title: جزیره هرمز

text: مدیرعامل بنیاد برکت، امیر حسین مدنی گفته است که طی سه سال فعالیت بنیاد، ۲۲۲میلیارد ریال سرمایه گذاری در حوزه‌های اشتغالزایی، عمرانی و زیربنایی جزیره هرمز انجام شده و بیش از ۱۴۴ طرح اشتغالزایی و ۹۸ پروژه عمرانی و زیربنایی در این جزیره به بهره‌برداری شده است.» در نتیجه 432 فرصت شغلی در جزیره ایجاد شده و منجر به تشکیل ۱۷ گروه توسعه محلی و ۱۵ صندوق پس‌انداز کسب‌وکار شده است. از سویی این مدیر گفته است با اجرای یکصد طرح اشتغالزایی در سال 99، 300 فرصت شغلی نیز ایجاد خواهد شد. به همین دلیل ادعا شده است در نتیجه ی این اقدامات مهاجرت معکوس رقم خورده و یک‌هزار نفر از اهالی به این جزیره بازگشته اند.تعویض 10 کیلومتر لوله‌های فرسوده شهر و توسعه شبکه آبرسانی هرمز، توسعه شبکه فاضلاب این جزیره نیز به طول یک‌کیلومتر، انجام اقداماتی در حوزه پسماند جزیره، ایجاد حدود دوهزار و٧٠٠متر روشنایی درجزیره و همچنین پنج‌هزار و١٠٠متر در طول رینگ، تکمیل مسکن مهر، احداث سه خانه علم، راه‌اندازی خانه وزنه‌برداری و کمپ ورزش‌های ساحلی از دیگر اقدامات انجام شده توسط این بنیاد در جزیره ی هرمز است.


title: جزیره هرمز

text: در سال 1397 با حضور چند تن از مسیولین بنیاد برکت اولین هتل جزیره به بهره‌برداری رسید.دهکده صنایع دستی برکت جزیره‌ی هرمز، طرح دیگری بود که توسط زنان منطقه در حوزه ی اشتغال زایی و تولید صنایع دستی به بهره برداری رسید. محصولات تولید شده در این طرح قابلیت صادرات را دارند.


title: جزیره هرمز

text: ادبیات شفاهی مردم جزیره هرمز مشتمل بر بخش‌های مختلف از جمله، لالایی‌ها، ضرب‌المثل‌ها، قصص، نوای صیادان و … می‌باشد. قابلیت‌های زبان و مجال کشف و شهود در آن و همچنین تعهد و توانایی مردم خونگرم به زبان مادری‌شان محققان را به این بستر کشانده‌است تا شاید با پژوهشی کوتاه بتوانند زبان و گویش مردم را به سمع و بصر جهانیان برسانند و آن‌ها را از زبان شیرین مادریِ بخشی از استان هرمزگان آشنا سازند. همهٔ انسان‌ها به خوبی می‌دانند که پوشش و گویش دو عنصر جدایی ناپذیر در شناسایی فرهنگ یک منطقه می‌باشد. در همین راستا مردم جزیرهٔ هرمز که دارای گویش منحصر به فردی می‌باشد از پوشش خود دریغ ننموده و تا به امروز حدود ۹۷ درصد مردم با پوشش محلی در بازارها، محل‌های کسب، پارک‌ها و خیابان‌ها به چشم می‌خورند.


title: جزیره هرمز

text: «لالایی برگرفته از واژه‌های «لالا» یا «لَله» (غلام، بنده، خادم) به معنای نوای دل‌نشین است و در اصطلاح، سروده‌ای شفاهی، ساده، عامیانه و دور از قاعده‌های شعر رسمی و اندیشه‌پردازی اما آهنگین، گوش‌نواز، آرام‌بخش است و احساس، عاطفه، عشق و آرزوهای مادر به حال و آینده فرزند دلبندش را دربرمی‌گیرد.


title: جزیره هرمز

text: دیرینگی‌ها لالایی‌ها، به دوران پیدایی خط و نوشتن می‌رسد؛ این سروده‌ها هم‌گام با پیشرفت انسان‌ها در بستر تاریخ با عنصرهای گوناگون زندگی آن‌ها (اسطوره، دین، زیبایی‌شناسی، آرمان‌ها، سیاست و…) درآمیخته است؛ از این‌رو بازتابی از آن‌ها را در خود دارد. «لالایی از ساختار منحصربه‌فردی برخوردار است که در کمتر گونه ادبی دیگری مشاهده می‌شود. برای لالایی سه بعد شناخته می‌شود:


title: جزیره هرمز

text: بعد اول بعد شاعرانه است… هم در مضمون هم در وزن و هم در قافیه؛ بعد دوم بعد موسیقایی آن است، یعنی کسی لالایی را مثل شعر حافظ یا یک شعر معمولی نمی‌خواند، چرا که لالایی بی‌آهنگ به کالبد بی‌جان می‌ماند و بعد سوم بعد تئاتری (نمایشی) کار است. یعنی لالایی حتماً باید با حرکت و کنش خاص توأم باشد… لالایی در فرم‌های ملایم و آرام به خوانندگی مادر، دایه یا پرستار در کنار گهواره به اجرا درمی‌آید.


title: جزیره هرمز

text: در مسیر دریایی قشم به جزیره هرمز کوههایی به رنگ زرد، سفید و قرمز دیده می‌شود. در میان این کوه‌ها، کوه سرخ رنگی وجود دارد که خاکش خوراکی است و مردم محلی از خاک سرخ آن به عنوان ادویه در تهیه یک غذا به نام «سوراغ»، طبخ ماهی و نان و تهیه ترشی، مربا و سُس استفاده می‌کنند.


title: جزیره هرمز

text: مردم محلی این کوه را «گِلَک» می‌نامند و خاک سرخ آن را مانند نمک در تهیه انواع غذاها مصرف می‌کنند. این کوه با ارتفاع تقریبی ۲۰۰ متر در جنوب جزیره هرمز قرار گرفته و از خاک آن در صنایع سرامیک سازی و رنگ‌سازی نیز استفاده می‌شود.


title: جزیره هرمز

text: سطح جزیره هرمز را طبقات رسوبی و آتشفشانی تشکیل داده‌است. طبقات نمکی نیز به صورت تپه‌هایی قسمت اعظم جزیره را پوشانده‌اند و اغلب از جنس نمک خوراکی هستند. بلندترین نقطه آن ۱۸۶ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و بزرگ‌ترین قطر آن هشت کیلومتر است.


title: جزیره هرمز

text: استخراج و صدور خاک سرخ جزیره هرمز یکی از مهم‌ترین منابع درآمد اهالی است. نمک آبی و سنگ لاشه از دیگر معادن این جزیره است. شهر هرمز مرکز جزیره هرمز است.


title: جزیره هرمز

text: آب شرب این جزیره در قدیم از طریق چاه‌ها تأمین می‌شد که به‌علت بارش‌های اندک و خشک‌سالی، بعدها آن را با شناور از بندرعباس به هرمز حمل کرده و در آب‌انبارها نگهداری می‌کردند.


title: جزیره هرمز

text: سالم نبودن آب و در دسترس نبودن آن برای همگان باعث شد تا در سال ۱۳۸۸ آب‌شیرین‌کن راه‌اندازی شود و به مشکلات آبی مردم جزیره هرمز خاتمه دهد.


title: جزیره هرمز

text: جزیره هرمز در میان زمین شناسان به علت این که از انواع خاک‌های مختلف تشکیل شده و تنوع بالایی دارد به بهشت زمین‌شناسی مشهور شده‌است. جزیرهٔ هرمز شامل تپه و کوه‌های آتشفشانی و نمکی است بلندترین نقطهٔ آن ۲۱۰ متر ارتفاع دارد، اطراف آن را جلگه های پست و همواری پوشانده‌است و معادن خاک سرخ و نمک سفید آن شهرت فراوانی دارد.


title: جزیره هرمز

text: در سال ۹۰۹ دریانورد پرتغالی آلفونسو د آلبوکرک که به مستعمرات پرتغال در آسیا سفر کرده بود بر حسب اتفاق گذرش به خلیج فارس افتاد و با آن نواحی آشنایی پیدا نمود و بلافاصله با حضور در دربار مانوئل پادشاه پرتغال طرح خود برای اشغال جزایر خلیج فارس را ارائه نمود و به تصویب رساند. او در سال ۹۱۲ به خلیج فارس بازگشت و پس از کشتار و وحشیگری فراوان موفق به فتح هرمز در سال ۹۱۳ گردید و قلعه‌ای در جزیره هرمز ساخت.


title: جزیره هرمز

text: مردم هرمز در طول سالهای اشغال مکرراً سر به شورش برداشتند که مهم‌ترین این شورش‌ها مربوط به سال‌های ۹۱۹ خورشیدی، ۹۲۵ شمسی، ۹۲۸ شمسی و ۹۵۷ شمسی بوده‌اند. جزیره در سال ۱۰۳۱ توسط یکی از امرای شاه عباس به نام امام قلی خان از اشغال خارج و آزاد گردید. هم‌اکنون آثار و خرابه‌های ابنیه و قلعه پرتغالی‌ها و توپهای آن در شمال جزیره در نزدیکی آبادی‌های فعلی دیده می‌شود.


title: جزیره هرمز

text: مرداد ماه 1399 انتشار تصاویر مرمت قلعه پرتغالی‌ها در جزیر هرمز، نه تنها باعث حیرت و نگرانی فعالان میراث فرهنگی شد، بلکه مردم عادی را هم از این شیوه مرمت و بازسازی بهت زده کرده است. یاسین قاسمی بجد نویسنده و پژوهشگر ساکن هرمزگان نیز در نامه‌ای به مونسان، وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، خواستار جلوگیری از تخریب قلعه پرتغالی‌ها شد.


title: جزیره هرمز

text: ۲۱ آوریل سال ۱۶۲۲ ارتش ایران جزیره هرمز را از پرتغالی‌ها پس گرفت. انگلیسی‌ها نیز ۴ کشتی خود را با خدمه فنی در اختیار ارتش امام قلی خان گذاشتند. آلبوکرک (پرتغالی) اعتقاد داشت هر کشوری که سه نقطه مالاگا- عدن و هرمز را در اختیار داشته باشد بر تجارت دنیا حاکم خواهد بود. اهمیت هرمز آنقدر بود که استعمارگران انگلیسی را نیز به طمع انداخته بود. سپاه ایران به دلیل شکایت‌های ایرانیان گمرون قصد تنبیه پرتغالی‌ها در خلیج فارس کرد و نه تنها جزیره هرمز را آزاد ساخت بلکه پرتغالیها را تا مومباسا در کنیا مجبور به عقب‌نشینی کرد؛ و این مقدمه‌ای برای شکست‌های پی در پی پرتغال در شرق آفریقا. شد و با حمایت شاه ایران، امام مسقط موفق شد قلعه عظیم ممباسا را در جنگ خونینی که به جنگ صلیبی ممباسا معروف است را تصرف کند. ایران تا سال ۱۸۲۰ پرچمدار تمام خلیج فارس و دریای عمان و بحر فارس شد. انگلیس که از شکست پرتغال خرسند بودندو به قدرت ایران اعتراف داشتند و ایران را تنها رقیب قدرتمند عثمانی‌ها می‌دانستند. حتی درعهدنامه مجمل ۱۸۰۹ و عهدنامه مفصل ۱۸۱۲ مجمل و مفصل زمانی که انگلیس به عنوان ابرقدرت جهان ظهور می‌کرد حاکمیت ایران را بر کل خلیج فارس به رسمیت شناخت.


title: جزیره هرمز

text: در کتاب تاریخ عالم آرای عباسی چنین آمده‌است: املای آن هرمز یا برگرفته از کلمات خورموز یا خورموغ به معنی لنگرگاه و بندر ایالت موغستان (میناب) بوده‌است که به واسطه کثرت استفاده از غلط مشهور امروزه هرمز خوانده می‌شود.


title: جزیره هرمز

text: خواجه حافظ شیرازی گفته‌است:


title: جزیره هرمز

text: موزه دکتر احمد نادعلیان|موزه و نگارخانه دائمی دکتر احمد نادعلیان در جزیره هرمز، محلی است که آثار این هنرمند محیطی شناخته شده در عرصه‌های بین‌المللی در آنجا به نمایش درآمده اند. آثار دکتر نادعلیان در بیش از هفتاد کشور دنیا پراکنده هستند. این مکان در محلهٔ قدیمی شهر هرمز واقع شده‌است. ابتدا در نوروز سال ۱۳۸۸ با نام هنرمند سرا راه اندازی شد. قبل از تبدیل شدن به هنرمند سرا و موزه یک محیط متروکه بوده‌است.  در این موزه برای بازدید کنندگان فیلمی به نمایش در می‌آید که زندگی و آثار هنرمند در گوشه و کتار جهان و فغالیت هنری اجتماعی او در جزیره معرفی می‌شود. نمونه‌هایی از آثار باستانی و فرهنگ بومی جزیره نیز در موزه دیده می‌شود. در بخش نگارخانه این موزه آتار هنری زنان جزیره هرمز و قشم برای فروش ارائه شده‌اند. موزه همیشه باز است.


title: جزیره هرمز

text: شناخته‌شده‌ترین جاذبه جزیره هرمز دره رنگین‌کمان نام دارد که با بیش از هفتاد طیف رنگی متفاوت ساخته شده‌است. تنوع سنگ‌ها و کانی‌های مختلف، هرمز را به ظرفیتی بالقوه برای گردشگری زمین‌شناسانه تبدیل کرده‌است. در این دره کانی‌های سازنده سنگ‌های مختلف، در لایه‌های متفاوتی سوار برهم یا در کنار هم پیش چشم شما نقش بسته‌اند. طیف رنگ‌های زرد، سرخ، نقره‌ای و سیاه عمدتاً از ترکیبات رُسی و اکسید آهن هستند؛ در حالی که خاک‌های سفید، آبی، صورتی و خاکستری حاصل ترکیبات آتش‌فشانی‌اند که وجودشان در کنار هم به هرمز جلوه‌ای بی‌مانند بخشیده‌است.


title: ولایت دایکندی

text: دایکندی یکی از ۳۴ ولایت افغانستان است که به مرکزیت نیلی در مرکز افغانستان موقعیت دارد. از جمعیت ۷۲۳٬۹۸۰ نفری این ولایت در سال ۱۳۹۹ اکثریت کل آن را هزاره‌ها شامل می‌شوند. دایکندی با ولایات بامیان، غور، غزنی، ارزگان و هلمند متصل است. پهناوری دایکندی، ۱۸۰۸۸ می‌باشد و ۲۴۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد.


title: ولایت دایکندی

text: کلمه دایکندی مرکب از دو واژهٔ دای + کندی. واژهٔ دای در برخی اسامی محلات که امروزه هزاره‌نشین است تا هنوز باقی‌مانده، همچون نام‌های دای‌کندی، سرزمین کندی‌بای (بای، واژه‌ایست تُرکی و ظاهراً صورتی‌است از "بیگ"، به‌معنای 'بزرگ')، دای‌زنگی، 'سرزمین زنگی‌بای'، دای‌میرداد، 'سرزمین میردادبای' و دای‌دیغو، 'سرزمین دهقان‌بای'.


title: ولایت دایکندی

text: دایکندی در مدار عرض البلد ۳۳۵۵۰۰ و طول البلد ۲۵۵۵۰۰ واقع است. دارای ۲۸۴۶ قریه و ۷۲۳٬۹۸۰ نفر نفوس می‌باشد. ولایت دایکندی از سمت شمال و غرب به ولایت غور، از شمال شرقی به ولایت بامیان، از سمت جنوب با ولایت ولایت اروزگان، از شرق با ولایت غزنی و از جنوب غربی به ولایت هلمند محدود است. شهر نیلی مرکز ولایت دایکندی است. ارتفاع این ولایت از سطح دریا ۲٬۲۰۰ متر و پهناوری آن ۱۸٬۰۸۸ کیلومتر مربع است که تقریباً یک سی و ششم یا ۲٫۷٪ پهناوری کل افغانستان را شامل می‌شود. ولسوالی گیزاب بزرگترین و ولسوالی نیلی کوچکترین ولسوالی‌های دایکندی هستند.


title: ولایت دایکندی

text: کوه‌های ولایت دایکندی را بند خاکباد، توس، کافرجر و نیلی تشکیل می‌دهند که ارتفاع اعظمی آن به ۴٬۸۰۳ متر از سطح دریا می‌رسد. دریای‌های اصلی دایکندی هیرمند است که از وسط دایکندی می‌گذرد و رود نیلی که معاون آن است و از شهر نیلی می‌گذرد. بالای دریای نیلی بند برق سوختوگ اعمار شده‌است. سد سوختوگ در سال ۲۰۲۱ افتتاح شد که ظرفیت تولید ۷۰۰ کیلووات برق را دارد.


title: ولایت دایکندی

text: این ولایت دارای آب و هوای متنوع، گرم و سرد، ارتفاعات و پستی‌های اندک و جلگه‌های سرسبز و به‌طور مجموع کوهستانی است. بیشترین مقدار بارندگی در زمستان با برفباری‌های بسیار سنگین صورت می‌گیرد. متوسط دما ۱۶ درجه سانتی‌گراد است. گرم‌ترین ماه، ماه اسد است که دمای هوا به ۳۲ درجه سانتیگراد می‌رسد و سردترین ماه، ماه دلو با دمای ۴ درجه سانتی‌گراد می‌باشد. میزان بارندگی به‌طور میانگین ۳۹۹ میلی‌متر در سال است. مرطوب‌ترین ماه، ماه حوت با ۱۰۳ میلی‌متر باران است و خشک‌ترین ماه، ماه اسد با ۱ میلی‌متر باران می‌باشد.


title: ولایت دایکندی

text: این ولایت دارای ۳رادیوی محلی با موج FM به نام‌های رادیو نسیم ۸۹٫۸ اف ام و رادیو دایکندی ۸۸٫۹ اف ام و رادیو آفتاب است که مرکز ولایت و چندین منطقه دیگر از ولسوالی‌های دیگر این ولایت را تحت پوشش قرار می‌دهند. اولین جریده یا نشریهٔ چاپی به نام «هفته‌نامه صبح دایکندی» به مدیر مسئولی علی پیام در نیلی مرکز ولایت دایکندی در سال ۱۳۸۵ راه‌اندازی گردید که بعد از سیزده شماره متوقف شد. همچنین در این ولایت نهاد «انجمن ژورنالیستان دایکندی» نیز شروع به کار کرد.


title: ولایت دایکندی

text: محرم بزرگترین مراسم خیرات و نذورات در جامعه هزاره می‌باشد و هزاره‌ها به مراسم این ماه احترام خاصی نشان می‌دهند. محرم نام اولین ماه گاهشمار هجری قمری می‌باشد که در آن امام حسین، امام سوم شیعیان با ۷۲ تن از یاران خود کشته می‌شود. یکی از محققان اروپایی که در سالی ۱۹۵۹، از دایکندی دیدار کرده‌است دربارهٔ ماه محرم می‌نویسد:


title: ولایت دایکندی

text: از لحاظ راه‌های مواصلاتی و جاده بیشتر روستاها و ولسوالی‌ها فاقد راه‌های ارتباطی سالم و مناسب است. در طول سال به مدت ۵ ماه جاده‌های نیلی به کابل و به ولسوالی‌ها باز است ولی به‌دلیل ناهمواری، بارش شدید برف، نبود پل و پلچک بسته می‌شود.


title: ولایت دایکندی

text: در ولایت دایکندی در حدود ۴۲ مرکز صحی (بهداشتی و درمانی) فعال وجود دارد که مصروف (مشغول) عرضه خدمات صحی برای شهروندان آن ولایت می‌باشد.


title: ولایت دایکندی

text: اکثریت جمعیت این ولایت را هزاره‌ها تشکیل می‌دهند. بر اساس برآورد سال ۲۰۰۸میلادی (۱۳۸۷شمسی) نرخ باسوادی ۲۸٪ (مردان ۳۸٪ و زنان ۱۸٪) است و تنها ۲۵٪ به آب لوله‌کشی دسترسی دارند.


