title: اسکله باسعیدو

text: «اسکلهٔ باسعیدو قشم» که تاریخ بنای آن به دوران سلطنت ساسانیان بر می‌گردد، در آخرین مرز باختری جزیره قشم و در ۱۴۴ کیلومتری شهر قشم قرار دارد. در ۲ کیلومتری مرز شمال غربی آن، زمین صاف و خالی از سکنه‌ای وجود دارد. در کناره شمالی این زمین، اسکله‌ای رو به شمال بنا شده‌است. این اسکله از دوران ساسانی است و در دوره‌های بعد نیز از آن استفاده شده‌است. اسکله از سنگ‌های بزرگ رودخانه‌ای «قلوه سنگ و ملات گچ زنده» ساخته شده‌است. در دوره مغول نیز از چنین سنگ‌ها و ملاتی استفاده می‌شده اما در بناهای مغول، قلوه سنگ‌های کوچک‌تری به کار می‌رفته‌است. درازای اسکله، در هنگام مد، ۵۳ متر و در زمان جزر حدود ۷۰ متر است. پهنای نخستین اسکله، بین ۳–۴ متر که در مد تنها ۱٫۵ متر آن پیداست. در اواخر دوره تیموری و اوایل صفوی، این اسلکه تعمیر شده و دو رویه خاوری و باختری آن را با دو دیوار به کلفتی ۲ متر و با سنگ‌های رودخانه‌ای تراشیده شده، روسازی و سپ سبا ساروج بندکشی کرده‌اند، به همین دلیل پهنای اسکله به ۶ متر رسیده‌است. این گونه تعمیر و روسازی، در دژهای تیموری لافت و آرامگاه پیر خضر، در بندرعباس نیز انجام شده‌است.


title: جزیره شیخ اندرآبی

text: جزیره شیخ اندر آبی نام جزیره‌ای کوچک و غیرمسکونی در خلیج فارس است که جزئی از شهرستان قشم استان هرمزگان محسوب می‌شود. این جزیره بسیار کوچک که وسعتی در حدود ۸هزار مترمربع دارد در شمال جزیره قشم در فاصله سه کیلومتری از روستای بندرلافت است و در محدوده‌ای بین بندر لافت (از شرق)، جنگل‌های حرا از غرب و بندر پل از شمال قرار گرفته است.


title: جزیره شیخ اندرآبی

text: مسطح بودن و وسعت کم این جزیره باعث می‌شود هنگام مد و بالاآمدن آب دریا، قسمت‌هایی از آن به زیر آب برود. فاصله بین بندر لافت و جزیره شیخ اندرآبی را می‌توان با یک قایق موتوری در ۵ دقیقه طی کرد. در حاشیه شمالی جزیره شیخ اندر آبی که سطح آن از سایر قسمت‌های جزیره پایین‌تر است، تعداد زیادی درخت حرا و در جنوب شرقی آن نیز گنبد سفیدی موسوم به زیارتگاه شیخ اندرآبی یا قدمگاه شیخ وجود دارد.


title: جزیره شیخ اندرآبی

text: در هنگام جزر دریا، بر وسعت جزیره افزوده می‌شود و در موقع مد و بالا آمدن آب دریا، مساحت آن کاهش می‌یابد. این زیارتگاه مورد احترام ماهیگیران و دریانوردان است. در حال حاضر، کسی در این جزیره زندگی نمی‌کند.


title: تام ویتس

text: توماس آلن ویتس (۷ دسامبر، ۱۹۴۹) خواننده، آهنگساز و بازیگر آمریکایی است. وی بارها نامزد جوایز مختلف موسیقی شده و توانسته‌است دو بار برندهٔ جایزه گرمی شود.


title: تام ویتس

text: تام در پومونای کالیفرنیا به دنیا آمد. پدرش فرانک، مردی اسکاتلندی-ایرلندی و مادر او نروژی بودند و هر دو آموزگار مدرسه. آن‌دو در ۱۹۶۰، زمانی که تام ده ساله و دانش‌آموز دبستان بود از یک‌دیگر جدا شدند. تام بعد از جدایی آن‌ها با مادرش به نشنال سیتی کالیفرنیا نقل مکان کرد. او که نواختن پیانو را خودش با ساز همسایه‌شان آموخته بود، بعداً گفته بود که علاقه‌اش به موسیقی را طی سفرهایی که با پدرش به مکزیک می‌کرده کشف کرده بوده.


title: تام ویتس

text: تا ۱۹۶۵، زمانی که تام هنوز در دبیرستان تحصیل می‌کرد، در گروهی به نام "سیستم" نیز نوازندگی می‌کرد و در یک پیتزافروشی در سن دیگو کار می‌کرد.


title: تام ویتس

text: اوایل دههٔ هفتاد، تام دربان باشگاه هریتج در سن دیگو، جایی که هنرمندانی از تمام سبک‌ها در آنجا اجرا داشتند شد. وی که از طرفداران مشتاق هنرمندانی مثل فرانک سیناترا، باب دیلن، لرد باکلی، هوگی کارمایکل، مارتی رابینز، ریموند چندلر و استفان فاستر بود، شروع به تکمیل سبک عجیب خود با ترکیب آهنگ و دکلمه کرد.


title: تام ویتس

text: پس از مدتی او اجرای جدیدالشکل خود را به شب‌های دوشنبهٔ ترابادور لس آنجلس برد، جایی که نوازندگان و خواننده‌ها تمام روز را در صف منتظر می‌ایستادند تا روی صحنه در آن شب اجرا داشته باشند. پس از نقل مکان به لس‌آنجلس و امضای قرارداد با هرب کوهن که مدیر برنامه‌های فرانک زاپا نیز بود، ویتس ضبط کارهای خود را آغاز کرد. او در آن زمان ۲۱ سال داشت.


title: تام ویتس

text: از تعدادی کار ضبط‌شدهٔ نصفه و نیمه، اولین آلبوم تام با نام «زمان تعطیل کردن» در ۱۹۷۳ منتشر شد. علی‌رغم نقدهای دلگرم‌کننده‌ای که این آلبوم دریافت کرد، توجه زیادی به آن جلب نشد و این اتفاق فقط زمانی افتاد که هنرمندان معروف‌تر، ترانه‌های این آلبوم را بازخوانی کردند. هنرمندانی مثل تیم باکلی و گروه ایگلز.


title: تام ویتس

text: او سپس شروع به بازکردن کنسرت‌ها و همکاری با هنرمندانی مثل فرانک زاپا و چارلی ریچ در تورهایشان کرد. ویتس نقدهای بهتر و طرفداران وفادارتری را با آلبوم‌های بعدی دریافت کرد. «قلب شنبه شب» در ۱۹۷۴بیرون آمد و اصلیت ویتس به عنوان یک خوانندهٔ باشگاه‌های شبانه با ترانه‌های نیمه‌دکلمه-نیمه‌آواز و یک گروه جاز در پس‌زمینه را آشکار کرد.


title: تام ویتس

text: «شب‌زنده‌دارها در غذاخوری» در استودیو با چند تماشاچی ضبط شد تا فضای یک اجرای زنده را داشته باشد. این آلبوم نمونهٔ خیلی خوبی از موسیقی و سبک کار تام در آن دوره از زندگی‌اش است. دکلمه‌های طولانی بین آهنگ‌ها در اجراهای زندهٔ او بود که طرفداران او را متوجه صدای تازه کشف‌شده و شدیداً خشن وی کرد که در آلبوم‌های بعدی او بیش‌تر شنیده شد. تام در این دوره، بیش‌تر و بیش‌تر به الکل روی آورد و زندگی همیشه‌درسفرش کم‌کم‌روی ناجور خودش را نشان داد. تام بعداً در اشاره به این دوره گفته بود که «تمام آن مدت ناخوش بودم. سفر می‌کردم، توی متل زندگی می‌کردم و غذای آشغال می‌خوردم و الکل زیاد. این مدل زندگی‌ها قبل از این‌که ما با آن‌ها آشنا بشویم وجود دارند و اجتناب‌ناپذیرند.»


title: تام ویتس

text: عکس‌العمل تام به این سختی‌ها، آلبوم «تغییر جزئی» بود که در ۱۹۷۶ بیرون آمد. آلبوم در اشعار پر بود از غرغر و بدبینی تام نسبت به همه‌چیز و ترانه‌های آلبوم تصویر واضح و صادقانه‌ای از الکلی‌بودن ارائه می‌دادند. بخش عمده‌ای از شهرت ویتس به خشن بودن و سخت زندگی کردن، حاصل تأثیر این آلبوم بر شنونده‌های کارهای ویتس است. تام گفته بود که «کم‌کم داشتم باور می‌کردم که الکلی‌بودن، یک‌جور آمریکایی‌بودن به همراه خودش دارد، ولی در نهایت به جایی رسیدم که زور می‌زدم قطعش کنم.» آهنگ‌های این آلبوم شدیداً متأثر از موسیقی جاز بود و با اشعاری مثل اشعار گذشتهٔ تام که وامدار ریموند چندلر و چارلز بوکوفسکی بودند. این آلبوم شهرت زیادی برای تام به همراه آورد. برای اولین بار آلبومش در لیست صد آلبوم پرفروش آمریکا قرار گرفت -موفقیتی که برای تام تا ۱۹۹۹ دوباره اتفاق نیفتاد- و مجله‌هایی مثل تایم، نیوزویک و ووگ با او مصاحبه کردند. به پشتوانهٔ شهرت و اعتبار تازه کسب‌شده، تام در فاصلهٔ اکتبر ۱۹۷۶ تا مه ۱۹۷۷، در آمریکا و اروپا به اجرای کنسرت پرداخت.


title: تام ویتس

text: «روابط خارجی» در ۱۹۷۷ دنبالهٔ جریان کار تام در آلبوم قبلی بود، با این تفاوت که او در این آلبوم از نظری هنری کار تمیزتری ارائه داده بود و تأثیر جاز و بلوز بر موسیقی او بیشتر شده بود. همچنین بتی میدلر یکی از ترانه‌های آلبوم را با تام به‌صورت دوصدایی اجرا کرد.


title: تام ویتس

text: از «ولنتاین غمگین» می‌توان به عنوان بزرگ‌ترین تغییر مسیر تام در روند کاری‌اش تا به امروز نام برد. او برای رسیدن به فضای تاریک مورد نظر خود، نیاز به تغییر در سازبندی بود و به همین دلیل سازهای زهی تقریباً از آلبوم حذف شدند و سازهایی مثل گیتار الکتریک و کیبورد پررنگ‌تر شدند. خود ترانهٔ «ولنتاین غمگین» به‌خاطر نوازندگی گیتار ری کرافورد به همراه صدای ویتس از کارهای مهم تام است. در همین دوره بود که ویتس رابطهٔ پر سروصدای عاشقانه‌اش با ریکی لی‌جونز (که تصویرش در جلد داخلی آلبوم‌های «روابط خارجی» و «ولنتاین غمگین» قرار دارد) را آغاز کرد.


title: تام ویتس

text: در ۱۹۸۰ آلبوم «حملهٔ قلبی و تاک» منتشر شد. آلبوم آهنگ‌های عاشقانهٔ بیشتری داشت و صدای تام در آلبوم خش‌دارتر شده بود. در همان سال بود که تام به درخواست فرانسیس فورد کاپولا، ساخت موسیقی برای فیلم «یکی از دل» را شروع کرد. ویتس در ابتدا در نظر داشت با بتی میدلر که پیش از این با او همکاری کرده بود کار کند، ولی میدلر در دسترس نبود و در نتیجه کریستال گیل جایگزین او شد.


title: تام ویتس

text: در اوت ۱۹۸۰، تام با کتلین برنان که سر صحنه «یکی از دل» با هم آشنا شده بودند، ازدواج کرد. در آلبوم‌های بعدی تام، نام برنان معمولاً به عنوان نویسندهٔ آهنگ‌ها در کنار تام دیده می‌شود و تام همیشه از او به عنوان بزرگ‌ترین الهام‌بخش در زندگی‌اش نام می‌برد. با اینکه مدیر برنامه‌های ویتس و بیفهارت در دهه ۱۹۷۰ یک‌نفر بود، این کاتلین بود که او را با موسیقی کاپیتان بیفهارت آشنا کرد.


title: تام ویتس

text: تا آلبوم بعد، تام در تعدادی فیلم در نقش‌های کوچک بازی کرد. «یکی از دل» در ۱۹۸۲ اکران شد و ویتس برای آن فیلم، نامزد اسکار بهترین تک‌ترانهٔ سال شد. این فیلم اولین فیلم از چند فیلمی بود که تام در آن‌ها با فورد کاپولا همکاری می‌کرد.


title: تام ویتس

text: ویتس در ۱۹۸۳ «شیپورهای ارّه‌ماهی» را منتشر کرد، آلبومی که شهرت و موقعیت او را به عنوان یک هنرمند تک‌رو و مستقل تثبیت کرد. این آلبوم همهٔ تجربیات آلبوم‌های قبل را دارا بود. تجربیاتی مثل استفاده از سازهای گوناگون (مثل نی انبان و ماریمبا) و گوناگونی در استفاده از صدای خود تام (مثل دکلمه‌ها یا صدای پارس سگ) و کمتر شدن صداهای سازهایی سنتی تام مثل پیانو و گیتار که سابقاً با آن‌ها بود که کارهایش را متعادل می‌کرد. غیر از کاپیتان بیفهارت و چند تا از کارهای اولیهٔ دکتر جان، این آلبوم مثل چند تا از آلبوم‌های بعدی تام، از نظر سبک و اجرا، کسی را مقدم بر خود ندارد.


title: تام ویتس

text: ویتس در کارهای اولیه‌اش یا پیانو می‌نواخت یا گیتار، ولی از این سازها خسته شده بود و می‌گفت «دست‌های آدم مثل سگ‌هایی هستند که فقط به جاهایی می‌روند که عادت دارند. باید حواست جمع باشد که به جایی نرسی که نواختن ساز، به جای مغز در دست‌هایت انجام شود و هی به جای اولشان بروند. باید عادت‌هایشان را از بین ببری، وگرنه از کشف کردن بازمی‌مانی و نتیجه این می‌شود که فقط چیزی را که بلدی و خوشایندت است می‌نوازی. من دارم سعی می‌کنم عادت‌هایم را با نواختن سازهای جدیدی که هیچ‌چیز در موردشان نمی‌دانم بشکنم.»


title: تام ویتس

text: "سگ‌های بارانی"سازبندی و ارکستراسیون این آلبوم و آلبوم بعدی ویتس کاملاً گلچین‌شده و ترکیبی بودند که خود ویتس آن‌ها را «ارکستر آشغالدونی» می‌نامید و شامل ارگهای لوله‌ای وزوزکننده، پرکاشنهای ساییده‌شده، تکه شیپورهای در حال پوسیده‌شدن، گیتارهای خارج از کوک و سازهای قدیمی بودند. علاوه بر این‌ها، تام نوع آواز خودش را از سبک خواننده‌های کاباره‌ای دههٔ هفتاد به صدایی جدید که چیزی بین زوزهٔ گرگ و پارس وحشیانهٔ سگ‌های شکاری و نعره‌های زیر و تیز و کش‌دار بود، تغییر داد. سبک آهنگ‌سازی‌اش نیز تغییر کرد و به سبک‌های تجربه‌نشده و مجرد و انتزاعی که کم‌تر کسی از آن‌ها استفاده کرده بود متمایل شد.


title: تام ویتس

text: تمرکز جدید تام بر روی تجربه‌کردن سبک‌های مختلف در آلبوم سال ۱۹۸۵ تام به نام «سگ‌های بارانی» (نامی که بعداً طرف‌دارهای ویتس آن را روی خودشان گذاشتند) با نوزده ترانه که بدون هیچ نظم خاصی در کنار هم قرار گرفته بودند، به اوج خود رسید. از این آلبوم به عنوان یکی از بهترین کارهای تام نام برده می‌شود. آلبوم فقط تا رتبهٔ ۱۸۸ جدول آلبوم‌های پرفروش آمریکا بالا آمد، ولی شهرتی که بعداً به دست آورد، شکست آلبوم در فروش را تحت‌الشعاع قرار داد.


title: تام ویتس

text: «سال‌های وحشی فرانک» نمایشنامه‌ای موزیکال بود که توسط ویتس و برنان نوشته شده و با موفقیت در تئاتر استپنوولف شیکاگو، ایلینوی به نمایش درآمد. تام در این تئاتر نقش اصلی را بازی می‌کرد و این کار ادامهٔ کار ویتس در زمینه‌های دیگر هنر بود. روندی که به بازی تام در چند نقش کوتاه، از جمله فیلم‌هایی از جیم جارموش منتهی شد. در ۱۹۸۷، آلبوم موسیقی «سال‌های وحشی فرانک» نیز به بازار آمد. همچنین در ۱۹۸۸، کنسرتی سورئال از تام به صورت فیلم، تحت عنوان «عصر بزرگ» بیرون آمد.


title: تام ویتس

text: «شیپورهای ارّه‌ماهی»، «سگ‌های بارانی» و «سال‌های وحشی فرانک» می‌توانند به‌ترتیب تشکیل یک سه‌گانه را بدهند که در جریان آن، ملوانی که با آسایش خانگی خود وداع کرده، جهان را می‌بیند و دوباره بازمی‌گردد.


title: تام ویتس

text: تام دههٔ نود را با کار بر روی موسیقی متن برای یک تئاتر، و سپس ضبط آهنگی برای آلبومی که فروش‌اش به نفع مبتلایان به ایدز خرج می‌شد، و بعدتر همکاری با عکاس معروف سیلویا پلاچی شروع کرد. کتاب پلاچی حاوی یک اثر کوتاه از تام برای همراهی با عکس‌ها و متون است.


title: تام ویتس

text: ویتس در سال بعد با این‌که خودش آلبومی بیرون نداد، شدیداً مشغول کار با دیگران بود. در آلبوم ۱۹۹۱ گروه پرایمس به نام «دریانوردی در دریاهای پنیر» در نقش صدای «تامی گربه» حاضر شد که با این کار به طرفداران آلترناتیو راک شناسانده شد. همکاری او با این گروه بعداً ادامه پیدا کرد. لس کلی‌پول (خواننده، آهنگساز و نوازندهٔ بیس گروه) نیز در چند کار بعدی ویتس حضور پیدا کرد. ویتس موسیقی متن فیلم ۱۹۹۱ جیم جارموش با عنوان «شب بر روی زمین» را نوشت که همان سال به عنوان یک آلبوم منتشر شد. همچنین تا آخر آن سال، تام در تعدادی فیلم بازی و بر روی آلبوم تعدادی از هنرمندان دیگر نیز کار کرد.


title: تام ویتس

text: «ماشین استخوان» پس از پنج سال در ۱۹۹۲ منتشر شد. آلبوم کامل آن مقدار زیادی پرکاشن و گیتار داشت (و کمی پیانو و ساکسیفون) و این خود تغییر دیگری در صدای ویتس بود. استیو هویی منتقد در مورد آن می‌گوید «منسجم‌ترین آلبوم تام ویتس و یک کابوس ترسناک که تأثیر آثار تجربی دههٔ هشتاد او را دارد و بسیار مهیج است و هرچند که دست‌یافتنی‌ترین اثر او نیست، ولی تأثیرگذارترین و قوی‌ترین کار ویتس است.» «ماشین استخوان» جایزه گرمی بهترین آلبوم آلترناتیو را از آن خود کرد. در همان سال، تام دومین پروژهٔ تئاتری‌اش را به نام "آلیس" ارائه داد. موسیقی متن این تئاتر ده سال بعد در آلبومی به همین نام به بازار آمد. «سوارکار سیاه» نیز که در ۱۹۹۳ عرضه شد، نتیجهٔ کار ویتس بر روی تئاتری که سه سال قبل بر روی صحنه رفته بود، بود.


