title: شهرستان جاجرم

text: ۲. کوه بهار با ارتفاع ۲٬۴۲۵ متر


title: شهرستان جاجرم

text: ۳. کوه اتاق گاهی با ارتفاع ۱٬۸۶۴ متر


title: شهرستان جاجرم

text: ۴. کوه خواجه با ارتفاع ۱٬۳۰۱ متر


title: شهرستان جاجرم

text: ۵. کوه اوزوم با ارتفاع ۲٬۰۵۰ متر


title: شهرستان جاجرم

text: از دشت‌های مهم شهرستان می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:


title: شهرستان جاجرم

text: از تنگه‌های مهم این شهرستان می‌توان به تنگهٔ دربند و تنگهٔ گزی اشاره کرد.


title: شهرستان جاجرم

text: مهم‌ترین رودخانه‌های شهرستان عبارتند از:


title: شهرستان جاجرم

text: «در سال ۱۳۶۹ ضمن بررسی اطراف جاجرم در مجاورت تپه‌ای به نام «تپهٔ پهلوان» تعداد فراوانی تیغه و ابزار سنگی مشاهده شد که با توجه به کیفیت ساخت و پرداخت آن‌ها می‌توان گفت بازمانده از اجتماعات دوران میان سنگی می‌باشند.» با استناد به گزارش هیئت بررسی و شناسایی آثار باستانی خراسان، قدیمی‌ترین سفال‌های به دست آمده از تپه‌های باستانی این شهر (تپهٔ کلاته حسن) متعلق به هزارهٔ چهارم قبل از میلاد است. در طول هزارهٔ اول قبل از میلاد، اقوامی در منطقه ساکن بوده‌اند که مشخصهٔ آنان استفاده از سفال خاکستری است آثار باقی‌مانده از حضور آنان را می‌توان در اتلال دوشگلی(Doshagly) و رباط عشق جستجو نمود. مطالعهٔ شواهد تاریخی و باستان‌شناسی نشان می‌دهد که «گذشته از سوابق درخشان تاریخی جاجرم از پیش از اسلام، در دوران تاریخی نیز شدیداً مورد توجه بوده و وجود مقابر و مساجد از قرن پنجم و هفتم هجری و تپه‌های عظیم اسلامی این مطلب را تأیید می‌کند در کتاب حبیب السیر بارها از جاجرم در کنار شهرهای مهمی چون قزوین، ری اصفهان، دامغان، جاجرم، جرجان و مشهد نام برده شده‌است؛ که نشانگر اهمیت این شهر است. طبق نوشته‌های خواندمیر، پادشاهان ایلخانی بارها در لشکرکشی‌هایی که به منظور سرکوب شورشیان انجام می‌دادند، در این شهر اقامت یا از آن عبور کرده‌اند کلنل چارلز ادواردییت، که در دوران قاجار از جاجرم بازدید کرده‌است، در سفرنامهٔ خویش از سکهٔ مکشوفه‌ای دارای تاریخ ۷۳۹ ه.ق یاد کرده که در ضربخانهٔ جاجرم ضرب شده بود. از آن جا که این شهر. «... در مسیر جادهٔ ابریشم بین دو ایستگاه نیشابور و دامغان قرار داشته…» همواره به آن توجه می‌شده‌است. راه دیگری نیز که استرآباد (گرگان قدیم) می‌گذشت شهرهای حاشیهٔ جنوبی دریای خزر را از طریق جاجرم به خراسان متصل می‌ساخت. چنان‌که به فرمان امیر علیشیر نوایی، وزیر با تدبیر تیموریان، سه کاروانسرای مهم عشق، قلی (Qelly) و قره‌بیل (Qarabill)در مسیر همین راه در منطقهٔ جاجرم ساخته شد. «کلاویخو» سفیر دربار اسپانیا، در مسیر سفر خویش به دربار تیموریان از این شهر عبور کرده، قلعهٔ واقع در این شهر را توصیف کرده‌است. در جاجرم علاوه بر تات‌ها، که قدیمی‌ترین ساکنان این دیراند، ترکان گرایلی، طوایف عرب، روس‌ها و بخارایی‌ها سکنی گزیده‌اند. این اختلاط نژادی، بی‌شک، ناشی از موقعیت جغرافیایی خاص آن بوده‌است. ترکان گرایلی شامل دو طایفهٔ مهم رمضانلو و مقصودلو هستند. گروه اول در دوران نادرشاه و گروه دوم در زمان محمد شاه قاجار از منطقهٔ کالپوش به این ناحیه آمده‌اند. «در حال حاضر از این مردم فقط خانوارهایی معدود مانده که آن‌ها نیز ترکی را از یاد برده و فارسی تکلم می‌کنند». «این ناحیه برای سالیان متمادی تحت سرپرستی حاکم بجنورد اداره می‌شد. اما قبل ازآن، گاهی از توابع استرآباد، بسطام یا نردین محسوب می‌شده‌است» و از دوران حیدرقلی خان سهام الدوله (از ایلخانان بجنورد در دوران قاجاریه) جزء قلمرو حکومت بجنورد شده‌است. جاجرم در طول تاریخ خویش بارها، به دلیل هجوم طوایف ازبک و ترکمن، آسیب فراوان دیده‌است. در مرکز شهر جاجرم قلعه‌ای موسوم به «نارین قلعه» وجود دارد که تا اواخر دوران قاجار از آن استفاده می‌شده‌است. سیاحانی که در قرون اخیر از جاجرم عبور کرده‌اند. هر یک، این قلعه را توصیف کرده‌اند. این امر از ثباتی همیشگی در این قلعه حکایت دارد. بی شک ساکنان جاجرم در این دوره‌ها به دنبال آرامش و امنیتی بوده‌اند که جز در پناه دیوارهای بلند این قلعه فراهم نمی‌آمده‌است. خاور بی‌بی شادلو (خواهر یارمحمدخان سهام‌الدوله، حکمران بجنورد معاصر با ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه قاجار) در سفرنامهٔ خویش شرحی از این قلعه آورده‌است.


title: شهرستان جاجرم

text: کهن‌ترین و شاخص‌ترین بنای استان خراسان شمالی مسجد جامع جاجرم است که در مجموعه بافت قدیمی این شهرستان واقع شده‌است.


title: شهرستان جاجرم

text: جاجرم بخاطر آثار متعدد تاریخی و باستانی یکی از مناطق ارزشمند و شایان توجه باستانشناسی در استان خراسان شمالی است. این منطقه باستانی دارای آثار مهمی همچون محوطه تاریخی تپه پهلوان، تپه حیدران و… با قدمت هفت هزار سال و نیز بناهای باارزشی نظیر مسجد جامع جاجرم است.


title: شهرستان جاجرم

text: این بنا در داخل شهر جاجرم و در جنوب شرقی تپهٔ قلعه (نارین قلعه) واقع است. مسجد جامع جاجرم از نوع مساجد شبستانی است و پلان آن، «ابتدایی‌ترین سبک مسجدهای چهار ایوانی» را القا می‌کند. ورودی بنا در ضلع شمالی آن واقع است و به یک صحن کوچک با ابعاد ۵ / ۷ ضربدر ۵ / ۷ متر محدود می‌شود. شبستان‌های مسجد در دو ضلع شرقی و غربی این صحن قرار دارند. جهت صحن، شمالی - جنوبی است و ضلع جنوبی آن از طریق یک ورودی بزرگ و رفیع به فضای گنبدخانه منتهی می‌شود. محراب مسجد با ارتفاع ۲۳۵ سانتیمتر و عمق ۸۵ سانتیمتر در ضلع جنوبی گنبدخانه است. دایرهٔ گنبد این بنا با کمک تکنیک ترمبه زنی اجرا شده‌است. رأس این ترمبه‌ها به شکل ترکش‌های خورشیدی و پایین آن‌ها به شکل لوزی‌های منظم و ذوزنقه‌هایی است که اضلاع پایین آن‌ها بر روی پایهٔ ترمبه استوار است. داخل گنبد به شکل نیم کاسهٔ ساده‌ای است که مرکز آن به یک ستارهٔ ۲۴ پر، که به‌طور برجسته کار شده مزین است. فضای شبستان به وسیلهٔ طاق و تویزه پوشش یافته‌است. در پشت دیوار شرقی شبستان ضلع شرقی، یک فضای الحاقی اضافه شده که بیشتر در زمستان‌ها از آن استفاده می‌شود. این مسجد کوچک فاقد عناصری چون ایوان رفیع و مناره‌است و در مجموع نمای بیرونی آن فاقد تزیینات بوده و به استثنای سه عدد کاشی که بر پیشانی ایوان جنوبی جای دارد، قسمت عمدهٔ تزیینات را باید در گنبد خانه جستجو کرد. در این قسمت می‌توان از «تزیینات گچبری… ترمبه‌ها، لچکی‌ها و کاربندی زیر گنبد نام برد.» «مصالح بنا کلاً سنگ، ملاط گچ، اندود کاهگل و گچ است که به‌طور حتم در اصل تزییناتی از کاشی نیز داشته‌است…».


title: شهرستان جاجرم

text: سبک معماری اجرا شده در این مسجد بسیار ساده و ابتدایی به نظر می‌رسد. همچنین کوچک بودن ابعاد مسجد نیز این بنا را در نگاه اول حقیر جلوه می‌دهد. با این حال پلان آن از نوع ابتدایی‌ترین سبک مساجد چهار ایوانی اما «در مقام مقایسه با مساجدی نظیر مسجد جامع فهرج سبک تکامل یافته تری را نشان می‌دهد… و با استناد به معماری موجود و اجرای قوس‌ها و دهانه‌ها و ابعاد آن‌ها (احتمالاً) به قرن چهارم یا پنجم هجری تعلق دارد و در عداد یکی از ارزنده‌ترین آثار مذهبی به‌شمار می‌آید.» مؤلف مطلع الشمس کتیبهٔ کاشی‌های موجود در بنا را چنین توصیف کرده‌است: «بالای این صفه که کتیبهٔ مقصوره‌است سه آجر کاشی نصب شده در روی یک آجر سبز که دو ثلث آن شکسته، نوشته شده‌است: «توکلت» و در یک طرف «علی الله». در یک طرف و فی‌مابین صورتی شبیه به (مجمر) آویخته شده و با خط سیاهی است و در گوشهٔ دیگر آجر نوشته‌است «خدای بر آن بنده مسلمان» و زیر این عبارت «در کار» و زیر آن «بر عشر معروف» و زیر آن، «دههٔ محرم سنه» پایین‌تر از آن «تقبل الله منه». در آجر کاشی وسط با خط جلی برجسته لفظ «یا احد» نوشته شده‌است. دربالای آجر سبز دیگر «لااله الا الله محمد رسول‌الله» و در زیر: سورهٔ فاتحة الکتاب، بعد از آن سوره توحید و در زیر «بتاریخ بیستم ماه سنهٔ سبع و سبعین». بعد از «سبع و سبعین» کلمهٔ لا یقرا [ناخوانا] که ظن قریب به یقین «خمسمائه» بوده و به نظر می‌رسد، در یک طرف طول آجر نیز نوشته شده‌است. (ان الدین عند الله الاسلام) و در طرف دیگر (شهد الله انه لا اله الا هو و الملائکة و اولوا العلم قائما بالقسط). این آجرها را از محل دیگر به اینجا آورده و نصب کرده‌اند. حالا آن محل خارج از مسجد بوده یا داخل الله اعلم…». در حال حاضر کتیبهٔ کاشی‌های ایوان جنوبی، آسیب دیده و کلمهٔ «خمسمائه» از بین رفته‌است. در گزارش هیئت بررسی و شناسایی آثار و بناهای تاریخ خراسان دربارهٔ کتیبه‌های دیگر این بنا چنین آمده‌است: «... به گفتهٔ چند ریش سفید، کاشی دیگری در این مسجد وجود داشته که اشعاری بر آن نوشته شده بود و حاکی از تعمیرات بنا بوده‌است و این مطالب از زبان آن هاست: توفیق ز حضرت واحد شد درویش علی، ساعی این مسجد شد تاریخ طلب نمودم از پیر خرد گفتا ز غنچه ه ساقط شد» ماده تاریخ درج شده در بیت دوم، یعنی «غنج»، برابر است با ۱۰۳۴ که در این سال تعمیراتی در بنا انجام شده‌است. احتمالاً در نمای ایوان جنوبی مسجد کاشی‌هایی وجود داشته که تاریخ احداث آن را نشان می‌داده‌است و بعدها از بین رفته‌اند. سه کاشی کنونی نیز در تعمیرات بعدی به گونه‌ای نامأنوس جایگزین آن‌ها شده‌اند. این کاشی‌ها، که اعتماد السلطنه نیز شرح مبسوطی از آن‌ها ارائه داده‌است، از لحاظ تکنیک ساخت و رنگ لعاب با کاشی‌هایی که زمانی در دورن مقبرهٔ علی بن مهزیار قرار داشته‌اند قابل مقایسه هستند. (این کاشی‌ها در اواخر دوران قاجاریه به مقبرهٔ «بش قارداش» در شش کیلومتری جنوب بجنورد منتقل شده‌اند؛ و در حال حاضر در گنجینهٔ هنرهای اسلامی تهران نگهداری می‌شوند). بنابراین تاریخ مذکور در این کاشی‌ها (۵۷۷ ه) به زمان ساخت بنا ارتباطی ندارد.


title: شهرستان جاجرم

text: «ابوالحسن علی بن مهزیار از اعاظم اصحاب ائمهٔ اطهار است. اصلاً از تخمهٔ عجم و مردم ایران به‌شمار می‌آید. پدرش، مهزیار، کیش ترسا داشته و در بلدهٔ دورق می‌نشسته از توابع ملک اهواز. او را توفیق الهی نصیب افتاده و به شرف اسلام فایز گشت. بعضی گفته‌اند پسرش علی نیز به اصغر سن و حداثت عمر مسلمان شد و به حق اهل بیت معرفت به هم رسانید…» علی بن مهزیار از سوی علی بن موسی الرضا و محمد تقی مقام نمایندگی و وکالت در نواحی جاجرم را داشته و تألیفات و کتب متعدد از وی بر جای مانده‌است.


title: شهرستان جاجرم

text: مقبرهٔ علی بن مهزیار در دو کیلومتری شرق جاجرم و در میان قبرستان شهر قرار دارد. گویا در گذشته علاوه بر این بنا چند بقعه تاریخی دیگر نیز در این محل وجود داشته که امروزه اثری از آن‌ها بر جای نمانده‌است. بنا دارای پلان مربع و عبارت است از یک اتاق که در ارتفاع چهار و نیم متری به وسیلهٔ چهار ترمبهٔ عمیق و چهار طاقنمای تزیینی به هشت ضلعی تبدیل شده و گنبد بنا بر روی آن استوار شده‌است. در هر ضلع و در فواصل بین ترمبه‌ها پنجره‌ای برای تأمین نور فضای داخل تعبیه شده‌است. ورودی بنا در ضلع شمالی آن قرار گرفته و در بالای آن تزیینات مقرنس کاری به چشم می‌خورد. اتاق مقبره در پشت این ورودی واقع است. به‌طور کلی فرم بنا به شکل چهار طاقی است که چشمهٔ طاق‌های شرقی و غربی آن مسدود شده‌است. صنیع الدوله در توصیف قبر موجود در داخل این بقعه آورده‌است: «شکل قبری که سه ذرع طول و یک ذرع و سه چارک عرض دارد و در بقعه موجود است و در بالای قبر آجرهای کاشی سبز ممتاز نصب کرده‌اند و آیات شریفهٔ قرآنی به خط ثلث با گل و بوته بر روی آجرها برجسته رسم شده، اما چون افغان‌ها این آجرها را خراب کرده و در ثانی رسم نموده‌اند از ترتیب افتاده و آیات مبارکات خوانده نمی‌شود.» همچنین کلنل ییت، که گویا از آخرین افرادی بوده که کاشی‌ها را در این بنا دیده‌است، در توصیف این کاشی‌ها آورده‌است: «... در این بنا نوشته‌ای که روی آن نام این شخص ذکر شده باشد وجود نداشت. در این‌جا تنها نکتهٔ جالب برای ما این بود که این قبر تا ارتفاع دو متر و ده سانتیمتر یا دو متر و چهل سانتیمتری از کاشی‌های آبی رنگی، که آیه‌های قرآن با خطوط درشتی روی آن‌ها نقش شده بود، پوشیده بود. این کاشی‌ها ۴۵ تا ۶۰ سانتیمتر عرض داشتند و خیلی خوب ساخته شده بودند. به نظر می‌آمد که این کاشی‌ها را از بنای دیگری برداشته و در این‌جا نصب کرده باشند؛ زیرا بیشتر آن‌ها به‌طور وارونه یا غیر منظم کار گذاشته شده بودند. به‌طور کلی بر روی این کاشی‌ها نتوانستیم تاریخی پیدا کنیم.» قابل ذکر است که سرانجام یار محمد خان شادلو، ایلخانی بجنورد(۱۲۵۴–۱۳۲۲ ه.ق)، به هنگام ساخت مقبره اش در «بش قارداش» این کاشی‌ها را از محل خارج و در داخل مقبرهٔ خود نصب نمود. در سال ۱۳۱۶ رئیس معارف بجنورد آن‌ها را به ادارهٔ معارف و اوقاف خراسان تحویل داد. و در حال حاضر در «گنجینهٔ هنرهای اسلامی» تهران با شمارهٔ ثبت ۳۲۷۸ نگهداری می‌شوند. این کاشی‌ها با رنگ فیروزه ای تیره و دارای خطوط ثلث با رنگ سیاه هستند. این خطوط شامل آیهٔ شریفهٔ ۱۸ از سورهٔ آل عمران و آیات ۲۵۵ و ۲۵۶ سورهٔ مبارکهٔ بقره هستند. این مقبره در سال ۱۳۵۷ یک بار مرمت شده‌است و در سال ۱۳۷۱ نمای بیرونی آن با استفاده از آجر سفال بازسازی شده‌است. همچنین گنبد بنا در سال ۱۳۷۸ با ایزوگام پوشش یافته و فضای داخلی بنا نیز در سال ۱۳۷۹ گچ اندود شده‌است.


title: شهرستان جاجرم

text: چنان‌که اشاره شد فرم کلی بنا عبارت است از یک فضای مربع که گنبد بر روی آن تعبیه شده‌است این سبک با سبک اجرا شده در مقابر منفرد عصر مغول قابل مقایسه‌است. گویا در زمان بازدید هیئت بررسی و شناسایی آثار و بناهای تاریخی خراسان، در اطراف بنا خرده آجرهای لعابدار و فیروزه ای رنگ و کاشی‌های آبی و قطعات گچبری‌هایی وجود داشته که به نظر سرپرست هیئت با توجه به رنگ آجرها، نوع گچبری‌ها و همچنین فرم گنبد، ساخت اولیهٔ این مقبره به قرن هفتم تا دورهٔ تیموری مربوط می‌شود.


title: شهرستان جاجرم

text: گروهی از محققان بر این باورند که این مقبره بن علی بن مهزیار تعلق ندارد؛ زیرا او در شهر اهواز مدفون است رضا احمدی بجنوردی، محقق تاریخ جاجرم، در مقاله‌ای ضمن تلاش برای اثبات تعلق این مقبره به علی بن مهزیار اهوازی، علت پیش آمدن این تردید را چنین بیان داشته‌است: «تشابه اسمی بین علی بن مهزیار و علی بن ابراهیم بن مهزیار و نیز ذکر برخی از احادیث با کلمهٔ قال ابن مهزیار باعث به اشتباه افتادن بعضی از علمای رجال شده و هر دو نفر را یکی دانسته‌اند. اهالی جاجرم، که چندین سال قبل جهت تعمیر بنای آرامگاه خواجه مهزیار نبش قبر کرده بودند، اولاً جنازهٔ وی را سالم یافته و از آن روز اعتقاد کاملی پیدا کرده و نذورات فراوان می‌کنند؛ ثانیاً سنگ قبری کشف کرده‌اند؛ که نوشت شده «هذا مرقد ماهزیار» و قسمتی از سنگ هم خوانده نمی‌شود. چنین به نظر می‌رسد که آرامگاه جاجرم مربوط به علی بن مهزیار و بقعهٔ موجود در اهواز مربوط به علی بن ابراهیم بن مهزیار باشد.»


