title: علی‌اکبر درخشانی

text: به دنبال تشکیل کنگره خلق آذربایجان توسط فرقه دمکرات، میر جعفر باقراف دبیر اول حزب کمونیست شوروی و ژنرال ماسلنیکف فرمانده کل نیروهای شوروی در منطقه در تلگرافی از باکو به استالین و سه رهبر اصلی دیگر شوروی (بریا، مولوتف، مالنکف) با چند بار ذکر نام سرتیپ درخشانی از اقدامات او در مقابله با تحرکات فرقه دمکرات اظهار ناراحتی کرده و اعلام نمودند که این اقدامات سرتیپ درخشانی «می‌تواند پیچیدگی‌های جدی در اوضاع به‌وجود آورد و در کاری که در حال انجام است اختلال ایجاد نماید».


title: علی‌اکبر درخشانی

text: در آذرماه ۱۳۲۴ نیروهای شوروی مستقیماً پادگان تبریز را محاصره نموده و مطابق گزارش تی کایلر یانگ ایرانشناس آمریکایی که در تبریز شاهد عینی ماجرا بود از خروج حتی یک کامیون لشکر یه خارج از پادگان و فرستادن حتی یک سرباز یا ژاندارم به خارج از تبریز جلوگیری می‌کردند.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: ستاد ارتش به ریاست سرلشکر ارفع به فرمانده لشکر تبریز دستورهای ضد و نقیض و بعضاً غیرقابل اجرا صادر می‌کرد. درحالیکه لشکر بدون مصادره مال‌های چارپاداران بازرگانی فاقد قابلیت تحرک بوده و در آن زمان و در محاصره ارتش شوروی این امر به کلی غیرممکن بوده‌است از ستاد ارتش دستور می‌رسد که لشکر با تمام افراد و تجهیزات از سرباز خانه بیرون آمده و از دامنه شمالی کوه سهند (که در آن زمان پوشیده از چند متر برف بود) رهسپار تهران گردد.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: ستاد ارتش به لشکر امر کرد: تا آخرین قطره خون ایستادگی کنید اما خون‌ریزی نشود زیرا با وجود ارتش سرخ در آن منطقه خطرناک خواهد بود.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: در ۱۹ آذر ستاد ارتش تأکید می‌کند: «فرمانده لشکر بایستی کاملاً مراقبت شود بهانه بدست اشخاص داده نشود که باعث تعرض به ارتش و خون‌ریزی گردد زیرا در این موقع مصلحت نیست».


title: علی‌اکبر درخشانی

text: و در دستوری دیگر که در عصر ۲۲ آذر صادر شد به فرمانده لشکر امر می‌کند که افراد و گروهبانان را مرخص، اسلحه لشکر را معدوم، و خود با افسران به طرف تهران حرکت کند.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: حتی بازپرس ارتش در محاکمه سرتیپ درخشانی در قرار بازپرس می‌نویسد که ستاد ارتش «در یک حال تردید و بدون رعایت توازن عملیات نظامی در پادگان‌ها» دستورهای به پادگان تبریز را صادر می‌کرده‌است.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: نهایتاً در ساعت هشت ونیم شب ۲۲ آذر آخرین دستور سرلشکر ارفع به فرمانده لشکر صادر شد. این دستور مبهم که تصمیم‌گیری نهایی را بر دوش افسران لشکر می‌گذارد بر خلاف دستورهای گذشته نه به رمز بلکه به کشف فرستاده می‌شود و عملاً شوروی‌ها و دمکرات‌ها را در جریان تصمیم ستاد ارتش ایران قرار می‌دهد.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: دستورهای ضد و نقیض ستاد ارتش و به کشف فرستادن دستور نهایی با توجه به دسته‌بندی‌ها و فعل و انفعالات درون ارتش ایران در آن زمان در خور تحقیقات تاریخی بیشتری می‌باشد.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: در ۲۲ آذر ۱۳۲۴ پس از اشغال تبریز و محاصره پادگان توسط ارتش شوروی و قوای حزب دموکرات آذربایجان و بنا بر ابلاغیه مبهم سرلشکر حسن ارفع رئیس وقت ستاد ارتش، لشکر تبریز اسلحه را بر زمین گذاشت.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: آخرین دستور سرلشکر ارفع به فرمانده لشکر به این شرح است: «تلگراف کشف به وسیله بی‌سیم - تبریز فرمانده لشکر - مطابق اعلام نخست‌وزیر در جلسه چهارشنبه ۲۱/۹/۲۴ مجلس شورای ملی، دولت این قیام مسلحانه را که برخلاف قانون اساسی و علیه ملت ایران است به رسمیت نمی‌شناسد؛ بنابراین باید اصولاً مقاومت شود. شورایی از افسران خودتان تشکیل بدهید و متن بیانات آقای نخست‌وزیر را اظهار کنید. اگر مطابق تشخیص شورا مقاومت غیر مقدور است خود شما و افسران به تهران حرکت نمایید. ۵/۸ عصر ۲۲/۹/۲۴ - سرلشکر ارفع»


title: علی‌اکبر درخشانی

text: متعاقباً با تصویب شورای افسران، سرتیپ درخشانی لشکر را شبانه مرخص نموده و خود پس از افسران ارشد چند روز بعد به تهران مراجعت کرده و در بدو ورود بازداشت و تحت بازجوئی قرار گرفت و پرونده او به دادگاه نظامی احاله شد. جریان بازپرسی و محاکمه تا صدور حکم دادگاه تجدید نظر در ۲۰ اسفند ۱۳۲۶ یعنی بیش از دو سال از زمان بازداشت وی ادامه پیدا کرد.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: ریاست دادگاه بدوی نخست به عهده سرلشکر ابوالحسن پورزند و پس از فوت او به سرلشکر محمود خسروپناه واگذار گردید و ریاست دادگاه تجدید نظر را سرلشکر ایرج مطبوعی بر عهده داشت. دادستان نظامی نخست سرتیپ امیر نظامی و پس از فوت او سرتیپ عبدالعلی اعتماد مقدم بودند اما در عمل این کار به عهده سرهنگ حسین آزموده واگذار شده بود.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: انتصاب و در واقع دستچین نمودن این افراد کاملاً در خور تأمل است. سابقه خصومت و دشمنی سرلشکر پورزند و سرتیپ درخشانی به سال‌ها قبل و به‌خصوص به زمان جنگ‌های لرستان برمی‌گشت و از دشمنی‌های شناخته شده در میان افسران ارتش ایران بود. با آنکه رئیس دادگاه باید خود را بیطرف نشان بدهد، اما سرلشکر پورزند این دشمنی را پنهان نمی‌کرد. وی قبل از منصوب شدن به ریاست دادگاه در محافل مختلف و در جمع روزنامه نگاران به تبلیغ علیه سرتیپ درخشانی مشغول بود و وی را خائن به کشور می‌خواند و اضافه می‌کرد که وی قصد داشته مارشال تیتوی ایران شود. وی به این‌گونه سخنان بعد از انتصاب به ریاست دادگاه ادامه داده و به دفعات تکرار نموده بود که محمد رضا شاه نسبت به درخشانی بسیار عصبانی می‌باشد و مایل است که وی به مجازات برسد. همین مطالب را هم سرلشکر ارفع رئیس ستاد ارتش به اعضای دادگاه و دیگران گوشزد می‌کرد. در این بین سرلشکر پورزند فوت نمود و سرلشکر خسروپناه، رئیس ژاندارمری کشور، که از نزدیکان ارفع بود، به ریاست دادگاه منصوب شد.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: انتخاب سرلشکر مطبوعی به ریاست دادگاه دوم هم بسیار جالب بود. سرلشکر مطبوعی، که همسن و همکلاس سرتیپ درخشانی در مدرسه نظام بود، همان کسی است که چند سال قبل از آن به هنگام قیام مسجد گوهرشاد فرمانده لشکر مشهد بود و قتل‌عام گوهرشاد به دستور او انجام گردید. وی به همین دلیل بعد از انقلاب اعدام گردید. مطبوعی در شهریور ۱۳۲۰ فرمانده لشکر آذربایجان بود و روز سوم شهریور که روس‌ها حمله کردند قبل از همه محل خدمت خود را ترک کرد و افسران و افراد را بدون تکلیف گذاشت. وی جزو افسرانی بود که قرار بود بخاطر قصور در برابر حمله خارجی محاکمه شوند و اکنون که پنج سال از آن وقایع می‌گذشت به ریاست دادگاه فرمانده همان لشکر منصوب شده بود!


title: علی‌اکبر درخشانی

text: از همه جالب تر سرهنگ حسین آزموده معاون دادستان دادگاه بود. چون دادستان دادگاه سرتیپ درخشانی مطابق مقررات می‌بایست لااقل سرتیپ باشد بنابراین سرتیپ اعتمادمقدم به این سمت منصوب شد. اما سرهنگ حسین آزموده که از افسران گمنام مخابرات ارتش و بدون تحصیلات حقوقی، اما مورد اعتماد ارفع و همفکران او، بود به سمت معاون دادستان انتخاب شد و پرونده با دستورهای لازم کاملاً در اختیار او قرار گرفت. سرهنگ آزموده با محاکمه سرتیپ درخشانی به شهرت رسید و مورد اعتماد کامل مقامات بالا قرار گرفت و در جریان محاکمه دکتر مصدق هم دادستان شد و در اعدام تعداد زیادی از افسران و غیرنظامیان بعد از ۲۸ مرداد فعالیت زیادی از خود نشان داد و به همین دلیل به سرعت به درجه سپهبدی رسید. اما در میان مردم به بدنامی بسیار از وی نامبرده می‌شد و القابی چون آیشمن و دراکولای ایران دربارهٔ وی به کار برده می‌شد. لقب آیشمن ایران از سوی دکتر الموتی وزیر دادگستری دکتر امینی به آزموده داده شد.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: با همه این دستچین‌ها و دستورهای و کوشش‌های ارفع و دوستانش در ارتش و دربار و حامیانش به دلیل وجود مدارک مستدل در مورد دستورهای ستاد ارتش، سرتیپ درخشانی از اصلی‌ترین موارد اتهام به وی یعنی عدم مقاومت در برابر فرقه دمکرات و تسلیم مهمات و اسلحه ارتش به آن‌ها توسط هر دو دادگاه تبرئه گردید. حکم تبرئه از این اتهامات را دادگاه‌هایی صادر نمودند که به دلائل سیاسی مأمور به محکومیت وی بودند.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: علاوه بر دستورهای ضد و نقیض سرلشکر ارفع رئیس ستاد ارتش (که از قضا ارفع هم بزودی از کار برکنار و در تاریخ ۲۱ فروردین بر ۱۳۲۵ در همان بازداشتگاه سرتیپ درخشانی زندانی گردید. اما بعد از ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به وزارت و سفارت رسید) سخنان نخست‌وزیر و وزیر جنگ در مجلس شورای ملی هم دست مخالفان سرتیپ درخشانی را در بیرون و داخل دادگاه تا حدودی بست.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: متن سخنان ابراهیم حکیمی، نخست‌وزیر، در جلسه علنی مجلس به تاریخ چهارشنبه ۲۸ آذر ماه ۱۳۲۴ به قرار زیر است که در روزنامه رسمی کشور شماره ۲۴۸ صفحه ۸۶۷ درج گردیده‌است: «دولت نظر به قلت قوای تأمینه در استانهای ۳ و ۴ و برای جلوگیری از وقایع سوء و ناامنی و تجری اشخاص نادان و مغرض و تأمین آسایش و آزادی مردم تصمیم نمود پادگانهای موجود در آن استانها را تقویت نماید و قوای امدادی از مرکز روانه دارد که فرمانده لشکر آنجا قادر به استقرار نظم و آرامش و امنیت در سراسر استانهای ۳ و ۴ بشود ولی به‌طوری‌که استحضار دارید قوای دوست و مجاور ما بر خلاف انتظار مانع این اقدام شده و قوای اعزامی از تهران در شریف‌آباد قزوین ماند تا اینکه اخیراً ناچار به بازگشت گردید. نیروی جزئی و غیرکافی آن استانها هم آزادی عمل نداشتند و در نتیجه مأمورین دولت و عده قلیل قوای تأمینه این استانها در مقابل متجاوزین و متجاسرین دست بسته و محصور شدند و هیچ اقدامی از طرف مأمورین دولت میسر نگردید زیرا نه آزادی عمل داشتند و نه امید تقویت از مرکز را. از طرف دیگر متجاسرین که اسلحه هم بدست آورده بودند و همه قسم تقویت می‌شدند و اشخاص مجهول الهویه هم در میان آن‌ها پیوسته زیاد می‌شد با وجود قلت عده و عدم موافقت مردم آذربایجان با آن‌ها توانستند همه آن‌ها را مرعوب کرده و به اجرای نقشه‌های خائنانه و ناروای خود آزادانه موفقیت حاصل و مجلس محلی تشکیل و وزیر معرفی نمایند. دولت مخاصمه و منازعه و خون‌ریزی را بمناسبت حضور پادگان و پستهای شوروی در آن استان مضر و بی‌نتیجه دانسته و دستور مقابله با این جماعت را که البته بوسائل عدیده تقویت می‌شد صلاح تشخیص نداد».


title: علی‌اکبر درخشانی

text: جمله آخر سخنان نخست‌وزیر موضع دولت در مورد لشکر آذربایجان را به‌طور صریح مشخص می‌کند.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: وزیر جنگ، سرلشکر علی ریاضی، هم در جلسه مجلس شورای ملی بتاریخ سه شنبه ۴ دیماه ۱۳۲۴ همین مواضع را تکرار می‌کند که در روزنامه رسمی کشور شماره ۲۵۳ صفحه ۹۰۷ به قرار زیر ثبت شده‌است: "دولت در این اقدام گفته‌است که باید مسلحانه اقدام نشود. می‌خواهم ببینم امر دولت به جناب آقای بیات ابلاغ نشد؟! جناب آقای بیات تلگراف نکردند؟! بلشکر نگفتند؟! لشکر مگر غیر از این کرد؟ !"


title: علی‌اکبر درخشانی

text: متأسفانه در طول سال‌ها تبلیغات سیاسی و مطبوعاتی در کشور چنان بود که این مواضع دولت و وزارت جنگ و ستاد ارتش نادیده گرفته شد و به تدریج فراموش گردید و به جای آن «تسلیم سرتیپ درخشانی» حتی در میان بعضی تاریخ نویسان جا افتاد. تنها پس از انقلاب بود که این موضوع مورد بازنگری جدی قرار گرفت.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: سرتیپ درخشانی در هر دو دادگاه با شش مورد اتهام روبرو شد. وی در هر دو دادگاه از چهار مورد اتهام مبری شناخته شد. موارد تبرئه به قرار زیر می‌باشند:


title: علی‌اکبر درخشانی

text: یک: امتناع از مقاومت و لغو دستور معدوم کردن اسلحه


title: علی‌اکبر درخشانی

text: دو: تسلیم نمودن ذخیره و آذوقه و اسلحه و مهمات ارتش


title: علی‌اکبر درخشانی

text: سه: صدور دستور عدم مقاومت و تحویل اسلحه پادگان اهر


title: علی‌اکبر درخشانی

text: چهار: پرده پوشی حقایق


title: علی‌اکبر درخشانی

text: بنابرین این که گفته شود سرتیپ درخشانی مسئول و تصمیم گیرنده اصلی در مورد عدم مقاومت لشکر آذربایجان بوده‌است بدون تردید یک اشتباه یا تعمد از سوی برخی تاریخ نویسان و روزنامه نگاران است. لشکر آذربایجان بنا به تصمیم دولت و به استناد دستور صادره از ستاد ارتش و بر طبق رأی کتبی شورای افسران (که ستاد ارتش در روز آخر تصمیم دربارهٔ مقاومت یا عدم مقاومت را بر عهده آن شورا گذاشته بود) اسلحه را زمین گذارد.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: ستاد ارتش تا پنج ساعت بعد از تصمیم شورای افسران مبنی بر ترک مقاومت با پادگان تبریز در ارتباط بود و می‌توانست در صورت تمایل رأی شورای افسران را لغو نماید و دستورهای جدیدی بدهد. اما ستاد ارتش چنین کاری نکرد و تصمیم شورای افسران لشکر را لغو ننمود. دلیل شورای افسران در اخذ تصمیم به عدم مقاومت جلوگیری از خون‌ریزی بیهوده‌ای بود که با توجه به محاصره تنگ پادگان تبریز توسط ارتش شوروی و حضور سی هزار سرباز شوروی در آذربایجان نتیجه‌ای اجتناب ناپذیر داشت که علاوه بر محو لشکر و نابودی تعداد زیادی از افسران و سربازان و افراد غیرنظامی پیامدهای بسیار شومی برای آذربایجان و نقاط دیگر ایران در برمی‌داشت. سرتیپ درخشانی هم بر خلاف آرزوی رهبران فرقه دمکرات که مایل بودند لشکر را سالم و دست نخورده تحویل بگیرند، لشکر را منحل و افراد را متفرق نمود.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: با وجود آنکه دادگاه نظامی با توجه به مدارک انکار ناپذیر نتوانست سرتیپ درخشانی را در موارد اصلی اتهامی محکوم نماید، اما چون دستور داشت به هر نحو ممکن ویرا راهی زندان نماید در دو مورد حکم محکومیت را صادر نمود که آن دو مورد هم در خور تأمل می‌باشند. یکی از این دو مورد «انعقاد قرارداد با پیشه‌وری» و مورد دوم «ادامه فرماندهی» بود. در مورد «انعقاد قرارداد» بازپرس ارتش، سرتیپ مظهری، در قرار بازپرس می‌نویسد که این قرارداد را ندیده‌است. این قرارداد در دادگاه هم هرگز ارائه نشد. با گذشت بیش از شش دهه از آن زمان هنوز هم اصل این قرارداد در هیچ جا ارائه نشده‌است. اما دادگاه با استناد به نوشته روزنامه فرقه دمکرات وجود یک قرارداد را قبول و به صدور حکم محکومیت دست زد. حال آنکه سرتیپ درخشانی با انحلال لشکر بر خلاف مهم‌ترین ماده قرارداد مورد ادعا، یعنی ماده مربوط تحویل لشکر به فرقه دمکرات، عمل کرده بود. مورد دوم محکومیت سرتیپ درخشانی، یعنی «ادامه فرماندهی»، چهل و هفت روز پس از بازگشت وی به تهران به او ابلاغ شد (در ۱۵ بهمن ماه ۱۳۲۴) و به ۲۸ آذر ماه عطف به ماسبق گردید. بنابراین ارزش قانونی این دو مورد محکومیت مورد تردید جدی می‌باشد.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: حتی با این دو ماده محکومیت، با توجه به موارد برائت چهارگانه، این سخن که سرتیپ درخشانی بخاطر تسلیم به فرقه دمکرات محکوم شد، بدون تردید یک اشتباه است که تاریخ نویسان ما باید در تصحیح آن کوشش کنند.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: دادگاه بدوی با اکثریت آراء او را به حبس ابد محکوم کرد در حالیکه رئیس دادگاه و یکی از اعضاء حکم به اعدام او صادر کرده بودند. در دادگاه تجدید نظر حکم وی به ۱۵ سال زندان تخفیف یافت که پس از تحمل دو سال و ده ماه از زندان آزاد شد.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: در سال‌های پایانی حکومت محمدرضا شاه وی از مخالفین شناخته شده بود و لاجرم دائماً تحت نظر بود. در شب ۷ فروردین ۱۳۵۷ در منزلش توسط مأمورین ساواک به اتهام جاسوسی برای شوروی، که صحت و سقم آن معلوم نیست، دستگیر شد و در زندان اوین فوت شد.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: شرایط دستگیری و مرگ سرتیپ درخشانی و گزارش‌های ضد و نقیض مربوط به آن واقعه و نیز کبر سن وضعیت سیاسی و اجتماعی وی به تردید زیاد در مورد اتهامات وارده به وی از سوی ساواک می‌انجامد.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: سرتیپ درخشانی در هنگام دستگیری توسط ساواک هشتاد و دو سال سن داشت و چشمهایش هم بهیچوجه خوب کار نمی‌کرد. وی به مدت سی و سه سال از مخالفان شناخته شده حکومت بود و ساواک حرکات و فعالیت‌های وی را تحت نظر داشت. درخشانی در طی این مدت مطرود و مغضوب دستگاه دولت و پس از خروج از ارتش و تحمل نزدیک سه سال زندان (۱۳۲۴ تا ۱۳۲۷) از دسترسی به مراکز قدرت و مقامات و اطلاعات حساس محروم بود. بنابرین شرایط جسمی و اجتماعی و کاری سرتیپ درخشانی طوری نبود که وی بتواند برای شوروی عامل مفیدی باشد.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: از طرف دیگر همین خصوصیت وی، یعنی امیر ارتشی که علناً با حکومت مخالفت کرده بود، از سرتیپ درخشانی هدف خوبی برای تبلیغات سازمان‌های امنیتی ساخته بود. به همین دلیل وقتی که انقلاب ایران می‌رفت که وارد مراحل حساس خود شود، و وقتی که دستگاه‌های حکومتی تبلیغات گسترده‌ای را آغاز کردند که حرکت مردم را به قدرت‌های خارجی ببندند، و همچنین برای هشدار به متحدان خارجی خود در مورد خطری که منافع آنان را در ایران تهدید می‌کرد، اقدام به این دستگیری و تبلیغات گسترده هیجده روزه در مورد آن نمودند. رادیوی بی‌بی‌سی در تفسیر ۱۸ فروردین خود گفت که: «بعضی دیپلمات‌ها چنین تصور می‌کنند که این مورد هشداری بود دربارهٔ خطر شوروی به ملت ایران و تأییدی بر این نظرات دولت که آشوب‌های اخیر ایران نتیجه تحریکات بیگانه است».


