title: شترمرغ معمولی

text: شترمرغ ظاهر منحصربه‌فردی دارد که آن را از پرندگان دیگر متمایز می‌کند. آن‌ها با گردن و پاهای بلند خود قادرند با سرعت حدود ۷۰ کیلومتر بر ساعت بدوند که بالاترین سرعت زمینی در میان تمام پرنده‌هاست. غذای اصلی شترمرغ گیاهان است اما از بی‌مهرگان هم تغذیه می‌کنند. آن‌ها به صورت گروهی و در گروه‌های پنج تا ۵۰ نفری گذران زندگی می‌کنند و در هنگام خطر یا برای پنهان شدن روی زمین دراز کشیده یا فرار می‌کنند، اما اگر در گوشه‌ای گیر افتاده و راه فراری نداشته باشند با پاهای قدرتمند خود به دشمن حمله می‌کنند.


title: شترمرغ معمولی

text: شترمرغ‌ها اهلی هم شده‌اند و در برخی نقاط دنیا پرورش داده می‌شوند. پرهای آن‌ها کاربرد زینتی داشته و در پوشاک هم استفاده می‌شود. از پوست شترمرغ برای تولید چرم استفاده شده و گوشت‌شان نیز در بازار عرضه می‌شود.


title: شترمرغ معمولی

text: شترمرغ نر پرهای سیاهی دارد و انتهای پرها و بال‌های آن سفید است ولی پرهای شترمرغ ماده قهوه‌ای است. سر و گردن شترمرغ بدون پر و تاس است. این پرنده اغلب به صورت گروهی در بین گله‌های پستانداران علفخوار همچون گورخر و گاومیش و کل یال‌دار به سر می‌برد.


title: شترمرغ معمولی

text: شترمرغ‌ها معمولاً بین ۶۳ تا ۱۴۵ کیلوگرم وزن دارند. نژاد شترمرغ آفریقای شرقی به‌طور متوسط ۱۱۵ کیلوگرم نر و ۱۰۰ کیلوگرم ماده وزن دارد. به‌طور استثنا وزن شترمرغ ماده به ۱۵۶٫۸ کیلوگرم هم می‌رسد. در زمان بلوغ (دو تا چهار سال) قد شترمرغ‌های نر به ۲٫۱ تا ۲٫۸ متر می‌رسد در حالی که شترمرغ‌های ماده ۱٫۷ تا ۲ متر ارتفاع دارند.


title: شترمرغ معمولی

text: جوجه‌های شترمرغ حنایی رنگ بوده و لکه‌های قهوه‌ای پررنگ دارند. در اولین سال زندگی، جوجه‌ها در هر ماه ۲۵ سانتی‌متر رشد می‌کنند. در اولین سال زندگی شترمرغ‌ها حدود ۴۵ کیلوگرم وزن دارند. عمر طبیعی شتر مرغ طولانی است و در حدود ۴۰ تا ۵۰ سال است اما عمر اقتصادی پرورش شتر مرغ ۱۰ سال بیشتر نیست. سن کشتار شتر مرغ برای تولید گوشت و پوست از ۱۰ تا ۱۴ ماهگی و میانگین بلوغ جنسی نر و ماده در حدود ۳۰ ماه است. شترمرغ نر غالباً پرهای سیاه و دم سفید رنگی دارد. دم یکی از گونه‌های شترمرغ به رنگ زرد و قهوه‌ای است. پوست گردن و ران شترمرغ ماده مایل به صورتی و خاکستری و این اعضا در شترمرغ‌های نر آبی - خاکستری است. خاکستری یا صورتی بودن وابسته به گونه شترمرغ دارد.


title: شترمرغ معمولی

text: برخلاف تصور عموم مردم، شترمرغ‌ها هیچ‌گاه سر خود را هنگام ترس، درون زمین نمی‌کنند.


title: شترمرغ معمولی

text: پنج زیرگونه از شترمرغ شناخته شده‌است:


title: شترمرغ معمولی

text: زمان جفت‌گیری در شترمرغ‌ها بسته به مکان زندگی‌شان متفاوت است. در شرق آفریقا، شترمرغ‌ها در فصل خشک اقدام به جوجه‌گذاری می‌کنند. حیوان نر با پاهای خود خراش‌هایی در زمین ایجاد می‌کند و ماده همراهش در حفره‌های پدید آمده تخم‌های خود را می‌گذارد. دیگر ماده‌ها نیز تخم‌های خود را در همین حفره‌های روی زمین قرار می‌دهند. ماده در طول روز، و نر درهنگام شب از تخم‌ها نگهبانی می‌کند. تخم‌های نگهبانی نشده می‌توانند مورد هجوم کرکس‌ها و دیگر درندگان قرار گیرند. در کل، کمتر از ۱۰ درصد کل آشیانه‌های اولیه در دوره سه هفته‌ای گذاشتن تخم و شش هفته‌ای خوابیدن بر روی تخم سالم می‌مانند.


title: شترمرغ معمولی

text: پرنده نر به‌هنگام جفت‌گیری با باد کردن گلوی خود غرش‌های رسائی برمی‌آورد ولی به‌طور کلی و در سایر موارد شترمرغ‌ها فاقد صدای خاصی می‌باشند


title: شترمرغ معمولی

text: شترمرغ ماده در فصل بهار به صورت یک روز در میان تخمگذاری نموده و در هر مرحله ۱۴ تا ۲۱ تخم می‌گذارد. وزن تقریبی هر تخم یک کیلو و نیم است. شترمرغ ماده در فصل تخم‌گذاری بسیار خشمگین و عصبانی است و اگر کسی مزاحمتی برایش ایجاد سازد با لگد ضربه محکمی بر او وارد می‌کند. پرندگانی مانند شترمرغ استرالیایی، کسوری و ری‌ها با اندک اختلافی در رنگ و پرها و محل زندگی، از تیره شترمرغ‌ها هستند.


title: شترمرغ معمولی

text: شترمرغ‌ها به عنوان پرنده‌ای بدون قابلیت پرواز در حیات وحشِ غنی ساوانای آفریقا با دشمنان طبیعی متعددی روبرو هستند. یوزپلنگ، شیر، پلنگ، سگ وحشی آفریقایی و کفتار خال‌دار از مهم‌ترین دشمنان این پرنده هستند. شترمرغ، با سرعت بالای خود در دویدن، قادر است از چنگ بیشتر آن‌ها بگریزد، و به همین جهت اغلب شکارچیان با کمین کردن، یک پرنده را غافلگیر می‌کنند، به‌جز یوزپلنگ که با سرعت بسیار بالای خود موفق‌ترین دشمن طبیعی شترمرغ‌های بالغ محسوب می‌شود.


title: شترمرغ معمولی

text: شغال‌ها، پرندگان شکاری مختلف، و خدنگ‌ها از مهم‌ترین شکارچیان جوجه‌شترمرغ‌ها هستند. والدین برای نجات جوجه‌هایشان سعی می‌کنند حواس شکارچی را پرت کنند، اما گاهی اوقات وارد نبرد خونینی با شکارچی می‌شوند و در چنین نبردهایی حتی توانایی کشتن قدرتمندترین دشمن خود، یعنی شیرها را هم دارند.


title: شترمرغ معمولی

text: این دام به دلیل قدرت متابولیسمی بالا و تبدیل غذا به انرژی، رشد سریع، عمر مفید و طولانی و تولید مثل بالا از دیگر دام‌ها متمایز است.


title: شترمرغ معمولی

text: این دام به دلیل سازگاری با محیط زیست و آب و هوای متفاوت (از ۳۰ درجه سانتیگراد زیر صفر تا پنجاه بالای صفر) از نظر نگهداری، کم هزینه‌ترین جایگاه را به خود اختصاص داده‌است. با حصارکشی روی زمین‌های خاکی و ایجاد سایه‌بان، می‌توان از شترمرغ نگهداری کرد. غذای این پرنده، یونجه، علف، تخم علف‌ها، دانه‌ها، غلات، شکوفه‌ها وجوانه‌های سبز، میوه و گیاهان دانه‌دار اسن.


title: شترمرغ معمولی

text: این پرنده برخلاف سایر دام‌ها می‌تواند در دشتها و فلاتها نیز زندگی کند و به دلیل داشتن سیستم گوارشی مناسب، آن هم به گونه‌ای که غذا به مدت ۴۲ ساعت در معده این پرنده گردش می‌کند، تمام مواد مغذی در بدنش جذب می‌شود.


title: شترمرغ معمولی

text: شترمرغ با رشد سریعی که دارد، پس از یک ماهگی، روزی یک سانتیمتر رشد کرده و در سن ۱۰ ماهگی به رشد اصلی می‌رسد و قابل کشتار می‌شود.


title: جوزر

text: جوزِر معروف‌ترین فرعون مصر باستان از دودمان سوم است. معروفیت او به خاطر فرمانش به یکی از مقامات آن روزگار به نام ایمهوتپ برای ساختن هرم پلکانی در سقاره بود.


title: جوزر

text: نام او در متن‌های هم‌روزگارش نِچریخِت (Netjerikhet) است که «بدن خدایان» معنا می‌دهد. منابع پس از او از جمله منبعی در دوران پادشاهی نو که اشاره به بناهای ساخته شده توسط او می‌کنند، به فهمیدن اینکه نچریخِت و جوزر یکی بوده‌اند، کمک کردند. او با نام‌های زوسِر، زوزِر، دسر، دجسِر، و هوروس نِچریچِت نیز شناخته می‌شود.


title: جوزر

text: بررسی‌ها با تاریخ‌سنجی کربنی نشان می‌دهند که آغاز فرمانروایی جوزر میان ۲۶۹۱ تا ۲۶۲۵ پ. م. بوده‌است.


title: جوزر

text: مان‌تو طول دوران فرمانروایی جوزر را ۲۹ سال ذکر می‌کند. در فهرست تورین اما این زمان ۱۹ سال ذکر شده. به دلیل وسعت و تعداد بناهای ساخته شده به دست جوزر، بعضی مصرشناسان بر این باورند که او شاید نزدیک به سه دهه حکمرانی داشته‌است. با توجه به نوشته‌های سنگ پالرمو، به نظر می‌آید که عدد ۲۸ سال برای طول دوران او به واقعیت نزدیک‌تر باشد.


title: جوزر

text: در آغاز پادشاهی، جوزر در نزدیکی ابیدوس زندگی می‌کرد؛ جایی که در آن برای خود گوری در بیت خلاف ساخت. در هنگام او شهبانو نیماثاپ که در زمان خسه‌خموی «مادر فرزندان پادشاهی» خوانده می‌شد با نام «مادر پادشاه» صدا زده شد. دوران جوزر نخستین هنگامی است که نام وزیر معروف منه‌کا دیده می‌شود.


title: جوزر

text: جوزر، که خود به معنای «قدیس» در زبان مصر باستان است، آغازگر انقلاب اصلاحی بزرگی در آیین مصر کهن شد. جوزر به عنوان «سازنده» پادشاهی کهن می‌دانند و این نه برای بناهایی که در مصر ساخت که اصلاحاتی است که به کمک وزیرش ایمهوتپ انجام داد. در هنگام او فرهنگ و اقتصاد پیشرفت کردند و داد و ستد با شرق رونق یافت.


title: جوزر

text: نامدارترین اثر جوزر هرم پلکانی او بود که برآمده از ساخت چندین مصطبه بر روی هم است. شکل این هرم بعدها باعث پدید آمدن گور-هرم‌های معمول در پایان پادشاهی کهن شد.


title: جوزر

text: با آنکه جوزر آغازگر ساخت گوری در ابیدوس (مصر علیا) بود که نتوانست آن را به پایان برساند، پس از مرگ او را در همان هرم پلکانی معروفش در سقاره (مصر سفلا) به خاک سپردند. از آنجا که خسه‌خموی - که پادشاهی از دودمان دوم بود - واپسین فرعونی بود که در ابیدوس به خاک سپرده می‌شد، بعضی مصرشناسان بر این باورند که گرایش به پایتخت شمالی‌تر در هنگامه جوزر کامل شد.


title: سکه‌های هخامنشی

text: سکه‌های هخامنشی شامل سکه‌های دارای نشان بز و گوسفند نر در دوره کوروش و کمبوجیه و سکه‌های دریک و سیگلوی که از دوره داریوش یکم هخامنشی تا پایان دوره هخامنشیان رواج داشت، می‌شود.


title: سکه‌های هخامنشی

text: در سده ۶ پیش از میلاد در ساردیس لیدیه ضرابخانه‌ای وجود داشته‌است که از فتح ساردیس بدست کورش در ۵۴۷، از آن برای ضرب سکه‌های هخامنشی استفاده شد. این سکه‌ها تصویر روبرویی از یک شیر و یک گاو نر را در روی سکه، که نمادی بوده که همراه نام پارسه وجود داشته، و دو چهارگوش حک شده بر پشت سکه داشتند.


title: سکه‌های هخامنشی

text: در دوره داریوش نخست سومین پادشاه هخامنشی (۵۲۱ تا ۴۸۵ پیش از میلاد) به فرمان وی نخستین سکه‌های زرین «دریک» و سیمین سیگلوی که شهرت جهانی یافتند، ضرب گردید. سکه‌هایی که مردم می‌توانستند آن‌ها را به آسانی در تمام سرزمین پهناور ایران یعنی از مصر تا هندوستان که بخش سترگی از جهان آنروز را پایه‌ریزی می‌داد به کار برند و از این بابت دشواری‌هایی که میان قوم‌ها و ایالت‌های گوناگون ایران در امر داد و ستد وجود داشت، بر طرف گردید. سکه دریک زرین تنها به فرمان شخص پادشاه ضرب می‌شد لیکن سکه‌های سیمین چنین وضعی نداشت. داریوش اجازه داده بود، تا ساتراپهای او سکه‌های سیمین مورد نیاز را در ضرابخانه‌های واقع درقلمرو فرمانروایی خود ضرب نمایند. سکه‌های دریک در کلیه کشورهای مجاور به ویژه یونان بسیار رواج داشت، به گونه‌ای که بانکداران بیگانه با رغبت بسیار پول هخامنشی را می‌پذیرفتند و قسمت مهمی از داد و ستدها بانکی خود را با آن انجام می‌دادند.


title: سکه‌های هخامنشی

text: سکه‌های زر را "دریک" (داریک) و سکه‌های سیم را سیگلوی می‌گفتند. وزن دریک ۸/۴۲ گرم و و وزن سیگلوی ۱۰/۷۵ گرم بود. عیار سکه‌های دریک بسیار بالا بود و با آزمایش روی نمونه‌های به دست آمده معلوم شده‌است که فلزش تنها ۳٪ آلیاژ می‌داشته‌است. این خلوص بالا باعث رواج این سکه شد و همواره سکه‌های طلای هخامنشی سخت معتبر بودند. در اواخر دوران هخامنشی دودریکی هم ضرب شد. کیفیت سکه‌های زر در تمام دوران هخامنشی ثابت ماند.


title: سکه‌های هخامنشی

text: در دوره داریوش سوم، دو دریکی که به وزن ۸۰/۱۶ گرم و نیم دریکی که نصف دریک بود و از دید نقش نیز ناچیز تفاوتی با دریک و سیگلوی داشت، ایجاد گردید. بر پشت سکه‌های دریک و سیگلوی، بیشتر فرورفتگی نا به سامان چهارگوش یا چهارگوش مستطیل وجو دارد که دربعضی از این فرورفتگی‌ها اگر دقت شود نقش دیده می‌شود.


title: سکه‌های هخامنشی

text: دریک‌ها و سیگلوی‌ها دارای نقش «کماندار پارسی» اند. این نقش در طول دو قرن سلطنت هخامنشیان تغییراتی داشت. از آنجا که سکه‌های هخامنشی تاریخ ضرب ندارند از روی قراین دیگر نقش‌های مربوط به دوران هر پادشاه را تعیین کرده‌اند. سکه‌های هخامنشی جز موارد استثنایی تنها در یک سو دارای نقش هستند و پشت آن‌ها معمولاً فرورفتگی مربع شکل و ناهمواری‌های نامنظمی وجود دارد. اینها اثر قسمت برجستهٔ سندانی‌است که هنگام چکش‌زدن بر سکه گذاشته می‌شد؛ و بر سکه‌های دریک داریوش سوم، تصویر کماندار، مانند کمانداران پیش از او نیزه به دست ندارد، بلکه به جای نیزه دشنه به دست گرفته‌است.


title: سکه‌های هخامنشی

text: در شاهنشاهی هخامنشیان علاوه بر سکه‌های پادشاه بزرگ سکه‌هایی در شهرهای یونانی ضرب می‌شده که متعلق به شاهانی بود که مجبور بودند به حکومت مرکزی شاهنشاهی ایران مالیات بپردازند و نیز از سکه‌هایی از طرف ساتراپ‌ها که به ضرب آن‌ها مبادرت می‌ورزیدند.


title: سکه‌های هخامنشی

text: وادینگتون می‌گوید: «حق ضرب سکه در تمام دوران تسلط ایرانیان به‌طور رقابت و هم‌زمان با سکه شاهی از طرف شهرها و حکام مختار محل‌ها و ساتراپ‌هایی که این مقام به ارث به آنان می‌رسید یا بر حسب مقتضیات به این شغل گماشته می‌شدند، اعمال می‌گردید.


title: سکه‌های هخامنشی

text: در زمان هخامنشیان هیچ‌یک از حکام و پادشاهان محلی حق نداشتند بدون اجازهٔ داریوش به نام خود سکه زنند، فقط اجازه داشتند با اجازهٔ داریوش سکهٔ نقره بزنند، چرا که ضرب سکهٔ طلا در انحصار مرکز بود.


title: سکه‌های هخامنشی

text: برخی از سکه شناسان در پژوهش‌های خود اشاره به نقوشی مانند جانور خوابیده یا سر جانور، یا سر اسب یا پرنده یا ماهی نموده‌اند. در مجموعه سکه‌های «هخامنشی» (ارنست بابلون) سکه‌ای است که در فرورفتگی پشت آن به گونه روشنی نقش قسمت جلوی کشتی دیده می‌شود. این سکه ضرب شهر کاری، در آسیای کهین است، زیرا یک حرف که نشانه این منطقه‌است، بر روی آن فرورفتگی است.


title: سکه‌های هخامنشی

text: بر روی شماری از سکه‌های شاهی هخامنشی نیز نشانه‌ها موجود است که بتوان آن‌ها را به واسطه تفاوتی که با نشانه‌ها سکه‌های ضرب شده در شهرهای لیبی، یا مفیلی یا کیلیکیه دارند، ضرابخانه شهری را که سکه در آن ضرب گردیده تعیین نمود. به جز این نشانه‌ها، نشانه‌ها دیگر به همراه حروف نیز گاهی بر روی دو دریکی‌ها مشاهده می‌گردد که چون این نشانه‌ها بر روی سکه‌های ماژه که در بابل پس از دوران هخامنشی در مدت فرمانروایی خود ضرب زده و بر روی چند سکه اسکندر و سلوکوس نخست دیده شده‌است، می‌توان باور داشت که این سکه‌های دو دریکی پس از دوره هخامنشی ضرب زده شده و محل ضرب بابل بوده‌است. بر سکه‌های دو دریکی، یا شیارهای مواج با نقش دو هلال یا نقش قسمت جلو کشتی دیده می‌شود.