title: شهرستان جاجرم

text: حمام قدیمی جاجرم نیز یکی از بناهای دوره صفوی است که در بافت فرسوده شهری و به فاصله نزدیکی در پای دامنه جنوبی تپه نارین قلعه و در شمال مسجد جامع جاجرم واقع شده‌است. این حمام به صورت نیمه زیر زمینی ساخته شده و از بخشهای مختلف شامل رختکن یا سربینه، گرمخانه، خزینه، آب‌انبار و قسمت‌های بیرونی شامل گلخن و منبع آب گرم تشکیل شده‌است. در بخشهایی از کف گرمخانه نقوش زیبای اسلیمی و ختایی بر سنگ نقش شده که در نوع خود منحصربه‌فرد است.


title: شهرستان جاجرم

text: بنای امامزاده ابراهیم در یک کیلومتری شمال روستای دربند از توابع بخش سنخواست جاجرم واقع است. این بنا در کنار جادهٔ آسفالته‌ای، که روستای دربند را به روستای جوشقان متصل می‌کند قرار گرفته‌است و به اعتقاد اهالی، مدفن امامزاده ابراهیم، برادر علی بن موسی الرضا است.


title: شهرستان جاجرم

text: بنای مقبره بر بالای یک صفحهٔ کم ارتفاع قرار گرفته‌است که این ارتفاع را می‌توان توسط چند پله، که در حال تخریب هستند، پیمود. بنا دارای نقشهٔ چهار ضلعی و متأثر از سبک چهار طاقی است. پلان چهار ضلعی بنا در ارتفاع ۵ / ۳ متری با ایجاد یک پوشش مثلثی شکل بر کنج‌ها و یک طاقنمای کم عمق در هر ضلع و چهار طاقنمای دیگر با چهار روزنه در وسط اضلاع به پلان هشت ضلعی تبدیل شده، سپس دایرهٔ گنبد، که از داخل به شکل نیم کاسه‌است، تعبیه شده‌است. (۳۷) در حال حاضر داخل مقبره با گچ اندود شده و و درهای ورودی واقع در اضلاع شمالی و غربی و مسدود شده و به شکل طاقنما درآمده‌اند. ورودی‌های اضلاع شرقی و جنوبی باز هستند؛ و ورودی شرقی با پوشش جناقی سقف شده‌است. داخل مقبره فاقد هر گونه تزیینات است. در نمای خارجی بنا، در طرفین هر ورودی، یک منارهٔ کوتاه تزیینی تعبیه شده‌است. نمای داخلی و خارجی بنا در دوره‌های مختلف چندین بار گچ اندود شده‌است. در داخل ایوان‌های شرقی و شمالی بنا بقایای تزیینات گچبری به چشم می‌خورد که به روش قالبی ایجاد شده‌اند. در اطراف بنا قضاهای الحاقی وجود دارد که بر اثر عوامل جوی و فرسایش رو به ویرانی نهاده‌اند. آنچنان که در گزارش هیئت بررسی و شناسایی آثار و بناهای تاریخی خراسان ثبت شده‌است. این بنا در اوایل دههٔ پنجاه از وضعیت نسبتاً مطلوبی برخوردار بوده‌است. در اطراف بنا جدول‌کشی‌هایی موجود بوده و در محوطهٔ اطراف درختکاری داشته‌است. (۳۸) در زمان بازدید (سال ۱۳۸۰) تنها یکی دو درخت در نزدیکی بنا مشاهده شد. همچنین در محوطهٔ پیرامون بنا حفره‌های متعددی توسط سودجویان و حفاران غیرمجاز حفر گردیده و حتی در دیواره‌های بنا نیز حفره‌هایی ایجاد شده بود. این بنا در حال حاضر متروک شده و اهالی روستای دربند از محوطهٔ اطراف آن برای تدفین استفاده نمی‌کنند و این امر درصدمه دیدن بنا بی‌تأثیر نبوده‌است.


title: شهرستان جاجرم

text: در حال حاضر بنا فاقد کتیبه‌ای است که در تعیین قدمت آن راهگشا باشد. «آنچه مسلم است زیر ترمبه‌ها و طاقنماها ازاره‌ای به چشم می‌خورد که سابق بر این به‌طور حتم کتیبه‌ای داشته‌است. تکه‌های گچبری به دست آمده در اطراف بنا و خاکبرداری‌های داخل صحن این مطلب را تأیید می‌کند.»(۳۹) بنابراین برای تعین قدمت بنا باید به فرم و سبک‌های معماری اجرا شده در آن توجه داشت. «نمای بیرونی بنا و حالت کلی آن یک بنای قرن هفتم را به ذهن بیننده القا می‌کند. به خصوص از نظر پلان و اجرای طاق‌ها و طاقنماها بی‌شباهت به بناهای قرن هفتم، که در جاجرم و گرمه دیده می‌شود، نیست؛ ولی به علت کوهستانی بودن این منطقه و در معرض برف و باران بودن، نماسازی آن به کلی با بناهای دیگر متفاوت است و الحاقاتی قطور و ضخیم در چهار گوشهٔ بنا ایجاد شده که دایرهٔ گنبد از بالای رأس این ترمبه‌ها و طاقنماها شروع شده و به صورت کلاه خودی درآمده‌است.»(۴۰)


title: شهرستان جاجرم

text: مورخانی که به تاریخ منطقهٔ جاجرم پرداخته‌اند از بناهای مذهبی این منطقه نامی به میان نیاورده‌اند. تا در شناخت هویت واقعی و قدمت این بناها راهگشا باشند. از طرفی این بناها به دلیل اقبال مردم منطقه به آنها، در دوره‌های مختلف تعمیر شده و به ناچار دخل و تصرفاتی در آن‌ها صورت گرفته‌است که گاه باعث مخدوش شدن اصالت این بناها شده‌است. با این حال ساختار اصلی بناهای مذهبی موجود، به لحاظ کاربرد طاق و قوس‌ها برای کاهش وزن جرزها قابل مقایسه با سبک رایج در مقابر مربوط به قرون هفت و هشت هجری هستند. در میان این بناها، بنای امامزاده ابراهیم دربند، به دلیل سبک معماری خاص، در ردیف آثار ارزشمند منطقه محسوب می‌شود و با وجود آسیب‌هایی که بر آن وارد آمده‌است هنوز هم توجه هر شخص علاقه‌مند به میراث فرهنگی را جلب می‌کند، به همین دلیل باید مرمت آن به نحوی انجام شود که به ارزش‌های تاریخی آن لطمه‌ای وارد نشود.


title: شهرستان جاجرم

text: زبان رایج در مرکز این شهرستان فارسی است ولی در روستاهای این شهرستان به زبان‌های مختلفی صحبت می‌شود.


title: شهرستان جاجرم

text: این شهرستان دارای تنوع قومیتی فارس، تات، کرد، ترک و آداب و رسوم و سنن خاص و متفاوت با دیگر مناطق استان خراسان شمالی است.


title: شهرستان جاجرم

text: اغلب مردم جلگهٔ پهناور شوقان و منطقه‌ای به نام چهارده سنخواست به زبان تاتی تکلم می‌کنند که زبان بومی شمال خراسان است. شهر سنخواست و روستاهای اندقان، خراشا، کرف، جربت، دوبرجه، ملاویس، دربند، طبر و غیره از جمله مناطق تات‌زبان این شهرستان هستند.


title: شهرستان جاجرم

text: مردم روستاهای ارک، قراجه رباط، کلاته شور، قلی و کلاته موری به زبان کردی و مردم روستای کلاته ترک‌ها به زبان ترکی و مردم روستای قمیطه نیز تقریباً به فارسی جاجرمی صحبت می‌کنند. طایفهای گرایلی یا نایبها ، مقصودی ، رمضانلو ، شیخ الاسلامی ، شاکری از قدیمیترین طوایف تشکیل دهنده ی شهر جاجرم میباشند .[۳۱]


title: شهرستان جاجرم

text: نزدیک به ۸۲ درصد مردم این شهرستان باسواد هستند که بیشترین درصد در کل استان خراسان شمالی است.


title: شهرستان جاجرم

text: معرفی بناهای مذهبی تاریخی شهرستان جاجرم. وب سایت راسخون


title: شهرستان شیروان

text: شهرستان شیروان یکی از شهرستان‌های استان خراسان شمالی در شمال شرق ایران است.


title: شهرستان شیروان

text: با وسعت ۳۷۸۹ کیلومتر مربع که از شمال به کشور ترکمنستان و از جنوب به شهرستان اسفراین از شرق به شهرستان فاروج و از غرب به بجنورد محدود می‌شود.


title: شهرستان شیروان

text: مرکز آن شهر شیروان است و لوجلی شهری در شمال این شهرستان است. شیروان از شهرهای مرتفع استان خراسان شمالی است که در درهٔ رود مرزی اترک ما بین کوه‌های کپه‌داغ و آلاداغ جای گرفته است. شیروان دارای آب و هوای نسبتاً سرد در زمستان و گرم و معتدل در تابستان می‌باشد. این شهرستان در سال ۱۳۸۵، تعداد ۱۶۴ هزار نفر جمعیت داشته است.


title: شهرستان شیروان

text: آبشار اسطرخی، از بلندترین آبشارهای منطقهٔ شیروان است. طول این آبشار به ۲۰ متر می‌رسد. این آبشار در ۴۰ کیلومتری جنوب شهر شیروان، در دامنه‌های شمالی رشته‌کوه شاه‌جهان قرار دارد. در مسیر دسترسی به این آبشار، غار گلیان نیز از جاذبه‌های طبیعی این منطقه محسوب می‌شود. در حد فاصل سر چشمه و آبشار اسطرخی تک درخت کهن و تنومندی از نوع سرو کوهی وجود دارد که سن آن به ۶۰۰ سال می‌رسد.


title: شهرستان شیروان

text: شهرستان شیروان به سه بخش (بخش مرکزی - بخش سرحد - بخش قوشخانه) تقسیم می‌شود. شهرها: شیروان، زیارت شهرها: لوجلی  شهرها: قوشخانه


title: شهرستان شیروان

text: در ایران معمولاً شهرها و آبادی‌های قدیم را به پهلوانان و شهریاران نسبت می‌دهند، مثلاً بجنورد را به بیژن و شیروان را به انوشیروان نسبت می‌دهند. نام شیروان منسوب به نقش شیری است که شکل و شمایل آن در دامن شمالی شیرکوه مشاهده می‌شود.


title: شهرستان شیروان

text: همچنین نام شیروان منسوب به شیربانانی بوده که در قرون گذشته در جنگل‌های منطقه شیروان به شکار و نگهداری شیر اشتغال داشته‌اند.


title: شهرستان شیروان

text: شیروان روزگاری پایتخت قوم پارت بوده است. دیاکونوف محقق و نویسنده روسی معتقد است اولین امپراتوری مقتدر پارتها (یوئه چرمی) به نام کوشانیان در شیروان به وجود آمده است. ایزدو خاراکسی و استرابون از مورخین و جغرافی دانان یونان محل زندگی و حکومت پارت را در درّه رود اترک شیروان ذکر کرده‌اند.


title: شهرستان شیروان

text: شیروان در زمان اشکانیان در زمره قلمرو آنان قرار داشته و وجود گورهای زرتشتی و آثار تاریخی در نقاط گوناگون ناحیه شیروان، نه تنها بر شناخت رویدادهای تاریخی شیروان در پیش از تاریخ کمک می‌نماید، بلکه آبادی و اهمیت این شهر را در آن زمان نشان می‌دهد. شهرهای خراسان، از جمله شیروان، بین سال‌های ۳۱ و ۳۲ هـ.ق، در روزگار خلافت عثمان، به دست مسلمانان افتاد. در زمان حکومت طاهریان، صفاریان و سامانیان، شیروان یکی‌از آبادی‌های پرجمعیت و آباد بوده‌است. سلطان محمود غزنوی در بازگشت از هندوستان از مسیر راه مشهد طَرَقی - شیروان، یک شبانه روز در روستاهای دهستان گلیان ، اردو زده است؛ به طوری که این محل را تخت سلطان محمود نیز می‌نامند. مغولان در ۶۱۸ هـ. ق، شهرهای خراسان، از جمله شیروان را گشودند و به کشتار و چپاول پرداختند. شیروان در ۸۷۴ هـ. ق، به دست تیمور لنگ افتاد. هم‌اکنون مقبره‌ای نیز منسوب به تیمور لنگ، واقع در روستای زیارت وجود دارد. شیروان در زمان صفویه از اعتبار و اهمیت ویژه‌ای برخوردار شد و در زمان شاه عباس بزرگ بیش از چهل هزار خانوار از کردان جنگجو عمدتاً از نواحی شرقی آناتولی به این ناحیه کوچ کرده و مستقر شدند. شاه عباس صفوی چند بار، از جمله در ۱۰۰۷ هـ. ق، به خراسان که مورد تاخت و تاز مردمان گوناگون بود و هم چنین به شیروان، مرکز حکومت ایلخانی سفر کرده است. نادرشاه افشار در ۲۴ شوال ۱۱۴۸ هـ. ق، به پادشاهی رسید و رضاقلی میرزا، پسرش را فرمانروای خراسان، از جمله شیروان کرد.


title: شهرستان شیروان

text: شیروان یکی از شهرهای مهم نادر شاه افشار به حساب آمده‌است. در ۱۲۱۰ هـ. ق، آقا محمد خان قاجار هنگام رفتن به مشهد، از شیروان گذشت و امیر گونه خان، حاکم شیروان نسبت به وی اعلام وفاداری کرد. در روزگار محمد شاه قاجار، شیروان یکی از نواحی مهم درگیری‌های حاکمان محلی بود. ناصرالدین شاه قاجار، دو بار در سال‌های ۱۲۸۴ و ۱۳۰۰ هـ. ق، به خراسان سفر و از شیروان نیز دیدن کرد.


title: شهرستان شیروان

text: زبان رایج در شهر شیروان فارسی و سپس کردی کرمانجی و ترکی خراسان است.


title: شهرستان شیروان

text: بومی‌ترین و قدیمی‌ترین زبان منطقه شیروان، تاتی بوده است.


title: شهرستان شیروان

text: زبان تاتی هم امروزه در بسیاری از روستاهای پیرامون شیروان مانند برزل آباد، برزلی و دهستان گلیان رواج دارد.


title: شهرستان شیروان

text: در بعضی از قباله‌ها و اسناد قدیمی بجنورد، مانه و سملقان و حتی اسفراین را از توابع جلیان (گلیان) شیروان عنوان کرده‌اند (مطلع الشمس).


title: شهرستان شیروان

text: == قومیت، فرهنگ و آثار تاریخی = ترک و تات و کرمانج اقوام شیروان می‌باشند.


title: شهرستان شیروان

text: • حمام روستای پیرشهید


title: شهرستان مانه و سملقان

text: شهرستان مانه و سِمِلقان(مانا و سمنگان)، از شهرستان‌های استان خراسان شمالی به مرکزیت شهر آشخانه است. این شهرستان در سال ۱۳۹۵، تعداد ۱۰۱٬۷۲۷ نفر جمعیت داشته‌است.


title: شهرستان مانه و سملقان

text: وجود منابع سرشار طبیعی در شهرستان مانه و سملقان از دیرباز جمعیتهای انسانی را به خود جذب نموده و باعث پرورش فرهنگ‌های درخشان در منطقه شده‌است. وجود آثار تاریخی از دوره‌های پیش از تاریخ تا دوره معاصر در بخش‌های مختلف این شهرستان گویای استقرار مداوم بشر در این خطه است. بر اساس پژوهش‌های باستان‌شناسی بخش‌هایی از شهرستان مانه و سملقان برای نخستین بار در حدود هشت هزار سال پیش مسکونی شده که آثار آن را می‌توان در تپه قلعه خان در دشت سملقان مشاهده کرد. این شهرستان طی دوره هخامنشی به عنوان بخشی از شهربانی پارت مطرح بوده و طی دوره‌های اشکانی و ساسانی نیز بسیار مورد توجه بوده‌است. پراکندگی محوطه‌های استقراری، قلعه‌های تدافعی، مراکز مذهبی و نیز کشف سکه‌های دورهٔ ساسانی در بخش‌های مختلف شهرستان گواه این مدعی است.


title: شهرستان مانه و سملقان

text: مانه مانه در زبان فارسی معنای خانه و اثاث البیت را می‌دهد که احتمالاً بعلت ماندگاری عده ای در این منطقه این کلمه بر همین منطقه اطلاق شده و اقوام ماندگار معنای خانه و محل زندگیشان را از آن استنباط می‌کرده‌اند «مان» در زبان کردی نیز همان معنای ماندن را می‌دهد و احتمال قریب به یقین کسانی‌که در اینجا موطن یافته‌اند، کرد بوده‌اند. ظن دیگر آنست که چون این منطقه نقطه مرزی بین کردها و ترک‌ها بوده و کردها به نوعی نقش دفاع را در این منطقه داشته‌اند و همچنین وجود موانع و گردنه‌های صعب العبور علت اطلاق این واژه بر این منطقه بوده‌است زیرا «مان» در زبان کردی معنای مانع فارسی را نیز می‌دهد. سملقان سملقان بر گرفته شده از واژه اصیل فارسی سمنگان می‌باشد. سمنگان در فارسی معنای سرزمین چمن و گل را می‌دهد. وجود شایعه ای در افواه عموم مبنی بر اینکه تهمینه مادر سهراب و همسر رستم قهرمان داستان‌های ملی ایرانیان از این منطقه می‌باشند بر اهمیت موضوع می‌افزاید. در این باب که تهمینه و سهراب از سمنگان بوده‌اند هیچ شک و شبهه ای وجود ندارد اما باید یادآور شد که وجود شهرهای سمنگان به تعداد زیاد در خراسان قدیم این امر را برای محققان مشکل نموده‌است. وجود شهرها و مناطقی با نام سمنگان در افغانستان و تاجیکستان که در قدیم جزو خراسان بزرگ بوده‌اند نشانگر اهمیت این شهر در نزد ایرانیان بالاخص اهل خراسان بوده‌است. باید بر این نکته تأکید نمود که سمنگان مورد نظر ما خاستگاه سهراب نمی‌باشد بلکه بعلت اساطیری بودن، این نام بر منطقه ما اطلاق شده و ساکنان اولیه از آریایی‌ها اصیل بوده‌اند. با تسخیر ایران بدست اعراب مسلمان و تأثیر آنان بر زبان فارسی سمنگان به سمنجان تغییر یافت. در قرون اولیه اسلامی سمنجان در میان مردم متداول بوده‌است با نفوذ و تسلط ترکان بر ایران سمنجان به سملقان تغییر یافت. سملقان نیز در زبان فارسی معنای سرزمین چمن و گل سرخ را می‌دهد که با توجه به وجود دشت‌های پوشیده از شقایق و لاله‌های وحشی که در قدیم الایام به‌مراتب بیشتر از امروز بوده به‌درستی اطلاق این واژه بر این سرزمین می‌توان پی برد.


title: شهرستان مانه و سملقان

text: بیشتر ساکنین این شهرستان را کردها تشکیل می‌دهند که با زبان کردی کرمانجی (بادینانی) تکلم می‌نمایند. به احتمال قریب به یقین ساکنان بومی بعد از مهاجرت کردها و ترک‌ها به این منطقه فرهنگ و زبان این اقوام را فرا گرفته‌اند.