title: علی‌اکبر درخشانی

text: تاریخ دستگیری سرتیپ درخشانی و و ضد و نقیض بودن گزارش‌های ساواک و مطبوعات آن زمان بر تردید در مورد صحت اتهامات می‌افزاید. سرتیپ درخشانی در شب هفتم فروردین ۱۳۵۷ یعنی سی و هشت روز بعد از قیام مردم تبریز، که برای حکومت شوک بزرگی بود، و هنگامی که مردم شهرهای دیگر خود را آماده تظاهرات بزرگداشت شب چلهم شهدای تبریز می‌نمودند، در منزل خود به هنگام صرف شام و در لباس منزل دستگیر شد. تبریز همان شهری است که سرنوشت سرتیپ درخشانی در آن رقم خورده بود و او هنوز در آنجا دوستان زیادی داشت. هم‌زمان با خبر دستگیری وی که با عناوین درشت به عنوان خبر اول در روزنامه‌ها چاپ شد، در همان روزنامه‌ها اعلام شد که تظاهراتی در تبریز به حمایت از حکومت بر پا خواهد شد. تنها سه روز پس از اعلام دستگیری سرتیپ درخشانی بود که این تظاهرات دولتی در تبریز با شرکت جمشید آموزگار نخست‌وزیر و دبیرکل حزب رستاخیز و اعضای دولت و معاونان حزب رستاخیز بر پا شد و روزنامه‌ها خبر آن تظاهرات را همراه با داستان‌های جدیدی در مورد سرتیپ درخشانی در صفحات اول خود درج نمودند.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: در طی مدت هیجده روزی که تبلیغات حکومتی در مورد دستگیری سرتیپ درخشانی ادامه داشت، محل دستگیری وی، که نخست در خیابان اعلام شده بود، به داخل منزل تغییر داده شد و آب و تاب بیشتری، نظیر گرفتن مسمتری از شوروی و اعتراف در بازجویی، به داستان اضافه شد. در این میان گاهی رشته از دست مأموران تبلیغاتی خارج می‌شد. به‌طور مثال روزنامه رستاخیز مورخ ۳۱ فروردین ۲۵۳۷ در صفحه دوم خود این هر دو محل متفاوت دستگیری را کنار هم چاپ کرده بود. بعد از انقلاب بر اساس محتویات پرونده و نیز حتی بر اساس خاطرات مأموران متواری اطلاعاتی معلوم شد که سرتیپ درخشانی ساعتی بعد از دستگیری و قبل از انجام هرگونه بازجویی درگذشته‌است. یک نمونه دیگر که در همان شماره روزنامه رستاخیز در صفحه اول درج شده چنین است: «یک دستگاه گیرنده از وسایل اولیه جاسوسی سرتیپ درخشانی بود». حال آنکه در اصل پرونده ساواک نوشته شده که اشیاء ضبط شده از منزل سرتیپ درخشانی عبارتند از: یک رادیو توشیبا مستعمل، یک عصای فلزی، سه تقویم و مقداری نوشته؛ یعنی دستگاه گیرنده که در تبلیغات ساواک در زمان دستگیری به آن اشاره شده بود چیزی جز یک رادیوی مستعمل نبوده‌است.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: به این نکته هم باید اشاره کرد که از سوی مقامات ساواک هیچگونه مدرک قانونی در مورد دلایل و چگونگی دستگیری و مرگ سرتیپ درخشانی به مقامات قضایی ارائه نشد و هیچگونه پیگیری قانونی هم در مورد صحت و سقم اتهامات وارده و چگونگی مرگ وی از سوی مقامات قضایی انجام نگردید و بنابراین اتهامات وارده هرگز از حد اتهامت مبهم و مورد تردید فراتر نرفته‌اند.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: وی در مقبره خانوادگی در آرامگاه ابن بابویه در شهر ری به خاک سپرده شد. پس از انقلاب کتاب خاطرات سرتیپ علی‌اکبر درخشانی در ایران و آمریکا منتشر گردید.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: در تاریخ ۳۱ فروردین، ۱۳۵۷ متن «مصاحبه» ای با بیوه مسن سرتیپ درخشانی به‌طور هم‌زمان در مطبوعات بزرگ کشور (رستاخیز، کیهان، اطلاعات، و آیندگان) بچاپ رسید,


title: علی‌اکبر درخشانی

text: این مصاحبه تنها چند روز بعد از دستگیری و مرگ درخشانی کلید خورد و با فشار سنگین بر خانم درخشانی و ورود به حریم خصوصی و خانوادگی و با سؤالات و جواب‌های از پیش تدوین و تایپ شده توسط مأموران ساواک انجام شد. سرپرستی مصاحبه را دو مأمور ساواک با نام‌های مستعار احمدی و بهادری به عهده داشتند.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: روزنامه اطلاعات در تاریخ پنجشنبه ۳۱ فروردین ماه ۲۵۳۷ (۱۳۵۷) - شماره ۱۵۵۸۹ مصاحبه‌ای با «احترام درخشانی» انجام داد. وی در این مصاحبه که در صفحه آخر همان روزنامه (برگ ۳۲) به چاپ رسید، در مورد اتهام جاسوسی همسرش می‌گوید:


title: علی‌اکبر درخشانی

text: باید بگویم شوهرم متأسفانه از زمانی که تبریز را بوسید و به کشور بیگانه تحویل داد از ارتش اخراج و در دادگاه نظامی محاکمه و به حبس ابد محکوم شد. اما با توجهات اعلیحضرت شاهنشاه آریامهر از زندان نجات یافت و مورد عفو قرار گرفت. من در آن زمان دچار شوکی شدم، چون تا روز دستگیری شوهرم فکر می‌کردم شوهر من یک سرباز فداکار است. ولی وقتی پی به حقیقت بردم از فرط ناراحتی دست به خودکشی زدم، ولی بازمی‌گویم متأسفانه با تلاش پزشکان مرا از مرگ نجات دادند که ای کاش همان روز مرده بودم و چنین روزهایی را نمی‌دیدیم… این اواخر او (همسرم) به من پول می‌داد، به‌طوری‌که آخرین پولی که به من داد دو هزار و هشتصد تومان بود. حدود هفت سال قبل باز مورد الطاف ملوکانه قرار گرفتم و حقوق شوهرم را به اسم من کردند و هر ماه حدود شش هزار و پانصد تومان در ماه دریافت می‌کنم… راستش را بخواهید این اواخر به او کمی مشکوک شده بودم، چون او می‌گفت روزهای شنبه از نیم ساعت به ظهر تا دوازده و نیم وقتی تلفن زنگ می‌زند هیچ‌کس به جز خودم اجازه برداشتن گوشی را ندارد و همین مسئله مرا مشکوک کرده بود… خانم درخشانی که در آن گفتگو به شدت متأثر شده بود، اضافه می‌کند:


title: علی‌اکبر درخشانی

text: می‌خواهم به تمام مردم شریف ایران بگویم من و بچه‌هایم بی گناه هستیم و جز شاه پرستی و وطن‌پرستی هیچ چیزی در قلبمان وجود ندارد و هیچ‌کس نمی‌تواند فکر و عقیدهٔ من و بچه‌هایم را عوض کند. می‌خواهم به مردم بگویم این راه خطایی که سرتیپ درخشانی رفت نروند چه این راه جز ننگ و بدنامی چیز دیگری ندارد. این نشریه در همان صفحه در گزارش دیگری می‌نویسد: «آلمان شامیرف ابراهیم اوغلی»، بازپرس شرکت حمل و نقل ایران و شوروی، به جرم جاسوسی از ایران اخراج شد. اطلاعات می‌نویسد که ابراهیم اوغلی واسطه عملیات جاسوسی سرتیپ درخشانی بود. موضوع هنگامی فاش شد که آلمان شامیروف ابراهیم اوغلی ساعت ۹ بعدازظهر روز هفتم فروردین ماه در مقابل یکی از کوچه‌های خیابان پهلوی از اتومبیل پیاده شد و بسته‌ای را تحویل یک نفر داد و سپس با همان اتومبیل همراه دو تن دیگر از کارمندان سفارت شوروی از آن محل به سرعت دور شد. مأمورین که حادثه را زیر نظر داشتند کسی که بسته را تحویل گرفته بود و می‌خواست وارد خانه‌اش شود دستگیر کردند و پس از بازجویی‌های مقدماتی روشن شد که وی سرتیپ سابق علی‌اکبر درخشانی است که در حدود ۳۳ سال پیش فرماندهی لشکر تبریز را برعهده داشت


title: علی‌اکبر درخشانی

text: در مورد تناقضات تبلیغات و اعلامیه‌های آن زمان در قسمت قبل شرحی آمده‌است و این تناقضات به صورت گسترده‌تر در قسمت آخر کتاب خاطرات درخشانی بررسی گردیده‌است.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: چگونگی ترتیب دادن و برگزاری این مصاحبه از نظر تاریخی و آشنایی با طرز کار ساواک مفید است. خانم درخشانی در نامه مشروحی به روزنامه اطلاعات که در دوم مهر ماه ۱۳۵۸ به چاپ رسید، با شرح تهدیدات ساواک و حالت فوق‌العاده پریشان خود پس از دستگیری و مرگ همسر، می‌نویسد:


title: علی‌اکبر درخشانی

text: خانم درخشانی در نامه جداگانه که به منظور پیگیری قضیه به کانون وکلا فرستاد جزئیات بیشتری را درباره رفتار و تهدیدات مأموران ساواک و فشار روحی در جلسات متعدد تمرینات در یکی از خانه‌های ساواک در خیابان مرغاب و در منزل خانواده درخشانی شرح می‌دهد که خواندن آن بسیار ناراحت‌کننده است.


title: علی‌اکبر درخشانی

text: در مورد متن این مصاحبه، خانم درخشانی در همان روزنامه اطلاعات دوم مهر ماه ۱۳۵۸ می‌نویسد:


title: علی‌اکبر درخشانی

text: «این مصاحبه سراسر ساختگی آنقدر مصنوعی بود که بیش از آنکه به ساواک نفع برساند به آن ضرر زد… جار و جنجال این مصاحبه جز آنکه خشم مردم را نسبت به ساواک که زنی را پس از مرگ شوهرش وادار به این حرف‌ها کرده نتیجه‌ای نداشت.»


title: علی‌اکبر درخشانی

text: خانم درخشانی در پایان‌نامه خود به کانون وکلا در مورد مرگ همسرش و احساسات و سؤالات خود در آن باره می‌نویسد:


title: علی‌اکبر درخشانی

text: «من به خودم می‌قبولانم که از بس این مرد خوب بود همان دو شب و یک روز اول از بین رفت… خدا نخواست که بیشتر بماند و زجر بیشتری بکشد… آقایان بدانید یک مرد شریف مظلوم وطن پرست خیرخواه مردم را از دست دادیم… می‌برند و بعد از دو شب و یک روز جنازه او را تحویل می‌دهند؟ کجا بردند؟ چه کردند؟ چه بلایی سرش آوردند؟ اگر جواب مرا نمی‌دهند، جواب خدا را مجبور هستند بدهند.»


title: علی‌اکبر درخشانی

text: (ISBN 964-8234-40-X) (ISBN 978-964-2509-72-0) (ISBN 964-5564-68-9)


title: عبدالمجید مجیدی

text: عبدالمجید مجیدی (زادهٔ ۲۱ دی ۱۳۰۷ – درگذشته ۵ اسفند ۱۳۹۲)؛ سیاستمدار ایرانی، وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه ایران در سال‌های (۱۳۵۶–۱۳۵۱) بود.


title: عبدالمجید مجیدی

text: او در ۲۱ دی سال ۱۳۰۷، در خانواده ای اصالتاً مازندرانی در تهران متولد گردید. پدرش قوام الدین مجیدی، از اهالی روستای کلا-توابع شهرستان نور، وکیل دادگستری، از پایه گذاران حرفه وکالت به شکل نوین در ایران بود. مادرش بانو فاطمه مقصودی فرزند محمد یوسف ملک زاده مقصودی، ملقب به ملک التجار مازندرانی، بود. بنابر گفته عبدالمجید مجیدی پدربزرگش، محمد یوسف ملک زاده، از اولین فراماسونرهای مازندران بوده است. عبدالمجید، فرزند دوم خانواده، همراه با هفت برادر و یک خواهر خود، تحصیلات مقدماتی و دانشگاهی را در تهران طی کرد و برای ادامه تحصیلات همچون سایر افراد خانواده عازم اروپا گردید.


title: عبدالمجید مجیدی

text: همسر مجیدی، منیر وکیلی، خواننده گروه اپرای تهران بود. مدت کوتاهی پس از انقلاب آنها دچار یک سانحه شدید اتوموبیل شدند که به مرگ منیر وکیلی انجامید.


title: عبدالمجید مجیدی

text: وی در ۲۱ سالگی از دانشکده حقوق دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد و برای ادامه تحصیل راهی پاریس شد. در سال ۱۳۳۱ ش پس از اخذ درجه دکتری به ایران بازگشت. در سال ۱۳۳۵ با سمت کمک کارشناس اقتصادی در سازمان برنامه استخدام شد. چهار سال بعد برای تحصیل در رشته مدیریت به آمریکا رفت. در سال ۱۳۴۴ به سمت معاون نخست وزیر و رئیس دفتر بودجه منصوب شد. در سال ۱۳۴۷ به وزارت کار و امور اجتماعی ایران رسید و چهار و نیم سال در این سمت باقی ماند.در دی ۱۳۵۱ در مقام وزیر و رئیس به سازمان برنامه و بودجه بازگشت و تا مرداد ۱۳۵۶ (استعفای دولت هویدا) این مسئولیت را بر عهده داشت. بعد از دولت هویدا به دبیر کلی بنیاد فرح رسید.


title: عبدالمجید مجیدی

text: در دوران نخست‌وزیری بختیار بازداشت شد؛ ولی در نخستین روزهای انقلاب از زندان گریخت و پس از سه ماه و نیم زندگی در خفا به فرانسه رفت.


title: عبدالمجید مجیدی

text: وی از وزیران مهم دهه آخر سلطنت پهلوی بود. در مقام رئیس سازمان برنامه و بودجه نه تنها با نخست‌وزیر و کلیه وزیران تماس روزمره و مستمر داشت بلکه به طور منظم برای دادن گزارش و دریافت دستور با شاه دیدار می‌کرد و در بیشتر جلسات مهم تصمیم‌گیری حضور داشت یا از طریق روابط نزدیکش با امیرعباس هویدا از نتایج آنها آگاه می‌شد.


title: عبدالمجید مجیدی

text: عبدالمجید مجیدی در ۵ اسفند ۱۳۹۲ در سن ۸۵ سالگی درگذشت.


title: مرگ سیاه

text: طاعون سیاه یا مرگ سیاه یک دنیاگیری طاعون به عنوان ویرانگرترین بیماری همه‌گیر تاریخ بود که در دورهٔ اوج خود میان سال‌های ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۱ میلادی اروپا را درنوردید. این نخستین همه‌گیری بزرگ در اروپا و دومین آن در جهان بود.


title: مرگ سیاه

text: مرگ سیاه تنها همه‌گیری بود که به‌طور دقیق توسط تاریخ‌دانان توصیف شده‌است. شمار مرگ‌ومیر این بیماری در این دوره کاملاً مشخص نیست، اما برآورد آن حدود ۳۰ تا ۶۰ درصد جمعیت اوراسیا یعنی قریب به ۷۵ تا ۲۰۰ میلیون نفر در طی این چند سال است. با این حال منابع تاریخی بسیاری دربارهٔ اپیدمی طاعون سیاه در آسیا وجود ندارد. تخمین زده می‌شود که یک‌سوم جمعیت ایران در آن زمان کشته شدند.


title: مرگ سیاه

text: بیماری شیوع یافته از نوع طاعون خیارکی بود که فرد مبتلا به آن پس از تحمل درد شدید، سه تا پنج روز پس از بروز نشانه‌های اولیه، جان خود را از دست می‌داد. این مدت زمان گاهی بسیار کمتر و در حد تنها یک روز بود؛ به وجهی که برخی گزارش‌ها از مرگ افرادی خبر می‌دهد که شب سالم به رختخواب می‌رفتند اما پیش از برخاستن از آن، در اثر بیماری جان می‌باختند. بیماری در دو شکل بروز می‌نمود. در نوع اول جریان خون آلوده می‌گردید و باعث بروز خونریزی داخلی و ایجاد خیارک بر سطح پوست فرد مبتلا می‌شد و با تماس، به دیگران منتقل می‌گشت. در نوع دوم بدخیم‌تر، دستگاه تنفسی مورد حمله قرار می‌گرفت و از طریق تنفس سرایت می‌کرد. حضور هر دو شکل بیماری موجب افزایش همه‌گیری و بالا رفتن نرخ تلفات می‌شد. با شیوع هر چه بیشتر همه‌گیری، نشانه‌های بیشتری از جمله تب طولانی و تعرق شدید در بیماری پدیدار می‌گردید. عرق، خون، نفس و ادرار فرد مبتلا بوی تعفن از خود ساطع می‌ساخت. استیلای افسردگی و ناامیدی بر بیمار در کنار سایر نشانه‌های جسمی، پیش از پایان کار، مرگ را در مقابل چشمان او مجسم می‌کرد.


title: مرگ سیاه

text: مسئله‌ای که بیش از همه مشکل‌آفرین و موجب وحشت شده‌بود عدم آگاهی از شیوه جلوگیری و درمان بیماری بود. پزشکان سدهٔ چهاردهم میلادی در برابر طاعون ناتوان بودند. با این وجود توصیه‌هایی بی‌فایده به مردم می‌کردند که در بعضی آثار از آن‌ها نام برده‌شده‌است.