title: سکه‌های هخامنشی

text: در زمان هخامنشیان بعضی ساتراپی‌ها هم که در ادارهٔ امور داخلی خود آزاد می‌بودند سکه‌های مخصوص به خود ضرب می‌کردند که مثلاً تصویر الههٔ مورد پرستششان روی آن‌ها نقش شده بود.


title: سکه‌های هخامنشی

text: ساتراپ‌هایی که در آن‌ها سکه ضرب می‌شد:


title: سکه‌های هخامنشی

text: طی دوران سلطنت هخامنشیان سرحدات سیاسی و اداری نواحی که در بالا ذکر آن‌ها رفت، دچار تغییرات زیادی شد و اغلب به واسطهٔ کمبود اطلاعات تاریخی ممکن است تناقضاتی برای تشخیص حدود قطعی آنه به وجود آید.


title: معجم‌البلدان

text: مُعْجَم البُلدان عنوان دانشنامهٔ جغرافیایی است، نوشتهٔ یاقوت حموی، جغرافی‌دان و تاریخ‌نویس عرب‌زبان قرن هفتم هجری است. نام کامل آن معجم البلدان فی معرفة المدن و القری و الخراب و العمار و السهل و الواعر من کلّ مکان و از دیدگاه شماری از مورخین و خاورشناسان کتابی ارزشمند در عصر خوداست.


title: معجم‌البلدان

text: این کتاب، تنها بازتاب‌دهندهٔ اطلاعات سایر مورخان، جغرافی‌دانان و جهانگردان نیست؛ بلکه علاوه بر آن، یاقوت حموی اطلاعاتی را به این کتاب افزود که یا خودش در سفرهایش تجربه کرده یا از افرادی که در خلال این سفرها ملاقات کرده، شنیده‌است. یاقوت در تدوین این کتاب، تمرکز زیادی بر صحت اطلاعات داشت و آنچه را در منابع قدیمی‌تر یافته، به شرطی استفاده کرده که از صحت آن مطمئن شده باشد. در غیر این صورت اطلاعات را حذف یا اصلاح کرده‌است.


title: معجم‌البلدان

text: یاقوت حموی نگارش این کتاب را در سال ۶۱۵ قمری در مرو شروع کرد و آن را در سال ۶۲۱ هجری قمری در حلب به پایان رساند. انگیزه یاقوت حموی از نگارش این کتاب، به مباحثه‌ای بازمی‌گردد که در سال ۶۱۵ هجری در یکی از مجالس علمی در مرو بر سر تلفظ صحیح "حباشه" (که نام یکی از بازارهای عرب در دوران جاهلیت است) درمی‌گیرد. یاقوت حموی تلفظ صحیح آن را "حُباشه" و فرد مدعی دیگری آن را "حَباشه" می‌دانست. یاقوت برای اثبات حقانیت خود، کتابخانه مرو را جستجو می‌کند و به سختی می‌تواند مدارکی در این زمینه پیدا کند و به همین جهت به صرافت می‌افتد که نام و مشخصات و تلفظ همه مکان‌ها را در یک کتاب جمع‌آوری کند تا کار دانشمندان سهل‌تر شود.


title: معجم‌البلدان

text: معجم البلدان دارای یک پیشگفتار و یک بخش اصلی است.


title: معجم‌البلدان

text: پیشگفتار، خود از پنج باب تشکیل شده‌است و نویسنده در مورد فواید شناخت هیئت‌های آسمانی، جغرافیا و انگیزه‌های خود از تدوین کتاب اشاره می‌کند. این پنج باب عبارتند از:


title: معجم‌البلدان

text: بخش اصلی معجم البلدان، فهرستی است از اسامی نقاط جغرافیایی مانند کشورها، شهرها، کوه‌ها و غیره. این اسامی به ترتیب حروف الفبا مرتب شده‌اند و نویسنده پس از بیان نام آن نقطه، اطلاعات مختلف دیگری را مانند ویژگی‌های محلی، طول و عرض جغرافیایی، فاصلهٔ آن را تا جایگاه مشهورتر، محصولات کشاورزی و صنعتی، آثار باستانی، افراد سرشناس و حکایت‌های مربوط به آنان، رویدادهای تاریخی مربوط به آن محل، آداب و رسوم محلی و سایر اطلاعاتی از این دست را بیان می‌کند.


title: معجم‌البلدان

text: استفاده یاقوت حموی از منابع دارای سه ویژگی است: امانتداری، به‌کارگیری درست منابع و دیدگاه صحیح او نسبت به منابع. یاقوت در نقل قول‌ها نام و نام پدر و در برخی از مواقع لقب و کنیهٔ فرد را ذکر کرده‌است. در نقل قول از منابع، آغاز و پایان کلام را مشخص کرده‌است و در بسیاری از موارد، نقل قول‌های حموی با اصل منبع مطابقت کامل دارد. او همچنین شناخت دقیقی از منابع مورد استفاده‌اش داشت و هر منبع را در موضوع خاصی قابل استناد دانسته و از آن در جای درست خود استفاده کرده‌است.


title: معجم‌البلدان

text: یاقوت در بسیاری از موارد پس از نقل یک یا چند گزارش از مرجع‌های مختلف، نظر خودش را نیز در تصحیح گزارش‌ها، رد یا تأیید آنها یا انتخاب بهترین گزارش بیان می‌کند.


title: کلج

text: کلج روستایی است از توابع دهستان خندان است که در بخش طارم سفلی، شهرستان قزوین واقع است. روستای کلج در شمال غربی استان قزوین و در نزدیکی استان‌های زنجان و گیلان قرار دارد.


title: کلج

text: این روستا در بخش طارم سفلی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۱٬۶۲۴ نفر (۵۷۲ خانوار) بوده‌است. طبق آمار محلی جمعیت دائمی روستای کلج ۲٬۳۰۰ و جمعیت فصلی آن ۳٬۰۰۰ نفر است. زبان مردم این روستا ترکی آذربایجانی با لهجه خاص طارم است. خانه بزرگ معتمدی که ترکیبی است از صخره‌های طبیعی و مصالح دستی با قدمت بیش از ۳۰۰ سال با آینه کاری و منبت کاری و نقاشی‌های قدیمی، گنبدخانه‌های تاریخی روستا که متعلق به دوران اسلامی، چهارطاقی‌های داخل روستا، قلعه تاریخی امرا،قلعه تاریخی کوز و قبرستان تاریخی کلج از مکان‌های تاریخی روستای کلج محسوب میشوند. باغات وسیع زیتون و منطقه دربند کلج نیز از جاذبه‌های طبیعی روستا به حساب می‌آیند. قلعه تاریخی کنگر (شمیران، قیز قلعه‌سی) مربوط به دوره قبل از اسلام و کنگریان نیز در نزدیکی کلج قرار دارند.


title: کلج

text: مسجد جامع کلج، مسجد سیدالشهدا و مسجد حضرت ابوالفضل در این روستا فعالیت می‌کنند.


title: کلج

text: روستای کلج از بزرگترین تولیدکنندگان زیتون در ایران محسوب میشود.


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای گردشگری ایران دارای جاذبه‌های طبیعی و تاریخی و مراکز اقامتی، پذیرایی و تفریحی. با توجه به اطلاع‌رسانی معاونت گردشگری «سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری»، در حال حاضر ۴۶۵ روستای هدف گردشگری در ایران شناسایی و ثبت شده‌است که در نظر است تا پایان سال ۱۳۹۰ به یک هزار روستا افزایش یابد. همچنین ۱۲۰ روستای هدف گردشگری در اولویت کارگروه عملیاتی روستاهای هدف گردشگری به تصویب رسیده‌است. لیست روستاهای گردشگری ایران:


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: "استان‌ها به ترتیب الفبا مرتب شده‌اند:"استان آذربایجان غربی روستاهای سوله دو کل، احمدآباد تکاب، شلماش، حسنلو


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای هدف گردشگری استان آذربایجان غربی و جاذبه‌های آنان، طبق گزارش سازمان میراث فرهنگی و گردشگری:


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای کلخوران، تولون، خان‌کندی، داش دیبی، عباس‌آباد، افچه، افسوران، ماجولان، کزج، برندق، اُنار، برزند، موئیل و قره یتاق


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: محمدآباد جرقویه (بادگیر، مسجد جامع، قلعه قدیمی و بافت جالب قدیمی شهر و…).روستاهای هدف گردشگری ایلام: شول، فاریاب و درودگاه در (دشتستان)، چاه‌کوتاه (بوشهر)، جزیره شمالی (گناوه)، نای بند (کنگان)، حصار (دیلم)، احشام قائدها (دشتی)، خائیز (تنگستان).


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای جلیزجند، شهرستانک، برگ جهان، گچسر، دیزین، دریاچه تار، کرکبود، گیلیرد، هیو، قلعه عظیم آباد، حاجی‌آباد عربها، رودافشان، ازبکی


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای هدف گردشگری استان تهران و جاذبه‌های آنان، طبق گزارش سازمان میراث فرهنگی و گردشگری:


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: ۶- روستای کر کبود، شهرستان طالقان، همجوار با امامزاده زید و ابراهیم و دارای حمام تاریخی، آبشار کر، مقبره ملانعیما ۷رکبودی


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای چشمه، یاسه چا، هوره، امام قیس، شیخ علیخان وبارده


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای ماخونیک، چنشت، خراشاد، کوچ، باغستان علیا، بیدسکان، مهوید، خرو، مصعبیروستاهای رویین، اسفیدان، درکش


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستای سید محمد تفاخ دراستان خوزستان و حدود ۱۲کیلومتری شمال شهرستان شوش و در عرض جغرافیایی ۳۲٫۲۱۲۱۸۳۸ شمالی و ۴۸٫۳۵۲۵۴۶۷ شرقی قرار گرفته‌است و در بین منازل مسکونی شرکت قندهفت تپه و روستای حمیدآباد واقع شده‌است. - روستای چهل تنان در هفت کیلومتری شمال دهدز


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: ۵-کینه ورس (کیومرث) در شهرستان ابهر دارای جاذبه طبیعی (غار زگیل ماغاری) و سد کینه ورس.


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: سوکهریز، سهرین، روستای شیت (طارم)، خویین، روستای قروه، جزوان (گیزوان)، شاه‌نشین (ده بهار)، منطقه حفاظت شده انگوران و کلیسای تک‌آغاج، گلابر.


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای شهر مجن، قلعه نو خرقان، فرو مد، دیباج، پاده (پایین ده)، رامه و قالیباف، ملاده، ده صوفیان و چاشم


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: استان سیستان و بلوچستان روستاهای سه کوهه، لادیز، تمین، آبادان، ناهوک، کجور، بریس


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای هدف گردشگری استان سیستان و بلوچستان و جاذبه‌های آنان، طبق گزارش سازمان میراث فرهنگی و گردشگری:


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای قلات، مارگون، دشتک، جیزرزار، پاقلعه، تنگ براق، بندامیر، سر مشهد؛ مهرنجان ممسنی؛ دشت رزم؛ کریشکی لارستان؛ بریزلارستان


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای هدف گردشگری استان فارس و جاذبه‌های آنان، طبق گزارش سازمان میراث فرهنگی و گردشگری:


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای اوان، هیر، جرندق، فارسجین، حصار، محمدآباد، هجیب، رودک، شکرناب، زرجه بستان، چناسک، زرشک، موشقین، سیاه پوش، میلِک


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای هدف گردشگری استان قزوین و جاذبه‌های آنان، طبق گزارش سازمان میراث فرهنگی و گردشگری:


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: ۱- روستای گازرخان، بخش رودبار الموت، همجوار قلعه الموت (قلعه حسن صباح)، طبیعت زیبا، آب و هوای ییلاقی


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: ۵- روستای شمس کلایه، بخش رودبار الموت، همجوار با قلعه میمون دژ، دارای بافت سنتی و چنار کهنسال ۱۲ تن


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: ۲۵- روستای سنگان، بخش طارم سفلی، مرکز تولید انار در شمال غرب کشور


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای فردو، نویس، کرمجگان و…روستاهای سیرچ، کوهپایه، بیدخوان، دلفارد، خبر، طرز، هنزاء، لاله زار، جوشان


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای هدف گردشگری استان کرمان و جاذبه‌های آنان، طبق گزارش سازمان میراث فرهنگی و گردشگری:


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: ۰۰۰-روستاهای گردشگری شهرستان رابر: روستای زیارتی سیاحتی سید مرتضی-دهستان اسکر-تخت سرطشتک-بندر هنزا-جواران-ننوک و


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: دهدیوان-روستاهای قد رودخانه-روستای تذرچ-ننیز-دهستان سیه بنوییه-گنجان (اولین روستای شهی دادهٔ کشور)- گلی اسکر و …(شهرستان رابر-رامسر جنوب)


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: ۳- روستای بید خوان، شهرستان بردسیر، بخش مرکزی، منطقه خوش آب و هوای کوهستانی با درختان کهنسال


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: از طرف سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری کشور ۱۴ روستای کرمانشاه به عنوان روستاهای هدف گردشگری معرفی شده‌اند (برای اطلاعات بیشتر به سایت سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه بخش گردشگری دیدنی‌های استان مراجعه شود) شامل: روستاهای شالان، خانقاه، شمشیر، پیران، چرمله علیا، کندوله، سرخه دیزه، گلین، هرسم، حریر، نژیوران و فش.


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای هدف گردشگری استان کرمانشاه و جاذبه‌های آنان، طبق گزارش سازمان میراث فرهنگی و گردشگری:


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای گزدون، مختار، دلی بهرام بیگی، کریک، چشمه بلقیس چرام، دیشموک، مارین در ۳۶ کیلومتری شمال شهر گچساران. (محل بقعه متبرکه‌امامزاده بی بی حمیده خاتون (س) از نوادگان امام موسی کاظم (ع))روستاهای سراوان، چاف، امیر کلایه، بالارود، قلعه رودخان، آق اولر و مریان، امامزاده ابراهیم و امامزاده اسحاق، امامزاده هاشم، سفیدآب، خرمکوه، انبوه، داماش


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای هدف گردشگری استان گیلان و جاذبه‌های آنان، طبق گزارش سازمان میراث فرهنگی و گردشگری:


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: ۵- روستای قلعه رودخان، شهرستان فومن، بخش مرکزی، وجود قلعه ۶/۲ هکتاری قلعه رودخان، پارک جنگلی


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: ۱۲-منطقه توریستی روستای سقالکسار در ۱۵ کیلومتری جنوب شهر رشت قرار دارددر اطراف رشت دریاچه‌های متعددی وجود دارد که بزرگترین آن‌ها دریاچه سقالکسار می‌باشد. زیبایی این دریاچه در تمامی فصل‌ها جلوه‌نمایی می‌کند و گردشگران بسیاری را از سراسر ایران به خود جذب می‌کند.[۸]


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستای چمن سلطان، روستاهای بیشه، ونایی، درب گنبد، ولی عصر، کمندان، حشمت آباد، دره تنگ علیا، شول‌آباد، دیماندول، میربک شمالی. حیات الغیب. پیرحیاتی


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای هدف گردشگری استان لرستان و جاذبه‌های آنان، طبق گزارش سازمان میراث فرهنگی و گردشگری:


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای کنگلو، بلیران، جواهر ده، یانه سر، جنب رودبار، دو هزار برسه، سه هزار درجان، کلاردشت، زیارو، کردیچال، کلمه، کجور، میخساز، لاویج رئیس‌کلا، کرچی، جوربند، شهرقدیمی آلاشت (زادگاه رضاخان)، آبشار دراسله وروستای ارات بن، هاره، الیمستان، آکرد، ارم، لمونده، کلا، استخرپشت، چناربن زارم، بادابسر، واز.


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستاهای انجدان، هزاوه، وفس، جاسب، کاروانسرا، خانه میران، لکان و محمدیه (مشترک)


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستای خربس، لافت، روستای باستانی سیبه، گنبد سرخ، ایسین، روئیدر.


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: روستای کهتویه در شهرستان بستک، شناخته شده به عنوان روستای دارای بافت شاخص و با ارزش دارای سفره خانه‌های متعدد و بافت کوهستانی و منحصر بفردروستاهای باجگان، قطروم، شادکام، ده بالا، طرزجان، اسلامیه، توران پشت، سانیچ، کرخنگان، سر یزد، منشاد،


title: فهرست روستاهای گردشگری ایران

text: ۷. پرتال سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گیلان،


فهرست روستاهای گردشگری ایران


title: حبیب رضایی

text: حبیب رضایی (زاده ۱۲ بهمن ۱۳۴۸) بازیگر و کارگردان ایرانی است.


title: حبیب رضایی

text: رضایی در ۱۲ بهمن ۱۳۴۸ در تهران به دنیا آمد و تحصیلات خود را تا مقطع لیسانس ادامه داد. . وی در فیلم آژانس شیشه‌ای و کسب جایزهٔ سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد مکمل در سینمای ایران مطرح شد.


title: یاقوت حموی

text: شهاب‌الدین ابو عبدالله یاقوت بن عبدالله الحموی (۵۷۴ قمری – ۶۲۶ قمری) که به نام یاقوت حَمَوی شهرت دارد، جغرافی‌دان و تاریخ‌نویس عرب‌زبانِ یونانی‌تبار قرن ششم و هفتم قمری است. وی در بعضی منابع به نام دوران بردگی خود، یاقوت رومی نیز شناخته می‌شود.


title: یاقوت حموی

text: یاقوت، در روزگار کودکی و در خلال جنگ صلیبی سوم به اسارت مسلمانان درآمد و در بغداد به عنوان برده به یک تاجر اهل حماه فروخته شد. ارباب، او را به تحصیل واداشت تا بتواند از کمک او در امر تجارت استفاده کند. یاقوت پس از فراغت از تحصیل در امور تجاری و سفرهای بازرگانی به کار گمارده شد تا این که به سبب مشاجره، اربابش او را آزاد و با او قطع رابطه کرد. پس از آزادی، یاقوت در بازار بغداد به نسخه‌برداری از کتاب پرداخت تا امرار معاش کند. اما بعد از چند سال، ابتدا به عنوان شریکِ اربابِ سابق (که روابط‌شان دوباره ترمیم شده بود) و پس از درگذشت او، به‌صورت مستقل سفرهای تجارتی را از سر گرفت. یاقوت در این سفرها کتاب دادوستد می‌کرد و به این خاطر در سفرهای متعددی که داشت، با بسیاری از بزرگان عصر خود از جمله جمال‌الدین قفطی، مورخ و نحوی ساکن حلب ملاقات کرد.


title: یاقوت حموی

text: یاقوت مدتی نیز در شهرهای مختلف خراسان از جمله مرو اقامت گزید و از کتابخانه‌های بزرگ این شهرها برای مطالعات و تحقیقات خود استفاده کرد. او پس از سه سال اقامت در مرو، در پی هجوم مغولان به ایران به عراق و از آنجا به شام گریخت. در سال‌های پایانی عمر، یاقوت به تجارت و مطالعات خود ادامه داد و توانست نگارش برخی از آثار خود را به پایان برساند. او در سال ۶۲۶ قمری در کاروانسرایی در حلب درگذشت؛ در حالی که وارثی نداشت و وصیت کرده بود کتاب‌هایش به مسجدی در بغداد اهدا شود.


