title: حزب کار آلبانی

text: ایدئولوژی این حزب مارکسیسم-لنینیستی بود و تشکیلاتش بر پایه اصول سانترالیسم دموکراتیک مرسوم در احزاب چپ سازمان یافته بود. ماده ۳ قانون اساسی ۱۹۷۶ آلبانی نقش حزب را اینگونه تعریف می‌کند: «نیروی سیاسی رهبری کننده دولت و جامعه.»


title: حزب کار آلبانی

text: پس از تحولات جهان در اواخر قرن بیستم این حزب نیز دچار تغییراتی شد و به مواضع سوسیال دمکرات روی آورد و در ۱۹۹۱ نامش را به «حزب سوسیالیست آلبانی» تغییر داد.


title: حزب کار آلبانی

text: در اواخر دهه ۷۰ و با تغییرات در حزب کمونیست چین پس از مرگ مائو بسیاری از احزاب کمونیست (و بخصوص مائوئیست) در سراسر دنیا در مخالفت با هم چین و هم شوروی به موضع حزب کار آلبانی روی آوردند و خود را «روی خط انور خوجه» معرفی می‌کردند. معروف‌ترین این احزاب، حزب کمونیست برزیل، بود. در ایران نیز سازمان مارکسیست لنینیستی طوفان (بعدها:حزب کار ایران (طوفان)) طرفدار خط حزب کار آلبانی بود و هنوز هم هست. پس از سقوط رژیم آلبانی این طرفداری هم رو به زوال گذاشت.


title: حزب کار آلبانی

text: امروز احزابی که هنوز طرفدار این خط هستند اکثراً در "کنفرانس بین‌المللی احزاب و سازمان‌های مارکسیست لنینیست (اتحاد و مبارزه)" متشکل شده‌اند.


title: حزب کار آلبانی

text: Wikipedia contributors, "Albanian Party of Labour," Wikipedia, The Free Encyclopedia (بازیابی ۹ ژوئیه ۲۰۰۶).


title: شهرستان شهرکرد

text: شهرستان شهرکرد یکی از شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری است که با نزدیک به ۲۰۰۶ کیلومتر مربع گستردگی، بالغ بر ۱۲٪ از کل مساحت چهارمحال و بختیاری را تشکیل داده‌است. مرکز این شهرستان، شهر شهرکرد است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰ خورشیدی، شهرستان شهرکرد دارای ۲۸۳۲۱۰ نفر جمعیت می‌باشد؛ که از این تعداد ۲۵۳۶۲۹ نفر در نقاط شهری و ۲۹۵۸۱ نفر نیزدر نقاط روستایی ساکن هستند. شهرکرد، هفشجان و فرخ شهر از شهرهای مهم این شهرستان می‌باشند.


title: شهرستان شهرکرد

text: این شهرستان در طول شرقی ۴۹ درجه و ۲۲ دقیقه تا ۵۰ درجه و ۴۹ دقیقه و از نظر عرض جغرافیایی در عرض شمالی ۳۲ درجه و ۲۰ دقیقه تا ۳۳ درجه و ۳۱ دقیقه قرار گرفته‌است. به لحاظ وضعیت توپوگرافی این شهرستان در بخش شرقی سلسله جبال زاگرس و در حاشیه گسل زاگرس قرار گرفته و مهم‌ترین ارتفاعات آن کوه جهان بین است که با ارتفاع بیش از ۳۳۰۰ متر آن را پوشانیده‌است.


title: شهرستان شهرکرد

text: این شهرستان در قسمت شمالشرقی استان چهارمحال و بختیاری قرار گرفته‌است. شهرستان شهرکرد از شمال به شهرستان‌های سامان و بِن، از شرق به استان اصفهان، از غرب به شهرستان فارسان و از جنوب به شهرستان‌های بروجن و کیار محدود می‌گردد. فواصل بین رشته کوه‌ها را دشتهای وسیعی فرا گرفته‌است از عمده‌ترین دشتهای منطقه می‌توان به دشت شهرکرد و دشت بن اشاره نمود.


title: شهرستان شهرکرد

text: بر اساس آخرین تقسیمات سیاسی استان تا پایان سال ۱۳۹۳ شهرستان شهرکرد دارای ۳ بخش، ۸ شهر و ۶ دهستان بوده‌است.


title: شهرستان شهرکرد

text: شهرستان شهركرد دارای سه گويش فارسی، ترکی قشقایی و لری بختیاری می باشد که در مناطقی همچون شهرکرد، هفشجان و فرخشهر مردم به فارسی لهجه دار تكلم می‌نمایند و در برخی از مناطق همچون شهرکیان، طاقانک و سودجان مردم به زبان ترکی قشقایی و در برخی مناطق ديگر همچون سورشجان مردم به گویش بختیاری آميخته با فارسی محلی تكلم می‌نمایند. در شهر شهرکرد به عنوان مرکز شهرستان به علت گسترش صنایع و توسعه شهری در نیم قرن اخیر و به تبع آن مهاجرت به مرکز استان، ترکیبی از همه قومیت‌های استان حضور دارند.


title: شهرستان شهرکرد

text: لازم بذکر است که نواحی شرقی استان چهارمحال و بختیاری شامل شهرستان‌های شهرکرد و بروجن از دیرباز سکونت گاه گروه‌هایی از ارامنه بوده‌است. هر چند در دهه‌های اخیر تعداد بسیاری از ارامنه چهارمحال به اصفهان مهاجرت کردند.


title: شهرستان شهرکرد

text: تپه اسکندری اولین، کهن‌ترین و بزرگ‌ترین اثر ملی استان چهارمحال و بختیاری، مربوط به دوران پیش از تاریخ است و در شهر هفشجان واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قدمت این دولت شهر تاریخی به ۹۰۰۰ سال قبل برمی‌گردد و جزو اولین سکونتگاه‌های دوره نوسنگی محسوب می‌گردد. وجود سفالینه‌های پیش از تاریخ و وفور ابزار سنگی همچون فِلینت و اُبسیدین از استقرار این مکان از هزاره هفتم قبل از میلاد خبر می‌دهد و بیانگر توالی تمدنی منطقه است. تپه شهر کهنه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان شهرکرد، شمال باختری هفشجان واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: شهرستان شهرکرد

text: کتیبه گر نوشته هفشجان کهن‌ترین کتیبه استان چهارمحال و بختیاری مربوط به هزاره چهارم قبل از میلاد و ۶۰۰۰ سال پیش است و در هفشجان، کوه جهان بین شهرستان شهرکرد واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. در کنار این کتیبه که بر دیوارهٔ صخره‌ای و صیقلی کوه جهان بین در حومه شهر هفشجان شهرکرد ایجاد شده‌است، بقایای راهی سنگ چین وجود دارد که به گفته کارشناسان، احتمالاً بقایای اولین مسیر ارتباطی برای انتقال فرهنگ و تمدن شوش و دشت خوزستان به محیط تمدن تابستانی اسکندری هفشجان بوده‌است. به عبارت دیگر در گذشته شاهراه خوزستان به اصفهان یا همان راه دسپارت (دزپارت) از هفشجان که مرکزیت مطلق منطقه بوده، عبور می‌کرده‌است. اما متأسفانه امروزه هنوز حریم حفاظتی کتیبه گر نوشته و حداقل ایجاد سقف بروی آن برای جلوگیری از فرسایش تدریجی توسط برف و باران توسط هیچ‌یک از سازمان‌های استان انجام نپذیرفته‌است و این اثر ۶۰۰۰ ساله را که قدیمی‌ترین کتیبه استان است را در معرض نابودی تدریجی قرار داده‌اند.


title: شهرستان شهرکرد

text: محوطه باستان شناختی گورگای تپه (تپه شهر کهنه) درتاریخ با شماره ۸۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شده‌است. گورگای تپه در شمال شهرکیان و در مجاورت جاده شهرکیان-شهرکرد قرار دارد و پیشینه این محوطه متعلق به دوره پیش از تاریخ و خصوصاً دوره نوسنگی به بعد است. آثار ۷۰۰۰ ساله این تپه بیانگر قدمت فراوان و اهمیت ثبت ملی این تپه می‌باشد. این تپه باستانی برای اولین بار در سال ۱۳۵۶ خورشیدی توسط آلن زاگارل، باستان‌شناس آلمانی، مورد بررسی و گمانه زنی باستان شناختی قرار گرفت.


title: شهرستان شهرکرد

text: مدیر کل میراث فرهنگی گفت : تپه سراب شهرکیان، مهم ترین سایت دوره نوسنگی در زاگرس جنوبی و قدیمی ترین سکونتگاه انسانى در استان چهارمحال و بختیارى است. تپه سراب با قدمت ۱۰۰۰۰ ساله مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شمال شهرکیان واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت۲۹۰۷۸به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: شهرستان شهرکرد

text: قلعه چالشتر مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهرکرد، شهر چالشتر واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۰۱ و همچنین در تاریخ ۲۰ آذر ۱۳۷۹ با شماره ثبت ثبت ۲۹۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: شهرستان شهرکرد

text: مسجدجامع محب علی بیگ مربوط به دوره افشار است و در مرکز شهرکیان واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است، این اثر توسط محبعلی بیگ یعنی سردار بزرگ نادرشاه افشار تاسیس گردید.


title: شهرستان شهرکرد

text: گردشگاه چشمه زنه هفشجان در دامنه رشته کوه جهان بین و ۲ کیلومتری هفشجان و ۲۰ کیلومتری شهرکرد واقع شده‌است. در روز طبیعت هرسال بیش از ۱۰ هزار نفر از گردشگاه چشمه زنه و طبیعت زیبای آن دیدن می‌کنند.


title: شهرستان شهرکرد

text: این گردشگاه در غرب هفشجان و ۲۰ کیلومتری جنوب غربی شهرکرد می‌باشد. این گردشگاه از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری نزدیک به شهرکرد مرکز کنونی استان چهارمحال و بختیاری است و آب معدنی و لاله‌های واژگون آن از مهم‌ترین ویژگی‌های آن می‌باشد. به منظور تأمین بخشی از آب کشاورزی دشت هفشجان، سدی در ۲۰ کیلومتری جنوب شهرکرد و شمال کوه جهان بین و ۳ کیلومتری شهر هفشجان بر روی این چشمه احداث شده‌است. این سد خاکی با هسته رسی، دارای مخزنی به حجم ۱/۳ میلیون مترمکعب می‌باشد. طول تاج سد ۴۱۰ متر و عرض تاج آن ۸ متر و ارتفاع از روی پی در عمیق‌ترین ناحیه ۴۲ متر است. در وجه تسمیه نام چشمه زنه باید توجه داشت که نام زنه به علت زایش چشمه‌ای جوشان در کوه جهان بین هفشجان می‌باشد.


title: شهرستان شهرکرد

text: کوه جهان‌بین در غرب شهر هفشجان در استان چهار محال و بختیاری قرار دارد. این کوه یکی از کوه‌های رشته کوه زاگرس است. کوه جهان بین به طول ۳۰ کیلومتر از جنوب روستای شمس‌آباد شروع و تا غرب روستای مصطفی آباد در حومه شهر هفشجان امتداد دارد. بلندترین قلل آن به نام‌های دالانک با ۳۳۴۲ متر، هفشجان با ۳۳۱۵ متر و شمس‌آباد با ۳۱۳۸ متر ارتفاع می‌باشد.


title: شهرستان شهرکرد

text: رشته کوه جهان بین در حومه شهرکرد قرار دارد. چون از فراز قله دالانک، مرتفع‌ترین قله رشته جهان بین، منطقه عظیمی شامل شهرکرد و شهرهای نجف‌آباد و اصفهان کاملاً دیده می‌شود به همین مناسبت به آن نام جهان بین داده‌اند. کوه جهان‌بین بهترین انتخاب برای صعودهای یک روزه در شهرستان شهرکرد می‌باشد. این کوه دارای جاذبه‌های طبیعی فراوانی است که از آن جمله می‌توان به گردشگاه و سد چشمه زنه، چشمه حسن، چشمه شعبان و وقت و ساعت و نیز منطقه یورتیچه جهان‌بین اشاره کرد که در اواسط بهار مملو از لاله‌های واژگون می‌باشد.


title: شهرستان شهرکرد

text: غار جهان‌بین در دامنه کوه جهان‌بین و در غرب شهر هفشجان و ۲۰ کیلومتری شهرکرد قرار دارد. این غار با بیش از ۱۴۰ متر عمق و متراژ عمودی عمیق‌ترین چاه غار طبیعی کشف شده در ایران محسوب می‌گردد.


title: شهرستان بروجن

text: شهرستان بروجن دومین شهرستان از نظر اهمیت در استان چهارمحال و بختیاری و سومین شهرستان از حیث جمعیت در استان می باشد که در دشتی به وسعت حدود ۵۸۰ کیلومتر مربع در شرقی‌ترین نقطه استان و در محل تلاقی راه‌های سه استان چهارمحال و بختیاری، اصفهان و خوزستان قرار گرفته‌است.


title: شهرستان بروجن

text: اکثریت مردمان این منطقه دارای زبان فارسی و ترکی قشقایی هستند.


title: شهرستان بروجن

text: شهرهای بروجن و گندمان دارای زبان فارسی و شهرهای سفیددشت، فرادنبه، بلداجی و نقنه دارای زبان ترکی قشقایی هستند.


title: شهرستان بروجن

text: شهرها: بروجن، فرادنبه، سفیددشت و نقنه. شهر: گندمان


title: شهرستان بروجن

text: شهرستان بروجن دارای کارخانه های متعدد از جمله : فولاد سفیددشت ، کارخانه ورق خودرو، کارخانه سیمان، میلگرد صبافولاد ، ظریف مصور ، نهان گل ، نساجی نگین، کاشی ارس ، بروجن خودرو، کاشی پاسارگاد سپاهان، همایون گاز و... می باشد


title: شهرستان بروجن

text: سوغات : فرش‌بختیاری، قالی یلمه، گز بلداجی، پولک نبات، گیوه و چوقای آن شهرت جهانی دارد.


title: شهرستان لردگان

text: شهرستان لردگان یکی از شهرستانهای استان چهارمحال و بختیاری است. شهر لردگان، مرکز این شهرستان است.


title: شهرستان لردگان

text: شهرها: لردگان، سردشت، شهرک مامور


title: شهرستان لردگان

text: شهر: مال خلیفه


title: شهرستان لردگان

text: شهر: منجآبشار آتشگاه (طولانی ترین آبشار ایران)


title: شهرستان لردگان

text: سد کارون ۴ (پنجمین سد بلند جهان)


title: شهرستان لردگان

text: رودخانه خرسان (سرشاخه های کارون)


title: شهرستان لردگان

text: تالاب موزد زیلایی


title: شهرستان لردگان

text: بردگوری مسن


title: شهرستان لردگان

text: بردگوری سرتنگ مسن۱


title: شهرستان لردگان

text: بردگوری سرتنگ مسن۲


title: شهرستان لردگان

text: بردگوری سرتنگ مسن۳


title: شهرستان لردگان

text: کاروانسرای قلعه مدرسه


title: شهرستان لردگان

text: قبرستان و کاروانسرای پل بریده


title: شهرستان لردگان

text: رود ارمند (مرکز ورزش رفتینگ)


title: شهرستان لردگان

text: تنگه حفاظت‌شده در رحیم اباد


title: شهرستان فارسان

text: شهرستان فارسان یکی از شهرستانهای استان چهارمحال و بختیاری در ایران است. مرکز این شهرستان، شهر فارسان است.


title: شهرستان فارسان

text: شهرستان فارسان از شرق تا شمال با شهرستان شهرکرد، از شمال غربی با شهرستان کوهرنگ، از جنوب تا جنوب غربی با شهرستان اردل و از جنوب شرقی با شهرستان کیار همسایه است.


title: شهرستان فارسان

text: نام شهر فارسان ریشه در نام پارسوماش (سرزمین شاهان پارسی) دارد که به مرور زمان به پارسوم، سپس پارسون سپس فارسون و در صده اخیر به فارسان تغییر پیدا کرده‌است. اما کماکان در روستاهای اطراف و در میان بختیاریها با نامهای پارسون از این شهر یاد می‌گردد.


title: شهرستان فارسان

text: آبشار کردیت (خروشان‌ترین آبشار ایران) در جونقان


title: شهرستان فارسان

text: قلعه جونقان (سردار اسعد بختیاری)


title: شهرستان فارسان

text: تنگ درکش ورکش در جونقان


title: شهرستان فارسان

text: طاق سنگی خان اوی در جونقان


title: شهرستان فارسان

text: پیرغار در ده چشمه


title: شهرستان فارسان

text: کتیبه‌های مشروطیت پیرغار در ده چشمه


title: شهرستان فارسان

text: غار سراب در امید آباد


title: شهرستان فارسان

text: رودخانه سراب در امیدآباد


title: شهرستان فارسان

text: قله سالداران در فارسان


title: شهرستان فارسان

text: دریاچه لاغرک


title: شهرستان فارسان

text: مسجدجامع فارسان


title: شهرستان فارسان

text: تپه چغاپنجعلی در فارسان


title: شهرستان فارسان

text: چشمه قلعه در فارسان


title: شهرستان فارسان

text: شهرستان فارسان شامل ۳ بخش، ۵ دهستان و ۷ شهر به شرح زیر است:


title: شهرستان فارسان

text: بنابر سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان فارسان برابر با ۹۵٬۲۸۶ نفر بوده‌است.


title: شهرستان فارسان

text: بیشتر مردم شهرستان فارسان به گویش بختیاری سخن می‌گویند؛ اما مردم شهر جونقان به زبان ترکی قشقایی صحبت می‌کنند.


title: شهرستان اردل

text: شهرستان اردل یکی از شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری است که مرکز آن، شهر اردل است.


title: شهرستان اردل

text: آبشار زردلیمه


title: شهرستان اردل

text: آبشار لندی


title: شهرستان اردل

text: رودخانه کارون


title: شهرستان اردل

text: سد کارون۴


title: شهرستان اردل

text: پل معلق دوپلان(بزرگترین زیپ لاین ایران)


title: شهرستان اردل

text: چشمه سرداب در رستم آباد


title: شهرستان اردل

text: چشمه مولا در آلیکوه


title: شهرستان اردل

text: آبشار دره عشق


title: شهرستان اردل

text: چشمه سرخون


title: شهرستان اردل

text: چشمه های باغ رستم در اردل


title: شهرستان اردل

text: منطقه حفاظت شده هلن


title: شهرستان اردل

text: آبشار کرودیکن


title: شهرستان اردل

text: پل تاریخی بهشت آباد


title: شهرستان اردل

text: رودخانه بهشت آباد


title: شهرستان اردل

text: چشمه گوگردی روستای معدن


title: شهرستان اردل

text: رودخانه کاج


title: شهرستان اردل

text: رودخانه بازفت


title: شهرستان اردل

text: رودخانه ارمند (کارون علیا)


title: شهرستان اردل

text: پارک جنگلی روستای شیاسی


title: شهرستان اردل

text: پارک جنگلی روستای گندمکار


title: شهرستان اردل

text: جاده تاریخی دزپارت


title: شهرستان اردل

text: کاروانسرای روستای شلیل


title: شهرستان اردل

text: در لغت نامه کلمه ارد به معنی مقدس آورده شده است و اردل متشکل از دو کلمه ارد+ اله می باشد که اله نیز به معنای کوه کوچک یا تپه می باشد و معنای اردل، «تپه مقدس» است. وجود یک تپه در محله قدیم اردل که امامزاده عزیز در آنجا مدفون هستند، موید این واقعیت است .