title: شهرستان مانه و سملقان

text: شهرستان مانه و سملقان بعلت استعدادهای خوب کشاورزی از دیرباز پذیرای اقوام مختلف بوده‌است که از جمله مهم‌ترین آن‌ها که به این شهرستان مهاجرت نموده و ساکن شده و امروزه به صورت غالب درآمده‌اند می‌توان به اقوام کرد، ترک، ترکمن، خاوری، بلوچ، فارس، تات اشاره کرد.


title: شهرستان مانه و سملقان

text: شهرها: آشخانه، پیش‌قلعه، قاضی. شهر: آشخانه شهر: قاضی شهر: پیش‌قلعه


title: شهرستان مانه و سملقان

text: اکثریت مردم این شهرستان را کردها تشکیل می‌دهند. همچنین اقلیتی نیز از اقوام مختلف ترکمن، تات، ترک و فارس در این شهرستان زندگی می‌کنند. این منطقه در قدیم از مراکز پارت‌ها بود.


title: شهرستان مانه و سملقان

text: تپه‌های شهرآرا، قلعه خان، کلیسای اسپاخو، چشمه آبگرم و دره کفترخانه مهمانک، امامزاده سلطان محمدابراهیم کشانک


title: شهرستان فاروج

text: شهرستان فاروج یکی از شهرستان‌های استان خراسان شمالی است. این شهرستان در سال ۱۳۹۵، تعداد ۶۰٬۳۶۴ نفر جمعیت داشته‌است. از فاروج بعنوان پایتخت آجیل ایران یاد می‌شود. بیشتر جمعیت این شهرستان را کردهای کرمانج، ترک‌های خراسان و فارس‌ها یا همان تات‌ها تشکیل می‌دهند.شهر: تیتکانلو


title: شهرستان فاروج

text: شهر: فاروج


title: شهرستان فاروج

text: اقوامی که در این شهرستان زندگی می‌کنند عبارتند از: کردهای کرمانج، ترک‌های خراسان و فارس‌ها.


title: شهرستان فاروج

text: فاروج از سمت شمال با کشور ترکمنستان، و شرق با شهرستان قوچان، از جنوب با شهرستان اسفراین، و از غرب با شهرستان شیروان هم‌مرز است.


title: آشخانه

text: آشخانه، مرکز شهرستان مانه و سملقان در استان خراسان شمالی است که در ۴۰ کیلومتری غرب بجنورد قرار گرفته‌است. بیشتر ساکنین این شهر را کرد کرمانج تشکیل می‌دهد که با زبان کرمانجی تکلم می‌نمایند. شهرستان مانه و سملقان به نگین خراسان شمالی مشهور است و از این رو شهر آشخانه از جایگاه ویژه‌ای در استان خراسان برخوردار می‌باشد.


title: آشخانه

text: بر اساس مطالعات جغرافیایی و زمین‌شناسی، سملقان دشتی است که از مخروطه افکنه‌ها با رسوبات آبرفتی در دوران سوم زمین‌شناسی شکل گرفته‌است و شهر آشخانه با شیب ملایمی بر روی این دشت قرار گرفته‌است. شهر آشخانه نخستین شهر ورودی استان خراسان شمالی از سمت استان‌های شمالی ایران است. این شهر با احداث یک پل به دو قسمت تقسیم شده‌است و در حاشیه جاده آسیایی قرار دارد که حدود ۱۲۰ کیلومتر این‌جاده ترانزیتی از محدوده شهرستان مانه و سملقان می‌گذرد.


title: آشخانه

text: این شهر دارای آب‌وهوای مدیترانه‌ای با زمستان‌های سرد و تابستان‌های گرم می‌باشد. وسعت شهر آشخانه ۳۳۹ هکتار می‌باشد.


title: آشخانه

text: این شهر از منابع آب خوبی برخوردار است که از کوه‌های آلاداغ سرچشمه می‌گیرد و به همین خاطر کشاورزی و دامپروری در پیرامون آن رواج دارد. زبان گفتاری بیشتر ساکنان آشخانه کرمانجی است. ا شهرآشخانه قطب کشاورزی، دامپروری و بزرگترین شهرستان استان از نظر وسعت است.


title: آشخانه

text: اولین گروه‌هایی که در آشخانه ساکن شدند، پنج قوم «شاهقلی»shahqoli ،(قره ولی)qaravali، (دوولی)davvali (کرسان)karsan، (سللور)sellur، نام داشتند که به مجموع پنج چشمه نزدیک محل اقامت آن‌ها «چشمه شاهقلی» گفته می‌شود. بزرگترین چشمهٔ این مجموعه کانی هسپان (چشمهٔ اسب‌ها) نام دارد، کانی روون، کانی دو گورران، کانی مامی mamey کانی گرراو، کانی روستم، کانی ایمیم، کانی بندی، کانی ترناو


title: آشخانه

text: -روایت اول: در زبان کرمانجی به آسیاب آبی «اَش» گفته می‌شود که در قدیم به‌دلیل وجود چشمه‌های ذکر شده در آشخانه و وجود آسیاب‌های آبی در جهت تبدیل گندم به آرد بوده‌است «اَشخانه» گفته می‌شده که بعدها با تغییر لفظ از اَشخانه به آشخانه تبدیل شده‌است. -روایت دوم: وجود سلسلهٔ اَشکانیان در این منطقه که بعدها اَشکانه به آشخانه تبدیل شده‌است.


title: آشخانه

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲۵٬۱۰۴ نفر (در ۷٬۲۴۵ خانوار) بوده‌است.


title: آشخانه

text: جمعیت این شهر که در اوایل انقلاب ۵۷ حدود ۶ هزار نفر بود در سال ۱۳۸۴ به ۲۰ هزار نفر رسید. سرعت مهاجرت به این شهر باعث ایجاد پدیده حاشیه‌نشینی شده‌است. براساس گمانه زنی ها براساس مهاجرت های زیاد شکل گرفته از روستا های اطراف به دلیل عدم وجود شغل ثابت در روستاها از سال 1395 تا اوایل سال 1400 جمعیت شهر آشخانه بالغ بر 45.000هزار نفر رسیده است. به گفته محمد وحیدی نماینده مردم ۵ شهرستان خراسان شمالی در مجلس شورای اسلامی در جلسه ای در شهر پیش قلعه در اواخر ماه خرداد سال ۱۳۹۹ از تأیید مصوبه فرمانداری مانه وسملقان دربارهٔ جدایی مانه از سملقان خبرداد و گفت فقط تأیید وزیر کشور و هیئت دولت مانده‌است که به زودی تأیید خواهد شد.


title: آشخانه

text: اگر مصوبه هیئت دولت دربارهٔ تقسیمات کشوری گرفته شود شهرستان مانه وسملقان تبدیل به دو شهرستان اترک(مانه) به مرکزیت شهر پیش قلعه و شهرستان آشخانه به مرکزیت شهر آشخانه احتمالاً خواهد شد.


title: قاضی (مانه و سملقان)

text: قاضی یکی از شهرهای استان استان خراسان شمالی است. این شهر در بخش سملقان شهرستان مانه و سملقان قرار گرفته‌است و در سال ۱۳۸۵، تعداد ۲۵۹۲ نفر جمعیت داشته‌است. در منابع قدیمی منطقه قاضی به صورت ” غازی ” نوشته شده است که معنی لغوی آن جنگجو یا مکان جنگجویان تعبیر می‌شود. خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی در صفحه ۲۰ کتاب تاریخ مبارک غازانی مینوسد: امیر نوروز از سرداران غازان خان در سال ۶۹۱ ه. ق در سملقان (قاضی کنونی) اردو زد و برآن شد تا با نوروزخان از مخالفان غازان خان که بخشی از خراسان شمالی را در اختیار داشت بجنگد.


title: پیش‌قلعه

text: پیش‌قَلعه شهری از توابع بخش مانه شهرستان مانه و سملقان در استان خراسان شمالی ایران است. پیش‌قلعه در حدود ۱۵ کیلومتری شمال شهر آشخانه واقع شده‌است.


title: پیش‌قلعه

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۲٬۰۰۱ نفر (۶۱۱ خانوار) بوده‌است.


title: پیش‌قلعه

text: سد شیرین‌دره، بزرگترین سد خراسان شمالی در بخش مانه وبخشی از کشتزارهای پیرامون پیش‌قلعه را آبیاری می‌کند. در این زمینه، مجتمع گلخانه‌ای مانه و سملقان با ۵۰۰هکتار مساحت، در مجاورت شهر پیش‌قلعه ایجاد شده‌است. البته با طرح ایجاد کارخانه سیمان در نزدیکی این مجتمع مسئله آلوده شدن کشاورزی منطقه نیز مطرح شده‌است.


title: فاروج

text: فاروج یکی از شهرهای استان خراسان شمالی است که در شرق استان قرار گرفته و مرکز شهرستان فاروج است. فاروج به شهر آجیلی معروف است و میزان آجیل و خشکبار قابل توجهی در آن تولید می‌شود. بیشتر این محصولات نیز توسط زائرین مشهد مقدس خریداری شده و بازار خوبی دارد. فاروج دروازه ورودی شرقی خراسان شمالی محسوب می‌شود و با وجود این که خود در ناحیه ای کوهستانی قرار گرفته؛ اما شهر فاروج، مرکز آن در دشتی هموار و قابل کشت و کار مستقر شده‌است. ترک‌های خراسان، ساکنین اصلی شهر فاروج بوده و اکثریت جمعیت این شهر را تشکیل داده اما مردم شهر به زبان فارسی و کردی کرمانجی هم تکلم می‌کنند. فاروج در حد فاصل بین شیروان و قوچان واقع شده. چون جاده ۲۲ (سنتو) از میان فاروج می‌گذرد بخشی از مردم اقتصاد خود را از طریق فروش آجیل می‌گذرانند. وجود دکان‌های آجیل فروشی رنگارنگ در فواصل این خیابان که از وردی شهر تا خروجی شهر ادامه دارد زیبایی خاصی در شهر به وجود آورده‌است کمتر مسافری از این شهر عبور کرده و کنار جاده از دکان آجیل فروشی رنگارنگ خرید نکرده‌است. در واقع آجیلی که در فاروج فروش می‌رود از محصولات خود فاروج نیست و از شهرهای دیگر برای فروش به اینجا آورده می‌شود که به همین دلیل فراوانی، به "شهر آجیلی" هم معروف است، که خود زیبایی و جاذبه ای برای مسافران گذری از فاروج را ایجاد کرده‌است. در سال ۱۳۸۹ به لقب پایتخت آجیل و خشکبار ایران مشهور شد. کشاورزی و دامپروری از شغلهای مهم مردمان سنتی این شهر است. کوه شاه جهان با ارتفاع ۳۰۸۰ متر به عنوان بلندترین قلهٔ خراسان شمالی در جنوب فاروج قرار دارد. فاروج تا سال ۱۳۸۳ از توابع شهرستان قوچان در استان خراسان بوده‌است. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۸٬۰۶۱ (۵٬۲۰۵ خانوار) نفر می‌باشد.


title: فاروج

text: این شهر قبلاً فرج‌آباد نامیده می‌شد. گفته شده فاروج را شخصی به نام فرج‌الله بنا نهاده، به طوری که در بین عموم رواج هست در حدود ۱۲۰۰ سال پیش و در زمان هارون الرشید در آن زمان که هنوز برمکیان، مورد غضب وی قرار نگرفته بودند، خلیفه عباسی طی سفری از منطقه جنگلی فاروج، فرج‌الله سردار نامی برمکیان را مأمور آباد کردن منطقه فاروج که جنگل داشته و خوش آب و هوا می‌کند که بعدها به "فرج‌الله" معروف شد و بعد از تحولاتی به فرج آباد، "فارِج" و در آخر به "فاروج" تغییر یافت. این ناحیه در حد فاصل دو شهر قوچان (خراسان رضوی) در شرق و شیروان (دومین شهر استان) در غرب قرار دارد. روستای استاد در جنوب قدمتی طولانی دارد و در کتاب احسن التقاسیم آورده، مرکز حکومت پارت در این منطقه بوده‌است. در دوران تیموری در فاروج مسجدی همزمان با مسجد گوهرشاد ساخته شد که اکنون هم وجود دارد. روستای خسرویه دراین شهرستان نیز تاریخی بوده و در آن سنگ قبرهایی با تاریخ ۷۴۷ ه.ق وجود دارد که با خطی زیبا نوشته و بر روی آن نقوش اسلیمی نگاشته شده‌است. زبان اصلی مردم فاروج فارسی و ترکی خراسانی است و به زبان کردی کرمانجی نیز سخن می‌گویند، ترک‌های فاروج طایفه ای هستند از قوم مهنی که از طرف شجاع الدوله (حاکم قوچان) در فاروج مستقر شده‌اند، کردهای فاروج نیز از ایل زعفرانلو هستند، یازده ایل کرمانج در اطراف فاروج مستقر شده‌اند؛ اکثر این ایل‌ها در مناطق ییلاقی و کوه‌های اطراف فاروج مانند کوه‌های شاجهان، کیسمار، سیاه دشت و کوه فاطمه مستقر هستند.


title: فاروج

text: به‌طور کلی شرایط زیست‌محیطی و اقلیمی فاروج برای ایجاد مراکز سکونتی بسیار مناسب است و از آن جا که شواهدی مبنی بر بروز تغییرات اساسی مورفولوژیکی و هیدرولوژیکی در درهٔ رود اترک وجود ندارد، احتمالاً این وضعیت در دوره باستان نیز وجود داشته‌است. پراکندگی فراوان تپه‌ها، محوطه‌های و آبنیهٔ باستانی در بخشهای مختلف این شهر از دورهٔ پیش از تاریخ تا دورهٔ اسلامی گواه این مدعا است. تپه یام به عنوان یکی از کهن‌ترین و گسترده‌ترین استقرارگاه‌های باستانی خراسان شمالی نشان دهندهٔ شکوفایی منطقه در دوران پیش از تاریخ است. وجود مراکز سکونتی و قلعه‌های نظامی- تجاری دورهٔ اشکانی و ساسانی در فاروج، از قبیل محوطهٔ وسیع ویرانشهر حاکی از حضور فعال اقوام اشکانی و ساسانی در پهنهٔ این شهرستان است.


title: فاروج

text: سال‌ها پیش که هنوز وسایل نقلیه شخصی این اندازه زیاد نشده بود و غالب مسافران با اتوبوس رفت‌وآمد می‌کردند؛ تمامی اتوبوس‌ها و اندک خودروهای شخصی که قصد سفر به مشهد مقدس را داشتند از محور مشهد ـ تهران (شمال) حرکت می‌کردند چرا که راه جنوب (جاده سمنان) راه کویری بود و این که سایر مسیرها آسفالت مرغوبی مانند آسفالت شمال را نداشتند. یکی از بهترین عوامل جذب اتوبوس‌ها و مسافران برای تردد از مسیر فاروج، وجود مساجد، تفرجگاه‌ها و چلو کبابی‌ها بود آن هم‌زمانی که از مشهد تا چمن بید هیچ گونه رستوران، تفرجگاه و مسجدی وجود نداشت و تمامی اتوبوس‌ها برای صرف نهار و شام باید در فاروج توقف می‌کردند. این توفیق اجباری برای مسافران و اهالی فاروج سبب شد تا دو نفر از اهالی اقدام به فروش آجیل کنند. اولین بار تخمه سیاه آفتاب گردان و کدو از شهر نیشابور وارد شد. خود فاروجی‌ها ابتدا طریقه تف دادن تخمه را نمی‌دانستند و اولین تخمه پز را از مازندران آورد به همین دلیل نام بیشتر مغازه‌های آجیل فروشی در فاروج با مازندران نام گذاری شده‌است. از آن جایی که آن زمان فقط تخمه شور در بازار موجود بود و از تهران وارد می‌شد، فاروجی‌ها تخمه را شور نمی‌کردند بلکه به صورت خال نمک عرضه می‌کردند، یعنی بعد از تف دادن تخمه، نمک را با جارو سیخی به روی آن می‌پاشیدند که بعداً "تخمه خال نمک فاروج" نام گرفت و مشهور شد. فاروجی‌ها برای طعم‌دار کردن تخمه از آب لیمو، گلپر و کمی رنگ خوراکی استفاده می‌کردند. با توجه روزانه بیش از صدها دستگاه اتوبوس در فاروج توقف می‌کرد، اندک اندک کسب و کار فروشندگان آجیل گرفت و در کنار تخمه آفتاب گردان، محصولاتی چون گردو، بادام و کشمش که در منطقه تولید می‌شد هم جا باز کردند. بعدها با آوردن پسته از کرمان، جنوب خراسان و دامغان؛ فندق از گیلان؛ نخود از اصفهان؛ تخمه آفتاب گردان از تربت حیدریه، نیشابور و غرب کشور؛ تخمه هندوانه (ژاپنی) از استان تهران و محصولات وارداتی نظیر گردوی وارداتی، بادام وارداتی، بادام هندی و… از بندر عباس، بازار آجیل فاروج رونق تازه ای گرفت، البته با توجه به کشمش، گردو و بادام محلی شهرستان و گیاهان دارویی از توجهات بالایی در مغازه‌ها آجیل فروشی برخوردار است. آجیل فروشان فاروج در تف دادن تخمه مهارت یافته و سعی می‌کردند هر تخمه را به اندازه لازم حرارت دهند و در نهایت در امر فروش و تبلیغات و نوع چیدن آجیل که نظر مسافر را جلب کند هم مهارت خاصی کسب کردند. مجموعه عوامل فوق باعث شد کم‌کم افراد به فروش آجیل رو آورند و برندی معتبر در ایران شود؛ وجود جاده آسیایی (۲۲) و عبور آن از مرکز شهر موجب شد از سال ۱۳۸۹ شهر فاروج به‌عنوان پایتخت آجیل و خشکبار ایران نام بگیرد، پایتختی که تاکنون دوام داشته و روز به روز نیز بر کیفیت و قدرت آن افزوده می‌شود.


title: فاروج

text: فاروج از سمت شرق با شهرستان قوچان و از سمت شمال با کشور ترکمنستان، و از جنوب با شهرستان اسفراین، و از غرب با شهرستان شیروان هم‌مرز است. با توجه به شرایط کوهستانی فاروج، آب و هوای این شهر سرد و خشک است؛ و دارای زمستان‌های سرد و تابستان‌های معتدل است. فاروج به دلیل داشتن بلندترین ارتفاع نسبت به دریا درسطح استان، سردترین شهر خراسان شمالی محسوب می‌شود. وضعیت آب‌ها نیز باتوجه به میزان بارش در سال‌های اخیر به وضعیت قابل قبولی رسیده‌است؛ ولی در چندین سال گذشته خشکسالی وجود داشت.کوه شاه جهان با ارتفاع ۳۰۸۰ متر به عنوان بلندترین قلهٔ خراسان شمالی در جنوب شهرستان فاروج قرار دارد. این کوه به علت وسعت زیاد در سه شهرستان خراسان شمالی گسترده شده‌است. قله شاه‌جهان با ارتفاع ۳۰۸۰ متر بلندترین نقطه از رشته کوه آلاداغ بوده که در شهرستان فاروج و در استان خراسان شمالی واقع شده‌است. قله شاه جهان از شمال شرق و شرق به شهرستان فاروج، از شمال و شمال غرب به شهرستان شیروان، از جنوب و غرب به شهرستان اسفراین منتهی می‌گردد. اما بیشتر حوضه شاه جهان در فاروج قرار دارد. در شمال شاه جهان روستاهای بلقان، اسطخری و امیرانلوی شیروان قرار دارد. در جنوب کوه روستای جهان، نوده بام، در، اسفراین قرار دارد، در شرق روستای تبریان و مگچی فاروج قرار دارد، از غرب به النگ زار بسیار زیبا و وسیع دشت میدان جیک وصل است و در انتهای غربی میدان جیک قله کرکزای قرار دارد علت نام‌گذاری شاه جهان به این نام وجود قبر زنی سرداره بنام شاه جهان است که حدود ۳۰۰ سال قبل فرمانروا یا کدخدای منطقه بوده و در این قله دفن گردیده‌است.