title: یاقوت حموی

text: اگرچه بسیاری از شرق‌شناسان، یاقوت حَمَوی را به واسطهٔ "مُعجم‌البُلدان" می‌شناسند و به همین دلیل، او را جغرافی‌دان می‌دانند، اما او در نحو، تاریخ و تاریخ ادبیات نیز پژوهش کرده و آثاری در این حوزه‌ها نیز نگاشته‌است. نوشته‌های او و همچنین استناد نویسندگانِ بعد به او نشان می‌دهد حموی آثار دیگری نیز داشته است که در حال حاضر موجود نیستند. نوشته‌های وی نشان می‌دهد که او علاوه بر زبان عربی، با زبان‌های فارسی، یونانی و سُریانی نیز آشنا بوده‌است. عمده شهرت او به دلیل تألیف کتاب "معجم‌البلدان" است. این دانشنامهٔ جغرافیایی شش‌جلدی، اطلاعات ارزشمندی در مورد شهرها و نواحی مختلفِ آن روزگار را دربردارد. حموی در نگارش "معجم البُلدان"، علاوه بر بهره‌گیری از منابع مختلف، تجربیات، مشاهدات و شنیده‌های خود را نیز گزارش کرده‌است. "معجم البلدان" حموی، هم در بین محققان اسلامی و هم در نظرِ محققان غربی، کتابی معتبر در زمینه جغرافیای جهان در قرن دوازدهم و سیزدهم میلادی است و به‌صورت کامل یا بخشی از آن به زبان‌های مختلف اروپایی ترجمه شده‌است. کتاب مشهور دیگر حموی "معجم‌الادبا" نام دارد که شرح حال مفصلی از ادیبان و شاعران است.


title: یاقوت حموی

text: در سال ۵۷۰ قمری (۱۱۷۴ میلادی) نورالدین زنگی در دمشق در گذشت و صلاح‌الدین ایوبی پس از تثبیت حاکمیت خود در مصر، توانست با تسلط بر شام (دمشق)، سلسله ایوبیان را تأسیس کند. با قدرت گرفتن صلاح‌الدین در منطقه و در نتیجهٔ آن شکست دادن صلیبیون در نبرد حطین و بازپس‌گیری اورشلیم، زمینه‌های شروع جنگ صلیبی سوم بین مسلمانان و صلیبیان فراهم شد. این جنگ با دوران کودکی و نوجوانی یاقوت حموی مصادف بود. بغداد، شهری که کودکی و نوجوانی یاقوت در آن طی شد، در آن دوران یکی از بزرگ‌ترین شهرهای دنیا محسوب می‌شد و از زمان شروع حکومت عباسیان به عنوان پایتخت انتخاب شده بود. به همین سبب، اقوام مختلف و پیروان مذهب‌های گوناگون در این شهر ساکن بودند. تنوع قومی و مذهبی در بغداد و رقابت رهبران اقوام و مذاهب برای کسب قدرتِ بیشتر، باعث شده‌بود که در این شهر چندین‌بار نزاع‌های قومی و مذهبی و حتی در بعضی موارد، آشوب‌های شهری شکل بگیرد. گرایش مذهبی خلیفه و افراد صاحب‌منصب حکومت نیز گاهی باعث تشدید درگیری‌ها می‌شد.


title: یاقوت حموی

text: در همین دوران در مناطق خراسان و عراق عجم، خوارزمشاهیان قدرت و نفوذ خود را توسعه می‌دادند. علاءالدین تکش از سال ۵۶۸ به عنوان شاه خوارزمشاهی حکومت می‌کرد. او موفق شد در سال ۵۹۰ با شکست دادن طغرل سوم آخرین شاه سلجوقیان عراق، قلمرو خوارزمشاهیان را تا فلات ایران گسترش دهد. در دوران سلجوقیان، در مناطق مختلف ایران، پیروان فرقه‌های مختلف مذهبی زندگی می‌کردند؛ بوزانی در "تاریخ ایران کمبریج"، وجود ۱۲ فرقهٔ سنی در مناطق مختلف ایران را گزارش کرده و همچنین گفته‌است که شیعیان در مناطقی از طبرستان و ری و خوارج در منطقه سیستان می‌زیسته‌اند. در این دوران کشمکش‌های مذهبی بسیار رایج بود که گاهی حتی با قتل‌عام همراه می‌شد. همچنین در سده ششم هجری، نخستین طریقت‌های سازمان‌یافته صوفیه پایه‌گذاری شد. اکثریت مردم در سرزمین ایران، در آن دوران، مذهب اهل تسنن را داشتند. با این حال، با رو به زوال رفتن سلجوقیان که حامی پیروان اهل سنت بودند و به خلافت رسیدن الناصر (۵۷۵–۶۲۲ قمری) در حکومت عباسیان، شیعیان قدرت و نفوذ بیشتری پیدا کردند و توانستند به منصب‌های دیوانی دست یابند.


title: یاقوت حموی

text: از نظر فرهنگی، دوره سلجوقی یکی از مراحل اوج‌گیری فرهنگ و تمدن ایرانی محسوب می‌شود. یکی از نمودهای این توسعه فرهنگی، رشد شهرها و تأسیس مدرسه‌های بزرگ مانند نظامیه در بغداد و سایر شهرها بود. هنر در این دوره در سراسر ولایات ایران دگرگونی‌های زیادی داشت و در معماری، شکل، تصویرنگاری و زیبایی‌شناسی تغییراتی رخ داد که آثار آن در ادوار بعدی قابل مشاهده است. اولگ گرابر این دوره را پربارترین دوره هنری ایران و یک «انفجار هنری» می‌داند. به‌طور مثال، در قرن ششم هجری، ساختمان‌سازی‌های وسیعی در اصفهان، خراسان و ری در جریان بود.


title: یاقوت حموی

text: از قرن اول هجری تا زمان حمله مغولان، مرو یکی از مراکز علمی خراسان محسوب می‌شد و در آن مدارس و کتابخانه‌های متعددی وجود داشت. برخی از مدارس مشهور آن دوره عبارتند از: مدرسه نظامیه، مدرسه عمیدیه و مدرسه خاتونیه. همچنین از جمله کتابخانه‌های مشهور آن دوران می‌توان به کتابخانه نظام‌الملک، کتابخانه قطان مروزی و کتابخانه عزیزیه اشاره کرد. یاقوت حموی در مشاهدات خود مرو را صاحب ارزشمندترین گنجینه کتاب در جهان توصیف و وجود ۱۰ کتابخانه در این شهر را گزارش کرده‌است. این شهر که دارای سابقه اقامت دانشمندان در دوره‌های مختلف از جمله ساسانیان و عباسیان را داشت در قرن پنجم هجری به اقامتگاه برخی از حکمرانان سلجوقی از جمله چغری بیک تبدیل شد. توسعه علمی شهر در این دوران ادامه یافت و پس از سقوط سلجوقیان و روی کار آمدن خوارزمشاهیان، کتابخانه‌های مرو همچنان دایر بودند؛ چنان‌که یاقوت حموی نیز به مطالعه و تحقیق در این کتابخانه‌ها مشغول شد.


title: یاقوت حموی

text: در سال ۶۱۶، حمله مغول از سرزمین‌های شرقی شروع و به ویرانی سرزمین‌های شرقی قلمرو اسلامی منجر شد. مغولان در عرض یک سال توانستند بیشتر شهرهای پرجمعیت و فرهنگی خراسان بزرگ را که از حیث تمدن و شهرسازی سرآمد بودند، تصرف کنند. خیلی زود، بخارا، سمرقند، بلخ و پس از آن مرو و نیشابور در حملاتی به فرماندهی چنگیز تسخیر شدند. جنگ در سال ۶۱۷ به مرو رسید و در پی این حمله، بسیاری از بزرگان ساکن این منطقه، به ناچار از آنجا فرار کردند یا به دست مغولان کشته شدند. مرو در اثر هجوم مغولان ویران شد و مجموعه کتابخانه‌های این شهر نیز از بین رفت.


title: یاقوت حموی

text: یاقوت در سال ۵۷۴ یا ۵۷۵ قمری در قلمرو امپراتوری بیزانس و از پدر و مادری غیرعرب متولد و در کودکی اسیرِ مسلمانان شد. در ۵ یا ۶ سالگی در بازار برده‌فروشان بغداد تاجری به نامِ عسکر بن ابی‌نصر ابراهیم الحموی او را خرید و به مکتب‌خانه فرستاد تا خواندن و نوشتن بیاموزد و بتواند از او در نگهداری حساب و کتاب امور تجاری خود استفاده کند. احتمالاً عسگر یا برده‌فروشی که او را فروخت، نام "یاقوت" را که در آن دوران نامی ویژهٔ بردگان بود برای او برگزید. چون نام پدرش را نمی‌دانستند، او را پسر عبدالله یعنی «بنده خدا» می‌خواندند. از آنجا که عسکر اهل حماه بود، لقب «حموی» نیز به نام او اضافه شد. با این حال، در بعضی از منابع، با نام یاقوت رومی نیز شناخته می‌شود. او در بزرگسالی کنیهٔ خود را از ابوالدَرّی (که کنیه متداول بردگان بود) به ابوعبدالله تغییر داد و حتی خود را به جای یاقوت (که نام متداول برای بردگان بود) یعقوب نامید. اما نام یعقوب، چه در میان معاصران و چه برای آیندگان جا نیفتاد و نام یاقوت بر او ماند. او همچنین به «شهاب‌الدین» ملقب شد.


title: یاقوت حموی

text: عسکر، خود بی‌سواد بود و تنها در تجارت مهارت داشت. استاد او در کودکی المنتخب البغدادی نام داشت که در شخصیت و منش یاقوت تأثیرگذار بود. او در حدود سال ۵۸۰ هجری از تحصیل فراغت یافت. بعد از رسیدن به جوانی، عسکر الحموی یاقوت را در تجارت‌خانهٔ خود به کار گماشت و او را به سفرهای تجاری به کیش، عمان و شام فرستاد. کیش در آن دوران یکی از باراندازهای مهم در تجارت دریایی بین اروپا و هند بود. یاقوت در سال ۵۹۶ از بردگی آزاد شد و برای امرار معاش، به پیشهٔ استنساخ (نسخه‌برداری) کتاب مشغول شد. تا سال ۶۰۳ که او به این حرفه اشتغال داشت، سیصد کتاب را نسخه‌برداری کرد. علینقی منزوی، مترجم "معجم‌البلدان" به فارسی، علت آزادی او را به نقل از ابن خلکان مشاجره یا اختلاف نظر با ارباب می‌داند که در نتیجه، ارباب او را آزاد کرد و از خود راند. کراچکوفسکی روایت دیگری از آزادی یاقوت دارد و معتقد است که عسکر در سال ۵۹۶ در گذشت و او را آزاد کرد. یاقوت در این مدت به سختی از پس هزینه‌های زندگی برمی‌آمد؛ به گزارش منزوی و همچنین "دانشنامه اسلام" پس از مدتی، مابین آن‌ها دوباره صلح برقرار شد و عسکر سرمایه‌ای را برای تجارت در اختیار او گذاشت. یاقوت برای سفر تجاری به جزیره کیش رفت، اما در بازگشت (سال ۶۰۶ قمری) متوجه درگذشت عسکر شد. پس سهم او را از سود تجارت به بازماندگان وی پرداخت و کار تجارت را مستقلاً از سر گرفت. پس از مرگ عسکر، او مدتی در عراق و شام می‌زیست و در حاشیه جنوبی خلیج فارس سفر و تجارت می‌کرد و یکی از اقلامی که می‌فروخت، کتاب بود. او که به دنبال مشتریان پروپاقرص کتاب در سرزمین‌های مختلف می‌گشت، در حلب با قفطی، وزیر فرمانروای ایوبی آشنا و کم‌کم با او صمیمی شد. حموی در منزل قفطی رفت‌وآمد داشت و با او در زمینه‌های مختلفی مباحثه می‌کرد. علاوه بر قفطی، او در این دوران با افراد سرشناس دیگری از جمله فخرالدین بن ساعاتی، طبیب و موسیقیدان و ابوالیمن کندی و شاغوری، مدرسان نحو در حلب و مرهف ابن اسامه در مصر نیز آشنا شد و ملاقات کرد.


title: یاقوت حموی

text: در نتیجهٔ این سفرهای یاقوت به مناطق جنوبی و برخورد او با خوارج و افرادی که با علی بن ابی‌طالب ضدیت داشتند، مخالفت با علی در ذهن او رسوخ کرده بود. در یکی از سفرها در دمشق، در مباحثه‌ای با طرفداران علی، از او به زشتی یاد کرد که با واکنش شدید آن‌ها مواجه شد؛ چنان‌که درصدد کشتن او برآمدند. یاقوت از ترس کشته‌شدن از آنجا گریخت و حتی از اقامت در بغداد نیز منصرف شد. پس به خراسان رفت و در شهرهایی چون مرو، نسا و خوارزم به تجارت پرداخت. در بدو ورود به خراسان، مدتی در نیشابور اقامت داشت و ظاهراً در آنجا به دختری علاقه‌مند شد؛ هرچند که سرانجام مشخصی نداشت. یاقوت که در این دوران به چهل‌سالگی رسیده بود، به شعر نیز روی آورد. مدت اقامت او در مرو به دلیل وجود ده کتابخانه بزرگ، دو سال طول کشید و او اجازه یافته بود که از کتابخانه‌های این شهر هر تعداد کتاب که نیاز دارد، امانت بگیرد.


title: یاقوت حموی

text: یاقوت حموی تحصیلات وسیع علمی نداشت و عمده طول عمر خود را در مسافرت به سر برد. در دوران کودکی، در مکتب‌خانه صرف و نحو عربی را آموخت اما به واسطه شغلش (نسخه‌برداری از کتاب و تجارت کتاب) کتاب‌های زیادی را خواند، با بسیاری از دانشمندان روزگار خود دیدار کرد و خیلی چیزها را به همین ترتیب آموخت. او در آثار خود به این درس‌آموخته‌ها و افرادی که حق استادی به گردن او دارند اشاره می‌کند، چنان‌که می‌توان فهرست بلندی از استادان را برای او متصور بود؛ جمال‌الدین قفطی و عبدالله عکبری از جملهٔ این افراد بودند. اگرچه بسیاری از شرق‌شناسان، یاقوت حموی را به واسطه "معجم‌البلدان" می‌شناسند و به همین جهت، او را جغرافی‌دان و تاریخ‌نگار می‌دانند، اما او نحو و لغت نیز می‌دانست و آثاری در این حوزه‌ها نیز داشته‌است.


title: یاقوت حموی

text: یاقوت حموی در سال ۶۱۶ هجری، با وقوع حمله مغول به ایران، با مشقت به موصل فرار کرد. او در بلخ نزدیک بود توسط مغولان دستگیر شود و اگرچه توانست فرار کند، ناچار شد جز کتاب‌ها و دست‌نوشته‌ها، مابقی اموالش را رها کند و تقریباً دست خالی راه فرار در پیش بگیرد. او در راه موصل، در سال ۶۱۷ قمری در اربیل نامه‌ای به دوست قدیمی خود، جمال‌الدین قفطی نوشت و از او کمک خواست و سپس از موصل به سنجار و از آنجا به حلب رفت. در حلب، قفطی از او استقبال کرد و خانه و کمک مالی در اختیار او گذاشت. یاقوت نگارش کتاب‌های مشهورش، معجم البلدان و معجم الادبا را در همان‌جا به پایان برد. او در مقدمه معجم البلدان، از قفطی نام برد و نسخه‌ای از این کتاب را به کتابخانهٔ قفطی اهدا کرد. در مدت اقامتش در حلب، یاقوت به سفرهای تجاری‌اش ادامه داد تا این که در آخرین سفرش به مصر بیمار شد و همین بیماری باعث درگذشت او شد.


title: یاقوت حموی

text: یاقوت در سال ۶۲۶ هجری قمری در حلب درگذشت. کراچکوفسکی، شرق‌شناس روس، تاریخ دقیق درگذشت او را ۲۰ رمضان ۶۲۶ قمری یا ۲۰ اوت ۱۲۲۹ میلادی و محل مرگ او را در کاروانسرایی در بیرون شهر حلب گزارش کرده‌است. او هرگز ازدواج نکرده بود و وارثی نداشت. او ابن اثیر را وصی خود قرار داد و کتاب‌هایش را وقف مسجد زیدی بغداد کرد. اما محتسب بغداد، وصیت او را مردود دانست و فرزند عسکر، ارباب سابق یاقوت، اموال باقی‌مانده از او را تصرف کرد. نوشته‌های یاقوت نزد ابن اثیر باقی ماند و او به عقیدهٔ علی نقی منزوی، کتاب‌شناس معاصر، احتمالاً از این نوشته‌ها در کتاب "الکامل فی التاریخ" استفاده کرد؛ بی‌آن‌که نامی از یاقوت حموی ببرد.


title: یاقوت حموی

text: "معجم‌البلدان" یک دانشنامهٔ جغرافیایی است که در آن اطلاعات مربوط به تقریباً همهٔ جهانِ شناخته‌شده در قرون وسطی آمده‌است. ذبیح‌الله صفا این کتاب را بهترین کتاب جغرافیایی تألیف شده در تمدن اسلامی تا زمان حمله مغول و پس از آن می‌داند. یاقوت حموی در این کتاب به ذکر فهرستی از بلاد و نواحی مختلف پرداخته و اطلاعات ارزشمندی در مورد آن‌ها ارائه کرده‌است. نگارش این کتاب در سال ۶۲۱ هجری قمری به پایان رسید. این کتاب در شش جلد و ۳۸۷۲ صفحه تألیف شده‌است.


title: یاقوت حموی

text: کتاب، دارای یک پیشگفتار و یک بخش اصلی است. پیشگفتار، خود از پنج باب تشکیل شده‌است و نویسنده به فواید شناخت هیئت‌های آسمانی، جغرافیا و انگیزه‌های خود از تدوین کتاب اشاره می‌کند. بخش اصلی معجم البلدان، فهرستی است از اسامی نقاط جغرافیایی مانند کشورها، شهرها، کوه‌ها و غیره. این اسامی به ترتیب حروف الفبا مرتب شده‌اند و نویسنده پس از بیان نام آن نقطه، اطلاعات مختلف دیگری مانند ویژگی‌های محلی، طول و عرض جغرافیایی، فاصله تا جایگاه مشهورتر، محصولات کشاورزی و صنعتی، آثار باستانی، افراد سرشناس و حکایت‌های مربوط به آنان را ذکر و رویدادهای تاریخی مربوط به آن محل، آداب و رسوم محلی و اطلاعات دیگری از این دست را بیان می‌کند. حموی در "معجم البلدان" نام بسیاری از اماکن را از نظر ریشه‌شناسی بررسی کرده‌است که نشان می‌دهد او علاوه بر عربی، فارسی نیز می‌دانسته و با زبان‌های یونانی و سریانی آشنایی داشته‌است.


title: یاقوت حموی

text: یاقوت در بسیاری از موارد پس از نقل یک یا چند گزارش از مرجع‌های مختلف، نظر خودش را نیز در تصحیح گزارش‌ها، رد یا تأیید آن‌ها یا انتخاب بهترین گزارش بیان می‌کند. این در حالی است که در نقل این گزارش‌ها نهایت امانت را رعایت و حتی آغاز و انجام مطلب نقل شده را مشخص کرده‌است. در بسیاری از موارد، نقل قول‌های حموی با اصل منبع مطابقت کامل دارد. او همچنین با شناخت دقیقی که از منابع مورد استفاده‌اش داشت، هر منبع را در موضوع خاصی قابل استناد دانسته و از آن در جای درست خود استفاده کرده‌است. به‌طور مثال، یاقوت در توصیف جغرافیا آثار ابوریحان بیرونی و خوارزمی را ملاک قرار داده یا در نوشتارهای مرتبط به اندلس به ابن بشکوال و در نوشتارهای مربوط به یمن به ابن فقیه همدانی استناد کرده‌است. او همچنین بر تلفظ صحیح نام‌ها تأکید ویژه‌ای داشت و معتقد بود که لغزشی کوچک در تلفظ نام یک نقطه، می‌تواند به اشتباهات بزرگی بینجامد.