title: تام ویتس

text: «انواع قاطر» در ۱۹۹۹ عرضه شد و همچنین یک جایزهٔ گرمی برد و برای این‌که به ما اثبات کند که طبقه‌بندی کردن کارهایش غیرممکن است، هم‌زمان نامزد دریافت بهترین آلبوم فولک معاصر (که برنده آن شد) و بهترین اجرای راک مرد برای آهنگ «صبر کن» شده بود.


title: تام ویتس

text: جان هاموند در ۲۰۰۱ آلبومی از بازخوانی ترانه‌های تام منتشر کرد. هاموند و ویتس دوستان نزدیک هستند و تام در اکثر آهنگ‌ها به صورت نوازنده یا خواننده ظاهر می‌شود.


title: تام ویتس

text: در ۲۰۰۲ ویتس هم‌زمان دو آلبوم منتشر کرد به نام‌های «آلیس» و «خون‌بها» که هر دو بر اساس همکاری تئاتری ویتس و رابرت ویلسون پدید آمده‌اند. اولی در اصل یک نمایش موزیکال و دومی برگردانی از تکه‌ای از نمایش جرج بوخنر به نام "وُیزِک" است. همانگونه که از نام آهنگ‌هایی همچون «بیچارگی رودخانهٔ دنیاست» و «همه‌چیز به جهنم می‌رود» بر می‌آید، هر دوی آلبوم‌ها فضایی بدبین با اشعاری عمیقاً عیب‌جو و غم‌زده دارند.


title: تام ویتس

text: «واقعاً مرده»، اولین آلبوم غیرتئاتری ویتس بعد از «انواع قاطر»، در ۲۰۰۴ منتشر شد و تا به امروز تنها آلبومی از ویتس است که در هیچ‌کدام از ترانه‌های آن از پیانو استفاده نشده‌است. او در آهنگ اول آلبوم بیت‌باکس می‌کند و بیشتر آهنگ‌های آلبوم با بداهه‌سازی صدای پرکاشن با دهان خود تام شروع می‌شوند. آلبوم همچنین گرایش بیشتری به راک دارد تا بلوز، و یک ترانهٔ کاملاً و آشکارا سیاسی دارد، چیزی که برای اولین بار در موسیقی ویتس در این آلبوم اتفاق می‌افتد. در ترانهٔ پایانی آلبوم، او از زبان سربازی صحبت می‌کند که جنگ او را متوهم کرده و در حال نوشتن نامه به خانه‌اش، سپاس‌گزار است که دارد از جنگ بازمی‌گردد. آهنگ اشارهٔ مستقیم به جنگ عراق نمی‌کند و همان‌طور که تام مون در این‌باره می‌نویسد «آهنگ می‌تواند صدای یک سرباز جنگ‌های داخلی باشد که نوای غم‌انگیز آخر شب خود را در تنهایی می‌خواند». خود ویتس آهنگ را آهنگی با اعتراضی مستتر، دربارهٔ حمله به عراق می‌داند. تام یورِک منتقد نیز آن را یکی از عمیق‌ترین و پربینش‌ترین و دسته‌کم‌گرفته‌شده‌ترین آهنگ‌های ضدجنگ چند دههٔ اخیر می‌خواند که عاری از هرگونه پیش‌پاافتادگی یا احساسات بیش از حد در لحن فولکلور خود است.


title: تام ویتس

text: در ۲۰۰۵، تام بعد از چندین سال با بازی در فیلم "دومینو" ساختهٔ تونی اسکات به بازیگری برگشت. همچنین او در فیلم "ببر و برف" روبرتو بنینی در نقش خواننده‌ای که در رویاهای بنینی در روز عروسی‌اش پیانو می‌نوازد و می‌خواند ظاهر شد.


title: تام ویتس

text: در نوامبر ۲۰۰۶ مجموعه‌ای از سه آلبوم شامل ۵۴ آهنگ از ترانه‌های کمیاب یا منتشرنشدهٔ ویتس و تعدادی کارهای جدید، تحت عنوان «یتیم‌ها: نزاع‌کننده‌ها، ناله‌کن‌ها، و حرام‌زاده‌ها» منتشر شد. این سه آلبوم هر کدام به تناسب محتوای ترانه‌هایشان نام‌گذاری شده‌اند. «نزاع‌کننده‌ها» شامل آهنگ‌های راک و بلوز با ضرباهنگ بالا، «ناله‌کن‌ها» شامل ترانه‌های عاشقانه و «حرام‌زاده‌ها» شامل آهنگ‌هایی است که در هیچ‌یک از این دو طبقه‌بندی نمی‌گنجند. تام در «یتیم‌ها» نیز مثل آلبوم قبل، به علاقهٔ تازه کشف شده‌اش یعنی سیاست می‌پردازد. همچنین تام در آلبوم تعدادی از آهنگ‌های دیگران را بازخوانی می‌کند و اشعاری و قطعاتی از هنرمندان محبوبش را می‌خواند. تام همچنین در این سال به عنوان مهمان در آلبوم «چندین سال نوری در شکم یک کوه رویاپردازی کردم» گروه اسپارکلهورس و در چندین برنامهٔ تلویزیونی پرسروصدا مثل برنامهٔ جان استوارت حضور پیدا کرد. در هنگام پخش برنامه، در مورد ترانه‌هایش توضیح داد که همگی در مورد انسان‌های دون‌مایه و مهیب است و گفت «تمام این‌ها ایفای نقش هستند.»


title: تام ویتس

text: همچنین در ۲۰۰۷ تام در فیلمی از تری جیلیام در کنار هیت لجر، جانی دپ، جود لاو، و کالین فارل بازی کرد.


title: تام ویتس

text: در مه ۲۰۰۸ اعلام شد که تام از ژوئن همان سال تور تابستانی‌اش را در جنوب آمریکا، انگلستان، و بخش‌هایی از اروپا شروع خواهد کرد.


title: تام ویتس

text: در سال ۱۳۹۷ خورشیدی در ایران کتابی تحت عنوان لتکاچی (گزیده ترانه‌های تام ویتس) انتشار یافت که شامل ۲۵ ترانه از تام ویتس به همراه آلبوم‌شناسی استودیویی، تئاتری، نمایشی او نیز بوده‌است تا مخاطبان ایرانی او بتوانند از ترجمه آثار او نیز بهره بگیرند. در ترجمه ترانه‌ها از متد ترجمه بینافرهنگی که در دهه نود میلادی مطرح شده و از زیر شاخه‌های ترجمه مفهومی می‌باشد بهره گرفته شده‌است


title: عدلیه

text: عدلیه می‌تواند به موارد زیر اشاره کند:


title: ام کلثوم (خواننده)

text: فاطمه البلتاجی با نام هنری اُمّ کُلثوم (حدود ۳۱ دسامبر ۱۸۹۸ – ۳ فوریهٔ ۱۹۷۵) خوانندهٔ اهل مصر و از محبوب‌ترین خوانندگان زن در جهان عرب بود. آلبوم‌های موسیقی او هنوز جزو پرفروش‌ترین‌ها هستند. او در میان عرب‌ها به لقب «ستارهٔ خاور» و «بانوی آواز عرب» شهرت یافته‌است.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: ام کلثوم به دلیل آواز و سبک منحصر به فردش شناخته شده بود. بیش از هشتاد میلیون نسخه از ترانه‌های‌های ضبط‌شدهٔ او در جهان فروش رفته‌است که وی را بین خوانندگان خاورمیانه متمایز می‌کند. ام‌کلثوم یک نماد ملی برای مصر به‌شمار می‌رفت، چنانچه این خواننده را «صدای مصر» و «هرم چهارم مصر» لقب دادند.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: ام کلثوم در خانواده‌ای مذهبی به دنیا آمد، پدرش، ابراهیم البلتاجی، امام و مؤذن روستای محل تولدش و مادرش، فاطمه الملیجی، نیز خانه‌دار بود. وی در روستای طمای الزهایره از توابع شهر سنبلاوین واقع در استان دقهلیه در نزدیکی دلتای نیل زاده شد. تاریخ تولد دقیق وی به علت اینکه در آن زمان به‌طور سراسری تولد ثبت نمی‌شد، مشخص نیست اما برخی منابع ادعا می‌کنند وی در ۳۱ دسامبر ۱۸۹۸، ۳۱ دسامبر ۱۹۰۴ یا ۴ می ۱۹۰۴ زاده شده‌است.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: ام کلثوم با گوش دادن به آموزش آواز توسط پدرش به برادر بزرگش، خالد، آواز خواندن را فراگرفت. وی از همان سال‌های جوانی استعدادی شگرف در خوانندگی از خود نشان داد و همچنین تلاوت قرآن را از پدرش آموخت و بنا به برخی روایات، تمام آن را از برکرد.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: در ۱۲ سالگی‌اش با توجه به توانایی او پدرش به وی پیشنهاد کرد که به گروه خانوادگی‌شان بپیوندد و از آن پس به عنوان خواننده پشتیبان تنها آنچه بقیه می‌خوانندند را تکرار می‌کرد. او به توصیه پدرش در مراسم‌ها به شکل پسرهای بادیه‌نشین لباس می‌پوشید تا از حساسیت به خواندن یک دختر جلوگیری کند.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: در ۱۶ سالگی‌اش مورد توجه ابوالعلاء محمد که از مشهورترین خوانندگان وقت بود قرار گرفت و وی به ام کلثوم رپرتوارهای عربی کلاسیک را آموخت. چند سال بعد، عودنواز مشهور زکریا احمد را ملاقات کرد که او را به قاهره دعوت کرد.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: ام کلثوم در سال‌های ابتدایی دهه ۲۰ میلادی چندین بار از قاهره دیدن کرده بود، اما اقامت همیشگی خود در آن شهر را تا ۱۹۲۳ به تعویق انداخت.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: او چندین بار به مناسبت‌های مختلف به خانهٔ امین المهدی که به او اصول اولیه موسیقی و عودنوازی را آموخت دعوت شد. وی همچنین دوستی نزدیک با دختر امین، روحی المهدی، داشت چنانچه به نزدیک‌ترین دوستش تبدیل شد تا آن‌جا که علی‌رغم میلش به عدم حضور در مجامع عمومی جز در صحنه، در مراسم عروسی دختر روحی شرکت کرد.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: در سال‌های اولیه فعالیتش با دو رقیب جدی یعنی منیره المهدیه و فتحیه الاحمد که صداهایی شبیه داشتند روبرو شد. دوست المهدی، که به عنوان ویراستار در المصر کار می‌کرد، چندین بار به ام کلثوم پیشنهاد کرد که باید با یکی از مهمانانی که مکرراً به دیدار خانواده‌اش می‌رفت ازدواج کند، تا جایی که پدرش تصمیم گرفت به همراه خانواده‌اش به روستایی که از آن آمدند برگردد. پدر وی تنها با اصرار و دلایل قانع کننده المهدی از تصمیمش بازگشت. به دنبال این قضایا ام کلثوم بیانیه‌ای عمومی مبنی بر اینکه دیگر هیچ دیداری در خانه‌اش را نمی‌پذیرد، منتشر کرد.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: در سال ۱۹۲۳ با اودئون ریکوردز قراردادی بست که به ازای هر ضبط در سال ۱۹۲۶، از تمام هنرمندان مصری مبلغ بیشتری به او می‌پرداخت.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: امین المهدی از حضور او در محافل فرهنگی قاهره استقبال می‌کرد. در ۱۹۲۴، با احمد رامی، شاعر مشهور مصری که بعدها ۱۳۷ ترانه برای او نوشت، آشنا شد. احمد رامی، ام کلثوم را با ادبیات فرانسه آشنا کرد و همو بود که ادبیات عربی و نقد ادبی را به او آموخت. در سال ۱۹۲۶ او اودئون ریکوردز را ترک کرد و قراردادی با گرامافون ریکوردز که دو برابر به علاوه ۱۰۰۰۰ دلار سالیانه به او می‌پرداخت، بست. ام کلثوم دقت زیادی داشت تا وجه عمومیش حفظ شود و همین به جذابیت او بین مردم می‌افزود. وی همچنین با محمد القصبجی، عودنواز و آهنگساز مشهور آشنا شد که او را به کاخ تئاتر عربی معرفی کرد و همان‌جا بود که نخستین موفقیت جدی عمومی خود را کسب کرد. از جمله موسیقی‌دان‌های دیگری که روی او تأثیر داشتند، می‌توان به داود حسنی و ابوالعلاء محمد اشاره کرد. ابوالعلاء به او کنترل صدا و انواعی از تواشیح را آموزش داد.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: در سال ۱۹۳۲ شهرت او به عنوان خواننده از طریق فروش ضبط‌هایش افزایش یافت، چنانچه تور بزرگی را در خاورمیانه و شمال آفریقا آغاز و در شهرهای مهمی چون دمشق، بغداد، بیروت، رباط، تونس و طرابلس برنامه اجرا کرد.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: در سال ۱۹۳۴ او برای افتتاح رادیو قاهره برنامه خواند. از آن پس او به مدت ۴۰ سال در هر پنجشنبه اول ماه کنسرت برگزار می‌کرد. گفته می‌شود شهرت روزافزون او چنان بالا گرفت که خاندان سلطنتی مصر از او برای شرکت در محافل خصوصی دعوت کرده و خود در کنسرت‌های او شرکت می‌کردند.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: در ۱۹۴۴ فاروق اول، پادشاه وقت مصر به او بالاترین نشان فضیلت یعنی نشان کمال را داد، نشانی که تنها به خانواده سلطنتی و سیاستمداران تعلق می‌گرفت.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: علی‌رغم این جایزه، خاندان سلطنتی قاطعانه با ازدواج او با عموی شاه مخالفت می‌کردند و این موضوع غرور او را جریحه‌دار کرد. همین اتفاق عاملی بود که به درخواست لژیون مصر مبنی بر خواندن یک ترانه خاص در هنگامهٔ محاصره الفالوجة توسط اسرائیلی‌ها طی نخستین جنگ اعراب و اسرائیل پاسخ مثبت بدهد. در طی همین محاصره افرادی مانند جمال عبدالناصر که در انقلاب بدون خونریزی علیه خاندان سلطنتی مصر شرکت کردند، حضور داشتند.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: در پی انقلاب، به دلیل آنکه او برای خاندان سلطنتی خوانده بود، انجمن موسیقی‌دانان مصر عضویت او را ملغی کردند، هنگامی که قضیهٔ ممنوعیت اجرای ترانه‌های او در رادیو به گوش جمال عبدالناصر رسید، او گفت: آیا آن‌ها دیوانه شده‌اند؟ می‌خواهند مصر علیه ما بشود؟ و پس از آن مجدداً برنامه‌های ام‌کلثوم در رادیو پخش شدند.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: برخی ادعا می‌کنند که عبدالناصر از شهرت ام‌کلثوم برای پیش‌برد اهداف سیاسی‌اش بهره می‌برده. به‌طور مثال سخنرانی‌های وی و سایر پیام‌های دولتی به‌طور مکرر پس از اجرای ام‌کلثوم پخش می‌شدند. همچنین ام‌کلثوم نیز ترانه‌های زیادی چون بعد صبر المطال و سیدالرییس در مدح جمال عبدالناصر می‌خواند.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: یکی از ترانه‌های ملی‌گرایانهٔ وی به نام والله زمان یا سلاحی که طی جنگ کانال سوئز آن را خواند، بعدها به عنوان سرود ملی جمهوری متحد عربی و پس از آن تا سال ۱۹۷۹ در مصر برگزیده شد، تا آنکه انور سادات طی صلح با اسرائیل آن را تغییر داد.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: ام‌کلثوم همچنین به دلیل کوشش‌های مستمر خود در حمایت از تلاش‌های جنگی کشورش در مقابل اسرائیل مشهور بود. او در طی بیش از نیم قرن فعالیت هنری‌اش دست‌کم یک کنسرت در ماه داشت و مشهور است کنسرت‌های او حتی شلوغ‌ترین شهرها را هم خلوت می‌کرد، چراکه مردم برای شنیدن کنسرتش به خانه‌هایشان هجوم می‌بردند.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: ترانه‌های وی عموماً به موضوعاتی چون عشق، اشتیاق و از دست دادن می‌پردازند. به‌طور معمول کنسرت‌های او شامل دو یا سه آهنگ که طی سه تا چهار ساعت اجرا می‌شدند، می‌شود.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: علاوه بر این از او ترانه‌های مذهبی چون ولد الهدی و نهج البرده در ستایش محمد بن عبدالله هم بر جای مانده.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: به زبان دیگر می‌توان این اجراها را یادآور ساختار اپرای غرب دانست که شامل قسمت‌های طولانی آوازی است که به‌وسیله بخش‌های کوتاه ارکسترنوازی به هم متصل شده‌اند، با این حال وی تحت تأثیر اپرا نبود و سبکی متفاوت را دنبال می‌کرد.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: در طول دهه ۳۰ میلادی او سبکی مخصوص به خود را در پیش گرفت. ترانه‌های مطبوع، صدای توانمند و تازه آموزش‌دیده و همچنین با سبک موسیقی عاشقانه و جدید، توده‌های مختلف مردم مصر را تغذیه می‌کرد. او به‌طور گسترده با شاعر معروف احمد رامی و آهنگساز محبوب محمد القصبجی که ترانه‌هایش شامل سازهای اروپایی چون ویولن‌سل و کنترباس بود، همکاری می‌کرد.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: ام‌کلثوم در سال ۱۹۳۶ در نخستین فیلمش به نام وداد بازی کرد. او در پنج فیلم دیگر نیز ایفای نقش کرد که چهارتا از آن‌ها ساختهٔ احمد بدرخان بودند. شناخته‌شده‌ترین فیلم‌های وی سلامه و فاطما هستند.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: سمت و سوی ترانه‌های ام کلثوم در دههٔ ۴۰ میلادی و ابتدای ۵۰ میلادی و همچنین شیوهٔ اجرای پختهٔ او سبب شد، که از این دوران به عنوان عصر طلایی ام کلثوم یاد شود.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: با توجه به تغییر سلیقه و انتظارهای مردم و همچنین گرایش‌های جدید هنری خود در اوایل دههٔ چهل میلادی، او ترانه‌هایی از آهنگساز زکریا احمد و بیرم التونسی که شعرهایی محاوره‌ای که با استفاده از عناصر بومی مصر می‌سرود، می‌خواند.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: این گرایش‌های جدید وی، نشان از آن داشت که وی خواندن ترانه‌های مدرن عاشقانه در دههٔ ۳۰ را کنار گذاشته بود، چنانچه آخرین همکاری ام کلثوم با قصبجی که این جریان را عمدتاً خودش رهبری می‌کرد در سال ۱۹۴۱ و ترانه‌ای به نام رق الحبیب بود که اتفاقاً از محبوب‌ترین، پیچیده‌ترین و با کیفیت‌ترین ترانه‌های ام کلثوم شد. دلایل دیگر این جدایی چندان روشن نیست. گمانه زنی می‌شود که این قطع همکاری تا حدی به دلیل شکست فیلم آیدا بود، که در آن ام کلثوم بیشتر کارهای قصبجی از جمله اولین قسمت اپرای آن را خواند. همچنبن قصبجی تا ۱۹۴۴ و زمان مرگ اسمهان الاطرش، خوانندهٔ سوری که به مصر مهاجرت کرده بود و رقیب جدی ام کلثوم به‌شمار می‌رفت، ترانه‌های زیادی را برایش نوشت.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: در آن زمان همچنین ام کلثوم همکاریش را با آهنگساز جوان‌تر یعنی ریاض سنباطی که چند سال قبل به تیم هنری او پیوسته بود را به‌طور قابل توجهی افزایش داد.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: سنباطی خود در سال‌های اولیه فعالیتش تحت تأثیر قصبجی بود و ترانه‌هایش عمدتاً غنایی بودند که بیشتر مورد پسند طرفداران سیده قرار گرفتند. نتیجهٔ همکاری با شعر و ترانهٔ رامی و سنباطی و همچنین تونسی و احمد، خلق آثاری شد که جذابیتی ماندگار برای مردم مصر داشت. ام کلثوم برخلاف انتظار همگان، در سال ۱۹۴۶ یک شعر مذهبی در سبک عربی کلاسیک را خواند. ترانهٔ از قلب من بپرس با شعر احمد شوقی و آهنگ سنباطی، موفقیتی ناگهانی را برای او به ارمغان آورد و بار دیگر او را به سال‌های نخست خوانندگی‌اش نزدیک کرد.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: اشعار مشابه و زیاد دیگری با شعر شوقی و آهنگ سنباطی خواند، از جمله ولد الهدی که در ستایش محمد بن عبدالله در ۱۹۴۹ آن را خواند. در اوج دوران حرفه‌ای ام کلثوم در ۱۹۵۰، او رباعیات خیام را که توسط احمد رامی برگردانده شده و سنباطی آهنگسازی‌اش را کرده بود خواند. رامی این کار را نقطهٔ کمال خود می‌دانست. این رباعی‌ها به حماسه و فداکاری می‌پرداختند. ابراهیم ناجی یکی از اشعارش به نام الاطلال (ویرانه‌ها) را برای ام کلثوم مقداری اصلاح کرد و با آهنگسازی سنباطی، سیده در سال ۱۹۶۶ آن را خواند. این ترانه نقطهٔ اوج ام کلثوم تلقی می‌شود.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: از آنجا که با افزایش سن، توانایی‌های آوازی او کاهش یافته بود، می‌توان این آهنگ را آخرین نمونهٔ موسیقی عربی کلاسیک دانست، در زمانی که حتی خود ام کلثوم، خواندن قطعاتی تحت تأثیر موسیقی غربی که توسط محمد عبدالوهاب ساخته شد، شروع کرده بود.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: مدت زمانِ اجرای آهنگ‌های ام کلثوم ثابت نبود، چرا که به درخواست تماشاگران و شنوندگان، گاه بعضی قسمت‌ها را چندین مرتبه تکرار می‌کرد به طوری که طی ۵ ساعت کنسرت تنها ۳ آهنگ می‌خواند.به‌طور مثال اجرای زندهٔ یکی از ترانه‌هایش به نام یا ظلمنی از ۴۵ تا ۹۰ دقیقه اجرایش طول می‌کشید. این قضیه رابطهٔ همیشگی و پویای بین خواننده و طرفدارانش را نشان می‌داد.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: یکی از تکنیک‌های مورد استفاده‌اش، بداهه‌خوانی بود که در موسیقی قدیمی عربی کلاسیک بسیار کاربرد داشت بود، هرچند که با افزایش سن و غربی‌تر شدن موسیقی‌ها این تکنیک را کمتر و کمتر استفاده می‌کرد. در این تکنیک، خواننده به دفعات یک خط یا بخش را به دفعات با توجه به احساسات و متن و شدت بخشیدن به بخش‌های احساسی اجرا می‌کرد تا آنجا که تماشاگران و شنوندگان را به وجد می‌آورد، که در موسیقی عربی به آن طرب می‌گویند. کنسرت‌های او از همواره از پنجشنبه ساعت ۹:۳۰ شب تا ساعات اولیهٔ جمعه پخش می‌شدند.خلاقیت خودجوش و بداهه ام کلثوم به عنوان یک خواننده وقتی چشمگیر تر می‌شود که با شنیدن چند اجرای کاملاً متفاوت از یک آهنگ در یک بازهٔ ۵ ساله، تجربه‌ای متفاوت و منحصربه فرد را به شنونده می‌دهد. این رابطهٔ قوی و منحصربه فرد برای هر شنونده، از دلایل موفقیت ام کلثوم به عنوان هنرمند به‌شمار می‌رود.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: در حدود سال ۱۹۶۵ او همکاریش با محمد عبدالوهاب را آغاز کرد که نخستین ترانه‌ای که برای سیده ساخت، انت عمری (تو عمر من هستی) نام داشت. ترانه‌های او در ۱۹۶۷ و پس از شکست مصر در جنگ ۶ روزه، بیش از پیش دارای حالت درون‌گرایانه و واکاوی روح و احساسات افراد، شدند چنانچه هنگام خواندن آهنگ شکوه که لحنی تأملی داشت، بسیاری از ژنرال‌های مصری حاضر در کنسرت اشک می‌ریختند.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: به دنبال تأسیس امارات متحده عربی در سال ۱۹۷۱ با دعوت زاید بن سلطان آل نهیان، نخستین حاکم این کشور، چندین کنسرت برای نکوداشت این رویداد، اجرا کرد.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: ام کلثوم همچنین در این دوران با آهنگسازان دیگری چون محمد الموجی، سید مکاوی و بلیغ حمدی همکاری داشت.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: صدای ام‌کلثوم در بین صداهای کنترآلتو طبقه‌بندی می‌شود. این صدا بم‌ترین صدای خوانندگان زن است.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: او مشهور به بداهه‌خوانی بود چنانچه مشهور است که هیچ‌گاه دوبار یک خط را به یک شکل نمی‌خواند. ام‌کلثوم از پس از اقامت در قاهره تا ۱۹۲۷ شاگرد ابوالعلاء بود و وی همیشه توصیه می‌کرد که صدایش را با معنا و ملودی سنتی عربی سازگار کند.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: نشانه‌های بیماری جسمی ام کلثوم که از اوایل دهه ۳۰ ظهور کرده بود؛ هر چند سال یکبار رو به وخامت می‌گذاشت. در اواخر تابستان ۱۹۳۷ او به شدت درگیر بیماری کبد و کیسه صفرا شد. پزشکان متخصص آن زمان توصیه کردند برای درمان بهتر به کشورهای سفر کند که دارای آب‌های معدنی باشند. در تابستان همان سال ام کلثوم یک ماه را در واشینگتن گذراند و پس از بهبودی به مصر بازگشت.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: او دربارهٔ این روزها گفته‌است:(مجبور بودم به دلیل بیماری؛ رژیم غذایی سختی را رعایت کنم و خوردن خیلی از غذاها برایم ممنوع شده بود) این بیماری اما با وجود تمام رسیدگی‌های پزشکی هرگز کاملاً بهبود نیافت.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: ام کلثوم نهایتاً در ۳ فوریه ۱۹۷۵ در سن ۷۶ سالگی بر اثر ورم کلیه درگذشت. مراسم تشییع جنازهٔ او با شرکت بیش از ۴ میلیون نفر از شلوغ‌ترین مراسم‌های تشییع جنازهٔ غیر سیاسی در جهان است.