title: مرگ سیاه

text: طاعون خیارکی در این دوره در آسیای مرکزی شایع بود و به نظر می‌رسد که جنگ مغول‌ها و چینی‌ها سبب آغاز آن شده‌است. طاعون در سال ۱۳۳۴ میلادی در استان هوبئی چین شیوع و به سرعت در استان‌های اطراف سرایت یافت. در سال ۱۳۴۶ میلادی، تاتارها آن را به اروپای شرقی منتقل کردند. ماه اکتبر سال ۱۳۴۷ میلادی، تاجران جنوایی بیماری را از راه دریا و از بندر کافا در شبه‌جزیره کریمه به بندر مسینا در جزیره سیسیل انتقال دادند. طاعون در تابستان سال ۱۳۴۸ میلادی به ونیز رخنه کرد و در عرض یک سال تمام سواحل مدیترانه را فراگرفت. طاعون به سرعت به سمت شمال اروپا حرکت کرد و جمعیت این نواحی را که پس از قحطی‌های پی‌درپی، همه‌گیری‌های مختلف، کاهش دمای هوا و جنگ‌های طولانی به شدت در برابر هر سانحه‌ای ضعیف شده‌بودند، درهم شکست. انتقال بیماری از طریق موش‌ها نقش مهمی در این روند داشت و گربه‌ها در اروپا تقریباً نایاب شدند.


title: مرگ سیاه

text: میان ۶۰ تا ۱۰۰ درصد افرادی که به این بیماری مبتلا می‌شدند، جان خود را از دست می‌دادند و به این ترتیب یک چهارم تا یک سوم کل جمعیت اروپا و یک سوم تا یک دوم جمعیت اروپای غربی از میان رفتند. همه‌گیری در یک شهر به‌طور متوسط میان ۶ تا ۹ ماه طول می‌کشید.


title: مرگ سیاه

text: طاعون در مناطق مختلف به یک اندازه سرایت نکرد. بعضی از روستاها و حتی بعضی شهرها و نواحی همانند میلان، نورمبرگ و بخش‌هایی از لهستان به طاعون دچار نشدند.


title: مرگ سیاه

text: تخمین زده می‌شود که حدود یک سوم جمعیت خاورمیانه، از جمله ایران، عراق و سوریه در این همه‌گیری کشته شدند.


title: مرگ سیاه

text: طاعون سیاه بحران‌ها و پیامدهای بسیار اقتصادی، اجتماعی و مذهبی به‌دنبال داشت. نیروی انسانی به منظور فعالیت اقتصادی و تولیدی بسیار کاهش یافت. از این رو دستمزدها چند برابر شد و مشکلات زیادی در بخش کشاورزی به‌وجود آمد. مردم، روستاها و زمین‌های خود را ترک کردند و مزارع و باغات به تدریج به جنگل و مرتع تبدیل شدند. در پی کاهش تولید و کمبود اجناس، تورم شدید ایجاد شد و قیمت‌ها در عرض چند هفته چندین برابر شدند. عده‌ای برای رهایی از این مصیبت به کلیساها روی آوردند. برخی برهنه در کوچه‌ها راه می‌رفتند و خود را شلاق می‌زدند تا گناهاشان پاک شود و بسیاری از افراد عقیده داشتند که آخرت نزدیک است.


title: مرگ سیاه

text: کلیسا که در برابر مردم بی‌پاسخ مانده‌بود خرافات را میان آن‌ها ترویج داد. از اعمال کلیسا با وجود تلاش‌های پاپ کلمنت ششم و پاپ بونیفاس هشتم برای جلوگیری از آن، توسل به تئوری‌های توطئه، سوزاندن یا دار زدن یهودیان، کولی‌ها، بیگانگان و جادوگران بود که به نوعی مقصر این بلاها محسوب می‌شدند. توسل به مفاهیم آخرالزمانی و انتظار برای نجات با برقراری حکومت مسیح رواج یافت.


title: مرگ سیاه

text: شیوع و اثرات مرگ سیاه موجب شد نگاه به مسائلی چون خدا و خواستش، دین، دستگاه کلیسا و حاکمیت مادی و معنوی آن و جهان اطراف تغییر کند، در پی بروز نارضایتی ندای اصلاح‌طلبی از گوشه و کنار شنیده شود و اذهان شروع به باز شدن و پرسش‌گری نمایند. با مشاهده امکان تغییر در مسائلی که ثابت تلقی می‌شد، عصر اطاعت به پایان رسید و وجدان فردی در پیش گرفته شد. تا این حد که مرگ سیاه را می‌توان «آغازی غیررسمی بر انسان مدرن» دانست.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: محمد اسماعیل رضوانی (۱۰ اردیبهشت ۱۳۰۰ – ۵ فروردین ۱۳۷۵) پژوهشگر برجسته تاریخ و استاد دانشگاه تهران بود. از وی به عنوان پدر تاریخ مطبوعات و تاریخ معاصر ایران یاد می شود.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: محمد اسماعیل رضوانی، در روستای خراشاد (۲۴ کیلومتری جنوب شرقی بیرجند) به دنیا آمد. وی از شش سالگی به مکتب رفت و قرآن را فرا گرفت و پس از آن، اولین کتابی که خواندنش را شروع کرد، نصاب الصبیان اثر ابونصر فراهی بود.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: دکتر محمد اسماعیل رضوانی در مصاحبه‌اش در سال ۱۳۶۷ با مجله کیهان فرهنگی می‌گوید: «... من در سال ۱۳۰۰ شمسی متولد شدم. زادگاهم قریه‌ای است به نام خراشاد در ۲۴ کیلومتری جنوب شرقی بیرجند؛ خراشاد گویش دیگری است از کلمه خورشید، که من آن را در الاتنبیه و الاشراف پیدا کردم. در جایی که اقالیم سبعه را تقسیم می‌کنند به سیارات سبعه می‌گویند: الاقلیم رابع للشمس و هو بالفارسیه خرشاد. پدرم در آنجا روحانی و بزرگ محل بود. من هم طبق معمول آن زمان به مکتب می‌رفتم..»


title: محمداسماعیل رضوانی

text: در سن هشت سالگی پدر خانواده، رضوانی را نزد یکی از اقوام در بیرجند فرستاد تا در مدرسه طلاب شوکتیه که مدیریت آن با روحانی نامدار آن منطقه یعنی آقا شیخ محمد رضا سرچاهی بود، مشغول به تحصیل شود. مدتی از این موضوع گذشت تا اینکه در پی تأسیس مدارس به سبک جدید، تحت عنوان تدین با مدیریت فاضلی، مسیر زندگی استاد به کلی تغییر کرد.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: پس از آن آثاری چون امثله و شرح امثله را آموخت و در همین دوران مسیر زندگی‌اش، به لطف معلم دبستان تدین تغییر کرد و وارد مدرسه عمومی شد و علوم متداول و جدید را نیز فرا گرفت. وی در سال ۱۳۲۲ با اخذ مدرک دیپلم از دبیرستان فارغ‌التحصیل شد و بلافاصله به خدمت وزارت فرهنگ در آمد و تدریس در دبستان و پس از آن تدریس در دبیرستان را آغاز کرد.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: استاد رضوانی بعد از مدتی تدریس در زادگاه خود، به تهران منتقل گردید و ضمن تدریس در دبیرستان فرخی، توانست در سال ۱۳۲۸، تحصیل در دوره کارشناسی رشته تاریخ و جغرافی دردانشسرای عالی را آغاز نماید. وی در سال ۱۳۳۵ مقطع کارشناسی ارشد را نیز سپری نمود و سرانجام در ۱۳۴۲ موفق به دریافت دکترا رشته تاریخ از دانشگاه تهران گردید.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: وی مدت‌ها در دانشگاه ملی و دانشگاه تهران به تدریس مشغول بود و پس از آنکه به درخواست خود در سال ۱۳۵۸ بازنشسته شد، تا پایان عمر به تحقیق و پژوهش در زمینه تاریخ ایران پرداخت.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: رضوانی ستونی محکم برای رشته تاریخ ایران محسوب می‌شود و بدین سبب پدر علم تاریخ معاصر ایران نام گرفت. از وی همچنین به عنوان پدر تاریخ مطبوعات ایران نام برده می‌شود.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: محمد اسماعیل رضوانی سرانجام در ۵ فروردین ۱۳۷۵ در تهران درگذشت.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: وی در خانواده‌ای روحانی دیده به جهان گشود. اجداد پدری وی، عبارت بودند از شیخ جعفر، آخوند ملا محمد علی خراشادی، آخوند ملا اسماعیل و سرکار آقا (از علمای منطقه خراسان در عهد صفویه)، نسل اندر نسل در امور دینی و علمی منطقه قهستان از سرآمدان روزگار بودند. مادرش فاطمه نام داشت و جد مادریش ملا حسن یزدی بود.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: استاد رضوانی مربوط به تحصیل در مرحله دکترا و رساله مربوط به این دوره بود که تحول عظیمی در وی به وجود آورد، او در این باره چنین می‌گوید: " موضوع تز من دربارهٔ علل انقلاب مشروطیت بود که این موضوع در وضع من خیلی اثر گذاشت. استاد راهنمای من، شخصی بود سختگیر به نام دکتر بینا و بنده موظف بودم هر هفته صبح جمعه، ساعت ۸ به منزل ایشان بروم. یک روز ایشان به من گفتند تو اگر می‌خواهی علل انقلاب مشروطیت را بنویسی، باید جراید آن دوره را مطالعه کنی. این حرف خیلی مرا مأیوس کرد، چون فکر می‌کردم، پیداکردن روزنامه‌هایی که ۷۰ سا ل قبل منتشر می‌شده، امکان ندارد، ولی وقتی به بازار رفتم، دیدم بسیاری از آنها پیدا می‌شود.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: اولین خرید من هم یک سال روزنامه اختر بود به بهای ۲۰ تومان و بعد صوراسرافیل را خریدم و خلاصه طوری شد که موضوع تز را فراموش کردم و شروع کردم به خرید و مطالعه روزنامه‌های آن دوره و بالاخره ضمن اینکه تزم را موفقیت گذراندم، صاحب مجموعه‌ای ارزشمند از جراید دوره قاجار شدم."


title: محمداسماعیل رضوانی

text: استاد رضوانی پس از گرفتن دیپلم بلافاصله به خدمت وزارت فرهنگ در آمد و به سمت مدیر دبستان محل خود، خراشاد، منصوب شد. بعد از سه سال، بیرجند به دبیر احتیاج پیدا کرد و تصمیم گرفته شد که از دیپلمه‌های با سواد استفاده کنند، لذا وی را به دبیرستان شوکتی بیرجند فرستادند. استاد سه سال در آنجا ماند تا اینکه به فکر ادامه تحصیل افتاد. بدین خاطر تقاضای انتقال به تهران را کرد که با انتقال او موافقت شد.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: استاد در تهران ضمن ارتقاء سطح علمی و ادامه تحصیل، در دبیرستان فرخی تدریس می‌نمود که با اخذ درجه دکتری، در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، تربیت معلم، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه الزهرا، تربیت مدرس و بنیاد فرهنگ و دانشگاه آزاد اسلامی ساعاتی را به تدریس مشغول بود.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: استادانی که محمد اسماعیل رضوانی قبل از تحصیل در دانشگاه و در طی تحصیل در دانشگاه از آنان بهره برده بود عبارتند از آقا شیخ محمدرضا سرچاهی، فاضلی، سیدعبدالحسین آیتی، تهامی، سیدمحمد فرزان بیرجندی، دکتر بینا، نصرالله فلسفی، علی اصغر شمیم، ابراهیم پورداود، دکتر محمدحسن گنجی، سعید نفیسی، عباس اقبال و دکتر بهمنش.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: دکتر رضوانی پس از اخذ مدرک دیپلم در سال ۱۳۲۲ به خدمت وزارت فرهنگ در آمد و مدیر دبستان زادگاه خویش شد. وی در خلال سال‌ها تحقیق و تدریس، چند صباحی نیز به کارهای اجرایی پرداخت، از جمله مدت سه سال رئیس بازرسی تعلیمات متوسطه تهران و معاون بازرسی فرهنگ استان تهران و نیز مسئول برگزاری امتحانات نهایی دبیرستان‌های استان مرکزی شد. وی همچنین مدت دو سال به اداره دبیرخانه دانشگاه شهید بهشتی (دانشگاه ملی ایران) پرداخت و مدت سه سال نیز در سمت معاونت آموزشی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران مشغول به کار شد.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: استاد رضوانی فعالیت‌های اجرایی را به این انگیزه پذیرفت که معتقد بود هر استاد یا هر تحقیقی باید چند صباحی با پذیرفتن مسئولیت‌های اجرایی، با جامعه و رازهای درون آن و بند و بستهای و پیوندها و نیرنگهایی که در جامعه در جریان است آشنا شود، در آن صورت است که در تحقیقات علمی و کرسی تدریس، فکری بارزتر و اندیشه‌های روشنتر و وجودی مفیدتری خواهد داشت. او معتقد بود دنیای کتاب با دنیای واقعی که جامعه در آن در تکاپو است، متفاوت است و محقق باید با هر دو دنیا عمیقاً آشنا شود.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: از جمله مسئولیت‌های علمی او، مشاورت عالی پژوهشکده اسناد سازمان ملی ایران، مشاورت مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، مدیریت گروه تاریخ بنیاد دائرةالمعارف اسلامی، عضویت در شوراها و هیئت‌های مختلف از جمله شورای میراث مکتوب کتابخانه ملی ایران و هیئت داوران جشنواره مطبوعات (دوره اول و دوم) بود.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: دکتر رضوانی علاوه بر کار تدریس و سمت‌هایی که داشته‌است، با مطبوعات زمان خود همکاری می‌نمود که از جمله وقایع اتفاقیه، ایران، دانش، مدرسه دارالفنون تبریز، روزنامه ملتی، یغما، راهنمای کتاب، کیهان، سالنامه کشور ایران، دانشکده ادبیات، بررسی‌های تاریخی، تاریخ و فرهنگ ایران، تحقیقات روزنامه نگاری، جامعه نوین، تاریخ، آینده، خواندنی‌های تاریخی، بندر و دریا، خواندنی‌های قرن، کلک، پیام کتابخانه، گنجینه اسناد، تحصیل، تاریخ معاصر ایران، کیهان فرهنگی و تحقیقات اسلامی می‌باشد. او همچنین در چندین همایش و کنگره در داخل و خارج از ایران، چین، تایلند، انگلستان، پاکستان، ترکیه و... شرکت کرد.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: وی در سال ۱۳۳۰ با دختر عمه خویش ازدواج کرد. ثمره این ازدواج، چهار فرزند به نام‌های محمد حسن، هما، نرگس و همایون بود که همگی این فرزندان به ویژه دختر بزرگش هما رضوانی که راه پدر را ادامه دادند، به مدارج علمی دانشگاهی دست یافتند.


title: محمداسماعیل رضوانی

text: وی در ۵ فروردین ۱۳۷۵ همزمان با فرارسیدن بهار، به سبب ابتلا به سرطان مری، درگذشت و در قطعه ۸۸ بهشت زهرا تهران به خاک سپرده شد. مهم‌ترین تألیفات و مقالات محمد اسماعیل رضوانی عبارتند از:


title: محمداسماعیل رضوانی

text: استاد رضوانی افزون بر کتاب‌های یاد شده، چند جلد کتاب درسی تألیف کرده‌اند. از جمله:


title: محمداسماعیل رضوانی

text: یک دوره تاریخ و جغرافیا و تعلیمات اجتماعی دبیرستان و یک دورهٔ کامل تاریخ و جغرافیا برای دانشسرای مقدماتی و کلاس‌های تربیتی، آمورش و پرورش و نیز کتاب درسی تاریخ سیاسی ایران برای دانشجویان دانشکده افسری.


title: افسانه شجاعان

text: افسانه شجاعان (Xiao Ao Jiang Hu، 笑傲江湖، شیائو آئو جیانگ خو، "خنده در باد") نام مجموعه تلویزیونی چینی است که در سال ۲۰۰۱ در شبکه سی‌سی‌تی‌وی چین پخش شد. دارای ۴۰ قسمت و با بازی لی یا پنگ و شو چینگ و به تهیه‌کنندگی جانگ جی جونگ و کارگردانی خوآنگ جیئن جونگ و یوئن بین است. این سریال بر اساس رمانی نوشته جین یونگ سال ۱۹۶۷ است.


title: افسانه شجاعان

text: در سال ۲۰۱۲، ساخت جدیدی از این سریال و با کمی تغییر در داستان کلید خورد. این سریال تحت عنوان "شمشیرزن" (به ماندارین:笑傲江湖، تلفظ: شیائو آئو جیانگ خو) با بازی والاس هو، جو چن و یوان شنشن از هونان تی‌وی چین پخش شد.ماجرای سریال دربارهٔ جوانی به نام لینگ‌خو چونگ است. بچه یتیمی که توسط استاد یوئه بو چون و همسرش بزرگ شد. او شاگرد اول یوئه بو چون (رئیس گروه خوآشان) است. بسیاری از شمشیرزن‌ها و رزمی‌کارهای آن زمان به دنبال دست‌نوشته آموزش شمشیرزنی بی شیه (شمشیرزنی پیشرفته) بودند که کسی آن را یادمی‌گرفت قدرتش تا حد شکست‌ناپذیر شدن افزایش پیدا می‌کرد. دست‌نوشته آموزش شمشیرزنی بی شیه در دست خانواده لین قرار داشت. رئیس گروه چینگ‌چنگ، یو تانگ خای برای به دست آوردن این دست‌نوشته و هم به خاطر کینه‌ای که نسبت به این خانواده داشت با نقشه‌ای قصد حمله به این خانواده را داشت. خانواده لین گارد حفاظتی فو وِی در فو جیان هستند با اتفاقات مرموز و کشته شدن تعدادی از افرادش که پیش می‌آید آن‌ها تصمیم به فرار می‌گیرند که در واقع تله گروه چینگ‌چنگ است. گروه چینگ‌چنگ آقا و خانم لین را دستگیر ولی پسرشان لین پینگ جی با دخالت لینگ‌خو چونگ و دختر استاد یوئه، یوئه‌لینگ‌شان از دست آن‌ها فرار می‌کند؛ و در ادامه لینگ‌خو چونگ مجبور است با گروه چینگ‌چنگ مبارزه کند و بر انتها پیروز می‌گردد. Laughing in the Wind. ویکی‌پدیای انگلیسی


title: کوکسی

text: باکتری‌ها را می‌توان بر اساس شکل ظاهریشان دسته‌بندی کرد. به همه باکتری‌های کروی یا تخم مرغی شکل یا آنهایی که شکل آن‌ها در کل گرد است ، کوکسی یا گوییزه گفته می‌شود. این یکی از سه دسته اصلی شکل باکتریها است . دو دسته دیگر باسیل‌ها ( شکلهای استوانه‌ای ) و باکتریهای مارپیچی هستند. اندازهٔ کوکسی‌ها از ۰.۷ تا ۱ میکرون است.


title: کوکسی

text: کوکسی‌ها به شکل تنهایی یا به صورت گروهی دیده می‌شوند . گروههای کوکسی که به شکل چسبیده به هم دیده می‌شوند ، بر اساس شکل قرارگیری کنار هم تقسیم بندی می‌شوند:


title: کوکسی

text: Wikipedia contributors, "Coccus," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Coccus&oldid=185285023 (accessed January 31, 2008).


title: سوفل قلب

text: سوفل قلب (انگلیسی: "Heart murmur") به صداهای غیرمعمول قلب گفته می‌شود که در اثر گردش متلاطم خون در بدن ایجاد می‌شود. سوفل قلب معمولاً نتیجهٔ تنگ شدن یا نشت داشتن دریچه‌های قلب یا وجود گذرگاه‌های غیرعادی در نزدیکی قلب است که خون در آن‌ها جریان یافته باشد. سوفل در نتیجه افزایش جریان خون عبوری از یک دریچه طبیعی یا جریان معمول خون از یک دریچه یا ساختمان غیرطبیعی روی می‌دهد لذا به دو گروه پاتولوژیک (ناشی از بیماری) و غیرپاتولوژیک تقسیم می‌شوند.