title: یاقوت حموی

text: اولین نسخه کامل از کتاب معجم‌البلدان در شش جلد در سال‌های ۱۸۶۶ تا ۱۸۷۳ میلادی با تصحیح فردینالد وستنفلد با همکاری فرایتاگ منتشر شد. در سال ۱۹۰۶ نیز تصحیح دیگری از آن در قاهره منتشر شد.


title: یاقوت حموی

text: کتاب "معجم‌الادبا" که با نام نیز شناخته می‌شود، شرح حال مفصلی است از ادیبان و شاعران. استناد نویسندگان بعد از یاقوت به این کتاب نشان می‌دهد که بخش‌هایی از این کتاب از بین رفته‌است. این کتاب نیز به صورت دانشنامه و بر اساس حروف الفبا تنظیم شده و شرح حال‌ها گاهی خیلی مختصر و گاهی خیلی مفصل بیان شده‌است. با این حال، به نظر می‌رسد که روش غالب نویسنده، ایجاز و اختصار بوده‌است. یاقوت در نگارش این کتاب، از ۲۵۰ منبع استفاده کرد و علاوه بر این بسیاری از اطلاعات را با پرس‌وجو از افراد مطلع گردآوری کرده‌است. این کتاب را نخستین بار مارگلیوث، خاورشناس انگلیسی تصحیح و در هفت جلد به سال ۱۹۰۷ میلادی در مصر منتشر کرد.


title: یاقوت حموی

text: عنوان کتاب دیگری از یاقوت حموی است که معنای آن "فرهنگ جاهایی با نام مشترک" است. در این کتاب به بیش از هزار نام اشاره شده‌است که به بیش از چهارهزار محل جغرافیایی مربوطند. این کتاب به گفتهٔ خودِ نویسنده در مقدمهٔ کتاب، تلخیصی از "معجم‌البلدان" است که به‌منظور سهولت دسترسی خوانندگان آماده، و البته مطالبی نیز به آن افزوده شده‌است.


title: یاقوت حموی

text: دیگر تألیفات یاقوت حموی یا تألیفاتی که به او منسوب شده‌اند، عبارتند از:


title: یاقوت حموی

text: علاوه بر این، یاقوت حموی آثار دیگری نیز داشته که از بین رفته‌اند. این کتاب‌ها عبارتند از:


title: یاقوت حموی

text: حموی شعر نیز می‌سرود، اما اشعار او جمع‌آوری نشده‌است. کسانی که شرح حال یاقوت را نوشته‌اند، شعرهایی را از او نقل کرده‌اند.


title: یاقوت حموی

text: به گفتهٔ کراچکوفسکی، دربارهٔ هیچ‌یک از جغرافی‌دانان عرب، بیشتر از یاقوت حموی تحقیق نشده‌است. اما او تا قبل از سال ۱۸۶۰ میلادی، برای محققان غربی چندان شناخته‌شده نبود. قبل از آن، نام یاقوت در آثار برخی از شرق‌شناسان قرن هفدهم و هجدهم میلادی مانند گولیوس، گرونوویوس و کوهلر یاد شده‌است. اما کریستین مارتین فران نخستین شخصی بود که دربارهٔ یاقوت مطالبی نوشت و او را معرفی کرد. با این حال محققانی مانند باربیه دومنار در اهمیت علمی آثار یاقوت تردید جدی داشتند که کراچکوفسکی، علت احتمالی این تردید را در دسترس نبودن نسخه‌ای کامل از آثار او می‌داند. دومنار، با وجود این، در کتاب "فرهنگ ایران" که در سال ۱۸۴۸ منتشر شد، از مطالب "معجم‌البلدان" در مورد مناطق مختلف ایران استفاده کرده‌است.


title: یاقوت حموی

text: کتاب "معجم البلدان" حموی، هم در بین محققان اسلامی و هم در نظر محققان غربی، کتابی معتبر در زمینهٔ جغرافیای جهان در قرن دوازدهم و سیزدهم میلادی است. بخش‌های مختلفی از این کتاب در اوایل قرن نوزدهم میلادی به زبان‌های اروپایی ترجمه شد. به‌طور مثال اوسیپ سنکوفسکی در سال ۱۸۳۸ میلادی، روایت یاقوت در مورد تفلیس را به زبان روسی برگرداند. او معتقد بود که حفظ شدن اطلاعات تاریخی و جغرافیایی زیادی از قرون وسطی، مرهون کوشش و دقت یاقوت حموی است.


title: یاقوت حموی

text: با انتشار نسخه کامل کتاب در سال‌های ۱۸۶۶ تا ۱۸۷۳ میلادی، تحقیق در مورد مکان‌ها و افردی که یاقوت از آنها نام برده بود، شروع شد و بسیاری از منابع قدیمی مانند ابن فضلان، ابن کلبی و ابودلف، که نسخه‌ای از آنها در دست نبود، شناسایی شدند. وستنفلد در جلد ششم از "معجم‌البلدان"، فهرستی از منابع یاقوت در تدوین کتاب را در جداولی آورد که به سبب شناسایی شدن این منابع، که بسیاری از آنها تا آن زمان در دسترس محققان قرار نداشت، اهمیت زیادی پیدا کرد. وستنفلد همچنین در کتاب مستقلی، نتایج تحقیقات خود را در مورد سفرهای یاقوت و سرزمین‌هایی که او از نزدیک دیده، منتشر نمود. او همچنین در سال ۱۸۶۵ در نشریه گوتینگن، مقاله‌ای با عنوان «توصیف نویسندگان و دانشمندان از یاقوت حموی» به چاپ رساند. وستنفلد کتاب "المشترک وضعا و المفترق صقعا" را نیز در سال ۱۸۴۶ ترجمه کرده بود.


title: یاقوت حموی

text: شرق‌شناس دیگری که مطالعات ویژه‌ای در آثار جغرافیایی حموی دارد، ایگناتی کراچکوفسکی است. او در آثار خود شامل "تحلیل استشهادات شعری در معجم‌البلدان یاقوت حموی"، "رساله دوم ابی‌دلف در معجم‌البلدان" و "ماه تموز در معجم‌البلدان" تحقیقات خود را در مورد یاقوت منتشر کرده‌است. او همچنین در کتاب "تاریخ‌نوشته‌های جغرافیایی"، در فصلی مجزا به یاقوت حموی پرداخته‌است. عرفان شهید، محقق و تاریخ‌دان می‌گوید که "معجم‌البلدان"، اگرچه کتاب جغرافی است، اما ارزش تاریخی هم دارد. او می‌گوید محققان دریافته‌اند که او کمک بزرگی در شناخت تاریخ روسیه، اسلاوها، سیسیل، ایران، هند، سرزمین‌های آفریقایی، عربستان پیش از اسلام و همین‌طور غسانیان کرده‌است. این کتاب همچنین اطلاعات مهمی در مورد جنگ‌های صلیبی دارد. او همچنین معتقد است که معجم‌البلدان را مهمترین دانشنامه جغرافیایی به زبان عربی می‌داند که شیوه معرفی و ارجاع به منابع آن با روشی اصولی و استاندارد صورت گرفته‌است.


title: متون بهائی

text: آثار بهائی به تمام متونی گفته می‌شود که توسط بهاءالله، عبدالبهاء و شوقی افندی نوشته شده‌است. بهائیان نامه‌هایی را که توسط بهاءالله و عبدالبهاء خطاب به دیگر افراد نوشته می‌شود را لوح (جمع: الواح) می‌نامند. نوشته‌های شوقی افندی هم عمدتاً با نام دستخط یا لوح شناخته می‌شود. آثار بهاءالله به زبان‌های فارسی و عربی است. آثار عبدالبهاء، علاوه بر فارسی و عرب شامل متونی به ترکی نیز می‌شود. آثار شوقی افندی علاوه بر فارسی و عربی، به انگلیسی نیز می‌باشند. در ادبیات بهائی، آثار بهاءالله و باب به عنوان کلمةالله یا کلام الهی شناخته می‌شود. عبدالبهاء و شوقی افندی نقش مبین را دارند و یکی از وظایف شان تبیین کلمةالله بوده‌است. بدان معنا که اگر نکته مبهمی در آثار باب و بهاءالله باشد، حق تبیین با عبدالبهاء و شوقی افندی است. حق تبیین عبدالبهاء، از سوی بهاءالله در کتاب اقدس به او داده شده‌است. حق تبیین شوقی افندی نیز در کتاب الواح وصایا از سوی عبدالبهاء به او داده شده‌است. بیت العدل وظیفه تبیین ندارد و عمدتاً وظیفه قانونگذاری را دارد. متونی نیز که توسط بیت العدل منتشر می‌شود، در فارسی تحت عنوان پیام، دستخط یا هدایت شناخته می‌شود.


title: متون بهائی

text: بهائیان معتقدند تمامی آثار بهاءالله وحی منزل از سوی خدا بر وی بوده‌است:


title: متون بهائی

text: عبدالبهاء به عنوان مبین آیات یا مبین کلمةالله شناخته می‌شود. یکی از وظایف او تبیین آثار بهاءالله و همین‌طور کتب مقدسه قبل بوده‌است. این وظیفه از طرف بهاءالله در کتاب اقدس به او داده شد. آثاری که از عبدالبهاء به جا مانده‌است موضوعات وسیعی را در بر می‌گیرد: فلسفی، عرفانی، الهیاتی، مناجات، شعر، سیاسی، تاریخی. از عبدالبهاء ده‌ها جلد کتاب و هزاران نامه به جا مانده‌است. تخمین زده می‌شود مجموع آثار عبدالبهاء در حدود ۲۷۰۰۰ اثر باشد. اولین اثری که از عبدالبهاء شناخته شده‌است، تفسیر حدیث کنت کنزا مخفیا است که در ۱۴ سالگی نوشته‌است. در دوران حیات بهاءالله، عبدالبهاء کتاب رساله مدنیه را نوشت. کتابی دیگری در زمان بهاءالله تحت نام رساله شخصی سیاح در سال ۱۸۸۶ توسط عبدالبهاء نوشته شده‌است. اما عمده آثار عبدالبهاء بعد از فوت بهاءالله نوشته شده‌است؛ زمانی که عبدالبهاء رهبری جامعه بهائی را بر عهده داشته‌است.


title: مزارعه

text: مزارعه یکی از روش‌های تأمین مالی کوتاه مدت در بخش کشاورزی است، که به موجب آن یکی از طرفین در زمین دیگری به کشاورزی می‌پردازد و محصول را آن طور که در عرف رایج است تقسیم می‌کنند. یکی از شرایط شرعی مزارعه آن است که تمام محصول به یکی از طرفین اختصاص داده نشود. این «عقد» در ماده ۵۱۸ قانون مدنی ایران آمده است.


title: مزارعه

text: حداکثر طول مدت مزارعه یک سال است و اگر موعد محصول دهی زراعتی خاص بیش از یک سال باشد مدت مزارعه یک دوره زراعی است، همچنین اگر در طول زراعت به دلیل پیش‌آمد مشکلی ادامه کشت ممکن نباشد هرآنچه تا آن روز به دست آمده باید تقسیم گردد. به بیان دیگر اسلام مزارعه را به عنوان اسلوبی در جهت انعقاد شرکت بین دو عامل کار و سرمایه قرار داده‌است که در اینجا کشاورز متعهد می‌گردد در زمین کار کند، شخم بزند، آبیاری کند و مالک متعهد می‌شود که زمین و بذر و در صورت نیاز حتی کود در اختیار کشاورز قرار دهد و در نهایت محصول بدست آمده به نسبت معینی بین آن دو تقسیم شود.


title: مزارعه

text: شیخ طوسی در کتاب «خلاف» می‌گوید:صاحب زمین مجاز است زمینش را در ازای قسمتی از محصول در اختیار دیگری قرا دهد. بدین صورت زمین و بذر از او زراعت و آبیاری و مراقبت به عهده عامل باشد. از این گفته می‌توان نتیجه گرفت که مزارعه شرکت میان دو عنصر است، یکی عنصر کار و دیگری سرمایه (زمین و بذر). اگر مالک زمین را در اختیار زارع قرار دهد ولی بذر به او ندهد، به این عمل مخابره گفته می‌شود. پیامبر از مخابره نهی کرده و حتی در صورت نیاز زمین به کود مالک باید آن را تهیه کند و در اختیار عامل قرار دهد. علامه حلی در کتاب «قواعد» می‌نویسد: در بستن قرارداد مزارعه مالک و عامل باید عاقل و بالغ باشند و با اختیار قرارداد را امضاء کنند و زمان قرارداد نسبت سهم هر یک معین و مشخص باشد.


title: مزارعه

text: در حقوق ایران عقدی بنام مزارعه وجود دارد این در ماده ۵۱۸ قانون مدنی ایران تعریف شده‌است در این عقد چون زارع ریشه کشت خود را با اذن و اجازه مالک در زمین ایجاد نموده‌است و از طرفی مطابق قاعده فقهی-(حقوقی الزع لزارع و لو کان غاصب)، ریشه موجود در زمین متعلق به زارع است حتی بعد از اتمام عقد مزارعه، ریشه حقی را برای زارع درزمین مالک ایجاد می‌نماید که اصطلاحاً بدان حق ریشه می‌گویند.


title: آبدانان

text: آبدانان مرکز شهرستان آبدانان از شهرهای تابعه استان ایلام در ایران است. آبدانان در میان رشته کوه‌های زاگرس واقع شده‌است. شهرستان آبدانان چهارمین شهرستان پرجمعیت استان ایلام و "دویست و هشتاد و ششمین" شهرستان ایران از نظر جمعیت است.


title: آبدانان

text: آبدانان از شمال شرقی باشهرستان دره شهر، از شمال با بخش میمه شهرستان دهلران، از غرب با شهرستان دهلران و از جنوب با شهرستان اندیمشک همسایه‌است. پروژه حفاری تونل شهرستان آبدانان با نام تونل «کبیر کوه» که ۵۳۰۰ متر طول دارد دومین تونل طولانی کشور است که تاکنون ۳۰۰۰ متر از این تونل حفاری شده‌است. این پروژه از سال ۱۳۸۹ه.ش کلید خورده‌است. این تونل یکی از بزرگترین طرح‌های تونل‌سازی کشور است که ساخت آن برای استان ایلام و شهرستان‌های حوزه جنوبی استان بخصوص شهرستان آبدانان از طرح‌های مهم و اثرگذار است.


title: آبدانان

text: مردم آبدانان اکثراً به گویشی از کردی ایلامی(کردی آبدانانی) که در دهلران و بخشی از دره شهر نیز تکلم می‌شود سخن می‌گویند؛ اقلیتی از مردم نیز به زبان های لری و لکی سخن می‌گویند.


title: آبدانان

text: مردم شهرستان آبدانان، همگی پیرو مذهب شیعه دوازده امامی هستند.


title: آبدانان

text: این شهرستان دارای معادن عظیم نفت، گاز، گوگرد، چشمه‌های آبگرم… است که بهره‌برداری کلانی از آن‌ها صورت نمی‌گیرد و به اقتصاد منطقه کمکی نمی‌کند.


title: آبدانان

text: شهرستان آبدانان دارای مناطق گردشگری زیادی می‌باشد که از جمله آن‌ها می‌توان به سه آبشار زیبای ماهوته، خروزان و تختان جولیان وچم کبود اشاره کرد. همچنین زیبایی این شهرستان در ایام عید نوروز دوچندان می‌شود.


title: آبدانان

text: مناطق سیاحتی-زیارتی-تاریخی شهرستان آبدانان که دارای صفحه‌های فعال در ویکی‌پدیا فارسی هستند در زیر آورده شده:


title: آبدانان

text: این شهرستان مناطق گردشگری زیادی دارد که از بین آن‌ها این چهار منطقه صفحات فعالی دارند و می‌توانید با کلیک روی نام آن‌ها وارد صفحاتشان شوید.


title: آبدانان

text: منطقه دینارکوه طی مصوبه شماره ۲۱۷ شورای عالی محیط زیست (کمیسیون زیر بنائی دولت) مورخ ۱۳۸۰/۷/۲۵ با وسعت ۴۰۵۷۹ هکتار به عنوان منطقه حفاظت شده جنگلی به مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست پیوسته‌است.


title: آبدانان

text: از آثار باستانی بخش مرکزی این شهرستان می‌توان به قلعه باستانی پشت قلعه در ۵ کیلومتری شهرستان و قلعه هزاردر در انتهایی خیابان هزاردر اشاره کرد. این قلعه‌ها به عقیده باستان شناسان از بناهای دوره ساسانی می‌باشد که متأسفانه به دلیل بی‌توجهی مسئولین امر و نیز عدم رعایت مردم منطقه دچار تخریب زیاد گردیده‌است.


title: آبدانان

text: به دلیل قرار گرفتن بین دوکوه دینارکوه و کبیرکوه از نظر ارتباطی مشکلاتی زیادی برای شهروندان شهرستان آبدانان ایجاد شده‌است زیرا راه ارتباطی به دره شهر و تهران، مسیری پر پیچ و خم است. با وجود این، این جاده مربوط به پیش از انقلاب ۱۳۵۷ است. این جاده در سال ۱۳۵۰ خورشیدی به سفارش ارتش ساخته شده‌است. جاده کبیرکوه بین به عنوان راه ارتباطی آبدانان-دره شهر مطابق اصول مهندسی ساخته شده‌است و از کبیرکوه می‌گذرد. این جاده توریستی در بهار منظره‌های جالبی را برای دیدن فراهم می‌سازد و در زمستان بدون داشتن زنجیر چرخ عبور از آن ممکن نیست. از دیگر راه‌های ارتباطی می‌توان به جاده مواصلاتی به خوزستان اشاره کرد که در سال ۱۳۷۰ به سفارش اداره راه و ترابری آبدانان ساخته شد.


title: آبدانان

text: فرودگاه نظامی شهرستان آبدانان یکی از فرودگاه‌های فنی و دارای شرایط و استانداردهای ملی است که در سال ۱۳۵۲ به منظور مقاصد نظامی و استفاده‌های ترابری و لجستیکی نیروی هوایی احداث شده‌است. این فرودگاه در چهار کیلومتری شرق شهر آبدانان در دوران جنگ ۸ ساله نیز مورد استفاده‌های تدارکاتی و عملیاتی قرار می‌گرفت ولی در حال حاضر بی استفاده است.


title: ارکواز

text: ارکواز مرکز شهرستان ملکشاهی در استان ایلام است.


title: ارکواز

text: در گذشته این شهر با اسم‌های ارکواز، ارکواز ملکشاهی، قلعه دره و قلعه درهٔ ملکشاهی نامیده شده بوده‌است.