title: ام کلثوم (خواننده)

text: وی در مقبرهٔ از پیش تعیین شده در گورستان امام شافعی به خاک سپرده شد.چمتا - ام کلثوم


title: مسجد دژگان

text: «مسجد تاریخی دژگان» در نزدیکی بندر خمیر و در دهستان دژکان واقع شده‌است و تاریخ بنای آن دانسته نیست. در ساختمان این مسجد، از سبک معماری و شبستان مساجد بندر لنگه تقلید شده‌است. شبستان و ستون‌های آن از جهت به کار بردن قطعات سنگ‌تراشی شده نقوش گل و بوته قابل ملاحظه‌است. پوشش تزئینی تاق و سردرها و زینت‌کاری رواق‌ها با قطعات سنگ‌تراشیده شده آهکی فوق‌العاده جالب و ظریف صورت گرفته‌است. نقوش این رواق‌ها، از سبک نقش و نگار هندی تأثیر گرفته‌است.


title: مسجد منبر کهنه

text: «این مسجد عمارت حاجی باقر است و در ماه رمضان ۱۰۸۳ هجری قمری به پایان رسیده است» بنابراین مشخص می‌شود مسجد مزبور در زمان صفویه بنا شده و از آن زمان مورد استفاده قرار گرفته‌است.


title: مسجد منبر کهنه

text: در سال ۱۳۳۲ هجری قمری حاج شیخ احمد گله‌داری، از تجار معروف مسجد را مرمت کرده‌است.


title: مسجد جامع بندر عباس

text: مسجد جامع اهل‌سنت بندرعباس یا مسجد جامع دلگشا یکی از مساجد قدیمی شهر بندرعباس مرکز استان هرمزگان در جنوب ایران است.


title: مسجد جامع بندر عباس

text: این مسجد که در بلوار طالقانی (ساحلی) بندرعباس رو به دریا قرار دارد، دارای دو طبقه، یک مناره، صحن و ۱۲ستون است که از طرح قدیمی این مسجد باقی مانده‌است. این بنا به شماره ۱۵۹۹ به ثبت آثار ملی ایران رسیده‌است.


title: مسجد جامع بندر عباس

text: در این مسجد هر هفته مراسم نمازجمعه اهل‌سنت بندرعباس برگزار می‌شود.


title: مسجد جامع بندر عباس

text: مسجد جامع اهل‌سنت بندرعباس به عنوان یکی از قدیمی‌ترین مساجد شهر بندرعباس دارای سابقه‌ای طولانی است و قدمت آن به ۲۶۴سال پیش برمی‌گردد که اولین بار توسط خیّر بزرگ «حاج زین‌العابدین ابوالقاسم اوزی» ساخته شد. این مسجد در طول این مدت چندین بار تجدید بنا و بازسازی شده‌است.


title: مسجد جامع بندر عباس

text: بازسازی مسجد جامع اهل سنت بندر عباس در دوره جدید از سال ۱۳۸۲ شروع شد و با حمایت خیّر بزرگ منطقه جنوب حاج عبدالله رستمانی، کار ساخت آن به اتمام رسید.


title: مسجد جامع بندر عباس

text: مسجد جامع اهل سنت بندرعباس پس از بازسازی که ۵ سال به طول انجامید روز جمعه ۳۱ خرداد ۱۳۸۷ با حضور سیدعبدالباعث قتالی امام جمعه اهل‌سنت و جماعت بندرعباس و آیت‌الله غلامعلی نعیم‌آبادی امام‌جمعه اهل تشیع بندرعباس و نماینده ولی‌فقیه و شرکت پرشور نمازگزاران افتتاح شد.


title: مسجد جامع بندر عباس

text: شبستان این مسجد در دو طبقه ساخته شده و زیربنای کل مسجد حدود ۴۹۰۰ مترمربع است. شبستان حدود ۲۰ درب بزرگ دارد که به ایوان‌های شمالی، شرقی و جنوبی مسجد باز می‌شوند. محراب این مسجد با هنر کاشی‌کاری زینت داده شده و بسیار چشمگیر است.


title: مسجد جامع بندر عباس

text: بنای قدیمی مسجد مشتمل بر شبستان ستون‌دار با ۱۲ ستون در میانه و ایوان‌های ستون‌داری در سه جبهه باختری، جنوبی و خاوری بوده‌است. از این بنا تاکنون بخش ستون‌داری در میانه شبستان جدید باقی مانده‌است. این بخش از شبستان دارای ۱۲ ستون با ساقه‌ای استوانه‌ای و پایه‌ای مکعبی که ستون‌ها در بالا توسط قوس‌های جناغی به همدیگر متصل شده و زمینه را برای برپا داشتن مسطح تیر پوش فراهم ساخته‌است. ساقه و پایه ستون‌ها در تعمیرات اخیر با قطعات سنگ نما پوشش یافته. سر ستون‌ها و بخش‌های فوقانی آن‌ها دارای تزیینات گچی است. بخش‌های جدید بنا و خاصه نمای بیرونی آن فاقد اصالت تاریخی و هنری است.


title: مسجد جامع بندر عباس

text: طراحی معماری این مسجد توسط شهاب‌الدین ارفعی و همکارانش مسعود منصوری، ناصر مجاور، امیر حمزه انجام شده‌است.


title: مسجد ناصری (بندر عباس)

text: این مسجد در سال ۱۳۰۴ شمسی توسط محمد علی ناصری حیدرآبادی بنا شده‌است. سبک بنای مسجد از معماری سنتی جنوب ایران بهره جسته و سقف آن از چوبم مخصوصی به نام صندل یا (چندل) که از هندوستان آورده می‌شد، ساخته شده‌است. این مسجد دارای تزیینات گچبری ارزنده‌ای است و قدمت آن به دوره قاجاریه می‌رسد.


title: سد دم قشم

text: « سد دم قشم»، پیشینهٔ این سد تاریخی به دوران ساسانیان بر می‌گردد. یک رشته کوه سراسر جزیره قشم را از شرق به غرب پوشانیده‌است. در آبریز شمالی این کوه‌ها ، بریدگی‌های بسیاری وجود دارد که آب باران‌های موسمی را در جبهه‌های شمالی و جنوبی به خلیج فارس می‌ریزد. نخستین بریدگی، در کناره باختری، در ۳ کیلومتری شهر قشم، یعنی دره کولغان است. دومین بریدگی، در جنوب روستای گیاهدان است که در زمان صفویان، سدی که مردم محل آن را «دِرهاش» می‌خوانند، در دهانهٔ آن بنا کرده‌اند ولی سد به دلیل رعایت نکردن جنبه‌های فنی ویران شده‌است. سومین بریدگی، در باختر روستای پی پشت قرار دارد که تا لافت ۱۵ کیلومتر فاصله دارد. در این بریدگی، ساسانیان سدی سنگی به نام «دَم» ساخته‌اند، که سرتاسر پایه و دیوارهای اصلی آن هنوز پابرجاست. ابزارهای سد دم از سنگ‌های تراش و با ملات ویژه دوران ساسانی گچ، ساروج و قلوه سنگ است، که همانند تمامی آثار این دوران، در برابر سیلاب‌های تند به همان استحکام، بازمانده‌است و با این که در دوره‌های بعد، به ویژه در دوران صفوی، تأسیساتی به آن افزوده شد، با این حال به دلیل رعایت ننمودن جنبه‌های فنی تعمیرات و پیوستگی‌ها، ویران شده و در حال حاضر تنها پایه‌ها و دیوار استوار و کانال خروج آب که در درون لایه‌های کلفت سنگی کنده شده، پابرجاست .


title: امامزاده سید سلطان محمد

text: امامزاده سید سلطان محمد ( پیرچوگان ) واقع در بخش مرکزی از توابع شهرستان رودان در استان هرمزگان و یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است.


title: گردنه آهوان

text: گردنه آهوان در حد فاصل جاده سمنان و دامغان قرار دارد. این منطقه دارای زمستان‌های سختی می‌باشد که در اغلب موارد به بسته شدن جاده می‌انجامد.


title: گردنه آهوان

text: کاروانسرای سنگی آهوان در این منطقه قرار دارد.


title: گردنه آهوان

text: آهوان نام روستایی است در حد فاصل 15 تا 30 کیلومتری جاده سمنان _ دامغان واقع شده است. صاحب تحفةالرضویه می‌نویسد: چون حضرت امام رضا به نزدیک دامغان که در حال حاضر به آهوان مشهور است رسید آهویی چند به خدمت آن حضرت رسیدند و عرض کردند یا بنَ رسولِ اللّه مخالفان قصد کشتن شما را دارند خوب است معاودت فرمائید. آن حضرت فرمود: از اجل نتوان گریخت و برای آن‌ها دعای خیر فرمود و بدین جهت آن محل را آهوان می‌گویند.


title: گردنه آهوان

text: برخی نیز گویند امام رضا هنگام سفر از مدینه به مرو در این جایگاه درنگ می‌کند و می‌بیند که شکارچی‌ای آهوی ماده‌ای را در بند انداخته و خیال کشتن آن را دارد.


title: گردنه آهوان

text: حضرت از دیدن پستان‌های پرشیر آهو در مییابد که آهوی شکار شده دارای بچه‌هایی می‌باشد که در اثر گرفتار شدن مادرشان آن‌ها بیشیر مانده‌اند. بنابراین از شکارچی درخواست می‌کند که آن آهو را در راه خدا آزاد کند. بدین ترتیب آهو به ضمانت حضرت رضا آزاد می‌گردد و آن جایگاه «آهوان» نامیده می‌شود.


title: گردنه آهوان

text: سخن نخست افسانه وار و عوامانه است و نمی‌تواند راست باشد. اما نظر دوم تا اندازه‌ای منطقی‌تر به نظر می‌رسد.


title: قلعه دختران

text: قلعهٔ دختران (رودان) واقع در بخش مرکزی از توابع شهرستان رودان در استان هرمزگان و یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است.


title: قلعه دختران

text: «قلعه دختران» از قلاع مشهرو منطقهٔ هرمزگان است، این قلعه در فاصله ۵کیلومتری شمال شهرستان رودان (دِهبارز) ومنتهی الیه کوی گرم واقع است، این قلعه که در اثر بو توجه‌ای در حال حاضر به ویرانه‌ای مبدل شده به وسیله سنگ‌های بزرگی بنا گردیده بوده که وجود سنگرهای سنگی متعددی در اطراف قلعه و غاری نیز در پایین آن نشان دقت و توجه خاص ساکنان قلعه به بالا بردن ضریب امنیتی پناهگاهشان می‌باشد. گفته می‌شود این قلعه توسط دختر یکی از بزرگان اقوام گذشته رودان اداره می‌شده‌است.


title: کتل امامزاده هاشم

text: کتل امامزاده هاشم، روستایی است از توابع بخش لاریجان شهرستان آمل در استان مازندران ایران.


title: کتل امامزاده هاشم

text: این روستا در دهستان بالا لاریجان قرار داشته و بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، متروکه و بدون جمعیت بوده است.


title: کتل امامزاده هاشم

text: کتل به معنای جای بلند و رفیع است. در حقیقت این منطقه یک گردنه است که بلندترین بخش جاده هراز می‌باشد.


title: قلعه کمیز (رودان)

text: قلعه کمیز، روستایی در دهستان آبنما بخش مرکزی شهرستان رودان در استان هرمزگان ایران است.


title: قلعه کمیز (رودان)

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۳٬۸۳۱ نفر (۱٬۰۹۹ خانوار) بوده‌است.


title: زیارتگاه شاه قطب‌الدین حیدر

text: امامزاده شاه قطب الدین حیدر واقع در بخش مرکزی شهرستان رودان در استان هرمزگان و یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران می‌باشد.


title: زیارتگاه شاه قطب‌الدین حیدر

text: زیارتگاه امامزاده شاه قطب الدین حیدر معروف به زیارتِ شاه یکی از مهم‌ترین زیارتگاه‌های شهرستان رودان (دِهبارز) است که همه ساله به‌ویژه در ایام محرم میزبان هیئت‌ها و دسته‌های عزاداری سطح شهر و توابع شهرستان است.


title: زیارتگاه شاه قطب‌الدین حیدر

text: نسب این امامزاده براساس شجره نامه مستند به حسن مجتبی می‌رسد.


title: آبشار شاهان‌دشت

text: آبشار شاهاندشت بزرگترین آبشار استان مازندران و بلندترین آبشار بلند ایران از نظر مجموع ارتفاع و یکی از آثار ملی کشور در فهرست آثار ملی ایران است. این آبشار در روستای شاهاندشت واقع در ۶۵ کیلومتری شهر آمل در بخش امیری قرار دارد و از سمت جاده نسبت به آن دید وجود دارد. این آبشار پرآب، دائمی و عظیم، در جانب جنوبی جاده و رودخانه هراز باشکوهی وصف‌ناپذیر خودنمایی می‌کند؛ از کنار قلعه ملک بهمن بر روی یک کوه هرمی شکل مشرف به روستای شاهان‌دشت به پایین می‌ریزد. در ارتفاعات مشرف به روستای شاهاندشت آبشار اصلی شاهان‌دشت با ارتفاع ۵۱ متر بزرگترین آبشار استان مازندران به‌شمار می‌رود که این آبشار که دارای سه آبشار متعدد است در مجموعه ارتفاعی در حدود ۱۸۰ متر دارد.