title: ولایت دایکندی

text: اولین والی دایکندی سرور دانش بود. سپس جان‌محمد اکبری، سلطان‌علی اروزگانی، قربان‌علی اروزگانی، عبدالحق شفق، معصومه مرادی، محمود بلیغ، سید انور رحمتی و محمد ضیا همدرد و خانم رشیده شهیدی در این ولایت کار کردند.


title: ولایت دایکندی

text: ریاست زراعت، آبیاری و مال‌داری ولایت دایکندی، از فعالیت‌هایش در عرصه‌های مختلف زراعتی، باغ‌داری و مال‌داری در یک کنفرانس گزارش‌دهی که از سوی دفتر والی آن ولایت برگزار شده بود، گزارش داد.


title: ولایت دایکندی

text: براساس گزارش این ریاست، در سال ۱۳۹۹ خورشیدی، ۵۰ ذخیره‌گاه پیاز در شش ولسوالی دایکندی با هزینه ۲۲ میلیون ۱۵۵هزار و ۲۱۰ افغانی، ۱۹۹ ذخیره‌گاه کچالو در هشت ولسوالی با هزینه ۱۱۰ میلیون و ۲۳۸هزار ۴۳۸ افغانی، ۲۱ سردخانه صفر انرژی سیب با هزینه ۴۹ میلیون و ۵۷۰هزار و ۴۳۷ افغانی ساخته و همین‌طور ۳۲۶ تُن تخم گندم به ارزش یک میلیون و ۵۶ هزار افغانی به ۶هزار و ۵۲۰ دهقان در ده ولسوالی توزیع شده‌است.


title: ولایت دایکندی

text: هم‌چنین ساخت ۱۴ مزرعهٔ نمایشی گندم، توزیع ۱۹هزار و ۵۰۰ کیلوگرام پیاز زعفران برای احداث ۳۹ مزرعه نمایشی زعفران با هزینه سه میلیون و ۸۳۹هزار و ۳۳۰ افغانی، آموزش ۱۳۴ زعفران‌کار، توزیع ۱۰۱ گل‌خانه به ابعاد چهار در ۱۲ مترمربع به هزینه شش میلیون افغانی به زنان سبزی‌کار، دواپاشی بیش از ۱۹۰هزار نهال، آموزش ۲هزار و ۵۵۰ دهقان دربارهٔ چگونگی کنترل و مبارزه با آفات نباتی، توزیع ۳۳۰ لیتر دوای زراعتی، مصرف ۷۰۰ کیلوگرام کود سفید به منظور اسپری درختان و احداث چهار قطعه نمایشی مکتب مزرعه در سه ولسوالی نیز شامل فعالیت‌های سال جاری خورشیدی ریاست زراعت دایکندی می‌شود.


title: ولایت دایکندی

text: در عین حال، این ریاست توانسته که در سال جاری خورشیدی ۷۵۳ جریب باغ سیب، بادام، انار، شفتالو، آلو، زردآلو و غیره با هزینه سه میلیون و ۸۰ هزار افغانی بسازد و ۸۰۰ هزار نهال را شاخه‌بُری کند و شش‌هزار نهال دیگر نیز برای ادارات دولتی توزیع کند.


title: ولایت دایکندی

text: نظر به سروی‌های انجام شده توسط سروی جیولوجی افغانستان و ریاست‌های معادن، این ولایت دارای معادن و ظواهر معدنی متعدد بوده و الی اکنون ۳۳ ساحه آن تثبیت گردیده‌است که شامل معادن سرب، جست، تنگستن، قلعی، سیماب، لیتیم، تنتالیم، نیوبیم، تورمالین، ابرک، مس، گالن، مرمر، گرانیت، گچ و سنگ چونه می‌باشد.


title: ولایت دایکندی

text: سد سوختوک یکی از سدها وزنی افغانستان روی رود نیلی، از شاخه‌های دریای هلمند در ولسوالی نیلی، این ولایت ساخته شده‌است. این سد قابلیت تولید ۷۰۰ کیلووات برق را دارد و برای تأمین انرژی شهر نیلی استفاده می‌شود. کار ساختمانی آن در سال ۱۳۹۵ شروع شده و در سال ۱۳۹۸ ختم گردید. قبل از تأسیس سد سوختوک آب دریای نیلی در سد کجکی و در نهایت به دریاچه هامون می‌ریخت.


title: ولایت دایکندی

text: نخستین پروژه سولر سیستم بالای دریای هلمند در ولسوالی میرامور ولایت دایکندی، در ۱۰ سرطان سال ۱۴۰۰ به بهره‌برداری رسید. این پروژه آب را از دریای هلمند به ارتفاع ۲۰۰ متری، برای کشتزارها بالا می‌برد و ۴۸ هکتار زمین را تحت پوشش آبیاری قرار می‌دهد.


title: ولایت دایکندی

text: ولایت دایکندی دارای یک پوهنتون خصوصی، چهارلیسهٔ شبانه، پنج انستیتیوت زراعتی و حسابداری و ۳۳۹ مکتب است ۱۹۰ باب آن لیسه می‌باشد. ۱۷۱ هزار دانش آموزان و چهار هزار دانشجو در انستیتیوت‌ها دانشگاه‌ها و مکاتب مشغول تحصیل اند که ۴۴ درصد آنان را دختران تشکیل می‌دهند. بیش از ۴۰۰ معلم وکارمند معارف نیز در این ولایت مصروف تدریس و خدمت در بخش آموزش هستند.


title: ولایت دایکندی

text: ولایت دایکندی به تاریخ بیست‌وهفت حوت/ اسفند ۱۳۸۱ خورشیدی طی حکم شماره ۶۹۵۷ حامد کرزی رئیس دولت انتقالی افغانستان از بدنهٔ ولایت ارزگان جدا و به عنوان ولایت جدید ایجاد شد. طی حکمی دیگر تجزیه ولسوالی بزرگ گیزاب به‌دو ولسوالی گیزاب و پاتو توسط رئیس‌جمهور اشرف غنی منظور گردید که تا هنوز به تأیید مجلس نرسیده‌است و ولسوالی پاتو، فعلاً یک ولسوالی موقت می‌باشد.


title: ولایت دایکندی

text: دایکندی فعلاً ۱۰ ولسوالی دارد. مرکز این ولایت شهر نیلی است. دایکندی پیش از تبدیل به ولایت، چند ولسوالی از ولسوالی‌های ولایت اُرزگان بود. پس از تشکیل ولایت دایکندی، ولسوالی‌های دایکندی، شهرستان و کجران از ولایت ارزگان جدا شدند. ولسوالی دایکندی به چهار ولسوالی سَنگ‌تَخت و بندر، اَشتَرلی، خِدیر و نیلی تقسیم شد. ولسوالی شهرستان به دو ولسوالی شهرستان و میرامور، و ولسوالی کجران به کجران و گیتی تقسیم گشت. همچنین قرار شد که ولسوالی گیزاب که اداره آن با مشکلات بسیاری مواجه شده‌است، به دو ولسوالی تقسیم گردد و ولسوالی پاتو به ولایت دایکندی داده شد. ولسوالی ناوه میش نیز از ولایت هلمند جدا شده و در تشکیلات ولایت دایکندی اضافه شد.https://web.archive.org/web/20160110205541/http://daikondi.com/


title: ولایت خوست

text: ولایت خوست (اوستایی: hwāstu، سانسکریت: suvāstu، چینی: K'wat-sit-to، عربی:خواشت) یکی از ٣۴ ولایت افغانستان به مرکزیت شهر خوست می‌باشد که از ولایات شرقی افغانستان به‌شمار می‌رود. براساس احصائیه ١٣٩٩ ولایت پکتیا ۶٣۶٬۵٢٢ جمعیت، و ۴٬١۵١ کیلومتر مربع پهناوری دارد. مردم این ولایت به زبان پشتو صحبت می‌کنند.


title: ولایت خوست

text: وزارت شهرسازی و اراضی در ادامه تطبیق برنامه بانک زمین دولتی در کشور؛ ۲۳۹ هزار و ۱۸۰ جریب زمین و املاک دولتی را در ۲۶۰ قطعه در مربوطات ولایت خوست سروی و ثبت نموده است.


title: ولایت خوست

text: از این رقم ۲۲۷ هزار و۸۳۶ جریب زمین سفید دولتی و ۱۱ هزار و۳۴۴ جریب ملکیت های عامه تحت استفاده ادارات دولتی در مرکز و ولسوالی های این ولایت می باشد.


title: ولایت فاریاب

text: ولایت فاریاب یکی از ۳۴ ولایت افغانستان است و مساحت آن ۲۰٬۲۹۳ کیلومتر مربع و جمعیت آن  ١٬۴۴۶٬٢٣٠ نفر میباشد. این ولایت ٨١۵ متر از سطح دریا ارتفاع داشته و در شمال غربی افغانستان قرار گرفته که با جمهوری ترکمنستان مرز دارد. مرکز آن شهر میمنه می‌باشد.


title: ولایت فاریاب

text: فاریاب در اصل از پاراب بوده که با گذشت زمان شیوۀ تلفظ آن در زمان اعراب چون «پ» را «ف» تلفظ می‌کردند، نام این منطقه به فاریاب تغییر کرده‌است. نام قدیمی این شهر میمنه بوده که الان این نام مرکز این ولایت است. فاریاب از دو کلمۀ «پار» و «آب» گرفته شده‌است که به‌معنی آن طرف آب یا آن طرف دریا است. در افغانستان هنوز این رسم میان مردمان وجود دارد که یک قریه را به نسبت واقع شدن آن در آن طرف دریا، به نام «چپ دریا» یاد می‌کنند. فاریاب به دری به معنی "سرزمین آبیاری شده" می‌باشد.


title: ولایت فاریاب

text: فاریاب نام خود را از شهری گرفته است که به همین نام توسط ساسانیان تاسیس شده بود. در دوران اسلامی فاریاب بخشی از آریانا محسوب می شد. به نقل از ابن الندیم این شهر زادگاه فیلسوف مشهور اسلامی، ابونصر فارابی است. در دوران اسلامی فاریاب بخشی از خراسان بزرگ محسوب می شد. در دوران معاصر، جغرافی دانان انگلیسی فاریاب را به نام ترکستان افغانی یاد می کردند.


title: ولایت فاریاب

text: قدمت مکتوب شهرنشینی میمنه و اندخوی به ٢٥۰۰ سال پیش از میلاد برمیگردد. یهودیان که از دست نبوکدنصر از اورشلیم فرار کرده بودند، در سال ٥٨۶ قبل از میلاد وارد محدوده میمنه و اندخوی شده آنجا استقرار یافتند. در آن زمان فاریاب تحت کنترل ساسانیان بود، که بعد از حمله اسکندر مقدونی جای خود را به دولت یونانی بلخ داد.


title: ولایت فاریاب

text: دوران یونانی فاریاب با فتح شمال افغانستان توسط مسلمانان عرب بین سالهای ۶٥١ الی ۶۶١ میلادی پایان یافت. در این هنگام فاریاب به میدان جنگ مبدل شده بود و در نتیجه دین اسلام، جایگزین آیین های زرتشتی، بودیسم، مسیحیت و یهودیت شد. پس از اسلام سلسله های مختلفی اسلامی مانند صفاریان، سامانیان، غزنویان سلجوقیان و غوریان در این منطقه حکمرانی نمودند.


title: ولایت فاریاب

text: تاریخ فاریاب در قرن یازدهم، این بار با حمله مغولان، تحت سلطه چنگیز خان و فرزندان وی، رقم خورد. هنگامی که آنها از شمال به این منطقه تاختند، شهرهایی مختلفی از جمله میمنه مورد را ویران کردند، جمعیت آن را به قتل رساندند، غلات، مزارع و حیوانات شان را به غنیمت گرفتند و کاملا آنجا را نابود کردند. پس از مغولان، تیموریان شیبانیان و بابریان بترتیب الی قرن هجدهم بر منطقه فرمانروایی نمودند. در سال ١٧۴٨ فاریاب بدست احمد شاه درانی فتح شد و بخشی از امپراتوری درانی شد. در طی سه جنگ افغان و انگلیس که در قرون ١٩ و ٢۰ صورت گرفت، این منطقه از دست انگلیسی ها در امان ماندند. طی اصلاحات ادارای ١٩٣۰ که توسط شاه امان الله صورت می گرفت محدوده فاریاب به میمنه معروف بود که از توابع حکومت کلان ترکستان به مرکزیت مزار شریف به شمار می‌رفت. در سال ١٩۶۴ فاریاب به ولایت تبدیل شده و از میمنه به فاریاب مسمی گشت.


title: ولایت فاریاب

text: در طول جنگ های داخلی در دهه ٩۰، نبرد با طالبان بیشتر بین ولایات بادغیس و هرات بود، اما در پی سقوط هرات در اواسط دهه نود، اسماعیل خان حاکم آنجا به فاریاب گریخت که با خیانت عبدالملک پهلوان روبرو شد.


title: ولایت فاریاب

text: در ماه مه ١٩٩٧، عبدالملک پهلوان پرچم طالبان را بر فراز میمنه برافراشت و طرف خود را تغییر داد و حمله مجدد طالبان را از غرب آغاز کرد. طالبان پس از یکسری تغییر بیعت ها و درگیری با ملک، از منطقه عقب نشینی کردند، اما در سال ١٩٩٨ گروه ٨۰۰۰ نفری طالبان از طریق فاریاب، مقر عبدالرشید دوستم را در شبرغان همسایه تصرف کردند.


title: ولایت فاریاب

text: ولایت فاریاب از زمان سقوط دولت طالبان در اواخر سال ٢۰۰١ یکی از مناطق صلح آمیز در افغانستان بوده است. پروژه های اخیر توسعه در این ولایت بر گسترش پتانسیل کشاورزی این منطقه، به ویژه جنگل داری مجدد مناطقی که در گذشته نه چندان دور برهنه شده بود، آغاز گردید.


title: ولایت فاریاب

text: در سال ٢۰۰۶ گزارش شد که گروه های مسلحی تحت امر عبدالملک پهلوان افغانستان به بی ثباتی منطقه کمک میکند. نیروهای امنیت ملی افغانستان شروع به جستجو نمودند و به آرامی کنترل منطقه را به دست گرفتند. مرز افغانستان و ترکمنستان توسط پلیس مرزی افغانستان حفظ می شود در حالیکه بقیه ولایت توسط پلیس ملی افغانستان که آموزش دیده ناتو هستند محافظت می گردند.


title: ولایت فاریاب

text: بین سالهای ٢۰۰۶ و اواخر ٢۰١۴، این ولایت تیم بازسازی ولایتی داشت که توسط ارتش نروژ هدایت می شد. مرکز تیم بازسازی ولایتی نروژ در میمنه داشت و همچنین مسئولیت ولسوالی غورماچ به این تیم داده شده بودند.


title: ولایت فاریاب

text: افغانستان قراردادی با شرکت ملی نفت چین برای توسعه بلوک های نفتی آمودریا امضا کرد، پروژه ای که انتظار می رود طی دو دهه میلیاردها دلار کسب درآمد نماید. این معامله حفاری و ساخت یک پالایشگاه در ولایات شمالی سرپل و فاریاب را شامل می شود و اولین توافقنامه بین المللی تولید نفت است که از چند دهه قبل توسط دولت افغانستان منعقد شده است. شرکت ملی نفت چین تولید نفت افغانستان را در اکتبر ٢۰١٢ آغاز کرد و در همان ماه ذخایر عظیم گاز در منطقه اندخوی ولایت فاریاب را کشف نمود.


title: ولایت فاریاب

text: ابن حوقل جغرافیدان مسلمان قرن چهارم هجری قمری طی مشهدات اش از شمال افغانستان درباره فاریاب چنین می نویسد:«فاریاب شهری است از گوزگانان و کوچکتر از طالقان لیکن باغ و آب آن بیشتر و بنایش از گل است. فاریاب مسجد جامع دارد و همه صنایع شهرهای دیگر را داراست.»


title: ولایت فاریاب

text: فاریاب بیش از ۱۴۵۰ قریه دارد و بنابر گفته های مسئولین انکشاف دهات به جز ولسوالی کوهستان، ۱۱۴۰ شورای همبستگی ملی در قریه‌هاى سایر ولسوالی ها ایجاد گردیده است.


title: ولایت فاریاب

text: در فاریاب یک سربند آب وجود دارد که بنام سرحوض یاد میشود و آب آشامیدنی و زراعتی باشندگان ولسوالی پشتونکوت و شهر میمنه را تامين مي‌کند. کار ساخت بند آب ولسوالی المار نیز از بودجه وزارت انرژی و آب از یکسال بدینسو آغاز شده و کار سروی چهار بند آبگردان دیگر تکمیل گردیده است.


title: ولایت فاریاب

text: جمعیت این ولایت ۱٬۱۰۹٬۲۲۳ نفر در سال ۲۰۰۹ بوده‌است. براساس برآوردی که در سال ۲۰۰۹ میلادی انجام شده بود؛ از تعداد نفوس این ولایت بیشتر باشندگان آن را ازبک‌ها تشکیل می‌دهند و به دنبال آن تاجیک‌ها و ترکمن‌ها، پشتون‌ها، عرب‌های فارسیوان و دیگر اقوام تشکیل می‌دهند.تاجیک ها بیشتر در مرکز و جنوب فاریاب ساکن بوده و ازبکها و ترکمنها در شمال و غرب ولایت ساکن می باشند.


title: ولایت فاریاب

text: باشندگان ولایت فاریاب اکثراً به ازبکی و دری تکلم می‌کنند. اکثر اعراب این ولایت فارسی صحبت می‌کنند. ازبک های افغانستان هم اکثرا دو زبانه بوده و توانایی تکلم به زبان فارسی را نیز دارا می باشند.


title: ولایت فاریاب

text: طبق گزارش ولایتی یوناما در سال ۱۳۸۶، ترکیب قومی قرار ذیل است: ازبک (۵۱ درصد)، تاجیک/ایماق (۲۲.۳ درصد) و پشتون (۸.۶ درصد) و بقیه آمار مربوط به سایر اقوام می باشد


title: ولایت فاریاب

text: کشاورزی و دامداری فعالیت های اقتصادی اصلی ولایت فاریاب است; با این وجود فاریاب به خاطر قالی ها و گلیم های بافته شده خود مشهور است که به طور سنتی صنایع دستی تحت سلطه زنان بشمار میرود. این ولایت دارای مقادیر عظیم ذخایر گاز طبیعی است که بخاطر نبود راه آهن سطح بهره وری آن کم است.


title: ولایت فاریاب

text: معادن نمک هم در منطقه دولت آباد وجود دارد و برخی از معادن سنگ مرمر که گفته می شود متعلق به عبدالرشید دوستم است همراه با جنگل های پسته که پسته باکیفیت تولید میکند و بخاطر رنگ و طعم لذیذ خود مشهور است از منابع اقتصادی فاریاب بشمار میرود.


title: ولایت فاریاب

text: ولایت فاریاب با داشتن ١۰ نوع انگور در سال ١٣٩٩، از ١۶ هزار هکتار باغ بالغ بر ۶٨ هزار تُن انگور بدست آورده است که نسبت به سال قبل ۱۰ درصد افزایش را نشان میدهد. ریاست زراعت فاریاب ٧٣۰ هکتار باغ انگور را در سال ١٣٩٩ احداث کرده است و قرار است آنرا به ٢۰۰۰۰ هکتار برساند.


title: ولایت فاریاب

text: از ماه مه ٢۰١۴ فرودگاه میمنه برنامه منظم پروازی خود را به هرات آغاز کرد. زیرساخت های جاده ای این ولایت در سال ٢۰۰۶ به طور کاملا درهم ریخته بدون حتی یک جاده پخته توصیف شد. اتصال راه آهن بین المللی کوتاه بین اندخوی و آقینه وجود دارد که سپس به شبکه ریلی ترکمنستان در آتامراد متصل می شود.


title: ولایت فاریاب

text: فاریاب دارای ۱۴ ولسوالی می‌باشد؛ اين ولايت سه ولسوالى منظور ناشده نیز دارد كه هم اكنون در حد ولسوالى‌هاى تمام عيار بوده و شامل چهلگزى، بندر و خواجه موسی مي‌شود. ولایت‌های افغانستان


title: ولایت پکتیا

text: ولایت پَکتیا (ریگ‌ودا: Pakthas/پَکتهه یونانی: Πἁκτυες/پِکتویس انگلیسی: Pactyan) یکی از ٣۴ ولایت افغانستان به مرکزیت شهر گردیز می‌باشد که از ولایات شرقی افغانستان به‌شمار می‌رود. براساس احصائیه ١٣٩٩ ولایت پکتیا ۶١١٬٩۵٢ جمعیت، و ۶٬۴٣٢ کیلومتر مربع پهناوری دارد.