title: ارکواز

text: شهر ارکواز در دامنه رشته کوه کبیرکوه قرار دارد و جایگاه بسیار مناسبی از لحاظ آب و هوایی و پوشش گیاهی دارد. در زمان سلطنت سلطان ملکشاه سلجوقی در این ناحیه ارگ نظامی برپا بوده‌است. ارگ (قلعه و بارو) + و از (وسیع). نخستین بار حاج فرامرز اسدی با بنای خانه در این مکان، حدود سال ۱۳۱۵ هجری قمری مطابق با ۱۲۷۶ هجری شمسی و نخستین مسجد - مسجد حاج فرامرز اسدی - بنای مسجد به سال ۱۳۳۲ هجری قمری مطابق با ۱۲۹۲ هجری شمسی که از قدیمی‌ترین مساجد استان ایلام محسوب می‌شود، محلی برای تجمع مردمان ایل ملکشاهی بنا نمود، و به تدریج سایر طایفه‌های ایل ملکشاهی در این مکان متمرکز گردیدند. با این احتساب ایل ملکشاهی از معدود ایل‌های ایران است که قبل از تخته قاپو کردن و اجبار عشایر توسط رضا شاه یکجانشین شده‌اند.


title: ارکواز

text: ایلات ملکشاه در اصل از نوادگان امیر ملکشاه می‌باشند یکی از نوادگان ملکشاه یا ملکیش که امیر عالیجاه شمیر (شه میر) نام داشت دارای ۱۲ فرزند بود که ۳ نفر از آن‌ها بچه دار نشدند اما ۹ فرزند دیگر شمیر که به خاطر استفاده از گرزهای سنگین در جنگ‌هایشان و به خصوص نبرد با متجاوزان امپراتوری عثمانی با دیگر طوایف به گرزینوند (گرزدین وند) مشهورند اصلیت ملکشاهی هستند که شامل خمیس. روسگه. نقی. شکربگ. خداداد. کاظم بگ. حسین بگ. ملگه هستند و دیگر طوایف که به هوردکو مشهورند. تمامی طوایف شهرستان ملکشاهی دارای شیر مردان بزرگ و شاخصی بوده‌اند که تا ابد در یاد مردم، زنده هستند. از بزرگان این ایل می‌توان به عالیجاه افتخار الحاج توشمال فرامرز اسدی از مشاهیر استان ایلام، ریاست ایل ملکشاهی و اولین فرماندار ملکشاهی، پهلوان موسی خمیس و ملگه پهلوانان ایران زمین در دربار فتحعلی شاه قاجار و سرداران سپاه شاهزاده محمد علی میرزا دولتشاه در نبرد با امپراتوری عثمانی و شاه محمد یاری رهبر قیام مردم ایلام در عصر رضا شاه اشاره نمود. توشمال حاج فرامرز اسدی در سال ۱۳۲۰ و بعد از جنگ جهانی دوم که کشور ما تحت تسلط بیگانگان بود از سوی دولت مرکزی به عنوان رئیس‌العشایر و حاکم کل پشتکوه منصوب شد. در این زمان منطقه پشتکوه و استان ایلام که قسمتی از استان کرمانشاهان بود از امن‌ترین مناطق کشور محسوب می‌شد و حاج فرامرز در کل استان حکمیت داشتند. از دیگر بزرگان این ایل می‌توان از توشمال نامدار، توشمال شهباز، توشمال صحبت، حسن خان ملکشاهی اولین نماینده مردم استان قبل از انقلاب، موسی اسدی اولین رئیس فرهنگ ملکشاهی، کدخدا دارابگ اکبری از طایفه رسولوند، کدخدا قنبربگ از طایفه کاظم بگ، حاج عباس عزیزیان، شیرخان تاب از طایفه خمیس، کدخدا دارابگ فاضلی از طایفه روسگه، کدخدا ولد بگ از طایفه کاظم بگ، توشمال مامگه و توشمال عبدالحسین حاجی زاده از طایفه خیرشه گچی، کدخدا میرزا حسین سلیمانی از طایفه کوکی گچی، سهیل بگ کدخدای طایفه شیره میر، عزیز الحاج نماینده دولت عراق در سازمان بین‌المللی یونسکو از طایفه قیطول قیطاس، میرزا محمد تقی قیطاسی، محمد علی و عبد از طایفه شکر بگ، کدخدا منصوربگ از طایفه جمعه، کدخدا قیسی رحیمی، کدخدا کرم از طایفه خلیل وند، میر بهرام از طایفه خرزینوند، محمد علی لت ور، توشمال کاظم، توشمال محمد علی خان خمیس، توشمال کریم خان، محمد کریم از طایفه حسین بگ، کدخدا موخان از دو قرصه، کدخدا علی خان از طایفه خلف گچی، داراخان داراخانی و علی پاشا داراخانی، حاج شیرمحمد از طایفه باباهای پیر محمد اشاره کرد. یکی از بزرگ مردان شهرستان شاه محمد یاری بوده‌است. او مورد اعتماد مردم ملکشاهی بوده و توانست مقابل رضاخان پهلوی قد علم کند. عبارت -هورده کو - در ادبیات کردی - به معنی کم جمعیت یا به چیزی کم حجم گفته می‌شود که به طوایف کم جمعیت گفته می‌شود و به طوایف خاصی اطلاق نمی‌شود.


title: ارکواز

text: شهر ارکواز از شمال و شمال شرقی و مشرق به دامنه کبیر کوه از جنوب و جنوب شرقی به کوه بیوره و از جنوب غربی به کوه کلک محدود می‌شود منظره شهر به صورت دره وسیع سرسبز با پستی و بلندی‌های است که ساختمان‌ها و محلات آن بین فضای سبز و در دامنه‌ها و کنار جویبارها بین رشته کوه‌های یادشده جلب توجه می‌کند کبیر کوه باارتفاع نسبتاً بیشتر از دورشته کوه دیگر باخط الراس شکسته و خشن، جبهه شمالی شهر رامی پوشاند و دامنه طبیعی آن پوشیده از بوته‌های خار و رُستنی‌ها با شیب گاهی تند و گاه آرام به طرف شهر کشیده شده‌است. در منتهی‌الیه این دامنه سرانجام شهر ارکواز نمایان می‌شود که در شرق و غرب نیز با کوهپایه‌های کوتاهتر احاطه شده‌است. ارکواز ملکشاهی در میان دو رشته ارتفاعات کبیرکوه و چهارزبر قرار گرفته و قبلاً یکی از غنی‌ترین زیستگاه‌های وحش بوده و مراتعی پربار داشته‌است بر همین مبنا شکار در میان جوانان فراگیر بوده و بعداً پرورش دام‌ها جایگزین آن گردیده‌است، بنابراین کارد (بگده) و سلاح گرم عموماً یک وسیله لازم، که هنوز هم در میان ایل سلاح از احترام خاصی برخوردار بوده و هست.


title: ارکواز

text: شهر ارکواز ملکشاهی درقسمت جنوب شرقی شهرستان ایلام واقع و با وسعتی بالغ بر۲۸۴ هکتار و آب وهوای مطبوع کوهستانی است.


title: ارکواز

text: ارکواز دو رودخانه فصلی دارد. رودخانه پیرمحمد (گاوی) که از کبیر کوه سرچشمه می‌گیرد و از میان شهر می‌گذرد. رودخانه پالشک آب نیز از جنوب شهر عبور می‌کند.


title: ارکواز

text: آب و هوای شهر ارکواز ملکشاهی معتدل نیمه مرطوب (اقلیم مدیترانه‌ای) که دارای زمستانی ملایم و مرطوب و تابستانی نه چندان گرم ولی خشک است. متوسط میزان بارندگی شهر ارکواز همچون شهر ایلام در سال، حدود ۵۰۰ میلی‌متر است.


title: ارکواز

text: مردم این شهر از قوم کرد هستند.


title: ارکواز

text: زبان مردم ملکشاهی کردی و لهجه ملکشاهی است که به علت عدم استفاده از لغات بیگانه همچنان این زبان اصیل و پایدار باقی‌مانده‌است. زبان مردم ملکشاهی زیر شاخه‌ای از کردی جنوبی می‌باشد. در بسیاری از واژه‌های این گویش می‌توان اثری از گویش پهلوی اشکانی و پهلوی ساسانی مشاهده نمود. علیرضا اسدی در کتاب خود چنین می‌آورد: «از مقایسهٔ واژگان ایرانی میانه (پهلوی اشکانی و پهلوی ساسانی) با واژگان کردی ایلامی [ملکشاهی] به این نتیجه می‌توان رسید که بسیاری از واژگان پهلوی اشکانی و ساسانی با این واژگان کردی هم ریشه‌اند. این هم آوایی در بسیاری از افعال، مفاهیم سیاسی، دینی، اجتماعی، مشاغل، اسامی خاص، اسامی عام و حتی اصطلاحات عامیانه دیده می‌شود»


title: ارکواز

text: ایل ملکشاهی به دو قسمت چمزی و گچی تقسیم‌بندی می‌شود و هرکدام دارای چندین طایفه است.


title: ارکواز

text: ملکشاهی چمزی: ۱- خمیس ۲- روسگه (رستم بگ) ۳- نظربگ (نقی) ۴- کاظم بگ ۵- خداداد ۶- ملگه ۷- شکربگ ۸- حسین بگ ۹- کلگه ۱۰- خرزینوند ۱۱- قیطولی ۱۲- گلان ۱۳- کله وند ۱۴- کینیانه ۱۵- خلیل وند ۱۶- کناری وند ۱۷- گراوندی ۱۸- سرایلوند ۱۹- شه میر (شیره میر) ۲۰- کل کل ۲۱- باباهای پیرمحمد ۲۲- کوگر ۲۳- سیه گه ۲۴- جمعه ۲۵- حمانه و کول


title: ارکواز

text: ملکشاهی گچی: ۲۶- رسولوند ۲۷- باولگ ۲۸- خیرشه ۲۹- کوکی ۳۰- دوقرصه ۳۱- قیطول و حلاج ۳۲- خلف مهر ۳۳- قطره سیه ۳۴- سیرانه


title: ارکواز

text: دین مردم ملکشاهی اسلام و مذهب آنان شیعه اثنی عشری است.


title: ارکواز

text: ایرج افشار سیستانی خصلت‌های آنان را اینچنین بیان کرده‌است: "مردم ایل ملکشاهی صادق، ساده، متدین، سلحشور، باگذشت و مهمان نوازند و در عین حال تندخو، کم حوصله و جنگاورند. حس وطن دوستی مردم ملکشاهی برای همه و مخصوصاً مردمان استان ایلام شناخته شده‌است. نمونه‌ای از حس وطن دوستی ملکشاهیان صحنه‌های جاودانه و به یاد ماندنی جنگ تحمیلی است که دلیرمردان این خطهٔ خونگرم با توکل بر خداوند سبحان با سلاحهایی که اغلب نیمه خودکار بودند همراه با جوانان رشید و متعهد ایلات دیگر استان همچون خزل - شوهان - دهبالایی و… توانستند در برابر ارتش تا بن دندان مسلح دشمن بعثی صف آرایی و آنان را شکست داده و از سرزمین خود دفاع کنند دشمن پس از آگاهی از قدرت آنان توسط جنگنده بمب افکن‌های خود شهر ارکواز ملکشاهی و… را آماج بمب و راکت قرار داد.


title: ارکواز

text: شعر درمیان مردم ملکشاهی رواج بسیاری دارد به‌طوری‌که شاعران بسیاری در این ایل به پا خاسته‌اند البته لازم است ذکر شود که این شاعران ذاتی و خدادادی شاعر بودند که از جمله آنان می‌توان به زنده یادان حاتم عباسی، ولد چتر بسر، جمشید بگ، سلیم دیواشی اشاره کرد. نمونه اشعاری که در گذشته راجع به((پهلوان موسی خمیس گرزدین وند)) پهلوان نامدار ملکشاهی سروده شده‌است:


title: ارکواز

text: نمونه اشعاری که در گذشته راجع به قیام ((شاه‌محمد یاری از طایفه نقی که به مخالفت با رضاخان پهلوی برخاست)) در عصر رضاشاه سروده شده در زیر می‌آید:


title: ارکواز

text: شامحمد چو شیر ده فیر فه ت بو هزار نیروی ئاماده خط بو کی چو شامگه ده تاریخ نام برد؟ ده سپای میرپنج له شکر که شی کرد؟ شامگهٔ نقی ده و ده سه شیره یل حه یف تا سر نه ما ده ور ده لیره یل ده ور ده لیره یل حه یف نه ما تا سر شامگه نقی ده ته خت مه مبه ر شاهی شامگه چو نادر ئه فشار سه فته ده تاریخ سه د ده ور روژگار


title: ارکواز

text: شاعر معاصر لرستانی غلامعباس ریاحی اشعاری را در مدح ایل بزرگ ملکشاهی به چاپ رسانده‌است:


title: ارکواز

text: کنون خوانمت من زایلی دلیر که دارم ملک شاهی اش نام ویر دلیر و نژاده به ایران زمین نشیمن به سنندج، ایلام، عراقش چنین همه گُرد و رزمی، دلیر، با نژاد چنین مردمی کم ندارم به یاد کنون گویم از بخش‌بندی به ایل که دشمن کشیدند، همه‌شان به میل نخست طایفه آید و پس بنه مال و مال سرانی که به تاریخ ندارند هَمال بزرگی که ایلش کند فرّهی که حاجی فرامرز و کنیه اش بود اسدی طوایف که خوانم من از نام آن همه مهربان؛ سربلند در جهان خَمیس و رسول وند، نقی و گُلان در آنجا فراوان بود پهلوان خلیل وند و روسگه، خلف مهر شاد که میهمان نوازند و بر دوست یاد دوبگ دارد آن قوم در این دو بین یکی کاظم و آن دگر هم حسین زقیطول و کَلوند و باولگ گُرد زچه؛ کس چو نامی از اینها نبرد؟ سپس کل کل و قطره سیه آیدش بلندی ایران زآن بایدش چو کوکی و خیرشه برم نامشان خداوند، جانم نگهدارشان شکربگ، سپس هم علی را نظر که بودند همه در پی صد خطر دو قرصه، کناری وند دل پاک و جان همه گفتمی از دلیر مردمان هوره: نوعی آواز بلند است که می‌توان آن را تراژدی نامید که نمودار خواندن و بازگو کردن واقعهٔ جدی از وقایع تاریخی است و انسان را سخت متأثر می‌کند. کردها در گذشته در هنگام جنگ با بیگانگان این نوع آواز را می‌خواندند و به هیجان می‌آمدند. این شهرستان در زمان جنگ با دادن بیش از سیصد شهید، برگ دیگری در تاریخ خود رقم زده‌است.


title: ارکواز

text: چمری: از منسجم‌ترین و ماندگارترین رسوم عزاداری مردم ملکشاهی مراسم چمر است که معمولاً برای افراد سرشناس و بزرگان انجام می‌گیرد و غالباً در این مراسم از عموم ایلات و طوایف استان دعوت می‌شود و گروه‌هایی از شعرا در مدح بزرگان و خصایص نیک متوفی اشعاری بر زبان می‌رانند و برخی دیگر هم این اشعار را همخوانی می‌کنند. زنان در یک گروه و شانه به شانه دز حالی‌که پارچه سیاه بلندی به طول ده‌ها متر در مقابل گرفته‌اند و مردان هم در حالی‌که علم‌هایی که بر روی آن‌ها اسامی امامان و معصومین نگاشته شده و پس از مدتی آن را به شخص دیگری می‌رسانند دایرهٔ میدان چمر را تشکیل می‌دهند. در قسمتی از محل این مراسم تفنگ، دوربین، وسایل شکار و… شخص متوفی بر روی مادیان زیبایی که با پارچه‌های رنگارنگ تزئین شده قرار می‌دهند.


title: ارکواز

text: رقص : رقص کردی (ئه‌لپه‌رگه) که در میان مردم این منطقه رایج است از روزگاران قدیم وجود داشته‌است. رقص در این خطه دارای اقسام متفاوتی است که برخی از آن‌ها منسوخ شده‌اند. برخی از رقص‌های مرسوم عبارتند از: چه پی، فه تای، قلای، پشت پا، دوجار الپر، ژنانه و… که از این میان «فه تای» دارای حرکاتی سریع و زیباتر است و جوانان به آن علاقه‌مند هستند.


title: ارکواز

text: هم چنین مردان ایل در بافتن جامه و پای پوش هنرمند بوده‌اند.آرامگاه سید محمد عابد (گنبد پیرمحمد) یکی از برادران امام رضا (ع) که به همراه شاهچراغ برای دیدار با امام رضا (ع) رفته بودند، پس از سرکوب و به شهادت رساندن شاهچراغ، ایشان به همراه چند تن از یاران برای فرار از قتل توسط مزدوران مأمون، به این نقطه آمدند و تا آخرین لحظات عمر مبارک خود در این مکان زندگی کردند. واقع در ۲۸ کیلومتری شهر ملکشاهی در مسیر ملکشاهی به مهران. سبک بنای آن مربوط به دورهٔ صفویه


title: ارکواز

text: در سی کیلومتری شهر ارکواز و در دره حاصلخیز و پرآب درگز، آرامگاه سید محمد ابو چماقین ملقب به پیر کتک قرار دارد که زیارتگاه مردم ایل ملکشاهی است. وجود چشمهٔ آب شیرین و رودخانه‌ای بسیار زیبا در قسمت شمالی آرامگاه بر زیبایی این مکان افزوده‌است. مشرف بر دره‌ای صعب العبور در سینه کوه پشمین یک چهار اتاقی وجود دارد که به آن کوشک قینفر می‌گویند. چون آثار آن هنوز موجود است، به خوبی نمایانگر یک آتشکده از دوره ساسانیان است.


title: ارکواز

text: آتشکده دارای چهار اتاق است و در قسمت بالا، طاقچه‌هایی دارد که جای چند تا از آن‌ها مشخص است. با توجه به استراتژیکی بودن این منطقه، وجود آتشکده، درختان و چشمهٔ آب گوارا و دلنشین بودن منطقه احتمالاً جایگاه افراد طبقه بالای جامعه ساسانی بوده‌است.


title: ارکواز

text: قلعه باستانی قله جوق مشرف بر سرزمینی نسبتاً هموار است و در چهار کیلومتری غرب شهر ارکواز ملکشاهی بر فراز تپه بلندی بنا شده‌است. در قسمت جنوبی قلعه، سه اتاقک وجود دارد که مساحت آن‌ها مجموعاً ۲/۲۹ متر مربع می‌باشد و از سنگ و گچ ساخته شده‌است. در قسمت فوقانی آن‌ها آثار دو اتاق مشاهده می‌شود که مجموعاً ۹۲ متر مربع است. بنای ساختمانی این دو اتاق در مقایسه با سه اتاقک جنوبی از بین رفته و فقط چندین قطعه سنگ کوچک و گچ در بعضی قسمت‌های تحتانی آن دیده می‌شود. اتاق‌های قلعه از گچ ساخته شده‌است. این گچ به احتمال زیاد از سه کیلومتری شهر ارکواز به این مکان آورده شده‌است. این قلعه، مربوط به دورهٔ حکومت سلجوقیان می‌باشد. در سیصد متری روستای گل گل ملکشاهی و در ۸ کیلومتری شهر ارکواز و سر چشمه رودخانه‌ای به همین نام نیز کتیبه‌ای به خط میخی آشوری وجود دارد که مربوط به هزاره اول قبل از میلاد می‌باشد. در قسمت بالای این کتیبه که در فاصلهٔ ۳ متری از سطح زمین بر روی تخته سنگی حجاری شده تصویر صورت مردی با ریش بلند که به جانب شمال شرق منطقه می‌نگرد و چند ستاره در مقابل پیشانی و کلاهش واقع شده‌است قرار دارد که عموماً اعتقاد بر این است که تصویری از آشور بانی پال یا سناخریب می‌باشد که تمدن ایلام را مورد یورش وسیع قرار داد و فتح کرد. زیرا هر حمله‌ای که مستبدین بین‌النهرین و به خصوص آشور علیه تمدن ایلام طرح می‌کردند لزوماً از مسیر ورهشی (استان ایلام کنونی) می‌گذشت.