title: فاروج

text: شهرستان فاروج در سال‌های گذشته در استان خراسان زیر نظر شهرستان قوچان اداره می‌شد و یکی از بخش‌های شهرستان قوچان بود ولی در سال ۱۳۸۳ با تقسیم‌بندی استان خراسان به استان خراسان شمالی پیوست و به درجه شهرستان ارتقا یافت. شهرستان فاروج در فاصله ۹۰ کیلومتری از بجنورد (مرکز استان) و در فاصله ۱۵۵ کیلومتری از مشهد قرار دارد.


title: فاروج

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۱۸٬۰۶۱ نفر (۵٬۲۰۵ خانوار) بوده‌است و پس از جاجرم ششمین شهر استان خراسان شمالی هم از نظر وسعت و هم جمعیت محسوب می‌شود.


title: فاروج

text: فاروج درحد فاصل بین شیروان و قوچان واقع شده، شهری کنار جاده‌ای که در سال‌های اخیر اقتصاد آن تاحد زیادی به عبور مسافران و زائران حرم علی ابن موسی الرضا (ع) گره خورده‌است، چراکه گرچه در سالیان گذشته کشاورزی و دامداری شغل غالب اهالی شهرستان فاروج محسوب می‌شد اما اکنون فروشندگی و تأمین نیاز خدماتی رفاهی مسافران دم‌دست‌ترین شغلی است که می‌شود در فاروج جستجوکرد. درگیر است. غیربومی بودن مسئولان، عدم وجود سرمایه‌گذار و نقدینگی، طولانی و هزینه‌بر بودن پروسه اخذ مجوز، بروکراسی اداری، عدم آموزش به افراد مستعد و چند مورد دیگر از مهمترین موانع ایجاد کسب‌وکار در فاروج عنوان شده‌است و درصورت اقدام برای کار در فاروج، باید به این موارد توجه ویژه‌ای داشت. موانع مذکور به علاوه موقعیت جغرافیایی، باعث شده‌است که بسیاری از مردم مخصوصاً جوانان، به کار در زمینه‌های تولیدی و پذیرفتن ریسک این مشاغل، تمایل نداشته‌باشند. مسئله دیگری که باعث‌شده افراد انگیزه زیادی برای شروع کارهای تولیدی نداشته باشند، نزدیکی به شهرستان‌های قوچان و شیروان است؛ زیرا مردم براحتی می‌توانند نیازهای خود را از این دو شهر تأمین کنند. درضمن به علت نبود زیرساخت‌های لازم برای ایجاد برخی مشاغل، بسیاری از جوانان شهرستان برای کار به شهرهای بزرگ مانند تهران و مشهد مهاجرت می‌کنند.


title: فاروج

text: اما با این حال وجود کارخانه کشت و صنعت خرم، کارخانه کاغذ سازی، کارخانه فرآورده‌های شیمیایی آساک، تولیدی بزرگ کشمش فاروج و زعفران فاروج، وجود دفتر گمرکی برگر و شهرک صنعتی فاروج در جاده مایوان و معدن پوکه بخشی از نیازهای اشتغال مردم را فراهم کرده‌است.


title: فاروج

text: فاروج به دلیل قرار گرفتن در بین کوه کیسمار و رشته کوه کُپِه داغ (در شمال) و کوه شاه جهان و رشته کوه آلاداغ در جنوب در دشتی هموار و قابل کشت با آب فراوان و خاک مرغوبی برخوردار است و شهرستان فاروج به یکی از قطب‌های مهم کشاورزی در استان و منطقه قرار گرفته‌است. وجود زمین‌های زیاد در سطح شهرستان فاروج و اقلیم‌های آب وهوایی متفاوت باعث شده‌است تا کشاورزی رونق داشته باشد و یکی از پیشه‌های اصلی مردم، مخصوصاً روستاییان محسوب شود. کشت جو، چغندرقند، زعفران و… درحال انجام است. از آن‌جایی‌که جو محصولی استراتژیک در کشور محسوب می‌شود و می‌توان از آن در زمینه تولید خوراک دام و… استفاده کرد و همچنین توسط دولت به صورت تضمینی خریداری می‌شود، افزایش کشت مقرون به صرفه خواهد بود. در رابطه با چغندرقند نیز باید اشاره‌کرد که برای کشت به آب زیادی نیاز دارد و فاروج هم ازلحاظ منابع آبی وضعیت خیلی پایداری ندارد، زیرا با بارش‌های اخیر وضعیت آب بهترشده و در سال‌های گذشته خشکسالی وجود داشت. همچنین باتوجه به وجود کارخانه شیروان در شهرستان شیروان که در فاصله سی و پنج کیلومتری فاروج قرار گرفته، می‌توان کشت آن را توسعه داد. زعفران تولیدی در فاروج از مرغوبیت خوبی برخورداربوده و باتوجه به اینکه با آب‌وهوا و اقلیم سنخیت داشته و برای پرورش به آب کمی احتیاج دارد، پیشنهاد می‌شود. کشت گل محمدی، یونجه، لوبیا، نخود، کدو آجیلی و پرورش گل آفتابگردان نیز در لیست قابل کشت هستند. در پایان نیز به علت مستعد بودن زمین‌های شهرستان، کشت گیاهان دارویی کشت می‌شود. مقدار اراضی زراعی و باغی شهرستان حدود ۶۷۰۰۰ هکتار می‌باشد که سالیانه حدود ۳۸۰۰۰ هکتار زیرکشت محصولات زراعی و باغی می‌رود. از مقدار اراضی آبی، ۴۲۷۷ هکتار گندم آبی، ۳۷۶۵ جو آبی، ۳۶۹۳ هکتار انگور، ۴۵۸۳هکتار انواع باغات دیگر(۲۹۸۳ هکتار) و زعفران(۵۶۰۰هکتار) و مابقی اراضی زیر کشت محصولات سیب زمینی، گوجه فرنگی، ذرت، پیاز، نخود و عدس می‌باشد. همچنین ۱۴۲۶۵ هکتار زیر کشت گندم و جو دیم قرار می‌گیرد. تولید سالانه ۲۱۰۰۰ تن گندم، ۲۰۰۰۰ تن جو، ۵۸۰۰۰ تن انگور (۷۵درصد از انگور تولیدی تبدیل به کشمش و ۲۵ درصد به صورت تازه خوری استفاده می‌شود)، ۷۰۰۰تن انواع میوه‌های سردرختی و ۲۰۰۰ کیلوگرم سر گل زعفران می‌باشد. شهرستان فاروج همچنین دارای ۱۸۸۲۲۴ رأس گوسفند و بز، ۹۶۶۶ رأس گاو و گوساله، ۲۴۵۳۷۰ قطعه طیور، ۵۲۲۷ کلنی زنبور عسل می‌باشد. میزان فراورده‌های دامی این شهرستان در سال ۱۳۹۰، ۲۸۵تن گوشت مرغ، ۱۸۴ تن تخم مرغ، ۲۱۵ تن شیلات، ۲۰۶۱ تن گوشت قرمز، ۱۴۷۱۸ تن شیر و ۳۴ تن عسل می‌باشد؛ که در مجموع۱۳۲۲۴۴تن تولیدات زراعی، ۶۵۰۵۴تن تولیدات باغی و ۱۷۴۹۷ تن تولیدات دامی و آبزیان حاصل زراعت، باغداری و دامی در این شهرستان می‌باشد. وجود ۸ شرکت تعاونی تولید روستایی و یک اتحادیه تعاونی‌های تولید روستایی فعال و امکان استفاده از اعتبارات خاص در این زمینه، امکان مهار آب‌های سطحی در مناطق مطالعه شده و تأمین بخشی از آب مورد نیاز و استعداد گسترش دامداری با توجه به شرایط اقلیمی خوب. همچنین نظر به اهمیت آب در توسعه بخش کشاورزی و با نظر گرفتن راندمان توزیع و انتقال آب، سیستم‌های آبیاری نوین، لایروبی و مرمت قنوات و با عنایت به وجود ۲۲ طرح مطالعاتی تأمین آب در شهرستان که در صورت اجازه مطالعه امور آب منطقه ای و تأمین از طریق مراجع ذیح الصلاح کمک شایانی به بخش کشاورزی خواهد کرد.


title: فاروج

text: با توجه به اهمیت صنایع تبدیلی و زنجیره اقتصاد کشاورزی در بخش کشاورزی تاکنون ۱۴۵ جواز صنعتی صادر گردیده‌است که از این تعداد ۱۲مورد به بهره‌برداری رسیده (کارخانه رب شرکت مزرعه سبز خرم یک واحد با ظرفیت جذب ۷۰۰۰۰ تن گوجه فرنگی در سال و کارخانه قوطی سازی این مجموعه با ظرفیت تولید روزانه ۳۰۰۰۰۰ قوطی همراه با سردخانه با ظرفیت ۲۰۰۰ تن)، تصفیه و بسته‌بندی حبوبات واحد با ظرفیت ۸۰۰ تن در سال، تصفیه و بسته‌بندی کشمش۳ واحد با ظرفیت ۴۴۰۰ تن در سال، خوراک دام، طیور و آبزیان ۲ واحد با ظرفیت ۴۲۰۰۰ تن در سال، بسته‌بندی فراورده‌های گوشتی۲ واحد با ظرفیت ۶۱۸۰ تن در سال و سردخانه دو مداره یک واحد با ظرفیت ۵۰۰ تن در سال و ۲واحد فرآوری و بسته‌بندی زعفران با ظرفیت ۲٫۲ تن در سال) و یک واحد تولید شیره انگورو… با ظرفیت ۱۳۵۰ تن در سال آماده بهره‌برداری می‌باشند و ۴ مورد در حال احداث (کارخانه پنیر، کارخانه ورمی کمپوست، پروژه صنایع غذایی افزایش ظرفیت خطوط قوطی و تولید درب ایزی اپن شرکت کشت و صنعت مزرعه سبز خرم، تولید کاغذ در کارخانه در حال تأسیس کاغذسازی خرم خراسان) و مابقی در حال پیگیری می‌باشند.


title: فاروج

text: شهرستان فاروج از گذشته برای آجیل و خشکبار برند بوده و پایتخت این محصول در ایران به‌حساب می‌آید، امروز نیز با میزان تولیداتی که در این محصول وجود دارد این ظرفیت وجود دارد که با تبدیل‌شدن زعفران فاروج به یک برند ملی و حتی جهانی زمینه‌های توسعه شهرستان بیش‌ازپیش فراهم شود، در شهرستان فاروج با کاهش نزولات آسمانی و خشک‌سالی‌هایی که در سال‌های اخیر متوجه منطقه شده و کاهش سطح آب‌های زیرزمینی کشاورزان به‌تدریج به دنبال محصولی جایگزین در منطقه بوده‌اند که نیاز به آب زیادی نداشته باشد، ازاین‌رو به کشت زعفران که محصولی است بسیار کم‌آب و با درآمد مناسب روی آورده و در سال‌های اخیر به سطح زیر کشت این محصول افزوده‌اند تا جایی که امروز فاروج با داشتن ۳۹۵۰ هکتار سطح زیر کشت زعفران به‌عنوان قطب تولید این محصول در منطقه معرفی می‌شود. اما به دلیل نوپایی و نبود امکانات لازم در سال‌های اخیر اصل سود و ایجاد اشتغال این محصول به خارج شهرستان منتقل‌شده و مانند بسیاری از محصولات کشاورزی دیگر که روزگار خوشی نداشته‌است، همواره این واسطه‌ها و دلالان بوده‌اند که با برپا کردن غرفه‌های موقتی خرید زعفران این طلای سرخ را از کشاورزان با قیمت پایین خریداری کرده و برای فرآوری به شهرستان‌های دیگر می‌برند که مقصد بسیاری از آن‌ها نیز مشهد است. مهم‌ترین علت خروج زعفران تولیدی در شهرستان را می‌تواند نبود شرکت‌های فرآوری و بسته‌بندی در شهرستان طی سال‌های اخیر دانست. با خروج این حجم از زعفران عملاً یک فرصت شغلی عظیم نیز از شهرستان خارج می‌شد ولی خوشبختانه با ورود سرمایه گزاران به این عرصه در شهرستان این روند در حال بهبودی است.


title: فاروج

text: بر اساس شواهد موجود شهرستان فاروج دارای قدمتی چند هزار ساله است؛ تپه و محوطه‌های باستانی مانند تپه طویل که قدمت آن را هزاره اول قبل از میلاد دانسته‌اند، تپه خلق آباد که در داخل شهر فاروج واقع شده قدمت آن به هزاره دوم قبل از میلاد می‌رسد و تپه یام که قدمت آن مربوط به دوره نوسنگی است و در ده کیلومتری فاروج قرار دارد؛ همه نشان دهنده قدمت باستانی این شهرستان هستند. یا شهر باستانی خبوشان که در کتاب‌های فراوان تاریخی به آن اشاره شده در ۱۲ کیلومتری شهر فاروج فعلی قرار دارد؛ شهری قدیمی که شامل بخش‌های خبوشان فعلی، تپه قز بی بی، تپه کهنه حصار، تپه امام زاده عبدالله، حصار اندف، گوهر قلعه، گبه قلعه و ویران شهر بوده‌است و خواجه‌ها که در قرون وسطی آن‌ها را خوجان می‌گفتند خبوشان را در دفاتر و دیوان استو نوشته‌اند و اعراب هم به خبوشان استو گفته‌اند. کتاب تاریخی مقر یکی از ساتراپ‌های چندگانه اصلی حکومت اشکانیان را آساک یا استو ذکر کرده‌اند که همان روستای استاد در بیست و پنج کیلومتری فاروج است؛ مردم این روستا فارسی زبانند و در کنار روستا قلعه کهنه وجود دارد که باقی‌مانده پایه دیواره‌های سنگی قدیمی بوده و در کاوش‌ها سکه هائی از زمان بهرام گور در این منطقه پیدا شده‌است. ا ین روستا گبرنشین یعنی زرتشتی بوده‌اند و محلی به نام عبادتگاه مهر پرستان هم در این روستا وجود دارد؛ در قبرستان قدیمی روستای باستانی استاد که وسعت زیادی دارد؛ سنگ قبرهایی وجود دارد که طول آن‌ها به ۱٫۵ متر و ارتفاع آن به ۰٫۵ متر می‌رسد و نقوش و نوشته‌های جالبی که بعضی از نوشته‌ها به صورت شعر است، بر روی این سنگ قبرها وجود دارد، سنگ قبر خواجه شمس الدین و برادرش عبدالرزاق از امرای سربداران نیز در این گورستان است.


title: فاروج

text: پارت‌ها مدت کوتاهی در حوزه فاروج سلطنت و حکومت داشتند و سپس محل مرکز حکومت خود را از این حوزه انتقال داده‌اند، با توجه به جریان‌هایی که تا حدودی ثبت شده؛ این مرکز می‌بایستی یا در روستای استاد فعلی یا در خبوشان می‌بوده‌است و نام‌هایی که به ارسکا یا ارساک نزدیک بودند بر اثر طول زمان از بین رفته‌است.


title: فاروج

text: پیرنیا در مورد سرزمین اصلی اشکانیان می‌نویسد پارت اصلی چنانچه از نوشته‌های جغرافی دانان و مورخان قدیم برمی آید جلگه اکراد در خراسان و اشک است و در جای دیگر می‌گوید اشک یا ارشک در مکانی به نام آساک زندگی می‌کرده، با تأیید اکثر دانشمندان آساک یا آ سااک یا آشاک یا آرسکا نام قدیم خبوشان است که از همان نام ارشک گرفته شده‌است.


title: فاروج

text: قلعه علی‌آباد در روستای یام یکی از مناطق گردشگری و باستانی فاروج است؛ تپه یام که بزرگترین تپه خراسان محسوب می‌شود، دره استاد-خسرویه، آرامگاه بابا و بی بی و سنگ قبرهای مربوط به دوران صفویه در مسجد خسرویه، حمام خزینه ای وامام زاده اولیا استاد، برج مفرنقاه، تپه طویل، برج استاد، درخت ۵۰۰ ساله اسفجیر، گلورتپه و کول تپه، امام زاده عبدالله رحمان خرق، امام مرشد، غار تاریخی تبریان، تپه چکی، تپه خیرآباد، تپه خلق آباد و حمام خزینه فاروج برخی دیگر از آثار باستانی و گردشگری فاروج به‌شمار می‌روند. همچنین روستاهای سرسبز استاد و خسرویه با دره‌های پوشیده از درخت و رودخانه‌های دائمی به همراه باغات گردو و گیلاس از جاذبه‌های گردشگری فاروج هستند؛ آبشار اسفجیر، سد چری، غار یخچالی تبریان، دره ریزه و … نیز از دیگر جاذبه‌های گردشگری شهرستان محسوب می‌شوند. ارتفاعات شاه جهان و قله شاه جهان به سه هزار و ۳۲ متر ارتفاع از سطح دریا تأثیر زیادی در نوع آب و هوای شهرستان فاروج دارد؛ به گونه ای که مراتع و چراگاه‌های سرسبزی در منطقه به وجود آمده و به همین دلیل نیز بسیاری از عشایر و ایل‌ها به این منطقه نقل مکان کنند. علاوه بر این که عشایر و ایلات از این منطقه استفاده می‌کنند؛ زنبور داران نیز در اغلب سال در این منطقه سکونت دارند و عسل تولیدی منطقه هم از نظر خلوص کم‌نظیر است. همچنین وجود غارهای یخچالی و بکر باعث زیبایی منطقه و جذب توریست و کوهنوردان شده، در منطقه درختچه‌های زرشک وحشی و گیاهان دارویی مانند کاکوتی، کمای، چای کوهی و … به وفور دیده می‌شود. در کوه‌های شاه جهان حیوانات وحشی از جمله پلنگ، آهو، بز کوهی، گرگ، خوک، روباه، شغال، کبک و انواع پرندگان زیبا دیده می‌شود و همچنین در یک مطالعه سم‌شناسی، کوه شاه جهان به عنوان یکی از مناطق دارای بیشترین مارهای سمی و خطرناک در جهان شناخته شده‌است.


title: فاروج

text: به دلیل وجود مهارت و علاقه در زنان، مخصوصاً اهالی روستا، بافت فرش دستبافت، قالیچه و گلیم در حوزه صنایع دستی دارای مزیت بوده و حتی کشش برای ایجاد کارگاه‌های تجمیعی فرش‌بافی وجود دارد تا علاوه بر ایجاد شغل برای زنان خانه‌دار، زمینه صادرات و ارزآوری را نیز فراهم کند. تولید این محصولات درگذشته زیاد بوده‌است؛ ولی به علت کاهش قیمت، انگیزه و اشتیاق بافندگان از بین رفته و میزان تولیدات افت شدیدی پیدا کرده‌است.


title: لوجلی

text: لوجَلی از شهرهای استان استان خراسان شمالی است. این شهر در بخش سرحد شهرستان شیروان قرار گرفته‌است و در سال ۱۳۸۵، تعداد ۱٫۷۸۳ نفر جمعیت داشته‌است.