title: ولایت پکتیا

text: هرودوت مورخ یونانی از مردم باستانی «پکتیس» و «پکتویس» یاد کرده و سرزمین آن‌ها را پکتیکا ذکر کرده‌است. بطلمیوس هم نام این مردم را «پکتین» (Pactyan) نوشته‌است. پکتیا از شهرهای باستانی نامیده می‌شود و کشف خزانه میرزکه در پکتیا که هزاران کیلو ظروف و زیورهای طلا، نقره و جواهرات کشف شده است که آثار تمدن مردم پکتی ین را نشان می‌دهد. در سال ۴٨٠ پیش از میلاد قسمتی از سپاه پارس و پادشاه خشایارشاه از مردم پکتیا بوده اند.  در حمله نهایی به لئونیداس پادشاه اسپارت ، هزار مرد پکتیایی حضور داشته و بواسطه کوهستانی بودن منطقه و مهارت مردان پکتیایی ضربات مهلکی بر بدنه ارتش اسپارت زدند.


title: ولایت پکتیا

text: ولایت پکتیا زادگاه شخصیت‌های مشهور افغانستان نظیر داکتر نجیب رئیس جمهور پیشین، ببرک خان ځدراڼ، پاچاخان ځدراڼ، مورخ عبدالحی گردیزی، سرمحقق علی منگل، غلام محمد زرملوال، سید محمد علیشاه موسوی گردیزی، حیات گردیزی، استاد گلزمان، احسان الله درمل، رحیم الله زرمتی، علم گل سحر می‌باشد.


title: ولایت پکتیا

text: از جمعیت ۶١١٬٩۵٢ نفری این ولایت ۹۱٪ پشتون هستند و ۹٪ باقی‌مانده را تاجیک‌ها شامل می‌شوند. ولایت‌های افغانستان


title: بخش نیاسر

text: بخش نیاسر از توابع شهرستان کاشان است. مرکز این بخش، شهر نیاسر است که در ۲۵ کیلومتری شهر کاشان واقع شده است.


title: بخش نیاسر

text: شهر : نیاسر


title: بخش نیاسر

text: براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت بخش نیاسر برابر با ۱۱،۸۲۱ نفر بوده‌است.


title: چرنوزم

text: چرنوزم یا خاک چرنوزیوم کلمه‌ای روسی که برای خاکهای حاصلخیز و سیاه (یا قهوه‌ای) جنوب شوروی به کار می‌رود. برای این خاک از واژهٔ سیاخاک نیز استفاده می‌کنند.


title: چرنوزم

text: این خاک مناطقی چون کناره‌های دریای سیاه، مجارستان و رومانی را نیز دربر گرفته‌است. از مشخصات آن وجود مقدار زیادی گیاخاک در افق A است و در افق B آن مقداری رس وجود دارد. خاکی است قوی که برای کشت غلات مناسب بوده و احتیاجی به اضافه کردن کود ندارد. از این نوع خاک‌ها در ساسکاچوان کانادا تا شمال داکوتا و تکزاس در آمریکا وجود دارد. پوشش علفزار با این خاک توأم بوده و غنای آن را بیشتر می‌کند. ناحیهٔ چرنوزم در شوروی شامل فلات مرکزی ناحیهٔ دنیپر تا سیبری مرکزی است که میزان بارش سالانهٔ آن به طور متوسط ۶۰۰ میلیمتر است.


title: جزیره هنگام

text: جزیره هِنگام یکی از جزیرههای ایران در خلیج فارس است که با آبادی‌های کوچک با وسعت حدود ۵۰ کیلومتر مربع در جنوب جزیرهٔ قشم در استان هرمزگان واقع شده و دارای معادن نمک و خاک و سرب است.


title: جزیره هنگام

text: این جزیره در دو کیلومتری جنوب شرقی جزیره قشم بوده و نُه کیلومتر طول و شش کیلومتر عرض دارد. هنگام ۶/۳۳ کیلومتر مربع مساحت دارد و به شکل مخروط ناقصی است که در کرانه‌های جنوبی جزیره قشم واقع شده‌است. فاصله آن تا بندرعباس حدود ۴۳ مایل دریایی و تا شهر قشم حدود ۲۹ مایل دریایی می‌باشد. این جزیره ارتفاعات پست آهکی دارد و بلندترین نقطه آن کوه ناکس با ۱۰۶ متر ارتفاع است. طولانی‌ترین قطر آن از «روستای هنگام کهنه» تا «روستای هنگام جدید» ۹ کیلومتر است. بومیان اصیل منطقه از قبیله آل بو فلاسه هستند جد محمد بن راشد آل مکتوم حاکم دبی هم به بو فلاسه میرسد حاکم قدیم جزیره هنگام قبل از پهلوی شیخ جمعه بن عبید الفلاسی آل مکتوم دایی شیخ راشد بن سعید آل مکتوم حاکم سابق دبی است  جزیره هنگام از نظر تقسیمات سیاسی استان هرمزگان جزو شهرستان قشم و به‌عنوان یکی از دهستان‌های این شهرستان به مرکزیت روستای ماشی (هنگام جدید) به‌شمار می‌رود. دیگر روستاهای جزیره هنگام غیل و هنگام قدیم می‌باشند نام پیشین این جزیره به‌صورت هنجام، هنیام متداول بوده‌است. هنگام در پارسی باستان: هنگاما، در ارمنی: انگ‌ام، به معنی وقت، زمان و گاه است، ولی این واژه از دو پاره «هن» و «گام» تشکیل‌شده‌است.


title: جزیره هنگام

text: فعالیت اقتصادی در جزیره هنگام، که بیشتر اهالی از دیرباز به آن مشغول بوده‌اند، ماهیگیری بوده‌است و هم‌اکنون فروش صدف و پذیرایی از گردشگران نیز از جمله فعالیت‌های مردم محلی است. پرورش ماهی در قفس، پرورش میگو از جمله فعالیت‌های آبزی‌پروری جزیره هنگام است.


title: جزیره هنگام

text: جزیره هنگام دارای ۱۴۱خانه و مساحتی به اندازه ۵۰ کیلومتر است که کار اکثر مردم صیادی؛ و همه اهالی با هم فامیل و خویشاوند هستند. طول نوار ساحلی جزیره حدود۵۰ کیلومتر و جمعیت آن ۶۱۵ نفر است جزیره هنگام جاذبه‌هایی شگفت‌انگیز دارد که عبارت‌اند از:


title: جزیره هنگام

text: این جزیره به واسطه موقعیت جغرافیایی مهمی که دارد و قرار گرفتن در میانه خلیج فارس و نزدیکی تنگه هرمز و جزیره قشم، از اهمیت راهبردی و نظامی شایانی برخوردار بوده‌است. از همین رو، پرتغالی‌ها در عصر صفویه و انگلیس‌ها در دوران قاجاریه، جزیره هنگام را اشغال کردند. البته دولت انگلیس همواره بر مالکیت دولت ایران نسبت به هنگام اذعان داشت ولی در عمل با حضور نظامی در هنگام، مانع از اعمال حاکمیت دولت ایران بر این بخش از کشورش می‌گردید. افزون بر حضور نظامی انگلیس در هنگام، شیوخ عرب قبیله بنی فلاسی و سنی مذهب نیز در هنگام حضور داشت و بر این جزیره حکمفرمایی می‌کرد. سلطان مسقط نیز بر هنگام ادعا داشت و ضمن بازدید از این جزیره تلاش داشت بر هنگام تسلط یابد. در این میان، دولت انگلیس با وجود اینکه حضور نظامی‌اش در هنگام با مجوز دولت ایران بود و بر حاکمیت دولت ایران بر هنگام اقرار داشت، اما از نافرمانی‌های شیخ هنگام نسبت به دولت ایران و مداخلات سلطان مسقط در هنگام به‌طور ضمنی پشتیبانی می‌نمود. دولت انگلیس به شیوه‌های گوناگون تلاش کرد تا در مقابل اعمال حاکمیت دولت ایران بر هنگام ایستادگی ورزد.


title: جزیره هنگام

text: چنین وضعیتی تا سال ۱۳۰۷ خورشیدی پابرجای می‌ماند تا اینکه مدتی پس از آغاز سلطنت رضاشاه و در اردیبهشت ماه ۱۳۰۷، دولت ایران درصدد اعمال حاکمیت بر جزیره هنگام برمی‌آید. در بیستم اردیبهشت ماه ۱۳۰۷، سه کشتی نظامی ایران به نام‌های: گیلان، آذربایجان و پهلوی به فرماندهی ریاست ساخلوی بندرعباس به عزم تصرف هنگام و آزادسازی این جزیره از اشغال نظامیان انگلیسی حرکت می‌نمایند. در نوزدهم آبان ماه ۱۳۱۱، سفارت انگلیس در تهران طی یادداشتی به وزارت امور خارجه ایران از دولت ایران درخواست می‌کند از تقاضای تخلیه جزیره هنگام از نظامیان و کشتی‌های انگلیسی صرف نظر نماید. البته این درخواست، تأثیرگذار نمی‌گردد و نظامیان انگلیسی وادار به خروج از جزیره هنگام می‌گردند و حاکمیت دولت ایران بر این جزیره به‌طور کامل اعمال می‌گردد.جزیره هنگام و دیدنی‌های آن


title: ولایت اروزگان

text: اُرُزگان یکی از ۳۴ ولایت افغانستان به مرکزیت شهر ترین‌کوت می‌باشد و از ولایات مرکزی افغانستان به‌شمار می‌رود. براساس احصائیه سال ۱۳۹۹ ولایت ارزگان ۴۳۶٬۰۷۹ نفر جمعیت، و ۱۱٬۴۷۳٫۷ کیلومتر مربع پهناوری دارد. اکثریت جمعیت این ولایت را پشتون‌ها و هزاره‌ها تشکیل می‌دهند و در کنار آن اقلیتی از تاجیک‌ها نیز سکونت دارند.


title: ولایت اروزگان

text: کشف کتیبه‌هایی به خط یونانی در ارزگان که در حدود سال ۵۰۰ میلادی نوشته شده‌است از گذشتهٔ تاریخی این منطقه خبر می‌دهد. این منطقه بخشی از اراکوزیای باستان بود و قبل از سقوط به دست هخامنشیان، توسط مادها اداره می‌شد. در ۳۳۰ قبل از میلاد، اسکندر بزرگ منطقه را اشغال کرد اما آن را به حکومت سلوکیان سپرد که بعداً توسط امپراتوری موریا تحت سلطه آشوکا درآمد. کجولا کدفیسس پس تأسیس امپراتوری کوشانیان ارزگان را تصرف نمود و آنرا الی ظهور یفتلیان در دست داشت. یفتلیان پس از اینکه زابل را پایتخت شان قرار دادند حملات شان را از این منطقه بر هند سازماندهی می‌کردند. پسانتر وقتی یفتلیان ضعیف شدند و قلمرو آن میان حکومت‌های مختلف تقسیم شد، اروزگان به زنبیلشاه رسید.


title: ولایت اروزگان

text: ارزگان پیش از دورهٔ اسلامی مرکز زابلستان بوده و پادشاه مقتدری بنام زاول‌شاه بزرگ (زنبیلشاه یا رتبیلشاه) بر آن حکومت می‌کرده‌است. در دوره‌های اسلامی به ویژه در روزگار غزنویان نیز این منطقه دارای اهمیت و مورد توجه حاکمان بوده‌است. پس از غزنویان به‌ترتیب غوریان، خوارزمشاهیان، آل‌کرت، تیموریان، هوتکیان و امپراتوری درانی بر اروزگان حکومت کردند. اقتدار و اهمیت ارزگان ادامه می‌یابد تا اینکه بعدها به صورت یک حکومت محلی مقتدر و مستقل اظهار وجود می‌کند و از زمان نادرشاه افشار تا دورهٔ عبدالرحمان یکی از ولایات مهم و بزرگ هزارستان به‌شمار می‌آمد. عبدالرحمان با حملاتی به مردم هزارهٔ این منطقه آسیب زیادی زد و اکثر مناطق هزاره‌نشین ارزگان را غصب نمود.


title: ولایت اروزگان

text: بعدها احزاب پشتون و هزاره در ارزگان وارد شدند و ادارهٔ منطقه را به‌دست گرفتند و تا سال ۱۳۶۷ خورشیدی، روابط نسبتاً عادی میان آنان برقرار بود. در سال ۱۳۶۹ خورشیدی جنگی میان پشتون‌ها و هزاره‌ها در منطقه رخ داد که معروف به جنگ ارزگان سال ۱۳۶۹خ است. در سال ۱۳۷۳خ گروه طالبان پس از پیشروی در دیگر مناطق افغانستان به آسانی مناطق پشتون‌نشین ارزگان را تصرف نموده و آن‌ها را با خود همگام ساختند. آنگاه با احزاب هزاره وارد مذاکره شدند و به مرور زمان مناطق هزاره‌نشین را نیز به تصرف خود درآوردند اما پس از آن به سرکوب قوم هزاره پرداختند.


title: ولایت اروزگان

text: ولایت ارزگان در مرکز افغانستان بین ۳۲ درجه و ۸ دقیقه عرض شمالی و ۶۶ درجه عرض شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته‌است. طول متوسط این ولایت به خط مستقیم در جهت شمال به جنوب ۷۰ کیلومتر و عرض متوسط آن در جهت شرق-غرب حدود ۱۳۰ کیلومتر است. ولایت ارزگان از سمت شمال با ولایت دایکندی، از سمت جنوب با ولایات زابل و قندهار، از شرق با ولایت غزنی و از غرب به ولایت هلمند محدود است. شهر ترین‌کوت مرکز ولایت اروزگان است. ارتفاع این شهر از سطح دریا ۲٬۵۰۰ و پهناوری آن ۱۲٬۶۴۰ کیلومتر مربع است که تقریباً یک پنجاه و یکم یا ۲٫۰۲٪ پهناوری کل افغانستان را شامل می‌شود. ولسوالی خاص ارزگان بزرگترین و ولسوالی دهراوود کوچکترین ولسوالی‌های ارزگان هستند.


title: ولایت اروزگان

text: کوه‌های ولایت ارزگان را بند خاکباد، شیروغر، توس، کافرجر و نیلو تشکیل می‌دهد که ارتفاع اعظمی آن به ۴٬۸۰۳ متر از سطح دریا می‌رسد. دریای‌های اصلی ارزگان هیرمند است که از وسط ارزگان می‌گذرد و تیری‌رود که معاون آن است و از شهر ترین‌کوت می‌گذرد. سایر معاونان هیرمند که از ولایت ارزگان منبع می‌گیرند و آنرا سرسبز می‌سازند رودهای اجرستان، خوردک و کجرود می‌باشد.


title: ولایت اروزگان

text: در شرق ارزگان و ناحیهٔ غربی بهسود واقع شده‌است. در قسمت شرقی آن تپهٔ است مشهور به شهر قرغان (به معنی قلعه و حصار). یکی از مناطق ولایت اُرُزگان به نام دایکندی در تاریخ ۲۸ مارس ۲۰۰۴م به‌عنوان یک ولایت جداگانه تشکیل شد.


title: ولایت اروزگان

text: دای به معنی قبیله یا سرزمین و بزرگ و با مردم به کار می‌رفته‌است. چنان‌که در نام‌های ترکی-مغولی به صورت پسوند یا پیشوند در نام اشخاص استفاده می‌شده‌است. در لهجهٔ هزارگی دی معنای زیاد، بسته، یکجایی و خرمن را می‌رساند.


title: ولایت اروزگان

text: از نظر تاریخی شهرستان جزء ناحیهٔ وسیعی به نام غرجستان بوده که جزئی از سرزمین غور یا پاروپامیزاد بخش مرکزی خراسان یا افغانستان امروز که از شمال به غرب (بلخ) از جنوب به زابل و سیستان و از باختر به هرات (آریا) و از خاور به زابل و گندهارا محدود و متصل می‌شده‌است.


title: ولایت اروزگان

text: احمدشاه خیری رئیس زراعت ولایت ارزگان می‌گوید: ساحه کشت زیره ولایت ارزگان حدود ۵۴۷ هکتار می‌باشد که ۴۹۹ هکتار آن را زیره سیاه و ۴۸ هکتار آن زیره سفید کشت می‌شود. تولید سالانه زیره ۶۱۰ تن است که از آن جمله ۵۷۳ تن زیره سیاه و ۸۰ تن آن زیره سفید است هر کیلو زیره در بازارهای داخلی به ۳۰۰ افغانی و هر تن آن ۳۰ هزار افغانی به فروش می‌رسد که سالانه ۱۸ میلیون افغانی عاید کشاورزان می‌شود.


title: ولایت اروزگان

text: ولایت ارزگان از زمان پادشاهی امیر شیرعلی خان تا سال ۱۳۴۲ ه. ش. بخشی از ولایات کندهار، غور، بامیان و کابل بود، که در سال ۱۳۴۳ ه. ش. به ولایت جداگانه مبدل شد. این ولایت دارای ۶ ولسوالی می‌باشد.ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۸ نوامبر ۲۰۰۶.


title: ولایت پکتیکا

text: ولایت پَکتیکا (ریگ‌ودا: Pakthas/پَکتهه یونانی: Πἁκτυες/پِکتویس انگلیسی: Pactyan) یکی از ٣۴ ولایت افغانستان به مرکزیت شهر شرن می‌باشد که از ولایات شرقی افغانستان به‌شمار می‌رود. براساس احصائیه ١٣٩٩ ولایت پکتیا ٧٧۵٬۴٩٨ جمعیت، و ١٩٬۴٨٢ کیلومتر مربع پهناوری دارد.


title: ولایت پکتیکا

text: هرودوت مورخ یونانی از مردم باستانی «پکتیس» و «پکتویس» یاد کرده و سرزمین آنها را پکتیکا ذکر کرده‌است. بطلمیوس هم نام این مردم را «پکتین» (Pactyan) نوشته‌است.


title: ولایت پکتیکا

text: از جمعیت ٧٧۵٬۴٩٨ نفری این ولایت ۹۶٪ را پشتون‌ها تشکیل می‌دهند.


title: ولایت پکتیکا

text: حدود ۱۵٬۰۰۰ نفر (۱٫۸٪) ازبک و ۵٬۰۰۰ نفر نیز از سایر اقوام حضور دارند. گمان می‌رود این اقوام بیشتر هزاره و بلوچ باشند. همچنین در سدهٔ ۱۹ گروهی تاجیک که به شغل آهن‌فروشی مشغول بودند نیز در این ولایت حضور داشتند.ولایت‌های افغانستان


title: ولایت پکتیکا

text: Wikipedia contributors, "Paktika Province," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Paktika_Province&oldid=180498580 (accessed January ۱۷, ۲۰۰۸).


title: ولایت زابل

text: زابُل ابتدا در [سیستان] ایران بوده اما بعد از حمله انگلیسی ها به ایران در دوره قاجار جدا شد و رهبران افغان های آن دوره شهری را به نام زابل افتتاح کردن.یکی از ۳۴ ولایت افغانستان به مرکزیت شهر قلات می‌باشد که از ولایات افغانستان به‌شمار می‌رود. براساس احصائیه ۱۳۹۹ ولایت زابل ۳۸۴٬۳۴۹ جمعیت، و ۱۷٬۳۴۲ کیلومتر مربع پهناوری دارد. زابل دارای مرز بین‌الملل با پاکستان در جنوب است.


title: ولایت زابل

text: احتمالاً برگرفته از نام زُنبیل (تشابه "زابُل" و "زُنبیل" شاید اتفاقی باشد)، رجوع شود به کابل‌شاهان، لقب فرمانروایان پیرو هفتالیان جنوبی؛ به‌نظر می‌رسد مناطق مرتفع زابلستان پایتخت تابستانی آن‌ها بوده‌باشد. این نام نخستین بار در نسخهٔ ارمنیِ کتاب شهرستان‌های ایرانشهر به شکل زاوَلِستان یاد شده؛-در منابع اسلامی به‌صورت زاوُلِستان (توسط مقدسی) و زابُلِستان نیز آمده‌است.