title: ارکواز

text: نقش برجسته گل گل ملکشاهی مربوط به تمدن باستانی آشور است و در استان ایلام، کنار رودخانه گل گل ملکشاهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۴۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: ارکواز

text: آبشار اما در ۱۵ کیلومتری شهر ملکشاهی.


title: ایوان (ایلام)

text: ایوان، به (کردی ئەیوان) یک شهر کردنشین و مرکز شهرستان ایوان در استان ایلام است.


title: ایوان (ایلام)

text: طبق آخرین سرشماری جمعیت این شهر سرد سیری حدود 70هزار نفر تخمین زده شده‌است. این شهر در شمالی‌ترین نقطه استان ایلام واقع شده‌است


title: ایوان (ایلام)

text: گ. ب. آکوپف کردشناس و ایران‌شناس اهل ارمنستان شوروی در مقالهٔ کردان گوران، نام ایوان را به دورهٔ سومر مربوط دانسته و آن را نامی ریشه‌دار و کهن می‌داند.


title: ایوان (ایلام)

text: از نظر لغوی ایوان دارای معانی گوناگونی است مانند:صفه و طاق -خانه پیش گشاده-درگاه-طاق بلند و نشستن گاه پادشاهان می‌باشد.


title: ایوان (ایلام)

text: ایوان یکی از مناطق قدیمی ایران است. وجود غارهای بزرگ که به احتمال زیاد، زمانی جایگاه انسان‌های غارنشین بوده‌است محل سکونت انسان‌های زیادی در طول تاریخ بوده‌است و از زمان‌های باستان تا به حال به اسامی مختلفی مشهور بوده‌است. هنری راولینسون در سفرنامه خود در مورد ایوان چنین می‌نویسد: این منطقه در زمان تسلط اردشیر بابکان، اولین پادشاه ساسانی، یکی از مناطق ماه سبدان بوده که هنگام تسلط مسلمانان، اعراب دو کلمه ماه و سبدان را با هم ترکیب نموده و حرف «د» را به «ذ» تبدیل نموده و آن را "ماسبذان" نامیدند.


title: ایوان (ایلام)

text: ابودلف در سفرنامه خود می‌نویسد:


title: ایوان (ایلام)

text: پس طبق نظر ابودلف این منطقه آریوحان نام داشته‌است.


title: ایوان (ایلام)

text: هنگام ورود رضا خان به ایوان نام جوی زر را برای مرکز شهر انتخاب کرد و بعد به نام باغ شاه معروف گردید. آنگاه دوباره لفظ ایوان بر مرکز شهر اطلاق گردید که الآن به همین نام شناخته می‌شود.


title: ایوان (ایلام)

text: شهر ایوان یکی از شهرهای کردنشین است، این شهر به همراه گیلانغرب و اسلام‌آباد غرب از مراکز اصلی ایل کلهر است. زبان مردم این شهر کردی کلهری ست. که وجه تمایز این گویش از زبان کوردی را در مقایسهٔ گویش مردم این سه شهر با سایر مناطق کرمانشاه یا ایلام می‌توان به وضوح دید. زبان مردم ایل کلهر باتوجه به کوچ نشین بودن این ایل و جایگاه آن به عنوان بزرگترین ایل کورد در ایران با گذشت سال‌ها در تمام مناطق کوردستان جنوبی ایران و استان دیاله عراق پراکنده و با لهجه‌های محلی آمیخته شد. ولی منطقه ای که خاستگاه این زبان بود و همچنان در آنجا این گویش از زبان کوردی به صورت دست نخورده تری تکلم می‌شود همین منطقهٔ ذکر شده‌است. شهرستان ایوان تنها شهرستان کلهرنشین است که در تقسیمات کشوری و سیاسی بخشی از ایلام است، بقیهٔ مناطق کلهرنشین همگی در درون مرزهای استان کرمانشاه قرار دارند. از ادبای ایوان باید به خان منصور شاعر کورد کلهر اشاره کرد که دیوانی از او به همراه شاکه شاعر دوست و هم سرایش باقی مانده‌است. استاد محیی‌الدین صالحی در کتاب سرود بادیه تولد خان‌منصور را ۱۱۰۵ هجری قمری ثبت نموده‌است. وی پسر میرمیدان پسر منصورخان اول پسر محمدجعفر گپو (دو پسر به نام‌های منصورخان و شهبازخان داشته‌است؛ منصوربیگ یا شهباز بیگ) که نویسنده شرفنامه هم به این اسامی (منصورخان و شهبازخان) اشاره نموده‌است. محمدجعفر گپو پسر محمدحسن‌خان پسر اسدخان می‌باشد که بعدها ایل و طایفهٔ «مه‌سۊری کلهر» را به خود اختصاص داده‌اند و از نژادگان ایل دلیر و شهیر کلهر و حاکم منطقهٔ ایوان در اواخر دوران صفویه و حکومت نادرشاه بوده‌است.


title: ایوان (ایلام)

text: ئمڕوو دو حوور دیم، ئمڕوو دو حوور دیم


title: ایوان (ایلام)

text: وه دیده‌ت قه‌سه‌م ئمڕوو دو حوور دیم


title: ایوان (ایلام)

text: دو باز شه‌ش‌دانگ، دو قورس نوور دیم


title: ایوان (ایلام)

text: زوڵه‌یخا سفه‌ت شیرین ده‌ستوور دیم


title: ایوان (ایلام)

text: دو شه‌مس، دو قه‌مه‌ر، دو قورس نوور دیم


title: ایوان (ایلام)

text: به‌رزی باڵاگهٔ له‌یلم له دوور دیم


title: ایوان (ایلام)

text: سان سه‌ربه‌رز کورده‌ماڵان دیم


title: ایوان (ایلام)

text: زڕهٔ بان زوڵفی سووسه‌ن‌خاڵان دیم


title: ایوان (ایلام)

text: ڕمهٔ مه‌شکه‌ژه‌ن، قۊلهٔ خرووس دیم


title: ایوان (ایلام)

text: چیت سۊه‌ی‌مهٔ تازه عرووس دیم


title: ایوان (ایلام)

text: زوڵه‌یخا مه‌سان عشق وه‌رین دیم


title: ایوان (ایلام)

text: شرین سفه‌تان خاڵ خاڵ چین دیم


title: ایوان (ایلام)

text: کتاب «شنهٔ وای شه‌ماڵ» (بررسی همه سویهٔ دیوان شاکه و خان‌منصور به همراه ترجمه فارسی آن) توسط «علیرضا خانی» شاعر، محقق و پژوهشگر ایوانی منتشر شده‌است.


title: ایوان (ایلام)

text: از نظر جمعیت شهرستان ایوان دارای ۶۰،۹۵۸، سال ۲۰۱۶ ۱۰۰۶۵خانوار می‌باشد که از این تعداد ۳۵،۸۰۹نفر ساکن شهر و ۲۵،۱۴۹نفر ساکن روستا هستند. همچنین بعد خانوار شهرستان ۷۶/۴نفر می‌باشد و تراکم خالص جمعیتی آن ۶/۲۱۴نفر در هکتار می‌باشدنسبت جنسی برابر با ۱۰۲نفر به عبارتی در مقابل هر ۱۰۰زن ۱۰۲نفر مرد وجود داشته‌است؛ و نسبت سنی جمعیت از ۰تا ۶۵سال و بیشتر آن در نقاط شهری۳۰۸۰۹ و در نقاط روستایی ۱۸۵۹۱نفر می‌باشد و بیشترین گروه سنی بین ۶۴–۱۵سال قرار دارد.


title: ایوان (ایلام)

text: این شهر دارای آب و هوایی معتدل است و در کنار جنگلهایی زاگرس مابین دو کوه بانکول و شیرازول و قلهٔ مانشت قرار دارد. این شهرستان در ۱۳۵ کیلومتری کرمانشاه و ۳۵ کیلومتری ایلام قرار دارد. بیشترین بارش سالانه این شهرستان حدود ۱۴۰۰میلی‌متر و درسال ۹۷می‌باشد و در میان شهرستانهای استان ایلام، بیشترین مقدار میانگین بارش سالانه رو در اختیار دارد. قتصاد ایوان مبتنی بر کشاورزی و دامداری است. آب کشاورزی از رودها و چاه‌های عمیق فراهم می‌شود و محصولات کشاورزی آن عبارتند از: گندم، جو، تره بار، ذرت، سیب زمینی، گلابی، انار، انگور، هلو و زرد آلو. دام داری نیز هم چون کشاورزی از رونق خاصی برخوردار است و محصولات آن (فراورده‌های دامی) به سایر شهرستان‌ها صادر می‌شود.


title: ایوان (ایلام)

text: گیاهان دارویی


title: ایوان (ایلام)

text: در ارتفاعات و دشتهای ایوان، انواعی از گیاهان با خواص دارویی شناخته شده می‌رویند که می‌توان به این موارد اشاره کرد: گۆله چه‌رمێ (بابونه)، گل گاو زبان، کاسنی، به‌ڕه‌زا (آویشن)، گایه‌مه (گل ماهور)، علف مار، مورت، اسپرس، سوسنبر، گۆله تیون (شقایق)، کهورک


title: ایوان (ایلام)

text: گیاهان خوراکی


title: ایوان (ایلام)

text: که‌نگر (کنگر)، خارچگ (قارچ)، تووڵیه (پنیرک)، پاقازه (غازیاغی)، سه‌ڵمانه (سلمه تره)، پیوشگ (زعفران وحشی)، شنگ، کیوز (علف چشمه)، وه‌نگی (گنور)، چه‌ورگی (خردل)، هه‌پوولک (شیر مرغ)، هه‌ڵه‌ڕه‌زگی (تاجریزی)، دگانتێژکه‌ره (خرفه)، چه‌و بازه (گاو چاق کن)، گاپه‌نام (گول تودری)، گێڵاخه (تره کوهی).


title: ایوان (ایلام)

text: گیاهان معطر ادویه‌ای هه‌زوه (آویشن)، ئالت کیوه (فلفلک وحشی)، چه‌ویر


title: ایوان (ایلام)

text: گیاهان با موارد استفاده صنعتی


title: ایوان (ایلام)

text: گون، شیرین بیان


title: ایوان (ایلام)

text: علاوه بر درختان جنگلی مانند بلوط، گیوج، وه‌ن و قره قاج که بصورت خودرو می‌رویند، در منطقه ایوان انواع و اقسام درختان مثمر و غیر مثمر که با آب و هوای منطقه سازگاری دارند کاشته می‌شوند. مهمترین این درختان عبارتند از: توت، گردو، انار، مو، زردآلو، زیتون، انجیر و از درختان غیر مثمر می‌توان چنار، بید، کاج، سرو، صنوبر و درختچه‌های خودرو خرزهره، کرف، مورت و تمشک را نام برد.


title: ایوان (ایلام)

text: این شهر دارای دانشگاه آزاد اسلامی، پیام نور و جامع علمی کاربردی است.


title: ایوان (ایلام)

text: مراکز زیارتی این شهرستان مقبره امام زاده سید عبدالله، مقبره حاجی حاضر می‌باشد.


title: ایوان (ایلام)

text: در این شهر تپه‌های باستانی مربوط به دوره ساسانی، قبرستان هلوچ، طاق شیرین و فرهاد، آتشکده سیاهگل و … در این شهر واقع است.


title: ایوان (ایلام)

text: آتشکده در ساحل جنوبی رودخانه «گه نگیر» و با فاصله تقریباً ۷۰۰ متر از آن قرار گرفته‌است و در داخل دشتی کوچک قرار دارد که به احتمال زیاد در اطراف این آتشکده، منازل مسکونی زیادی وجود داشته‌است. زمین‌های حاصلخیز و آبرفتی اطراف آتشکده به احتمال زیاد وقف آن بوده‌است.


title: ایوان (ایلام)

text: این آتشکده دارای چهار دروازه به طرف چهار جهت اصلی می‌باشد و همانند آتشکده دوره ساسانی در شهرستان قصر شیرین است.


title: ایوان (ایلام)

text: در مقابل آتشکده مذکور و در داخل رودخانه «گه نگیر»، سنگ بلندی وجود دارد که ارتفاع آن حدود ۱۲ متر و قطرش ۶ متر می‌باشد که بسیار دیدنی است. سنگ دیگری با ارتفاع کمتر در شرق آن واقع شده که در اثر عوامل فرسایش کج شده‌است. منبع: (ایلام از آغاز تا سقوط قاجاریه دکتر مرتضی اکبری)


title: ایوان (ایلام)

text: سکونت در شهر ایوان از قدمت زیادی برخوردار است. بر اساس اسناد تاریخی، شهرستان ایوان قبل از اسلام تحت عنوان اریومان یا ماسبندان شهرت داشته و آثار تاریخی فراوانی داشته‌است که همگی گویای قدمت آن می‌باشد. منطقه رنو، منطقه‌ای است میان شهرستان ایلام و شهرستان ایوان که جاذبه‌های طبیعی و مکان‌های تفریحی بسیاری دارد. از دیگر مناطق دیدنی و زیبای شهرستان ایوان روستای خوش آب و هوای خوران با طبیعتی سر سبز و زیبا است که در هفت کیلومتری شهر ایوان قرار دارد و از نظر جاذبه‌های گردشگری بخصوص در فصول بهار و تابستان به دلیل طبیعت سرسبزش، همواره پذیرایی مسافران و گردشگران زیادی از مناطق مختلف استان ایلام و سایر استان‌های کشور است. این منطقه تفریحی در جنوب غربی ایوان و در دامنه‌های کوه‌های شره زول قرار دارد و به لحاظ دارا بودن تنوع و پوشش گیاهی و داشتن باغ‌ها و شالیزارها، منظره‌ای زیبا پیش روی گردشگران طبیعت قرار داده که چشم هر بیننده‌ای را به خود خیره می‌کند.


title: ایوان (ایلام)

text: چشمه‌های بیرون آمده از دل کوه، پارک‌های طبیعی، باغ‌های میوه و وجود انواع درختان میوه وحشی مثل تمشک در اطراف این روستای سرسبز باعث شده مقصد گردشگری بسیاری از مسافران نوروزی باشد. از دیگر زیبایی‌های جذاب و دیدنی این روستا اسکان پرندگان مهاجر از جمله لک لک‌های زیبا است که بر روی درختان بلند روستا لانه کرده‌اند. دره ای زیبا و کوهستانی این دره یکی از دره‌های بسیار زیبا و بزرگ رشته کوه شره زول است که در ۱۵ کیلومتری جنوب غربی شهر ایوان قرار گرفته‌است. این دره با داشتن طبیعت پوشیده از جنگل و چشمه آب بزرگی که در آن جاری است مرکز بسیار زیبای تفریحی منطقه است و از طرف جاده روستای بلیین می‌توان به این دره زیبا دست یافت. یکی دیگر از جاذبه‌های طبیعی ایوان، آبشارهای هفت قلوی پلیه است. آبشارهای هفتگانه پلیه با ۲۵ متر عرض و هفت تا ۹ شیار ریزشگاه آب که تنها جلوه‌ای کوچک از زیبایی خاص این دیار است منطقه‌ای بکر و کمتر شناخته شده‌است که حتی بیشتر مردم استان ایلام هم از وجود این شاهکار طبیعی بی‌خبر و ناآگاه هستند. این آبشارهای هفت قلو که از جاذبه طبیعی شهرستان ایوان محسوب می‌شود با احداث زیرساخت‌های مورد نیاز گردشگران و مسافران از سوی مسوولان ذیربط یا بخش خصوصی قطعاً در آینده به یکی از قطب‌های گردشگری این شهرستان تبدیل می‌شوند.


title: ایوان (ایلام)

text: از مهم‌ترین صنایع دستی درشهرستان ایوان غرب می‌توان به بافت جاجیم، گلیم و گلیم نقش برجسته، فرش کرک و ابریشم، سیاه چادر، نمد مالی و… اشاره کرد. در این شهرستان موج بافی نیز رواج بسیاری دارد که از آن برای زیبایی منازل و رخت خواب پیچ و… استفاده می‌کنند و بیش تر توسط مردان بافته می‌شود و مواد مصرفی آن از پشم یا کاموااست. پوشش مردم این شهرستان مانند سایر مناطق کوردنشین، شامل شلوار کوردی (شوال کوردی یا جافی) برای مردان است. در سال‌های اخیر تمایل به استفاده از پوشش کواپاتول در بین جوانان رواج بسیاری دارد. در روستاها در بین زنان لباس‌های کوردی زنانه همیشه رواج داشته و در بین جوانان معمولاً در جشن و سرورها مورد استفاده بیشتر قرار می‌گیرد. ۱-دیوان کامل شاکه و خان منصور - علیرضا خانی - انتشارات صلاح الدین ایوبی ارومیه - ۱۳۷۹ - شابک ۹۶۴۷۲۱۹۰۶۷ محل نگهداری کتابخانهٔ ملی ایران به شمارهٔ .۲۱۵۲۵–۷۹ م


title: بدره

text: بدره دارای اماکن ورزشی زیر است: در این اماکن، ورزش‌هایی چون بدنسازی، تکواندو، رزمی، ژیمناستیک، فوتسال، کاراته، کشتی، والیبال، بسکتبال، دوومیدانی، شنا انجام می‌گیرد.


title: بدره

text: منطقه حفاظت شده کبیرکوه


title: توحید (هلیلان)

text: توحید، مرکز شهرستان هلیلان و یکی از شهرهای واقع در استان ایلام است..


title: توحید (هلیلان)

text: جمعیت شهر توحید طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ برابر با ۲٬۱۲۸ نفر بوده‌است.


title: چوار

text: چوار، مرکز شهرستان چوار و یکی از شهرهای استان ایلام ایران است.


title: چوار

text: مردم شهر چوار کرد هستند و به زبان کردی سخن می‌گویند. گویش در این شهرستان گویش کردی جنوبی است که در بخش هایی از کردستان عراق نیز تکلم می‌شود.


title: سرابله

text: سَرابله(به کردی سه‌راوله)، مرکز شهرستان چرداول در استان ایلام است.


title: سرابله

text: واژه «سرابله» از سراب+له تشکیل شده که پسوند له از واژه کردی وله به معنای تلالو نشات گرفته و معنای این ترکیب آبی که تلالو دارد می‌باشد. این واژه که در زبان کردی به صورت (سه‌راوله، "Serawle") تلفظ می‌شود در مرکز شهر قرار گرفته و اکنون این سراب به یک مجتمع تفریحی تبدیل شده که باعث زیبای شهر سرابله شده. اسم محلی سرابله (سراوله) می‌تواند ریشه‌ای دیگر هم داشته باشد، (سراو) به معنی سراب و (له) که علاوه بر توضیح متن بالا می‌تواند ریشه دیگری هم داشته باشد، مثلاً:(له) احتمالاً ابتدا (لا: به معنی، کنار) بوده و در گذر زمان مانند خیلی از کلمات دیگر دچار تغییرات شده‌است. سراب'له بر گرفته از حاصل اسم مصدر چشمه‌سرابی (سراب_سراو) است، که در کوه‌پایه برندک کوهی با نام (لنه) که حرف (.. ن..) اسم لنه با استفاده از تصغیر و اسم مصدر خورده شده (له) و در آخر این ویرایش زبانی حاصل شده، در واقع مالکیت یا همان تعلق داشتن سراب به برندکی‌ست که (لنه) نام دارد، و همین شناساندن سراب با کوه برندک لنه را نشان می‌دهد، و در پایان موجب نام‌گذاری سراب+له (سرابله) به این نام شده‌است.