title: لوجلی

text: شهر لوجلی در فاصله ۳۰ کیلومتری شمال غربی شهر شیروان و ارتفاع ۱۴۹۲ متری از سطح دریا واقع شده‌است بر اساس آخرین تقسیمات سیاسی این شهر در محدوده جغرافیایی بخش سرحد شهرستان شیروان قراردارد. دسترسی به این شهر از طریق جاده آسفالته شیروان- بجنورد پس از طی مسافتی حدود ۵ کیلومتر و انحراف به سمت شمال پس از عبور از روستای زیارت امکان‌پذیر می‌باشد. با تغییر در تقسیمات سیاسی شهرستان شیروان در سال ۱۳۶۶ بخش سرحد شامل دو دهستان تکمران و جیرستان به مرکزیت لوجلی به بخش ارتقاء یافت.


title: لوجلی

text: با استقرار ادارات و سازمان‌های دولتی در لوجلی زمینه توسعه بافت کالبدی آن فراهم شد و به دنبال استقرار ادارات به خصوص بخشداری زمینه ارتقاء روستا به سطح شهر فراهم شد به طوری که در سال ۱۳۷۹ این روستا به نقطه شهری ارتقاء وشهرداری آن در بهار سال ۱۳۸۲ شروع به فعالیت نمود.


title: لوجلی

text: بخشهای سرحد و قوشخانه مجموعاً دارای ۷۲ سکونتگاه (روستا) با جمعیتی حدود ۲۶۰۰۰ نفر می‌باشند که با توجه به موقعیت جغرافیایی شهر لوجلی از امکانات این شهر استفاده می‌نماید. شهر لوجلی از مناطق سردسیر استان می‌باشد که اقتصاد مردم منطقه بر پایه کشاورزی و باغداری و دامداری می‌باشد. ساکنان شهر لوجلی مسلمان و پیرو مذهب شیعه دوازده‌امامی بوده و به زبان کردی (کرمانجی) و ترکی خراسانی تکلم می‌کنند. به دلیل سنخیت مسایل فرهنگی، مشکل فرهنگی خاص در شهر وجود نداشته واغلب ساکنان آن پیوندهای خویشاوندی اعم از نسبی و سببی دارند. یکی از مکان های توریستی شهر لوجلی غار پوستین دوز است که در شمال شرقی شهر لوجلی و از شمال به روستای گوگلی راه دارد


title: گرمه

text: گرمه، شهری در استان خراسان شمالی است. این شهر در ۱۵۵ کیلومتری شهر بجنورد و ۱۷۵ کیلومتری شاهرود و ۸ کیلومتری جاجرم قرار گرفته‌است.


title: گرمه

text: گرمه تا سال ۱۳۸۷ یکی از شهرهای شهرستان جاجرم بود که در مهر ماه ۸۷ به‌طور مستقل مرکز شهرستان تازه تأسیس گرمه گردید.


title: گرمه

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۰٬۹۳۳ نفر (۳٬۴۳۱ خانوار) بوده‌است.


title: سنخواست

text: سَنخواست شهری در بخش جلگه سنخواست شهرستان جاجرم استان خراسان شمالی ایران است.


title: سنخواست

text: مردم شهر سنخواست به زبان تاتی سخن می‌گویند.


title: سنخواست

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۲٬۰۷۷ نفر (۶۸۸ خانوار) بوده‌است.


title: سنخواست

text: محوطه چلو


title: سنخواست

text: جشن سده یا جشن سرسره پنجاه روز مانده به عید نوروز در شهر سنخواست و روستاهای اطراف آن برگزار می‌شود.


title: سنخواست

text: این اثر در فهرست میراث معنوی کشور به ثبت ملی رسیده‌است.


title: شوقان

text: شوقان شهری در بخش جلگه شوقان شهرستان جاجرم استان خراسان شمالی ایران است.


title: شوقان

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۲٬۳۱۳ نفر (۷۵۸ خانوار) بوده‌است.


title: شوقان

text: شهر شوقان که در فاصله ۶۴ کیلومتری شهر بجنورد مرکز استان خراسان شمالی قرار گرفته‌است به عنوان مرکز بخش دشت شوقان و شهر ییلاقی در منطقه معروف است. دارای آب و هوای کوهپایه‌ای و معتدلی است که در شمال آن کوه آلاداغ و در جنوب آن کوه‌های سالوک و بهار قرار دارند. عمده محصولات کشاورزی این منطقه گندم و جو است.قیصی زردآلو، در قدیم اصلی ترین محصول این شهر بوده است و شوقان با قیصی شناخته میشد. امروزه به دلیل سرمازدگی های مکرر متاسفانه درختان زردآلو جزء اصلی ترین مواردی است که دچار سرمازدگی می شود و مردم از تولید قیصی بی نصیب می شوند. دیگر محصول استراتژیک شهر شوقان در سالهای اخیر آلو بخارا می باشد که به دلیل طعم و مزه آن بسیار معروف می باشد. این شهر از نظر تولید صیفی‌جات مخصوصاً گوجه‌فرنگی و خیار نیز از قطب‌های منطقه محسوب می‌شود. ودارای کارخانجاتی که اکثر مصالح ساختمانی منطقه را تأمین می‌کند. این شهر جاذبه‌های گردشگری فراوانی از جمله کوهستان‌های ییلاقی زیبا و خوش آب و هوا و چشمهٔ زیبا و پرآبی که آب کل شهر را تأمین می‌کند را دارا است. روستاهای تابعه این بخش نیز دارای ویژگی‌های گردشگری زیادی هستند. از جمله آن‌ها می‌توان به امامزاده اسماعیل، غار گنج‌کوه، بنیزو پایین و بنیزو بالا، کلاته قاجار، سر آسیاب بام، کلاته ریزی جغدی، قز لر قلعه، پای پیر و سرچشمه شوقان اشاره کرد.


title: شوقان

text: شهر شوقان، در ارتفاع حدود ۱۳۴۵ متری، در ۹۳ کیلومتری جنوب‌غربی آشخانه، در دشت قرار دارد و کوه چکو در شمال‌غربی آن واقع است. هم چنین:


title: شوقان

text: با توجه به تحقیقات اخیر شوقان امروزی حدود۷۰۰ سال قدمت دارد و بیشتر ساکنان شهر از سه تیره و قوم: کرد، (کرمانج) ترک و تشکیل شده‌اند.


title: شوقان

text: زبان گفتاری مردم شهر شوقان، کرمانجی و ترکی است.


title: شوقان

text: مهم‌ترین جاذبه‌های دیدنی این منطقه غار گنج کوه می‌باشد که در نزدیکی شوقان در ارتفاع ۱۷۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد و غار روی دیوار ۱۲ متری واقع شده‌است که صعود از آن مشکل می‌باشد. داخل غار دارای ۳ شعبه کوچک است که تمام آن‌ها را سنگ‌های استلا کمیت پوشانده‌است. بخشی از کف این غار را آب پوشانیده است.


title: شوقان

text: سرچشمه شوقان یکی دیگر از چشم‌اندازهای شهر شوقان است که برای هر بیننده‌ای می‌تواند دیدنی باشد. آب دهی این چشمه ۲۵۰ لیتر در ثانیه؛ به مصرف کشاورزی و باغداری این شهر می‌رسد. این چشمه زیر صخره‌ها و دامنهٔ کوهی که از درختان ارس با تراکم کم پوشیده که دارای آب شفاف و بستران پوشیده از شن و قلوه سنگ‌های کوچک و بزرگ می‌باشد. به دلیل اقلیم کوهستانی این شهر، شغل اصلی آنان کشاورزی و باغداری و دامپروری می‌باشد و به خاطر آب و هوای معتدل کوهستانی، چشم‌اندازهای طبیعی به مجموعه پستانداران؛ پرندگان؛ خزندگان؛ دوزیستان؛ و آبزیان این منطقه جلوه‌ای خاص داده‌است و گونه‌های جانوری از قبیل بز کوهی؛ پلنگ؛ گرگ؛ شغال و روباه و گاهی خرس و پرندگانی از قبیل کبک و زاغ و انواع عقاب‌ها در سمت جنوب یافت می‌شوند.


title: راز (راز و جرگلان)

text: راز یکی از شهرهای استان خراسان شمالی است که از توابع شهرستان راز و جرگلان محسوب شده و در سال ۱۳۹۵، تعداد ۵٫۰۲۹ نفر جمعیت داشته است.


title: راز (راز و جرگلان)

text: منطقه راز در حدود ۴۵ کیلومتری مرز ایران و ترکمنستان و به مسافت ۱۲۰ کیلومتری شمال بجنورد قرار دارد.


title: راز (راز و جرگلان)

text: راز در زمانهای قدیم جزء سرزمین نساو ابیورد بوده است و وجه تسمیه راز نیز به خاطر وجود انگورهای رز بوده که در دره‌ای که در حال حاضر وجود دارد و به گویش محلی به دره رزندر معروف می‌باشد.


title: راز (راز و جرگلان)

text: مردم شهر راز به زبان رازی(پهلوی اشکانی،زبان قوم پارت) سخن می‌گویند.


title: راز (راز و جرگلان)

text: راز دارای آب و هوای کوهستانی می‌باشد و مردم این شهر در محیطی با درآمد کافی که از دامداری و کشاورزی و باغات موجود در ابیدر و کشکیدر و ناحیه جنوب غربی که در زبان رازی به جلگه معروف است زندگی می‌کنند.


title: راز (راز و جرگلان)

text: از لحاظ تاریخی این شهر در دوران مختلف با عوامل طبیعی دچار تغییرات زیادی شده و هر از گاهی عواملی مثل سیل و زلزله بافت شهری و روستایی آن را به هم ریخته و گاهی جمعیت آن در طول تاریخ به ۵۰۰۰۰ هزار نفر هم رسیده‌است.


title: راز (راز و جرگلان)

text: بیشتر شغل افراد در این منطقه دامداری، کشاورزی و باغداری می‌باشد.


title: راز (راز و جرگلان)

text: در سال‌های اخیر و با توجه زیادی که به این شهر شده است ادارات و سازمان‌هایی مانند هنگ مرزی نیروی انتظامی، بسیج، دانشگاه پیام نور، آتش‌نشانی، بانک‌های کشاورزی، صادرات و ملی، آموزش و پرورش منطقه بیمه‌های ایران و معلم نمایندگی‌های خود را در این شهر بنا کرده‌اند که این امر موجب شده است تعداد کارمندان در راز افزایش یابد.


title: راز (راز و جرگلان)

text: کلینیک درمانی و حضور ۳ پزشک عمومی و نیز یک داروخانه جوابگوی بیمارانی است که از روستاهای اطراف جهت درمان مراجعه می‌کنند.


title: راز (راز و جرگلان)

text: آداب و رسوم جالب در مراسم و عروسی‌های محلی که گاهی مشترک با سایر اقوام استان است نیز قابل توجه است.


title: راز (راز و جرگلان)

text: راز از شمال و شرق با ترکمنستان و از جنوب با مانه و جنوب غربی با بجنورد، از غرب با گلستان و مانه همسایه است. از مکانهای گردشگری شهرستان رازو جرگلان میتوان به چشمه و چنارهای زیبای روستای فرحدین اشاره نمود.


title: حصار گرم‌خان

text: حِصارِ گَرْم‌خان شهری از توابع استان استان خراسان شمالی است که در بخش گرمخان شهرستان بجنورد قرار گرفته‌است. این شهر در سال ۱۳۹۵، تعداد ۱۴۹۹ نفر جمعیت داشته‌است .


title: حصار گرم‌خان

text: مکان زیارتی و گردشگری ایوب پیغمبر در ۸۵ کیلومتری شمال بجنورد و در روستایی به همین نام از توابع بخش حصارگرمخان در حاشیه مرز ایران با جمهوری ترکمنستان از مکان‌های دیدنی پیرامون این شهر است.


title: درق

text: دَرَق شهری در بخش مرکزی شهرستان گرمه استان خراسان شمالی ایران است و در جنوب غربی این استان قرار دارد. شهر درق به دلیل تولید صدها تُن سمنو در سال به عنوان پایتخت سمنوی ایران شناخته شده‌است. بیش از ۲۰۰ کارگاه خانگی در این شهر به تولید سمنو مشغول هستند. این شهر در نقطه تلاقی سه استان خراسان شمالی، سمنان و گلستان واقع شده‌است.شهر درق حدود 7 هزار نفر جمعیت دارد و بیش از 800 رزمنده از این شهر در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران شرکت داشتند. همچنین این شهر 61 شهید و 4 آزاده و صدها جانباز تقدیم انقلاب نموده است. واژه درق به معنی «سخت از هر چیز، قسمت سخت از هر چیزی (اسم) و برخی بر این باورند که واژه درق تغییر شکل یافته دَرّه است و به خاطر جایگاه جغرافیایی شهر که در دَرّه واقع شده‌است بدان اطلاق شده‌است. نام درق در متون تاریخی دوره تیموری از جمله در جغرافیای حافظ ابرو به شکل دره آمده‌است. مطلع الشمس در دوره قاجار نیز از همین نام استفاده کرده‌است. شهر درق پایتخت سمنوی ایران است. در این شهر بیش از ۲۰۰ کارگاه خانگی مشغول تولید سمنو هستند.


title: درق

text: این شهر در ۱۷۰ کیلومتری جنوب غربی بجنورد مرکز خراسان شمالی قرار گرفته‌است. دارای ۱۳ آبادی کشاورزی می‌باشد. این شهر در فاصله ۷ کیلومتری شهر گرمه قرار دارد و جاده ارتباطی موجود که ارتباط بین استان سمنان و خراسان شمالی و استان گلستان را برقرار می‌سازد از کناره شمالی آن گذر کرده‌است. شهر درق در ارتفاع ۱۰۸۰ متری از سطح دریا جای گرفته‌است. این شهر در سال ۱۳۸۴ به عنوان شهر شناخته شد.


title: درق

text: شهر درق به‌طور همه گیر با توجه به میزان بارندگی‌های سالانه وابسته سرزمین‌های خشک می‌باشد و آب و هوای سرد و خشک و نیمه بیابانی دارد. در این منطقه رودخانه همیشگی دیده نمی‌شود و کشاورزی این سرزمین وابسته به آبیاری با قنات و چاه‌های عمیق و نیمه عمیق است. بلندی‌های جای گرفته در شمال شهر که از شرق به غرب در کناره شمال شهر کشیده شده‌است در مواردی بیش از ۲۰۰۰ متر بلندی دارند. با وجود این بخش قابل ملاحظه‌ای از اقلیم این منطقه کویری و استپی است.


title: درق

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۴٬۹۲۶ نفر (۱٬۴۲۹ خانوار) بوده‌است. این شهر پس از گرمه پر جمعیت‌ترین شهر در شهرستان گرمه می‌باشد.


title: درق

text: به غیر از درختان ارس (سرو کوهی) که در کوه‌های (گدار گز) به‌طور پراکنده می‌رویند، این جنگل‌ها که در بلندی‌های جنوبی قرار دارند. پوشش گیاهی سرزمین را نیز گیاهانی چون پیاز کوهی، درمنه، خارشتر، بارهنگ، اسپند، قارچ، کما، قیچ، استاقدوس و گزنه و قسنی، کتیرا، گون و غیره پوشش می‌دهد؛ و در پیرامون شهر درختانی چون طاق و گزو کاج کاشته شده‌است.


title: درق

text: کلوچه (کُلچِه): که در اواسط اسفندماه جهت استفاده در عید نوروز توسط بانوان شهر درق تهیه می‌شود و در دو طعم معمولی (اوی ovi _ آبی) و شیرین تهیه می‌شود.


title: درق

text: قُطاب: که مخلوطی از ماش و زرشک و ادویه جات و … پخته شده که در قطعات خمیر پیچیده شده و سپس در تنور پخته شده و در ایام نوروز استفاده می‌شود.


title: درق

text: فِطیر: که از مخلوط آرد و خمیر مایه و روغن و بعضاً آغوز گوسفند و گاو خمیر تهیه شده و به صورت قطعات دایره‌ای شکل درآورده شده و در تنور پخته شده و در مراسم مذهبی مخصوصاً تاسوعا و عاشورا و نذر درگذشتگان استفاده می‌شود.


title: درق

text: سمنو درق: که از جوشاندن آب جوانه گندم و آرد گندم در دیگ‌های بزرگ مسی و تهیه شده و تهیه سمنو آداب و سنن خاص خودش را دارد و همراه ان اشعار و ابیات محلی و دعا و اذکار مربوط به آن سروده می‌گردد. برای سفره هفت سین نوروز در اواسط ماه اسفند تهیه می‌شود.


title: درق

text: جوش بَره: که از پیچاندن مخلفاتی همچو سبزی‌های محلی و و ادویه جات و … در داخل قطعات مربعی شکل خمیر به ابعاد ۳ * ۳ توسط بانوان درقی و شهرستان گرمه تهیه می‌شود؛ که بعد از خشک کردن این قطعات خمیری در جای مناسب نگهداری شده و در طول سال با اضافه کردن این قطعات به آش و کشک در کنار برنج یا به عنوان غذای اصلی میل می‌شود.


title: درق

text: سُمسُمه: که از جوشاندن آرد و زرد چوبه و … توسط بانوان درقی تهیه می‌شود.


title: درق

text: قُروت: یا کشک و بادمجان نیز از غذاهای لذیذ این شهر می‌باشد که بیشتر دوغ گوسفندی را جوشانده تا غلیظ شود و سپس روی پارچه‌های نخی تمیز که در گودالی قرار می‌دهند ریخته و توسط کاردک این خمیر کشک را در اندازه‌های مورد نیاز برش داده تا خشک شود سپس این قطعات خشک شده کشک را که به ان قروت می‌گویند در کیسه‌های مخصوص نگهداری کرده و در ایام سال به مقدار لازم از این قطعات را برداشته و در ظرف‌های سفالینه به نام تغار taghar با مقداری اب مخلوط کرده تا خیس خورده و با توجه به اینکه ظرف تغار دارای برجستگیهایی می‌باشد با دست قطعات را در تغار ساییده تا مقداری از کشک پودر شده و در اب تغار حل گردد و سپس باقی‌مانده قروت نیمه خشک را که به ان نیم ماله می‌گویند در کیسه‌های پارچه‌ای نگهداری می‌کنند که به ان کیسه خلته kheltah می‌گویند تا دوباره از ان استفاده نمایند. مایع قروت را معمولاً به همرا پیاز داغ و زرد چوبه و ادویه جات و … مخلوط کرده و مقداری حرارت می‌دهند تا داغ شود و قبل از آنکه بجوشد آن را از روی شعله برداشته و معمولاً به مقدار لازم از این معجون را در تغار یا ظروف تک نفره ریخته و با توجه به سلیقه اشخاص داخل قروت نان خشک یا نیمه خشک را ریخته که معمولاً به این کار ترید terid کردن نان می‌گویند؛ و معمولاً به همراه پیاز و فلفل تازه یا خشک و سبزی میل می‌شود و اغلب در کنار ان از بادمجان که به همراه گوجه و نمک و ادویه و پیاز و … تفت داده شده‌است استفاده می‌شود که به ان کشک بادمجان گفته می‌شود و بعضاً افراد مقداری شیرین بیان در قروت می‌ریزند تا طعم و مزه ان متفاوت شده و هضم ان راحتتر شود؛ و بهترین نوع قروت، قروت گوسفندی است که از روستای نردین در ۴۵ کیلومتری غرب شهر درق تهیه می‌شود.