title: آبشار شاهان‌دشت

text: در بالای آبشار شاهاندشت قلعه ملک بهمن که به قلعه ملکه قلاع یا ملک بهمن مشهور است و نام تاریخی آن قلعه فرشته بوده‌است، واقع شده و از عظیم‌ترین قلاع کوهستانی البرز ایران است که از سنگ و نوعی ساروج که مخلوطی از شیر و تخم مرغ و نوعی خاک است ساخته شده و استحکام زیادی دارد که قدمت آن به سه هزار سال پیش می‌رسد. مسیر رسیدن به قلعه و آبشار گذر از پل روستای وانا، جاده روستای شاهاندشت، پارکینگ شاهاندشت، گذر از روستای شاهاندشت و حدود ۱۵ دقیقه پیاده‌روی است.


title: شکل شاه

text: شکل شاه اثری تاریخی است در منطقه لاریجان شهرستان آمل که به دستور ناصرالدین شاه قاجار از شمایل وی و تنی چند از ملازمانش بر دل صخره‌ای بر سر راه جاده تاریخی هراز (تنگه بند بریده) و در نزدیکی چشمه آب معدنی استراباکو، در تاریخ ۱۲۹۵ ه.ق حجاری شده‌است.


title: شکل شاه

text: این اثر کتیبه و شکل کنده کاری شده در دل کوه است و اثر مشابهش در تنگه واشی که تصویر فتحعلی شاه قاجار را نمایش داده‌است. رکن الاسفار، از معاصران ناصرالدین شاه که هردو اثر و هر دو پادشاه را دیده‌است نیز نظر مشابهی دارد.


title: شکل شاه

text: با به قدرت رسیدن قاجاریه و انتخاب تهران به عنوان پایتخت، به دستور ناصرالدین شاه قاجار مسیرهای قدیمی و مال رو در دره‌های هراز و چالوس تعمیر و به راه ارابه رو تبدیل گشتند. در سال 1290 ( ه. ق)، ناصرالدین شاه مجدداً دستور به بهسازی مسیر لاریجان (جاده هراز) داده و “حسنعلی خان وزیر” را به سرپرستی این کار منصوب نمود. وی نیز با همکاری “گاستیگیرخان”، مهندس اتریشی که در خدمت دولت ایران بود، جاده را به اندازه‌ای پهن کرد که دو ارابه بتوانند از آن عبور کنند. در سال 1295(ه. ق) و با اتمام عملیات ساخت این راه، به عنوان یادبود نقشی از شاه قاجار در یکی از صعب العبورترین نقاط این مسیر به نام “تنگهِ بندِ بریده” به مناسبت بازسازی و ساخت جاده قدیم مازندران حجاری شده‌است. این نقش برجسته در بستری مستطیل شکل، آراسته به اشعاری در قاب‌های سجاده‌ای دیده می‌شود. در این تصویر ناصرالدین شاه سوار بر اسب در وسط و ده تن از ملازمین کشوری و لشکری ملبس به پوشاک رسمی “سرداری” که در ترنج‌های نزدیک به سر هر یک از آن‌ها معرفی شده اند و در دو سوی او به نمایش درآمده، دیده می‌شوند. در دورادور نقش برجسته که حدود 8 متر طول و 4 متر ارتفاع دارد، کتیبه‌های حجاری شده در قاب‌هایی تعبیه شدند که شامل چند بیت شعر در مدح ناصرالدین شاه، سختی عبور و مرور راه لاریجان و فرمان شاه در خصوص تعمیر و مرمت آن است. در وسط نقش و زیر سم اسب ناصرالدین شاه عبارت “عمل کمترین علی اکبر فی سنه 1295” و در بالای سر افرادی که نقش آن‌ها حک شده، القاب و یا سمت آنان با قلم ریز و خط شکسته نقر شده‌است. بالای سر ناصرالدین شاه این عبارت؛ تمثال بی‌مثال همایونی و بالای سر ده نفر از درباریان عبارت؛


title: شکل شاه

text: نواب وجیه الله میرزا


title: شکل شاه

text: مقرب الخاقان آجودان مخصوص (رضاخان اقبال السلطنه عکاس باشی)


title: شکل شاه

text: وزیر فواید (حسنعلی خان امیرنظام گروسی)


title: شکل شاه

text: جناب سپهسالار اعظم (میرزاحسین خان سپهسالار)


title: شکل شاه

text: جناب آقا (میرزا یوسف خان مستوفی الممالک)


title: شکل شاه

text: آقای نایب السلطنه (کامران میرزا)


title: شکل شاه

text: اعتضادالسلطنه (علیقلی میرزا)


title: شکل شاه

text: جناب معتمدالممالک (علیرضاخان)


title: شکل شاه

text: جناب امین الممالک (علی خان)


title: شکل شاه

text: مقرب الخاقان مهدیقلی خان (مجدالدوله) نوشته شده‌است.


title: شکل شاه

text: از جاده فعلی هراز، نسبت به این اثر تاریخی دیدی وجود ندارد چرا که پشت تونل وانا (تونل طویلی بعد از روستای بایجان و قبل از منطقه امیری در مسیر آمل به تهران) قرار دارد. امروزه ساده‌ترین راه دسترسی به آن حرکت پیاده از جبهه جنوبی تونل وانا به سمت شمال پس از گذر از رودخانه و با حدود ۱۰ دقیقه پیاده‌روی است.


title: شکل شاه

text: در خلال جنگ جهانی دوم توسط سربازان شوروی سابق بخشی از این اثر تاریخی به جهت تیراندازی این سربازان به آن از بین رفته‌است.


title: اکشن‌اسکریپت

text: اکشن‌اسکریپت ActionScript زبان برنامه نویسی برای فلش‌پلیر می‌باشد که تعامل با کاربر، پردازش و نگهداری اطلاعات و غیره را در زمان اجرا به عهده دارد .AS بر پایه ECMAScript است که معمولاً به صورت بایت کد توسط compiler درون فایل ذخیره گردیده و درrun-time توسط ActionScript Virtual Machine ترجمه و اجرا می‌شود. AS مدل پیشرفته و قوی را از یک زبان برنامه نویس ارائه می‌کند که برای بسیاری از توسعه دهندگان وب و برنامه نویسان با اندکی دانش ازobject-oriented programming آشنا و راحت خواهد بود .


title: ژن‌درمانی

text: منظور از ژن درمانی مجموعه‌ای از روش‌های درمانی است که طی آن با ترمیم و رفع عیب ژن، بیماری را درمان می کنند.


title: ژن‌درمانی

text: در گذشته تمام اقسام ژن درمانی متکی به نوعی ناقل (وکتور) برای انتقال عامل درمان به درون سلول بودند اما در حال حاضر شیوه‌های دیگری نیز عرضه گردیده‌اند. نخستین عمل بالینی ژن درمانی در سال ۱۹۹۰ توسط موسسات ملی بهداشت ایالات متحده آمریکا انجام گرفت.


title: ژن‌درمانی

text: ژن‌ها که بر روی کرموزوم‌ها قرار دارند، واحدهای فیزیکی و کارکردی پایه‌ای بدن هستند. ژن‌ها توالی‌های اختصاصی بازهایی هستند که چگونگی ساخت پروتئین‌ها را رمزبندی می‌کنند. گرچه ژن‌ها بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرند، اما این پروتئین‌ها هستند که اغلب کارکردهای حیاتی را انجام می‌دهند و حتی اکثریت ساختارهای سلولی را تشکیل می‌دهند. هنگامی که ژن‌ها به نحوی تغییر پیدا کنند که پروتئین‌های رمزبندی‌شده به وسیلهٔ آن‌ها نتوانند کارکردهای طبیعی‌شان را انجام دهند، بیماری‌های ژنتیکی به وجود می‌آیند. ژن‌درمانی تکنیکی است برای تصحیح ژن‌های معیوبی که مسئول ایجاد بیماری هستند. پژوهشگران ممکن است یکی از چندین رویکرد موجود را برای تصحیح ژن‌های معیوب به کار ببندند. ژن طبیعی ممکن است به درون یک محل غیراختصاصی درون ژنوم کاشته شود تا یک ژن بی‌کارکرد را جایگزین کند. این روش یک رویکرد رایج است. یک رویکرد دیگر تعویض ژن غیرطبیعی از طریق «بازترکیبی هومولوگ» است. ژن غیرطبیعی را می‌توان از طریق «جهش معکوس انتخابی» ترمیم کرد، که باعث می‌شود، ژن به کارکرد طبیعی‌اش بازگردد. تنظیم یک ژن خاص (میزانی را که یک ژن خاموش و روشن می‌شود) را نیز می‌توان تغییر داد.


title: ژن‌درمانی

text: در اغلب بررسی‌های ژن‌درمانی، ژن «طبیعی» به درون ژنوم وارد می‌شود تا جایگزین یک ژن بیماری‌زای «غیرطبیعی» شود. یک مولکول حامل که به آن ناقل(vector) می‌گویند، برای وارد کردن ژن درمان‌کننده به سلول‌های هدف بیمار مورد استفاده قرار می‌گیرد.


title: ژن‌درمانی

text: در حال حاضر رایج‌ترین ناقل مورد استفاده ویروسی است که به‌طور ژنتیکی تغییرداده شده‌است، تا DNA طبیعی انسانی را حمل کند. ویروس‌ها طوری تکامل یافته‌اند تا ژن‌های‌شان را به شیوه‌ای آسیب‌زا به درون سلول‌های انسانی وارد کنند. دانشمندان سعی کرده‌اند تا از این توانایی ویروس‌ها سود ببرند و ژنوم ویروس‌ها را طوری دستکاری کنند که ژن‌های بیماری‌زا را از سلول حذف و ژن‌های درمان‌کننده را وارد آن کنند. سلول‌های هدف مثلاً سلول‌های کبد یا ریه بیمار با ناقل ویروسی آلوده می‌شوند. پروتئین‌های جدید دارای کارکرد که به وسیلهٔ ژن درمان‌کننده ایجاد می‌شوند، سلول را به وضعیت طبیعی بازمی‌گردانند. به غیر از ویروس‌ها، گزینه‌های دیگری برای وارد کردن ژن‌ها به درون سلول‌ها وجود دارد.


title: ژن‌درمانی

text: ساده‌ترین روش واردکردن مستقیم DNA درمانی به درون سلول است. این رویکرد از لحاظ کارکرد محدودیت دارد، زیرا می‌توان آن را تنها در مورد بافت‌های معینی به کار برد و نیاز به مقادیر زیادی DNA دارد. یک روش دیگر غیرویروسی برای واردکردن ژن‌ها به درون سلول، ایجاد کره مصنوعی لیپیدی (چربی) با هسته آب‌دار است. این کره‌ها که به آن لیپوزوم می‌گویند، DNA را از طریق غشای سلول هدف به درونآ ن منتقل می‌کنند. DNA درمانی را همچنین می‌توان با اتصال شیمیایی DNA به یک مولکول که به گیرنده‌های سلولی خاص متصل می‌شود، به درون سلول هدف وارد کرد. هنگامی که این مولکول به این گیرنده‌ها متصل می‌شود، DNA درمانی به وسیلهٔ غشای سلولی بلعیده می‌شود و به درون سلول راه می‌یابد.


title: ژن‌درمانی

text: روش‌های ژن درمانی به سه دسته عمده طبقه‌بندی می‌شوند:


title: ژن‌درمانی

text: ژن درمانی در مرحله جنینی مطالعه اثر ژن‌های فعال در مراحل جنینی مختلف برای درمان بیماری‌هاست.


title: ژن‌درمانی

text: ژن درمانی در لوله عصبی مطالعه تأثیر ژن‌های فعال در لوله عصبی و نقش جهش در آن‌ها در بروز بیماری‌های ژنتیکی است. از جمله این تحقیقات روی پروتئین‌های خانواده سی‌دی‌ایکس و پروتئین‌های خانواده ساکس در فعال کردن ژن‌ها در لوله عصبی می‌باشد.


title: عمارت تلگرافخانه (بندر جاسک)

text: ازآثار باقی مانده انگلیسی‌ها و هلندی‌ها در جاسک عمارتی است که به نام (عمارت تلگرافخانه) معروف است.  در روزگار استقرار شرکت هند خاوری، در این ناحیه، بناهایی در آن ساخته شده‌است . ساختمان تلگراف خانه، در ۱۸۶۹ میلادی برابر با ۱۲۸۶ هجری قمری از سوی انگلیسی‌ها بنا شده و ساختمان بنگله سرخ که در سال ۱۸۷۷ میلادی برابر با ۱۲۹۴ هجری قمری، از سوی هلندیها بنا شده‌است . بنگله سرخ، در سال‌های اخیر مرکز گارد مسلح گمرک بوده‌است .


title: سد پی‌پشت

text: «سد تاریخی پی پشت» واقع در شهر قشم یکی از سدهای دیدنی و آبگیرهای باستانی استان هرمزکان است. تأسیسات تقسیم آب این سد حداقل از دوره ساسانی است . از دیکر آبگیر دیدنی جزیره قشم سد گوران است.  کارشناس میراث فرهنگی تاکید دارند که پی اولیه سد از دوره بالا وتاج سد از دوره ساسانی است. از قسمت سدهای هخامنشی می‌توان سدها و جمله آبگیرهای مهم شهر قشم: سد «سلماب خالصی»، و سد «سیماب» و سد «توریان» می‌توان نام برد.


title: شاه شهید (قشم)

text: «بقعه شاه شهید » از اماکن زیارتی جزیره قشم است، این بقعه در چند سال اخیر بازسازی و گسترش یافته‌است. مردم جزیره درباره شاه شهید و کوچه آن داستان‌هایی می‌گویند.


title: هنری دیوید ثورو

text: هنری دیوید ثورو (۱۲ ژوئیه ۱۸۱۷ – ۶ مه ۱۸۶۲) فیلسوف، نویسنده، شاعر، طبیعت‌گرا، اصلاح‌طلب و ریاضت‌کش آمریکایی بود که بیشتر برای یکی از کتاب‌هایش به نام والدن شناخته شده‌است.


title: هنری دیوید ثورو

text: او نظریه‌پرداز نافرمانی مدنی و یکی از مهم‌ترین چهره‌های نظریه تعالی و عشق به بدویت، سراسر زندگی کوتاهش را در شهر کونکورد در ایالت ماساچوست گذراند.


title: هنری دیوید ثورو

text: درباره سعدی هنری دیوید ثرو میگوید که من همان سعدی هستم که بعداز 600 سال آمده‌ام


title: هنری دیوید ثورو

text: شهرت وی که البته پس از حیات وی اتفاق افتاد به دلیل مقاله نافرمانی مدنی اوست؛ شخصیت‌هایی چون مهاتما گاندی، مارتین لوتر کینگ و لئو تولستوی تحت تأثیر این مقاله قرار گرفته‌اند.


title: هنری دیوید ثورو

text: وی عقیدهٔ توماس جفرسون را در مورد حکومت قبول داشت: ثورو بیشتر عمر ۴۵ ساله‌اش را در کونکورد گذراند. در ۱۸۳۷ میلادی از هاروارد فارغ‌التحصیل شد. در ۱۸۴۵ حدود دو سال و دو ماه اقامتش را در جنگل‌های حوالی دریاچه والدن آغاز کرد و به زندگی بدوی روی آورد. او فقط گه‌گاه سری به شهر می‌زد. خود انگیزه‌اش از رفتن به جنگل را اینگونه توصیف کرده‌است: «عزم کرده‌ام از پیش روی نظرات جامعه اثاث‌کشی کنم؛ از دولت، از دین، از آموزش، از جامعه و نیز می‌خواهم خود را رو در رو ببینم.»


title: هنری دیوید ثورو

text: پدرش فرزند یک مهاجر پروتستان از جزایر شانل بود و مادرش دختر یک کشیش محلی. ثورو دربارهٔ زندگی خود نوشته‌است: «من در مناسب‌ترین نقطه از زمین زاده شدم؛ درست بر لبهٔ زمان». ثورو با بزرگانی چون ادگار آلن پو، ناتانیل هاوثورن، ویتمن، ملویل و رالف والدو امرسون معاصر بوده و روابط نزدیکی با امرسون داشته‌است.


title: هنری دیوید ثورو

text: در ۱۸۹۰ ثورو تجربه‌ای نزدیک به عشق را از سر گذراند. رقیب عشقی او برادرش بود. هر دو همزمان و بی‌خبر از یکدیگر ابراز عشق کردند. دختر که می‌پنداشت پدرش از «عقاید غیرمتعارف» پروا دارد، علی‌رغم میل ابتدایی دست رد به سینهٔ هنری زد. ثورو شش سال پس از این واقعه با اشاره‌ای شوخ‌طبعانه به معلم سرخانهٔ فرزندان امرسون، خطاب به او نوشت: «او به‌راستی می‌خواهد -تردید می‌کنم بنویسم- با من ازدواج کند. مردم آن را اینطور هجی می‌کنند. من یک «نه» روشن، به همان صورتی که بعد از تمرین بسیار تلفظ آن را آموخته‌ام حواله‌اش کردم و مطمئنم این نه کارش را ساخت. من واقعاً با روبه‌رو شدن با دشمنی اینچنین را در مسیر زندگی‌ام پیش‌بینی نکرده بودم.»


title: هنری دیوید ثورو

text: ثورو هرگز ازدواج نکرد.


title: هنری دیوید ثورو

text: فلسفهٔ ثورو به‌تفصیل در دو اثر والدن و نافرمانی مدنی آمده‌است. والدن مجموعه از نوشته‌های کوتاه مقاله‌وار است که ثورو در آن‌ها به اقتصاد، سرمایه‌داری، انقلاب صنعتی، زندگی بر پایهٔ طبیعت و اخلاق انسانی وابسته و متأثر بر تغییرات جهانی پرداخته‌است.


title: هنری دیوید ثورو

text: به‌عقیدهٔ ناشر انگلیسی اثر، درسی که ثورو می‌آموزاند را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد: «ساده زندگی کنید.»


