title: بهداشت حرفه‌ای

text: به‌طورکلی می‌توان گفت که بهداشت حرفه‌ای علمی چند رشته‌ای بوده و ترکیبی از علوم پزشکی و مهندسی است. یکی از برنامه‌های اصلی بهداشت حرفه‌ای، مطالعهٔ شرایط نامناسب محیط کار یا به عبارتی بررسی و ارزیابی عوامل زیان‌آور محیط کار می‌باشد، که این عوامل خودبه پنج دسته تقسیم می‌شوند:


title: بهداشت حرفه‌ای

text: چنانچه هریک ازعوامل یادشدهٔ فوق از حدتحمل فیزیولوژیک بدن انسان پیشی گیرد، عوارض و آسیب‌هایی را ایجاد خواهدنمود. در بهداشت حرفه‌ای عمده کوشش‌ها بر شناسایی این عوامل، اندازه‌گیری و درصورت نیاز کنترل آن‌ها متمرکزاست.


title: بهداشت حرفه‌ای

text: روز ۲۸ آوریل (هشتم اردیبهشت) از سوی سازمان بین‌المللی کار(ILO) به عنوان روز جهانی ایمنی و سلامت شغلی World Day for Safety and Health at Work نامگذاری شده‌است.


title: بهداشت حرفه‌ای

text: روز جهانی ایمنی وسلامت شغلی در واقع یک هدف‌گذاری سالیانه بین‌المللی برای نهادینه کردن کار سالم و ایمن در سرتاسر جهان است. برگزاری این مراسم بخش مهمی از استراتژی‌های جهانی سازمان بین‌المللی کار برای ارتقای ایمنی وسلامت شغلی در همه محیط‌های کاری است که باعث ارتقای آگاهی‌های مردم و همچنین افزایش امنیت وسلامت در محیط کار می‌شود.


title: بهداشت حرفه‌ای

text: این مراسم هر ساله توسط کلیه دولتها، سازمان‌ها و بخش‌های خصوصی و کارفرمایان و کارخانجات انجام شده و توسط سازمان بین‌المللی کار حمایت و پشتیبانی می‌کند.


title: بهداشت حرفه‌ای

text: رشته مهندسی بهداشت حرفه‌ای برای اولین بار در ایران در سال۱۳۵۱ با نام «بهداشت صنعتی» در مقطع کارشناسی در انستیتو عالی علوم بیمارستانی که یک مؤسسه آموزش عالی غیرانتفاعی بود تأسیس شد. شالوده دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی قبل از انقلاب اسلامی و در این انستیتو پی‌ریزی شد. پس از انقلاب اسلامی ایران، انستیتو عالی علوم بیمارستانی با چند مؤسسه دیگر ادغام و به دانشکده علوم پیراپزشکی تغییر نام یافت. این انستیتو در خیابان استاد نجات اللهی، خیابان اراک تهران مستقر بود و اولین فارغ‌التحصیلان رشته مهندسی بهداشت حرفه‌ای دانش آموختگان این مرکز به‌شمار می‌روند. در پی جدا شدن دانشگاه‌های علوم پزشکی از دانشگاه‌های وزارت علوم، در سال ۱۳۶۴ دانشکده علوم پیراپزشکی به دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی ملحق شد. این رشته چندی بعدی با تشکیل انقلاب فرهنگی مورد بازنگری قرار گرفت و با نام رشته «بهداشت حرفه ای» تعریف گردید.


title: بهداشت حرفه‌ای

text: ایمنی صنعتی دانشی است گسترده که به مجموعه تدابیر، اصول و مقرراتی گفته می‌شود که با به کار گرفتن آن‌ها می‌توان نیروی انسانی و سرمایه را در برابر خطرات گوناگون در محیط‌های صنعتی به گونه‌ای مؤثر و کارا نگهداری کرد و به این وسیله یک محیط کار و صنعت بی‌خطر و سالم برای افزایش کارایی کارکنان به وجود آورد. مهندسی ایمنی عبارت است از مقررات یا نظامی که برای کاهش وقوع حوادث از طریق حذف یا کنترل خطرات بکار می‌روند با وجود مرز بندی این دانش در زیر مجموعهٔ مهندسی صنایع و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، ایمنی صنعتی زیرمجموعه‌ای از دانش کلان بهداشت حرفه‌ای محسوب می‌شود. در ایران با شکل‌گیری دانشکده‌های بهداشت و حفاظت فنی در دانشگاه‌های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ایمنی صنعتی به صورت سرفصلی از دروس این رشته تدوین گردید. تا قبل از دهه ۱۹۷۰ مهندسی ایمنی بخشی از مهندسی کنترل محسوب می‌شد. در این دوران هنوز دانش ایمنی همگام با سایر علوم مرتبط با کنترل فرایند پیش نرفته بود. با وقوع حوادث فاجعه بار در صنایع و کارخانجات شیمیایی از جمله کارخانه Flixborough در سال ۱۹۷۴انگلستان و شکل‌گیری تدریجی سیستم مدیریت HSE توسعه دانش ایمنی به عنوان یک بخش مستقل مورد نظر قرار گرفت.


title: بهداشت حرفه‌ای

text: ارگونومی یا مهندسی فاکتورهای انسانی از دو کلمه یونانی «Ergo» به معنی کار و «Nomos» به معنی قانون و قاعده گرفته شده و در لغت به معنای قانون و قاعده کار است. ارگونومی ظرفیت‌ها و توانمندی‌های انسان را بررسی می‌کند و سپس اطلاعات به دست آمده را در طراحی مشاغل، فراورده‌ها، محیط‌های کار و تجهیزات به کار می‌بندد. خلاصه‌ترین تعریف برای ارگونومی علم تطابق انسان و محیط کار باشد. ارگونومی، رشته‌ای از علوم است که با به دست آوردن بهترین رابطه میان کارگران و محیط‌کاری‌شان، مرتبط است. دانش ارگونومی در ایران ابتدا در محیط‌های شغلی و بهداشت حرفه‌ای مطرح گردید. امروزه این دانش به صورتی مستقل و گرایشی از بهداشت حرفه‌ای در مقاطع تحصیلات تکمیلی و دکترای تخصصی در دانشگاه‌های علوم پزشکی رواج پیدا کرده‌است.


title: بهداشت حرفه‌ای

text: تهویه صنعتی مجموعه ای از علوم که در تلاش برای برقراری سیستمی است که به وسیله آن ذرات آلاینده شامل گرد و غبار، بخارات، دود و گازهای شیمیایی از طریق تأمین هوای پاک یا تخلیه هوای آلوده از محیط کار خارج شده و از تماس کارگران با مواد خطرناک در مقدار بیش از حد مجاز جلوگیری کند.


title: زبان اسپانیایی

text: اسپانیایی یا کاستیایی (castellano)، زبانی رومی است که از شبه‌جزیره ایبری در اروپا ریشه گرفته و امروزه با داشتن نزدیک به ۵۰۰ میلیون گویشور بومی (بیشتر در اسپانیا و قاره آمریکا)، یک زبان جهانی است. اسپانیایی از نظر شمار گویشوران بومی دومین زبان جهان، پس از چینی ماندارین، و از نظر شمار کل گویشوران چهارمین زبان جهان، پس از انگلیسی، چینی ماندارین و هندی است.


title: زبان اسپانیایی

text: اسپانیایی عضو گروه زبان‌های ایبرو-رومی از خانواده زبان‌های هندواروپایی است. این زبان پس از فروپاشی امپراتوری روم غربی در سده پنجم میلادی از چندین گویش لاتین عامیانه در ایبری شکل گرفت. کهن‌ترین متون لاتین با ردپایی از اسپانیایی در شمال ایبری در سده نهم پدید آمده‌اند و نخستین استفاده منظم نوشتاری از این زبان در تولدو، یک شهر برجسته در پادشاهی کاستیا، در سده سیزدهم رخ داد. از سال ۱۴۹۲، زبان اسپانیایی به نایب‌السلطنه‌های امپراتوری اسپانیا، به ویژه به قاره آمریکا و همچنین سرزمین‌هایی در آفریقا، اقیانوسیه و فیلیپین منتقل شد.


title: زبان اسپانیایی

text: ماریو پی، زبان‌شناس ایتالیایی-آمریکایی، طی پژوهشی در سال ۱۹۴۹ با بررسی مقایسه واج‌شناسی، تصریف، نحو، واژگان و آهنگ زبان‌های رومی و لاتین دریافت که اسپانیایی از نزدیک‌ترین زبان‌های رومی به لاتین است (۲۰٪ تفاوت) و در میان این زبان‌ها فقط ساردینیایی (۸٪ تفاوت) و ایتالیایی (۱۲٪ تفاوت) به لاتین نزدیک‌ترند. حدود ۷۵٪ از واژگان اسپانیایی نوین از لاتین می‌آیند که این شامل وام‌واژه‌های لاتین از یونانی باستان نیز می‌شود. اسپانیایی از آغاز با عربی در تماس بوده‌است و به دلیل رخدادهای دوره اندلس، حدود ۸٪ از واژگان آن دارای ریشه عربی هستند. اسپانیایی همچنین از زبان‌های باسکی، ایبریایی، سلتیبری، ویزیگوتی و سایر زبان‌های همسایه ایبرو-رومی تأثیر پذیرفته‌است. علاوه بر این، اسپانیایی واژگانی از زبان‌های دیگر، به ویژه سایر زبان‌های رومی (فرانسوی، ایتالیایی، رومی اندلسی، پرتغالی، گالیسی، کاتالان، اکسیتان و ساردینیایی) و همچنین زبان‌های کچوا، ناهواتل و سایر زبان‌های بومی قاره آمریکا جذب کرده‌است.


title: زبان اسپانیایی

text: اسپانیایی یکی از شش زبان رسمی سازمان ملل است و توسط اتحادیه اروپا، سازمان کشورهای آمریکایی، اتحادیه کشورهای آمریکای جنوبی، جامعه کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب، اتحادیه آفریقا و بسیاری از سازمان‌های بین‌المللی دیگر به عنوان زبان رسمی مورد استفاده قرار می‌گیرد.


title: زبان اسپانیایی

text: زبان اسپانیایی با وجود شمار بالای گویشوران، در نوشتار علمی برجسته نیست، اگرچه در علوم انسانی کارکرد بهتری دارد. تقریباً ۷۵٪ از تولیدات علمی به زبان اسپانیایی به سه حوزه موضوعی علوم اجتماعی، علوم پزشکی و علوم انسانی/هنر تقسیم می‌شوند. اسپانیایی پس از انگلیسی و روسی سومین زبان پر کاربرد در اینترنت است.


title: زبان اسپانیایی

text: در اسپانیا و در برخی دیگر از مناطق اسپانیایی‌زبان، اسپانیایی را نه تنها (اسپانیایی) بلکه (کاستیایی) می‌نامند، نامی که از پادشاهی کاستیا آمده تا با دیگر زبان‌های رایج در اسپانیا، مانند گالیسی، باسکی، آستوری، کاتالان، آراگونی و اکسیتان، اشتباه نشود.


title: زبان اسپانیایی

text: قانون اساسی ۱۹۷۸ اسپانیا از اصطلاح (کاستیایی) برای تعریف زبان رسمی کل کشور اسپانیا استفاده می‌کند و در مقابل عبارت («سایر زبان‌های اسپانیایی») نیز در آن یافت می‌شود. ماده سه آن به شرح زیر است:


title: زبان اسپانیایی

text: از طرف دیگر، آکادمی سلطنتی اسپانیا هم‌اکنون در انتشارات خود از اصطلاح اسپانیایی استفاده می‌کند، اما از سال ۱۷۱۳ تا ۱۹۲۳ این زبان را کاستیایی می‌نامید.


title: زبان اسپانیایی

text: کتاب راهنمای زبان آکادمی سلطنتی اسپانیا (Diccionario panhispánico de dudas) بیان می‌کند اگرچه آکادمی سلطنتی ترجیح می‌دهد هنگام اشاره به زبان اسپانیایی در نشریات خود از اصطلاح اسپانیایی استفاده کنند، هر دو اصطلاح - اسپانیایی و کاستیایی - مترادف و معتبر تلقی می‌شوند.


title: زبان اسپانیایی

text: اصطلاح از واژه لاتین می‌آید، که به معنای «از یا مربوط به دژ یا قلعه» است.


title: زبان اسپانیایی

text: ریشه‌شناسی‌های مختلفی برای اصطلاح (اسپانیایی) پیشنهاد شده‌است. طبق آکادمی سلطنتی اسپانیا، اسپانیول از واژه پرونسی espaignol و آن نیز به نوبه خود از واژه لاتین عامیانه گرفته شده. این نام، نام لاتین استان هیسپانیا است که شامل قلمرو کنونی شبه‌جزیره ایبری می‌شود.


title: زبان اسپانیایی

text: فرضیه‌های دیگری غیر از فرضیه پیشنهادی آکادمی سلطنتی اسپانیا وجود دارد. فیلسوف اسپانیایی، منندز پیدال پیشنهاد داد که واژه یا پسوند را از لاتین عامیانه گرفته، همانند واژگان دیگری مانند (برتون) یا (ساکسون)، و به تبدیل شده که آن نیز در نهایت به واژه اسپانیایی باستان و کنونی تبدیل شد.


title: زبان اسپانیایی

text: زبان اسپانیایی از لاتین عامیانه ریشه گرفته که از سال ۲۱۰ پیش از میلاد در زمان جنگ دوم پونی توسط رومیان به شبه‌جزیره ایبری آورده شد. پیش از این، در شبه جزیره ایبری چندین زبان پیشارومی (که به آن‌ها زبان‌های دیرین‌هیسپانیایی نیز گفته می‌شود) که برخی هندواروپایی و برخی از ریشه‌های دیگر بودند، صحبت می‌شدند. این زبان‌ها شامل زبان‌های باسکی (امروزه نیز زنده است)، ایبریایی، سلتیبری و گالائیک بودند.


title: زبان اسپانیایی

text: اولین اسنادی که ردپای آنچه را که امروزه به عنوان پیشرو اسپانیایی نوین می‌شناسیم، نشان دهد مربوط به قرن ۹ است. در طول قرون وسطی و دوران نوین، مهم‌ترین تأثیرگذاران بر واژگان اسپانیایی، زبان‌های رومی همسایه همچون مستعربی (رومی اندلسی)، ناوارو-آراگونی، لئونی، کاتالان، پرتغالی، گالیسی، اکسیتان و بعداً فرانسوی و ایتالیایی بوده‌اند. اسپانیایی شمار بالایی واژه را از عربی نیز وام گرفته و همچنین از طریق مهاجرت قبایل و دوره‌ای از حکومت ویزیگوت‌ها در ایبری، از زبان گوتی ژرمنی نیز تاثیرهای جزئی پذیرفته‌است. علاوه بر این، بسیاری واژه دیگر از طریق تأثیر نوشتاری و مذهبی کلیسا از لاتین وام گرفته شده‌اند. وام‌واژگان از هر دو زبان لاتین کلاسیک و لاتین رنسانس هستند.


title: زبان اسپانیایی

text: طبق نظریه‌های رامون منندز پیدال، گویش‌های محلی لاتین عامیانه، در شمال ایبریا، در منطقه‌ای با مرکزیت شهر بورگوس، به اسپانیایی تبدیل شدند و این گویش بعداً به شهر تولدو، جایی که اسپانیایی نوشتاری معیار برای نخستین بار در قرن سیزدهم توسعه یافت، آورده شد. در این مرحله تکوینی، اسپانیایی از عموزاده نزدیک خود، لئونی، دورتر و به گفته برخی از نویسندگان، با تأثیر شدید باسکی متمایز شد. این گویش متمایز با بازپس‌گیری اندلس، به جنوب اسپانیا گسترش یافت و در همان حال عربی رایج در اندلس بر آن تأثیر گذاشت (حدود ۴٬۰۰۰ واژه مشتق‌شده از عربی که ۸٪ از زبان امروز را تشکیل می‌دهند)، که بیشتر آن به صورت غیرمستقیم و از طریق زبان رومی مستعربی بود. گونه نوشتاری معیار این زبان جدید در شهرهای تولدو، از سده سیزدهم تا شانزدهم، و مادرید، از دهه ۱۵۷۰ تاکنون توسعه یافته‌است.


title: زبان اسپانیایی

text: در سده‌های ۱۵ و ۱۶، اسپانیایی دچار تغییر چشمگیری در تلفظ همخوان‌های صفیری خود شد و طی آن حرف صدای /خ/ و همچنین در بیشتر کشور حرف (و پیش از یا ) صدای /ث/ (th) گرفت. در سال ۱۴۹۲ نخستین کتاب دستور زبان نوین در اروپا به نام "دستور زبان اسپانیایی" (Gramática de la lengua castellana) توسط آنتونیو دی نبریخا در سالامانکا نوشته شد. طبق یک حکایت عامیانه، هنگامی که نبریخا کتاب را به ملکه ایزابلای یکم تقدیم کرد، ملکه از او پرسید این کتاب چه استفاده‌ای دارد و او پاسخ داد زبان ابزار امپراتوری است. نبریخا در مقدمه کتابش در ۱۸ اوت ۱۴۹۲ می‌نویسد «… زبان همیشه همراه امپراتوری بود.»


title: زبان اسپانیایی

text: از سده شانزده زبان به قاره تازه‌کشف‌شده آمریکا و هند شرقی اسپانیا از طریق استعمارگری برده شد. میگل د سروانتس، نویسنده "دن کیشوت"، چنان در جهان شناخته‌شده‌است که به اسپانیایی («زبان سروانتس») نیز می‌گویند. در سده بیستم اسپانیایی به گینه استوایی، صحرای غربی و مناطقی از ایالات متحده که بخشی از امپراتوری اسپانیا نبودند، همچون هارلم شرقی در نیویورک نیز وارد شد.


title: زبان اسپانیایی

text: اسپانیایی زبان اصلی ۲۰ کشور در سراسر جهان است. برآورد می‌شود که شمار کل اسپانیایی‌زبانان در مجموع میان ۴۷۰ تا ۵۰۰ میلیون نفر باشد که اسپانیایی از این نظر رتبه دوم جهان را داراست.


title: زبان اسپانیایی

text: اسپانیایی همچنین سومین زبان بزرگ از نظر شمار کل گویشوران پس از ماندارین و انگلیسی است. آمار استفاده از اینترنت در سال ۲۰۰۷ اسپانیایی را به عنوان سومین زبان جهان پس از انگلیسی و ماندارین قرار می‌دهد.


title: زبان اسپانیایی

text: در اروپا، اسپانیایی زبان رسمی اسپانیا، کشوری که از آن ریشه گرفته، است. اسپانیایی همچنین در جبل‌الطارق و آندورا نیز معمولاً صحبت می‌شود، اگرچه در آندورا کاتالان زبان رسمی است.


title: زبان اسپانیایی

text: اسپانیایی همچنین توسط جوامع کوچک دیگر کشورهای اروپایی مانند انگلستان، فرانسه، ایتالیا و آلمان گفتگو می‌شود. اسپانیایی زبان رسمی اتحادیه اروپا است. در سوئیس، که شاهد هجوم گسترده‌ای از مهاجران اسپانیایی در قرن بیستم بود، اسپانیایی زبان مادری ۲٫۲٪ از مردم است.