title: درق

text: قِلیف چال: که همان برنج دمی را در ظرف‌های مسی تهیه کرده با این تفاوت که مقداری کره محلی (مَسکه) و گوشت را در دیگچه (قلیف) به همراه برنج و و آب و … ریخته و در آن را محکم بسته و با هیزم آتش فراهم کرده و دیگچه یا قلیف را در انباشته‌ای از زغال قرار داده و اصطلاحاً دیگچه (قلیف) را در آتش ذغالی چال می‌کنند تا خوب غذا دم کشیده تا آماده مصرف شود


title: درق

text: صنایع دستی شهر درق می‌توان کلاه کرکی یا کلاه گوشی اشاره کرد که بهترین نوع ان از کرک بز استان کرمان تهیه و بافته می‌شود؛ که اغلب توسط سالمندان در ایام بیکاری تهیه شده و به فروش می‌رسد. از این لحاظ به کلاه گوشی معروف شده که لبه‌های پایین آن طوری بافته می‌شود که قسمت پیشانی نسبت به لبه‌های پشتی کوتاه‌تر بوده و در ایام گرم این قسمت به بالا کشیده شده و در ایام سرد این لبه به سمت پایین کشیده شده به نحوی که قسمت پیشانی به دلیل کوتاه بودن توسط لبه‌های کلاه پوشانیده نمی‌شود ولی قسمت گوش‌ها و پس سر به علت بلند بودن لبه پایینی کلاه پوشانیده می‌شود.


title: درق

text: از چشم‌اندازهای درق می‌توان از مسجد جامع، مسجد امام خمینی، امامزاده فضل بن علی، امامزادگان ابراهیم و محمد، قلعه قدیمی دهی، نارنج قلعه، غارجوز اشکنک درق، غار کفترک درق، بند تاریخی مهار (معار)، آب انبارهای قدیمی راه‌های قدیمی(آب‌انبار درق، حوض‌انبار بینی دنباله، حوض‌انبار تخت حوض)، قلعه خداوردی، غار قواق درق، جر تراک و سردابه واقع در بوستان شهدا نام برد.


title: درق

text: وجود محوطه‌های پهن و فراوان از دوره اسلامی از جمله ویرانه‌های بسته به چندین قلعه در اطراف شهر درق همچو محوطه خواجه سنگاور درق، نارنج قلعه درق و تپه تاریخی چارجو درق و تپه تاریخی بابا پیر درق و بسیاری نشانه‌های دیگر، در کنار گزارش‌های گذر نویسان و جغرافیدانان دوره اسلامی مبنی بر آبادانی این دوره نشان از رونق و شکوفایی این سرزمین در سراسر دوره اسلامی دارد.


title: درق

text: شماره ثبت در فهرست نشانه‌های ملی: ۱۷۳۸۷ موقعیت: شهرستان گرمه، شهر درق مسجد جامع درق یکی از آثار ارزشمند مذهبی-تاریخی شهرستان گرمه قلمداد می‌شود که در دوره صفوی ساخته شده‌است. این مسجد کوچک با الگوی ساختمانی گذشتگان و چینه‌های خشت و گل ساخته شده و سقف آن با مجموعه‌ای از قوس‌های ضربی پوشش یافته‌است. در وسط بنا چهار ستون درشت چهارگوش وجود دارد که پایه‌های گنبد بزرگ مرکزی بر روی آن‌ها قرار گرفته‌است.


title: قلعه خواجه (اندیکا)

text: قلعه خواجه مرکز شهرستان اندیکا در استان خوزستان است. این شهر به دلیل همجواری به رشته کوه‌های زاگرس دارای آب و هوای معتدل و کوهستانی می‌باشد.  شهرستان اندیکا از دید جغرافیایی بین ۴۹ درجه و ۵۳ دقیقه تا ۴۹ درجه و ۵۲ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و بین ۳۱ درجه و ۴۳ دقیقه تا ۳۲ درجه و ۳۹ دقیقه عرض شمالی از خط استوا در حاشیه شرقی استان خوزستان واقع گردیده است و بلندای آن از روی دریا بین ۷۰۰ الی ۸۰۰ متر می‌باشد. شهرستان اندیکا از لحاظ اقلیمی دارای آب و هوایی معتدل و کوهستانی است. بهاری زودرس اما سرسبز و پر طراوت دارد که از اوایل اسفند ماه آغاز می‌گردد و از اوایل خرداد ماه هوای بهاری به تدریج جای خود را به گرما می‌دهد. به عبارت دیگر تمام نواحی جنوبی این منطقه دارای بهاری دل‌انگیز و تابستانی گرم و پاییزی کوتاه و مطبوع و زمستانی معتدل است. مناطق شمالی آن دارای زمستان‌های سرد همراه با برف و تابستان‌های معتدل می‌باشد.


title: قلعه خواجه (اندیکا)

text: طبق آخرین آمار در سال ۱۳۹۵، نزدیک به ۳۶۱۰ نفر جمعیت این شهر می‌باشد.


title: قلعه خواجه (اندیکا)

text: مردم این شهر لر بختیاری هستند و به زبان لری گویش بختیاری صحبت می‌کنند.


title: قلعه خواجه (اندیکا)

text: از دیدنی‌های این شهر می‌توان به دشت شیمبار، آبشار طوف کما و قلعه‌بردی اشاره کرد.


title: شهر امام

text: شهر امام یا دزآب از شهرهای شهرستان دزفول در استان خوزستان است. جمعیت شهرامام قریب به ۱۱٬۳۹۳ می‌باشد و شغل اکثر مردم، مغازه داری و کشاورزی است. شهرامام مناطق گردشگری زیبایی هم دارد که می‌توان به سخیری، دوگده و گیروب اشاره نمود.


title: شهر امام

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۱٬۳۹۳ نفر (در ۳٬۳۳۱ خانوار) بوده‌است.


title: میانرود

text: میانرود از شهرهای شهرستان دزفول در استان خوزستان است. این شهر مجاور رودخانه دز، در جنوب شهر دزفول و غرب شهر شوش قرار گرفته‌است. قبل از تبدیل شدن به شهر، شهرکی به نام طالقانی (ساسان) بوده است.


title: میانرود

text: در اواخر دهه ۴۰ و اوایل دهه ۵۰ و با انقلاب سفید، مردم نواحی اطراف این منطقه زمین‌های خود را به شرکت کشت و صنعت واگذار کرده و در این منطقه که شمعون نامیده میشد، سکنی گزیدند. با افزایش جمعیت ناشی از مهاجرت، این منطقه تبدیل به شهرک ساسان تبدیل شد. پس از وقوع انقلاب اسلامی در سال ۵۷ نام این شهرک به شهرک طالقانی تغییر یافت تا اینکه در دهه ۸۰ به شهر تبدیل شد و میانرود نامیده شد.  این شهر از شهرهای جدید خوزستان است. که اقتصاد آن وابسته به کشت نیشکر از سوی شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه، صنعت بهشتی و کشت و صنعت رجایی است.


title: میانرود

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۰٬۱۱۰ نفر (در ۲٬۸۴۷ خانوار) بوده‌است.


title: میانرود

text: مردم این شهر شامل اقوام عرب(حدود ۷۵ درصد) و لر(حدود ۲۵ درصد) و خانوارهایی از سادات موسوی ، جعاوله و آهوقلندری می‌باشند که عموما به زبان دزفولی تکلم می‌کنند.


title: میانرود

text: در جنوب این شهر پل میانرود به اهواز در حال ساخت می‌باشید که طول این پل بتنی فلزی را ۴۲۰ متر با ۱۴ دهانه ۳۰ متری که بر روی رودخانه دز ساخته می‌شود، با ساخت این پل که هم‌اکنون ۷۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد، مسافت شهرهای هفت تپه و دزفول ۴۰ کیومتر کاهش می‌یابد.


title: میانرود

text: در یک کیلومتری پل میانرود منطقه محافظت شده دز میانرود وجود دارد که در این منطقهٔ محافظت شده چهل جفت گوزن زرد ایرانی اسکان دارد.


title: پاتروکلوس

text: پاتروکلوس ، در اسطوره‌های یونان، معشوق آشيل است. فرزند منویتیوس بود. در کودکی به علت قتل غیرعمد تبعید شد و نزد پلئوس رفت و محبوب آشيل، پسر وی شد. در جنگ تروا زمانی که آشيل دست از جنگ برداشت، لباس وی را بر تن کرد، به میدان نبرد رفت و به جای آشيل با هکتور جنگید و به دست او کشته شد. آشيل برای انتقام او به جنگ بازگشت و هکتور را کشت.


title: شیبان

text: شیبان شهری در بخش مرکزی شهرستان باوی در استان خوزستان قرار گرفته‌است. شیبان در شمال شهر اهواز و مسیر جاده اهواز -شوشتر -مسجدسلیمان و در شرق رودخانه کارون قرار گرفته‌است. شیبان در سال ۱۳۹۵، تعداد ۳۶،۳۷۴ نفر جمعیت داشته‌است. زبان مردم شهر عربی است.


title: حمیدیه (خوزستان)

text: حَمیدیه شهری در استان خوزستان و مرکز شهرستان حمیدیه است. شهر حمیدیه در ۲۵ کیلومتری شمال غرب شهر اهواز قرار دارد.


title: حمیدیه (خوزستان)

text: این شهرستان در استان خوزستان ۲۵ کیلومتری شمال غرب اهواز قرار گرفته‌است و در سال ۱۳۸۵، تعداد ۲۲٫۰۰۱ نفر جمعیت داشته‌است. رود کرخه در بالا دست شهر حمیدیه به وسیله سد تنظیمی به دو بخش کرخه اصلی و کرخه کور تقسیم می‌شود که هر دوی آنها از داخل شهر می‌گذرند. زمین‌های حمیدیه خوزستان به دلیل بهره‌مند بودن از خاکی حاصلخیز و هوای متعدل برای کشت سبزی بسیار مناسب است. دامداری در این منطقه بیشتر پرورش گاومیش د می‌باشد. زبان اهالی حمیدیه فارسی و عربی است. و ۵۰درصد فارسی‌زبان هستند.


title: حمیدیه (خوزستان)

text: در جریان سیل فروردین ماه سال ۱۳۹۸ در شهرستان حمیدیه ۲ هزار و ۲۲۳ خانه آسیب دیدند. بسیاری از این خانه‌ها با کمک اهالی کرمان بازسازی شدند.


title: حمیدیه (خوزستان)

text: کوشک حمیدیه مشهورترین اثر تاریخی شهرستان حمیدیه در غرب اهواز و ساحل رودخانه کرخه است که به شماره ۳۹۸۰ در سال ۱۳۸۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌است.


title: حمیدیه (خوزستان)

text: این قصر مربوط به «عبدالحمید» پسر شیخ خزعل بوده و اواخر دوره قاجار - اوایل دوره پهلوی است. این عمارت دارای چند قسمت از جمله بنای مرکزی و زیرزمین، شبستان (شوادون) و تونل‌های دسترسی، تأسیسات آبرسانی، بنای جنوب شرقی و برج دیده‌بانی است که برخی تأسیسات و باغ اطراف قصر از بین رفته‌اند. طاق زیرزمین این کوشک در حاشیه رودخانه کرخه قرار دارد. این قصر تاریخی به صورت مختصر مرمت شده‌است. کاخ حمیدیه محل حکمرانی شیخ حمید کعبی در مرکز شهر حمیدیه یکی از نمونه‌های کم‌نظیر کاخ‌های دوره قاجاریه در خوزستان است. مساحت این کاخ حدود ۶ هکتار و دارای چهار ساختمان و عمارت است و بقیه آن را باغ تشکیل داده‌است. کوشک حمیدیه در مسیر صدها هزار نفر گردشگری قرار دارد که هر ساله در قالب کاروان راهیان نور به سمت مناطق عملیاتی واقع در جنوب غربی استان خوزستان می‌روند. این کاخ هم‌اکنون به عنوان انبار کالا استفاده می‌شود.


title: حمیدیه (خوزستان)

text: از گذشته‌های دور تاکنون همواره برای مهار کردن جریان سیلاب در عرض معینی از رودخانه از سازه‌هایی چون سیل‌بند یا گوره‌ها بهره می‌جستند. گفته می‌شود، این سازه‌ها از پخش و گسترش سیلاب در زمین‌های اطراف رودخانه جلوگیری کرده و آن را در مسیر و مجرای مشخص و محدود هدایت می‌کند. اما سازه‌ای که در رودخانه کرخه در شهرستان حمیدیه از دوره ساسانی تا امروز وجود دارد از آن به عنوان تثبیت‌کننده دیواره یا (اپی) نام می‌برند. سازه‌های آبی مربوط به دوره ساسانیان در ضلع غربی رودخانه کرخه در شهر حمیدیه واقع شده‌اند. طول دیواره سد تنظیمی تاریخی حمیدیه حدود ۱۱۰ متر به قطر ۲٫۵ متر و ارتفاع پنج متر است که در حاشیه رودخانه کرخه قرار گرفته و در امتداد دیواره این سازه ۲ سد و یک پل بند تاریخی متصل شده‌است.


title: حمیدیه (خوزستان)

text: تنها دو اثر حمیدیه ثبت در فهرست آثار ملی شده‌اند. یکی کاخ تاریخی حمیدیه به شماره ۳۹۸۰ و دیگری منطقه تاریخی تثبیت رودخانه «تیری» به شماره ۷۹۳۰ ثبت در فهرست آثار ملی کشور شده‌اند.


title: حمیدیه (خوزستان)

text: «المحسن» یا «سید محسن» بقعه‌ای کوچک روی تپه‌ای مشرف به مرکز شهر حمیدیه است. گنبد ساده آن با ارتفاع هشت متر و ایوانی که به رنگ سبز نقاشی شده‌است. دیوار آجری آن، اما تازه‌ساز است. سفیدکاری شده و سرامیک‌هایی دیوارهای داخلی بقعه را می‌پوشانند.


title: حمیدیه (خوزستان)

text: در حمیدیه تنها یک مدرسهٔ قدیمی مربوط به اوایل دورهٔ رضاشاه پهلوی وجود دارد که نام فعلی آن مدرسهٔ بزرگ‌سالان قدس است و روی تونلی احداث شده‌است. از باقی‌مانده و از مدرسه‌های قدیمی این منطقه که حتی پس از جنگ نیز سالم بودند، اثری نمانده‌است.


title: دهدز

text: دهدز، مرکز شهرستان دزپارت در استان خوزستان ایران است. شهر ییلاقی دهدز در وسط جنگل های بلوط قرار گرفته و جاده ایذه -شهرکرد از این شهر عبور میکند دهدز شرقی ترین شهر استان خوزستان است. دهدز


title: دهدز

text: دهدز در ۵۰ درجه و ۲۴ دقیقهٔ شرقی از نصف النهار گرینویچ، و ۳۱ درجه و ۵۹ دقیقهٔ عرض شمالی در یک منطقهٔ کوهستانی از سلسله جبال زاگرس واقع شده‌است که از شمال شرقی به استان چهارمحال و بختیاری، از جنوب شرقی به استان کهگیلویه و بویراحمد، از غرب و شمال غربی به شهرستان ایذه و از جنوب به شهرستان باغملک محدود میشود.


title: دهدز

text: شهر دهدز، با ارتفاعی بیش از ۱۸۰۰ متر از سطح دریا، مرتفع‌ترین شهر استان خوزستان محسوب می‌شود.


title: دهدز

text: فاصله شهر دهدز تا مرکز استان خوزستان (اهواز)، ۲۵۰ کیلومتر و تا مرکز استان چهارمحال و بختیاری (شهرکرد) ۱۸۵ کیلومتر است.


title: دهدز

text: منطقه کهنسال دزپارت که مرکز آن شهر دهدز میباشد، از سال ۱۳۱۱ خورشیدی عنوان بخش بودن را به یدک می‌کشید،که با پیگیری های نماینده وقت ایذه و باغ‌ملک به شهرستان تبدیل شد.


title: دهدز

text: بی‌توجهی شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران بر انجام تعهدات قانونی در خصوص ترمیم راه‌های روستایی مستغرق در دریاچه سد کارون ۳، موجب غرق شدن یک مینی‌بوس و مرگ ۱۲ زن و کودک از روستائیان بختیاری بخش دهدز شهرستان ایذه در تاریخ ۹ مرداد ۱۳۹۲ شد. از زمان آبگیری سد کارون ۳ در سال ۱۳۸۳ و زیر آب رفتن پل قدیمی «گدار شهپیر»، روستائیان و عشایر بختیاری ساکن روستاهای «سادات حسینی» در شمال شرقی ایذه، در بن‌بست گرفتار شده‌اند. شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران (آب و نیرو) به تعهدات خود برای احداث راه‌های روستایی که در اثر عملیات سدسازی تخریب شده و به زیر آب رفته‌اند عمل نکرده و در عوض، با قرار دادن یدک‌کش، اقدام به جابجایی مینی بوس‌های حامل مسافر می‌نماید. ازسوی استاندار خوزستان یک روز عزای عمومی در ایذه اعلام شد این حادثه واکنش شدید نمایندگان مجلس را در پی داشت. حجت اله درویش پور نماینده مردم ایذه و باغملک از بی‌توجهی وزارت نیرو به اخطارها انتقاد و وزارت نیرو را مقصر حادثه دانست هیچ دستگاهی مسولیت این حادثه را بر عهده نگرفت و حاضر به عذر خواهی از مردم داغدیده نشد. حتی استاندار خوزستان به ایذه نرفت. پس از تناقض گویی‌های آشکار سرانجام سازمان آب و برق خوزستان راننده مینی بوس روستا را مقصر حادثه اعلام کرد. اما مسئولان انتظامی علت حادثه را «واژگونی لنج» اعلام کردند. رئیس قوه قضاییه ایران روز شنبه، ۱۲ مرداد غلامحسین محسنی اژه‌ای، دادستان کل کشور را مأمور تحقیق دربارهٔ حادثه کرد. کمال موسوی، امام جمعه ایذه در خطبه‌های نماز جمعه ۱۱ مرداد به شدت از انجام نشدن وعده مسئولان انتقاد کرد و گفت به ایذه و مردم ایذه خیانت شد و مسئولین با بی‌توجهی و بی‌مسئولیتی به ایذه خیانت کردند. همچنین وی گفت :. در اقدامی بی‌سابقه کمیته‌ای مستقل و غیردولتی گزارشی از حادثه منتشر کرد که ابعاد آن را به دور از سانسورهای معمول بررسی کرد.


title: دهدز

text: این شهر دارای آب و هوای بسیار معتدل است و از جاذبه‌های گردشگری طبیعی و مصنوعی فراوانی از جمله کوهستان، جنگل، رودخانه، آبشار، سد، دریاچه و… برخوردار است.


title: دهدز

text: از جاذبه‌های طبیعی دهدز می‌توان به جنگلهای بلوط، آبشارهای متعدد همانند آبشار شیوند، کوه منگشت ییلاق حاجی کمال و… اشاره کرد. از جاذبه‌های مصنوعی آن نیز می‌توان دریاچه‌های سد کارون ۳ و کارون ۴، سد و نیروگاه عظیم کارون ۳، سد و نیروگاه عظیم کارون ۴، پل‌های قوسی شالو، شهرک توریستی زراس و… را نام برد. دشت بزرگ، کوه سفید، آبشار شیوند، باغ‌های لهبید، و حاجی کمال و باغ‌ها و چشمه‌های روستای لنده و همچنین جنگل روح‌افزای بلوط بلند و کوه قارون و روستاهای اطراف ازجمله تفرجگاه‌های دهدز هستند. قالی‌بافی و گلیم‌بافی از هنرهای دستی عده‌ای از بانوان دهدز است. قلعه ابدال خان


title: دهدز

text: قلعه ابدال خان که متأسفانه اویل انقلاب اسلامی به دلیل کدورت مسولین وقت کمیته انقلاب اسلامی، با تحت فشار قرار دادن بخشدار اقدام به تخریب قلعه ابدال خان نموده‌اند همچنین می توان به کاروانسرای دهدز که یادگار ساسانیان است اشاره کرد


title: دهدز

text: آثار بجا مانده از قلعه در منطقه کنونی داوودی‌ها (کوی سعدی کنونی) وجود دارد.