title: شهرستان اردل

text: اردل در فاصله ۷۵ کیلومتری جنوب باختری شهرکرد، در مسیر جاده ارتباطی شهرکرد - اهواز قرار دارد. آب و هوای آن معتدل مایل به سرد و خشک و بیش‌ترین درجه حرارت در تابستان‌ها ۳۵ درجه و کم‌ترین درجه حرارت در زمستان‌ها ۷ درجه زیر صفر می‌باشد. میزان بارش سالانه اردل به‌طور متوسط ۵۰۰ میلی‌متر است.


title: شهرستان اردل

text: بر پایهٔ آمار سال ۱۳۹۰ جمعیت اردل بالغ بر ۸۹۹۲ نفر می‌باشد. اردل در سال ۱۳۶۹ شهرستان مستقلی شد و جمعیت شهرستان طبق آمار سال ۱۳۹۰ برابر با ۵۳۵۱۴ نفر بوده‌است.


title: شهرستان اردل

text: بخش مرکزی شامل دهستان پشتکوه و دهستان دیناران:


title: شهرستان اردل

text: شهرها: اردل، کاج و دشتک


title: شهرستان اردل

text: روستاها: سرپیر و ریگک روستاها: رستم‌آباد، قلعه رشید، قلعه درویش، حسین‌آباد، زرمیتان و آلیکوه بخش میانکوه، شامل سه دهستان است:


title: شهرستان اردل

text: شهرها: سرخون


title: شهرستان کوهرنگ

text: شهرستان کوهرنگ یکی از شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری است که مرکز آن، شهر چلگرد می باشد. شهرستان کوهرنگ به دلیل وجود زردکوه(دومین قله مرتفع زاگرس)، سرچشمه زاینده رود، کارون و دز می باشد. منطقه کوهرنگ از سردترین مناطق ایران است که به پایتخت برفی ایران شهرت دارد. مردم کوهرنگ اغلب به گویش بختیاری سخن می‌گویند.


title: شهرستان کوهرنگ

text: مرکزشهرستان یعنی شهر چلگرد، در ۸۵ کیلومتری شهرکرد واقع شده‌است. طبیعت بکر و دست نخورده منطقه به همراه جاذبه‌های گردشگری بی‌نظیر، سالیانه گردشگران بسیاری را از سراسر کشور و حتی دنیا به سوی این شهرستان هدایت می‌کنند. فصل بهار: علاقه مندان به طبیعت از دشت لاله‌های واژگون کوهرنگ، فصل تابستان: علاقه مندان به اسکی تابستانه در قلل مرتفع و پوشیده از برف زردکوه بختیاری، فصل پاییز: علاقه مندان به کوچ و شیوه زیست‌بوم عشایر بختیاری است. در ضمن ۱۰ درصد از کل آبهای کشور از جمله سرچشمه سه رودخانه بزرگ و حیاتی یعنی زاینده رود، کارون و دز در این شهرستان و از قلل سر به فلک کشیده زردکوه بختیاری سر چشمه می‌گیرند.شهرها: چلگرد بازفت صمصامی


title: شهرستان کوهرنگ

text: بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان کوهرنگ در سال ۱۳۹۰ برابر با ۳۵٬۹۱۵ نفر (۷٬۷۱۱ خانوار) بوده‌است. جمعیت نقاط شهری در این شهرستان ۳٬۰۶۱ نفر (۵۹۶ خانوار) و جمعیت نقاط روستایی ۳۱٬۴۰۸ نفر (۶٬۸۰۰ خانوار) بوده‌است.


title: شهرستان کوهرنگ

text: چشمه دیمه در روستای دیمه تونل کوهرنگ در چلگردزردکوه (دومین قله مرتفع زاگرس) دشت لاله‌های واژگون کوهرنگ در روستای بنواستکی پیست اسکی کوهرنگ در چلگرد غار یخی چما در روستای شیخ علی خان آبشار شیخ علیخان در روستای شیخ علی خانآبشار نیاکان در روستای نیاکان زاینده رودرودخانه کوهرنگرودخانه بازفتچشمه کوهرنگ در چلگرد روستای پلکانی سرآقاسید(ماسوله زاگرس) چشمه دزداران در صمصامی چشمه مورز در روستای مورز پل خداآفرین در بازفت


title: شهرستان کوهرنگ

text: قالی بختیاری، چوغا بافی، وریس بافی، خورجین بافی و بافت سیاه چادر (بهون)


title: شهرستان کوهرنگ

text: کرفس کوهی(کلوس)، موسیر، تره کوهی، چویل، بن سرخ و …


title: شهرستان کوهرنگ

text: عسل کوهرنگ و انواع لبنیات (کشک و قارا).


title: سفیددشت

text: سفیددشت شهری از توابع بخش مرکزی شهرستان بروجن در استان چهارمحال و بختیاری است که مردم آن به زبان ترکی قشقایی صحبت می کنند.


title: سفیددشت

text: براساس آمار سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با ۵،۴۷۱ نفر بوده‌است.


title: سفیددشت

text: مردم سفیددشت بیشتر به کشاورزی، دامداری و صنعت اشتغال دارند و در کنار آن به بافت قالی و قالیچه‌های بختیاری و نائینی نیز توجه دارند. مردم سفیددشت اکثرا به زبان ترکی قشقایی تکلم می‌کنند.


title: سفیددشت

text: شرکت فولاد چهارمحال و شهرک صنعتی سفیددشت در این شهر قرار دارد.


title: سفیددشت

text: در منابع تاریخی آمده‌است که اوایل قرن ۱۱ هجری، شاه عباس صفوی که برای سرکشی به رمه‌های خود در گندمان، از این مسیر عبور کرده، با گذر از دشت و دیدن سرسبزی و آبادانی و خرمی آن، دستور به ساختن قلعه و برج را می‌دهد. این برج و بارو که در سالهای بعد به قلعه و سپس به قلعه کهنه شهرت پیدا کرد، اولین هسته شهر سفیددشت را پایه‌گذاری کرده‌است و به تدریج و در طول حکومت صفویان، مسجد شاه عباس و حمام شاه عباس که امروزه فرسوده و قدیمی شده‌اند نیز ساخته شد.


title: سفیددشت

text: مناطق و آثار دیدنی و گردشگری: چشمه رنگرزی_ قلعه کهنه _ مسجد جامع سفیددشت – حمام شاه عباس – مسجد حسینی – آق تپه – امامزاده باباگرد آلو – پارک شیر سنگی.


title: نقنه

text: نَقْنِه شهری در شهرستان بروجن و استان چهارمحال و بختیاری است که مردم آن به زبان فارسی صحبت می کنند.


title: نقنه

text: این شهر در شرقی‌ترین نقطه استان قرار دارد.


title: نقنه

text: تاریخ دقیق اسکان در مکان فعلی شهر نقنه مشخص نیست، هرچند قدیمی‌ترین تاریخ مسجل برای نقنه را می‌توان بر اساس زمان ساخت مسجد جامع نقنه که طبق بررسی‌های باستان‌شناسی به دوره تیموریان (۷۷۱ – ۹۱۱ ه.ق/۱۳۷۰–۱۵۰۶ م) بازمی‌گردد، به آن زمان نسبت داد.


title: نقنه

text: بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰ جمعیت نقنه ۹٬۶۰۲ نفر است.


title: نقنه

text: به گفته برخی از بزرگان شهر، کلمه نقنه از قنات مشتق شده‌است و این به دلیل قنات‌های متعددی (به قولی ۷ دهنه قنات) است که در گذشته در نقنه وجود داشته و در حال حاضر نیز برخی از آن‌ها فعال هستند و آب آن‌ها از مرکز شهر نقنه می‌گذرد و مزارع پایین دست نقنه را آبیاری می‌کند.


title: نقنه

text: مسجد جامع نقنه مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان بروجن، بخش مرکزی، شهر نقنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: نقنه

text: این چشمه که در شمال نقنه و در پایین کوهی به همین نام قرار دارد در همه فصول سال پرآب است و آب گوارایی دارد. آب این چشمه اراضی پایین دست را آبیاری می‌کند. در اطراف این چشمه مرغزار زیبایی قرار دارد.


title: نقنه

text: چشمه سفید نقنه دارای چشم‌اندازی بسیار زیبا با چشمه‌ای بسیار گوارا و درختان بسیار زیبا و کهن در کنار کوه چشمه سفید قرار گرفته این مکان در۲کیلومتری شهر نقنه در جاده تنگ آهن واقع شده‌است. در فصل بهار و تابستان بسیار زیبا و سرسبز محلی جهت گردش مردم و در زمستان با پوشیده شدن کوه‌های اطرافش از برف محلی جهت پیست اسکی اهالی می‌شود.


title: نقنه

text: آسیاب آبی نقنه در جنوب این شهر و در حاشیه رودخانه نقنه قرار گرفته‌است. این آسیاب تا دهه ۴۰ شمسی فعال بوده‌است اما متأسفانه در حال حاضر به دلیل عدم توجه و همچنین خشک شدن رودخانه (به دلیل خشکسالی و احداث سد)، جز ویرانه‌ای از آن باقی نمانده‌است.


title: نقنه

text: امامزاده میر حیدر شاهاین امامزاده از نوادگان جعفرصادق است که همراه باعده‌ای از انصار و شیعیان برای عزیمت به طوس از طریق اروندرود به خاک ایران حرکت نمودند و موقعی به خاک ایران رسیدند که رضا رامسموم کرده بودند و حاکمان عباسی، دستور تعقیب و دستگیری و کشتن آل ابوتراب را به حکام منطقه صادر کرده بودند و امامزاده شاه حیدر را در کنار شهر نقنه (۵ کیلومتری بروجن) کشتند. در زمان سلطنت قاجار گنبد و بارگاهی به سبک معماری قدیم به صورت هشت ضلعی بر روی مرقد امامزاده ساخته‌اند. پس از شروع جنگ ایران و عراق، کشته شدگان شهر در این مکان به خاک سپرده شدند.


title: نقنه

text: لاله‌های واژگون در دامنه کوه‌های جنوب نقنه (کوه‌های سی دره سی و تنگ خرسی) و دشت‌ها و دره‌های پایین دست آن در اواخر فروردین و اوایل اردیبهشت به گل می‌نشینند. این گونه از لاله واژگون بسیار نادر است و یک اثر طبیعی ملی به‌شمار می‌آید.


title: نقنه

text: عمر این گیاه بسیار کوتاه است. گل‌دهی آن از اوایل اردیبهشت آغاز می‌شود و در فصل بارش پایان می‌یابد. لاله واژگون از گیاهان علفی پیازدار و چندساله‌است که تاکنون ۱۵ گونه آن در ایران شناسایی شده‌است. در دشت‌های نقنه می‌توان این گل را به رنگ‌های قرمز و زرد (که کمتر دیده می‌شود) یافت.


title: نقنه

text: در گذشته بسیاری از زنان نقنه به شغل قالیبافی اشتغال داشتند اما متأسفانه در سال‌های اخیر به دلیل کم رونق شدن فرش دستباف ایرانی در بازارهای جهانی، رونق این شغل نیز کاهش چشمگیر داشته‌است.


title: نقنه

text: نزدیکترین ایستگاه هواشناسی به نقنه، ایستگاه بروجن می‌باشد که حدوداً در ۵ کیلومتری نقنه قرار دارد. از بروجن همواره به عنوان یکی از سردترین شهرهای کشور در گزارش‌ها هواشناسی نام برده می‌شود ارتفاع این شهرستان از سطح متوسط دریا ۲۴۳۲ متر است. از لحاظ اقلیمی دارای شرایط نیمه مرطوب با تابستان معتدل و زمستان بسیار سرد می‌باشد. تعداد روزهای یخبندان در حدود ۱۲۲روز در سال می‌باشد. حداقل مطلق دمای این ایستگاه به ۳۶- درجه می‌رسد و حداکثر مطلق دمای مشاهد شده به ۳۶درجه سانتیگراد بالغ گردیده‌است. بارش سالانه این ایستگاه به‌طور متوسط به ۳۶۰ میلی‌متر بالغ می‌گردد و دارای دو فصل خشک و مرطوب است. فصل خشک آن از خرداد تا شهریور ادامه دارد و فصل مرطوب آن از مهر ماه آغاز و تا اردیبهشت ادامه دارد. در مجموع بارش فصل زمستان به ۴۴ درصد و پاییز به ۳۲درصد و بهار به ۲۴درصد می‌رسد و تابستان ۱ در صد بارش را داراست. بروجن یکی از مرتفع‌ترین شهرهای کشور است که این خصیصه بروجن را از جهت محیط زیست حیوانی و گیاهی بسیار غنی و پر جاذبه نموده‌است.


title: تالاب چغاخور

text: تالاب بین‌المللی چُغاخور، تالابی در شهرستان بروجن در استان چهارمحال بختیاری است. این تالاب با مساحتی حدود ۲۳۰۰ هکتار در دامنه ارتفاعات برآفتاب و کلار (۳۸۳۰ متر)، در مسیر جاده شهرکرد-اهواز قرار گرفته است.


title: تالاب چغاخور

text: ویژگی منحصر به فرد تالاب، وجود نوعی ماهی از خانواده گامبوزیا (کپوردندان) در این مکان است. در تابستان دیدن عشایر و روستاهای اطراف چغاخور بسیار لذت بخش است.


title: تالاب چغاخور

text: به تازگی می‌خواهند از جایی که فرسایش آبی بالاست آب را به این تالاب منتقل کنند و به این ترتیب آبی که وارد تالاب خواهد شد پر از رسوب است. اگر این آب داخل تالاب بیاید علاوه بر این که ارتفاع آب بیش از شش متر می‌شود و ویژگی تالابی چغاخور از بین می‌رود، خسارات دیگری هم وارد می‌شود. خود آب با این سرعتی که وارد تالاب می‌شود یک جریان رودخانه‌ای درست می‌کند که به دلیل جریان تند آب کل اکوسیستم تالاب را از بین خواهد برد. علاوه بر این، آن رسوباتی که با حجم زیاد وارد تالاب می‌شود، کل رویشگاه کف تالاب را از بین می‌برد.


title: ناغان

text: ناغان مرکز بخش ناغان در شهرستان کیار و استان چهارمحال و بختیاری است. ناغان یکی از قطب‌های مهم تولید ماهیان سرد آبی و همچنین انگور در کشور می‌باشد.


title: ناغان

text: این شهر در مسیر جاده شهرکرد-اهواز قرار گرفته‌است و مسافت آن تا شهرکرد، ۷۵ کیلومتر است.


title: ناغان

text: زلزلهٔ ۶ ریشتری که در فروردین سال ۱۳۵۶ هجری شمسی در ناغان اتفاق افتاد و باعثی ویرانی کامل این شهر شد. شمار کشتگان زلزله حدود ۳۶۶ نفر و تعداد زخمیان ۲۰۰ نفر برآورده شده‌است. در این زمین لرزه ۳۵۰ خانه از ۴۵۰ خانه شهر تخریب شد و در همان سال خانه‌های جدید در فاصله کمتری از شهر ویران شده برای هر خانواده ساخته شد. در جریان این اتفاقات فرح پهلوی(ملکه ایران) و امیرعباس هویدا(نخست وزیر) به ناغان سفر کردند.


title: ناغان

text: کلمه ناغان، تغییر یافته نایگان به معنای مکان مرطوب است که با توجه به وجود رودخانه‌ها و چشمه سارهای فراوان، علت این نام گذاری مشخص می‌شود. ناغان باداشتن قدمت تاریخی و با وجود چشمه ساران زیاد و آب فراوان جزء اولین نقاطی است که عشایر برای سکونت انتخاب کردند. به مرور زمان کلمه نوغان به ناغان تبدیل شده‌است. در فرهنگ معین جلد ششم اسمی از ناغان برده شده‌است که در آن ناغان ده، دهستان، پشتکوه بخش اردل شهرستان شهرکرد و استان دهم اصفهان است. ناغان در سال ۱۳۰۵ به شهرستان بروجن انتقال یافت و در سال ۱۳۷۳ به شهر تبدیل شد و نهایتا در سال ۱۳۸۷ از لحاظ تقسیمات سیاسی از شهرستان اردل جدا و یکی از بخشهای شهرستان کیار شد.


title: دوپلان

text: روستای دوپلان، مرکز دهستان مشایخ در بخش ناغان، شهرستان کیار و استان چهارمحال و بختیاری می‌باشد.


title: دوپلان

text: این روستا در دهستان مشایخ قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۳۱ نفر (۹۸خانوار) بوده‌است.


title: آلونی

text: آلونی مرکز شهرستان خانمیرزا در استان چهارمحال و بختیاری است.


title: آلونی

text: بر اساس آمار سال ۱۳۹۵ جمعیت آلونی برابر با ۵٬۲۴۸ نفر بوده‌است.


title: مال‌خلیفه (لردگان)

text: مال‌خلیفه شهری از توابع بخش فلارد، شهرستان لردگان در استان چهارمحال و بختیاری است.


title: مال‌خلیفه (لردگان)

text: این شهر دارای یک کوه صخره‌ای به ارتفاع ۲۶۰۰ متر می‌باشدکه شهر دقیقاً در مجاورت این کوه سنگی واقع شده که منظره طبیعی زیبایی را به وجود آورده‌است. چشمه‌سارهای فراوانی از این کوه منشعب شده که باعث به‌وجود آمدن چشمه بَرم مال خلیفه در ضلع شرقی کوه شده‌است. زمین‌های زراعی برنج و گندم به‌وسیله آب این برم سیراب می‌شوند.


title: مال‌خلیفه (لردگان)

text: در زبان لری بختیاری به تعدادی خانه که در کنار هم بنا شده‌اند «مال» گفته می‌شود.


title: مال‌خلیفه (لردگان)

text: مردم این منطقه لر هستند و به زبان  لری بختیاری (گویش بختیاری) سخن می‌گویند.


title: مال‌خلیفه (لردگان)

text: بر اساس آمار سال ۱۳۹۵ جمعیت مال‌خلیفه برابر با ۴۰۲۴ نفر بوده‌است.


title: دشت میلاس

text: میلاس، دشتی در شهرستان لردگان در استان چهارمحال و بختیاری است.


title: دشت میلاس

text: دشت میلاس شامل روستاهای میلاس (فاضل)، دهنو میلاس، چاگاه میلاس، برآفتاب میلاس (ده سهرابی)، تل ماران، اسلام‌آباد، باغ انارمیلاس، ده کلگه، کرف و گوشه


title: دشت میلاس

text: و پشت کوه میلاس که شامل روستاهای لیرابی، له‌دراز، سرقلعه، بردکارخانه است.


title: جوانمردی (روستا)

text: جوانمردی، شهری از توابع بخش مرکزی شهرستان خانمیرزا در استان چهارمحال و بختیاری ایران است.


title: جوانمردی (روستا)

text: این شهر در دهستان جوانمردی قرار دارد و بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ، جمعیت آن نفر (خانوار) بوده‌است.


title: سندگان

text: سَنَدْگان(Sanadgan) روستایی در بخش فلارد شهرستان لردگان استان چهارمحال و بختیاری ایران است.


title: سندگان

text: این روستا در جنوب شرقی استان و همجوار با دو استان اصفهان و کهگلویه و بویراحمد واقع گردیده است که از دو بخش سندگان علیا و سندگان سفلا تشکیل شده است.


