title: پلی‌دی‌متیل‌سیلوکسان

text: دربارهٔ کاربرد این ماده می‌خوانیم: «نوع فعال شده دی‌متیل سیلوکسان‌ها به‌عنوان داروی ضد نفخ به نام دایمتیکون و سایمتیکون شناخته شده‌است. این ماده در ترکیب با داروها در شکل قرص و شربت نیز استفاده می‌شود. نمونه‌ای از این داروها شربت آلومینیوم ام. جی است که حاوی آلومینیوم هیدروکسید، منیزیم هیدروکسید و سایمتیکون است.


title: پلی‌دی‌متیل‌سیلوکسان

text: در کارخانه‌های تهیه قند، مربا، نوشابه و آدامس از این ماده استفاده می‌شود و به‌عنوان افزودنی در تهیه غذاهای فراوری شده کاربرد دارد. از جمله کاربردهای صنعتی آن باید به استفاده از آن به‌عنوان عامل ضد کف در حفاری چاه‌های نفت یا فرایند سیمان‌کاری دیواره چاه‌ها و صنایع چوب و کاغذ اشاره کرد. در صنایع تولید رنگ و رنگرزی نیز از این ماده استفاده می‌شود.»


title: پلی‌دی‌متیل‌سیلوکسان

text: در ادامه آمده‌است: «از پلیمر این ترکیب، PDMS، به دلیل برخورداری از پایه سیلیکونی، به‌عنوان نرم‌کننده در فراورده‌های بهداشتی و آرایشی استفاده می‌شود. غشاهای PDMS پر شده با نانوذره‌های زئولیتی در جداسازی گازهای پروپان، متان، هیدروژن و کربن‌دی‌اکسید مناسب شناخته شده‌است. این ترکیب در استخراج پروتیین‌ها به روش کروماتوگرافی سودمند بوده‌است.»


title: تیمبوکتو

text: تیمبوکتو (در زبان کویرا چیئینی: تومبوتو) شهری در کشور مالی در آفریقای غربی است که در ۲۰ کیلومتری شمال رود نیجر و در لبه جنوبی صحرای بزرگ آفریقا قرار دارد. این شهر مرکز استان تیمبوکتو یکی از هشت استان کشور مالی است و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۹ جمعیتی برابر با ۵۴٬۴۵۳ نفر دارد.


title: تیمبوکتو

text: تیمبوکتو که در گذشته سکونت گاهی غیر دائمی بوده، در قرن ۱۲ میلادی به سکونت گاهی دائمی بدل شده‌است. پس از جابجایی مسیرهای بازرگانی، تیمبوکتو به عنوان مرکزی برای تجارت نمک، طلا، عاج و برده رونق گرفت. در قرن ۱۴ میلادی بخشی از امپراتوری مالی شد، در نیمه اول قرن ۱۵ میلادی قبایل طوارق برای مدت کوتاهی کنترل آن را در دست گرفتند و پس از آن در ۱۴۶۸ بخشی از امپراتوری سنغای شد. سعدیان در ۱۵۹۱ امپراتوری سنغای را از تیمبوکتو عقب راندند و این شهر را به جای گائو به پایتختی برگزیدند.


title: تیمبوکتو

text: مهاجمان طبقه جدیدی از حاکمان به نام آرمه را پدیدآوردند که بعدها در ۱۶۱۲ از سعدیان مستقل شدند. دوران طلایی شهر پایان یافت و شهر وارد دوره طولانی از افول شد. تا تسخیر شهر توسط فرانسویان در ۱۸۹۳ قبایل گوناگونی بر شهر حکم راندند، شرایطی که تا تبدیل شهر به بخشی از جمهوری مالی تداوم یافت. امروزه تیمبوکتو از معضل بیابانی شدن رنج می‌برد.


title: تیمبوکتو

text: در طول تاریخ نام تیمبوکتو در گزارش‌های گوناگون با تلفظ‌های بسیار متفاوتی عنوان شده‌است. در اطلس کاتالان "تِنبوچ" ذکر شده، آنتونیو مالفانته "ثامبِت" نامیده‌اش و الویس کاداموتسو در "سفرهای کاداموتسو" از نام "تیمبوکتو" استفاده کرده‌است. اختلافات در مورد ریشه‌شناسی تیمبوکتو هنوز در جریان است و حداقل چهار ریشه برای این نام عنوان شده‌است. تأیید نظریات بالا به شناخت پایه‌گذار شهر وابسته‌است؛ که آن هم به خاطر بسیاری از محدودیت‌ها در حفاری تاکنون ممکن نشده‌است.


title: تیمبوکتو

text: برخلاف گائو، تاریخ نگاران سده‌های اولیه اسلامی همانند البکری و الادریسی هیچ اشاره‌ای به تیمبوکتو نکرده‌اند. نخستین اشاره به این شهر توسط جهانگرد مراکشی ابن بطوطه بوده که در راه بازگشت خود از امپراتوری مالی در ۱۳۵۳ میلادی، از تیمبوکتو و کابارا بازدید کرده‌است. تیمبوکتو در آن زمان هنوز دارای اهمیت نبوده‌است و همراه گائو به امپراتوری مالی تعلق داشته‌است. یک سده و نیم پس از آن لئو آفریکانوس از تیمبوکتو بازدید کرده‌است. او در کتاب خود توصیف آفریقا که در ۱۵۵۰ منتشر شده‌است توصیفی از این شهر آورده‌است. کتاب از ایتالیایی به زبان‌های دیگر نیز ترجمه می‌شود و کتاب در اروپا بسیار مشهور می‌شود.


