title: هایائو میازاکی

text: چندین فیلم میازاکی دارای مضامین ضد جنگ است. دایسوکه آکیموتو از "Animation Studies"، فیلم "پورکو روسو" را به عنوان «تبلیغات ضد جنگ» طبقه‌بندی کرد. او معتقد است که شخصیت اصلی، پورکو، تا حدی بخاطر بیزاری شدید از نظامی گری تبدیل به خوک می‌شود. آکیموتو می‌نویسد که "باد برمی‌خیزد" منعکس کننده موضع صلح طلبانه میازاکی است، علی‌رغم اینکه فیلم تلاش نمی‌کند تا جنگ را «نکوهش» کند. پیتر شلساز بر اساس شخصیت اصلی فیلم "شاهزاده مونونوکه"، آشیتاکا، این فیلم را به عنوان یک فیلم صلح طلب معرفی می‌کند؛ شخصیت اشیتاکا به جای پیوستن به کارزار انتقام از بشریت برای صلح تلاش می‌کند. دیوید لو و لیندا گودو استدلال می‌کنند که هر دو فیلم "نائوشیکا از دره باد" و "شاهزاده مونونوکه"، یک شَرِ سنتی را به تصویر نمی‌کشند، بلکه ریشه‌های بودایی شیطانی را نشان می‌دهند: حرص و طمع، دشمنی و توهم؛ طبق بودیسم، ریشه‌های شر باید به «سخاوت، مهربانی و خردمندی» تبدیل شوند تا از رنج عبور کنند و هر دو نائوشیکا و آشیتاکا این موضوع را بازتاب می‌دهند. وقتی شخصیت‌های فیلم‌های میازاکی مجبور به اعمال خشونت می‌شوند، این خشونت به صورت یک کار دشوار نشان داده می‌شود؛ در فیلم "قلعه متحرک هاول"، هاول مجبور می‌شود در دفاع از کسانی که دوستشان دارد نبردی گریزناپذیر انجام دهد و تقریباً نابود می‌شود، هرچند که در نهایت با عشق و شجاعت سوفی نجات پیدا می‌کند.


title: هایائو میازاکی

text: توشیو سوزوکی، تهیه‌کننده و از همکاران نزدیک میازاکی، میازاکی را فمینیست توصیف می‌کند. میازاکی شخصیت‌های زن خود را «دختران شجاع و خودکفا توصیف کرده که برای انجام دادن کاری، دو بار فکر نمی‌کنند و برای آنچه برای آنها باور دارند با جان و دل می‌جنگند»، البته او گفت که شاید یک شخصیت زن «به یک دوست، یا یک حامی نیاز داشته باشند، اما هرگز ناجی نیستند.» و «هر زنی به اندازه هر مردی توانایی قهرمان شدن را دارد». "نائوشیکا از دره باد" به خاطر تصویرسازی مثبت از زنان، خصوصاً قهرمان اصلی "نائوشیکا" مورد ستایش قرار گرفت. پیتر شلساز اشاره می‌کند که شخصیت‌های زن فیلم‌های میازاکی عینیت یا جاذبه جنسی ندارند و دارای خصوصیات پیچیده و فردی هستند، موضوعی که در محصولات هالیوودی غایب است. پیتر شلساز همچنین به عنصر «به بلوغ رسیدن» قهرمانان فیلم‌های میازاکی اشاره می‌کند و هر شخصیت در طی فیلم، «شخصیت و نقاط قوت فردی» خود را کشف می‌کنند. گابریل بلوت از مجله "آتلانتیک" می‌نویسد که میازاکی در فیلم‌هایش «درک کاملی از پیچیدگی‌های معنای زن بودن را نشان می‌دهد.». او به فیلم "نائوشیکا از دره باد" استناد می‌کند و از چالش فیلم برای انتظارات جنسیتی، و ماهیت قوی و مستقل شخصیت "نائوشیکا" را ستایش می‌کند.


title: هایائو میازاکی

text: میازاکی نگران احساس کنجکاوی در جوانان است و به دنبال حفظ مضامین عشق و خانواده در فیلم‌های خود است. مایکل توسکانو از "Curator" می‌نویسد که میازاکی از «کودکان ژاپنی که تحت تأثیر فرهنگ مصرف و محافظت بیش از حد، تحصیلات منفعت طلبانه، منصب‌گرایی (شغل‌گرایی)، صنعت‌گرایی فنی و سکولاریسم قرار می‌گیرند که در حال بلعیدن آنیمیسم بومی ژاپن است، می‌ترسد». پیتر شلساز می‌نویسد که چندین اثر میازاکی دارای مضامین عشق و رمانتیک هستند اما بر «نحوه یکی شدن افراد تنها و آسیب‌پذیر [ازدواج] و ایجاد یک روابط و مسئولیت متقابل، که به‌طور کلی برای همه افراد اطراف منفعت دارد» تأکید می‌کند. وی همچنین نوشت که بسیاری از شخصیت‌های اصلی فیلم‌های میازاکی تصویری مطلوب از خانواده‌ها ارائه می‌دهند، در حالی که بقیه ناکارآمد هستند. او معتقد است که خانواده غیر بیولوژیکی در فیلم "قلعه متحرک هاول" (متشکل از هاول، سوفی، مارکل، جادوگر و هین) پیامی امیدواری می‌دهد: «افراد طرد شده توسط جامعه می‌توانند مکانی سالم برای تعلق پیدا کنند.»


title: هایائو میازاکی

text: میازاکی برای خلق داستان، از فیلمنامه‌های سنتی چشم پوشی می‌کند و در عوض، داستان فیلم را در هنگام طراحی فیلمنامهٔ مصور (استوری بورد) توسعه می‌دهد. او می‌گوید که «ما هرگز نمی‌دانیم داستان به کجا خواهد کشید و ما فقط با ادامه کار، بر [داستان] فیلم کار می‌کنیم.» میازاکی در هر یک از فیلم‌های خود از روش‌های انیمیشن سنتی استفاده کرده و هر فریم را با دست ترسیم می‌کند. تصاویر تولید شده توسط رایانه در چندین فیلم بعدی او استفاده شد که اولین بار با "شاهزاده مونونوکه" شروع شد تا جلوه بصری فیلم را غنی کند، هر چند خودش می‌گوید که هر فیلم می‌تواند «نسبت مناسب بین کار با دست و کامپیوتر را حفظ کند… و هنوز هم می‌توانند فیلم‌های من را دو بعدی بنامند.» میازاکی بر هر یک فریم از فیلم‌هایش نظارت دارد.


title: هایائو میازاکی

text: میازاکی چندین هنرمند ژاپنی را به عنوان تأثیرات خود ذکر کرده، از جمله سانپی شیراتو، اوسامو تزوکا، سوجی یاماکاوا، و ایسائو تاکاهاتا. تعدادی از نویسندگان غربی نیز بر آثار وی تأثیر گذاشته‌اند، از جمله فردریک بک، لوئیس کارول، رولد دال، ژان ژیرو، پل گریمو، اورسولا لو گویین، و یوری نورشتاین، و همچنین استودیوی آردمن انیمیشن (به‌طور خاص آثار نیک پارک). آثار خاصی که میازاکی را تحت تأثیر قرار داده‌اند عبارتند از "قلعه حیوانات" (۱۹۴۵)، "ملکه برفی" (۱۹۵۷)، و "شاه و پرنده" (۱۹۸۰); گفته می‌شود که فیلم "ملکه برفی" تشکیل دهنده واقعی فیلم‌شناسی میازاکی است و بر آموزش و کار او تأثیر می‌گذارد. هنگام متحرک سازی کودکان خردسال در هنگام تولید فیلم، میازاکی اغلب از فرزندان دوستانش و خاطرات دوران کودکی خود الهام می‌گیرد.


title: هایائو میازاکی

text: از میازاکی به عنوان منبع الهام بسیاری از انیماتورها، کارگردانان و نویسندگان در سراسر جهان نام برده شده که شامل وس اندرسن، جیمز کامرون، دین دبلوا، گی‌یرمو دل تورو، پیت داکتر، مامورو هوسودا، بونگ جون-هو، گلن کین، تراویس نایت، جان لستر، نیک پارک، هنری سیلیک، ماکوتو شینکای، و استیون اسپیلبرگ است. گلن کین گفت که میازاکی «تأثیر زیادی» در استودیو انیمیشن والت دیزنی دارد و از زمان اکران فیلم "" (۱۹۹۰)، «بخشی از میراث ما» بوده‌است. هنرمندان پیکسار و آردمن انیمیشن با ادای احترامی، طی پیامی گفتند: «شما الهام بخش ما هستید، میازاکی سان!». او همچنین منبع الهام طراحان بازی‌های ویدیویی نیز بوده که شامل شیگرو میاموتو و هیرونوبو ساکاگوچی، و ""، و بازی ویدیویی "آوری و جنگل کور" (۲۰۱۵) است.


title: هایائو میازاکی

text: میازاکی در اکتبر ۱۹۶۵ با همکار انیماتور آکمی اوتا ازدواج کرد. این زوج دو پسر دارند: گورو، متولد ژانویه ۱۹۶۷ و کیسوکه، متولد آوریل ۱۹۶۹. تعهد میازاکی به کارش به رابطه او و گورو آسیب رساند، زیرا میازاکی اغلب غایب بود و پسرش را زیاد نمی‌دید. گورو در تلاش برای درک «پدر» کارهای پدرش بود، زیرا این دو به ندرت صحبت می‌کردند. در حین تولید فیلم "حکایت دریای زمین" در سال ۲۰۰۶، گورو گفت که پدرش «به عنوان پدر صفر نمره می‌گیرد اما به عنوان کارگردان فیلم‌های انیمیشن نمره کامل». خواهرزاده میازاکی، می اوکویاما، که الهام بخش شخصیت می در فیلم "همسایه من توتورو" بود، با هنرمند انیمیشن دایسوکه سوچیمی ازدواج کرده‌است.


title: هایائو میازاکی

text: میازاکی برای فیلم "قلعه کاگلیوسترو" (۱۹۷۹) برنده جایزه افیجی نوبورو در جایزه فیلم ماینیچی شد. همچنین او برای عناوین "نائوشیکا از دره باد" (۱۹۸۴)، "لاپوتا قلعه‌ای در آسمان" (۱۹۸۶)، و "همسایه من توتورو" (۱۹۸۸)، و جایزه فیلم ماینیچی برای بهترین فیلم پویانمایی برای "سرویس تحویل کی‌کی" (۱۹۸۹)، "پورکو روسو" (۱۹۹۲)، "شاهزاده مونونوکه" (۱۹۹۷)، "شهر اشباح" و فیلم کوتاه "شکار نهنگ" (هر دو در ۲۰۰۱) برنده حوایز شد.همچنین "شهر اشباح" برنده جایزه اسکار بهترین فیلم پویانمایی نیز شد، و "قلعه متحرک هاول" (۲۰۰۴) و "باد برمی‌خیزد" (۲۰۱۳) نامزدی دریافت کردند. او در نوامبر ۲۰۱۲، بخاطر مشارکت‌های برجسته فرهنگی، از طرف دولت ژاپن عنوان شخص افتخار فرهنگ را دریافت کرد. از دیگر افتخارات وی می‌توان به هشت جایزه انیمه توکیو، هشت جایزه کینما جونپو، شش جایزه آکادمی فیلم ژاپن، پنج جایزه آنی، و سه جایزه از جایزه بزرگ انیمه و جشنواره فیلم ونیز اشاره کرد.


title: کاروانسرای بون کوه

text: کاروانسرای بون کوه یکی از کاروان‌سراهای غرب استان هرمزگان در جنوب ایران است که مربوط به دوره زندیان است. این کاروان‌سرا در کوه زیر در بونه کوه لوز در بخش کوخرد شهرستان بستک هرمزگان واقع شده و یکی از آثار تاریخی و نقاط دیدنی استان هرمزگان به‌شمار می‌آید. این مکان یکی از آثار تاریخی سر راه ارتباطی شهرستان لار به شهرستان بندر لنگه است. این کاروانسرا در بون کوه زیر (کوه لوز) واقع شده‌است.


title: کاروانسرای بون کوه

text: کاروانسراها مهمان خانه‌های کاروانیان در مسیر راه‌های مهم بین شهری است. کاروانسرها به فاصلهٔ مسافتی که کاروان در یک روز می‌توانسته طی کند، ساخته می‌شده‌است. به دلیل دور بودن بخش عمده‌ای از مناطق کشور ایران، و دور بودن شهرها و آبادی‌ها از یکدیگر، وجود نقاطی جهت استراحت و تهیه آذوقه و سرپناه در بین راه، امری حیاتی و ضروری بوده و بدون وجود این ایستگاه‌ها، در طی راه و ارتباط بین مناطق مختلف ایران غیرممکن بوده‌است. «کاروانسرای بون کوه» به دلیل قرار داشتن بر قله کوه زیر که معروف است به (بون کوه لوز) در این راه ارتباطی و طولانی که شهرهای بندرعباس به شهر لار وصل می‌کند نقش ویزه‌ای داشته‌است. کاروانسرای بون کوه در کنار برکه بون کوه چهار برکه و در پایهٔ کوه سربه فلک کشیدهٔ «گوچی» واقع شده‌است. این کاروانسرا در مسیر راه مشهور گردنه گوچی قرار دارد.


title: کاروانسرای بون کوه

text: اهمیت «کاروانسرای بون کوه» از آنجاست که در بین کاروانسرای مِهران و کاروانسرای بلدنگ قرار گرفته بوده‌است؛ و به دلیل قرار گرفتن این کاروانسرا در مسیر راه بازارگانی مهم (درآن زمان) که از شیراز به لار و سپس به بندر لنگه و بندرعباس (گمبرون) متصل می‌نموده‌است. «کاروانسرای بون کوه» این بنای تاریخی سازه‌ای سنگی با مصالح گچ و اندودهای ساروجی است که بنیان کاروانسرا را تشکیل داده‌اند. تاریخ بنای این کاروانسرا به زمان و دورهٔ زندیه ترجیح داده‌اند.


title: کنفدراسیون ورزشهای بیلیارد آسیا

text: کنفدراسیون ورزشهای بیلیارد آسیا یا ACBS کنفدراسیون منطقه‌ای آسیا در رشته‌های اسنوکر و بیلیارد انگلیسی می‌باشد که از طرف کمیته بین‌المللی المپیک نیز به رسمیت شناخته می‌شود. این کنفدراسیون به عنوان برگزار کننده مسابقات آسیایی و قهرمانی آسیا انجام وظیفه می‌نماید. هم‌اکنون (۲۰۰۷) ریاست آن با آقای سیندهو پولسیریونگ از تایلند و دبیر آن آقای سید محبوب از بنگلادش می‌باشد.


title: بخش مرکزی شهرستان اراک

text: بخش مرکزی شهرستان اراک یکی از دو بخش شهرستان اراک در استان مرکزی ایران است. این بخش مشتمل بر شهرهای اراک، سنجان، داودآباد و کرهرود و نه دهستان به شرح زیر است :بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان اراک در سال ۱۳۸۵ برابر با ۵۵۵۹۷۵ نفر بوده‌است که از این میان ۲۸۱۹۴۲ نفر مرد و بقیه زن بوده‌اند. این شهرستان ۱۵۱٫۰۰۴ خانوار دارد.


title: شهرستان خنداب

text: شهرستان خُنداب یکی از شهرستان‌های تازه‌تأسیس در استان مرکزی ایران است. زبان رایج در خنداب ترکی محلی است.


title: شهرستان خنداب

text: بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش خنداب در سال ۱۳۹۵ برابر با ۵۴٬۰۱۸ نفر بوده‌است که از این میان ۲۷٬۸۶۲ نفر مرد و ۲۶٬۱۵۶ زن بوده‌اند. این شهرستان ۱۶٬۷۹۲ خانوار دارد.


title: شهرستان خنداب

text: سه زبان ترکی، فارسی و لری در خنداب گویشورانی را دارا می‌باشند.


title: شهرستان خنداب

text: این بخش مشتمل بر شهر خنداب و پنج دهستان به شرح زیر است: استوه این شهرستان در سال ۱۳۸۶ خورشیدی با ابلاغ مصوبه کمیسیون سیاسی دفاعی هیئت دولت، از بخش به شهرستان ارتقاء یافت.


title: شهرستان خنداب

text: بخش مرکزی شهرستان خنداب شامل دو بخش است:


title: شهرستان خنداب

text: منطقه خنداب با ۷۲ هزار نفر جمعیت دارای استعدادهای ویژه کشاورزی، گردشگری و مزیت استقرار تأسیسات آب سنگین است.


title: شهرستان خنداب

text: روستای جاورسیان نیز به عنوان مرکزیت بخش متشکل از دهستان‌های زیر در تابعیت شهرستان اراک ارتقا یافته‌است:


title: شهرستان خنداب

text: این سه دهستان پیش از این در تابعیت بخش خنداب بودند. این سه دهستان پیش از این در تابعیت بخش خنداب بودند. در شهرستان خنداب سه نقطه شهری وجود دارد که عبارتند از： _شهر خنداب، (تأسیس شهرداری سال۱۳۸۵خورشیدی) _شهر جاورسیان (تأسیس شهرداری سال۱۳۸۹خورشیدی) _شهرک رجایی اناج (تأسیس سال۱۳۵۲خورشیدی)


title: شبه‌کد

text: شبه‌کد روشی سریع، فشرده و غیررسمی برای توضیح یک الگوریتم کامپیوتری است که از ساختارهای معمول بعضی از زبان‌های برنامه‌نویسی استفاده می‌کند که برای خوانده‌شدن توسط انسان و نه ماشین طراحی شده‌است. شبه کد معمولاً فاقد جزئیاتی است که کامپیوتر بتواند بدون آن‌ها الگوریتم را بفهمد مثل تعریف متغیرها، کدهای وابسته به سیستم (سیستم‌عامل‌های مختلف یا غیره) و زیرروالها. در شبه کدها معمولاً برای راحتی از زبان محاوره معمولی یا علامت‌های ریاضی نیز استفاه می‌کنند. هدف از استفاه از شبه کد این است که فهم آن ساده‌تر از زبان‌های برنامه‌نویسی است.