title: ولایت زابل

text: زابل از شمال با ارزگان و غزنی، از غرب با قندهار و از جنوب با قندهار و مرز پاکستان و از شرق با غزنی و پکتیکا هم‌مرز است. جنوب شرق این ولایت با پاکستان هم‌مرز است. مساحت این استان ۱۷۲۹۳ کیلومتر مربع است. دو پنجم استان کوهستانی یا نیمه کوهستانی (۴۱٪) است در حالی که بیش از یک چهارم این منطقه را زمین‌های مسطح (۲۸٪) تشکیل می‌دهند. منطقه اصلی این استان کوهستان‌های مرکزی افغانستان است. پوشش گیاهی رایج درختچه‌های مناطق خشک و پسته ذکر شده‌است. کوه‌های بلند بخش شمالی استان در منطقه علفزار کوهستانی غور-هزارجات قرار دارد.در سال ۲۰۰۶، اولین میدان هوایی این ولایت در نزدیکی قلات افتتاح شد که توسط ارتش ملی افغانستان اداره می‌شود، اما همچنین برای استفاده در حمل و نقل هوایی تجاری نیز استفاده می‌شود. ولایت زابل در مسیر شاهراه حلقوی افغانستان قرار دارد و مسافرانی که از طریق این شاهراه در مسیر قندهار و کابل می‌روند معمولاً از این ولایت عبور می‌کنند. در ۴ سپتامبر ۲۰۱۶، دست کم ۳۸ نفر در جریان تصادف جاده ای بین یک تانکر حمل سوخت و یک اتوبوس، کشته و ۲۸ نفر زخمی شدند.


title: ولایت زابل

text: نرخ کلی سواد (۶+ سال) از یک درصد در سال ۲۰۰۵ به ۱۹ درصد در سال ۲۰۱۱ افزایش یافته‌است. نرخ کلی ثبت نام خالص (۶ تا ۱۳ سال) از ۳۱٫۳ درصد در سال ۲۰۰۵ به ۵ درصد در سال ۲۰۱۱ کاهش یافت.


title: ولایت زابل

text: درصد خانوارهای دارای آب آشامیدنی تمیز از صفر درصد در سال ۲۰۰۵ به ۳۲ درصد در سال ۲۰۱۱ افزایش یافته‌است. درصد زایمان‌هایی که توسط یک مامای ماهر انجام شده‌است، از یک درصد در سال ۲۰۰۵ به ۵ درصد در سال ۲۰۱۱ افزایش یافت.


title: ولایت زابل

text: از سال ۲۰۲۱، کل جمعیت استان حدود ۸۵۰۰۰۰ نفر است، که بیشتر یک جامعه قبیله ای روستایی است. بر اساس دانشکده تحصیلات تکمیلی نیروی دریایی، جمعیت عمدتاً پشتون است و در حدود ۲۵۰۰ روستای دورافتاده پراکنده شده‌است. گروه‌های اصلی قبیله ای شامل قبیله غلجایی هستند. پشتو زبان غالب در این منطقه است. اقلیتی از مردم این ولایت به زبان فارسی سخن می‌گویند. مردم زابل اکثراً مسلمان سنی هستند. مشاغل اصلی در زابل کشاورزی و دامداری است.


title: ولایت زابل

text: ولایت‌های افغانستان


title: ولایت زابل

text: قلات


title: ولایت زابل

text: شاهراه حلقوی افغانستان


title: ولایت زابل

text: زابلستان


title: ولایت زابل

text: ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۸ نوامبر ۲۰۰۶.


title: ولایت سرپل

text: ولایت سرپُل یکی از ۳۴ ولایت افغانستان به مرکزیت این شهر سرپل می‌باشد. این ولایت در شمال افغانستان واقع شده و مطابق احصائیه ۱۳۹۹، ۶٢١٬٠٠٢ نفر جمعیت دارد که هجدهمین ولایت پرجمعیت افغانستان می‌باشد. سرپل ١۶٫٣۶٠ کیلومتر مربع پهناوری دارد و از غرب و شمال با ولایت‌های فاریاب، جوزجان و بلخ، از جنوب با غور و بامیان و از شرق با ولایت سمنگان همسایه است.


title: ولایت سرپل

text: ولایت سرپل تا سال ۱۳۶۷ (۱۹۸۸) جزئی از ولایت جوزجان محسوب می‌شد. اما در این سال براساس تقسیماتی که صورت گرفت، ولایت سرپل از جوزجان جدا شد و به صورت یک ولایت مستقل درآمد. این منطقه در قرون گذشته انبار یا انبیر خوانده می‌شده‌است.


title: ولایت سرپل

text: مجموع مساحت این ولایت در حدود ۱۶٬۳۸۵ کیلومتر مربع از مساحت افغانستان را احتوا نموده‌است. این ولایت در دامنه شمال تیر بند ترکستان موقعیت داشته و بین ۳۵ درجه و ۳۰ دقیقه شرقی تا ۳۶ درجه و ۱۳ دقیقه شمالی و ۶۶ درجه و ۳۰ دقیقه جنوبی و ۶۵ درجه و ۲۹ دقیقه شرقی واقع است و ارتفاع ان از سطح دریا در مناطق هموار از ۶۴ متر تا ۱۷۵۰ متر در مناطق کوهستانی می‌رسد. همچنین ۷۵٪ اراضی خاک ولایت سرپل کوهستانی یا نیمه کوهستانی و صرف ۱۴٪ دیگر آن اراضی هموار می‌باشد و مطباقی ان یعنی ۱۱٪ باقی‌مانده ساحات جنگلی، نیمه هموار و… می‌باشد.


title: ولایت سرپل

text: ولايت سرپل در ۶٠٣ کيلومترى کابل موقعيت دارد و از ولايات درجۀ سه کشور شمرده ميشود. اين ولايت از بابت ساختار جغرافيوى يک منطقۀ کوهستانى می‌باشد که ٧۵ درصد زمين آن از کوه‌ها ومتباقى آن از زمين هاى هموار تشکيل گرديده است. دو دريا موسوم به تور و سپين در سرپل جريان دارد که زمين‌هاى زراعتى را آبيارى می‌کند. در فصل زمستان آب اين درياها زیاد شده؛ اما در فصل تابستان که نياز به آبيارى زمين هاى زياد می‌شود، آب آن کم می‌شود. کار روى سيستم قطره‌اى آبيارى زمين نيز در اين ولايت جريان دارد و اگر تطبيق گردد، بخش زياد زمين‌هاى بوره سرسبز خواهد شد.


title: ولایت سرپل

text: سرپل یکی مناطق باستانی شمال هندوکش که در تاریخ بنام‌های انبار، جوزجانان، گوزگانان، جوزجان، گوزگان و غیره یاد گردیده‌است (جوزجان و جوزجانان معرب کلمات گوزگانان و گوزگان است که اعراب بنابه نداشتن حرف: «گ» در آلفای خود، اکثراً گاف را با «جیم» تعویض می‌نمایند).


title: ولایت سرپل

text: گوزگانان یا گوزگان، از ولایت‌های قدیم و مهم خراسان به‌شمار می‌آمده‌است. این ولایت، امروزه در شمال افغانستان واقع شده‌است و با اندکی تفاوت، سه ولایت کنونی جوزجان، فاریاب و سرپل را دربر می‌گیرد. از نوشتۀ ابن خردادبه (حدود ۲۵۰ هجری) برمی‌آید که در سدۀ سوم هجری، منطقۀ جوزجان نسبت به سده‌های بعد کوچکتر بوده و شهرهای فاریاب و طالقان، شامل آن نبوده‌است.


title: ولایت سرپل

text: هیوان تسنگ جهان‌بین معروف چینی (حدود ۶۳۰ میلادی) مساحت جوزجان را از شرق تا غرب ۵۰۰ لی، معادل ۲۸۸ کیلومتر و از شمال تا جنوب ۱۰۰۰ لی، معادل ۵۷۶ کیلومتر دانسته‌است، وی جوزجان را به زبان چینی «هوشی کین» ضبط نموده و گفته‌است که جوزجان دارای کوه‌ها و دریاهاست، و آبش گوارا و شیرین است.


title: ولایت سرپل

text: از آثار جغرافیدانان پیش از اسلام و شش سدۀ نخست اسلامی برمی‌آید که سرزمین وسیع میان بلخ و مروالرود (رود مرغاب) به نام جوزجان یاد می‌شده و شبورقان، انبار، سان و چارک، اندخوی، فاریاب (یعنی دولت‌آباد میمنه)، طالقان (چیچکتوی کنونی)، گرزوان (گرزیوان)، کلار و کندرم، یهودیه (میمنه امروزی) از شهرها و ناحیه‌های آن به‌شمار می‌رفت. منطقۀ ولایت جوزجان پس از سدۀ هشتم هجری (چهاردهم میلادی) نسبت به سده‌های گذشته خیلی محدود گردیده و در سدۀ نهم هجری فقط برای شهر سرپل اطلاق گردیده‌است.


title: ولایت سرپل

text: بنابر نظر پژوهشگران و همچنین شواهد تاریخی، «انبار» یا بنابر نوشتۀ یاقوت حموی در نیمۀ نخست سدۀ هفتم هجری «انبیر»، با موقعیت سرپل کنونی مطابقت دارد.


title: ولایت سرپل

text: میر غلام محمد غبار در صفحهٔ ۲۰۲ اثر معروف خود به نام "تعلیقات جغرافیای تاریخی افغانستان" ضمن معرفی شبرغان، سرپل را چنین تعریف می‌کند: «اشپورقان و نریان که شهری میان یهودیه و فاریاب است، بزرگترین شهر جوزجانان یا انبار می‌باشد، و آل فرغون (فریغون) در همین شهر مقیم باشند، و در زمستان به جزروان اقامت کنند.»


title: ولایت سرپل

text: منظور از انبار همین سرپل امروزی است که در دوره زمامداری سلاطین تیموری پس از اعمار پل تاریخی سرپل در زمان زمامداری میرزا سلطان حسین بایقرا، بنابه ابتکار وزیر دانشمند او امیرالکلام امیر علی شیر نوایی، بر فراز دریای سرپل که از یکجا شدن آب رودخانه‌های آقسو و قراسو ایجاد می‌گردد، به نام سرپل مسما می‌شود.


title: ولایت سرپل

text: عبدالحی حبیبی در نخستین صفحهٔ کتاب "جغرافیای تاریخی افغانستان" چنین می‌نویسد: کسانی که تاریخ وطن را خوانده‌اند، شاید بارها نام جوزجان یا گوزگان را که یکی از مناطق تاریخی است دیده و شنیده باشند.


title: ولایت سرپل

text: احمد بن واضح یعقوبی معروف به الیعقوبی مورخ سدۀ سوم هجری، در سال ۲۷۸ قمری گوزگان را در قسمت شمال مجرای رود شبرغان و شمال دریای میمنه می‌شمارد. یعقوبی انبار را از جمله شهرهای جوزجان و پایتخت این ولایت می‌داند. براساس نوشتۀ وی جوزجان دارای چهار شهر بوده‌است، ۱-انبار (سرپل کنونی)، ۲-اسان و صمعاکن (سانچارک کنونی)، ۳-کندرم و قرزمان (گرزوان کنونی)، ۴-شبورقان که در روزگار پیشین مرکز بوده‌است.


title: ولایت سرپل

text: المقدسی این ولایت را جزو بلخ شمرده‌است. بارتولد مستشرق روسی انبار را سرپل و فاریاب را نزدیک دولت‌آباد کنونی در ولایت فاریاب می‌نویسد.


title: ولایت سرپل

text: در کتاب حدود العالم من المشرق الی المغرب که در ۳۷۲ هجری نوشته شده و مؤلف نامعلوم آن هم جوزجانی بوده‌است، دربارهٔ انبار آمده‌است: «انبار یا انبیر شهری است نیکو و آبادان و جای بازرگانان و بارگه بلخ و با نعمت بسیار که بر دامن کوه آباد شده‌است.» از این عبارت مؤلف حدود العالم برمی آید که شهر انبار بر دامن کوه آباد شده بود؛ امروزه در چند کیلومتری شمال سرپل قریۀ کهنه‌بازار واقع گردیده‌است که احتمال می‌رود انبار در آنجا واقع بوده باشد.


title: ولایت سرپل

text: حکیم ناصر خسرو بلخی شاعر و فلسفه‌دان معروف در سال ۴۳۷ هجری در این شهر آمده، آن را به جهت مرکز جوزجانان بودنش جوزجانان خوانده و گفته‌است که «پس از آنجا به شبورغان رفتم شب به دیه فاریاب بودم و از آنجا براه سنگلان و طالقان به مروالرود شدم».


title: ولایت سرپل

text: اصطخری و ابن حوقل در سدۀ چهارم هجری آن را یکی از شهرهای جوزجانان می‌دانند و اضافه می‌کند که آنجا مقام پادشاهان آل‌فریغون می‌باشد و آن شهری است بر کوه اعمار گردیده، از مروالرود (مرغاب) بزرگتر و دارای آب‌های روان، باغ‌ها و تاکستان‌ها است و بناهای آن گلی است و انبار به مسافت یکروزه راه در جنوب شبورقان واقع شده است.


title: ولایت سرپل

text: عبدالحی حبیبی در صفحهٔ پنجم همان کتاب، در رابطه با آل فریغون و دیگر دودمان‌های حکمران در این حدود جغرافیایی می‌نویسد که: «یکی از این دودمان‌ها حکمرانان آل‌فریغون یا فریغونیان‌اند که در جوزجان از حدود (۲۵۰ تا۴۱۰ هجری) فرمانروایی داشتند. این دودمان در عصر سامانیان و غزنویان دارای شهرت تام بوده‌اند و روابط دوستی و خویشاوندی را با هر دو خانوادۀ سلطنتی حفظ می‌کردند و شاهان صلح دوست، علم‌پرور و دانشمند بودند؛ خود گوزگان بر حوالی سرپل کنونی اطلاق شده و این دودمان از نسل شاهان قبل از اسلام (گوزگان خدا) مردم رباط فریغون بودند که بقول مقدسی به فاصلهٔ راه یک روزه راه از اندخوی کنونی و کرکی واقع بود…»


title: ولایت سرپل

text: این منطقه به تصریح یاقوت حموی متوفای ۶۲۶ هجری، سرزمین پهناوری بوداز بلخ تا مرو رود که از شهرهای مهم آن انبار، فاریاب و کلار بود. یاقوت حموی انبار را قصبۀ ولایت جوزجان می‌شمارد و می‌نویسد: «از مروالرود بزرگتر است، آب جاری و باغ‌ها و تاکستان‌های فراوان دارد، عمارت‌های آن گلی است و به مسافت یکروزه راه در جنوب شبورقان وقوع دارد». وی در کتاب معجم‌البلدان شهر انبار را به صورت انبیر می‌نویسد و می‌گوید که مقتل امام یحیی بن زید بن علی بن الحسین بن علی کرم الله وجهه آنجاست.


title: ولایت سرپل

text: در قرن‌های هشتم و نهم هجری که دورۀ پادشاهی تیمور و تیموریان است از سرپل نامی برده نمی‌شود و اگر اشاره‌ای به این ناحیه می‌شود به جوزجانان و رجال مربوط به آن اشاره می‌گردد و آن را جوزجانی یا جانی می‌نویسند. اگر چه عده‌ای از پژوهشگران، دربارهٔ حادثۀ فتنۀ پیر علی تاز که در ۸۱۰ هجری در شهر بلخ به وقوع پیوست، از عبارت «سرپل گرفته بنشست» شهر سرپل قیاس کرده‌اند.


title: ولایت سرپل

text: شهر سرپل ظاهراً از آغاز قرن دهم هجری، یعنی حدود پنجصد سال پیش در جایگاه کنونی آن بنا شده و پلی هم در آن اعمار گردیده که شاهراه میان فاریاب و بلخ را به هم پیوند داده‌است.


title: ولایت سرپل

text: محمود بن امیر ولی کاسانی بلخی در کتاب بحرالاسرار فی مناقب الاخیار که در سال ۱۰۵۰ هجری در زمان حکومت ندر محمد خان اشترخانی تألیف شده می‌نویسد: «جوزجان شهری است از شهرهای ولایت بلخ ... و او را اکنون سرپل می‌خوانند، بنابر آنکه نزدیک قنطره بزرگ افتاده و هوایش قریب به حد اعتدال است و آبش در کمال عذوبت و گوارایی و حاصل آن غله و انواع میوه و فواکه است خصوصاً خربوزه و انگور به‌غایت خوب و مرغوب است؛ و قرا و قصبات بسیار دارد و اعظم آن‌ها قصبه خانقاه است که امروز اکثر آن ملک زرخرید خلافتمکانی ندر محمد است و در بلنقور از مضافات آن سنگ فسان پیدا می‌شود… و مردمش بیشتر مایل به کسب فضایل‌اند و آنجا مدرسه ایست که یکی از علما به نصب حکام، همیشه در آن به افاده مشغول است اما اهل آن حدود، به تنزیه منازل و تنظیف مساکن کمتر پردازند. در آن ولایت دو مزار است که زیارتگاه مردم آنجاست. یکی بر شرقی رود و دیگر بر غربی آن است و در بعض کتب اخبار به نظر درآمده، مزاری که بر شرق شهر و نهرست بدن امام یحیی بن زید است و مزاری که بر غرب شهر و نهر است سر امام مذکور؛ و از علمای متبحر امام ابو سلیمان از آنجا اند و قبر آن جناب در فاریاب است؛ و ازهار و ریاحین آن ولایت خصوصاً لاله نعمان شهرت تمام دارد و در بلندی از قامت آدمی زیاده می‌شود و تا هفتاد قسم از آن یافته‌اند، چنان‌که گفته‌اند:


title: ولایت سرپل

text: و از مساجد آنجا مسجد خضر است و آن قریۀ بغایی است، صورتش چنانکه خانۀ مربع طولانی که درازی آن قریب به شش ذراع باشد، در سنگ خاره کنده‌اند و محرابی دارد و درویشان آنجا رفته اربعین نشینند و مشهور چنان است که هر که آنجا چله بر آرد، او را با خضر ملاقات دست دهد و فیض و فتوح کلی دست یابد.


title: ولایت سرپل

text: در آثار سده‌های یازدهم و دوازدهم هجری هم منطقه سرپل به نام «سرپل جوزجانان» و «جوزجانان سرپل» یاد شده‌است، چنانچه در اسناد وقفنامه‌های مقبره امام یحیی که تعدادی از آن‌ها تاریخ ۱۰۹۸ هجری را دارد و بقیه بی‌قید تاریخ است، چنان ضبط گردیده‌است که یاد شد.


title: ولایت سرپل

text: در قرن سیزدهم هجری که مناطق شمالی افغانستان خان‌نشینی‌های جداگانه داشت، امارت‌نشین سرپل ذوالفقار خان یا ذوالفقار شیر و پسرش محمود خان و نوه‌اش محمد خان بود.


title: ولایت سرپل

text: نجم الدین ذاکر سنگچارکی یکی از شاعران سدۀ دوازدهم هجری، سرپل را چنین توصیف می‌نماید:


title: ولایت سرپل

text: سرپل یکی از فقیرترین ولایت‌های افغانستان و جامعه‌ای چندقومیتی دارد. نفوس ولایت سرپل براساس آمار احصائیۀ نفوس کشور در سال ۱۳۸۸ حدود ۵۰۵٬۴۰۰ تن می‌باشد. اما طبق گزارش همبستگی ملی، نفوس این ولایت ۷۱۱٬۶۰۰ تخمین می‌گردد. گروه‌های مختلف قومی در ولایت سرپل زندگی می‌کنند که شامل پشتون‌ها ازبک‌ها، هزاره‌ها، تاجیک‌ها، و ایماق‌ها می‌شود، همچنین در این ولایت جمعیت قابل توجهی از سادات شیعه مذهب زندگی می کنند. در طول دوران اشغال افغانستان توسط شوروی بسیاری از مردم آواره شدند.