title: تیمبوکتو

text: نخستین سند تاریخی محلی بازمانده، تاریخ‌نگاری‌های قرن ۱۷ میلادی، یعنی تاریخ السودان السعدی و تاریخ الفتاش ابن مختار است. این دو کتاب اطلاعاتی راجع به شهر در دوره امپراتوری سنغای و یورش نیروهای مراکشی در ۱۵۹۱ ارائه می‌دهند. این نویسندگان در کل هیچ اطلاعی از منابع شان نمی‌دهند، اما به احتمال زیاد برپایه سنت شفاهی و متونی بوده‌است که حفظ نشده‌اند. السعدی و ابن المختار هر دو به طبقه طلاب متعلق بوده‌اند و نوشته هایشان نیز بازتاب دهنده منافع این قشر است. این تاریخ‌نگاری‌ها پر است از زندگی‌نامه‌های امامان و قاضیان اما اطلاعات بسیار کمی دربارهٔ تاریخ اجتماعی و سیاسی شهر می‌دهند.


title: تیمبوکتو

text: تاریخ الفتاش در تا سال ۱۶۰۰ را در بر می‌گیرد درحالی که تاریخ السودان تا ۱۶۵۵ را نیز دربردارد. اطلاعات پس از این تاریخ را می‌توان در کتاب تذکره النسیان می‌توان یافت، زندگی‌نامهٔ حاکمان مراکشی تیمبوکتو با نویسنده‌ای ناشناس که در حدود ۱۷۵۰ نوشته شده‌است. این کتاب جزئیات موجود در تاریخ السودان را ندارد. تاریخچه کوتاهی که مولی القاسم نوشته‌است جزئیاتی از پاشالیک در نیمه دوم سده ۱۸ میلادی می‌دهد. برای قرن نوزدهم منابع محلی بسیاری موجود است اما اطلاعات بسیار پراکنده‌است.


title: تیمبوکتو

text: تیمبوکتو در لبه جنوبی صحرای بزرگ آفریقا و در ۱۵ کیلومتری شمال شاخه اصلی رود نیجر واقع شده‌است. شهر توسط تل ماسه‌ها محاصره شده‌است و خیابان‌هایش پویشیده از شن هستند. بندر کابارا در ۸ کیلومتری جنوب شهر قرار دارد و به وسیله کانالی ۳ کیلومتری به یکی از شاخه‌های رودخانه متصل می‌شود. کانال به شدت لجن گرفته بود اما در سال ۲۰۰۷ با کمک مالی لیبی لایروبی شد.


title: تیمبوکتو

text: سیلاب‌های رود نیجر نتیجه بارش‌های سنگین در سرشاخه‌هایش در نیجر، غنا و شمال ساحل عاج است. اوج بارش باران در این مناطق در ماه آگوست است اما پایین آمدن سیلاب در سیستم رودخانه و در طول دلتای داخلی رود نیجر زمان می‌برد. در تیمبوکتو سیلاب طول می‌کشد و بیشینه‌اش را در اواخر دسامبر به بیشترین میزان می‌رسد.


title: تیمبوکتو

text: در گذشته ناحیه‌ای که با زیر سیل می‌رفته بسیار وسیع بوده‌است و در باران‌های شدید تمام حومه غربی تیمبوکتو را فرا می‌گرفته‌است. نهر قابل کشتیرانی کوچکی در کنار شهر در نقشه هاینریش بارث معتل ۱۸۵۷ موجود است. در سال‌های ۱۹۱۷ تا ۱۹۲۱ در دوران استعمار، فرانسوی‌ها برده‌ها را مجبور کردند تا کانال باریکی بین کابالا و تیمبوکتو حفر کنند. در طول دهه‌های گذشته این کانال با شن و لجن پوشیده شده بود، اما در طول پروژه لایروبی سال ۲۰۰۷ دوباره باز شد و در زمان‌های سیلاب تیمبوکتو دوباره به کابالا وصل می‌شود. دولت مالی قول داده‌است که مشکلات کانال از جمله نبود پل‌های عابر را حل نماید.


title: تیمبوکتو

text: کابالا تنها در میان دسامبر تا ژانویه زمانی که رودخانه پرآب است به به عنوان بندر مورد استفاده‌است، در دیگر زمان‌ها قایق‌ها از کوریومه استفاده می‌کنند که با جاده‌ای ۱۸ کیلومتری به تیمبوکتو متصل می‌شود.


title: تیمبوکتو

text: ثروت تیمبوکتو و از عوامل مهم موجودیت این شهر قرار گرفتن اش در یکی از مهم‌ترین مسیرهای تجارت ماورای صحرا است. امروزه تنها کالایی که همواره از میان صحرا جابجا می‌شود قطعات نمکی است که از معدن توادنی در مرکز صحرا در ۶۶۴ کیلومتری شمال تیمبوکتو به دست می‌آید. تا نیمه سده ۲۰ میلادی بیشتر قطعات نمک توسط کاروان‌های بزرگ (آزالای) جابجا می‌شد، که یکی در اوایل نوامبر تیمبوکتو را ترک می‌کرد و دیگری در اواخر مارس.


title: تیمبوکتو

text: این کاروان‌های تشکیل یافته از چندین هزار شتر، هر مسیر را در سه هفته می‌پیمودند. برای معدنچیان غذا می‌بردند و در بازگشت بر هر شتر چهار یا پنج قطعه نمک ۳۰ کیلوگرمی بار می‌کردند. عمده تجارت نمک در صحرا توسط عشایری که به طایفه عرب زبان برابیش تعلق داشتند کنترل می‌شد. با اینکه هیچ جاده‌ای در آنجا موجود نیست اکنون قطعات نمک به‌طور معمول توسط کامیون‌ها منتقل می‌شوند. قطعات نمکی که به تیمبوکتو می‌آیند به وسیله قایق‌ها به دیگر نقاط مالی منتقل می‌شوند.