title: شبه‌کد

text: کتاب‌های درسی و منتشرات علمی مربوط به کامپیوتر و محاسبات عددی غالباً از شبه کد برای بیان الگوریتم‌ها استفاده می‌کنند، تا برنامه نویسان آن‌ها را بفهمند، حتی اگر آن‌ها تمام آن زبان برنامه نویسی را بلد نباشند. در کتاب‌های درسی، معمولاً بخشی برای معرفی قراردادها و توضیح ویژگی کدها و سبک کدنویسی وجود دارد تا خواننده بتواند منظور نویسنده را به سادگی متوجه شود و در طول مطالعه کتاب مشکلی با کدهای نوشته شده در کتاب نداشته باشد. میزان جزئیات این زبان‌ها ممکن است در برخی موارد به زبان‌های همه منظوره رسمی نزدیک باشد –برای مثال، کتاب مرجع کنوت " هنر برنامه‌نویسی کامپیوتر" الگوریتم‌ها را در زبان اسمبلی کاملاً صریح که برای ریزپردازنده ناموجود است نوشته شده‌است. برنامه‌نویسی که می‌خواهد الگوریتم مشخصی را پیاده کند، مخصوصاً الگوریتمی که با آن آشنایی ندارد، غالباً با توضیح شبه کد آن شروع خواهد کرد، و سپس آن شرح را به سادگی به زبان برنامه‌نویسی هدف ترجمه خواهد کرد و سپس آن را تغییر خواهد داد تا به درستی با سایر قسمت‌های برنامه هماهنگی داشته باشد. برنامه نویسان ممکن است همچنین یک پروژه را با بیان کلیات آن به صورت شبه کد و بر روی کاغذ شروع کنند و سپس آن را به زبان واقعی بنویسند، به عنوان یک روش حل ساختاری بالا به پایین. همانگونه که از اسم آن مشخص است، شبه کد معمولاً از گرامر هیچ زبان مشخصی پیروی نمی‌کند، و هیچ فرم سیستماتیک استاندارد یا ساخت یافته‌ای وجود ندارد، هرچند هر نویسنده‌ای ممکن است به‌طور کلی سبک و گرامر زبان خاصی را استفاده کند برای مثال ممکن است برای بیان کدهای درون یک بلوک مانند زبان‌های برنامه نویسی C و جاوا از گیومه استفاده کند یا اینکه صرفاً مانند زبان برنامه‌نویسی پایتون از فاصله‌ها استفاده کند. انتخاب روش نوشتن شبه کد قراردادی است که نویسنده دارد و می‌تواند مستقل از یک زبان برنامه‌نویسی خاص باشد. اما نویسندگان معمولاً از گرامر و سبک زبان‌های محبوب و معروفی مثل پاسکال، بیسیک، C،C++، جاوا، لیسپ و ALGOL استفاده می‌کنند. تعریف متغیرها در یک شبه کد ذکر نمی‌شود. صدا کردن توابع و بلوک‌ها برای مثال کدهای درون حلقه غالباً با کد یک خطی طبیعی جایگزین می‌شوند. در نتیجه وابسته به نویسنده، شبه کد ممکن است در سبک و سیاق گستردگی زیادی داشته باشد، از پیاده‌سازی تقریباً دقیق یک زبان مشخص در یک سو تا توصیف توضیحی کد به زبان انسانی در سوی دیگر. codice_1 برای دیدن مثال‌های بیشتر می‌توانی به مقالات با مثال‌های شبه کد مراجعه کنید. در محاسبات عددی، شبه کد غالباً شامل نماد گذاری ریاضی است، نوعاً از مجموعه و تئوری ماتریس، ترکیب شده با یک زبان قراردادی، و شاید توضیحات زبان طبیعی. این یک نماد گذاری فشرده و غالباً غیررسمی است که تعداد زیادی از ریاضی آموختگان می‌توانند آن را متوجه شوند، و یک روش بسیار متداول است برای بیان آلگوریتم‌های ریاضی. معمولاً حروف چینی غیر اسکی برای معادلات ریاضی مورد استفاده قرار می‌گیرد، برای مثال به وسیله Tex یا MathML یا ویرایشگران فرمول اختصاصی. شبه کدهای ریاضی گاهی اوقات کد دست وپا شکسته(pidgin) نامیده می‌شوند، برای مثال pidgin ALGOL، pidgin fortran، pidgin basic، pidgin pascal، pidgin C، pidgin Ada. غالباً پیشنهاد می‌شود که زبان‌های برنامه‌نویسی آینده بیشتر از زبان‌های متداول امروز به زبان طبیعی و زبان انسان نزدیک باشند؛ نکته اینجاست که با رو به افزایش بودن سرعت کامپیوترها و پیشرفت‌های حاصل در زمینه کامپایل کردن به کامپیوترها این اجازه را خواهد داد که از توضیح الگوریتم‌ها برنامه را ایجاد کنند، به جای اینکه نیاز داشته باشند تا انسان تمام جزئیات را پیاده کند. دستور زبان طبیعی در زبان‌های برنامه نویسی تلاش‌های گسترده برای وارد کردن دستور زبان طبیعی به زبان‌های برنامه‌نویسی منجر به ایجاد زبان‌های برنامه‌نویسی از قبیل HyperTalk، Lingo، AppleScript، SQL و Inform شده‌است. در این زبان ها، پرانتزها و کاراکترهای خاص با حروف اضافه جایگزین شده‌اند تا کد به زبان طبیعی نزدیک تر باشد. این کار باعث می‌شود که انسانی که با زبان آشنایی ندارد متوجه کد شود و حتی یک زبان را نیز بیاموزد. در هر حال، شباهت به زبان طبیعی بیشتر جنبه زیبایی دارد تا اصالت. قواعد گرامری دقیقاً مانند زبان‌های برنامه‌نویسی قراردادی محض و رسمی هستند، و لزوماً نوشتن برنامه‌ها را آسان تر نمی‌کنند. یک جایگزین برای استفاده شبه کد ریاضی (شامل نظریه مجموعه‌ها و عملیات ماتریسی) برای مستند سازی الگوریتم‌ها استفاده از یک زبان برنامه‌نویسی ریاضی وار است که از ترکیبی از نمادگذاری ریاضی غیر اسکی و ساختارهای کنترل برنامه باشد. سپس کد می‌تواند توسط ماشین تجزیه و تفسیر شود. چند زبان‌های خصوصیات رسمی نماد گذاری نظریه مجموعه‌ها را با کمک کاراکترهای ویژه شامل می‌شوند. برای مثال: نماد گذاری Z


شبه‌کد


title: خدایان کوچک

text: خدایان کوچک ، نام کتابی خیال‌پردازی نوشتهٔ تری پرچت نویسندهٔ بریتانیایی است. "خدایان کوچک"، سیزدهمین کتاب از مجموعهٔ دیسک‌ورلد است.


title: خدایان کوچک

text: دنیایی را تصور کنید گرد، مثل یک سینی گرد و بر پشت یک لاک‌پشت عظیم‌الجثه (آتوئین کبیر) که دز ورطهٔ کیهانی همین‌طور برای خودش می‌گردد. اسم سری کتاب‌ها دلالت به همین کیفیت دارد. در این دنیا میلیون‌ها، بلکه میلیاردها موجود اثیری وجود دارد که خودشان را خدا می‌نامند. قدرت این «خدایان»، تجسم آنها و تمام وجود آنها به تعداد پرستندگان و عمق باور آنها بستگی دارد. هستند خدایانی که پرستش آنها دیگر رواج ندارد و هیچ شده‌اند.


title: خدایان کوچک

text: «اُم»، ایزد اصلی یک امپراتوری مذهبی (مثل کلیسای قرون وسطی و مجهز به مدرنترین شیوه‌های انکزیسیون) با دو میلیون جمعیت، ناگهان خود را به صورت سنگ‌پشتی یک‌چشم می‌بیند. چون در تمام امپراتوری تنها یک نفر واقعاً به او ایمان دارد.گروهی از مترجمان گروه ادبیات گمانه‌زن، این کتاب را با نام «ایزدان خُرد» ترجمه و اقدام به انتشار بخش بخش آن در سایت این گروه کرده‌اند.


title: بخش مرکزی شهرستان محلات

text: بخش مرکزی شهرستان محلات تنها بخش شهرستان محلات در استان مرکزی ایران است.نقاط شهری: محلات و نیمور.


title: بخش مرکزی شهرستان محلات

text: بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان محلات در سال ۱۳۸۵ برابر با ۴۹۲۴۶ نفر بوده است.خبرگزاری شهرستان محلات


title: بخش مرکزی شهرستان محلات

text: وب سایت خبرگزاری شهرستان محلات


title: بخش مرکزی شهرستان شازند

text: بخش مرکزی شهرستان شازند یکی از سه بخش شهرستان شازند در استان مرکزی ایران است.نقطه شهری: شازند و آستانه (مرکزی)


title: بخش مرکزی شهرستان شازند

text: بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان شازند در سال ۱۳۸۵ برابر با ۶۲۳۷۰ نفر بوده است.


title: بخش سربند

text: بخش سربند یکی از سه بخش شهرستان شازند در استان مرکزی ایران است که در جنوب شهرستان شازند قرار دارد.مرکزیت این بخش شهر هندودر می‌باشد.شغل مردم سربند کشاورزی و دامداری است.سد کمال صالح و سدخاکی هندودر و سد حشیان در این منطقه واقع است. از جاذبه‌های گردشگری این منطقه می‌توان حمام قدیمی روستای ملاباقر، رودخانه تیره(یکه چوی) دره سماخلی را نام برد.روستای کارخانه یکی از آخرین روستاهای این بخش می باشد که مردم آن ایلهای قشقاقی شیراز بودند که در سال 1280 تبعید شده بودند بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش سربند شهرستان شازند در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۴۷۹۷ نفر بوده‌است.


title: بخش زالیان

text: بخش زالیان یکی از سه بخش شهرستان شازند در استان مرکزی ایران است. زبان مردم این نواحی لری می باشد.بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش زالیان شهرستان شازند در سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۲۹۳۵ نفر بوده است.


title: بخش مرکزی شهرستان دلیجان

text: بخش مرکزی شهرستان دلیجان تنها بخش شهرستان دلیجان در استان مرکزی ایران است و مرکز آن شهر دلیجان است. نراق دیگر شهر آن است.


title: بخش مرکزی شهرستان دلیجان

text: دهستانهای شهرستان دلیجان عبارت‌اند از:


title: بخش مرکزی شهرستان دلیجان

text: دو شهر آن شامل دلیجان و نراق می‌شود.


title: بخش مرکزی شهرستان دلیجان

text: بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان دلیجان در سال ۱۳۸۵ برابر با ۴۴۳۷۷ نفر بوده‌است که از این میان ۲۲۶۲۴ نفر مرد و بقیه زن بوده‌اند.


title: بخش نوبران

text: بخش نوبَران یکی از دو بخش شهرستان ساوه در استان مرکزی ایران است. دهستان‌های بخش نوبران:


title: بخش نوبران

text: نقاط شهری:


title: بخش نوبران

text: بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش نوبران شهرستان ساوه در سال ۱۳۸۵ شمسی ۲۰٬۸۱۸ نفر بوده است.


title: بخش مرکزی شهرستان ساوه

text: بخش مرکزی شهرستان ساوه یکی از دو بخش شهرستان ساوه در استان مرکزی ایران است.


title: بخش مرکزی شهرستان ساوه

text: دهستان‌های بخش مرکزی:


title: بخش مرکزی شهرستان ساوه

text: نقاط شهری: ساوه


title: بخش مرکزی شهرستان ساوه

text: بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان ساوه در سال ۱۳۹۵ شمسی ۲۵۹٬۳۵۴ نفر و در سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۱۶۹۹۶ نفر بوده است.


title: بخش مرکزی شهرستان خمین

text: بخش مرکزی شهرستان خمین یکی از دو بخش شهرستان خمین در استان مرکزی ایران است.بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان خمین در سال ۱۳۸۵ برابر با ۹۵۳۰۱ نفر بوده است.


title: بخش کمره

text: بخش کمره یکی از دو بخش شهرستان خمین در استان مرکزی ایران است.بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش کمره شهرستان خمین در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۴۸۹۴ نفر بوده است.


title: بخش مرکزی شهرستان تفرش

text: بخش مرکزی شهرستان تفرش یکی از دو بخش شهرستان تفرش در استان مرکزی ایران است.نقطه شهری: تفرش


title: بخش مرکزی شهرستان تفرش

text: بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان تفرش در سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۵۵۰۷ نفر بوده است.


title: بخش مرکزی شهرستان تفرش

text: این بخش دارای ۷۶ روستا است:


title: بخش مرکزی شهرستان آشتیان

text: بخش مرکزی شهرستان آشتیان تنها بخش شهرستان آشتیان از توابع استان مرکزی ایران است.نقطۀ شهری: آشتیان


title: بخش مرکزی شهرستان آشتیان

text: جمعیت این بخش بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، ۱۶٬۳۵۷ نفر (۵٬۵۸۲ خانوار) متشکل از ۸٬۲۳۸ مرد و ۸٬۱۱۹ زن بوده‌است.


title: بخش خرقان

text: بخش خرقان یکی از بخش‌های شهرستان زرندیه استان مرکزی ایران است.


title: بخش خرقان

text: نام خرقان شکل عربی‌شده واژه فارسی خَرَّه‌گان و به معنی خجسته و محل فرهمند است.


title: بخش خرقان

text: شهر : رازقان


title: بخش خرقان

text: بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش خرقان در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۰٬۰۵۵ نفر بوده‌است.


title: بخش مرکزی شهرستان زرندیه

text: بخش مرکزی شهرستان زرندیه یکی از بخش‌های شهرستان زرندیه استان مرکزی ایران است.


title: بخش مرکزی شهرستان زرندیه

text: شهرها : مامونیه ، زاویه ، پرندک ، خشکرود


title: بخش مرکزی شهرستان زرندیه

text: بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان زرندیه در سال ۱۳۹۵ برابر با ۵۳٬۸۵۲ نفر بوده‌است.


title: بخش مرکزی شهرستان کمیجان

text: بخش مرکزی شهرستان کمیجان یکی از بخش‌های تابعه شهرستان کمیجان در استان مرکزی ایران است. کمیجان تنها شهر این بخش است.بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان کمیجان در سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۷۱۷۳ نفر بوده است.


title: ۱۸۴۸

text: ۱۸۴۸ (میلادی) هزار و هشتصد و چهل و هشتمین سال تقویم میلادی است.


title: جیمز گال‌وی

text: سر جیمز گال‌وی زادهٔ ۱۹۳۹ در ایرلند نوازنده برجسته فلوت است. گال وی به مردی با فلوت طلایی نیز مشهور است.


title: گئورگه زامفیر

text: گئورگه زامفیر (،؛ زادهٔ ۶ آوریل ۱۹۴۱) نوازندهٔ برجستهٔ پن فلوت است.


title: گئورگه زامفیر

text: زامفیر با آهنگسازان بزرگی همچون انیو موریکونه و جیمز لست همکاری داشته‌است. از جمله در اجرای موسیقی فیلم "روزی روزگاری در آمریکا" (اثر انیو موریکونه) و موسیقی فیلم "بیل را بکش" (اثر جیمز لست).


title: ورزشگاه ارنست هاپل

text: ورزشگاه ارنست هاپل در وین اتریش، پیش از سال ۱۹۹۲ با عنوان ورزشگاه پریتر (Praterstadion) شناخته می‌شد. این ورزشگاه بین سال‌های ۱۹۲۹ و ۱۹۳۱ برای دومین المپیاد کارگران ساخته شد و در سال ۱۹۹۲ به دنبال مرگ ارنست هاپل و به افتخار وی، تغییر نام داد. مسابقه نهایی رقابت‌های یورو ۲۰۰۸ در آن برگزار شد.


title: ورزشگاه ارنست هاپل

text: ورزشگاه ارنست هاپل بزرگ‌ترین ورزشگاه اتریش و خانه تیم ملی فوتبال این کشور است. بازی‌های فوتبال باشگاهی محدود است به بازی‌های داخلی و مسابقات بین‌المللی که توسط یکی از تیم‌های برتر وین، یعنی اف‌کی آستریاوین و اس‌کی راپیدوین برگزار می‌شود. دلیل این کار این است که ورزشگاه‌های اصلی این دو باشگاه برای میزبانی مسابقات جام باشگاه‌های اروپا و جام یوفا بسیار کوچک هستند. شهرآوردهای داخلی بین اف‌کی آستریاوین و اس‌کی راپیدوین نیز در این ورزشگاه صورت می‌گیرد.


title: ورزشگاه ارنست هاپل

text: گنجایش ورزشگاه، فقط ۴۹٬۸۲۵ نفر است، بااین‌حال جزو ورزشگاه‌های پنج‌ستارهٔ یوفا (گنجایش +۵۰٬۰۰۰) درجه‌بندی شده و مجاز به میزبانی فینال جام قهرمانان باشگاه‌های اروپا است. گنجایش صندلی‌ها برای میزبانی جام ملت‌های اروپا ۲۰۰۸ و فینال آن به ۵۳٬۰۰۸ نفر افزایش یافته است. ورزشگاه ارنست هاپل هم‌چنین ۳ بازی گروهی، ۲ بازی یک‌چهارم پایانی و یک نیمه‌پایانی را نیز میزبانی می‌کند. بیش‌ترین تعداد ثبت‌شده تماشاچی‌ها به سال ۱۹۶۰ برمی‌گردد، زمانی که اتریش با اتحاد جماهیر شوروی مسابقه داشت و ۹۲٬۷۰۶ نفر آن بازی را از نزدیک تماشا می‌کردند. گنجایش از آن موقع کم شده است.ورزش‌های دیگری که در این ورزشگاه برگزار می‌شوند عبارت‌اند از دوومیدانی، دوچرخه‌سواری و تنیس. در سال ۱۹۵۰، ۳۵٬۰۰۰ نفر دیدند که چگونه جوزف ویدینگر اتریشی با شکست استفان اولک (از فرانسه) جام قهرمانی سنگین‌وزن اروپا را بالای سر برد و در ۱۹۹۵ یک حوض موقتی در ورزشگاه محل برگزاری مسابقات قهرمانی ال‌سی اروپایی بود.


title: ورزشگاه ارنست هاپل

text: ورزشگاه ارنست هاپل میزبان تعدادی از کنسرت‌های راک بوده است. بیش از ۵۶٬۰۰۰ نفر شاهد مراسم‌های انجام‌شده توسط بون جووی، ثری تنورز (Three Tenors)، رولینگ استونز، مایکل جکسون، یو۲، گانز اند روزز، پینک فلوید، و تینا ترنر (Tina Turner) بوده‌اند.


title: جان باردین

text: جان باردین (زاده ۲۳ مه ۱۹۰۸ – درگذشته ۳۰ ژانویه ۱۹۹۱) مهندس و فیزیک‌دان آمریکایی بود که برندهٔ دو جایزه نوبل فیزیک و مدال افتخار انجمن مهندسان برق و الکترونیک IEEE شد. او از مخترعان ترانزیستور و تنها فیزیک‌دانی است که تاکنون دو بار جایزه نوبل فیزیک گرفته‌است. در سال ۱۹۹۰، نام او در میان "۱۰۰ آمریکایی تأثیرگذار قرن" در مجله لایف آمد.


title: جان باردین

text: باردین در شهر مَدیسون در ایالت ویسکانسین آمریکا زاده شد. پدر او، چارلز باردین، نخستین رئیس دانشکده پزشکی دانشگاه ویسکانسین بود. باردین تحصیلات مقدماتی‌اش را در شهر زادگاهش، مدیسون، در ویسکانسین گذراند. او در ۱۵ سالگی از دبیرستان دانش‌آموخته شد و در همان سن تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشگاه ویسکانسین آغاز کرد. او بر خلاف پدرش که یک فرهنگی دانشگاهی بود، برای ادامه تحصیل رشته مهندسی را انتخاب کرد چون به ریاضیات علاقه فراوان داشت و به نظرش مهندسی، آیندهٔ خوبی هم داشت. وی تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته مهندسی برق در کارشناسی و کارشناسی ارشد از دانشگاه ویسکانسین-مدیسن به ترتیب در سال‌های ۱۹۲۸ و ۱۹۲۹ میلادی به پایان رساند و در سال ۱۹۳۶ میلادی از دانشگاه پرینستون در رشته ریاضی فیزیک دکترا گرفت. او دو سال بعد به دانشگاه مینه‌سوتا پیوست و از سال ۱۹۳۸ تا ۱۹۴۱ استادیار فیزیک در آنجا بود. در سال ۱۹۴۱، در دوران جنگ جهانی دوم، او تدریس در مینه‌سوتا را رها کرد و فیزیک‌دان آزمایشگاه نیروی دریایی شد. باردین در سال ۱۹۴۵ به آزمایشگاه‌های بل پیوست. در آن‌جا بود که با همکاری ویلیام شاکلی و والتر براتِین، ترانزیستور را اختراع کرد و سال ۱۹۵۶به همراه این دو، جایزه نوبل فیزیک گرفت. باردین از سال ۱۹۵۱ استاد فیزیک در دانشگاه ایلینوی شد. در سال ۱۹۷۱، انجمن مهندسان برق و الکترونیک به پاس خدمات ارزنده جان باردین در درک رسانش الکتریکی جامدات، اختراع ترانزیستور و همچنین ارائه نظریه میکروسکوپی ابررسانایی، به او مدال افتخار داد. همچنین در سال ۱۹۷۲، باردین به همراه لئون نیل کوپر و جان رابرت شریفر، برای دومین بار، برای پیشنهاد نظریه بی‌سی‌اس در ابررسانایی، جایزه نوبل فیزیک گرفت. او تنها فیزیک‌دانی است که دو بار جایزه نوبل فیزیک گرفته‌است. وی در سال ۱۹۹۱ در ۸۲ سالگی درگذشت.