title: زبان اسپانیایی

text: بیشتر اسپانیایی‌زبان‌ها در آمریکای اسپانیایی‌زبان ساکنند و در واقع از همه کشورهای اسپانیایی‌زبان، فقط اسپانیا و گینه استوایی خارج از قاره آمریکا هستند. در سطح ملی، اسپانیایی زبان رسمی (دفاکتو یا دوژور) آرژانتین، بولیوی (همراه با کچوا، آیمارا، گوارانی و ۳۴ زبان دیگر)، شیلی، کلمبیا، کاستاریکا، کوبا، جمهوری دومنیکن، اکوادور، السالوادور، گواتمالا، هندوراس، مکزیک (با ۶۳ زبان بومی رسمی)، نیکاراگوئه، پاناما، پاراگوئه (با گوارانی)، پرو (با کچوا، آیمارا و سایر زبان‌های بومی)، پورتوریکو (همراه با انگلیسی)، اروگوئه و ونزوئلا است. اسپانیایی در بلیز، مستعمره پیشین انگلیس، رسمیت ندارد. با این حال، طبق سرشماری سال ۲۰۰۰، ۴۳٪ از مردم این کشور بدان مسلط بودند. این زبان بیشتر توسط فرزندان اسپانیایی‌تباران که از قرن هفدهم وارد منطقه شدند، صحبت می‌شود. با این حال، انگلیسی زبان رسمی کشور است.


title: زبان اسپانیایی

text: ترینیداد و توباگو و برزیل به دلیل همجواری با کشورهای اسپانیایی زبان، آموزش زبان اسپانیایی را در سامانه‌های آموزشی خود پیاده کرده‌اند. دولت ترینیداد برنامه "اسپانیایی به عنوان نخستین زبان خارجی" (SAFFL) را در مارس ۲۰۰۵ آغاز کرد. در سال ۲۰۰۵، کنگره ملی برزیل لایحه‌ای را تصویب کرد که توسط رئیس‌جمهور امضا شد و اسپانیایی را به عنوان دوره جایگزین زبان خارجی در مدارس متوسطه دولتی و خصوصی برزیل اجباری می‌کرد. در سپتامبر ۲۰۱۶ این قانون پس از استیضاح دیلما روسف توسط میشل تمر لغو شد. در بسیاری از شهرها و روستاهای مرزی در امتداد مرز برزیل با پاراگوئه و اروگوئه، یک زبان ترکیبی معروف به پرتنیول صحبت می‌شود.


title: زبان اسپانیایی

text: طبق داده‌های سرشماری سال ۲۰۰۶، ۴۴٫۳ میلیون نفر از جمعیت ایالات متحده آمریکایی هیسپانیک یا اسپانیایی‌زبان بودند و ۳۸٫۳ میلیون نفر، ۱۳ درصد از جمعیت بالای پنج سال کشور، در خانه به اسپانیایی صحبت می‌کردند. زبان اسپانیایی به دلیل حضور اسپانیا و سپس مکزیک در سرزمین‌هایی که اکنون ایالت‌های جنوب غربی را تشکیل می‌دهند، همچنین لوئیزیانا که از سال ۱۷۶۲ تا ۱۸۰۲ توسط اسپانیا اداره می‌شد، فلوریدا، که تا سال ۱۸۲۱ قلمرو اسپانیا بود و پورتوریکو که تا سال ۱۸۹۸ جزو اسپانیا بود، سابقه طولانی در ایالات متحده دارد.


title: زبان اسپانیایی

text: اسپانیایی با داشتن ۵۰ میلیون گویشور پرگویشورترین زبان دوم آمریکاست. گرچه انگلیسی زبان دفاکتوی ملی کشور است، از اسپانیایی اغلب در خدمات عمومی و اطلاعیه‌ها در سطح فدرال و ایالتی استفاده می‌شود. اسپانیایی در اداره نیومکزیکو نیز استفاده می‌شود. این زبان به دلیل مهاجرت‌های سده‌های ۲۰ و ۲۱ میلادی، در مناطق کلان‌شهری لس آنجلس، میامی، سن آنتونیو، نیویورک، سان فرانسیسکو، دالاس، فینیکس و همچنین اخیراً شیکاگو، لاس وگاس، بوستون، دنور، هیوستون، ایندیاناپولیس، فیلادلفیا، کلیولند، سالت‌لیک‌سیتی، آتلانتا، نشویل، اورلاندو، تامپا، رالی و بالتیمور-واشینگتن از نفوذ بالایی برخوردار است.


title: زبان اسپانیایی

text: در آفریقا، اسپانیایی در گینه استوایی (همراه با پرتغالی و فرانسوی) و همچنین اتحادیه آفریقا رسمی است. در گینه استوایی، اسپانیایی زبان رسمی و از نظر شمار کل، پرگویشورترین زبان (حدود ۵۰۰٬۰۰۰ نفر) و فانگ زبان اصلی از نظر شمار گویشوران بومی است.


title: زبان اسپانیایی

text: اسپانیایی همچنین در سرزمین‌های وابسته به اسپانیا در شمال آفریقا، شهرهای سئوتا و ملیلیه (پلاساس د سبرانیا) و جزایر قناری (جمعیت ۲٬۰۰۰٬۰۰۰)، در ۱۰۰ کیلومتری سواحل شمال غربی سرزمین اصلی آفریقا، گفتگو می‌شود. در شمال مراکش، که در گذشته تحت‌الحمایه اسپانیا بود و از لحاظ جغرافیایی هم به اسپانیا نزدیک است، حدود ۲۰٬۰۰۰ نفر به عنوان زبان دوم به اسپانیایی صحبت می‌کنند، در حالی که عربی قانوناً زبان رسمی کشور است. شمار کمی از یهودیان مراکشی نیز به گویش اسپانیایی سفاردی هاکتیا (مرتبط با گویش لادینو که در اسرائیل رایج است) صحبت می‌کنند. اسپانیایی همچنین توسط گروه کوچکی در آنگولا به دلیل نفوذ کوبا در جنگ سرد و در سودان جنوبی در میان مردمی که در جنگ‌های سودان به کوبا نقل مکان کردند و پس از استقلال به کشورشان بازگشتند، اسپانیایی صحبت می‌شود.


title: زبان اسپانیایی

text: در صحرای غربی، صحرای اسپانیای پیشین، اسپانیایی در اواخر سده نوزدهم و بیستم زبان رسمی بود. امروزه اسپانیایی در این سرزمین مورد مناقشه توسط حدود ۵۰۰٬۰۰۰ نفر جمعیت کوچ‌نشین صحرا تکلم می‌شود و در کنار عربی عملاً در جمهوری دموکراتیک عربی صحرا زبان رسمی است، اگرچه این کشور کاملاً به رسمیت شناخته نشده‌است.


title: زبان اسپانیایی

text: اسپانیایی و اسپانیایی فیلیپینی از آغاز حاکمیت اسپانیا در سال ۱۵۶۵ تا تغییر قانون اساسی در ۱۹۷۳ زبان رسمی فیلیپین بود. این زبان در طول استعمار اسپانیا (۱۸۶۵–۱۵۶۵)، زبان دولت، تجارت و آموزش بود و توسط اسپانیایی‌ها و فیلیپینی‌های تحصیل‌کرده به عنوان زبان اول صحبت می‌شد. در میانه سده نوزدهم، دولت استعماری یک سامانه آموزشی عمومی رایگان را به زبان اسپانیایی ایجاد کرد. این افزایش استفاده از اسپانیایی در سراسر کشور منجر به شکل‌گیری طبقه‌ای از روشنفکران اسپانیایی‌زبان به نام "ایلوسترادوس" شد. در زمان استقلال فیلیپین در سال ۱۸۹۸، حدود ۷۰٪ از مردم به زبان اسپانیایی آگاهی داشتند، ۱۰٪ آن را به عنوان اولین و تنها زبان و حدود ۶۰٪ به عنوان زبان دوم یا سوم صحبت می‌کردند.


title: زبان اسپانیایی

text: با وجود شکست اسپانیا در جنگ اسپانیا و آمریکا در سال ۱۸۹۸ و اداره فیلیپین به دست آمریکا، استفاده از اسپانیایی در ادبیات و مطبوعات فیلیپین در سال‌های اولیه حکومت آمریکا ادامه داشت. دولت آمریکا به تدریج، استفاده از انگلیسی را گسترش داد و اسپانیایی را به عنوان تأثیر منفی گذشته توصیف می‌کرد. سرانجام، در دهه ۱۹۲۰، انگلیسی زبان اصلی اداری و آموزشی کشور شد. اسپانیایی با استقلال فیلیپین در سال ۱۹۴۶ در کنار انگلیسی و فیلیپینی، نسخه معیار تاگالوگ، به عنوان زبان رسمی کشور اعلام شد، گرچه نفوذ آن و گویشورانش کاهش قابل توجهی یافته بودند.


title: زبان اسپانیایی

text: اسپانیایی در سال ۱۹۷۳ در زمان ریاست جمهوری فردیناند مارکوس از وضعیت رسمی خارج شد اما دو ماه بعد در تاریخ ۱۵ مارس ۱۹۷۳ با فرمان شماره ۱۵۵ ریاست جمهوری دوباره به وضعیت رسمی رسید. این زبان تا سال ۱۹۸۷ که قانون اساسی کنونی تصویب و در آن دوباره به عنوان یک زبان کمکی داوطلبانه و اختیاری انتخاب شد، به عنوان یک زبان رسمی باقی ماند. در سال ۲۰۱۰، رئیس‌جمهور گلوریا آرویو آموزش دوباره اسپانیایی در سامانه آموزشی فیلیپین را مطرح شود. اما تا سال ۲۰۱۲، تعداد دبیرستان‌هایی که این زبان در آن‌ها یک درس اجباری یا اختیاری بود، بسیار کم بودند. امروزه، با وجود تبلیغ اسپانیایی توسط دولت، کمتر از ۰٫۵٪ از مردم گزارش می‌دهند که می‌توانند به خوبی به این زبان صحبت کنند. گذشته از اسپانیایی معیار، یک کریول بر پایه اسپانیایی به نام چاباکانو در جنوب فیلیپین توسعه یافته‌است. شمار گویشوران چاباکانو در سال ۱۹۹۶، ۱٫۲ میلیون نفر تبرآورد شد با این حال، این زبان با اسپانیایی دارای درک متقابل نیست. زبان‌های محلی فیلیپین نیز از اسپانیایی، به ویژه از اسپانیایی مکزیکی، تأثیر پذیرفته‌اند، چرا که فیلیپین تا سال ۱۸۲۱ از اسپانیای نو و سپس تا سال ۱۸۹۸ به‌طور مستقیم از مادرید اداره می‌شد.


title: زبان اسپانیایی

text: اسپانیایی زبان رسمی و پرگویشورترین زبان جزیره ایستر است که از نظر جغرافیایی بخشی از پلی‌نزی در اقیانوسیه و از نظر سیاسی بخشی از شیلی می‌باشد. رپا نویی زبان سنتی جزیره ایستر است که یک زبان پلی‌نزیایی شرقی به‌شمار می‌رود.


title: زبان اسپانیایی

text: وام‌واژه‌های اسپانیایی در زبان‌های محلی گوام، جزایر ماریانای شمالی، پالائو، جزایر مارشال و میکرونزی وجود دارند که همگی قبلاً جزئی از هند شرقی اسپانیا بودند.


title: زبان اسپانیایی

text: علاوه بر این، در استرالیا و نیوزیلند، جوامعی از اسپانیایی‌زبانان وجود دارند که شمار آن‌ها ۱۳۳٬۰۰۰ گویشور بومی است. اسپانیایی‌زبانان ۲٫۱٪ از جمعیت هاوایی را تشکیل می‌دهند و طبق سرشماری ایالات متحده در سال ۲۰۱۰ شمار آن‌ها ۱۲۰٬۸۴۲ نفر بود.


title: زبان اسپانیایی

text: در جنوبگان تنها دو مکان غیرنظامی وجود دارد که بومیان ساکن در هر دو بیشتر اسپانیایی‌زبان هستند. یکی از آن‌ها آرژانتین است که ۶۶ نفر جمعیت دارد. دیگری نیز شهرک شیلی است که در تابستان ۱۵۰ و در زمستان ۸۰ نفر جمعیت دارد. در هر دو سکونت‌گاه مدرسه‌ای وجود دارد که دانش‌آموزان در آن به زبان اسپانیایی آموزش می‌بینند.


title: زبان اسپانیایی

text: پایگاه‌های تحقیقاتی بسیاری متعلق به کشورهای اسپانیایی‌زبان در جنوبگان وجود دارند. یک پایگاه تحقیقاتی آرژانتین و قدیمی‌ترین پایگاه جنوبگان با جمعیت دائمی (از سال ۱۹۰۷) است که هنوز فعالیت دارد. کشورهای اسپانیایی‌زبان در مجموع ۲۸ پایگاه تحقیقاتی در جنوبگان دارند: موجودی واج‌های اسپانیایی شامل پنج واکه (، ، ، ، ) و بسته به گویش ۱۷ تا ۱۹ واج است


title: زبان اسپانیایی

text: بیشتر ویژگی‌های دستوری و گونه‌شناختی زبان اسپانیایی با سایر زبان‌های رومی مشترک است. اسپانیایی یک زبان ترکیبی است. سامانه‌های اسمی و صفتی دارای دو جنس و دو شمار هستند. با این وجود حروف تعریف، برخی از ضمایر و تخصیص‌گرها دارای جنس خنثی هستند. برای هر فعل تقریباً پنجاه شکل صرفی، شامل ۳ زمان گذشته، حال و آینده؛ ۲ نمود کامل و ناقص برای گذشته؛ ۴ وجه اخباری، التزامی، شرطی و امری؛ ۳ شخص اول، دوم و سوم؛ ۲ شمار مفرد و جمع و ۳ نوع فعل حالتی مصدری، اسم مصدری و اسم مفعولی وجود دارد.


title: زبان اسپانیایی

text: در نحو اسپانیایی شاخه‌بندی از راست است، بدین معنی که سازه‌های فرعی یا تعدیل‌کننده معمولاً پس از واژه‌های کلیدی قرار می‌گیرند. این زبان از حروف اضافه استفاده می‌کند و در آن همانند بسیاری دیگر از زبان‌های رومی معمولاً -گرچه نه همواره- صفت پس از اسم قرار می‌گیرد.


title: زبان اسپانیایی

text: ترتیب واژگان در اسپانیایی به صورت نهاد- -فعل-مفعول است؛ گرچه همانند دیگر زبان‌های رومی جابه‌جایی اجزای جمله در معنای جمله خللی وارد نمی‌کند و امکان‌پذیر است. اسپانیایی همچنین یک زبان «ضمیرانداز» یا «بدون نهاد» است، به این معنا که ضمایر فاعلی اگر از نظر کاربردشناسی نالازم باشند، حذف‌شدنی هستند.


title: زبان اسپانیایی

text: برای پرسشی کردن جمله وارونگی نهاد/فعل (همانند انگلیسی) کاربرد ندارد و تشخیص خبری یا پرسشی بودن جمله ممکن است کاملاً به لحن گوینده بستگی داشته باشد.


title: زبان اسپانیایی

text: اسپانیایی دارای گویش‌های ملی و منطقه‌ای بسیاری است که گاه میان آن‌ها تفاوت‌های بسیاری، به ویژه در تلفظ و واژگان و تا حد کمتری در دستور زبان وجود دارد. گویش‌های اسپانیایی به‌طور کلی به دو گروه اروپایی (ایبریایی یا شبه‌جزیره‌ای) و آمریکایی تقسیم می‌شوند که هر یک از آن‌ها دارای گویش‌های زیرمجموعه بسیاری هستند.


title: زبان اسپانیایی

text: تفاوت‌های برجسته در تلفظ در میان گویش‌های اسپانیایی عبارتند از:


title: زبان اسپانیایی

text: در میان ویژگی‌های دستوری، برجسته‌ترین تفاوت در میان گویش‌ها، استفاده از ضمایر دوم شخص است. در آمریکای لاتین تنها ضمیر دوم شخص جمع (شما)، برای هر دو گفتار رسمی و غیررسمی، "ustedes" است، درحالی که در بیشتر اسپانیا ضمیر دوم شخص جمع غیررسمی، "vosotros" است و از "ustedes" فقط در گفتار رسمی استفاده می‌شود. برای ضمیر دوم شخص مفرد (تو) نیز در برخی از گویش‌های آمریکای لاتین فقط "tú" کاربرد دارد درحالی که سایرین از "vos" یا همزمان هر دوی آن‌ها استفاده می‌کنند.


title: زبان اسپانیایی

text: از نظر واژگان نیز گویش‌های اسپانیایی، به ویژه در نام خوراک‌ها، وسایل و لباس‌ها، نیز تفاوت‌های چشمگیری دارند. بسیاری از گونه‌های آمریکای لاتین از زبان‌های بومی آمریکا تأثیر پذیرفته‌اند.


title: زبان اسپانیایی

text: اسپانیایی آمریکای لاتین را می‌توان به‌طور کلی در گروه‌های زیر دسته‌بندی کرد:


title: زبان اسپانیایی

text: گویش‌های جهان قدیم عبارتند از: گویشوران غیربومی اسپانیایی در گینه استوایی و صحرای غربی (صحرای اسپانیای پیشین) بیشتر تحت تأثیر گونه‌های اسپانیا قرار دارند. اسپانیایی همچنین در گینه استوایی زبان رسمی است و بسیاری از مردم آن را به روانی صحبت می‌کنند.


title: زبان اسپانیایی

text: اسپانیایی رایج در جبل‌الطارق تفاوت زیادی با گویش‌های همسایه به جز در کدگزینی با انگلیسی ندارد. لادینو نیز یک زبان یهودی متشکل از چندین گونه زبانی بر پایه اسپانیایی قرن پانزدهم است. این زبان هنوز هم در چند جامعه کوچک، به‌طور عمده در اسرائیل، ترکیه و تعدادی دیگر از کشورها گفتگو می‌شود.


title: زبان اسپانیایی

text: برآورد می‌شود که بیش از ۴۳۷ میلیون نفر به زبان اسپانیایی به عنوان یک زبان مادری صحبت می‌کنند که از این نظر اسپانیایی دومین زبان پرگویشور بومی در جهان است. موسسه سروانتس ادعا می‌کند که اسپانیایی تقریباً دارای ۴۷۷ میلیون گویشور بومی و در کل ۵۷۲ گویشور (از جمله با تسلط کم) و بیش از ۲۱ نفر میلیون زبان‌آموز خارجی است.


title: زبان اسپانیایی

text: اسپانیایی زبان رسمی یا ملی در اسپانیا، گینه استوایی و ۱۸ کشور و یک قلمرو در قاره آمریکا است. در قاره آمریکا در مجموع ۴۱۸ میلیون اسپانیایی‌زبان وجود دارد. این زبان همچنین در فیلیپین یک زبان انتخابی است زیرا این کشور از سال ۱۵۶۹ تا ۱۸۹۹ مستعمره اسپانیا بود. در اتحادیه اروپا، اسپانیایی زبان مادری ۸٪ از مردم است و ۷٪ دیگر نیز آن را به عنوان زبان دوم صحبت می‌کنند. مکزیک دارای بیشترین شمار گویشورا بومی اسپانیایی است.


title: زبان اسپانیایی

text: اسپانیایی محبوب‌ترین زبان دوم در ایالات متحده است. در سال ۲۰۱۱، طبق یک نظرسنجی نفر برآورد شد ۵۵ میلیون نفر از ساکن پنج سال به بالای ایالات متحده اسپانیایی‌تبار بودند و ۳۸ میلیون نفر در خانه به اسپانیایی صحبت می‌کردند. طبق مقاله‌ای در سال ۲۰۱۱ پیش‌بینی شد شمار اسپانیایی‌زبانان در ایالات متحده تا سال ۲۰۲۰ به ۳۹ تا ۴۳ میلیون، بسته به پیش‌فرض‌هایی در مورد میزان مهاجرت، افزایش یابد.