title: تیمبوکتو

text: بیشتر گردشگران میان ماه‌های نوامبر و فوریه که دمای هوا پایین است از تیمبوکتو بازدید می‌کنند. در دهه ۸۰ میلادی با ساخت هتل بوکتو و هتل آزالای امکان اسکان برای گردشگران فراهم شد. در دهه‌های بعد تعداد گردشگران افزایش یافت به گونه که در سال ۲۰۰۶ هفت هتل کوچک و مهمانخانه در تیمبوکتو موجود بوده. شهر از درآمدی به میزان ۵٬۰۰۰ میزان سی اف ای از حضور گردشگران بهره برده‌است.


title: تیمبوکتو

text: از سال ۲۰۰۸ میلادی القائده در مغرب اسلامی شروع به ربودن گردشگران در منطقه ساحل کرد. در ژانویه ۲۰۰۹ چهار گردشگر که برای شرکت در جشنواره‌ای به شهر آندرامبوکانه در مرز مالی و نیجر رفته بودند، ربوده شدند و در ادامه یکی از این چهار گردگشر به قتل رسید. در نتیجه این ماجرا و چند حادثه دیگر تعدادی از کشورها از جمله فرانسه، بریتانیا و آمریکا به شهروندانشان توصیه کردند که به مناطقی که از باماکو دور هستند سفر نکنند. تعداد گردشگرانی که از تیمبوکتو بازدید می‌کردند به شدت کاهش یافت و به ۶٬۰۰۰ نفر در ۲۰۰۹ و تنها ۴۹۲ نفر در چهار ماه اول سال ۲۰۱۱ رسید.


title: تیمبوکتو

text: به خاطر نگرانی‌های امنیتی، دولت مالی در سال ۲۰۱۰ جشنواره بیابان را از اسکانه به حومه تیمبوکتو برد. در ۲۰۱۱ جشنواره با حضور ۸۰۰ گردشگر برگزار شد. در نوامبر ۲۰۱۱ مردان مصلح به اقامت گاه گردشگران در هتلی در تیمبوکتو یورش بردند، یک نفر را کشتند و سه نفر دیگر را ربودند. این نخستین حادثه تروریستی در خود تیمبوکتو بود.


title: تیمبوکتو

text: با اینکه فرانسوی زبان رسمی مالی است، امروزه اکثر ساکنان تیمبوکتو به زبان کویراچینی که از زبان‌های سنغای است و نقش زبان میانجی را بازی می‌کند، استفاده می‌کنند.


title: تیمبوکتو

text: عربی در قرن یازدهم میلادی و با ورود اسلام به تیمبوکتو آمد و نقش زبان آموزشی و دینی را دارد. با اینکه زبان بامبارا میان بزرگترین گروه قومی مالی یعنی مردم بامبارا رواج دارد، اما تنها محدود به مناطق جنوبی کشور است. با بهبود زیرساخت‌ها و مرتبط شدن تیمبوکتو به شهرهای بزرگ جنوب مالی، استفاده از بامبارا در این شهر تا پیش از اعلام استقلال آزاواد در حال گسترش بود.


title: تیمبوکتو

text: مهمترین رویداد فرهنگی شهر جشنواره بیابان است. زمانی که شورش طوارق در ۱۹۹۶ تحت رهبری کوناره به پایان رسید، ۳٬۰۰۰ سلاح در جشنی سوزانده شد که بعدها در ۲۹ مارس ۲۰۰۳ شعله‌های صلح نام گرفت و مکانی برای برگزاری آن ساخته شد. جشنواره بیابان در ژانویه برای بزرگداشت معاهده صلح در نزدیکی شهر برگزار می‌شود.


title: تیمبوکتو

text: در جلسه دوازدهم کمیته میراث جهانی یونسکو در دسامبر ۱۹۸۸ بخشی از مرکز تاریخی تیمبوکتو برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو نامزد کردند. این انتخاب‌ها بر سه معیار استوار بودند: اولین نامزدی در ۱۹۷۹ به خاطر عدم علامتگذاری نامناسب ناموفق بود: دولت مالی کل شهر تیمبوکتو را در نظر گرفته بود، نزدیک به یک دهه بعد سه مسجد و ۱۶ مقبره یا گورستان از شهر قدیمی برای میراث جهانی یونسکو انتخاب شد.


title: تیمبوکتو

text: در می۲۰۱۲ نیروهای انصارالدین مقبره‌ای را در این شهر ویران کردند، همچنین در ژوئن ۲۰۱۲ در پی نبرد گائو و تیمبوکتو، دیگر مقبره‌ها، از جمله مقبره سیدی محمود، توسط دیگر گروه‌های مشابه که با بیل و کلنگ به آن‌ها یورش برده بودند تخریب شدند. یکی از سخنگویان انصارالدین بیان کرد که این مقبره‌ها از آن رو که نمادهای شرک آلود بودند می‌بایست تخریب شوند. این عمل به عنوان جنایت علیه بشریت و جنایت جنگی توصیف شده‌است.


title: تیمبوکتو

text: تیمبوکتو در میان قرن‌های ۱۳ تا ۱۷ میلادی، یکی از مراکز جهانی آموزش اسلامی بوده‌است، به خصوص در دوران امپراتوری مالی و حکومت اسکیا محمد اول. دولت مالی و سازمان‌های مردم‌نهاد در حال فهرست نویسی و نگهداری میراث مکتوب این دوره که با عنوان نسخه‌های خطی تیمبوکتو شناخته می‌شود هستند.