title: هنری دیوید ثورو

text: 3-والدن با ترجمه علیرضا طاقدره


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: «سگ ولگرد» داستان کوتاهی از صادق هدایت، نویسندهٔ ایرانی است که نخستین بار در سال ۱۳۲۱ با هفت داستان دیگر در مجموعه‌ای به همین نام در تهران منتشر شد. داستان آن دربارهٔ یک سگ اصیل اسکاتلندی به نام پات است که، پس از گم کردن صاحبش، سرگردان شده و از انسان‌ها آزار می‌بیند. پات سگی معمولی نیست؛ او در آرزوی بازگشت به دوران کودکی است و در ته چشم‌هایش روحی انسانی دیده می‌شود.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: هدایت بیشترِ داستان‌های مجموعهٔ "سگ ولگرد" را پیش از ۱۳۲۰ نوشته بود، ولی به خاطر ممنوع‌القلم بودن چاپشان مقدور نبود. پس از اشغال ایران در جنگ جهانی دوم در شهریور ۱۳۲۰، با الغای سانسور دولتی، «سگ ولگرد» نیز امکان انتشار یافت. «سگ ولگرد» داستانی کنایی و نمادین است که از زاویهٔ دید دانای کل روایت می‌شود. نقّادان آن را داستانی اگزیستانسیالیستی به‌شمار آورده‌اند و، با بعضی دیگر از داستان‌های هدایت مانند «زنده‌به‌گور» و «تاریک‌خانه»، از آن دسته روان‌داستان‌هایش دانسته‌اند که به شیوهٔ واقع‌گرایی نوشته شده. روان‌شناسان و افسانه‌شناسان و اخلاقیّون و دانشمندان اجتماعی و فلسفی دربارهٔ «سگ ولگرد» سخن‌ها گفته‌اند. پژوهشگران ادبیات این داستان را با داستان‌های دیگری از زبان‌های دیگر هم سنجیده‌اند.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: صادق چوبک و احمد شاملو از سخنورانی هستند که با تأثّر از «سگ ولگرد» آثاری آفریده‌اند. «سگ ولگرد» به چندین زبان نیز ترجمه و منتشر شده‌است.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: امروزه تاریخ نگارش داستان کوتاه «سگ ولگرد» و هفت داستان دیگرِ مجموعهٔ "سگ ولگرد" مشخص نیست، اگرچه به‌گفتهٔ محمد بهارلو، این داستان‌ها احتمالاً در خلال سال‌های ۱۳۱۴ تا ۱۳۲۰ نوشته شده‌اند.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: هدایت در دو نامه به مجتبی مینوی و پروفسور یان ریپکا که چند اثر او را به چکی ترجمه کرده‌است، تلویحاً به نوشتن این داستان‌ها اشاره می‌کند. او در نامه‌ای از بمبئی به لندن به تاریخ ۲۳ بهمن ۱۳۱۵ خورشیدی به مینوی نوشته‌است: «تقریباً ۲۰ نوول و یک تآتر و یک «بوف کور» و دو سه سفرنامهٔ حاضر چاپ دارم.» نوشتهٔ مشابهی در نامه‌ای که دو هفته قبل از آن در ۹ بهمن ۱۳۱۵ خورشیدی به یان ریپکا نوشته بوده به چشم می‌خورد: «چند سفرنامه و تقریباً ۲۰ نوول حاضر چاپ دارم اما هنوز وسایل چاپ آن‌ها میسر نیست.» به‌گفتهٔ برادران هدایت، عیسی و محمود، صادق هدایت از سال ۱۳۱۴ خورشیدی به مدت پنج تا شش سال ممنوع‌القلم بوده و وزارت معارف و ادارهٔ شهربانی از او تعهد کتبی گرفته بوده‌اند که در ایران اثری را منتشر نکند. اشارهٔ هدایت به میسر نبودن «وسایل چاپ» نیز به دلیل ممنوع‌القلم بودن او بوده‌است. با این وجود، کم‌تر از یک سال پس از شهریور ۱۳۲۰، با برچیده‌شدن بساط سانسور دولتی، مجموعه‌داستان "سگ ولگرد" امکان انتشار پیدا می‌کند.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: هدایت در نامه‌های خود به مینوی و ریپکا از نوشتن "علویه خانم"، "افسانهٔ آفرینش"، «میهن‌پرست» و ترجمهٔ "کارنامهٔ اردشیر پاپکان"، "شکند گمانیک ویچار"، "گجستهٔ ابالیش" و "زند وهومن یسن" نام برده‌است. از این آثار، تنها «میهن‌پرست» در مجموعهٔ "سگ ولگرد" چاپ شده و بقیه به‌صورت مستقل یا در کنار دیگر آثار هدایت چاپ شده‌اند. به گفتهٔ محمد بهارلو مشخص نیست که آیا هشت داستان مجموعهٔ "سگ ولگرد" جزو بیست «نوول حاضر چاپ» بوده‌اند یا اینکه هدایت بعدها پاره‌ای از این هشت داستان را نوشته و در کتاب "سگ ولگرد" گنجانده‌است.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: داستان کوتاه «سگ ولگرد» نخستین بار در سال ۱۳۲۱ خورشیدی (۱۹۴۲ میلادی) همراه با هفت داستان دیگر در مجموعهٔ "سگ ولگرد" توسط انتشارات بازرگانی نجات در تهران منتشر شد. بیشتر داستان‌های مجموعهٔ "سگ ولگرد"، پیش از ۱۳۲۰ خورشیدی نوشته شده بوده‌اند؛ ولی به دلیل وجود محدودیت، چاپ آن‌ها ممکن نبوده‌است. "سگ ولگرد" آخرین مجموعه‌داستانی است که هدایت منتشر کرده‌است.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: داستان کوتاه «سگ ولگرد» بارها توسط ناشران گوناگون در مجموعهٔ "سگ ولگرد" چاپ شده‌است که از جملهٔ این چاپ‌ها می‌توان به چاپ انتشارات امیرکبیر در ۱۳۳۸ خورشیدی و چاپ انتشارات جاویدان در ۱۳۵۶ خورشیدی اشاره کرد. داستان کوتاه «سگ ولگرد» چندین بار نیز خارج از مجموعهٔ اصلی چاپ شده‌است. به‌عنوان نمونه در کتاب‌های: "داستان‌نویسان امروز ایران" (به انتخاب تورج رهنما، نشر توس، ۱۳۶۳ خورشیدی) و "مجموعه‌ای از آثار صادق هدایت" (به‌اهتمام محمد بهارلو، نشر طرح نو، ۱۳۷۲ خورشیدی).


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: در سال ۱۳۸۳ خورشیدی مجموعه‌داستان "سگ ولگرد" با پی‌گیری حقوقی بازماندگان صادق هدایت، از بازار کتاب ایران جمع‌آوری شد. به‌گفتهٔ جهانگیر هدایت —برادرزادهٔ صادق هدایت— این کتاب‌ها در سال ۱۳۸۲ خورشیدی توسط «یکی از ناشرها» با بیش از ۲۰۰ تغییر و تحریف، چاپ شده بود. مجموعه‌داستان "سگ ولگرد" پیشتر در سال‌های ۱۳۷۸، ۱۳۷۹ و ۱۳۸۱ خورشیدی توسط انتشارات قطره، راضیه، قصه‌گو، آزادمهر، پندنامک، و جامه‌دران منتشر شده بوده‌است.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: داستان کوتاه «سگ ولگرد» تاکنون به زبان‌های، انگلیسی، آلمانی، فرانسوی، ترکی استانبولی، کُردی (۲ ترجمه)، ارمنی، بلغاری، و قزاقی ترجمه و منتشر شده‌است. جهانگیر هدایت، «سگ ولگرد» را اولین داستان صادق هدایت به‌شمار آورده که به چندین زبان ترجمه شده‌است.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: پات سگ اسکاتلندی اصیل و نازپرورده‌ای است. تشابه زیادی میان چشم‌های او و چشم‌های انسان وجود دارد. پات همچون موجودی که «در ته چشم‌های او یک روح انسانی دیده می‌شود» توصیف شده‌است. او حتی به گوشت‌خواری اجدادش عادت نداشته و بوی شیربرنج و خاطرهٔ شیر مادرش را ترجیح می‌دهد. پات دلش برای گرما، آرامش، و امنیت دوران کودکی تنگ شده‌است.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: روزی پات به همراه صاحبش برای کاری به شهر ورامین می‌رود. پس از این‌که او بوی سگی ماده را احساس می‌کند به دنبال این سگ ماده رفته و از صاحبش جدا می‌شود. در نهایت پس از ناتوانی در یافتن صاحبش و کتک‌خوردن و شکنجه‌های بسیاری که از جانب مردم به وی روا داشته شده بود، تا جان در بدن داشت به دنبال اتومبیل فردی که به وی کمی غذا داده بود، دویده و در نهایت از فرط خستگی و شکستگی روانش، و همچنین از فرط اذیت و آزار، از پای افتاده و جان می‌دهد. داستان، شرح امیدها و هراس‌های اوست در حالی که قساوت و ظلم بی‌رحمانه‌ای را تحمل می‌کند. در پایان، سه کلاغ برای درآوردن چشم‌های میشی پات بالای سر او پرواز می‌کنند.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: «سگ ولگرد» داستان کوتاهی رمانتیک، کنایی، نمادین و به تعبیر جلال آل‌احمد، سیاسی است که از زاویهٔ دید دانای کل یا سوم شخص مفرد روایت می‌شود. روایت به‌شیوهٔ دانای کل، یعنی نویسنده یا راویِ داستان به‌عنوان شخصیت در آن نقشی را برعهده ندارد و همهٔ اعمال و افکار شخصیت‌ها را از بیرون، مشاهده و تشریح می‌کند. ساختار داستان «سگ ولگرد» ساده و روایی است. طرح و نقشه (پیرنگ) داستان به گونه‌ای است که پات، بیش از یک سگ معمولی به نظر می‌رسد. حضور «منِ» نویسنده در داستان و به‌ویژه در تشبیه‌هایی که با هدف برانگیختن حساسیت خواننده گنجانده شده‌است، محسوس است. این «من» در لحن کلام نویسنده (کیفیت روانی سبک او) منعکس است.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: صادق هدایت در داستان کوتاه «سگ ولگرد» مانند داستان‌های کوتاهی چون «زنده‌به‌گور»، «بن‌بست»، و «تاریک‌خانه» از تکنیک‌های واقع‌گرایی برای ارائهٔ یک روان‌داستان بهره برده‌است. به‌گفتهٔ کاتوزیان، مهم‌ترین ویژگی روان‌داستان‌های صادق هدایت (چه داستان‌هایی که در آن‌ها از تکنیک‌های واقع‌گرایانه و چه داستان‌هایی که در آن‌ها از تکنیک‌های فراواقع‌گرایانه استفاده شده‌است)، این است که در آن‌ها مسائل فلسفی، هستی‌شناختی، روان‌شناختی، و تا اندازهٔ کم‌تری جامعه‌شناختی جایگاهی عمده دارند. همچنین در روان‌داستان‌های هدایت، ارزش و اهمیتِ داستانی، نسبت به داستان‌های دیگر او کم‌تر است. موضوع آن‌ها (یا وجوه عمده‌ای از آن) جهان‌شمول بوده و از این روی به زمان و مکان ویژه‌ای مقید نیستند.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: این داستان از دیرباز مورد توجه منتقدان و نویسندگان بوده‌است.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: به‌گفتهٔ محمد بهارلو، نویسنده و منتقد، هدایت در «سگ ولگرد» نیز مانند رسالهٔ «انسان و حیوان» و نخستین داستان کوتاهش، «زبانِ حالِ یک الاغِ در وقتِ مرگ»، به همان حقیقت «برابر دانستن ارزش وجودی انسان و حیوان، و محکوم کردن ظلم و شقاوتی که آدم‌ها نسبت به حیوان‌ها روا می‌دارند»، نظر داشته‌است. او می‌گوید، هدایت نه‌تنها کسانی که پات را آزار می‌دهند، بلکه همهٔ افراد جامعه را به حیوان‌آزاری متهم کرده و آن‌ها را شریک جرم می‌داند. به‌گفتهٔ بهارلو، نقطهٔ پایان «سگ ولگرد»، مانند بیشتر داستان‌های هدایت، مرگ است.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: محمد علی همایون کاتوزیان، منتقد ادبی و استاد دانشگاه آکسفورد می‌نویسد: کاتوزیان، داستان «سگ ولگرد» را تنها روایتی از رفتار بی‌رحمانه با جانواران ندانسته و دو لایهٔ دیگرِ به‌یاد آوردن روزگار آسایش، و نوستالژیِ دورانِ خوشِ کودکی را نیز مورد بررسی قرار داده‌است.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: به‌گفتهٔ شریفی ولدانی، استاد دانشگاه اصفهان، و چهارمحالی، دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، بازتاب کهن‌الگوها و به‌ویژه آنیما در روان‌شناسی یونگ، در چند صحنه از داستان به‌چشم می‌خورد. به‌عنوان نمونه در توجه پات به جفت مادهٔ خود در آن بخش از داستان که او به‌پیروی از رفتارهای غریزی‌اش، صاحب خود را رها می‌کند. به‌باور شریفی ولدانی و چهارمحالی، هدایت در «سگ ولگرد» مانند "بوف کور" به جنبهٔ منفی آنیما توجه داشته‌است.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: به‌گفتهٔ کاتوزیان، آرزوی بازگشت به کودکی که در "بوف کور" و داستان کوتاه «زنده‌به‌گور» وجود دارد، در «سگ ولگرد» به حد اعلای خود رسیده و به مرحلهٔ شیرخوارگی کشیده می‌شود. از دیدگاه کاتوزیان، بازگشت به دوران شیرخوارگی یا حتی بازگشت به درون رحم که به دلیل نبود خاطره، درد و رنجی هم نمی‌توان برایش متصور بود، دورهٔ پیش از آگاهی و مرحلهٔ پیش از به‌وجود آمدن عقدهٔ ادیپ است که در داستان‌های کوتاه «سگ ولگرد» و «تاریک‌خانه» پدیدار می‌گردد. شریفی ولدانی و چهارمحالی نیز احساسات پات به مادرش که با بوی شیربرنج تداعی می‌شود را بازتابی از عقدهٔ ادیپ می‌دانند. هرچند که به‌گفتهٔ آنان، اگرچه در این داستان خبری از حسادت به پدر نیست، ولی بازتابِ بخش عمده‌ای از عقدهٔ ادیپ یعنی «کشش به مادر» را می‌توان در افکار پات یافت.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: کرم نایب‌پور، استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد کلیبر، و نغمه ورقائیان، دانشجوی دکتری دانشگاه فنی کارادنیز، به بررسی تطبیقی «سگ ولگرد» و دو رمان "تیمبوکتو" (۱۹۹۹) (از پل استر) و "روسلان وفادار" (۱۹۷۵) (از گئورگی ولادیموف) و مضمون‌های مشترک آن‌ها شامل: تقابل جامعه و سگ، وظیفه‌شناسی و مسئولیت‌پذیری، تنهایی و یتیمانگی و تجسم روح انسانی در شخصیت‌ها پرداخته‌اند. به‌گفتهٔ آن‌ها، در هر سه داستان، نوعی تقابل میان شخصیت‌ها و جامعه وجود دارد و هر سه سگ (پات، مستر بونز، و روسلان) گرفتار و زندانی جامعه‌ای هستند که آن‌ها را به بندگی واداشته و زندگی‌شان را تا لحظهٔ آخر تحت تأثیر قرار می‌دهد. همچنین در خدمتِ صاحب بودن و مطابق خواستهٔ او رفتار کردن، ویژگی مشترک هر سه سگ دانسته شده‌است. به‌گفتهٔ نایب‌پور و ورقائیان، این حسِ وظیفه‌شناسی، چنان در جسم و روح سگ‌ها جای گرفته که انگار بخشی از وجود آن‌هاست. تنهایی و یتیمانگی، ویژگیِ مشترکِ دیگرِ این سه سگ دانسته شده‌است؛ چرا که هر سه سگِ این داستان‌ها به‌گونهٔ یتیمانه‌ای تنها هستند. تجسم روح انسانی آخرین ویژگی مشترک سه سگ است که توسط نایب‌پور و ورقائیان بررسی شده‌است. به‌گفتهٔ آن‌ها، پات، مستر بونز و روسلان، هر سه تمثیلی از انسانِ تنها و آواره‌ای هستند که حاکمیت اقتداری (هژمونیک) نظام سیاسی، صورت‌بندی اجتماعی–اقتصادی سرمایه‌داری، و به‌ویژه دستگاه ایدئولوژیگ طبقهٔ حاکم، فردیت آن‌ها را گرفته و پس از استثمار دورشان انداخته‌است. مصطفی صداقت‌رستمی، منتقد ادبی، دو داستان «سگ ولگرد» و "سپیددندان" را در چهار زمینهٔ آغاز داستان، زاویهٔ دید، کشمکش، و درون‌مایه و محتوا به یکدیگر شبیه دانسته‌است. برپایهٔ نوشتهٔ صداقت‌رستمی، هر دو داستان با توصیف مکان وقوع رویدادها آغاز می‌شوند؛ هر دو از زاویهٔ دیدِ بیرونی و شخصی (سوم شخص مفرد) بیان می‌شوند؛ در هر دو داستان کشمکش‌هایی میان حیوان با انسان و حیوان با حیوان (تنازع برای بقا) وجود دارد؛ همچنین، بی‌رحمی و شقاوت انسان‌ها، اولویت نیاز جنسی به نیازهای طبیعی و انسانی، کمبود محبت در جامعه، مرگ و مرگ‌اندیشی، رابطهٔ نیاز جنسی با مرگ و مهر و عاطفه نسبت به جانوران، برخی از جنبه‌های مشترکِ دو داستان دانسته شده‌اند.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: جان الله کریمی مطهر، استاد دانشگاه تهران، با بررسی تطبیقی «کاشتانکا»، نوشتهٔ آنتون چخوف و «سگ ولگرد»، آن‌ها را بسیار شبیه ولی با جهان‌بینی‌های متفاوتی دانسته‌است. گم کردن صاحب در آغاز، از شباهت‌ها و چگونگی پایان یافتن داستان از تفاوت‌های دو داستان است که کریمی مطهر به آن‌ها اشاره کرده‌است.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: روح‌الله روزبه کوهشاهی، استاد دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان، با تکیه بر روش توصیفی–تحلیلی مکتب ادبیات تطبیقی، به بررسی دو داستان «سگ ولگرد» و "مسخ" نوشتهٔ فرانتس کافکا، از زاویهٔ دید اگزیستانسیالیسم پرداخته‌است. کوهشاهی، «تنهایی»، «پوچی»، «مرگ»، «ناامیدی»، و «شکست» را از شباهت‌های بنیادی این دو داستان دانسته‌است. به‌باور روزبه کوهشاهی، هدایت در «سگ ولگرد» همانند کافکا، قهرمان خود را از میان جانوران انتخاب می‌کند. این سگ همانند سوسکِ داستانِ "مسخِ" کافکا نمادین است و هدایت، انسانی را در پوستین سگ به تصویر کشیده‌است. به‌گفتهٔ روزبه کوهشاهی، این گزینشِ قهرمان از میان جانوران، بهترین راه برای نشان دادن تنهایی و انزوای سوژهٔ انسانی می‌باشد که هر دو نویسنده هم از آن آگاه هستند. روزبه کوهشاهی بدبینی کافکا را به‌مراتب بیشتر و جدی‌تر از بدبینی هدایت دانسته‌است؛ چرا که در "مسخ"، نزدیکان گرگور زامزا (پدر، مادر، و خواهرش) هستند که به او ظلم و ستم روا می‌دارند، در حالی که در «سگ ولگرد» افراد دیگری در حق پات، ستمگری می‌کنند.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: به‌باور شریفی ولدانی و چهارمحالی، صادق هدایت با موضوع قرار دادن سگ، به پیشینهٔ اسطوره‌ای آن در آیین‌های کهن ایرانی نظر داشته‌است. آن‌ها دو دلیل را در این زمینه ارائه کرده‌اند. دلیل نخست، بازتاب رسم کهن «سگ–دید» در داستان کوتاه «تخت ابونصر» در مجموعهٔ سگ ولگرد است. آن‌ها بازتاب این آیین را که در اوستا هم به آن اشاره شده‌است، نشانه‌ای از ذهنیت هدایت نسبت به پیشینهٔ سگ در اسطوره‌ها و ادیان باستانی ایرانی دانسته‌اند.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: دلیل دیگرِ ارائه شده توسط شریفی ولدانی و چهارمحالی، عنوان داستان است. به‌باور آن‌ها، به‌نظر می‌آید که هدایت، نخست عبارت «سگ ولگرد» را به‌عنوان صفتی منفی و منفور از زبان مردم کوچه و بازار گرفته‌است و سپس در ذهن خود به پیشینهٔ سگ ولگرد در اوستا و نوشته‌های دینی زرتشتی و اساطیر ایران توجه داشته‌است. شریفی ولدانی و چهارمحالی در این زمینه به پیشینهٔ آشنایی صادق هدایت با اوستا و نوشته‌های پهلوی استناد کرده‌اند و معتقدند که نباید به جنبهٔ اسطوره‌ای عنوان داستان بی‌توجه بود. آن‌ها پس از اشاره به آنچه دربارهٔ رفتار با سگ ولگرد در فرگرد سیزدهم وندیداد اوستا آمده‌است، چنین نتیجه گرفته‌اند که با توجه به پیشینهٔ سگ در اساطیر و حرمتی که پات به عنوان سگی اسکاتلندی در کشور خود داشته‌است، شاید انتظار داشته که در ایران نیز جامعه به‌جای آزار و اذیت، با او به نیکی رفتار کند؛ بنابراین هدایت با توصیف احوال پات در پی جلب ترحمی است که جامعه باید به او ابراز کند.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: به‌گفتهٔ طاهری و اسمعیلی‌نیا، در داستان «سگ ولگرد»، اجتماعی تهی از احساسات و عواطف انسانی و سرشار از خشونت و بی‌رحمی تصویر شده‌است؛ اجتماعی که آزار و اذیت و تنهایی موجودات در آن امری طبیعی است.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: احسان طبری از دوستان و هم‌عصران نویسنده، در اشاره‌ای گذرا بیان می‌کند که هدایت در نویسندگی به دنبال شناخت و پرداخت نمونه‌های انسانی اصیل ایرانی رفت اما همیشه این کارش از روی عشق نبوده؛ گاه به قصد نشان دادن زشتی‌ها و ابتذال روحیِ این نمونه‌ها بود. انسان‌ها در نوشته‌های هدایت، معمولاً نازیبا و مسخ شده‌اند. در «سگ ولگرد» محبت هدایت به سگ، گاه بیش از محبت او به برخی انسان‌ها است. بزرگ علوی مرد مهربانی را که به پات غذا می‌دهد خودِ صادق هدایت می‌دانسته.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: به‌گفتهٔ جلال آل احمد، «سگ ولگرد» استعاره‌ای سمبلیک و کنایه‌ای از خودِ هدایت است. آل احمد همچنین «سگ ولگرد» را داستانی سیاسی دانسته‌است. او در کتاب "در خدمت و خیانت روشنفکران" چنین می‌نویسد:


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: کاتوزیان برخلاف آنچه آل احمد نوشته‌است، پات را نمونه‌ای از روشنفکران غرب‌زده ندانسته‌است و بیگانگی هدایت را نه بیگانگی خواسته‌شده، که بیگانگی تحمیل‌شده نامیده‌است. کاتوزیان، پات را نمادی از خود هدایت خوانده و داستان را زندگی‌نامهٔ هدایت به قلم خود او دانسته‌است. از دیدگاه کاتوزیان، هدایت خود را در دید مذهبیان همچون سگی نجس تصور کرده که آنقدر باید کتک خورده و خود را در خویش حبس کند تا طرد شده و بمیرد. کاتوزیان همچنین سه کلاغی را که در انتهای داستان در انتظار درآوردن چشم‌های میشی پات هستند، به‌ترتیب نماد شاه و سیاستمداران، روشنفکران، و مذهبی‌ها و مردم عامی دانسته‌است که برای مرگ هدایت لحظه‌شماری می‌کردند.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: اسد نصیری، منتقد، نقطهٔ اوج داستان را زمانی توصیف می‌کند که پات به فرض یافتن صاحبی جدید به دنبال اتومبیل فردی که به او غذا داده بود، می‌دود و در نتیجه همین تعقیب جان می‌دهد. وی پات را دارای روحی بلند و انسانی توصیف کرده که به جبر سرنوشت دچار گردیده‌است. جهانگیر هدایت، برادرزادهٔ صادق هدایت، برداشت خود را از این داستان این‌گونه ارائه می‌دهد: «در این داستان، ایران چون سگی شده‌است که امنیت و آسایشش را از دست داده‌است. ایران تبدیل به سگ ولگردی شده‌است که با چشم‌های میشی التماس می‌کرد، کتک می‌خورد و در انتها، سه کلاغ نیز در انتظار این بودند که چشم‌هایش را درآورند.»


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: "ماهنامهٔ ایرانیان ادمونتون" این اثر را این‌گونه نقد می‌کند که هدف و موضوع اصلی هدایت در این داستان، نه پات، بلکه اعتراض به این موضوع است که میل برای آزادی تنها برای انسان‌ها شایسته و محترم شمرده می‌شود و برای حیوانات تنها نتیجه‌ای تراژیک دربردارد.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: حسین فتحی، استاد دانشگاه ولی عصر رفسنجان، به نقد «سگ ولگرد» در چارچوب نظریهٔ نشانه‌شناسی و از زاویهٔ دید مرکززداییِ سوژه که از مفاهیم پایه‌ای فلسفهٔ پساساختارگرایی می‌باشد، پرداخته‌است. به‌گفتهٔ فتحی، هدایت، خود در "پیام کافکا" به‌روشنی به مرکززدایی و انزوای سوژه اشاره کرده و آن را این‌چنین به‌تصویر کشیده‌است: به‌باور فتحی، دلیل انزوای پات در داستان «سگ ولگرد»، از دست‌دادن خدا-صاحب یا از نظر نشانه‌شناختی، منشأِ معنا و هویت است. فتحی می‌نویسد، پات با ورود به دنیای جدید، از جایگاه سوژه‌ای خود جدا شده و وارد جایگاه سوژه‌ای کاملاً متفاوتی می‌شود. او سپس، تلاش برای رمزگذاری نمادین دنیای جدیدش و یافتن صاحبش را آغاز می‌کند؛ اما نه‌تنها در این‌کار به توفیقی دست نمی‌یابد، بلکه از کشف رمزگان‌های دنیای جدید نیز ناتوان است و از نداشتنِ مرکز رنج می‌برد. فتحی این مسائل را دلیل انزوای بیش از پیش پات، و جابه‌جایی از یک جایگاه سوژه به جایگاهی دیگر را دلیل مرگ سوژه-سگ در پایان داستان می‌داند.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: سید کاظم موسوی، استاد دانشگاه شهرکرد، و فاطمه همایون، کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی، به بررسی تأثیر اندیشه‌های اگزیستانسیالیستی و معنای نوستالژی از دید سارتر در «سگ ولگرد» پرداخته‌اند. به‌گفتهٔ آن‌ها، هدایت موقعیتی را که سارتر برای انسان در این جهان ترسیم می‌کند، به‌طور کامل در «سگ ولگرد» به‌تصویر کشیده‌است. موسوی و همایون، مسائلی مانند «آزادی و سرگردانی»، «وانهادگی، تنهایی و دلهره»، «بیچارگی»، و «نوستالژی» را از میان بنیان‌های اندیشهٔ اگزیستانسیالیسم سارتر، در «سگ ولگرد» مورد بررسی قرار داده‌اند. روح‌الله روزبه کوهشاهی نیز به بررسی "مسخ" فرانتس کافکا و «سگ ولگرد» از دیدگاه اگزیستانسیالیسم پرداخته‌است. او این دیدگاه را مانند پلی می‌داند که هدایت را به کافکا وصل می‌کند. روزبه کوهشاهی انتخاب قهرمانان از میان جانوران را دلیلی برای به‌تصویر کشیدن تنهایی و بی‌کسی انسان می‌داند. به‌باور او، هر دو قهرمان این داستان‌ها نمادین بوده و مظهر آفرینندگانشان هستند. روزبه کوهشاهی این قهرمانان را مرکززادیی‌شده می‌داند که به‌گفتهٔ او، نشان‌دهندهٔ این نکته است که رفتاری که جهانیان با آن‌ها می‌کنند همانند حیوانات است و آنان هویت و مرکزیت خود را در گیرودار زندگی و در تعامل و تبادل با افراد از دست داده‌اند و به حیوان تنزل یافته‌اند.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: به‌گفتهٔ غلامحسین شریفی ولدانی و محمد چهارمحالی، به‌نظر می‌رسد که «انتری که لوطی‌اش مرده بود» نوشتهٔ صادق چوبک، در واقع تقلیدی هنری از «سگ ولگرد» هدایت است. به‌گفتهٔ شریفی ولدانی و چهارمحالی، مهدی اخوان ثالث در شعر «جادهٔ نمناک» که در سوگ صادق هدایت سروده‌است، از «سگ ولگرد» هم یاد می‌کند:


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: ... زنی گم کرده بویی آشنا و آزار دلخواهی؟ سگی ناگاه دیگر بار وزیده بر تنش گمگشته عهدی مهربان با او چنانچون پار یا پیرار؟... همچنین شعر «هنوز در فکر آن کلاغم»، سرودهٔ احمد شاملو نیز تقلیدی از پایان داستان «سگ ولگرد» دانسته شده‌است.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: جلال آل احمد «سگ ولگرد» را تأثیرپذیرفته از «کاشتانکا» ی آنتون چخوف دانسته‌است. به‌گفتهٔ کریمی مطهر نیز شباهت این دو داستان بسیار زیاد است و این احتمال وجود دارد که «کاشتانکا» موجب پیدایش «سگ ولگرد» شده باشد، هرچند که هدایت، «سگ ولگرد» را با جهان‌بینی دیگری نوشته‌است. چرا که برخلاف «سگ ولگرد»، «کاشتانکا» دارای پایانی خوش است. به‌گفتهٔ او اگرچه ترجمهٔ فارسی «کاشتانکا» نخستین بار در سال ۱۳۳۷ خورشیدی یعنی پانزده سال پس از انتشار «سگ ولگرد» منتشر شده‌است، ولی به‌نظر می‌آید هدایت ترجمهٔ فرانسوی یا آلمانی «کاشتانکا» را پیش‌تر خوانده بوده‌است.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: روح‌الله روزبه کوهشاهی پس از بررسی شباهت‌های «سگ ولگرد» و "مسخِ" فرانتس کافکا، تأثیرپذیری هدایت از این نویسنده را محتمل دانسته‌است. مصطفی صداقت‌رسمی نیز پس از بررسی شباهت‌های «سگ ولگرد» و رمان "سپید دندانِ" جک لندن، معتقد است که، اگرچه «سگ ولگرد» در سال ۱۳۲۱ خورشیدی منتشر شده و "سپیددندان" نخستین بار در سال ۱۳۳۱ خورشیدی از فرانسه به فارسی ترجمه شده‌است، ولی به‌نظر می‌رسد هدایت پیش از انتشار ترجمهٔ فارسیِ "سپید دندان"، متن انگلیسی آن را خوانده‌است.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: سید کاظم موسوی و فاطمه همایون، فرضیه تأثیرپذیری هدایت در «سگ ولگرد» از اگزیستانسیالیسم ژان پل سارتر را طرح کرده‌اند. به‌گفتهٔ آن‌ها، اگزیستانسیالیسم از جمله مکتب‌هایی است که مورد توجه هدایت بوده‌است. موسوی و همایون، «پات» را نمادی از رنج و بیچارگی انسان‌ها و نشان‌دهندهٔ نگاه اگزیستانسیالیستی هدایت و تأیید مبانی اندیشگی سارتر، که در آن نوستالژی مهم‌ترین عامل نابودکنندهٔ زندگی و وجود آدمی تعریف شده‌است، دانسته‌اند.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: کاتوزیان، «سگ ولگرد» را یکی از بهترین داستان‌های هدایت و یکی از بهترین روان‌داستان‌هایش به‌شمار آورده‌است. او ارزش این داستان را در تحلیل افکار پات، سگی که نه تنها از کسی محبت نمی‌بیند، بلکه به‌طور پیوسته در معرض ظلم و بی‌رحمی است، دانسته‌است.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: به‌گفتهٔ محمد بهارلو، داستان کوتاه «سگ ولگرد» و هفت داستان دیگر مجموعهٔ "سگ ولگرد" که از آخرین داستان‌های صادق هدایت بوده و در فاصلهٔ سی تا چهل‌سالگی او نوشته شده‌اند، محصول زندگی خلّاق هدایت هستند و توانایی ذوق‌ورزی و آفرینندگی او را نشان می‌دهند. بهارلو همچنین راوی این داستان‌ها را راویِ عمیقی نامیده‌است که در زیر پوستهٔ واقعیت‌ها و در عمق وجود آدم‌ها کاوش می‌کند.


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: در جلد نخست "کتاب‌شناسی نقد و بررسی ادبیات داستانی معاصر" نوشتهٔ فاطمه فرهودی‌پور، ۹ مقاله در موضوع سگ ولگرد معرفی شده‌است. چهار نمونه از مقاله‌های دربارهٔ داستان کوتاه «سگ ولگرد» عبارتند از:


title: سگ ولگرد (داستان کوتاه)

text: به‌گفتهٔ شریفی ولدانی و چهارمحالی، می‌توان مقاله‌های دیگری را دربارهٔ «سگ ولگرد»، از نوع علمی–پژوهشی تا روزنامه‌ای، در وبگاه‌های معتبر علمی یافت.


title: زنی که مردش را گم کرد

text: زنی که مردش را گم کرد نام داستان کوتاهی از صادق هدایت است که در سال ۱۳۱۲ در مجموعهٔ "سایه‌روشن" به چاپ رساند. این داستان به امور و روابط جنسی زنی مازوخیست می‌پردازد و سرانجام آن را در جامعهٔ فرودست معاصرِ نویسنده به تصویر می‌کشد.


title: حاجی آقا

text: حاجی آقا داستان بلندی از صادق هدایت است که در ۱۳۲۴ خورشیدی توسط انتشارات مجلهٔ "سخن" در تهران منتشر شد. این داستان در زمان جنگ جهانی دوم اتفاق می‌افتد و محور آن شخصی به نام حاجی ابوتراب، یکی از بازاریان تهران است که هدایت مجموعه‌ای از زشتی‌های اخلاقی را در وجود او قرار داده‌است. داستان "حاجی آقا" در پیش و پس از اشغال ایران توسط متفقین در جنگ جهانی دوم روی می‌دهد.


title: حاجی آقا

text: "حاجی آقا" بلندترین کار داستانی هدایت پس از "بوف کور" است که به چهار بخش تقسیم شده‌است. بخش اول و سوم، شامل گفتگوهایی میان حاجی ابوتراب و بازدیدکنندگانش در هشتی خانه‌اش است که داستان را به نمایش‌نامه شبیه کرده‌است. بخش دوم شامل توصیف‌هایی از زندگی حاجی آقا و پیشینهٔ اوست. بخش چهارم هم که کوتاه‌ترین بخش داستان است، شامل رؤیای حاجی ابوتراب در عالم بیهوشی است.


title: حاجی آقا

text: "حاجی آقا" یک داستان واقع‌گرای طنزآمیز، سیاسی، و اجتماعی است. بیان داستان از دیدگاه سوم شخص است. هدایت در آن با خلق تیپ‌های گوناگون به نقد جامعه پرداخته‌است. همچنین در این داستان از اصطلاح‌های عامیانهٔ مردم استفادهٔ فراوان شده‌است. منتقدان تغییر لحن سخن حاجی ابوتراب هنگام صحبت با افرادی از طبقات اجتماعی گوناگون را از نقاط قوت داستان دانسته‌اند. این کتاب از زمان نخستین چاپ در شمارگان بالا، در ۱۳۳۰ خورشیدی، مورد استقبال کتاب‌خوان‌های ایرانی قرار گرفت. به‌ویژه پس از نخستین چاپ آن، حزب توده، که رابطهٔ نزدیکی با هدایت داشت، به ستایش کتاب پرداخت و آن را نشانهٔ امیدواری هدایت دانست. با این وجود، برخی منتقدان آن را داستانی ضعیف دانسته‌اند و به عناصر داستانی آن مانند طرح و پیرنگ، نقدهای جدی وارد کرده‌اند. این کتاب تاکنون به زبان‌های روسی، آلمانی، انگلیسی، فرانسوی، هلندی، ارمنی، ترکی استانبولی، اسلوونیایی، و ازبکی ترجمه و منتشر شده‌است.


title: حاجی آقا

text: رویدادهای کتاب "حاجی آقا" در دوران پیش و پس از اشغال ایران در سوم شهریور ۱۳۲۰ خورشیدی رخ می‌دهد. همچنین به گفتهٔ شاپور بهیان، هدایت در این کتاب بیش از هر جای دیگری با حزب توده همراهی نشان می‌دهد.


title: حاجی آقا

text: در سوم شهریور ۱۳۲۰ خورشیدی، متفقین ایران را اشغال می‌کنند. و به حکومت رضاشاه پایان می‌دهند. با خارج شدن رضاشاه از ایران، وضعیت سیاسی کشور دگرگون می‌شود. به‌فاصلهٔ سیزده سال از سقوط رضاشاه تا کودتای ۲۸ مرداد در زمان سلطنت محمدرضا شاه، قدرتی که تا پیش از آن در انحصار یک نفر بود، میان پنج قطب جدا از همِ دربار، مجلس، کابینه، سفارتخانه‌های خارجی، و عامهٔ مردم دست به دست می‌شود. آبراهامیان می‌گوید که در این زمان، کشمکش‌های سیاسی عمیقی در ایران پدیدار شده بود.


title: حاجی آقا

text: در چنین شرایطی بود که حزب توده در ایران تشکیل شد. بانیان این حزب از بازماندگان گروه موسوم به پنجاه و سه نفر بودند که در دوران رضاشاه دستگیر شده و به زندان افتاده بودند. در انتخابات دوره چهاردهم مجلس شورای ملی، ۲۳ کاندیدای حزب توده با ۲۰۰ هزار رأی، بیش از ۱۳ درصد کل آرای اخذشده را در سراسر کشور به‌دست آوردند. به‌گفتهٔ آبراهامیان، «برای نخستین بار در تاریخ ایران، یک سازمان رادیکال غیرمذهبی از حمایت عمومی برخوردار شد.» حزب توده در حوزهٔ فرهنگی نیز نفوذ زیادی داشت و بیشتر نویسندگان و شاعران کشور به‌گونه‌ای با آن پیوند یافته بودند.


title: حاجی آقا

text: صادق هدایت هیچگاه به عضویت حزب توده درنیامد ولی تعداد زیادی از دوستانش مانند بزرگ علوی، عبدالحسین نوشین، خلیل ملکی، احسان طبری و جلال آل‌احمد از اعضای آن بودند. هدایت همچنین چندین بار به اعضای حزب اجازه داد تا جلسات محرمانهٔ خود را در محل زندگی‌اش برگزار کنند. هرچند که خود او به ندرت در بحث‌ها شرکت می‌کرد. هدایت در ۱۳۲۴ خورشیدی به عضویت مجلهٔ "پیام‌نو" که ناشر افکار انجمن روابط فرهنگی ایران و شوروی بود درآمد و از اعضای فعال تحریریهٔ آن شد.


title: حاجی آقا

text: صادق هدایت "حاجی آقا" را در زمان اشغال ایران در جنگ جهانی دوم به‌وسیلهٔ متفقین و پس از آن نوشته‌است. در این زمان آزادی نسبی برای مطبوعات و چاپ کتاب وجود داشته‌است. "حاجی آقا" جزو آخرین داستان‌هایی است که هدایت نوشته‌است. او پس از آن، دو کتاب تألیفی دارد که عبارتند از: "توپ مرواری" و "نوشته‌های پراکنده". "حاجی آقا" همچنین بلندترین کار داستانی هدایت پس از "بوف کور" دانسته شده‌است. داستان آن از زمان سلطنت رضاشاه آغاز می‌شود و پس از سقوط او، وارد دوران پس از شهریور ۱۳۲۰ می‌شود. به‌گفتهٔ حسن میرعابدینی، این کتاب تصویر گسترده‌ای از وضع اجتماع و شیوهٔ زندگی مردم در پیش و پس از ۱۳۲۰ خورشیدی ارائه می‌کند و هدایت با نوشتن آن افشاگری‌های تند و تیز روزنامه‌های جنجالی آن دوران را نشان داده و به انتقاد از شخصیت‌های واپس‌گرای اجتماعی و رجال دورهٔ بیست ساله (۱۳۰۰–۱۳۲۰ خورشیدی) می‌پردازد.


title: حاجی آقا

text: به‌گفتهٔ مجتبی مینوی، از میان رفتنِ بساط استبداد، و وارد شدن نیروهای نظامی در ایران، و زحمت‌هایی که در طول چهار سالِ پس از آن به مردم ایران رسیده‌است، همگی به این می‌ارزیده‌است که یک نویسندهٔ ایرانی بتواند از اوضاع و احوالِ آن زمانِ ایران به صراحت و آزادی‌ای که در "حاجی آقا" وجود دارد، انتقاد کند و مردم ایران بتوانند درد دل خود را بگویند و بنویسند. مینوی می‌گوید که در آن «سال‌های کذایی» گذشته، کسی جز دروغ و تملق و چاپلوسی نمی‌گفت و نمی‌نوشت.