title: زبان اسپانیایی

text: جدول زیر شمار اسپانیایی‌زبانان را در جهان نشان می‌دهد. رنگ زمینه خاکستری نشان‌دهنده رسمی بودن زبان در آن کشور است. زبان اسپانیایی با سایر زبان‌های رومی ایبریایی غربی، از جمله آستوری، آراگونی، گالیسی، لادینو، لئونی، می‌راندی و پرتغالی ارتباط نزدیک دارد.


title: زبان اسپانیایی

text: به‌طور کلی تأیید شده‌است که پرتغالی و اسپانیایی‌زبانان با درجات مختلفی از درک متقابل می‌توانند به صورت نوشتاری ارتباط برقرار کنند. درک متقابل زبان‌های اسپانیایی و پرتغالی "نوشتاری" به طرز چشمگیری بالاست و عدم درک گفتاری بیشتر به دلیل واج‌شناسی است تا تفاوت‌های دستوری و واژگانی. "اتنولوگ" برآورد همانندی واژگانی میان زبان‌های مرتبط را با درصد ارائه می‌دهد. این رقم برای اسپانیایی و پرتغالی ۸۹٪ است. از طرف دیگر، واج‌شناسی ایتالیایی شبیه اسپانیایی است، اما کمتر و ۸۲٪ همانندی واژگانی دارد. درک متقابل میان اسپانیایی و فرانسوی یا اسپانیایی و رومانیایی با توجه به همانندی‌های واژگانی به ترتیب ۷۵ و ۷۱ درصدی، هنوز کمتر است. درک زبان اسپانیایی توسط فرانسوی‌زبانانی که بدان تسلط ندارند، حدود ۴۵٪ برآورد می‌شود. به‌طور کلی، به لطف ویژگی‌های مشترک سامانه‌های نوشتاری زبان‌های رومی، برای گویشوران آن‌ها درک متون نوشتاری بسیار بیشتر از ارتباط گفتاری است.


title: زبان اسپانیایی

text: جدول زیر برخی واژگان چندین زبان رومی را مقایسه می‌کند:


title: زبان اسپانیایی

text: اسپانیایی در نوشتار از خط لاتین، به علاوه نویسه ñ (به نمایندگی از واج /ɲ/ (نگ)) استفاده می‌کند. نوشتار آن بسیار مطابق با گفتار است و به جز استثناهایی همانند ، تلفظ‌ها را کاملاً می‌توان از روی املا تعیین کرد. الفبای اسپانیایی ۲۷ حرف زیر را دارد: حروف و فقط در واژگان و نام‌هایی که از زبان‌های خارجی (، و غیره) می‌آیند، استفاده می‌شود.


title: زبان پرتغالی

text: پرتغالی ( یا به‌طور کامل ) یک زبان رومی است که از شبه‌جزیره ایبری اروپا ریشه گرفته‌است. این زبان تنها زبان رسمی پرتغال، برزیل، آنگولا، موزامبیک، گینه بیسائو، سائوتومه و پرنسیپ و کیپ ورد و یکی از زبان‌های رسمی تیمور شرقی، گینه استوایی و ماکائو است. از یک فرد یا ملت پرتغالی‌زبان به عنوان «پرتغالی‌زبان» یا «لوسوفون» ("lusófono") یاد می‌شود. حضور فرهنگی پرتغالی و زبان‌های کریول بر پایه آن نیز به عنوان نتیجه گسترش امپراتوری پرتغال در زمان استعمار، در سراسر جهان یافت می‌شوند. پرتغالی زبانی از شاخه ایبرو-رومی است که از چندین گویش لاتین عامیانه در پادشاهی قرون وسطایی گالیسیا و کنت‌نشین پرتغال تکامل یافته و دارای واژگان و واج‌شناسی قابل توجهی از سلتی است.


title: زبان پرتغالی

text: پرتغالی با داشتن تقریباً ۲۱۵ تا ۲۲۰ میلیون گویشور بومی و ۵۰ میلیون نفر گویشور زبان دوم، در کل تقریباً توسط ۲۷۰ میلیون نفر صحبت می‌شود. این زبان از نظر شمار گویشوران بومی به عنوان سومین زبان اروپایی و در کل ششمین زبان جهان به‌شمار می‌رود. پرتغالی متداول‌ترین زبان در آمریکای جنوبی و تمام نیمکره جنوبی، دومین زبان پر گویشور در آمریکای لاتین پس از اسپانیایی و یکی از ۱۰ زبان پرکاربرد در آفریقا است. این زبان همچنین در اتحادیه اروپا، بازار مشترک کشورهای آمریکای جنوبی، سازمان کشورهای آمریکایی، جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا، اتحادیه آفریقا و جامعه کشورهای پرتغالی‌زبان (یک سازمان بین‌المللی متشکل از همه ملت‌های پرتغالی‌زبان جهان) رسمی است. یک پژوهش جامع دانشگاهی در سال ۱۹۹۷، پرتغالی، به ویژه گونه برزیلی آن را به عنوان یکی از ۱۰ زبان تأثیر‌گذار در جهان قرار داد.


title: زبان پرتغالی

text: با اینکه پرتغال نام زبان را به یدک می‌کشند اما با توجه به جمعیت کشورهای دیگر پرتغالی‌زبان از جمله برزیل و موزامبیک، بیشتر پرتغالی‌زبان‌ها خارج از کشور پرتغال هستند و فقط ۵٪ از آن‌ها در پرتغال زندگی می‌کنند.


title: زبان پرتغالی

text: واژه پرتغال از نام رومی-سلتی شهر "پورتوس کاله" (Portus Cale) آمده‌است. ویلا نوا د گایا امروزی در دهانه رود دورو در شمال پرتغال در مکان آن قرار دارد. نام شهر از ترکیب واژه لاتین "portus" به معنای بندر و واژه "کاله" آمده که ریشه آن ناشناخته است. یک توضیح اصلی این است که کاله نام دیگر مردم کاسترو بود که به نام‌های کالائیسی، گالائیسی یا گالائیسیا نیز شناخته می‌شدند و در شمال غرب ایبری ساکن بودند. نام‌های "کاله" و "کالائیسی" ریشه نام‌های "گایا" در (ویلا نوا د گایا) و "گالیسیا" هستند. برخی از پژوهشگران فرانسوی نیز معتقدند ممکن است پرتغال از "Portus Gallus" به معنای «بندر گال‌ها یا سلت‌ها» آمده باشد.


title: زبان پرتغالی

text: میگل د سروانتس نویسنده اسپانیایی زمانی پرتغالی را «زبان شیرین و دلپذیر» می‌خواند و شاعر برزیلی اولاوو بیلاچ نیز آن را به عنوان («واپسین گل لاتیوم، بی‌تکلف و زیبا») توصیف می‌کرد. به افتخار لوئیس د کاموئش، یکی از بزرگ‌ترین چهره‌های ادبی پرتغالی و نویسنده شعر حماسی «"لوسیادها"»، به پرتغالی «زبان کاموئش» نیز گفته می‌شود.


title: زبان پرتغالی

text: هنگامی که رومی‌ها در سال ۲۱۶ پیش از میلاد به شبه جزیره ایبری رسیدند، زبان لاتین را که از آن همه زبان‌های رومی ریشه گرفته‌اند، با خود بدانجا آوردند. این زبان توسط سربازان رومی، شهرک‌نشینان و بازرگانان که شهرهایشان را بیشتر در نزدیکی شهرهای تمدن‌های پیشین سلتی (مدت‌ها پیش از ورود رومیان تأسیس شده بود) ساخته بودند، گسترش یافت. به همین دلیل، این زبان یک زیرلایه از فرهنگ‌های اروپای اطلسی خرسنگی و سلتی را در خود داراست.


title: زبان پرتغالی

text: میان سال‌های ۴۰۹ و ۷۱۱ میلادی، با فروپاشی امپراتوری روم در اروپای غربی، شبه‌جزیره ایبری توسط ژرمن‌ها در دوره مهاجرت‌ها فتح شد. اشغالگران ژرمن‌زبان، که عمدتاً سوئبی، ویزیگوت و بوری بودند، به سرعت فرهنگ رومی پسین و گویش‌های لاتین عامیانه شبه‌جزیره را پذیرفتند و طی ۳۰۰ سال آینده کاملاً در جمعیت محلی ادغام شدند. به همین دلیل در فرهنگ واژگان پرتغالی واژگان ژرمنی بسیاری نیز یافت می‌شوند. پس از حمله موروها در سال ۷۱۱، عربی به زبان اداری و رایج در مناطق فتح‌شده تبدیل شد، اما بیشتر جمعیت مسیحی باقی‌مانده همچنان به زبانی رومی معروف به مستعربی سخن می‌گفتند که تا سه قرن بیشتر در اسپانیا باقی ماند. پرتغالی همانند سایر زبان‌های لاتین نو و اروپایی، شمار قابل توجهی واژه را از یونانی وام گرفته‌است، که عمدتاً شامل اصطلاحات فنی و علمی می‌شوند. این وام‌گیری از طریق لاتین و سپس در دوران قرون وسطی و رنسانس اتفاق افتاده‌است.


title: زبان پرتغالی

text: پرتغالی از زبانی قرون وسطایی که امروزه توسط زبان‌شناسان به گالیسی-پرتغالی، پرتغالی باستان یا گالیسی باستان نامیده می‌شود، تکامل یافت. این زبان، زبان پادشاهی قرون وسطایی گالیسیا و کنت‌نشین پرتغال بوده‌است. در اسناد اداری لاتین سده ۹ واژگان و عبارات گالیسی-پرتغالی برای نخستین بار ثبت می‌شوند. این دوره به عنوان نیاپرتغالی شناخته می‌شود و از سده نهم تا سده دوازدهم و استقلال کنت‌نشین پرتغال از پادشاهی لئون، که تا آن زمان بر گالیسیا سلطنت کرده بود، ادامه داشت.


title: زبان پرتغالی

text: در نخستین بخش دوره گالیسی-پرتغالی (از قرن ۱۲ تا ۱۴)، این زبان به‌طور فزاینده‌ای در اسناد و سایر گونه‌های نوشتاری استفاده می‌شد. این زبان، همانند اکسیتان و شعر تروبادورها در فرانسه، برای مدتی زبان شعر غنایی در هیسپانیای مسیحی بود. حروف "lh" و "nh" اکسیتان که در نوشتار کلاسیک آن استفاده می‌شد، توسط نویسندگان پرتغالی، احتمالاً جرالد براگایی، راهبی مویساکی، که در سال ۱۰۴۷ اسقف براگا در پرتغال شد، بدین زبان وارد شد و با استفاده از هنجارهای نوشتاری کلاسیک اکسیتان در مدرنیزه کردن پرتغالی نقش اصلی را داشت. پرتغال در سال ۱۱۳۹، در زمان پادشاهی آفونسوی یکم به پادشاهی مستقلی تبدیل شد. در سال ۱۲۹۰، پادشاه دینیش از پرتغال نخستین دانشگاه پرتغال را در لیسبون ایجاد کرد ("Estudos Gerais"، که بعداً به کویمبرا نقل مکان کرد) و فرمانی صادر کرد که پرتغالی «زبان مشترک» نامیده شود و به‌طور رسمی مورد استفاده قرار گیرد.


title: زبان پرتغالی

text: در دوره دوم پرتغالی باستان، در قرن ۱۵ و ۱۶، با اکتشافات پرتغالی‌ها، این زبان به بسیاری از مناطق آفریقا، آسیا و قاره آمریکا منتقل شد. در اواسط قرن شانزدهم، پرتغالی به "زبان میانجی" در آسیا و آفریقا تبدیل شده بود که نه تنها برای اداره مپستعمره‌ها و تجارت بلکه برای برقراری ارتباط میان مقامات محلی و اروپایی‌ها از هر ملیت دیگری نیز استفاده می‌شد.


title: زبان پرتغالی

text: ازدواج میان پرتغالی‌ها و مردم محلی و ارتباط آن با تلاش‌های مبلغین مذهبی کاتولیک رومی به گسترش این زبان کمک کرد و منجر به شکل‌گیری زبان‌های کریول مانند کریستانگ (از واژه "cristão"، «مسیحی») در بسیاری از مناطق آسیا شد. کریستانگ تا قرن نوزدهم در مناطقی از آسیا رواج داشت. برخی از جوامع مسیحی پرتغالی‌زبان در هند، سری‌لانکا، مالزی و اندونزی حتی پس از جدا شدن از پرتغال زبان خود را حفظ کردند.


title: زبان پرتغالی

text: پایان دوره پرتغالی باستان با انتشار "Cancioneiro Geral" از گارسیا د رزنده در سال ۱۵۱۶ انجام شد. پرتغالی نوین، که از قرن ۱۶ تا به امروز ادامه دارد، به دلیل رنسانس با افزایش وام‌واژگان لاتین کلاسیک و یونانی کلاسیک همراه است که زبان را بیش از پیش غنی کردند. بیشتر پرتغالی‌های باسواد نیز به لاتین تسلط داشتند و بدین ترتیب به راحتی واژگان لاتین را در نوشتار و سرانجام گفتار پرتغالی وارد می‌کردند.


title: زبان پرتغالی

text: در مارس ۲۰۰۶، موزه زبان پرتغالی در سائو پائولوی برزیل، بزرگ‌ترین شهر پرتغالی‌زبان جهان، تأسیس شد. این موزه نخستین نمونه از این نوع در جهان است. در سال ۲۰۱۵ موزه به‌طور نسبی در آتش‌سوزی تخریب شد اما در سال ۲۰۲۰ بازسازی و بازگشایی شد.


title: زبان پرتغالی

text: پرتغالی زبان مادری اکثریت قریب به اتفاق مردم پرتغال، برزیل و سائو تومه و پرنسیپ (۹۵٪) است. تقریباً ۸۵٪ از جمعیت شهری آنگولا به پرتغالی مسلط و احتمالاً ۷۵٪ از آن‌ها گویشور بومی این زبان هستند. این نرخ در حومه شهرها کمتر است. بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۷، بیش از ۵۰٪ جمعیت موزامبیک گویشور بومی زبان پرتغالی هستند و ۷۰٪ بدان مسلط هستند. پرتغالی همچنین زبان مادری ۳۰٪ از جمعیت گینه بیسائو است و گونه‌ای کریول بر پایه آن نیز در همه کشور قابل درک است. هیچ اطلاعاتی برای کیپ ورد در دسترس نیست، اما تقریباً همه جمعیت دوزبانه هستند و آن‌هایی که تک‌زبانه هستند نیز به زبان کریول کیپ وردی سخن می‌گویند که بر پایه پرتغالی است. پرتغالی در قانون اساسی آفریقای جنوبی به عنوان یکی از زبان‌های رایج در جوامع کشور ذکر شده‌است و هیئت زبان کشور باید برای ارتقای آن بکوشند و احترام به آن را تضمین کنند.


title: زبان پرتغالی

text: جوامع مهاجر پرتغالی‌زبان بزرگی نیز در بسیاری از کشورها از جمله آندورا (۱۵٫۴٪)، برمودا، کانادا (۴۰۰٬۲۷۵ نفر در سرشماری سال ۲۰۰۶)، فرانسه (۹۰۰٬۰۰۰ نفر)، ژاپن (۴۰۰٬۰۰۰ نفر)، جرسی، نامیبیا (حدود ۴–۵٪ از مردم، عمدتاً پناهندگان آنگولایی در شمال کشور)، پاراگوئه (۱۰/۷٪ یا ۶۳۶٬۰۰۰ نفر)، ماکائو (۰٫۶٪ یا ۱۲۰۰۰ نفر)، سوئیس (۱۹۶۰۰۰ تبعه در سال ۲۰۰۸)، ونزوئلا (۵۵۴٬۰۰۰) و ایالات متحده (۰٫۳۵٪ از جمعیت یا ۱٬۲۲۸٬۱۲۶ گویشور طبق نظرسنجی سال ۲۰۰۷) حضور دارند.


title: زبان پرتغالی

text: در برخی از مناطق هند پرتغال پیشین، یعنی گوا و دامان و دیو، هنوز هم حدود ۱۰٬۰۰۰ نفر به این زبان صحبت می‌کنند. در سال ۲۰۱۴، حدود ۱٬۵۰۰ دانش‌آموز در گوآ در حال یادگیری زبان پرتغالی بودند.


title: زبان پرتغالی

text: جامعه کشورهای پرتغالی‌زبان (به پرتغالی "Comunidade dos Países de Língua Portuguesa"، با نام اختصاری CPLP) شامل هشت کشور مستقل است که پرتغالی را به عنوان زبان رسمی پذیرفته‌اند: آنگولا، برزیل، کیپ ورد، تیمور شرقی، گینه استوایی، گینه بیسائو، موزامبیک، پرتغال و سائوتومه و پرنسیپ.


title: زبان پرتغالی

text: گینه استوایی در ژوئن ۲۰۱۰ درخواست رسمی برای عضویت کامل در CPLP را ارائه داد، وضعیتی که فقط به کشورهایی با زبان رسمی پرتغالی داده می‌شود. در سال ۲۰۱۱، پرتغالی سومین زبان رسمی آن پس از اسپانیایی و فرانسوی شد و بدین ترتیب در ژوئیه ۲۰۱۴، این کشور به عنوان عضوی از CPLP پذیرفته شد.


title: زبان پرتغالی

text: پرتغالی همچنین یکی از زبان‌های رسمی منطقه ویژه اداری ماکائو در جمهوری خلق چین (در کنار چینی) و چندین سازمان بین‌المللی، از جمله بازار مشترک کشورهای آمریکای جنوبی، سازمان کشورهای ایبروآمریکایی، اتحادیه کشورهای آمریکای جنوبی، سازمان کشورهای آمریکایی، اتحادیه آفریقا، جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا، جامعه توسعه آفریقای جنوبی و اتحادیه اروپا است.


title: زبان پرتغالی

text: بر اساس برآورد اطلاعات‌نامه جهان در سال ۲۰۱۸، جمعیت کشورهای پرتغالی‌زبان به شرح زیر است: جمعیت کل منطقه پرتغالی‌زبان در ژوئیه ۲۰۱۷ حدود ۲۷۹ میلیون نفر برآورد شد. این تعداد جوامع دور از وطن پرتغالی‌زبان را شامل نمی‌شود، که تقریباً ۱۰ میلیون نفر تخمین زده شده‌اند (از جمله ۴٫۵ میلیون پرتغالی، ۳ میلیون برزیلی و نیم میلیون کیپ وردی در کنار سایرین)؛ هرچند به دست آوردن شمار دقیق رسمی پرتغالی‌زبان‌های دور از وطن دشوار است زیرا بخش بزرگی از آن‌ها در کشورهای خارج از قلمرو پرتغالی‌زبان زاده شده‌اند یا فرزند مهاجران هستند و ممکن است فقط مقدار اندکی به زبان تسلط داشته باشند.