title: تیمبوکتو

text: رشد اقتصادی تیمبوکتو در سده‌های ۱۳ و ۱۴ میلادی سبب شد مهاجرت عالمان از ولاته به تیمبوکتو شد، همین منجر به آغاز دوران طلایی شهر در سده‌های ۱۵ و ۱۶ میلادی شد و شهر به مرکزی برای عالمان، هنرمندان و دانشمندان بدل شد. جمع‌آوری کتاب‌ها از دیگر نقاط جهان اسلامی و حمایت امپراتور اسکیا محمد سبب کتابت هزاران کتاب خطی شد.


title: تیمبوکتو

text: کلاس‌های درس در مکان‌هایی که به نام مدرسه شناخته می‌شد برپا می‌شدند که امروزه با عنوان دانشکده تیمبوکتو شناخته می‌شوند، سه مدرسه معروف تیمبوکتو عبارت اند از جنگاریبر، سیدی یحیی و سنکوره که ۲۵٬۰۰۰ طلبه در آن به تحصیل می‌پرداخته‌اند.


title: تیمبوکتو

text: برخلاف مراکز تحصیلی سکولار اروپا این مراکز به عنوان مدارس دینی مطرح بودند. در حالی که مدارس اروپایی برپایه همکاری استاد و شاگرد پدید آمده بودند مدارس تیمبوکتو به صورت دودمانی اداره و حمایت می‌شدند و این خانواده‌ها همچنین حجره‌هایی در اختیار طلبه‌ها برای سکونتشان قرار می‌دادند. با اینکه قوانین اسلامی و آموزه‌هایش در جریان گسترش اسلام از شمال آفریقا به تیمبوکتو آمده بودند، علوم اسلامی در غرب آفریقا توسط احمد بابا التمبکتی به عنوان بزرگترین عالم شهر گسترش یافت.


title: تیمبوکتو

text: نظام آموزشی تا قرن نوزدهم میلادی به همان شکل حفظ شد. آموزش اسلامی در تیمبوکتو با اشغال اش توسط فرانسویان، خشکسالی در دهه ۷۰ و ۸۰ میلادی و جنگ داخلی مالی در دهه ۹۰ میلادی، با مشکلات فراوان روبرو شده‌است.


title: تیمبوکتو

text: صدها هزار نسخه خطی در طول سده‌ها در تیمبوکتو جمع‌آوری شده‌است. بعضی در خود این شهر نوشته شده‌است، بعضی از جمله نسخه‌های نفیس قرآن که به خانواده‌های ثروتمند تعلق دارد، در جریان فعال تجارت کتاب به تیمبوکتو آورده شده.


title: تیمبوکتو

text: در دوران افول شهر صاحبان بسیاری از این کتاب‌ها با پنهان کردن شان در زیرزمین‌ها و زیر خاک یا در دیوارهای کاه گلی مسجدها، آن‌ها را حفظ کردند. اکنون بیش از ۷۰۰٬۰۰۰ نسخه خطی در مجموعه‌ای از کتاب‌خانه‌ها در تیمبوکتو نگهداری می‌شوند. اما در ژانویه ۲۰۱۳ نیروهای شورشی بسیاری از نسخه‌های خطی را پیش از ترک شهر نابود کردند. این کتابخانه‌ها بزرگترین کتابخانه‌ها از ۶۰ کتابخانه خصوصی یا عمومی موجود در تیمبوکتو هستند، هرچند برخی از این ۶۰ کتاب‌خانه تنها ردیفی کوچک از کتاب دارند. در شرایط موجود بسیاری از کتاب‌ها آسیب می‌بینند یا سرقت می‌شوند. پروژه نسخه‌های خطی تیمبوکتو که توسط دانشگاه‌های مستقل پدید آمده‌است به حفظ این نسخه‌ها کمک می‌کند.


title: تیمبوکتو

text: تیمبوکتو با شش شهر جهان خواهرخوانده است:


title: سد شمو

text: «درواه» در گویش لارستانی و به ویژه کوخِردی در جنوب ایران به پدیده‌های طبیعی دره مانندی که بیشتر نقش مسیل را دارد «دَرواه» می‌گویند. درواه (دره) یا وادی: گشادگی میان دو کوه که شامل زمینی است دراز. کشیده که غالباً رودی در آن جریان دارد و یا معبر سیل است.


title: سد شمو

text: در قله این کوه چُک بلندی وجود دارد که بنام «چُک تُرُه» معروف است دقیقاً از پائین این چُک «درواه شمو» آغاز می‌شود. این دره بزرگ و دراز بطول تقریبی ۲۵ تا ۳۰ کیلومتر ابتدا از بن کوه ناخ «شمال کوخرد» و از «سَرگرد گری زامردان» سرازیر می‌شود از سمت مغرب «تنگیرد» و به طول مایل و پر پیچ و خم از دامنهٔ کوهستان می‌گذرد و از منطقه درازو عبور می‌کند و در مغرب «شلگیر جاوید» به رودخانه مهران می‌ریزد.


title: سد شمو

text: بعد عبور درواه شمو از «گری زامردان» به‌گری «سنگ بُندبنِ» می‌رسد، پس از گذر از سنگ بُندبنِ یک چشمه کوچکی و گریوه تنگی وجود دارد که بنام «گری چَپان» معروف است می‌رسد. پس از عبور از گری چَپان به پُشت پر دراخی و سَرگرد تنگه شُمو وارد تنگه شمو می‌شود، درواه در مسیر خود ادامه می‌یاید تا اینکه به سد شمو می‌ریزد.


title: سد شمو

text: سیل «درواه شمو» چهار بار کوخرد را خراب کرده‌است.