title: سوفل قلب

text: "سوفل‌های بی گناه" (innocent) سوفل‌های سیستولیک آرام و کوتاهی هستند که با ناهنجاری‌های قلبی عروقی همراه نیستند. این سوفل‌ها ناشی از عبور جریان خون از دریچه‌های طبیعی آئورت و ریوی هستند و اغلب در بچه‌ها و نوجوانان قابل سمع اند و چندان اهمیت بالینی ندارد که در این حالت به آن‌ها سوفل‌های بی‌گناه گفته می‌شود.


title: سوفل قلب

text: سوفل‌هایی که در نتیجه افزایش جریان خون (مثلاً در حاملگی، کم خونی، تب، تیروتوکسیکوز و ورزش) پدیدار می‌شوند سوفل‌های فیزیولوژیک یا عملکردی نامیده می‌شوند چون در نتیجه تغییرات فیزیولوژیک ایجاد می‌شوند.


title: سوفل قلب

text: "سوفل‌های پاتولوژیک": این سوفل‌ها اصولاً بر اثر تنگی دریچه‌ها یا نارسایی آن‌ها بروز می‌کنند. سوفل‌های دیاستولیک هرگز بی گناه یا فیزیولوژیک نیستند و وجود آن می‌تواند نشانهٔ سوءکارکرد یا بیماری باشد مانند سوفل دیاستولیک نارسایی دریچه آئورت. البته این صدا گاه در اثر ارتعاش و آشوب پدید می‌آید. یافته‌های غیرطبیعی در صداهای قلب شایع‌ترین علت ارجاع به متخصص قلب کودکان است. بعضی سوفل‌ها هم در دیاستول سمع می‌شوند و هم در سیستل مانند سوفل ناشی از مجرای شریانی باز.ویکی‌پدیای انگلیسی.


title: ریحان

text: ریحان نام گیاهی یک‌ساله از تیره نعناعیان است که آن را در فارسی «شاهِسپَرَم» و «شاهسپرغم» و نازبو نیز گفته‌اند. برگ‌های معطر آن را خام می‌خورند و از لعاب (موسیلاژ) دانه‌های سیاه آن برای نرم کردن دست به کار می‌رود. ریحان در دو نوع سبز و بنفش وجود دارد. این سبزی بیشتر به عنوان سبزی خوردن استفاده می‌شود. دانه آن برای معده درد نیز مفید است.


title: ریحان

text: در ایران، اغلب بذر ریحان با تخم شربتی و دانه چیا اشتباه گرفته می‌شود. این در حالی است که این سه متفاوت از یکدیگرند و هر کدام خاصیت جداگانه‌ای دارند. در دوران قدیم، در ایران از تخم شربتی در نوشیدنی‌های خنک برای برطرف کردن عطش در فصل تابستان استفاده می‌شد. گاهی تخم شربتی یا دانه‌های چیا به اشتباه به عنوان بذر ریحان خریداری شده و استفاده می‌شود یا خواص مربوط به بذر ریحان به تخم شربتی نسبت داده می‌شود که در ایران فراوان است و درست نیست. تنها شباهت بذر ریحان با دانه چیا و تخم شربتی لعاب‌دار شدن هر سه است (دارای موسیلاژ است). اما خواص این سه دانه با یکدیگر فرق اساسی دارد.


title: ریحان

text: از ریحان اسانسی تهیه می شود بنام اسانس بازیلیک یا روغن ریحان که مصارف درمانی گوناگونی دارد. اسانس ریحان شامل موادی مانند استراگول واوس من درد است. دانه ریحان دارای ماده روغنی است که حالتی روان دارد.


title: ریحان

text: در پزشکی، از اسانس ریحان به طور معمول برای مشکلات زیر استفاده می‌شود:از اسانس ریحان بعضا بعنوان ماده دافع حشرات نیز استفاده می شود.


title: ریحان

text: ریحان در میان مسیحیان ارتدکس به ویژه در کلیسا‌های یونانی، گیاهی مقدس به‌شمار می‌رود. مسیحیان ارتدوکس باور دارند که این گیاه در جایی که خون مسیح ریخته، روئیده و از آن هنگام عبادت و پرستش صلیب، به‌ویژه در دوران روزهٔ بزرگ با ریحان بسیار مرسوم شده است. کشیشان ارتدکس از ریحان برای تطهیر آب مقدس استفاده می‌کنند و دسته‌ای از برگ‌های ریحان را روی آب مقدسی که روی حاضران در کلیسا می‌پاشند قرار می‌دهند. آنها صلیب را با دسته‌های خوشبویی از این گیاه می‌آرایند و در مراسمی دور کلیسا گردانده و دسته‌های کوچکی از این گیاه را به عبادت‌کنندگان می‌دهند.


title: ریحان

text: بسیاری از افراد دسته‌های ریحان را در خانه‌های خود در در آب می‌گذارند تا رشد کند و باعث برکت و موهبت شود.


title: برادران شیردل

text: برادران شیردل نام کتابی است از آسترید لیندگرن نویسنده سوئدی که در پاییز ۱۹۷۳ منتشر شد.


title: برادران شیردل

text: خانم لیندگرن در سال ۱۹۷۷ این داستان را به شکل فیلم‌نامه نوشت و فیلم «برادران شیردل» به کارگردانی "«اوله هِلبوم»" بر اساس آن ساخته شد.


title: برادران شیردل

text: این کتاب در سال ۱۳۷۶ توسط انتشارات نقطه به فارسی ترجمه و چاپ شده‌است. یکی از برگردان‌های فارسی آن با نام "درهٔ گل سرخ" منتشر شده‌است.


title: برادران شیردل

text: این کتاب داستان دو برادر به نام‌های یوناتان و کارل است. کارل، برادر کوچکتر، کودکی بیمار است که از لحاظ عاطفی به برادر بزرگتر خود بسیار وابسته است. کارل به‌طور اتفاقی پی می‌برد که به زودی خواهد مرد؛ یوناتان برای دلداری دادن به او، از سرزمینی زیبا و افسانه‌ای به نام نانگیالا (Nangijala) صحبت می‌کند که آدم‌ها پس از مرگ به آنجا می‌روند. کمی بعد در یک آتش‌سوزی، یوناتان می‌میرد. کارل که بعد از مرگ یوناتان زندگی خودش را غم‌انگیز می‌بیند، بی‌صبرانه منتظر است تا او هم به نانگیالا برود و در کنار یوناتان قرار بگیرد. او که بیمار است، پس از مدتی به او می‌پیوندد و در "درهٔ گیلاس"، زندگی سرشار از آرامشی را با برادرش آغاز می‌کند. اما به زودی متوجه می‌شود در سرزمینی به نام "درهٔ گل سرخ" که در همسایگی آنها واقع شده‌است، شخص بی‌رحم و زورگویی به نام "تنگیل" (Tengil) حکومت می‌کند که آرامش و آزادی را بر مردمش سلب کرده‌است. او در می‌یابد که برادرش در این مدت با همراهی اهالی این سرزمین مبارزاتی را در برابر این حاکم زورگو آغاز کرده‌است. او که برادر خود را سمبل شجاعت می‌داند، خواسته و ناخواسته پا به پای او در مسیر مبارزه با شر و پلیدی مبارزه می‌کند.


title: آپولو ۱۷

text: آپولو ۱۷ آخرین پروژه تا به امروز است که فضانوردان را فراتر از مدار نزدیک زمین فرستاده و آخرین مرتبه‌ای است که انسان‌ها بر روی کره ماه قدم گذاشتند. یازدهمین سفر از مأموریت‌های آپولو و ششمین و آخرین سفر انسان به کره ماه بود. پرتاب آپولو ۱۷، اولین پرتابی بود که در شب انجام می‌شد. آپولو ۱۷ در ۱۱ دسامبر ۱۹۷۲ از مرکز فضایی کندی در فلوریدا به همراه سه سرنشین به فضا پرتاب شد. سرنشینان این ناو عبارت بودند از؛ یوجین سرنان، هاریسون اشمیت، رونالد ایوانز.


title: آپولو ۱۷

text: فضانوردان طبق برنامه پیش‌بینی شده در روز ۱۹ دسامبر ۱۹۷۲ به ماه رسیدند و پس از قرار گرفتن در مدار مورد نظر، سرنان و اشمیت به درون مه‌نشین رفته، در دوازدهمین گردش به دور ماه آن را از سفینه اصلی جدا کردند. دو مه‌نورد مدتی را در ناو خود به عکسبرداری از محل فرود در ارتفاع بالا پرداخته و سه ساعت پس از جدا شدن از سفینه اصلی در ساعت ۱۹ و ۵۵ دقیقه روز ۱۹ دسامبر مه‌نشین را در ۲۰۰ متری محل پیش‌بینی شده، بین کوه‌های تایروس و دره لیترو، در لبه دریای آرامش بر سطح ماه فرود آوردند. وجود اشمیت به عنوان یک دانشمند زمین‌شناس در این گروه، به ناسا امکان داد که نمونه‌های با ارزشی از خاک و سنگ ماه به زمین آورده شود. آنان جمعاً بیش از ۱۱۳ کیلوگرم از خاک و سنگ ماه را با خود به زمین آوردند. سرنان و اشمیت با خودرو مه نورد، ۳۶ کیلومتر رانندگی و از چندین نقطه نمونه جمع‌آوری کردند.


title: آپولو ۱۷

text: فضانوردان با یک مته سوراخی به عمق ۵۴/۲ متر را به وجود آوردند و نمونه‌هایی از این عمق را تهیه کردند. منطقه فرود در جریان پرواز آپولو-۱۵ انتخاب شد زیرا تصاویر برداشته شده توسط آلفرد وردن مخروطی شکل‌هایی را در سطح ماه نشان می‌داد که شبیه آتشفشان‌های زمینی بود. آنان جمعاً ۷۵ ساعت در ماه اقامت داشتند و طی سه خروج از سفینه مه‌نشین، ۲۲ ساعت را در ماه راهپیمایی و رانندگی کردند. راهپیمایی اول- در روز ۱۱ دسامبر ۱۹۷۲ به مدت ۷ ساعت و ۱۱ دقیقه و ۵۳ ثانیه، راهپیمایی دوم- در روز ۱۲ دسامبر ۱۹۷۲ به مدت ۷ ساعت و ۳۶ دقیقه و ۵۶ ثانیه و راهپیمایی سوم- در روز ۱۳ دسامبر ۱۹۷۲ به مدت ۷ ساعت و ۱۵ دقیقه و ۸ ثانیه. در پایان مأموریت، اشمیت و سرنان به مه‌نشین بازگشته و در ساعت ۲۲:۵۴:۳۷ روز ۱۴ دسامبر ۱۹۷۲ (بوقت گرینویچ) راهی مدار ماه شدند تا به همکار دیگرشان بپیوندند که در آنجا به سر می‌برد. سرنان آخرین فضانورد آپولو بود که ماه را ترک گفت. پس از اتمام مأموریت، سرنان و اشمیت و نمونه‌ها با مه‌نشین به مدار ماه آمده و به دنبال اتصال آن با سفینه اصلی، مه‌نشین را رها کرده و در روز ۱۷ دسامبر راهی زمین شدند.


title: آپولو ۱۷

text: این سفر ناسا در سال ۱۹۷۲ به‌وقوع پیوست، و فضانوردان آن عبارت بودند از: برنامهٔ بعدی ناسا برای سفر به ماه، اوریون ۱۷ بود که برای سال ۲۰۱۹ برنامه‌ریزی شده بود.


title: آپولو ۱۶

text: آپولو ۱۶ اولین سفر انسان به «ارتفاعات» کره ماه بود.


title: آپولو ۱۶

text: این سفر ناسا در سال ۱۹۷۲ بوقوع پیوست، و فضانوردان آن:


title: آپولو ۱۶

text: بودند.


title: آپولو ۱۵

text: آپولو ۱۵ نهمین مأموریت سرنشین‌دار به فضا و چهارمین سفر و فرود انسان به سطح کره ماه بود. این سفر ناسا در سال ۱۹۷۱ میلادی انجام شد. فضانوردان آن دیوید اسکات، آلفرد وردن و جیمز ایروین بودند.


title: آپولو ۱۴

text: آپولو ۱۴ سومین فرود انسان به سطح کره ماه بود.


title: آپولو ۱۴

text: این سفر ناسا در سال ۱۹۷۱ بوقوع پیوست،و فضانوردان آن:


title: آپولو ۱۴

text: بودند.


title: آپولو ۱۳

text: آپولو ۱۳ هفتمین پرواز سرنشین‌دار از مجموعه برنامه فضایی آپولو و سومین سفر با هدف فرود بر ماه بود. در این عملیات، انفجاری در مخزن اکسیژن ماژول خدماتی، باعث نشت اکسیژن هر دو کپسول این ماژول به فضا شد. به همین علت فضانوردان مجبور شدند به ماژول ماهنورد نقل مکان کرده و ماژول فرماندهی را برای ذخیره منابع موجود آن برای سفر بازگشت، به حالت خاموش درآورند. با وجودی که ماژول ماهنورد برای سرویس دهی به دونفر برای دو روز طراحی شده بود، مرکز کنترل عملیات در هیوستون تگزاس آن را برای سرویس دهی به سه نفر برای مدت سه روز ارتقا داد. مشکل اصلی پیدا کردن راهی برای خوراندن کارتریج‌های تبدیل دی‌اکسید کربن ماژول فرماندهی به ماژول ماهنورد با امکاناتی که در اختیار داشتند بود. .


title: آپولو ۱۳

text: این سفر ناسا در سال ۱۹۷۰ به‌وقوع پیوست، و فضانوردان آن "جیمز لاول"، "جک سویگرت" و "فرد هایسه" بودند.


title: آپولو ۱۳

text: از این مأموریت، فیلمی با همین نام (با شرکت تام هنکس، کوین بیکن، بیل پاکستون، گری سینایس و اد هریس، به کارگردانی ران هاوارد) توسط هالیوود در سال ۱۹۹۵ ساخته شد.


title: آپولو ۱۲

text: آپولو ۱۲ قسمتی از پروژهٔ آپولوی ناسا بود که منجر به دومین فرود انسان بر سطح کره ماه شد.


title: آپولو ۱۲

text: این سفر ناسا در سال ۱۹۶۹ بوقوع پیوست،و فضانوردان آن پیت کنراد، ریچارد گوردن و آلن بین بودند.


title: آپولو ۱۰

text: آپولو ۱۰ چهارمین سفر انسان به مدار کره ماه بود. در این سفر، ناسا قصد امتحان گردش در مدار ماه و کسب آمادگی برای فرود در سفر بعدی را داشت.


title: آپولو ۱۰

text: این سفر ناسا در سال ۱۹۶۹ بوقوع پیوست، و فضانوردان آن:


title: آپولو ۱۰

text: بودند.


title: آپولو ۱۰

text: گردونهٔ فرماندهی این سفینه در موزه علوم در لندن در معرض نمایش است و گردونه ماه‌نشین آن در مدار خورشیدمرکز به گرد خورشید در گردش است.


title: آپولو ۱۰

text: بنابر این این گردونه (مدول)، تنها گردونهٔ قمری فرازرو است که هنوز سالم است.


title: آپولو ۹

text: آپولو ۹ نام نهمین مأموریت از پروژه آپولو در راه سفر انسان به کره ماه بود. در این سفر، ناسا قصد آزمایش مدول ماه‌نشین (سفینه فرودگر) و برخی تجهیزات دیگر را داشت.


title: آپولو ۹

text: این مأموریت در سال ۱۹۶۹ انجام شد و فضانوردان آن: بودند.


title: آپولو ۸

text: آپولو ۸ دومین مأموریت پرواز فضایی انسان در برنامه فضایی آپولو، در ۲۱ دسامبر سال ۱۹۶۸ پرتاب شد، و به اولین فضاپیمایی تبدیل شد که مدار زمین را ترک نمود، به ماه رسید، در مدار آن چرخید و به سلامت بر روی زمین نشست. سه فضانورد (فرمانده فرانک بورمن، خلبان سفینه فرماندهی جیم لوول، و خلبان ماه‌نشین ویلیام آندرس)، به اولین افرادی تبدیل شدند که پا به فراتر از مدار نزدیک زمین گذاشتند، زمین را به شکل سیاره‌ای کامل دیدند، به‌طور مستقیم سمت پنهان ماه را مشاهده کردند، و شاهد طلوع زمین گشتند. مأموریت ۱۹۶۸، سومین پرتاب موشک ساترن ۵ و اولین پرتابی که بشر را حمل می‌کرد، اولین پرتاب فضاپیمای دارای انسان از پایگاه فضایی کندی در فلوریدا بود که در مجاورت پایگاه نیروی هوایی کیپ کاناورال قرار داشت.


title: آپولو ۸

text: این برنامه در اصل به عنوان آپولو ۹ تدارک دیده شده بود، تا به عنوان دومین آزمایش فضاپیمای آپولوی کامل در اوایل سال ۱۹۶۹ به مدار بیضوی متوسط زمین پرتاب شود، که شامل ماه‌نشین آپولو و سفینه فرماندهی و خدمات آپولو می‌شد. زمانی که معلوم شد ماه‌نشین آپولو در دسامبر سال ۱۹۶۸ آماده انجام اولین فرود آزمایشی خود از مدار نزدیک زمین نمی‌باشد، در اوت همان سال تصمیم بر آن شد که آپولو ۸ در دسامبر، بدون ماه‌نشین، به عنوان مأموریتی بلندپروازانه به دور ماه انجام گیرد. این بدان معنا بود که خدمه بورمن مجبورند دو تا سه ماه زودتر از موعد مقرر زمین را ترک کنند و فرصت کمتری برای تمرین و آماده‌سازی برایشان باقی مانده‌است، لذا در آن مرحله، توجه بیشتری به مدیریت زمان و نظم نمودند.


title: آپولو ۸

text: ۳ روز طول کشید تا آپولو ۸ به ماه برسد. این سفینه در مدت ۲۰ ساعت، ۱۰ بار به دور ماه چرخید، و در طول این مدت، خدمه از طریق پخش تلویزیونی برنامه شب کریسمس را اجرا کردند و ده آیه از سفر پیدایش را خواندند. این پخش، در عصر خود، رکورد پربیننده‌ترین برنامه تلویزیونی تاریخ را، به خود اختصاص داد. آپولو ۸ مسیر را برای آپولو ۱۱ هموار ساخت تا هدف جان اف. کندی، رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر «فرود انسان قبل از پایان دهه ۶۰»، عملی شود. فضانوردان آپولو ۸ در تاریخ ۲۷ دسامبر سال ۱۹۶۸ به زمین بازگشتند و فضاپیمای آنان در اقیانوس آرام شمالی فرود آمد. در سال ۱۹۶۸، خدمه این فضاپیما عنوان «مرد سال» مجله "تایم" را به خود اختصاص دادند.


title: آپولو ۸

text: موقعیت/فضانورد


title: آپولو ۸

text: خلبان ماه‌نشین آپولو عنوان رسمی سومین موقعیت خلبان در مأموریت‌های بلوک دو بود، که هیچ ارتباطی با وجود یا عدم وجود ماه‌نشین آپولو نداشت.


title: آپولو ۸

text: این خدمه در میان مأموریت‌های دوران قبل از شاتل، منحصر به فرد بود، فرمانده با تجربه‌ترین عضو خدمه نبود، زیرا لوول پیش از این دو بار در جمینای ۷ و جمینای ۱۲ سفر فضایی را تجربه کرده بود. همچنین این اولین مأموریتی بود که در آن فضانوردی که قبلاً سابقه فرماندهی سفینه را برعهده داشت، در این مأموریت فرمانده نبود، زیرا لوول قبلاً فرمانده جمینای ۱۲ بود.