title: جان باردین

text: باردین در ۱۹۵۱ با ترک آزمایشگاه‌های بل به دانشکده‌های مهندسی برق و فیزیک در دانشگاه ایلینوی در اربانا شمپین پیوست. در ایلینوی، وی دو برنامه تحقیقاتی مهم اجرا کرد، یکی در دانشکده مهندسی برق و دیگری در دانشکده فیزیک. برنامه تحقیقاتی در دانشکده مهندسی برق، به جنبهٔ تجربی و نظری نیمه‌هادی‌ها و برنامه تحقیقاتی در گروه فیزیک، به جنبه نظری سیستم‌های کوانتومی ماکروسکوپی، به ویژه ابررسانایی و مایعات کوانتومی می‌پرداخت. وی از سال ۱۹۵۲ تا ۱۹۷۵ یک استاد فعال در ایلینوی بود و سپس در ۱۹۷۵ بازنشسته شد. پس از بازنشستگی، باردین تحقیقات خود را در طول دهه ۱۹۸۰ ادامه داد و مقالاتی را در مجلات علمی "فیزیکال ریویو لترز" و "فیزیک امروز" تا کمتر از یک سال قبل از درگذشتش منتشر کرد.


title: جان باردین

text: اولین دانشجوی دکترای او در دانشگاه ایلینوی، نیک هولونیاک (۱۹۵۴)، اولین ال ای دی (دیود نورافشان) را در ۱۹۶۲ اختراع کرد و همچنین دو جایزه ارزنده مدال افتخار و مدال ادیسون از انجمن مهندسان برق و الکترونیک گرفت.


title: جان باردین

text: دانشگاه ایلینوی به افتخار جان باردین، محوطه چهارگوشهٔ مهندسی مشهور خود را "چهارگوش باردین" نام‌گذاری کرده‌است.


title: جان باردین

text: باردین یکی از پدیدآورندگان نظریه BCS در توجیه پدیده ابررسانایی در مقیاس میکروسکوپی است که برای آن جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۷۲ را به همراه جان رابرت شریفر و لئون کوپر دریافت کرد.


title: شکست شاهانه

text: شکست شاهانه کتابی است نوشته ماروین زونیس که در سال 1991 در شیکاگو چاپ شد. این کتاب برخلاف کتاب‌های دیگر که به چارچوب‌های سیاسی، تاریخی و جامعه‌شناسی در تحلیل انقلاب اسلامی نظر دارند رویکردی نزدیک به روان‌شناسی تاریخی دارد.


title: شکست شاهانه

text: این کتاب با دو ترجمه در اوایل دهه هفتاد چاپ شد. شکست شاهانه با ترجمه عباس مخبر پس از حدود سی سال با ویرایش و افزوده‌هایی تجدید چاپ شده است.


title: شکست شاهانه

text: ماروین زونیس دانش‌آموختۀ دانشگاه ییل، مدرسۀ بازرگانی هاروارد و مؤسسۀ فناوری ماساچوست است و مدرک دکترای علوم سیاسی‌اش را  از مؤسسۀ فناوری ماساچوست  گرفته است. او سال‌ها در مؤسسۀ روان‌کاوی شیکاگو نیز به آموزش روان‌کاوی می‌پرداخت. زونیس همچنین در سمت مشاور با مؤسسات و شرکت‌های تخصصی مدیریت دارایی در سراسر جهان همکاری داشت و به آن‌ها کمک کرد تا با توجه به مخاطرات سیاسی جهان توانایی‌ها و اهداف کاری خود را شناسایی، ارزیابی و مدیریت کنند.


title: شکست شاهانه

text: زونیس مطالب زیادی در مورد جهانی شدن، فناوری‌های دیجیتال، بازارهای نوظهور، سیاست خاورمیانه، صنعت نفت، روسیه و سیاست خارجی ایالات متحده نوشته است. او یک مرجع برجسته در خاورمیانه بود و بیشتر عمر خود را صرف مطالعۀ ترکیب ناپایدار اسلام، تروریسم و خاورمیانه کرد. در جوانی تجربۀ زندگی در ایران را داشت، از افغانستان دیدن کرد و در عراق به مطالعۀ اسلام پرداخت. او به‌جز کتاب شکست شاهانه کتاب دیگری هم دربارۀ روشن‌فکران ایرانی نوشته است که به‌نام روان‌شناسی سیاسی نخبگان ایران به فارسی ترجمه و منتشر شده است.


title: شکست شاهانه

text: عباس مخبر در سال ۱۳۳۲ در سیوند متولد گردید، تحصیلاتش را در دبستان منوچهری سیوند آغاز نمود و پس از اخذ دیپلم وارد دانشکده نفت شد. پس از آن به دنبال فیزیک رفت و بالأخره دوره کارشناسی جامعه‌شناسی را در دانشگاه پهلوی گذراند. سپس فوق لیسانس همین رشته را گرفت. پس از آن مدرک کارشناسی ارشد زبان‌شناسی را در سال ۱۳۶۸ از دانشگاه تهران دریافت کرد. عنوان پایان‌نامه او، «کند و کاوی در برنامه‌ریزی زبان فارسی نوشتاری» (به راهنمایی علی‌محمد حق‌شناس) بود. سپس در حوزه ترجمه و پژوهش در زمینه‌های علوم اجتماعی، علوم اقتصادی، اسطوره‌شناسی و ادبیات به فعالیت‌های خود ادامه داد __بافهرست__


title: فرض صفر

text: در استنباط آماری، فرض صفر یک بیانیه کلی، یا جهت‌گیری پیش‌فرض است می گوید هیچ رابطه ای بین دو پدیده اندازه گرفته شده وجود ندارد، یا اینکه می‌گوید هیچ وابستگی بین گروه‌ها وجود ندارد. فرض صفر، معمولا توسط نماد "H" نمایش می‌یابد.


title: فرض صفر

text: برای بررسی یک فرضیه، در آغاز فرض صفر را می‌پذیریم ولی با رد آن فرض مقابل را اثبات می‌نماییم. کاربرد فرض تهی در علوم آزمایشی برای هم سنجی نمونهٔ آزمایش شده با نمونهٔ کنترل است. به بیان دیگر در آغاز فرض می‌شود که نمونه‌ها یکسانند (فرض تهی). حال اگر با یکی از آزمون‌های آماری فرض تهی را بتوانیم رد کنیم، آنگاه می‌گوییم که دو نمونه دارای ناهمگونی معناداری هستند وگرنه دو نمونه را یکسان می‌خوانیم.


title: فرض صفر

text: در کارهای پژوهشی در آغاز فرض تهی پذیرفته می‌شود. اگر پژوهشگر بتواند از دیدگاه آماری نشانهٔ محکمی برای نپذیرفتن فرض تهی بیاورد، آنگاه فرض تهی رد می‌شود. بازهٔ اطمینان برای نپذیرفتن فرض تهی برابر با ۹۵٪ یا ۹۹٪ است. به بیان دیگر کمترین بازهٔ اطمینان برای نپذیرفتن فرض تهی، ۹۵٪ یا ۹۹٪ اطمینان از نادرست بودن آن است. به گمان معمول، آزمون معنادار است اگر بازهٔ اطمینان ۹۵٪ برگزیده شود و بسیار معنادار است اگر بازهٔ اطمینان ۹۹٪ برگزیده شود.


title: فرض صفر

text: اولین گام در انجام آزمون آماری تعیینH0 و H1 است که باید به صورت صحیح تعیین شود برای این کار همواره ادعا در مورد پارامتر جامعه در H1 قرار می‌گیرد و خلاف آن را در H0 قرار می‌دهیم مگر آن که ادعا شامل تساوی حداقل و حداکثر (≤، ≥، =) باشد که در این صورت ادعا را در H0 و خلاف آن را در H1 قرار می‌دهیم.


title: فرض صفر

text: مثال۱: ادعا شده که میانگین دستمزد کارگران یک کارخانه بیشتر از ۶۰ هزار تومان است در اینصورت فرض صفر به صورت ۶۰≥ میانگین و فرض مقابل به صورت ۶۰ میانگین و فرض مقابل به صورت ۶۰≤ میانگین است


title: بغ‌بغو

text: بَغبَغو، از روستاهای بخش مرزداران شهرستان سرخس است و در جنوب شهر سرخس و حاشیه کشف رود قرار دارد. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۶۸ خانوار و ۳۱۴نفر است.


title: بغ‌بغو

text: این روستا نسبتاً قدیمی و با شکل روستای محصور سنتی ایرانی دارای برج و باروهای مخروبه‌ای است که به چهاربرجی معروف است و نموداری از گذشته با اهمیت و ارزشمند آن می‌باشد.


title: بغ‌بغو

text: میرزا محمدحسین مهندس در سال ۱۳۱۱ هجری قمری در بارهٔ این روستا چنین می‌گوید: «باغباغو به علی اصغر رئیس تلگرافخانه آذربایجان به ملکیت مرحمت شده، اگر چه چهارسال قبل اقدامی در آبادی آنجا نمود و چهار صد، پانصد تومان هم هزینه کرد، لیکن صورت آبادی نگرفت و بعد از مراجعت خودش از اراضی اقدس، خانوار آنجا متفرق شد و فعلاً چند غلام تلگراف که مستحفظ سیم می‌باشد در این قلعه ساکنند.»


title: بغ‌بغو

text: قدمت این روستا حدوداً بیش از ۱۳۰ سال است. ساکنین این روستا ترک‌های شاهسون شیرازی هستند و مابقی از مهاجرین سیستانی هستند که به تیره سید کله زابلی مشهورند.


title: بغ‌بغو

text: مردم این روستا از دام‌داری و کشاورزی دیم گذران زندگی می‌نمایند.


title: تام رسول

text: تام رسول، از روستاهای بخش مرکزی شهرستان سرخس است و د ر شمال شهر سرخس قرار دارد.


title: تام رسول

text: این روستا حدود ۸۵ سال قبل توسط طایفه علیمیرزایی‌ها بنیان شده‌است. تا ۶۵ سال پیش این روستا به نام «تام علیمیرزایی» موسوم بود . از زمانی که علیمیرزایی‌ها از آنجا کوچ کردند این روستا توسط جمعی از بلوچ‌ها به ریاست شخصی به نام «رسول» که از بلوچ‌های مهاجر روسیه بود، مورد بهره برداری قرار گرفت. بلوچ‌ها قبل از آمدن به این روستا به صورت چادرنشینی زندگی می‌کردند.


title: تام رسول

text: ساکنین تام رسول در حال حاضر از اقوام بلوچی همچون نارویی ، براهویی ،سارونی ، یارمحمدزهی ،قلندرزهی ، سوری زهی و... تشکیل میدهند از بزرگان روستا میتوان به حاجی ابراهیم براهویی، حاجی جهانگیر قلندرزهی ، ملنگ سارونی و...نام برد. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۲۷۲ خانوار و ۱۲۷۰ نفر


title: تام رسول

text: زندگی مردم تام رسول بیشتر متکی به دامداری است، قالیچه بافی نیز بخشی از معاش ایشان را تأمین می‌کند.


title: پل گزی

text: پل گزی، از روستاهای بخش مرزداران شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی است و در جنوب شهر سرخس در حاشیه روخانه کشف رود قرار دارد. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۵ خانوار) ۲۳ نفر است.


title: پل گزی

text: اهالی روستای پل گزی ترک زبانند و از شاهسون‌های شیرازی می‌باشند که به این منطقه مهاجرت کرده‌اند. شغل مردم این روستا دامداری و کشاورزی دیم و قالیبافی است.


title: پل گزی

text: برق مورد نیاز این روستا با استفاده از یک نیروگاه فتوولتایی جدا از شبکه با ۱۰ کیلووات پنل فتوولتایی و یک باتری خانه سرب اسید و دو اینورتر سه فاز موازی با هم تأمین می‌شود. این نیروگاه خورشیدی جدا از شبکه با همکاری دانشگاه فردوسی مشهد در سال ۱۳۹۳ به بهره‌برداری رسید.


title: چشمه شور (سرخس)

text: چشمه شور، از روستاهای بخش مرکزی شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰ جمعیت آن ۵۹۰ نفر (۱۷۴ خانوار) است.


title: چشمه شور (سرخس)

text: این روستا در ۵۱ کیلومتری جنوب غربی شهر سرخس قرار دارد. ارتفاع آن از سطح دریا ۴۶۰ متر و آب و هوای آن معتدل مایل به گرم و خشک و در تپه ماهورها و نزدیک کال چهل کمان واقع شده‌است.


title: چشمه شور (سرخس)

text: چشمه شور قبل از سال ۱۳۴۵ بنیان شده و جمعیت آن را طایفه علیمیرزایی‌ها تشکیل داده‌است. در سال ۱۳۴۵ جمعیت آن ۱۶۱ نفر بوده و در سال ۱۳۵۴ به ۳۱۹ نفر رسیده است. شغل مردم چشمه شور، دامداری و کشاورزی دیم است.


title: جهند پایین

text: جهند پایین، از روستاهای بخش مرکزی شهرستان سرخس است که در جنوب شهر سرخس و حاشیه غرب رودخانه تجن قرار دارد. بعد از شهریور ۱۳۲۰ هجری قمری توسط شخصی به نام «جهند» بنیان شده‌است. ساکنین این کلاته اکثراً از تیره‌های بلوچی و براهویی می‌باشند. شغل مردم این روستا کشاورزی و دامداری است. با توجه به عدم امکانات مناسب زراعی و عمران وسیع بخش شمالی شهر سرخس و کوچ مردم به آن نواحی، باعث تخلیه و در نتیجه تخریب این روستا در آینده خواهد شد.


title: مقام (موسیقی)

text: مقام یک نوع طبقه‌بندی موسیقی است که در دوره‌های مختلف تاریخ از جمله دوران معاصر، برای طبقه‌بندی موسیقی ایرانی، ترکی، عربی و موسیقی‌های مرتبط (نظیر آذربایجانی، ترکمنی و کردی) به کار می‌رفته‌است یا می‌رود.


title: مقام (موسیقی)

text: ماهیت و تقسیم‌بندی مقام‌ها در طول تاریخ ثابت نبوده، و بین موسیقی ایرانی، ترکی و عربی نیز کاملاً مطابقت ندارد اگر چه اشتراکات زیادی بین آن‌ها وجود دارد. در معتبرترین متون، تعداد مقام‌های اصلی در موسیقی ایرانی ۱۲، در موسیقی ترکی ۱۳، و در موسیقی عربی تا ۱۴ عدد ذکر شده‌است.


title: مقام (موسیقی)

text: تحولاتی که در تئوری موسیقی مناطق مختلف خاورمیانه در سده‌های هجدهم تا بیستم میلادی رخ داده، منجر به طبقه‌بندی‌های مختلف برای مقام‌ها، و شکل‌گیری روش‌های مختلفی برای نت‌نویسی مقام‌ها شده‌است. در موسیقی عربی و ترکی این تحولات با بازآرایی مقام‌ها در گروه‌های جدیدتر همراه بوده، و در موسیقی ایرانی مفهوم مقام با مفهوم دستگاه جایگزین شده‌است.


title: مقام (موسیقی)

text: لفظ مقام یا پرده برای طبقه‌بندی انواع موسیقی ایرانی، ترکی، عربی و آذربایجانی، بر اساس ساختار اجرایی آن‌ها به کار رفته‌است. مقام در واقع مجموعهٔ نغمه‌هایی است که تحت فواصل مشخص و از پیش تعیین‌شده سازمان یافته‌اند.


title: مقام (موسیقی)

text: مفهوم مقام در موسیقی این مناطق، با مفهوم مد در موسیقی یونان باستان نزدیکی دارد، و برخی آن را با راگا در موسیقی هندی، پاتت در موسیقی جاوه، تیائو در موسیقی چین، شو در موسیقی ژاپن، جو در موسیقی کره، و دیه‌ئو در ویتنام مرتبط دانسته‌اند.


title: مقام (موسیقی)

text: نظریهٔ مقام در موسیقی ایرانی، ترکی، عربی، و آذربایجانی به کار رفته‌است. برخی محققین برای گستره‌ای از موسیقی که مقام در آن به کار رفته از لفظ «موسیقی جهان اسلام» استفاده می‌کنند.


title: مقام (موسیقی)

text: ایجاد مقام‌ها یا پرده‌های موسیقی را به باربد نسبت می‌دهند؛ در زمان او که در دربار خسرو پرویز خنیاگر بوده، شمار پرده‌ها هفت بوده‌است. گفته شده پس از او، شاگردی از شاگردانش عدد آن‌ها را به دوازده رسانده‌است. برخی منابع، هفت خسروانی را به او نسبت می‌دهند و از برخی از آن‌ها، نام می‌برند. در یک منبع از شش‌تای آن‌ها نام برده شده که عبارتند از سکاف، امرسه، مادراروسنان، شایکاد، شیشم و جوبعران. در منبعی دیگر، این مقام‌ها هشت کروف خوانده شده که عبارتند از بندستان، بهار، ابرین، ابرینه، ماذرواسبان، شسم، القبه و اسبراس.


title: مقام (موسیقی)

text: ابن سینا برای اولین بار در کتاب شفا از "اصفهان"، "نوا" و "سلمک" نام برده‌است. فارمر معتقد است از قرن سوم هجری به بعد، اصطلاحات موسیقی ایرانی، به موسیقی عربی وارد شده‌اند و نخست، الحانی پذیرفته شدند که با گام‌های اصابع عربی سازگار بودند و سپس، همه الحان، وارد شدند. پس از ابن‌سینا، در دیوان شعرا، به مقام‌ها و پرده‌ها اشاره شده‌است. نخستین کسی که به صراحت از پرده‌ها نام می‌برد، کیکاووس بن اسکندر نویسنده قابوس‌نامه (۴۵۷ق) است.


title: مقام (موسیقی)

text: تا اواسط قرن هفتم هجری (معادل قرن سیزدهم میلادی)، در موسیقی ایرانی نظام تقریباً یکسانی به‌خصوص در خراسان بزرگ رایج بوده‌است. در این نظام، دوازده پرده (مقام) و شش شعبه (آوازه) وجود داشته‌است و پرده راست، مادر پرده‌های دیگر بوده‌است. پس از صفی‌الدین ارموی، تقسیم‌بندی تازه‌ای ظهور می‌کند که طی آن، عشاق پرده مادر می‌شود و اسامی برخی پرده‌ها نیز تغییر می‌کند. جامایف، سیستم قبل از ارموی را پرده‌ای و پس از او را مقامی می‌خواند.


title: مقام (موسیقی)

text: ساختار موسیقی عربی پیش از اسلام چندان روشن نیست. آنچه مشخص است آن است که تا پیش از اسلام، نواختن موسیقی به خصوص در شبه جزیرهٔ عربستان محدود به زنان و کنیزان بوده‌است و نوازندگی و خوانندگی مردان تنها پس از اسلام رواج یافته‌است. حتی در این دوران هم موسیقی توسط بسیاری از مسلمانان مقید جزو "" (از لهو، به معنی خوشی نامشروع) دانسته می‌شده‌است. اولین مرد عربی که از راه موسیقی پیشه‌وری می‌کرده، «» نام‌داشته که فرزند یک بردهٔ اهل ایران بوده و با موسیقی ایرانی هم آشنایی داشته‌است.


