title: سندباد

text: سِندباد که به گونه "سنباد" هم نوشته می‌شود در فارسی پهلوی به معنای نیروی اندیشه همچنین به معنی بادی است که از سوی رود سند بوزد.همچنین نوشته‌اند که سندباد در اصل تند باد بوده که به صورت سند باد تحریف یا معرب شده‌است. ولی جدا از این معنا سندباد بیشتر یک چهره داستانی کهن ایرانی است که از او به همراه لقب سندباد دریایی، سندباد دریانورد یا سندباد بحری نام برده شده‌است. رضا طاهری در مقدمه‌ی کتاب هزار و یک روز از قصه‌های عامیانه عصر صفوی می‌نویسد: سندبادنامه، داستانی است که ظاهراً از ترجمه‌ی داستان‌های هندی در دروه‌ی ساسانی به فارسی است. در «سندبادنامه» شاهزاده‌ای به تهمتی دچار می‌شود، پدر قصد قصاص او دارد، وزیران دربار به دستور حکیم سندباد هر یک در برابر کنیزی که به شاهزاده تهمت زده است چندین داستان از مکر زنان نقل می‌کنند که مرگ او را به تأخیر اندازند وکنیزک نیز بیکار ننشسته برای اثبات ادعای خود داستانی در جواب می‌آورد، در این مدت شاهزاده خاموش است و هیچ گونه دفاعی نمی‌کند. این کتاب، نخست به دستور نوح بن منصور سامانی (سلطنت: 387ـ365 قمری)، توسط خواجه عمید ابوالفوارس قناوزی، به فارسی دری ترجمه شد؛ و نیز آن را به عربی ترجمه کردند و بارها ترجمه به نثر و نظم شد که تنها نسخه‌ی بازمانده‌ی آن «سندبادنامه» ظهیری سمرقندی قرن ششم به نثر هست. حمزه بن حسن اصفهانی از دو کتاب «سندبادنامه» که در دوران اشکانیان نگارش یافته‌اند یاد می‌کند (اصفهانی،1346: 41) و ابن ندیم نیز در «الفهرست» این اثر را ایرانی می‌داند (ابن‌ندیم، 1364: 451) غالب محققان امروزی بر اساس شیوه‌ی داستان‌نویسی این کتاب را هندی و ترجمه‌ی عصر ساسانی می‌دانند و ستاری با اشاره به دو کتاب «سندبادنامه»، کتاب «سندباد الکبیر» را سندباد الحکیم و «سندباد صغیر» را داستان‌های چون سندباد بری و بحری در « هزار و یک روز» می‌داند. (ستاری، افسون شهرزاد، 1382: 10). این داستان در قصه‌های هزار و یکشب هم گنجانده شده و به میان عربها هم راه یافته‌است و اروپاییان آن را از ایشان گرفته‌اند. داستان سندباد امروزه سوژهٔ چندین فیلم سینمایی و داد و ستد، تجارت، بنگاه، کار و کسب و پویانمای گوناگون در جهان شده‌است. احتمالاً در نیمهٴ اول سدهٔ نهم میلادی سلیمان تاجر، دریانورد ایرانی به خاور دور سفری کرد و شرح سفر وی در ۸۵۱ میلادی به وسیلهٴ مؤلف ناشناسی نوشته شد. این قدیم‌ترین گزارش به زبان عربی از چین و بسیاری از نقاط ساحل اقیانوس هند است. بعدها مسلمان دیگری به نام ابن وهب در ۸۷۰ به چین سفر کرد و ابوزید (نیمهٴ اول سدهٴ دهم میلادی) شرح سفر او را نوشت. جلال ستاری در کتاب پژوهشی درحکایت‌های سند باد بحری با پژوهش در داستان‌های هزار و یک شب وسفرهای سند باد بحری می‌نویسد: «سند باد بازرگانی هوشمند ساکن بغداد است که در بندربصره و شاید هم سیراف به کشتی نشسته و به جزایر دور دست در دریای هند و چین سفر می‌کند... سیراف نیز در آن زمان شاید بزرگترین بندر خلیج فارس بود که از آن جا مروارید و پارچه‌های پنبه‌ای و ابریشم به هندوچین می‌بردند» از این سفرها که به‌طور غریبی مؤید روایات کهن بودند، تدوین مجموعه‌ای از قصه‌ها پیرامون نام سندباد بحری شکل گرفت.رضا طاهری در کتاب از مروارید تا نفت باعنوان سیراف شهرافسانه‌ای و شهر سندباد بحری می‌نویسد: «سندباد بحری و داستان‌های هزار و یکشب از دل برخی از افسانه‌ها و داستان‌های دوره ساسانی و برخی از سفرنامه‌های بازرگانان ایرانی قرن‌های اولیه اسلامی برگرفته شده است. بعدها در بازرگانی بصره و سیراف با کشورهای هند وچین و شروع ادبیات جدید، داستان‌هایی درآمیزش با فرهنگ عرب در دل هزار و یک شب جای گرفتند.»


title: سندباد

text: مایهٔ سندباد الهام‌بخش کارهایی در ادبیات معاصر ایران بوده که دست‌کم یکی از این کارها را از شاهکارهای ادبیات معاصر فارسی شمرده‌اند. "هشتمین سفر سندباد" نمایشنامه‌ای از بهرام بیضایی است که از نمایشنامهٔ کوتاهِ «سفر هشتم سندباد» کارِ پرویز ناتل خانلری ملهم شد. "سندباد غائب" دفتر شعری از محمدعلی سپانلو و "در وهم سندباد" محمد مختاری نیز دیگر کتاب‌هایی هستند که از مایه سندباد ملهم شده‌اند. "آوازهای سندباد" عبدالوهاب البیاتی به ترجمه محمدرضا شفیعی کدکنی نیز از دیگر آثار از این قبیل است.


title: سندباد

text: جورج سارتون، "مقدمه بر تاریخ علم"، ترجمه غلامحسین صدری افشار، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی


title: تاریخ تهران

text: در دی ماه ۱۳۹۳ اسکلت یک انسان در منطقه مولوی تهران متعلق به حدود ۷۰۰۰ سال پیش کشف گردید. اسکلت هفت هزارساله یک زن که در حفاری فاضلاب در محله مولوی تهران کشف و به وسیله رایانه تصویرسازی شد، گمانه زنی‌ها در مورد تاریخ تهران را دچار تحول کرد.


title: تاریخ تهران

text: در مقطعی کاروان‌های بزرگ که از محورهای مورد بحث عبور می‌کردند شکارهای سودمندی بودند و بعضاً مورد حمله چپاول راه زنان واقع می‌شدند. در این بین بخشی از روستای تهران کانون چپاولگران و نهانگاه کالاهای دزدیده‌شده بود و این وضع تا زمان شاه تهماسب صفوی که قزوین را به عنوان پایتخت خود انتخاب نمود ادامه داشت.


title: تاریخ تهران

text: تهران در برابر حملهٔ افغان‌ها (پشتون‌ها) ایستادگی زیادی کرد و به همین خاطر آن‌ها پس از تصرف تهران این شهر را ویران کردند و باغ‌ها و تاکستان‌های آن را از میان بردند. در زمان نادرشاه تهران دوباره نام و نشانی یافت و در همین شهر بود که نادرشاه رهبران بزرگ شیعه و سنی را گرد هم آورد و پیشنهاد اتحاد اسلامی و رفع اختلاف‌ها را به آن‌ها داد.


title: تاریخ تهران

text: تا پیش از کشف تمدّن قیطریّه و هم چنین کشف آثاری در تپّه‌های عباس‌آباد، گمان می‌رفت پیشینهٔ تاریخی نواحی محدوده این شهر به آثار یافت‌شده در شهر ری محدود می‌شود، ولی اکتشافات باستان‌شناسی در تپّه‌های عباس‌آباد، بوستان پنجم خیابان پاسداران و درّوس، نشان داده آبادی‌های ناحیهٔ تاریخی قصران، دوره‌ای درخشان از استقرار اقوام کهن و خلّاقیّت‌های فرهنگی را پشت سر گذارده‌اند. در فارسنامهٔ ابن بلخی نیز که مربوط به سال‌های ۵۰۰ تا ۵۱۰ هجری قمری‌است. از شهر تهران به دلیل انارهای مرغوبش یاد شده‌است. اگرچه در آثار مکتوب کهن از تهران پیش از اسلام نام برده نشده‌است، امّا حفّاری‌های باستان‌شناسی ۱۳۲۱ خورشیدی در روستا‍ی درّوس شمیران نشان می‌دهد که در این ناحیه، در هزارهٔ دوّم پیش از میلاد، مردمی متمدّن زندگی می‌کرده‌اند. تهران در قدیم روستایی نسبتاً بزرگ بود که بین شهر بزرگ و معروف آن زمان، شهر ری و کوهپایه‌های البرز قرار داشت. نخستین بار نام آن در ذکر زندگینامهٔ ابوعبدالله حافظ تهرانی متولد ۱۸۴ خ. آمده‌است. پس از حملهٔ مغولان به ری و تخریب این شهر، تهران بیش از پیش رشد یافت و عدّه‌ای از اهالی آوارهٔ ری را نیز در خود جای داد و مساحتش در این دوران به ۱۰۶ هکتار رسیده بود.


title: تاریخ تهران

text: در ۸۰۵ق/ ۱۴۰۴م، سفیر پادشاه کاستیل، کلاویخو، در راه سمرقند و به مقصود دیدن امیر تیمور گورکانی، از تهران گذر می‌کند. به گفته او: «... تهران شهری است بسیار بزرگ بدون دیوار و بارو. منزلگه ایست بسیار لذت بخش با تمام وسایل راحتی. می‌گویند هوایش برای سلامتی خوب نیست و تابستانهایش بسیار گرم است…» این منطقه در زمان سلسله صفوی به علّت این‌که بقعه سید حمزه جدّ اعلای صفویه در نزدیکی حرم شاهزاده عبدالعظیم قرار داشت و تهران نیز دارای باغ‌های خوش آب و هوا بود، مورد توجّه قرار گرفت.


title: تاریخ تهران

text: نخستین بار، شاه طهماسب اول صفوی در ۹۱۶ خ. هنگام گذر از تهران باغ و بوستان فراوان این شهر را پسندید و دستور داد تا بارو و خندقی به دورش بکشند، این بارو که ۱۱۴ برج به عدد سوره‌های قرآن و چهار دروازه رو به چهار سوی دنیای پیرامون داشت، از شمال به میدان توپ‌خانه و خیابان سپه، از جنوب به خیابان مولوی، از شرق به خیابان ری و از غرب به خیابان وحدت اسلامی (شاپور) محدود می‌شد، مساحت تهران در این دوران به ۴۴۰ هکتار رسید. در دورهٔ شاه عبّاس اول (۹۶۶ تا ۱۰۰۷ خ) پل، کاخ و کاروانسراهای زیادی بنا شد، در بخش شمالی برج و باروی شاه تهماسبی، چهارباغ و چنارستانی ساخته شد که بعدها دورش را دیواری کشیدند و به صورت کاخ (کاخ گلستان) و مقرّ حکومتی درآوردند. کریمخان زند به مدّت ۴ سال تهران را مرکز حکومت خود قرار داد و در محوّطهٔ ارگ بناهای جدیدی احداث نمود.


title: تاریخ تهران

text: آغا محمدخان برابر نوروز ۱۱۶۴ خ. تهران را به پایتختی برگزید و در همین شهر تاج‌گذاری کرد. با گزینش این شهر به پایتختی روند گسترش کمّی و کیفی آن متحول شد و در مدّت ۲۲۰ سال جمعیّت آن از حدود ۱۵۰۰۰ نفر در سال ۱۱۶۴ خ. به بیش از ۷ میلیون نفر در سال ۱۳۸۴ رسید و وسعتش از حدود ۴٫۴ کیلومتر مربّع به بیش از ۷۳۰ کیلومتر مربّع افزایش یافت.


title: تاریخ تهران

text: در دورهٔ حکومت آغامحمدخان قاجار، تهران به پایتختی برگزیده شد، روز یکشنبه ۱۱ جمادی‌الثانی ۱۱۶۴ خ. هم‌زمان با عید نوروز آغا محمد خان قاجار در خلوت کریم‌خانی تاج سلطنت ایران را بر سر گذارد و تهران را به عنوان پایتخت این کشور معرفی کرد. در دهه۱۳۲۰ و ۱۳۳۰ شهر اساساً نیاز به گسترش و تغییر داشت. این تغییرات در زمان رضا شاه پهلوی آغاز شد. در دوره او برخی بناهای قدیمی با یک اسلوب معین تخریب شدند و ساختمان‌های مدرن با سبک‌های ایرانی پیش از اسلام، از جمله بانک ملی، ساختمان امنیّه، ساختمان تلگراف و تلفن و دانشکدهٔ نظامی در جاهای مشخّص به خودشان ساخته شدند. بازار تهران نیز در راستای این خطّ مشی به دو نیم تقسیم شد و بسیاری از ساختمان‌های تاریخی به منظور ایجاد راه‌های درون‌شهری در پایتخت تخریب شدند. نمونه‌های بسیاری از باغ‌های ایرانی نیز با توجه به مدرن سازی و ایجاد شبکه جاده‌ای در شهر مشمول این طرح شدند. در خلال جنگ جهانی دوم، نیروهای نظامی بریتانیا و شوروی وارد شهر تهران شدند. در سال ۱۹۴۳ تهران محلّ برگزاری کنفرانس تهران بود. در دههٔ ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ (دورهٔ محمدرضا شاه پهلوی)، تهران به سرعت توسعه پیدا کرد و طرح‌های زیادی ریخته شد. ساختمان‌های جدید، کم‌کم بیشتر و بیشتر شدند و خیابان‌ها گسترش پیدا کردند. طرح‌های دورهٔ محمدرضا شاه پهلوی با انقلاب ۱۳۵۷ ایران تقریباً متوقّف شد. در طول جنگ ایران و عراق، تهران بارها مورد حملات موشکی و هوایی قرار گرفت و بسیاری از مردم تهران در نتیجهٔ این حملات کشته و مجروح شدند. پس از هر حملهٔ هوایی، مواضع تخریب شده بازسازی می‌شدند.


title: تاریخ تهران

text: پس از جنگ ایران و عراق، رشد عمرانی تهران از سرگرفته شد. در زمان غلامحسین کرباسچی شهردار تهران، فعّالیّت‌های متعدّدی در عمران شهری صورت گرفت. مترو تهران در این دوره حفّاری‌های گسترده‌ای داشت و پروژه‌هایی نظیر پروژهٔ بزرگراه نواب صفوی، در این دوره تکمیل شد. در زمان تصدّی شهرداری توسط محمدباقر قالیباف نیز توسعه رو به افزایش بود، تونل توحید، پل جوادیه و برج میلاد در این دوره افتتاح شدند.


title: تاریخ تهران

text: به عبارتی دیگر تهران ترقی و حرکت سریع خود به سوی پیشرفت را از سال انتقال پایتخت به قزوین آغاز کرد و شاه تهماسب صفوی به دلیل آنکه سید حمزه، جد اعلای صفویه در شهر ری و در جوار حرم شاه عبدالعظیم مدفون بود گاه به زیارت می‌رفت. او با افزایش رفت‌وآمدهایش دستور داد پیرامون آن باروی محکمی برای وی بسازند. همچنین دستور داد بناهای جدید بسازند که در سال ۹۷۱ ه- ق با ایجاد ۱۱۴ برج (به تعداد سوره‌های قرآن) در تهران آغاز شد و وی دستور داد در زیر هر برج یکی از سوره‌های قرآن را دفن کنند.


title: تاریخ تهران

text: حصاری که دور تهران کشیده شد شش هزار قدم طول داشت و برای ساختمان آن و برج‌هایش از دو نقطه خاک برداری کردند که بعدها یکی از دو محل به «چاله‌میدان» و دیگری به «چاله‌حصار» معروف شد.


title: تاریخ تهران

text: پس از انقراض صفویه، نادر شاه افشار در سال ۱۱۵۴ ه- ق تهران را به رسم تیول به پسر خود رضا قلی داد و پس از افشاریه، کریم خان زند به علت درگیری و نزاع با محمدحسن خان قاجار و از آنجا که تهران در نزدیکی طبرستان (یعنی مقر اصلی محمدحسن خان) قرار داشت صلاح خود را در اقامت در تهران دید.


title: تاریخ تهران

text: بعد از مرگ کریمخان زند، آغا محمد خان قاجار در سال ۱۲۰۰ ه- ق در اول فروردین بر تخت سلطنت نشت و تهران را به‌عنوان پایتخت برگزید و «دارالخلافه» نامید.


title: تاریخ تهران

text: انتخاب تهران به عنوان پایتخت از سوی خان قاجار چند علت داشته که مهم‌ترین آن‌ها نزدیکی به اراضی حاصل خیز ورامین و مجاورت آن با محل استقرار ایلات ساوجبلاغ بوده‌است، مضافاً ایلات غرب ساکن در ورامین، یعنی هواخواهان وی در حوالی تهران اقامت داشتند و جز این، تهران با استرآباد و مازندران که در حقیقت ستاد اصلی نیروهایش بود فاصله چندانی نداشته‌است.


title: تاریخ تهران

text: در زمان سلطنت فتحعلی شاه قاجار بر اثر موج حرکت ایران به سوی غرب، تهران بیش از پیش آباد گردید. از جمعیت تهران در دوره فتحعلی شاه اطلاع دقیقی در دست نیست، ولی به‌طوری‌که در کتاب جام جم معتمدالدوله فرهاد میرزا آمده‌است جمعیت تهران در زمان ناصرالدین شاه، صد و پنجاه هزار نفر رسیده بود.


title: تاریخ تهران

text: ناصر الدین شاه دو نفر را مأمور کرد که محدوده و نقشه‌ای برای پایتخت در نظر بگیرند و با وسعت بیشتری به حفر خندق‌های جدیدی در اطراف تهران بپردازند.


title: تاریخ تهران

text: نخستین باروی تهران در زمان شاه طهماسب ساخته شد. پس از آن در زمان ناصرالدین شاه ساختمان حصار و حفر خندق‌های جدید تهران قریب به ده سال طول کشید و شهر تهران چندین برابر توسعه یافت و مساحت آن به سه فرسخ و نیم رسید و از طریق ۱۲ دروازه به محیط بیرون خود ارتباط یافت. این دروازه‌ها که هم اینک نیز، اگر چه ساختمان آن‌ها از بین رفته، اما اسمشان باقی است. عبارت‌اند از:


title: تاریخ تهران

text: در واقع حدود جغرافیایی تهران به شرح ذیل بود:


title: تاریخ تهران

text: شمال: طول خیابان شاهرضا (خیابان انقلاب فعلی)، از حدود پیچ شمیران تا کمی بعد از چهار راه کالج که به شکل مایل به طرف غرب و خیابان سی متری (کارگر کنونی) امتداد داشت. غرب: از حدود چهار راه جمهوری کنونی تا حوالی میدان گمرک جنوب: خیابان شوش، از حدود میدان راه‌آهن تا حوالی میدان گمرک. شرق: خیابان شهباز (۱۷ شهریور فعلی) تا بعد از میدان ژاله (میدان شهدای کنونی).


title: تاریخ تهران

text: محلاتی که در داخل این محدوده قرار داشتند و هنوز بسیاری از آن‌ها با همان اسم و رسم قدیم وجود دارند. محله دولت که به دلیل نزدیکی با کاخ‌های سلطنتی به این نام خوانده می‌شد، خیابان‌ها و محله‌های لاله‌زار، خیابان شاه‌آباد، چهار راه سید علی، خیابان استانبول، خیابان علاءالدوله، (فردوسی)، خیابان لختی (سعدی)، خیابان واگن‌خانه، (خیابان اکباتان) عین الدوله، دوشان‌تپه، (ژاله)، نظامیه (بهارستان) و دروازه شمیران را شامل بود.