title: سندگان

text: چشمه واقع در این روستا از نقاط گردشگری منطقه فلاد در شهرستان لردگان به حساب می‌آید که سالانه پذیرای خیل مشتاقان گردشگری در این شهرستان است. این روستا یکی از قطب‌های پرورش ماهی قزل آلا در شهرستان لردگان محسوب به حساب می آید .این روستا در فاصله ۵ کیلومتری از شهر مالخلیفه واقع گریده و از دید صنعتی دارای یک شهرک صنعتی و یک پتروشیمی به نام شرکت اوره و آمونیاک لردگان است که سهم قابل توجهی در رشد اشتغال در منطقه فلارد را به خود اختصاص داده است.ساکنین


title: باغ‌بهزاد

text: باغ‌بهزاد، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان خانمیرزا در استان چهارمحال و بختیاری ایران.


title: باغ‌بهزاد

text: این روستا در دهستان خانمیرزا قرار داشته و براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۲۴۵۴ نفر بوده‌است.


title: قلعه‌مدرسه

text: در قدیم به گونه‌ای از کاروانسراهای میان‌راهی، قلعه‌مدرسه گفته می‌شد. از قلعه‌مدرسه‌های ایران می‌توان قلعه‌مدرسه اتابکان ایذه در خوزستان را نام برد.


title: قلعه‌مدرسه

text: آفتاب


title: جهرم

text: جَهرُم یکی از شهرهای استان فارس و مرکز شهرستان جهرم است. جمعیت این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۴۱٬۶۳۴ نفر بوده‌است. جهرم بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهر نیمهٔ جنوبی استان فارس، دومین شهر بزرگ و سومین شهر پرجمعیت در کل استان و پنجمین شهر بزرگ جنوب ایران است. شهر جهرم به دلیل دارا بودن بالاترین شاخص‌های جمعیتی و توسعه‌یافتگی، مهم‌ترین گزینه برای مرکزیت سیاسی جنوب استان فارس در صورت تقسیم به‌شمار می‌رود.


title: جهرم

text: جهرم از شهرهای تاریخی ایران است. بانی و سازندهٔ شهر جهرم اردشیر یکم پسر خشایارشا پنجمین پادشاه هخامنشی عنوان شده‌است. فردوسی در شاهنامه، در موارد متعددی به خصوص در داستان‌های مربوط به اردشیر بابکان، از جهرم نام برده‌است. آثار باستانی و جاذبه‌های گردشگری فراوانی در جهرم وجود دارند. آتشکده جهرم، بازار جهرم، مسجد جامع، مدرسه خان و غار سنگ‌تراشان از شناخته‌شده‌ترین آثار تاریخی جهرم هستند.


title: جهرم

text: جهرم در منطقهٔ نیمه‌خشک گرم قرار گرفته و میزان بارندگی آن حدود ۲۸۵ میلی‌متر در سال می‌باشد. میانگین دمای این شهر حدود ۲۰ درجهٔ سانتی گراد است. بیشینهٔ دما در تابستان به ۴۰٫۵ درجه و کمینهٔ دما در زمستان به ۲٫۴ درجه سانتی‌گراد می‌رسد. ارتفاع متوسط جهرم، حدود ۱۰۵۰ متر از سطح دریاست. بیشتر اهالی جهرم شیعه و فارسی‌زبان می‌باشند.


title: جهرم

text: جهرم با داشتن چندین دانشگاه، بیمارستان و مرکز پزشکی یکی از قطب‌های دانشگاهی و پزشکی جنوب کشور است. جهرم دارای دو شهرک صنعتی، منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی، بندر خشک، پتروشیمی، فرودگاه بین‌المللی، صداوسیما، گمرک و نیروگاه سیکل ترکیبی است. جهرم از شهرهای دارای فرمانداری ویژه است و شهرداری آن نیز دومین شهرداری استان فارس از نظر تاریخ تأسیس و درجه شهرداری (پس از شیراز) می‌باشد.


title: جهرم

text: اقتصاد جهرم برپایه کشاورزی و صنعت استوار است و مهم‌ترین فراورده‌های کشاورزی آن خرما و مرکبات است. جهرم به «بزرگترین باغ شهر ایران» معروف است و با تولید بیش از یک میلیون تن محصولات باغی در سال، ۲/۱ درصد از خرما و ۶ درصد از مرکبات جهان را تولید می‌کند.


title: جهرم

text: دربارهٔ وجه تسمیه جهرم سه نظریه وجود دارد: «چتر سبز» یکی از لقب‌های جهرم است که به خاطر شباهت توده‌های انبوده درختان نخل اطراف جهرم به چتری سبزرنگ است. «دارالمومنین»، دیگر لقب شهر جهرم است که توسط آیت‌الله خامنه‌ای به دلیل حضور پررنگ مردم جهرم در صحنه‌های انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی انتخاب شده‌است. جهرم همچنین به «شهر طلای ترش» و «دیار نخل و نارنج» نیز معروف است.


title: جهرم

text: جهرم از شهرهای بسیار قدیمی ایران است که نام قبلی آن "گهرم" بوده‌است. به روایت مورخان و محققان تاریخ شهر جهرم به سده چهارم قبل از میلاد می‌رسد. روایت شاهنامه فردوسی از آبادانی جهرم در دوره هخامنشی و ساسانی حکایت می‌کند.


title: جهرم

text: حمدالله مستوفی در نزهةالقلوب می‌نویسد «جهرم شهری وسط و از بناهای بهمن بن اسفندیار است.» اگر چه بهمن و اسفندیار و غیره جنبهٔ افسانه‌ای داشته و سندیت تاریخی ندارد ولی توجه به اشارات تاریخی از سرنوشت دارا و اردشیر و بهرام گور و غیره و اشارات فردوسی چنین به نظر می‌رسد که جهرم در دوران قبل از اسلام دارای اهمیت مخصوصی بوده و یکی از شهرهای معتبر فارس به‌شمار می‌رفته‌است و حتی اشتهار آن در داستان‌های قدیم ایران به حدی بوده که در سرگذشتهای اسکندر و دارا نیز نامی از این شهر به میان می‌آید؛ و به‌طور خلاصه از داستان‌های اشاره شده در شاهنامه و دیگر منابع تاریخی چنین بر می‌آید که جهرم در ان زمان در بین شهرهای فارس، به صورت دژی مستحکم و نقطه سوق‌الجیشی پراهمیتی بوده و در تمام داستان‌های مربوط، آخرین موضع حفاظتی در خط عقب‌نشینی بوده‌است؛ و آثار بناهای مشهور به قلعه گبری که در دامنه کوه‌های جنوبی و شمال غربی شهر هنوز باقی است نام برد که به سبک معماری ساسانی ساخته شده‌است.


title: جهرم

text: اسناد و آثار تاریخی گویای آنست که جهرم در دوره هخامنشی تأسیس می‌شود و دردوره ساسانیان اوج می‌گیرد و گسترش پیدا می‌کند. آثار به جا مانده از آن دوران مانند چندین چهار طاق و قلعه گبری و همچنین وجود بزرگانی مانند باربد و جاماسب حکیم که در این محدوده ساکن بوده‌اند بیانگر اهمیت این منطقه در دوران ساسانی است و نشانگر آنست که جهرم همواره مورد توجه حاکمان و مردمان بوده و نقش والا و تأثیرگذاری در منطقه داشته‌است. در فارسنامه ابن بلخی بعنوان یکی از قدیمی‌ترین مستندات نوشتاری به صراحت آمده‌است: افزون بر این، در شاهنامه نیز شانزده بار از جهرم اسم آورده شده و حکیم ابوالقاسم فردوسی با ذکر حکایاتی بر آبادانی و نقش تأثیرگذار جهرم در آن دوران تأکید می‌کند. از جهرم در کارنامه اردشیر بابکان به صورت «زرهم» یاد شده است.


title: جهرم

text: نام جهرم ۱۶ بار در شاهنامه فردوسی تکرار شده‌است. به گفته فردوسی، وقتی که اسکندر مقدونی به ایران حمله می‌کند و ایرانیان را شکست می‌دهد، «دارا» به جهرم فرار می‌کند؛ «جهاندار دارا به جهرم رسید». طبق شاهنامه، مهرک نوش‌زاد هم از اهالی شهر جهرم بوده‌است؛ ابیات فردوسی در مورد جهرم به شرح زیر است:


title: جهرم

text: آنگونه که درکتاب فتوح البلدان اثر احمدبن یحیی البلاذری و کتاب فارسنامه ابن‌بلخی آمده‌است؛ فتح جهرم درسال بیستم هجری بدست عثمان‌بن ابی‌العاص ثقفی اتفاق افتاده‌است ولی ابن‌اثیر تاریخ فتح جهرم را درسال ۲۳ هجری توسط ساریه بن زنیم می‌داند. دراین منابع آمده‌است که عمربن الخطاب قشونی را به فرماندهی عثمان بن ابی العاصی مأمور حمله به داراب، فسا و جهرم می‌کند. پس از چند بار حمله، موفق می‌شود با تصرف بوشهر از مسیر دشتستان، خنج و افزر به طرف جهرم حرکت کند. در آن زمان قشون فارس که به فرمان هربذ داماد یزدگرد آخرین پادشاه ساسانی در جهرم قرارگاه زده بودند برای جلوگیری از پیشروی اعراب به سمت کارزین حرکت می‌کند ولی درآنجا شکست خورده و اعراب به سمت جهرم حرکت کرده و نهایتاً پس از محاصره و درگیری جهرم را فتح می‌کنند. بعضی بر این عقیده اند که محل این درگیری در سمت غرب جهرم که امروزه به دره شهدا مشهور است و بقعه ای نیز به همین نام وجود دارد، بوده‌است.


title: جهرم

text: جغرافیانویسان سده‌های ۴ تا ۶ هجری جهرم را شهری آباد و از نظر اقتصادی پر رونق توصیف کرده‌اند و فهرستی از تولیدات این شهر به دست داده‌اند که از جملهٔ آنها پارچه‌های پر نقش و نگار، گلیم و قالیچه‌های نمازی (سجاده) و زیلوهایی معروف به زیلوی جهرمی را می‌توان نام برد که از جهرم به دیگر نقاط صادر می‌شده، و از شهرت فراوانی برخوردار بوده‌است. در این دوره جهرم یکی از مراکز مهم صنعتی فارس به‌شمار می‌رفته‌است. افزون بر تولیدات کارگاهی، جهرم از نظر کشاورزی نیز دارای اهمیت بوده، و محصولاتی همچون پنبه و غلات در مزارع آن کشت می‌شده‌است.


title: جهرم

text: در فارسنامه ابن‌بلخی درج است که: «مالیات جهرم در آل بویه، حقوق ولیعهد شدی.» به استناد نوشته‌های استخری، ابن بلخی و حمد اله مستوفی، جهرم قلعه‌ای بزرگ معروف به خورشه و خورشاه داشت که فاصله آن تا شهر پنج فرسخ بود. بانی این قلعه خورشه، عامل خلفای بنی امیه در جهرم بود که بعدها به همت خواجه نظام‌الملک و وزیر مشهور سلجوقیان تعمیر و مرمت شد.


title: جهرم

text: در دوره صفویه با توجه به اینکه علاقه خاصی در ایجاد بناهای عام‌المنفعه داشته‌اند ولی جهرم چندان مورد توجه قرار نگرفت، ولی در قرن هشتم هجری غرس درخت خرما و بهره‌برداری از آن آغاز گردید و مردمان جهرم به اندازه کافی در امور زراعت و باغداری پیشگام شدند و بعد از کاشت سطح وسیعی از اراضی با نهال خرما نتیجه مطلوبی از آن بدست آوردند. به‌طوری‌که می‌توان گفت در اواخر دوره صفوی و اوایل زندیه دوره شکوفایی آن در زمینه باغداری به خصوص کاشت درخت خرما بوده‌است. سیاحتگران مشهوری مثل تاورنیه، شاردن، فیگرا و کری لوبوین در این دوران در سفرنامه‌هایشان جهرم را وصف کرده‌اند. جهرم در اواخر دورۀ صفویه در زمان حملۀ افغان‌ها دستخوش تهاجم و تاخت و تاز آن‌ها قرار گرفت و آسیب دید.


title: جهرم

text: جاده ادویه یکی از جاده‌های تاریخی مرتبط به جاده ابریشم در دوران صفویه بوده‌است که محصولاتی مانند ادویه و پارچه از هندوستان وارد بندرعباس شده از آنجا با گذر از شهرهای مانند لار و جهرم به منطقه فارس می‌رسیده و به همین دلیل به نام ادویه مشهور شده. شاردن از سیاحان به نام در سال ۱۰۵۹ هجری شمسی از جاده ادویه عبور کرده و در سفرنامه خود نوشته که در کوه البرز جهرم به عنوان سخت‌ترین و خطرناکترین کوهی که در ایران وجود دارد و جاده‌ای سنگ‌فرش شده با عرض بیش از چهار قدم تنها مسیر عبوری از این کوه است. در قله این کوه سه آب انبار وجود دارد که به دلیل خشکسالی بودن آب هستند. اکنون تنها پنج کیلومتر از این جاده در ۶ کیلومتری جنوب جهرم سالم باقی‌مانده‌است و حدود یک کیلومتر از آن جاده سنگ‌فرش است.


title: جهرم

text: در دوره قاجاریه و به دست حکمران این شهر شروع به ساخت بناها و مکان جهت امور شهری از جمله ساخت بازار سرپوشیده و همچنین کاروانسراهای متعدد و توسعه شهر اقدام می‌شود. محمدحسن میرزا مهندس قاجار در سال ۱۲۶۶ خورشیدی، جهرم را بعد از شیراز و بوشهر، بزرگ‌ترین و آبادترین شهر فارس معرفی می‌کند. اعتمادالسلطنه نیز در اواخر دوره قاجار، جهرم را از نظر وسعت و بزرگی از شهرهایی نظیر قم و کاشان برتر توصیف می‌کند.


title: جهرم

text: در نهضت تنباکو که از آن به عنوان مقدمه انقلاب مشروطه یاد می‌شود، مردم جهرم نقش مهمی را ایفا نمودند. آنچه از این مقطع تاریخی نقل شده‌است، حاکی از پیوند آگاهانه مردم و علما این دیار در حمایت از فتوای ضد استعماری تحریم تنباکو است. مردم جهرم انقلاب مشروطه نیز نقش مهمی داشتند و دو چهره از مشروطه خواهان جنوب، آیت‌الله العظمی سید عبدالحسین نجفی لاری (طراح و پایه‌گذار حکومت اسلامی و سرسلسه خاندان آیت اللهی) و حجت‌الاسلام والمسلمین سید اسدالله موسوی اصفهانی (از مشروطه خواهان حاضر در مجلس هنگام به توپ بستن مجلس و سر سلسله خاندان حق‌شناس جهرمی) در جهرم زندگی کرده‌اند.


title: جهرم

text: در این دوران جهرم از مراکز عمده کشت تنباکو در ایران بوده‌است، و این محصول در روستای هکان از توابع بخش مرکزی شهرستان جهرم کشت می‌شود که در نوع خود یکی از مرغوبترین‌ها می‌باشد و دارای اهمیت بسزایی است. مردم جهرم با شنیدن فتوای میرزای بزرگ و خبر تحریم خرید و فروش و استعمال تنباکو، پرچم مبارزه علیه انحصار فروش تنباکو را برافراشتند و ضمن ممانعت از ورود نمایندگان کمپانی رژی به جهرم، از فروش تنباکو خودداری نمودند و جنبش ضد رژی را پس از تهران و تبریز به وجود آوردند و تأثیر مثبتی در حوادث مشروطیت و تحولات پس از آن به جای گذاشتند.


title: جهرم

text: اسناد مراوده و نامه‌های برخی از علمای جهرم با آیت اله کاشانی در جریان ملی شدن صنعت نفت و کفن پوشی مردم جهرم در قیام ۱۵ خرداد، سند گویایی بر حضور و نقش تأثیرگذار جهرم در جریانات سیاسی معاصر است. جهرم از معدود شهرهایی بود که جرقه‌های انقلاب اسلامی در آن از اوایل آغاز نهضت سید روح‌الله خمینی در سال ۱۳۴۲ زده شد، به‌طوری‌که حکومت پهلوی مجبور شد نام جهرم را جزء یازده شهری قرار دهد که در آن حکومت نظامی اعلام کرد و در این میان هدایت و رهبری مردم جهرم توسط سید حسین آیت‌اللهی نقش بسزایی داشت. در جریان تظاهرات مردم جهرم در دورهٔ انقلاب اسلامی ۱۱ نفر کشته شدند.


title: جهرم

text: در تاریخ دهم فروردین ۱۳۵۷ مردم جهرم به خاطر چهلم مردم تبریز قیام کردند؛ و به دنبال این واقعه چهل روز بعد مردم ۲۱ شهر ایران تظاهرات گسترده‌ای را به خاطر بزرگداشت چهلم کشته شدگان جهرم انجام دادند. ترور فرماندار نظامی و رئیس شهربانی جهرم توسط یک سرباز همزمان با زادروز محمدرضا شاه پهلوی در تاریخ ۴ آبان ۱۳۵۷ و سقوط پادگان نظامی شهر از اتفاقات برجسته جهرم در دوران انقلاب است.


title: جهرم

text: اولین شهید زن در دوران انقلاب شهیده معصومه زارعیان از جهرم است که در راهپیمایی دهم فروردین ۱۳۵۷ پس از بزرگداشت چهلم شهدای تبریز به شهادت رسید و کوچکترین شهید دوران انقلاب شهید محمد اسدی است که در روز ۲۷ آذر ماه ۱۳۵۷ در تظاهرات مردم روستای موسویه بخش کردیان جهرم در آغوش مادرش مورد اصابت گلوله قرار گرفت.


title: جهرم

text: مردم جهرم، با توجه به عقبه فرهنگی-مذهبی، در جنگ تحمیلی نیز حضوری فعال داشتند و ۱۲۰۰ شهید در این راه تقدیم به ایران کردند. لشکر ۳۳ المهدی فارس مرکز حضور اهالی جهرم در جنگ تحمیلی بود که پس از پایان جنگ به دو تیپ مخصوص ۳۳ المهدی (عج) جهرم و تیپ ۳ انصارالحجه فسا تقسیم گردید.


title: جهرم

text: شهر جهرم، مرکز شهرستان جهرم، در نیمه جنوبی استان فارس واقع شده‌است. شهرستان جهرم ۳٬۹۲۶ کیلومتر مربع وسعت دارد و از شمال به شهرستان خفر، از شرق به فسا و زرین‌دشت، از جنوب به لارستان، از مغرب به فیروزآباد و قیر و کارزین محدود شده‌است. این شهرستان در عرض جغرافیایی ۲۸ درجه و ۱۹ دقیقه تا ۲۹ درجه و ۱۰ دقیقه شمالی و طول جغرافیایی ۵۲ درجه و ۴۵ دقیقه تا ۵۴ درجه و ۴ دقیقه شرقی قرار گرفته‌است.


title: جهرم

text: چهره طبیعی این شهرستان کاملاً کوهستانی و مرتفع می‌باشد. حدود یک پنجم وسعت شهرستان جهرم دشت و چهار پنجم بقیه ارتفاعات است. این ارتفاعات بخشی از چین خوردگی زاگرس بوده و جهت اغلب کوه‌ها به تبعیت از سلسله کوه‌های زاگرس جنوبی قرار گرفته و شاخه‌هایی از آن این شهرستان را محصور کرده‌است. ارتفاع متوسط مرکز این شهرستان حدود ۱۰۵۰ متر و بلندترین نقطه آن قله سپیدار بین شهرستان خفر و بخش سیمکان حدود ۳۱۷۰ متر و پست‌ترین نقطه آن حدود ۸۵۰ متر در بخش سیمکان از سطح دریا ارتفاع دارد.