title: چمران (بندر ماهشهر)

text: چَمران شهری در شهرستان ماهشهر از توابع استان خوزستان است که در مجاورت رودخانه جراحی قرار گرفته‌است. عمده مردم این شهر از نیروهای پتروشیمی هستند که در بخش‌های مهم این شهر می‌توان به فاز ۱، فاز ۲، کوی عمار(تنیده)، کوی یاسر(ماستیک)، کمپ خیام و شهرک بعثت زندگی می کنند. از مناطق دیدنی این شهر می‌توان به پارک ارم اشاره کرد که دارای فضاهای سیاحتی زیادی از جمله دریاچه، اماکن قایقرانی، باغ پرندگان، فضای مخصوص بازی برای کودکان و فضای سبز مناسب می‌باشد.


title: سردشت (بهبهان)

text: سردشت (بهبهان) شهری است در بخش زیدون شهرستان بهبهان در استان خوزستان قرار گرفته و در سال ۱۳۹۵، تعداد ۶،۹۱۲ نفر جمعیت داشته‌است.


title: مقاومت (خرمشهر)

text: مقاومت شهری است در استان خوزستان. این شهر در بخش مرکزی شهرستان خرمشهر قرار گرفته‌است .


title: رفیع (هویزه)

text: رُفَیِّع شهری در بخش نیسان شهرستان هویزه استان خوزستان ایران است. این شهر در۲۵ کیلومتری غرب هویزه و ۵۰ کیلومتری جنوب غرب سوسنگرد، مرکز شهرستان دشت آزادگان و در نوار مرزی واقع است. فاصله رفیع از تالاب هورالعظیم حدود سه کیلومتر است.


title: رفیع (هویزه)

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۳٬۷۹۷ نفر (در ۱٬۰۰۶ خانوار) بوده‌است.


title: رفیع (هویزه)

text: همه ساکنان این شهر از مردم عرب و شیعه خوزستان می‌باشند. لهجه مردم همانند لهجه استان‌های جنوبی عراق مثل بصره و عماره و ناصریه است. طایفه بزرگ ساکن این شهر «سُواری» هستند، که به سه تیره بزرگ تقسیم می‌شوند: بیت نصر، بیت اعواجه، آلبوناهی.


title: رفیع (هویزه)

text: وضع نامناسب اقتصادی مردم این منطقه هر روز بر دامنه پدیده مهاجرت می‌افزاید. در گذشته نه چندان دور این ش‍هر به دلیل داشتن امکانات و منابع سرش‍ار و غنی از قبیل اراضی کش‍اورزی، دامداری، دامپروری، تالاب هورالعظیم صید و صیادی از مهمترین مراکز اقتصادی دشت آزادگان بود به نحوی که از نظر کار هیچگونه مش‍کلی در این منطقه احساس نمی‌شد.


title: رفیع (هویزه)

text: این شهر از نظر تولیدات محصولات کش‍اورزی، لبنی مواد پروتئینی نه تنه‍ا خودکفا بود بلکه مقدار قابل توج‍ه‍ی به ش‍هرستانه‍ای دیگر صادر می‌کرد. اما با شروع جنگ ایران و عراق و هج‍وم نیروه‍ای عراقی ساکنان این ش‍هر مج‍بور به ترک خانه و کاش‍انه خود شدند. حدود ۶۰ درصد جوانان شهر رفیع از توابع دشت آزادگان بیکار هستند. اولین مسجدی که در این شهر بنا شد توسط علامه آیت‌الله شیخ علی کرمی فرزند آیت‌الله شیخ محمد طه کرمی حویزی و برادر مرجع تشیع آیت‌الله العظمی شیخ محمد کرمی حویزی می‌باشد رضا ابو محمد الساری (القوازی_البدوا)


title: هفتکل

text: هفتکل () مرکز شهرستان هفتکل در استان خوزستان است که با کشف نفت در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۳۰۶ خورشیدی، دومین شهر نفتی ایران لقب گرفت. این شهر در سال ۱۳۹۵، ۱۵٬۸۰۲ نفر جمعیت داشته است. میدان نفتی هفتکل در محدوده این شهر قرار دارد.


title: هفتکل

text: دشت طوف سفید صدها سال محل قشلاق بختیاری‌ها بود و در زمان حکومت صمصام‌السلطنه بختیاری، طایفهٔ لرکی از ایل قشقایی فارس در دشت طوف سفید ساکن شده و به کار دامپروری پرداختند اما همواره از دست اشرار آسایش نداشتند؛ در یکی از این دستبردها، اشرار تعدادی از احشام گله داران را به سرقت برده و باعث ترس زنان و کودکان شدند. سواران قشقایی به تعقیب سارقین پرداخته و هفت نفر از آن‌ها را کشته و برای ایجاد ترس دیگر اشرار، بر بلندای تپه‌ای، هفت سنگ نشانده (کل) به بلندای قد انسان برافراشتند و از آن به بعد آن تپه و نواحی اطراف آن را هفتاکل نام نهادند و به مرور زمان نام هفتاکل و هفت کل به جای طوف سفید به کار برده شد.


title: هفتکل

text: از لحاظ جغرافیایی تقریباً در مرکز استان خوزستان قرار دارد. این شهر تا اهواز مرکز استان خوزستان ۹۰ کیلومتر، تا رامهرمز ۳۵ کیلومتر تا باغملک ۳۹ کیلومتر تا مسجد سلیمان ۸۰ کیلومتر، تا ایذه ۸۵ کیلومتر و تا شوشتر نیز ۱۰۰ کیلومتر فاصله دارد. محور اهواز، هفتکل، باغملک، ایذه به شهر کرد، اصلی‌ترین محور ارتباطی استان خوزستان به استان‌های چهارمحال و بختیاری و اصفهان محسوب می‌شود.


title: هفتکل

text: آب و هوای هفتکل گرم و نیمه مرطوب است که بیشینه دمای هوا در تابستان به ۴۸ درجه بالای صفر و کمینه دمای هوا در زمستان به ۲ درجه زیر صفر می‌رسد. میزان متوسط بارندگی سالانه حدود ۳۸۰ میلی‌متر است.


title: هفتکل

text: پوشش گیاهی منطقه معمولاًعلفزارهای فصلی و دارای بوته‌های کَنگر، کتیرا، پونه، سیر کوهی، خارشتر و درختان انار، برهان، کنار و نخلهای پراکنده‌است.


title: هفتکل

text: جانوران و پرندگانی همچون؛ پلنگ، مار، خرس، روباه، شغال، سوسمار، قوچ، گرگ، کفتار، گراز، بز کوهی، کبک، تیهو، لک لک و شاهین در منطقه یافت می‌شوند؛ ولی در گذشته جانورانی چون یوزپلنگ، و آهو نیز یافت می‌شد.مردم هفتکل، لر بختیاری و ترک قشقایی هستند.


title: هفتکل

text: کنسرسیوم نفتی دارسی در حدود سال ۱۳۰۶ خورشیدی در این شهر ساختمان‌های بسیاری را برای کارشناسان انگلیسی و کارگران بومی خود بنا نهاد. در بافت این منازل مسکونی ساختمان‌های آموزشی، سینما، باشگاه، استخر، درمانگاه و بیمارستان و آتش‌نشانی پیش‌بینی شد. هفتکل در آن دوران عروس شهرهای خوزستان خوانده می‌شد. اما شهرداری هفتکل تا سال ۱۳۴۶ تشکیل نشد. بخشداری هفتکل در سال ۱۳۱۰ تشکیل شد.


title: هفتکل

text: طبق آمار سال ۱۳۵۵، جمعیت هفتکل در حدود ۱۲۰۰۰ نفر بوده‌است. این شهر دارای ۵۵۰ دستگاه خانهٔ کارگری، ۱۲۰ دستگاه کارمندی، سه باشگاه، سه استخر شنای مدرن، دو دبیرستان، و سیزده دبستان بوده و تعداد دانش آموزان مشغول به تحصیل آن ۳۷۰۰ نفر بوده‌است و ادارات دولتی آن شامل: بخشداری، اداره پست، دارایی، آمار، آموزش و پرورش و کلانتری بوده‌است و تعداد کارکنان دولت در آن سال، ۱۵۶ نفر بوده‌است. همچنین، شهر دارای یک فرودگاه نیز بوده‌است. هم‌اکنون این شهر دارای ۲۴ دبستان، ۲۲ مدرسه راهنمایی، ۱۶ هنرستان و ۲ دبیرستان می‌باشد که تعداد ۶۷۰۰ نفر دانش آموز در آن مشغول تحصیل‌اند.


title: هفتکل

text: متاسفانه در اواخر دهه ۹۰ شمسی شهردار جدید هفتکل با همکاری ارگان های معلوم الحال جهت از بین بردن حافظه تاریخی هفتکل نماد هفتاکل را تخریب و با نماد های بی هویت جایگزین کردند


title: هفتکل

text: در روز سوم شهریور ۱۳۲۰ (۲۵ اوت ۱۹۴۱)نیروهای انگلیس و شوروی (متفقین) علی‌رغم اعلام بی‌طرفی کامل ایران در جنگ جهانی دوم، ورود به ایران را آغاز کردند و انگلیس با تنها پنج هزار سرباز توانست خاک ایران را به اشغال درآورد اهمیت منطقهٔ نفت خیز هفتکل و اتکای اقتصادی - نظامی دولت انگلیس به استخراج نفت آن، پای نیروهای انگلیسی را به شهر کشاند. انگلیسی‌ها، چاه شماره ۲۰ هفتکل را Golden Well می‌نامیدند، چون ۲۰ هزار بشکه نفت از آن، موتور محرکهٔ خودروهای نظامی شان را تأمین می‌کرد.


title: هفتکل

text: در برابر تهاجم متفقین بسیاری از فرماندهان لشکرها، راه فرار را در پیش گرفتند و کوچک‌ترین مقاومتی نشان ندادند. فقط در جنوب و غرب لشکرهای، خوزستان و کرمانشاه تا حدودی مقاومت کردند.


title: هفتکل

text: اما در شهر هفتکل، استوار عنایت الله گنجی که فرماندهٔ ژاندارمری فُلوتین Float-In هفتکل بود، وقتی خبردار شد هواپیماهای متفقین قصد فرود در فرودگاه هفتکل را دارند، خود را به آنجا رساند و اجازهٔ نشستن به هواپیماها را نداد. اطرافیان به او می‌گفتند شاه تسلیم شده و کشور را به متفقین سپرده، تو هم تسلیم شو و خودت را به خطر نینداز، اما گنجی گفت: «من سربازم! مملکت مال شاه نیست؛ و من سرباز شاه نیستم، من سرباز وطنم!»شهر من هفتکل /سرباز وطن


title: هفتکل

text: استوار سوار بر اسب، خود را به فرودگاه رساند و تفنگش را به آسمان که در تسخیر جنگنده‌های متفقین بود نشانه رفت و توانست بعد از چند شلیک، هواپیمای انگلیسی را که در حال فرود آمدن بود ساقط کند. هواپیمای دوم، وقتی اوضاع را چنین دید، فرودگاه و اطراف آن را به گلوله بست که در این بین استوار گنجی کشته و پیرمردی بنام «قِلیچ اصلانی» که از عشایر قشقایی بود و برای کمک به استوار آمده بود نیز زخمی شد.


title: هفتکل

text: این شهر هم‌اکنون دومین شهر نفتی خاورمیانه محسوب می‌شود. و از ۲۴ چاه نفت این منطقه سالیانه بالغ بر ده میلیون تن نفت استخراج می‌شود. بنا به گزارش نشریهٔ هفتگی هفت روز در هفتکل و نفت سفید، هفتکل و نفت سفید روزانه یکصد و شصت و هشت هزار بشکه نفت خام تولید و صادر می‌کردند. هفتکل به جز نفت و گاز، معادن سنگ، گچ و آهک نیز دارد. ورود صنعت نفت به شهر هفتکل باعث ایجاد مدرسه، فرودگاه، جاده، سیستم آب و فاضلاب، بهداشت و درمان، بیمارستان، خدمات رفاهی و اجتماعی در منطقه شد. هنگام ورود صنعت نفت به این شهر جامعه آن عشایری بود و نفت برای این که به بقای خود ادامه دهد بافت این جوامع را از عشایری به شهری تغییر داد و نیروهای تحصیل کرده از داخل و خارج کشور را جذب کرد.


title: هفتکل

text: نخستین چاه نفت هفتکل در سال ۱۳۰۶ حفر شد و میدان نفتی هفتکل، سال‌ها بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ نفت ایران بود. که از ۱۵ حلقه چاه نفت حفاری شده تا سال ۱۹۶۴ میلادی، سالانه ۹٫۵ میلیون بشکه نفت، صادر می‌شد. این رقم در سال ۱۹۶۹ از ۱۱ حلقه چاه به ۱۱٫۳ میلیون بشکه و در سال ۱۹۷۰ از ۹ حلقه چاه به ۱۳٫۸ میلیون بشکه نفت افزایش یافت. هم‌اکنون نیز روزانه حدود ۲۳ هزار بشکه نفت از میدان نفتی هفتکل تولید می‌شود. تازه‌ترین مطالعات از بررسی عملکرد "میدان نفت سفید" نشان می‌دهد که از سال۱۳۲۴ (زمان آغاز بهره‌برداری از این میدان) تا پایان سال ۸۷، ۴۳۵ میلیون بشکه نفت و یک هزار و ۱۰۰ میلیارد فوت مکعب گاز گنبدی از این مخزن تولیدشده‌است. هم‌اکنون نیز با ۱۶ حلقه چاه تولیدی، روزانه به‌طور متوسط ۱۸ هزار بشکه نفت تولید می‌شود.


title: هفتکل

text: در سال ۱۳۱۳ خورشیدی نخستین حفاری به منبع عظیمی از گاز رسید که از نوع گاز مرغوب بود و روزانه ۱۶۰٫۰۰۰ متر مکعب گاز به مسجدسلیمان که در ۷۲ کیلومتری نفت سفید قرار دارد، توسط لوله‌های ۶٫۸ اینچی فرستاده می‌شد تا به سوخت توربین‌های آن برسد.


title: هفتکل

text: میزان تولید نفت در سال‌های مختلف


title: هفتکل

text: دبیرستان رودکی هفتکل با طرح کلیسایی ساختمان آن در سال ۱۳۱۸ آغاز به کار کرد. وسعت آن ۳۰۰۰ متر مربع می‌باشد و دارای آزمایشگاه، دستگاه‌های تهویه سرد و گرم آبدارخانه، کتابخانه و میادین ورزشی بود و دانش‌آموزان بسیاری از نقاط استان برای ادامهٔ تحصیل به آن جا می‌آمدند این دبیرستان، زمانی ۶۵۰ دانش آموز داشته که بسیاری از آن‌ها امروزه از نخبگان ایرانند، افراد سرشناسی همچون موسی نیک نژاد و سید حمیدحسن‌زاده و اسماعیل کاظمی و سیروس رادمنش و حیات ممبینی و مسعود کاظمی در سال ۶۱ در این دبیرستان دیپلم گرفته‌اند. از مدیران این دبیرستان، تنها کارشناس بومی فیزیک "'محمد علی جوادی مکوندی"' را می‌توان نام برد که پس تر ریاست فرهنگ چند شهر استان خوزستان همانند اهواز را بر دوش کشیدند. این دبیرستان، نماد فرهنگی هفتکل است.


title: هفتکل

text: از فروردین ۱۳۸۴ همایشی تحت عنوان همایش بزرگ رودکی و با هدف گردهم آوری هفتکلی‌ها از اقصی نقاط جهان، در دبیرستان رودکی برگزار می‌شود. در این گردهمایی‌ها بسیاری از دانش آموختگان قدیمی این دبیرستان از کشورهایی همچون اتریش، آلمان، کانادا، آمریکا، انگلیس و کویت حضور داشتند.


title: هفتکل

text: ™ قهرمان وطن استوار گنجی


title: حر ریاحی (شوش)

text: حُر شهری از توابع شهرستان شوش در استان خوزستان است و بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن، ۹٬۱۷۷ نفر (۲٬۵۱۳ خانوار) بوده‌است.


title: حر ریاحی (شوش)

text: نام پیشین این شهر، آبادی خلف الحیدر بعد از انقلاب به بیت چریم شناخته شد. حر از توابع شهرستان شوش در حاشیه رودخانه دز واقع است.


title: قلعه‌تل

text: قلعه‌تُل از شهرهای جنوب غربی ایران در استان خوزستان است. این شهر در بخش قلعه تل قرار گرفته‌است.


title: قلعه‌تل

text: مردم قلعه‌تُل به زبان لری بختیاری صحبت می‌کنند.


title: قلعه‌تل

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۷٬۵۸۲ نفر (۱٬۹۲۶ خانوار) بوده‌است.


title: صیدون (باغ‌ملک)

text: صِیدون یکی از شهرهای استان خوزستان در جنوب غربی ایران است. این شهر از توابع شهرستان باغ‌ملک و مرکز بخش صیدون است که خود نیز به دو قسمت صیدون شمالی و صیدون جنوبی تقسیم می‌شود. همچنین شامل دهها روستا از روستای واجل، طلاور، وعلاء ... می باشد. چندین روستای زیبا با زمین‌های حاصلخیز به برکت گذر رودخانه‌های صیدون و علاء از این منطقه در گوشه و کنار این بخش وجود دارد که از مهمترین آن‌ها می‌توان به سرآسیاب , علاء , رودزیر ,دره بنیاب , طلاور و میان بیشه اشاره کرد. بخش زیادی از اراضی کشاورزی این منطقه اختصاص به کشت برنج دارد که عمده درآمد مردم از کشت این محصول کشاورزی است بیشترین رقم مورد کشت رقم چمپا است که بسیار خوش عطر و خوشت پخت می‌باشد.  ارتفاع این شهر از سطح دریا ۸۳۸ متر است.


title: صیدون (باغ‌ملک)

text: مردم صِیدون لر هستند و به زبان لری صحبت می‌کنند.این شهر دارای ظرفیت بالایی در زمینه گردشگری است و هر روزه میزبان گردشگرانی از شهرهای اطراف و استان‌های دیگر است.از جمله جاذبه‌های گردشگری این شهر زیارتگاه امامزاده عبدالله در میان کوهستان منگشت می‌باشد که علاوه بر ان دریاچه امامزاده عبدالله ,مرغزار ,باغات گردو ,الو و جنگل های زیبا و بکر بلوط و اب و هوای بسیار مطلوب و فرحبخش آن را نیز باید یاداور شد از دیگر مکان‌های زیارتی می‌توان امامزاده سید بهزاد در ساحل رودخانه صیدون با فضایی بسیار زیبا و دلنشین و امامزاده بابازید در میان دهستان باستانی تازنگ را نام ببریم.


title: صیدون (باغ‌ملک)

text: بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۷٬۶۵۰ نفر (۱٬۸۰۳ خانوار) بوده‌است.


title: جایزان

text: جایزان شهری است در استان خوزستان. این شهر در بخش جایزان از توابع شهرستان امیدیه قرار گرفته و در سال ۱۳۹۵ ، تعداد ۲٫۳۵۷ نفر جمعیت داشته‌است.


title: جایزان

text: در قلعهٔ تاریخی محمدعلی‌خان خلیلی جایزان بزهای بدبویی نگهداری می‌شوند. بزها در سایهٔ شاه‌نشین عمارت تجمع می‌کنند.


title: شهرستان لالی

text: شهرستان لالی یکی از شهرستان های استان خوزستان می باشد که مرکز آن، شهر لالی می باشد.


title: شهرستان لالی

text: این شهرستان در سال ۱۳۸۵، تعداد ۳۶٫۱۷۳ نفر جمعیت داشته‌است.