title: حاجی آقا

text: صدری‌نیا و رنجبر می‌گویند که سه چهار سال پیش از نشر "حاجی آقا" و پس از سقوط رضاشاه، برخی رجال ایرانی، دیکتاتوریِ اسلحهٔ از میان‌رفتهٔ او را دوباره احیا کردند ولی این‌بار با فریب مردم و نادان شمردن آن‌ها. هدایت هم خود را موظف دید که مردم را آگاه کند و بنابراین به نوشتن این داستان پرداخت.


title: حاجی آقا

text: "حاجی آقا" نخستین بار در ۱۳۲۴ خورشیدی (۱۹۴۵ میلادی)، در ۱۳۲ صفحه، به صورت ضمیمهٔ مجلهٔ "سخن" در تعدادِ کمِ ۶۰ نسخه، و زیر تخلص «هادی صداقت» در تهران چاپ شده‌است. در این زمان مجلهٔ "سخن" زیر نظر پرویز ناتل خانلری اداره می‌شد که دوست نزدیک هدایت بود. هدایت عضو هیئت تحریریهٔ مجله بود هرچند که از بابت کار در آن پولی دریافت نمی‌کرد. چاپ دومی از کتاب نیز به‌وسیلهٔ انتشارات امیرکبیر در ۱۳۳۰ خورشیدی (۱۹۵۲ میلادی) در دست کم هزار نسخه منتشر شد. از آن‌جایی که نوشته‌های پیشین هدایت همه به‌طور خصوصی و در شمارگان پایین منتشر شده بودند، این نخستین باری بود که کاری از هدایت توسط ناشری حرفه‌ای و با شمارگان بالا منتشر می‌شد. برخی دیگر از ناشرانی که "حاجی آقا" را چاپ کرده‌اند، عبارتند از: کتاب‌های پرستو (۱۳۴۳ خورشیدی، در ۲۲۴ صفحه در قطع جیبی)، جاویدان (۱۳۵۶ خورشیدی، در ۱۱۰ صفحه در قطع رقعی)،دادار (۱۳۷۸ خورشیدی، در ۱۳۶ صفحه)، قصه‌گو (۱۳۷۹ خورشیدی، در ۱۳۴ صفحه)، امیرمند (۱۳۸۰ خورشیدی، در ۱۰۹ صفحه)، جامه‌دران (۱۳۸۱ خورشیدی، در ۱۱۵ صفحه)، و آریابان (۱۳۸۱ خورشیدی، در ۱۰۹ صفحه).


title: حاجی آقا

text: مشخص نیست که واکنش‌ها به نخستین چاپ کتاب چگونه بوده‌است، ولی رسیدن کتاب به چاپ ششم تا ۱۳۴۳ خورشیدی (۱۹۶۴ میلادی)، نشان می‌دهد که "حاجی آقا" خوانندگان پرشماری داشته‌است. فرزانه معتقد است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، نسل تازه‌ای از خوانندگان با کتاب هم‌داستان هستند که دلیل آن روی کار آمدن کاسبان سنتی است که خودِ شخصیتِ حاجی ابوتراب هم نمایانگر یکی از آن‌هاست.


title: حاجی آقا

text: کتاب صوتی "حاجی آقا" با صدای عبدالحمید معصومی ضبط، و در ۲۰۰۷ میلادی منتشر شده‌است که مدت آن ۳ ساعت و ۲۶ دقیقه است.


title: حاجی آقا

text: "حاجی آقا" تنها اثر صادق هدایت است که در زمان حیاتش به زبان روسی ترجمه شده‌است. به‌گفتهٔ محمدرضا سرشار، این کار با پشتیبانی حزب توده انجام گرفته‌است. ترجمهٔ آلمانی "حاجی آقا" به‌وسیلهٔ ورنر زوندرمان انجام و در ۱۹۶۳ میلادی، در برلین منتشر شده‌است. در ۱۹۷۹ میلادی، ترجمهٔ انگلیسی "حاجی آقا" به‌وسیلهٔ جرج مایکل ویکنز، از طریق مرکز مطالعات خاورمیانهٔ دانشگاه تگزاس در آستین، زیرِ عنوانِ "حاجی آقا: پرتره‌ای از یک کلاهبردار ایرانی" منتشر شد. ژیلبر لازار نیز "حاجی آقا" را به فرانسوی ترجمه کرده‌است که در ۱۹۹۶ میلادی به‌وسیلهٔ انتشارات فوبیس در پاریس، منتشر شده‌است.


title: حاجی آقا

text: "حاجی آقا" همچنین به زبان‌های هلندی، ارمنی، کردی، ترکی استانبولی، اسلوونیایی، و ازبکی، ترجمه و منتشر شده‌است.


title: حاجی آقا

text: داستان "حاجی آقا" در اوایل دههٔ ۱۳۲۰ خورشیدی در تهران رخ می‌دهد و دارای چهار بخش است.


title: حاجی آقا

text: بخش نخست در زمان پادشاهی رضاشاه، و پیش از رویدادهای اشغال ایران توسط متفقین در سوم شهریور ۱۳۲۰ خورشیدی، آغاز می‌شود. این بخش مقدمه‌ای بر چهرهٔ اصلی داستان، حاجی آقا است که او را از طریق رفتارش با میهمانانی از سطح‌های مختلف جامعه، نوکر چندین ساله‌اش مراد، و همچنین اعضای خانواده‌اش که شامل چندین زنِ اوست، معرفی می‌کند. حاجی ابوتراب، هر روز پس از دادن جیرهٔ آذوقه به زن‌های متعدد خود، در هشتی خانه می‌نشیند و فعالیت‌های گوناگون خود را آغاز می‌کند. برخی از این کارها عبارتند از: رسیدگی به سهام شرکت کش‌بافی که خود در آن سهم دارد، مقاطعه‌کاری ساختن جاده‌ها، معاملهٔ فرش و تریاک در بغداد، گرفتن اجارهٔ حمام و خانه و دکان‌های متعدد، و تهیهٔ گذرنامه برای کسانی که می‌خواهند به کربلا بروند (با استفاده از دوستی‌ها و رابطه‌هایش با دیپلمات‌ها).


title: حاجی آقا

text: حاجی ابوتراب برای مراجعه‌کنندگان متعددش برحسب نیاز و مناسب بودنِ موقعیت، از قدرت نفوذ خود در دستگاه‌های دولتی و دوستی‌هایش با سران حکومت و دربار، حرف می‌زند و با استفاده از رابطه‌های خود و بند و بست‌هایی که با سران حکومت دارد، و با گرفتن حق و حساب، مشکلاتی که آن‌ها در کارهای نامشروع خود دارند، حل کرده و راه‌ها را برایشان هموار می‌کند.


title: حاجی آقا

text: حاجی که از وضعیت جنگ اخباری شنیده و با علاقه پیشروی‌های هیتلر را در اروپا دنبال می‌کند، باور دارد که به‌زودی هیتلر و ارتش آلمان، پس از گرفتن روسیه، وارد تهران می‌شوند. این بخش با مرگ پیرترین زن حاجی آقا، حلیمه خاتون که به درد مزمن معده مبتلاست، پایان می‌یابد.


title: حاجی آقا

text: بخش دوم داستان شامل توصیف‌هایِ مستقیمِ هدایت از ویژگی‌های شخصیتی حاجی آقا، افکارِ او، و حقایقی از زندگی اوست که احتمالاً در خلال گفتگوهای بخش نخست آشکار نشده‌اند.


title: حاجی آقا

text: حاجی ابوتراب در شب عید قربان به دنیا آمد و به همین دلیل بدون آن‌که به مکه برود، حاجی شد. پدر او حاج مشدی فیض‌اله دکان تنباکوفروشی داشت و در رویداد رژی (تحریم تنباکو) با خرید تنباکو و فروش آن پس از تحریم، ثروتمند شد. پس از مرگ او، حاجی ابوتراب با خرید املاک و مستغلات، ثروت پدرش را چند برابر کرد.


title: حاجی آقا

text: حاجی ابوتراب، چند سال پیش پسرش آقا کوچک را به فرنگستان فرستاد و او بدون آن‌که درس بخواند، به ایران بازگشت و از آن‌جایی که با ول‌خرجی‌های خود، مخارجی روی دست پدر گذاشت، حاجی او را طرد کرد. آقا کوچک اکنون رانندهٔ دربار است.


title: حاجی آقا

text: در پایان بخش دوم داستان، پس از رویدادهای شهریور ۱۳۲۰ و سقوط رضاشاه و رفتن او از ایران، حاجی ابوتراب نیز مانند بسیاری از همکاران و همطرازان خود، همراه با جوان‌ترین زنش مُنیر، به اصفهان فرار می‌کند.


title: حاجی آقا

text: بخش سوم پس از رویدادهای شهریور ۱۳۲۰ خورشیدی رخ می‌دهد. حاجی آقا پس از مدتی، از اصفهان به تهران بازگشته است. او دیگر مانند گذشته هیتلر را ستایش نکرده و در عوض از دموکراسی پشتیبانی می‌کند. حاجی آقا و همگنانش با احتکار کالاهای مورد نیاز مردم در دوران جنگ سودهای کلان می‌برند. او در وضعیت جدید با تهیه و خرید و فروش کالابرگ‌های تقلبی و فروختن جواز عبور و مرور شب در حکومت نظامی، فعالیت‌های خود را گسترش می‌دهد. او در معامله‌هایی چون خرید و فروش واکسن دیفتری شرکت کرده و هم‌زمان با برخوردها و مذاکره‌هایی که با مراجعه‌کنندگان گوناگونش دارد، از دیکتاتوری رضاشاه انتقاد می‌کند. او سرِ آن دارد که نمایندهٔ مجلس شود. حاجی برای جمع کردن رأی در انتخابات و کسب حُسن شهرت، از شاعری به نام منادی‌الحق می‌خواهد تا قصیده‌ای در وصف دموکراسی بگوید، تا به نام خود در انجمنی بخواند. منادی‌الحق با او بحث می‌کند و او را دزد و رذل می‌خواند. حاجی هم با خشم او را از خانهٔ خود بیرون می‌کند. بخش سوم شبیه به بخش نخست است. از این نظر که شامل گفتگوهایی میان حاجی ابوتراب و بازدیدکنندگان گوناگونش است و در همان حال حاجی از درد بیماری‌اش ناله می‌کند. پیش از آن‌که حاجی برای جراحی به بیمارستان برود، پول و دستورهایی به حجةالشریعه می‌دهد و او را روانهٔ ارومیه می‌کند تا در جای‌های عمومی و قهوه‌خانه‌ها، ضد تجدّد تبلیغ و مذهب و خرافات را ترغیب کند.


title: حاجی آقا

text: بخش چهارم، کوتاه‌ترین و نمایشی‌ترین بخش داستان است که در بیمارستان روی می‌دهد. حاجی آقا که بیماری شقاق مقعدش عود کرده‌است، بر روی تخت بیمارستان منتظر آغاز جراحی است. حاجی پس از جراحی و در وضعیت بی‌هوشی، می‌بیند که فرزندانش در خانه‌اش مشغول قمارند و پول‌های او را هدر می‌دهند. زن‌هایش نیز از مرگ او خوشحالند و می‌زنند و می‌رقصند. دو فرشته او را به قصری مجلل می‌برند و به دربانی آن می‌گمارند. مالک این قصر، حلیمه‌خاتون است که حاجی آقا را نمی‌پذیرد و او را به‌تندی از خود می‌راند. حاجی آقا زمانی که به هوش می‌آید، زبیده یکی از زن‌هایش را بر بالین خود می‌بیند که با ذوق، ظرف طلایی را که یکی از ثروتمندان شهر هدیه آورده، به او نشان می‌دهد.


title: حاجی آقا

text: علیزاده و نظری انامق، شخصیت‌های داستانی هدایت را با توجه به محیط اجتماعی و سیاسی دورهٔ آفرینششان، به دو دسته تقسیم می‌کنند؛ دستهٔ نخست، آنها که در سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۲۰ خورشیدی (دورهٔ حکومت رضاشاه) آفریده شده‌اند و دستهٔ دوم، آنها که از ۱۳۲۰ خورشیدی تا زمان مرگ هدایت در ۱۳۳۰ خورشیدی در داستان‌های او حضور دارند. دستهٔ نخست، درون‌گرا و دستهٔ دوم برون‌گرایند. علیزاده و نظری انامق شخصیت‌های داستان "حاجی آقا" را در دستهٔ دوم جای داده‌اند؛ به این دلیل که آنها منزوی و بی‌تفاوت نیستند و در برابر رویدادهای محیط، عکس‌العمل نشان می‌دهند؛ هرچند این عکس‌العمل‌ها نتیجه‌ای در پی نداشته باشد.


title: حاجی آقا

text: میرصادقی، حاجی آقا و منادی‌الحق شاعر را از شخصیت‌های اصلی داستان دانسته‌است. صدری‌نیا و رنجبر نیز مراد، حاجی آقا، و منادی‌الحق را سه شخصیت عمدهٔ داستان دانسته‌اند که بدون جزئیات مربوط به جدال‌هایشان «رمان» شکل نمی‌گیرد.


title: حاجی آقا

text: حاجی آقا پیرمردی است ۸۹ ساله که از سرمایه‌دارهای زمان خودش محسوب می‌شود. نام اصلی او «حاجی ابوتراب» است. او در ماه ذیحجه شب عید قربان به دنیا آمده و به همین دلیل لقب حاجی را دریافت کرده‌است. پدر حاجی آقا، مشهدی فیض‌الله نام داشته که با خرید ارزان تنباکو در جریان تحریم آن، و فروشش به قیمت بالا پس از تحریم، پولدار شده‌است. پس از مرگ او، از آنجایی که حاجی ابوتراب پسر یکی یکدانه‌اش بود، همهٔ ثروت پدر به او می‌رسد.


title: حاجی آقا

text: حاجی آقا از نظر ظاهری آدمی چاق با ابروهای پرپشت توصیف شده‌است. او سبیل کلفت و صوفی‌مآبانه‌ای دارد و چشم‌هایش مانند تغار است که رگه‌های خون در آن دویده‌است. او در تابستان یک پیراهن یقه‌حسنی و یک زیرشلواری گشاد، همراه با جلیقه‌ای با جیب‌های فراخ می‌پوشد و شب‌کلاهی بر سر می‌گذارد و قبای نازکی را به دوش می‌اندازد. او با این وضعیت در هشتی خانه‌اش می‌نشیند. حاجی ابوتراب سواد درست و حسابی ندارد. او اهل فسق و فجور و مشروب‌خواری است و پیش‌تر اهل قماربازی هم بوده‌است. او همچنین از عضویت در انجمنی مخفی می‌گوید که ظاهراً شبکهٔ فراماسونری است.


title: حاجی آقا

text: از میان زن‌های حاجی آقا، شش زن با حلال کردن مهریه‌هایشان طلاق گرفته و چهار زن او درگذشته‌اند. زن نخستش با خوردن تریاک و زن دیگری در حال زایمان مرد، یکی از پشت بام پرت شد و حلیمه، آخری هم از درد کهنهٔ شکم مرد. از میان زن‌های زندهٔ او، منیر و محترم که آخرین صیغه‌های او و جوان هستند، افکارش را پریشان ساخته‌اند و حاجی به آن‌ها بدبین است. پسر اول حاجی آقا، آقا کوچک است که پس از هشت دختر به دنیا آمده‌است. او که در فرنگ درس خوانده، اکنون ماشین آخرین سیستم پدرش را می‌راند و طلبکارهایش را به سر او حواله می‌دهد. حاجی آقا پسر دیگری به نام کیومرث دارد که به او علاقهٔ مخصوصی دارد.


title: حاجی آقا

text: به‌گفتهٔ کاتوزیان، حاجی آقا مخلوطی از دو تیپ اجتماعی است، یکی تیپ سیاست‌مداران صدر مشروطه که تعهد و تظاهر به دیانت را حفظ کردند، و دیگری تیپ تاجران نسبتاً بزرگ بازار، هرچند که او این وجه دوم حاجی آقا را دارای اصالت کافی نمی‌داند. کاتوزیان، حاج محتشم‌السلطنه (حسن نوری اسفندیاری، ۱۲۴۶–۱۳۲۳ خورشیدی) و حاج مخبرالسلطنه (مهدی‌قلی هدایت، پسرعموی والدین صادق هدایت، ۱۲۴۳–۱۳۳۴ خورشیدی) را دو الگوی اصلی شخصیت حاجی آقا در دنیای واقعی می‌داند. هردوی این افراد از اعضای سالمند، بانفوذ و جاافتادهٔ هیئت حاکمهٔ سیاسی آن زمان بوده‌اند. هردوی آن‌ها مانند حاجی آقا در حدود ۸۰ سال داشته‌اند، در مازندران دارای ملک، و از سران میانه‌روی انقلاب مشروطه بوده‌اند. آن‌ها با حکومت «نظم و انضباط» و پاره‌ای از اصلاحات اجتماعی و اقتصادی رضاشاه موافق، اما با افراط‌های شبه‌مدرنیستی و حملهٔ او به اعتقادها و فعالیت‌های مذهبی مخالف بوده‌اند.


title: حاجی آقا

text: صدری‌نیا و رنجبر، حاجی آقا را تمثیلی از سنت مستبدانه، دیکتاتوری رضاشاه، و استبداد مرموزِ پس از او می‌دانند. آن‌ها می‌گویند که به همین دلیل، حاجی آقا باید ماهیتی مرکب داشته باشد تا بتواند ویژگی‌های این‌گونه نظام‌ها، و چهره‌های رجال حامی و مجری آن‌ها را افشا کند.


title: حاجی آقا

text: مراد، پیشخدمت حاجی آقا است. صدری‌نیا و رنجبر، مراد را تمثیلی از مردمی می‌دانند که با وجود ناخشنودبودنِ درونی، به نمایندگان دیکتاتوریِ تازهٔ پس از برکناریِ رضاشاه «بله قربان» می‌گویند و خدمت می‌کنند؛ در حالی که این دیکتاتوری، با شعار مردم‌فریب «خدمت به مردم و میهن»، فضایی تاریک‌تر و سنگین‌تر از قبل ایجاد کرده‌است.


title: حاجی آقا

text: منادی‌الحق شاعری تنگ‌دست، منزوی، و دگراندیش است که در بخش سوم بدون مقدمه وارد داستان می‌شود. او روشن‌فکری مستقل و غیرحزبی است که علاوه بر هنرمند و زیبایی‌پرست بودن، دشمن هیئت‌های حاکم و ارزش‌های سنتی نیز است. هم صدری‌نیا و رنجبر و هم کاتوزیان، او را نسخهٔ ثانی نویسندهٔ داستان دانسته‌اند. صدری‌نیا و رنجبر می‌گویند که نویسنده در نقش راوی، زشتی‌های جامعه را نشان می‌دهد و سپس منادی‌الحق را می‌فرستد تا با انتقاد تندش، هرآنچه از زشتی‌ها را که احتمالاً از چشم تماشاگران پنهان مانده‌است، آشکار کند؛ به‌علاوه، این فرصتی است تا نویسنده دیدگاهش را دربارهٔ نقد شعر بیان کند.منتقدان مختلفی که "حاجی آقا" را بررسی کرده‌اند، سه فرم مختلف برای آن قائل شده‌اند. بیشتر منتقدان مانند میرصادقی، صدری نیا و رنجبر آن را رمان شمرده‌اند. اما این اثر در دانشنامه‌های فرهنگ مردم ایران و ایرانیکا، به‌عنوان داستان بلند معرفی شده‌است. همچنین از آنجا که داستان در بخش‌های اول و سوم، ساختاری نمایشی دارد، حورا یاوری و محمدمنصور هاشمی آن را دارای فرم نمایشنامه‌ای دانسته‌اند.