title: مقام (موسیقی)

text: موسیقی عربی در ابتدای خلافت عباسیان رشد زیادی کرد و یک «دوران طلایی» داشت. این رشد متأثر از دیدگاه شیعیان و نیز تحت تأثیر فرهنگ علمی یونان بود که در این دوران در شبه جزیرهٔ عربستان نفوذ بیشتری کرد. تا پیش از قرن دهم میلادی، هشت مقام در موسیقی عربی تعریف شده بود که نامگذاری آن‌ها بر طبق موقعیت انگشتان روی سازهای زهی تعریف می‌شد و هفت‌تا از آن‌ها با مدهای موسیقی یونانی (یا موسیقی کلیسایی) مطابقت داشتند. تقسیم‌بندی موسیقی عربی به جنس در این دوران انجام شد که آن را به «» نسبت می‌دهند. در این دوران خوانندگی نزد زنان نیز رواج داشت که نام برخی از این خوانندگان و ترانه‌سرایان زن در هزار و یک شب آمده‌است.


title: مقام (موسیقی)

text: در موسیقی ترکی تا دورهٔ عثمانی، همان روال موسیقی عربی به کار گرفته می‌شده‌است. در اواخر دورهٔ عثمانی، سه موسیقی‌دان مطرح با نام‌های رئوف یکتا بی، صوفی ازگی و حسین سعدالدین آرل نظام تئوری موسیقی ترکی را متحول کردند و نتیجهٔ کار آن‌ها با تغییری اندک تا امروز استفاده می‌شود.


title: مقام (موسیقی)

text: واژهٔ مقام به معنای امروزی، احتمالاً اولین بار در قرن هفتم هجری توسط قطب‌الدین شیرازی در رسالهٔ به کار رفته‌است، اگر چه برخی اولین کاربرد را به عبدالقادر مراغی (موسیقی‌دان قرن نهم هجری) نسبت داده‌اند.


title: مقام (موسیقی)

text: در متون مربوط به موسیقی ایران، واژه‌های «مقام»، «پرده»، «شَد» (و جمع آن «شَدود») و «دور» (و جمع آن «ادوار») همگی برای توصیف یک مفهوم به کار رفته‌اند اما از آنجا که این متون تعریف دقیقی برای هر کدام از این واژه‌ها ارائه نکرده‌اند معلوم نیست آیا این عبارات مترادف بوده‌اند یا خیر، اگر چه شواهد نشان می‌دهند که تا قرن هشتم هجری احتمالاً همهٔ آن‌ها به یک معنی به کار می‌رفته‌اند و تدریجاً با نفوذ زبان عربی به فارسی، «مقام» رواج بیشتر پیدا کرده‌است. پس از این دوران، مفهوم مقام در موسیقی ترکیه تغییر می‌کند و نزدیکی‌اش را با مفهوم مد در موسیقی غربی حفظ می‌کند، حال آن که در موسیقی ایرانی نزدیک‌ترین مفهوم به آن، گوشه است و نه مقام. در عین حال، به عقیدهٔ برخی موسیقی‌دانان، مقام‌های قدیمی همینک خودشان را در غالب گوشه‌های دستگاه‌های مختلف موسیقی ایرانی حفظ کرده‌اند. دیگر واژه‌هایی که برای توصیف مقام‌ها در متون قرون وسطی (که عمدتاً به زبان عربی نوشته شده‌اند) به کار رفته عبارتند از: جمع، نغمه، دور، اسابیع، طریقه، آواز، شعبه، طِباع، لحن یا الحان، و اصول. پیش از صفی‌الدین ارموی، واژهٔ «پرده» را به‌جای «مقام» به‌کار می‌بردند. محمدبن محمود نیشابوری، ۱۲ پرده برای موسیقی ذکر کرده‌است. در عربی این دوازده پرده را «ادوار مشهوره» یا «شدود» می‌خوانده‌اند. اولین بار، قطب‌الدین شیرازی، «مقامات» را به جای «ادوار» استفاده کرده‌است و عبدالقادر مراغه‌ای، مقام را هم‌معنی و در کنار پرده به‌کار برده‌است. امروزه، پرده به معنای «دستان» یا پرده روی سازهاست.


title: مقام (موسیقی)

text: استفاده از لفظ «دور» برای توصیف مقام، اشاره به آن داشته که مقام باید فاصلهٔ یک دور کامل (یک اکتاو) را پوشش بدهد؛ هر دور شامل یک فاصلهٔ چهارم درست و یک فاصلهٔ پنجم درست است. صفی‌الدین ارموی و عبدالقادر مراغی هر دو از لفظ «دور» برای این مفهوم استفاده کرده‌اند. فاصلهٔ اکتاو در متون ارموی و مراغی با لفظ «»، و فواصل چهارم درست و پنجم درست نیز به ترتیب با نام «» و «» ذکر می‌شده‌اند. مراغی همچنین می‌نویسد که ارموی هر سهٔ این‌ها را مقام می‌دانسته اما از نظر مراغی تنها یک دور کامل، مقام بوده‌است.


title: مقام (موسیقی)

text: محمدرضا لطفی، ریشهٔ نام مقام را در واژهٔ عربی «مِقام» (با کسره) می‌داند که به معنای جای ایستادن، رتبه یا پایه بوده‌است.


title: مقام (موسیقی)

text: مفهوم مقام در موسیقی ایرانی در دوره‌های مختلف تحول داشته‌است. پیش از ورود اسلام، از لفظ پرده برای توصیف مفهومی استفاده می‌شود که امروزه با نام مقام شناخته می‌شود، اگر چه اینکه این دو مفهوم یکی باشند مورد توافق همه نیست. از حدود سدهٔ دهم هجری به این سو، اسنادی هست که در آن تعداد مقام‌ها دوازده مورد ذکر شده و نام‌هایشان با آنچه در تمام متون بعدی هست، مطابقت زیادی دارد.


title: مقام (موسیقی)

text: پیش از ورود اسلام و در دورهٔ سلسلهٔ ساسانیان، آهنگ‌های منسوب به «باربد» شامل «هفت خسروانی»، «سی لحن» و «سیصد و شصت دستان» بوده که با هفت روز هفته، سی روز ماه و سیصد و شصت روز سال مطابق بوده‌است؛ یعنی هر برنامه موسیقی شامل یک خسروانی، یک لحن و یک دستان بوده‌است. حکیم نظامی گنجوی در منظومه «خسرو و شیرین» سی لحن باربد را به نظم درآورده است. محمد بن محمود بن محمد نیشابوری هم در رسالهٔ موسیقی خود (قرن ششم هجری) ابداع هفت پردهٔ موسیقی را به باربد نسبت می‌دهد.


title: مقام (موسیقی)

text: نیشابوری در همین رساله از شخصی با نام «سعیدی» نام می‌برد که هفت پرده را تبدیل به دوازده پرده می‌کند:


title: مقام (موسیقی)

text: هویت سعیدی به‌طور قطع مشخص نیست اما در منابع دیگر با نام «مولانا سعید» و «سعدی» هم به وی اشاره شده و گفته شده که او شاگرد «مولانا بایزید» (نام تحریف شدهٔ باربد) در دربار شاه شیرویه بوده، و مقامات را به دوازده رسانده‌است. همچنین در رسالهٔ بهجت الروح هم از شخصی مشابه با عنوان «سعد الدین محیی آبادی» یاد شده‌است:


title: مقام (موسیقی)

text: تاریخ نگارش بهجت الروح مشخص نیست اما احتمالاً به قبل از قرن دهم هجری بر می‌گردد. هویت «سعیدی» هر چه باشد، بین این روایات توافق هست که او که در زمان ساسانیان می‌زیسته، بنیانگذار مکتب دوازده مقامی در موسیقی ایران است. این در حالی است که برخی روایات جدیدتر (که پس از قرن دهم هجری نوشته شده‌اند) چنین می‌نویسند که مقامات را فیثاغورث ایجاد کرده بوده، تعدادشان هشت عدد بوده، و افزودن چهار مقام بعدی و رسیدن به دوازده را به موسیقی‌دانان پس از اسلام نظیر شیخ صفدی (که احتمالاً در قرن دهم می‌زیسته) نسبت می‌دهند، از جمله فرصت الدوله شیرازی که در بحور الالحان (که اولین بار در ۱۲۹۳ قمری در بمبئی چاپ شد) می‌نویسد:


title: مقام (موسیقی)

text: نخستین کسی که به‌طور صریح از پرده‌ها (نامی که در متون قدیمی برای مقام‌ها به کار می‌رفته) سخن گفته، عنصرالمعالی است که فصل سی و ششم کتاب قابوسنامه (مورخ ۴۷۵ قمری) از ده پرده نام می‌برد:


title: مقام (موسیقی)

text: در طبقه‌بندی و تشریح موسیقی ایرانی به شکل مقام‌ها، ابونصر فارابی، ابن سینا، صفی‌الدین ارموی و عبدالقادر مراغی نقش بسزایی داشته‌اند. فاصلهٔ نت‌ها در متون ایشان با استفاده از اصطلاحاتی نظیر «طنینی» (مخفف = ط، معادل دوم بزرگ)، «مجنب» (مخفف = ج، معادل دوم نیم‌بزرگ) و «بقیه» (مخفف = ب، معادل دوم کوچک) و برای دستهٔ ساز عود تعریف می‌شد. عبدالقادر مراغی با استفاده از این فواصل، یک دانگ را به هفت شکل تقسیم می‌کند که به هر کدام یک جنس (و در حالت جمع، اجناس) گفته می‌شود؛ به عقیدهٔ فرهاد فخرالدینی جنس معادلی است برای آنچه در موسیقی غربی مد نامیده می‌شود.


title: مقام (موسیقی)

text: در موسیقی قدیم ایران، علاوه بر دوازده مقام اصلی و شش آواز (که در پایین توضیح داده شده‌اند)، بیست و چهار شعبه نیز وجود داشته‌است. این شعبات توالی‌هایی از دو نت تا هشت نت بوده‌اند و نامشان عبارت بوده از: دوگاه، سه‌گاه، چهارگاه، پنج‌گاه، عَشیرا، نوروز عرب، ماهور، نوروز خارا، بیاتی، حصار، نَهُفت، عُزّال، اوج، نیریز (نیرز)، مُبَرقَع، رکب، صبا، همایون، زابل (زاول)، اصفهانک، بسته‌نگار، خوزی، نهاوند، و مُحَیّر. در برخی منابع گفته شده‌است که این شعبات را به "گوشه‌ها" نیز بازمی‌خواندند بعد از تحول مقام به دستگاه برخی از دستگاه‌ها (نظیر سه‌گاه، چهارگاه، راست پنج‌گاه، و همایون) نامشان را از همین شعبات گرفتند، و مفهوم گوشه نیز تغییر کرد.


title: مقام (موسیقی)

text: همچون تحول مقام به دستگاه، که روندی است که مورد توافق بیشتر محققین موسیقی ایرانی است، برخی از محققین، از جمله امیرحسین پورجوادی، به «تحول پرده به مقام» نیز اعتقاد دارند. مطابق این نظریه، موسیقی ایران تا پیش از اسلام و در اوایل دوران پس از اسلام، بر مبنای «نظام پرده‌ای» بوده‌است، که شرح آن در آثار افرادی همچون محمدبن محمود نیشابوری وجود دارد. در این نظام، از بین دوازده پردهٔ اصلی، پردهٔ «راست» اصلی بوده‌است. اما از حوالی قرن هفتم هجری این نظام با «نظام مقامی» جایگزین می‌شود که به تفصیل توسط صفی‌الدین ارموی و پیروانش شرح داده شده‌است. در این نظام، مقام «عشاق» مقام اصلی دانسته می‌شده و در بین ادوار به عنوان دایرهٔ اول شناخته می‌شده‌است، و جایگاه راست به دایرهٔ چهلم تغییر یافته‌است. از این دیدگاه، اگر چه برای مقام‌های موسیقی می‌توان در نظام پرده‌ای ریشه‌هایی یافت، اما لفظ مقام را می‌بایست تنها برای این نظام جدید که زمان ارموی به کار گرفته شده‌است به کار برد.


title: مقام (موسیقی)

text: در موسیقی ایران تا زمان ابن سینا (درگذشته در ۱۰۳۷ میلادی) دوازده مقام تعریف شده بود که نام‌های خیال‌پردازانه‌تری از هشت مقام موسیقی عربی داشتند؛ این دوازده مقام عبارت بودند از عشاق، نوا، بوسلیک، راست، عراق، اصفهان، زیرافکند، بزرگ، زنگوله، رهاوی، حسینی، و حجازی. در متون معاصر هم همین نام‌ها برای مقام‌های اصلی به کار می‌رود جز آن که از آخری با نام «حجاز» یاد می‌شود.


title: مقام (موسیقی)

text: نام این مقام‌ها در طول تاریخ ثابت نبوده‌است. برای نمونه، در کتاب "تذکرهٔ مرآةالخیال" نام زیرافکند به صورت «زیرافکن» آمده‌است، و نام حجاز به صورت «حجازی»؛ همچنین به جای دو مقام اصفهان و بزرگ یک مقام با نام «اصفهان بزرگ» برشمرده شده‌است.


title: مقام (موسیقی)

text: از بین مقام‌های دوازده‌گانه، مقام راست تا مدت‌ها مقام اصلی دانسته می‌شده‌است. نیشابوری در رسالهٔ خود صریحاً می‌نویسد که «پردهٔ راست شاه همهٔ پرده‌هاست و همهٔ پرده‌ها از وی گرفته‌اند». بسیاری دیگر از متونی که قبل از صفی‌الدین ارموی نوشته شده‌اند نیز پردهٔ راست را مادر همهٔ پرده‌ها می‌دانسته‌اند. اما ارموی این برتری را برای عشاق قائل می‌شود و آن را «» می‌نامد. البته این احتمال وجود دارد که پردهٔ راست نیشابوری با پردهٔ راست ارموی تفاوت داشته‌اند. با این حال، در یکی از رساله‌های گمنام که احتمالاً متعلق به قرن یازدهم هجری است (که احتمالاً مصادف با شروع تحول مقام به دستگاه است)، چنان ذکر شده که موسیقی ایرانی تنها چهار دستگاه اصلی دارد و یکی از آن‌ها دستگاه نوا است که «با همه پرده آشنا و بر همه مقام مألوف است».


title: مقام (موسیقی)

text: به جز دوازده مقام اصلی، مقام‌های دیگری هم وجود داشته‌اند، که برخی از آن‌ها همینک جزو مقام‌های موسیقی عربی حفظ شده‌اند. مهدی برکشلی به نقل از علی جرجانی در شرح "الادوار" صفی‌الدین ارموی سی و دو مقام دیگر را نام می‌برد: صبا، عذرا، دوستکانه، معشوق، خوش‌سرا، خزان، نوبهار، وصال، گلستان، غم‌زده، مهرگان، دلگشا، بوستان، زنگوله (متفاوت از مقام اصلی زنگوله)، مجلس‌افروز، نسیم، جان‌فزا، مُحَیّر، حجازی (متفاوت از مقام اصلی حجاز)، زنده‌رود، عراق (متفاوت از مقام اصلی عراق)، زیرافکند کوچک، مزدکانی، نَهُفت، اصفهانک، عُزّال، وامق، نوروز عرب، ماهوری، فرح، بیضا، و خضرا.


title: مقام (موسیقی)

text: از سوی دیگر، فرصت‌الدوله شیرازی در "بحورالالحان" روایتی را نقل می‌کند که مطابق آن، مقام‌های اصلی در واقع ابداع فیثاغورث بوده و تنها هشت عدد بوده‌اند (عشاق، بوسلیک، راست، عراق، اصفهان، رهاوی، حسینی و حجاز)، و چهار مقام باقی‌مانده بعداً توسط استاد صفدی و خواجه شمس‌الدین محقق استخراج شده‌اند (نوا از عشاق، زنگوله از راست، بزرگ از عراق، و کوچک از اصفهان). وی همچنین ذکر می‌کند که برای کوچک نام «زیرافکن»، برای رهاوی نام «بسته‌نگار»، برای حسینی نام «زیرکش» و برای زنگوله نام «نهاوند» به کار می‌رفته‌است.


title: مقام (موسیقی)

text: فرصت‌الدوله در بحورالالحان می‌نویسد که «قدما» چنین اعتقاد داشته‌اند که مقام‌های دوازده‌گانه بر اساس ماه‌های سال استخراج شده‌اند و «به خیالات خودشان» هر مقام را به یک ماه منسوب می‌کرده‌اند: راست به برج حمل، اصفهان به برج ثور، عراق به برج جوزا، کوچک به برج سرطان، بزرگ به برج اسد، حجاز به برج سنبله، بوسلیک به برج میزان، عشاق به برج عقرب، حسینی به برج قوس، زنگوله به برج جدی، نوا به برج دلو، و رهاوی به برج حوت منتسب می‌شده‌است. همچنین معتقد بودند که اگر هر مقامی در ساعت خاصی خوانده شود، آثار آن به خصوص در شفای بیماران بیشتر خواهد بود، به این شرح: رهاوی پیش از طلوع آفتاب، حسینی در ابتدای صبح، عراق در نیمروز، راست در وقت ظهر، کوچک در بعد از ظهر، بوسلیک در عصر، عشاق در زمان غروب آفتاب، زنگوله در ابتدای شب، حجاز و بزرگ به ترتیب پس از آن، نوا در نیمه شب و اصفهان در آخر شب. اما برخی دیگر ترتیبی دیگر قائل بوده‌اند به این شرح: رهاوی پیش از طلوع آفتاب، راست در ابتدای صبح، عراق در نیمروز، مخالف در ظهر، بوسلیک در بعد از ظهر، عشاق نزدیک غروب آفتاب، مخالفک و اصفهان و نهاوند به ترتیب پس از آن، و حسینی در آخر شب.


title: مقام (موسیقی)

text: برای مقام‌ها مختلف بار احساسی مختلفی قائل می‌شده‌اند. عشاق و بوسلیک و نوا را با قدرت و شجاعت مرتبط می‌دانستند، راست و اصفهان و نوروز و عراق را دارای حالتی لطیف و فرح‌افزا، حسینی و حجاز را صاحب شوق و ذوق، و بزرگ و کوچک و زنگوله و رهاوی را دارای حس اندوه و سستی.


title: مقام (موسیقی)

text: هر مقام دارای دو شعبه دانسته می‌شده، که به گفتهٔ فرصت‌الدوله قدمان آن را «به اوهامشان» با بیست‌وچهار ساعت شبانه‌روز مرتبط می‌کرده‌اند. این شعبه‌ها احتمالاً توسط خواجه ابراهیم و اسحاق موصلی وضع شده بودند. هر شعبه هم شامل چند نغمه می‌شده‌است.


title: مقام (موسیقی)

text: دوازده مقام یادشده (و مقامات دیگر) در موسیقی قدیم ایران از هفده درجه یا مایه اجرا می‌شدند؛ مثلاً مقام عشاق در هر یک از درجات هفده‌گانهٔ گام صفی‌الدین ارموی نوشته می‌شده‌است. بر این اساس هر مقام شامل هفده طبقه بوده و در مجموع دویست و چهار طبقه (۱۲ مقام × ۱۷ طبقه) به دست می‌آمده‌است. کامل‌ترین ساز برای اجرای این هفده طبقه، عود بوده‌است؛ این ساز پرده نداشته در نتیجه اجازهٔ اجرای تمام نت‌ها را به نوازده می‌داده‌است. مکان انگشت‌گذاری برای اجرای این مقام‌ها روی پنج سیم عود، با استفاده از ترکیبی از حروف ابجد نمایش داده می‌شده‌است؛ اما در عمل از تمام این طبقه‌ها استفاده نمی‌شده بلکه فقط حالاتی که انگشت‌گذاری ساده‌تری دارند مورد استفاده بوده‌اند.