title: جهرم

text: جهرم در منطقهٔ نیمه‌خشک گرم قرار گرفته و آب و هوای آن گرم و در نواحی کوهستانی معتدل است. درجه حرارت هوا متناسب با پهنای جغرافیایی و موقعیت نقاط متغیر است. به طوری که در قسمت‌های شمال باختری شهرستان هوا ملایم و در اطراف جهرم بسیار گرم است. میانگین میزان بارندگی در جهرم حدود ۲۸۵ میلی‌متر در سال می‌باشد. طبق اطلاعات مربوط به ایستگاه کلیماتولوژی شهر جهرم در یک دوره ۳۸ ساله می‌توان گفت که درجه حرارت متوسط سالیانهٔ این شهر ۲۰٫۶ درجه سانتیگراد؛ سردترین ماه سال، دی‌ماه با میانگین درجه حرارت ۹٫۵ درجه سانتیگراد و گرم‌ترین ماه سال، تیرماه با میانگین ۳۱٫۶ درجه سانتیگراد می‌باشد. میانگین رطوبت نسبی بلندمدت جهرم، ۴۵٫۴٪ است. جهرم به‌طور میانگین سالانه ۲۰ روز یخبندان دارد.


title: جهرم

text: رودخانه‌های قره‌آغاج، شور و سیمکان از رودخانه‌های مهم اطراف جهرم هستند. سد سلمان فارسی، بزرگترین سد استان فارس، با ۱۴۰۰ میلیون متر مکعب گنجایش ذخیره آب در ۴۰ کیلومتری شهر جهرم روی رودخانه قره‌آغاج بنا شده‌است و دریاچه آن با وسعت ۴۸۵۰ هکتار در بخش‌های مرکزی و سیمکان جهرم واقع شده است.


title: جهرم

text: پوشش گیاهی در جهرم به سه دسته تقسیم می‌شود:این شهرستان به تناسب شرایط طبیعی و پوشش گیاهی، از حیات وحش متنوعی نیز برخوردار است. کل، آهو، پازن، بز کوهی، قوچ و میش، روباه، گرگ، کفتار، خرگوش از مهم‌ترین پستانداران و عقاب، قوش، کبک، کبوتر، تیهو، قمری، گنجشک، بلبل، چفت، پرستو، مارقیطونی، مارهای جعفری، کبری، کوتوله پارسی، شترمار شیرازی و … از جانوران مهم این منطقه می‌باشند. هرچند شکار بی‌رویه و خشکسالی‌های پی در پی نسل این جانوران را در معرض تهدید و انقراض قرار داده‌است.


title: جهرم

text: جمعیت شهر جهرم در سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۴۱٬۶۳۴ نفر (۲۵٬۹۴۶ خانوار) و جمعیت شهرستان ۱۸۶٬۲۶۹ نفر بوده‌است. شهر جهرم بزرگ‌ترین و پر جمعیت‌ترین شهر نیمهٔ جنوبی استان فارس، سومین شهر پرجمعیت در کل استان و پنجمین شهر بزرگ جنوب ایران می‌باشد. شهرستان جهرم نیز ششمین شهرستان پرجمعیت استان می‌باشد. رشد جمعیت در جهرم در سال ۱۳۹۵ ۱۱٫۳۸٪+ برآورد شده‌است. تراکم جمعیت در این سال برابر با ۴٬۷۵۴ نفر بر کیلومتر مربع بوده‌است.


title: جهرم

text: در این شهرستان اکثریت مردم فارسی‌زبان و از نژاد پارس هستند، البته در این شهرستان اقلیت اندکی عرب‌های درازی (اعراب خمسه) و همچنین عشایر پارس نژاد باصری هم زندگی می‌کنند که سابقهٔ سکونت آن‌ها در جهرم به زمان رضاشاه و سکونت اجباری عشایر بر می‌گردد.


title: جهرم

text: زبان مردم این شهرستان، زبان فارسی به لهجه جهرمی است. شماری از واژگان این لهجه با زبان پارسی میانه نزدیکی دارد. لهجهٔ سایر مردم شرق فارس، تا حد زیادی شبیه به این لهجه می‌باشد. البته گرچه نمی‌توان به‌طور دقیق و صریح آن را بیان کرد ولی به‌طور کلی این نکات را می‌توان در بیان و تلفظ آنان تشخیص داد:


title: جهرم

text: نمونه شعر محلی


title: جهرم

text: تقریباً تمامی مردم این شهر مسلمان و پیرو مذهب شیعه هستند؛ همچنین در این شهر جمعیت محدودی از اهل سنت عمدتاً مهاجر وجود دارند. ورود اسلام به جهرم بنا به نوشته ابن اثیر، در سال ۲۳ هجری با فتح شهر توسط ساریه بن رنیم رخ داده‌است. پیش از این تاریخ، دین زرتشت در جهرم همانند سایر نقاط ایران برتری داشت. وجود خرابه‌های چندین آتشکده مانند قدمگاه جهرم، چهارطاقی قطب‌آباد و چهارطاقی سیمکان گواهی بر این مدعاست. همچنین آرامگاه جاماسب حکیم، فیلسوف ایرانی و داماد زرتشت در اطراف شهر جهرم است که پیوند میان زرتشتیان و جهرم را بیش از پیش نشان می‌دهد. تا چند دهه پیش اقلیت زرتشتی کوچکی در جهرم ساکن بود.


title: جهرم

text: جهرم در گذشته دارای جامعه‌ای یهودی بوده که تمامی آن‌ها در قرن معاصر به شیراز و اسرائیل مهاجرت کرده‌اند. محمد حسن میرزا در سال ۱۲۷۰ خورشیدی جمعیت یهودیان جهرم را ۵۰ خانوار اعلام می‌کند. در جریان شورشی علیه یهودیان در سال ۱۳۲۲ در جهرم، غارت محلهٔ یهودیان و قتل دو یهودی به نام‌های «مشه سلیمان» و «نوالله بن شمعون» گزارش شده‌است. تا پیش از انقلاب اقلیت مسیحی کوچکی (بیشتر ارمنی) نیز در جهرم یافت می‌شد.


title: جهرم

text: در دوران قاجار با بنیان‌گذاری و گسترش جنبش بابیت و به دنبال آن بهائیت، بهائیان در شهر جهرم حضور فعال داشتند و فردی به‌نام «حاجی حسینعلی» رئیس ایشان بود. تعدادی از بهائیان جهرم در جریان شورش‌های ضد بهائی به قتل رسیدند. خدیجه بیگم، زن سید علی‌محمد باب دارای مادری جهرمی به‌نام حاجیه بی‌بی بود. سپهبد علی‌محمد خادمی یکی از بهائیان جهرم بود که برای نزدیک به ۱۶ سال مدیرعامل و رئیس هیئت مدیره شرکت «هواپیمایی ملی ایران» (هُما) و همچنین رئیس انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی (یاتا) و یکی از اعضای مجمع جهانی اقتصاد بود. علی‌محمد خادمی در میان بهاییان ایرانی، بالاترین مقام مدیریت در یک سازمان دولتی را به عهده داشت.


title: جهرم

text: بنا به گزارش سازمان میراث فرهنگی کشور تعداد ۵۶ اثر و ابنیه تاریخی در این شهرستان به ثبت رسیده‌است که تعدادی از آثار مربوط به دوره‌های قبل از اسلام و تعدادی نیز مربوط به دوره‌های بعد از اسلام در این شهرستان احداث شده‌است. از معروفترین آثار بجا مانده از دوره‌های پیش از اسلام قلعه گبری است که بر روی دامنه شمالی کوه البرز و بر روی تپه‌های شمال غربی شهر قرار دارد. مقبره جاماسب از دوره سامانی، بند و بست در فاصله ۵/۵ کیلومتری جهرم از دوره ساسانی که برای مهار کردن آب استفاده می‌شده و چهار طاقی علویه از دوره سامانی. و همچنین از آثار بعد از اسلام می‌توان به نمونه‌های زیر اشاره کرد: قدمت شهر جهرم به نقل از منابع تاریخی به پیش از حکومت اردشیر بابکان بازمی‌گردد و به همراه پسا (شهر فسای کنونی) و دارابگرد (شهر داراب کنونی) جزء سه منطقه بزرگ خطه فارس بوده‌است. شهر جهرم از دیرباز با ۱۲ محله شناخته می‌شده که که با گسترش شهر، محله‌های جدیدی به آن اضافه شده‌است. در حافظه تاریخی اهالی شهر این محله‌ها به دو گروه محله بالا و محله پایین تقسیم‌بندی می‌شود، اما امروزه این تفکیک کمتر به چشم می‌خورد. پیش از این تقسیم‌بندی و در سال ۱۲۵۰ شمسی فقط هشت محله داشته‌است که از این هشت محله چهار تای آن داخل حصار بوده‌اند. این چهار محله عبارتنداز: سنان، اسفریز، دشتاب و گازران که همه آن‌ها دربخش غربی شهر یعنی در غرب مسیل پادگان جهرم قراردارند. محلات داخل حصار به علت نزدیک بودن به دستگاه حاکمه از نظر پاره‌ای ویژگی‌ها باسایر مناطق شهر متمایز هستند و همچنین به خاطر نزدیکی به دستگاه حکومت و داشتن حصار از سایر مناطق آبادتر بوده بازار و کاروانسرای جهرم که نشان دهنده چهره سنتی شهرهای ایران است درآنجا قرارداشته‌است.


title: جهرم

text: بعد از احداث حصار گرداگرد بخش غربی شهر چهار دروازه برآن تعبیه کردنداین دروازه‌ها به دروازه خان، دروازه بی بی، دروازه پیر شبیب و دروازه گاوکشی شهرت داشته‌اند. از حصار جهرم و دروازه‌های آن امروزه اثری نیست فقط دروازه پیر شبیب دربخش شمالی شهر هنوز بنای آن برجامانده‌است. از سایر دروازه‌ها فقط درمحلی که وجود داشته‌اند نامی ازان مانده، مثل دروازه خان که مسجدی در نزدیکی آن بناشده و به نام مسجد خان خوانده می‌شود.


title: جهرم

text: محله‌های قدیمی جهرم قدیم از دوازده محله شکل گرفته بوده‌است.


title: جهرم

text: محله‌های جدید علاوه بر محلات یادشده محلات جدید دیگری نیز با توسعه شهر در اطراف آن در حال شکل گرفتن است و مهم‌ترین مناطق تجمع جمعیت رو به افزایش می‌باشند مناطقی که به‌طور کامل چهرهٔ یک محله به خود گرفته‌اند عبارتند از:


title: جهرم

text: سینما باربد جهرم از معدود سینماهای فعال استان فارس می‌باشد. این سینما از فروردین ماه ۱۳۴۵ با نام «باربد» آغاز به کار نمود، در سال ۱۳۵۷ بر اثر آتش‌سوزی تعطیل شد اما در سال ۱۳۶۰ توسط شهید عبدالرضا مصلی نژاد بازسازی و مجدداً آغاز به کار نمود. پس از درگذشت مصلی نژاد، این سینما به نام این فرد نامگذاری شد. این سینما که در مالکیت سپاه پاسداران است در حال حاضر به صورت خصوصی اداره می‌شود.شهر جهرم دارای ۳۸ پارک با بیش از ۳۴ هکتار مساحت می‌باشد. از پارک‌های جهرم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.


title: جهرم

text: تیپ مخصوص ۳۳ المهدی


title: جهرم

text: اهالی جهرم در جنگ تحمیلی عمدتاً در لشکر ۳۳ المهدی متعلق به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی حضور داشتند که پس از پایان جنگ به دو تیپ مخصوص ۳۳ المهدی (عج) جهرم و تیپ ۳ انصارالحجه فسا تقسیم گردید. تیپ ۳۳ المهدی جهرم در درگیرهای مرزی ایران و گروه پژاک که در سال ۱۳۹۰ رخ داد نیز حضور فعال داشت که منجر به کشته شدن ۶ تن از پاسداران این تیپ شد.


title: جهرم

text: پادگان آموزشی شهید دستغیب


title: جهرم

text: پادگان آموزشی شهید دستغیب یکی از پادگان‌های معروف نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران است که همواره جز ۵ پادگان نمونه و مطرح نیروی انتظامی می‌باشد. در دی ماه ۱۳۲۰ قضیه‌ای در شهر رخ داد که در پی آن دولت وقت تصمیم به استقرار پادگانی در جهرم گرفت که امروزه به پادگان آموزشی دستغیب معروف است و به آموزش نیروهای انتظامی می‌پردازد. این پادگان امروزه در قسمت جنوبی شهر دارای تأسیسات نظامی با عماراتی زیبا و خیابان‌های مشجر است. تشکیلات نظامی مزبور مدتی به صورت گردان و زمانی به صورت تیپ مستقل و مدتی نیز به صورت هنگ آموزشی بود که در این چند سال اخیر مرکز آموزش نیروی انتظامی و جدیداً یگان‌های امنیتی برخی سازمان‌ها مثل منابع طبیعی و میراث فرهنگی تبدیل شده‌است.


title: جهرم

text: در جهرم همانند سایر کشور پیش از تأسیس مدارس به سبک جدید، مکتب‌خانه‌ها وظیفهٔ آموزش را برعهده داشتند. اولین مدرسهٔ جدید در جهرم، دبستان محمودیّه بود که در سال ۱۳۰۲ تأسیس گردید. این مدرسه در سال ۱۳۱۴ دولتی شد و آن را خواجه نصیر نامیدند. مدرسهٔ ملی اسلامیّه و رحیمیّه نیز در سال‌های ۱۳۰۴ و ۱۳۰۶ تأسیس شده و اولین دبستان دخترانهٔ جهرم نیز در سال ۱۳۰۷ تأسیس شد. هم‌اکنون بیش از ۳۵هزار دانش‌آموز در ۳۶۳ مدرسه در این شهرستان مشغول به تحصیلند و بیش از ۹۴٪ جمعیت بالای ۶ سال این شهرستان باسواد هستند.


title: جهرم

text: جهرم شهری دانشگاهی است و حدود ۲۰ هزار دانشجو در مراکز آموزش عالی این شهر مشغول به تحصیل هستند. نخستین مرکز آموزش عالی جهرم، دانش‌سرای تربیت معلم بود که در سال ۱۳۳۵ تأسیس شد. در سال ۱۳۵۲ دانشکده علوم پایه و در سال ۱۳۵۶ دانشکده پزشکی جهرم زیر نظر دانشگاه پهلوی (دانشگاه شیراز فعلی) شروع به کار کردند که فعالیت هردو با وقوع انقلاب اسلامی متوقف شد. در سال ۱۳۶۵ دانشکده پزشکی و در سال ۱۳۸۶ مرکز آموزش عالی جهرم دوباره شروع به فعالیت کردند و با پیشرفت و گسترش روزافزون خود به ترتیب در سال‌های ۱۳۸۶ و ۱۳۹۰ به دانشگاه ارتقا یافتند.


title: جهرم

text: دانشگاه آزاد اسلامی جهرم در سال ۱۳۶۷ و دانشگاه پیام نور جهرم نیز در سال ۱۳۶۸ تأسیس شدند. مؤسسه آموزش عالی غیرانتفاعی اندیشه جهرم نیز در سال ۱۳۸۴ و آموزشکده فنی و حرفه‌ای سما جهرم در سال ۱۳۸۶ شروع به کار کردند. برنامه‌هایی برای ایجاد دانشگاه فرهنگیان، دانشکده افسری، دانشکده علوم قرآنی و آموزشکده فنی و حرفه‌ای در جهرم وجود دارد.


title: جهرم

text: مراکز آموزش عالی شهر جهرم به شرح زیر می‌باشند: روز ۱۰ فروردین ماه، سالروز قیام مردم جهرم در سال ۱۳۵۷ در بزرگداشت چهلمین روز قیام و شهادت مردم تبریز و سالروز به شهادت رسیدن نخستین بانوی شهید انقلاب در جهرم، روز جهرم نامیده‌شده‌است.


title: جهرم

text: شرایط جوی و اقلیمی جهرم ایجاب می‌کند که جهرم یک منطقهٔ کشاورزی باشد و به‌همین جهت از زمان‌های دور تاکنون جهرم، به عنوان سرزمین کشاورزی مطرح بوده‌است. باغداری و زراعت، دو بخش عمدهٔ کشاورزی جهرم را تشکیل می‌دهند و اقتصاد مردم این شهرستان برپایه این‌دو استوار است. سایر مردم عمدتاً به تجارت، پیشه‌وری و کارهای اداری مشغولند. همچنین در جهرم دو شهرک صنعتی و یک منطقهٔ ویژی اقتصادی وجود دارد. واحدهای صنفی شهرستان جهرم اعم از (تولیدی، فنی و توزیعی خدماتی) به عدد ۴۹۱۱ می‌رسد.


title: جهرم

text: جهرم با تولید بیش از یک میلیون تن محصولات باغی در سال، و با داشتن ۳۵۰ هزار اصله درخت نخل و ۵/۳ میلیون درخت مرکبات؛ یکی از قطب‌های مهم کشاورزی ایران است. جهرم ۲/۱ درصد از خرما و ۶ درصد از مرکبات جهان را تولید می‌کند. حدود ۳۵ درصد کل لیموترش کشور جهرم در تولید می‌شود و علاوه بر مصارف داخلی به کشورهای آسیایی، اروپایی و حوزه خلیج فارس صادر می‌شود. صادرات لیمو ترش جهرم در سال ۱۳۹۴، ۱۶۵ میلیون دلار ارزآوری داشته‌است. خرمای شاهانی جهرم یکی از مرغوبترین انواع خرما در جهان است. جهرم همچنین بزرگترین مرکز تولید لیموشیرین در جهان است.


title: جهرم

text: جهرم همچنین قطب بسته‌بندی و سورتینگ کشور است و سالانه بیش از ۵۰۰ هزار تن مرکبات در واحدهای صنایع تبدیلی بسته‌بندی و به دیگر استان‌ها و خارج از کشور صادر می‌شود.


title: جهرم

text: دامپروری این شهرستان عمدتاً به صورت کوچ نشینی انجام می‌شود که در سال‌های اخیر چندین واحد مرغداری در آن ایجاد گردیده‌است، از جمله واحد مرغداری تخم‌گذار شهرستان ۶ واحد می‌باشد و در روز ۲۵۰۰ کیلوگرم تخم مرغ تولید می‌کنند و واحدهای مرغداری گوشتی به تعداد ۱۵۸ واحد می‌رسد که سالانه ۱۰۲۰۰ تن مرغ گوشتی تولید می‌کنند و ۴ واحد گاوداری صنعتی و ۲۷۰ واحد گاوداری سنتی در این شهرستان فعال می‌باشند.


title: جهرم

text: مهم‌ترین صنعت دستی این شهرستان قالی‌بافی است به‌طوری‌که یکی از ارکان مهم رشد اقتصاد شهرستان جهرم را تشکیل داده و هر ساله نیمی از این محصولات را که شامل قالی، جاجیم و گلیم است به شهرهای دور و نزدیک صادر می‌شود. صدها سال قبل در جهرم فرشی بافته می‌شده که در تمام خاورمیانه به «جهرمیه» مشهور بوده‌است. الان اثری از این صنعت در جهرم نیست. از برگ نخل نیز صنایع دستی حصیری تهیه و تولید می‌شوند مثل: کلاه، انواع سبد، زیرانداز (سله)، بادبزن و…


title: جهرم

text: طبق توصیف‌های دن گارسیا د سیلوا فیگوئروآ سفیر اسپانیا در دربار شاه عباس بزرگ، شهرت جهرم در آن دوران به کارگاه‌هایی که در آن شب‌کلاه و نمد می‌ساختند و همچنین یک نوع قبا به نام عبا که از پارچه صوف می‌بافتند، بود.