title: آپولو ۸

text: در یک مأموریت قمری، وظیفه خلبان سفینه فرماندهی، ناوبری است، در حالی که خلبان ماه‌نشین نقش مهندس پرواز را برعهده دارد، و حتی اگر ماه‌نشین آپولو وجود نداشته باشد، مسئول بازرسی تمام سیستم‌های فضاپیماست


title: آپولو ۸

text: در اصل لوول در تیم خدمه کمکی آپولو قرار داشت و مایکل کالینز خدمه اصلی بود. با این وجود، در ژوئیه سال ۱۹۶۸، او به دلیل فتق دیسک بین مهره‌ای به زیر تیغ جراحی رفت و از همراهی بقیه بازماند.


title: آپولو ۸

text: باز آلدرین در اصل در تیم خدمه پشتیبان، به عنوان خلبان ماه‌نشین‌ها حاضر بود. زمانی که لوول به خدمه اصلی پیوست، هیچ‌کس تجربه کافی در سفینه فرماندهی و خدمات آپولو-۱۰۳ (فضاپیمایی که برای این مأموریت استفاده شد) را نداشت، لذا آلدرین خلبان سفینه فرماندهی شد و فرد هایسه جای او را گرفت. در آپولو ۱۱، نیل آرمسترانگ به عنوان فرمانده به ماه فرستاده شد، آلدرین به پست خلبانی ماه‌نشین بازگشت و کالینز خلبان سفینه فرماندهی شد.


title: آپولو ۸

text: تیم‌های مأموریت کنترل از روی زمین شامل فضانوردان تیم کمکی، مدیران پرواز غیر فضانورد و کارکنانشان بود. اعضای تیم کمکی برای مأموریت پرواز آموزش نمی‌دیدند، اما قادر بودند در ملاقات‌ها به جای فضانوردان حضور یابند و در برنامه‌ریزی جزئیات مأموریت شرکت کنند، درحالی که خدمه اصلی و پشتیبان آموزش می‌دیدند. آن‌ها همچنین به‌طور مستقیم با خدمه در ارتباط بودند. در آپولو ۸، این خدمه شامل جان اس. بول، ونس براند، جرالد پی کار و کن متینگلی بود. تیم‌های کنترل مأموریت از روی زمین روزانه در سه شیفت کاری انجام وظیفه می‌کردند و هر شیفت به وسیله یک مدیر پرواز هدایت می‌شد. مدیران آپولو ۸ شامل کلیفرد چارلزورث (تیم سبز)، گلین لونی (تیم سیاه)، و میلتون ویندلر (تیم قرمز) بودند.


title: آپولو ۸

text: یک نشان مثلثی شکل، به صورت نمادین شکل سفینه فرماندهی آپولو را نشان می‌دهد. این نشان یک عدد ۸ لاتین قرمز رنگ را نشان می‌دهد که به دور زمین و ماه حلقه زده است و علاوه بر شماره مأموریت، طبیعت آن را که گردش به دور ماه می‌باشد نشان می‌دهد. در روی عدد ۸ قرمز رنگ نام سه فضانورد نوشته شده‌است.


title: آپولو ۸

text: طرح اولیه این نشان به وسیله جیم لوول توسعه یافته بود. این ایده زمانی به ذهن لوول رسید که او در پرواز نورثرپ تی-۳۸ تالن از کالیفرنیا به هیوستون بود، درست اندکی بعد طراحی دوباره مأموریت برای چرخش به دور ماه. طراحی گرافیکی این نشان را یک هنرمند و انیمیشن ساز هیوستونی به نام ویلیام بردلی انجام داد.


title: آپولو ۸

text: آپولو ۴ و آپولو ۶، دو مأموریت بدون سرنشین آزمایشی با موشک پرتابی ساترن ۵ بودند که در مدار زمین از محصول بلوک یک مدلی بدون سرنشین سفینه فرماندهی و خدمات آپولو استفاده می‌کردند. آپولو ۷ که برای اکتبر ۱۹۶۸ برنامه‌ریزی شده بود، یک مأموریت سرنشین‌دار بود که در مدار زمین صورت گرفت و اهداف مأموریت “C. ” را تکمیل کرد.


title: آپولو ۸

text: مأموریت‌های بعدی به آمادگی ماه‌نشین بستگی داشت. در ابتدا آپولو ۸ به عنوان مأموریت "D." برنامه‌ریزی شده بود تا با خدمه جیمز مک‌دیویت، دیوید اسکات، راستی شوایکارت، ماه‌نشین را در مدار نزدیک زمین تست کنند، و خدمه بورمن، قرار بود در مأموریت "E." پرواز کنند، که این مأموریت با عنوان آپولو ۹، یک تست دقیق‌تر در مدار بیضوی متوسط زمین بود، و در اوایل سال ۱۹۶۹ به وقوع پیوست.


title: آپولو ۸

text: اما تولید ماه‌نشین به تعویق افتاد، و زمانی که ماه‌نشین آپولو ۸ در ژوئیه ۱۹۶۸ در دماغه کارناوال، سر رسید، نقص‌های بسیاری مشاهده شد، و موجب شد گرومن، پیمانکار رهبری ماه‌نشین، بیان کند که اولین ماه‌نشین آپولو حداقل تا فوریه ۱۹۶۹ آماده نخواهد بود. این به معنای تأخیر در مأموریت "D." و مأموریت‌های بعدی بود، و هدف فرود یک ماه‌نشین قبل از ۱۹۶۹ را به تأخیر انداخت.


title: آپولو ۸

text: جرج لو، رئیس اداره برنامه فضاپیمای آپولو، رد ماه اوت پیشنهاد داد با وجود تأخیر در ماه‌نشین، برنامه مسیر خود را ادامه دهد. از آن جا که سفینه فرماندهی و خدمات آپولو، سه ماه زودتر از ماه‌نشین آماده می‌شد، در دسامبر ۱۹۶۸، تنها مأموریت سفینه فرماندهی و خدمات عملی گشت. در عوض، به جای تکرار مأموریت "C." آپولو ۷، سفینه فرماندهی و خدمات به ماه فرستاده می‌شد و در مدار ان قرار می‌گرفت. همچنین این مأموریت جدید به ناسا اجازه می‌داد فرایندهای فرود بر ماه را امتحان کند، درحالی که طبق برنامه، این آزمایش‌ها به پروژه آپولو ۱۰ و مأموریت "F." مربوط بود. این همچنین بدین معناست که مأموریت مربوط به مدار متوسط زمین ("E.") مورد نیاز نیست. تنها نتیجه بد این بود که مأموریت "D." به تأخیر افتاد.


title: آپولو ۸

text: تقریباً تمام مدیران ارشد ناسا با این مأموریت جدید موافق بودند، و هم به سخت‌افزار و پرسنل، و هم به پتانسیل تقویت روحیه سفرهای اطراف ماه اعتماد داشتند. تنها کسی نیاز داشت متقاعد شود، جیمز ای وبب، مدیر ناسا بود. با توجه به پشتیبانی سایر افراد جیمز، او نهایتاً تغییر مأموریت را تصویب کرد. این مأموریت از نوع "D."، به "C-اصلی" تغییر یافت، اما در مدیریت وبب، به عنوان گردش به دور زمین معرفی می‌شد. تا ۱۲ نوامبر، یعنی سه هفته بعد از موفقیت گردش آپولو ۷ به دور زمین و ۴۰ روز قبل از پرتاب آپولو ۸، هیچ اطلاع‌رسانی عمومی صورت نگرفت.


title: آپولو ۸

text: با تغییر مأموریت آپولو ۸، دیک اسلایتون، مدیر عملیات خدمه پرواز، تصمیم گرفت خدمه مأموریت‌های D و E را جابجا کند. این موضوع همچنین به معنای تغییر فضاپیماها بود، به‌طوری‌که خدمه بورمن نیاز داشتند از CSM-103 استفاده کنند، درحالی که خدمه مک‌دویت، از CSM-104 بهره می‌بردند.


title: آپولو ۸

text: در ۱۰ سپتامبر، خدمه وارد شبیه‌ساز فضایی شدند تا آماده پرواز شوند. زمانی که آپولو ۸ پرتاب شد، هریک از فضانوردان، برای هر ساعت از پرواز، هفت ساعت تمرین کرده بودند. اگرچه تمام خدمه در تمام زمینه‌ها آموزش دیده بودند، اما نیاز به تخصصی کردن مأموریت وجود داشت. بورمن به عنوان فرمانده، آموزش دیده بود تا فضاپیما را در زمان بازگشت به جو کنترل کند. لوول نیز آموزش دیده بود تا در زمان قطع ارتباط با زمین، سفینه را ناوبری کند. وظیفه آندرس نیز بررسی عملکرد قسمت‌های مختلف فضاپیما بود.


title: آپولو ۸

text: آنچه که سبب فشار اضافی بر برنامه آپولو شد تا هدف فرود خود در سال ۱۹۶۹ را عملی سازد، پرواز برخی موجودات مانند لاک‌پشت روسی به دست اتحاد جماهیر شوروی بود که طبق آن زوند ۵، به دور ماه چرخید و در ۲۱ سپتامبر روی زمین نشست. رایزنی‌های فراوانی در ناسا صورت گرفت و نتیجه بر آن شد که قبل از پالان سال ۱۹۶۸، مشابه برنامه زوند، آنان نیز آماده فرستادن انسان شوند.


title: آپولو ۸

text: خدمه آپولو ۸ که در بخش خدمه مرکز فضایی کندی ساکن بودند، شب قبل از پرواز با چارلز لیندبرگ و همسرش آنا مارو لیندبرگ ملاقاتی داشتند. آنان در آن شب در این باره صحبت کردن که چگونه لیندبرگ، توانست با یک رشته نخ، در پرواز ۱۹۲۷ خود، از آسمان، فاصله بین نیویورک و پاریس را اندازه‌گیری کند و سوخت مورد نیازش را تخمین بزند. کل این سوخت برابر یک دهم سوختی بود که ساترن ۵ در هر دقیقه می‌سوزاند. روز بعد، آقا و خانم لیندبرگ پرتاب آپولو ۸ را از تپه‌ای نزدیک، مشاهده کردند.


title: آپولو ۸

text: موشک ساترن ۵ که در آپولو ۸ مورد استفاده قرار گرفت، نام مخصوص SA-503 یا «سومین» مدل سترن ۵ را به خود اختصاص داده بود، تا در برنامه سترن-آپولو مورد استفاده قرار گیرد. زمانی که اجزای این موشک به‌طور عمودی روی هم سوار شدند، به نظر می‌رسید این موشک برای یک پرواز آزمایشی بدون سرنشین به کار خواهد رفت که سفینه فرماندهی و خدمات را حل می‌کند. آپولو ۶ در پرتاب خود در آوریل ۱۹۶۸ با چند مشکل جدی روبه‌رو شد، از جمله نوسان پوگو در مرحله اول، دو بار شکست موتور در مرحله دوم، و عدم موفقیت در روشن شدن دوباره موتور در هنگام گردش به دور مدار در مرحله سوم. مدیران ناسا بدون اطمینان از برطرف شدن مشکلات، نمی‌توانستند خطر انجام یک مأموریت سرنشین‌دار را به جان بخرند، مگر آن که درستی ساترن ۵ را در یک مأموریت بدون سرنشین، آزمایش می‌کردند.


title: آپولو ۸

text: تیم‌هایی از مرکز پروازهای فضایی مارشال، پیش رفتند تا بر روی این مشکل کار کنند. یکی از مشکلات اصلی نوسان پوگو بود که نه تنها مانع از کارکرد صحیح موتور می‌شد، بلکه نیروی گرانش قابل توجهی را به فضانوردان وارد می‌کرد. یک نیروی کاری از طرف پیمان‌کاران، نمایندگان ناسا، و محققان مرکز پروازهای فضایی مارشال، نتیجه گرفتند که موتورها در فرکانسی مشابه فرکانس نوسانی فضاپیما، نوسان می‌کنند، که این موضوع موجب ایجاد پدیده تشدید و نوسان در موشک‌ها می‌شود. برای جذب این نوسانات، سیستمی نصب شد که از گاز هلیم استفاده می‌کرد.


title: آپولو ۸

text: یکی دیگر از موضوعات مهم از کارافتادن سه موتور در طول پرواز بود. محققان دریافتند که مسیر نفوذ سوخت هیدروژن، در زمان قرار گرفتن سفینه در خلأ، پاره، و موجب کاهش فشار سوخت بر موتور شماره دو شده بود. زمانی که سیستم خاموشی اتوماتیک سعی کرد دریچه هیدروژن مایع را ببندد و موتور شماره دو را خاموش کند، به‌طور تصادفی و به دلیل اتصال اشتباه سیمی، دریچه اکسیژن مایع موتور شماره سه را نیز بست. در نتیجه موتور شماره سه، یک ثانیه پس از خاموش شدن موتور شماره دو خاموش شد. تحقیقات بعدی نشان داد که مشکلی مشابه در موتور مرحله سه روی داده بود-خط جرقه‌زنی معیوب. تیم با امید جلوگیری از بروز مشکلی مشابه در پرتاب‌های بعدی، خطوط جرقه‌زنی و لوله‌های سوخت‌رسانی را اصلاح کرد.


title: آپولو ۸

text: تیم راه‌حل‌های خود را در اوت سال ۱۹۶۸ در مرکز پروازهای فضایی مارشال آزمایش کرد. یک دستگاه جذب ضربه به موشک وصل شده بود تا راه‌حل تیم را در مقابل مشکل نوسان ارزیابی کند، همچنین این موشک به سیستم سوخت‌رسانی جدید مجهز شده بود تا مقاومت آن در برابر نشتی و پارگی در خلأ مشخص شود. زمانی که مدیران ناسا از حل مشکلات اطمینان حاصل کردند، این اجازه را دادند تا در مأموریت سرنشین‌دار از SA-503 استفاده شود.


title: آپولو ۸

text: در ۲۱ سپتامبر، فضاپیمای آپولو ۸ بر روی موشک سوار شد، و در تاریخ ۹ اکتبر، موشک ۳ مایل (۵ کیلومتر) تا سکوی پرتاب حمل شد. تست‌ها به‌طور مداوم در سراسر دسامبر صورت گرفتند از جمله آن‌ها می‌توان به تست‌های بررسی آمادگی موشک از تاریخ ۵ تا ۱۱ دسامبر اشاره کرد. آخرین تست بررسی اصلاحات مربوط به نوسان پوگو، پارگی سیستم سوخت‌رسانی، و خطوط بد جرقه‌زنی، در روز ۱۸ دسامبر روی داد، یعنی سه روز قبل از موعد پرتاب.


title: آپولو ۸

text: آپولو ۸ به عنوان اولین فضاپیمای سرنشین‌داری که به دور بیش از یک جرم آسمانی می‌چرخید، مشخصات آن نیاز به مجموعه‌ای از پارامترهای دورانی مختلفی داشت که به وسیله یک مانور تزریق جدا می‌شد. مأموریت آپولو با گردش ۱۸۵ کیلومتری به دور زمین آغاز می‌شد. آپولو ۸ با اوج ۱۸۵٫۱۸ کیلومتر و حضیض ۱۸۴٫۱۴ کیلومتر، و با زاویه انحراف ۳۲٫۵۱ درجه از استوا و تناوب مداری ۸۸٫۱۹ دقیقه وارد مدار نزدیک زمین شد. نیروی محرکه در طول ۲ ساعت و ۴۴ دقیقه و ۳۰ ثانیه، اوج را ۱۱٫۹ کیلومتر افزایش داد.


title: آپولو ۸

text: سپس با روشن شدن S-IVB به مدت ۳۱۸ ثانیه، در مرحله سوم، مانور دور ماه آغاز می‌شد، که در آن شتاب حرکت فضاپیما برابر ۲۸۸۱۷ متر بر مجذور ثانیه، سرعت مداری آن ۷۷۹۳ متر بر ثانیه و سرعت تزریقش ۱۰۸۲۲ متر بر ثانیه بود، که موجب ثبت رکورد بیشترین سرعتی که بشر نسبت به زمین بدان دست یافته‌است شد. این سرعت اندکی کمتر از سرعت گریز زمین (۱۱۲۰۰ متر بر ثانیه) بود، اما موجب شد آپولو ۸ در مدار دراز بیضوی زمین قرار گیرد، یعنی نقطه‌ای که جاذبه ماه می‌توانست آن را به سمت خود بکشاند.


title: آپولو ۸

text: مدار استاندارد مربوط به چرخش آپولو در ۱۱۰ کیلومتری سطح آن قرار داشت. الحاق مدار داخلی ماه بیضی شکل و با اوج ۱۱۱٫۱ کیلومتر و حضیض ۳۱۲٫۱ کیلومتر بود، که ۱۲ درجه نسبت به خط استوای ماه انحراف داشت. سپس در مداری ۱۱۲٫۴ کیلومتر در ۱۱۰٫۶ کیلومتری با مدت دوران ۱۲۸٫۷ دقیقه کامل می‌شد. تأثیر مرکز ثقل ماه بر گردش فضاپیما بیش از آن چیزی بود که در ابتدا پیش‌بینی می‌شد؛ پیش‌بینی شده بود که در یک دوره بیست و چهار ساعته مسیر ۱۱۷٫۸ کیلومتر در ۱۰۸٫۵ کیلومتری را طی کند.


title: آپولو ۸

text: آپولو ۸ به حداکثر فاصله ۳۷۷۳۴۹ کیلومتری زمین رسید.


title: آپولو ۸

text: آپولو ۸ در ساعت ۷:۵۱:۰۰ در منطقه زمانی شرقی در ۲۱ دسامبر سال ۱۹۶۸، و با استفاده از پرتاب سه مرحله‌ای ساترن ۵ متشکل از S-IC, S-II، و S-IVB پرتاب شد تا به مدار زمین برسد. مرحله پرتاب تنها با سه مشکل کوچک روبه‌رو شد: موتور مرحله اول ۰٫۷۵ درصد عملکردش پایین‌تر از مقدار عادی بود، و موجب شد موتور ۲٫۴۵ ثانیه بیشتر از مقدار برنامه‌ریزی شده روشن باشد، و در انتهای زمانی که موتور دوم روشن بود، موشک تحت نوسان پوگو قرار گرفت. فرانک بورمن تخمین می‌زند میزان نوسان ۱۲ هرتز بوده‌است.


title: آپولو ۸

text: تمام سه مرحله موشک در طول پرتاب صورت گرفتند؛ S-IC و S-II در طول پرتاب جدا شدند. S-IC در اقیانوس اطلس و ۳۰°۱۲′N 74°۷′W و S-II در ۳۱°۵۰′N 37°۱۷′W اتفاق افتاد. سومین مرحله پرتاب در رسیدن فضاپیما به مدار زمین کمک کرد، اما زمان تزریق به دور ماه و حرکت فضا پیما به سمت مدار ماه به فضاپیما چسبیده بود.


title: آپولو ۸

text: زمانی که فضاپیما در مدار زمین قرار داشت، خدمه آن و تیم مرکز کنترل مأموریت کریستوفر کرفت، ۲ ساعت و ۳۸ دقیقه به‌طور مداوم مشغول بررسی فضاپیما بودند تا اطمینان حاصل کنند که همه چیز سالم و آماده حرکت به سمت مدار ماه است. اجرای صحیح مرحله سوم خیلی حیاتی بود: در آخرین مأموریت بدون سرنشین، S-IVB نتوانست موتورها را بار دیگر برای رفتن به سمت مدار ماه روشن کند.