title: مقام (موسیقی)

text: در کنار دوازده مقام موسیقی ایرانی، از شش آواز یا به اصطلاح "آوازات سته" هم در متون کهن مربوط به موسیقی ایران نام رفته‌است. عبدالقادر مراغه‌ای در جامع‌الالحان این شش آواز را چنین نامیده‌است: کواشت [=گِوَشت]، کردانیا [=گردانیه]، نوروز (یا نوروز اصل)، سَلمک، مائه [=مایه]، و شهناز. (پس از تحول مقام به دستگاه، این تقسیم‌بندی تغییر کرده و اینک شش آواز در موسیقی دستگاهی ایران شناخته می‌شود: ابوعطا، افشاری، بیات ترک، بیات کرد، اصفهان و دشتی.)


title: مقام (موسیقی)

text: هر آواز، از ترکیب بخش‌های از دو مقام به دست می‌آمده‌است. در "بحورالالحان" آمده‌است که «سلمک را از پستی اصفهان و بلندی زنگوله گرفته‌اند … و گردانیه از پستی عشاق و بلندی راست خیزد … و نوروز اصل از پستی بوسلیک و بلندی حسینی خیزد … و گوشت از پستی حجاز و بلند نوا برخاسته … و مایه از پستی کوچک و بلندی عراق خیزد … و شهناز از پستی بزرگ و بلندی رهاوی خیزد.»


title: مقام (موسیقی)

text: از بین آوازهای شش‌گانهٔ قدیم، مائه از این جهت قابل توجه است که می‌توان آن را یکی از مدهای گام پنتاتونیک به‌شمار آورد؛ اهمیت آن از این جهت است که این گام (که در موسیقی غربی با سبک راک رواج یافت) در زمان صفی‌الدین ارموی در موسیقی ایران به کار می‌رفته‌است.


title: مقام (موسیقی)

text: محمدرضا لطفی در تحلیل متون ارموی و مراغه‌ای به این نتیجه رسیده که آوازها در واقع همان دورهای ناکامل هستند، یعنی مقام‌هایی که یک فاصلهٔ اکتاو کامل رو پوشش نمی‌دهند و فقط یک چهارم درست یا پنجم درست اندازه دارند.


title: مقام (موسیقی)

text: در فاصلهٔ قرن چهارم تا نهم هجری، موسیقی علمی ایران وضعیت خوبی داشته و بیشتر فلاسفه و دانشمندان آن زمان در کتاب‌ها و رساله‌ها مبحثی را هم به موسیقی اختصاص می‌داده‌اند. در قرن نهم هجری با تبعیت حکام ایرانی از متعصبین بانفوذی که مخالف موسیقی بودند، رشد علمی موسیقی در ایران متوقف شد و در همین حال تغییرات و جابه‌جایی‌های بسیاری در موسیقی ایران صورت گرفت.


title: مقام (موسیقی)

text: از زمان ناصرالدین شاه قاجار، موسیقی دوباره تا حدودی مورد توجه قرار گرفت. برخی محققین معتقدند که در این دوره موسیقی ایرانی به سمت قالبی شدن رفت (به معنای تمرکز روی قالب موسیقایی)، مقام‌های ایرانی تحت عنوان دستگاه‌ها بازآرایی شدند و این دستگاه‌ها خود به قطعات کوچکتری تقسیم یافتند که می‌شد هر کدام را جداگانه تعلیم داد (شکل‌گیری ردیف موسیقی ایرانی). به عقیدهٔ داریوش طلایی بنیانگذاران ردیف لزوماً به دنبال نظم دادن به سیستم مُدال نبودند و بنابراین رابطهٔ ردیف‌ها با مدها مشخص نشده‌است و نظام آموزشی ردیف دربرگیرندهٔ هیچ تئوری روشنگری نیست.


title: مقام (موسیقی)

text: امروزه در معروف‌ترین ردیف‌های موسیقی ایرانی نظیر ردیف میرزاعبدالله، هفت دستگاه تعریف می‌شود که هر کدام ده‌ها گوشه دارند. با این حال از لحاظ آناتومی (ترتیب و نوع فاصله‌ها)، این دستگاه‌ها کمتر از هفت نوع دانسته می‌شوند. به عقیدهٔ علینقی وزیری، رفتار و حالات دستگاه راست پنجگاه مانند ماهور است و رفتار و حالات دستگاه نوا نیز مانند شور است، که یعنی دستگاه‌ها را می‌توان در پنج خانوادهٔ اصلی طبقه‌بندی کرد. داریوش طلایی در تحقیقاتش به این نتیجه رسیده که با شکستن هر دستگاه به دو دانگ می‌توان تمام ساختارهای مُدال موسیقی ایرانی را با استفاده از تنها چهار دانگ (شور، چهارگاه، ماهور، و نوا/دشتی) طبقه‌بندی کرد.


title: مقام (موسیقی)

text: در ادبیات فارسی به نام مقام‌های مختلف در قالب شعر و نثر اشاره شده‌است. نخستین کسی که به صراحت از پرده‌ها نام می‌برد، کیکاووس بن اسکندر نویسندهٔ "قابوس‌نامه" (۴۵۷ ق) است که در فصل «آیین و رسم خنیاگری»، از ده پرده نام می‌برد. با این حال تا پیش از محمد بن محمود بن محمد نیشابوری، هیچ ادیبی از تمام دوازده مقام موجود نام نبرده‌است. نیشابوری در رساله‌اش که در اوایل قرن ششم هجری نوشته، از دوازده مقام (یا پرده) با نام‌های راست، مخالف راست، عراق، مخالفک، حسینی، راهوی (رهاوی)، اصفهان، ماده، بوسلیک، نوا، نهاوند (زنگوله)، و عشاق نام می‌برد. نیشابوری همچنین مشخصاً ایجاد مقام‌های اولیه (هفت مقام) را به باربد و افزایش آن‌ها تا دوازده عدد را به شخصی به نام «سعیدی» نسبت می‌دهد که هر دو در دورهٔ ساسانیان می‌زیسته‌اند.


title: مقام (موسیقی)

text: قدیمی‌ترین اثر ادبی که نام تمام دوازده مقام را به شکل امروزی در خود دارد "دیوان شمس" مولوی است. او در یکی از غزلیاتش یازده مقام (همه به جز نوا) را نام می‌برد و در غزلی دیگر نیز ده مقام (همه به جز بزرگ و کوچک) را به همراه گوشهٔ چهارگاه برمی‌شمرد.


title: مقام (موسیقی)

text: اگرچه طبقه‌بندی موسیقی ترکی نیز مانند موسیقی عربی، عمدتاً در دوران عثمانی رخ داد، اما تقسیم‌بندی متفاوت موسیقی عربی در آن به کار گرفته شد. در قرن نوزدهم سه موسیقی‌دان مطرح با نام‌های رئوف یکتا بی، صوفی ازگی و حسین سعدالدین آرل نظام تئوری موسیقی ترکی را متحول کردند و نتیجهٔ کار آن‌ها با تغییری اندک تا امروز استفاده می‌شود. از همین جهت برخی محققین معتقدند که نظام تئوری که توسط ازگی و آرل ایجاد شد، در مقایسه با نظام مشابهی که در موسیقی دستگاهی ایران در همان دوره توسط علینقی وزیری ایجاد شد، به مراتب موفق‌تر بوده‌است.


title: مقام (موسیقی)

text: در تئوری موسیقی معاصر، که متأثر از تحقیقات حسین سعدالدین آرل است، شانزده دانگ تعریف می‌شود که هر کدام چهار یا پنج نت دارند، اما شش‌تا از این دانگ‌ها اجناس اصلی دانسته می‌شوند که عبارتند از: چهارگاه، بوسلیک، کردی، راست، عشاق و حجاز. دانگ‌هایی که اصلی دانسته می‌شوند همگی شامل یک فاصلهٔ چهارم درست و یک فاصلهٔ پنجم درست هستند. هر مقام اصلی از ترکیب یک دانگ چهار نتی و یک دانگ پنج نتی به دست می‌آید که در یک نت مشترک هستند. با این حساب، سیزده گام اصلی به دست می‌آید که سیزده مقام اصلی موسیقی ترکی دانسته می‌شوند.


title: مقام (موسیقی)

text: از بین این سیزده مقام، دو جفت آن‌ها ترکیب نت‌هایشان مانند یکدیگر است: ترتیب نت‌های مقام عزال و مقام حجاز دقیقاً یکی است (فقط محل اتصال دو دانگ در آن‌ها تفاوت می‌کند)؛ همچنین ترتیب نت‌های مقام نوا و مقام حسینی هم یکی است (فقط محل اتصال دو دانگ در آن‌ها تفاوت می‌کند)؛ لذا از نظر ترتیب نت‌ها، یازده مقام در موسیقی ترکی به دست می‌آید. مطابق تحقیقات آرل، تمام این مقام‌ها با استفاده از ترکیب همان شش دانگ اصلی قابل ساختن هستند.


title: مقام (موسیقی)

text: به نت محل اتصال جنس پایین و جنس بالا، عموماً «نت قوی» گفته می‌شود. با این حال برخی مقام‌ها نت قوی‌شان روی درجهٔ سوم مقام شناخته می‌شود و از همین رو برخی نظریه‌پردازان به اجناسی که متشکل از تنها سه نت باشند نیز قائل هستند اگر چه کماکان مقام‌های مربوط به آن‌ها را با کمک جنس‌های چهار و پنج‌نتی توصیف می‌کنند. نمونه‌هایی از مقام‌هایی که نت قوی‌شان در درجهٔ سوم قرار دارند عبارتند از سه‌گاه، مستعار، حُزام، و نیشابور، که همگی جزو «مقام‌های ترکیبی» محسوب می‌شوند و در زمرهٔ ۱۳ مقام اصلی قرار نمی‌گیرند.


title: مقام (موسیقی)

text: تعریف و طبقه‌بندی مقام‌های ترکی به شکل ۱۳ مقام اصلی، محصول نظریه‌پردازی‌های رئوف یکتا بی از یک سو و حسین سعدالدین آرل و صوفی ازگی از سوی دیگر بود. رئوف یکتا که در فاصلهٔ ۱۹۲۶ تا ۱۹۳۵ رئیس «کمیتهٔ تثبیت و تصنیف» در دارالالحان بود مقام راست را مبنا قرار داده بود اگر چه در نت‌نویسی آن را با آرل و ازگی اختلاف نظر داشت؛ از نظر رئوف یکتا مقام راست باید به صورت G A B C D E F G نوشته می‌شد (که در آن نمایانگر «بمل یک کما» است و نت را به اندازهٔ یک کمای هلدری بم می‌کند، ر.ک. ریزپرده). اما آرل و ازگی به اندازه‌های دیگری برای فواصل مقام راست قائل بودند و نهایتاً رئویف یکتا آن را به شکلی G A B C D E F G در نظر گرفت. مهم‌تر آن که در روش نت‌نویسی پیشنهادی یکتا، مقام راست بدون علامت عرضی نوشته می‌شد و در واقع ماهیت پنج خط حامل تغییر می‌یافت تا با مقام راست سازگار باشد. هشت سال پس از درگذشت رئوف یکتا، وقتی آرل رئیس دارالالحان شد (که در آن زمان نامش به «کنسرواتوار محلی استانبول» تغییر کرده بود)؛ همزمان ازگی ریاست کمیتهٔ تثبیت و تصنیف را بر عهده داشت. در این زمان بود که آرل سبک نت‌نویسی را مجدداً تغییر داد به شکلی که معنای نت‌های حامل با آنچه در موسیقی غربی است مطابقت داشته باشد. او مقام چهارگاه را به عنوان مقام اصلی معرفی کرد، اگر چه آنچه او مقام چهارگاه نامید، با چیزی که در تاریخ موسیقی مقام با این نام شناخته می‌شده مطابقت نداشت. مقام چهارگاه خود در طول زمان تغییر کرده بود، و همینک در موسیقی ایرانی و عربی نیز وجود دارد، اما آنچه آرل به عنوان مقام چهارگاه معرفی کرد در واقع همان گام بزرگ موسیقی غربی بود. به بیان دیگر، او گام بزرگ از پایهٔ نت دو (نت موسیقی) را در قالب یک مقام اختراعی ارائه کرد، و برای این مقام اختراعی، نام «چهارگاه» را به کار گرفت که در آن زمان در موسیقی ترکی منسوخ شده بود. اگر چه این مقام جدید به خودی خود مورد استقبال قرار نگرفت، اما از آنجا که پایهٔ نت‌نویسی مقام‌ها به روشی شد که تا امروز هم رایج است، هنوز هم جزو مقام‌های سیزده‌گانه برشمرده می‌شود. درجات نت‌های یک مقام لزوماً همیشه ثابت نیست. برای مثال در مقام عشاق در حالت بالارونده نت دوم زیرتر اجرا می‌شود تا در حالت پایین‌رونده (یعنی در زمان فرود به نت پایه). همین حالت برای نت‌های اوج و عجم هم ذکر شده‌است. این تغییر یک پرده‌گردانی نیست؛ هر دو (هم حالت زیرتر و هم حالت بمتر) متعلق به یک مقام دانسته می‌شوند اما زمان اجرای آن‌ها تفاوت دارد (یکی در زمان اوج گرفتن و دیگری در زمان فرود اجرا می‌شود). به حالت پایین آوردن (بم‌تر اجرا کردن) نت در زمان فرود، اصطلاح «جاذبه» گفته می‌شود.


title: مقام (موسیقی)

text: در موسیقی ترکی، برای نت‌ها هم نام‌هایی استفاده می‌شود (جدول زیر)؛ نت‌های اصلی هر یک نام خاص خود را دارند، و دیگر نت‌ها با استفاده از پسوندها و پیشوندهایی در مقایسه با نت‌های اصلی تعریف می‌شوند. [لفظ «کابا» معنای خشن، «نیم» معنای نیمه، «دیک» معنای سربالا و «تیز» معنی جیغ یا صدای زیر می‌دهد]. همچنین مقام‌ها بر اساس نت پایه‌شان توصیف می‌شوند؛ مثلاً مقام راست اگر بر پایهٔ «نت راست» (معادل نت ر) باشد، «در جای خود» توصیف می‌شود، اما اگر بر پایهٔ نت دوگاه (معادل می) باشد «راست روی دوگاه» نام می‌گیرد. به نت پایهٔ هر مقام، که همان آن مقام است، نت ایست گفته می‌شود. ضمناً این نت‌ها یک فاصلهٔ چهارم درست پایین‌تر از چیزی که نوشته می‌شوند، اجرا می‌شوند؛ مثلاً نت «دوگاه» در نت‌نویسی به صورت نت لا نوشته می‌شود اما عملاً ساز به شکلی کوک می‌شود که این نت صدای نت می را می‌دهد.


title: مقام (موسیقی)

text: اریک برنارد ادرر، در پایان‌نامهٔ دکترایش در رشتهٔ موسیقی از دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا به بررسی مقام‌های موسیقی ترکی در یک فرم خاص این موسیقی موسوم به «تقسیم» پرداخته و مجموعاً ۵۳ مقام در هشت خانوادهٔ مقام به شرح زیر برمی‌شمرد:


title: مقام (موسیقی)

text: با این حال نویسنده تأکید می‌کند که تقسیم‌بندی او از مقامات، با روشی که حسن سعدالدین آرل به کار برده سازگار نیست، چرا که ۱۴ مورد از این مقام‌ها از نظر آرل حاصل بالاتر یا پایین‌تر بردن یکی دیگر از مقام‌ها هستند (مثلاً عجم عشیران و چهارگاه فواصل یکسان دارند و با بالا یا پایین بردن یکی دیگری به دست می‌آید). از سوی دیگر، این ۵۳ مقام احتمالاً تنها بخشی از تمام مقام‌هایی هستند که در طول تاریخ موسیقی ترکی شناخته شده بوده‌اند. برای مثال، مجموعهٔ مقام‌هایی که «فکرت کوتلوغ» فهرست کرده و توسط بسیاری از نظریه‌پردازان به عنوان کامل‌ترین فهرست موجود شناخته می‌شود، حاوی جزئیاتی در مورد ۲۱۹ مقام است. با این حال ادرر حدس می‌زند که احتمالاً تمام این مقام‌ها در یک زمان متداول نبوده‌اند و برخی در طول زمان در هم ادغام یا از هم منشعب شده‌اند، و در هر دوره تنها چیزی حدود ۳۰ تا ۶۰ مقام رایج بوده و عده‌ای مقام نادر نیز شناخته می‌شده‌است.


title: مقام (موسیقی)

text: پیدا کردن منبعی که مقام‌هایی که مطلقاً عربی هستند (و مثلاً ترکی یا ایرانی نیستند) را ذکر کرده باشد دشوار است و بین منابع در مورد نامگذاری و طبقه‌بندی مقام‌ها اختلاف است. تا اواخر قرن هجدهم، طبقه‌بندی مقام‌ها به صورت شفاهی تدریس می‌شد و شامل هفت مقام اصلی و بیست مقام مختلف بود. در اوایل قرن نوزدهم تئوری موسیقی عربی وارد عصر نوین خود شد و طبقه‌بندی‌های جدیدی از مقام‌ها ارائه شد. در مفصل‌ترین طبقه‌بندی که در حوالی ۱۸۴۰ میلادی در سوریهٔ امروزی تألیف شد، نود و پنج مقام برشمرده شده‌است و گمان می‌رود که بزرگی این عدد ناشی از آن باشد که موسیقی سوریه هم از موسیقی عربی و هم از موسیقی ترکی اثر پذیرفته بود. در اواخر قرن نوزدهم، در تئوری نوین موسیقی در مصر نیز تعداد مقام‌ها افزایش یافت، که برخی از مقام‌های «جدید» از موسیقی ترکی وارد شده بودند.


title: مقام (موسیقی)

text: در طی تحولات تئوری موسیقی عربی که در اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم میلادی رخ داد، یک گام پایه برای موسیقی عربی تعریف شد که در آن نت‌های سوم و هفتم گام، هر کدام یک ربع پرده پایین‌تر از گام ماژور غربی هستند؛ به این نت‌ها اصطلاحاً «نیم بمل» (به عربی: ""، به انگلیسی: "half-flat") گفته می‌شود. برای نت‌های این گام که به «هفت نت اصلی» نیز شناخته می‌شدند، نام‌هایی به قرار زیر به کار گرفته می‌شد: راست، یکاه، دوکاه، ، ، نوا، حسینی، و اوج. از این میان پنج نام اول ریشه در زبان فارسی دارند (دوگاه، سه‌گاه و چهارگاه) و الباقی ریشه در زبان عربی. نام چهار نت اول اشاره به موقعیت دست روی ساز دارد (موقعیت اول که یک‌گاه باشد را راست می‌نامند، و موقعیت‌های پنجم به بعد را که پنج‌گاه، شش‌گاه و هفت‌گاه باشند در موسیقی عربی نامی دیگر می‌دادند). در متون قرن نوزدهم، مفهوم «گاه» (موقعیت دست روی ساز) و مفهوم «مقام» در موسیقی عربی یکی دانسته می‌شد.


title: مقام (موسیقی)

text: جالب توجه است که در مصر، به نت هفتم به جای «اوج»، «عراق» می‌گفتند؛ برخی نیز از نام «مقلوب» برای توصیف آن استفاده می‌کردند. بعدها نام «اوج» تبدیل به نام رسمی برای نت هفتم شد، و از نام «عراق» برای توصیف نتی که قبل از راست می‌آید (نت زیرپایه) استفاده کردند. همچنین برای برخی نت‌های درجه‌های بالاتر یا پایین‌تر هم نام‌های متفاوتی استفاده می‌شد، مثلاً برای نتی که دو درجه پایین‌تر از نت اول گام است، نام عشیران، و برای نتی که یک اکتاو بالاتر از دوکاه بود نام مُحَیَّر به کار می‌رفت. اولین درجاتی که به جای نام شماره‌ای، نام دیگری برایشان استفاده شد، «راست» و «حسینی» بودند.


