ارتش سرخ شوروی در سال ۱۹۲۱ میلادی (۱۳۰۰ شمسی) به گرجستان حمله کرده و به مدت ۷۰ سال، گرجستان یکی از جمهوری‌های شوروی بود تا اینکه در سال ۱۹۹۱ میلادی (۱۳۷۰ شمسی)، به استقلال رسمی رسید.


title: تاریخ گرجستان

text: از شواهد باستانی چنین برمی آید که گرجستان جزئی از سرزمین‌هایی محسوب می‌شود که شاهد پیدایی حیات انسانی بر روی کرهٔ زمین بوده‌است. اسکان و تکامل نوع بشر و پیشرفت فنون تولیدی و گسترش اجتماعی در سرزمین گرجستان در سراسر ادوار عمدهٔ پیش از تاریخ و بعد از آن ادامه داشته‌است.


title: تاریخ گرجستان

text: تا ۳۵ هزار سال پیش جمعیت زیادی را در قلمرو گرجستان به ویژه سواحل دریای سیاه و حوزه رودخانه «ریونی قویریلا» (جایی که غارهای جروچی، ساگوار جیله و چاخاتی کشف شده‌است) شاهد بوده‌است. سکونت در این نواحی، به ویژه در دوره پارینه سنگی متراکم بود و استقرارگاه‌های قابل توجه آن در دویس خورلی، ساکاژیا، ساگوارجیله، سامر تسخله، گورجیلاس کلده و نقاط دیگر قرار دارند (۳۵ تا ۱۰ هزار سال پیش). در قلمرو گرجستان قرارگاه‌های متعدد و زیادی از غارهای انسان‌های اولیه از دوره نوسنگی بدست آمده‌است. اودیشی، کیس تریکی، آناسئولی، زموآلوانی و غیره از جمله این غارهاست.


title: تاریخ گرجستان

text: در دورهٔ پالئوتیک در اراضی گرجستان در گسترهٔ وسیعی سکونت گزیده بود، در اواسط هزارهٔ چهارم پیش از میلاد، همراه با ذوب مس و برنز پیشرفت زیادی در کشاورزی و دامپروری گرجستان به وجود آمد، با آغاز هزارهٔ سوم پیش از میلاد، گرجستان وارد عصر مفرغ شد. در اواخر نیمهٔ دوم هزارهٔ دوم پیش از میلاد، شروط لازم برای ظهور یک جامعهٔ طبقاتی به وجود آمد. قبایل گرجی یگانگی خود را در اثنای عصر مفرغ پایانی آغاز کردند. در پایان هزارهٔ دوم پیش از میلاد در نواحی جنوب شرقی گرجستان باستان، دو اتحادیهٔ از اصلی از قبایل ظهور کردند. دیائوخی‌ها و قول‌ها، که هردو تا قرن هشتم پیش از میلاد دوام داشتند. در میانهٔ قرن هشتم پیش از میلاد دیائوخی‌ها در نتیجه تجاوز اورارتو و با مساعدت قول‌ها نابود شدند، قول‌ها نیز در سال‌های ۷۲۰ پیش از میلاد تحت سلطهٔ کیمری‌ها درآمدند که از شمال هجوم آورده بودند. دیائوخی‌ها و قول‌ها اصلاً کنفدراسیون‌هایی بودند که در میانهٔ قرن هشتم پیش از میلاد تجزیه شدند.


title: تاریخ گرجستان

text: در قرون ۶ و ۷ پیش از میلاد ممالک جدیدی در شرق و جنوب ایبریا و در غرب کولخیس به وجود آمد. قرن‌های ۴ تا ۶ پیش از میلاد دورهٔ استحکام عمیق قبایل کارتلی عمدتاً ساکنان جنوب، شرق و جنوب شرقی شد. کشمکش بین کنفدراسیون‌های مختلف گرجی نهایتاً باعث تشکیل پادشاهی ایبریا به پایتختی متسختا شد. در قرون ۳ و ۴ پیش از میلاد، دولت ایبریا قدرتمند شد و پارناواز یکم در رأس آن قرار گرفت. او ایبریا و کولخیس را متحد نمود، زبان گرجی را به زبانی نوشتاری تبدیل کرد و به آبادانی و سازندگی‌های عظیمی همت گماشت.


title: تاریخ گرجستان

text: پادشاهی‌های ایبریا و کولخیس جزء اولین دولت‌های سرزمین قفقاز بودند، که در زندگی سیاسی، اجتماعی و اقتصادی دنیای باستان نقش مهمی ایفا کردند.


title: تاریخ گرجستان

text: در قرن اول پیش از میلاد، گرجستان به عنوان یک دولت قوی ظهور کرده و از استقلال سیاسی کاملی برخوردار بود.


title: تاریخ گرجستان

text: در اواسط قرن دوم میلادی، پادشاهی کارتلی، به ویژه تحت فرمانروایی پارسمان دوم (حدود سال‌های ۱۳۰ تا ۱۵۰ میلادی) هنوز در حال قدرت یافتن بود.


title: تاریخ گرجستان

text: پارسمان دوم در سال ۱۲۳ آلان‌ها را فراخوانده و آن‌ها را ضد خراجگذاران روم (آلبانیا، ماد، ارمنستان و کاپادوکیه) هدایت کرد. هادریان امپراتور روم به دنبال بهبود روابط با گرجستان بود، چیزی که بر خلاف میل پارسمان دوم پادشاه وقت گرجستان بود. اما بالاخره در زمان امپراتور آنتونیوس پیوس این صلح برقرار شد.


title: تاریخ گرجستان

text: در اواخر قرن دوم و اویل قرن سوم میلادی، گرجستان همچنان قدرت خود و موفقیت‌های پیشین خود را حفظ می‌کرد تا اینکه در حدود سال ۲۳۰ میلادی، ساسانیان گرجستان را با مشکلاتی مواجه ساختند.


title: تاریخ گرجستان

text: در سال‌های ۳۳۰ میلادی، مسیحیت به عنوان دین رسمی گرجستان اعلام شد. مسیحیت توسط بانویی به نام نینو به گرجستان وارد شد و توسط میریان پادشاه وقت گرجستان پذیرفته و تقویت شد. همراه با قدرت یابی گرجستان، دولت‌های باستانی ایران و روم نیز به سرعت در حال ترقی بودند. سیاست مبتنی بر توسعهٔ ارضی آن‌ها موجب شد تا برای تسخیر و کسب نفوذ در قفقاز به مناقشات و مخاصمات طویلی دست بزنند، بدین ترتیب گرجستان نیز به شدت درگیر مسائل سیاسی دنیای باستان گردید.


title: تاریخ گرجستان

text: در طول قرن‌های ۴ تا ۶ میلادی مردم گرجستان برای حفظ استقلال خود از امپراتوری‌های ایران و روم با آن‌ها جنگیدند. مردم غرب گرجستان حملات رومی‌ها و مردم شرق گرجستان حملات ایرانی‌ها را دفع کردند، در اواسط قرن ۵ واختانگ گرگ سر پادشاه گرجستان بود. او پایتخت را از متسختا به تفلیس انتقال داد و رهبری مبارزه علیه ایرانی‌ها را بر عهده گرفت و در نهایت در سال ۵۷۲ میلادی گرجی‌ها نیروهای خود را تقویت کرده و ایرانیان را از گرجستان اخراج کردند.