title: آپولو ۸

text: سه عضو تیم کمکی، به‌طور مستقیم و با برنامه‌ای چرخشی از روی زمین با خدمه اصلی در ارتباط بودند. این افراد تنها کسانی بودند که به‌طور مداوم با خدمه ارتباط برقرار می‌کردند. بعد از آغاز ارتباط رادیویی بین فضاپیما و زمین، مایکل کالینز اولین عضو تیم کمکی بود که به مدت ۲ ساعت و ۲۷ دقیقه و ۲۲ ثانیه با خدمه در ارتباط بود، «آپولو ۸، به سمت مدار ماه حرکت کنید.» این مکالمه حاکی از این است که تیم کنترل مأموریت به آپولو ۸ اجازه می‌دهد به سمت ماه حرکت کند. در طول ۱۲ دقیقه قبل از آغاز مرحله سوم، خدمه آپولو ۸ مشغول انجام بررسی‌های لازم فضاپیما و S-IVB شدند. موتور به موقع روشن شد و مأموریت شروعی امیدوارانه داشت.


title: آپولو ۸

text: بعد از اینکه S-IVB وظیفه خود را به اتمام رساند، از فضاپیما جدا شد. سپس خدمه، فضاپیما را چرخاندند تا از مرحله پشت سر قرار گرفته، تعدادی عکس بگیرند و سپس به همراه آن شروع به پرواز کردند. زمانی که خدمه فضاپیما را چرخاندند، برای اولین بار زمین را دیدند که در حال دور شدن از آن بودند. این اولین باری بود که بشر تمام کره زمین را به چشم خود دید. بورمن نگران بود که S-IVB به سفینه فرماندهی و خدمات آپولو خیلی نزدیک است، و به تیم کنترل مأموریت پیشنهاد داد خدمه مانوری جدا اجرا کنند. تیم کنترل مأموریت پیشنهاد داد که فضاپیما با نشانه‌گیری زمین، از پیشرانه سیستم کنترل عکس‌العمل مربوط به سفینه فرماندهی استفاده کند و با سرعت ۰٫۹۱ متر بر ثانیه از زمین دور گردد، اما بورمن نمی‌خواست دید S-IVB را از دست دهد. تیم کنترل مأموریت و خدمه، بعد از بحث، تصمیم گرفتند در همین مسیر حرکت کنند، اما سرعت ۲٫۷ متر بر ثانیه را به کار گرفتند. این بحث‌ها سبب شد خدمه یک ساعت از برنامه خود عقب بمانند.


title: آپولو ۸

text: تیم کنترل مأموریت، بعد از پنج ساعت، فرمانی به تقویت‌کننده S-IVB فرستاد تا سوخت باقی‌مانده را از طریق زنگ موتور خارج کند و مسیر تقویت‌کننده را تغییر دهد. سپس S-IVB از ماه عبور کرد و وارد مدار خورشید شد، و هیچ خطری را برای آپولو ۸ ایجاد ننمود. S-IVB متعاقباً وارد واحد نجومی ۰٫۹۹ در ۰٫۹۲ مدار خورشیدی شد که دوره گردشش به دور خورشید ۳۴۰٫۸۰ روز بود.


title: آپولو ۸

text: خدمه آپولو ۸ اولین افرادی بودند که از کمربند وان آلن در فاصله ۲۴۰۰۰ کیلومتری زمین عبور کردند. دانشمندان پیش‌بینی می‌کردند عبور از کمربند با سرعتی به فراوانی سرعت فضاپیما می‌تواند سبب ایجاد تشعشعی شود که مقدار آن همانند پرتو ایکس یا یک میلی‌گری است (انسان به‌طور میانگین سالانه ۲ تا ۳ میلی‌گری دریافت می‌کند). برای ثبت دوز دقیق تشعشع، به هر خدمه، دوزیمتری وصل شده بود که اطلاعات را به زمین می‌فرستاد و در نتیجه مجموع تشعشع هر خدمه معین می‌گشت. در پایان این مأموریت، این خدمه تشعشع میان‌گین ۱٫۶ میلی‌گری را تجربه کردند.


title: آپولو ۸

text: بعد از پرتاب سفینه به سوی مدار ماه، ساترن IVB مرحله سه به جسمی به درد نخور تبدیل شد که قرار است برای سال‌های طولانی به دور خورشید بچرخد. طبق بررسی‌های سال ۲۰۱۳، این موشک هنوز در مدار قرار دارد.


title: آپولو ۸

text: وظیفه اصلی جیم لوول به عنوان خلبان سفینه فرماندهی هدایت‌گری بود. اگرچه تیم کنترل مأموریت تمام محاسبات مربوط به ناوبری سفینه را انجام می‌دادند، لازم بود عضوی از خدمه قادر باشد به عنوان هدایت‌گر عمل کند تا در صورت قطع ارتباط سفینه با تیم مأموریت کنترل فضاپیما را در دست گیرد. لوول به وسیله رویت ستارگان جهت‌یابی می‌کرد و از سکستانتی استفاده می‌نمود که بر روی فضاپیما ساخته شده بود، و زاویه بین یک ساره و افق زمین (یا ماه) را اندازه می‌گرفت. این وظیفه کار دشواری بود، زیرا ابر بزرگی از مواد باقی‌مانده در اطراف در اطراف فضاپیما شامل خرابه‌های S-IVB تشخیص ستارگان را دشوار می‌ساخت.


title: آپولو ۸

text: به دلیل موضوعات دور شدن از S-IVB و عدم دید درست ستارگان به وسیله لوول، در هفت ساعت اول مأموریت، خدمه یک ساعت و ۴۰ دقیقه از برنامه پرواز عقب افتادند. اکنون خدمه فضاپیما را در کنترل حرارتی منفعل (PTC) قرار دادند، که به عنوان نقش «باربکیو» شناخته می‌شد. کنترل حرارتی منفعل سبب می‌شود فضاپیما در هر ساعت یک بار به دور محور طولانی خود بچرخد تا از توزیع گرما در سراسر سطح فضاپیما اطمینان حاصل شود. در نور مستقیم دمای فضا پیما تا ۲۰۰ درجه سانتی‌گراد افزایش می‌یابد، درحالی که بخش تاریک فضاپیما به دمای -۱۰۰ درجه می‌رسد. این اختلاف دما می‌تواند موجب ترک یا حرکت پوشش حرارتی یا انفجار شود. به دلیل دشواری ایجاد تعادل، فضاپیما در واقع یک سطح مخروطی را جاروب می‌کند. به این دلیل که الگوی مخروط رفته رفته بزرگ‌تر می‌شود، خدمه موظفند هر نیم‌ساعت تنظیماتی جزئی انجام دهند.


title: آپولو ۸

text: اولین اصلاح میان‌دوره‌ای بعد از ۱۱ ساعت فرا رسید. تست‌های روی زمین نشان دادند احتمال کمی وجود دارد که موتور سفینه فرماندهی و خدمات آپولو در اثر روشن بودن برای مدتی طولانی، منفجر شود، مگر آن‌که محفظه احتراق پوشانده شود. روشن کردن موتور برای مدتی کوتاه می‌تواند این پوشش را ایجاد کند. اولین احتراق اصلاحی کوتاه‌مدت، تنها ۲٫۴ ثانیه به طول انجامید و حدوداً ۶٫۲ متر بر ثانیه به سرعت حرکت بازگشتی (در مسیر حرکت) افزود. این تغییر کمتر از مقدار پیش‌بینی شده، یعنی ۷٫۶ متر بر ثانیه بود، زیرا حباب هلیم در خطوط اکسیدکننده فشاری کمتر از فشار سوخت مورد انتظار ایجاد می‌نمود. خدمه برای جبران آن، از پیشرانه‌های کوچک استفاده کردند. به دلیل صحیح بودن مسیر آپولو ۸، دو اصلاح میان‌دوره دیگر عملی نشدند.


title: آپولو ۸

text: با گذشت ۱۱ ساعت از پرواز، خدمه به مدت ۱۶ ساعت بیدار بودند. ناسا قبل از پرواز تصمیم گرفته بود که در هر لحظه از سفر، حداقل یک فضانورد بیدار باشد تا به مشکلات محتمل رسیدگی کند. بورمن اولین نفری بود که قرار شد بخوابد، اما به دلیل صداهای رادیویی و مکانیکی، خوابیدن برای او سخت شد.


title: آپولو ۸

text: او یک ساعت پس از شروع فرصت خوابیدن، درخواست قرص خواب نمود. اما قرص تأثیر چندانی نداشت. نهایتاً او خوابش برد ولی وقتی که بیدار شد حالش چندان خوب نبود. او دو بار استفراغ و یک بار اسهال کرد و سبب شد که فضاپیما مملو از ذرات استفراغ و مدفوع گردد. خدمه تمام تلاش خود را برای تمیز کردن سفینه انجام دادند. بورمن در ابتدا تصمیم گرفته بود که دیگران را از وضعیت بیماریش مطلع نکنند، اما لوول و آندرس تمایل داشتند موضوع را به تیم کنترل مأموریت گزارش کنند. خدمه تصمیم گرفتند از وسیله ثبت داده‌ها استفاده کنند، وسیله‌ای صدا را روی یک نوار ضبط می‌کرد و با سرعت بالا به زمین می‌فرستاد. تیم کنترل مأموریت بعد از دریافت توصیفات بیماری بورمن اطلاع دادند که پیام دریافت شده‌است و گفته‌های نوار را ارزیابی خواهند نمود.


title: آپولو ۸

text: خدمه آپولو و پرسنل پزشکی تیم کنترل مأموریت با استفاده از اتاق خالی طبقه دوم (دو اتاق کنترل جدا در طبقات دوم و سوم وجود داشت که تیم مأموریت تنها از یکی استفاده می‌کرد) کنفرانسی را برگزار کردند. شرکت‌کنندگان در کنفرانس تصمیم گرفتند که نگرانی چندانی وجود ندارد، بیماری بورمن یا همان‌طور که خودش گفته است آنفلوانزای ۲۴ ساعته یا پاسخی به قرص خواب می‌باشد. اکنون محققان اعتقاد دارند که او از سندرم سازگاری فضایی رنج می‌برد، بیماری که یک سوم فضانوردان در روز اول خود در فضا بدان گرفتار می‌شوند، و علت آن سازگاری سیستم دهلیزی با بی‌وزنی است. سندرم سازگاری فضایی در سفرهای فضایی قبلی (برنامه فضایی مرکوری و پروژه جمینای) رویت نشده بود، زیرا کابین‌هایی که فضانوردان آن سفرها می‌توانستند در آن‌ها آزادانه حرکت کنند، کوچک بود. فضای بیشتر در کابین فضانوردان، آزادی بیشتری برای آنان فراهم کرد، و موجب ایجاد علایمی از بیماری‌های فضایی در برومن و بعدها در راستی شوایکارت، فضانورد آپولو ۹ شد.


title: آپولو ۸

text: فاز گردیدن، قسمت نسبتاً بی‌حادثه پرواز بود، و فضانوردان تنها بررسی کردند که سفینه به خوبی کار می‌کند و آن‌ها در مسیر خود قرار دارند. در طول این زمان، ناسا یک برنامه تلویزیونی را از پرواز ۳۱ ساعته آن‌ها پس از پرتاب، برنامه‌ریزی کرد. خدمه آپولو ۸ از دروبین دو کیلوگرمی استفاده کردند که سیاه و سفید بود. این دوربین دو عدسی داشت، یک لنز واید و یک لنز تله فوتو.


title: آپولو ۸

text: خدمه در طول اولین پخش، چرخی در داخل سفینه زدند و سعی کردند زمین را از داخل آن نشان دهند. با این وجود، سختی فیلم‌برداری با لنز زاویه محدود و بدون مانیتوری که تصاویر را نشان دهد، باعث شد فیلم‌برداری از زمین غیرممکن گردد. به علاوه، تصویر زمین توسط منبع شفاف و بدون فیلتر اپتیکی اشباع شد. در نهایت، تنها چیزی که بینندگان قادر به مشاهده بودند، حبابی روشن بود. بعد از ۱۷ دقیقه پخش، چرخش فضاپیما سبب شد که آنتن با گیرندگی بالا خارج از مسیر ایستگاه‌های دریافت روی زمین قرار گیرد و مخابره درحالی تمام شد که لوول تولد مادرش را به ایشان تبریک گفت.


title: آپولو ۸

text: در این زمان، خدمه به‌طور کامل شیفت‌های خوابی برنامه‌ریزی شده را رها کرده بودند. لوول ۳۲ و نیم ساعت پس از پرتاب به تخت خواب رفت (با ۳ و نیم ساعت تأخیر). اندکی بعد، آندرس نیز با مصرف یک قرص خواب به لوول پیوست.


title: آپولو ۸

text: خدمه در بیشتر زمان گردش خارجی به دور ماه، قادر به دیدن آن نبودند. دو عامل سبب شد که امکان دیده شدن ماه از داخل فضاپیما وجود نداشته باشد: سه عدد از پنج پنجره با روغن‌های خارج شده از درزگیر سیلیکونی کدر شده بودند، و جهت‌گیری برای کنترل دمایی منفعل عامل دیگر بود. خدمه برای اولین بار زمانی قادر به دیدن ماه شدند که فضاپیما به پشتشان رفت. این بار خدمه دوربین‌ها را به فیلترهای اپتیکی مجهز کردند تا قدر باشند با استفاده از لنز تله فوتو، تصویر درستی از زمین نمایان کنند. خدمه زمان خود را صرف توصیف زمین، چیزهایی که دیده می‌شدند، و رنگ‌های که به چشم می‌خوردند، کردند. این مخابره ۲۳ دقیقه به طول انجامید.


title: آپولو ۸

text: آپولو ۸ دومین پخش تلویزیونی را در ۵۵ ساعت پز از پرتاب نمایش داد. با گذر ۵۵ ساعت و ۴۰ دقیقه از آغاز پرواز، خدمه آپولو ۸ به اولین افرادی تبدیل شدند که تحت تأثیر جاذبه یک جرم آسمانی دیگر قرار گرفتند. به عبارتی دیگر نیروی گرانش وارده از ماه به آپولو ۸ بیشتر از نیروی وارده از سمت زمین بود. در این زمان آپولو ۸ در فاصله ۶۲۳۷۷ کیلومتری ماه قرار داشت و سرعتش نبست به ماه، ۱۲۲۰ متر بر ثانیه بود. این لحظه تاریخی برای خدمه جذابیت اندکی داشت، زیرا آنان نسبت به سکوی پرتاب مرکز فضایی کندی، مشغول محاسبه مسیر خود بودند. آنان این کار را تا زمان انجام آخرین اصلاح میان‌دوره‌ای ادامه دادند، آخرین صلاح انتقال به چارچوب مرجع بر اساس گرایش ایدئال برای احتراق موتور دوم بود که در مدار ماه صورت می‌گرفت. تنها ۱۳ ساعت به قرارگرفتن در مدار ماه باقی‌مانده بود.


title: آپولو ۸

text: آخرین رویداد اصلی قبل از ملحق شدن به مدار ماه، یک اصلاح دوره متوسط دومی بود. این اصلاح، یک حرکت بازگتشی (برخلاف مسیر حرکت) بود که سرعت فضاپیما را تا ۰٫۶۱ متر بر ثانیه کاهش داد، و به‌طور مؤثری کمترین فاصله‌ای که فضاپیما باید برای عبور از ماه طی می‌کرد کاهش داد. دقیقاً بعد از ۶۱ ساعت، خدمه در ارتفاع ۳۸۹۰۰ کیلومتری از سطح ماه، RCS را به مدت ۱۱ ثانیه روشن کردند. آن‌ها اکنون می‌توانستند از ۱۱۵٫۴ کیلومتر از سطح ماه عبور کنند.


title: آپولو ۸

text: بعد از گذر ۶۴ ساعت از پرتاب، خدمه مرحله اول ملحق شدن به ماه را آغاز کردند. این مانور باید به درست اجرا می‌شد و به دلیل مکانیک مداری در قسمت تاریک ماه روی می‌داد، بنابرین ارتباط فضاپیما با زمین قطع می‌شد. بعد از نظر سنجی تیم کنترل مأموریت دربارهٔ رفتن یا نرفتن، در ۶۸امین ساعت به خدمه گفته شد که بروند و «و بهترین پرنده را پیش برند». در ۶۸ ساعت و ۵۸ دقیقه بعد از پرتاب، آپولو ۸ به پشت ماه رفت و ارتباط رادیویی آن با زمین قطع شد.


title: آپولو ۸

text: ده دقیقه قبل از اولین مرحله ملحق شدن به ماه، خدمه آپولو ۸ آخرین بررسی سیستم‌های فضاپیما را انجام دادند و مطمئن شدند تمام انتقال‌ها به درستی صورت گرفته‌است. آنان در آن زمان به اولین نگاه اجمالی از ماه دست یافتند. آن‌ها در حال پرواز بر فراز پشت ماه بودند، و لوول اولین کسی بود که سطح منور ماه را مشاهده کرد. احتراق این مرحله ۲ دقیقه به طول کشید، لذا خدمه وقت زیادی برای مشاهده این منظره نداشتند.


title: آپولو ۸

text: در لحظه ۶۹ ساعت و ۸ دقیقه و ۱۶ ثانیه پس از پرتاب، SPS به مدت ۴ دقیقه و ۱۳ ثانیه روشن شد و آپولو ۸ را در مدار ماه قرار داد. خدمه این مدت را طولانی‌ترین ۴ دقیقه عمر خود توصیف کردند. اگر این احتراق دقیقاً همان زمان تعیین شده را طی نمی‌کرد، ممکن بود سفینه در مدار بالای بیضوی ماه قرار گیرد، یا حتی به فضای بی‌پایان پرتاب شود. اگر مدت احتراق بیشتر طول می‌کشید، ممکن بود سفینه به ماه برخورد کند. آنان پس از اطمینان از شرایط فضاپیما این فرصت را پیدا کردند که به مدت ۲۰ ساعت، نظاره‌گر ماه باشند.


title: آپولو ۸

text: روی زمین، تیم کنترل مأموریت به صبر کردن ادامه دادند. اگر خدمه موتور را روشن نمی‌کردند یا مدت روشن بودن موتور برابر با اندازه مورد نظر نبود، خدمه زودتر از وقت موعد از پشت ماه خارج می‌شدند. با این وجود، این زمان فرا رسید و آپولو ۸ دوباره ظاهر نشد. درست در زمان محاسبه شده، سیگنال‌هایی از فضاپیما دریافت شد، که نشان می‌داد سفینه در مدار ۳۱۱۱ در ۱۱۱٫۸ کیلومتری اطراف ماه قرار دارد.


title: آپولو ۸

text: لوول بعد ارائه گزارشی از شرایط فضاپیما، اولین توصیف خود را از سطح ماه بیان کرد:


title: آپولو ۸

text: لوول به توصیف بخشی که از بالای آن گذشتند، ادامه داد. یکی از مأموریت‌های اصلی خدمه عملیات شناسایی مکان‌های مناسب برای فرود در آینده، به ویژه مکانی در دریای آسایش که محل فرود آپولو ۱۱ بود. زمان پرتاب آپولو ۸ بهترین فرصت را برای دیدن مکان‌های مناسب فرود ایجاد نمود. یک فیلم عکاسی در یکی از پنجره‌های فضاپیما قرار گرفته بود و در هر ثانیه، فریمی از ماه را در زیر خود ضبط می‌کرد. بیل آندرس، ۲۰ ساعت بعدی را صرف عکاسی از اهداف مورد نظر کرد. در پایان مأموریت، خدمه ۷۰۰ عکس از ماه و ۱۵۰ عکس از زمین گرفتند.


title: آپولو ۸

text: در سراسر ساعاتی که فضاپیما با زمین در ارتباط بود، بورمن دربارهٔ چیستی اطلاعات SPS سؤال می‌کرد. او می‌خواست مطمئن شود که این موتور کار می‌کند و می‌تواند در صورت نیاز آنان را به زمین برگرداند. او همچنین دربارهٔ اجازه رفتن یا نرفتن گرفتن پیش از رفتن به پشت ماه پرسید.