title: مقام (موسیقی)

text: بر اساس درجات گام پایهٔ موسیقی عربی، هفت مقام اصلی تعریف می‌شدند که همنام درجه‌ای بودند که از آن شروع می‌شدند (مثلاً مقامی که از درجهٔ ششم شروع می‌شد، مقام حسینی نام می‌گرفت). در این میان، مقام راست مقامی بود که درجاتش دقیقاً با گام پایهٔ موسیقی عربی مطابقت داشت. به این مقام در متون معاصر، «گام راست» نیز گفته می‌شود. به نت پایه در این گام‌ها، اصطلاحاً «قرار» یا «اساس» گفته می‌شود و عموماً این نت، جایی بود که ملودی به آن بازمی‌گشت و در آن متوقف می‌شد (نت ایست).


title: مقام (موسیقی)

text: با این حال برخی نظریه‌پردازان، شروع گام پایه از درجهٔ «راست» را نمی‌پسندیدند بلکه گام را از سه درجه پایین‌تر شروع می‌کردند. به بیان دیگر، برخلاف گام پایه که از نت دو شروع می‌شد، گامی دیگر تعریف می‌کردند که از نت سل قبل از آن شروع می‌شد. در این روش برای سه نتی که قبل از درجهٔ «راست» می‌آمدند (سی، لا و سل) به ترتیب نام‌های عراق، عُشَیران و یکاه استفاده می‌شد (که یعنی معنای «یکاه» تغییر می‌یافت تا با درجهٔ اول این گام جدید، یعنی نت سل مطابقت کند). در این روش، گام پایه از سمت دیگر نیز ادامه داده می‌شد تا به نت سل بعدی برسد و مجموعاً دو اکتاو را پوشش بدهد؛ به اکتاو اول «» گفته می‌شد و به اکتاو دومی «». هدف از این کار آن بود که گسترهٔ صوتی بیشتری پوشش داده شود و این گستره با صدای بیشتر خوانندگان هم مطابقت داشته باشد. با این حال، احتمال دارد که این تغییرات بیشتر متأثر از موسیقی ترکی باشند، چرا که نام‌های یکاه، عشیران و عراق پیش از این دوره در موسیقی ترکی به کار می‌رفت.


title: مقام (موسیقی)

text: به جز تعریف رایج گام پایه که در آن درجهٔ اول گام یا راست، معادل نت دو دانسته می‌شد، تعریف دیگری از آن نیز تا اوایل قرن بیستم وجود داشت که در آن درجهٔ اول گام را برابر نت سل می‌دانستند. برخی نظریه‌پردازان این روش را متأثر از موسیقی ترکی می‌دانستند که در آن درجهٔ پایه معادل سل دانسته می‌شد. اما در نهایت این روش در میانهٔ قرن بیستم منسوخ شد و تنها روشی که درجهٔ راست را برابر نت دو می‌دانست باقی ماند.


title: مقام (موسیقی)

text: همچنان که بالاتر گفته شده گام پایه هفت درجه داشت؛ به این درجات «بَردَه» (معرب واژهٔ فارسی «پرده») هم گفته می‌شد و هفت مقام اصلی نیز تعریف می‌شد که هر کدام از یکی از این درجات شروع می‌شد. اما به جز این هفت مقام، مقام‌های دیگری نیز در تئوری موسیقی عربی تعریف می‌شدند. این مقام‌ها معمولاً در یک یا چند نت با یکی از مقام‌های هفت‌گانهٔ بالا تفاوت داشتند؛ مثلاً مقام بیاتی مانند مقام دوکاه است جز آنکه نت ششمش یک ربع پرده پایین‌تر است (مثلاً در گام بیاتی ر، نت ششم به جای آن که «سی نیم بمل» باشد، «سی بمل» است). یا مقام کرد و مقام بیاتی تنها تفاوتشان در این است که در مقام کرد درجهٔ دوم یک ربع پرده پایین‌تر است (مثلاً در گام کرد ر، نت دوم به جای «می نیم بمل»، «می بمل» است). در این قبیل موارد، نام نتی که وجه مشخصهٔ آن مقام است نیز معمولاً همنام مقام مربوط دانسته می‌شد مثلاً به نت می بمل «کرد» می‌گفتند چون وجه مشخصهٔ مقام کرد بود. در مجموع هفت مقام از این طریق تعریف می‌شد که به نت‌های مربوط به آن‌ها «» (جمع «ارابه») یا «انصاف» (جمع «نصف») می‌گفتند.


title: مقام (موسیقی)

text: برخی نت‌ها چند نام داشتند و از این رو مقام‌هایی مشابه با دو نام مختلف از آن‌ها به دست می‌آمد. در بعضی موارد دلیل اینکه دو نام برای یک نت استفاده می‌شد آن بود که بین نت‌های همصدا تمیز داده شود؛ مثلاً دو نت همصدای فا دیز و سل بمل، دو نام مختلف می‌گرفتند: به فا دیز "حجاز" گفته می‌شد و به سل بمل "صبا" نام می‌دادند. مقامی که از سل بمل شروع می‌شد هم طبعاً نام مقام صبا را می‌گرفت.


title: مقام (موسیقی)

text: اگر چه در مورد بیشتر این درجات و مقام‌ها بین نظریه‌پردازان موسیقی عربی توافق بوده اما در دو مورد اختلاف نظر وجود داشته. درجه‌ای که بین «سی نیم بمل» (اوج) و نت دو (یک اکتاو بالاتر از راست، که به آن کِردان می‌گفتند)، و اسمش «ماهور» بود را برخی دو ربع پرده بالاتر از درجهٔ قبلی در گام پایه تعریف می‌کردند (دو ربع پرده بالاتر از سی نیم بمل، که می‌شود سی نیم دیز)، اما برخی تنها یک ربع پرده بالاتر (که می‌شود سی بکار). به همین شکل، درجهٔ بین (می نیم بمل) و (فا) با نام «بوسلیک» (و گاهی با نام «عشاق») شناخته می‌شد و برخی آن را معادل می نیم دیز می‌دانستند و برخی دیگر معادل می. در طول تاریخ، روش دوم (که این نت‌ها را به صورت بکار تعریف می‌کرد) فراگیر شد و روش اول منسوخ گشت.


title: مقام (موسیقی)

text: تمام آنچه در بالا گفته شد تنها چهارده نت از بیست و چهار نتی را که در هر اکتاو هست شامل می‌شد. ده نت باقی‌مانده نام مخصوص به خود نداشتند و بر اساس نت‌های مجاور تعریف می‌شدند: اگر از نزدیک‌ترین نت نامدار، ربع پرده بمتر بودند آنگاه پیشوند «نیم» می‌گرفتند و اگر از آن ربع پرده زیرتر بودند، پیشوند «تیک». مثلاً نتی که از حجاز (فا دیز) ربع پرده پایین‌تر بود «نیم حجاز» نام می‌گرفت و نتی که از حجاز ربع پرده بالاتر بود «تیک حجاز» نامیده می‌شد. این نت‌ها به اندازهٔ دو دسته نت قبلی (هفت نت گام پایه، و هفت نت ارابه) مهم نبودند و برخی نظریه‌پردازان معتقد بودند که فقط آن چهارده نت در عمل استفاده می‌شوند. نام و درجهٔ این چهارده نت در جدول زیر آمده‌است:


title: مقام (موسیقی)

text: بر خلاف مقام‌های اصلی که هم از نظر فواصل با هم تفاوت دارند و هم از نظر درجه‌ای از گام پایه که در آن شروع می‌شوند، این دو شرط برای تمام مقام‌های فرعی مصداق ندارد؛ مثلاً مقام هزام به صورت «می نیم بمل، فا، سل، لا بمل، سی، دو، ر» تعریف می‌شود؛ ولی اگر همین فواصل، اگر از نت «سی نیم بمل» شروع شوند، نام راحت الارواح برای آن مقام به کار می‌رود. مثال دیگر مقام حجاز کار است که بر پایهٔ نت دو تعریف می‌شود، اما اگر از ر آغاز شود شهناز، اگر از سل آغاز شود شت عربان، اگر از لا آغاز شود سوز دل، اگر از فا آغاز شود چهارگاه ترکی، و اگر از سی نیم بمل آغاز شود اوج آرا نامیده می‌شود.


title: مقام (موسیقی)

text: در موسیقی عربی، هر یک از مقام‌ها در واقع ترکیبی از دو دانگ است که به آن‌ها جنس می‌گویند. به دو دانگی که یک مقام را تشکیل می‌دهند اصطلاحاً «جنس پایین» و «جنس بالا» گفته می‌شود. در عین حال، هر مقام می‌تواند شامل اجناس فرعی نیز باشد که از برهم کنش دو جنس اصلی به دست می‌آیند. در طبقه‌بندی‌های رایج در دوران معاصر، بین نه تا یازده جنس اصلی تعریف می‌شود. به جز این‌ها، اجناس دیگری هم وجود دارند که ندرتاً در مقام‌های نارایج استفاده می‌شوند؛ جمعاً بین ۱۷ تا ۳۰ جنس در طبقه‌بندی‌ها مختلف ذکر شده‌است.


title: مقام (موسیقی)

text: در تقسیم‌بندی نه‌گانه، خانواده‌های مقام عبارتند از: راست، بیاتی، سکاه (سه‌گاه)، صبا، عجم، نهاوند، کرد، نوا اثر، و حجاز. سه مورد اول به‌طور طبیعی در گام پایه دیده می‌شوند (با شروع از درجات اول تا سوم گام پایه). همچنین این سه جنس در درجات بعدی گام پایه نیز تکرار می‌شوند (با شروع از درجهٔ پنجم). تمام این دانگ‌ها متشکل از چهار نت هستند، به جز سکاه که متشکل از سه نت است، و نوا اثر که متشکل از پنج نت است. در تقسیم‌بندی یازده‌گانه، آنچه به عنوان سکاه با دانگ سه نتی تعریف شده بود، به سه دانگ چهارنتی شکسته می‌شود که یکی کماکان سکاه نامیده می‌شود و دو تای دیگر هزام و عراق نام می‌گیرند.


title: مقام (موسیقی)

text: در هر دوی این تقسیم‌بندی‌ها، بیشتر اجناس اندازه‌ای برابر با ۱۰ ربع پرده، یا همان چهارم درست دارند. به این‌ها اصطلاح «» (اجناس درست) گفته می‌شود. به اجناسی که اندازه‌شان کمتر از چهارم درست است لفظ «» اطلاق می‌شود و به بقیه که اندازه‌شان بزرگتر از چهارم درست است «» نام داده می‌شود.


title: مقام (موسیقی)

text: مانند گوشه‌ها در مقام‌های ایرانی، اجناس در مقام‌های عربی توالی‌هایی از چند نت متوالی هستند؛ اما برخلاف گوشه‌ها که شامل دو تا هشت نت می‌شوند، اجناس با استفاده از سه تا پنج نت تعریف می‌شوند. در حالت کلی اجناس با سه نت تعریف می‌شوند مگر زمانی که سه نت برای تعریف‌شان کافی نباشد (برای نمونه تفاوت عجم و چهارگاه را نمی‌توان فقط با سه نت فهمید و باید نت چهارمی به کار رود، یا نوا اثر را نمی‌توان با کمتر از پنج نت تعریف کرد). اجناس پنج نتی را «عقد» (یا در حالت جمع، «عقود») هم می‌نامند.


title: مقام (موسیقی)

text: در تقسیم‌بندی‌های معاصر، مقام‌های موسیقی عربی ذیل نه تا یازده "خانواده" برشمرده می‌شوند. در تقسیم‌بندی‌های رایج، هر خانواده شامل مقام‌هایی است که همگی در دانگ اولشان (جنس پایین) با هم مشترک هستند، و نام آن خانواده بر اساس آن مقام اصلی انتخاب می‌شود که با چنین جنسی آغاز می‌شود. اهمیت جنس پایین در تعریف مقام چنان است که به آن یا نیز گفته می‌شود. تقسیم‌بندی مقام‌ها بر اساس جنس پایین، از سال ۱۹۳۳ در متون ثبت شده‌است.


title: مقام (موسیقی)

text: در تقسیم‌بندی نه‌گانه، خانواده‌های مقام عبارتند از: راست، بیاتی، سکاه، صبا، عجم، نهاوند، کرد، نوا اثر، و حجاز. هر خانواده شامل چند مقام دیگر نیز می‌شود و برای تعریف این مقام‌ها، هم یک گام کامل ارائه می‌شود و هم آن گام به اجناس تشکیل دهنده‌اش تجزیه می‌شود؛ مثلاً مقام بیاتی متشکل از جنس بیاتی + جنس نهاوند است. دلیل کاهش مقام‌ها به چند خانوادهٔ اصلی، آن دانسته می‌شود که آموزش مجموعه‌ای بزرگ از مقام‌ها برای هنرجویان در دوران معاصر دشوار و خسته‌کننده بوده و روحیهٔ فراگیری موسیقی در آنان را تضعیف می‌کند. حتی در حوزهٔ مقام‌های فرعی هم بسیاری از مدرسان موسیقی عربی به جای این که تمام مقام‌ها را پوشش بدهند، به بیست و چند تا سی و چند مقام اکتفا می‌کنند.


title: مقام (موسیقی)

text: برخی از نظریه‌پردازان، تعداد کمتر یا بیشتر از نه خانوادهٔ مقام بر می‌شمرند. یک تقسیم‌بندی متداول، تقسیم‌بندی مقام‌ها در یازده خانواده‌است که ناشی از جدا کردن سکاه، هزام و عراق به سه خانوادهٔ جداگانه است. از سوی دیگر، حبیب حسن توما مقام‌های صبا و بیاتی را که به هم نزدیک هستند، در یک خانواده قرار می‌دهد و کلاً هشت خانوادهٔ اصلی برمی‌شمرد؛ بسیاری از نوازندگان خاورمیانه نیز به نزدیکی این دوم مقام اعتقاد دارند. همچنین برخی برای مقام‌های نارایج نیز خانواده‌هایی جداگانه تعریف می‌کنند که تعداد کل خانواده‌ها را از ۱۱ بیشتر می‌کند؛ مثلاً برخی خانواده‌ای برای مقام مستعار (که جنس اول آن «می نیم بمل، فا دیز، سل» است) تعریف می‌کنند، یا برای مقام سازکار (با جنس اصلی «دو، ر دیز، می نیم بمل، فا») یک خانوادهٔ جدا تعریف می‌کنند.


title: مقام (موسیقی)

text: اگرچه تمام اعضای یک خانوادهٔ مقام از نظر جنس اول با هم مشترک هستند، اما گاهی در ترتیب اجرای نت‌ها در همین جنس نیز با هم تفاوت دارند؛ مثلاً مقام‌های محیر، عشاق ترکی و بیاتی، همگی از نظر ساختار و فواصل مثل هم هستند اما در گذشته عشاق ترکی معمولاً در درجهٔ اول مقام آغاز می‌شده، محیر در درجهٔ هشتم (یک اکتاو بالاتر) و بیاتی در درجهٔ چهارم. با این حال، این نوع تقسیم‌بندی مقام‌ها از نظر مسیر اجرای نت‌ها، در تئوری مدرن موسیقی عربی کمابیش کنار گذشته شده‌است. (همچنین ببینید: گوشه (موسیقی) § ساختار) به جای آن، موسیقی‌دان‌های معاصر معمولاً فقط یک مقام برای هر ترکیب فواصل ریزپرده‌ای معرفی می‌کنند، و مقام‌هایی را که ساختار فواصلشان یکسان است در هم یک‌کاسه می‌کنند.


title: مقام (موسیقی)

text: بین منابع مختلف در مورد اینکه تعداد کل مقام‌ها در موسیقی عربی چند تاست اتفاق نظر وجود ندارد. اگر چه اکثرشان نه تا یازده مقام اصلی (منطبق بر اجناس نه تا یازده‌گانهٔ اصلی) بر می‌شمرند، اما برخی منابع تا ۱۱۹ مقام مختلف را نام می‌برند و برخی دیگر معتقدند که فقط ۸ تا از مقام‌ها در عمل کاربرد دارند. همچنین بین تعداد مقام‌هایی که خوانندگان بر می‌شمرند، با تعدادی که نظریه‌پردازان تئوری موسیقی بر می‌شمرند، تفاوت هست.


title: مقام (موسیقی)

text: عامل دیگری که تعیین تعداد کل مقام‌ها را دشوار می‌کند آن است که این تعداد در طول تاریخ ثابت نیست. برای مثال میخائیل مشاقه از ۴۵ مقام نام می‌برد که زمانی در موسیقی سوریه متداول بوده اما امروزه دیگر به کار نمی‌رود. همچنین مقام‌های جدیدی نیز در طول زمان از موسیقی ترکی به موسیقی عربی راه یافته‌اند. برخی از این مقام‌ها، در موسیقی ترکی «اختراع» شده‌اند، یعنی یا پیش از آن وجود نداشته‌اند یا موسیقی‌دان‌ها ترک مقام‌هایی را که مهجور بوده‌اند دوباره زنده کرده‌اند. برای مثال، اختراع مقام‌های فرح‌افزا و سوزناک را به وارداکوستا احمد آقا، ایجاد مقام‌های نوا اثر، صبا بوسلیک و سلطانی یکاه به اسماعیل دده افندی و ابداع مقام‌های سوزدلارا، شوق‌افزا، پسندیده، حجازین و اوج آرا به سلیم سوم نسبت داده می‌شود.


title: مقام (موسیقی)

text: دست آخر این که تمام مقام‌ها در همه‌جای سرزمین عرب و برای همهٔ انواع موسیقی به کار نمی‌روند. برای مثال، قاریان قرآن معمولاً به گروهی از مقام‌ها با نام «مقام‌های مکّی» اشاره می‌کنند که تنها شامل دوگاه، سه‌گاه، چهارگاه، پنج‌گاه، رکبی و مایه است.


title: مقام (موسیقی)

text: مبحث پرده‌گردانی (مدولاسیون) بین مقام‌های مختلف تقریباً توسط تمام نظریه‌پردازان موسیقی عربی نادیده گرفته شده‌است. مقام‌ها بیشتر به عنوان یک مفهوم مستقل و جدا تعریف می‌شوند و در مورد روش‌هایی که می‌توان از یک مقام به مقامی دیگر رفت مستندات زیادی موجود نیست. در معدود مواردی که این موضوع مورد بحث بوده، از نام‌هایی نظیر «انتقال»، «تحویل» یا «تغییر» مقام برای توصیف آن استفاده شده‌است. با این حال متون مربوط به تئوری موسیقی عربی از سدهٔ سیزدهم به این سو همگی راجع به اهمیت تغییر مقام در موسیقی عربی بحث کرده‌اند، و اجرای آن را نشانه‌ای از توانمندی یک خواننده دانسته‌اند، تا آنجا که حتی برخی آن را مهم‌ترین جنبهٔ زیبایی‌شناختی موسیقی عربی نامیده‌اند. در آثار خوانندگان معاصر نیز تغییر مقام بسیار دیده می‌شود؛ برای مثال ترانهٔ «رباعیات خیام» به خوانندگی ام کلثوم در مقام راست خوانده شده اما در بخشی‌هایی به مقام‌های سوزناک، بیاتی، حجاز، و هزام نیز ورود می‌کند.