title: شهرستان لالی

text: تقسیمات کشوری این شهرستان، بنابرآنچه در نتایج آمارگیری سرشماری سال ۱۳۹۵ کل کشور آمده‌است، بر حسب بخش، شهر، دهستان و روستا به شرح زیر است:


title: لالی

text: لالی، مرکز شهرستان لالی در استان خوزستان است.


title: لالی

text: شهر لالی از جنوب به شهرستان مسجدسلیمان، از شرق و جنوب‌شرقی به شهرستان اندیکا، از جنوب غربی به گتوند، از شمال و شمال‌غربی به سردشت دزفول محدود می‌شود. مساحت آن حدود ۱٬۴۰۰ کیلومتر مربع است.


title: لالی

text: این شهر دارای زمستانهای نسبتاً سرد و تابستان‌های گرم و بهاری دلپذیر می‌باشد. میزان بارندگی سالانه حدود ۵۰۰میلیمتر است. ارتفاع آن از سطح دریا نزدیک ۴۹۳ متر است. بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، ۱۸٬۴۷۳ نفر (۴٬۸۲۳ خانوار) جمعیت داشته‌است.


title: لالی

text: از مناطق دیدنی شهرستان لالی می‌توان به چَم شور واقع در اطراف روستای احمدآباد و امامزاده بَرِکه احمدآباد اشاره کرد. آب شور روستای سادات روستای بنه وار، قلعه صلواتی، سیکوَند، رودخانه تنگ چتی روستای تنبل، آبشار آرپناه ،آبشار باباروزبهان ،آقا سلیمان،روستای سرکولی کوه گریوه و بنه میر، چشمه تَلوک اشاره کرد. یکی از قدیمی‌ترین آثار حیات بشر در فلات ایران در غار پبده در نزدیکی لالی و در مسیر آبشار آرپناه قرار دارد.نخستین بار گیرشمن به کاوش این غار پرداخت.دراین غار چندین اسکلت انسانی به دست آمد که قدمت زندگی این انسانها به بیش از15هزار سال پیش تخمین زده شد.


title: لالی

text: زیارتگاه‌های شاهزاده ابوالقاسم و باباروزبهان از دیگر مناطق زیارتی لالی هستند. با توجه به اینکه کلمه بابا فارسی می‌باشد و بابا هم در آغاز آمده و متولیان زیارتگاه هم خود را شیخ می دانند نه سید ،پس احتمال اینکه از قطبهای صوفیه بوده باشد وجود دارد.


title: زهره (هندیجان)

text: زهره شهری از توابع بخش چم خلف‌عیسی، شهرستان هندیجان، در استان خوزستان است و در سال ۱۳۹۵، تعداد ۱،۱۹۲ نفر جمعیت داشته‌است.


title: شهرستان هندیجان

text: شهرستان هندیجان یکی از شهرستانهای استان خوزستان است. مرکز این شهرستان، شهر هندیجان است.


title: شهرستان هندیجان

text: این شهرستان در سال ۱۳۸۵، تعداد ۴۹/۷۲۴ نفر جمعیت داشته‌است.


title: شهرستان هندیجان

text: این شهرستان، بنابرآنچه در نتایج آمارگیری سرشماری سال ۱۳۹۵ کل کشور آمده‌است، بر حسب بخش، شهر، دهستان و روستا به شرح زیر است: اولین جامعه مجازی شهرستان هندیجان شروع به کار کرد http://www.srver2ir.com


title: شهرستان رامشیر

text: شهرستان رامشیر یکی از شهرستانهای استان خوزستان است. مرکز این شهرستان، شهر رامشیر است. این شهرستان در سال ۱۳۸۵، تعداد ۵۱٫۰۸۱ نفر جمعیت داشته‌است.


title: شهرستان رامشیر


title: شهرستان گتوند

text: شهرستان گُتوند یکی از شهرستان‌های استان خوزستان است. مرکز این شهرستان، شهر گتوند می‌باشد. این شهرستان در سال ۱۳۹۵، تعداد ۶۵٫۴۶۸ نفر جمعیت داشته‌است.


title: شهرستان گتوند

text: شهرستان گُتْوَنْد در شمال شهرستان شوشتر قرار دارد و دارای دو بخش مرکزی و بخش عقیلی است. بخش عقیلی خاکی حاصلخیز دارد. همچنین گتوند دارای یک سد تنظیمی به نام سد گتوند و یک سد بزرگ برای تولید انرژی و ذخیره‌سازی آب بنام گتوند علیااست.


title: شهرستان گتوند

text: تقسیمات کشوری این شهرستان، بنابرآنچه در نتایج آمارگیری سرشماری سال ۱۳۹۵ کل کشور آمده‌است، بر حسب بخش، شهر، دهستان و روستا به شرح زیر است: دو رودخانه در این منطقه جریان دارد یکی رودخانه بزرگ کارون که از کوه‌های بختیاری سرچشمه گرفته و در ابتدای ورود به جلگه خوزستان به شمال گتوند می‌رسد که توسط سد عظیمی مهار شده و زمین‌های بخش مرکزی و بخش عقیلی را آبیاری نموده و کانال عظیم منشعب از آن جهت تأمین آب مصرفی شرکت کشت و صنعت کارون و صنایع جانبی آن نیز به سمت دیمچه روان است.


title: شهرستان گتوند

text: رودخانه شور یکی دیگر از رودهایی است که در جنوب گتوند از کارون جدا می‌شود و بعد از طی مسافتی در خاک عقیلی و گذشتن از جنوب روستای دشت بزرگ از سمت جنوب شرقی وارد دهستان جهانگیری از توابع شهرستان مسجدسلیمان می‌شود. از این رودخانه با مهارت خاصی نمک تولید می‌کنند در منابع قدیم این رود به شور زن مرده یا زنگ مرده مشهور است.شهرستان گتوند با جاذبه‌های گردشگری زیاد و طبیعت زیبایی که دارد هرساله میزبان گردشگران زیادی است.


title: شهرستان گتوند

text: آرامگاه شاعر، نویسنده و مدرس دانشگاه، قیصر امین‌پور


title: شهرستان گتوند

text: آستان محمدبن‌زید


title: شهرستان گتوند

text: آستان محمدبن‌زید در شهر گتوند یکی از مهم‌ترین اماکن مذهبی شهرستان است، محمدبن‌زید در گویش محلی به مومزرد معروف است.


title: شهرستان گتوند

text: تپه باستانی چغا


title: شهرستان گتوند

text: تپه چغا در شهر گتوند بیش از 3400 سال قدمت دارد و مربوط به دوره ایلامیان است، براساس مطالعات انجام شده بنایی از نوع معابد ایلامی و از دوران تاریخی ایلام میانی است که براساس آجر نوشته‌های کشف شده مربوط به اونتاش گال پسر «هومبان من» است.


title: شهرستان گتوند

text: سد بزرگ گتوند سد بزرگ گتوند گرچه آسیب‌های زیست محیطی دارد اما کارشناسان معتقدند این سد سیل‌های زیادی را مهار کرده‌است و طبیعت پشت سد نیز یکی از مناطق بکر استان خوزستان است.  سد تنظيمي گتوند


title: شهرستان گتوند

text: سد تنظیمی گتوند در سال 1356 به منظور آبیاری اراضی گتوند، عقیلی و کشت و صنعت کارون به بهره‌برداری رسید، نمای این سد و دریاچه آن در کنار کوه های زاگرس بسیار چشم نواز است. ساحل رودخانه کارون


title: شهرستان گتوند

text: وجود رودخانه بزرگ و مهم کارون در شهرستان، طبیعت بکر و ساحل زیبایی را به‌وجود آورده است که فضای سالم و دل‌نشینی را در کنار رودخانه برای خانواده‌ها رقم می‌زند. پارک کوهستان


title: شهرستان گتوند

text: پارک کوهستان گتوند در مجاورت کوه‌های سد تنظیمی گتوند قرار دارد و بخاطر موقعیت مناسب و فضای بازش مکان خوبی برای استراحت چندساعته است، گتوند یک پارک جنگلی نیز دارد. طبیعت بخش مرکزی(دهستان کیارس)


title: شهرستان گتوند

text: به جرات می‌توان گفت زیباترین نقطه شهرستان گتوند طبیعت بکر و خارق‌العاده دهستان کیارس در بخش مرکزی شهرستان است.


title: شهرستان گتوند

text: دهستان کیارس دارای طبیعت بسیار زیبا و دیدنی است شاید مهم‌ترین آنها پل پرزین، دره‌انار و جانیزه باشد، پل‌پرزین در واقع دره‌ای است که سرسبز و خنک و دارای آبشارها وبرکه‌های زیبا و دیدنی است، این مکان بخاطر هوای مطبوعش در گرمای طاقت فرسای خوزستان گردشگران بسیاری را جذب میکند، پل پرزین مرکز دهستان کیارس است.


title: شهرستان گتوند

text: جانیزه (نیزار) از مناطق گردشگری، دیدنی و خوش آب و هوا در دهستان کیارس با چشم انداز زیبا، مقصد خوبی برای گردشگران در فصل تابستان است.


title: شهرستان گتوند

text: منطقه گردشگری دره انار یکی دیگر از جاذبه های گردشگری کیارس است که در 25 کیلومتری مرکز شهرستان قراردارد، این منطقه با دمای بسیار مطبوع و خنک در فصل گرم سال، یکی دیگر از مناطق دیدنی و گردشگرپذیر استان خوزستان به شمار می آید. طبیعت و مکان‌های تاریخی بخش عقیلی


title: شهرستان گتوند

text: بخش عقیلی نیز همانند بخش مرکزی شهرستان دارای طبیعتی بکر و دل‌نشینی است، آستان محمد بن زید در بخش عقیلی واقع شده است، طبیعت ترکالکی، رودخانه شور، تنگ عقیلی، سه‌پلان، نهرشاهی، بند بهمن و قلعه‌های تاریخی سماله از جاذبه‌های مهم تاریخی و طبیعی این بخش هستند. مجموعه بندبهمن و سه‌پولان مشتمل بر بند، کانال و چند حلقه آسیاب است که هدف از ایجاد آن چرخاندن چرخ آسیابهای موجود در مسیر بوده است. بنای اولیه آن‌ها از آثار دوره ساسانی است


title: شهرستان گتوند

text: تنگ عقیلی بین روستای دو پیران در بخش مرکزی و روستای دشت بزرگ در بخش عقیلی قرار دارد و رودخانه کارون از میان آن‌دو می‌گذرد. چشمه های آب معدنی و غارهای زیبا تنگ عقیلی یکی از بکر ترین نقاط گردشگری هستند.


title: شهرستان گتوند

text: روستای تاریخی دشت بزرگ از توابع بخش عقیلی شهرستان گتوند نیز دارای مکان‌های تفریحی و تاریخی زیادی است از جمله: بند بهمن متعلق به دوره ساسانی، آسیاب‌های آبی متعدد، محوطه‌های باستانی ده گپ و چگاشهری، معماری زیبای روستا، تنگ بسیار زیبای عقیلی، پل‌های قدیمی، دخمه‌ها(استودان)، اشکفت(غار) بسیار زیبا و چشمه‌های آب معدنی توت و انجیر که اطرف آن درختان توت و انجیر به چشم می‌خورد. پارک جنگلی صالح‌شهر


title: شهرستان گتوند

text: پارک جنگلی صالح‌شهر نیز از دیگر مکان‌های گردشگری شهرستان گتوند است، این پارک در کنار آرامستان صالح‌شهر واقع شده‌است. تپه‌ها و طبيعت صالح شهر


title: شهرستان گتوند

text: تپه‌ها و طبیعت زیبای پشت شهر صالح شهر نیز از دیگر مکان‌های گردشگری این شهرستان می‌باشند تپه‌های سنگلاخی و طبیعت بکر و زیبا و فضای باز و آرامش بخش مکان بسیار خوبی برای تفریح و اتراق چند روزه است اين منطقه در گويش محلي به زُروونا (ZORUNA) معروف است شهر جنت مکان نیز بیشه‌زارها، ساحل رودخانه کارون و امام زاده ابوالحسن را در خود جای داده است.


title: شهرستان گتوند

text: قیصر امین‌پور نویسنده، مدرس دانشگاه و شاعر معاصر ایرانی بود. او یکی از تأثیرگذارترین شاعران مرد در دوره انقلاب اسلامی و منتخب هفتمین همایش چهره‌های ماندگار در سال ۱۳۸۷ (بعد از وفات) است. او برگزیده اولین دوره جشنواره بین‌المللی شعر فجر در بخش آئینی بود.


title: شهرستان گتوند

text: امين‌پور اصالتا و زاده گتوند مي‌باشدشهرستان گتوند را بهتر بشناسیم/کیارس بهشت گمشده / خبرگزاري فارس


title: شهرستان گتوند

text: __بافهرست__ __بی‌بخش__


title: مجید کیانی

text: سید عبدالمجید کیانی هندی (زادهٔ ۱ مهر ۱۳۲۰، تهران)، مدرس موسیقی ایرانی، نوازندهٔ سنتور و از چهره‌های ماندگار است. کتاب او با عنوان شناخت هنر موسیقی: سماع ردیف، شامل ۱۸ دفتر در سی و پنجمین دوره کتاب سال، به عنوان شایسته تقدیر برگزیده شد.


title: مجید کیانی

text: او ردیف سنتور ابوالحسن صبا و قطعات علینقی وزیری و روح‌الله خالقی را به مدت چهارسال در هنرستان آزاد موسیقی نزد منوچهر صادقی و محمد حیدری فراگرفت. سپس در دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران قسمتی از ردیف میرزاعبدالله را نزد داریوش صفوت و نورعلی خان برومند آموخت و برای مدت چهار سال دیگر نزد برومند بقیه ردیف میرزاعبدالله و همچنین شیوه سنتورنوازی حبیب سماعی را فراگرفت.


title: مجید کیانی

text: پس از آن مدت ۲ سال نزد عبدالله دوامی برای آموختن ردیف آوازی و همچنین چگونگی اجرای موسیقی ایرانی تحصیل کرد. سپس به مدت ۳ سال در دانشگاه سوربن پاریس نزد تران وانکه و ادیت وبر در رشته اتنوموزیکولوژی تحصیل نمود. او در سال ۱۳۵۸ درست در زمانی که بیشتر هنرمندان موسیقی به دلیل تنگناهای ایجاد شده در فضای بعد از انقلاب از کشور خارج می‌شدند و در حالی که از سوی دولت فرانسه اقامت و بورس تحصیلی دریافت کرده بود همراه با اعضای خانواده‌اش به ایران بازگشت. ایشان در همان سال در گروه موسیقی پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران به تدریس و تحقیق در زمینهٔ موسیقی ایران مشغول شدند و ثمرهٔ آن تألیف و ضبط هفت دستگاه موسیقی ایرانی، گذری در شیوهٔ سنتور نوازی حبیب سماعی و ضربی‌های آن است.


title: مجید کیانی

text: ایشان در بهمن ۱۳۸۳، در مراسم اختتامیهٔ بیستمین جشنوارهٔ موسیقی فجر، مورد تقدیر قرار گرفت.


title: مجید کیانی

text: کتاب هفت دستگاه نگاشته شده توسط استاد مجید کیانی یکی از مهمترین کتاب‌های موجود در زمینهٔ شناخت صحیح موسیقی (ردیف دستگاهی) است، ایشان در پیشگفتار این کتاب چنین نگاشته‌اند که:این کتاب دارای سه بخش است؛ بخش اوّل دربارهٔ موسیقی دستگاهی (ردیف)، و شامل نُه فصل است؛ فصل اوّل دربارهٔ شیوه‌های اجرایی موسیقی کنونی ایران و تفکیک آنها است و فصل دوّم شرح محورهای اساسی موسیقی سنتی (ردیف) است. و بخش سوّم شامل توضیحات و فهرست‌ها است. استاد کاوه خورابه در مورد این کتاب چنین گفته‌اند: کتاب «هفت دستگاه موسیقی ایران» زمانی تولید می‌شود که فضای موسیقایی کشور حال و هوا و رنگ و بوی متفاوتی دارد؛ کیانی نه به‌عنوان نخستین نفر بلکه به‌عنوان کسی که بر مسائلی تأکید دارد که مدت‌ها در سایه قرار داشته‌اند، مسلماً با مشکلاتی مواجه خواهد بود.


title: مجید کیانی

text: کتاب "هفت دستگاه موسیقی ایران" نخستین بار در سال ۱۳۶۸ توسط مؤسسه فرهنگی هنری سرو ستاه منتشر شد. چاپ دوم این کتاب به همراه ۶ نوار کاست از اجرای ردیف میرزا عبدالله، با سنتور مجید کیانی، در سال ۱۳۷۱ توسط مؤلف با همکاری ایران صدا منتشر شد. این اثر در سال ۱۳۹۳ پس از سال‌ها وقفه و نایابی، از سوی انتشارات سوره مهر به چاپ رسید و در سال ۱۳۹۷ نیز تجدید چاپ شد.


title: مجید کیانی

text: این کتاب در اسفند ۱۳۹۵ در دو جلد توسط مؤسسهٔ سرو ستاه به انتشار رسید، جلد اول مشتمل بر ۱۸ دفتر است که به ارتباط موسیقی (ردیف) با دیگر هنرها نظیر معماری، خطاطی و شعر می‌پردازد، جلد دوّم نیز با کمی تغیر به ادامهٔ مبحث موسیقی (ردیف) می‌پردازد.


title: مجید کیانی

text: اهمیت این کتاب از این نظر است که ایشان دست بر روی موضوعات بدیع و کمتر پرداخته شدهٔ موسیقی (ردیف) می‌گذارند.


title: مجید کیانی

text: ایشان در مورد هدف از نگاشتن این کتاب می‌گویند:هدف اصلی از نگارش این کتاب، شناختِ بیشترِ موسیقی ایران به خصوص موسیقی دستگاهی و ردیف است و علاوه بر آن، ارتباطش با هنرهای دیگرِ ایران مثل نگارگری، معماری، ادبیات و غیره را نیز مورد بررسی قرار داده‌است. اگر بخواهم به زبانِ مجمل، هدفِ اصلی از انتشار این کتاب را بگویم، باید به شناخت موسیقی ردیف و دستگاهی برای مخاطب اشاره کنم تا او بتواند زیبایی‌ها و قدمتِ این نوع موسیقی را درک کند .


title: مجید کیانی

text: ایشان در مورد مراحل نگاشتن این کتاب می‌گویند:


title: مجید کیانی

text: فکر می‌کنم یک سال و نیم تا دو سال تحقیق انجام شده تا هر کدام از این دفترها کامل شود. البته در این سال‌ها بخش‌هایی از آن را به صورت یک برنامهٔ پژوهشی در سالن‌هایی چون تالار وحدت، اندیشه و بیشتر فرهنگ‌سرای نیاوران به صورت سخن‌رانی، گفتار و نمونه‌های اجرایی، اجرا کرده‌ام (برخی را از طریق نمونه‌های صوتی که در اختیار داشتم پخش و برخی را نیز خودم اجرا کردم) بنابراین برای مثال وقتی دربارهٔ «نقش سکوت در موسیقی ایرانی» یا «هفت مثنوی» صحبت کرده‌ام؛ شعرهایی را انتخاب و روی ردیف معروفی گذاشته و اجرایشان کرده‌ام؛ همچنین از قدیم موسیقی‌دانان ایرانی تأثیر موسیقی را بر جسم و روان مطالعه می‌کردند و یکی از این دفترها به همین موضوع اختصاص دارد.


title: مجید کیانی

text: ایشان در مورد پژوهش‌های بعدی خود می‌گویند:


title: مجید کیانی

text: «موسیقی و فردوسی»، «موسیقی و سعدی» و «موسیقی و حافظ» دفترهای بعدی است که در این کتاب نیامده است.