title: سد شمو

text: تمام مردم کوخرد خانه‌هاشان را ترک می‌کنند و به «مسجد جامع قبله» پناه می‌برند، چون قرص مسجد در حدود ۳ متر از سطح زمین بلندتر بود و از ورود آب در امان بود. این سیل ویران‌کننده این قدر روی مردم کوخرد تأثیر داشته بوده که کسانی که در همان سال تولد شده بودند بعدها مردم سال تولد آنان بانام سیل یاد می‌کردند، وقتی صحبتی از سن وسال پیش می‌آمد مثلاً می‌گفتند فلان کس سال «اَوِ گُوتُو» تولد شده‌است. و (گوتو به گویش کوخردی یعنی بزرگ) یعنی سال آب بزرگ یعنی فلان کس سالی که سیل آمد تولد شده‌است. حالا که ۵۹ سال از این حادثه می‌گذرد هنوز در ذهن پیر مردها و پیر زن‌ها این سیل ویران کنند باقی‌مانده و است و این سال بنام «سال او گوتو» نزد مردم معروف است.


title: سد شمو

text: در سال ۱۹۸۶ میلادی اهالی کوخرد و با کمک اهل خیر سدی در دهانه دره شمو ساختند که جلوگیری از آب کند و دهستان کوخرد درامان باشد، و همچنین از آب سد نیز برای کشتزارها استفاده نمایند.


title: مجانب

text: در هندسهٔ تحلیلی مُجانب یک منحنی، خطی است که فاصلهٔ منحنی از آن در بی‌نهایت به صفر نزدیک می‌شود. برخی از کتب مرجع قدیمی‌تر شرط عدم برخورد خط با منحنی در هر همسایگی بی‌نهایت را نیز ذکر کرده‌اند، اما کتب مرجع امروز‌ی‌تر این شرط را لازم ندانسته‌اند. در برخی حوزه‌های دیگر، مثلاً هندسهٔ جبری، مجانب به صورت خطی تعریف می‌شود که در بی‌نهایت بر منحنی مماس است.


title: مجانب

text: مجانب‌ها بر سه قسم‌اند: افقی، عمودی، و مایل. برای منحنی‌های به شکل نمودار تابع y = ƒ(x)، مجانب‌های افقی خطوطی هستند که نمودار تابع به هنگامی که x به +∞ یا −∞ میل می‌کند، به آن خطوط نزدیک می‌شود. مجانب‌های عمودی خطوطی عمودی هستند که تابع در نزدیکی آن‌ها بی‌کران افزایش یا کاهش می‌یابد. وهمچنین مجانب به دو زاویه ای در هندسه گفته می شود که مجاور و مکمل یکدیگر باشند.


title: فرامرز پسر رستم

text: فرامرز از پهلوانان زابلی در شاهنامهٔ فردوسی است. او پهلوان و فرزند رستم، نوه دستان و نواده سام و نریمان بود که به دست بهمن کشته شد. فرامرز بار اول در حمله ایرانیان به کین‌سیاوش به مرزهای توران خودنمایی نمود او پیش‌قراول و طلایه‌دار رستم در حمله به مرز توران است.(البته فرامرز به دست بهمن کشته نشد و تا آخرین نفس با او جنگید و به درگاه یزدان نالید که روا مدارد زنده به دست بهمن بیفتد. پس در همان حال رها کردن تیر مرغ روحش پر کشید و بهمن بدن مرده فرامرز را به دار کشید.)


title: فرامرز پسر رستم

text: فرامرز سردسته گردان تجسس، هنگام هجوم به مرز توران‌زمین، به بخش یا استان سپیجاب وارد شد و در آنجا با مرزبان آن بنام ورآزاد مواجه گشت. ورآزاد با سپاه خویش در برابر او ظاهر شد و از او پرسید چکاره است در این حدود چکار می‌کند، همچنین نامش چیست تا از فرجام کارش آسوده شود. آیا بفرمان افراسیاب قدم به این مرز گذاشته‌ای چه پیغامی از شاه توران آورده‌ای؟ نباید بدون احراز هویت بر دست من هلاک گردی.


title: فرامرز پسر رستم

text: فرامرز در اوج قدرت و پهلوانی بود پاسخ او را دگرگونه داد و گفت: من چرا باید بر تو بد ذات نامم را بگویم از نام من شیران پیچان شوند پیلان بی‌جان. به کین‌سیاوش پا به این مرز گذاشته‌ام و از این مرز بی‌ارز دود و آتش چنان خواهد برخاست که گرد هوا بر آن نخواهد رسید. ورازاد حرف‌های او را بیهوده دانست پیکار با فرامرز آغاز شد:


title: فرامرز پسر رستم

text: در داستان رستم و اسفندیار فرامرز و زواره که از قول رستم به اسفندیار مبنی بر اینکه نبرد فقط تن به تن باشد و کسی دخالت نکند، بی‌خبر بودند، به اردوگاه اسفندیار حمله برده و مهرنوش و نوش‌آذر پسران دوم و سوم اسفندیار را در نبرد به هلاکت می‌رسانند، در داستان رستم و شغاد نیز پس از اینکه رستم با دسیسه شاه کابل و شغاد کشته شد، فرامرز به کابل لشکرکشی کرد و با کشتن شاه کابل و کشتار چهل تن از خاندانش انتقام مرگ رستم را گرفت.


title: فرامرز پسر رستم

text: کتاب فرامرزنامه که یکی از سروده‌های رزمی ادبیات ایران است نزدیک به سده پنجم هجری کمتر از یکصد سال پس از شاهنامه فردوسی پیرامون پهلوانی‌های فرامرز و نبردهایش سروده شده‌است. سراینده فرامرزنامه ناشناخته است.