title: حاجی آقا

text: میمنت میرصادقی "حاجی آقا" را رمان انتقاد اجتماعی دانسته‌است که با زاویهٔ دید بیرونی و به شیوهٔ دانای کل روایت می‌شود. صدری‌نیا و رنجبر نیز آن را یک رمان اجتماعی و سیاسی معاصر دانسته‌اند چون مخیل، دارای جدال، متشکل از عنصرهای لازم برای رمان، و بلندتر از حد متعارف داستان است. ساختار محکم، فرم، طرح، شخصیت، تکنیک، سبک، موضوع، درون‌مایه، فضا و صحنه از جمله عناصر رمان است که صدری‌نیا و رنجبر در "حاجی آقا" یافته‌اند. آن‌ها به‌عنوان نمونه، فضای "حاجی آقا" را تاریک، محدود، و گندیده می‌دانند و برای اثبات ادعایشان، به زشتی‌های خودِ حاجی آقا، بوی گند لجن حوض همسایه که در هشتی پیچیده، خون موشی که آتش زده‌اند، خون دل زنان، و بوی تعفن چاهکی که بچه را لب آن سرپا می‌گیرند، اشاره کرده‌اند. به باور صدری نیا و رنجبر، دخالت هدایت در داستان و جدال او با شخصیت حاجی ابوتراب موجب نقص و ضعف تکنیک و طرح رمان شده‌اند. دخالت‌های هدایت در داستان شامل انتخاب نامی برای شخصیت اصلی که هیچ تناسبی با رفتارهایش ندارد، ظاهر نازیبای او، و اختلاف دیدگاه آشکار نویسنده با حاجی ابوتراب است. هدایت حتی پا را فراتر می‌گذارد و حرف‌ها و انتقادات خود را از زبان منادی‌الحق و با لحنی تند به حاجی ابوتراب می‌گوید.


title: حاجی آقا

text: در مدخل "دانشنامهٔ ایرانیکا"، "حاجی آقا" یک نوولا یا رمان کوتاه نامیده شده‌است. "حاجی آقا" همچنین در مدخل "دانشنامهٔ فرهنگ مردم ایران"، یک داستان بلند نامیده شده‌است. از دیگر منتقدانی که حاجی آقا را داستان بلند نامیده‌اند، می‌توان به ژیلبر لازار، حورا یاوری و محمدمنصور هاشمی اشاره کرد. هاشمی می‌گوید که تفاوت رمان و داستان بلند صرفاً در حجم آن نیست. به‌گفتهٔ او در رمان، کثرت شخصیت‌ها و موقعیت‌ها پیرامون موضوع، شخصیت، یا موقعیتی خاص و یگانه وجود دارد. او با استفاده از اصطلاح‌های میخاییل باختین، رمان را چندصدایی و دارای ساختار گفتگویی می‌نامد، حال آن‌که در داستان بلند چنین چیزهایی دیده نمی‌شود. هاشمی آثار هدایت را تک‌صدایی می‌داند که از خلال گفتگوهای آن‌ها نه دیدگاه‌های اشخاص گوناگون، که حرف‌های شخصی خاص (نویسنده) به‌گوش می‌رسد.


title: حاجی آقا

text: وجود گفتگوهایی میان حاجی آقا و افراد گوناگون در بخش‌های نخست و سوم داستان موجب شده‌است که این کار ساختاری نمایشی پیدا کند. هاشمی می‌گوید که ظاهراً انتخاب این فرم خاص بدین سبب بوده‌است که صادق هدایت می‌خواسته "حاجی آقا" با کم‌ترین تغییرهایی، به‌صورت نمایش قابل اجرا باشد. هاشمی سپس اشارهٔ خود هدایت در داستان را یادآوری می‌کند: «ولیکن از آنجا که هشتی چهار نشیمن بیشتر نداشت، مهمان‌های او هیچوقت از سه نفر تجاوز نمی‌کرد؛ یعنی همین که شلوغ می‌شد حاضرین جیم می‌شدند و جای خودشان را به تازه‌واردین می‌دادند. مثل این بود که اگر روزی بخواهند تئاتر او را نمایش بدهند، از لحاظ صرفه‌جویی، تزئین سن منحصر به یک هشتی باشد.»


title: حاجی آقا

text: شاپور بهیان می‌گوید، صادق هدایت تعمداً حاجی را در بخش‌های اول و سوم به‌صورت تئاتری نشان می‌دهد. او در واقع می‌خواهد بیان کند که زندگی حاجی صحنهٔ تئاتر است. صدری‌نیا و رنجبر می‌گویند که اگر هدایت می‌خواست از روش دیگری برای بیان داستان استفاده کند، آنگاه مقدار ملاحظه‌ای به حجم داستان افزوده می‌شد. به‌باور آن‌ها، انتخاب فرم نمایش‌نامه‌ای به این دلیل بوده‌است که هدایت می‌خواسته از به درازا کشاندن سخن بپرهیزد و توجه عموم را به لب مسائل جلب کند.


title: حاجی آقا

text: "حاجی آقا" فصل‌بندی خاصی ندارد، ولی صادق هدایت آن را به چهار بخش تقسیم کرده‌است. در چاپ ۱۳۳۰ انتشارات جاویدان در قطع رقعی و با ۱۰۹ صفحه، بخش نخست دارای ۲۷ صفحه، بخش دوم، ۱۸ صفحه، بخش سوم ۴۶ صفحه، و بخش آخر، ۸ صفحه است.


title: حاجی آقا

text: فیروزه خضرایی می‌گوید با وجود آن‌که "حاجی آقا" اثری ظاهراً سرراست است، ممکن است در ساختار آن پیچیدگی‌هایی یافت شود، به‌ویژه که این داستان کار نویسندهٔ باریک‌بینی چون صادق هدایت است. خضرایی برای بررسی ساختار داستان از مقایسهٔ موسیقایی استفاده کرده‌است. او کل اثر را یک فرم سه‌بخشی ABA' در نظر گرفته‌است که در آن، بخش پایانیِ چهارمِ داستان حکم یک کُدا را دارد. بخش A در هشتی خانهٔ حاجی آقا و در زمان رضاشاه روی می‌دهد که در آن افرادی برای انجام کارهایی به دیدن حاجی آقا می‌آیند و با او به گفتگو می‌پردازند. بخش A' هم که پس از سقوط رضاشاه رخ می‌دهد، دقیقاً از نظر وجود گفتگوها مشابه این بخش است. به‌گفتهٔ خضرایی، به‌جز گفتگوها، چیز دیگری که این دو بخش را پیوند می‌دهد، وجود دو شخصیت به نام‌های دوام‌الوزاره و مزلقانی است که در هر دو بخش نخست و سوم برای برآورده ساختن خواست‌هایشان به دیدن حاجی آقا می‌آیند.


title: حاجی آقا

text: بخش B که کوتاه‌تر است، با دو بخشِ شبیه به همِ A و A' در تضاد است از این نظر که هدایت در آن دست به کار شده و خود به توصیف بخش‌هایی ناپیدا از شخصیت حاجی آقا می‌پردازد. خضرایی همچنین بخش چهارم و پایانی داستان را یک کُدا در نظر گرفته‌است. این بخش به تنهایی، هم توصیفی و هم دارای گفتگو است؛ ولی باز هم با کمک رشته‌ای با بخش‌های دیگر داستان متحد شده‌است و آن هم کاسهٔ طلایی است که دوام‌الوزاره به‌خاطر لطفی که حاجی آقا برای برادر زاده‌اش کرده‌است، برای او فرستاده‌است و پس از به هوش آمدن حاجی به او داده می‌شود.


title: حاجی آقا

text: گونهٔ زبان "حاجی آقا" طنز است. طنزی که صدری‌نیا و رنجبر، تند، زننده، قوی و غنی نامیده‌اند. میرعابدینی زبان واقع‌گرای داستان به همراه طنز نیش‌دار و پر گوشه و کنایه‌اش را موجب ارزشمند شدن آن می‌داند. کاتوزیان "حاجی آقا" را از طنزنامه‌های دارای مضمون اجتماعی و سیاسی هدایت می‌داند. خضرائی می‌گوید، چنانچه هدایت هر سبک دیگری را به‌جز طنز انتخاب کرده بود، احتمالاً به تبلیغات سیاسی برای گروه‌های دیگر متهم می‌شد، یا حاصل کار، مانند زورچپانی یک سری دیدگاه می‌بود؛ ولی با انتخاب طنز است که او به حد اعلا می‌رسد.


title: حاجی آقا

text: به‌باور نصراصفهانی و فهیمی، انتخاب نام‌های طنز مانند حاجی آقا (که حتی به مکه هم نرفته‌است)، بکاءالذاکرین، حجت‌الشریعه، علی‌قلی خیبرآبادی، کلب زلف‌علی، دکتر جالینوس‌الحکماء، گل و بلبل، آقا کوچیک، منادی‌الحق، دوام‌الوزاره، انیس‌آغا، مه‌لقا، اقدس، محترم، حلیمه‌خاتون، مراد، شاه شهید، یوزباشی، حسین سقط‌فروش، بصیر لشکر، فلاخن‌الدوله، قوچ‌علی بیگ، سرهنگ بلندپرواز، مشهدی فیض‌الله، سرتیپ الله‌وردی، میخ‌چیان، رئیس‌الوزراء، تاج‌المتکلمین، و خیزران‌نژاد، به طنزگونگی این داستان افزوده‌است. هاشمی دو مورد از طنز موفق هدایت در داستان را برشمرده است که یکی این است که حاجی که خود خوردن جگر را تقبیح می‌کند، به پیشکارش دستور می‌دهد برایش جگر تهیه کند، و دیگری گفتگوی حاجی با مزلقانی است که می‌خواهد شغلی در سفارت ایران در آمریکا داشته باشد و وقتی حاجی از او می‌پرسد که «چرا زبان انگلیسی می‌خوانید؟» پاسخ می‌دهد «ممکن است در راه احتیاج پیدا کنم وگرنه زبان آمریکایی را به خوبی می‌دانم.» و حاجی هم می‌گوید: «بارک‌الله، بارک‌الله…»


title: حاجی آقا

text: نصراصفهانی و فهیمی به بررسی تطبیقی "حاجی آقا" و داستان کوتاه «ویولن روتشید» از آنتون چخوف پرداخته‌اند. به‌گفتهٔ آن‌ها، در این داستان‌ها که نمونه‌هایی از طنز انتقادی هستند، چخوف دیدی خوشبینانه دارد، اما دید هدایت بدبینانه و یأس‌آلود است. نصراصفهانی و فهیمی می‌گویند، روتشیلدِ چخوف و حاجی آقایِ هدایت هر دو نماد افراد مادی‌گرایی هستند که تنها چیزی که می‌شناسند و باعث خرسندیشان می‌شود پول است. این شخصیت‌ها هر دو زندگی منفعت‌محوری دارند، هر دو خسیسند، و هر دو به زن و زندگی بی‌اهمیت و سخت‌گیرند. همچنین در مقایسهٔ شخصیت‌ها، شخصیت‌های داستان چخوف، یکنواخت، ایستا، و کسل‌کننده هستند که تغییر حالت نمی‌دهند، در حالی که شخصیت‌های داستان هدایت، همراه با حوادث داستان دگرگون می‌شوند. هم حوادث در ساخت شخصیت‌ها و تغییر آن‌ها سهم دارد، هم شخصیت‌ها در مسیر حوادث تعیین‌کننده‌اند.


title: حاجی آقا

text: نصراصفهانی و فهیمی در عوض پیرنگ داستان‌ها را مشابه یافته‌اند. چه در داستان چخوف و چه در داستان هدایت، از گره‌افکنی، اوج، و نقطهٔ پایان خبری نیست و داستان به‌صورت ساده و یکنواخت است. داستان «ویولن روتشیلد» فاقد مقدمه است. "حاجی آقا" نیز چنین است و خواننده در همان آغازِ داستان می‌تواند به شخصیت حاجی آقا پی ببرد.


title: حاجی آقا

text: به‌گفتهٔ فیروزه خضرایی، خواندن "حاجی آقا" شخص را به‌یاد نمایش‌نامهٔ "بازرس" نیکلای گوگول می‌اندازد که آن هم مانند "حاجی آقا" کاری طنز و سیاسی است. خضرایی می‌گوید، همانند "حاجی آقا" که تمام رویدادهایش در خانه و بیمارستان رخ می‌دهد، تمام رویدادهای "بازرس" نیز در خانه و می‌خانه رخ می‌دهد. به‌باور خضرایی، ایجاز در زمان و مکان در این دو اثر، اجازه می‌دهد که گستره‌ای از دیدگاه‌ها آزادانه در آن‌ها جریان یابد.


title: حاجی آقا

text: مینوی "حاجی آقا" را به عینک تماماً سیاهی تشبیه کرده که صادق هدایت به ایرانیان داده‌است تا با آن کشور و مردم خود را ببینند. به گفتهٔ مینوی، تصویری که هدایت از فساد و خرابی ایران ارائه می‌کند، آنقدر خجالت‌آور است که موجب ناامیدی انسان می‌شود.


title: حاجی آقا

text: اگرچه پس از انتشار "بوف کور" مطبوعات وابسته به حزب تودهٔ ایران به نکوهش هدایت پرداخته و او را «روشنفکر مأیوس» نامیدند، پس از انتشار "حاجی آقا" همین نشریات این اثر هدایت را به‌عنوان نقطهٔ اوج امیدواری هدایت و نمونهٔ والای طنز او ستودند.


title: حاجی آقا

text: کاتوزیان، "حاجی آقا" را مشهورترین کار داستانی هدایت پس از "بوف کور" نامیده‌است. به‌باور او، دو دلیل اصلی موفقیت این داستان یکی طنزهای لفظی و طنزهای ساختاری آن و دیگری تأثیر تبلیغاتی آن بوده‌است. در مدخل "حاجی آقا" در دانشنامهٔ ایرانیکا، کتاب «یکی از محبوب‌ترین کارهای هدایت در ایران» نامیده شده‌است. میرعابدینی حاجی ابوتراب را یکی از تیپ‌های به‌یادماندنی ادبیات معاصر می‌داند. به باور او هدایت در هماهنگ‌سازی نثر با زبان شخصیت‌ها در موقعیت‌های گوناگون داستان موفقیت بارزی داشته‌است. میرعابدینی همچنین داستان حاجی آقا را گنجینه‌ای از فرهنگ مردمی، باورهای سنتی آن‌ها و گویش‌های محاوره‌ای‌شان دانسته‌است.


title: حاجی آقا

text: اندکی پس از چاپ و پخش "حاجی آقا" در ۱۳۲۴ خورشیدی، مجتبی مینوی در بخش «کتاب‌های تازه‌چاپ فارسی» برنامهٔ فارسی رادیو لندن، مقاله‌ای را که دربارهٔ کتاب نوشته بود، خواند. مینوی متن این مقاله را در اختیار محمود کتیرایی قرار داده‌است که در کتاب "صادق هدایت" چاپ شده‌است.


title: حاجی آقا

text: از کتاب‌هایی که در آن‌ها به بررسی "حاجی آقا" پرداخته شده‌است، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:


title: علویه خانم

text: علویه خانم (۱۳۲۲) نام داستانی از صادق هدایت است. شخصیت اصلی این داستان، علویه خانم، زنی فاحشه است که به قصد زیارت راهی سفر می‌شود. در خلال این سفر علاوه بر ماجراهایی که برای وی پیش می‌آید، بازگشت‌هایی به گذشته وی نیز صورت می‌گیرد. در این داستان نیز صادق هدایت به اعتقادات جاری مردم به دیده شک می‌نگرد.


title: زاهاریا استانکو

text: زاهاریا استانکو (۱۹۰۲ - ۱۹۷۴) رمان‌نویس اهل کشور رومانی بود. از آثار مشهور او می‌توان به پابرهنه‌ها (۱۹۴۸) اشاره کرد.


title: زاهاریا استانکو

text: زاهاریا استانکو به سال (۱۹۰۲) در خانوادهٔ فقیری از مردم آبادی «سال‌کیا» در ناحیه «ته‌له‌ئورمان» (جنوب رومانی) به دنیا آمد. نداری خانواده باعث شد تا زاهاریا جای کودکی کردن در پی لقمه نانی باشد. او سی و یک ساله بود که دانشکده ادبیات و فلسفه «بخارست» را به پایان برد (۱۹۳۲) و به روزنامه‌نگاری پرداخت. آنچه در فاصله دو جنگ جهانی بر زمینه اجتماع و سیاست و فرهنگ قلم زده بود بعدها در دو مجموعه فراهم آمد: گُرده ورزاها (۱۹۶۵) و نمک خوش است (۱۹۶۶). چندی نشریات دموکراتیک «آزی» (۱۹۳۲ تا ۳۸، ۱۹۳۸ تا ۴۰) و «لومیا رو مانیاسکا» (۱۹۳۷ تا ۴۰) را اداره و سرپرستی کرد تا آن که مبارزات آشتی‌ناپذیر او با فاشیسم به بازداشتش کشید و سبب شد که تمامی سال‌های جنگ دوم جهانی را در کشتارگاه فاشیستی «تیرگو-جیو» به اسارت بگذراند. از ۱۹۴۹ تا ۵۲ به ریاست اتحادیه نویسندگان رومانی برگزیده شد و در ۱۹۶۶ و ۱۹۶۸ بار دیگر به همین مقام انتخاب شد تا آخر عمر (۱۹۷۴) در آن پابرجا بود.


title: زاهاریا استانکو

text: به جز جوایز دولتی رومانی، دانشگاه «وین» نیز جایزه «گوتفرید فون هردر» سال ۱۹۷۰ خود را «به خاطر ارزش بالای آثار و نیز به سبب فعالیت‌های خستگی‌ناپذیر ادبی‌اش» بدو اعطا کرده‌است.


title: زاهاریا استانکو

text: مجموعه شعرهای آسان (۱۹۲۷) نخستین اثر وی بود که جایزه «جامعه نویسندگان» را بدست آورد.


title: زاهاریا استانکو

text: پس از آن، مجموعه اشعار سفیدی‌ها (۱۹۳۰) زنگوله زرین (۱۹۳۹) درخت سرخ (۱۹۴۰) علف جادویی (۱۹۴۱) روزگار دودها (۱۹۴۴) بازتاب دهنده اندیشه‌های سیاسی و فلسفی و اجتماعی وی بود.


title: زاهاریا استانکو

text: در سال ۱۹۵۴ برگردانی از اشعار یسه‌نین منتشر کرد که انگیزه آن انطباق دیدگاه او و شاعر روسی بود. در همین سال دست به انتشار جُنگ شاعران جوان زد.


title: زاهاریا استانکو

text: در سال ۱۹۴۷ پابرهنه‌ها منتشر شد.


title: زاهاریا استانکو

text: بازی با مرگ (۱۹۶۲) و جنگل مولا (۱۹۶۳) و سگ‌ها از دیگر آثار وی است که در سال انتشار به دوازده زبان در سراسر جهان برگردانده شد.


title: زاهاریا استانکو

text: ریشه‌ها تلخ است (۱۹۵۹) در واقع ادامه پابرهنه‌ها است. چقدر دوستت داشته‌ام نیز که در ۱۹۶۸ به چاپ رسید با توجه به آدم‌ها و اسامی خاص آشنایش دنباله سرگذشت «پابرهنه‌ها» است گو این که از لحاظ محتوی و شیوه ساختمانش اثری مستقل است. تفکری است در موضوع مرگ، و بیشتر یک اعترافنامه است. سرگذشت کولی‌ها نیز در همین سال ۱۹۶۸ درآمد.


title: زاهاریا استانکو

text: در ۱۹۶۹، یک سال پس از اودیسه کولی‌ها، اوروما دختر تاتار منتشر شد.


title: زاهاریا استانکو

text: در ۱۹۷۰ مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه به نام قصه‌های عشق و گزینه‌ای از اشعار همان سال به نام ترانه زیر لبی از چاپ درآمد و در همین سال سرگذشت‌های کنستاندینا و باد و باران را منتشر کرد.