title: ولایت سرپل

text: حدود ۳۱ درصد مردم سرپل ازبک هستند، ۲۵ درصد تاجیک ۲۰ درصد دیگر هزاره و مابقی را پشتون ها و اعراب و بلوچ ها تشکیل می دهند،اعراب سرپل فارسی زبان اند.زبان فارسی توسط اکثر مردم سرپل به عنوان زبان مادری تکلم می شود دری زبان اول ولایت سرپل، توسط ۲۵۸٬۰۰۰ نفر (۷۵٪) در ۵۲۵ روستای این ولایت صحبت می‌شود. زبان دوم ازبکی است که در ۱۴۹ روستا صحبت می‌شود و شامل ۲۰٪ جمعیت می‌شود.


title: ولایت سرپل

text: در حال حاضر عبدالحق شفق والی سرپل است. شهر سرپل مرکز ولایت است. کلیه فعالیت‌های اجرای قانون در سراسر ولایت توسط پولیس ملی افغانستان اجرا می‌شود. رئیس پولیس ولایت نماینده وزارت امور داخله در کابل است. نیروهای پولیس ملی توسط نیروهای امنیت ملی افغانستان نیروهای تحت رهبری ناتو پشتیبانی می‌شوند.


title: ولایت سرپل

text: محمداکبر سلطان زاده، حمیدالله بیگ، سید حیات‌الله عالمی، سید محمدحسن شریفی بلخابی و عزیزه جلیس نمایندگان منتخب مردم ولایت سرپل در دور هفدهم مجلس نمایندگان افغانستان هستند.


title: ولایت سرپل

text: مولوی حبیب الرحمن عضو حزب جمعیت اسلامی و معصومه شاداب عضو سابق شورای ولایتی سرپل، نیز نمایندگان انتخابی ولایت سرپل در مشرانو جرگه (سنا) می‌باشند.


title: ولایت سرپل

text: ولایت سرپل ١١١،٠٠٠ هکتار کشتزار دارد که ۵٠،٠٠٠ هکتار آن زمين آبى و ۶٠،٠٠٠ هکتار آن زمين للمی می‌باشد، ١٨،٠٠٠ هکتار آن را نیز باغات تشکیل می‌دهد.


title: ولایت سرپل

text: بیش از ۸۵٪ مردم ولایت سرپل به زراعت اشتغال داشته و متباقی دیگر مردم به مالداری و سایر پیشه‌ها مصروف می‌باشند. از محصولات عمده‌ای این ولایت می‌توان به گندم، جو، جواری، نخود، لوبیا، زِغِر و کنجد اشاره کرد. همچنین خربوزه، تربوز، انگور، ناک، زردآلو، شفتالو، و سیب نیز در کنار سایر نباتات در این ولایت پرورش داده می‌شود.


title: ولایت سرپل

text: همچنین ریاست زراعت ولایت سرپل نیز اعلام کرده‌است که پروژه کشت گیاه زعفران با کمک برنامه اسکان بشر ملل متحد (UN-HABITAT) از تارخ ۲۱ ثور/اردیبهشت سال ۱۳۹۱ در این ولایت آغاز شده‌است. این برنامه شامل آموزش و همچنین تحویل پیاز گیاه زعفران به زارعین بوده‌است.


title: ولایت سرپل

text: سرپل یکی از ولایت‌های زراعتی در زون شمال کشور بوده کـه بیش از ۴۴ هزار هکتار زمین زراعتی آبی و ۳۲ هزار هکتار زمین زراعتی للمی را دارا است. ریاست زراعت، آبیاری و مالداری ولایت سرپل، می‌گوید که میزان تولید روزانه روغن کنجـد در این ولایت، بـه ١.٣٨ تُـن و میزان تولید سالانه آن، به ۵۰۲ تُن می‌رسد. یک سیر کنجد بین ۴۵۰ تـا ۶۰۰ افغانی در بـازار محلی به فروش که قرار گزارش اداره احصاییه و معلومات در شش ماه اول ١٣٩٩، به ارزش ۳۱ هزار و ۶۲۹ دالر، روغن کنجد به بیرون از کشور صادر شده‌است.


title: ولایت سرپل

text: ولایت سرپل از ولایات نفت‌خیز افغانستان است و ظرفیت چاه‌های نفتی آن ۲٫۸ میلیون مترمکعب می باشد. بر اساس گزارش‌های نهادهای داخلی و خارجی علاوه بر نفت و گاز، معادن مس و زغال سنگ را نیز دارا می‌باشد.


title: ولایت سرپل

text: منابع نفتی انگوت که جزئی از حوزه نفتی آمودریا - با حدود ۸۷ میلیون بشکه نفت (برآورد دهه ۶۰ و ۷۰ میلادی) - در شمال افغانستان محسوب می‌شود یک از منابع نفتی این ولایت به‌شمار می‌رود. این منبع نفتی در پنج کیلومتری شرق شهر سرپل قرار دارد. طبق اعلام وزارت معادن افغانستان استخراج از این میدان نفتی از سال ۱۳۹۱ آغاز خواهد شد. وزارت معادن افغانستان در تاریخ ۷/۱۰/۱۳۹۰ طی قراردادی به ارزش ۴۰۰ میلیون دالر کار استخراج نفت از این میدان نفتی را برای مدت ۲۵ سال به شرکت ملی نفت و گاز چین (CNCP) واگذار کرد. بر اساس برآورد وزارت معادن افغانستان، عواید استخراج نفت انگوت سرپل در ۲۳ سال آینده بیشتر از هفت میلیارد دالر خواهد بود.


title: ولایت سرپل

text: از دیگر معادن نفت سرپل، میدان نفتی قشقرى با ١٠ نقطۀ تفحصاتى استخراجى، معدن آق‌دريا با ٨ نقطه تفحصاتى استخراجى و معدن بازار کمى نفتى که ٨ نقطۀ تفصحاتى استخراجى دارد.


title: ولایت سرپل

text: همچنین بر اساس گزارش وزارت معادن در منطقه بلخاب، یک معدن مس با ساحه اکتشافی ۲۱۰ کیلومتر مربع و ۲۴۷ کیلومتر مربع وجود دارد. بر همین اساس معدن مس بلخاب از اولویت‌های وزارت معادن محسوب می‌شود.


title: ولایت سرپل

text: فعاليت‌هاى فرهنگى ولايت سرپل نسبت به ساير ولايت کمرنگ است اما بخش رسانه‌های این ولایت بسیار فعال است؛ علاوه بر آن اتحاديه‌های کلبۀ سبز، کهکشان و نهاد قلم از نهاد‌هاى ادبی ولایت سرپل می‌باشند.


title: ولایت سرپل

text: ماهنامۀ دولتی سرپل و آیینۀ سرپل از جمله مجلات دولتی این ولایت می‌باشد. همچنین ماهنامه سیمای زن، جوانان، آیینۀ معارف، آیدین و پیام هدهد بلخاب نیز از جمله نشریات غیردولتی است که در این ولایت منتشر می‌شود.


title: ولایت سرپل

text: در این ولایت رادیو محلی دولتی با حدود سه ساعت پخش بامدادی و رادیو غیردولتی بانو با تقریباً ۱۲ ساعت پخش در طول شبانه روز فعال است که تنها مرکز ولایت و شماری از روستاهای اطراف را تحت پوشش قرار می‌دهند.


title: ولایت سرپل

text: برنامه‌های تلویزیون‌های غیر محلی راه فردا، آیینه، آریانا، طلوع و ملی نیز در مرکز و حومۀ شهر سرپل قابل دریافت است.


title: ولایت سرپل

text: براساس گزارش رياست معارف سرپل، در اين ولايت ٣٨٩ مکتب فعالیت دارد که ١۶٠ هزار دانش‌آموز توسط ۳،۵۰۰ آموزگار در آن مصروف فراگيرى تحصیل می‌باشند و ۴۰ درصد آنرا دختران تشکیل می‌دهند. علاوه بر آن ١٨ مدرسۀ دينى، يک مرکز تربيۀ معلم با داشتن پنج بخش در پنج ولسوالى فعالیت دارند که شامل پنج مکتب مسلکى (دو مکتب زراعت، يک مکتب مواد برقى و بازسازى و یک مکتب نفت) می‌شود. نخستین لیسۀ خصوصی ولایت سرپل با نام لیسه عالی راه دانش در تاریخ ۲۵ سنبله ۱۳۹۰ توسط مؤسسه چراغ هدایت و با کمک مالی دفتر جی-پی یا اداره انکشافی ایالات متحده آمریکا افتتاح شد. همچنین در این ولایت حدود ۶۵ کورس سوادآموزی نیز فعالیت دارند که حدود ۱،۳۰۰ نفر را تحت پوشش قرار داده‌است.


title: ولایت سرپل

text: دانشگاه سرپل با فعال شدن دانشکده تعليم و تربيه آغاز به فعاليت کرده‌است. اخيرا کارهاى اعمار يک دانشگاه خصوصى به‌نام اميرشيرعلى نوايى نيز در اين ولايت آغاز گرديده است. دانشکدۀ تعلیم و تربیه به عنوان یکمین نهاد تحصیلات عالی ولایت سرپل در تاریخ ۱ حمل/فروردین ۱۳۹۱ با پذیرش ۱۵۰ دانشجو گشایش یافت. براساس برنامۀ وزارت تحصیلات عالی دانشکدۀ تعلیم و تربیه ولایت سرپل از سال ۱۳۹۱ برای پذیرش دانشجو اقدام نمود. به گفتۀ مسئولان وزارت تحصیلات عالی اساتید این دانشکده، توسط دانشگاه‌های بلخ و جوزجان تأمین می‌شود. همچنین دانشکدۀ زراعت این ولایت نیز در آینده افتتاح خواهد گردید.


title: ولایت سرپل

text: هم‌اکنون یک شفاخانه یکصد بستری با کمک کشور ترکیه و بودجۀ وزارت صحت عامه در مرکز ولایت سرپل در حال ساخت است. وزارت صحت عامه ۴،۹۸۵،۰۰۰ دالر برای ساخت این شفاخانه اختصاص داده‌است. این شفاخانه که شامل ۱۶ بلاک است، در ساحه‌ای به اندازۀ ۱۳ جریب و در دو طبقه ساخته می‌شود.


title: ولایت سرپل

text: سرپل منطقه‌ای تاریخی با آثار و آبدات زیادی از دوره‌های مختلف تاریخ است که، بخش اعظم داشته‌های تاریخی و فرهنگی آن طی گذشت سال‌ها با تأثیرپذیری از عوامل متعددی چون تهاجمات و لشکرکشی‌های بیگانگان از استقامت‌های مختلف، بهم خوردن نظم اجتماعی و ثبات سیاسی به اثر کشمکش‌های ملوک الطوایفی و جنگ‌های داخلی، عدم توجه زمامداران قبایلی طی سده‌های اخیر به حفظ و نگهداشت مواریث فرهنگی، برخوردهای تعصب‌آمیز مذهبی و نژادی زمامداران سده‌های اخیر افغانستان با این ثروت‌های معنوی مردم و بالاخره دشمنی‌های آشکار بعضی از رجال متعصب و غیر مسؤول یا به کلی نابود گردیده‌اند یا هم در حالت نابودی تدریجی قرار دارند.


title: ولایت سرپل

text: یکی از این داشته‌های تاریخی مقبرهٔ امام یحیی بن زید از شاهکارهای معماری دوره سلجوقی می‌باشد، که دارای کتیبه‌های زیبا و گل‌کاری شده به خط کوفی، و گچ‌بری‌های فوق‌العاده ظریفی است که توسط یکی از مخلصان امام به نام محمد ابن شادان الفارسی اعمار گردیده‌است. این کتیبه‌های معتبر برای اولین بار توسط شاعر و دانشمند استاد قاری محمد عظیم عظیمی در سال‌های سی و چهل قرن چهاردهم خورشیدی قرائت و توضیح شد و صحت آن با اتکا به منابع تاریخی معتبر تثبیت گردید.


title: ولایت سرپل

text: نظر به معلومات تاریخی امام یحیی بن زید بن علی بن حسین ابن علی بن ابی طالب بعد از کشته شدن پدرش زید توسط امویان به این دیار متواری و مصروف پیکار و مبارزه علیه امویان بوده و بدست سلم بن احوز المازنی یکی از گماشتگان نصر بن سیار حاکم وقت خراسان در روستای ارغوی (قراغو) ی کنونی سرپل توسط سوره بن محمد کنزی شهید «۱۲۵ قمری» و به فاصلهٔ یک و نیم کیلومتری شهر کنونی سرپل دفن گردیده، که در بین مردم به نام امام خورد شهرت دارد، پرده برداشته شد.


title: ولایت سرپل

text: مقبره امام یحیی بن زید توسط سلاطین سلجوقی اعمار گردیده، و مزین به خط گلدار و تزئینی کوفی است که در گچ بری نقش کرده‌اند. نام این محل در مروج الذهب مسعودی ارعونه، در صفحهٔ ۲۳ عمدة الطالب فی انساب آل ابی طالب نوشته ابن مهنا که در بمبئی چاپ گردیده ارعوی و در دائرةالمعارف اسلام ارغوه چاپ شده‌است. اکنون در این محل بنای باعظمتی که اصل ساختمان تاریخی مقبره را در داخل خود جا داده با کتابخانه و سایر تجهیزات ساخته شده و یکی از زیارتگاه‌های بزرگ عامه مسلمین به‌شمار می‌رود؛ و مسجد جامع باعظمتی هم با گنجایش صدها تن در جوار آن در حال اعمار قرار دارد.


title: ولایت سرپل

text: بر اساس تقسیمات سیاسی ولایت سرپل دارای ۷ ولسوالی (شهرستان) می‌باشد. این ولسوالی‌ها عبارتند از:


title: ولایت سمنگان

text: سَمَنگان یکی از ۳۴ ولایت شمالی افغانستان به مرکزیت شهر ایبک می‌باشد. سمنگان در شمال کوه‌های هندوکش واقع شده‌است و به ۷ ولسوالی تقسیم می‌شود که شامل ۶۷۴ روستا می‌باشد. جمعیت آن مطابق احصائیه سال ۱۳۹۹، حدود ۴۳۰٬۴۸۹ نفر است و ۱۱٬۲۱۸ کیلومتر مربع پهناوری دارد. این ولایت توسط ولایت سرپل از غرب، بلخ از شمال، بغلان از شرق و بامیان از جنوب احاطه شده‌است.


title: ولایت سمنگان

text: نام سمنگان، ترکیبی از سمن + گان هست، سمن ظاهراً همان گل هست که حافظ ترکیب سمن بویان رو استفاده کرده و پسوند گان در مناطقی مانند گلپایگان یا حتی شهر گوگان در آذربایجان استفاده شده‌است، پس سمنگان بنظر می‌رسد شهر یا محل گل سمن باشد.


title: ولایت سمنگان

text: پس سمن همان گل‌های زردگونه مایل به قهوه‌ای خوشبو و معطر می‌باشد که آهو آنرا زیاد دوست دارد، این گل در دشت‌ها و مراتع سمنگان زیاد می‌روید. پس معنی سمنگان منطقه گلزار و دارای اسب سمن یا اسب‌های زرد گونه می‌باشد.


title: ولایت سمنگان

text: قدامت ولایت سمنگان و شناسایی تاریخ آن به دوره آروس بطلیموس مرتبط است. او که یکی از فرماندهان اسکندر بود، مقر فرمانروایی‌اش در شهر سمنگان قرار داشت. سمنگان در ساحل رودخانه خلم، که جنوب شرقی زری‌اسپه می‌شود، موقعیت داشت. پسانتر این دژ توسط ایوکراتید، پادشاه یونانی بلخ وسعت یافت. ویرانه‌های یافت شده در اینجا از تاریخ کهن ولایت سمنگان خبر می‌دهد. پس از بنیانگذاری، این شهر به‌نام ادریسی معروف گردید و وسعت آن به بزرگی شهر خلم بود.


title: ولایت سمنگان

text: زمین‌های کشاورزی با قدمتی ۲۰٫۰۰۰–۳۰٫۰۰۰ پیش از میلاد، که در هزار سُم و در کوهپایه‌های هندوکش یافت شده‌اند، این واقعیت را تأیید می‌کنند که شمال افغانستان یکی از نخستین جایگاه‌های حیوانات و گیاهان خانگی بوده‌است.


title: ولایت سمنگان

text: تاریخچه شهر سمنگان به زمان امپراتوری کوشانی‌ها در قرون ۴ و ۵ میلادی برمی‌گردد در آن‌زمان این شهر یک مرکز بودایی معروف بود. بقایای این دوره اکنون به‌صورت ویرانه در مکانی به‌نام تخت رستم دیده می‌شود که در بالای تپه‌ای در ۳ کیلومتری شهر ایبک واقع شده‌است. در زمان حمله اعراب سمنگان مرکز مهم مذهب بودایی بود و در دوره اسلامی توقفگاه کاروان‌ها در مسیر جاده ابریشم بود.


title: ولایت سمنگان

text: افغانستان دارای مکان‌های مختلف باستانی است که در آن از صخره‌ها غارها را تراشیده‌اند و بودایی‌ها در آنها ساکن شده‌اند. "یکی از دیدنی‌ترین مکان‌ها، سایت باستانی تخت رستم، در نزدیکی شهر ایبک، مرکز ولایت سمنگان، در شمال گذرگاه‌های هندوکش است. این سایت شامل یک مجموعه استوپا با صومعه است که از آهک تراشیده شده‌است. غارهای دیگری نیز در نزدیکی جلال‌آباد و غزنی کشف شده‌اند. تخت رستم که در بالای تپه‌ای واقع شده‌است، اولین تحول معماری بودایی در افغانستان را نشان می‌دهد.


title: ولایت سمنگان

text: ولایت سمنگان در کنترل بازماندگان هفتالی‌ها که تگین شاهان یاد می‌شدند بود، تااینکه صفاریان موفق شدند در قرن دوم قمری بعد از شکست دادن تگین شاه ولایت سمنگان را تصرف کند. بعد از صفاریان به‌ترتیب در قرن سوم سامانیان، در قرن چهارم فریغونیان، در قرن پنجم غزنویان، در قرن ششم غوریان، در قرن هفتم مغولان و در قرن هشتم تیموریان بر سمنگان حکومت کردند.


title: ولایت سمنگان

text: بین اوایل قرن نهم و اواسط قرن یازدهم، این ولایت توسط خانات بخارا اداره می‌شد. پس از اینکه مراد بیگ بخارا از احمدشاه درانی شکست خورد طی معاهده صلحی در حدود ۱۱۲۹ یا ۱۷۵۰ مناطق جنوب دریای آمو را به احمدشاه درانی واگذار کرد، به این ترتیب در قرن دوازدهم ولایت سمنگان بخشی از امپراتوری درانی شد. متعاقب آن سلسله بارکزی اداره سمنگان را بدست گرفتند. طی سه جنگ افغان و انگلیس نیز به ولایت سمنگان آسیبی نرسید چون مبارزه از شرق و جنوب افغانستان آغاز شده‌بود. سمنگان همین‌طور در آرامش به‌سر می‌برد تا اینکه جنگ اتحاد جماهیر شوروی در افغانستان شروع گردید و چون جنگ از شمال افغانستان آغاز شده‌بود ولایت سمنگان دامنگیر ناآرامی‌های بسیار گردید.


title: ولایت سمنگان

text: سمنگان در شمال افغانستان واقع شده و توسط ولایت بغلان در شرق، بامیان در جنوب، سرپل در جنوب غربی و بلخ در شمال غربی محدود شده‌است. سمنگان منطقه‌ای با مساحت ۱۱۲۱۸ کیلومتر مربع را شامل می‌شود که ۵۹٪ آنرا زمین کوهستانی، ۲۱٪ زمین نیمه کوهستانی، ۱۲٪ زمین مسطح، ۴٫۸٪ زمین نیمه‌مسطح و ۲٫۲٪ آن زمین طبقه‌بندی نشده تشکیل می‌دهد.


title: ولایت سمنگان

text: در بعضی ولسوالی‌های این ولایت تپه‌ها و کوه‌های متمایز و دره‌های سرسبز مشخص می‌شود. حوزه قضایی ولایت در هفت ولسوالی گسترش یافته‌است که پایتخت آن شهر ایبک است. این شهر در حاشیه رودخانه خلم، در دره‌ای که محل اتصال کوه هندوکش و استپ آسیای میانه می‌باشد، واقع شده‌است. این دره دارای زمین‌های کشاورزی بسیار حاصلخیز است؛ بنابراین فقط ۱۲٪ مساحت ولایت را زمین‌های هموار تشکیل داده‌است. شهر ایبک در دره رود خلم و شمال غربی شهر پلخمری واقع شده‌است. که در ۱۹۰ کیلومتری شمال غربی کابل و بهمین فاصله در جنوب شرقی شهر مزارشریف قرار گرفته‌است.