title: مقام (موسیقی)

text: به‌طور کلی، تغییر مقام در دو شکل می‌توان رخ بدهد. شکل اول، تغییر بین مقام‌هایی است که نت پایه مشترک دارند (مثلاً از مقام راستِ دو به مقام سوزناکِ دو، که هر دو درجهٔ اولشان نت دو است). این شکل خود می‌تواند بین دو مقام باشد که جنس اولشان کاملاً برهم منطبق است (مثال راست و سوزناک)، یا بین دو مقام که جنس اولشان با هم تفاوت‌هایی دارد (مثلاً بین راستِ دو و نهاوندِ دو). شکل دوم، تغییر بین دو مقام است که درجهٔ اولشان برهم منطبق نیست. این شکل معمولاً از طریق درجهٔ پنجم مقام اول (که با نام غماز نیز شناخته می‌شود) رخ می‌دهد؛ این نت که درجهٔ اولِ جنس دوم مقام مبدأ است، می‌تواند درجهٔ اولِ جنس اول مقام مقصد نیز باشد.


title: مقام (موسیقی)

text: به جز تقسیم‌بندی بالا، تغییر مقام از چند جهت دیگر نیز تقسیم‌بندی شده‌است. تغییر مقام می‌تواند دفعی باشد یا تدریجی؛ تغییرات دفعی معمولاً برای نشان دادن تضاد بین دو مقام به کار می‌روند، مثلاً از مقام بیاتی به صبا، با جهش از نت پایهٔ بیاتی (ر) به درجهٔ سوم صبا (فا). همچنین تغییر مقام می‌تواند گذرا باشد یا کامل؛ این تقسیم‌بندی بر اساس مدت زمانی است که در مقام دوم سپری می‌شود. دست آخر این که برخی موسیقی‌دانان تغییر مقام را به دو دستهٔ رایج و نادر تقسیم‌بندی می‌کنند؛ موارد رایج معمولاً به مقامی دیگر هستند که درجهٔ اولش با مقام مبدأ مشترک است، در حالی که موارد نادر معمولاً به مقامی دیگر هستند که به درجه‌ای بالاتر یا پایین‌تر جابه‌جا شده‌است (مثلاً از راستِ دو به سه‌گاهِ دو).


title: مقام (موسیقی)

text: اگر چه قواعد مشخصی برای تغییر مقام‌ها در متون تئوری موسیقی عربی نیامده، اما بیشتر موسیقی‌دانان توافق دارند که در هر مقام، معمولاً یک یا دو «نت محوری» وجود دارد که «در» ورود به مقام‌های دیگر هستند؛ به این نت‌ها معمولاً «باب» (به عربی به معنای در یا ورودی) گفته می‌شود. برای مثال، در بیشتر مقام‌های مبتنی بر نتِ ر (خانوادهٔ بیاتی) و مقام عجم عشیران (مبتنی بر سی بمل)، نت سی بمل نت ورودی دانسته می‌شود. با تمرکز روی سی بمل (که گاهی پیش از آن نت لا هم نواخته می‌شود) نوازنده می‌تواند زمینه‌ای فراهم کند تا با پایین رفتن به ترتیب «سی بمل، لا، سل، فا، می نیم بمل، ر» به مقام‌های خانوادهٔ بیاتی ورود کند، یا با پایین رفتن به ترتیب «سی بمل، لا، سل بمل، فا، می نیم بمل، ر» به مقام صبا برسد، یا با کمک توالی «سی بمل، لا، سل، فا، می بمل، ر» به مقام عجم عشیران راه یابد.


title: مقام (موسیقی)

text: تحولاتی که در تئوری موسیقی عربی از سدهٔ هجدهم تا بیستم میلادی رخ داد، منجر به ایجاد روش‌های مناسب برای نت‌نویسی مقام‌ها در موسیقی عربی شد. یکی از این تحولات، به کار گرفتن نمادهایی برای ریزپرده‌های «نیم بمل» و «نیم دیز» است؛ برخی منابع ابداع این نشان‌ها را به "منصور عوض"، موسیقی‌دان مصری نسبت می‌دهند که در سال ۱۹۲۰ در کتابی این دو نشان را پیشنهاد کرده بود، اما برخی منابع دیگر نشان می‌دهد که ریشهٔ حقیقی این نشان‌ها در متون فرانسوی یا ترکی باشد.


title: مقام (موسیقی)

text: برای نوشتن علایم عرضی در سر کلید، روش‌های مختلفی رایج است. محمد صلاح الدین در این زمینه نقش مهمی ایفا کرد، چرا که روشی پیشنهاد کرد که برای نمایش تمام مقام‌ها تنها از چهار علامت سر کلید استفاده می‌کرد. این چهار مورد عبارتند بودند از علایم سر کلید راست (سی نیم بمل و می نیم بمل)، بیاتی (سی بمل و می نیم بمل)، عجم عشیران (سی بمل و می بمل)، و نهاوند (سی بمل، می بمل، و لا بمل). در این روش برای بقیهٔ مقام‌ها، نزدیک‌ترین کلید استفاده می‌شود و بقیهٔ علایم عرضی لازم در کنار هر نت نوشته می‌شوند. این روش در کشورهای مختلف رواج گسترده‌ای داشته‌است، اما گاهی کلیدهای دیگری نیز در موسیقی عربی معاصر دیده می‌شود (مثلاً سی بمل، می بمل و فا دیز برای مقام حجاز).


title: جریان جتی

text: جریان جتی ، یا به اختصار جت، بادهای نسبتاً قوی متمرکز در یک جریان باریک در جوّ را می‌گویند.


title: جریان جتی

text: جریان جتی یک جریان هوای با سرعت بالا می‌باشد که به صورت یک تونل باد فرضی در ارتفاعات بالای اتمسفر زمین در لایهٔ تروپوپاز قرار گرفته، ، در نقطه انتقال بین تروپوسفر (جاییکه درجه حرارت جو با افزایش ارتفاع کاهش می‌یابد) و استراتوسفر (جاییکه درجه حرارت با افزایش ارتفاع افزایش می‌یابد). آن‌ها حاصل ترکیبی از گرمای اتمسفریک (تابش خورشید و گرمای داخل زمین) و چرخش زمین به دور محور خود است. بر روی زمین قویترین جت استریم‌ها، جت استریم‌های قطبی (۱۲ – ۷ کیلومتر یا ۲۳٬۰۰۰ – ۳۹٬۰۰۰ فوت از سطح دریا) هستند و مرتفعتر و مقداری ضعیفتر، جت استریم‌های نواحی استوایی یا به اصطلاح گرمسیری (۱۰-۱۶ کیلومتر یا ۳۳٬۰۰۰ – ۵۲٬۰۰۰ فوت از سطح دریا) می‌باشند. نیمکره شمالی و جنوبی هر یک جت استریم‌های قطبی و استوایی مخصوص به خودشان را دارند. عبارت جت استریم اغلب برای جت استریم قطبی نیمکره شمالی مورد استفاده قرار می‌گیرد، از آنجاییکه مهمترین پدیده هواشناسی و صنعت هوانوردی می‌باشد. چرا که بیشتر نواحی آمریکای شمالی، اروپا و آسیا را در بر می‌گیرد، به ویژه در فصل زمستان. در حالیکه جت استریم قطبی نیمکره جنوبی در بیشتر سال دایره جنوبگان را احاطه می‌کند.


title: جریان جتی

text: جت استریم‌های عمدتاً در نزدیکی مرز بین توده‌های هوا با اختلاف فاحش درجه حرارت شکل می‌گیرند، همانند مرز بین نواحی قطبی و نواحی گرمتر جنوبی. جت استریمها به‌طور پیوسته یا دایره وار دور محیط زمین قرار نگرفته‌اند. آن‌ها ممکن است ایجاد، متوقف، تقسیم به دو یا چند قسمت، ویا ترکیب به یک جت استریم شوند، ویا اینکه در جهات مخالف جتهای دیگر جریان یابند. مسیر جت استریمها عموماً دارای یک شکل مارپیچ است و این پیچ و خمها یک نشانهٔ امواج اتمسفریک رزبای هستند. جت استریم‌های اصلی و بزرگ بادهای غربی هستند (جریان غرب به شرق). در طی تابستان نیمکره شمالی، جت استریم‌های شرقی می‌توانند در نواحی استوایی و گرمسیر تشکیل شوند، عموماً در نواحی که هوای خشک با هوای با رطوبت بالا در ارتفاع بالای جو مواجه می‌شود.


title: جریان جتی

text: متخصصین هواشناسی با استفاده از محل جت استریمها به عنوان یک ابزار کمکی در جهت پیش‌بینی هوا اقدام می‌کنند. مهمترین استفاده تجاری از جت استریمها در مسافرتهای هوایی می‌باشد. چنانچه با پرواز در جهت مخالف یا موافق جریان یک جت استریم، به‌طور چشمگیری شاهد تأثیر آن بر زمان پرواز خواهیم بود. یک نوع از اغتشاشات هوا در مجاورت جت استریمها یافت می‌شود که می‌تواند خطری برای هواپیماها باشد. یک استفاده مفید جهت آیندگان که به عنوان یک طرح می‌باشد این است که می‌توان از جت استریم با قرار دادن یک توربین بادی معلق “ Airborne Wind Turbine “ در آن، انرژی بسیاری دریافت نماییم.


title: جریان جتی

text: جریان جتی را می‌توان یک تونل باد پر سرعت در ارتفاعات بالا دانست. این رخداد معمولاً در ارتفاعات حدود ۱۱ هزار متر بالای سطح زمین دیده می‌شود. در زمان جنگ جهانی دوم ژاپنیها با استفاده از این پدیده به آمریکا حمله نمودند. آن‌ها با محاسبات دقیق بالنهایی را که پر از بمب بودند تا ارتفاع ۱۵۰۰۰ متری بالا می‌فرستادند و این کانال باد آن‌ها را تا آمریکا حمل می‌کرد، زیرا تا آن زمان هنوز هیچ هواپیمایی توان پرواز تا آمریکا را نداشت.


title: جریان جتی

text: نوعی از رویداد است که تا ارتفاع ۴۰۰۰ متری پایین می‌آید و در ایران بسیار شایع است. این رویداد برای کوهنوردان بسیار خطرناک است و کوهنوردان بزرگی چون رابوکی و خادم توسط آن کشته شده‌اند.


title: جریان جتی

text: منبع: کتاب هواشناسی و طبیعت گردی. جعفر سپهری.


title: کلاته مره‌ای

text: کلاته مُره‌ای، در بخش مرکزی شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی قرار دارد و در جنوب شهر سرخس و در غرب حاشیه رودخانه تجن قرار دارد. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۷۰ خانوار) ۳۲۴ نفر است..


title: کلاته مره‌ای

text: ساکنین این کلاته تیره‌های مختلفی از بلوچ ها می‌باشند که شغل اصلی آنها کشاورزی و دامداری است. سابقه سکونتی این روستا حدود ۷۰ سال می‌رسد.


title: زهرا امیرابراهیمی

text: زهرا امیرابراهیمی (زادهٔ ۱۳۶۰) بازیگر و عکاس ایرانی است. در سال ۱۳۸۵ فیلمی از او در اینترنت پخش شد و در معرض یک رسوایی جنسی قرار گرفت.


title: زهرا امیرابراهیمی

text: او در رشته بازیگری تئاتر از دانشگاه فارغ‌التحصیل شد و کار در سینما را با ساخت فیلم کوتاهی با عنوان "خت" در سال ۱۳۷۸ آغاز کرد. امیرابراهیمی در عکاسی نیز فعالیت می‌کند. او از سال ۱۳۸۴ عکاسی را به صورت حرفه‌ای ادامه داد و دو نمایشگاه با عنوان "دید اول" و "دید دوم" برگزار کرده‌است.


title: زهرا امیرابراهیمی

text: وی با ایفای نقش در مجموعهٔ تلویزیونی "کمکم کن" (رمضان ۱۳۸۳)، "غریبانه" (۱۳۸۳) و "نرگس" (تابستان ۱۳۸۵) در ایران به شهرت رسید. امیرابراهیمی پس از انتشار فیلمی از روابط خصوصی‌اش از ایران مهاجرت کرد و سپس کار حرفه‌ای خود را در فرانسه دنبال کرد. او در سال ۲۰۱۸ برندهٔ جایزهٔ بهترین بازیگر نقش اول زن فیلم خارجی‌زبان از جشنواره بین‌المللی فیلم نیس شد.


title: زهرا امیرابراهیمی

text: امیرابراهیمی پیش از ترک ایران در دو فیلم سینمایی "سفر به هیدالو" و "انتظار" بازی کرده‌است. او پس از خروج از ایران، در فرانسه سکنی گزید و در تئاتر "رؤیای طاهرگان خاموش" به همراه شبنم طلوعی به ایفای نقش پرداخت.


title: زهرا امیرابراهیمی

text: زهرا امیرابراهیمی در سال ۱۳۸۵ درگیر انتشار فیلم رابطهٔ جنسی‌اش شد که در آن هم‌آغوشی دختر و پسری جوان را به تصویر می‌کشید. با پخش وسیع این فیلم بر روی اینترنت و سی‌دی‌های خانگی و شبکه‌های اجتماعی، زهرا امیرابراهیمی در سال ۱۳۸۵ با اشاره به نامزدی پیشینِ خود با مردی که در فیلم حضور داشته، به خبرنگار روزنامه "گاردین" گفته‌بود: «نامزدم را بعد از آن که در رابطه زناشویی مان خیانت کرد ترک کردم، زیرا آدمی هرزه بود.» امیرابراهیمی گفته‌بود: «منکر شباهت‌هایی که هنرپیشه فیلم غیراخلاقی مذکور با من دارد نیستم زیرا با استفاده از امکانات گریم می‌توان فردی را شبیه دیگری ساخت.» و انتساب آنها به خودش را انکار کرد و آن را یک تهمت ناروا و برچسب غیرانسانی نامید.


title: زهرا امیرابراهیمی

text: در گزارش مصاحبه، "گاردین" اشاره کرد که «مظنون» اصلی دستگیرشده‌است، و بنا به ادعایِ متهمِ دستگیر شده، زهرا امیرابراهیمی خودش پیشنهاد تهیه و توزیع فیلم را داده بوده‌است، به گفتهٔ مصاحبه گر روزنامه گاردین، در طول این مصاحبه ۴۵ دقیقه ای‌اش این هنرپیشه ایرانی، حجاب کامل داشته و تمام مدت مواظب حفظ آن بوده‌است.


title: زهرا امیرابراهیمی

text: امیرابراهیمی در آذر ۱۳۹۸ پس از ۱۲ سال در گفتگویی تلویزیونی با سینا ولی‌الله در شبکهٔ ام‌بی‌سی پرشیا در رابطه با انتشار فیلم خصوصی خود گفت: ابتدا به دوست‌پسرش که در این فیلم بوده شک کرده بود، اما یکسال بعد از انتشار فیلم، مشخص شده که فیلم را مجید بهرامی پخش کرده‌بوده‌است. او مدعی شد که بهرامی به این اتهام به ۶ ماه و به اتهام کارهای مشابه به ۶ سال حبس محکوم شده‌است اما پس از دوره‌ای چندماهه، از زندان آزاد شده‌است. براساس حکم دادگاه عمومی جزایی تهران به تاریخ اسفند ۱۳۸۶، بهرامی اقرار کرده زمانی که امیرابراهیمی مدتی در منزل خواهر مرد حاضر در فیلم زندگی می‌کرده، در یک مهمانی در آن خانه، بهرامی فایل ویدئو را روی کامپیوتر شخصی امیرابراهیمی پیدا می‌کند، آن را روی یک سی‌دی ذخیره می‌کند و مخفیانه با خود می‌برد.


title: زهرا امیرابراهیمی

text: یاس در سال ۱۳۸۵ ترانهٔ «سی‌دی رو بشکن» را با خوانندگی مشترک آمین منتشر کرد. این دو خواننده این ترانه را به دنبال انتشار و توزیع فیلم مربوط به امیرابراهیمی خواندند. یاس و آمین در این ترانه افرادی که در پخش کردن این فیلم دخیل بودند را مورد انتقاد قرار دادند و ضمن انتقاد از «سقوط اخلاقی» جامعهٔ ایران، از شنوندگان خود خواستند که سی‌دی مربوط به این فیلم را از بین ببرند. این ترانه مخاطبان بسیار زیادی پیدا کرد و در همان روزهای نخست که در اینترنت قرار گرفت نزدیک به یک میلیون بار دانلود شد و باعث شهرت بیش از پیش یاس شد.


title: اوا پرون

text: اِوا پِرون (متولد ۷ مه ۱۹۱۹ - درگذشته ۲۶ ژوئیه ۱۹۵۲) معروف به اویتا فعال سیاسی و یکی از قدرتمندترین و محبوب‌ترین زنان کشور آرژانتین بود.


title: اوا پرون

text: او در فقر در روستای لس تولدو، در پامپاس، به عنوان جوان‌ترین فرزند در میان پنج فرزند خانواده متولد شد. در ۱۵ سالگی در سال ۱۹۳۴، او به پایتخت کشور بوئنوس آیرس رفت تا حرفه‌ای در رادیو، استودیو یا بازیگر زن فیلم بدست آورد. او همسر دوم خوآن پرون رئیس‌جمهور آرژانتین و از سال ۱۹۴۶ تا زمان مرگش در سال ۱۹۵۲ بانوی اول این کشور بود.


title: اوا پرون

text: اوا پرون در سن ۳۳ سالگی در سال ۱۹۵۲ به دلیل سرطان دهانه رحم درگذشت. پیش از مرگش کنگره آرژانتین به وی لقب رسمی «رهبر روحانی ملت» را اعطاء کرده بود.


title: اوا پرون

text: زندگی اوا پرون موضوع کتاب‌ها، فیلم‌های سینمایی، نمایش‌ها و تئاترها و سریال‌های بسیاری در سراسر جهان، به ویژه در آمریکای لاتین بوده‌است. از روی زندگی اوا و همسرش یک تئاتر موزیکال موفق به نام اویتا و یک فیلم به همین نام با بازیگری مدونا و آنتونیو باندراس ساخته شده‌است.


title: اوا پرون

text: در سال ۲۰۱۱ کتابی که به نام «راهنمای سیاست‌های زشت آمریکای لاتین» منتشر شد و ادعا کرد که اوا پرون کشورش را به پناهگاهی امن برای نازی‌های بسیاری مبدل کرده بود که پس از جنگ جهانی دوم و شکست آلمان هیتلری، متواری شده بودند.


title: شیرتپه

text: شیرتپه، از روستاهای بخش مرکزی شهرستان سرخس است و در ۴۷ کیلومتری جنوب شهر سرخس و حاشیه غرب رودخانه تجن واقع است و ارتفاع آن از سطح دریا ۳۹۰ متر و آب و هوای آن معتدل و خشک کوهستانی است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۶۲۴ خانوار و ۲۸۰۵ نفر است. در نزدیکی شیرتپه تپه‌های خاک عظیم باستانی وجود دارد که دلالت بر وجود آبادی قدیمی دارد.


title: شیرتپه

text: یاقوت در کتاب معجم البلدان، از این روستا به نام شیرز یاد می‌کند.«از دهات سرخس و شبیه شهر است و بین آن و سرخس دو روز راه با شتر در مسیر هرات می‌باشد و در شیرز بازاری است و مردمی بسیار و مسجد بزرگی در آن و آب آشامیدنی از آب گوارای چاهاست.»