title: جهرم

text: خرما به‌خصوص خرمای شاهانی، رطب، قصب و خارک؛ مرکباتی مانند لیمو ترش، لیمو شیرین، نارنگی، پرتقال، نارنج، بالنگ، بهار نارنج و آبلیمو از ره‌آوردهای عمدهٔ جهرم به حساب می‌آیند. در جهرم از خرما فراورده‌هایی مانند رنگینک، حلوا براتی، حلوا خرمایی، نان مشت، نان کماج، سرکه خرما و رولت خرما تولید می‌شود. گیوه (ملکی)، قالی، نمد، جاجیم و گلیم، ظروف مسی و حصیرهایی که از برگ نخل درست می‌شوند نیز از صنایع دستی جهرم هستند. خورش قیمه جهرمی نیز نوع منحصر به‌فردی از خورش قیمه است که تنها در جهرم طبخ می‌شود. به دلیل وجود درختان مرکبات، زغال نیز به‌طور عمده در جهرم تولید می‌شود به‌طوری‌که حدود یک هزار کورهٔ تولید زغال در این شهرستان وجود دارد.جهرم با دارا بودن سه بیمارستان سیدالشهدا، استاد مطهری و پیمانیه و دو بیمارستان فوق‌تخصصی در حال ساخت قلب ابوطالبی و اعصاب و روان رحمانیان و همچنین چندین مرکز مهم پزشکی و کلینیک تخصصی و فوق تخصصی، بعد از شیراز دارای بیشترین امکانات پزشکی استان است و خدمات پزشکی آن علاوه بر شهرستان جهرم، شهرستان‌های جنوبی استان فارس و استان‌های همجوار از جمله هرمزگان، کرمان، بوشهر و سیستان و بلوچستان را پوشش می‌دهد.


title: جهرم

text: مرکز رشد فناوری سلامت جهرم، یکی از مراکز رشد سلامت کشور است که زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی جهرم فعالیت داشته و ۱۳ شرکت مرتبط با حوزه سلامت در آن فعالیت می‌کنند. مرکز استریل و اتاق تمیز تجهیزات پزشکی جنوب کشور تحت پوشش این مرکز در جهرم هستند. تاکنون از شهرستان جهرم ۲۲ دوره پیش از انقلاب و ۱۱ دوره پس از انقلاب نماینده به مجلس معرفی شده‌است. شهرستان جهرم تا دوره دوم پیش از انقلاب فاقد نماینده بوده و از از دوره سوم به بعد است که نمایندگان این شهر در مجلس حضور داشته‌اند. اسامی نمایندگان معرفی شده از جهرم در ۲۴ دوره پیش از انقلاب از قرار زیر است:


title: جهرم

text: بعد از انقلاب اسلامی نیز جهرم در تمامی دوره‌ها دارای نمایندگانی به شرح زیر می‌باشد: فرمانداری جهرم در سال ۱۳۲۳ تأسیس شد. فرمانداری این شهرستان در سال ۱۳۹۲ به فرمانداری ویژه ارتقا یافت. فرمانداری ویژه بخش عمده‌ای از اختیارات استانداری را دارد و تشکیلاتی است که از فرمانداری گسترده‌تر، توانمندتر و بزرگتر ولی از استانداری کوچکتر و محدودتر است.


title: جهرم

text: فرمانداری ویژهٔ جهرم دارای ۳ معاونت «سیاسی، امنیتی و اجتماعی»، «برنامه‌ریزی و توسعه» و «هماهنگی امور عمرانی» است.


title: جهرم

text: نخستین انتخابات شورای اسلامی شهر جهرم در سال ۱۳۷۷ برگزار شد و این شورا در ۹ اردیبهشت ۱۳۷۸ شکل گرفت. مهم‌ترین وظایف آن نیز شامل انتخاب شهردار، برکناری شهردار، نظارت بر عملکرد شهرداری، تصویب بودجهٔ شهرداری و سازمان‌های وابسته به آن، تصویب آیین‌نامه‌ها و انجام امور نظارتی جهت بهبود کیفیت زندگی شهروندان است.


title: جهرم

text: اکنون شورای شهر جهرم ۷ عضور اصلی و ۵ عضو جانشین دارد.


title: جهرم

text: ادارهٔ جهرم بر عهدهٔ شهرداری جهرم است که در سال ۱۳۰۴ پس از شهرداری شیراز به عنوان دومین شهرداری استان فارس تشکیل شد. مدیریت این سازمان را شهردار جهرم بر عهده دارد. اکنون شهردار جهرم با حکم شورای شهر جهرم انتخاب می‌شود اما پیش از این با حکم وزیر کشور ایران منصوب می‌گردید. شهرداری جهرم هم‌اکنون دارای شهرداری درجه ۹ می‌باشد و از این نظر، پس از شهرداری شیراز در استان فارس رتبه دوم را داراست.


title: جهرم

text: شهرداری جهرم دارای ۴ ناحیه و ۵ سازمان می‌باشد. سازمان‌ها وابسته به آن عبارتند از: سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی، سازمان مدیریت حمل و نقل، سازمان بهسازی و نوسازی، سازمان فناوری اطلاعات و سازمان سیما، منظر و فضای سبز


title: جهرم

text: با توجه به اینکه استان فارس خاستگاه تمدن و دو امپراتوری هخامنشی و ساسانی بوده‌است، لذا، بررسی ساختار سیاسی شهرستان جهرم در این چارچوب اهمیت دارد. در زمان ساسانیان فارس به پنج قسمت یا کوره یا خوره: ۱-استخر ۲- اردشیر خوره ۳- دارابگرد ۴- شاپور ۵- قباد خوره تقسیم می‌شده و جهرم در آن دوره ضمیمه دارابگرد بوده‌است. پس از اسلام این تقسیمات تغییر کرده و فارس به چهار ناحیه: ۱-شبانکاره ۲- فارس خاص ۳- کوه کیلویه ۴- لارستان محدود گردیده و جهرم جزئی از بلوک شبانکاره به‌شمار می‌رفته‌است. سده‌های اولیه اسلامی شهر جهرم به علت آبادانی و اهمیتی که داشته اغلب به‌طور مستقیم تحت نظر سلاطین وقت اداره می‌شده کما آنکه ابن حوقل (نیمه دوم قرن چهارم) در سفرنامه خود در این باره می‌نویسد: «کان للسطان لها صاحب یستعمل فیه» یعنی در جهرم از طرف سلطان وقت مأموری حکمرانی می‌نماید. همچنین ابن بلخی در فارس نامه خود می‌نویسد: «چون پارس… رحمه اله علیهم بود این جهرم در جمله مواجب ولیعهد نهاده شدی و جهرم او را بودی». متأسفانه در کتابی که از ابن بلخی برجای مانده همان‌طور که مشاهده می‌شود اسم ملوک مزبور بیاض افتاده‌است ولی با در نظر گرفتن این موضوع که ابن بلخی کتاب خود را بین سال‌های ۴۹۸ تا ۵۱۱ نوشته و با مراجعه به کتاب تاریخی معلوم می‌گردد که تنها سلاطین آل بویه بوده‌اند که تا آن تاریخ برای اولین بار بعد از اسلام مقر حکمرانی خود را در فارس نهاده‌اند بنابراین به احتمال قوی از این نوشته ابن بلخی چنین نتیجه می‌شود که: در زمان سلاطین آل بویه مالیات جهرم به عنوان حقوق به ولیعهد مملکت پرداخت می‌شده‌است. تقسیمات استان فارس در ادوار مختلف مخصوصاً از دوران صفویه به بعد تغییراتی یافته و چون شهرها و بلوکات، در قبال مبلغی به اشخاص و حکام واگذار می‌گردید، بالتبع تقسیمات کشور نیز هر روز تغییر می‌کرده‌است. جهرم بعد از مراکز استان‌ها و دو شهر مهاباد و کیش نخستین شهری است به امکانات پخش زنده تلویزیونی مجهز شده‌است. اخبار هر هفته از استودیوی دفتر خبر صدا و سیمای جهرم به‌طور زنده و مستقیم از طریق فیبر نوری به صدا و سیمای فارس منتقل و پخش می‌شود.


title: جهرم

text: رادیو جهرم از سال ۱۳۵۶ در این شهرستان شروع به کار کرده‌است. رادیو جهرم در ایام انقلاب و دوران دفاع مقدس دارای فعالیت گسترده‌ای بوده و هرهفته از نماز جمعه جهرم پخش مستقیم داشته‌است؛ ولی این رادیو پس از ۳۵ سال فعالیت، از ادامه کار بازماند. هرچند اخیراً برنامه‌هایی برای راه‌اندازی دوبارهٔ آن وجود دارد. هم‌اکنون رادیو اینترنتی اخبار جهرم در شهر فعال است.


title: جهرم

text: تاریخ ارتباطات مخابراتی در استان فارس، به حدود یکصد سال پیش می‌رسد. کل شماره‌های منصوبه در استان فارس تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی چهل و هفت هزار شماره بود، که ۲۵۰۰۰ شماره در شهر شیراز و مابقی در شهرهای جهرم و آباده مشغول به کار بود. در سال‌های اخیر، تحولات عظیمی در سیستم‌های مخابراتی این شهرستان صورت گرفت و رشد چشمگیری در توسعه ارتباطات حاصل شد. احداث مراکز تلفن دیجیتال در نقاط شهری و روستایی شهرستان، ساخت ایستگاه‌های مخابراتی، راه‌اندازی شبکه دیتا، راه‌اندازی تلفن همراه، پروژه بزرگ فیبر نوری شهر جهرم و دیگر خدمات گسترده مخابراتی از جمله این تحولات در سال‌های اخیر می‌باشد.


title: جهرم

text: دسترسی به اینترنت در جهرم از روش‌های مختلفی از جمله dial-up، ADSL و WiMAX امکان‌پذیر است. همچنین دو شرکت ایرانسل و مبین‌نت نیز به ارائه سرویس WiMAX در این شهر می‌پردازند. علاوه بر این می‌توان از طریق سه اپراتور همراه اول، رایتل و ایرانسل از اینترنت 4G استفاده کرد.


title: جهرم

text: خروجی این شهرستان از شمال به شهرستان‌های شیراز و فسا، از شرق به لارستان و درنهایت بندرعباس و قشم و از غرب به قیر و کارزین و درنهایت عسلویه می‌باشد.


title: جهرم

text: راه‌های اصلی جهرم به شرح زیر می‌باشند:


title: جهرم

text: فرودگاه بین‌المللی شهدای جهرم از سال ۱۳۴۸ فعالیت خود را به عنوان دومین فرودگاه استان فارس آغاز کرده‌است. این فرودگاه در فاصلهٔ ۳ کیلومتری شمال شهر جهرم واقع شده و دارای پروازهایی به مقاصد تهران، مشهد و چابهار است.


title: جهرم

text: جهرم از دو مسیر ریلی به شبکه راه‌آهن سراسری متصل می‌شود. راه‌آهن جهرم در مسیر اول قطعه‌ای از راه‌آهن در دست احداث شیراز-بندرعباس می‌باشد. این مسیر راه‌آهن به‌صورت یک خطه از بندرعباس آغاز و پس از گذر از لار و جهرم در منطقهٔ کوار به راه‌آهن شیراز-بوشهر متصل می‌شود. مسیر دوم که در سال ۱۳۹۷ طراحی شده‌است راه‌آهن جهرم-سروستان-شیراز می‌باشد که جهرم را از طریق سروستان به راه‌آهن شیراز-گلگهر متصل می‌کند.


title: جهرم

text: پایانهٔ شهید بهمن رحمانیان، پایانه اتوبوس‌های بین شهری در شمال شهر جهرم است که همه روزه دارای سرویس‌هایی به مقاصد تهران، شیراز، اصفهان، بندرعباس و لار است.


title: جهرم

text: ناوگان تاکسیرانی جهرم مشتمل بر ۱۲۰۰ خودروی تاکسی می‌باشد که در چهار گروه تاکسی‌های گردشی، خطی، آژانس و بی‌سیم به خدمات‌رسانی به شهروندان مشغولند. همچنین سه سرویس تاکسی آنلاین اسنپ، بادسان و زپ در جهرم فعال هستند.


title: جهرم

text: ناوگان اتوبوسرانی جهرم مشتمل بر تعداد ۴۳ دستگاه اتوبوس و ۱۱ دستگاه مینی‌بوس می‌باشد که تحت مدیریت و نظارت سازمان اتوبوسرانی جهرم و حومه در ۱۵ خط تا شعاع ۲۵ کیلومتری شهر جهرم مشغول به ارائه خدمات هستند.


title: چارلز جنکس

text: چارلز جنکس (زاده ۲۱ ژوئن ۱۹۳۹ – درگذشته ۱۳ اکتبر ۲۰۱۹) نظریه‌پرداز فرهنگی و مورخ هنر و معماری آمریکایی است که در سه دهه اخیر حضوری مؤثر در عرصه نظریه‌پردازی و نقد فرهنگی معاصر داشته‌است. به خاطر مجموع آثار و نوشته‌های بسیار مهم و اثرگذاری که از دهه ۱۹۸۰ تا پایان زندگی نوشت، از او به عنوان یکی از مهمترین نظریه پردازان پست مدرنیسم یاد می‌شود.


title: چارلز جنکس

text: چارلز جنکس در سال ۱۹۳۹ در شهر بالتیمور به دنیا آمد. او نخست در دانشگاه هاروارد به تحصیل در رشته ادبیات انگلیسی پرداخت و پس از گذراندن این دوره، در سال ۱۹۶۱ در همان دانشگاه وارد رشته معماری شد و تحت آموزش تاریخ‌نگاران بزرگ معماری، زیگفرید گیدیون و رینر بنهام به تحصیل در این رشته پرداخت. او در سال ۱۹۶۵ مدرک MA را در این رشته اخذ نمود و سپس در سال ۱۹۷۱ موفق به دریافت درجه دکتری از کالج دانشگاهی لندن (UCL) در زمینه تئوری و تاریخ معماری گشت. جنکس از سال ۱۹۷۵ تا ۱۹۹۴ استاد کرسی نقد و تاریخ معماری معاصر دانشگاه UCLA کالیفرنیا بوده و هم‌زمان با آن به عنوان استاد مدعو در بزرگ‌ترین و معتبرترین دانشگاه‌های دنیا حضور فعال داشته‌است. او در سال ۱۳۹۸ در حالی که سالهای آخر عمر بسیار کم‌کار و گوشه‌گیر شده بود از دنیا رفت.


title: چارلز جنکس

text: اولین طرح معماری او طرح استودیویی چوبی بود، گاراژی با هزینه ساخت ۵۰۰۰ دلار که خود او بخشی از اوقات تابستانش را با خانواده در آن جا سپری می‌کرد. او در این‌جا از ترکیب مصالح آماده استفاده کرد و از ایده «ادهاک» ناتان سبلور را به کار گرفت. طرح‌های معماری جنکز را متأثر از ایده‌هایی برگفته از نظریه پیچیدگی ارزیبای می‌کنند.جنکس مؤلف کتب متعددی در زمینه مبانی نظری معماری معاصر می‌باشد که شناخته‌شده‌ترین آنها عبارت‌اند از:وبگاه زروان: پژوهشگاه هنر و معماری، بهمن ۱۳۸۲


title: فرایند فردیت

text: فرایند فردانیت (individualation) اصطلاحی است که کارل گوستاو یونگ برای تحقق خویشتن، یکپارچه شدن خودآگاه و ناخودآگاه در قالب خویشتن یا موجودیت روانی تازه‌ای که به عنوان مرکز شخصیت انسان، جانشین من می‌شود به کار می‌برد .


title: الهیات

text: اِلهیات یا یزدان‌شناسی ادای برهان دربارهٔ خدا است. این عنوان می‌تواند به خوانش دیگر موضوعات دینی نیز اشاره کند. همچنین الهیات مطالعه انتقادی مفاهیم دربارهٔ خدا و ماهیت ایده‌های دینی است. الهیات به عنوان یک رشته مضبوط دانشگاهی در دانشگاه‌ها، سمینارها و مدارس دینی تعلیم داده می‌شود.


title: الهیات

text: آگوستین قدیس معادل واژه لاتین ثئولوژی (theology) الهیات را چنین تعریف می‌کند: «استدلال و بحث دربارهٔ خدا»."; ریچارد هوکر الهیدان انگلیسی الهیات را به عنوان «علم امور الهی» تعریف کرده‌است. این واژه می‌تواند در عین حال به طیف گوناگونی از رشته‌ها و حوزه‌های مطالعاتی اطلاق شود. الهیدانان صورت‌های گوناگونی از استدلال‌ها و و تحلیل‌های مختلف فلسفی، کلامی، تاریخی و تجربی را به کار می‌برند تا از شمار زیاد موضوعات دینی دفاع کنند، یا از آن‌ها انتقاد کنند یا آن‌ها را بفهمند و تبیین کنند. الهیات می‌تواند الهی‌دانان را به صورت‌های زیر کمک کند:


title: الهیات

text: پیشینه الهیات در یونان به دوران قبل از سقراط برمی‌گردد. در زمان پارمنیدس که او را پدر متافیزیک می‌نامند الهیات و متافیزیک در هم ادغام شده بود و بحث متافیزیک پارمنیدس با الهام از عالم غیب بود. افلاطون و ارسطو به ترتیب با مبنا قراردادن ایده و واقعیت و نیز با جدا کردن مباحث عالم غیب از متافیزیک الهیات یونانی را از متافیزیک به‌طور جزئی جدا کردند، اما مفاهیم استعلایی هنوز در متافیزیک افلاطون وجود داشت. در قرن‌های بعد با بحث صرف دربارهٔ وجود در معنای کلی آن متافیزیک به‌طور کامل از الهیات جدا شد.


title: الهیات

text: تئولوژی در انگلیسی از واژهٔ یونانی ثئولوژیا (θεολογία) مشتق شده‌است. خود واژه ثئولوژیا از ثئوس (Θεός), به معنای خدا و لوژیا (-λογία), به معنای گفته‌ها و حکمت‌ها و اندرزها بکار می‌رفته‌است. لوژیا با واژه لوگوس مرتبط است است که به معنای واژه، گفتار یا استدلال است. این واژه پس از آن به لاتین به صورت ثئولوژیا (theologia) و وارد زبان فرانسه به صورت ثئولوژی (théologie) می‌شود. معنایی که این واژه در انگلیسی دارد بخش اعظمی از آن معنا مربوط به معادل‌های لاتین و یونانی است که در کاربردهای مسیحی پدرشناسی یا پدرشناسی (پاتریولوژی) و تاریخ الهیات مسیحی بکار رفته‌است. به نظر می‌رسد اولین کسی که واژه الهیات را بکاربرده، افلاطون در رسالهٔ جمهوریت است که واژه میتولوژی θεολογία را در دهان سقراط گذاشته‌است. ارسطو فلسفه نظریه را به سه بخش ریاضیات، طبیعیات یا فیزیک و الهیات تقسیم کرد. نزد ارسطو، الهیات مطابق با متافیزیک بود که در مورد گفتار درباب الوهیت بود. منابع رواقی همچون مارکوس وارو بیان می‌کنند که می‌تواند سه نوع گفتار و بحث در باب امر الهی را از هم متمایز کرد: میتولوژی که در ارتباط با اسطوره‌ها و خدایان یونان بوده‌است، عقلانی که مربوط به تحلیل فلسفی خدایان و جهان‌شناسی است، و مدنی که در باب آداب و رسوم دینی عام است.