title: فرامرز پسر رستم

text: از فرامرز در دیگر کتاب‌های پهلوانی یا داستان‌های منسوب به شاهنامه هم یاد شده‌است، مانند برزونامه که در آن یکی از کنش‌های مهم او نبرد به جای رستم با برزو پسر سهراب بود. البته به روایت دیگر منابع، فرامرز به هندوستان رفت و به همراهی فرزندش جهانگیر در آنجا ماند. آنگاه با تیمور فرزند برزو هم‌نشینی داشته و او را راهنمایی کرده‌است.


title: فرامرز پسر رستم

text: فرامرز، در برهان قاطع فرآمرز یا آمرزنده دشمن، پیش آمرزنده خوانده شده‌است.


title: فهرست ایرانیان باستان

text: شواهد کتیبهای را برای حاکمان قبل از کوروش بزرگ بسیار مشکوک، و اغلب در نظر گرفته شده‌اند توسط اختراع شده‌است داریوش اول.


title: فهرست ایرانیان باستان

text: "همچنین دودمان آرگید و سلکوئید را برای حاکمان خارجی بر فراز ایران ۳۳۰–۲۴۷ قبل از میلاد مسیح مشاهده کنید"


title: برد تخاری

text: بُرد تُخاری از ایرانیان سده دوم هجری قمری بود. پسر او از سرشناسان ایرانی آن سده بود.


title: برد تخاری

text: برد از زرتشتیان و از مردم خراسان و اهل تخارستان بود و صاحب کتاب اغانی و کسان دیگر تبار او را به گشتاسب و لهراسب، از پادشاهان (داستانی) ایران می‌رسانند.


title: برد تخاری

text: برد در جنگهای مهلّب بن ابی صفره در خراسان بدست عرب‌ها اسیر شد و در سال ۸۴ هجری در بصره درگذشت. پسر او به نام بشّار در بصره به دنیا آمد و بعداً از شاعران معروف عربی‌گوی شد. بشار بن برد از پیشگامان جنبش ادبی عربی در روزگار عباسی و پیشوای نوآوران در شعر عربی بود. بشار در شعرهای خود از تبعیض عربها نسبت به دیگر اقوام اظهار ناخشنودی کرده و اشارات زیادی به اصل و تبار و شهر و دیار خود دارد.


title: برد تخاری

text: از شعرهای بشار و گفته‌های دیگر منابع روشن می‌شود که بُرد در خراسان فردی بی نام‌ونشان نبوده.


title: جفینه

text: جُفَینه مردی از مسیحیان حیره بود که سعد وقّاص، از سرداران عرب در جریان حمله اعراب به پادشاهی ساسانی، او را در پی قرارداد آشتی‌ای که با مردم حیره بسته بود به مدینه آورد تا در آنجا به مردم خط و نوشتن بیاموزد.


title: جفینه

text: عبیدالله بن عمر، پسر خلیفهٔ دوم، جفینه را کشت. قتل جفینه تنها بدین سبب بود که عبدالرحمن بن عوف یا عبدالرحمن بن ابی بکر ادعا کرده بودند او را همراه با هرمزان (از فرماندهان سابق ساسانی که مسلمان شده بود) دیده‌اند در حالی که سلاح قاتل را در دست داشته‌اند. عبیدالله از ماجرای خوانخواهی از پدرش عمر معروف شد که در ذی الحجه ۲۳/ نوامبر ۶۴۴، به دست غلام ایرانی مغیرة بن شعبه به نام ابولؤلؤ کشته شده بود. عبیدالله پس از کشته شدن پدرش عمر توسط پیروز نهاوندی، چهار تن را به ظن دست داشتن در آن قتل کشت. این چهار تن هرمزان، مروارید دختر پیروز و یک دختر خردسال دیگر پیروز و جفینه (بر اساس گزارش عبدالرحمن بن عوف یا عبدالرحمن بن ابی بکر) بودند. بنابر روایتی، پیروز نهاوندی خودکشی کرده است و روایاتی نیز حاکی از فرار اوست.


title: جفینه

text: یعقوبی معتقد است که عبیدالله، ابولؤلؤ و زن و دخترش را کشت. منابع زیادی حاکی از آن هستند که وی همچنین با برده‌های ایرانی مدینه و حتی برخی از مهاجرین نیز درگیر شد. منابع معتقدند که عبیدالله از سلامت روحی و روانی چندانی برخوردار نبوده است و شخصیتی مذموم در خانواده عمر بوده (گفته می‌شود یک بار عمر عبیدالله را به خاطر نوشیدن شراب، حد شرعی زد). با این وجود، عمل عبیدالله خلاف شرع تلقی می‌شد و وی نزد سعد ابن ابی وقاص مدتی بازداشت بود. با این حال عموماً رفتار او را قتل شمرده‌اند و نه قصاص. زمانی که عبیدالله را بازداشت کردند، تهدید کرد که تمام اسیران خارجی مدینه و برخی از مهاجران و انصار را خواهد کشت.


title: جفینه

text: پس از به خلافت رسیدن عثمان، وی پسر عمر را قصاص نکرد و این عمل عثمان بهانه‌ای به دست مخالفانش داد. علی ابن ابیطالب و دیگران به شدت به او اعتراض کردند و علی تهدید کرد اگر در موقعیت مناسبی قرار گیرد، حکم قصاص را دربارهٔ او اجرا خواهد کرد. علی خطاب به عثمان گفت: «این فاسق - اشاره به عبیدالله - را به خون‌خواهی هرمزان بکش که با کشتن مسلمانی بی گناه، مرتکب خطایی عظیم شده». این ناخشنودی در او وجود داشت تا نبرد صفین که عبیدالله از علی اجازهٔ ورود خواست و علی به او گفت: «آیا تو که هرمزان را به ناحق کشته‌ای با آنکه او به دست عموی من عباس اسلام آورده بود و پدر تو نیز از غنایم مسلمانان برای او دو هزار درهم وظیفه مقرر داشته بود، حالا انتظار داری که از دست من جان سالم به در بری؟» عبیدالله در پاسخ گفت: «سپاس خدای را که ما را در وضعی قرار داد که تو خون هرمزان را از من می‌خواهی و من خون امیرالمؤمنین عثمان را». عبیدالله در نبرد صفین در کنار معاویه جنگید و کشته شد.