title: ولایت سمنگان

text: ولایت سمنگان دارای سابقه طولانی زلزله است که منجر به از دست دادن و بی‌خانمان شدن هزاران نفر گردیدع است. در سال ۱۹۹۸، دو زمین لرزه به بزرگی ۵٫۹ و ۶٫۶ مقیاس ریشتر رخ‌داد و ۶۰۰۰ نفر در مرز با تاجیکستان جان خود را از دست دادند. یک سری زمین لرزه در ۳ مارس ۲۰۰۲ در حوالی ولایت بغلان رخ داد که منجر به کشته شدن هزار نفر شد. در آوریل ۲۰۱۰ نیز در اثر وقوع زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۵٫۷ ریشتر در عمق ۱۰ کیلومتری سمنگان، حداقل ۱۱ نفر کشته و بیش از ۷۰ نفر زخمی شدند. این زلزه به ۳۰۰ خانه آسیب رساند و صدها راس دام را از بین برد و باعث رانش زمین شد که برخی از جاده‌های اصلی را مسدود کرد.


title: ولایت سمنگان

text: آب‌وهوای این ولایت، در فصل تابستان گرم می‌باشد که به ۲۵ الی ۳۰ درجهٔ سانتی گرید می‌رسد و در فصل زمستان، بین ۵ الی ۱۰ درجه می‌باشد؛ متوسط میزان سالانهٔ بارندگی آن، ۳۰۰ الی ۴۰۰ ملی متر تخمین شده‌است.


title: ولایت سمنگان

text: تحصیلات هنوز در مرحله رشد نوپا است و از سال ۲۰۰۵ فقط ۱۹٪ جمعیت سمنگان باسواد هستند، سواد در مردان ۲۸٪ و در زنان فقط ۱۰٪ است. در این ولایت ۵۹ مدرسه ابتدایی و متوسطه وجود دارد که ۵۹٬۹۱۵ دانش آموز در آن ثبت نام می‌کنند. با این حال، مسافت طی‌شده تا مدارس متفاوت است


title: ولایت سمنگان

text: کشاورزی و برخی معادن در مقیاس کوچک صنایع اصلی استان هستند. وضعیت اقتصادی مردم بسیار دشوار است و تقریباً ۱۲٪ خانوارها تأمین نیازهای غذایی برای حفظ آنها را دشوار می‌دانند. این امر منجر به تخصیص کمک‌های غذایی به این استان شده‌است.


title: ولایت سمنگان

text: اقتصاد سمنگان حول کشاورزی می‌چرخد، کشاورزان در ولایت سمنگان در دشت‌های حاصلخیز رودهای منطقه غلات، میوه‌جات و مغزها را کشت می‌کنند. ولایت سمنگان از نظر تولید پسته پس از ولایت بادغیس در شمال غربی کشور مقام دوم تولیدی پسته افغانستان را داراست است. از سال ۲۰۰۵، ۱۰ شرکت کشاورزی در این ولایت فعالیت می‌کردند که ۶۶۵ کشاورز در آن مشغول به کار بودند و ۵۵۳۲ هکتار باغ پسته را کنترل می‌کردند. محصولات اصلی تولید شده پس از پسته، در این ولایت گندم، جو کچالو و کتان است.


title: ولایت سمنگان

text: محصولات میوه‌ای این ولایت انگور، انار و سایر درختان آجیل است. همچنان کنجد، پنبه و توتون هم در چند روستای سمنگان کشت می‌شود مخصوصاً در ولسوالی‌های دره‌صوفی پایین و ایبک. پنبه محصول عمده ولسوالی حضرت سلطان می‌باشد در حالیکه توتون و تنباکو در سطح وسیعی در ولسوالی روی دو آب تحت کشت می‌باشد. استفاده از کود نیز در بین ۶۰٪ از محصولات زراعی و باغی معمول است.


title: ولایت سمنگان

text: پرورش اسب همچنین تأمین اقتصادی مردم این ولایت می‌باشد زیرا برای ورزش محبوب بزکشی استفاده می‌شود. بزکشی ورزش سنتی تیمی آسیای. میانه است که با اسب در افغانستان، ازبکستان، تاجیکستان، قرقیزستان، شمال پاکستان و قزاقستان بازی می‌شود.


title: ولایت سمنگان

text: تأسیسات آبیاری سمنگان قادر به پوشش ۲۱٬۲۴۲ هکتار زمین کشاورزی، می‌باشد. این تأسیسات، تحت یک پروژه مشترک، توسط سازمان جهانی غذا، برنامه توسعه سازمان‌ملل و دفتر مرکزی نقشه‌برداری افغانستان، راه‌اندازی شده‌است. سمنگان از جمله ولایاتی است که بیشترین تولیدی هینگ را دارد. بر اساس آمار وزارت زراعت در این ولایت ۱۹ هزار و ۷۰۲ هکتار گیاه هینگ به صورت للمی کشت شده‌است که ۸۹ هکتار زمین دیگر نیز به صورت آبی می‌باشد.


title: ولایت سمنگان

text: صنایع تقریباً در این ولایت وجود ندارد، بجز صنایع کوچک چرم که پوست قره‌قل تولید می‌کند و چند کارگاه مقیاس کوچک که تولیدی فرش، شال و جواهرات دارند.


title: ولایت سمنگان

text: در اکتبر ۲۰۱۰، اولین کارخانه ظروف سازی که توسط زنان اداره می‌شد، فعالیت خود را در سمنگان آغاز کرد. این زنان چندین ماه آموزش دیدند و اکنون در دو شیفت کار می‌کنند. طی چند سال گذشته، هزاران زن دیگر در پروژه‌های مختلف مانند خیاطی و قالی‌بافی ولایت سمنگان کار کرده‌اند.


title: ولایت سمنگان

text: صادرات سنگ مرمر اقتصاد افغانستان و همین‌طور سمنگان را حفظ کرده‌است. سنگ مرمر در ۲۱ کارخانه کشور از جمله سنگ مرمر قهوه‌ای معروف از ولایت سمنگان استخراج و فرآوری می‌شود.


title: ولایت سمنگان

text: تأمین برق حداقل است و فقط در حدود ۵٪ از جمعیت با ۸۰٪ برق منابع دولتی تأمین می‌شوند. بخش حمل و نقل هنوز توسعه نیافته‌است. فقط ۲۸٪ از جاده‌ها برای استفاده در ترافیک در طول سال مناسب هستند که این درصد در بعضی از فصول به ۴۱٪ افزایش می‌یابد. با این وجود جاده‌ها در ۲۸٪ ولایت وجود ندارند.


title: ولایت سمنگان

text: مطابق آمار مدرسه نیروی دریایی آمریکا حدود ۷۲.۵ درصد مردم سمنگان فارسی زبان که ۶۵ درصد آنها را تاجیک ها و حدود ۷ درصد هزاره هستند. ۲۲.۵ درصد نیز به ازبکی سخن می گویند. تاجیک ها اکثریت باشندگان ولسوالی های فیروز نخچیر-دره صوف پایین-خرم و سارباغ-ایبک-روی دو آب را تشکیل می دهند،ازبک ها عمدتا در ولسوالی حضرت سلطان و تعداد قابل توجهی در ایبک و همچنین اقلیتی در دره صوف هستند،هزاره ها اکثرا در دره صوف بالا زندگی می کنند همچنین اقلیتی از هزاره ها در روی دوآب و دره صوف پایین زندگی می کنند.


title: ولایت سمنگان

text: از سال ۲۰۰۵، خدمات بهداشتی اساسی که توسط وزارت بهداشت نگهداری می‌شد با ۶ مرکز بهداشتی و ۳ بیمارستان با ۶۰ تخت کاملاً توسعه یافته بود. مراکز بهداشتی دارای ۲۱ پزشک و ۳۳ پرستار بودند.


title: ولایت سمنگان

text: از سال ۲۰۰۵، دسترسی به آب آشامیدنی سالم برای ۷٪ از خانوارها در دسترس است. با این‌حال، برخی از تأسیسات آب آشامیدنی در دسترس ۷۱٪ از خانوارها است. هنوز هم بسیاری از خانوارها مجبورند ساعت‌های طولانی به نزدیکترین منبع آب سفر کنند. دره صوف بالا یکی از ولسوالی‌های مهم ولایت سمنگان بوده که دارای معادن زغال سنگ و میوه‌جات انگور انار سیب الوبالی توت سنجد چهارمغز بادام پسته جنگلی بوده مردم آن بسیار مهمان نواز و صلح دوست و مذهبی می‌باشند و در طول دورهای جنگ متجاوزان در این ولسوالی ناکام مانده‌اند.


title: ولایت سمنگان

text: چهار اولیا، سرولنگ، زیرکی، حسنی، کمج، تور، رشک، نوالی، شیخه، شب باشک، دروازه، جرس، خواجه گنج، خواجه بلند، گرگ کشته، نوروزا، پای کوتل. پسقل، جهارده، کوته، نوامد، سرخشهرتیوه تاش، تیرگ، خمی حوض،


title: ولایت کنر

text: کُنَر (لاتین: Choaspes/کواَسپِس؛ یونانی باستانی Khoáspēs/خواَسپیس؛ اوستایی نو: هووَسپه؛ ایرانی کهن: Aspasii) یکی از ۳۴ ولایت افغانستان به مرکزیت شهر اسعدآباد می‌باشد که از ولایات شرقی افغانستان به‌شمار می‌رود. براساس احصائیه ۱۳۹۹ ولایت کنر ۴۹۹٬۳۹۳ جمعیت، و ۴٬۳۳۹ کیلومتر مربع پهناوری دارد. ۹۹٪ از جمعیتِ این ولایت، پشتون و ۱٪ کجر و نورستانی هستند.


title: ولایت کنر

text: کنر ولایتی کم‌جمعیت، کوهستانی و جنگلی است. اسدآباد شهری کوچک در افغانستان و مرکز ولایت کنر است. نام قدیم آن چغان‌سرای است و بابر از آن به عنوان روستایی در مرز کافرستان نام برده‌است. کسانی که جمال‌الدین اسدآبادی را افغانی می‌دانند، او را زادهٔ این روستا می‌دانند. در دامنه کوه‌های منطقه یخه‌چینه و احمدی‌غوندی ولسوالی خاص ولایت کنر معادن کرومیت وجود دارد که مکان این معدن در فاصله ۲۰۸ کیلومتری شهر کابل و ۴۸ کیلومتری شهر جلال‌آباد قرار دارد.


title: ولایت کنر

text: کلمه کنر از Choaspes/کواَسپِس (لاتین‌شدهٔ واژهٔ یونانی باستانی Khoáspēs/خواَسپیس؛ اوستایی نو: هووَسپه گرفته شده‌است. (هووَسپا): نام رود کنر در منابع باستانی (نام دو رود دیگر؛ یکی در سرزمین سوسیانا، و دیگری در شمال سرزمین پارس هم به همین نام خوانده شده). آریان (ح۹۲-ح۱۷۵ م)، تاریخ‌نگار یونانی، این رود را بنام Euaspla یاد کرده، که احتمالاً نیم‌برگردانی است از نام ایرانی کهن هواَسپه به‌معنای «داشتن اسب‌های خوب». Aspasii نام مردمانی قبیلوی بوده که در سرزمین گندهارا در اطراف رود کُنَر می‌زیستند. استرابو (۲۷ ق.م. -۱۴ م)، تاریخ‌نگار دیگر یونان باستان، نام این مردمان را Hypasii خوانده‌است.


title: ولایت کنر

text: میر سید علی همدانی معروف به علی ثانی از عارفان سده هشتم هجری که به سرزمین‌های گوناگون ازجمله بلخ، بدخشان، کابل و کشمیر سفر کرده‌بود سرانجام در «عرض راد» در کنر در سال ۷۸۶ درگذشت و بعد از چندی پیکر او را از کنر به ختلان بردند و در کنر در آنجا که پیکر وی بوده مزار ساخته‌اند. گفته‌اند که زادگاه سید جمال الدین افغان در کنار همان مزار است.


title: ولایت کنر

text: برخی منابع سید جمال‌الدین اسدآبادی را به سادات کنر منتسب کرده‌اند. در روزگار سید جمال‌الدین، کنر دورافتاده‌ترین ولایت شرقی و مرزی افغانستان بوده، زیرا هنوز سرزمین ماورای آن به تصرف حکومت افغانستان درنیامده بود.


title: ولایت کنر

text: از سادات کنر کسی که در جریان‌های سیاسی افغانستان دخالت داشته سید محمد کنری بوده‌است که سردار محمد رفیق خان در زمان امارت محمد افضل خان به‌وسیلهٔ او مکتوبی به شاهزاده شاپور پسر شجاع‌الملک فرستاد و به سلطنت دعوتش نمود.


title: ولایت کنر

text: در زمان حکومت نورمحمد تره‌کی مردم نورستان و کنر در تاریخ ۲۰/۷/۱۹۷۸ قیام و با نیروهای دولتی برخورد کردند.


title: ولایت کنر

text: در سال ۱۹۸۵ میلادی نیروهای شوروی و حکومتی به دره‌های کنر حمله کردند. در ۲۰ آوریل ۱۹۹۱ انفجار عظیمی در اسدآباد کنر روی داد که حدود هزار کشته و زخمی بر جای گذاشت.


title: ولایت کنر

text: ولایت کنر اولین استانی بود که طالبان پس از تصرف آن برپایی آنچه از سوی آن‌ها «اولین خلافت اسلامی» نام گرفته‌بود را در آن اعلام کردند.


title: ولایت کنر

text: در حدود سال نهم هجری، طلا، نقره، مروارید، عنبر، پشم سفید و انواع جواهر و سنگ‌های گران‌بها در ولایات مرزی افغانستان و هندوستان تجارت می‌شد و در آن زمان، از افغانستان به سرزمین هند، سه راه بازرگانی وجود داشت که یکی از آن‌ها مسیر کابل و کنر به پیشاور و سواحل دریای هند بود. مسیر غرنی (معروف به گذرگاه هند) دره گومل، بینان قدیم پنجاب؛ و مسیر هرات کویته پاکستان (امروزی) درّه بولان سند، دو مسیر دیگر بودند.


title: ولایت کنر

text: پروژه زنجیره ارزش باغداری وزارت زراعت، آبیاری و مالداری، ۲۳ جریب باغ تجارتی لیمو در کنر ساخته‌است که سالانه از آن ۶۰۹ تن لیمو برداشت می‌شود. یوریکا، یک نوع لیمو است که باغ‌های تجارتی آن در دو ولسوالی خاص کنر و سوکی در سال ۱۳۹۹ ساخته شده‌است. در این باغ‌ها بیش از سه‌هزار و ۲۰۰ نهال لیمو کاشت شده‌است. براساس آمار سروی مشترک وزارت زراعت و ادارهٔ ملی احصاییه، ولایت کنر با تولید ۲۰ هزار تُن برنج در سال ۱۳۹۹، در جایگاه ششم تولید برنج افغانستان قرار دارد.


title: ولایت کنر

text: ولایت‌های افغانستان


title: ولایت کنر

text: ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۸ نوامبر ۲۰۰۶.


title: ولایت لوگر

text: لوگَر (قبلا لهوگرد) یکی از ولایت‌های افغانستان است. مرکز این ولایت شهر پل علم است. نام لوگر از کلمهٔ لوگهر (دروگر) گرفته شده‌است. این محل در قدیم به نام (سکاوند یا سجاوند) هم یاد می‌گردید.


title: ولایت لوگر

text: جمعیت این ولایت را ۵۵٪ پشتون‌ها و ۴۵٪ را تاجیکان پارسی‌گوی تشکیل می‌دهند.


title: ولایت لوگر

text: در زمان پیش از اسلام، دارای معابد مشهور بود که توسط صفاریان تخریب گردید. در هنگام اشغال شوری از جمله بزرگ‌ترین کانون‌های مقاومت بر ضد شوری بود و رهبری آن توسط داکتر فضل‌الله مجددی، مولوی محمد نبی محمدی و حکمتیار بود. کهساران چرخ زمانی بزرگ‌ترین کانون جهاد علیه دولت بابری هند که در کابل تسلط داشتند به‌شمار می‌رفت و و مرکز سلسلهٔ روشانیان و سپهداران بزرگ استقلال خراسان از سلسلهٔ بابری هند بود و در هنگام انقلابات انگلیسی به ده‌ها هزار از مردم این ولایت اعم از تاجیک و پشتون اشتراک کرده بودند.


title: ولایت لوگر

text: نیمی از جمعیت مردم آن پشتون بوده و نیم دیگر آن تاجیک‌ها و اورمرها نیز در آن سکونت دارد. از نگاه مساحت از جمله ولایات کوچک می‌باشد. زبان‌های آن پشتو، فارسی و اورمری می‌باشد قبایل متوطن آن احمدزی، ستانکزی، کوچی‌ها، مسعود و غیره می‌باشد و در فاصلهٔ تقریباً ۴۰ کیلومتری کابل قرار دارد.


title: ولایت لوگر

text: از مشاهیران خانوادهٔ چرخی قهرمانان رزم علیه انگلیس نایب امین‌الله خان لوگری معاون شورای انقلابی درانقلاب اول ضد انگلیسی، علامه فیضانی، اشرف غنی احمدزی کاندیدا برای سرمنشی ملل متحد در سال ۲۰۰۷ و غیره می‌باشد.


title: ولایت لوگر

text: پیشه مردم این ولایت زراعت و مالداری بوده. سیب آن در بازارهای کابل به‌عنوان نازک بدن مشهور بوده و دارای رودخانهٔ خروشانی به‌نام دریای لوگر است که باعث رونق زراعت می‌گردد.


title: ولایت لوگر

text: منابع طبیعی مس دارد، مشهور به‌نام مس عینک لوگر می‌باشد که یکی از بهترین مس‌های جهان شناخته شده‌است.


title: ولایت لوگر

text: از تولیدات زراعتی این ولایت می‌توان به سیب، انگور، زردآلو، شفتالو و در زراعت گندم، جواری، کچالو، لوبیا، پیاز و غیره نام برد.


title: ولایت لوگر

text: از جمله آلات موسیقی مشهور این ولایت دهل دوسره می‌باشد.ولایت‌های افغانستان


title: ولایت ننگرهار

text: نَنگَرهار یکی از ۳۴ ولایت (استان) افغانستان است و در شرق این کشور قرار گرفته‌است. مرکز این ولایت شهر جلال‌آباد است. مساحت آن ۷٬۷۲۷ کیلومتر مربع و جمعیت آن ۱٬۳۳۴٬۰۰۰ نفر در سال ۲۰۰۹ برآورد شده‌است. بیشتر جمعیت این ولایت به زبان پشتون صحبت می‌کنند. عده‌ای از تاجیک عرب‌ها و پشه‌ای‌ها نیز در این ولایت هستند.


title: ولایت ننگرهار

text: در طی یکی از نخستین کاوش‌های غیرحرفه‌ای در افغانستان در سال‌های ۳۸–۱۸۳۳ میلادی، چارلز مسون (Charles Masson)، جهانگرد بریتانیایی در پایگاهی که بنام استوپه شمارهٔ ۲، در بیماران شناخته می‌شود، در نزدیکی جلال‌آباد در شرق افغانستان، یک ظرف زرین کوچک را کشف کرد که حاوی بقایای بودایی (مرواریدهای سوخته، مُهره‌هایی که از سنگ‌های گرانبها و نیمه‌گرانبها) و سکه‌های ضرب‌شده توسط آزِس دوم (Azes II)، پادشاه سکایی بود.


title: ولایت ننگرهار

text: این ظرف کوچک زرین که سه سانتیمتر ارتفاع دارد، و بر روی جدارهٔ آن سنگ‌های قیمتی کار شده، و احتمالاً هنر دوران هندویونانی است، به عنوان شاهکار هنر یونانی بودایی از گندهارا است.