title: زبان پرتغالی

text: پرتغالی یک درس اجباری در برنامه درسی مدارس اروگوئه است. سایر کشورهایی که پرتغالی معمولاً در مدارس آن‌ها آموزش داده می‌شود یا درس اختیاری است عبارتند از ونزوئلا، زامبیا، جمهوری کنگو، سنگال، نامیبیا، اسواتینی، آفریقای جنوبی، ساحل عاج و موریس. در سال ۲۰۱۷، پروژه‌ای برای معرفی پرتغالی به عنوان یک درس آموزشی در مدارس زیمبابوه آغاز شد. همچنین، طبق گفته وزیر امور خارجه پرتغال، این زبان تا سال ۲۰۲۰ بخشی از برنامه درسی مدارس ۳۲ کشور خواهد بود. در کشورهای ذکر شده زیر، پرتغالی توسط اقلیتی به دلیل گذشته استعماری پرتغال یا به عنوان زبان میانجی در مناطق مرزی و چندزبانه، مانند مرز بین برزیل و اروگوئه و همچنین آنگولا و نامیبیا رایج است. در سری‌لانکا، به دلیل استعمار پرتغالی‌ها، هنوز جامعه‌ای متشکل از هزاران کریول‌زبان پرتغالی وجود دارد. بر اساس تخمین‌های یونسکو، پرتغالی دارای بیشترین سرعت رشد در میان زبان‌های اروپایی پس از انگلیسی است و طبق داده‌های روزنامه "پرتغال نیوز" از یونسکو، این زبان دارای بیشترین توانایی در تبدیل شدن به عنوان یک زبان بین‌المللی در جنوب آفریقا و آمریکای جنوبی است. پرتغالی یک زبان جهانی است که به‌طور رسمی در پنج قاره صحبت می‌شود و میلیون‌ها نفر در سراسر جهان نیز آن را به عنوان زبان دوم صحبت می‌کنند.


title: زبان پرتغالی

text: از سال ۱۹۹۱، زمانی که برزیل با سایر کشورهای آمریکای جنوبی، برای نمونه آرژانتین، اروگوئه و پاراگوئه، وارد جامعه اقتصادی مرکوسول شد، پرتغالی یا در مدارس این کشورهای آمریکای جنوبی به عنوان درسی اجباری یا اختیاری آموزش داده می‌شود.


title: زبان پرتغالی

text: اگرچه در اوایل قرن بیست و یکم با از بازگشت ماکائو به چین و کاهش مهاجرت برزیلی‌ها به ژاپن، استفاده از پرتغالی در آسیا رو به زوال بود، این زبان به دلیل افزایش روابط دیپلماتیک و تجاری با کشورهای پرتغالی‌زبان در جهان (برزیل، آنگولا، موزامبیک و غیره) در حال تبدیل شدن به زبان کاربردی در آنجا است.


title: زبان پرتغالی

text: پرتغالی به شاخه ایبریایی غربی از زبان‌های رومی تعلق دارد و با اعضای زیر از این گروه ارتباط ویژه‌ای دارد:


title: زبان پرتغالی

text: پرتغالی و سایر زبان‌های رومی (همچون فرانسوی و ایتالیایی) برای یکدیگر نسبتاً قابل درک هستند و از لحاظ واژگان و دستور زبان شباهت‌های بسیاری دارند. پرتغالی‌زبانان معمولاً پیش از دستیابی به درک قوی در آن زبان‌ها، و بالعکس، نیاز به مقداری آموزش دارند. با این حال، پرتغالی و گالیسی به‌طور کامل برای هم قابل فهم و اسپانیایی نیز به‌طور قابل توجهی با پرتغالی دارای فهم متقابل است، به ویژه برای گویشوران پرتغالی. در واقع، گویشوران باسواد پرتغالی و اسپانیایی می‌توانند معمولاً هر نوع گفتگویی را با هم به زبان مادری خود داشته باشند و واقعاً یکدیگر را درک کنند. با وجود اینکه پرتغالی موجودی واجی بیشتری نسبت به اسپانیایی دارد، به دلیل رابطه ژنتیکی و تاریخ مشترک، تماس تاریخی بین گویشوران و تأثیر متقابل، ویژگی‌های مشترک منطقه‌ای و همچنین شباهت واژگانی، ساختاری و دستوری (۸۹٪) این دو زبان برای یکدیگر نسبتاً قابل درکند.


title: زبان پرتغالی

text: پرتغالی وام‌واژه‌های فراوانی را به بسیاری از زبان‌ها، از جمله اندونزیایی، مالایالم، تامیلی، سینهالی، مالایی، بنگالی، انگلیسی، هندی، سواحیلی، آفریکانس، کونکانی، مراتی، پنجابی، تتومی، شنگانی، ژاپنی، اسرانان و گویش بندری فارسی، وارد کرده‌است.


title: زبان پرتغالی

text: از آنجا که تجار پرتغالی احتمالاً نخستین کسانی بودند که پرتقال را در اروپا معرفی کردند، در چندین زبان نوین هندواروپایی این میوه به نام آن‌ها نامگذاری شده‌است. برخی از نمونه‌ها "portokall" آلبانیایی، "portokal" و "prtokal" بوسنیایی "،" портокал "(portokal)" بلغاری"،" πορτοκάλι "(portokáli)" یونانی"،" "" مقدونی، پرتقال فارسی"،" و "portocală" رومانیایی. در زبان‌های دیگر، همانند البرتقال عربی"،" ფორთოხალი "(p'ort'oxali)" گرجی"،" "portakal" ترکی و "birtukan" امهری نیز نام پرتقال ریشه در پرتغال دارد"." همچنین، در گویش‌های ایتالیایی جنوبی (برای نمونه ناپولی)، پرتقال "portogallo" یا "purtuallo"، به معنای «پرتغالی» است، در حالی که در ایتالیایی معیار پرتقال "arancia" نام دارد.


title: زبان پرتغالی

text: واج‌شناسی پرتغالی مانند زبان‌های فرانسوی (به ویژه گویش کبکی)، زبان‌های گالی-ایتالی، اکسیتان، کاتالان و فرانکو-پروونسال است و در این زمینه با واج‌شناسی اسپانیایی که مشابه گویش‌های ساردنیایی و ایتالیایی جنوبی است، متفاوت است. برخی واج‌شناسی پرتغالی را ترکیبی از اسپانیایی، گالی-رومی (برای نمونه فرانسوی) و زبان‌های شمال ایتالیا (به ویژه جنوایی)، اما با زیرلایه سلتی عمیق‌تر، توصیف می‌کنند.


title: زبان پرتغالی

text: در پرتغالی حداکثر ۹ واکه دهانی، ۲ نیمه‌واکه و ۲۱ همخوان وجود دارد. گرچه برخی از گونه‌ها واج‌های کمتری دارند. پنج واکه خیشومی نیز در این زبان وجود دارند که برخی از زبان‌شناسان آن‌ها را واج‌گونه واکه‌های دهانی می‌دانند.


title: زبان پرتغالی

text: در زیر نمودارهای واکه‌های پرتغالی لیسبون (پرتغال) و سائو پائولو (برزیل) آمده‌است:


title: زبان پرتغالی

text: گویش‌های پرتغالی به‌طور کلی به چهار گروه پرتغالی (اروپایی)، برزیلی، آفریقایی و آسیایی تقسیم می‌شوند. برخی از ویژگی‌ها و صداهای موجود در بسیاری از گویش‌های برزیلی مختص آمریکای جنوبی است و در اروپا یافت نمی‌شود. همین امر در گویش‌های سائوتومه‌ای، موزامبیکی، گینه بیسائویی، آنگولایی و کیپ وردی نیز رخ می‌دهد و آن‌ها دارای ویژگی‌هایی منحصر به آفریقا هستند. برخی پژوهشگران تفاوت میان پرتغالی و برزیلی را در حد تفاوت انگلیسی بریتانیایی و آمریکایی دانسته‌اند. دلیل عمده این تفاوت‌ها به پیش‌زمینه غیراروپایی شمار زیادی از گویشوران این زبان بازمی‌گردد که واژه‌ها و اصطلاحات بومی خود را به زبان جدید نیز وارد کرده‌اند. تفاوت این دو گویش در نگارش، تلفظ، آواشناسی و حتی در دستور دیده می‌شود.


title: زبان پرتغالی

text: پرتغالی معیار یا "Estremenho" زبان معیار پرتغالی است که خود دارای دو گونه متمایز پرتغالی و برزیلی است. در این میان پرتغالی پرتغال دارای دو نوع تلفظ لیسبونی و کویمبرایی و پرتغالی برزیل دارای دو نوع ریو دو ژانیرویی و سائو پائولویی است و گویش این چهار شهر تاثیرگذارترین گویش‌های پرتغالی هستند. در مستعمره‌های پیشین پرتغال در آفریقا، پرتغالی معیار اروپایی ترجیح داده می‌شود.


title: زبان پرتغالی

text: چند نمونه از واژگان متفاوت در پرتغالی پرتغال، برزیل و آنگولا در زیر آورده شده‌است: فعل یک جنبه قابل توجه در دستور زبان پرتغالی است. از نظر صرفی، پرتغالی نسبت به سایر زبان‌های رومی تصریفهای بیشتری را از لاتین کلاسیک حفظ کرده‌است. پرتغالی و اسپانیایی دستور زبان بسیار مشابهی دارند. پرتغالی همچنین دارای نوآوری‌های دستوری است که در دیگر زبان‌های رومی (به جز گالیسی و فالا) یافت نمی‌شود:الفبای پرتغالی بر پایه الفبای لاتین است که در آن از اکسان اگو، هشتک، اکسان گراو، مدک و سدیل برای نشان دادن تشدید، درازای واکه، خیشومی‌شدگی و سایر تغییرات صوتی استفاده می‌شود. دونقطه نیز در گذشته در این دستور خط کاربرد داشت که طی قراردادی در سال ۱۹۹۰ حذف شد. هجی واژگان پرتغالی بسیار واجی است و میان گفتار و نوشتار اختلاف اندکی وجود دارد. الفبای پرتغالی ۲۶ حرف دارد:


title: زبان اندونزیایی

text: زبان اندونزیایی (در اندونزیایی: Bahasa Indonesia) زبان رسمی کشور اندونزی است.


title: زبان اندونزیایی

text: این زبان گویش معیاری از زبان مالایی است که در سال ۱۹۴۵ و پس از استقلال اندونزی رسماً مشخص و تعریف شد. این زبان همچنان بسیار نزدیک به زبان مالایی است و می‌توان گفت که گویشوران این دو زبان می‌توانند به راحتی با هم صحبت کنند.


title: زبان اندونزیایی

text: هرچند بسیاری از مناطق اندونزی زبان‌ها و گویش‌های خود را دارند (مانند جاوه‌ای، سوندایی و بالیایی) با اینحال تقریباً همه اهالی کشور اندونزیایی را به روانی صحبت می‌کنند. بیشتر آموزش رسمی و تقریباً تمامی برنامه‌های رسانه‌های ملی به زبان اندونزیایی است. اندونزیایی همچنین توسط برخی از اهالی تیمور شرقی و سورینامی‌های اندونزی‌تبار نیز صحبت می‌شود.


title: زبان اندونزیایی

text: اندونزیایی با خط لاتین نوشته می‌شود. این خط در ابتدا بر اساس الفبای هلندی بنا شده بود و هنوز هم شباهت‌هایی با آن دارد. با این حال هم‌خوان‌ها به روشی مشابه الفبای ایتالیایی نشان داده می‌شوند. الفبای اندونزیایی دارای ۲۶ حرف است. حروف V ,Q و X تنها در وام‌واژه‌ها یافت می‌شوند.


title: زبان اندونزیایی

text: اندونزیایی تحت تأثیر زبان‌های بسیاری به ویژه هلندی، انگلیسی، عربی، چینی، پرتغالی، سانسکریت، تامیلی، هندی، و فارسی قرار گرفته‌است. طبق تخمین‌ها در اندونزیایی نوین، حدود ۷۵۰ وام‌واژهٔ سانسکریت، ۱۰۰۰ وام‌واژهٔ عربی، برخی با اصالت فارسی و عبری، حدود ۱۲۵ وام‌واژهٔ پرتغالی، اسپانیایی و ایتالیایی و ۱۰٬۰۰۰ وام‌واژهٔ هلندی وجود دارد. با این وجود عمده واژگان اندونزیایی از ریشه آسترونزیایی هستند.


title: زبان اندونزیایی

text: فهرستی از وام‌واژه‌های اندوزیایی توسط مرکز زبان وزارت آموزش و فرهنگ اندونزی منتشر شده‌است که تعداد واژگان آن به شرح زیر است:


title: زبان اندونزیایی

text: Wikipedia contributors, "Indonesian language," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Indonesian_language&oldid=184763167 (accessed January ۱۷، ۲۰۰۸).


title: کولاوامسا

text: کولاوامسا (یا چولاوامسا) (در زبان پالی: تاریخچه اصغر) رساله‌ای تاریخی است که از شاهان سری لانکا حکایت می‌کند و به زبان پالی نوشته شده است.


title: کولاوامسا

text: این رساله از قرن چهارم تا سال ۱۸۱۵ را پوشش می‌دهد.


title: کولاوامسا

text: ویکی‌پدیای انگلیسی


title: روزنه (وبگاه)

text: سایت روزنه دات کام، سایتی خبری است که می‌توان آن را خبرگزاری غیررسمی حزب کمونیست کارگری ایران دانست که در سال ۱۹۹۹ تأسیس شد.


title: روزنه (وبگاه)

text: مدیر مسئول کنونی روزنه امیر توکلی از اعضای کمیته مرکزی حککا است.


title: روزنه (وبگاه)

text: از مدیران گذشتهٔ آن می‌توان به حسن پناهی و فاتح بهرامی اشاره کرد.


title: روزنه (وبگاه)

text: در حال حاضر محمد شکوهی به عنوان مدیر سرویس خبر، احمد رحمانی به عنوان دستیار سردبیر و سیاوش شهابی به عنوان مسئول فنی در سایت روزنه فعالیت می‌کنند. همه این افراد از کادرهای حککا هستند.


title: روزنه (وبگاه)

text: سایت روزنه بر اساس آمار وب‌گاه جهانی الکسا اینترنت جزو ۲۵۰ هزار وبسایت برتر اینترنت است.


title: جذبه (عرفان)

text: جَذَبه یکی از مراحل رسیدن به حس درک حق و حقیقت در حالات صوفیانه است.


title: جذبه (عرفان)

text: راه‌سپردن در راه فهم و درک آنچه صوفیان حق می‌نامند، مراحل مختلفی دارد و یکی از آنها مرحله جذبه است. جذبه یا جذب، کشش حق است. در صورتی که سلوک کوشش است.


title: جذبه (عرفان)

text: عزیز الدین نسفی می‌فرماید: «صوفیه سه چیز را به‌غایت اعتبار کنند: اول جذب؛ دوم سلوک؛ و سوم عروج. جذب کشش است؛ سلوک کوشش است و عروج بخشش.» انسانی که جذبه حق او را فرا گیرد را اهل عرفان، مجذوبان حق یا محبوبان حق می‌نامند. تمامی پیغمبران الهی مجذوب حق بوده‌اند و بی واسطه دریافت کننده فیض حق شده‌اند.


title: جذبه (عرفان)

text: نظریه صوفیه و عرفا دربارهٔ جذبه:جذبه تقرب عبد است به حضرت حق به مقتضی عنایت الهیه و مهیا گردانیدن مجموع مایحتاج بنده در طی منازل و قطع مراحل بی کلفت و سعی او.


title: مارکسیسم و جهان امروز

text: مارکسیسم و جهان امروز ، اثری معروف از منصور حکمت، تئوریسین کمونیست ایرانی و بنیانگذار حزب کمونیست کارگری ایران است.


title: مارکسیسم و جهان امروز

text: این جزوه برای اولین بار به صورت مصاحبه و در چند شماره از نشریه انترناسیونال، ارگان وقت حککا، به چاپ رسید.


title: مارکسیسم و جهان امروز

text: این اثر از مهم‌ترین آثار منصور حکمت و کمونیسم کارگری به شمار می‌رود و از همین رو به انگلیسی، آلمانی، عربی و ایتالیایی ترجمه شده است. تسلط به این اثر را معمولاً از شروط کادر بودن در حککا می‌دانند.


title: ساکاوم

text: ساکاوم یکی از شهرهای کشور پرتغال است.


title: بهبهان

text: بهبهان مرکز شهرستان بهبهان در استان خوزستان است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر بهبهان ۱۲۲٬۶۰۴ تن بوده‌است. تاریخ بهبهان همواره و همه جا با تاریخ آریاگان (ارگان/ارجان) همراه بوده و اساساً یکی شمرده می‌شود. ایالت باستانی ارجان (شامل شهرستان بهبهان، امیدیه، آغاجاری و استان بوشهر و استان کهگلویه و بویراحمد کنونی) متعلق به دوره ایلامی، دوران میانی در ایران بود که در مرز خوزستان و فارس واقع شده بود. بر روی سکه‌های عرب-ساسانی و اسلامی، نام این ایالت باستانی به صورت "ارجن" و در منابع دوره اسلامی به صورت "ارّجان" نیز آمده‌است. یونانیان نیز از این شهر با نام "ارکران" یاد کرده‌اند.


title: بهبهان

text: منابع تاریخی از نام‌های دیگری چون "رامقباد"، "بِرامقباد"، "اَبَرقباد"، "آمد قباد"، "به از آمد کواذ"، "به از" "آمِدِ کَواد" ("به معنی قباد بهتر از آمد است)" برای ارجان استفاده کرده‌اند، که بخش دوم مشترک در همهٔ آن‌ها به نام پادشاه قباد یکم ساسانی اشاره دارد. یوزف مارکوارت و پاول شوارتس «"به از" "آمِدِ کَواد»" را به عنوان نام رسمی ارگان می‌شناسد.


title: بهبهان

text: در تقسیمات پنج کوره‌ای ایالت پارس در زمان ساسانیان، شهر ارگان مرکز کورهٔ ارجان با نام‌های دیگر قبادخوره، کورهٔ قباد بوده‌است. به گفتهٔ مورخان، کوره ارگان در اواخر دورهٔ ساسانی از شمال و شمال شرقی به استان اصفهان کنونی، از جنوب به خلیج پارس، از جنوب غربی به منطقه دورق (سُرّق)، از غرب و شمال غربی به رامهرمز، از شرق به کوه شاپور و از جنوب شرقی به ایالت اردشیرخوره می‌رسید.


title: بهبهان

text: به هر روی، خرابه‌های شهر باستانی ارگان در ۱۲ کیلومتری شمال شرقی بهبهان در دو سوی حاشیه رود مارون نزدیک قدمگاه امام رضا واقع شده‌است، و وسعتی در حدود ۵۰۰ هکتار دارد. در نخستین پژوهش‌های پیرامون شهر کهن ارجان، قدمت این شهر به دوران ساسانیان (۲۲۴–۶۵۲ میلادی) نسبت داده شده ولی در سال ۱۳۶۱خورشیدی در نزدیکی این محوطه باستانی، آثار یک آرامگاه متعلق به حدود هزاره دوم پیش از میلاد و به دوره ایلامی کشف شد که در جدیدی در باستانشناسی این محوطه تاریخی گشود. این آرامگاه حاوی تابوتی بزرگ از جنس برنز بود. به همراه این تابوت یک حلقه طلایی، نود و هشت دکمه زرین، ده ظرف استوانه‌ای، یک خنجر، یک میله نقره‌ای، تنگ و ساغر و سینی برنزی با تصاویر تاریخی پیدا شدند که به ۸۰۰ سال پیش از میلاد برمی‌گردند.