title: تاریخ تهران

text: محله عودلاجان (اودلاجان) تشکیل می‌شد از خیابان جلیل‌آباد (خیام) کاخ گلستان تا ناصریه (ناصر خسرو) و حدود مسجد شاه و شمال بوذرجمهری شرقی و پامنار و جنوب خیابان چراغ برق (امیر کبیر) و میدان توپخانه، که محله کلیمیان و و زرتشتیان مقیم تهران بوده‌است.


title: تاریخ تهران

text: محله سنگلج که بخش اعظم و عمده آن را امروزه پارک شهر تشکیل می‌دهد، در گذشته یکی از مراکز مهم سیاسی بود و با اینکه در حال حاضر تقریباً از بین رفته ولی هنوز اشتهار تاریخی خود را از دست نداده.


title: تاریخ تهران

text: چاله حصار یکی دیگر از محلات جنوب تهران بود که چون آن را خاکبرداری و خاکش را به مصرف حصار کشی تهران رسانده بودند، مقدار زیادی چاله گود مانند داشت، بعدها برای تخلیه زباله‌های شهر از آنجا استفاده می‌کردند.


title: تاریخ تهران

text: چاله میدان نیز که قبلاً در دوره صفویه خاک آن را به مصرف حصارکشی تهران رسانده بودند، وضعی تقریباً مشابه چاله حصار داشت و محل تخلیه زباله تهران به حساب می‌آمد، این محله محدود به جنوب بازار چهل تن و امامزاده سید اسماعیل و میدان مال فروش‌ها، میدان امین السلطان، گمرک، خانی آباد، دروازه غار و پاقاپوق (اعدام) بود.


title: تاریخ تهران

text: فهرستی از خیابان‌های تهران قدیم:


title: تاریخ تهران

text: به دنبال کالسکه‌هایی که با بخار و آتش حرکت می‌کردند اولین اتومبیل‌هایی که به ایران وارد شد. سواری‌های فورد کروکی کلاچی با لاستیک توپر بود. اتومبیل‌هایی نیز شبیه وانت امروزی وارد تهران شد که به آن‌ها ماشین لاری می‌گفتند و هم چنین اتومبیل‌های دورسیمی که برای حمل بار و مسافر می‌آمدند. به هر جهت نخستین اتومبیل در زمان مظفرالدین شاه وارد تهران گردید.


title: تاریخ تهران

text: نخستین خط آهن ایران، خط آهن تهران به شهرری بود که در سال ۱۲۶۱ هجری شمسی و ۱۸۸۳ میلادی امتیاز آن را یک نفر مهندس فرانسوی به نام مسیوبواتان از ناصرالدین شاه گرفت. ماشین‌های که در این خط به کار افتادند نام ترن نداشتند بلکه در دارالخلافه به آنها ماشین دودی می‌گفتند.


title: تاریخ تهران

text: دلیجان کالسکه‌ای هشت نفره بود با اتاق و پشتی باربنددار با دور چرخ‌هایی از آهن که از درشکه و کالسکه که چرخ‌هایش رزین دار، سخت‌تر و از گاری فنر نداشت راحت‌تر بود.


title: تاریخ تهران

text: سه وسیله نقلیه ساخته شده از چوب بودند که بر روی قاطر، الاغ، اسب یا شتر حمل می‌کردید هر کجاوه و پالکی و هودج فقط جای یک نفر بود و بر مرکب از هر نوع دو تا از این جایگاه‌ها قرار می‌گرفت که تعادل آن برقرار گردد.


title: تاریخ تهران

text: واگن اسبی به وسیله دو یا چهار اسب بر روی ریل حرکت می‌کرد و تقریباً بیشتر خیابان‌های اصلی شهر را به هم وصل می‌کرد. این واگن یا تراموای، دارای چند قسمت بود. قسمت اول محوطه کوچکی بود مخصوص فرار گرفتن سورچی و قسمت‌های دیگر اختصاص به مسافرانی داشت که بر روی نیمکت‌هایی که در دو طرف واگن‌ها تعبیه شده بود، قرار می‌گرفتند. خطوط مختلف واگن اسبی در خیابان‌ها به قرار زیر بود: اول، خط بازار که تا آخر خیابان لاله زار نزدیک خیابان رفاهی رفت‌وآمد می‌کرد. دوم، خط خیابان شاهزاده عبدالعظیم که از بازار به راه می‌افتاد و خیابان ناصریه و خیابان ناصریه و خیابان چراغ گاز را طی می‌کرد و از خیابان ری می‌گذشت و به کار ماشین دودی می‌رسید. سوم، خط باغ شاه که از بازار حرکت می‌کرد و بعد از شش دو راهی به دروازه باغشاه می‌رسید.


title: تاریخ تهران

text: شب زنده داری سنتی تهرانی


title: تاریخ تهران

text: تهران در شمال شهر ری واقع است و دارای باغهای فراوان و میوه‌های متنوع و درختان زیبا می‌باشد و همچنین آب و هوای خوش دارد. پس از آنکه شهر ری دو بار مورد حمله مغولان قرار گرفت اهالی آن رو به بلاد دیگر من‌جمله تهران نهادند. کهن‌ترین سند فارسی موجود دربارهٔ نام تهران نشان دهنده این مطلب است که تهران پیش از سده سوم هجری قمری وجود داشته‌است و همچنین در نوشته‌های تاریخ‌نگارانی چون ابن اسفندیار، عمادالدین زکریای قزوینی و حمدالله مستوفی و برخی دیگر همگی معترفند که تهران دارای محلاتی بوده که در زیرزمین ساخته شده بود و اهالی آن در زیرزمین بیتوته می‌کردند.


title: تاریخ تهران

text: در زمان حمله مغول شهر ری ویران شد و انبوهی از جمعیت آن قتل‌عام شدند. سپس گروهی از مردم این شهر به سوی قریه تهران مهاجرت کردند. کوشش‌هایی که ایلخان غازان (۷۰۳–۶۹۴ه-ق) برای عمران شهر ری انجام دادند با شکست مواجه شد و ورامین نیز سرانجام به صورت تلی از خاک درآمد. اما تهران در قرن هشتم و نهم قمری از این رویداد به تدریج سود برد. سفیر اسپانیا نخستین جهانگرد غربی که از تهران یاد کرده‌است در حالیکه برای ملاقات تیمور لنگ در سفر به سمرقند از تهران گذر می‌کرده شهر را بسیار وسیع و دلپذیر یافته و نوشته‌است که در یک قصر به او مسکن داده‌اند. این بنا بزرگ‌ترین ساختمان شهر بوده و تیمور لنگ هنگام عبور از تهران در این مکان فرود می‌آمده‌است. این قصر نخستین بنای معظم تهران است که در متون از آن یاد شده‌است. منتهی‌الیه جنوب شرقی تهران در قرن نهم تقریباً در نزدیکی محلی بود که در حال حاضر بقعه سید اسماعیل در آن قرار دارد. محله چاله میدان فعلی به همراه امامزاده یحیی مرز شمال شرقی شهر را تعیین می‌کرده‌است. اقامتگاه‌های زیرزمینی، خانه‌ها و بستان‌ها با گردش به سمت غرب، تا آن سوی امامزاده یحیی امتداد می‌یافتند و تا محل کاخ کنونی گلستان پیش می‌رفتند. این بخش ضلع شمال غربی مجتمع شهری عصر تیموریان را تشکیل می‌داده‌است.


title: تاریخ تهران

text: اهمیت و آبادانی و رونق تهران از زمان دودمان صفوی آغاز گردید. چون نیای بزرگ صفویان بنام سید حمزه در شهر ری مدفون بوده و هم به جهت وجود باغهای وسیع و آب گوارا و چنارهای بلند و زیبا، شاهان صفوی هر چند یک بار بدانجا روی می‌آوردند و بدین ترتیب تهران مورد توجه پادشاهان صفوی به ویژه شاه تهماسب یکم واقع گردید و وی دستور ساختمان بارویی به دور شهر را داد که دارای چهار دروازه و ۱۱۴ برج به تعداد سوره‌های قرآن بود و برای بنای حصار شهر از دو منطقه داخل شهر خاکبرداری انجام شد که بعدها این دو منطقه به چاله حصار و چاله میدان معروف شدند. حدود تقریبی نخستین حصار شهر تهران از جنوب به خیابان مولوی و حاج ابوالفتح، از سوی شرق به خیابان ری، از غرب به خیابان شاهپور (وحدت اسلامی) و از شمال به امیرکبیر و سپه (امام خمینی) محدود می‌شد و محوطه ارگ تهران در میانه شمالی شهر قرار داشت و خندقی نیز به دور حصار کشیده شده بود و محله‌های عمده درون حصار شامل بازار، عودلاجان، سنگلج، ارگ، چاله‌میدان و چاله‌حصار می‌شده‌است. محدوده درون حصار حدود ۴ کیلومتر مربع بوده و درازی باروی دور آن در کتاب‌های معتبر حدود ۶ هزار گام نگاشته شده‌است و فضای بیرون از حصار شامل باغها و کشتزارهای پهناوری بوده که امروزه همگی به محدوده‌های شهری تهران مبدل گردیده‌اند. پس از استقرار خاندان صفوی در قزوین و سپس در اصفهان، تهران از رشد و گسترش بازمانده و بی‌توجهی شاه عباس اول به تهران نیز خود به این مسئله افزود زیرا که وی در سال ۹۹۸ (هجری قمری) که رهسپار جنگ با عبدالمومن خان ازبک شد در تهران به سختی بیمار گردید و ناگزیر از سرکوبی به موقع ازبکان بازماند و در نتیجه ازبکها مشهد را گرفتند بدان جهت خاطره تلخی از تهران به دل گرفت و نسبت به پیشرفت و رشد آن بی‌توجه ماند.


title: تاریخ تهران

text: در روزگار واپسین پادشاهان صفوی برخی اوقات تهران مقر موقتی دربار گردید و حتی شاه سلیمان در آنجا کاخی بنا نهاد و در زمان سلطان حسین صفوی که هم‌زمان با حمله افغان‌ها در تهران بسر می‌برده برابر یورش افغانها به سختی ایستادگی نموده و تلفات سنگینی را به نیروهای اشرف افغان وارد ساخت اما سرانجام تهران سقوط نمود و افغانها نیز به جهت گرفتن انتقام شهر را ویران کردند و بعدها پس از راندن افغانها، شاه تهماسب دوم به تهران بازگشت و در زمان نادرشاه افشار تهران ازنو نام و نشانی یافت و وی فرمان داد که انجمنی از همه دین شناسان شیعه و سنی در آنجا تشکیل شود و آنان اختلافات دیرینه خویش را کنار گذارند و موجبات یکپارچگی اسلام را فراهم آورند.


title: تاریخ تهران

text: پس از فروپاشی صفویه و به روی کارآمدن افشاریه و به خصوص در زمان نادرشاه که پادشاهی خود را مشهد و خراسان قرار داده بود. تهران اهمیتی ثانوی یافت و شاه حکومت تهران را در سال ۱۱۵۳ه.ق به پسر ارشدش رضاقلی میرزا سپرد.


title: تاریخ تهران

text: بعدها با سرنگونی افشاریان، تهران در گستره نفوذ قاجارها که رقیب کریمخان زند بودند درآمد و در طی جنگ و کشاکش میان خان قاجار و کریمخان لشکر قاجار تارومار شد و کریمخان با لشکر خویش وارد تهران گردید و ظاهراً قصدش این بود که تهران را پایتخت خویش کند بدان سبب که ساختمان دیوانی را در آنجا بنا نهاد و به فرمان او برج و باروی شهر تعمیر گردید و ارگ سلطنتی نیز بازسازی شد.


title: تاریخ تهران

text: پس از مرگ کریمخان زند آقا محمدخان پس از نبرد سختی که با لطفعلی خان زند داشت بر کشور چیره گردید و تهران را در آغاز سده سیزدهم و به سال ۱۱۶۴ خورشیدی، پایتخت خویش قرار داد و از آن پس تهران دارالخلافه (به معنی پایتخت) نامیده شد و سران طایفه زند به یافت آباد در جنوب دارالخلافه تبعید شدند.


title: تاریخ تهران

text: در طول روزگار قاجاری تهران گسترش زیادی یافت و ساخت و سازهای فراوانی در آن انجام گرفت و در دوره سلطنت فتحعلی شاه محلات تازه و ساختمان‌های چندی در تهران ایجاد گردید که از آن جمله مسجد امام خمینی (شاه)، مسجد سید عزیزالله، مدرسه مروی، قصر قاجار باغ نگارستان و لاله‌زار را می‌توان نام برد. همچنین طول باروی شهر به ۵/۷ کیلومتر افزایش یافت و با ۶ دروازه به بیرون از شهر پیوسته گردید.


title: تاریخ تهران

text: در زمان محمدشاه قاجار گسترش و رونق تهران همچنان ادامه یافت و دو کوی تازه، یکی بنام عباس‌آباد و دیگری محمدیه به محلات تهران افزوده گشت و آب رودخانه کرج بنام نهر کرج به تهران انتقال یافت که آب روان میان بلوار کشاورز یادگار همان زمان است.


title: تاریخ تهران

text: در آغاز پادشاهی ناصرالدین شاه به جهت افزایش چشمگیر جمعیت دیگر فضایی برای ساخت و ساز درون حصار قدیمی باقی نمانده بود بنابراین ایجاد محلات در بیرون از حصار قدیمی انجام یافت که از آن جمله کاخهای شاهی، کوشک‌های اعیانی، سفارتخانه‌ها و منازل خارجیان همگی در بیرون از حصار ساخته شد و به کوشش اصلاحگر بزرگ ایران، امیر کبیر نهادهای چندی از جمله مدرسه دارالفنون، بازار امیر، بازار کفاشها و سرای امیر پدید آمد که خود در گسترش مکانی شهر تهران بی تأثیر نبوده‌است.


title: تاریخ تهران

text: جمعیت تهران در این دوره بیش از ۱۵۰ هزار نفر نگاشته شده‌است. در همین زمان نیاز به تعیین محدوده تازه شهر تهران احساس می‌شد و این کار نیازمند تهیه نقشه‌ای از تهران بود. از این رو در سال ۱۲۳۶ خورشیدی، گروهی به سرپرستی اعتضادالسلطنه با همکاری موسیو کرشیش سرتیپ و آموزگار توپخانه و دستیاری چندین نفر از شاگردان دارالفنون نقشه‌ای از تهران تهیه کردند و این نخستین نقشه دارالخلافه تهران به مقیاس ۱:۱۰۰۰ بوده‌است و از آنجایی که امکانات و وسایل فنی در اختیار هیئت تهیه نقشه نبوده از اینرو فاصله‌ها با گام و زاویه‌ها با تقریب اندازه‌گیری می‌شده‌است، بر این پایه نقشه مزبور از جهت نشان دادن شکل و موقعیت شهر و محله‌های درون آن و دروازه‌ها در نوع خود نقشه موفقی بوده و چهره تهران قدیم را کاملاً در برابر دیدگان مجسم می‌سازد.


title: تاریخ تهران

text: پس از تهیه نخستین نقشه تهران، از نو در سال ۱۲۴۵ خورشیدی، با همکاری مهندس هلر فرانسوی و تعدادی از مهندسان و معماران ایرانی نقشه دیگری از تهران طرح‌ریزی شد که در آن پیرامون شهر را به وسیله خندقها و باروهای نو به شکل هشت ضلعی و با ۱۲ دروازه محدود ساختند که ارتباط داخل و خارج شهر از طریق این دروازه‌ها صورت می‌پذیرفته‌است. دروازه‌های مزبور به ترتیب شمیران، دولت، یوسف آباد، دوشان‌تپه، دولاب، خراسان، باغشاه، قزوین، گمرک، عبدالعظیم، غار و خانی‌آباد نامیده شدند. مقارن سال ۱۲۶۵ خورشیدی، مهندس عبدالغفار نجم الملک معلم ریاضیات مدرسه دارالفنون با دستیاری عده‌ای از معلمان دیگر و بیست نفر شاگردان مدرسه مزبور از شهر جدید به مقیاس ۱:۲۰۰۰ نقشه‌برداری کردند و محیط شهر را به میزان ۱۹۲۰۰ متر اندازه‌گیری کرده و جمعیت تهران را در حدود ۲۵۰ هزار نفر سرشماری نمودند. هیئت نامبرده برای تهیه نقشه ۴ سال وقت صرف نمودند و بالاخره در سال ۱۲۶۹ خورشیدی، نقشه تهران جدید به چاپ رسید که در سنجش با نقشه‌های قبل از دقت بیشتری برخوردار بوده‌است.


title: تاریخ تهران

text: از نخستین مهاجرانی که به تهران آمدند، افراد ایل قاجار از گرگان، آذربایجانی‌ها، مردم قم، اراک، تفرش، آشتیان، اصفهان، کاشان و یزد بودند.


title: تاریخ تهران

text: پیشه‌ها در دوران اولیه تقریباً بدین‌گونه میان مهاجران تقسیم شده‌بود: در امور اداری و دبیری و دفتری بیشتر مردم آشتیان و تفرش و اراک، بناها قمی و یزدی، فرش‌فروش‌ها آذربایجانی و کاشی و قمی، دباغ‌ها همدانی، گرمابه‌دارها مازندرانی، سلمانی‌ها گیلانی، شیرینی‌پزها آذری و یزدی، صیفی‌کارها قمی و یزدی و اصفهانی غیره.


title: تاریخ تهران

text: امروزه بخش بزرگی از مردم تهران از مهاجران تشکیل شده‌است. اکثریت مهاجرین به تهران ایرانی هستند و درصد کمی از مهاجرین را مهاجرین از کشورهای دیگر هم چون افغانستان - عراق - یوگسلاوی - بوسنی و روسیه تشکیل می‌دهند.


title: تاریخ تهران

text: بیگمان دگرگونی‌های بنیادین در تهران از سال ۱۳۰۰ به بعد ایجاد شده‌است که به چهار دوره کاملاً جدا تقسیم می‌شود. سال ۱۳۰۰ تا ۱۳۲۰ که در پی آن خندق‌ها و دروازه‌ها از میان برداشته شد و شهر از چهار سوی رو به گسترش نهاد و اندکی شکل منظم و هندسی یافت. همچنین ساختمان‌ها و تأسیسات بانک ملی (از آن میان ساختمان صندوق بانک ملی ایران)، وزارت امور خارجه، شهربانی کل کشور، ایستگاه راه‌آهن، دانشگاه تهران، ایستگاه فرستنده رادیو تهران، باشگاه افسران و چند بیمارستان مربوط به این دوره می‌باشد.


title: تاریخ تهران

text: سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۲ که هم‌زمان با جنگ جهانی دوم بوده و به دلیل پیامدهای ناشی از جنگ جهانی و مسائل و مشکلات سیاسی برآمده از آن تغییرات چشمگیری در کشور پدید نیامد.


title: تاریخ تهران

text: سال ۱۳۳۲ تا ۱۳۵۷ که طی آن شهر تهران به سرعت توسعه یافت و ساختمان‌های پیشرفته و شهرک‌ها و باغ‌راه‌ها (بلوارها) ی تازه‌ای ساخته شد در سال ۱۳۴۸ قرار بود یک مجموعه بزرگ شهری به نام شهستان پهلوی در تپه‌های عباس‌آباد تهران ساخته شود، در این مجموع قرار بود ساختمان‌ها و برج‌های بلندی مانند برج شیر و خورشید ساخته شود و پس از ساخت می‌توانست به بزرگ‌ترین و پیشرفته‌ترین در آسیا تبدیل شود. پیشرفت تکنولوژی تهران به گونه‌ای بود که گردشگرهای خارجی، تهران را توکیو دوم آسیا خطاب می‌کردند، در سال ۱۳۵۵ تهران به عنوان یازدهمین شهر پیشرفته دنیا از نظر ساختمان‌سازی و تکنولوژی مدرن رونمایی شد. جمعیت شهر بر پایه آمار سال ۱۳۵۵ به ۴٫۳۵۰٫۰۰۰ نفر بالغ گردید.