title: ولایت ننگرهار

text: ننگرهار یکی از ولایت‌هایی است که بستر مناسب برای کشت و پرورش نخلستان‌های خرما می‌باشد و امسال در ۶۷ جریب زمین، ۱۵۰ تن خرما تولید کرده‌است. فی سیر (هفت کیلو) خرما در وقت برداشت ۵۰۰ افغانی در بازارهای داخلی بفروش می‌رسد که حدود ۱۱ میلیون افغانی عاید کشاورزان می‌کند. برپایه آمار ریاست زراعت ولایت ننگرهار در سال ۱۳۹۹ در کل در ولایت ننگرهار دو هزار و ۵۰۰ جریب باغ‌های لیمو وجود دارد که پنج هزار و ۹۰۰ تن لیمو از آن برداشت شده‌است.


title: ولایت ننگرهار

text: فارم تحقیقات زراعتی شیشم باغ در ولسوالی بهسود ولایت ننگرهار، برای دانشجویان رشته‌ای زراعت و باغداران به عنوان آموزشگاه تحقیقاتی محل مهم پژوهشی شمار می‌رود. این فارم کمی دورتر از شهر جلال‌آباد و در ولسوالی بهسود، محل سبز دارای میوه‌های رنگارنگ قرار گرفته‌است.


title: ولایت ننگرهار

text: از این فارم تحقیقی به نام شیشم باغ یا کلکسیون ملی میوه جات ولایت ننگرهار یاد می‌شود و انواع مختلفی از میوه جات مانند مالته، لیمو، چکوتره، ُخرما و کینو در آن وجود دارد که ۱۳ سال قبل توسط وزارت زراعت، آبیاری و مالداری در ولسوالی بهسود ساخته شده‌است. شیشمباغ یکی از مناسبترین فارم تحقیقات میوه برای باغداران و دانشجویان رشته زراعت در زون شرق به حساب می‌آید.


title: ولایت ننگرهار

text: مساحت این فارم به ۵۰ جریب می‌رسد و در سال ۲۰۰۷ ساخته شد و حالا هفت نوع کلکسیون میوه در آن موجود است و روی آن تحقیق می‌شود. به گفتهی او، تنها ۶۶ نوع میوه درختان همیشه سبز یا ستروس در این باغ مورد پژوهش است. چهار نوع مالته، دو نوع چکوتره، دو نوع لیمو، گونه‌های مختلف نارنج نیز در این باغ وجود دارد.


title: ولایت ننگرهار

text: ولایت‌های افغانستان


title: ولایت ننگرهار

text: ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۸ نوامبر ۲۰۰۶.


title: ولایت نورستان

text: نورستان یا کالاشستان یا کافرستان یکی از ۳۴ ولایت افغانستان است و در خاور این کشور قرار گرفته‌است. مرکز این ولایت شهر پارون است. ولی در نقشه امروزی کیلاش یا کالاش نام نورستان غربی است که متعلق به دولت پاکستان بوده حدود ۴۰ هزار نفوس داشته مذهب این مردم تا اکنون زردشتی است. که قبل از معاهده دیورند متعلق به نورستان بوده یک فرهنگ داشتن .


title: ولایت نورستان

text: نورستان یا کالاشستان (( نام کالاشستان اشتباه و تلفظ غلط نام قبیله کَلشَه یا کَلشا درّه مرکزی نورستان است و تمام قبائل هفتگانه را در برنمیگیرد و یک نام جعلی جدیدالتاسیس است که از تلفظ غلط مردم اردو زبان پاکستان در مورد بخشی از قبیله کَلشَه کلشا ی کافرستان که در شش هفت قرن قبل از وایگل نورستان مرکزی جدا شده به چیترال رفته اند پدید آمده است ما در منابع قدیم تاریخی قبل از اسلام آوردن مردم نورستان قدیم یا کافرستان بعنوان کالاشستان نداشته ایم . نام کالاشستان یعنی استان یا ولایت قبیله کالاش به هیچ وجه در منابع قدیم موجود نیست . مردم این ولایت یعنی نورستان کنونی از هفت قبیله به نام های کَتِه ؛ کام ؛ کُشتوز ؛ موما ؛ کَلشَه ؛ پرسون و گَوَر تشکیل میشوند و هر قبیله خودش دهها و دربرخی بالای صدها طایفه یا عشیره دارند که عموما به پسوند دَرَ؛ دَری ؛ داری با توجه به لهجه های مختلف زبانی سه درّه شرقی ؛ مرکزی و غربی نورستان اطلاق میشوند مثلا قبیله کَته که بزرگترین قبیله قوم نورستان کنونی و به دو دسته کَته های شرقی و غربی منقسم میباشد نزدیک به سیصد طایفه یا عشیره دارد برای مثال جَنادَری ؛ گَروال دری ؛ اوتادَرَ ؛ سونِرا دَری ؛ گِرِک دَرَ و ...در اصل نژاد و قوم نورستانیان به قبیله معروف عصر ودایی به نام اَلینا ؛ آلان ؛ آلانان یا اَلانان بر میگردد و در شاهنامه هم در ذکر سرزمین های اصلی ایران تاریخی و باستانی آخرین جغرافیای سرزمینی به نام قوم اَلانان یاد شده که از سرزمین های تشکیل دهنده ایران زمین باستانی به مرکزیت بلخ باستان است و دودمان کیانی و پادشاهی لهراسب از این سرزمین یعنی اَلان ؛ الینا ؛ اَلانان برخاسته و به اَلانشاه ملقب بوده اند .ابیات شاهنامه در معرفی سرزمین های تشکیل دهنده کشور ایران باستانی آریایی 《 از آن سو که لهراسب است جنگجوی اَلانان و غَر درسپارم بدوی 》 نام حقیقی و باستانی و قدیمی نورستان سرزمین اَلانان ؛ آلانان ؛ آلان ؛ اَلان بوده به معنی سرزمین قوم اَلان یا آلان یا اَلینا ی آریایی و بعدها به نام داردستان و بلورستان هم معروف و مشهور گشته بعد از ظهور اسلام و حملات اعراب مسلمان برای فتوحات در قرن های اول تاریخ اسلام چون به هیچ وجه نتوانستند این مردم را مسلمان نموده و سرزمین آنها را فتح نمایند کم کم نام کافرستان را بر آنجا نهادند که به همین نام در تمام متون تاریخی و کتاب های تاریخی قدیم تا سال ۱۸۹۵ میلادی که امیرعبدالرحمان خان بارکزایی پادشاه وقت افغانستان و از قومیت پشتون بر آنجا حمله نموده و مردمش را مسلمان ساخت نام آن در اکثر کتابهای تاریخ قدیم بعد از ظهور دین مبین اسلام کافرستان آورده و نوشته شده است در زمان امیر تیمور گورکانی هم در متن کتابهای ظفرنامه منتسب به او کافرستان ؛ سرزمین کفّار کتور ؛ کاتور و مملکت کافران سیاهپوش و ... آورده شده است تا سال ۱۸۹۵ میلادی در حدود ۱۲۶ سال قبل که عبدالرحمان خان پادشاه افغانستان نام آن را از کافرستان ابتدا به نورالاسلام و بعد نورستان تغییر کامل داده و در کتیبه سنگی معروف که در قلعه کلوم در نورستان غربی امیر تیمور از نفوذ خود تا این نقطه و سرسختی مردم این منطقه که اسلام نپذیرفتند سخن به میان آورده بود امیر عبدالرحمان خان بارکزایی دستور داد زیر کتیبه به جای مانده از امیر تیمور حک نمایند که در عهد امیر عبدالرحمان خان غازی تمامی مملکت کافرستان با جمیع قلعه های جنگی آن فتح کامل گردیده و مردم کافرستان دین مبین اسلام را قبول نموده و جملگی به دیانت اسلام مشرف گشتند و نام سرزمین شان هم از کافرستان به نورستان تغییر یافت/ و جاء الحق و ذهق الباطل ان الباطل کان ذهوقا / ابراهیم درویشی نورستان)) پیشین در تمام تاریخ خود تا سال ۱۸۹۶ که سپاهیان امیر عبدالرحمن فرماندهٔ افغانستان آن را با کشتار بی سابقه تاریخی تصرف کردند منطقهٔ مستقلی بود و به‌دلیل آن که مردم آن پیرو مذاهب باستانی نیاهندوایرانی دین ودائی بودند میان مسلمانان به اشتباه به کافرستان معروف بودند در حالی که به خدای یکتا به نام دیزاو ایمان داشتند، سرانجام اهالی یا کوچ کردند یا به اسلام گرویدند و این منطقه نورستان نام گرفت.چشمان مردم این منطقه از دم (پگ)آبی می‌باشد.


title: ولایت نورستان

text: قسمت‌های شمالی نورستان از غرب به شرق شامل مناطق رمگل، دره پیج، وایگل و باشگل می‌شود. نورستان از شمار زیادی درهٔ دالان مانند و کم‌پهنا تشکیل شده که شیب همه این دره‌ها از شمال به جنوب است. دره پیچ یا نورستان مرکزی از نظر ارتباط با دیگر نقاط نورستان اهمیت ویژه‌ای دارد زیرا توسط دره‌های فرعی با قسمت‌های باختری و خاوری نورستان ارتباط دارد. مناطق پردرخت نورستان تا ارتفاعات ۴۰۰۰ متری ادامه دارد و بالاتر از آن تنها درخت‌زارهای بید و بته‌زارها دیده می‌شوند. این ولایت دارای هشت ولسوالی/شهرستان بنام‌های نورگرام، دوآب، مندول، وایگل، واما، کامدیش، برگمتال و پارون (مرکز نورستان) است. در تقسیمات اداری نورستان، چندین دره مردم پشه‌ای چون ملیل و مشپه، وده وو، شاما، ژونیا، پیار و ننگراج جا داده شده است که از نگاه فرهنگی و تاریخی روابط بسیار نزدیکی با هم دارند. مردم نورستان توسط میرویس خان هوتک به اسلام دعوت شدند و لبيك حق گفتند. نورستان مجموعاً ۷۵ هزار هکتار علف‌چر و ۲۵۱٬۵۰۴ هکتار جنگل دارد که یک پنجم تمام جنگلات افغانستان را تشکیل می‌دهد که با درختان ارچه، جلغوزه، نشتر، بلوط، اوبخت، سیروب و درختان کوهی باثمری چون بادام، تاک، انجیر و زیتون کوهی پوشیده شده است. نورستان سه دریای بزرگ؛ باشگل، وایگل (پارون) و رمگل و ده‌ها دریاچه کوچک دارد که تمام سال آب دارند. گوشه‌ای از نورستان نیست که آب زلال چشمه در آن روان نباشد و هوای معتدل و پاکیزه دارد.


title: ولایت نورستان

text: در نورستان شش قبیله به‌نام‌های کته، کام، کلشه، پرسون، اشکون و گوَر زندگی دارند و به پنج زبان مختلف یعنی (کته ویری، واسیو ویری، کلشه الا، تریگامی و اشکونی) گپ می‌زنند. زبان مادری ۹۰٪ مردم نورستان نورستانی است. زبان پشه‌ای نیز توسط ۱۰٪ از مردم سخن گفته می‌شود. زبان پشتو زبان مکتب‌ها، مدرسه‌ها و اداری این ولایت بوده و به حیث زبان دوم توسط بیشتر مردم این ولایت گفته و شنیده می‌شود.


title: ولایت نورستان

text: نفوس این ولایت مشتمل بر ۱۳۴٬۱۰۰ نفر است که ۹۹٫۳٪ از آن‌ها نورستانی، ۰٫۶٪ گجری و ۰٫۱٪ تاجیک هستند. پنج قبیله در نورستان که به گویش کاتی سخن می‌گویند به نام سیاه‌پوش معروفند و به مردم قبیله‌های پرَسون‌گِلی، وَنگِلی، وامایس و اَشکون اصطلاح سفیدپوش را به‌کار می‌برند.


title: ولایت نورستان

text: مردم نورستانی از نظر جمجمه‌شناسی بیشتر سر دراز و موهای پرپشتِ سیاه دارند. چشمان آبی نیز در این منطقه زیاد دیده می‌شود.


title: ولایت نورستان

text: نورستان در تقسیمات کشوری کنونی افغانستان به ۸ ولسوالی/شهرستان تقسیم می‌شود:


title: ولایت نورستان

text: ولایت‌های افغانستانhttp://www.hambastagi.org/new/farsi-received-articles/515-nuristan-land-of-combatants-and-freedom.html


title: ترین‌کوت

text: تَرین‌کوت مرکز ولایت اروزگان کشور افغانستان است و تقریباً ۱۰٬۰۰۰ نفر نفوس دارد.


title: پلخمری

text: پلخمری یا پُلِ خُمری (انگلیسی:Puli Khumri) مرکز ولایت بَغلان کشور افغانستان است.


title: پلخمری

text: این شهردر تقاطع جاده جدید مزارشریف، کندوز و کابل قرار دارد. گرچه هم‌اکنون ظاهر صنعتی این شهر حفظ شده‌است، دارای کارخانه‌های بافندگی، سیمان و زغال‌سنگ است. همچنین بخش بزرگی از پل خمری به خانه‌های سازمانی کارخانه‌ها تعلق دارد.


title: پلخمری

text: بازار بزرگ عمومی (مندوی) پلخمری معروف است. پلخمری شهری است که در تا دور ان کوه قرار دارد درواقع شهر پلخمری وسط یک کوه قرار دارد در پلخمری روستاهای متعددی وجود دارد که در اطراف ان قرار دارد مثل دند غوری و دنه غوری و عزیزان بابا و چشمه چنگان و بازار دنه و ... است که اول باید به شهر پلخمری سفر کنید تا به روستاهای اطراف ان برسید


title: چاریکار

text: چاریکار مرکز ولایت پَروان و یکی از شهرهای پرجمعیت افغانستان است.


title: چاریکار

text: شهر چاریکار در حدود ۶۴ کیلومتری شمال کابل و در خاور پیوندگاه رودهای غوربند و پنجشیر واقع است. راه اصلی کابل ـ بغلان و نیز شمال افغانستان از چاریکار می‌گذرد.


title: چاریکار

text: جمعیت این شهر در سال ۱۹۸۸ در حدود ۲۹٬۴۰۰ نفر برآورد شده بود و امروزه ۵۳٬۶۷۶ تن اعلام می‌شود. منطقهٔ میان کابل و چاریکار متراکم‌ترین منطقهٔ افغانستان از نظر جمعیت است.


title: چاریکار

text: این شهر در جایگاه ورودی درهٔ پنجشیر واقع شده‌است. صنعت پارچهٔ کتان و ساخت کارد و ابزار فلزی چاریکار و پیرامون آن در افغانستان معروف است. کوزه‌گری و انگورهای این شهر نیز معروفند. در دههٔ ۱۹۶۰ میلادی، بزرگ‌ترین کارخانهٔ نساجی افغانستان در گلبهار در نزدیکی چاریکار ساخته شد. که ساخت آن سبب رشد جمعیت چاریکار پس از سال ۱۹۶۲ میلادی شد.


title: چاریکار

text: از نقاط دیدنی شهر، تپهٔ گل‌غندی است. گردشگاه تپهٔ گل‌غندی که از گردشگاه‌های بهاری افغانستان است در سال ۱۳۲۴ خورشیدی برابر با ۱۹۴۵ میلادی در زمان میرعلم‌خان شهردار چاریکار بنیاد شد. در سال ۱۳۲۷ خورشیدی بهای جان، شاعر پشتوزبان از این تپه دیدن کرد و نام آن را تپهٔ گل‌غندی (تپهٔ گل) گذاشت. بیشتر مردم این شهر از قوم تاجیک هستند.


title: چاریکار

text: در افسانه‌ها بنیاد شهر چاریکار را به جمشید پادشاه نسبت می‌دهند. بنیاد تاریخی آن را نیز بدست شاه کانیشکا از دودمان کوشانیان می‌دانند.


title: چاریکار

text: در سال ۱۸۴۱ میلادی و در جریان جنگ انگلیس با افغانستان، یک گروه از سربازان انگلیسی مستقر در چاریکار کشتار شدند.


title: چاریکار

text: در ۲۱ ژوئیه ۱۸۸۰ عبدالرحمن خان در شهر چاریکار اعلان پادشاهی کرد.


title: چاریکار

text: نیروهای حبیب‌الله کلکانی (بچه‌سَقّا) پادشاه افغانستان، چاریکار را در سال ۱۳۰۸ خورشیدی اشغال نمودند.


title: چاریکار

text: پسانترها محمدگل خان مهمند، وزیر داخلهٔ افغانستان که سیاست پشتوسازی را دنبال می‌کرد، شهر چاریکار را به آتش کشید و ویران ساخت.


title: چاریکار

text: پس از مداخلهٔ نظامی روسیه در سال ۱۹۷۹، چاریکار صحنهٔ جنگ‌های شدیدی شد. پس از اشغال منطقه از سوی طالبان، مردم چاریکار در ۲۳ میزان ۱۳۷۵ خورشیدی علیه طالبان قیام کردند.


title: شرن

text: شَرَن (به زبان پشتو: شرنه) مرکز ولایت (استان) پَکتیکا کشور افغانستان است.


title: شرن

text: جمعیت این شهر در سال ۲۰۰۶ به تعداد ۲۲۰۰ نفر برآورد شده‌است.


title: شرن

text: پکتیکا ازلویه پکتیای سابق جداشده است در نوامبر ۲۰۰۴ آمریکائیان پایگاهی به نام پایگاه تیم بازسازی استانی در شرن بر پا کردند.


title: شرن

text: در حال حاضر اکثر خیابانهای اصلی شهر آسفالت شده و کار بازسازی آن جریان دارد. این شهر فاقد آب آشامیدنی شهری میباشد و تمامی ساکنین این شهر از چاه های آب استفاده میکنند همچنین فاقد سیستم برق شهری میباشد و تمامی ساختمانها برای استفاده از برق مجبور به استفاده از ژنراتورهای خانگی هستند. مرکز اصلی شهر را تماماً مغازه های تجاری اشغال کرده و طبقه دوم این مغازه ها هتل میباشد که اکثر اتاقهای این هتل ها را کسانی اجاره کرده اند که در پایگاه امریکایی های مستقر در شرن کار میکنند یا در بازسازی شرن مشغول به کار میباشند.Wikipedia contributors, "Sharan, Paktika," Wikipedia, The Free Encyclopedia,


title: تالقان

text: تالُقان یا تالِقان مرکز ولایت تَخار در شمال شرقی افغانستان می‌باشد که مطابق احصائیه سال ۲۰۲۰ افغانستان حدود ۲۵۸٬۷۲۴ نفر جمعیت دارد.


title: تالقان

text: مارکو پولو در سال ۶۵۴ هجری شمسی شهر قدیمی غرب رودخانه را چنین توصیف کرد: در سال ۹۸۲، بنتو دو گویس، کاوشگر اروپایی که با کاروانی از کابل به سوی یارکند پایتخت وقت کاشغریه در حال سفر بود، از تالقان دیدار کرد.


title: تالقان

text: یاقوت حموی در معجم البلدان گوید «از دو شهری که تالقان نام دارند یکی در خراسان، درمابین بلخ و مروالرود است. این شهر، تالقان بزرگترین شهر تخارستان است. واقع در دشت، ولی مسافت آن تا کوهسار زیاده از یک تیر پرتاب نیست. اطراف آنرا باغات احاطه کرده و از نهر عظیمی سیراب می‌گردد. پهناوری آن برابر یک سوم بلخ است. و در باب تالقان دوم می‌گوید که عبارت است از شهر و روستایی در مابین قزوین و ابهر و مشتمل است بر چندین قصبه که همه به همین اسم موسوم و معروف می‌باشند.


title: تالقان

text: ابن حوقل جغرافیدان مسلمان قرن چهارم هجری قمری طی مشاهدات اش از طخارستان دربارهٔ تالقان چنین می‌نویسد:


title: تالقان

text: این شهر پس از سال ۱۹۵۸ میلادی به سرعت رشد کرد. جادهٔ ارتباطی آن به خان آباد است. از سال ۱۸۴۰ به بعد تالقان، از شهر قندوز و امام صاحب، پررونق‌ترین میدان‌های خرید و فروش را در قطغن داشته‌است. در سفرنامهٔ مارکوپولو، از این شهر به عنوان مرکز غلات یاد شده‌است.