title: بهبهان

text: نقش‌های سینی ارجان شامل یک گل رز شانزده‌پر در مرکز سینی، سپس یک ردیف شیر، و پنج ردیف نقوش متنوع مربوط به مراسم مختلف در بقیه فضا کنده شده و فاصله بین این نقوش را چند ردیف گیس بافت پر کرده‌است. بر اساس نقوش این سینی، ظاهراً یکی از فرمانروایان ایلامی برای مدتی به یکی از مناطق کوهستانی برای شکار عزیمت کرده، و در غیاب وی در محل حکومت شورش به وجود آمده‌است. شاه به محل حکومت برمیگردد و شورش را سرکوب می‌کند. سردسته شکارچیان نیز در یکی از نگاره‌ها، حیوانات شکار شده را به پیش شاه می‌برد و شاه طی مراسمی جشن می‌گیرد. همچنین، قدیمی‌ترین تصویر از یک بربت یا چنگ‌نواز و به قولی لیرنواز ایرانی در میان گروه نوازندگان در این سینی به چشم می‌خورد. در لبهٔ پشت جام نیز کتیبه ای میخی به خط ایلامی نقش بسته‌است.


title: بهبهان

text: یکی از کشفیات مهم این محوطه تاریخی، حلقه قدرت زرینی است که در دست چپ متوفی قرار داده شده‌است. این حلقه دارای دسته استوانه ای هلالی شکل تو خالی است که دو انتهای آن به دو صفحه بیضی شکل ختم می‌شود. قسمت داخلی این صفحه‌ها به‌طور قرینه با نقش دو شیر بالدار که در دو طرف درخت مقدس ایستاده‌اند تزیین شده‌است. دور تا دور نقوش نقش گیس باف دیده می‌شود. در زیر پای شیرها سه ردیف نقش به صورت طاق هلالی شکل کنده شده و بر روی دسته، شیارهایی ایجاد شده که انتهای آنها به یک گل دوازده پر در قسمت بیرونیِ دو صفحه، ختم می‌شود. این حلقه دارای کتیبه ای به خط میخی عیلامی در قسمت دسته است که ترجمه آن کیدین هوتران پسر کورولوش است.


title: بهبهان

text: شهر ارجان از دیرباز مرکزیت منطقه ارگان و کهگیلویه را بر عهده داشته‌است. ارجان در زمان ساسانیاندر محلی که هم‌اکنون در بخش شمال بهبهان واقع است و یادگارهایی از تمدن ایلامی را در خود جای داده‌است بازسازی شده و به نام آریاگان نامیده شد. به نظر برخی از جمله آرتور کریستنسن (۱۹۲۵، ص۷)، بعدها قباد یکم پادشاه ساسانی در یورش به امیدا در شمال بین‌النهرین (منطقه کُردنشین دیاربکر در کشور ترکیه کنونی) هشتاد هزار تن از اهالی آن را به اسارت گرفته و به ارجان آوردهو شهر را بازسازی کرده‌است. همچنین، ارگان به همراه دو شهر "جنابا" (گناوه کنونی) و "رِیشهر"/"ریواردشیر" (بوشهر کنونی) که در ایالت ارگان بودند، به مرکز تولید پارچه کتان که مردم امیدا در ساخت آن ماهر بودند، مبدل شد.


title: بهبهان

text: به‌طور کلی، آریاگان در زمان ساسانیان یکی از چهار شهر مهم ایران بود. زمین‌های حاصلخیز و آب کافی که از رودخانه‌های مجاور تأمین می‌شد باعث رونق کشاورزی این منطقه شده بود. قرار گرفتن بر راه بین فلات ایران و جلگه خوزستان ارگان را به مرکز تجاری تبدیل نموده بود که اهمیت راهبردی غیرقابل انکاری داشت. بیشتر زمین‌های آریاگان به کشت انگور و زیتون اختصاص داشت و گونه‌های مختلف غلات در ارگان بسیار پربار بودند. بعضی از مورخین آمدن آرین‌ها را به آسیای غربی به قرن چهار دهم قبل از میلاد و برخی به دو هزار سال قبل از میلاد مربوط می‌دارند. چون آثار عیلام و کلدانیان در نزدیکی‌های ارجان از سنگ نبشته‌ها و حجاری‌های تنگ سروک و غیره موجود است معلوم می‌گردد که ارجان از شهرهای پیش از مهاجرت آرین‌ها بوده‌است. مسعودی در کتاب مروج الذهب در شرح آتشکده‌های دوگانهٔ قدیم ایران می‌نویسد: «آتشکده دیگری (معبد ارجان) در شهر ارگان فارس بود و به روزگار بهراسف بنا شده بود. این آتشکده پیش از ظهور زردشت، پسر اسبیمان پیغمبر مجوس بوده‌است».


title: بهبهان

text: در روند متروک شدن و نابودی ارجان دو عامل عمده تأثیر داشت که به دو دستهٔ انسانی و طبیعی تقسیم می‌شود. عوامل انسانی عبارت‌اند از جنگ‌های متعدد بین مدعیان حکومت، وجود قلعه‌های اسماعیلی و مشکلات وابسته به آن که از جملهٔ آنان می‌توان غارت، دزدی و ناامنی را نام برد. همچنین، مهاجرت‌های متعدد خارج از منطقه و تغیرات اساسی در سیستم جغرافیای سیاسی-اداری ایالت‌های فارس و خوزستان که باعث حذف نام ارجان شد اشاره کرد. در هر صورت، بزرگ‌ترین عامل نابودی ارجان عامل طبیعی زمین‌لرزه بوده‌است.


title: بهبهان

text: به گفته ابن اثیر:


title: بهبهان

text: احتمالاً این زلزله از دلایل نابودی بسیاری از زیر ساخت‌های آبیاری و کشاورزی شهر ارجان بوده‌است؛ و پس از این زلزله زمین لرزه دیگری در سال ۴۷۸ ق مجدداً ارجان و حومه آن را تحت تأثیر خود قرار داد. ابن اثیر در این باره گفته‌است: «بسیاری از دام‌ها و انسان‌ها به زیر آوار رفتند» و گمان می‌برند که اولین صدمات جدی به پل‌های دوگانه ارجان بر روی رودخانه تاب (مارون کنونی) متعلق به همین دوره است؛ و سالها بعد این دو پل کامل ویران شده‌است. در منابع نوینی که به بررسی زلزله‌های تاریخی پرداخته این زلزله تأیید شده. بدین ترتیب این دو زلزله افراد زیادی را به کام مرگ کشانده. شهر را ویران و ساخت‌های زیر بنایی آن را از بین برده‌است؛ و از جمعیت و اهمیت تجاری ارجان تا حدی کاسته‌است.


title: بهبهان

text: مردمی که از زمین‌لرزه در منطقه‌ای که پیش از آن محل نیایششان بود و بهان نامیده می‌شد گرد هم آمدند و برای چندگاهی آنجا زیستند و در محلی که بهتر از «بهان» بود شهری را بنا کردند که «بهبهان» نامیده شد. در همین زمان و پس از تقسیمات جدید کشوری بهبهان از استان فارس جدا شده و به استان خوزستان پیوست.


title: بهبهان

text: شهرستان بهبهان در جنگ ایران و عراق بیش از ۱۱۰۰ نفر کشته داشته‌است.


title: بهبهان

text: در حدود ساعت ۱۷:۱۰ بعدازظهر ۴ آبان ۱۳۶۲، در حالی که دانش‌آموزان نوبت عصر مدرسهٔ حمداللّه پیروز بهبهان در کلاس‌های درس خود بودند از سوی دشمن بعثی مورد اصابت حملهٔ موشکی قرار گرفتند که بر اثر آن ۶۹ دانش‌آموز، ۱ خدمتگزار و ۴ معلم کشته و ۱۳۰ دانش‌آموز و ۱۳ معلم دیگر زخمی شدند. شدت حمله به حدی بود که ساختمان مدرسه کاملاً نابود شد و دوچرخه‌های دانش‌آموزان تا فاصلهٔ بسیار دوری از محل وقوع حادثه پرتاب شد. موشک‌های استفاده شده در این حمله، ساخت شوروی و فرانسه بودند. عمق این فاجعه به حدی بود که روح‌الله خمینی و سید علی خامنه‌ای (رهبر کنونی ایران) در خصوص آن صحبت کرده و آن را حادثه‌ای بسیار تلخ و دردآور توصیف کرده‌اند.


title: بهبهان

text: در صبح روز جمعه، در تاریخ ۱۹ دی ۱۳۶۵ در حالیکه عملیات کربلای ۵ در دشت شلمچه شروع گردیده بود و سربازان ایرانی در آن عملیات در حال پیشروی بودند، نیروهای بعثی عراق با بمب شیمیایی به سربازان ایرانی (گردان فجر بهبهان) حمله کردند که در نهایت منجر به کشته شدن ۹۰ نفر از آنان و مصدوم شدن تعدادی دیگر گردید.


title: بهبهان

text: شهری قدیمی به یک سری محلات تقسیم شده که عبارت اند از: محله عقلاییها، محله بدیعا، محله پر، مسجد بردی، پهلوانان، کاروانسرا گچپزان، محله‌باقرخان، محل مکینه، شاه فضل، سادات، لب آب، درویش، محله ملک، محله در ویس، سبزپوشان، تخت‌کشان، محسنی‌ها، معمارها، ملایان، گود چاهک، گود بقال، کارگهٔ قنوات، گود کلو، آب خسی‌ها، میدان، خراسانی‌ها، آقا پیرحیدر، بازار نو، محله پیر، آهنگرها، بوعلی‌ها، درویش‌ها. بخش‌های جدید شهر عبارت‌اند از: چمنک، شهرنو، ذوالفقاری، فلکه بید بلند و پل قائم.


title: بهبهان

text: بهبهان که در دشت و مجاورت با بلندی‌های رشته‌کوه زاگرس قرار دارد و از رودخانه‌های پرآب مارون و خیرآباد و زهره برخوردار است، دارای جایگاه اکولوژیک خاص و مناطق ویژه‌ای است.


title: بهبهان

text: برای نمونه، منطقه حفاظت شدهٔ خاییز در دامنه غربی رشته کوه زاگرس، گونه‌های کمیاب و در معرض انقراض جانوری و گیاهی مختلف را در خود جای داده‌است. در این مناطق بکر و زیبا، پلنگ، کاراکال، گربه جنگلی، گراز، کفتار، گرگ، شغال، روباه، سمور سنگی، شنگ، رودک عسل خوار، کبک، تیهو، جغد ماهی‌خوار، دراج، زنبورخوار، کل و بز و … دیده می‌شود.


title: بهبهان

text: از گونه‌های جانوری بسیار کمیاب بهبهان نیز می‌توان از ماهی کور غار نام برد که در ایران تنها در بهبهان و لرستان دیده شده‌است. گونه کمیاب شاه‌روباه نیز در بهبهان ثبت و عکسبرداری شده‌است.


title: بهبهان

text: در گذشته نیز قوچ و میش و همچنین آهو نیز در دشت‌ها و تپه ماهورهای مناطق اطراف بهبهان به وفور یافت می‌شد، ولی متأسفانه اکنون به دلیل تخریب زیستگاه‌ها، آتش‌سوزی و شکاربی‌رویه و غیرمجاز، شاهد چنین مناظری نیستیم.  قدیمی‌ترین نرگس‌زار ایران و زادگاه اصلی آن متعلق به شهرستان بهبهان است و پس از آن در شهرهای دیگر استان فارس و خوزستان هم به مقادیر اندکی وجود دارد. گل نرگس را می‌توان در دشت‌ها و کوهپایه‌های زاگرس در استان‌های ایلام، لرستان، خوزستان، فارس، کهگیلویه و بویر احمد مشاهده کرد.


title: بهبهان

text: این گل در سال ۱۹۹۲ میلادی در جشنواره گل هلند رتبه نخست را به خود اختصاص داده و در ایران به علت نبود آگاهی و معرفی کافی و عدم تبلیغ دربارهٔ آن و شناسانده نشدنش تاکنون از خاستگاه آن اطلاعات کافی منتشر نشده‌است. گل دهی نرگس همه ساله از نیمه دوم سال آغاز و تا پایان بهمن و گاهی نیز نیمه اول اسفند در بهبهان ادامه دارد. در نرگس زارهای بهبهان چهار نوع گل نرگس شناسایی شده که نرگس «شهلا» وسعت بیشتری را در این مناطق به خود اختصاص داده‌است. از انواع دیگر گل نرگس هم می‌توان به «پُرپر یا شصت پر»، «پنجه گربه‌ای» و «مسکین» اشاره کرد که با وجود همه مزیت‌هایی که گل نرگس دارد این گل سهم ناچیزی از گردشگری گل را به خود اختصاص داده‌است.


title: بهبهان

text: مردم بهبهان از دو گروه بزرگ قومی تشکیل می‌شوند که گروه نخست، ساکنان قدیمی این منطقه هستند که آیین و آداب، پوشش و زبان ویژه خود را دارند که از نظر دستوری به‌طور عمده با فارسی متداول امروزی و گویشهای دیگر اقوام استان خوزستان متفاوت است. گویش بهبهانی به گویش اردکان فارس بی‌شباهت نیست. در گویش بهبهانی به مانند گویش کردی هورامی، جای شناسه فاعلی و مفعولی با فارسی امروزی تفاوت دارد؛ و همچنین مجموعه فعلی بار معنایی بسیار مهم‌تری را به دوش می‌کشد.


title: بهبهان

text: برای نمونه مجموعه فعل و شناسه‌های «کشتِتَم» دربردارنده شناسه فاعلی دوم شخص مفرد «ت» و شناسه مفعولی اول شخص مفرد «م» می‌باشد که در مجموع به جای جمله «تو من را کشتی» به کار می‌رود. همچنین، در مجموعهٔ «بِترِسونم» (تو را برسانم)، شناسه مفعولی دوم شخص مفرد «ت» نه تنها پیش از شناسهٔ فاعلی اول شخص مفرد «م»، بلکه حتی پیش از بن فعل قرار می‌گیرد. این تفاوت به جایگاه شناسه در مجموعه فعلی منحصر نمی‌شود، چنان‌که مثلاً ضمیر فاعلی دوم شخص مفرد «ت» در جمله پرسشی بهبهانی «چِت که؟» (چه کردی؟)، از بن فعل جدا و به ابتدای جمله منتقل شده، و به انتهای کلمه پرسشی «چه» می‌چسبد.


title: بهبهان

text: دومین گروه عمده بهبهان که در مناطق باستانی همچون تنگ تکاب، پشکر، قاندها، کردستان، لاسبید و اسدآباد (که به لحاظ جغرافیایی جزو منطقه باستانی ارگان هستند) ساکن هستند که بیشتر از اقوام لر می‌باشند که از ابتدا در همین مناطق غیرشهری سکنا گزیده‌اند. زبان لری این گروه به‌طور کلی با گویش بهبهانی متفاوت بوده به‌طوری که از زبان فارسی و گاهی زبان لری به عنوان زبان میانجی ارتباطی بین این دو گروه عمده ساکنان شهرستان بهبهان استفاده می‌شود.


title: بهبهان

text: نامهای قدیم بهبهان، آریاگان، ارجان (معرب ارگان) و نیز قبادخوره بوده. کی قباد ساسانی بنیانگذار قلعهٔ ارجان بوده‌است. این منطقه یکی از مناطق عیلام قدیم و نیز بخشی از سرزمین اصلی ساسانیان بوده‌است. راه شاهی نیز که به دستور داریوش بزرگ هخامنشی ساخته شد، از این ناحیه می‌گذشته و شوش را به تخت جمشید و پاسارگاد متصل می‌کرده‌است.


title: بهبهان

text: معروف است که ساکنان قدیم بهبهان اصلیتی یهودی داشته‌اند. وجود مقبره‌ای منتسب به دو پیامبر یهودی و به روایتی دو سردار یهودی در نزدیکی بهبهان یکی از این نشانه‌هاست. جالب‌تر اینکه هنوز بسیاری از مردم روزهای شنبه برای زیارت این قبور به آرامگاهشان می‌روند. آرامگاهی که به نظر می‌رسد در اثر بی‌توجهی به مخروبه‌ای تبدیل شده‌است.


title: بهبهان

text: بهبهان از قدیم دارای صنایع‌دستی متنوعی بوده که با برچیده شدن راسته بازار تحولات اقتصادی و ظهور مشاغل جدید اکثر آن‌ها از میان رفته‌اند.


title: بهبهان

text: دیوار و خندق اطراف شهر، مجموعهٔ ارجان (گور مکشوفهٔ کیدین‌هوتران)، نبردگاه آریوبرزن در کوه‌های تنگ تکاب، کتیبهٔ تنگ‌تکاب، بقعهٔ بشیرنذیر (مقبرهٔ دو برادر یهودی)، نارین قلعه (تخریب شده)، قبرستان و روستای تاریخی تل چگاه زیدون، مسجد جامع و راسته‌بازار، مقوم (از بین رفته)، آب‌انبار و برکه‌ها، عمارت کلاه‌فرنگی (تخریب شده)، مجموعهٔ بکان (پل، حمام)، پل خیری مح‌خان (خیرآباد)، قلعه مدرسه (خیرآباد)، قلعه گلاب (زیدون)، برج‌های رضاخانی، خرابه‌های کلگه‌زار، کتیبهٔ تنگ سروک. (تنگ سروک یا به گویش محلی سولک هم‌اکنون در محدوده جغرافیایی استان همسایه کهگیلویه وبویراحمد واقع شده "شهرستان بهمئی ")


title: بهبهان

text: بافت تاریخی شهر بهبهان که قدیمی‌ترین منطقهٔ بهبهان فعلی پس از ارجان است، از شمال به خیابان شریعتی، از جنوب به خیابان گرایمی، از شرق به خیابان نحوی و ادامهٔ آن به موازات مسیل آب‌خروار تا خیابان شریعتی و از غرب به خیابان پیروز منتهی می‌شود؛ خیابان عدالت و خیابان جوانمردی به صورت دو محور عمود برهم از وسط این ناحیه عبور می‌کند که خیابان جوانمردی فعلی، سال‌ها قبل به صورت مسیری از وسط شهر می‌گذشته و حد فاصل بین دو طایفه قنوات و بهبهان بوده‌است؛ مساحت کلی این منطقه حدود ۱۴۶ هکتار است.


title: بهبهان

text: از دیگر ویژگی‌های این بافت وجود بیش از ۸۴ مسجد، حسینیه و امامزاده در لابه‌لای اماکن مسکونی آن است؛ قدمت بیشتر خانه‌هایی که در این بافت واقع شده‌اند به دوره‌های قاجار و پهلوی می‌رسند، از ویژگی‌های معماری این بناها می‌توان به وجود زیرزمین، در اثر آن‌ها وجود ایوان با ستون‌های مدور، سردرهای قوسی به صورت نیم دایره و آجرکاری‌های زیبا در نمای بیشتر آن‌ها اشاره کرد.


title: بهبهان

text: این مجموعه که با شماره ۳۷۶۹ در فهرست آثار ملی ثبت شده‌است، هم‌اکنون قدیمی‌ترین بازار شهر بهبهان است که در دوران گذشته، کانون ثقل تجاری شهر بهبهان و اطراف آن بوده؛ این مجموعه که از دورهٔ قاجار است، دارای چندین راسته بوده که حرفه‌های مختلف در راسته‌های مخصوص به خود فعالیت داشتند؛ هم‌اکنون، تنها یک راسته از آن باقی‌مانده؛ بر روی دیوار راسته باقی‌مانده دو کتیبه قرار دارد؛ مصالح به کار رفته در ساخت ابزار سنگ و گچ است و از ویژگی‌های آن می‌توان به سقف گنبدی حجره‌ها و کاربرد طاق و تویزه در پوشش سقف راسته اشاره کرد.