title: جفینه

text: تاریخ طبری، ۱/۲۷۹۵ و ۱/۲۷۹۷ و ابن اثیر، الکامل ج ۲ ص ۳۹.


title: چاپ سیلک

text: چاپ سیلک‌اسکرین یا «چاپ سیلک» روشی برای چاپ تصویر است در این روش از پارچه با توری با سوراخ‌های بسیار ریز استفاده می‌شود. توری در قابی ثابت می‌شود. تصویر مورد نظر روی این توری نقش می‌شود. سپس بخش‌هایی از تصویر که نباید رنگ بخورد با ماده‌ای مسدود کننده پوشیده می‌شود. این قاب توری را در این حالت شابلون یا کلیشه می‌نامند. سپس زیرکار را با فشار کاردک یا غلتک به سطح چاپ شونده منتقل می‌کنند. رنگ یا زیرکار فقط از بخش‌هایی که مسدود نشده یه کاغذ یا سطح چاپ شونده منتقل می‌شود و تصویر روی آن ظاهر می‌گردد.


title: چاپ سیلک

text: با این روش می‌توان بر روی مواد مختلف چاپ‌های تک‌رنگ یا چندرنگ صورت داد. با سیلک‌اسکرین می‌توان روی انواع مواد مانند پارچه و چینی و سرامیک و فلز و غیره تصویر چاپ کرد. با چاپ سیلک می‌توان روی اجسام با شکلهای مدور و غیر مسطح نیز چاپ نمود که از این نظر در بین روش‌های چاپی منحصربه‌فرد است. این نوع چاپ برای چاپ تبلیغی بر روی اشیای گوناگون مثل تقویم و سررسید و لیوان و کاغذ بکار می‌رود.


title: چاپ سیلک

text: چاپ سیلک انواع مختلفی دارد که شامل: و… می‌باشد.


title: چاپ سیلک

text: چاپ سیلک سابقه‌ای چند هزار ساله دارد و گفته می‌شود که در ژاپن اختراع شده‌است.


title: چاپ سیلک

text: سیلک اسکرین نوعی روش چاپ و تکثیر است که با امکانات فراوان، بر روی اشیای مختلف، در شکل‌ها و اندازه‌های گوناگون، قابل اجراست. در این روش از پارچه با توری با سوراخ‌های بسیار ریز استفاده می‌شود. توری در قابی ثابت می‌شود. تصویر مورد نظر روی این توری نقش می‌شود. سپس بخش‌هایی از تصویر که نباید رنگ بخورد با ماده‌ای مسدودکننده مانند موم پوشیده می‌شود. این قاب توری را در این حالت شابلون یا کلیشه می‌نامند. سپس مرکب چاپ یا رنگ را با فشار کاردک یا غلطک به سطح چاپ شونده منتقل می‌کنند. رنگ یا مرکب فقط از بخش‌هایی که مسدود نشده یه کاغذ یا سطح چاپ شونده منتقل می‌شود و تصویر روی آن ظاهر می‌گردد.


title: چاپ سیلک

text: دامنهٔ کاربرد این چاپ از ساده‌ترین و ارزانترین وجه آن (که به عنوان چاپ صنعتی و در مورد کالاهای مصرفی بکار می‌رود) تا پیچیده‌ترین و پیشرفته‌ترین مرحله آن (که بکار خلق آثار هنری می‌آید) گسترده‌است. از تصویر روی شیشه‌های شیر پاستوریزه، آب معدنی و نوشابه‌های متداول، انواع مواد مانند پارچه و چینی و سرامیک و فلز و تابلوهای راهنمایی و رانندگی و تابلوهای اسامی خیابان‌ها و پلاک منازل، حروف روی دستگاه‌های صوتی و انواع لوازم و وسایل زندگی گرفته تا برخی از پوسترهای تبلیغاتی و کارهای هنری و غیره تصویر چاپ کرد. با چاپ سیلک می‌توان روی اجسام با شکلهای مدور و غیر مسطح نیز چاپ نمود که از این نظر در بین روش‌های چاپی منحصربه‌فرد است. اما سیلک اسکرین چیست؟


title: چاپ سیلک

text: چاپ سیلک اسکرین فراگرد پیشرفته تری است از چاپ با اِستنسیل(stencil) که در اوایل سده حاضر باب شد. در ابتدا بیشتر کاربرد تبلیغاتی و نمایشی داشت. از چند دههٔ پیش، هنرمندان این فن را بکار خویش گرفتند و به آن نام سری گرافی (seri graphy) دادند. چاپ با اِستنسیل یکی از ساده‌ترین شیوه‌های نسخه برداری است. اِستنسیل ورقه‌ای است که حروف یا طرح در روی آن کنده شده و با مالیدن یا پاشیدن مرکب یا رنگ بر روی آن، شکل حروف یا طرح بر روی سطح زیرین نقش می‌بندد. کلمه اِستنسیل هم به این ورقه، هم به فراگرد چاپ به وسیله این ورقه و هم به نقش حاصل از این شیوهٔ چاپ اطلاق می‌شود.