title: تالقان

text: در سال ۱۹۵۸ شهر نو در زمین‌های خاور شهر قدیمی احداث شد. همچنین تالقان در سال ۱۹۶۳ به مرکز ادارات ایالت تخار تبدیل شد.


title: تالقان

text: مطابق سامانه طبقه‌بندی اقلیمی کوپن تالقان دارای آب و هوای نیمه خشک سرد است. میزان بارش آن در زمستان بسیار بیشتر از تابستان است. متوسط دمای تالقان ۱۵٫۴ درجه سانتی گراد است و میانگین بارش سالانه آن ۴۳۴ میلی‌متر می‌باشد.


title: تالقان

text: از ترکیب قومیت‌ها در این شهر اطلاعات و آمار دقیقی نیست اما اکثریت مردم این شهر را تاجیک‌ها و ازبک‌ها تشکیل می‌دهند و همچنین اقلیتهایی از هزاره‌ها و پشتون‌ها نیز طی چند دههٔ اخیر درین شهر مسکن گزیده‌اند. البته مهاجرت‌های بیشماری در دوران جنگ‌های داخلی از روستا و ولسوالی‌های اطراف تالقان به طرف شهر بوقوع پیوسته که باعث گسیل جمعیت از قومیت‌های مختلف شده‌است.


title: شبرغان

text: شِبـِرغان شهری در شمال افغانستان و مرکز ولایت جوزجان افغانستان است. این شهر در کرانهٔ رود سفیدرود قرار دارد. از این شهر به عنوان مرکز قوم ازبک و ترکمن در افغانستان یاد می‌شود.


title: شبرغان

text: آثار باستانی مربوط به باخترستان در طلاتپه شبرغان نشان از دیرینگی تاریخی این محل دارد. نام این شهر را دگرگون‌شدهٔ شاپورگان دانسته‌اند و بنیادگذار آن را شاپور یکم ساسانی می‌دانند.


title: شبرغان

text: شبرغان محل استقرار ژنرال رشید دوستم، جنگ‌سالار ازبک افغانستان بود.


title: شبرغان

text: گنجینهٔ طلای باختری در طلاتپه در سال‌های ۷۹–۱۹۷۸ میلادی، یک تیم از باستان‌شناسان شوروی سابق به سرپرستی ویکتور ساریانیدی شش گور سکائی را در طلاتپه در نزدیکی شهر شِبِرغان، در غرب بلخ، در آستانهٔ حملهٔ شوروی به افغانستان کشف کردند.


title: شبرغان

text: کمتر از نیم کیلومتر از شهر مستحکم شدهٔ باستانی یمشی‌تپه، این تیم شش گور دست‌نخورده را پیدا کردند که بقایای پنج زن و یک مرد را در خود جای داده بود، و پیشینهٔ آن به سدهٔ نخست میلادی می‌رسید. در پنج تا از این گورها ۲۰٫۰۰۰ پارچهٔ طلا و ابزار دیگر - جواهرات، کمربندها، سرپوش (کلاه)، اسلحهٔ سنتی و هزاران اشیای شخصی دیگر جای گرفته‌بودند. این اشیاء که کاملاً سالم و دست‌نخورده باقی‌مانده بودند و به ترتیب دقیقی که بازماندگان و فامیل این مُردگان قرار داده بودند، و از پنج گور در طلاتپه بیرون کشیده شده بودند به باستان‌شناسان این امکان را داد تا پوشاک و جواهرات این رفتگان در جزئیات دقیق آن بازسازی کنند. (نگارهٔ زیر را ببینید)


title: شبرغان

text: تاریخ‌گذاری این گورها با مطالعهٔ سکه‌هایی که در دستان و جیب‌های این مردگان قرار داده شده بودند امکان‌پذیر بود. یک نمونه که اخیراً تاریخ‌گذاری شده سکهٔ زرینی متعلق به تیبریوس (Tiberius) امپراتور رومی است که در شهر لوگدونوم در گال (Lugdunum in Gaul؛ در کشور امروزی فرانسه) بین سال‌های ۱۶ و ۲۱ میلادی ضرب شده‌بود. با نظر داشت سالیانی که این سکه می‌بایستی از گال به شمال افغانستان در دوران باستان پیموده باشد، می‌نماید که پیشینهٔ گورهای طلاتپه می‌بایستی متعلق به رُبع دوم از سدهٔ نخست میلادی باشد.


title: شبرغان

text: ابن حوقل در توصیف شهر شبورقان، از جمله شهرهای گوزگان، می‌گوید که میوه‌هایش به جاهای دیگر برده می‌شود. وی می‌افزاید که این ولایت ناحیه‌ای فراخ نعمت با کالاهای تجارتی از جمله پوست دباغی شده‌است که آن را به خراسان و ماوراءالنهر می‌برند (ص ۱۷۷).


title: شبرغان

text: در اواخر دهه ۱۹۶۰ میلادی ذخیره عظیم گاز طبیعی در شبرغان کشف شد. صادرات این گاز در سال ۱۹۶۷ از طریق جمهوری ازبکستان آغاز شد. میدان نفتی زُمراد سای نیز در نزدیکی شبرغان قرار دارد.


title: شبرغان

text: این شهر مهم‌ترین و تنها شهر دارای اکثریت ازبک در سراسر افغانستان است. اگر چه بیشتر مردم این شهر ازبک‌ها هستند ولی تعداد بسیاری از ترکمن‌ها، تاجیک‌ها، هزاره‌ها و عرب‌ها در این ولایت ساکن هستند. عرب‌های این شهر نیز فارسی‌زبان هستند.


title: شبرغان

text: این شهر دارای یک شبکه تلویزیونی به نام آینه است که در ولایت جوزجان و ولایت‌های هم‌جوار قابل دریافت است. این شبکه تلویزیونی که از ژانویه ۲۰۰۴ آغاز به‌کار کرده‌است و بیشتر به زبان‌های ازبکی و ترکمنی برنامه پخش می‌کند. این شبکه از جانب عبدالرشید دوستم حمایت شده و متخصصان ترکیه در راه‌اندازی آن کمک کرده‌اند.


title: خوست

text: خوست از شهرهای افغانستان و مرکز ولایت (استان) خوست کشور افغانستان و در ناحیه کوهستانی مرز پاکستان واقع شده‌است. بازار مرکزی دشت خوست بعد از ۱۹۵۴ در ۵ کیلومتری بخش شرقی مرکز کنونی شهر قرار داشت که در قدیم به آن «متون» می‌گفتند. پیدایش شهر خوست بعد ازسال ۱۹۵۴ بر اهداف سیاست‌های مرزی استوار بود، شهرهای مقابل خوست در پاکستان، میران‌شاه و پاراچنار است. مردم شهر خوست بیشتر کسبه، کارمند یا شبه نظامی هستند، هندوهای شهر خوست از سال ۱۹۵۴ به طور پراکنده در روستاهای پراکنده زندگی می‌کردند تا این که در منطقه‌ای محصور به نام هندوان کلای، در غرب این شهر زندگی می‌کنند.


title: نیلی (افغانستان)

text: نیلی مرکز ولسوالی نیلی، ولایت دایکندی افغانستان می‌باشد. شهر نیلی ۲۰۲۲ متر از سطح بحر ارتفاع دارد. فرودگاه نیلی در نزدیک آن قرار دارد. شرایط اقلیمی آنجا در زمستان برفگیر و راه‌های موصلاتی را به مشکل مواجه می‌سازد.


title: نیلی (افغانستان)

text: نظر به در دسترس نبودن جغرافیایی نیلی و دیگر مشکلات حاد امنیتی، تا ۲۰۰۷ نیلی مثل یک قریه کوچک بود که یوناما دفتر خود را در آن باز نموده بود سپس به شهرک تبدیل شده و موقعیت آن درست در مرکز افغانستان و هزاره جات می‌باشد. اکثریت ساکنان آنرا نیز هزاره‌ها تشکیل می‌دهد.


title: نیلی (افغانستان)

text: نیلی دارای قلعه‌های متعددی با برج و باروهای بلندی است که در گذشته مردم مناطق مرکزی افغانستان از آن‌ها برای دفاع از خودشان استفاده می‌کردند و نمایانگر قدرت و امتیاز سیاسی و اقتصادی میران منطقه به‌شمار می‌رفتند.


title: نیلی (افغانستان)

text: در سال ۲۰۰۴ میلادی، زمانی که دایکندی به عنوان سی و چهارمین ولایت افغانستان اعلام شد، نیلی به مرکزیت این ولایت تعیین شد. پیش از آن نیلی یکی از پایگاه‌های مجاهدین در سال‌های جنگ افغانستان با ارتش شوروی سابق بود.


title: نیلی (افغانستان)

text: نیلی از شهرهای کوچک افغانستان در مرکز این کشور است و عمدتاً متشکل از یک بازار تجارتی، چند ساختمان دولتی و روستاهای درهٔ «نیلی» و منطقهٔ «دشت» است.


title: نیلی (افغانستان)

text: مردهای نیلی گرایش شدیدی به همجنس‌گرایی دارند و بچه‌بازی در نیلی بسیار رایج است و امری جا‌افتاده به شمار میرود


title: نیلی (افغانستان)

text: نیلی دارای ۱۶۵ قریه با جمعیتی در حدود ۹۵٬۳۴۰ نفر و مساحت ۷۸۰ کیلومتر مربع می‌باشد. مردمان آن همه هزاره هستند و به کشاورزی مشغولند.


title: نیلی (افغانستان)

text: نیلی دارای آب و هوای معتدل و تقریباً گرمسیر می‌باشد.


title: نیلی (افغانستان)

text: برای نخستین بار در تاریخ این کشور زنی به عنوان شهردار نیلی منصوب شده‌است. این زن عذرا جعفری نام دارد و فارغ‌التحصیل رشتهٔ قابلگی (مامایی) می‌باشد.


title: نیلی (افغانستان)

text: در ۲۴ سرطان ۱۳۹۷ خدیجه احمدی به‌عنوان شهردار نیلی معرفی و منصوب گردید. او ماستری شهرداری از آکادمی شهرداری جنوب آسیا دارد.معرفی کتاب سیمای ارزگان


title: نیلی (افغانستان)

text: شبکه اطلاع‌رسانی افغانستان


title: نیلی (افغانستان)

text: سایت بی‌بی‌سی فارسی


title: نیلی (افغانستان)

text: رادیو دایکندی، صدای نیلی


title: قلات (افغانستان)

text: قَلات یا کلات شهری در جنوب افغانستان و مرکز ولایت زابل است. قلات توسط شاهراه حلقوی افغانستان در جنوب غربی به قندهار و در شمال شرقی به غزنه و کابل متصل می‌شود. اهالی این شهر عمدتا از پشتون های قبیله غلزایی هستند که در نام کامل این شهر نیز نمود دارد.


title: قلات (افغانستان)

text: کل جمعیت قلات ۴۹۱۵۸ نفر (۲۰۱۵) است. این شهر دارای ۴ ناحیه پلیس با مساحت کل ۴۸۲۰ هکتار و تعداد کل ۵۴۶۲ منزل مسکونی است.


title: قلات (افغانستان)

text: در قرون میانه، این منطقه در مرکز قبیله خلج قرار داشت. خاندان خلجی هند از این شهر سرچشمه گرفته اند. برخی از خلج ها پشتون شدند، به قبیله غل‌زایی پشتون ها تبدیل شدند. یک دیدار سیاسی در این شهر در ۱۶ آوریل ۱۸۵۷ در مسیر قندهار انجام شد تا قرارداد جدید دوستی بین دولت انگلیس در پیشاور و امیر کابل را امضا کنند.


title: قلات (افغانستان)

text: در سال ۲۰۰۶، اولین فرودگاه قلات در نزدیکی قلات ساخته شد. این شهر محل استقرار تیم بازسازی استان زابل به رهبری ایالات متحده بود که در پروژه های توسعه و ایجاد حکمرانی در سراسر استان شروع به کمک کرد. در ۱۳ اوت ۲۰۲۱، قلات توسط جنگجویان طالبان تصرف شد و به هفدهمین مرکز استان تبدیل شد که به عنوان بخشی از حملات گسترده تر طالبان در سال ۲۰۲۱ تصرف شد.


title: قلات (افغانستان)

text: تحت سامانه طبقه‌بندی اقلیمی کوپن، قلات دارای آب و هوای اقلیم نیمه‌خشک "(BSk)" است. میانگین دما در قلات ۱۳.۶ درجه سانتی گراد است و میزان بارش سالانه به طور میانگین ۲۸۳ میلی متر است. ژولای گرم ترین ماه سال با متوسط دمای ۲۷.۵ درجه سانتی گراد است. سردترین ماه ژانویه دارای متوسط دمای ۲.۹- درجه سانتی گراد است.


title: قلات (افغانستان)

text: بالا حصار زابل نام قلعه ای باستانی در شهر قلات بر فراز تپه ای است که تاریخ ساخت آن به حدود قرن ۵ میلادی می رسد.


title: قلات (افغانستان)

text: غار بولان بابا، غاری به عمق ۷۳۰ متر که از لحاظ تاریخی برای مقاصد مذهبی استفاده می شد.


title: سرپل (شهر)

text: سرپُل با نام قدیمی انبار یکی از شهرهای ولایت سرپل، افغانستان است. این شهر مرکز ولایت سرپل و ولسوالی سرپل محسوب می‌شود که در سال ۱۴۰۰ حدود ۵۲٬۱۲۱ نفر جمعیت دارد.


title: سرپل (شهر)

text: شهر سرپل در گذشته انبار و همچنین انبیر نام داشته‌است. این شهر محل آغاز قیام سیاه جامگان به رهبری ابومسلم خراسانی در انتقام خون حضرت یحیی بن زید بن علی بن حسین بوده‌است. همچنین برمکیان که از برجسته‌ترین وزرای دوران خلافت عباسیان محسوب می‌شوند از اهالی این شهر بودند.


title: سرپل (شهر)

text: در گذشته ولایت سرپل بخشی از ولایت جوزجان محسوب می‌شد. در سال ۱۹۸۸ ولایت سرپل از ولایت جوزجان جدا شد و به عنوان ولایتی مستقل در تقسیمات کشوری افغانستان شناخته شد. بر همین اساس شهر سرپل در گذشته یکی از شهرهای ولایت جوزجان محسوب می‌شد.


title: سرپل (شهر)

text: مردم سرپل نسبت به "نام" قادر حساسیت از خود نشان میدهند، زیرا به عقیده آنها در قدیم، کسی قادر‌نام به سرپل آمده و مردم این شهر را قتل عام کرده است، به همین دلیل نام قادر در این شهر یک توهین و ناسزا به شمار میرود و به افراد حسود و بیسواد معنی دارد.


title: سرپل (شهر)

text: آرامگاه امامزاده یحیی بن زید در شهر سرپل قرار دارد. وجود مقبره حضرت یحیی بن زید در سرپل از دیرباز همواره این شهر را کانون توجه مسلمانان افغانستان قرار داده و باعث رونق این شهر گردیده‌است.


title: سرپل (شهر)

text: بیشتر اهالی این شهر ازبک‌ها، هزاره‌ها و تاجیک‌ها هستند. گفته می‌شود این شهر در سال ۱۸۸۵ میلادی دارای ۵۰۹ خانوار جمعیت بوده‌است. اما هم‌اکنون بر اساس آمار رسمی جمعیت این شهر ۱۱۵٬۴۶۳ نفر دانسته می‌شود.


title: سرپل (شهر)

text: سرپل از لحاظ شهرسازی دارای معماری سنتی است.


title: ایبک

text: اَیبَک (در اصل آی‌بیک نامی ازبکی است، گهگاهی بدلیل اشتباه لهجه‌ای هَیبَک نیز خوانده می‌شود) یا ایوکراتید یا سَمَنگان مرکز ولایت سَمَنگان کشور افغانستان است.


title: ایبک

text: این شهر در پهنهٔ دره یا رود خلم و سمنگان در بخش سفلای با راهی سخت‌گذر و پر گردنه قرار دارد. در سال ۱۹۳۴ میلادی بخشی از شهر قدیم، از بین رفت و در ۴ کیلومتری این شهر بنای شهر نو آغاز شد. شهر قدیمی اَیبک نزدیک دهانهٔ دره و داخل دژ سنگی واقع شده است. تجارت عمدهٔ این شهر گندم، بادام و پسته است.


title: ایبک

text: در زمان امان‌الله‌شاه یکی از افراد او به نام وزیر محمدگل مهمند نایب‌الحکومهٔ ولایت بلخ بزرگ شد. وی سیاست پشتون‌سازی را در این ولایت پیشه کرد و نام بسیاری از مناطق ولایت بلخ را تغییر داد. محمدگل مهمند نام این شهر را از آی بیک که نام تاریخی آن بود به اِیبَک تغییر داد.


title: ایبک

text: پناهگاه صخره‌ای کوچکی به نام قَره‌کَمر در فاصلهٔ ۱۳۵ متری بر فراز درهٔ هزارسوم، در شمال شهر اَیبَک موجود است که احتمالا محل موقتی شکار بوده‌است. از نظر گونه‌شناسی، و نه چینه‌شناسی، چهار فرهنگ مختلف مشاهده شده، که دورهٔ سوم از همه مهمتر است. مجموعا ۸۲ قطعه سنگ چخماق پیدا شده، که بیشتر آن ریزسنگ می‌باشند. آثار بدست‌آمده از قره‌کمر هیچگونه شباهتی به آثار کاوش‌شده از پایگاه‌های دیگر افغانستان، آسیای میانه، هند یا پاکستان ندارند. نزدیکترین مشابه آن فرهنگ برادوستی در کوه‌های زاگرس در ایران است.


title: میمنه

text: مَیمَنه شهر و مرکز ولایت فاریاب در شمال غربی افغانستان است. که در فاصله تقریباً ۴۰۰ کیلومتری شمال غربی کابل، پایتخت کشور واقع شده‌است. این شهر را با ۱۹۴٬۴۷۳ نفر جمعیت در سال ۲۰۲۰، از بزرگترین شهرهای شمال غربی افغانستان می‌باشد.


title: میمنه

text: این شهر دارای ریشه باستانی است. قدمت ارگ میمنه به اوایل عصر آهن برمی گردد و موجودیت مواد سرامیکی غار بیلچیراغ که در مجاورت میمنه قرار دارد، مربوط به دوران پارینه سنگی و اواخر عصر نوسنگی و مفرغ است.


title: میمنه

text: پس از اسلام در قرون اول و دوم هجری میمنه محل اقامت مالک گوزگانان، آخرین بازماندگان کوشانیان کوچک بود که پس از آن تحت کنترل سلسله بومی آل فریغون درآمد. از قرن سوم تا پنجم میلادی این منطقه توسط چندین دودمان ازجمله صفاریان، سامانیان، غزنویان، سلجوقیان و خوارزمشاهیان قرار داشت. در قرن ششم و هفتم این منطقه توسط مغولان مهاجم ویران شد. مدتها طول کشید تا این منطقه، از خساراتی که خارجیان کوچ نشین و مهاجمان ترک-مغول از شمال آسیای میانه متحمل شده بودند، رونق یابد. جمعیت این منطقه کم شده و تجارت آن بسیار ضعیف گردید اما برای بازماندگان به اندازه کافی زمین کشاورزی بود.


title: میمنه

text: در قرن شانزدهم، نفوذ ترکان ازبک با حمله محمد شیبانی به ترکستان افغانی و هرات با تصرف میمنه آغاز شد. اوضاع میمنه دوباره پیچیده شد. با این حال، شیبانیان از صفویان شکست خوردند اما عناصر ازبک از آن زمان تا به امروز هنوز در منطقه مسلط اند. میمنه برای اولین بار به مرکز مهم تجارت تبدیل شد و همچنین دروازه ای برای ورود به ترکستان از هرات و ایران بود. این شهر به عنوان مرکز فرهنگی و بازرگانی مهم برای کل منطقه خدمت می‌کرد و برای برقراری ارتباط بین ایالت‌ها و مردمان مختلف عمل می‌کرد. اوج رشد و پیشرفت میمنه تحت حاکمیت اشتراخانیان صورت گرفت و میمنه به یکبارگی نوزایی ناگهانی را تجربه کرد.