title: آپولو ۸

text: زمانی که آن‌ها برای عبور دوم از جلوی ماه ظاهر شدند، خدمه وسایلی را برای پخش منظره سطح آن آماده نمودند. آندرس دهانه‌هایی را که از آن‌ها عبور می‌کردند توصیف می‌نمود. در پایان این دور، آنان مرحله دوم ملحق شدن به مدار ماه را اجرا کردند و در طی آن با استفاده از SPS به مدار ۱۱۲٫۷ در ۱۱۴٫۷ کیلومتری انتقال یافتند.


title: آپولو ۸

text: خدمه در طول دور بعد، به بررسی فضاپیما، مشاهده ماه و عکس گرفتن از آن ادامه دادند. بورمن در طول سومین عبور، بخشی از دعایی را خواند. او تصمیم گرفته بود در کلیسای اسقفی سنت کریستوفر در نزدیکی سیبروک، تگزاس حضور یابد، اما پرواز آپولو ۸ مانع او شد. رود روز، یک فرد مذهبی و مهندس تیم کنترل مأموریت، پیشنهاد کرد که بورمن دعای خود را ضبط کند و در طول حضور خود در کلیسا آن را دوباره پخش کند.


title: آپولو ۸

text: آرتور سی. کلارک در مقدمه رومان خود به نام می‌گوید، خدمه به او گفتند، «آن‌ها وسوسه شده بوند تا کشف یک سنگ یکپارچه سیاه بزرگ را گزارش دهند،» ولی احتیاط شرط بود.


title: آپولو ۸

text: زمانی که فضاپیما برای چهارمین بار از جلو ماه عبور کرد، خدمه برای اولین بار در طول تاریخ بشر، طلوع زمین را مشاهده کردند (در ۲۳ اوت سال ۱۹۶۶، ماگرد ۱ ناسا، اولین عکس طلوع زمین را در مجاورت ماه گرفت). بورمن برای اولین بار زمین را در افق ماه مشاهده نمود و با هیجان دیگران را صدا زد، و همچنین یک عکس سیاه و سفید از آن گرفت. پس از آن، آندرس عکس مشهورتری را از طلوع زمین گرفت که بعدها به عنوان یکی از ۱۰۰ عکس قرن، در مجله لایف چاپ شد. به دلیل چرخش هم‌زمان ماه و زمین، امکان مشاهده طلوع زمین از روی سطح ماه وجود ندارد. به‌طور کلی طلوع زمین تنها در زمان گردش به دور ماه قابل رویت است.


title: آپولو ۸

text: آندرس عکس‌های بیشتری گرفت و لوول شرایط سفینه را بررسی کرد، و بورمن نیز فرصتی برای استراحت به دست آورد. با وجود صداهای فراوان وس دشواری خوابیدن، بورمن موفق شد دو دور بخوابد، و به‌طور دوره‌ای از خواب بیدار می‌شد تا دربارهٔ شرایطشان سؤال کند. بورمن کاملاً خواب بود، با این وجود، زمانی که او گوش‌هایش می‌شنید، سایر خدمه مرتکب اشتباهاتی می‌شدند. آنان شروع به نفهمیدن سوالات کردند و درخواست نمودند پاسخ‌ها تکرار گردند. بورمن می‌دانست که همه خوابشان می‌آید و در طول سه روز گذشته، خواب راحتی نداشته‌اند. او به آندرس و لوول دستور داد استراحت کنند و بقیه برنامه‌های پرواز و مشاهده را به عقب افکنند. در ابتدا آندرس اعتراض کرد و بیان نمود که خوب است، اما این اظهاریه او نظر بورمن را تغییر نداد. در نهایت آندرس قبول کرد که دوربین اتوماتیک را تنظیم کند تا به جایش عکاسی نماید. بورمن یادآوری کرد پخش تلویزیونی دیگری نیز در راه است و خیل عظیم مردم دوست دارند آنان را هوشیار ببینند. در دو دور بعد، لوول و آندرس خوابیدند و بورمن هدایت سکان را به عهده گرفت. در مأموریت‌های بعدی آپولو، با خوابیدن با برنامه‌ای یکسان از پیش آمدن این شرایط جلوگیری کردند. زمانی که آن‌ها برای نهمین بار به دور ماه چرخیدند، دومین پخش تلویزیونی آغاز شد. بورمن خدمه را معرفی کرد و هر یک احساس خود را دربارهٔ سطح ماه و گردش به دور آن بیان کردند. برومن آن را «گسترش عظیم و تنهای نیستی» توصیف کرد. سپس آندرس گفت که خدمه پیغامی برای تمام مردم روی زمین دارند. هر یک از افراد بخشی از داستان خلقت بشر را از کتاب سفر پیدایش خواندند. بورمن پخش را با آروزی کریسمسی خوب برای همه به پایان رساند. پیام او خواسته واقعی سه خدمه را از راه دور و مدار ماه خلاصه کرد. بورمن گفت، «از خدمه آپولو ۸، ما با شب خوش، آرزوی موفقیت، کریسمس مبارک و آرزوی الطاف خداوند، برای تمام افراد روی زمین برنامه را به اتمام می‌رسانیم.»


title: آپولو ۸

text: تنها وظیفه باقی‌مانده برای خدمه در این نقطه اجرای تزریق به سمت مدار زمین بود، که برای ۲ و نیم ساعت پس از پخش تلویزیونی برنامه‌ریزی شده بود. این مرحله حیاتی‌ترین بخش پرواز بود، زیرا هر شکستی در احتراق SPS می‌توانست موجب حبس شدن خدمه در مدار ماه شود، و امکان نجات بسیار اندک بود. همانند مانور قبلی خدمه نیاز داشتند آن را در بالای بخش تاریک ماه صورت دهند، جایی که هیچ ارتباطی با زمین وجود نداشت.


title: آپولو ۸

text: روشن شدن به موقع انجام شد. در ۸۹ ساعت و ۲۸ دقیقه و ۳۹ ثانیه، دور سنج فضاپیما زمان دقیق را محاسبه کرد. زمانی که ارتباط رادیویی برقرار شد، لوول بیان کرد، «لطفاً آگاه باشید، بابا نوئل اینجاست،» و در آن زمان عضو حاضر تیم کمکی، کن متینگلی پاسخ داد، «مثبت است، تو جزو بهترین افرادی هستی که می‌شناسم.» فضاپیما در ۲۵ دسامبر، روز کریسمس سفرش به سمت زمین را آغاز کرد.


title: آپولو ۸

text: بعداً، لوول در وقت بیکاری برخی رویت‌های ناوبری را صورت داد تا سفینه فضایی با استفاده از صفحه‌کلید کامپیوتر، ستارگان بیشتری رویت کند. اما، او به‌طور تصادفی بخشی از حافظه کامپیوتر را پاک کرد که موجب شد واحد اندازه‌گیری ساکن گمان کند سفینه در همان موقعیت قبل از پرتاب و روشن شدن پیشرانه‌ها برای اصلاح اهداف سفینه قرار دارد.


title: آپولو ۸

text: زمانی که خدمه متوجه شدند که کامپیوتر هدف سفینه را تغییر داده است، گمان کردند باید اطلاعات دربارهٔ موقعیت واقعی را دوباره به آن وارد کنند. ۱۰ دقیقه طول کشید تا لوول با استفاده از پیرانه اعداد صحیح را همتراز با ستاره‌های پای شکارچی و شباهنگ (ستاره) تعیین کند، وارد کردن این اطلاعات در کامپوتر نیز ۱۵ دقیقه طول کشید.


title: آپولو ۸

text: ۱۶ ماه بعد، در طول مأمورت آپولو ۱۳، در شرایطی دشوارتر و زمانی که IMU سفینه برای ذخیره انرژی خاموش شد، لوول دوباره مجبور گشت هم‌ترازی دستی مشابهی را صورت دهد. او در کتاب خود، بیان کرد، «تجربیات من از آپولو ۸ کارآمد بودند!» او در این کتاب این حادثه را با عنوان «تجربه برنامه‌ریزی‌شده» تشریح کرد که به وسیله خدمه روی زمین خواسته شده بود. او در مصاحبه‌های بعدی آشکار نمود این حادثه تصادفی بوده و اشتباه از او بود.


title: آپولو ۸

text: بازگشت به زمین فرصتی برای خدمه فراهم می‌کرد که سفینه را بازبینی کنند. همان‌طور که متخصصان مسیریابی محاسبه کرده بودند، فضاپیما دو روز و نیم بعد از تزریق به سمت زمین وارد جو شدند و در اقیانوس آرام آب‌فرود کردند.


title: آپولو ۸

text: در عصر کریسمس، خدمه پنجمین پخش تلویزیونی را اجرا کردند. آن‌ها اینبار با سیر در فضاپیما نشان دادند که یک فضانورد چگونه در فضا زندگی می‌کند. زمانی که پخش به پایان رسید، آن‌ها داخل قفسه غذا، یک جایزه کوچک از طرف دیک اسلایتون یافتند: شام بوقلمون با چاشنی، در بسته‌بندی مشابه آنچه که سربازان در ویتنام دریافت می‌کردند. غافل‌گیری دیگر سلایتون سه بطری نوشیدنی مینیاتور و براندی بود، اما بورمن به خدمه دستور داد تا قبل از فرود آن‌ها را مصرف نکنند. آن‌ها حتی سال‌ها پس از پرواز، باز نشدند. همچنین هدایای کوچکی از سوی همسران خدمه وجود داشت. فردای آن روز با گذر ۱۲۴ ساعت از شروع مأموریت، آخرین پخش تلویزیونی صورت گرفت و در آن بهترین مناظر زمین، به مدت ۴ دقیقه نشان داده شدند. خدمه بعد از دو روز بی‌حادثه آماده ورود مجدد به جو زمین شدند. کامپیوتر ورود مجدد را کنترل می‌کرد و خدمه پشت فضاپیما را به سمت زمین تنظیم کردند. اگر کامپیوتر از کار می‌افتاد، بورمن هدایت را در اختیار می‌گرفت.


title: آپولو ۸

text: زمانی که سفینه فرماندهی از سفینه خدمات جدا شد، فضانوردان دستور ورود مجدد را گرفتند. خدمه، شش دقیقه قبل از برخورد با بالای جو زمین، ماه را در حال طلوع در افق زمین دیدند، متخصصان مسیریابی به‌طور دقیق آن را پیش‌بینی کرده بودند. با ورود فضاپیما به جو خارجی، و درخشش پلاسمای اطراف فضاپیما، آن‌ها متوجه مه‌دار شدن فضای خارج شدند. فضاپیما شروع به کاهش سرعت کرد و شتاب آن به منفی ۵۹ متر بر ثانیه رسید. با وجود کامپیوتری که با توجه به هدف فضاپیما، سرعت را کاهش می‌داد، آپولو ۸ با نزدیک شدن به اقیانوس، شبیه سنگی گداخته شد. در ارتفاع ۹٫۱ کیلومتری، چتر نجات، فضاپیما را پایدار کرد، و در ارتفاع ۳ کیلومتری تعداد چترها به سه چتر افزایش یافت. موقعیت دقیق آب‌فرود به‌طور رسمی در ۸°۸′N 165°۱′W در شمال اقیانوس آرام و جنوب هاوایی اعلام شد.


title: آپولو ۸

text: زمانی که فضاپیما به آب برخورد کرد، چترهای نجات سفینه را کشیدند و آن را وارونه کردند، که به این حالت، موقعیت پایدار ۲ گویند. شش دقیقه بعد، سفینه فرماندهی به وسیله سیستمی متورم، به حالت درست خود بازگشت. به دلیل اینکه میزان تورم ۳ متر بود، بورمن بیمار شد، و منتظر سه بالن شناور ماند تا فضاپیما را صاف کنند. ۴۳ دقیقه پس از برخورد سفینه با دریا، اولین غواص از یواس‌اس یورک‌تون (سی‌وی-۱۰) به صحنه رسید. ۴۵ دقیقه بعد، خدمه، با ایمنی کامل بر روی عرشه نام هواپیمابر قرار گرفتند.در ژانویه سال ۱۹۷۰، فضاپیما، به اوسکا در ژاپن رسید، تا در نمایشگاه اکسپو ۷۰ در معرض دید عموم قرار گیرد. این فضاپیما اکنون در موزه علم و صنعت شیکاگو قرار دارد، که همراه آن وسایل شخصی لوول و لباس فضایی بورمن نیز قرار دارند. لباس فضایی جیم لوول، در آپولو ۸، در مرکز ملاقات مرکز تحقیقات گلن ناسا قرار دارد. لباس فضایی بیل آندرس نیز در موزه علم لندن در انگلستان است.


title: آپولو ۸

text: مأموریت تاریخی آپولو ۸، تاکنون به شکل‌های مختلف، هم مستند و هم تخیلی، مورد توجه فیلم‌سازان قرار گرفته‌است. ناسا در مستند خود به نام "پرسش کردن: آپولو ۸"، انتقالات تلویزیونی متنوع و فیلم ۱۶ میلی‌متری را گردآوری کرد، بورگس مریدیت در این فیلم نقش بازی کرده‌است. در سال ۲۰۰۳، فیلم‌های فضاپیما، یک مجموعه حاوی سه دی‌وی‌دی را متشکل از تمام انتقالات تلویزیونی از فضا، فیلم‌های آموزشی و پرتاب، و تمام عکس‌های گرفته شده در طول پرواز عرضه کرد. بخشی از مأموریت آپولو ۸ در مستند برای تمام نوع بشر در سال ۱۹۸۹ دیده می‌شود که برنده جایزه مستند گرند جوری در جشنواره فیلم ساندنس شد. مأموریت آپولو ۸ به خوبی در مستند بریتانیایی در سایه ماه در سال ۲۰۰۷ نشان داده شده‌است.


title: آپولو ۸

text: پخش آپولو ۸، در سری کوتاه از زمین تا ماه و در قسمت "۱۹۶۸"، درماتیک شد. همچنین مرحله S-IVB آپولو ۸ در قسمت «کشمکش» سریال یواف‌او در سال ۱۹۷۰ با یک دستگاه بیگانه جایگزین شد.


title: آپولو ۸

text: در بخش ساترن ۵ مجتمع بازدیدکنندگان مرکز فضایی کندی، تاریخچه برنامه فضایی آمریکا تا پرتاب آپولو ۸ وجود دارد که به شکل چند رسانه‌ای پخش می‌شود و همچنین پنل‌های کنترل مورد استفاده در مرکز کنترل پرتاب را نشان می‌دهد.


title: آپولو ۷

text: آپولو ۷ قسمتی از پروژهٔ آپولوی ناسا برای آماده‌سازی فرود انسان بر سطح کره ماه بود.


title: آپولو ۷

text: این سفر ناسا در سال ۱۹۶۸ بوقوع پیوست، و فضانوردان آن والی شیرا، دان اف آیزل و والتر کانینگهام بودند.


title: آپولو ۶

text: آپولو ۶ قسمتی از پروژهٔ آپولوی ناسا برای آماده‌سازی فرود انسان بر سطح کره ماه بود.


title: آپولو ۶

text: این مأموریت که توسط ناسا در سال ۱۹۶۹ انجام شد، آخرین مأموریت آزمایشی بدون سرنشین از پروژهٔ آپولو بود.


title: آپولو ۵

text: آپولو ۵ قسمتی از پروژهٔ آپولوی ناسا برای آماده‌سازی فرود انسان بر سطح کره ماه بود.


title: آپولو ۵

text: این مأموریت ناسا در سال ۱۹۶۸ بوقوع پیوست، و فضانوردی نداشت.


title: آپولو ۵

text: Wikipedia contributors, "Apollo 5," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Apollo_5&oldid=190707368 (accessed March 3, 2008).


title: آپولو ۴

text: آپولو ۴ قسمتی از پروژهٔ آپولوی ناسا برای آماده‌سازی فرود انسان بر سطح کره ماه بود.


title: آپولو ۴

text: این مأموریت ناسا که در تاریخ 9 نوامبر سال ۱۹۶۷ میلادی انجام شد، نخستین پرواز آزمایشی بدون سرنشین موشک ساترن ۵ بود و از مرکز فضایی کندی به فضا پرتاب شد.


title: آپولو ۱

text: آپولو ۱ قسمتی از پروژهٔ آپولوی ناسا برای آماده‌سازی فرود انسان بر سطح کره ماه بود.


title: آپولو ۱

text: این مأموریت ناسا در سال ۱۹۶۷ بوقوع پیوست، و طی حادثه‌ای مرگبار که به علت اشتعال زایی مواد داخل سفینه و اکسیژن خالص آن بود هر سه فضانورد آپولو ۱ که در حال تمرین روی زمین بودند در آتش سوختند. این حادثه باعث شد ناسا تغییرات اساسی در طراحی کپسول فضاپیما بدهد.