title: شیرتپه

text: در گزارش سرخس سال ۱۳۱۱ هجری قمری در باره شیرتپه چنین آمده‌است:«سه فرسخ از پل خاتون به طرف سرخس، موضع شیرتپه‌است. ۲۰۰ خانوار بربری در این محل ساکن و مشغول زراعت هستند. معلوم می‌شود در جلگه شیرتپه بلوکی بوده مشتمل بر چند آبادی... پارچه‌های آسیاب فلزی و ظروف چینی و آجرهای بسیار بزرگ در خرابه‌های محل، به مقدارزیاد یافت می‌شود.» قدمت شیرتپه کنونی حدوداً ۱۳۰ سال است و مردم آن سیستانی و از طوایف ناروئی، دلارامی، اردونی، قوچی و گدایی و جوینکو می‌باشند. ساکنین این روستا به شغل کشاورزی و دامداری مشغول هستند.


title: جان بولتون

text: جان رابرت بولتون(به انگلیسی: John Robert Bolton) زاده وکیل و دیپلمات آمریکایی و مشاور امنیت ملی ایالات متحده آمریکا از ۹ آوریل ۲۰۱۸ تا ۹ سپتامبر ۲۰۱۹ بود. او در دولت‌های مختلف حزب جمهوری‌خواه فعالیت کرده‌است. بولتون از اوت ۲۰۰۵ تا دسامبر ۲۰۰۶ از سوی رئیس‌جمهور جرج دابلیو بوش به عنوان سفیر ایالات متحده آمریکا در سازمان ملل متحد مشغول به کار بود. جرج بوش او را در بازه تعطیلات کنگره ایالات متحده آمریکا بدون رای اعتماد منصوب کرده بود. او در دسامبر ۲۰۰۶ استعفا داد، گرچه انتصاب او که در زمان تعطیلات کنگره صورت گرفته بود نیز به هر روی پایان یافته بود، چرا که محتمل نبود او بتواند از مجلس سنای ایالات متحده آمریکا که از ژانویه ۲۰۰۷ در کنترل حزب دموکرات بود رای اعتماد بگیرد.


title: جان بولتون

text: بولتون یک «باز جنگ‌طلب» خوانده شده و از مدافعان تغییر رژیم در کره شمالی است. وی بارها خواهان پایان دادن به برنامه جامع اقدام مشترک با ایران شده‌است. بولتون از طرفداران سازمان مجاهدین خلق ایران است و بارها خواستار بمباران ایران شده‌است. او از حامیان جنگ عراق بود و همچنان از این تصمیم خود دفاع می‌کند. او از اقدام نظامی و تغییر رژیم در سوریه و لیبی دفاع کرده‌است. او طرفدار استفاده از زور نظامی در هر زمینه و همه جا برای پیشبرد اهداف خود است و می‌گوید هر کشوری که مخالفتی با آمریکا داشته باشد باید تنها با حمله نظامی، سرکوب شود.


title: جان بولتون

text: بولتون هم‌اکنون عضو پیوسته ارشد در مؤسسه امریکن انترپرایز و از صاحبنظران فاکس نیوز است. او از مشاورین سیاست خارجی میت رامنی نامزد حزب جمهوریخواه در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۲ بود. بولتون همچنین با اندیشکدههای محافظه‌کار بسیاری چون انجمن ملی سلاح، پروژه‌ای برای قرن آمریکایی جدید، بنیاد یهودی امور امنیت ملی، و کمیته صلح و امنیت در خلیج فارس همکاری داشته‌است. او در ۱۹ شهریور ۹۸ از سمت مشاور امنیت ملی امریکا توسط ترامپ برکنار شد.


title: جان بولتون

text: جان رابرت بولتون در ۲۰ نوامبر ۱۹۴۸ (میلادی) در بالتیمور مریلند به دنیا آمد. پدر او آتش‌نشان و مادر خانه‌دار بود. مدرک کارشناسی خود را "سوم کام لود" از دانشگاه ییل گرفت.


title: جان بولتون

text: با وجود پشتیبانی بولتون از دخالت آمریکا در جنگ ویتنام، خود او از اعزام به این جنگ سر باز زد. در سال ۱۹۶۹ و در زمان جنگ ویتنام، دولت آمریکا اقدام به برگزاری یک قرعه‌کشی برای اعزام مردان متولد بین سال‌های ۱۹۴۴ تا ۱۹۵۰ به جنگ کرد. به همه ۳۶۵ روز سال یک شماره متناظر شده و شماره‌ها به‌طور تصادفی انتخاب شدند. متولدین روزهای متناظر به شماره‌های ۱ تا ۱۹۵ به ترتیب برای اعزام فراخوانی شدند. شماره بولتون ۱۸۵ بود. در آن سال‌ها، اولویت اعزام به جنگ با افراد فراخوانی‌شده به این شیوه بود و نیروهای نظامی رزرو در اولویت اعزام نبودند؛ از این رو، پیوستن به نیروهای گارد ملی ایالات متحده آمریکا یا رزرو ارتش راهی برای فرار از اعزام به جنگ محسوب می‌شد.


title: جان بولتون

text: بولتون پیش از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه در سال ۱۹۷۰ و پیش از مشخص شدن فراخوانی یا عدم فراخوانی شماره قرعه‌کشی خود، برای پیوستن به نیروهای گارد ملی نام‌نویسی کرد. وی ۱۸ هفته آموزشی را در فورت پولک، لوئیزیانا گذراند و سپس ۴ سال در گارد ملی خدمت کرد.


title: جان بولتون

text: بولتون بعدها در دفتر گردهمایی بیست و پنجمین سالگرد فارغ‌التحصیلی خود نوشت: «اعتراف می‌کنم که من هیچ علاقه‌ای به کشته‌شدن در شالیزارهای برنج جنوب شرق آسیا نداشتم. از نظر من، ما جنگ ویتنام را در همان زمان هم باخته بودیم.» وی در مصاحبه‌ای در سال ۲۰۰۷ دربارهٔ این جمله‌اش توضیح داد که: «در آن زمان من مطمئن شده بودم که مخالفین جنگ ویتنام، اجازهٔ پیروزی را به ما نمی‌دهند و من علاقه ای به رفتن به آنجا و کشته شدن برای گرفتن زمین‌هایی که قرار بود دوباره توسط تد کندی به مردم آنجا باز پس داده شود نداشتم.»


title: جان بولتون

text: او از ۱۹۷۴ (میلادی) تا ۱۹۸۱ (میلادی) دستیار حقوقی وکالتخانه کاوینگتون و برلینگ "(Covington & Burling)" بود. پس از پایان تحصیلات، به تبلیغات جیمز بیکر برای تصدی سمت دادستان کل تگزاس پیوست. بعدها به کمک بیکر که سرانجام وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا شد به دولت‌های رونالد ریگان و جرج اچ. دابلیو بوش راه یافت؛ و در چندین سمت مشغول به کار شد:


title: جان بولتون

text: وی همچنین یکی از امضا کنندگان نامه ۲۶ ژانویه ۱۹۹۸ (میلادی) با عنوان پروژه‌ای برای قرن آمریکایی جدید بود.


title: جان بولتون

text: بولتون از ۱۱ مه ۲۰۰۱ به عنوان معاون وزیر امور خارجه در امور کنترل جنگ‌افزار و امور امنیت بین‌المللی کار کرد. او در این سمت مسئول پیشگیری از گسترش جنگ‌افزار کشتارجمعی بود. با تصدی بولتون، مذاکرات برای خلع سلاح در جهت عکس سَمت‌گیری کرد. یعنی به جای محدودسازی قراردادهای خلع سلاح، پشتیبان «برداشتن زنجیرهای» ناشی از چنین قراردادهایی بر دست و پای اسلحه‌سازی و فروش جنگ‌افزارهای آمریکایی بود.


title: جان بولتون

text: بولتون همچنین رهبری تلاش‌های بر مبنای قانون اساسی ایالات متحده آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری جرج دابلیو بوش در مخالفت با دیوان بین‌المللی کیفری را بر عهده داشت و با کشورهای بسیاری برای امضای توافقنامه‌ای مذاکره می‌کرد که آمریکاییان را از محاکمه توسط این دادگاه که از سوی آمریکا به رسمیت شناخته نمی‌شود معاف می‌کرد. بولتون گفت کنار ماندن از دیوان بین‌المللی کیفری شادترین لحظه فعالیت سیاسیش تا آن زمان بوده‌است.


title: جان بولتون

text: جک استرا در مواردی اشاره کرده‌است که که در سال ۲۰۰۲ هنگامی که ایران در حال همکاری با آمریکا و اروپا در جنگ افغانستان برای از بین بردن طالبان کمک کرده و برنامه هسته‌ای خود را متوقف کرده بود جان بولتون، دولت‌مردان دیگر آمریکایی از جمله جورج بوش را متقاعد کرده بود که ایران را در سخنرانی خود «محور شرارت» لقب دهد. جک استرا ادامه‌می‌دهد که این مسئله به دلیل گرایش بسیار زیاد جان بولتون به حملهٔ نظامی به ایران بود. جک استرا به دلیل همین سابقهٔ بولتون در سال ۲۰۰۳ و در زمان مذاکره اروپا و آمریکا با لیبی به دولت بوش اصرار کرده بود که به جان بولتون اجازه ندهند در مذاکرات دخالت کند. او نقش اصلی در به‌هم‌خوردن توافق سعدآباد در سال ۲۰۰۴ داشت.


title: جان بولتون

text: بولتون در ۷ مارس ۲۰۰۵ از سوی رئیس‌جمهور جرج دابلیو بوش به عنوان سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد نامزد شد. به دلیل اطاله بررسی نمایندگان حزب دموکرات در سنای آمریکا و با ابتکار جو بایدن موفق شدند جلوی تأیید جان بولتون را بگیرند. اما جرج بوش در بازه تعطیلی تابستانی کنگره در ۱ اوت ۲۰۰۵ او را به این سمت منصوب کرد. نامزدی بولتون با پشتیبانی شدید جمهوریخواهان و مخالفت شدید دموکرات‌ها مواجه شد. او در هنگام حضور در سازمان ملل، بارها به همه ساختارها و کارکنان آن سازمان از جمله دبیرکل سازمان ملل متحد تاخت.


title: جان بولتون

text: بولتون پس از ترک دولت جرج دابلیو بوش، به عنوان عضو پیوسته ارشد پژوهشی سیاست عمومی به مؤسسه امریکن اینترپرایز برگشت. بولتون در دورهٔ حضور در این مؤسسهٔ محافظه‌کار، علیه پاداش دادن به کره شمالی به خاطر پایان‌دادن به برنامهٔ جنگ‌افزار هسته‌ای صحبت کرد. او گفت این سیاست دیگران را تشویق خواهد کرد مقررات عدم اشاعه هسته‌ای را نقض کنند تا بتوانند «برای رعایت مقرراتی که پیشتر پذیرفته بودند پاداش بگیرند.»


title: جان بولتون

text: دونالد ترامپ زمانی که در حال رقابت در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶ بود در مصاحبه‌ای با برنامه رادیویی هیو هیویت از بولتون به عنوان گزینه‌ای احتمالی برای وزیر امور خارجه یاد کرد. بولتون با حضور در در برنامهٔ فاکس اند فرندز فاکس نیوز در ۱ دسامبر ۲۰۱۶ اقرار کرد از نامزدهای تصدی وزارت امور خارجه در دولت آینده ترامپ است. چندین تن از دستیاران ترامپ ادعا می‌کنند عدم انتخاب بولتون تا اندازه‌ای به خاطر نارضایتی ترامپ از سبیل شاخص بولتون بوده‌است.


title: جان بولتون

text: بی‌بی‌سی با استناد به ان‌بی‌سی در ۱۰ دسامبر ۲۰۱۶ گزارش داد که منابع نزدیک به ترامپ می‌گویند محتمل است رکس تیلرسون هفته بعد به عنوان سفیر ایالات متحده آمریکا در سازمان ملل متحد معرفی شود و بولتون قایم مقام او باشد.


title: جان بولتون

text: بولتون حامی نظریه‌هایی در خصوص سلامتی هیلاری کلینتون و دستیار او هما عابدین است، و در دسامبر ۲۰۱۶ اعلام کرد که نتیجه‌گیری جامعه اطلاعاتی ایالات متحده آمریکا که رخنه‌گرهای روسیه برای کمک به انتخاب دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۶ مداخله کرده‌اند ممکن است یک عملیات «پرچم دروغین» بوده باشد. او در یک مصاحبه دیگر با فاکس نیوز از تحریم‌های تلافی جویانهٔ دولت باراک اوباما انتقاد کرد و آن‌ها را ناکافی دانست و گفت پاسخ آمریکا باید باعث شود «آنها [روس‌ها] احساس درد کنند.»


title: جان بولتون

text: دونالد ترامپ با بولتون و سه نفر دیگر برای پر کردن سمت مشاور امنیت ملی که پس از سپهبد مایکل تی. فلین خالی شده بود مصاحبه کرد. نهایتاً این سمت به اچ آر مکمستر رسید. ترامپ از بولتون تجلیل کرد و گفت او نهایتاً برایش سمتی در دولتش خواهد یافت. بولتون در عصر روز ۶ مارس ۲۰۱۸ ظاهراً برای مصاحبه به عنوان نامزد مشاورت امنیت ملی در کاخ سفید دیده شد.


title: جان بولتون

text: نیویورک تایمز در ۲۲ مارس ۲۰۱۸ گزارش کرد که جان بولتون جایگزین مشاور امنیت ملی ایچ آر مکمستر خواهد شد. ترامپ در ۲۲ مارس در توییتی این انتصاب را تأیید کرد. نیویورک تایمز نوشت «ارتقای بولتون به همراه خروج رکس تیلرسون و ژنرال مکمستر به این معناست که تیم سیاست خارجی ترامپ اکنون «رادیکال‌ترین تیم سیاست خارجی تهاجمی» است که در تاریخ مدرن پیرامون رئیس‌جمهور آمریکا حضور داشته‌است.»


title: جان بولتون

text: او نقش مهمی در خروج آمریکا از پیمان منع موشک‌های هسته‌ای میان‌برد و رفع محدودیت از آمریکا در ساخت اینگونه موشک‌ها داشته‌است.


title: جان بولتون

text: جان بولتون در اکتبر ۲۰۱۹ «اعلام کرد قصد دارد با نوشتن کتابی جدید، درباره دوران خدمت خود در دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا افشاگری کند.»


title: جان بولتون

text: در ژوئن ۲۰۲۰ بخشی از کتاب بولتون منتشر شد او نوشت : «دونالد ترامپ از "شی جین پینگ" رییس جمهوری چین، خواسته بود که با خرید محصولات کشاورزی بیشتر از آمریکا، به پیروزی وی در انتخابات ۲۰۲۰ میلادی کمک کند.میزان بی‌اطلاعی رئیس جمهور از چگونگی اداره کاخ سفید حیرت‌انگیز بود.مثلاً او یکبار پرسید ایا فنلاند جزو روسیه است؟ حتی نمی‌دانست که بریتانیا یک قدرت اتمی است.»


title: جان بولتون

text: دونالد ترامپ نیز در واکنش به کتاب بولتون در یک توییت نوشت : «کتاب «بسیار خسته کننده» جان بولتون دیوانه (نیویورک تایمز) از دروغ و داستان‌های دروغ ساخته شده است. همه چیز درباره من خوب گفته شده بود تا روزی که من او را اخراج کردم. یک احمق ملال آور و بدخلق که فقط خواهان جنگ بود. او هرگز سرنخی پیدا نکرده است.» وی همچنین در توییت دیگری نوشت:«رئیس جمهور بوش نیز او را اخراج کرد. بولتون بی کفایت است.»


title: جان بولتون

text: در بخش دیگری از این کتاب بولتون نوشت :«بوریس جانسون» وزیر امور خارجه وقت انگلیس هنگامی که مطلع شد آمریکا قصد خروج از برجام با ایران را دارد، مخالفت چندانی با آن نکرد.به گفته بولتون، «جانسون تأکید کرد ضعف‌های توافق فعلی را درک می‌کند که می‌توانست بسیاری از حامیانی که کماکان آن را ستایش می‌کردند، غافلگیر کند».


title: جان بولتون

text: بیشترین کشوری که در کتاب جان بولتون نام آن ذکر شده، «ایران» است که بیش از ۳۷۲ بار تکرار شده است.


title: جان بولتون

text: همچنین در این کتاب بولتون اورده است : درباره ایران از ترامپ خواستم به طرح خود برای خروج از توافق هسته‌ای سرعت بدهد، چون توسل به گزینه نظامی علیه برنامه هسته‌ای ایران شاید تنها راه حل پایدار باشد. در این کتاب نقل قول ترامپ هم مطرح شده که خطاب به بولتون می‌گوید: به نتانیاهو بگو که اگر از نیروی نظامی استفاده کند، من از او حمایت خواهم کرد.در عین حال به نقل از پوتین هم نوشته شده که رئیس جمهور روسیه معتقد بود که «تل آویو» توان مقابله نظامی علیه «تهران» را نخواهد داشت.


title: جان بولتون

text: او از دوران دانشجویی تا به امروز، گرایش محافظه‌کار داشته‌است. برای نمونه، با دانشجویان ضد جنگ ویتنام، یا کسانی چون بری گلدواتر، و کنش‌گران قانون حقوق شهروندی (برای رفع تبعیض علیه سیاه‌پوستان) مخالفت کرده‌است.


title: جان بولتون

text: بولتون از هواداران سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) است و معتقد است واشینگتن باید برای تقویت این پیمان بکوشد.


title: جان بولتون

text: بی بی سی فارسی او را یک نئوکان (نومحافظه‌کار) می‌داند خود اما او بارها این را رد کرده و در عوض خود را یک جمهوریخواه علاقه‌مند به آمریکا می‌داند. کالین پاول به دلیل عقاید بولتون، او را از دایره سیاستگذاری کشور به کلی بیرون گذاشت. مواضع او، مخرج مشترک نئوکان‌ها و راستگ‌رایان اسرائیل است.


title: جان بولتون

text: بولتون حامی حملهٔ نظامی به کره شمالی و ایران است و معتقد است که توافق هسته‌ای با ایران بی‌ارزش است. او بارها خواستار جنگ با ایران و تغییر حکومت ایران شده‌است. بولتون در مارس ۲۰۱۵ چند ماه پیش از توافق هسته‌ای با ایران، در مطلبی در روزنامه نیویورک تایمز با تیتر «برای از کار انداختن بمب ایران، ایران را بمباران کنید» اعلام کرد که فقط اقدام نظامی می‌تواند مؤثر باشد. او که در گردهمایی تیر ۱۳۹۶ سازمان مجاهدین خلق در پاریس شرکت کرده بود، در سخنرانی خود در این نشست گفت: «نتیجه بازنگری دولت ترامپ در سیاست آمریکا در قبال ایران باید این باشد که انقلاب اسلامی آیت‌الله خمینی تا دو سال آینده دوام نیاورده و جشن چهلمین سالگردش را نبیند.» او همچنین با تأکید به اینکه رفتار و اهداف حکومت ایران به هیچ وجه تغییر نخواهد کرد تنها راه حل موجود را تغییر نظام در ایران دانست و گفت: «امیدواریم در سال ۲۰۱۹ چنین اتفاقی را در تهران جشن بگیریم.» رهبر ایران، علی خامنه‌ای، نسبت به این پیش‌بینی واکنش نشان داد و بدون این که از کسی اسمی ببرد، شخصی که چنین حرفی زده بود را «احمق درجه یک» خطاب کرد.


title: جان بولتون

text: بولتون فکر می‌کند که تحریم عیله ایران نیز نمی‌تواند این کشور را در این راه متوقف کند. او هر گونه گفتگو با ایران را رد می‌کند و تنها راه حل را حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران از جمله در نطنز، فردو و اصفهان می‌کند. او می‌گوید در صورت گفتگو با ایران باید همه‌جانبه این کشور را محدود کرد و هیچ امتیازی مانند رفع تحریم‌ها نداد. او نقش اصلی در به‌هم‌خوردن توافق سعدآباد در سال ۲۰۰۴ داشت.