title: تاریخ تهران

text: دوره چهارم سال ۱۳۵۷ که هم‌زمان با انقلاب ۱۳۵۷ خورشیدی، تغییر رژیم سیاسی کشور و حاصل آن تغییر چشمگیر در همه ابعاد جامعه بوده‌است، گسترش تهران در طی این سال‌ها مربوط به عوامل چندی از جمله جنگ ایران و عراق و مسئله جنگ‌زدگان، تمرکز همه امکانات آموزشی و بهداشتی، درمانی و رفاهی در تهران موجبات گسترش بی‌رویه جمعیت در این شهر گردیده‌است و دقیقاً همین امر سبب ایجاد معضلات اجتماعی و اقتصادی بیشماری را برای شهروندان تهرانی در پی داشته‌است که از آن جمله به اختصار می‌توان آلودگی محیط زیست، راه‌بندان‌ها و مشکلات ترابری شهری، پیشه‌های کاذب و بسیاری مسائل اقتصادی و زیستی را برشمرد.


title: تاریخ تهران

text: تهران مرکز همه وزارتخانه‌ها و ادارات و بیشتر مراکز علمی کشور می‌باشد؛ و هم‌اکنون نمایندگیهای سیاسی بیش از ۹۰ کشور جهان در تهران جای گرفته‌است. از مناطق دیدنی تهران می‌توان به موزه ایران باستان، کتابخانه ملی، مجموعه کاخهای پیشین، بوستان‌ها و فضای سبز و موارد دیدنی دیگر نام برد.


title: تاریخ تهران

text: سابقاً در تهران خانه‌هایی بود که به «خانه‌های قَمر خانُمی» معروف بودند. دورتادور خانه اتاق بود، با حیاطی نسبتاً بزرگ که در هر یک دو اتاق آن خانواده‌ای زندگی می‌کردند.


title: زنجبیل

text: زنجفیل یا زنجبیل


title: مخا

text: مُخا (در عربی: المخا) یا موکا یکی از شهرهای استان تعز در کشور یمن است.


title: مخا

text: مخا بندری در کرانه دریای سرخ است. تا سده ۱۹ میلادی، مخا بندر اصلی صنعاء بود و بعد از آن عَدَن و حُدَیده این نقش را به عهده گرفتند.


title: مخا

text: در سرشماری سال ۲۰۰۵ میلادی، ۱۴٬۵۶۲ نفر جمعیت داشته‌است.


title: مخا

text: این بندر در جنوب جمهوری یمن قرار دارد و قبل از اتحاد دو کشور یمن جنوبی و یمن شمالی (در سال ۱۹۹۰ میلادی)، در محدوده کشور یمن شمالی قرار می‌گرفت.


title: مخا

text: موخا از شهرهایی است که در مسیر سفر دریایی ایرانیان (از بنادر جنوبی ایران به سمت جده، مکه و مدینه) قرار داشته و در سفرنامه‌های متعددی از جمله سفرنامه حاج ایاز خان قشقایی از آن یاد شده‌است.


title: مخا

text: بندر موخا در سده‌های ۱۵ تا ۱۷ میلادی بازار اصلی فروش قهوه در جهان بود و نام «قهوه موکا» نیز از نام همین شهر گرفته شده‌است.


title: آتن

text: آتِن (به یونانی: Αθήνα، تلفظ: "آثینا") پایتخت کشور یونان است. نام این شهر تاریخی از آتنا ایزدبانوی خرد و جنگ و الهه نگهبان این شهر گرفته شده‌است.


title: آتن

text: جمعیت آتن در محدوده اصلی شهر، در سال ۲۰۰۳ معادل ۷۴۷٬۳۰۰ نفر بوده، در حالیکه جمعیت حومه این شهر بسیار بیش از این بوده و جمعیت شهر با حومه اش حدود ۳٫۳۷ میلیون نفر در سال ۲۰۰۵ بوده‌است.


title: آتن

text: مساحت شهر آتن حدود ۳۹ کیلومتر مربع و مساحت آتن و حومه آن حدود ۴۱۲ کیلومتر مربع می‌باشد. آتن و حومه اش کلاً حدود ۳٫۸۹ میلیون نفر جمعیت دارد که رده هشتم از لحاظ جمعیت را بین کشورهای عضو اتحادیه اروپا دارا می‌باشد. (در سال ۲۰۰۱) شهر مزبور در جنوب جلگه مرکزی آتیک واقع شده و نهرهای کوهستانی کفیسوس و ایلیسوس در آن جریان دارند. آتن کمتر از هر پایتخت اروپایی دیگر فضای سبز دارد (چهار درصد) و آلودگی صوتی و آلودگی هوا در آن بسیار شدید است.


title: آتن

text: حدود ۳۰۰۰ پ. م این مکان مسکونی شد و آتن پیش از ۷۰۰ پ. م پایتخت آتیک متحد بود. ایرانیان در ۴۸۰ پ. م آن را فتح کردند و آتن به نخستین شهر یونان از لحاظ قدرت و فرهنگ در زمان پریکلس تبدیل شد. پس از مرگ اسکندر مقدونی، شهر تضعیف شد، اما تا ۵۲۹م که پوستی نیانوس مکاتب فلسفی را تعطیل کرد، به منزله یک مرکز روشنفکری شکوفا شد. در ۱۴۵۸م ترکان عثمانی آن را تصرف و غارت کردند و تا ۱۸۳۳ آن را در اختیار داشتند؛ آتن در ۱۸۳۴ پایتخت یونان شد. در جنگ جهانی دوم، از آوریل ۱۹۴۱ تا اکتبر ۱۹۴۴، در اشغال آلمان‌ها بود و تا ژانویه ۱۹۴۵ صحنه نبردهای شدید خیابانی بین سلطنت طلبان و پارتیزان‌های کمونیست شد. نگرانی فزاینده عمومی نسبت به پیامدهای سطوح بالای آلودگی بر آثار تاریخی و سلامت مردم سبب شد که از آوریل ۱۹۹۵ به مدت سه ماه رفت‌وآمد خودروها در شهر ممنوع شود. در سپتامبر ۱۹۹۹ زلزله ای به بزرگی ۹/۵ در مقیاس ریشتر، یونان را لرزاند و دست کم ۱۲۷ کشته و ۷۰ هزار بی خانمان بر جای گذاشت. مرکز آن، که قوی‌ترین زلزله از ۱۹۸۱ بود، ۱۲ مایلی شمال آتن گزارش شد.


title: آتن

text: در سال ۴۸۰ پیش از میلاد (دوره خشایارشا) ارتش هخامنشی به یونان یورش برد و در شهر آتن رژه رفت اما ناوگان دریای هخامنشی در نبرد سالامیس شکست خورد و نهایتاً تاخت و تازهای ایران در این سال پایان پذیرفت. متروی آتن در سال ۱۸۶۹ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۳ خط و ۶۵ ایستگاه می‌باشد. این مترو از قدیمی‌ترین متروهای جهان محسوب می‌شود.


title: آتن

text: آاِک آتن و پاناتینایکوس تیم‌های فوتبال مطرح آتن است.


title: خانگاه

text: خانگاه یا خانقاه از ریشه واژه خُنگ (خنج) (همچنین گونه‌های آن با عنوان‌های «زاویه»، «دویره»، «رباط») به محل زندگی، آموزش، و گردهم‌آیی و فعالیت صوفیان گفته می‌شود. درگاه و آستانه بیشتر به خانقاه‌هایی گفته می‌شد که محل زندگی پیر یا مدفن وی بوده‌است. در دوره‌های گذشته سالک در سیر و سلوک جغرافیائی خود به عنوان استراحتگاه و توقف از وجود خانقاه‌ها استفاده می‌کرد.


title: خانگاه

text: واژه خانقاه معرب خانگاه فارسی و از دو واژه خانه و گاه تشکیل شده‌است. جمع آن خوانق و خانقاهات است. برخی را عقیده بر این است که خانقاه از واژه «خان» بمعنی سفره گرفته شده‌است یا از تخفیف واژه «خانه آقا» که اشاره به محل سکونت یا دفن «پیر» یا «قطب» آن خانه دارد. خانقاه از فارسی وام‌گرفته شده، و به معنای «محلی که درویشان و مرشدان در آن سکونت کنند.»


title: خانگاه

text: در سرتاسر جهان اسلام، بخصوص مناطق تأثیر یافته از اسلام ایرانی، خانقاه‌ها وجود داشته و اکنون کم و بیش وجود دارند. از آسیای مرکزی و سراسر خاورمیانه گرفته تا شمال آفریقا و شبه قاره هند آثاری از آن‌ها باقی‌مانده‌است. شاید بتوان گفت تأسیس خانقاه‌ها مرهون طریقت کرامیّه و سرسلسله آن ابوعبدالله محمد ابن کرام(۲۵۵ قمری) می‌باشد اما سده چهارم قمری آغار به کار رسمی خانقاه‌ها در خراسان است، اما اصطلاح «زاویه» و «رباط» از زمان خلافت اسلامی در سده اول متداول بوده و به قرارگاه‌ها و استراحتگاه‌های مرزی اطلاق می‌شد. در امپراتوری عثمانی هرچند اصطلاح زاویه برای خانقاه‌ها استفاده می‌شد، ولی از آن زمان به بعد به‌طور عمده خانقاه‌ها بنام «تکه» نامیده شدند.


title: خانگاه

text: هرچند تاریخ دقیق پیدایش خانقاه‌ها مشخص نیست، ولی هسته اولیه آن‌ها از مجالس ذکر زهاد و عرفایی که در یک مجلس دور هم به عبادت و ذکر مشغول می‌شدند تشکیل شده‌است. شاید بتوان گفت سده آثار اینگونه مجالس در بصره بوده و در قوت القلوب اثر ابوطالب مکی آمده‌است که مجالس ذکر در منزل حسن بصری (۲۵۸ قمری) تشکیل می‌شده و اشخاصی مانند ایوب سختیانی و مالک دینار و محمد واسع در این مجالس حضور داشته و ادامه دهنده جلسات بوده‌اند. در این زمان هنوز اطلاق واژه خانقاه و صوفی به این مکان و اشخاص متداول نبوده‌است. از این حلقه، عبدالواحد ابن زاید، رباط عٌبادان (آبادان کنونی) را در نزدیکی بصره پایه‌گذاری کرد که افرادی مانند سلیمان دارانی و بشر حافی و سری سقطی (۲۴۴قمری) در این رباط اقامت و به سیر و سلوک مشغول بودند. برای سده بار، در نوشته‌های ابن حوقل، ساکنین رباط عبادان (آبادان) را صوفی نامیده‌است و نیز واژه «دویره» برای نخستین بار به محفل عبدالرحمان سلمی (۴۱۲ قمری) و بعداً به محل درس و زندگی ابوسعید ابوالخیر اطلاق شده‌است. برای توصیف محل زندگی و مقبره بایزید بسطامی (۲۶۰ قمری) و سهل تستری(۲۸۲ قمری) از واژه «صومعه» استفاده شده‌است.


title: خانگاه

text: هرچند پیدایش اولیه خانقاه‌ها از خراسان بود، ولی در اکثر شهرهای ایران و خاورمیانه و شمال هند نیز گسترش یافته‌است. در دوره ایلخانی ساخت خانقاه‌ها رشد بیشتری گرفته و بناهایی مثل شنبغازان و ربع رشیدی در آذربایجان از آن جمله است.


title: خانگاه

text: ساختار اغلب خانقاه‌های اولیه، ساده بوده و شبیه خانه یا مسجد ساخته می‌شد، هرچند خانقاه‌های آسیای مرکزی و هند دارای بنای آجری با تزئین آجرکاری و گچ بری و کاشیکاری که اغلب با مناره ساخته می‌شدند. در منطقه آناتولی در سده هفتم قمری خانقاه‌ها گسترش بیشتر یافتند و معمولاً علاوه بر صحن و حجره‌ها، دارای صحن بزرگ محل اجتماع گنبددار، پذیرائی مسافران و سالکان، آشپزخانه، خلوتخانه و گاه کتابخانه بودند این ساختار در مورد خانقاه‌های آسیای مرکزی و چین نیز وجود داشته‌است.


title: خانگاه

text: معماری خانقاه ها به این صورت است که یک حیاط مربع یا مستطیل شکل که مانند مدارس غالباً مشجر و نیز دارای یک حوض آب در وسط فضای حیاط مرکزی خانقاه را تعریف می کند. از نظر طرح معماری خانقاه ها ایوانی ، دو ایوانی و چهار ایوانی ساخنه شده اند. حجره ها مانند مدارس در یک یا دو طبقه ساخته شده اند.البته علاوه بر آن حجره هایی برای خادمان ، مدیران و نیز برای خانم ها در نظر گرفته شده بود. هر خانقاه دارای یک حجره بزرگ بود که مختص پیر خانقاه بود. البته در کنار آن حجره ها و زوایای کوچکی نیز طراحی شده بود.


title: خانگاه

text: هرچند سلسله مراتب ساختار انسانی خانقاه‌ها بستگی زیادی به نوع و روش طریقت‌ها داشته‌است، اما همه آن‌ها تاحدی از یک ساختار کلی تبعیت می‌کنند. بستگی به انواع طریقت‌ها در راس هرم خانقاه، قطب، پیر، یا شیخ قرار دارد که اجرای آئین‌ها و ارشاد و آموزش مریدان را عهده‌دار است، هم اوست که در موقع احتضار و پیش از مرگ جانشین خود را تعیین می‌کند. در مرتبه بعد خادم خاص است که رابط شیخ با سالکان و مسئول تهیه لوازم و تدارک غذا و مکان مریدان و سالکان است، در بعضی طریقت‌ها خادم خاص بنام نقیب، نایب، و وکیل نامیده می‌شود. پس از خادم خاص، خادم خانقاهی قرار دارد که وظیفه خدمات و آشپزی و نظافت را عهده دارند و پس از آن مقیمان قرار دارند که به دو گروه اهل خلوت و اهل صحبت تقسیم می‌شوند و پس از آن مریدان عادی.


title: خانگاه

text: با گسترش خانقاه‌ها و انشعاب طریقت‌های مختلف، علاوه بر برگزاری آئین‌های رسمی دینی و مذهبی، آداب و روش‌های متعدد دیگری ابداع و برقرار گردید. هرچند آداب هر طریقه اختصاصی برای آن طریقه بوده ولی آداب مشترکی نیز در بین خانقاه‌ها متداول بوده‌است. ازجمله آدابی که تقریباً مشترک بوده می‌توان به آداب تشرف (خرقه پوشی- سرتراشی) آداب تنبیه و تصغیر (پایماچان- قربانی- خرقه سوزی- کفشداری) و آداب سماع (سماع- دف نوازی) و آدابی مثل چله نشینی و ذکر اشاره کرد. در بعضی طریقت‌ها مثل نقشبندیّه و قلندریّه این آئین‌ها و آداب به حداقل بوده ولی در دیگر خانقاه‌ها اجرا می‌شده‌است.


title: خانگاه

text: جواد نوربخش پیر سلسله نعمت‌اللهی در این‌باره گفته: «خانقاه خلوتخانه صوفیان است و قرارگاه آنان، مجلس اهل حال است و مکتب سیر کمال. سالکان الی الله در آن آیند تا زنگ تعیّن از آیینهٔ دل بزدایند. کعبهٔ عاشقان است و قبلهٔ صادقان. حریم اهل راز است و محراب پاکدلان بی‌نیاز. مأمن رندان سینه‌چاک است و از خود گذشتگان بی‌باک، منزل ارباب وفا است و اصحاب صفا. در فضایش جز نوای دوست نشنوی، و در هوایش جز نسیم محبت و وفا نبویی. طالبانش دل و دین داده‌اند و برای جانبازی و فداکاری آماده. ساکنانش از همه چیز جز خدا بیگانه‌اند و از همهٔ عقلا برکنار و دیوانه. بزرگانش از ما و من برکنارند و دعوی انا الحق دارند. آری عاشق شگفتی‌ها دارد که عقل آنها را جنون می‌شمارد، همت دلیرانه‌ای باید که عقال عقل را بگشاید و به فتوای جنون از خود بیرون شود و به خانقاه درآید، تا از هرچه گمان برد فزونتر آید و دریابد که خانقاه ملک عرش است و عرش ملکوت خانقاه.»


title: نخود

text: نُخود یا نَخود از دانه‌های خوراکی (حبوبات) است. نخود سرشار از پروتئین است. نخود یکی از قدیمی‌ترین حبوبات کشت شده توسط انسان است، و بقایای ۷۵۰۰ ساله از آن در خاورمیانه یافت شده‌است. نخود یکی از عناصر اصلی غذاهای حمص و چانا ماسالا است و برای تهیه فلافل می‌توان آن را آرد کرد. گیاه نخود، گیاهی یکساله و بوته‌ای کوتاه از خانواده حبوبات است که بلندی بوته آن به حدود ۳۰ سانتی‌متر می‌رسد. ساقه این گیاه پوشیده از تارهای غده‌ای است. شاخه‌ها نازک، برگ‌های ریز آن مرکب از ۱۳ تا ۱۷ برگچه کوچک و دندانه‌دار و گل‌ها سپید می‌باشد.


title: نخود

text: نخود، نخود فرنگی و عدس، به‌صورت یک‌سال در میان و چرخشی با گندم و جو در یک زمین زراعتی کشت می‌شوند. این حالت چرخشی، باعث تقویت و تجدید نیتروژن (ازُت) خاک می‌شود و دیگر نیازی به استفاده از کودهای نیتروژن‌دار (ازته) نخواهد بود.


title: نخود

text: معمولاً نخود در زمین‌های حاشیه بین‌النهرین و مدیترانه شرقی کشت می‌شد و از آنجا به هند و سایر نقاط آسیای شرقی گسترش یافت. در ایران کشت نخود در کوهپایه‌های زاگرس به ویژه در استان کرمانشاه رواج دارد.


title: نخود

text: نخود حاوی میزان کالری بالایی است. افرادی که تحت رژیم کاهش وزن قرار دارند، معمولاً به رژیم غذایی کم‌کالری فکر می‌کنند. اما جدای از بالا بودن میزان کالری آن، از میزان بسیار خوبی فیبر، پروتئین و مواد معدنی برخوردار است. میزان چربی آن بسیار پایین بوده و در نتیجه می‌تواند در رژیم غذایی گنجانده شود. تحقیقات انجام شده نشان می‌دهند که حبوبات می‌توانند به کاهش وزن کمک کنند، علی‌رغم این واقعیت که از میزان کالری بالایی برخوردارند. شما می‌توانید آن‌ها را به صورت تازه، کنسروی یا خشک تهیه کنید. حبوبات خشک می‌تواند برای مدت‌زمان بسیار طولانی نگهداری شود و تنها نیاز دارد که به خوبی در آب خیس بخورد تا به این ترتیب پیش از پخت، کمی نرم‌تر بشود. نخود و لوبیاهای کنسروی، کالری کمی بالاتری نسبت به انواع پخته یا خشک‌شده دارد. به عقیدهٔ وزارت کشاورزی ایالات متحده، کالری موجود در نخود، به‌طور قابل توجهی بیشتر است. کالری انواع نخود، در ادامه آمده‌است. کالری یک فنجان نخود آب‌پز: ۲۶۹ (کالری) کالری یک فنجان نخود کنسروی: ۲۸۶ (کالری) کالری یک فنجان نخود خام: ۷۲۸ (کالری)


title: نخود

text: نخود دارای مقدار بسیار کمی ارسنیک، اسید اگزالیک، اسید استیک و اسید مالیک و املاح کمیابی نظیر بور، لیتیوم و مس است؛ ضمناً موادی دیگر ازجمله لسیتین، گالاکتان، ساکاروز، دکستروز و سلولز در نخود وجود دارد.