title: الهیات

text: الهیات، به معنی خداشناسی است که مبین تعریف، توصیف و شناخت خدا در یک دین است. در الهیات مسیحی، بحث محدود به وجود خدا نمی‌ماند بلکه موضوعات دیگری نیز مورد مطالعه و تحقیق قرار می‌گیرند. موضوعات عمدهٔ الهیات مسیحی عبارت‌اند از: خداشناسی، مسیح‌شناسی، تثلیث، نجات‌شناسی، کتاب مقدس و آخرت‌شناسی.


title: الهیات

text: مسیحیت در اوایل ظهور طی چهار قرن، دین یکه‌تاز میدان نبود و می‌بایست با اندیشه‌های فلسفی و عقاید دینی سراسر امپراتوری روم، مصر و فارس مبارزه کند. در جریان این کشمکش‌ها الهیات مسیحی بنا شده، رشد کرد و شکل گرفت. بعد از قرن شانزدهم نیز دستخوش اندیشه‌های دوران روشنگری (Enlightenment) و آزاداندیشی بوده و به همین دلیل است که تأثیر الهیات مسیحی به‌صورت گسترده بر جوامع شرق و غرب مشهود است. آزادی بیان و فکر در دنیای امروز غرب امکان این را فراهم آورده تا هر فرقه و حتی هر کلیسا، الهیات مختص و منحصر به‌خود را شکل دهد. به همین دلیل ناممکن است که تعریف واحد از الهیات مسیحی ارائه داده شود که بتواند تمام دیدگاه‌های موجود فرقه‌ها و کلیساها را دربرگیرد؛ ولی، این به معنای اختلاف و تضاد کلی میان این دیدگاه‌ها نیست. همهٔ کلیساها در موضوعات عمده دین مسیحیت باهم هم‌نظراند. آنچه الهیات کلیساها را از هم جدا می‌سازد، اختلاف‌ها بنیادی نیست، بلکه تفاوت‌های فرعی است.


title: الهیات

text: مناسب است الهیات مسیحی را از دو جنبه به‌طور فشرده مورد بررسی قرار دهیم؛ یعنی از دیدگاه الهیات محافظه کار و الهیات لیبرال یا آزاداندیش.


title: الهیات

text: موضوعات مورد بررسی ما این‌ها اند:


title: الهیات

text: خدا در الهیات مسیحی صرفاً یک قدرت نامحدود نیست بلکه خدا دارای شخصیت است. خدا در ماهیت اش درای صفات ذاتی و اخلاقی است. بحث ماهیت خدا وحدانیت را نیز دربر می‌گیرد. وحدانیت خدا در الهیات مسیحی به این معناست که فقط و فقط یک خدا وجود دارد. یک موجود الهی که شایسته پرستش و عبادت است. خدا آفریدگار و معمار تمام کاینات و خلقت است. تمام خلقت، در نهایت، تحت فرمان و اراده‌ای او می‌باشد. خدا حکمفرمای مطلق در خلقت است که هیچ نیازی ندارد.


title: الهیات

text: تثلیث یکی از اعتقادات بنیادین مسیحیت است که بر اساس آن خدای یگانه در سه شخص خدای پدر، خدای پسر (که در عیسی مسیح تجسم پیدا کرد) و خدای روح‌القدس می‌باشند. این سه ذات یکسانی داشته ولی از هم متمایز می‌باشند.


title: الهیات

text: رستگاری‌شناسی از رشته‌های فرعی در دین‌شناسی است. رستگاری‌شناسی مبحثی است که به بررسی مسئله نجات و رستگاری نهایی بشر در ادیان گوناگون می‌پردازد. بحث‌هایی چون امکان رستگاری در ادیان، چگونگی رستگاری، رابطه شریعت و رستگاری و همچنین چیستی رستگاری در ادیان مختلف زیر این عنوان قرار می‌گیرند. اما منظور از آن در اینجا بررسی چگونگی نجات با دست‌آویزی به تعالیم مسیحیت است.


title: الهیات

text: برخی الهی‌دانان مسیحی به‌طور تخصصی در حوزه مطالعات کتاب مقدس فعالیت می‌کنند.


title: الهیات

text: الهیات محافظه کار، الهیات رسمی تقریباً همه فرقه هاست (ارتودکس، کاتولیک، پروتستانت و فرقه‌های غیروابسته). محافظه کاران، چه معنوی باشند یا مدرن، الهیات و تعلیم پدران کلیسا را حفظ می‌کنند. الهیات لیبرال آنگونه که از نامش پیداست، بیانگر دیدگاهای آزاد کلیساها و افرادیست که الهیات رسمی مسیحی را نمی‌پذیرند. آن‌ها طرفدار مکتب اصالت عمل پراگماتیسم هستند که ادعا دارد ایمان باید در چوکات جهان ایده و ایدئالیسم مطالعه شود که در جهان ایده هیچ چیزی ثابت و قطعی نیست بلکه نسبی. همچنان ایمان باید در محدوده فریضه‌های معقول و استدلال منطقی باقی ماند.


title: الهیات

text: الهیات یعنی آنچه مربوط به اله باشد و علم الهی یکی از اقسام حکمت می‌باشد چون حکمت شامل ریاضیات، طبیعی، و علم الهی می‌شود. علم الهی یعنی علم خداشناسی و خداشناسی در اسلام به معنی شناخت الله و مقربان اوست (لغت‌نامه دهخدا؛ واژه اله). علم الهیات به معنای مصطلح و مفهوم عرف فلسفه و کلام، مباحثی است مربوط به شناخت خدا و اثبات وجود او و صفات جلال و جمال او، از صفات ثبوتیه و سلبیه و صفات ذات و فعل.


title: الهیات

text: مباحث و مسائل علم الهی یکی از متون حکمت است، حکمت الهی به معنی اعم حکمت مابعدالطبیعه است. علم اعلی شامل عقل و آثار آن در عالم جسمانی و روحانی، واجب الوجود، وحدانیت و نعوت جلال و فضل و عنایت او، ماوراءالطبیعه می‌گردد و می‌توان گفت در الهیات از اثبات خدا و ادله‌ای که بر وجود او اقامه شده‌است و نیز صفات کمالیه او و افعال تکوینی و تشریعی او که بر حسب حکمت و لطف، صدور آن از او به اراده و اختیار واجب است، بحث می‌کنیم؛ و همچنین از سنتهای الهی در عالم خلقت و تکوین و عالم تشریع و تکلیف و نتایج و غایات افعال الهی و از افعالی که از او صادر نمی‌شود و عنایات عامه و خاصه او نسبت به بندگان بحث می‌کنیم. در این مفهوم تمام مباحث توحیدی، نبوت و شرایع و فلسفه تشریع و معاد و هر چه از جنود غیبی و ظاهری اوست، یعنی تمام علوم اسلامی وارد می‌شود.


title: الهیات

text: الهیات در اسلام از ابتدای حیات دین اسلام آغاز شده‌است. ابن ابی‌الحدید که از دانشمندان اهل سنت می‌باشد می‌نویسد: حکمت و بحث در امور الهی فن احدی از عرب نبود و در کوچک و بزرگ آن‌ها سابقه نداشت و نخستین کس از عرب که در این علوم خوض کرد علی بود که مباحث دقیق توحید و عدل در سخنانش پراکنده‌است. در فلسفه، علم الهیات به دو قسمت تقسیم می‌شود: الهیات به معنی اعم و الهیات به معنی اخص.


title: الهیات

text: الهیات به معنی‌الاعم امور عامه فلسفه است یعنی وجود و احوال وجود، و الهیات بمعنی‌الاخص مربوط به مفاهیم متافیزیکی در مورد خدا.


title: الهیات

text: تاریخ مطالعه الهیات در موسسات آموزش عالی به قدمت خود این موسسات است. برای نمونه تاکسیلا، مکان اولیه برای آموزش ودایی بوده‌است و محتملا به قرن ششم قبل از میلاد یا قبل تر بازمی‌گردد. آکادمی افلاطون که در آتن در قرن چهارم قبل از میلاد بنا نهاده شد، به نظر می‌رسد شامل موضوعاتی در زمینه الهیات بوده‌است. تایسوه یا آکادمی سلطنتی آموزش در چین تعالیم کنفوسیوس را در قرن دوم قبل از میلاد تعلیم می‌داده‌است.مدرسه نصیبین مرکز یادگیری مسیحی از قرن چهارم پس از میلاد بود. نالاندادر هند مکانی برای آموزش‌های عالی بودایی در قرون ۵ و ۶ پس از میلاد بوده‌است. دانشگاه قرویین در مراکش، و دانشگاه الازهر مصر مرکز یادگیری اسلامی در قرن یازدهم بوده‌اند. دانشگاه‌های مدرن غربی از نهادها و مدارس رهبانیت و علی‌الخصوص مدارس کلیسایی اروپای غربی در دوره قرون وسطای عالیه است. به کسی که دانش‌آموخته الهیات باشد «متأله» گفته می‌شود.


title: حکمت

text: حکمت در نزد دانشوران اسلامی به معنی دانستن چیزهاست چنان‌که باشند. در لغت به معنی فرزانگی‌است و معمولاً آن را معادل شرقی یا اسلامی، "فلسفه"ٔ اروپایی می‌گیرند.


title: حکمت

text: حکمت را به دو شاخهٔ حکمت نظری و حکمت عملی تقسیم می‌کنند که هر شاخه زیربخش‌های کوچکتر دارد:


title: حکمت

text: به گفتهٔ جواد طباطبایی تقسیم حکمت به عملی و نظری در آثار افلاطون و ارسطو نبود، بلکه توسط شاگردان ارسطو که کتاب‌ها را جمع کردند صورت گرفت.


title: حکمت

text: افلاطون بر این عقیده بود که حکمت یا فلسفه نظری پذیرای هیچ تقسیمی نیست و کلیه علم‌ها استنتاج‌هایی هستند از مجموعه واحدی از اصول نهایی، و اثبات این اصول کار علم اعلایی است که افلاطون آن را دیالکتیک نامید. لیکن حکمت نظری نزد ارسطو و دانشوران اسلامی، در دانستن موجوداتی است که وابسته به حرکات ارادی اشخاص بشر نیستند. با توجه به اقسام موجودات این علم به سه شاخهٔ مابعدالطبیعه، ریاضی و طبیعی تقسیم می‌شود. هر یک از این علم‌ها اصولی دارند و فروعی.


title: حکمت

text: مابعدالطبیعه در پیش دانشوران اسلامی در شناخت موجوداتی‌است که بودنشان وابسته به آمیختگی با ماده نباشد. که آن را "علم برین"، "علم پیشین" یا به تازی "علم اعلی" می‌خوانند.


title: حکمت

text: اصول مابعدالطبیعه خود به دو فن تقسیم شدی یکی "علم الهی" که شناختن خدا و عقل و نفس و امثال آن است و دیگری "فلسفهٔ اولیٰ". در این دومی بحث از وحدت و کثرت و وجوب و امکان و حدوث و قدم می‌شود.


title: حکمت

text: مابعدالطبیعه شامل دانستن نبوت و شریعت و معاد و آنچه بدان مانند است می‌شود.


title: حکمت

text: در ریاضی بحث از موجوداتی است که تصورکردن آن‌ها نیاز به ماده ندارد. پیشینیان ریاضی را به فارسی "انگارش" می‌گفتند. و آن را "علم میانگین" یا به تازی "علم اوسط" هم می‌خواندند.


title: حکمت

text: اصول علم ریاضی چهار نوع است: یکی "هندسه"، دوم "علم عدد" یا "حساب" یا "شمار"، سوم "نجوم" (احکام تنجیم و ستاره‌بینی بخشی از آن نیست)، چهارم "علم تألیف". به سبب آنکه در علم تألیف سخن از نسبت و زمان سکنات در آوازها می‌رود آن را "موسیقی" هم می‌خوانند.


title: حکمت

text: فروع ریاضی شامل "جبر و مقابله"، "مناظر و مرایا"، "جر اَثقال و علم حیل" و جز آن می‌شود.


title: حکمت

text: در علم طبیعی سخن از موجوداتی بود که جز به‌آمیختگی با ماده ممکن نباشند. مر آن را "علم زیرین" یا به تازی "علم اسفل" هم می‌خواندند.


title: حکمت

text: اصول علم طبیعی هشت نوع است. یکی "سماع طبیعی"است. در آن سخن از «مبادی متغیرات» است: زمان و مکان و حرکت و سکون و نهایت و بی‌نهایت و جز آن. دوم "سماء و عالم" است. این در شناخت جسم‌های مرکب و احکام اجسام بسیط است چه در آسمان (علوی) و چه در زمین (سفلی). سوم "کون و فساد" است. این علم در شناختن ارکان، عناصر (چهار آخشیچ) و گونه‌گون شدن صورت‌های ماده‌است. چهارم علم "آثار علوی" است. در شناختن علت رویدادهای طبیعی‌است چون آذرخش و باران و برف و زلزله و آنچه بدان ماننده‌است. پنجم "علم معادن" است. در کیفیت و ترکیب مواد (بیجان) است. ششم "علم نبات" یا گیاهشناسی‌است. هفتم "علم حیوان" یا جانورشناسی‌است. هشتم "علم نفس" است که به انسان باز می‌گردد.


title: حکمت

text: فروع علم طبیعی پرشمار است: پزشکی، احکام نجوم و کشاورزی سه نمونه از آنهاست.


title: حکمت

text: حکمت عملی آن شاخه از حکمت است که به کنش‌های انسانی باز بسته‌است و به اعتقاد دانشوران مسلمان هدفش نظام‌گرفتن و اصلاح معاش انسان (به‌اصطلاحْ "این‌جهانی" یا "ناسوتی") و همچنین نظام‌گرفتن و اصلاح معاد انسان (به‌اصطلاحْ "آن‌جهانی" یا "لاهوتی") است. حکمت عملی خود دو گونه‌است یا علم "تدبیر خود" است یا علم تدبیر اجتماعات که باز دو نوع است یا "تدبیر خانه" است یا "تدبیر عام مردم". پس در کل سه نوع است. اولی را "تهذیب اخلاق" هم گفته‌اند و سومی را "سیاست مدن" هم.


title: محمد محروق

text: محمّد مَحروق (به‌معنای: سوخته، سوزانده‌شده) (نسب برپایهٔ ذکرِ ابوعبدالله حاکم: محمد بن محمد زید بن علی بن حسین بن علی بن ابی‌طالب) (؟ - ۸۱۶م/۲۰۰ق) از پیشوایان زیدی بود که در قیام ابوالسرایا شرکت داشت. پس از سوزانده شدنش، از سوی مسلمانان به‌عنوان یک «شهید» گرامی داشته می‌شود و آرامگاه و مسجدی به‌نامش در نیشابور است که نزد شیعیان «حرم» ست و برای دیگر مسلمانان به‌عنوان مسجدی گرامی برجستگی دارد. در "تاریخ نیشابور از ابوعبدالله حاکم" از او یاد شده و او را «سلطان علوی شهید» نامیده و گزارشی از زیارت علی بن موسی رضا از آرامگاهش، نوشته. محمدحسین خلیفه نیشابوری، نسخه‌نویس آن کتاب در سدهٔ هشتم قمری، نکته‌ای دربارهٔ مرتبه نَسَبِ محمد محروق با علی بن موسی رضا ذکر می‌کند که مساوات دارند.


title: محمد محروق

text: آرامگاه محمد محروق از سوی امام رضا در تابستان ۲۰۰ق زیارت شده‌است. در "تاریخ نیشابور" نوشته شده که علی ابن موسی الرضا روزی در نیشابور سخنی می‌گوید که «فی الجمله حکایتِ آن این است: مخدومِ ما اینجا مدفون است، به زیارتِ ایشان رویم.» سپس محمدحسین خلیفه نیشابوری (نسخه‌نویس آن اثر در سده هشتم ق) ذکر می‌کند که نسب هر دو، مساوات دارد: «حال آنک سلطان محمد محروق در مرتبهٔ نسب با والدِ حضرت سلطان [رضا]... مساوات دارند؛ و بیانِ هر دو نسب چنین ثابت محقق است: موسی بن جعفر بن محمد بن زین‌العابدین علی بن حسین بن علی بن ابی‌طالب؛ و نسب دوم: محمد بن محمد بن زید بن زین‌العابدین علی بن حسین بن علی بن ابی‌طالب»


title: محمد محروق

text: خویشاوندان و


title: محمد محروق

text: فرزندان نوه‌ها ونتیجه‌ها و.. امام زاده سید محمد (محروق) بن زید شهیدبن امام سجاد (ع) بن امام حسین علیه السلام ----(ساوجی‌ها ---)


title: محمد محروق

text: ۱- سید رضی الدین (شیخ الاسلامی. تهجدی. علامه عسکری -میراسلامی..)


title: محمد محروق

text: ۲- «السید المیرزا احمد الساوجی(۰۰۰–۱۳۰۵)؛ هو السید المیرزا أحمد بن محتشم بن محمد صالح الحسینی الساوجی


title: محمد محروق

text: الحاج، السید، المیرزااحمد الساوجی ازمشاهیر وعلماومشایخ جهان اسلام بوده(۰۰۰۰–۱۳۰۴) سال قمری در گذشت.


title: محمد محروق

text: هوالسیدالمیرزا احمد بن محتشم بن صالح الحسینی الساوجی،


title: محمد محروق

text: خدمت استاداعظم حاج ملااحمدنراقی. صاحب مستندومناهیج وغیرهماو،


title: محمد محروق

text: رئیس مفخم حاج میرزا مسیح مجتهدطهرانی درسار ۱۳۰۵ قمری، اعتماد السلطنه در منظم ناصری در شمار رجال ساوه یادکرده،


title: محمد محروق

text: حاج سیاح محلاتی در سفر نامه خود دیدارها ایشان داشته،


title: محمد محروق

text: فرزندان ایشان https://www.aparat.com/v/hPK8i


محمد محروق


title: محمد محروق

text: تهیه‌کننده / مهندس محمد شرافت ساوجی مرداد سال ۱۳۹۷ شمسی


title: محمد محروق

text: ادامه مطلب http://wikifeqh.ir/بازماندگان_امامزاده_محمد_محروق


title: باغ معین

text: باغ معین یکی از محلات اعیان‌نشین شهر اهواز مرکز استان خوزستان ایران است.


title: باغ معین

text: محله باغ معین که از پشت بیمارستان جندی شاپور (بیمارستان امام خمینی) آغاز شده و به موازات خیابان بیست و چهار متری تا پشت سینما ساحل ادامه می‌یابد یکی از محلات زیبای اهواز می‌باشد . هتل پنج ستاره پارس اهواز نیز در این محله واقع شده‌است . این محله به تعدد درختان گل کاغذی که اکثراً رنگ صورتی دارند شهره‌است. این محله از یک سو به خیابان ۲۴ متری و از سوی دیگر به رود کارون منتهی می‌شود. به همین علت نیز در انتهای برخی از کوچه‌ها خاکریزهای آجری ساخته شده تا به هنگام بالا رفتن دبی رودخانه آب وارد این محله‌ها نشود. البته این اتفاق یکبار در اواخر دهه ۱۳۴۰ خورشیدی افتاده‌است و وضع بگونه‌ای بوده که اهالی بومی با قایق در کوچه‌ها تردد می‌نموده‌اند. نزدیک بودن این محله به پل سیاه که جهت تردد قطار از روی کارون می‌باشد موجب خسارات زیادی به هنگام وقوع جنگ ایران و عراق به این محله شد، زیرا عراق قصد کور کردن این راه ارتباطی بسیار مهم را داشت و بارها و بارها به قصد نابودی پل حمله‌های هوایی نمود که ناکام ماند و جز در ابتدای جنگ که به صورت دوره‌ای این پل را از کار انداخت دیگر چنین اتفاقی رخ نداد. به طبع آن محله باغ معین نیز از حملات بی نصیب نمی‌ماند.