title: بهبهان

text: حمام بکان از دورهٔ ساسانی و مرتبط با شهر قدیم ارجان است و در کنار رودخانهٔ مارون در نزدیکی روستای امام رضا واقع شده‌است. معماری این بنا به صورت چهار ایوانی است که در حال حاضر به علت اینکه کف آن تا ارتفاع زیادی بر اثر ریزش سقف‌ها و سنگ‌های کناره دره پر شده‌است، پلان آن کاملاً دیده نمی‌شود، یک قسمت مربع شکل مرکزی است که چهار ایوان در چهار جهت آن قرار داشته، ایوان‌ها که در روی چهار ستون قرار داشته‌اند با طاق‌های جناقی به هم متصل شده و قسمت مرکزی سقف گنبدی شکل داشته که در حال حاضر ریخته‌است.


title: بهبهان

text: این پل که در کنار رودخانه مارون در نزدیکی روستای امام رضا و قدمگاه امام رضا واقع شده که متعلق به دورهٔ ساسانی است. پل ارجان دارای دهانه‌ای طاق مانند است در دست راست رودخانه باقی‌مانده و چند پایه پل و سنگفرش بستر زیر پل نیز در محل دیده می‌شوند. این پل پهنایی برابر سیزده متر داشته و از سنگ و ملات ساروج ساخته شده‌است.


title: بهبهان

text: همچنین، آثار پل کوچک دیگری پایین‌تر از پل بزرگ‌تر دیده می‌شود. به گفتهٔ عزالدین بن اثیر، دو زمین‌لرزه شدید در سال‌های ۴۴۴ و ۴۷۸ هجری قمری نخستین آسیب‌های جدی را به پل‌های دوگانه ارجان زدند، و سالها بعد این دو پل ویران شد.


title: بهبهان

text: صنایع شهرستان بهبهان به دو دسته صنایع ماشینی و دستی بخش‌بخندی می‌شوند. صنایع ماشینی نیز شامل صنایع سبک (صنایع غذایی، چوب و وسایل حمل و نقل) و صنایع سنگین (صنایع مربوط به نفت و انواع معادن و سنگ‌های ساختمانی) می‌شود. پالایشگاه گاز بیدبلند (فازهای ۱ و ۲)، واحدهای نفتی پازنان ۲ و رگ سفید ۲ در بخش زیدون، کارخانه سیمان، آجر ماشینی ملامین سازی، ظروف آلومینیوم، کابینت سازی، قند سازی، بسته‌بندی خرما و… از مهم‌ترین کارخانه‌های این منطقه محسوب می‌شوند. از منابع و معادن زیر زمینی این شهرستان می‌توان به نفت، گاز، سنگ‌های آهک، سنگ گچ، خاک رس، شن، ماسه و مواد اولیه برای تولید سیمان اشاره کرد.


title: بهبهان

text: وجود زمین‌های حاصل خیز برای کشاورزی، پتانسیل کامل منطقه برای دامداری، غنی بودن از لحاظ معادن و منابع زیرزمینی و شکوفایی صنایع اعم از صنایع دستی و ماشینی سبک و سنگین، بازرگانی این منطقه را رونق بسیار بخشیده و برخی از مردم این شهرستان دارای شغل بازرگانی هستند.


title: بهبهان

text: نیروگاه سیکل ترکیبی بهبهان نیز از منابع تأمین انرژی در این شهر است.


title: بهبهان

text: بهبهان دارای یک فرودگاه نظامی است که متعلق به پدافند هوایی این شهر بوده و به عنوان فرودگاه اضطراری و پشتیبان فرودگاه امیدیه بوده‌است و برای آن تأسیس شده و بعداً با هماهنگی فرمانداری و نیروی هوائی پروازهایی در هفته به مقصد تهران و بالعکس با استفاده از پروازهای C-۱۳۰ نیروی هوایی داشته‌است؛ ولی بنا به دلایلی در حال حاضر از این فرودگاه به جز مقاصد نظامی به هیچ عنوان استفاده نمی‌شود. در سال 1400 جهت راه اندازی مجدد این فرودگاه به عنوان فرودگاه داخلی کار تعمیر و بازسازی آن توسط پیمانکار مربوطه شروع شده که کار آن در حال انجام می باشد .


title: بهبهان

text: بهبهان ایستگاه راه‌آهن ندارد. بنا به برنامه‌هایی که توسط دولت اعلام شده‌است قرار است خط راه‌آهن شیراز، اهواز که عملیات اجرایی آن از پایان سال ۹۱ شروع شده‌است از این شهرستان عبور کند.


title: بهبهان

text: شهرستان بهبهان دارای یک پایانه مسافربری می‌باشد. افزون بر این سازمان‌ها و نهادهای مسافربری بسیاری در جای جای شهر برپا می‌باشد که کار ترابری مسافران را برای سفرهای درون استانی و برون استانی بر دوش دارند. از بهبهان روزانه اتوبوس‌هایی راهی تهران - اصفهان - شیراز - بوشهر، عسلویه - آبادان - اهواز و ماهشهر می‌شوند که از این میان ترددهای بین بهبهان و اهواز از همه بیشتر است.


title: بهبهان

text: بهبهان دارای ۱ میدان میوه و تره بار بزرگ می‌باشد که بخش عظیمی از مرکبات و صیفی‌جات استان و شهرستان از آنجا به اکثر نقاط کشور حمل می‌شوند.


title: بهبهان

text: بهبهان در حال حاضر دارای یک سینمای پیشرفته در هتل رضا و و یک سالن سینما متعلق به حوزه ی عقیدتی سیاسی سپاه پاسداران می باشد


title: بهبهان

text: ورزش در این شهر، پیروی وضعیت ورزش در ایران است.


title: مادی نیاصرم

text: مادی نیاصرم نام یکی از مادی‌های شهر اصفهان است. این مادی در داخل شهر اصفهان در نزدیکترین فاصله نسبت به زاینده‌رود قرار گرفته‌است و پرآب‌ترین مادی اصفهان بوده‌است. این مادی از کنار پل مارنان سرچشمه گرفته با ادامه مسیر خود به سمت بزرگمهر به سه انشعاب تقسیم شده که یکی به سمت شاهزید (هشت بهشت شرقی) و دو انشعاب دیگر به سمت خیابان مشتاق دوم به سمت زمینهای کشاورزی رفته‌است. مادی «نیاصرم» پس از عبور از خیابانهای صائب، شهید بهشتی، اردیبهشت، ابوذر، شمس‌آبادی، چهارباغ، فردوسی، خواجو، مشتاق و بزرگمهر، در محله مهرآباد دو شاخه می‌شود. شاخه ای به نام «مادی سنگ» به سمت شمال شرقی رفته و بعد از گذر از خیابان ۲۲ بهمن به مادی علیرضاخان می‌ریزد. شعبه اصلی هم به مسیر خود ادامه داده و پس از گذر از بزرگراه شهید آقابابایی وارد محدوده شهرستان شده و برای مشروب کردن اراضی منطقه به چند قسمت تقسیم می‌شود. بر اساس طومار شیخ بهایی سهم آب مادی نیاصرم ۱۹۴ سهم است و زمینهای خوراسکان، پزوه، ابهر، بوزان، محمدآباد، شهرستان، خاتون آباد، چنگان و تا نزدیکی سروشفادران را سیراب می‌کند. مادی نیاصرم در مسیر خود از کنار آرامگاه صائب تبریزی در خیابان صائب و سازمان انتقال خون در میدان خواجو و از داخل سازمان صدا و سیمای مرکز اصفهان در خواجو عبور می‌کند. از پُلهای بسیار معروف اصفهان «پل شیری» است که در محل تقاطع خیابان صائب و شهید مطهری بر روی مادی نیاصرم قرار دارد.


title: استان ظفار

text: استان ظُفار یکی از استان‌های با اهمیت کشور پادشاهی عُمّان ساكنان اهل سنت است.


title: استان ظفار

text: نیروگاه ری‌سوت، ساخت مپنا در سال ۱۳۷۷ در این استان قرار دارد.


title: استان ظفار

text: در سفرنامه ابن بطوطه مراکشی چنین آمده‌است:


title: استان ظفار

text: "از کلوا که یکی از بنادر زنگیان است با کشتی بادی حرکت نموده و به عزیمت ظفار که آخرین بلاد یمن و بر ساحل دریای هند واقع شده رهسپار شدیم. از آنجا اسبان تازی به هندوستان حمل می‌شود و با مساعدت باد در یک ماه گذراندن روی دریا به هند می‌رسند.


title: استان ظفار

text: خود از شهر کالیکوت که از بنادر هند است بیست و هشت روز به ظفار آمده‌است ولیکن باد مراد را هرشب داشته‌است و روزها باد مساعدت نبوده. ظفار را «ظفار المحوص» نیز می‌نامند. از آنجا به عدن از راه صحراء و بر [خشکی] مسافت یک ماه خواهد بود؛ و از آنجا به حضرموت شانزده روزه و به عمان بیست روزه روند.


title: استان ظفار

text: شهر ظفار در صحراء فرداً واقع شده و بازار در خارج از شهر در حومه معروف به «خرجاء» بنا کرده‌اند و کثیف‌ترین بازارهائی است که در منطقه دیده می‌شود. بعلت وفور دادوستد ماهی و خرما، ماهیان معروف به سردین در آنجا زیاد است و آن ماهیها بسیار روغنی هستند به دام‌های خود در عوض علوفه می‌دهند. در نقطه دیگر بدینگونه دیده نشده‌است.


title: استان ظفار

text: بیشتر فروشندگان غلامان سیاه هستند وآنها لباس سیاه پوشیده‌اند.


title: استان ظفار

text: بیشتر زراعت ساکنان آنجا ذرت است، آب از چاهای عمیق بواسطه (چاه چرخ گاوی) که در آنجا آن را «الیازِرَه» گویند می‌کشند، و از آب این چاه‌ها به زراعت خود دهند، دلوهای بسیار بزرگ سازند و بندهای زیاد بدان بندند و به هریک بند و دلو یک نفر غلام مسئول این دلو است که آن را در حوضچه «استخر» تخلیه کند و زراعت خود را آبیاری کنند، یک نوع گندم دارند که آن را (العلس) گویند.


title: استان ظفار

text: گذران سکنه آنجا از دادوستد ماهی و کشاورزی است.


title: استان ظفار

text: امروزه استان ظفار یکی از زیباترین استان‌های سلطنت عمان است، و در حوزه بازاریابی و گردشگری و معرفی خود به عنوان مهم‌ترین جاذبه گردشگری کشورهای شبه جزیره عربستان موفق بوده‌است.


title: استان ظفار

text: بویژه در ماه‌های ۷ و ۸ میلادی که سالیانه جشنواره ظفار و صلاله که به جشنواره پائیزی صلاله (مهرجان خریف صلاله) معروف است، در این شهر ساحلی برگزار می‌شود، شهر صلاله پایتخت استان ظفار مرکز فعالیت‌های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و گردشگری عمان به‌شمار می‌آید.


title: استان ظفار

text: ظفار در دوران گذشته خود حکومت جداگانه‌ای داشته‌است، ولی تحت سیطره امراء یمن بوده‌اند.


title: استان ظفار

text: در سال ۱۸۲۹ میلادی سلطان سعید، سلطان مسقط و عمان کوشش کرد که ظفار را در تحت نفوذ خود قرار دهد، ولی موفق نشد؛ و لیکن در سال ۱۸۷۹ میلادی ظفار به مسقط ملحق شد.


title: استان ظفار

text: در ظفار چهارمین جنگ عمانی‌ها برپا شد این جنگ از سال ۱۹۶۵ میلادی شروع و در سال ۱۹۷۵ میلادی پایان یافت.


title: استان ظفار

text: ظفار در جنوب عمان واقع شده و یکی از ورودی‌های اصلی مسقط است.


title: استان ظفار

text: مساحت استان ظُفار ۹۹٬۳۰۰ کیلومتر مربع و جمعیت آن بنا بر سرشماری سال ۲۰۰۳ برابر با ۲۱۵٬۹۶۰ نفر است.


title: استان ظفار

text: پایتخت ظفار شهر صلاله است که در کنار دریا واقع شده‌است.


title: استان ظفار

text: جزیره حلانیات (جزیره کوریا موریا) در نزدیکی ساحل صَلاله و در جنوب شرقی صلاله واقع شده‌است. ظُفار از سوی شرق با صحرای «جده حراسیس» عمان هم‌مرز است.


title: استان ظفار

text: ظفار در تاریخ منبع اصلی و صادرکننده بزرگ کُندُر (نوعی بخور) به جهان بود ولی امروزه کشور سومالی این نقش را به عهده گرفته. دربارهٔ محدوده ظفار در کتاب: ««تحفةالنظار فی غرائب‌الامصار و عجائب‌الاسفار» ابن بطوطه مراکشی آمده‌است: در مغرب ناحیه عمان و مسقط کوه‌های بلندی واقع هستند در امتداد شمال به جنوب و آن ناحیه به وسیله آن کوهستان از صحرای بزرگ عربستان، ربع الخالی و امارات دیگر در شبه جزیره عربستان جدا شود و در دامنه آن کوهستان وادی‌ها باشند شایسته زراعت. سکنه آن از مردمان گوناگون و در تحت امارات مسقط هستند و از طریق تنگه‌های چندی کرانه‌های عمان راه پیدا می‌کنند. ظفار در ۱۱۰۰ کیلومتری جنوب غربی پایتخت عمان مسقط واقع شده‌است؛ و از طرف شمال به عربستان سعودی، از طرف جنوب به دریای عرب و اقیانوس هند، و از طرف غرب به کشور یمن و از سمت شرق به صحرای «جدةالحراسیس» عمان محدود می‌گردد.


title: استان ظفار

text: در فصل پائیز باران موسمی می‌بارد و درجه گرما در این وقت از سال کمتر از ١٤ درجه سانتیگراد است، در حالیکه در تمام مناطق شبه جزیره عربستان و کشورهای حوزه خلیج فارس درجه گرما به ۴۰ تا ۴۵ درجه سانتیگراد می‌رسد.


title: استان ظفار

text: شهر صلاله مرکز استان ظفار شهری است بندری که از دو منطقه خشک کوهستانی در شمال، و جنگلی و ساحلی در جنوب تشکیل گردیده‌است. صحرای پهناور «جدةالحراسیس»، ظفار را از لحاظ جغرافیائی از دیگر نقاط کشور جدا ساخته‌است.


title: استان ظفار

text: جاذبه‌های طبیعی متعددی در ظفار وجود دارد مانند: کوه‌های سرسبز، غارها، و چشمه‌های شیرین و دره‌های پردرخت و جنگلهای انبوه و درختان تنومند و صحراها و تلماسه شنی تا حدود ربع الخالی، و نوار ساحلی و درختان بلند نارگیل و موز و القافای و قصب شکر.


title: استان ظفار

text: یکی از مشهوترین کوه‌های سلطنت عمان «جبل اخضر» است.


title: استان ظفار

text: ارتفاع جبل اخضر از سطح دریا: ۹ هزار و ۹۰۰ قدم است.


title: استان ظفار

text: در این کوه میوه‌های سردسیر و چشمه‌های گوناگونی در جریان است، دره‌های پر فراز و نشیبی در این کوه به وجود آمده‌است در قسمت بالای کوه منظره از آبشارها و چشمه‌های گوناگونی پدیدآورده‌است.


title: استان ظفار

text: رودخانه آب شیرین که از جوی‌های جبل اخضر سرچشمه می‌گیرد.


title: استان ظفار

text: بیشتر ساکنان منطقه جبل احضر از قبیله «بنی‌ریام» هستند. در شمال عمان امارات متحده عربی و قطر، و در جنوب عمان سرزمین‌های حضرموت و مَهره و در مغرب آن ربع‌الخالی و در مشرق آن دریا واقع شده‌است.


title: استان ظفار

text: در تقسیمات کشوری سلطنت عمان استان ظفار شامل نه شهرستان (در عربی عمان: ولایات) است:


title: استان ظفار

text: در این روزها استان ظفار (أرض اللُّبان) خود را برای استقبال جشنواره پائیزی آماده می‌کند، این جشنواره هرساله از ۲۱ ژوئن آغاز می‌شود و تا نهایت ماه دسامبر ادامه می‌یابد.


title: استان ظفار

text: استان ظفار مخصوصاً شهر صلاله در این دوره گردشگران زیادی را از تمام استان‌های عمان و همچنین کشورهای حوزه خلیج فارس و غیره به خود جذب می‌کند.


title: استان ظفار

text: «خریف صلاله» (خزان صلاله) مفهومی است که نزد گردشگران، باران موسمی و سرسبزی و آب روان را تداعی می‌کند.


title: استان ظفار

text: استان ظفار دارای آثار باستانی و تاریخی برجسته‌ای است که عبارت‌اند از: قبر النبی ایوب و قبر النبی صالح و قبر عمران، و آرامگاه‌های مشاهیر که به دوره قبل از اسلام بر می‌گردد در این منطقه وجود دارد.


title: استان ظفار

text: همچنین یک منطقه تاریخی در این استان وجود دارد که به نام سمهرم مشهور است، تاریخ بناه این شهر تاریخی به هزاره سوم قبل از میلاد بر می‌گردد.


title: استان ظفار

text: شهر زیبا و تاریخی مدینة البلید در جنوب شهر صلاله واقع شده‌است، این شهر در قرن چهارم هجری قمری بنیادگذاری شده‌است. این شهر در سده دهم میلادی مرکز تجارت منطقه بوده‌است، همچنین منطقه قدیمی مریاط و شصر در نجد و منطقه مضی از مراکز مهم جمع‌آوری «اللُّبان» بوده‌اند در آن دوران.


title: استان ظفار

text: قلعه طاقه و حصن مرباط و غار طوی اعتیر و آبشارهای دربات و چشمه‌های جرزیر و رزات و حمران و صحنوت و شاطی المغسیل از جاذبه‌های مهم گردشگری این استان هستند.


title: کاخ چهارباغ

text: کاخ چهارباغ، کاخ سرپوشیده، یا عمارت رکیب‌خانه از جمله بناهای بافت قدیم اصفهان به شمار می‌رود که در اوائل قرن یازدهم هجری مقارن با سلطنت شاه عباس اول ساخته شد. این عمارت در دوران قاجار پس از تغییراتی به عنوان خانهٔ حاکم اصفهان، از جمله ظل‌السلطان استفاده گردید. در زمان پهلوی ابتدا محل اقامت فرماندار و سپس اداره ثبت احوال اصفهان بود. کاربری کنونی این ساختمان موزهٔ هنرهای معاصر اصفهان است. این بنا در مرکز شهر اصفهان و نزدیک بناهای مشهوری همچون کاخ چهلستون، عالی قاپو، تالار اشرف، و توحیدخانه قرار دارد و از جمله بناهای بافت قدیم اصفهان به شمار می‌رود که در اوائل قرن یازدهم هجری مقارن با سلطنت شاه عباس اول به عنوان یکی از بناهای مجموعهٔ دولتخانهٔ صفوی احداث شد. با توجه به کلمهٔ «رکیب‌خانه» دانسته می‌شود که این عمارت محل نگهداری لوازم سوارکاری و یراق‌آلات دولتی بوده‌است.


title: کاخ چهارباغ

text: با اضمحلال حکومت صفویه، عمارت رکیب‌خانه متروک گردید. اما در عصر قاجار به دستور محمدحسین‌خان صدر اصفهانی - صدراعظم نیک‌اندیش فتحعلی‌شاه - احیاء شد و «کاخ چهارباغ» یا «کاخ سرپوشیده» نام گرفت و محل اقامت حاکم اصفهان شد. در دورهٔ حکومت ظل‌السلطان با انجام تعمیرات و الحاقاتی مواجه گردید.


title: کاخ چهارباغ

text: در دوران پهلوی ابتدا اقامتگاه استاندار بود و سپس ادارهٔ آمار و ثبت احوال اصفهان در این محل مستقر شد و تغییراتی در ساختمان و مخصوصاً در جبههٔ غربی آن صورت گرفت.


title: کاخ چهارباغ

text: در سال‌های پس از انقلاب اسلامی رکیب‌خانه مورد مرمت اساسی قرار گرفت و بعد از بازسازی، مقرر شد اشیاء موجود در موزه‌های هنرهای تزئینی تهران و بقیهٔ اشیاء قدیمی به اصفهان منتقل و در این ساختمان به معرض تماشای عموم گذاشته شود. در اجرای این هدف در تابستان ۱۳۷۵ گنجینه‌های تزئینی رسماً افتتاح و مورد بهره‌برداری قرار گرفت.


title: کاخ چهارباغ

text: در حال حاضر این گنجینه با فضائی به مساحت ۲۶۰۰ متر مربع و حدود ۱۲۰۰ متر فضای نمایشگاهی با در بر گرفتن هفت بخش دائمی صدها اثر نفیس هنری را برای بازدید عموم عرضه کرده‌است.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: موزه هنر های تزئینی و موزه هنر های معاصر دو موزه ی جداگانه هستند که هر دو در عمارت رکیب خانه قرار دارند.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: گنجینهٔ هنرهای تزئینی اصفهان و موزه هنرهای معاصر اصفهان دو موزه کنار هم در اصفهان هستند.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: عمارت رکیب خانه در نزدیکی بناهایی همچون، تالار اشرف ـ کاخ چهلستون ـ عالیقاپو و توحیدخانه قرار دارد، که از جمله بناهای بافت قدیم اصفهان به شمار میرود. در اوایل قرن ۱۱ هجری مقارن با سلطنت شاه عباس اول به عنوان یکی از بنا های مجموعه دولتخانه صفوی احدث شد.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: باتوجه به کلمه رکیبخانه مشخص میشود که این عمارت محل نگداری لوازم سوارکاری و یراق الات اصطبل دولتی بوده است.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: بعد از پایان حکومت صفویه این عمارت متروک گردید و بعد ها در عصر قاجار به دستور حاج محمد حسین خان صدر اصفهانی صدراعظم نیک اندیش فتحعلی شاه احیا شد .