title: نخود

text: از شب قبل آن را در آب خیس کنید. سپس به مدت ۱/۵ تا ۲ ساعت آن را بجوشانید. ۲ برابر مقدار نخود، آب بریزید. کنسرو نخود در مغازه‌ها موجود است و به راحتی می‌توانید آن را تهیه کنید. نخود را می‌توان در یک محل خنک و خشک برای مدت طولانی نگهداری کرد.


title: نخود

text: نخود نیز مانند سایر حبوبات، فیبر بالایی دارد. فیبر محلول مانند یک برس زبر، سیستم گوارشی را پاک می‌کند. این نوع فیبر، گلوکز (قند) و کلسترول (چربی) خون را کاهش می‌دهد و نیاز به انسولین را در افراد دیابتی کم می‌کند. در بین گروه‌های غذایی؛ نخود، عدس و نخود فرنگی، پروتئین، کلسیم و آهن را به مقدار کافی و لازم برای رفع نیاز بدن فراهم می‌کنند.


title: مثقال

text: مِثقال یکای جرم و یکی از یکاهای رایج در کشورهای اسلامی است. انواع مثقال وجود دارد که مهمترین آن‌ها عبارتند از مثقال شرعی، مثقال صیرفی، مثقال معمولی و…. در علم فقه اسلامی هر مثقال شرعی برابر (۱۸ نخود) ۳٫۴۵۶ گرم و هر مثقال صیرفی چهارسوم مثقال شرعی(۲۴ نخود) و برابر ۴٫۶۰۸ گرم است. با توجه به این که هر جو چهارسوم گندم است، بنابراین هر مثقال شرعی برابر ۷۲ گندم و هر مثقال صیرفی برابر ۷۲ جو است. هر مثقال معمولی نیز معادل یک‌شانزدهم سیر و برابر با ۴٫۶۸۷۵ گرم است. البته برخی مثقال را معادل ۴٫۵ گرم یا ۵ گرم نیز در نظر می‌گیرند تا محاسبات را ساده کنند که البته این کار برای کالاهای کم‌ارزش انجام می‌شود. در برخی منابع و کتب، یک مثقال را معادل ۴٫۲۵ گرم در نظر گرفته‌اند. از مثقال صیرفی در طلافروشی‌ها برای اندازه‌گیری جرم طلا استفاده می‌شود. هر ۰٫۷ از مثقال شرعی را یک درهم گویند؛ بنابراین هر درهم برابر ۲٫۴۱۹۲ گرم است.


title: مثقال

text: در سرزمین‌های اسلامی، از دیرباز دو واحد «مثقال» و «درهم» با اصل یونانی دراخما به عنوان اصلی‌ترین یکاهای جرم به کار رفته‌اند. نسبت مثقال به درهم در منابع شرعی ۱۰ به ۷ است. براساس جرم دو نمونهٔ عینی رطل امویان از سال ۱۲۶ قمری و سنگ شیشهٔ یک قیراطی عصر عباسی مصر، برای درهم به عنوان یکای جرم، ۳٫۱۲۵ گرم، و از آنجا برای مثقال شرعی، ۴٫۴۶۴ گرم به دست می‌آید که این ارقام در مذهب حنفیه پذیرفته شده‌اند.سرراست ترین ٱورف هر مثقال۴٫۶یا۴٫۷گرم است.


title: مثقال

text: دینار یک واحد پول است که به صورت طلای مسکوک (به صورت سکه ضرب شده) می‌باشد. جرم هر دینار یک مثقال صیرفی (۴٫۶۰۸ گرم) است و در آن یک مثقال شرعی (۳٫۴۵۶ گرم) طلای خالص به کار رفته و بقیهٔ آن از نقره و مقداری مس است. مقدار نقره و مس آن می‌تواند فرق کند که معمولاً مقدار نقره در آن ربع درهم است. اما مقدار طلای آن همیشه ثابت است. در نتیجه می‌توان گفت که یک دینار سکه‌ای طلا با جرم یک مثقال صیرفی و عیار ۷۵۰ (۱۸ عیار) است که در نتیجه مقدار طلای خالص آن یک مثقال شرعی است.


title: مثقال

text: درهم نیز یک واحد پول است که به صورت نقرهٔ مسکوک (به صورت سکه ضرب شده) می‌باشد. جرم نقرهٔ به کار رفته در یک درهم برابر با یک درهم (۲٫۴۱۹۲ گرم) است.


title: مثقال

text: در زمان پیدایش اسلام هر ده درهم معادل یک دینار ارزش داشته‌است که اگر مقدار نقرهٔ موجود در هر دینار را برابر با ربع درهم در نظر بگیریم و از قیمت مس صرفه‌نظر کنیم به این نتیجه می‌رسیم که در آن زمان هر یک مثقال شرعی طلای خالص (۲۴ عیار) ارزشی برابر با ۹٫۷۵ درهم نقرهٔ خالص داشته‌است که با این حساب هر یک گرم طلا با ۶٫۸۲۵ گرم نقره برابری می‌کرده‌است.


title: مثقال

text: در زمان پس از پیامبر، جرم هر سکه طلا برابر با حدود ۴٫۵۵ گرم بود (معادل ۱٫۳۳ درهم، ۲۴ قیراط یا ۹۶ حبه) اما در دوران خلافت عبدالملک بن مروان با اصلاح سیستم ضرب سکه، جرم هر سکه طلا به حدود ۴٬۲۵ گرم کاهش یافت (معادل ده هفتم درهم، ۲۰ قیراط یا ۶۰ حبه).


title: مثقال

text: در ایران صنف طلا فروشان با مثقال ۴٫۵۸۶۶ گرمی کار می‌کنند.


title: سیر (یکای جرم)

text: سیر یکای غیررسمی جرم است و هر سیر برابر با ۳۷۵ قیراط می‌شود. در نتیجه هر سیر 74.88 گرم است که برای سهولت 75 گرم در نظر گرفته می شود. هر مثقال معمولی معادل یک‌شانزدهم سیر است. هر ده سیر برابر یک چارک می‌شود. یک سیر در اصل وزن سکه‌ای باستانی بوده که در یونانی استاتر نامیده می‌شده و در زبان پهلوی به صورت ستیر آمده و بعدتر به صورت سیر در فارسی دری آمده‌است.


title: سیر (یکای جرم)

text: 640 مثقال : 40 سیر : 1 من تبریز


title: سیر (یکای جرم)

text: 1 خروار: 100 من تبریز


title: سیر (یکای جرم)

text: 1 مثقال : 24 نخود : 96 گندم


title: سیر (یکای جرم)

text: 1 قیراط : 200 میلی گرم


title: سیر (یکای جرم)

text: 1 سیر : 375 قیراط


title: سیر (یکای جرم)

text: 1 مثقال : 4.68 g


title: سیر (یکای جرم)

text: واژهٔ "سیر" ساده شدهٔ واژهٔ سِتیر یا اِستیر است که در زبان پهلوی هم به همین ریخت ستیرster بوده‌است. این واژه در زبان عربی هم به ریخت «استار» وارد شده‌است ولی عرب‌ها هر استار را چهار مثقال و نیم می‌دانند.


title: آلپ

text: رشته‌کوه‌های آلپ (، ، ، ) بلندترین و گسترده‌ترین رشته‌کوه‌های قاره اروپا هستند که با طول ۱٬۲۰۰ کیلومتر از هشت کشور فرانسه، سوئیس، موناکو، ایتالیا، لیختن‌اشتاین، اتریش، آلمان و اسلوونی می‌گذرند. به‌طور کلی کوه‌های آلپ از نیس در غرب مدیترانه تا تریسته در کرانه آدریاتیک و وین در ابتدای حوضه آبریز پانونی گسترده شده‌اند. این کوه‌ها در طی ده‌ها میلیون سال و در اثر برخورد صفحات تکتونیکی آفریقا و اوراسیا تشکیل شده‌اند.


title: آلپ

text: بلندترین قلهٔ آلپ مون بلان است که با ۴۸۱۰ متر بلندا در مرز کشورهای فرانسه، ایتالیا و سوئیس جای گرفته‌است. این رشته‌کوه دارای ۱۲۸ قله بالای ۴٬۰۰۰ متر است. مونته روزا با بلندای ۴۶۳۳ متر در مرز میان سوئیس و ایتالیا و وایسهورن (شاخ سپید) با بلندای ۴۵۰۶ متر در سوئیس دیگر قله‌های بلند این رشته‌کوه هستند.


title: آلپ

text: منطقه آلپ دارای هویت فرهنگی قوی است. فرهنگ سنتی کشاورزی، تولید پنیر و کارهای چوبی هنوز در روستاهای آلپ وجود دارد. صنعت گردشگری این منطقه از اوایل سده بیستم شروع به رشد کرد و پس از جنگ جهانی دوم بسیار گسترش یافت و تا پایان قرن به صنعت غالب تبدیل شد. تاکنون چند دوره از بازی‌های المپیک زمستانی در کوه‌های آلپ سوئیس، فرانسه، ایتالیا، اتریش و آلمان برگزار شده‌است. در حال حاضر در این منطقه ۱۴ میلیون نفر زندگی و سالانه ۱۲۰ میلیون نفر از آن بازدید می‌کنند.


title: آلپ

text: رشته کوه‌هایی را هم در زلاند نو و استرالیا به نام آلپ خوانده‌اند، در زلاندنو آلپ جنوبی و در استرالیا رشته کوه آلپ استرالیا. نام آلبانیا نیز از آلپ ریشه گرفته. واژه آلپ در زبانهای اروپایی گاه به عنوان مترادف برای کوه استفاده می‌شود و به همین دلیل آلبانیای قفقاز (منطقه کوهستانی) نیز در اصل آلپانیا بوده. همچنین کشیدگی این رشته کوه در کناره دریای آدریاتیک را رشته کوه آلپ دیناری می‌خوانند.کتاب فرهنگ ریشه یابی لغات (اتیمولوژی) Etymologisches Wörterbuch des Deutschen. نوشته و. فایفر. مونیخ ۲۰۰۵. شابک: 3-423-32511-9, S. ۳۰ Wikipedia contributors, "Alps," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Alps&oldid=271832411 (accessed February 24, 2009).


title: مون بلان

text: مون بلان بلندترین کوه از رشته‌کوه‌های آلپ است. مون بلان در مرز کشورهای فرانسه و ایتالیا جای گرفته و در توده‌کوه مون بلان قرار دارد. بلندترین قله این توده‌کوه ۴۸۰۷ متر ارتفاع دارد. مون بلان عبارتی فرانسوی و به معنای «کوه سپید» است. در ایتالیایی به آن مونته بیانکو می‌گویند و به همان معنی است.


title: مون بلان

text: اگرچه بالاترین نقطه این کوه در توافق‌های رسمی بین فرانسه و ایتالیا نقطه مرزی شمارده می‌شود، اغلب نقشه‌های فرانسوی و ایتالیایی جای این قله را در محدوده کشور خود رسم می‌کنند. صد کیلومتر مربع از مون بلان پوشیده‌است از یخچال‌های دائمی. همین یخچال‌های بسیار وسیع سبب شد که آن را کوه سپید بخوانند. البته در فرانسه این کوه را La Dame Blanche به معنای «بانوی سپیدپوش» نیز خطاب می‌کنند.


title: مون بلان

text: در مهٔ ۲۰۱۵ (خرداد ۱۳۹۴) یک تیم پنج‌نفره از عکاسان پس از دو هفته کار در ارتفاع ۳۵۰۰ متری و سرمای منهای ده درجه و ۳۵ ساعت عکسبرداری بدون وقفه، بزرگترین عکس دنیا به حجم ۳۶۵ گیگاپیکسل را از کوه مون‌بلان تهیه کردند. این عکس ۳۶۰ درجه (سراسرنما) از ترکیب هفتاد هزار عکس تشکیل شده‌است. اگر این عکس چاپ شود به اندازه یک زمین فوتبال خواهد بود. مجموع تصاویر که ۴۵ ترابایت حجم داشت پس از دو ماه کار با استفاده از کامپیوترهای پرقدرت آماده شد. سرپرست این تیم عکاس ایتالیایی فیلیپو بلینیی بود و تیم او برای عکسبرداری از سه دوربین کانن استفاده کردند که یکی از آن‌ها به یک بازوی روبوتی مجهز بود. رکورد پیشین متعلق به عکسی از لندن بود که در سال ۲۰۱۲ ار بالای برج مخابرات (BT) این شهر گرفته شده بود و ۳۲۰ گیگاپیکسل بود.


title: سیر (ابهام‌زدایی)

text: واژهٔ سیر به چند معنی به کار می‌رود:


title: خسی در میقات

text: خسی در میقات سفرنامه حج جلال آل احمد نویسندهٔ ایرانی است. وی در این کتاب می‌نویسد: «من فهمیدم که خسی هستم که به میقات آمده، نه کسی که به میعاد.» آل احمد در سال ۱۳۴۳ و در حالی که ۴۱ ساله بود این سفرنامه را نوشت. از ویژگی‌های بارز این کتاب توجه زیاد نویسنده به جزئیات و متن روان و دلنشین آن است. وی در این کتاب نه فقط از جنبهٔ زیارتی بلکه از زوایای مختلف به سفر حج نگاه کرده و مسائل فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، سیاحتی و … را مورد توجه و تحلیل قرار داده‌است.


title: خسی در میقات

text: «دوشنبه ۲۴ فروردین مدینه. صبح رفتم بقیع. آفتاب که می‌زد من اثر سنت را در خاک می‌جستم؛ و قبل از همه اثر برادرم را. اما هیچ اثری و علامتی. وقتی گور چهار امام شیعه و گور عثمان و زنان و فرزندان پیامبر بی نشان افتاده، برادر من دیگر کیست؟ اکون، ذره بی نشان خاکی در این سفره سنت...


title: خسی در میقات

text: سراسر قبرستان تپه ماهور و خاکی - خاک بدجوری نرم- و گله به گله تکه سنگ سیاهی به زمین فرورفته. یا لاشه تکه مرمری با گوشه ای از یک کاف کوفی کناری افتاده. به علامت قبری که سنگش را شکسته‌اند و با خاک یکسان کرده. "وهابی هاً چهل سال پیش. وقتی به حکومت عربستان رسیدند.»


title: مراکش (شهر)

text: شهر مراکش یکی از شهرهای کشور مراکش و مرکز استان مراکش تانسیفت الحوز است.


title: مراکش (شهر)

text: بدلیل قرمز بودن تمامی ساختمانها و بناها در این شهر، شهر مراکش با نام شهر سرخ (حمرا) نیز شناخته می‌شود


title: مراکش (شهر)

text: این شهر یکی از مهم‌ترین شهرهای گردشگری کشور مراکش است و میدان جامع فنای آن یا میدان معرکه گیری از جاذبه‌های فرهنگی و گردشی مراکش است.


title: مراکش (شهر)

text: مرکز شهر با نام Medina of Marrakesh تحت شماره N۳۱ ۳۸ W۰۸ ۰۰ تاریخ ثبت: ۱۹۸۵ جزو مناطق تحت حمایت یونسکو به ثبت رسیده است.


title: خشت (کازرون)

text: خِشت یکی از شهرهای شهرستان کازرون مرکز بخش تازه تأسیس خشت و در ۴۵ کیلومتری جنوب غربی کازرون واقع شده‌است.


title: خشت (کازرون)

text: دیرینگی خشت به پیش از دوران اسلامی می‌رسد که از توابع شهر بیشاپور به‌شمار می‌رفته‌است. .


title: خشت (کازرون)

text: بازمانده‌های شهر قدیمی خشت مجاور خشت کنونی از مکان‌های دیدنی آن است. مهم‌ترین زیارتگاه مردم در این ناحیه امامزاده علی است که در روستایی به همین نام و در مجاورت شهر خشت قرار گرفته‌است. در جوار این امامزاده گلزار شهدای خشت واقع شده‌است.


title: خشت (کازرون)

text: میدان نفتی خشت که در بخش خشت و کمارج قرار داردو یک میلیارد و ۵۳ میلیون بشکه نفت درجا دارد و با حفاری نخستین چاه اکتشافی در سال ۱۳۷۱ خورشیدی به‌طور رسمی در فهرست میدانهای نفتی ایران قرار گرفت. از این میدان نفتی ۲۷۰ میلیون بشکه نفت استحصال می‌شود که استخراج روزانه ۳۰ هزار بشکه از این میدان نفتی در نظر گرفته شده‌است که پس از انتقال آن به وسیلهٔ خطوط لوله ۱۰۰ کیلومتری به دشت نرگسی در استان بوشهر از آنجا به خطوط انتقال نفت بندر گناوه متصل می‌شود. وسعت میدان نفتی شهر خشت ۸۲ کیلومتر مربع اعلام شده‌است. نوشتار دکتر محمود دهقانی دربارهٔ دشت خشت، در روزنامه‌های سراسری کشور از جمله روزنامه "ایران "، روزنامه عصر جنوب استان فارس مرکز شیراز، هفته‌نامه نسیم جنوب بوشهر، روزنامه بیشاپور کازرون و کتاب رمان کلاسیک "بورکی".


title: سناباد

text: سناباد دهکده‌ای بود که کاخ حمید بن قحطبه طایی در اوایل قرن سوم هجری قمری در آن قرار داشته‌است. هارون الرشید که برای سرکشی و آرام ساختن شورشیان به خراسان آمده بود در آنجا بیمار شده و او را در سرسرای این کاخ دفن کردند. بعدها با دفن علی بن موسی الرضا امام هشتم شیعیان این منطقه اهمیت بیشتری یافت و در پیوند با روستاهای اطراف مجموعاً شهر کنونی مشهد را شکل داد.


title: هوانورد (فیلم ۲۰۰۴)

text: هوانورد فیلمی زندگینامه‌ای محصول سال ۲۰۰۴ آمریکا به نویسندگی جان لوگان و کارگردانی مارتین اسکورسیزی است که بر مبنای زندگی هوانورد، تهیه‌کننده و کارگردان سینمای مشهور آمریکایی هوارد هیوز ساخته شده‌است. هوارد هیوز دچار بیماری اختلال وسواسی جبری بود.


title: هوانورد (فیلم ۲۰۰۴)

text: داستان این فیلم بخشی از زندگی هاوارد هیوز کارگردان و تهیه‌کننده و خلبان پرآوازه آمریکایی از اواخر دهه ۱۹۲۰ تا اواسط دههٔ ۱۹۴۰ است. او که دچار اختلال وسواسی جبری بود همواره به دنبال شکستن رکوردهای سرعت و فاصله پرواز بود. وبگاه IMDb


title: بن هور (فیلم ۱۹۵۹)

text: بِن-حور یا بن-هور فیلمی حماسه‌ای-درام به کارگردانی ویلیام وایلر محصول سال ۱۹۵۹ است. بن حور، یکی از پر آوازه‌ترین و با شکوه‌ترین فیلم‌های تاریخ سینما به‌شمار می‌رود. این فیلم نامزد دریافت ۱۲ جایزه اسکار بود و در نهایت موفق به کسب ۱۱ جایزه اسکار از جمله بهترین فیلم شد که این یک رکورد در دریافت جوایز اسکار تا سال ۱۹۹۷ برای این فیلم بود. بن هور اقتباسی از رمانی به همین نام نوشتهٔ لو والاس است. بن هور از جانب بنیاد فیلم آمریکا به عنوان دومین فیلم برتر ژانر حماسی تاریخ سینما معرفی شد.