title: سرابله

text: نام چرداول بیش از۹۵۰ سال قدمت دارد که به معنی سرزمین آباد است و علت نامگذاری چرداول به این نام این است که کلمه چرداول از چهاردول گرفته شده که دول در زبان کردی به معنی سرزمین آباد و هموار است که بعبارت دیگر چرداول از چهار دول ۱- دول آسمان آباد ۲- دول زنجیره تا سرابله ۳- دول ریزه‌وند تشکیل شده‌است.


title: سرابله

text: عمده کار مردم این شهر کشاورزی است و بیشترین کشاورزی آنان را کشت گندم، جو، نخود، عدس و کشت برنج تشکیل می‌دهد. برنج سرابله به نام برنج عنبربو (خوش‌بو) معروف است.


title: سرابله

text: زبان ساکنین سرابله، کردی است.


title: سرابله

text: ارتفاع این شهر از سطح دریا ۱۰۵۰ متر است. آب و هوای این شهر کوهستانی است.


title: سرابله

text: طبق سایت آمار ایران جمعیت این شهر ۲۰٬۰۰۰نفر است که ترکیب آن‌ها از ایل خزل و ایلات مختلف هستند.


title: سرابله

text: ۱- مقبرهٔ امامزاده قاسم(ع) ، از نوادگان امام موسی بن جعفر (ع)- مربوط به سده‌های آغازین دورهٔ اسلامی ۲-آتشکده موشکان که قدمت آن به دوران ساسانیان می‌رسد.


title: صالح‌آباد (مهران)

text: صالح‌آباد شهری در شهرستان مهران استان ایلام در کشور ایران است.


title: صالح‌آباد (مهران)

text: جاده ایلام، صالح‌آباد به شهر مرزی مهران با طول ۸۰ کیلومتر مهمترین محور ارتباطی ایران برای انتقال زائران به عتبات عالیات و ارسال کالا به کشور عراق است.


title: صالح‌آباد (مهران)

text: مردم شهر صالح‌آباد (مهران) کلهر هستند به کلهری تکلم می کنند.


title: لومار

text: لومار مرکز شهرستان سیروان در استان ایلام است.


title: لومار

text: مردم لومار کرد بوده و به زبان کردی تکلم می کنند.


title: میمه (دهلران)

text: مِیمه (به کردی مەێمە) شهری در بخش سراب میمه شهرستان دهلران استان ایلام ایران است. میمه در مرکز بخش سراب میمه شهرستان دهلران قرار دارد و این شهر دارای آب و هوایی معتدل کوهستانی است و دارای روستاهایی دیدنی به نام تختان، آگره بید، گوراب بالا، گوراب پایین، فرخ‌آباد و بهرام آباد است. مردم میمه به زبان لری سخن می‌گویند.


title: میمه (دهلران)

text: مردم میمه کرد هستند و به زبان کردی جنوبی تکلم می‌کنند.


title: میمه (دهلران)

text: میمه به علت ارتفاع ۱٬۱۹۳ متری از سطح دریا دارای آب و هوای معتدل می‌باشد که در تابستان‌های داغ پذیرای مهمانان و گردشگران از اقصی نقاط شهر مخصوصاً شهرهای جنوب استان ایلام است این شهر سومین شهر استان ایلام است که دارای شهرداری بوده‌است.


title: رمکو کامپرت

text: رمکو کامپرت، (۱۹۲۹—) نویسنده و شاعر هلندی.


title: رمکو کامپرت

text: Remco Wouter Campert شاعر و نویسنده. از نسل نویسندگان معروف به پنجاهی‌ها (دههٔ پنجاه میلادی). او در سال ۱۹۲۹ در شهر لاهه متولدشد. فرزند نویسنده و شاعر Jan Campert و بازیگر Joekie Broedelet بود. وقتی که سه ساله بود پدر و مادر او از هم جداشدند، و او تا مدتی با پدربزرگ و مادربزرگ خود زندگی می‌کند. پدر او در سال ۱۹۴۳ در اردوگاه کار اجباری نازی‌ها در Neuengamme درگذشت. Remco سپس با مادرش زندگی می‌کند. بعد آن‌ها در سال ۱۹۴۵ به آمستردام پس از جنگ جهانی دوم نقل مکان می‌کنند، پس از سه سال اقامت در شهر Epe.


title: رمکو کامپرت

text: در آمستردام، او تحصیلات متوسطه را گذراند و به نوشتن مقالات یا کشیدنِ نقاشی و کمیک استریپ برای روزنامهٔ مدرسه روآورد و بعدها اوقات خود را بیشتر در سینما و کلوب‌های‌های جَز یا میخانه میگذراند، به نحوی که پیش از موعد مدرسه را ترک کرد. او در ۱۹۵۰ با یکی از دوستان مدرسه، نشریهٔ Braak را منتشر کرد.


title: رمکو کامپرت

text: رمکو کامپرت در طی سالیان آینده چندبار ازدواج کرد، از جمله یا یک زن نویسنده، یا زوج عوض کرد. با آن‌ها در آمستردام، آنتورپن (بلژیک) و پاریس سکونت گزید. حتا صاحب دو فرزند شد اما این هم او را به ازدواج پایبند نکرد. پیش از موفقیت ادبی اش مدتی برای گذران زندگی به کارهای دیگر از جمله ویرایش متون تجاری و ترجمه رو آورد.


title: رمکو کامپرت

text: تا دههٔ ۱۹۷۰، او بیشتر شعر می‌سرودو کم داستان نوشته بود. اما بعد داستانسرایی را با جدیت بیشتر دنبال کرد. Somberman's actie را در ۱۹۸۵ نوشت. یکی از پرفروش‌ترین رمانهای او Het leven is vurrukkulluk' است که آن را در برنامهٔ رادیویی روخوانی هم کرده.


title: رمکو کامپرت

text: کتابشناسی: "برای مشاهدهٔ فهرست آثار او به لینک صفحهٔ انگلیسی یا هلندی رمکو کامپرت در ویکی‌پدیا نگاه کنید. "


title: آبدان (دیر)

text: آبدان نام شهری در استان بوشهر ایران است. شهر آبدان مرکز بخش آبدان در شهرستان دیر است.


title: آبدان (دیر)

text: براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت شهر آبدان ۶٬۸۲۷ نفر (۱٬۸۱۹ خانوار) می‌باشد. آبدان یعنی جایی که آب فراوان دارد. چنین اسمی برای این منطقه چندان هم بی مسمی نیست زیرا آبدان دره‌ای به نام درة جاشک دارد که سیلاب‌ها و حوضه آبریز دو رشته کوه که باهم دوازده کیلومتر فاصله دارند، به سوی این دره جاری می‌شود و پس از آبیاری کردن زمین‌های کشاورزی که در دو طرف جاده بوشهر کنگان در شمال آبدان قرار دارد، به خور بردستان و سپس به خلیج زیبای فارس می‌ریزد.


title: آبدان (دیر)

text: مردم آبدان به زبان فارسی با گویش منحصر به فرد آبدانی صحبت می‌کنند.


title: آبدان (دیر)

text: آبدان قدمتی ۳۰۰ ساله دارد. البته آثار و بناهایی مربوط به قبل از اسلام در اطراف وجود دارد که نیاز به حفاری و کارشناسی دقیق دارد اما اصل اینکه چه زمانی آبدان دارای سکنه بوده و به عنوان یک روستای متمرکز وجود داشته و داد و ستد در آن رونق داشته مربوط به دوره افشاریه می‌باشد.


title: آبدان (دیر)

text: آبدان در سال ۱۳۷۹ از دهستان به شهر تبدیل شد.


title: آبدان (دیر)

text: آبدان آثار تاریخی نیز دارد که عبارتند از: سد ساروجی که از ملاط ساروج ساخته شده و امروز مخروبه است و در کوه گُلی قرار دارد که در شمال شرقی آبدان است. قلعه پشمه که از چند اتاق تودرتو ساخته شده و در ارتفاع ۸۰۰ متری کوه پشمه در شمال شرقی آبدان قرار دارد. بردن مصالح ساختمانی تا چنین ارتفاعی، امروز نیز کار دشواری است. کلات منقلی در ۱۰ کیلومتری غرب آبدان در روستای خرگونه (احمد آباد) قرار دارد. ارتفاع این کلات ۸۰ متر است و باد و باران در حال تخریب منقل‌های سفالی این کلات است. قلعه شیرین نیز در کوه‌های غربی آبدان، نزدیک روستای خرگونه (احمد آباد)است. از این قلعه چشمه‌ای‌آب و چند اتاق مخروبه باقی‌مانده‌است. تل کچاوه، تل گنبدان، تل اردو، ساروج‌های تنگ نخل، برکه دی‌نظر و سیل‌بند کوه‌نی از دیگر آثار قدیمی آبدان است که تقریباً همگی در حال تخریبند و کاش تا کاملاً نابود نشده‌اند، سازمان میراث فرهنگی برای مرمت این آثار تاریخی اقدام کند.


title: آبدان (دیر)

text: شغل بیشتر مردم آبدان کشاورزی و تولید گوجه فرنگی است. آبدان، از نخستین مناطقی است که سال‌ها پیش در جنوب ایران، در فصل زمستان و در زمانی که در هیچ نقطه کشور امکان تولید گوجه فرنگی نبود در این نقطهٔ کشور گوجه فرنگی کاشت، داشت و برداشت شده و روانه شهرها و روستاهای کشور شد. هر چند اکنون در بیشتر مناطق همجوار و حتی استان‌های همسایه گوجه فرنگی کشت می‌شود امابازار سراسر کشور و حتی بازارهای صادراتی کماکان گوجه تولید آبدان را به دلیل برخورداری از طعم و مزه خاصش می‌پسندد.


title: آبدان (دیر)

text: 1) جاده ارتباطی کشوری بوشهر - بندر عباس از شهر آبدان می‌گذرد.


title: آبدان (دیر)

text: 2) جاده ارتباطی آبدان-دیّر که از شهر آبدان آغاز شده و به بعد از پل بردستان ختم میشود.


title: آبدان (دیر)

text: بقعه بی بی دولت: مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دیر، شهر آبدان واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۸ شهریور ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۳۳۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است و هنمچنین امامزاده میر بهزاد و امامزاده سید عبدالله


title: امام حسن (دیلم)

text: امام حسن شهری است در استان بوشهر در جنوب ایران. شهر امام حسن مرکز بخش امام حسن از توابع شهرستان دیلم است. این شهر محل دفن "امامزاده حسن" از نوادگان امام موسی کاظم می‌باشد. این شهر بین بندر گناوه و بندر دیلم و در محل بندر باستانی سینیز در کناره خلیج فارس قرار گرفته‌است.


title: امام حسن (دیلم)

text: بهرگان یکی از چهار مناطق نفتی ایران نیز در شهر امام حسن قرار دارد؛که قطب مهم وسازنده ی تولید نفت خام هست.  واقع شدن سواحل بکر صخره‌ای در جنوب بندر امام حسن یکی از جاذبه های طبیعی این بندر می‌باشد که افراد باذوق برای تهیه کلیپ های مختلف به آنجا می آیند.همچنین پارک ساحلی امام حسن واقع در ساحل این شهر سالانه در ایام بهار پذیرای گردشگران زیادی از شهرستان های دیگر می‌باشد


title: امام حسن (دیلم)

text: زبان مردم این شهر پارسی بوده و به لهجه محلی بندری جنوبی صحبت می‌کنند و دارای مذهب شیعه دوازده امامی می‌باشند.  شغل مردم این شهر غالباً کارگری در شرکت نفت، ماهیگیری، کشاورزی و... می باشد.


title: اهرم (تنگستان)

text: اَهرَم (َAhram)، شهری است واقع در استان بوشهر در کشور ایران. اهرم مرکز شهرستان تنگستان است.


title: اهرم (تنگستان)

text: شهر اهرم بر ۲۸ درجه و ۵۳ دقیقه عرض شمالی و ۵۱ درجه ۱۵ دقیقه طول شرقی قرار دارد.


title: اهرم (تنگستان)

text: شهر اهرم در فاصله ۵۵ کیلومتری جنوب شرق بوشهر واقع است. اهرم ۵ هزار اصله نخل دارد. شمار زیاد نخلستان‌ها باعث کندی در گسترش ساخت‌وساز در این شهر شده‌است و دارای بیمارستانی ۳۲ تخت خوابی (امام حسین) می‌باشد.


title: اهرم (تنگستان)

text: البته گفتنی است یکی از دلایل عدم گسترش شهرسازی در اهرم وجود رودخانه باهوش در جنوب و غرب این شهر می‌باشد که عملاً در کنار نخیلات عظیم منطقه به مانند دیواری اطراف شهر را فراگرفته است.


title: اهرم (تنگستان)

text: چشمه آب گرم اهرم به عنوان یکی از مهمترین جاذبه‌های گردشگری این شهر است و همه ساله مسافران بسیاری از اقصی نقاط کشور به دیدن این جاذبه تفریحی می‌آیند. گفتنی است که در سال ۱۳۸۶، چشمه آبگرم اهرم بوشهر به‌عنوان دهکده نمونه آب درمانی در ایران انتخاب شد.


title: اهرم (تنگستان)

text: دیگر جاذبه‌های گردشگری این شهر عبارتند از: قلعه زائر خضر خان تنگستانی (قلعه کلات)، امامزاده ابراهیم، امامزاده جعفر، منطقه خائیز، سد انحرافی اهرم و آب درمانی قوچرک واقع در امامزاده زین الشهدا و نخلستانهای فراوان می‌باشد. دلوار و ساحل زیبای آن از دیگر جاذبه‌های اهرم است.


title: اهرم (تنگستان)

text: مردم این شهر به زبان فارسی جنوبی با گویش تنگسیری یکی از گویش‌های بوشهری تکلم می‌کنند.


title: اهرم (تنگستان)

text: از جمله افراد سرشناس و مشهور شهر می‌توان به اشخاصی همچون؛ سرهنگ باقرخان تنگستانی و فرزندش شهید احمدخان تنگستانی (سرداران مبارزه با استعمار)، زائرخضرخان تنگستانی (صاحب قلعه کلات و مبارز تنگستانی)، علم الهدی اهرمی، حاج سید صالح موسوی (از سادات جلیل القدر و باکرامت تنگستان) و فرزندش حاج سید هاشم موسوی (از سادات جلیل القدر و به نام تنگستان)، حاج سید محمد تقی هاشمی (از سادات جلیل القدر و به نام تنگستان) نام برد.


title: اهرم (تنگستان)

text: کشاورزی غالب در این منطقه کشت درخت نخل و کاشت صیفی جات است. مردم این منطقه به دلیل پیشینه تاریخی خود در کشاورزی علی‌رغم سایر شغل‌ها از قبیل شغل‌های اداری و آزاد، به کار در مزارع خرما نیز مشغول می‌باشند.


title: اهرم (تنگستان)

text: کشاورزی در این منطقه در فصول پاییز و زمستان نیز رونق خاص خود را دارد. کاشت گندم و جو به دو صورت دیم و آبی انجام می‌شود. باران‌های فصلی و آب و هوای مناسب این شهر باعث شده که رشد این گیاه در این فصول، بهتر صورت بگیرد و از محصولات استراتژیک منطقه محسوب شود.


title: بردخون

text: بُردِخون شهری در شهرستان دیر استان بوشهر ایران و مرکز بخش بردخون است.


title: بردخون

text: آبادی بردخون سه یا چهار سده پیش در کناره خَنی (به فتح اول با یاء مدی: سفره‌های زیرزمینی دره‌مانند طبیعی) در دو کیلومتری شمال شرقی محل کنونی - یعنی روستای احشام کهنه - شکل گرفته‌است. بعلت کناره خنی سکنی‌گزیدن، اهالی آنرا (بُردِخَنی‌ها) می‌گفتند که هنوز هم استعمال محلی غالب دارد (بُرد «به ضم اوّل» به معنی کناره و حاشیه). بعدها بعلت نامأنوس بودن اصطلاح محلی، به جهت تبادر کلمه خان یا تطابق با خور خان (بردخان)، سپس با تطورات -اداری- بدون هیچ مناسبتی با پسوند خون (بردخون) نام گرفته‌است.


title: بردخون

text: شهر بردخون (بردخون نو) مرکز بخش بردخون است که با مختصات جغرافیایی codice_1 در میانه آن بخش واقع است. در سال ۱۳۵۹ بخشداری در آن استقرار یافت و از سال ۱۳۷۹ با تأسیس شهرداری به شهر تبدیل شد.


title: بردخون

text: زاویه انحراف قبله شهر بردخون از مبدأ شمال ۲۴۰٫۵ درجه (۲۴۰ و نیم درجه) متقابلاً از غرب به جنوب ۲۹٫۵ یا بعبارتی سی درجه می‌باشد. زاویه انحراف قبله از شمال تا جنوب بخش بردخون ۳۰٫۵ تا ۲۸ درجه از غرب به جنوب متمایل می‌باشد.


title: بردخون

text: براساس سرشماری ۱۳۹۵ جمعیت شهر ۵٬۳۳۳ نفر (۱٬۴۶۶ خانوار) بوده‌است. این بخش بعلت مهاجرپذیری در فصل کشاورزی جمعیت آن به ۱۴هزار نفر بالغ می‌شود.


title: بردخون

text: جزیره نخیلو در حال حاضر بیش از هر چیز محل زیست لاکپشتان خلیج فارس است و از این نظر اهمیت زیست‌محیطی قابل توجهی دارد.


title: بردخون

text: جزیره گرم مقابل شهرستان دیر در خلیج فارس واقع شده و به علت وجود انبوه درختان جنگلی (موسوم به گرم) به همین نام نیز مشهور شده‌است. این دو جزیره خالی از سکنه در حدود ناحیه بردخون در سواحل جنوبی استان بوشهر، در فاصله کمی نسبت به یکدیگر قرار گرفته‌اند.


title: بردخون

text: جزیره‌های مطاف، مرغی، تهمادو و چراغی که در مقابل ناحیه بردخون قرار دارند و خالی از سکنه‌اند از دیگر جزایر استان بوشهر هستند.


title: بردخون

text: جزیره‌ام سیله (خان) از دیگر جزایر منطقه بردخون است.


title: بردخون

text: بردخون مانند سایر مناطق جنوب تابستانی طولانی و گرم و زمستانی کوتاه و از نظر بارش بی‌ثبات دارد. همین امر باعث شده تا کشاورزی و دامداری که شغل اصلی مردم است از ثبات چندانی برخوردار نباشد. دلیل عمدهٔ زایش مشاغل دیگر چون کار در کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، بقالی و صیادی همین بی‌اعتمادی مردم این منطقه به زمستان کوتاه و بی‌ثبات است. یک فقره آب زیرزمینی با عرضی ناچیز از روستای «کناری» تا «شیبرم» ادامه می‌یابد، لذا تمام روستاهای شمال غربی این بخش به موازات غرب این آب زیرزمینی واقع شده‌اند.


title: بردخون

text: گوجه فرنگی محصول اصلی کشاورزان منطقه است. امروزه اکثر اراضی کشاورزی –حتی نخلستان‌های منطقه– زیر کشت گوجه فرنگی رفته‌است. در سال‌های اخیر چند آب‌بند خاکی احداث شده‌است که آب نهرهای فصلی منشعب از «کوه درنگ» را پشت خود نگه می‌دارند و موجب تقویت سفره‌های زیرزمینی منطقه می‌شود.