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: در دوره حکومت مسعود میزا معروف به ( ضلل السلطان ) بعد از انجام تعمرات و الحاقاتی که با ان دوره سازگار بود به عنوان محل زندگی این حاکم تعین گردید


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: در دوران پهلوی اداره امار و ثبت احوال اصفهان در این محل مستقر شد و تغیراتی در ساختمان مخصوصا در جبه غربی ان صورت گرفت.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: در سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی رکیبخانه مورد مرمت اساسی قرار گرفت و بعد از بازسازی مقرر شد اشیاء موجود در موزه هنر های تزیینی تهران و بفیه اشیاء قدیمی به اصفهان منتقل و در این ساختمان به معرض تماشای عموم قرار گیربرلتند...


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: این مجموعه شامل مجموعه‌ای از آثار هنری در زمینه‌های متفاوت است که امروزه در عمارت رکیب‌خانه (که در قدیم‌الایام کاخ چهارباغ در آن مستقر بود) نگهداری می‌شود و نمایشگاه‌های مختلفی نیز به مناسبت‌های گوناگون در موزه بر پا می‌گردد که اکثر آن‌ها در زمینهٔ هنرهای اسلامی همچون خوشنویسی و نقاشی قهوه‌خانه‌ای و... هستند.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: این موزه‌ها در خیابان استانداری قرار دارند.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: موزه هنرهای معاصر اصفهان به عنوان یک موزه مستقل از موزه هنرهای تزئینی ،با مساحتی بالغ بر ۳۰۰۰ مترمربع ،دارای 6 گالری برای برگزاری نمایشگاه های هنرهای تجسمی و گنجینه ی نگهداری آثار فاخر است. این موزه طی سال های اخیر میزبان هنرمندان بسیاری بوده است .


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: بیشترین بازدیدکنندگان با فراوانی در حدود 40 درصد در طبقه ی سنی 34-25 سال قرار گرفته اند. با استناد به نتایج بدست آمده مهمترین عامل در بهره مندی از سرمایه فرهنگی روابط دوستی و آموزش آکادمیک است نه خاستگاه خانواده که بوردیو عامل اصلی بهره مندی سرمایه فرهنگی می داند. نقش رسانه های جمعی با فراوانی در حدود 4 درصد نقش ناچیزی در آشنایی بازدیدکنندگان با دنیای هنر داشته است. ارزیابی سرمایه اقتصادی و وضعیت رفاهی بازدیدکنندگان نشان می دهد بیش از 35 درصد از بازدیدکنندگان دارای وضعیت رفاهی متوسط هستند.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: به مناسبت روز جهانی موزه از تور مجازی موزه هنرهای معاصر اصفهان رونمایی شد. این تور مجازی، در راستای برنامه‌های موزه هنرهای معاصر اصفهان است که با آغاز شیوع ویروس کرونا، حضور در فضای مجازی را در دستور کار خود قرار داده است.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: به گزارش ایمنا، مهدی تمیزی، مدیر موزه هنرهای معاصر اصفهان ضمن تبریک روز جهانی موزه، گفت: در این تور مجازی، علاوه بر تماشای ساختمان موزه هنرهای معاصر اصفهان، که یکی از عمارت‌های قرار گرفته در دولتخانه صفوی است، تماشای منتخب آثار گنجینه این موزه نیز به دو زبان فارسی و انگلیسی مهیا شده است.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: وی افزود: عمارت جٌبه‌خانه که امروزه موزه هنرهای معاصر اصفهان است، بخشی از دولتخانه صفوی بوده که در کنار دیگر آثار بر جا مانده از دوران‌ها به یادگار، به دست ما رسیده است. همسایه‌های این عمارت: رکیب‌خانه و تالار اشرف (در ضلع جنوبی)، تالار تیموری (در ضلع شمالی)، کاخ چهلستون (در ضلع شمال غربی) و مجموعه میدان نقش جهان و عمارت‌های اطراف آن (در ضلع شرقی) هستند. معماری امروز این بنا، قاجاری و دلیل آن، تخریب و بازسازی این عمارت صفوی در دوره قاجار است.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: مدیر موزه هنرهای معاصر اصفهان با اشاره به مساحت ۳ هزار متر مربعی موزه و ۱۸۰۰ متر مربعی زیربنای آن در دو طبقه، تصریح کرد: موزه هنرهای معاصر اصفهان که در اسفند سال ۱۳۷۳ به همت شهرداری اصفهان آغاز به کار کرد، وظیفه دارد به صورت دوره‌ای، نمایشگاه‌هایی از آثار ارزشمند هنر معاصر ایران و جهان را به نمایش درآورد. همچنین برپایی رویدادهای هنرهای تجسمی و نگاهبانی از آثاری که در گنجینه گردآوری شده، بر عهده این مرکز هنری است. گنجینه موزه از نظر حقوقی متعلق به سازمان فرهنگی اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان و از نظر معنوی متعلق به شهروندان این جهان شهر است.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: ایده وقف آثار هنری، از برنامه‌های مهدی تمیزی در دوره مدیریت او بر موزه هنرهای معاصر اصفهان است و برنامه‌ریزی و تبلیغات برای اهدای آثار هنری به گنجینه این موزه، از سال ۱۳۹۷ آغاز شده است. اهدای بیش از ۳۷ قطعه اثر از هنرمندان ایرانی و ۴ قطعه اثر از هنرمندان خارجی و ثبت و پلاک بیش از ۶۰ قطعه اثر هنری ثبت نشده و موجود در انبارهای موزه، بخشی از این برنامه است. گنجینه موزه هنرهای معاصر اصفهان هم اکنون دارای ۹۶۵ قطعه اثر با ۵۵۶ شماره اموال است.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: تور مجازی موزه هنرهای معاصر اصفهان و تماشای منتخب آثار گنجینه موزه، به مناسبت روز جهانی موزه، به آدرس http://imcart.ir/tour آماده تماشای علاقه‌مندان است.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: کمپین حامیان موزه هنرهای معاصر اصفهان متشکل از هشت موزه دار ترم اخر رشته موزه داری دانشگاه هنر اصفهان تشکیل شده  جهت حمایت علمی از موزه و پیشبرد هرچه بهتر اهداف و رسالت موزه .


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: این کمپین قصد دارد تا موزه هنرهای معاصر،هنرمندان شاخص این حوزه و اثار این هنرمندان را در عرصه محازی به عامه مردم معرفی کند


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: تاریخ تاسیس این کمپین اردیبهشت ۱۴۰۰


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: آدرس پیج اینستاگرام کمپین: Campaign_mhm@


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: موزه هنرهای تزئینی در اصفهان در سال 1995 تأسیس شد. بیش از 3000 اثر هنری از دوره صفوی و قاجار در موزه نگهداری می شود. ساختمان موزه متعلق به دوران عباس اول است. این بنا در دوره عباس اول به عنوان بخشی از آن ساخته شده است. در كنار موزه یك طبقه برج وجود دارد كه مربوط به دوران قاجار است. این برج ابتدا به عنوان برج دیده بانی و سپس به عنوان زندان مورد استفاده قرار گرفت.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: در حال حاضر گنجینه هنرهای تزئینی ایران با فضائی به مساحت ۲۶۰۰ متر مربع و حدود ۱۲۰۰ متر فضای نمایشگاهی با در بر گرفتن هفت بخش دائمی صدها اثر نفیس هنری را برای بازدید عموم عرضه کرده‌است. ۷ بخش این موزه عبارت است از:


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: بخش کتابت مجموعه‌ای از قطعات خوشنویسی اوراق و مجلدات قرآن کریم، احادیث، کتب ادعیه و اشعار است که به‌وسیله هنرمندان و خوشنویسان نامدار و بلند آوازه همچون محمد صادق خوانساری، میرعلی هروی و محمد هاشم لؤلؤ اصفهانی کتابت شده‌است.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: بخش آثار لاکی مجموعه زیبایی از انواع اشیاء لاکی مذهب، قلمدان‌ها، جای طومار، قاب‌های آئینه، تراز و جلد آلبوم و... است که از استادان بزرگی همچون آقا صادق میرزا بابای شیرازی سمیرمی، فتح الله شیرازی و آقا نجفعلی اصفهانی به یادگار مانده‌اند و با نقوش مختلف گل و مرغ، تک چهره، صورت‌سازی، ترنج و سر ترنج شکارگاه زینت یافته‌اند.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: در این بخش منسوجات متنوع و کم نظیری از نمونه‌های آثار دورهٔ صفوی تا قاجار به نمایش گذاشته شده‌اند. قلمکارهای ساخت اصفهان از دیگر آثاری است که در این موزه به نمایش گذاشته شده‌اند.


title: موزه هنرهای تزئینی و معاصر اصفهان

text: در بخش نگارگری آثار نگارگری ایرانی در سبک و شیوه‌های مختلف به نمایش درآمده‌اند که از آن جمله می‌توان مینیاتورهای هرات، اصفهان، تبریز و تک چهره‌های قاجاری را بر شمرد. تابلو ارزشمند و نفیس «چوگان» اثر استاد حاج میرزا آقا امامی اصفهانی که به شیوهٔ سوخت و معرق و مینیاتور روی چرم خلق شده از آثار جالب این بخش است.


title: شهرستان نهبندان

text: شهرستان نهبندان یکی از شهرستان‌های استان خراسان جنوبی واقع در شرق ایران است. مرکز این شهرستان، شهر نهبندان است.


title: شهرستان نهبندان

text: شهرستان نهبندان به اقتضای موقعیت طبیعی آن و مجاورت با کویر، دشتی نسبتاً وسیع واقع شده‌است. از نظر ناهمواری این شهرستان در شمال مشتمل بر ارتفاعاتی است که قلل آن به ۲۵۰۰ متر می‌رسد کوه سرخ – کوه بیدمشک – کوه بوبک از جمله این ارتفاعات است. در بخش غربی شهرستان نیز شاهکوه که بلندترین نقطه آن ۳۷۳۲ متر ارتفاع دارد واقع گردیده‌است. بقیه سطح شهرستان مشتمل بر دشت‌های هموار نظیر سرچاهشو، سهل آباد، چاهداشی، دهسلم و نهبندان می‌باشد که ارتفاع این دشت‌ها حدود ۱۰۰۰ متر از سطح دریاست به‌طور کلی جهت شیب در شهرستان نهبندان از جنوب و جنوب غربی بوده به‌طوری‌که در قسمت شرقی و جنوب شرقی به دشت سیستان و در جنوب و جنوب غربی به بیابان لوت منتهی می‌گردد. در جهت جنوب غربی – جنوب شرقی ارتفاعات شرق دشت سهل آباد (کوه آتشکده با۲۱۵۹ متر) واقع شده که در نهایت به کوه بهاران می‌پیوندد.


title: شهرستان نهبندان

text: یک رشته ارتفاعات در جهت شمال غرب – جنوب شرق (کوه سناجان با ۲۰۱۲ متر) است که در غرب دشت سهل آباد واقع گردیده و به ارتفاعات کوه هاری که بلندترین نقطه متر ارتفاع دارد می‌پیوندد. شهرستان نهبندان از شمال به کوه‌های کم ارتفاع بهاران محدود می‌شود این کوه‌ها در شمال دشت سهل آباد و چاهدراز واقع گردیده و مشجرترین کوه‌های شهرستان هستند.


title: شهرستان نهبندان

text: جغرافی نویسان قدیم عرب شهر «نه» یا «نیه» را از شهرهای سیستان شمرده‌اند چنانچه در بخشی از کتاب تاریخ یعقوبی که مربوط به وقایع قرن دوم هجری است آمده جمعی دعوت هاشمیون را لبیک گفته و بر حکومت وقت شوریدند برای سرکوبی انقلابیون در منطقه سیستان، شهر نه محلی بود که برای استراحت و مرکز پشتیبانی مورد استفاده قرار گرفت. این واقعه در سال ۱۱۱ هجری قمری اتفاق افتاد.


title: شهرستان نهبندان

text: ابن حوقل در قرن چهارم در کتاب (صوره الارض) دربارهٔ مسافت‌های سیستان می‌نویسد: از سیستان به جزأ سه منزل و فاصله فره و قرنین دو منزل و فاصله نه و فره یک منزل بزرگ است و این دو به روی یکدیگر و در سمت بیابان اند «نه» را در گذشته به فاصله کمی در باختر دریاچه زره (نام ولایتی در سیستان) در مرکز قهستان و بر لب کویر بزرگ دانسته‌اند. یاقوت و حمدالله مستوفی و مقدسی نیز اسم نه را برده‌اند. توصیف مقدسی در قرن چهارم از «نه» چنین است: «نه» باروئی دارد که جامع در آن است ساختمان‌هایش از گل است و بیشتر آبشان از کاریزهاست.


title: شهرستان نهبندان

text: حمدالله مستوفی «نه» را از اقلیم سوم می‌داند و می‌گوید: ربع نیشابور است دور چند شهر است هوایش اکثر معدل است. بعد از خرابیش اردشیر بابکان در مغاره شهر «نه» بساخت و آن را «نه» اردشیر نام نهاد. شاپور ابن اردشیر حاکم خراسان بود از پدر آن شهر بخواست. اردشیر مضایقه کرد و گفت: تو نیز یکی بساز شاپور غیرت کرد و نیشابور ساخت و آن را نه شاپور نام کرد که به مرور ایام نیشابور شد. پیشینه «نه» که خاراکسی به وجود آن در زمان اسکندر مقدونی (۳۵۶–۳۲۳ قبل از میلاد) اشاره می‌کند حدوداً ۲۴ قرن سابقه تاریخی دارد. این ناحیه کویری سرزمینی نسبتاً خشک و کم اب و علف به حساب می‌آید که آب اغلب قناتهای آن کمی شور و مانع رشد غلات و سایر نباتات می‌شود. اما این شرایط خاص کویری سبب شده‌اند که از دستبرد و هجوم بیگانگان، تا حدودی در امان بماند. تاریخ ایران بر اساس روایات داستانی تا اسکندر مقدونی پیش می‌آید و برخی پیدایش اسکندر و فتوحات او را حد نهایی تاریخ شرق قدیم تصور می‌کنند. پس از آن سلسله ساسانی در دنبال تاریخ داستانی رخ می‌نماید اما از زمان اسکندر تا اردشیر ساسانی هم که ظاهراً بانی شهر «نه» بوده‌است تاریخ چهره چندان روشنی ندارد. اگر چه همین تاریخ به آبادانی نه در دوران اسکندر گواهی می‌دهد.


title: شهرستان نهبندان

text: در حوزه نهبندان کنونی اقوامی هستند که احتمالاً پیوند قومی آن‌ها به اقوام قبل از تاریخ در این منطقه می‌رسد. در این ناحیه، کوهستانی به نام سند یا (استند) وجود دارد و اقوامی به همین نام در آنجا زندگی می‌کنند. نمونه‌ای از این طایفه در مشرق دهسلم در کوه چاهرویی دیده می‌شوند که چادرنشین و گله دارند و با بلوچ هم هیچ قرابتی ندارند. از نظر قومیت مردم این منطقه از اقوام آریایی وازتیره پارت هامی باشند که از زمان‌های قبل از اسلام در این منطقه زندگی می‌کرده‌اند.


title: شهرستان نهبندان

text: علاوه بر قوم پارس، از دیگر اقوام ساکن در منطقه مهاجران بلوچ و عرب می‌باشند.


title: شهرستان نهبندان

text: اقوام عرب نیز در منطقه‌ای به نام عربخانه که یکی از دهستان‌های این شهرستان می‌باشد سکنی گزیده‌اند. عرب‌های عربخانه از بازماندگان اعراب می‌باشند که جزو سپاهیان حازم بن خزیمه در سال ۱۵۰ هجری قمری برای سرکوبی قیام مردم خراسان و سیستان به این منطقه آمده بودند.


title: شهرستان نهبندان

text: نهبندان از شرق به کوه‌های گرم (که چشمه خورشید در آن‌ها جاریست و قلعه شاهدژ که از قلاع اسماعیلیان است بر بلندای همین کوه‌ها ساخته شده‌است) از غرب به بلندی‌های کوه‌های چشمه، شاه کوه، کوه هاری و از جنوب به دامنه کوه‌های استند محدود می‌شود. متراکمترین ارتفاعات در غرب (کوه هاری۲۷۰۸)قرار دارند و پس از آن ارتفاعات شمال شرقی و سپس ارتفاعات بهاران و کوه سناجان هستند.


title: شهرستان نهبندان

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهرستان ۵۱٬۴۴۹ نفر (در ۱۴٬۱۸۵ خانوار) بوده‌است.


title: شهرستان نهبندان

text: از محصولات کشاورزی شهرستان نهبندان می‌توان به عنّاب، خرما، پسته، زعفران، زرشک، انار، گردو و… اشاره نمود. محصول ارزشمند نهبندان سنگ آن است؛ چه سنگ‌های قیمتی معدن قلعه زری و چه سنگ‌های زیبای گرانیت سیاه و سفید آن که بسیار هم مقاوم هستند


title: شهرستان نهبندان

text: از سنگ‌های نهبندان برای سنگ‌فرش صحن‌های حرم علی ابن ابی طالب در نجف نیز استفاده شده است.