title: بن هور (فیلم ۱۹۵۹)

text: نام فیلم در اصل «بن حور» و برگرفته از نامهای تاریخی عبری است. ون اکران فیلم در ایران برای استفاده از شباهت گرافیکی ه دو چشم با B در پوستر فیلم، به بن هور تغییر داده شد در زمان فیلمبرداری صحنه مسابقه اسب دوانی تعدادی از سیاهی لشکر فوت کردن.


title: بن هور (فیلم ۱۹۵۹)

text: این فیلم داستان شاهزاده‌ای یهودی به نام جودا بن‌هور است که ناجوانمردانه به جرم سوءقصد به جان فرستاده سزار، توسط دوست رومی‌اش دستگیر و به بردگی و بندگی فرستاده می‌شود و دیگر اعضای خانواده‌اش هم به سیاهچال فرستاده می‌شوند. او پس از عبور از ماجراهای بسیار به وطن خویش بازمی‌گردد تا انتقام گیرد و خواهر و مادرش را رهایی بخشد…تهیه این فیلم دو سال به‌طول انجامید. ابتدا می‌بایست قسمت‌هایی از شهر اورشلیم بازسازی شود. تهیه‌کننده این فیلم، سام زیمبالیست، استودیوی چینه‌چیتای رُم را انتخاب کرد و تمام فیلم را در حوالی این استودیو تهیه کرد که ۱۵ هزار طرح مختلف در مساحتی بیش از ۳۴۰ جریب اجرا شد. برای این طرح‌ها ۳۰۰ دکور عظیم در جاهای مختلف استودیوی چینه چیتا در رم ساخته شد. وقتی باستان‌شناسی را برای دیدن از دکورها به رُم بردند، وی با ناباوری گفت: خدایا، این همان شهری است که عیسای ناصری در آن قدم زد!. میدان ارابه‌رانی به‌طور کامل ساخته شد و از هیچ شگرد کامپیوتری بهره نگرفتند. در اواسط سال ۱۹۵۹، ویلیام وایلر، کارگردان پرکار و سختگیر هالیوود برای کارگردانی این فیلم دعوت شد. نخستین کار این بود که هنرپیشه‌ای را برای بازی در نقش بن‌هور بیابند. تمام بازیگران مشهور آن زمان در فهرست قرار داشتند. چارلتون هستون نیز برای بازی در نقش مسالا (رقیب رومی بن‌هور) در نظر گرفته شده بود. سرانجام وایلر بر آن شد تا هستون را برای ایفای نقش اصلی انتخاب کند، زیرا یک سال پیش از آن، با او همکاری خوبی در فیلم سرزمین بزرگ داشت. بازیگران دیگر یکی پس از دیگری انتخاب شدند. پیش از او مارلون براندو، برت لنکستر و راک هادسن بازی در نقش جودا بن هور را رد کرده بودند


title: بن هور (فیلم ۱۹۵۹)

text: ویلیام وایلر به کارگردانی پرهزینه معروف بود. کمتر پیش می‌آمد که او صحنه‌ای را فقط یک بار فیلم بگیرد. بارزترین خصوصیت کار وایلر، کلوزآپ‌های متعددی در بن هور بود. یکی از عجایب این فیلم که در موفقیت آن نقشی به‌سزا داشته‌است، موسیقی قوی این فیلم است که میکلوش روژا، آهنگساز مجارستانی‌الاصل آن را به عهده گرفت. برای ساخت فیلم بن هور در سال ۱۹۵۹ حدود ۱۵ میلیون دلار خرج شد. تدارکات اولیه آن ۱۰ سال و ساختنش یک سال به طول انجامید. ۴۹۶ نقش مهم با دیالوگ و صد هزار سیاهی لشکر و ۸ هکتار دکور و به طول یک دور کره زمین نگاتیو در این فیلم به کار گرفته شد. مجسمه‌های به کار رفته در این لوکیشن از بیش از ۲۰۰ تندیس بزرگ بودند که برای ساخت آن‌ها از هزاران تجهیزات موجود در انبار استودیوی چینه‌چیتا استفاده شده بود. بیش از هزار کارگر از آغاز ژانویه سال ۱۹۵۸ میلادی ساخت این لوکیشن را آغاز کردند و لوکیشنی به طول ۲ هزار فوت و عرض ۶۵ فوت که نامش به عنوان بزرگترین تک لوکیشن فیلم در تاریخ سینما به ثبت رسید.املای صحیح این نام «بن حور» است: بن حور از اسامی مشهور عبری در میان یهودیان سراسر جهان است و در کتب فارسی و عربی هم تا پیش از اکران فیلم ویلیام وایلر در ایران، آن را به همین صورت می‌نوشته‌اند. بن حور به لحاظ تاریخی نام یکی از دوستان موسی بوده و به لحاظ لغوی به معنای «سفید رنگ» است که کنایه و اشارتی است به پاکی. حور، حوری، حورا و اسم‌های عربی- عبری (سامی) از این دست همه با هم هم‌خانواده‌اند… بنابراین پیداست که نام فیلم ویلیام وایلر «بن حور» است و نه آن‌طور که مشهور است «بن هور» …


title: بن هور (فیلم ۱۹۵۹)

text: در پوستر اصلی فیلم بن حور یا بن هور، نام فیلم به صورت دو کلمه ای که تشکیل دهنده دو دیوار هستند روی هم سوار شده‌است و حرف “B” انگلیسی در ابتدای نام فیلم خودنمائی می‌کند. پوستر ایرانی فیلم هم درست از روی پوستر انگلیسی آن بازسازی شده‌است و به همین دلیل و برای یافتن یک اِلِمان مشترک تصویری در هر دو پوستر، گرافیست حرف ح را به ه تبدیل کرده‌است تا دو چشم ه یادآور دو چشم “B” انگلیسی باشد.


title: بوچ کسیدی و ساندنس کید

text: بوچ کسیدی و ساندنس کید فیلمی به کارگردانی جورج روی هیل و نویسندگی ویلیام گولدمن در گونهٔ وسترن، محصول سال ۱۹۶۹ ایالات متحده آمریکا است. این فیلم برندهٔ چهار جایزهٔ اسکار بهترین فیلمبرداری، بهترین موسیقی فیلم، بهترین ترانه (برت بکراک و هل دیوید) و بهترین فیلم‌نامهٔ غیراقتباسی شده‌است.


title: بوچ کسیدی و ساندنس کید

text: داستان فیلم در مورد دو دزد و راهزن به نامهای «بوچ» و «ساندنس» است که به قطارها دستبرد می‌زنند. اما یکی از سرقت‌هایشان طبق برنامه پیش نمی‌رود و گروهی از مردان قانون تا دندان مسلح، شروع به تعقیب آن دو می‌کنند. وقتی آن دو می‌فهمند که این گروه تصمیم ندارند دست از تعقیب بردارند، تصمیم می‌گیرند به بولیوی بروند. این فیلم برندهٔ چهار جایزهٔ اسکار بهترین فیلمبرداری، بهترین موسیقی فیلم، بهترین ترانه (برت بکراک و هل دیوید) و بهترین فیلم‌نامهٔ غیراقتباسی شده‌است. همچنین نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین کارگردانی، بهترین فیلم، و بهترین صدابردار (ویلیام ادموندسون و دیوید داکندورف) شده بود.


title: ملا زلفعلی بختیاری

text: ملازلفعلی شهرانی کرانی بختیاری از شاعران بختياری از استان چهارمحال و بختیاری ایران بوده که به گویش بختیاری شعر می‌سروده است. از وی که مجرم تخلص می‌کرده، دیوان اشعاری به چاپ رسیده است.


title: ملا زلفعلی بختیاری

text: ملازلفعلی بن لطفعلی بن فتحعلی بن غریب بن شهرون، یکی از شاعران بختیاری بود. وی در قریه کران شهرستان فارسان و در خانواده‌ای روستایی متولد شد. ملازلفعلی شهرانی کرانی بختیاری «کرانی الاصل» بود و قراردادها و اسنادی که مُهر و امضای وی در پای آنها نقش بسته است، این ادعا را ثابت می‌کند. تاریخ تولد وی به درستی معلوم نیست. قراردادهایی از سال‌های ۱۲۹۴٬۱۲۹۹٬۱۳۰۳٬۱۳۰۶٬۱۳۰۰و۱۳۱۲ قمری موجود است که به مهر و امضای ملازلفعلی نیز مزین می‌باشند. با توجه به این اسناد و شواهد موجود دیگر، تاریخ تولد وی بین سال‌های ۱۲۶۰ تا ۱۲۷۰ قمری یعنی اواخر سده دوازدهم هجری قمری تخمین زده می‌شود. وی از همان کودکی به فراگیری علوم و متون فارسی و عربی علاقه بسیاری داشت. به همین سبب در مکتب خانه، خواندن و نوشتن را فرا گرفت و با زبان فارسی و صرف و نحو عربی آشنایی کامل پیدا کرد. استفاده این شاعر از لغات و اصطلاحات عربی در برخی از ابیات خود، بیانگر این مدعاست. ملازلفعلی طبعی لطیف و ذوقی سرشار و عشق و علاقه‌ای وافر به سردون داشت. از آنجا که «مجرم» خود بختیاری زاده بود، بر زبان و واژگان بختیاری تسلط کافی داشت و همین امر او را به سرودن اشعاری ناب و زیبا به گویش شیوای بختیاری تشویق و ترغیب نمود. ملازلفعلی به سبب سفرهایی که به نواحی ایلات و عشایر بختیاری داشت، وسعت واژگان و قلمرو زبان شعری خود را افزایش داد و بر اصالت هر چه بیشتر اشعار محلی‌اش افزود. این شاعر در بین مردم کران به فردی منصف و عادل مشهور بود که در هنگام انعقاد قراردادها، مدارک، اسناد محلی و صلح نامه‌ها، مهر و امضای وی اعتباری خاص داشت. ملازلفعلی در برخی از اشعار خود از زادگاهش قریه «کران» نام می‌برد. از این شاعر به جز حدیث کساء و ابیاتی پراکنده که ورد زبان مردم است، اشعار دیگری از وی در دست نمانده است. در اکثر ابیات حدیث کساء وقوف و آشنایی وی بر آیات و احادیث به خوبی نمایان است. ملا زلفعلی خود را در پیشگاه خدا «مجرم» می‌داند و تخلص این شاعر نیز محتمل بر همین نام است. زلفعلی در سنه ۱۳۴۰ قمری درگذشت، وی دارای یک فرزند دختر بود.


title: ملا زلفعلی بختیاری

text: دیوان شعر او به به چاپ رسیده و در دسترس است. آثار مدوّن ملا حدیث کساء، قصیده توحیدیه و معراجنامه بوده است که در سال ۱۳۴۵ شمسی در اهواز به وسیله صافی و با توجه معرف زاده دزفولی به چاپ رسید که به علت بی‌توجهی غلط‌های املاّئی و عروض و قافیه‌ای در آنها به چشم می‌خورد. این شاعر بنابر اقوال، آثار دیگری نیز داشته است که چیزی از آنها در دست نیست. اشعار وی مملو از اصیل‌ترین الفاظ و واژه‌های بختیاری است که بعضی از آنها امروز مطلقاً مهجور و فراموش شده‌اند.


title: گورستان خاوران

text: گورستان خاوران، نام گورستانی برهوت در جنوب‌شرق تهران و در حاشیه جادهٔ خاوران است. این گورستان در کنار چند گورستان مربوط به اقلیت‌های دینی قرار دارد. در گذشته این گورستان را لعنت‌آباد می‌نامیدند، از این گورستان همچنین با عنوان گل‌زار خاوران نیز یاد می‌شود.


title: گورستان خاوران

text: در این گورستان هزاران تن از زندانیان سیاسی و عقیدتی اعدام‌شدهٔ زندان‌های تهران، در تابستان ۱۳۶۷، به صورت مخفیانه و بدون نام و نشان، در گورهای دسته‌جمعی مدفون شده‌اند.به خصوص تیرباران مرداد ۶۷ که در آن ۱۷۳ مرد و ۳۸ زن عضو گروه چپ گرا به قتل رسیدند.


title: گورستان خاوران

text: خانواده‌های قربانیان اعدام‌ها، برخی از فعالان سیاسی و دانشجویی و کارگری به‌طور سنتی در اولین جمعهٔ شهریور و آخرین جمعهٔ اسفند در گورستان خاوران گردهم می‌آیند.


title: گورستان خاوران

text: روز جمعه ۷ شهریور ۱۳۹۹ تعدادی از خانواده‌های اعدام‌شدگان قتل‌عام ۶۷ در گورستان خاوران در سی و دومین سالگرد اعدام‌های سیاسی ۶۷ گرد هم آمدند. آن‌ها ساعاتی بعد از گردهمایی توسط نیروی امنیتی پراکنده شدند.


title: گورستان خاوران

text: ۴ اردیبهشت ۱۴۰۰ در اطلاعیه‌ای برخی از اعضای خانواده‌های اعدام شدگان دهه ۶۰ اعتراض خود را نسبت به حفر قبرهای تازه در گورستان خاوران به عنوان «یکی از بزرگترین گورستان‌های دسته جمعی هزاران زندانی سیاسی اعدام شده در ایران» ابراز داشته و از این اقدام به عنوان تلاش تازه حکومت جمهوری اسلامی برای فراموشی «بقایای جنایاتش در سال‌های دهه ۶۰ و قتل‌عام تابستان ۱۳۶۷» نام برده‌اند.


title: گورستان خاوران

text: گورستان خاوران، پس از سه‌راه افسریه در جنوب‌شرق تهران، کیلومتر ۱۵ بزرگراه امام رضا که در واقع سرآغاز جادهٔ تهران-مشهد است، قرار دارد.(روبروی شهرک خاورشهر)


title: گورستان خاوران

text: این گورستان از چند بخش که متعلق به اقلیت‌های مذهبی است، تشکیل شده‌است. به ترتیب از شرق ابتدا گورستان هندوها و بعد گورستان ارامنهٔ تهران واقع است و سپس گورستان بهاییان و در کنار آن محل دفن زندانیان سیاسی قرار دارد. گورستان بهاییان دارای امکاناتی مانند محل پارک اتومبیل و غسالخانه و سرویس بهداشتی است، اما قطعهٔ زندانیان سیاسی زمینی بایر و فاقد هر گونه امکاناتی است.


title: گورستان خاوران

text: پیش از دفن زندانیان سیاسی برخی این گورستان را لعنت‌آباد لقب داده بودند.


title: گورستان خاوران

text: آیت‌الله حسین‌علی منتظری، که هنگام اعدام‌ها از مقامات رده بالای جمهوری اسلامی و قائم مقام رهبری بوده‌است، بعدها در خاطرات خود مطالبی دربارهٔ اعدام‌های سال ۶۷ نوشته‌است که نشان می‌دهد اعدام تمامی زندانیان سیاسی که تا آن زمان بر عقیدهٔ خود پابرجا بودند، به دستور روح‌الله خمینی، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی چند روز پس از پذیرش قطعنامهٔ ۵۹۸ شورای امنیت توسط ایران، در اواخر تابستان سال ۱۳۶۷ انجام شده‌است. و از مصطفی پورمحمدی وزیر کشور سابق دولت محمود احمدی‌نژاد و وزیر دادگستری دولت حسن روحانی به عنوان عضو هیئت سه نفره‌ای نام برده‌است که آن‌زمان هزاران تن از زندانیان سیاسی شامل اعضای سازمان مجاهدین خلق را که در حال گذراندن دوران محکومیت خود بودند مورد بازجویی قرار داده و به تشخیص خود دستور اعدام شمار زیادی از آنان را صادر کردند.


title: گورستان خاوران

text: نام و تعداد دقیق اعدام‌شدگان آن سال هنوز کاملاً مشخص نشده‌است. گزارشگر ویژهٔ حقوق بشر سازمان ملل متحد شمار زندانیان سیاسی را که بدین شیوه و به صورت دسته‌جمعی اعدام شدند، ۱٬۸۷۹ نفر اعلام کرده‌است، هرچند آیت‌الله منتظری این رقم را در خاطرات خود بین ۲٬۸۰۰ یا ۳٬۸۰۰ نفر دانسته و تأیید می‌کند که رقم دقیق را به‌خاطر ندارد. گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی نیز فهرستی از نام‌های ۴٬۴۸۱ نفر که به گفته آن‌ها به صورت دسته‌جمعی اعدام و دفن شده‌اند منتشر نموده‌اند.


title: گورستان خاوران

text: پروانه میلانی یکی از اولین کسانی بود که در سطح بین‌المللی از طریق مصاحبه با رسانه‌های خارج از ایران و با نوشتن شکواییه‌های متعدد به سران جمهوری اسلامی نسبت به مسئلهٔ اعدام‌های دههٔ ۶۰ افشاگری کرد و در سطح بین‌المللی کشتار زندانیان سیاسی در ایران را مطرح نمود.


title: گورستان خاوران

text: تا چند سال کسی از محل دفن اعدام‌شدگان خبر نداشت و کسانی هم که خبر داشتند اجازه نداشتند در این محل حضور یابند اما از اواخر دههٔ ۷۰ هر سال در ماه شهریور خانواده‌ها و دوستان اعدام‌شدگان، و برخی از فعالان سیاسی و دانشجویی و کارگری برای گرامی‌داشت یاد اعدام‌شدگان در گورستان خاوران جمع می‌شوند و به سخنرانی و خواندن سرود می‌پردازند.


title: گورستان خاوران

text: خانواده‌های دفن‌شدگان با تخریب و بازسازی این گورستان مخالف هستند. اما برخی نیز پیگیر ساخت مرقدی برای مردگان خود هستند.


title: گورستان خاوران

text: روز جمعه ۷ شهریور ۱۳۹۹ تعدادی از خانواده‌های اعدام‌شدگان قتل‌عام ۶۷ در گورستان خاوران در سی و دومین سالگرد اعدام‌های سیاسی ۶۷ در حالی که هنوز محل دقیق دفن آن‌ها مشخص نیست، گرد هم آمدند تا این روز را گرامی دارند که بعد از ساعاتی توسط نیروهای امنیتی و انتظامی متفرق شدند.


title: گورستان خاوران

text: در سال ۱۳۸۴ تعدادی از خانواده‌های اعدام‌شدگان به شهرداری تهران اجازه دادند که اقدام به ساماندهی گورستان خاوران کند، اما شماری دیگر اعلام کرده‌اند که تنها در صورتی با ساماندهی موافقت خواهند کرد که چگونگی و زمان اعدام مدفون‌شدگان و محل دفن تک تک اعدام‌شدگان مشخص شود.


title: گورستان خاوران

text: در سال ۱۳۸۷ عده‌ای از اعضای خانواده‌های دفن‌شدگان در گورستان خاوران از خاکبرداری گسترده با بولدوزر و کاشت درخت در محوطهٔ گورستان خبر دادند. سازمان عفو بین‌الملل از مقام‌های ایران خواست که فوراً به تخریب گورهای بی‌نام و نشان انفرادی و دسته‌جمعی در گورستان خاوران پایان دهند. کانون مدافعان حقوق بشر نیز از دولت ایران خواست تا نسبت به بازسازی گورستان خاوران اقدام کند. آیت‌الله منتظری در اینباره گفت: «در رژیم سابق با مرده‌ها دیگر کاری نداشتند. آیا این قبرستان‌هایی که خراب می‌کنند قبرستان کفار بوده‌است؟ حتی در مورد کفار هم اهانت بر میت جایز نیست»


title: گورستان خاوران

text: در فیلم مستند «خاوران» جمعی از خانواده‌های بازماندگان اعدام‌های سیاسی دههٔ ۶۰ به روایت سیر چگونگی کشتارهای آن دهه و وضعیت تدفین و نگهداری از گورستان خاوران می‌پردازند.