همه‌پرسی بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران پس از پیشنهاد و تأیید اصلاح‌ها در هیئت بازنگری در تاریخ ۶ مرداد ۱۳۶۸ با ۹۷٫۵٪ رای به تصویب مردم ایران رسید.


title: همه‌پرسی بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

text: پس از تصویب اولین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۵۸، سید روح‌الله خمینی در سال ۱۳۶۸ در نامه‌ای خطاب به سید علی خامنه‌ای رئیس‌جمهور وقت هیئتی به ریاست علی مشکینی را مأمور بازنگری و اصلاح قانون اساسی نمود.


text: سه ماه بعد، پس از درگذشت سید روح‌الله خمینی، قانون اساسی بازنگریسته در ۶ مرداد ۱۳۶۸ (همزمان با پنجمین دورهٔ انتخابات ریاست‌جمهوری) در همه‌پرسی‌ای با اکثریت آراء ۹۷٫۳۸٪ مردم (۱۶٫۰۲۵٫۴۵۹ رای مثبت از مجموع ۱۶٫۴۵۶٫۷۷۱) به تصویب رسید.


text: نزدیک به ده سال پس از تصویب اولین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در تاریخ ۱۲ آذر ۱۳۵۸، سید روح‌الله خمینی در ۴ اردیبهشت ۱۳۶۸، چهل روز پیش از درگذشت اش در نامه‌ای خطاب به سید علی خامنه‌ای (رئیس‌جمهور وقت) هیئتی متشکل از بیست فرد مذهبی و سیاسی و همچنین پنج نماینده به انتخاب مجلس شورای اسلامی را مأمور بازنگری و اصلاح قانون اساسی نمود که ریاست این گروه را علی مشکینی برعهده داشت.


text: سید روح‌الله خمینی در نامه خود به سید علی خامنه‌ای، ۲۰ نفر زیر را برای عضویت در هیئت بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران معرفی کرد.مجلس شورای اسلامی نیز در ۵ اردیبهشت ۶۸ افراد زیر را به عنوان ۵ عضو مورد انتخاب مجلس برای عضویت در این هیئت معرفی کرد.


text: به ادعای حسینعلی منتظری، می‌خواستند ریاست شورای بازنگری را به وی که ریاست مجلس خبرگان قانون اساسی در سال ۱۳۵۸ را بر عهده داشت واگذار نمایند، ولی او با بیشتر تغییرات پیشنهادی در قانون اساسی مخالف بود و آن را مخالف آزادی و جمهوریت نظام تلقی می‌نمود برای همین با این پیشنهاد مخالفت کرد.


text: این همه‌پرسی در سه ماده بیان شده بود که به شرح زیر بود:


text: ۵-۵۷-۶۰-۶۴-۶۹-۷۰-۸۵-۸۷-۸۸-۸۹-۹۱-۹۹-۱۰۷-۱۰۸-۱۰۹-۱۱۰-۱۱۱-۱۱۲-۱۱۳-۱۲۱-۱۲۲-۱۲۴-۱۲۶-۱۲۷-۱۲۸-۱۳۰-۱۳۱-۱۳۲-۱۳۳-۱۳۴-۱۳۵-۱۳۶-۱۳۷-۱۳۸-۱۴۰-۱۴۱-۱۴۲-۱۵۷-۱۵۸-۱۶۰-۱۶۱-۱۶۲-۱۶۴-۱۷۳-۱۷۴ و ۱۷۵ اصلاح می‌شود و تغییر و تتمیم می‌یابد و به جای اصول قانون اساسی مصوب ۱۳۵۸ قرار می‌گیرد و اصول ۱۷۶ و ۱۷۷ نیز به قانون اساسی اضافه می‌شود و کلیه اصلاحات و تغییرات و جابه جایی‌ها و اضافات در چهل و هشت اصل مدون تصویب می‌گردد.


text: یکی از اتفاقات بحث‌برانگیز در جمهوری اسلامی ایران، انتخاب سید علی خامنه‌ای به مقام رهبریست، چرا که وی یکی از شروط به دست گرفتن امور رهبری یعنی "مرجعیت" را مطابق با قانون اساسی نداشت.


text: بر اساس اصل صد و نهم قانون اساسی «شرایط و صفات رهبر یا اعضای شورای رهبری» عبارت بودند از: «صلاحیت علمی و تقوایی لازم برای افتا و مرجعیت» و همچنین «بینش سیاسی و اجتماعی و شجاعت و قدرت و مدیریت کافی برای رهبری». و سید علی خامنه‌ای عنوان مرجعیت را نداشت. از این رو سید علی خامنه‌ای به عنوان رهبر موقت انتخاب شد.


text: پیش از تغییر قانون اساسی، سید روح‌الله خمینی در اواخر عمر خود در ۹ اردیبهشت ۱۳۶۸ در نامه‌ای به علی مشکینی رئیس شورای بازنگری قانون اساسی خواستار حذف شرط مرجعیت برای رهبری شده بود:


text: در جریان اصلاح قانون اساسی که پس از رهبری موقت سید علی خامنه‌ای صورت گرفت، اصل صد و نهم قانون اساسی تغییر یافت تا شرط مرجعیت از آن حذف شود، و سپس با رأی‌گیری مجدد در خبرگان وی رسما به عنوان رهبر جمهوری اسلامی برگزیده شد.


text: در اصل جدید شرایط و صفات رهبر به صورت زیر تعریف شده‌است:


text: یکی از تغییرات مهم دیگر در قانون اساسی حذف واژه «شورای رهبری» از اصل پنجم قانون اساسی بود. اصل پنجم بدین شکل اصلاح شد: «در زمان غیبت حضرت ولی عصر (عجل الله تعالی فرجه)، در جمهوری اسلامی ایران ولایت امر و امامت امت بر عهده فقیه عادل و با تقوی، آگاه به زمان، شجاع، مدیر و مدبر است که طبق اصل یکصد و هفتم عهده‌دار آن می‌گردد.» این در حالی است که در متن قانون اساسی قبلی علاوه بر رهبری شورای رهبری نیز وجود داشت: «اصل سابق: در زمان غیبت حضرت ولی عصر (عجل‌الله تعالی فرجه)، در جمهوری اسلامی ایران ولایت امر و امامت امت بر عهده فقیه عادل و با تقوی، آگاه به زمان، شجاع، مدیر و مدبر است، که اکثریت مردم او را به رهبری شناخته و پذیرفته باشند و در صورتی که هیچ فقیهی دارای چنین اکثریتی نباشد رهبر یا شورای رهبری مرکب از فقهای واجد شرایط بالا طبق اصل یکصد و هفتم عهده‌دار آن می‌گردد.»


text: یکی دیگر از تغییرات عمده قانون اساسی در جریان اصلاحیه سال ۱۳۶۸ افزایش اختیارات رهبری بود. در اصل صد و ده اولین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران وظایف و اختیارات رهبری به شرح زیر ذکر شده بود:


text: پس از اعمال اصلاحات در قانون اساسی اختیارات زیر به اصل ۱۱۰ افزوده شد:


text: در اصل۵۷ قانون اساسی اولیه آمده بود: «قوای حاکم در جمهوری اسلامی ایران عبارتند از: قوه مقننه، قوه مجریه و قوه قضاییه که زیر نظر ولایت امر و امامت امت، بر طبق اصول آینده این قانون اعمال می‌گردند. این قوا مستقل از یکدیگرند و ارتباط میان آن‌ها به وسیله رئیس‌جمهور برقرار می‌گردد». این تغییر در زمان روح‌الله خمینی اتفاق افتاد


text: پس از اصلاح قانون اساسی این اصل به صورت زیر اصلاح شد: «قوای حاکم در جمهوری اسلامی ایران عبارتند از: قوه مقننه، قوه مجریه و قوه قضاییه که زیر نظر ولایت مطلقه امر و امامت امت بر طبق اصول آینده این قانون اعمال می‌گردند. این قوا مستقل از یکدیگرند».


text: در اصل۹۹ اولین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصریح شده بود «شورای نگهبان نظارت بر انتخاب رئیس‌جمهور، انتخابات مجلس شورای ملی و مراجعه به آراء عمومی و همه‌پرسی را بر عهده دارد». پس از اصلاح قانون اساسی، حق نظارت و تأیید صلاحیت نامزدهای انتخابات مجلس خبرگان رهبری نیز به این اختیارات افزوده شد.


text: همانگونه که در بخش اختیارات رهبری مشاهده شد، این مقام در اصلاحیه قانون اساسی اختیاری جدید پیدا کرد. اختیار جدید به رهبر این اجازه را داد تا با تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام به اعمال نظر مستقیم در تمامی موارد اداره کشور بپردازد.


text: وظیفه اولیه مجمع تشخیص مصلحت نظام به این نحو تعریف شده‌است که هرگاه شورای نگهبان یکی از قوانین مصوب مجلس را بازگشت داد اما نمایندگان مجلس حاضر به تغییر مصوبه خود نشده و بر روی تصویب آن تأکید کردند، مجمع وارد عرصه شده و به حل اختلاف میان مجلس و شورای نگهبان بپردازد، در این شرایط حرف آخر را مجمع می‌زند.


text: اما عملاً و با گزینه‌ای که در آخرین بند مربوط به اختیارات رهبری به آن اشاره شد مجمع تشخیص مصلحت خود را مجاز دانست تا هرکجا که رهبری تشخیص دهد وارد عرصه شده و حتی خلاف اصول قانون اساسی قانونی را تصویب کند.


text: نمونه‌ای از این اقدامات مجمع تشخیص مصلحت نظام تفسیریه اصل۴۴ قانون اساسی بود. در حالی که قانون اساسی صراحتاً تمام صنایع سنگین، بانک‌ها و شرکت‌های عمده کشور را دولتی اعلام می‌کند، مجمع تشخیص مصلحت نظام به دستور رهبر و با صدور بخش نامه‌ای تحت عنوان تفسیریه رهبری بر اصل چهل‌وچهارم قانون اساسی، خصوصی‌سازی صنایع دولتی را در دستور کار کلی نظام قرار داد.


text: بنابر قانون اساسی اولیه، رئیس‌جمهور منتخب مردم موظف بود تا نخست‌وزیر را برای تشکیل کابینه تعیین کند. پس از انتخاب نخست‌وزیر از طرف رئیس‌جمهوری و تأیید آن از جانب مجلس، نخست‌وزیر مسئول تشکیل کابینه و تعیین وزرا بود. رئیس‌جمهور نیز به روابط بین‌المللی کشور و ارتباط با قوای دیگر (مجلس و قوه قضائیه) می‌پرداخت. اما پس از اصلاح قانون اساسی مقام نخست‌وزیری حذف شده و اختیار تعیین کابینه به رئیس‌جمهور واگذار شد.


text: «مجلس شورای ملی» نامی بود که ایرانیان از زمان انقلاب مشروطه با آن آشنایی داشتند و محل حضور تمامی ایرانیان برای قانون‌گذاری بود. بعد از انقلاب به دلیل تأسیس جمهوری اسلامی مجلس نمایندگان شورای ملی در اولین دوره خود عنوان «مجلس شورای اسلامی» را برای خود انتخاب نمود که با ماهیت و نوع نظام اسلامی حاکم همخوانی داشته باشد. در سال ۶۸ و با اصلاحیه قانون اساسی این نام رسماً به مجلس شورای اسلامی تغییر یافت.


text: طبق اصل ۵۹ قانون اساسی مصوب سال ۱۳۵۸ که در بازنگری نیز بدون تغییر باقی مانده‌است، در خواست مراجعه به آراء عمومی باید به تصویب دو سوم مجموع نمایندگان مجلس برسد. در آخرین نشست هیئت بازنگری نیز، هاشمی رفسنجانی به اشاره شدنِ غیر عمومیِ این موضوع از سوی تعدادی از نمایندگان مجلس اشاره می‌کند و این موضوع در هیئت مورد بحث قرار می‌گیرد. با تصویب هیئت، در اصل ۱۷۷ که مربوط به فرایند بازنگری در قانون اساسی است، این عبارت گنجانده می‌شود که رعایت ذیل اصل پنجاه و نهم در مورد همه‌پرسی بازنگری در قانون اساسی لازم نیست. اما از آنجا که مبنای عمل تا قبل از تصویب تغییر در قانون اساسی، قانون اساسی مصوب سال ۵۸ است، همه‌پرسی بازنگری قانون اساسی بدون رعایت اصل پنجاه و نهم قانون اساسی برگزار شده‌است.


title: خروس جنگی

text: خروس جنگی خروسی است که در جنگ خروس‌ها به کار گرفته می‌شود. این نوع خروس به‌طور خاص پرورش داده می‌شود تا قدرت کافی بیابد و با دیگر خروس‌ها بجنگد.


title: خروس جنگی

text: جنگ خروس‌ها از جمله قدیمی‌ترین بازی‌ها شمرده می‌شود.


title: خروس جنگی

text: جنگ خروس‌ها در ترانه‌هایی از کینگز آو لئون و باب دیلن به کار رفته است.


title: دانشگاه قدس

text: دانشگاه قدس (به عربی:جامعة القدس)، همچنین معروف به «دانشگاه اورشلیم»، نام دانشگاهی فلسطینی است که در بیت‌المقدس شرقی قرار دارد.


title: میدان نفتی رشادت

text: میدان نفتی رشادت (نام پیشین: میدان نفتی رستم) یکی از میدان‌های نفتی ایران است که در ۱۰۸ کیلومتری جنوب غربی جزیره لاوان و در میان آب‌های خلیج فارس است. بهره‌برداری از این میدان از سال ۱۳۴۷ خورشیدی آغاز شد. این میدان نفتی در گذشته با نام "میدان نفتی رستم" شناخته می‌شد.


title: میدان نفتی رشادت

text: این میدان نفتی ابتدا در سال ۱۹۶۵ میلادی کشف شد و توسط شرکت ایتالیایی ایمینیکو (IMINICO) توسعه پیدا کرد.


title: میدان نفتی رشادت

text: میدان شامل ۳۳ حلقه چاه در سه سکو به نامهای R-۳ ،R-۴ و R-۷ می‌باشد. در زمان جنگ ایران و عراق سکوی R-۷ ابتدا مورد حملهٔ هواپیماهای عراقی و سپس در سال ۱۳۶۶ توسط نیروی دریایی آمریکا مورد حمله قرار گرفت و چاه‌های آن به آتش کشیده شد.


title: میدان نفتی رشادت

text: در حال حاضر استخراج و تولید نفت از طریق سکوهای جدید طرح توسعه به صورت زودهنگام و از طریق سکوی R-۴ در جریان می‌باشد. لازم به ذکر است که از سال ۱۳۸۶ قرارداد طرح توسعه این میدان به مدت ۳۳ ماه آغاز که با افزایش فشار تحریم های ظالمانه از اواخر دهه ۸۰ متوقف گردید. در طرح توسعه میدان افزایش ظرفیت تولید تا ۸۰ هزار بشکه به همراه تزریق آب به میدان و حذف سوزاندن گازهای تولیدی با انتقال به سکوی گازی سلمان در برنامه قرار دارد.


title: کلرفنیرامین

text: کلرفنیرامین


title: کلرفنیرامین

text: رده درمانی: آنتی‌هیستامینها.


title: کلرفنیرامین

text: اشکال دارویی: قرص، شربت و آمپول کلرفنیرامین یا کلرفنامین دارویی است که در پزشکی و دامپزشکی کاربرد دارد. کلرفنیرامین یکی از رایج‌ترین داروهای ضد حساسیت است. بیشترین کاربرد کلرفنیرامین در بیماری موسوم به رینیت (التهاب مزمن بینی یا التهاب غشاهای مخاطی بینی) سرماخوردگی، آلرژی وکهیر است. این دارو در ترکیب بسیاری از داروهای رایج سرماخوردگی مانند قرص سرماخوردگی بزرگسالان وجود دارد.


title: کلرفنیرامین

text: کلرفنیرامین می‌توان جهت کنترل خارش در سگها و گربه‌ها مفید باشد این دارو همچنین می‌تواند تا حدودی در درمان لیس زدن و تمیز کردن بیش از حد گربه‌ها و درماتیت ارزنی مفید باشد. کلرفنیرامین در گروه دارویی آنتی‌هیستامین‌ها قرار دارد و با تأثیر بر عروق خونی، دستگاه گوارش و تنفس از طریق رقابت با هیستامین سبب کاهش پاسخ حساسیت می‌شود. شایع‌ترین عوارض جانبی کلرفنیرامین عبارتند از: سرگیجه، خواب‌آلودگی، نامتعادل بودن حرکات، خستگی، اضطراب، سرخوشی، گیجی، خس‌خس سینه، آنمی، خشکی دهان، تهوع، بی‌اشتهایی، اسهال، حساسیت در برابر نور، احتباس ادرار، سوزش ادرار و تاری دید.متداول‌ترین اثر جانبی این دارو بی‌حالی و خواب‌آلودگی است. همچنین بی اشتهایی، استفراغ و اسهال ممکن است ایجاد شود. در صورت احتباس ادرار، تکرر ادرار یا سوزش ادرار از ادامه مصرف کلرفنیرامین پرهیز کنید. در صورت بروز علایم گوارشی، توصیه می‌شود که کلرفنیرامین به همراه غذا مصرف شود، گرچه ممکن است تأثیر دارو اندکی کاهش یابد.برای درمان خشکی دهان از آب‌نبات، آدامس یا تر کردن مکرر دهان استفاده کنید. مصرف کلرفنیرامین در حمله‌های آسم، بیماری‌های دستگاه تنفسی تحتانی و دوران شیردهی ممنوع است. زمان اثر کلرفنیرامین از یک ساعت پس از مصرف آغاز می‌شود و پس از دو ساعت به اوج اثر می‌رسد و بعد از شش ساعت از طریق کلیه دفع می‌شود.


title: کلرفنیرامین

text: استفاده همزمان با فنی تویین می‌تواند منجر به افزایش اثرات فارماکولوژیکی فنی تویین شود. مصرف همزمان کلرفنیرامین با الکل و مواد خواب‌آور و آرام‌بخش موجب تضعیف دستگاه عصبی بدن می‌شود.


title: کلرفنیرامین

text: محصولات انسانی


title: کلرفنیرامین

text: میزان مصرف کلرفنیرامین در بزرگسالان ۲ تا ۴ میلی‌گرم روزانه سه تا چهار مرتبه در روز است اما در کودکان این میزان ۲ میلی‌گرم سه تا چهار بار در روز است.


title: کانون مدافعان حقوق بشر

text: کانون مدافعان حقوق بشر ایران (تأسیس ۱۳۸۱) کانونی حقوقی است که فعالیت خود را بر سه محور


title: کانون مدافعان حقوق بشر

text: در چارچوب قوانین ایران اعلام کرده‌است.


title: کانون مدافعان حقوق بشر

text: شیرین عبادی این کانون را تنها تشکل مدنی در ایران اعلام کرده که پیش از آنکه در داخل کشور ثبت شود به عضویت فدراسیون بین‌المللی جوامع حقوق بشر درآمده و به ثبت بین‌المللی رسیده‌است.


title: کانون مدافعان حقوق بشر

text: شیرین عبادی، برنده ایرانی جایزه صلح نوبل، محمد سیف‌زاده، محمدعلی دادخواه، عبدالفتاح سلطانی و محمد شریف کانون مدافعان حقوق بشر را تأسیس کرده‌اند که همه از وکلای دادگستری بوده و طی سال‌های اخیر دفاع از متهمان پرونده‌های سیاسی را به عهده داشته‌اند.


title: کانون مدافعان حقوق بشر

text: همچنین از اعضای کانون مدافعان حقوق بشر، می‌توان از نرگس محمدی، نایب رئیس این کانون و رئیس کمیته زنان آن و ژینوس سبحانی نام برد که هر دو مدتی در زندان اوین به سر می‌بردند.


title: کانون مدافعان حقوق بشر

text: زمستان ۱۳۸۶ :


title: کانون مدافعان حقوق بشر

text: همچنین در این گزارش به موارد متعدد اعدام در سال گذشته اعتراض شده و اجرای حکم اعدام در مورد دست کم ۹ نفر از محکومان زیر ۱۸ سال گزارش شده‌است.


title: کانون مدافعان حقوق بشر

text: دبیرخانه کمیسیون ماده ۱۰قانون فعالیت احزاب و جمعیتها در ایران این تشکل را غیرقانونی اعلام کرد.


title: کانون مدافعان حقوق بشر

text: به ابتکار و پیشنهاد این کانون، شورای ملی صلح یا عضویت سیاست‌مداران، فعالان دانشجویی و کارگری، اجتماعی و هنرمندان تشکیل گردید.


title: اتم اگزاتیک

text: اتم اگزاتیک به اتمی گویند که یک یا چند ذره زیراتمی آن با ذره دیگری با همان بار عوض شده باشد.


title: اتم اگزاتیک

text: آنها اغلب نیمه عمر بسیار پایینی دارند اما به اندازه‌ای نیمه عمر دارند که در طیف‌های اتمی معلوم شوند. یکی از معروفترین این اتم‌ها پوزیترونیوم است که در آن به جای پروتون اتم هیدروژن یک پوزیترون جایگزین شده است. این اتم در الکترودینامیک کوانتومی و در مدل کوارکونیوم بسیار مورد توجه می‌باشد.رده کوانتومی


title: اوریون ۱۷

text: اوریون ۱۷ نام فعلی یکی از پروژه‌های آیندهٔ ناسا برای سفر به کره ماه است.


title: اوریون ۱۷

text: اوریون ۱۷، برنامه‌ریزی شده که هفتمین سفر انسان به ماه باشد. این اولین سفر به ماه بعد از مأموریت آپولو ۱۷ در سال ۱۹۷۲ خواهد بود.


title: اوریون ۱۷

text: هنوز محلی برای فرود ماه‌نشین اعلام نشده‌است، ولی این مکان با توجه به اعلام ناسا در ساختن یک پایگاه در ماه، احتمالاً در یکی از دو قطب کره ماه خواهد بود.


title: اوریون ۱۷

text: این مأموریت برای دسامبر ۲۰۱۹ برنامه‌ریزی شده بود


title: جی‌دابلیوام

text: جی‌دابلیوام (مدیر پنجرهٔ جو) یک مدیر پنجره بسیار سبک با قابلیت شخصی‌سازی بالا برای سامانه پنجره اکس است که توسط «جو وینگبرموهله» نوشته شده است.


title: جی‌دابلیوام

text: JWM به زبان برنامه‌نویسی C نوشته شده‌است و از Xlib به طور حداقلی استفاده می‌کند. پیکربندی JWM از طریق ویرایش یک فایل XML میسر است.