title: باغ معین

text: وجه تسمیه باغ معین بنا بر روایات مختلف فرق می‌کند. برخی معتقدند در زمان رضاشاه پهلوی شخصی به نام تیمسار معینی (اهل شهر بوشهر) در اینجا باغ بسیار عظیمی داشته که مملو از درختان خرما بوده و در جوار آن به وفور کاهوکاری نیز می‌شده‌است. تیمسار معینی فوت می‌کند و باغ بزرگ او تفکیک می‌شود. اما نامش همچنان بر این منطقه باقی است. یکی از علل سر سبزی این قسمت نیز به وجود یک بند باستانی انحراف آب در حوالی محل احداث کنونی پل سیاه باز می‌گردد. این بند که سالیان دراز آب کارون را به دو ساحل رودخانه منحرف کرده و موجب آبیاری باغات می‌شده باعث سرسبزی و ایجاد باغات شاداب شده بوده همچنان نیز باقی است. بدین ترتیب که پایه‌های پل سیاه روی بقایای این بند واقع شده. ناصر خسرو قبادیانی در سفرنامه معروف خود شهر اهواز را شهری چنان سرسبز توصیف می‌کند که درختانش سایه دایمی بر سر او همسفرانش گسترانیده بوده‌اند بگونه‌ای که تا پایان شهر وی نور آفتاب را ندیده‌است.


title: قاهره

text: قاهِرَه (، از ریشهٔ قَهَرَ به معنی چیره‌شده) پایتخت مصر است. قاهره، بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهر در جهان عرب، خاورمیانه و آفریقا، و ششمین شهر پرجمعیت جهان است. این شهر در بخش شمال شرقی مصر در نزدیکی دلتای نیل جای دارد، رود نیل از میانش می‌گذرد و دریای مدیترانه در ۱۶۵ کیلومتری شمال آن. کلان‌شهر قاهره با ۲۰٬۴۳۹٬۰۰۰ نفر و ۸۶۳۶/۹ کیلومتر مربع مساحت، از بزرگترین و پرجمعیت‌ترین کلان‌شهرهای جهان است.


title: قاهره

text: قاهره در سال ۹۶۹ (میلادی) (۳۵۸ (قمری) ۳۴۷ شمسی) ساخته شد. در طول تاریخ پایتخت خاندان‌های بزرگ مصر بوده‌است و از مهمترین مراکز تمدن اسلامی در قرون وسطی بود و در سده ۱۰ (میلادی) به جز نیشابور و بغداد همتایی در جهان اسلام نداشت؛ از این رو، امروزه غنی از مسجدهای تاریخی (که بدین سبب به شهرِ "هزار منار" مشهور است)، موزه‌های مصر باستان و تاریخ اسلامی، کتابخانه‌ها و مؤسسات نشر است و مرکز گسترش فکری اسلامی و عربی شمرده می‌شود. این شهر همچنین دارای قدیمی‌ترین و بزرگترین صنعت فیلم‌سازی و موسیقی در جهان عرب (سینمای مصر) است. به سبب دانشگاه الازهر، که به عنوان یک مدرسه در سال ۹۷۰ (میلادی) ساخته شد، دومین بنیاد کهنِ آموزشی عالی در جهان به‌شمار می‌رود.


title: قاهره

text: در حال حاضر این شهر یک پایتخت ملی با طراوت و پر رفت‌وآمد است و به ازای هر مایل مربع یکی از بیشترین تراکم‌های جمعیتی جهان را دارد. با وجود اینکه شهر در تنازع با تأثیرات منفی اجتماعی و محیطی تراکم جمعیت است ولی همچنان به عنوان مرکز اصلی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی مصر و نخستین مقصد برای گردشگران باقی مانده.


title: قاهره

text: اولین سکونتگاه در منطقهٔ قاهره، فُسطاط بود که آن اولین پایتخت مصر پس از اسلام است. این شهر در سال بیستم ق (۶۴۱ م) با تلاش فاتح مصر از سوی مسلمانان، عمرو بن عاص ساخته شد که مسجد، بازار و بناهای دفاعی مهمترین بخش‌های آن به‌شمار می‌رفت. مسجد آن هنوز پابرجاست و مسجد عمرو عاص نامیده می‌شود. این مسجد را نخستین مسجد در قارهٔ آفریفا می‌دانند. فسطاط دارای ارتباط بازرگانی (کاروان‌ها) و فرهنگی با سراسر جهان اسلام بود و یکی از امصار شمرده می‌شد، از سوی آن فتوحات بعدی مسلمانان در افریقیه ادامه یافت و در دورهٔ فرمانروایان بعدی گسترش و پیدا کرد.


title: قاهره

text: در سال ۹۶۹ (میلادی) جوهر صقلی شهری نو را در شمال فسطاط در سه سال بنیان نهاد که آن را "المنصوریة" نامید. سپس خلیفهٔ فاطمی، المعز لدین‌الله در ۷ رمضان ۳۶۱ (=۱۱ ژوئن ۹۷۲ م)درون آن جای گرفت و آن را پایتخت خلافت فاطمیان قرار داد و آن را القاهِرَة (al-Qahirah)، به معنی شهری که بر آن قاهر/چیره شده، نامید. او در قصری که جوهر بنا نهاده بود، جای گرفت و در روز دوم رسماً خلافت خود را اعلام کرد. از آن تاریخ، پیروی قاهره از بغداد (خلافت عباسیان) بریده شد.


title: قاهره

text: دوران فاطمیان، درخشان‌ترین دورهٔ تاریخ قاهره و مصر در سده‌های میانه بوده‌است. مساحت آن را نزدیک به ۳۴۰ فدان گفته‌اند و دیوارهای آجری شهر را در بر می‌گرفته‌اند. دانشگاه الازهر، به عنوان یک مدرسه در کنار مسجد الازهر در سال ۹۷۰ م ساخته شد، که دومین بنیاد کهنِ آموزش عالی در جهان به‌شمار می‌رود که همچنان پویایی دارد. همچنین، دروازه‌های بزرگی در قاهره در دوره فاطمی ساخته شد که مشهورترین آن‌ها زویلة، نصر و فتوح نام داشت.


title: قاهره

text: ناصر خسرو از بزرگان سدهٔ دهم میلادی، که خود سه یا شش سال در پایتخت فاطمیان، قاهره، در دوران المستنصر بالله اقامت داشت؛ در سفرنامهٔ خود نوشت:


title: قاهره

text: او همچنین نیشابور سدهٔ ۱۰ م را تنها شهری را می‌دانست که می‌توانست برابر با قاهره باشد.


title: قاهره

text: در پی انقلاب سال ۲۰۱۱ در مصر، میدان تحریر در منطقهٔ مرکزی شهر قاهره، به نماد مبارزه علیه حکومت حسنی مبارک تبدیل شده‌بود.


title: قاهره

text: قاهره در شمال مصر که با نام مصر سفلی شناخته می‌شود، در ۱۶۵ کیلومتری جنوب دریای مدیترانه و ۱۲۰ کیلومتری غرب خلیج و آبراه سوئز قرار دارد. شهر در طول رود نیل کشیده‌شده‌است، بلافاصله در جنوب نقطه‌ای که رود دره محدود به صحرا و شاخه‌های آن را به درون ناحیه پست دلتای نیل ترک می‌کند. هرچند کلانشهر قاهره از نیل به تمام جهات گسترده‌شده، شهر قاهره تنها کرانه شرقی رود و دو جزیره میان آن در مساحتی برابر با ۴۵۳ کیلومتر مربع را شامل می‌شود.


title: قاهره

text: متروی قاهره در سال ۱۹۸۷ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۳ خط و ۶۱ ایستگاه می‌باشد.


title: قاهره

text: هنرهای نمایشی: خانهٔ اپرای قاهره جدید (کانون فرهنگی ملی) در سال ۱۹۸۰ و پس از اینکه خانهٔ اپرای اصلی متعلق به قرن نوزدهم در سال ۱۹۷۱ در آتش ویران شد، مورد بازسازی قرار گرفت و اکنون عرصهٔ اصلی برای هنرهای نمایشی شهر است. در خانهٔ اپرای قاهره تئاتر سیاحتی و برنامهٔ گروه‌های موسیقی، باله و شرکت اپرای باله و ارکستر قاهره برنامه اجرا می‌کنند.


title: قاهره

text: اپرای قاهره در جایگاه‌های نمایشی شبیه به پارک ناحیهٔ جزیره (Gazirah Exhibition Grounds) واقع شده‌است که شامل تئاتر در فضای آزاد، آمفی تئاتر و دو سالن سرپوشیده‌است. مرکز مجهز و جدیدتر کنفرانس بین‌المللی قاهره با گنجایش ۲۵۰۰ صندلی در حومهٔ شهری مدینه النصر (Madinat Nasr)، پیشکشی از جانب چینی‌ها در سال ۱۹۹۱ بود. این مرکز در سال بعد و با اجرای بالهٔ گریگورویچ بالت (Grigorovich Ballet) از تئاتر بولشوی روسیه، گشایش یافت. جایگاه‌های اجرای مردمی قاهره اسلامی به ویژه در دورهٔ تعطیلات ماه رمضان خانهٔ مجموعه‌های هنری زینب خاتون (Zeinab Khatoun) و القاری (Al-Ghouri) هستند. نمایش‌ها و کنسرت‌ها نیز در تالار اورت (Ewart Hall) و سالن تئاتر والاس (Wallace Theater)، واقع در محوطهٔ دانشگاه آمریکایی قاهره، به اجرا در می‌آید. قاهره مرکزی برای تئاتر مشروع عربی است اگرچه این اجرائات در معرض سانسور دولتی هستند. رقص باله و مدرن از محبوبیت قابل ملاحظه‌ای در قاهره برخوردارند، شرکت رقص باله (بالهٔ قاهره) در سال ۱۹۶۰ و با کمک اتحاد جماهیر شوروی که معلمین رقص خود را برای آموزش اعضای شرکت به قاهره فرستاد، تأسیس شد. هر چند با اخراج مشاورین شوروی از مصر در سال ۱۹۷۲ اجرای بالهٔ روسی نیز پایان یافت. بعد از این از کیفیت کاری گروه‌های هنری کاسته شد ولی در سال ۱۹۹۱ و با اضافه شدن رقصنده‌هایی از روسیه و ایتالیا این گروه‌ها تقویت شدند.


title: قاهره

text: قاهره را نیز پایتخت سینمای جهان عرب می‌دانند، تئاتر عروسکی قاهره از اکتبر تا می و در باغهای ازبکیه (Ezbekiyya Gardens) واقع در شمال آتابا (Ataba)، به اجرا در می‌آید.مسجد الرفاعی آرامگاه شخصیت‌هایی همچون محمدرضا شاه پهلوی آخرین پادشاهان ایران است که این خاکسپاری‌ها مقدمه‌ای برای تیره شدن روابط ایران و مصر شد.


title: قاهره

text: پایتخت‌های تاریخی مصر


title: سرخک

text: سُرخَک نوعی عفونت سیستم تنفسی است که یک ویروس آر.ان. آ از خانواده پارامیکسوویریده آن را ایجاد می‌کند. علائم سرخک شامل تب، سرفه، آبریزش بینی، و راش پوستی در نقاط مختلف بدن است.


title: سرخک

text: سرخک از طریق تنفس منتقل می‌شود و به‌شدت واگیردار است. در واقع ۹۰٪ افراد فاقد ایمنی که با بیمار مبتلا به سرخک زندگی می‌کنند این بیماری را از او می‌گیرند. دورهٔ نهفتگی به‌طور میانگین ۱۴ روز است و چهار روز پس از بروز راش ها قابلیت سرایت دارد.


title: سرخک

text: احتمال مرگ بر اثر سرخک در کشورهای توسعه‌نیافته با سوء تغذیه شایع و شرایط بهداشتی نامناسب تا ۲۸٪ است، اما در مناطق دیگر بسیار پائین است و در ایالات متحده از سال ۱۹۸۷ تا ۲۰۰۰ فقط ۰٫۳٪ (۱۷۷ مرگ از ۶۷٬۰۳۲ مورد) بوده‌است.


title: سرخک

text: بیمار مبتلا به سرخک تب‌دار بوده و بدحال به نظر می‌رسد. بیمار معمولاً دچار سرفه خشک بوده و ملتحمه چشم بیمار قرمز می‌باشد. دانه‌های پوستی در سرخک در حدود روز چهارم پس از شروع تب نمایان می‌شوند دانه‌های پوستی و سرخی پوست (راش) از محل رویش موها در پیشانی شروع شده و به سایر نقاط بدن گسترش میابد. گاهی کف دستها و پاها هم دانه می‌زند این دانه‌ها چهار تا شش روز پس از پدیدار شدن شروع به همان ترتیبی که نمایان شده‌اند شروع به از بین رفتن می‌کنند. (دانه‌ها از محل رستنگاه موها در پیشانی به پایین از بین می‌روند). لکه کوپلیک از مشخصه‌های بیماری است.


title: سرخک

text: سرخک در مبتلایانی که سن کمی داشته باشند، نوزادان، کودکان دچار سوءتغذیه، افراد که سیستم ایمنی بدنشان خوب کار نمی‌کند، منجر به عوارض جدی از جمله کوری، التهاب مغز یا آنسفالیت، اسهال شدید، عفونت گوش و ذات‌الریه می‌شود. مجموعه این عوارض می‌تواند منجر به مرگ شوند.


title: سرخک

text: واکسیناسیون نقش مهمی در کاهش شدید موارد ابتلا به این بیماری داشته‌است. در کشورهای توسعه‌یافته معمولاً واکسن دو بار یکی در ۱۲–۱۵ ماهگی (کودکان زیر ۱۲ ماه معمولاً ایمنی بالایی نسبت به بیماری دارند) و یکی در ۴ یا ۵ سالگی زده می‌شود. در صورت مشاهدهٔ سرخک در یک مدرسهٔ شبانه‌روزی یا جایی شبیه به آن نیز تمام افراد واکسیناسیون می‌شوند.


title: سرخک

text: سازمان بهداشت جهانی توصیه کرده که در کشورهای توسعه‌نیافته‌ای که سرخک بسیار شایع است، واکسن دو بار در سنین ۶ و ۹ ماهگی تزریق شود. انجام واکسیناسیون سرخک در این سنین معمولاً برای آن است که خدمات بهداشتی دیگر مانند پشه‌بند برای جلوگیری از مالاریا، داروهای ضد انگل و مکمل‌های ویتامین آ نیز به کودکان داده شود.


title: سرخک

text: سرخک درمان خاصی ندارد. اما برای کاهش تب بیمار از استامینوفن و ایبوبروفن استفاده می‌شود. برخی تحقیقات هم تأثیر خفیف ویتامین آ در کاهش علایم و کاهش مرگ و میر مبتلایان به سرخک را نشان داده‌است. برخی افراد هم ممکن است به سینه‌پهلو و بیماری‌های عفونی مبتلا شوند که در آن صورت داروهای آن بیماری‌ها برایشان تجویز خواهد شد.


title: حدس گلدباخ

text: حدس گلدباخ یکی از قدیمی‌ترین مسئله‌های حل نشده در نظریه اعداد و تمام ریاضیات است. این حدس بیان می‌کند: «هر عدد صحیح زوج بزرگ‌تر از ۲ را می‌توان به صورت مجموع دو عدد اول نوشت.» به عنوان نمونه و و و ۱۰ را می‌توان به دو حالت به صورت جمع دو عدد اول نوشت ( و ).


title: حدس گلدباخ

text: این حدس در سال ۱۷۴۲ میلادی توسط کریستین گلدباخ در نامه‌ای به لئونارد اویلر مطرح شد. در واقع صورت اولیهٔ این مسئله بیان می‌داشت که «هر عدد بزرگ‌تر از ۲، مجموع سه عدد اول است.» که با توجه به اینکه عدد ۱ در آن زمان (به‌صورت قراردادی) جزو اعداد اول دانسته می‌شد، توجیه‌پذیر بود.


title: حدس گلدباخ

text: نتایج یک پژوهش در سال ۲۰۱۴ نشان داد که حدس گلدباخ برای همهٔ اعداد زوج کوچکتر از درست است.


title: حدس گلدباخ

text: بعضی از مسائل و قضایای مطرح در دنیای ریاضیات به رغم صورت بسیار ساده، از مسائل حل نشدنی ریاضیات محسوب می‌شوند. یکی از این مسائل حدس اثبات نشده‌ای است که در سال ۱۷۴۲ میلادی توسط کریستین گلدباخ، ریاضیدان و تاریخ‌شناس اهل پروس مطرح شد. لئونارد اولر، ریاضیدان برجسته آلمانی با بررسی حدس گلدباخ دریافت که این حدس را می‌توان به صورت دیگری نیز مطرح کرد؛ صورتی ظاهراً متفاوت که در واقع به لحاظ ریاضی با بیان گلدباخ هم ارز است و اصطلاحاً به آن حدس قوی گلدباخ گویند. بر اساس بیان حدس قوی گلدباخ هر عدد زوج بزرگتر از دو را همواره می‌توان به صورت جمع دو عدد اول نوشت. اکنون که بیش از ۲۷۰ سال از مطرح شدن این حدس می‌گذرد حتی با قوی‌ترین ابر رایانه‌ها هم هیچ مورد نقضی که صحت این حدس را زیر سؤال ببرد پیدا نشده‌است اما با این حال هنوز هیچ ریاضیدانی موفق به اثبات این حدس نشده‌است. بدین ترتیب اثبات درستی حدس گلدباخ به یکی از چالش‌های مهم پیش روی ریاضیدانان بدل شده‌است. بیست و چهار سال پیش یعنی ۱۹۹۲ مؤسسه انتشاراتی مشهور Faber & Faber کتاب داستانی پر فروشی را با عنوان عموپتروس و حدس گلدباخ منتشر کرد که در آن تاریخ ریاضیات در قالب جذاب و داستانی شرح داده‌است. چند سال بعد از انتشارات مزبور به منظور تبلیغ برای فروش بیشتر کتاب جایزه‌ای یک میلیون دلاری را برای کسی که از تاریخ ۲۰ مارس ۲۰۰۰ حداکثر به مدت دو هفته موفق به اثبات حدس گلدباخ شود تعین کرد اما تا اتمام تاریخ مقرر و پس از آن تا زمان کنونی هم هنوز هیچ ریاضیدانی از اثبات این حدس به ظاهر آسان بر نیامده است. در سال ۲۰۰۸ توماس اولیوریااسیلوا، پژوهشگر دانشگاه اویرو در پرتغال با کمک یک سیستم ابر رایانه توزیع یافته توانست صحت حدس گلدباخ را تا ۱۰ *۱۸ نشان دهد. به تازگی ابر رایانه‌های آزمایشگاه عظیم فیزیک ذرات بنیادی اروپا (سرن) هم وارد این میدان شدند تا صحت حدس گولدباخ را برای اعداد بزرگتر باز هم محک بزنند. البته هر چقدر هم که ابر رایانه قوی تر را در اختیار داشته باشیم باز هم قادر نخواهیم بود درستی حدس گلدباخ را برای تمامی اعداد بررسی کنیم و در نهایت چاره‌ای جز تلاش برای اثبات درستی این حدس نداریم.


title: حدس گلدباخ

text: در سال ۱۹۶۶ یک ریاضیدان به نام آلفرد گرجی توانست ثابت کند که هر عدد زوج به اندازهٔ کافی بزرگ را می‌توان به صورت مجموع یک عدد اول و عدد دیگری که برابر حاصل ضرب دو عدد اول است نوشت. بدین ترتیب بشر یک گام به اثبات درستی حدس گلدباخ نزدیکتر شد.