title: گورستان خاوران

text: در روز ۹ اردیبهشت ۱۴۰۰ عفو بین‌الملل از مقامات جمهوری اسلامی خواست تا تخریب محل گورهای جمعی خاوران را متوقف کنند و اجازه دهند تا بهائیان تحت آزار و شکنجه با شرافت دفن شوند.


title: سمنان

text: سمنان یکی از شهرهای ایران، مرکز استان سمنان و شهرستان سمنان است. این شهر، در جنوب رشته کوه البرز و شمال دشت کویر، در فاصله ۲۱۶ کیلومتری تهران و در راه تهران به خراسان، در مسیر جاده ۴۴ قرار گرفته‌است.


title: سمنان

text: این شهر از سوی خاور با شهرستان‌های دامغان و شاهرود، از شمال به درجزین، مهدی‌شهر و شهمیرزاد، و از باختر با سرخه همسایه است. در طول جغرافیایی ۵۳ درجه و ۲۳ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۳۴ دقیقه، واقع شده و ارتفاع متوسط آن از سطح دریا، ۱۱۳۰ متر است. همچنین، فاصله آن تا تهران، ۲۱۶ کیلومتر است و به راه‌آهن سراسری تهران_مشهد، متصل می‌باشد و دارای فرودگاه است. سمنان پرجمعیت‌ترین شهر استان می‌باشد. آب و هوای آن، خشک و معتدل است. سمنان یکی از گزینه‌های انتقال پایتخت سیاسی کشور در سال ۱۳۹۲ بود.


title: سمنان

text: سمنان، در دوران باستان، بخشی از چهاردهمین ایالت تاریخی ورن (ورنه)، از تقسیمات شانزده‌گانه اوستایی بود. بنای اولیه شهر سمنان را به طهمورث دیوبند از پادشاهان پیشدادی نسبت می‌دهند سمنان، در طول دوران امپراتوری هخامنشی پارس، شهر مهم و دارای شکوه و بزرگی بود. پس از حمله اسکندر-که منجر به سقوط امپراتوری هخامنشی و ایجاد امپراتوری سلوکی در ایران شد-، منطقه‌ای که سمنان را رهبری می‌کرد، به عنوان کومش، شناخته شد. آغاز دوران باشکوه‌تر و رونق شهر سمنان، پس از روی کار آمدن امپراتوری اشکانیان بود.


title: سمنان

text: مردم سمنان به زبان سمنانی سخن می‌گویند. زبان سمنانی به علت ویژگی خاص خود مورد توجه دانشمندان و ایران شناسان بسیار قرار گرفته‌است. این زبان از زبان‌های ایرانی شاخه شمال باختری است. ایران‌شناسان زیادی چون پرفسور کریستن سن، هوتوم سیندلر، ویلهلم لیکر، جرج مورگن و استایرن تحقیقات جامعی دربارهٔ زبان سمنانی انجام داده‌اند. همچنین نزدیک‌ترین زبان به زبان راجی، سمنانی است. نکته قابل ذکر اینکه اگرچه زبان سمنانی هنوز هم توسط مردم سمنان به کار می‌رود، اما نسل جدید سمنانی‌ها با وجود فهمیدن آن به این زبان باستانی کمتر سخن می‌گویند.


title: سمنان

text: بارتولد، بر این باور بود که سمنان، همان سرزمینی است که ایزیدور خاراکسی به نام «قومیسینه» از آن، یاد کرده‌است.


title: سمنان

text: آب و هوای این شهر در تابستان، گرم و در زمستان، سرد می‌باشد. بارندگی‌های این شهر، اکثراً در فصول سرد سال، صورت می‌گیرد و میزان متوسط بارندگی سالانه آن، ۱۴۰ میلی‌متر می‌باشد. متوسط درجه حرارت سالانه ۰۱/۱۷ درجه سانتیگراد است و این، در حالی است که حداکثر، مطلق حرارت ۵/۴۳ درجه سانتیگراد و حداقل مطلق ۴/۸- درجه سانتیگراد، گزارش شده‌است. همچنین، متوسط تعداد روزهای یخبندان در طول سال در حدود ۴۸ روز است. بادهای کویری و غربی نیز، در آب و هوای سمنان، تأثیر دارند.


title: سمنان

text: در جنوب سمنان، مناطقی چون دشت کویر، ریگ جن، تپه دلازیان، و تپه‌های میرک دلازیان از مهم‌ترین ویژگی‌های جغرافیایی به‌شمار می‌روند. رودخانه فصلی گل رودبار در شمال غرب این شهر و با سرچشمه گرفتن از رشته کوه‌های البرز و گذر از شهر درجزین به دشت کویر می‌ریزد. رود گل رودبار از سه کیلومتری باختر مهدی‌شهر سرچشمه گرفته و شاخابه رودهای ده‌صوفیان و شهمیرزاد و کاریزهای روستای درجزین به این رود می‌پیوندند. رود گل رود در شمال سمنان در جایی به نام «آب پخش کن» به ۵ شاخه بخش می‌شود.


title: سمنان

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۸۵٬۱۲۹ نفر (در ۴۹٬۱۲۴ خانوار) بوده‌است.


title: سمنان

text: شهر سمنان ۷ محله معروف قدیمی دارد به نام‌های:


title: سمنان

text: استان سمنان با بیش از ۷۲۹ گونه جاذبه طبیعی، تاریخی- فرهنگی و انسان‌ساخت، یکی از استان‌های دارای پتانسیل گردشگری در کشور محسوب می‌شود. از مجموع جاذبه‌های موجود در استان، ۸۶/۳۰٪ در شهرستان سمنان، سرخه و مهدی‌شهر و بقیه در سایر شهرستان‌ها توزیع شده‌اند. از سال ۱۳۸۹ به بعد شهرهای سرخه و مهدی‌شهر از شهرستان سمنان جدا شده‌اند، اما در بسیاری از آمارها هنوز با هم آورده می‌شوند. همچنین شهرهای گرمسار و آرادان و نیز شاهرود و میامی، به همین صورت است.


title: سمنان

text: مهم‌ترین آثار تاریخی سمنان عبارتند از: صدا و سیمای مرکز استان سمنان فعالیت خود را ابتدا با نصب دو فرستنده رادیویی به قدرت ۱۰کیلووات (سمنان) و یک کیلووات (دامغان) در سال ۱۳۵۵ برای رله برنامه‌های شبکه سراسری آغاز نمود که به تدریج بردامنه و بعد این فعالیت افزوده شد. اولین قدم برای توسعه مرکز در سال ۱۳۶۰ و با تشکیل دفتر خبری در شهر سمنان برداشته شد که وظیفه کسب و انعکاس اخبار استان را به عهده داشت. در حال حاضر تمامی نقاط استان تحت پوشش شبکه‌های سراسری رادیویی و شبکه استانی صدا و شبکه اول، دوم، سوم، چهارم سیما، شبکه خبر و همچنین شبکه استانی سیما می‌باشد.در اطراف شهر سمنان معادن گچ، نمک، زئولیت، بنتونیت، سلستین و غیره وجود دارند. از موارد مهم منابع زیرزمینی شهر سمنان به چاه نفت خوریان دلازیان در جنوب این شهر می‌توان اشاره نمود. مواد معدنی موجود در این معادن عبارتند از: سنگ گچ، نمک، سنگ آهن، سنگ لاشه، سنگ آهک، سنگ تزئینی، سنگ چینی، زغال سنگ، سولفات سدیم، میکا، بنتونیت، زئولیت، کائولن، بوکیست، خاک صنعتی، سیلیس، دولومیت، فلدسپات، فیروزه، سلستین، سرب، مرمریت، تراورتن، فلورین و منگنز و… .


title: سمنان

text: شهر سمنان در ۲۱۶ کیلومتری تهران و در مسیر جاده ۴۴ قرار گرفته و فاصله زمینی آن با آب‌های آزاد خلیج فارس و دریای خزر به ترتیب ۱۶۰۰ و ۴۰۰ کیلومتر می‌باشد. این شهر دارای ۲ فرودگاه است که یکی از آن‌ها نظامی و دیگری تجاری و فعال است، همچنین به راه‌آهن سراسری تهران_مشهد، متصل می‌باشد.


title: سمنان

text: سمنان از آغاز دهه ۱۳۵۰ هجری خورشیدی تاکنون مرکز فضایی ایران بوده‌است. سازمان صنایع هوافضا در ۴۵ کیلومتری جنوب خاوری (شرقی) سمنان دارای پایگاه هوایی و در ۸۰ کیلومتری جنوب خاوری (شرقی) این شهر دارای پایگاه فضایی است، که پرتاب ماهواره سفیر امید و دیگر ماهواره‌ها و موشک‌های دوربرد از این پایگاه و مرکز انجام می‌گیرد. از سال ۱۳۸۷ هجری خورشیدی جاده نظامی راه مواصلاتی سمنان به پایگاه‌های هوا، فضا به بلوار سفیر امید تغییر نام یافت. همچنین پایگاه فضایی سمنان از پانزده خرداد ۱۳۹۱ به نام پایگاه فضایی امام خمینی نیز نامیده می‌شود.


title: سمنان

text: صنایع دستی این شهر عبارت‌اند از:


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: دِلفی یک محیط یکپارچهٔ توسعهٔ نرم‌افزار یا (IDE) است (که به اشتباه زبان برنامه‌نویسی دلفی نامیده می‌شود) که توسط امبارکادرو ارائه می‌شود و بر پایهٔ زبان برنامه‌نویسی آبجکتیو پاسکال محیطی را برای توسعه سریع نرم‌افزار یا همان rad ارائه می‌کند. به این معنا که شما با کمک یک رابط گرافيكي كاربر یا همان gui قدرتمند که توسط IDE ارائه می‌شود می‌توانید با چند کلیک و مقداری کدنویسی، برنامهٔ خود را در چند سیستم عامل بر پایهٔ پازیکس و مایکروسافت ویندوز و اندروید و مک‌اواس و آی‌اواس به صورت کد اصل سیستم عامل تست و بعد ارائه کرد.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: در اصل دلفی به عنوان ابزاری تحت برنامه rad studio و به هدف توسعه سریع نرم‌افزار یا همان rad توسط بورلند تحت ویندوز ان‌تی ارائه می‌شد که بعداً سهام این شرکت توسط امبارکادرو خریداری شده و دلفی به‌صورت مدرنیته و جدا (از rad studio) ارائه شد گرچه همچنان تحت rad studio هم ارائه می‌شود اما به‌صورت جدا هم ارائه می‌شود.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: این نرم‌افزار بر مبنای پاسکال شیءگرا (آبجکت پاسکال) بوده و از این زبان مشتق شده‌است. البته بورلند نسخه‌ای از دلفی و سی++بیلدر را برای لینوکس به‌نام کایلیکس (Kylix) ارائه کرد که مورد استقبال توسعه دهندگان نرم‌افزارهای لینوکس قرار نگرفت. نرم‌افزارهای دلفی در ابتدا به‌صورت مستقیم از کتابخانه‌های ویندوز و کتابخانهٔ مخصوص خود به‌نام VCL استفاده می‌کردند، اما پس از نسخهٔ ۶ دلفی، امکانات استفاده از دات‌نت هم به‌آن اضافه شد.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: دلفی و Kylix از زبان برنامه‌نویسی دلفی مبتنی بر پاسکال استفاده می‌کنند، و کد منبع دلفی را به کد محلی x۸۶ یا کد مدیریت شدهٔ .NET کامپایل می‌کند. آن‌ها شامل VCL/CLX (کتابخانهٔ مؤلفه دیداری) هستند، که رابط‌های مستقل COM (ریزفیلم‌های خروجی کامپیوتر) همراه اجرای کلاس‌های فرض شده با مرجع، و تعداد زیادی از اجزاء بیگانه را حمایت می‌کنند. پیاده‌سازی‌های رابط به قسمت‌هایی از قابلیت‌های کلاس‌ها واگذار می‌شود. گرداننده‌های پیام بوسیلهٔ علامت زدن شیوه‌ای از کلاس با عدد ثابت پیام برای اجرا پیاده‌سازی می‌شوند. تأکید مهم بر روی اتصال پایگاه داده قرار دارد، و این موجب شده دلفی در مورد پایگاه داده دچار اشتباه شود، (فقط) نرم‌افزار نهایی طراحی کننده، مجموعهٔ پایگاه داده‌ای غنی خود را عرضه کرده‌است.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: دلفی یک زبان برنامه‌نویسی قوی سطح بالا است. در اصل بر مبنای زبان برنامه‌نویسی خوب طراحی شدهٔ پاسکال ایجاد شده‌است. دلفی بر خلاف پاسکال مقدمتاً برای اهداف تحصیلی طراحی نشد. اضافه بر ویژگی‌های زبان‌های سطح بالا، برنامه‌نویسی سطح پایین نیز با فعال شدن اسمبلر و بوسیلهٔ کدهای دستورالعمل پردازنده نیز ممکن است. ویژگی‌های شیء گرایی زبان فقط چند ریختی بر مبنای کلاس- و رابط – که باعث می‌شود برنامه با وضوح بیشتری درظاهر یک برنامه نوشته شده به چند زبان نوشته شود، اجازه و استفاده چند ارثی داده شده. کلاس‌های خودی، اولین اشیاء کلاس هستند. اشیاء در حقیقت به اشیاء رجوع می‌کنند (شبیه جاوا) که دلفی به‌طور ضمنی ارجاع می‌دهد، بنابراین به اختصاص دادن حافظه برای اشاره گرها به اشیاء توسط خودمان یا تکنیک‌های مشابه آن در زبان‌های دیگر نیازی نیست. در آنجا مراجع اختصاصی که نوع رشته دارند وجود دارد. (به خوبی رشته‌های نا متناهی)


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: ترجیحاً نسبت به توابع، رشته‌ها به وسیلهٔ علامت + می‌توانند ملحق شوند. برای آن دسته از انواع رشته‌ای اختصاص داده شده، مدیریت حافظه توسط خودمان لازم نیست، بلکه مدیر حافظه این را مدیریت می‌کند. مدیر حافظهٔ پیشرفته که توسط Borland Developer Studio ۲۰۰۶ معرفی شده‌است، توابعی را برای اختصاص دادن حافظه فراهم می‌کنند.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: زبان برای پیشرفته سازی‌های بعدی مناسب است و از IDE جامع آمده‌است. دلفی با یک رابط گرافیکی بزرگ به اسم VCL ارتباط خوبی دارد، که شامل خیلی از کدهای منبع آن است. سوم-اجزا حزب (معمولاً با منبع کامل قانون) موجود در بازار هم به منزله تقویت ide یا برای سایر کارهای دلفی مربوط به توسعه‌است. IDE شامل واسط گرافیکی برای محلی سازی و ترجمهٔ برنامه‌های ایجادشده که می‌تواند به یک مترجم گسترش داده شود، بدون هزینهٔ اضافی. (برخی از گسترش دهنده‌ها دستهٔ سوم محصولات را به خاطر عاملیتی که دارند ترجح می‌دهند)


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: رابط گرافیکی حالتی را پیش می‌آورد که نسخه‌های قدیمی به نسخه‌های جدید دلفی، تبدیل شوند. کتابخانه‌های دسته سوم می‌توانند از طریق فروشنده یا قابلیت‌های کامپایل دوباره برنامه را ارتقا داده شوند. VCL سازگار کنندهٔ قدیمی ای بود از تزریق وابستگی یا کنترل معکوس. VCL یک مدل با قابلیت استفاده دوباره، خبره و توسعه پذیر با ارتقا دهنده هاست. با کمک کنندهٔ کلاس، می‌توان عملکرد هستهٔ RTL و کلاس‌های VCL را بدون تغییر دادن منبع اصلی کد تغییر داد. بهینه‌سازی سریع وسادهٔ انتقال کامپایلری می‌تواند به برنامهٔ اجرایی تبدیل کند.CLX بیشتر پشتیبانی نشد چون Kylix از رده خارج شد.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: دلفی درون خود، یک ابزار گذر از پایگاه نیست. اما Delphi.NET برای چارچوب‌های گرافیکی .NET کامپایل می‌کند، که برای پایگاه‌های گذار با چند تنظیم کد منبع pre.NET اصل طراحی شده‌است. محصول Kylix، که انتقال برنامه‌ها را به لینوکس امکان می‌بخشد، خیلی به فروش نرفت. هر نسخه جدید دلفی سعی در سازگاری با نسخ قبلی دارد. این به کاربران امکان می‌دهد تا کدهای ارث برده شده بسازند بدون اینکه در توابع و رابط‌ها مشکلی پیش بیاید. اما بعضی از ارتقا دهندگان احساس می‌کنند این توجه به سازگاری با قبل از تحول در دلفی جلوگیری کند، و باعث کهنگی و از رده خارج شدن تصمیمات طراحی در کتابخانه‌های استاندارد کلاس(VCL/RTL) شود.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: یا به انگلیسی delphi for php یک ide برای زبان برنامه نویسی پی اچ پی است.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: Turbo Pascal و Borland Pascal کامپایلرهای ۱۶بیت با کد محلی ارزان قیمتی بودند. آن‌ها در طی سال‌ها تجدید چاپ شدند، و در اصل برای تولید برنامه‌های نمایش متن استفاده می‌شدند. وقتی استفاده از رابط‌های گرافیکی کاربر توسط ۳٫۱Microsoft Windows حمایت شد، استفاده از Borland Pascal تکمیل شده به عنوان زبان زیر مجموعه معرفی شد. دلفی یکی از اولی ابزار چیزی که آمد بود که به عنوان Rapid Application Development(RAD) شناخته می‌شد وقتی که در سال ۱۹۹۵ برای Windows ۳٫۱ ۱۶ بیتی آمد.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: دلفی۲، یک سال بعد منتشر شد، که از طرف محیط Windows ۳۲ بیتی حمایت می‌شد و استفاده‌های مختلفی از C++ به عنوان یک زبان زیرمجموعه می‌نمود؛ و C++ Builder چند سال بعد دنبال شد.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: رئیس طراحی دلفی آندرس هایلسبرگ بود، کسیکه Turbo Pascal را توسعه داد. او در سال ۱۹۹۶ به Mhcrosoft رفت تا روی C# کار کند. در سال ۲۰۰۱ لینوکس Kylix منتشر شد. این نسخه نقد شده و با کیفیت پایین ارزیابی شد و به خوبی فروش نرفت و بعد از نسخهٔ سوم از رده خارج شد. برای حمایت هم‌زمان از Windows و Linux به منظور ارتقای پایگاه‌های گذار تلاش شد، و نسخهٔ پایگاه گذاری از VCL که به عنوان CLX شناخته می‌شد در ۲۰۰۲ به همراه دلفی۶ منتشر شد. این تلاش‌ها برای تکنولوژی CLX بیهوده شد و به همراه متروک شدن Kylix، CLX هم از میان رفت. از آنجایی که نسخه ۱٫۰ ارتقای پایگاه داده باقی‌ماندهٔ یکی از قوی‌ترین نقاط دلفی است. کتابخانه مؤلفهٔ دیداری (VCL) شامل کتابخانهٔ بزرگی از پایگاه داده کنترل‌های آگاه است، و پایگاه داده به مؤلفه‌ها دسترسی دارد. موتور پایگاه داده Borland پایگاه دادهٔ اصلی لایهٔ اتصال بود، و تنها انتخاب در نسخه‌های اولیهٔ دلفی بود، اگرچه الآن به ندرت استفاده می‌شود، اما آخرین نسخه به عنوان یکی از اختیارات قابل نصب در BDE وجود دارد.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: دلفی۷ که در اوت ۲۰۰۲ منتشر شد، تبدیل به نسخهٔ استانداردی شد که بیشتر از دیگر نسخ ساده توسط توسعه دهندگان استفاده شد، و تا این تاریخ نیز استفادهٔ مؤثری از آن می‌شود. این نسخه قابلیت حمایت از قالب‌های Windows XP، و حمایت‌های بیشتری را نیز برای ساختن برنامه‌های تحت web اضافه کرده‌است. همچنین آخرین نسخهٔ دلفی بود که بدون فعال سازی قابل استفاده بود. این خصوصیت ثبت اختیاری دارد که می‌توان از آن صرف نظر نمود. دلفی۷ یکی از پر طرفدارترین IDEها است که توسط Borland تولید شده‌است، که به خاطر پایداری، سرعت و نیاز کم به سخت‌افزار است. به هر حال، در تمام نسخه‌های دلفی مقدار زیادی از خطاهای شناخته شده وجود دارد که Borland آن‌ها را برطرف نکرده‌است. وظیفهٔ برطرف کردن این خطاها در انجمن دلفی باقی‌ماند. دلفی۸ در دسامبر ۲۰۰۳ منتشر شد، که تنها .NET منتشر شده بود و به کاربران اجازه می‌داد اشیاء دلفی با کد پاسکال را به .NET CIL کامپایل کنند. این همچنان مهم بود که IDEهای خود را برای اولین بار تغییر دهد، از نوع IDE پنجرهٔ چندگانه متغیر در روی میز کار(desktop) به نوع دیدن و احساس کردن شبیه Microsoft's Visual Studio.NET. HDEهای جدید هنوز لایهٔ پنجره‌های «Classic Undocked» را به عنوان Option در دسترس دارند.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: نسخهٔ بعدی، دلفی۲۰۰۵ (دلفی۹)، شامل ارتقای Win۳۲ و .NET در یک IDE ساده، که تعهدات Borland را برای کاربران Win۳۲ تکرار کرد. دلفی ۲۰۰۵ شامل فرصت انجام طراحی به وسیلهٔ ترک داده در پایگاه داده‌است. همچنین شامل ID پیشرفته‌است و در متن برنامه for را نیز اضافه کرده‌است (شبیه foreach برای C#). به هر حال، به خاطر بعضی از خطاها مورد انتقاد قرار گرفت. هردوی دلفی۸ و دلفی۲۰۰۵ مشکلات پایداری را در هنگام اجرا شدن دارند، که فقط تا اندکی در service packها بر طرف شده‌اند. بعدها در سال ۲۰۰۵ دلفی ۲۰۰۶ منتشر شد و مدل ارتقا یافته‌ای از C# و Delphi.NET ،DelphiWin۳۲ و C++ را در IDE ساده‌ای ترکیب کرد. از دلفی ۸ یا دلفی ۲۰۰۵ وقتی که اجرا می‌شد پایدارتر بود، و حتی توسط انتشار بسته‌های خدماتی و برطرف سازی اساسی مشکلات پیشرفته تر شد. در ۸ فوریه سال۲۰۰۶ Borland اعلام کرد که به دنبال خریداری برای IDEهایش و خط پایگاه داده‌ای محصولاتش است، که شامل دلفی برای تأکید بر خط ALM است. اخبار دلگرم کننده‌ای برای کاربران باقی‌مانده آمد.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: در ۶ سپتامبر سال ۲۰۰۶ ابزار ارتقا دهندهٔ گروهی (اسم شرکتی که هنوز از بین نرفته) شرکت نرم‌افزاری Borland نسخه‌های تک زبانه از Borland developer studio را منتشر کرد، که به نام مشهور Turbo بازگشت. محصول مجموعهٔ Turbo شامل Turbo Delphi برای Win۳۲ ،Turbo Delphi برای .NET، Turbo C++، و Turbo C# است. هر نسخه در دو ویرایش در دسترس است:


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: Explorer(نسخه‌ای که Download آن رایگان است) و Professional(با قیمت ارزانتر US$۸۹۹ برای کاربران جدید؛US$۳۹۹ برای نو سازی) نسخه‌ای که دسترسی به هزاران مؤلفهٔ شخص ثالث را امکان‌پذیر می‌کند. بر خلاف نسخه‌های شخصی قبلی دلفی، ویرایش‌های جدید Explorer می‌توانند برای گسترش‌های تجاری قابل استفاده باشند.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: در ۱۴ نوامبر سال ۲۰۰۶ Borland اعلام کرد که ترجیح می‌دهد که فروش ابزار توسعهٔ گروهی متوقف و به شرکت فرعی مستقلی با نام CodeGear تبدیل شود.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: دلفی ۲۰۰۷، اولین نسخهٔ CodeGear، در ۱۶ مارس ۲۰۰۷ منتشر شد. در ابتدا ماهیت Win۳۲ منتشر شد، قبل از اینکه ماهیت.NET از دلفی۲۰۰۷ منتشر شود، به عنوان بخشی از محصول CodeGear RAD Studio ۲۰۰۷. ویژگی‌های جدید شامل حمایت از ساخت MS و ارتقای کتابخانه مؤلفه دیداری برای Windows vista است. CodeGear هم چنین DBX۴ را به عنوان نسخهٔ بعدی dbExpress معرفی کرد. برای اولین بار دلفی می‌توانست از اینترنت Download و با اجازه‌نامه فعال سازی شود. نسخه‌های بین‌المللی از دلفی ۲۰۰۷ همزمان به انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و ژاپنی پیاده‌سازی می‌شد. RAD Studio ۲۰۰۷ که شامل .NET وC++Builder development می‌شود، در ۵ سپتامبر ۲۰۰۷ منتشر شد.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: آخرین نسخه، دلفی ۲۰۰۹(با نام کد شدهٔ Tiburón)، خیلی از ویژگی‌های جدید مثل کار دوبارهٔ به صورت کامل روی VCL و RTL برای حمایت کامل از Unicode، و روش‌های کلی با نام مستعار (برای هردویWin32 native و .Net development) را اضافه کرد.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: Borland، CodeGear را به Embarcadero Technologies در سال ۲۰۰۸ فروخت. Embarcadero امتیاز CodeGear را که توسط Borland تولید شده بود، برای شناسایی ابزار و راهنمایی‌های پایگاه داده‌ای آن، نگهداری می‌کند؛ و Embarcadero تصمیم گرفته‌است ابزار پایگاه دادهٔ آن را تحت DatabaseGear moniker شناسایی کند.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: دلفی در اصل پروژهٔ تحقیقاتی محرمانه‌ای بود در Borland که منجر به محصولی شد که AppBuilder نامیده می‌شد. کمی قبل از اولین انتشار AppBuilder از طرف Borland، Novell AppBuilder منتشر شد، که Borland را در نیاز اسمی جدید رها کرد. بعد از تلاش‌های بسیار بالاخره نام دلفی غلبه کرد. توسعه دهنده Danny Thorpe که نام دلفی را با مرجع Oracle at Delphi انتخاب کرد. یکی از اهداف اصلی دلفی تأمین اتصال پایگاه داده با برنامه‌نویس به عنوان یک ویژگی کلیدی بود و بستهٔ پایگاه داده‌ای رایج در آن زمان Oracle database بود؛ بنابراین «اگر می‌خواهید با Oracle صحبت کنید، به دلفی بروید. (البته این یک ضرب‌المثل قدیمی یونانی است)» همین‌طور که توسعه ادامه یافت، نام بر آن‌ها رشد کرد و حمایت Borland نیزاز نام دلفی بیشتر شد.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: دورهٔ بعدی تولیدکنندگان


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: Anders Hejlsberg، معمار اصلی دلفی و Turbo pascal، در سال ۱۹۹۶ تحت استخدام Microsoft درآمد، جایی که او یک مهرهٔ کلیدی بود در تولید قالب‌های گرافیکی Microsoft.NET و منجر به طراحی هر دوی Java با گرایش J++ و C# شد. Chuck Jazdzewski، کسیکه دانشمند رئیس و معمار در تکنولوژی دلفی Borland بود، در سال ۲۰۰۴ Borland را ترک کرد و به Microsoft پیوست. Danny Thorpe، دانشمند رئیس در آن موقع در ۲۰۰۵ به Google پیوست و در ۲۰۰۶ به Microsoft پیوست. نرم‌افزار مربوط


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: در میان خیلی از محصولاتی که توسط دلفی تولید شده‌است داریم: Skype (VoIP and IM)، QIP (IM)، The Bat! (e-mail کاربر)، PopTray (e-mail چک کننده)، FeedDemon (feed viewer)، XanaNews، Xnews (خوانندهٔ اخبار گروهی) Dev-C++ (IDE)، DUnit (unit testing)، Help & Manual (help system authoring)، Inno Setup (installer engine) Macromedia HomeSite (HTML ویرایش‌گر)، TopStyle Pro (CSS ویرایش‌گر)، Macromedia Captivate (screencast) Spybot - Search & Destroy، Ad-Aware (anti-spyware)، jv16 PowerTools، Total Commander (file manager)، Copernic Desktop Search، PowerArchiver، Beyond Compare(file comparison)]، WordWeb (dictionary/thesaurus


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: خیلی از کامپایلرهای Pascal شیءگرا وجود دارند که در اصل بوسیلهٔ Borland توسعه یافته‌اند، و همچنین محصولاتی که قالب‌های گرافیکی را مثل دلفی کاملاً فراهم کردند. بعضی از آن‌ها کارهایی را انجام می‌دهند که دلفی نمی‌تواند، مثل حمایت از سیستم‌عامل‌های مختلف، و اجازه برای امتحان کد منبع کامپایلر. آن‌ها بعضی مواقع عادت دارند بخش‌های server از برنامه‌های دلفی را در سیستم‌عامل‌هایی به غیر سیستم‌عامل‌های Microsoft اجرا کنند. اکثراً حمایت Linux را در سال‌های قبل از Kylix داشتند.


title: دلفی (نرم‌افزار)

text: ۱. ^ «A First Look at (Borland Developer Studio) Delphi 2006 - Refactoring in Delphi ۲۰۰۶». About.com. Retrieved on ۲۰۰۷-۱۲-۱۹. ۲. ^ «Delphi and C++Builder Roadmap». CodeGear.com. Retrieved on ۲۰۰۸-۰۹-۲۹. ۳. ^ David Intersimone. «Press Release: Borland forming CodeGear to focus exclusively on developer productivity». Retrieved on ۲۰۰۶-۱۱-۲۸. ۴. ^ David Intersimone. «Borland History: Why the name»Delphi?"". Retrieved on ۲۰۰۶-۱۱-۲۸. ۵. ^ «Borland Brain Drain Continues». eWeek (2004-02-02). Retrieved on ۲۰۰۷-۱۲-۱۹. ۶. ^ «Into the Maelstrom» (۲۰۰۶-۰۴-۱۴). Retrieved on ۲۰۰۷-۱۲-۱۹.


title: کیلیکس

text: کیلیکس نسخه تحت گنو لینوکس دلفی و سی‌پلاس‌پلاس‌بیلدرِ (C++ Builder) شرکت نرم‌افزاری بورلند است. در حال حاضر به علت مشکلات کیلیکس نشانه‌ای از انتشار نسخه ۴ آن دیده نمی‌شود. اما شما میتوانید از برنامه lazarus برای برنامه‌نویسی دلفی در محیط لینوکس استفاده کنید.


title: AWK

text: AWK یک زبان برنامه‌نویسی مفسری است که برای پردازش متن طراحی شده و عموماً به عنوان ابزاری برای گزارش‌گیری و استخراج داده‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. این زبان برنامه‌نویسی، تبدیل به یکی از ویژگی‌های استاندارد در سیستم‌عامل‌های خانواده یونیکس شده‌است.


title: AWK

text: زبان AWK در دهه ۱۹۷۰ در "آزمایش‌گاه‌های بل طراحی شد. نام این زبان از نام خانوادگی طراحان آن Alfred Aho, Peter Weinberger, و Brian Kernighan گرفته شده‌است. سرواژه AWK در زبان انگلیسی، عمدتاً مشابه نام پرنده auk تلفظ می‌شود، که تصویری از این پرنده بر روی جلد کتاب زبان برنامه‌نویسی AWK" استفاده شده‌است، هرچند که AWK به صورت مجزا و حرف‌به‌حرف هم تلفظ می‌شود.


title: AWK

text: زبان برنامه‌نویسی AWK یک زبان اسکریپتی داده‌محور است؛ این زبان عموماً از یکسری دوجفتی "الگو" (pattern) و "عمل" (action) تشکیل می‌شود که قرار است بر روی یکسری داده‌های متنی اجرا شود؛ که این داده‌های متنی یا از فایل‌های عادی خوانده می‌شوند، یا اینکه از طریق خط لوله بدست می‌آیند. به کمک AWK می‌توان اطلاعاتی را از این داده‌های متنی استخراج کرد یا اینکه گزارش‌هایی قالب‌بندی‌شده از آن‌ها تهیه کرد. این زبان به‌طور گسترده‌ای از نوع‌داده string (رشته)، آرایه‌های انجمنی (آرایه‌ای که با کلیدرشته اندیس‌گزاری می‌شود) و عبارات باقاعده استفاده می‌کند. در حالی که دامنه استفاده محدودی برای زبان AWK در نظر گرفته شده، و این زبان خصوصاً برای نوشتن برنامه‌های یک‌خطی طراحی شده، AWK یک زبان Turing-complete است و حتی کاربران اولیه AWK در آزمایش‌گاه‌های بل نیز برنامه‌های بزرگ با ساختاربندی خوب به زبان AWK می‌نوشتند.


title: AWK

text: زبان برنامه‌نویسی AWK در ابتدا در سال ۱۹۷۷ توسط Alfred Aho, Peter Weinberger, و Brian Kernighan ساخته شد. نام این زبان از حرف اول نام خانوادگی تولیدکنندگانش گرفته شده‌است. امروزه AWK یکی از ابزارهای الزامی در استاندارد Single UNIX Specification است و استاندارد Linux Standard Base هم آن را الزامی کرده‌است.


title: AWK

text: زبان AWK در طی سال‌های ۱۹۸۵–۱۹۸۸ به‌طور گسترده‌ای گسترش یافت و نتیجهٔ این گسترش پیاده‌سازی GNU AWK بود که توسط Paul Rubin, Jay Fenlason, و Richard Stallman نوشته‌شده بود و در سال ۱۹۸۸ منتشر شد. کدهای منبع nawk که توسط برایان کرنیگان نوشته شده بود، در ابتدا در سال ۱۹۹۳ به صورت غیرعمومی و سپس در اواخر دهه ۱۹۹۰ به صورت عمومی منتشر شد. بسیاری از سیستم‌های BSD برای پرهیز از مجوز GPL از این پیاده‌سازی استفاده می‌کنند.


title: AWK

text: زبان AWK پس از دستور sed (سال ۱۹۷۴) درست شد. هر دو این ابزارها برای پردازش متن درست شده‌اند. هر دو آن‌ها پارادیم داده‌محور و خط‌گرا دارند و عموماً برای نوشتن برنامه‌های یک‌خطی مناسب هستند. قدرت و ایجازی که برنامه‌های AWK داشتند، خصوصاً قدرت آن در اداره‌کردن عبارات باقاعده و عدم نیاز به تعریف صریح متغیرها -- که نوشتن برنامه‌های یک‌خطی را تسهیل می‌کرد-- در کنار محدودیت‌هایی که AWK در آن زمان‌ها داشت، از جمله مهم‌ترین دلایلی بودند که الهام‌دهندهٔ لری وال برای ساخت زبان برنامه‌نویسی پرل (۱۹۸۷) شدند. در دهه ۱۹۹۰، پرل بسیار محبوب شد، و در زمره زبان‌های پردازش متن، از جمله رقیبان AWK بود.


title: AWK

text: یک برنامهٔ AWK از یکسری دوجفتی الگو-عمل تشکیل می‌شود که به این صورت نوشته می‌شوند. که در کد بالا، بخش condition یک عبارت است و بخش action هم دنباله‌ای از دستورها است. فایل ورودی به یکسری رکورد شکسته می‌شود. به‌طور پیشفرض، رکوردها با استفاده از کاراکتر newline از هم مجزا می‌شوند، بنابراین، فایل ورودی بر اساس خطوط موجود در آن تقسیم‌بندی می‌شود. برنامه به نوبت هر عبارتی که در بخش condition نوشته شده را بر روی رکورد فعلی آزمایش می‌کند، در صورتی که هر کدام از آن عبارات با رکورد فعلی تطابق داشت، بخش action مربوط به آن عبارت اجرا می‌شود. یکی از بخش‌های condition یا action را می‌توان ننوشت، اما حداقل یکی از آن‌ها باید نوشته شود. رفتار پیشفرض برای conditionای که نوشته نشده این است که فرض می‌شود آن condition با تمام خطوط تطابق دارد. در صورتی که از نوشتن بخش action صرف نظر شود، به صورت پیشفرض این‌طور تصور می‌شود که قصد برنامه‌نویس چاپ کردن رکورد فعلی بوده‌است.


title: AWK

text: بخش condition علاوه بر اینکه می‌تواند شامل عبارت‌های ساده‌ای همچون foo == ۱ یا /^foo/ باشد، می‌تواند کلمات مخصوصی همچون BEGIN یا END هم باشد. در مورد BEGIN، بخش action متناظر پیش از خوانده‌شدن اولین رکورد اجرا می‌شود، و در مورد END، بخش action متناظر، پس از خوانده‌شدن آخرین رکورد اجرا می‌شود. بخش condition همچنین می‌تواند به صورت pattern1, pattern2 باشد که در این صورت، بخش action متناظر بر روی محدوده‌ای از خطوط اجرا می‌شود که شروع این محدوده اولین خطی است که حاوی pattern1 است و پایان این محدوده هم خطی است که حاوی pattern2 است.


title: AWK

text: عبارات AWK علاوه بر اینکه می‌توانند حاوی عملگرهای منطقی و محاسباتی عادی باشند، می‌توانند حاوی عملگر تیلد tilde هم باشند (~) که این عملگر، یک عبارت باقاعده را بر روی یک رشته آزمایش می‌کند. به جای استفاده از این عملگر همچنین می‌توان از سینتکس /regexp/ استفاده کرد. این سینتکس از sed گرفته شده‌است که sed هم آن را از ویرایشگر ed گرفته‌است که در این ویرایشگر از کاراکتر / برای جستجو استفاده می‌شود.


title: زبان اسمبلی

text: زبان اَسمبلی یا همگذاری یک زبان برنامه‌نویسی سطح پایین برای رایانه‌ها و دیگر دستگاه‌های برنامه‌پذیر است که رابطهٔ یک-به-یک با دستورالعمل‌های زبان ماشین معماری رایانه دارد. هر زبان اسمبلی مختص به یک معماری رایانه خاص است، برخلاف بیشتر زبان‌های برنامه‌نویسی سطح بالا که با معماری‌های مختلف سازگار هستند ولی برای اجرا شدن به مفسر و مترجم نیاز دارند.


title: زبان اسمبلی

text: زبان اسمبلی با استفاده از یک برنامهٔ جانبی به نام اسمبلر یا همگذار، به کد ماشین قابل اجرا تبدیل می‌شود؛ به این فرایند تبدیل، اسمبل کردن گفته می‌شود.