title: شهرستان نهبندان

text: شهرستان نهبندان دارای ۳ بخش، ۸ دهستان و ۲ شهر به شرح زیر است:اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران ۱۳۸۳، ص. ۱۰۳.


title: سردر بازار قیصریه اصفهان

text: سردر قیصریه بنایی تاریخی مربوط به دوره صفویه است که در ورودی اصلی بازار اصفهان در میدان نقش جهان جای گرفته‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: سردر بازار قیصریه اصفهان

text: سردر قیصریه در گذشته نه‌چندان دور دارای سه طبقه و اکنون دارای دو طبقه‌است. طبقه سوم آن که تخریب شده، نقاره‌خانه را تشکیل می‌داده‌است که در آن با صدای موسیقی، اوقات روز را اعلام می‌کرده‌اند. این سر در به بازار بزرگ اصفهان باز می‌شود و در گذشته راه اصلی بازار اصفهان بوده‌است.


title: سردر بازار قیصریه اصفهان

text: سردر قیصریه شامل چهار درب فرعی، یک دروازه اصلی و یک حوض بوده که حوض آن حدود دهه ۱۳۴۰ شمسی به باغچه تبدیل شد ولی اکنون احیا شده‌است. بر بالای سردر، نقاشی‌هایی به قلم رضا عباسی به چشم می‌خورد. ناقوس دیر هرمز و همچنین ساعت موجود در قلعه پرتغالی‌های جزیره هرمز، (به قطر حدود ۸۰ سانتیمتر) پس از فتح آن جزیره به اصفهان آورده شد و در بالای این سردر نصب شد. این بنا ورودی بازار قدیمی اصفهان در شمال میدان نقش جهان است که در دوران صفویان ساخته شده‌است. علاوه بر بازار قیصریه و بازارهای منشعب از آن بازارهای دیگری هم در اصفهان وجود داشته‌اند که معروف‌ترین آنها «بازار شاهی» یا «بازارچه بلند» است که در سال ۱۱۱۸ هجری برابر با ۱۷۰۶ میلادی به همراه «مدرسه و سرای فتحیه» در زمان شاه سلطان حسین آخرین حکمران صفویه ساخته شد.


title: سردر بازار قیصریه اصفهان

text: بنای سردر قیصریه در دو طبقه مرتفع ساخته شده که طبقه بالا به امور دفتری و بازرگانی اختصاص داشت و در طبقه پایین مغازه‌های اصناف گوناگون در کنار هم مستقر شده بودند. از این بازار بزرگ و مجلل بازارهای دیگری منشعب می‌شدند که برخی از آنها هنوز هم فعال بوده و به مشاغل مختلف اختصاص دارند.


title: سردر بازار قیصریه اصفهان

text: بخشی از بازار به شکل سراهای گنبددار، یا با نقشه چلیپایی که به کالاهای گرانقیمت اختصاص داشت قیصریه نامیده می‌شد.


title: سردر بازار قیصریه اصفهان

text: همچنین گفته شده‌است علت نامگذاری این بنا، شباهت آن به یکی از بناهای شهر قیصریه بوده‌است.


title: کندر (خلیل‌آباد)

text: کندر شهری تاریخی در شهرستان خلیل‌آباد از توابع استان خراسان رضوی است. این شهر، مرکز بخش ششطراز از توابع شهرستان خلیل‌آباد است.


title: کندر (خلیل‌آباد)

text: کندر زادگاه وزیر معروف طغرل بیگ سلجوقی یعنی عمیدالملک کندری نیز است.


title: کندر (خلیل‌آباد)

text: عمدهٔ محصول کشاورزی این شهر انگور، انار، زعفران، پسته و بادام است که از نظر رتبه‌بندی مقام اول تولید انگور و کشمش سبز قلمی را داراست.


title: کندر (خلیل‌آباد)

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۶٬۴۶۰ نفر (در ۲٬۱۳۰ خانوار) بوده‌است.


title: هشت‌بهشت

text: هشت‌بهشت به یکی از موارد زیر اشاره دارد:


title: شکاربانی

text: شکاربانی نهادی است دولتی که مسئول اجرای قوانین منع یا محدودیت شکار در طبیعت یا در مناطق حفاظت‌شده‌است.


title: شکاربانی

text: در ایران اینگونه نهاد امروزه «سازمان حفاظت محیط زیست» نام دارد.


title: شکاربانی

text: در دورهٔ پهلوی یکی از نهادهای مربوطه «اداره شکاربانی دربار» بود که زیر نظر خانواده آتابای (ابوالفتح و کامبیز) عمل می‌کرد.


title: شکاربانی

text: به کسی که به ویژه در مناطق حفاظت‌شده به نظارت بر اجرای قوانین صید و شکار می‌پردازد درگذشته شکاربان و در حال حاضر محیط بان گفته می‌شود. در فارسی واژه شکاربان می‌تواند معنی دیگری هم بدهد یعنی شخص یا اشخاصی که به هنگام شکارهای شاهانه مراقب فرار نکردن شکار از محدوده شکار شاه هستند.


title: شکارهای شاهانه در ایران

text: شکار کردن تاریخ دیرینه‌ای دارد که این امر در خاندان‌های حکومتگر ایرانی جایگاه ویژه‌ای دارد. چنان که در تاریخ معاصر ایران و به ویژه زندگی پادشاهان قاجاری دقت شود و عمده تنوع آنان که یادگاری از دوران کوچ نشینی و بیابان گردی است همین شکار است. به قرق کنندگان و نگاهبانان مناطق شکار میرشکار گفته می‌شد.


title: شکارهای شاهانه در ایران

text: در بین این پادشاهان ناصرالدین شاه قاجار جلوهٔ استثنایی دارد. وی چندین ماه از سال را با وجود مشکلات و خطرات آن زمان در سفر و شکار می‌گذرانید و بسیاری از کارگزاران حکومتی که چندان علاقه و شاید بنیه‌ای برای این کار نداشتند با خود هماره می‌کرد که حتی گاه به مرگ برخی از آنان که از لحاظ سنی فرتوت بودند منجر می‌شد؛ چنان که عین‌الملک که مورد محبت شاه بود در منطقه کن در شمال غربی تهران در حین شکار شاهانه جان داد که موجب تکدر خاطر شاه را فراهم کرد به طوری که از آن سال دیگر برای شکار به کن نرفت.


title: شکارهای شاهانه در ایران

text: شکار در سراسر مملکت برای همه مجاز بود به استثنای شکارگاه‌های سلطنتی که در مجاورت پایتخت بود و سخت حفاظت شکاربانان قرار داشت و این شکاربانان طبق معمول در قبال گرفتن رشوه شکارچیان را بدان مناطق راه می‌دادند.


title: شکارهای شاهانه در ایران

text: مراکز شکار اطراف تهران عبارت بودند از: کَن، دوشان‌تپه، دره لار، شهرستانک، سُرخه‌حِصار و قلعه حسن خان است و البته در مسافرتهای طولانی مناطق بسیاری از ایران در زمرهٔ مناطق قُرُق شده قرار می‌گرفتند. از جمله حیواناتی که شکار می‌شدند عبارت بودند از: کفتار، گرگ، شغال، روباه، یوزپلنگ، سیاه‌گوش، شیر بی‌یال خوزستان، پلنگ، خرس، قوچ‌ومیش، کل‌وبز و آهو.


title: شکارهای شاهانه در ایران

text: دوستعلی معیری (معیرالممالک) یک روز شکاری ناصرالدین شاه را چنین گزارش می‌کند:


title: شکارهای شاهانه در ایران

text: جاجرود محل جدید شکار شاه شد. سالی دو یا سه مرتبه و هر مرتبه یک هفته تا دوازده روز آنجا می‌ماند و ساختمانی وسیع در آنجا بنا کرد. قرق جاجرود سال‌ها طول کشید و بدین دلیل جنگل انبوهی به طول دو فرسخ در آن شکل گرفت...صبحها شاه به شکار می‌رفت و اغلب بر بلندی‌ها برآمده و می‌گفت تا قوش‌ها را به کبک اندازند و پس از زمانی تماشا به قوشبانانی که قوششان هنری می‌نمودند انعام می‌داد. سپس به شکار بزرگ یعنی کل یا قوچ می‌رفت. پس از ناهار ساعتی روزنامهٔ فرانسه در حضورش خوانده می‌شد. آنگاه به رسیدگی عرایض و صدور دستخط می‌پرداختند.


title: شکارهای شاهانه در ایران

text: وسایل شکار در این سفرها به غیر از تفنگ در وهلهٔ اول سگ تازی بود که هیچ خرگوشی از دست او ایمن نبود و در شکارهای هوایی و پرندگان از باز و قوش تربیت شده‌استفاده می‌شد. جالب اینجاست که گوشت شکار نیز داستانی برای خود داشت. بدین صورت که حیوانات صید شده با چاپارهای سریع‌السیر به صاحب‌منصبان و عالی‌مقامان حاضر در اردو یا در شهر و همچنین سفارتخانه‌های اروپایی فرستاده می‌شد و همراه آن نامه‌ای از طرف میرشکار دربار فرستاده می‌شد که ضمن آن یادآوری می‌گردید که همهٔ شکارها به دست مبارک اعلیحضرت انجام گرفته‌است. در مقابل نیز آن مقامات چندین برابر قیمت شکار را برای شاه می‌فرستادند که به جیب خاصهٔ شاهانه می‌رفت و درآمد هنگفتی می‌شد. فرستادن گوشت شکار برای کسی نشانه ابراز عواطف و عنایات شاهانه به‌شمار می‌رفت و ترک آن خود دلیلی بر نارضایتی خاطر ملوکانه بود این هم بعد سیاسی شکار!


title: شکارهای شاهانه در ایران

text: گاه در این سفرهای شکاری وقایعی اتفاق می‌افتاد که ذکر یکی از آن‌ها جالب توجه است. در یکی از سفرهای شکار جاجرود ناصرالدین شاه که به سمت آهویی که به سوی وی رانده شده بود تیری می‌اندازد که به آن آهو اصابت نمی‌کند، کریم شیره‌ای که از اعاظم دلقکان شاه محسوب می‌شد در صحنه حضور داشت شاه را شکار کرد و با دهان خود صدای نابهنجاری خارج کرد که همهٔ حضار در آن صحنه آن را شنیدند. این عمل کریم و عدم موفقیت شاه در شکار خشم و غضب شدید ناصرالدین شاه را برانگیخت به طوری که فی الفور به جلاد دستور داد که کریم را فی‌المجلس با طناب خفه کند. نفس در سینهٔ همه حبس شده بود که میرغضب و شاگردش طناب را به گردن وی انداختند و به دستور شاه از دو طرف کشیدند. پوسیدگی طناب موجب پاره شدن آن و پرتاب شدن میرغضب و شاگردش از دو سوی و ایستاده ماندن کریم شیره‌ای سر جایش بود. همه از حیرت در جای خود خشک شده بودند که ناگهان کریم باز صدای نابهنجاری شدیدتر از دفعهٔ قبل از دهانش خارج کرد که این بار در کل کوهستان پیچید. این عمل که شاید بازی مرگ کریم باید نامیده می‌شد موجب خندهٔ شدید شاه شد و حاضرین با خندیدن شاه نفسی کشیدند و به شدت خندیدند و با خندهٔ شاه جان کریم نیز نجات یافت.


title: شکارهای شاهانه در ایران

text: در دوره پهلوی صید و شکار محدود به گروه‌های خاصی از متمکنین شد و قرق گاه‌ها و شکارگاه‌های سلطنتی فراوانی با خرج هنگفت در گوشه و کنار ایران ایجاد گردید. اداره شکاربانی دربار زیرنظر خانواده آتابای (ابوالفتح و کامبیز) دارای ارج و قرب زیادی بود. از میان خانواده پهلوی، عبدالرضا پهلوی تبدیل به شکارچی بین‌المللی شده بود و حتی در بسیاری از کشورها که ارتباط چندانی هم با ایران نداشتند (مانند کره شمالی و مغولستان) به شکار نایاب‌ترین گونه‌های حیات وحش می‌پرداخت. از مجموعه شکارهای وی موزه نسبتاً وسیعی در کاخ سعدآباد شکل یافته‌است.


title: شکارهای شاهانه در ایران

text: در این شماره تعدادی از عکس‌های مربوط به شکار و صیادی در دوره قاجار و پهلوی که در نوع خود دیدنی است جمع‌آوری گردیده که امید است مورد پسند قرار گیرد.


title: فرمان (خودرو)

text: هنگامی که راننده غربیلک فرمان یا چرخ فرمان خودرو را به چپ یا راست می‌چرخاند این حرکت به وسیله پیچ بی‌انتهایی که در انتهای میل فرمان است دنده را حول محورش به راست یا چپ بسته به گردش چرخ فرمان می‌گرداند. محور این دنده به وسیله اهرم‌های مختلف به چرخ‌های جلو که چرخ‌های هدایت خودرو هستند حرکات سمتی می‌دهند.


title: فرمان (خودرو)

text: حساسیت فرمان در خودرو نهایت اهمیت را داشته، راننده بایستی به روغن‌کاری اهرم های فرمان و مرتب بودن آن‌ها توجه داشته باشد.


title: فرمان (خودرو)

text: امروزه کیسه‌های هوایی که محافظ راننده به هنگام تصادف هستند نیز در درون فرمان جاسازی می‌شوند. همچنین کلیدهای هشدار دهنده و برخی تنظیمات صوتی و هدایتی خودرو بر روی فرمان نصب می‌گردد. در سیستم‌های فرمان هیدرولیک بجای اهرمها و میله مارپیچ از پمپ هیدرولیک و جک‌های هیدرولیک استفاده می‌شود که ضریب امنیت و دقت را به‌طور چشمگیری بالا برده است. همچنین اهرمهای تعویض دنده نیز در برخی خودردهای جدید بر روی فرمان نصب می‌شود.


title: فرمان (خودرو)

text: همچنین در نسل جدید خودروها علاوه بر سیستم هیدرولیکی یک سیستم برقی (EPS) نیز به آن اضافه شده‌است که شامل یک موتور برقی است و چرخاندن فرمان به وسیله راننده را سهولت می‌بخشد و به این شیوه عمل می‌کند که مانور فرمان به دست راننده موتور برقی را به کار انداخته و موتور نیز سیستم هیدرولیک را تحریک می‌کند و چرخ‌ها تغییر جهت می‌دهند.


title: فرمان (خودرو)

text: فردوس، قدرت‌الله: رانندگی اتومبیل، چاپ یازدهم، تهران، کتابخانه ابن سینا ۱۳۳۹خ.


title: جلفا (آذربایجان شرقی)

text: جُلفا شهر گمرکی و مرزی کشور ایران، در جنوب ساحل رود مرزی ارس در ۱۳۵ کیلومتری شمال تبریز و ۶۵ کیلومتری شمال مرند و ۱۳۵ کیلومتری شمال غرب ورزقان در استان آذربایجان شرقی واقع شده‌است. مردم این شهر به زبان ترکی آذربایجانی تکلم میکنند.


title: جلفا (آذربایجان شرقی)

text: جلفا، به لحاظ جغرافیایی و به دلیل واقع شدن در نقطه صفر مرزی و همسایگی با کشورهای ارمنستان و آذربایجان و مهم‌تر از همه بهره‌مندی از خط آهن سراسری و اتصال آن به آسیای میانه و قفقاز از اهمیت فراوانی برخوردار بوده و یکی از شهرهای مهم و ترانزیتی کشور محسوب می‌شود. همچنین قرار گرفتن جلفا در منطقه آزاد تجاری-صنعتی ارس که در حال تبدیل به یکی از قطب‌های تجاری-صنعتی ایران و منطقه است، به اهمیت این منطقه افزوده‌است منطقه آزاد ارس و بخصوص جلفا دومین مقصد گردشگری استان بعد از تبریز محسوب می‌شود و با توجه موقعیت مناسب مرزی بین سه کشور ایران، جمهوری آذربایجان و ارمنستان دارای بازارچه‌های مرزی، مراکز خرید و مجتمع‌های تجاری بسیار زیادی می‌باشد. وجود آثار تاریخی متعدد از جمله کلیساهای تاریخی مختلف و کاروانسراها نشان از تاریخ غنی این منطقه و اهمیت آن در گذشته می‌باشد. در کنار این پتانسیل‌ها، شهرستان جلفا به دلیل موقعیت ویژه و واقع شدن در منطقه تجاری ارس، قطب مهم تجاری و بازرگانی ایران محسوب می‌شود. در جلفا آثاری از جنگ ایران و روسیه یافت می‌شود. همچنین آثاری دیگری از روسیه من جمله راه آهن جلفا به تبریز و بالعکس است که ساخت روسیه است.حتی قطار آن ساخت روسیه است.


title: جلفا (آذربایجان شرقی)

text: جلفا در لغت به معنی بافنده است. در گذشته این منطقه یکی از مراکز مهم پرورش کرم ابریشم بود و مردم آن در تولید ابریشم و پارچه‌های حریر تخصص داشتند. به دستور شاه عباس صفوی در حدود ۳ هزار نفر از اهالی ارمنی‌تبار جلفای ارس به جلفای اصفهان کوچ داده شدند تا در تولید و صدور ابریشم از راه خلیج فارس که مهم‌ترین کالای صادراتی ایران آن عصر بود، فعالیت نمایند و صنایع مختلف که ارامنه جلفای آذربایجان با آن آشنا بودند به ساکنان جلفای اصفهان یاد دهند. شاه عباس به خاطر راحتی و آسایش آن‌ها، شهری به شکل جلفا در کنار زاینده رود بنا کرد که به همین نام معروف است. طی عهد نامه ترکمان‌چای شهر جلفا به دو قسمت تقسیم شد که بخش بزرگ‌تر آن با نام جولفا (Julfa) در جمهوری خودمختار نخجوان در خاک جمهوری آذربایجان و بخش کوچک‌تر نیز در خاک ایران با نام جلفا (Jolfa) قرار گرفته‌است.


title: جلفا (آذربایجان شرقی)

text: شهر جلفا از زمان‌های قدیم به خاطر موقعیت جغرافیایی و استراتژی اهمیت خاصی داشته و از لحاظ فرهنگی و مدنی دارای شهرتی بس فراوان بوده‌است. به طوری که اصحاب الرس در زمان حضرت سلیمان بن داود در این منطقه ظهور کرده و سبب ایجاد دوازده شهر در کنار رودخانه ارس شدند، که نام دوازده ماه بر آن‌ها اطلاق گردید.


title: جلفا (آذربایجان شرقی)

text: اقلیت‌های مذهبی ایران در ایالات شمالغرب و به خصوص ارومیه از مسیحیان ارمنستان می‌باشند که اغلب ساکنین قدیمی جلفا بودند.


title: جلفا (آذربایجان شرقی)

text: روز سوم اسفندماه ۱۳۹۳ روستای حق‌ویردی‌آباد به مساحت ۶۰ هکتار به شهر جلفا الحاق شد. حتی اسب های جشن های ۲۵۰۰ شاهنشاهی ایران از انجا اورده شده است.


title: جلفا (آذربایجان شرقی)

text: جمعیت شهر جلفا بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ خورشیدی ۸٬۸۱۰ نفر بوده‌است. مردم این شهر به ترکی آذربایجانی صحبت می‌کنند.