title: حدس گلدباخ

text: در سال ۱۹۹۵ هم یک ریاضیدان فرانسوی به نام اولیور رامار ثابت کرد که هر عدد زوج بزرگتر یا مساوی ۴ را می‌توان به صورت مجموع شش عدد اول نوشت.


title: حدس گلدباخ

text: در سال ۱۹۳۱ اشنیرلمان (۱۹۰۵–۱۹۳۸) که در آن موقع یک ریاضیدان روس جوان و گمنام بود موفقیت مهمی در این زمینه به دست آورد که برای همه متخصصان غیرمنتظره و شگفت‌آور بود. او ثابت کرد هر عدد صحیح مثبت را می‌توان به صورت مجموع حداکثر ۳۰۰۰ عدد اول نمایش داد. گر چه این نتیجه در مقایسه با هدف اصلی یعنی اثبات انگارهٔ گلدباخ مضحک به نظر می‌رسد، ولی این نخستین گام در آن جهت بود.


title: حدس گلدباخ

text: این اثبات مستقیم و سازنده است، اما هیچ روش خاصی برای تجزیه یک عدد صحیح دلخواه به اعداد اول ارائه نمی‌کند.


title: حدس گلدباخ

text: بعداً وینوگرادوف ریاضیدان روس با استفاده از روش‌های هاردی، لیتلوود و همکار هندی برجسته آن‌ها رامانوجان در نظریه تحلیلی اعداد، موفق شد تعداد عددهای اول مورد لزوم را از ۳۰۰۰ به چهار کاهش دهد. این نتیجه به تعداد مطلوب در انگاره گلدباخ بسیار نزدیکتر است ولی تفاوت عمده‌ای بین حکم اشنیرلمان و حکم وینوگرادوف وجود دارد که شاید مهم‌تر از اختلاف میان ۳۰۰۰۰۰ و ۴ باشد.


title: حدس گلدباخ

text: قضیه وینوگرادوف فقط به ازای همه اعداد صحیح به اندازه کافی بزرگ ثابت شده‌است؛ به بیان دقیقتر، او ثابت کرد عدد صحیح N وجود دارد به‌طوری‌که هر عدد صحیح n>N را می‌توان به شکل مجموع حداکثر ۴ عدد اول نشان داد. اثبات وینوگرادوف راهی برای برآورد کردن N به ما نشان نمی‌دهد، و بر خلاف اثبات اشنیرلمان، اساساً غیرمستقیم و غیرسازنده است. در حقیقت، چیزی که وینوگرادوف ثابت کرد این است که فرض نامتناهی بودن تعداد عددهای صحیحی که قابل تجزیه به حداکثر چهار عدد اول نیستند، به نتیجه نامعقولی می‌انجامد. در اینجا با نمونه خوبی از تفاوت عمیق میان دو نوع اثبات، مستقیم و غیرمستقیم، رو به روییم.


title: حدس گلدباخ

text: برای بررسی آسان، می‌توان حدس گلدباخ را اینگونه بیان نمود که رابطه تفاضلی n - [(q^2)+(q*2k)] مولد کلیه اعداد اول {p}، موجود در بازه {۳ الی n} نمی‌باشد؛ که در آن رابطه تفاضلی، مقدار {n} برابر با اعداد زوج {گلدباخی} بزرگتر از {۴} و مقدار {q} اعداد اولی از بازه {۳ الی n√} و مقدار {2k} نماینده اعداد زوج می‌باشد. با ایجاد جدول‌هایی بر اساس رابطه تفاضلی n - [(q^2)+(q*2k)] برای اعداد زوج {گلدباخی} متوالی، چگونگی تشکیل زوج‌های گلدباخی [Goldbach partitions] ملموس می‌گردد.


title: حدس گلدباخ

text: جدول‌های ایجاد شده جدول ظرفیت مقسوم علیهی اعداد زوج نامیده می‌شوند که از ویژگی‌های آن نمایش ارتباط حدس گلدخ با مقسوم علیه جفت‌های گلدباخی [Goldbach partitions] می‌باشد.


title: یکپارچه‌سازی کلان‌مقیاس

text: یکپارچه‌سازی در مقیاس کلان یا وی‌اِل‌اِس‌آی (به انگلیسی: Very-large-scale integration (VLSI))؛ شاخه‌ای از مهندسی الکترونیک است که به بررسی یکپارچه‌سازی (مجتمع‌سازی) مدارهای خیلی پیچیده در یک مجموعه تراشه می‌پردازد. VLSI فرآیند ایجاد یک مدار مجتمع (IC) با ترکیب میلیون ها ترانزیستور MOS بر روی یک تراشه است.


title: یکپارچه‌سازی کلان‌مقیاس

text: این شاخه از الکترونیک به دو بخش کلی طراحی و پیاده‌سازی تقسیم شده‌است که در بخش پیاده‌سازی مباحث عملی مربوط به پیاده‌سازی مدارات یکپارچه در مقیاس بزرگ عنوان می‌شود. در بخش طراحی مباحث مربوط به طراحی با توجه به روش‌های پیاده‌سازی عنوان می‌شوند.


title: یکپارچه‌سازی کلان‌مقیاس

text: VLSI در دهه 1970 آغاز به کار کرد وقتی که تراشه های مدار مجتمع MOS به طور گسترده پذیرفته شدند و امکان توسعه فناوری های پیچیده نیم‌رسانا و مخابراتی را فراهم کردند. ریز پردازنده و حافظه نیمه هادی دستگاه های VLSI هستند. قبل از معرفی فناوری VLSI ، بیشتر IC ها عملکرد محدودتری داشتند. یک مدار الکترونیکی ممکن است از پردازنده ، ROM ، RAM و سایر منطق چسب تشکیل شده باشد . VLSI به شما اجازه می دهد طراحان IC همه این موارد را به یک تراشه اضافه کنند . تاریخچه ترانزیستور ها به دهه 1920 بازمی گردد هنگامی که چندین مخترع می خواستند دستگاه هایی را بسازند که بتواند جریان دیودهای حالت جامد را کنترل کنند و آنها را به ترایود تبدیل کنند. این موفقیت پس از جنگ جهانی دوم حاصل شد زمانی که برای ردیاب رادار از بلور های سیلیکون و ژرمانیوم استفاده شد دانشمندانی که روی رادار کار کرده بودند دوباره به توسعه دستگاه حالت جامد بازگشتند. با اختراع اولین ترانزیستور در آزمایشگاه های بل در سال 1947 ، رشته الکترونیک از لوله های خلا به دستگاه های حالت جامد تغییر یافت.


title: یکپارچه‌سازی کلان‌مقیاس

text: در دهه 1950 مهندسان برق با داشتن ترانزیستور های کوچک امکان ساخت مدار های پیشرفته تر را پیدا کردند. اما با پیچیده تر شدن مدارها مشکلاتی به وجود آمد. یک مشکل اندازه مدار بود. یک مدار پیچیده مانند کامپیوتر به سرعت وابسته بود. اگر اجزا مدار بزرگ باشد ، سیمهای متصل به آنها باید طولانی باشد. سیگنال های الکتریکی برای عبور از مدار زمان بر بودند ، این اتفاق باعث کاهش سرعت کامپیوتر می شود.


title: یکپارچه‌سازی کلان‌مقیاس

text: این مشکل با اختراع مدار مجتمع حل شد. مدار مجتمع توسط جک کیلبی و رابرت نویس با قطعات و بلوک یکپارچه از مواد نیم رسانا ساخته شد. مدارها را می توان کوچک تر کرد و فرآیند ساخت آن می تواند خودکار باشد. این فرآیند باعث به وجود آمدن ایده ساخت کلیه اجزا در ویفر سیلیکنی تک بلوری شد که مقیاس کوچک آن (SSI) اوایل دهه 1960 و مقیاس متوسط آن (MSI) اواخر دهه 1960 ساخته شد.


title: یکپارچه‌سازی کلان‌مقیاس

text: ساخت آن در مقایس بسیار بزرگ با تصویت گسترده ماسفت امکان پذیر شد که آن را ابتدا محمد محمد عطاالله و داوون کانگ در سال 1959 در آزمایشگاه های بل اختراع کردند. مفهوم ماسفت را برای اولین بار محمد محمد عطالله در سال 1960 و سپس داوون کانگ در سال 1961 ارائه دادند ، هردو ی آن ها خاطرنشان کردند که این مفهموم برای ساخت مدار های مجتمع بسیار مفید است. کمپانی General Microelectronics اولین مدار مجتمع تجاری ماسفت را در سال 1964 معرفی کرد. در اوایل دهه 1970 ، فناوری ماسفت امکان استفاده بیش از ده هزار ترانزیستور را در یک تراشه داد. این امر VLSI را در دهه های 1970 و 1980 با ده ها هزار ترانزیستور MOS روی یک تراشه (بعداً صدها هزار ، سپس میلیون ها و اکنون میلیاردها) راه را برای VLSI هموار کرد.


title: یکپارچه‌سازی کلان‌مقیاس

text: در اولین تراشه های نیم رسانا دو ترانزیستور قرار داشت. پیشرفت های بعدی باعث شد ترانزیستور های بیشتری ساخته شوند و درنتیجه باعث شد سیستم های بیشتر و پیشرفته تری ساخته شوند. اولین مدارهای مجمتع تنها چند دستگاه را در خود جای می داد تقریبا به اندازه ده دیود و همچنین ساخت یک یا چند دروازه منطقی روی آن امکان پذیر است. در گذشته به عنوان "یکپارچه سازی در مقیاس کوچک" (SSI) شناخته می شد ، پیشرفت این روش باعث شد تا در آن بتوان دستگاه هایی با صدها دروازه منطقی قرارداد که به عنوان "ادغام در مقیاس متوسط" (MSI) شناخته می شوند. پیشرفت های بیشتر منجر به "ادغام در مقیاس بزرگ" (LSI) ، یعنی سیستم هایی با حداقل هزار دروازه منطقی شد. فناوری کنونی از این علامت بسیار دورتر شده است و ریزپردازنده های امروزی دارای میلیون ها دروازه و میلیاردها ترانزیستور منفرد هستند.


title: یکپارچه‌سازی کلان‌مقیاس

text: زمانی ، تلاش هایی برای نامگذاری و مدرج کردن سطوح مختلف ادغام در مقیاس بزرگ بالاتر از VLSI کردند. از اصطلاحاتی مانند "یکپارچه سازی در مقیاس فوق العاده بزرگ" (ULSI) استفاده شد. ااما این نام گذاری به خاطر تفاوت ها در دوازه های منطقی و ترانزیستور ها مورد بحث قرار گرفت اصطلاحاتی که در گذشته برای VLSI انتخاب شده بود دیگر به طور گسترده استفاده نمی شود.


title: یکپارچه‌سازی کلان‌مقیاس

text: در سال 2008 ، پردازنده های پیشرفته تر که در آن چند میلیارد ترانزیستور داشت به بازار آمد. با تولید نیم رسانا از نسل فرآیندهای 65 نانومتری ، این امر راحت تر شد. برخلاف طراحی های قدیمی ، در طراحی های کنونی از طراحی های گسترده و منطق خودکار برای ساخت ترازیستور ها استفاده می شود که در عملکرد های منطقی سطح بالاتری از پیچیدگی را شامل می شود. برخی از بلوک های منطقی با عملکرد بالا مانند سلول SRAM ( حافظه دسترسی تصادفی ثابت ) هنوز هم با دست طراحی شده اند تا بالاترین بازده را تضمین کنند. طراحی VLSI ساختار یافته یک روش مدولار (قطعه قطعه) است که توسط کارور مید و لین کانوی برای صرفه جویی در منطقه میکروچیپ با به حداقل رساندن سطح پارچه های بهم پیوسته ایجاد شده است. این امر با چیدمان تکراری بلوک های درشت مستطیلی به دست می آید که می توان آن را به وسیله سیم کشی پایه به یک دیگر متصل کرد . مثلا می توان طرح یک جمع کننده را به یک ردیف سلول قطعه قطعه با بیت های برابر تقسیم کرد. در طراحی های پیچیده این ساختار بندی ممکن است با تودرتو سلسله مراتبی حاصل شود.


title: یکپارچه‌سازی کلان‌مقیاس

text: طراحی VLSI ساختار یافته در اوایل دهه 1980 محبوب بود ، اما بعدها محبوبیت خود را از دست داد ببه دلیل به وجود آمدن ابزار مسیر یابی ، مساحت زیادی با مسیریابی هدر رفته و اشغال می شود درصورتیکه این مشکل با استفاده از قانون مور حل شده است. هنگام معرفی زبان توصیف سخت افزار KARL در اواسط دهه 1970 ، رینر هارتنشتاین اصطلاح "VLSI ساختار یافته" (در اصل به عنوان "طراحی LSI ساختار یافته") را ابداع کرد ، و از رویه برنامه ریزی ادسگر دیکسترا با لانه سازی روش جلوگیری می کند تا از "ساخت و ساز" آشفته "ساختار اسپاگتی" جلوگیری "کند."


title: باسمنج

text: باسمِنْج یکی از شهرهای توریستی و ویلایی ایران در بخش باسمنج شهرستان تبریز واقع شده‌است. با ایجاد بخش باسمنج در تاریخ ۲۷ تیر ۱۴۰۰، این شهر صاحب نهاد بخشداری شده و به عنوان مرکز اداری بخش باسمنج شناخته شد.


title: باسمنج

text: باسمنج در ۱۰ کیلومتری جنوب‌شرق مرکز استان قرار گرفته‌است و با ۱۲٬۶۹۲ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۵ خورشیدی، بیست و دومین شهر آذربایجان شرقی محسوب می‌شود. پیش‌تر الحاق باسمنج به تبریز مطرح شده بود و در همین راستا جادهٔ مواصلاتی این شهر و مرکز استان تعریض گردید و شهرک آینده دار شهرک خاوران، در این جاده قرار دارد. شورای اسلامی تبریز نیز این طرح را تصویب کرده و آن را جهت اجرا به فرمانداری این شهرستان ارسال کرده بود. اما با ارتقای باسمنج به مرکزیت بخش، الحاق آن به تبریز منتفی شد.


title: باسمنج

text: واژهٔ باسمنج از سدهٔ هشتم به بعد به صورت‌های "اسفنج"، "اوسبنج"، "فهوسفنج" و "وهوسفنج" در بعضی متون دیده می‌شود. در باب ریشهٔ نام باسمنج (بهوسپنج) گفتنی است که اجزای "فهو"، "وهو" و "بهو" در زبان پهلوی به معنی خوب است که همگی در توصیف "سپنج" هستند؛ اما خود سپنج در این زبان به معنی "جایگاه استراحت" است. اصطلاح فارسی "سپنج‌سرای" هم باید در رابطه با همین معنی سپنج (استراحت) پدید آمده باشد.


title: باسمنج

text: به نوشتهٔ رشیدالدین فضل‌الله در دورهٔ او، قریهٔ "اوسبنج" مشهور به "ترک‌دیه" از دیه‌های ناحیهٔ مهران‌رود شمرده می‌شد و حدودش متصل به شارع خراسان و به اراضی زرنق و شادباد علیا و شارع قریهٔ مرده‌ناب و فتح‌آباد بود. در یکی از قباله‌های مربوط به سال ۹۸۷ هجری از همنام آن -مزرعه یا ده "اُسفنج"- در ناحیهٔ بروانان (بخش ترکمانچای) نام برده‌شده‌است. در منابع تاریخی دورهٔ صفویان نیز نام فهوسفنج آمده‌است. به نوشتهٔ اسکندرمنشی در سال ۹۸۹ هجری، شاه محمد خدابنده از سعیدآباد کوچ کرد و وارد فهوسفنج شد.


title: باسمنج

text: در زمان سلطان محمد خدابنده در جنگ میان قزلباش‌ها و سپاهیان امپراتوری عثمانی در کنار رود فهوسفنج، عثمانی‌ها شکست خوردند و عقب‌نشینی کردند. شاه عباس یکم که در سال ۹۹۸ هجری بر اثر صلح با عثمانی، قسمت‌هایی از آذربایجان و شیروان و بنادر دریای خزر و کردستان و لرستان (متصرفات عثمانی‌ها در فاصلهٔ سال‌های ۹۸۵ و ۹۹۸ هجری) را به آن دولت واگذار کرده بود، در سال ۱۰۱۲ عجری برای بازپس‌گیری آذربایجان از عثمانی‌ها، پیش از ورود به تبریز و پس از اقامت در کاروانسرای شبلی، وارد فهوسفنج شد. در سال ۱۰۲۷ هجری، قوای عثمانی به سرداری خلیل پاشا، شهر تبریز و در پی آن قریهٔ فهوسفنج را تسخیر نمودند.


title: باسمنج

text: در جنگ‌های ایران و روس در زمان فتحعلی‌شاه قاجار، قشون روس پیش از معاهدهٔ ترکمانچای باسمنج را تصرف کرند؛ ولی پس از مدتی عقب نشست. به نوشتهٔ اعتمادالسلطنه در ۱۹ شوال سال ۱۲۶۴ هجری، ناصرالدین‌شاه قاجار با اردویی مرکب از ۱۰ هزار نفر از تبریز بیرون آمد و وارد باسمنج شد و در سفر به اروپا (از راه میانه - باسمنج) وارد تبریز شد.


title: باسمنج

text: به نوشتهٔ عبدالعلی ادیب‌الملک در دورهٔ ناصری، باسمنج یک حمام و دو مسجد و هفت خانوار رعیت و ده دکان داشت و مالیات دیوانی آن به ۱۶۰ تومان می‌رسید. باسمنج در جریان جنگ‌های انقلاب مشروطیت و لشکرکشی قوای دولتی به‌آذربایجان، به لحاظ موضع سوق‌الجیشی، مدتی مقر حکم‌فرمایی عین‌الدوله بود و میان قوای ستارخان و قشون دولتی، بارها در آن‌جا زدوخورد روی داد. این شهر بعدها مرکز بلوک مهران‌رود شد و جادهٔ تبریز-بستان‌آباد از وسط آن می‌گذشت.


title: باسمنج

text: مسجد 《امین آباد》از آثار باقی مانده از دوران حکومت آق قویونلو ها در این شهر است که در شهریور ماه سال ۱۳۹۸ بازسازی و مرمت شد.


title: باسمنج

text: در گذشته، کشاورزی و دامداری از کارهای پررونق و سودآور مردم این شهر محسوب می‌شد که در ۳۰ سال اخیر، به علت تأمین آب مشروب شهر تبریز از سفره‌های زیرزمینی منطقهٔ باسمنج، این مشاغل رونق خود را از دست داده‌اند. امروزه عدهٔ کثیری از اهالی این شهر، در کارخانجات صنعتی شهر تبریز فعال هستند و کارهای قدیمی از رونق افتاده‌اند.مردم شهر باسمنج شیعه هستند و در مراسمات عزاداری به خوبی ارادت خود را به امامان نشان می دهند. شبیه خوانی روز عاشورا در این شهر از استقبال مردم تبریز بهرمند می شود.کشتی گیر معروف پرویز هادی متولد این شهر می باشد.


title: باسمنج

text: به خاطر سرسبزی و وجود چشم‌اندازهای طبیعی در کناره‌های رودخانهٔ مهران‌رود، در محور باسمنج به روستای سفیده‌خوان و آب و هوای مناسب و همچنین نزدیک‌بودن این شهر به مرکز استان، در سال‌های اخیر این منطقه از نظر گردشگری اهمیت خاصی پیدا کرده‌است؛ به طوری که در چند سال گذشته ساخت و ساز ویلاها و سایر مکان‌های تفریحی در کناره‌های رودخانهٔ مهران‌رود چند برابر شده‌است.