title: زبان اسمبلی

text: زبان اسمبلی از یادیارها برای نشان دادن هر دستور ماشین سطح-پایین یا آپ‌کد استفاده می‌کند. بعضی آپ‌کدها به یک یا چند عملوند به عنوان بخشی از دستورالعمل نیاز دارند و بیشتر اسمبلرها می‌توانند لیبل‌ها و نمادهایی را به عنوان عملوند، برای نشان دادن آدرس‌های حافظه و ثابت‌های عددی بپذیرند. ماکرو اسمبلرها نیز قابلیت درشت‌دستوری را شامل می‌شوند که این امکان را به وجود می‌آورد که متن یک کد زبان اسمبلی با یک نام از پیش تعیین شده در خلال متن یک کد دیگر استفاده شود. بیشتر اسمبلرها مکانیزم‌های اضافی برای تسهیل فرایند توسعهٔ برنامه، کنترل فرایند اسمبل کردن و پشتیبانی از اشکال‌زدایی ارائه کرده‌اند.


title: زبان اسمبلی

text: اسمبلر برنامه‌ای است که با تبدیل یادیارهای دستوری اسمبلی به آپ‌کدها و جایگزینی شناسه‌ها با آدرس‌های حافظه، کد هدف را به وجود می‌آورد. استفاده از ارجاعات نمادی از ویژگی‌های کلیدی اسمبلرها است که از محاسبات خسته‌کننده و به‌روزرسانی‌های دستی آدرس‌ها بعد از تغییر کد برنامه توسط برنامه‌نویس جلوگیری می‌کند. بیشتر اسمبلرها از قابلیت ماکرو نیز بهره می‌برند که این امکان را به وجود می‌آورد تا یک نام خاص برای یک تکه کد مشخص شود و سپس از آن نام در قسمت‌های مختلف برنامه استفاده شود و در هنگام اسمبل کردن برنامه تکه کد مربوطه جایگزین نام آن شود؛ به عنوان مثال از این روش برای تولید توالی‌های دستوری کوتاه رایج در خلال متن برنامه به جای فراخوانی رویه‌ها استفاده می‌شود.


title: زبان اسمبلی

text: اسمبلرها از دههٔ ۱۹۵۰ مورد استفاده قرار گرفتند و نوشتن آنها بسیار راحت‌تر از نوشتن مترجم‌ها برای زبان‌های برنامه‌نویسی سطح بالا است به طوری که هر دستور یادیاری و هر آدرس حالت ترکیبی این زبان مستقیماً به یک آپ‌کد زبان ماشین تبدیل می‌شود. اسمبلرهای جدید، به‌طور خاص برای معماری‌های ریسک، مانند اسپارک و پاور، همانند معماری ایکس۸۶ و ایکس۸۶–۶۴، با بهینه‌سازی زمان‌بندی دستورالعمل‌ها باعث استفادهٔ کارآمد از خط لولهٔ واحد پردازش مرکزی می‌شوند.


title: زبان اسمبلی

text: برخی از رایج‌ترین اسمبلرهای معماری ایکس۸۶ عبارتند از:


title: زبان اسمبلی

text: دو نوع اسمبلر بر اساس تعداد گذرها از روی کد منبع برای تولید برنامهٔ قابل اجرا وجود دارد:


title: زبان اسمبلی

text: هدف اصلی در استفاده از اسمبلرهای یکبار-گذر، سرعت اسمبل کردن بود زیرا در گذر دوم به برگرداندن و بازخوانی نوار یا کارت پانچ، که در گذشته برای ذخیره‌سازی کدها استفاده می‌شدند، نیاز بود. این مشکل بعدها با وجود کامپیوترهای جدید برطرف شد. مزیت اسمبلرهای چندبار-گذر این است که در نبود خطاها در کد آبجکت، فرایند پیونددهی سریع‌تر انجام می‌شود.


title: زبان اسمبلی

text: اسمبلرهای پیچیده‌تر سطح-بالا انتزاع‌های زبانی زیر را فراهم می‌کنند:


title: زبان اسمبلی

text: برنامه‌ای که به زبان اسمبلی نوشته می‌شود شامل مجموعه‌ای از دستورالعمل‌های پردازنده (یادیارها)، شبه-دستورها ، کامنت‌ها و داده‌ها است. دستورهای زبان اسمبلی معمولاً از یک آپ‌کد و سپس فهرستی از داده‌ها، آرگومان‌ها یا پارامترها تشکیل شده‌اند و توسط اسمبلر به دستورهای زبان ماشین ترجمه و به حافظه منتقل می‌شوند تا اجرا شوند.


title: زبان اسمبلی

text: برای مثال، دستور زیر به پردازندهٔ معماری ایکس۸۶/آی‌ای-۳۲ می‌گوید که یک مقدار ثابت ۸ بیتی را به یک ثبات منتقل کند. کد باینری این دستور codice_1 است که پس از آن یک شناسهٔ ۳ بیتی می‌آید تا مشخص کند کدام ثبات باید استفاده شود. codice_2 شناسهٔ ثبات "AL" است، بنابراین کد ماشین زیر دادهٔ codice_3 را در ثبات "AL" بار می‌کند:


title: زبان اسمبلی

text: این کد باینری را می‌توان با تبدیل به مبنای ۱۶ کمی خواناتر کرد:


title: زبان اسمبلی

text: در اینجا codice_6 به معنی انتقال مقدار بعدی به ثبات "AL" است و codice_7 نمایش مبنای ۱۶ مقدار باینری codice_3 است که باید منتقل شود و در مبنای ده برابر ۹۷ است. زبان اسمبلی اینتل یادیار codice_9 را (مخفف "Move") برای دستورهای این چنینی فراهم کرده، به‌طوری‌که کد ماشین بالا در زبان اسمبلی به شکل زیر نوشته می‌شود که خواندن و به خاطر سپردن آن راحت‌تر است (آنچه بعد از نقطه-ویرگول (;) آمده توضیح است): MOV AL, 61h ; Load AL with 97 decimal (61 hex) برخی زبان‌های اسمبلی ممکن است از دستورهای مشابه codice_9 برای انتقال، کپی و بارگذاری داده‌ها، چه ثبات‌ها، چه مقادیر عددی و چه متغیرهای حافظه استفاده کنند و برخی دیگر از اسمبلرها ممکن از دستورهای متفاوتی استفاده کنند؛ مثلاً codice_11 برای انتقال حافظه به ثبات، codice_12 برای انتقال از ثبات به حافظه، codice_13 برای انتقال از ثبات به ثبات و codice_14 برای انتقال ثابت‌های عددی به ثبات و غیره.


title: زبان اسمبلی

text: آپ‌کد اینتل codice_15 یک مقدار ۸ بیتی را به ثبات "AL" کپی می‌کند، در حالیکه codice_16 آن را به "CL" منتقل می‌کند و codice_17 همین کار را با "DL" انجام می‌دهد. مثال‌های اسمبلی آن به صورت زیر است:


title: زبان اسمبلی

text: MOV AL, 1h ; Load AL with immediate value 1 MOV CL, 2h ; Load CL with immediate value 2 MOV DL, 3h ; Load DL with immediate value 3


title: زبان اسمبلی

text: دستور codice_9 می‌تواند مانند مثال زیر به اشکال پیچیده‌تری نیز استفاده شود:


title: زبان اسمبلی

text: MOV EAX, [EBX] ; Move the 4 bytes in memory at the address contained in EBX into EAX MOV [ESI+EAX], CL ; Move the contents of CL into the byte at address ESI+EAX


title: زبان اسمبلی

text: در هر حالت، دستور codice_9 مستقیماً توسط اسمبلر به یک آپ‌کد در بازهٔ 88-8E یا A0-A3 یا B0-B8 یا C6 یا C7 ترجمه می‌شود و برنامه‌نویس مجبور به دانستن یا حفظ کردن آن‌ها نیست.


title: زبان اسمبلی

text: تبدیل زبان اسمبلی به زبان ماشین وظیفهٔ اسمبلر است و عکس این عمل تا حدی توسط دی‌اسمبلر امکان‌پذیر است. برخلاف زبان‌های برنامه‌نویسی سطح بالا، ارتباط یک به یکی بین دستورهای زبان اسمبلی و دستورالعمل‌های زبان ماشین وجود دارد. با این حال، در برخی موارد، یک اسمبلر ممکن است شبه‌دستورهایی را به کار بگیرد (اساساً ماکروها) که به چند دستورالعمل زبان ماشین تبدیل می‌شود تا پاسخگوی نیازهای رایج باشد.


title: زبان اسمبلی

text: هر معماری کامپیوتر زبان ماشین مختص به خود را داراست. کامپیوترها در تعداد و نوع دستورهای قابل استفاده، تعداد و اندازهٔ ثبات‌ها و نحوهٔ انبارش داده‌ها با یکدیگر تفاوت دارند. با اینکه کامپیوترهای همه منظوره اساساً قادر به انجام کارکردهای مشابه هستند ولی این کار را با روش‌های گوناگونی انجام می‌دهند؛ بنابراین زبان اسمبلی مربوط به آن‌ها نیز این تفاوت‌ها را منعکس می‌کند.


title: زبان اسمبلی

text: مجموعه‌های متعددی از یادیارها یا دستورهای زبان اسمبلی ممکن است برای یک مجموعه دستورالعمل واحد وجود داشته باشد، که به‌طور معمول در برنامه‌های اسمبلی مختلفی نمونه‌سازی می‌شوند. در این موارد، رایج‌ترین آن‌ها معمولاً نمونه‌ای است که توسط کارخانهٔ سازنده عرضه می‌شود یا در مستندات آن‌ها استفاده شده‌است.


title: زبان اسمبلی

text: در زمانی که کامپیوتر با قابلیت ذخیره کردن برنامه معرفی شد، زبان‌های اسمبلی در دسترس نبودند. کثلین بوث مسئول اختراع زبان اسمبلی می‌باشد؛ که بر پایهٔ کار نظری اش که در سال ۱۹۷۴ آغاز کرد، می‌باشد. همزمان که با همفکری اندرو بوث (که در آینده همسر او شد) و با ریاضی‌دانی به نام جان فون نویمان و فیزیکدانی به نام هرمن گلداستاین در مؤسسه مطالعه‌های پیشرفته، بر روی ARC2 در دانشگاه لندن، بیرکبک کار می‌کرد. در اواخر ۱۹۴۸، محاسبه کننده ی خودکار مخزن تأخیر الکترونیکی (EDSAC) یک اسمبلر (به نام دستورهای اولیه) داشت که با برنامهٔ خودراه انداز آن دستگاه یکپارچه شده بود. از حافظه ای تک حرفی استفاده می‌کرد که به وسیلهٔ دیوید ویلر توسعه یافت. کسی که به عنوان سازندهٔ اولین اسمبلر، مسئول جامعهٔ کامپیوتر IEEE می‌باشد. گزارش‌های دربارهٔ EDSAC، اسمبلی را برای فرایند ترکیب زمینه‌ها برای رسیدن به یک کلمهٔ راهنما معرفی کردند. SOAP (برنامهٔ اسمبلی بهینهٔ نمادین) یک زبان اسمبلی برای کامپیوتر IBM 650 بود که به وسیلهٔ استن پلی در ۱۹۵۵ نوشته شد. زبان اسمبلی تعداد زیادی از نیازهای مستعد خطا، خسته کننده و وقت گیر برنامه‌نویسی نسل اول با اولین کامپیوترها را ازبین برد؛ و برنامه نویسان را از موارد خسته کننده ای از جمله به خاطر سپردن کدهای عددی و محاسبه کردن آدرس‌ها آزاد کرد. آن‌ها یک بار به‌طور گسترده برای همهٔ انواع برنامه‌نویسی استفاده شدند. با این حال در دههٔ ۱۹۸۰ (در دههٔ ۱۹۹۰ برای ریزرایانه‌ها) در جستجو برای بهره‌وری برنامه‌نویسی که اثبات شده‌است، استفاده از آنها به مقدار زیادی با زبان‌های سطح بالا جایگزین شد. امروزه زبان اسمبلی هنوز برای دست کاری دستی سخت‌افزار، دسترسی به دستورالعمل‌های مخصوص پردازنده، یا برای آدرس دهی موضوع‌های ساختاری بحرانی استفاده می‌شود. نمونه‌های استفاده عبارت اند از گرداننده‌های دستگاه، سیستم‌های نهفتهٔ سطح پایین، و سیستم‌های بی درنگ. از دید تاریخی، برنامه‌های متعددی وجود دارند که کاملاً به زبان اسمبلی نوشته شده‌اند. باروز ام‌سی‌پی(۱۹۶۱)(Burroughs MCP) اولین کامپیوتری بود که سیستم عملیاتی به‌طور کامل به زبان اسمبلی توسعه نیافته بود؛ بلکه در زبان مشکل محور سیستم‌های اجرایی (ESPOL) ـ که یک گویش از الگول (زبان الگوریتمی) می‌باشد ـ نوشته شده بود. همچنین بسیاری از کاربردهای تجاری به زبان اسمبلی نوشته شدند. به انضمام مقدار زیادی نرم‌افزارهای رایانه‌های بزرگ آی‌بی‌ام که نوشته شده به وسیلهٔ شرکت‌های بزرگ بود. کوبول، فورترن و بعضی از PL/Iها سرانجام جایگزین مقدار زیادی از این کار شدند. اگرچه تعدادی از سازمان‌های بزرگ در دههٔ ۱۹۹۰، کاربرد زیرساخت‌هایی با زبان‌های اسمبلی را به خوبی حفظ کردند. بیشتر ریزرایانه‌های اولیه بر زبان اسمبلی از نوع کدگذاری دستی تکیه کردند. به انضمام بیشتر سیستم‌های عملیاتی و برنامه‌های بزرگ. این بخاطر این بود که این سیستم‌ها محدودیت‌های شدید منابع، ساختارهای حافظه و نمایش ویژهٔ تحمیلی و سرویس‌های سیستمی مشکل دار و محدود شده آماده شده داشتند. احتمالاً فقدان کامپایلرهای با زبان سطح بالای درجه یک مناسب برای استفاده ریزرایانه چیز مهمتری بود. یک عامل روانشناسانه نیز احتمالاً نقش بازی می‌کرد: اولین نسل برنامه نویسان ریزرایانه‌ها که باقی ماندند افراد دیوانهٔ بازی با نگرشی خاص بودند. در مفهومی تجاری تر، حداقل اندازه، حداقل میزان پردازش مورد نیاز، سرعت بهتر و قابل اعتماد بودن از بزرگ‌ترین دلایل برای استفاده از زبان اسمبلی بودند. سیستم عملیاتی IBM PC DOS، کامپایلر توربو پاسکال و برنامه‌های اولیه مانند برنامهٔ صفحه گسترده ی لوتوس ۱-۲-۳، مثال‌های نمونهٔ برنامه‌های بزرگ با زبان اسمبلی در این زمان می‌باشند. زبان اسمبلی در گذشته بهترین نمایش را در سگا ساترن - برای توسعه و برنامه‌نویسی بازی‌های این کنسول که به‌طور آشکار چالش‌برانگیز بود - داشت. بازی ان بی ای جم که یک بازی مخصوص دستگاه‌های بازی ویدئویی بود، مثال دیگری می‌باشد. زبان اسمبلی برای یک مدت طولانی زبان اصلی توسعه برای بسیاری از بازی‌های کامپیوتری در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ بود (از جمله ام‌اس‌ایکس، سینکلر زد ایکس اسپکتروم، کمودور ۶۴، کومودور آمیگا و آتاری اس‌تی). این در بخش بزرگی بود زیرا گویش پایهٔ تفسیری در این سیستم‌ها با عث سرعت اجرایی ناکافی می‌شد همچنان که باعث قابلیت‌های ناکافی برای بدست آوردن همهٔ مزیت‌های سخت‌افزار موجود در این سیستم‌ها می‌شد. بعضی از سیستم‌ها حتی یک محیط یکپارچه توسعه نرم‌افزار (IDE) دارند که دارای قابلیت فوق پیشرفته اشکال زدایی و قابلیت‌های ماکروها هستند. بعضی از کامپایلرهای در دسترس برای ریدیوشک تی آر اس-۸۰ و جانشینانش، قابلیت ترکیب برخط منبع اسمبلی با جمله‌های سطح بالای برنامه را داشتند. پس از گردآوری، یک اسمبلر درونی کدهای برخط ماشین را تولید کرد.


title: زبان اسمبلی

text: همواره بحث‌هایی دربارهٔ کاربردی بودن و نمایش زبان اسمبلی در مقابل زبان‌های سطح بالا بوده‌است. اگرچه در جایگاه‌های مخصوصی که اهمیت دارند، زبان اسمبلی استفاده می‌شود (بالا را مشاهده کنید)، اما ابزارهای دیگری برای بهینه‌سازی وجود دارند. در ژوئیه ۲۰۱۷ شاخص تیوبی رتبهٔ محبوبیت زبان برنامه‌نویسی، زبان اسمبلی در رتبهٔ ۱۱ بالاتر از مثلاً ویژوال بیسیک بود. اسمبلر می‌تواند برای بهینه‌سازی سرعت یا بهینه‌سازی اندازه استفاده شود. در حالت بهینه‌سازی سرعت، کامپایلرهای بهینه‌ساز مدرن مدعی می‌شوند که زبان‌های سطح بالا را به کدهایی تبدیل می‌کنند که می‌توانند به سرعت اسمبل با دست نوشته شده اجرا شوند، گرچه مثال‌های خلاف هم می‌توانند پیدا شوند. پیچیدگی پردازنده‌های مدرن و سیستم‌های فرعی حافظه‌ها، بهینه‌سازی مؤثر را به‌طور افزاینده ای برای کامپایلر و همچنین برای برنامه نویسان اسمبلی سخت می‌کنند. علاوه بر این افزایش نمایش پردازنده‌ها به این معنی است که بیشتر سی پی یوها بیشتر مواقع بی فایده مانده‌اند، با تأخیرهایی که به خاطر تنگه‌های قابل پیش‌بینی مانند از دست دادن حافظهٔ پنهان، عملیات‌ها و صفحه بندی I/O رخ داده‌است. همین، سرعت اجرای کد خام را برای بسیاری از برنامه نویسان بی‌اهمیت کرده‌است. در اینجا تعدادی موقعیت وجود دارد که احتمالاً توسعه دهندگان انتخاب بکنند تا از زبان اسمبلی استفاده بکنند. زبان اسمبلی هنوز در بسیاری از برنامه‌های [[مهندسی الکترونیک|مهندسی برق]] و [[علوم رایانه|علوم کامپیوتر]] آموزش داده می‌شود. اگرچه تعداد کمی از برنامه نویسان امروزه معمولاً با زبان اسمبلی به عنوان ابزار کار می‌کنند، اما مفاهیم اصولی بااهمیت باقی می‌مانند. مفاهیم ابتدایی از جمله اعمال ریاضی در اعداد دو دویی، اختصاص حافظه، پردازش پشته، کدگذاری مجموعهٔ کاراکترها، قطع شدن پردازش و طراحی کامپایلر که مطالعه در تفاصیل آن‌ها بدون فهمیدن اینکه یک کامپیوتر چگونه در سطح سخت‌افزار عمل می‌کند، سخت خواهد بود. از زمانی که رفتار کامپیوتر، به شکل ابتدایی به وسیلهٔ مجموعهٔ دستور العمل‌هایش تعریف می‌شود، راه منطقی برای یادگرفتن چینن مفهوم‌هایی، مطالعهٔ که یک زبان اسمبلی است. بیشتر کامپیوترهای مدرن مجموعهٔ دستور العمل‌های مشابه دارند؛ بنابراین مطالعهٔ تنها یک زبان اسمبلی کافی است برای یادگیری: I) مفاهیم پایه؛ II) تشخیص موقعیت‌هایی که استفاده از زبان اسمبلی می‌تواند مناسب باشد؛ III) دیدن اینکه چه مقدار کد قابل اجرای کارآمد از یک زبان سطح بالا می‌تواند ساخته شود.