title: بردخون

text: در زمین‌های بایر منطقه دو دسته گیاهان خودرو می‌رویند:


title: بردخون

text: عمده‌ترین درخت منطقه نخل می‌باشد که با آب و هوای اینجا سازگاری دارد. گز، کهور، کنار، همیدون و سپستان هم درختانی هستند که در جای جای منطقه خودنمایی می‌کنند.


title: بردخون

text: آغاز دقیق شکل‌گیری و نحوه سکونت اولیه ساکنان روستاهای این بخش، اطلاعات جامع و مستندی به دست نیامد. آنچه که به دست آمده حاکی از این است که بردخون از دیر باز در این کشور پهناور شناخته شده و مورد توجه بوده‌است. «تاریخ ایران»، «بردخون» را یکی از بنادر مهم دارای اعتبار و شهرت از ایالت فارس دانسته و آن را به همراه بندر سیراف، بندر هرمز، بندرعباس، بندر لنگه، بندر سینیز و بندر ریگ، از مهمترین مراکز تجاری – بازرگانی روزگار خود قلمداد نموده‌است. … اما از سال ۱۳۳۳ هجری قمری (۱۹۱۵ میلادی)، به بعد بیشتر بر سر زبان‌ها افتاد. در جریان جنگ جهانی اول که انگلیسی‌های علیرغم اعلام بی‌طرفی ایران به جنوب کشور حمله کردند، بوشهری‌ها، تنگستانی‌ها و دشتستانی‌ها و به فرماندهی رئیسعلی دلواری، شیخ حسین خان چاهکوتاهی، زایر خضرخان اهرمی و حمایت روحانیون منطقه به دفاع برخاستند و خالوحسین بردخونی با ۲۰۰ سوار از بردخون به یاری آنها شتافت.


title: بردخون

text: بردخون از قدیم دارای حوزه علمیه بوده‌است. شخصیتهای دینی چون شیخ عبدالنبی بحرانی بردخونی (متوفی ۱۳۳۵ قمری) و پسران او، سید علی رکنی حسینی (متوفی ۱۳۵۹ قمری)، شیخ علی بحرانی (درگذشته ۱۳۷۸ شمسی)، شیخ محمد بحرانی دشتی گناوه‌ای (درگذشته ۱۳۷۹ شمسی ۴ دهه آخیر ساکن گناوه)، سید اسدالله رکنی حسینی (درگذشته ۱۳۸۲ شمسی) و سید محمد حسینی اشاره کرد. میرکمال الدین بهزاد (متوفی ۱۰۹۸ قمری) جد سادات منطقه که در بردخون دارای بقعه می‌باشد. فایز دشتی هم که زادگاه او کردوان بوده در بردخون کسب علم داشته‌است. از احمد زایر عالی طاهر طاهری، شیخ عبدالمهدی بحرانی و سید محمد حسینی نیز آثار منظومی به جای مانده‌است. سید احمد رکنی حسینی از مجتهدین ساکن قم از اهالی این شهر است.


title: بردخون

text: شیخ عبدالنبی بحرانی بردخونی دشتی عالم مجتهد و مؤسس مدارس علوم دینی در بردخون و بلاد دشتی.


title: بردخون

text: سید هاشم حسینی بردخونی بوشهری فرزند سید محمد حسینی، عضو جامعه مدرسین و مدیر حوزه علمیه قم، امام جمعه موقت شهر قم و نماینده استان بوشهر در مجلس خبرگان رهبری از اهالی این شهر است.


title: بردخون

text: سید بهمنیار حسینی مشهور به مفتون بردخونی و مفتون دشتی، فرزند سید علی اکبر، متخلص به مفتون شاعر بردخونی که شهرتش بیشتر در دوبیتی سرایی است. وی به سال ۱۳۴۱ در ۶۵ سالگی درگذشت.


title: بردخون

text: خالوحسین بردخونی همرزم رئیسعلی دلواری در دفاع از مشروطیت جنوب و جنگ جهانی اول به هنگام هجوم بریتانیا به جنوب ایران.


title: بردخون

text: سردار یوسف بردستانی از سرداران جنگ ایران و عراق.


title: بندر دیر

text: بندر دَیّر مرکز شهرستان دیر در استان بوشهر ایران است. این شهر بین ۲۷ درجه و ۵۱ دقیقه عرض شمالی و ۶۱ درجه و ۵۸ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته‌است. فاصله آن تا شهر تهران حدود ۱۳۰۰ کیلومتر و تا شهر شیراز حدود ۳۴۵ کیلومتر می‌باشد. بندر دیر در قدیم یک‌دوره حاکم‌نشین دشتی بوده‌است. لنگرگاه آن در ژرفای ۷ متری و مسافت یک کیلومتری از خشکی قرار دارد و پناه خوبی نسبت به باد شمال دارد.


title: بندر دیر

text: بندر دیر در جنوب استان بوشهر واقع شده‌است و با مرکز استان ۲۰۸ کیلومتر فاصله دارد. ساحل بندر دَیّر یکی از زیباترین مکان‌های ساحل و دریا می‌باشد. سه اسکله اصلی معروف آن، صادرکننده و تأمین‌کننده ماهی و میگو به داخل و خارج کشور است. دیر به عنوان بزرگترین بندر صیادی ایران شهرت دارد.


title: بندر دیر

text: براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲۴٬۰۸۴ نفر (۶٬۶۸۰ خانوار) بوده‌است. رضا طاهری محقق تاریخ جغرافیایی خلیج فارس در کتاب از از مروارید تا نفت (تاریخ خلیج فارس) با بررسی زندگی در هزارهٔ تاریکی تاریخ قوم ایرانی در کنار جلگه‌های خلیج فارس و نخجیرگاه (جغرافیای طبیعی شکار حیوانات) این شهرستان را از قدیمی‌ترین آبادی جغرافیای تاریخی اقوام ایرانی می‌داند و بخش بیشتر جغرافیایی اجتماعی - سیاسی دیّر را در قرن‌های ساسانی و اسلامی زیرمجموعهٔ سیراف (تابع ایالت فارس) می‌داند و بعدها در ماندستان و سپس دشتی بررسی می‌کند. بنای بندر دیر جدید را بر خرابه‌های بنادر کهن دوران سلوکی و اشکانی تصویر می‌کند و وجه تسمیه بندر دیر را در مهاجرات بحرینی‌های از محله دیّر در بحرین (در دو قرن پیش) می‌داند.


title: بندر دیر

text: رضا طاهری با استناد به گفتهٔ حمدالله مستوفی در کتاب نزهةالقلوب (هشتم هجری): «ماندستان بیابانی است سی فرسنگ بر ساحل دریا و در آن‌جا دَیرهاست و هیچ آب روان و کاریز ندارد و حاصلش جز غله و پنبه دیمی ندارد.» همچنین با استناد به نوشته‌های گریشمن و آرتورکریسنسن و ایجاد شهرک‌های سلوکی‌نشین در خلیج فارس و گمانه‌های احمد اقتداری دربارهٔ نام بتانه در کتاب شهرهای باستانی خلیج فارس، در ذکر بلوک ماندستان، کلمه ماندستان را در «مند» که نام قسمت پایین رود سکان (ثکان) است و ماندستان قدیم و سیف مظفر را در بلوک دشتی بررسی می‌کند؛ و می‌گوید: «اما آنچه از پیشینه این منطقه و آثار باستانی موجود در منطقه برمی‌آید از آبادی‌های کهن‌تر از سیراف اسلامی یا دوران پس از سیراف هخامنشی است.»


title: بندر دیر

text: برخی از مورخین معتقدند که بندر دیر در اصل یهودی‌نشین بوده‌است که احتمالاً به علت برتری آن‌ها بر دیگر نحله‌های مذهبی و نیز احداث کنیسه‌هایی به نام دیر، این منطقه را دَیر نامیده‌اند که با گذشت زمان در تلفظ کتابت به دَیِّر مبدل گردیده‌است.


title: بندر دیر

text: از آثار و ابنیه بر جای مانده مثل قلعه‌ها، سدها و قناتهایی که از قدمت تاریخی برخوردارند، نشان از گذشته‌ای پر رونق و عصری طلایی و نیز ارتباطات بازرگانی و تجارتی با سرزمین‌های دوردستی همچون هند و چین و میان رودان و حتی بخش‌هایی از آفریقا را دارد.


title: بندر دیر

text: بندر دیر، بتانه و بی خاتی (بی‌بی خاتون) و بردستان از بنادر قدیمی سواحل خلیج فارس محسوب می‌شوند. بنابر عقیده بسیاری از مورخین، قدمت آن به دوران ساسانیان می‌رسد. دیر آباد زمان ساسانیان در دامنه تپه‌ها و پیرامون تلی به نام «تل‌سوز» بوده که اکنون آثار و بقایای آن برجاست. «... در عصر ساسانیان محمودآباد بوده‌است و آثار برجای مانده در دیر آباد زمان ساسانیان در منطقه، تپه‌ها و اطراف تلی به نام تل سوز (تل سبز) اکنون به عنوان یکی از آثار تاریخی منطقه محسوب می‌گردد.» همچنین «... آثار و بقایای شهرها و آبادی‌های کهن بسیاری وجود دارد که بردستان، دیر، بتانه (بتخانه) و بی خاتی (بی‌بی خاتون) از آن جمله هستند.»


title: بندر دیر

text: مؤلف فارسنامه ناصری، قصبهٔ این ناحیه را بردستان می‌نامد و سپس از دیر به عنوان قصبهٔ منطقه نام می‌برد. مؤلف فارسنامه ابن بلخی نام‌های قدیمی بندر دیر را «نجیرم» و «نجیرام» ذکر می‌کند. در نقشه‌های قدیمی به ویژه در نقشه‌ای که در کتاب جغرافیای تاریخی سیراف درج گردیده، محل کنونی بندر دیر بنام نجیرم ثبت شده‌است. نام‌های «دیّر» و «دایر» در السنه سالخوردگان بگوش می‌خورد.


title: بندر دیر

text: وجود ناحیه بردستان و بندر بتانه در اطراف دیر و آثار تاریخی باقی‌مانده حکایت از سوابق تاریخی این شهر دارد. در عصر عیلامی‌ها نیز بتانه را «بتنه» می‌خوانده‌اند که هر سال در این شهر بازار بزرگی بر پا می‌شده‌است. همچنین کاربرد واژه بتخانه و اینکه بقول مستوفی، دَیرهای فراوانی در این منطقه قرار داشته، این نقطه را تأیید می‌نماید که معابد و پرستشگاه‌های ادیان مختلف در بطانه فراوان بوده‌است. بنادر دیّر، بتونه و بردستان در عصر ساسانیان معمور و آباد بوده‌اند. در کتاب تاریخ بنادر و جزایر خلیج فارس تألیف محمدابراهیم کازرونی آمده‌است که: «"دیر" چهار برجیست در کنار دریا و بقدر پنجاه، شصت خانه چوب نخل و آن قلعه من‌جمله بلوک بردستان است.» رضا طاهری مؤلف از مروارید تا نفت/ تاریخ خلیج فارس، پیشینهٔ دوران قرن‌های اولیه اسلامی دیر را در بندر نجیرم جستجو می‌کند و نجیرم را با بردستان کنونی یکی می‌داند.


title: بندر دیر

text: در ۲۹ اسفند ۱۳۹۵ (۸:۲۰ صبح) پدیده طغیان آب دریا که بر اثر جریان‌های وزش باد و هواشناسی ایجاد شده و آن را (سیش) می‌نامند، به‌طور بی‌سابقه در نوار ساحلی بندر دیر رخ داد و آب دریا تا ارتفاع ۳ متری به ساحل هجوم آورد و بیش ار یک کیلومتر در شهر پیشروی کرد. موجب خسارت زیاد به موتورهای شناور و اماکن مسکونی و خودروها و پارک ساحلی شد.


title: بندر دیر

text: در این حادثه ۵ نفر کشته یا ناپدید شده و ۱۷ نفر مصدوم شدند.


title: بندر دیر

text: پدیده سیش سونامی نیست و در توده‌های آبی بسته و نیمه بسته رخ می‌دهد. در این رابطه امواج ایستاده در اثر عوامل مختلف از جمله وزش باد و عوامل هواشناسی ایجاد می‌شوند که وزش شدید و ناگهانی باد عمود بر ساحل سبب ایجاد شیب در سطح آب دریا شده و با قطع ناگهانی باد نوسانات عمودی سطح آب و امواج سهمگین ایجاد می‌شوند. این پدیده در برخی از دریاهای جهان از جمله دریای بالتیک و آدریاتیک نیز رخ می‌دهد و سبب افزایش تراز سطح آب تا ۳ متر می‌شود. در سال ۱۹۷۹ این پدیده در بندر ناکازاکی ژاپن اتفاق افتاده‌است در این حادثه موجی به طول تقریبی چهار متر ایجاد کرد و در این پدیده بعد از وقوع موج بزرگ نوسانات تراز ادامه یافته، تا اینکه به حالت اولیه برسد.


title: بندر دیر

text: پدیده سیش بندر دیر پس از وزش شدید باد از خشکی به سمت دریا و توقف ناگهانی باد صورت گرفته‌است.


title: بندر دیر

text: زمین لرزه ای کم‌نظیر با ۴٫۹ ریشتر در عمق ۱۹ کیلومتری زمین ساعت ۱۰:۵۶ روز ۱۴ آذر ۱۳۹۶ بندر دیر را بشدت لرزاند و خسارات مالی بر جای گذاشت. کانون آن در ۱ کیلومتری بندر دیر (مختصات: ۲۷٫۸۵۱شمالی ۵۱٫۹۳۲شرقی) بود. بدنبال آن در روز بعد زمین لرزه ای با قدرت ۴٫۲ ریشتر در همان حوالی رخ داد.


title: بندر ریگ

text: بندر ریگ شهری است در استان بوشهر ایران. بندر ریگ مرکز بخش ریگ در شهرستان گناوه است.وجه تسمیه این بندر از کلمه ریگ به زبان پرتغالی یعنی دکل کشتی گرفته شده است .این بندر در سالهای دور دارای کشتی رانی به تمام نقاط دسترس جهان ازجمله زنگبار هندوستان وحتی ممالک شرق دور مثل چین بوده است .نمای دوردست وچشم انداز این بندر باستانی با دکلهای زیبای کشتیهای بادبانی جلوه ی خاصی به آن بخشیده بوده است .


title: بندر ریگ

text: بندر ریگ در فاصلهٔ ۱۲۸کیلومتری شمال بندر بوشهر، ۱۷کیلومتری جنوب شرقی بندر گناوه و ۳۰کیلومتری جزیرهٔ خارگ تکیه داده بر خلیج فارس در مختصات ۲۹درجه و ۳۰دقیقه عرض شمالی و ۵۰درجه و ۳۸دقیقه طول شرقی در ارتفاع صفر تا ۴ متری از سطح دریا واقع شده‌است. زبان مردم ریگ لری جنوبی میاشد


title: بندر ریگ

text: بندر ریگ مرکز بخش ریگ است و برخی از روستاهای تابع بخش ریگ از توابع دهستان رودحله عبارت‌اند از:


title: چغادک

text: چُغادَک شهری است در استان بوشهر ایران و در مسیر جاده بوشهر به برازجان قرار دارد. چغادک در سال 1399 به بخش تبدیل شد.و رحمان زنگنه به عنوان اولین بخشدار آن منصوب گشت.  چغادک مرکز بخش چغادک است.


title: چغادک

text: در زمان جنگ جهانی اول، وقتی که انگلیسی‌ها به ایران حمله کردند، غضنفرالسلطنه برازجانی و یارانش در حوالی آن سنگربندی کردند و در برابر انگلیسی‌ها مقاومت نمودند.


title: چغادک

text: در ارتباط با با تاریخچه شهر چغادک دو روایت وجود دارد: زمان جنگ جهانی اول و حضور ارتش آلمان بر می‌گردد که نقطه ای که هم‌اکنون بعنوان شهر چغادک معروف می‌باشد در آن زمان به عنوان آخرین نقطه که هم‌اکنون بعنوان شهر چغادک معروف می‌باشد درآن زمان به عنوان آخرین نقطه حضور ارتش آلمان بوده‌است که در اصطلاح آلمان به نام چغدک (به معنی پایان راه) معروف بوده و بعداً در بین افراد بومی به چغادک تغییر یافته‌است.سایت شهرداری چغادک به زمان دورتر برمی گردد به طوری که محل کنونی در شهر تپه‌هایی وجود داشت که به اصطلاع محل این تپه‌ها به چغ معروف بوده‌است و روی تپه‌های مذکور نیز گیاهی به نام کتکه می رویده و این تپه‌ها به علت کوچک بودن به چغادک معروف شده بودند؛ که بعدها به نام روستایی که روی این تپه‌ها ایجاد گردید، نسبت داده شد.


title: چغادک

text: شهر چغادک در بخش چغادک شهرستان بوشهر در فاصله ۱۵ کیلومتری مرکز استان بوشهر واقع شده‌است.


title: چغادک

text: شهر چغادک با مساحت ۲۷۹هکتار به دو قسمت کوی غربی با مساحت ۱۰۰ هکتار و کوی شرقی با مساحت ۱۷۹ هکتار تقسیم می‌شود.


title: چغادک

text: از نظر دین ساکنان شهر چغادک پیرو دین اسلامی و همگی شیعه می‌باشند. زبان اکثریت مردم چغادک بوشهری می‌باشد. اما دارای گویش‌های متفاوتی نیز می‌باشد چنانچه عربها، تنگستانیها، دشتی‌ها و مردمانی از سایر شهرها کشور و روستاهای اطراف نیز در این شهر ساکن هستند. از لحاظ خصوصیات اجتماعی شاهد ۲ تقسیم‌بندی می‌باشیم: ۱. چغادک شرقی ۲. چغادک غربی


title: چغادک

text: جمعیت آن در سال ۱۳۸۵ تعداد ۱۶۴۲۵ نفر (۳۴۹۷خانوار) بوده. و بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۸٬۷۰۲ نفر می‌باشد. و از نظر بافت جمعیتی از اقوام متنوع برخوردار است.


title: دالکی

text: دالکی شهری است در استان بوشهر ایران. شهر دالکی در بخش مرکزی شهرستان دشتستان در استان بوشهر قرار دارد.


title: دالکی

text: این شهر به دلیل قرارگرفتن در کنار مسیر ارتباطی بنادر استان بوشهر با نواحی داخلی ایران از قدیم دارای اهمیت و رونقی نسبی بوده‌است. وجود چشمه آب شیرین در شمال دالکی و عبور رودخانهٔ دالکی از کنار این محل از دیر باز سبب سکونت در این ناحیه شده‌است. آثار یافته شده در نخلستان‌های دالکی و نقاطی همچون قلعهٔ دختر دلیلی بر این مدعاست. از چهره‌های سرشناس این شهر می‌توان به محمد بحرانی (خاور دشتستانی)، دکتر رضا معتمد (شاعر، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی)، رامین بحرانی (فیلمساز)، مهندس احمد دالکی (پدر علم نجوم آماتور ایران) و دکتر احمد شیخی (استاد دانشگاه، پژوهشگر و عضو فرهنگستان علوم) و اشاره کرد. زبان مردم دالکی فارسی با گویش دشتستانی است.