title: چاپ سیلک

text: فن اِستنسیل در چین و ژاپن و مصر قدیم متداول بوده‌است. نمونه‌های کهن اِستنسیل‌های بدست آمده در چین با بنای دیوار بزرگ چین و نمونه‌های بدست آمده در مصر با بنای اهرام ثلاثه هم‌زمان‌اند. نمونه‌های بسیاری از تصویرهای بودا، که با چاپ اِستنسیل تهیه شده باقی‌مانده‌است. اِستنسیل در مشرق زمین چه برای مقاصد هنری و چه برای مقاصد تجاری (مثلاً برای نقش پارچه‌های مصرفی)، فنی متداول و شناخته شده بود؛ درحالی که در مغرب زمین بیشتر جنبهٔ مادی و مصرفی داشت. در سدهٔ هفده در فرانسه و انگلستان و در اواخر سدهٔ هچده و اوایل سده نوزده در آمریکای شمالی، برای طراحی کاغذهای دیواری اِستنسیل به کار می‌رفت.


title: چاپ سیلک

text: ابتدا برای ساختن اِستنسیل از برگهای پاپیروس، پوست حیوانات و پارچه استفاده می‌کردند، بعدها برای ایجاد نقش‌های پیچیده‌تر، لازم بود اِستنسیل‌های ظریف تر از اِستنسیل‌های پیشین بکار رود. برای جلوگیری از پاره شدن چنین اِستنسیل‌هایی بود که استفاده از شبکهٔ نخ‌های ابریشم آغاز شد. دو ورقه را هم‌زمان می‌بریدند، شبکهٔ نخ‌های ابریشم را مابین این دو ورقه قرار می‌دادند و به آان دو می‌چسپاندند. به تدریج معمول شد که به جای شبکهٔ نخ‌های ابریشم، یک تکه پارچهٔ ابریشمین را به پشت ورقهٔ اِستنسیل بچسپانند؛ و بعدها پارچه ابریشمین را بر روی یک کلاف چوبی کشیدند.


title: چاپ سیلک

text: تحول چاپ اِستنسیل به چاپ سیلک اسکرین درست از همین‌جا آغاز می‌شود. سیلک اسکرین در واقع نام خود را از پارچهٔ ابریشمین نازک مشبکی گرفته که با اتصال به کلاف، به عنوان تکیه گاهی برای ورقهٔ اِستنسیل بکار می‌رود. ورقهٔ اِستنسیل به این شبکهٔ ابریشمین چسپانده می‌شود. شبکهٔ باز ابریشم رنگ یا مرکب را از خود رد می‌کند، درحالی که ورقه اِستنسیل آن را نگاه می‌دارد.


title: چاپ سیلک

text: تعیین تاریخ دقیق تحول فراگرد اِستنسیل به سیلک اسکرین دشوار است. در ۱۹۰۷ ساموئل سیمون، اهل منچستر، استفاده از سیلک اسکرین را به نام خود به ثبت رساند. او برای کشیدن مرکب روی اِستنسیل از قلم موی نقاشی استفاده می‌کردن.


title: چاپ سیلک

text: در سال ۱۹۳۶، گروهی از هنرمندان آمریکایی جامعه ملی سری گرافی را تشکیل دادند. در این زمان است که کاربرد سیلک اسکرین با اهداف غیر تجاری آغاز می‌شود. هنر سر گرافی (که در آن هنرمند طرح خود را با فراگرد سیلک اسکرین به چاپ می‌رساند) به وسیلهٔ عده‌ای از نقاشان برجسته معاصر اعتبار زیادی یافته‌است.


title: چاپ سیلک

text: در فرانسه ویکتور وازارلی، در انگلستان ادواردو پائولوزی و بریجت ریلی، و در ایالات متحده جیم دین، کلاس اولدنبرگ و اندی وارهول از مروّجان این هنرند.


title: چاپ سیلک

text: در چاپ سیلک رنگ‌های مختلفی استفاده می‌شود که اساس همه آنها آب و روغن است که این خودش براساس سطحوحی که می‌خواهیم کار چاپ را روی ان انجام دهیم تنوع رنگی ما نیز مختلف است.


title: چاپ سیلک

text: لازم به توضیح است که هر کدام از این نوع رنگ‌ها برای خود یک حلال ویژه ای دارند. مثلاً رنگ pp دارای حلال ریتارد و همچنین رنک pvc نیز از این حلال بهره می‌برد. در این‌جا باید یاد اور بشیم که خود حلال بنزین دارای رنگ روغنی می‌باشد.


title: چاپ سیلک

text: برای درست کردن رنگهای مختلف نیاز ندارین همه نوع رنگ را خرید بکنید همینکه پنج تا از رنگ‌های اصلیشو تهیه بکنید کافیه که این رنگ‌ها عبارتند از رنگ‌های مشکی، سفید، زرد، آبی، قرمز


title: غار قلعه‌جوق

text: غار قلعه جوق واقع در استان همدان و شهرستان فامنین در روستایی به نام قلعه جوق می‌باشد.


title: غار قلعه‌جوق

text: زمان دقیق حفر و ایجاد آن مشخص نیست ولی به احتمال قوی تاریخ ایجاد آن بنا به قبل از میلاد به دورهٔ مادها یا پیش از آن می‌رسد و به عنوان پناهگاه شاهکان کوچک ایرانی آن دوره بوده‌است.


title: غار قلعه‌جوق

text: این غار در دیواره سنگی مشرف به دره سرسبز فرد جام قلعه جوق واقع گردیده‌است که دهانهٔ ورودی آن در حدود بیست متر از سطح زمین ارتفاع دارد و در شیب قایم دیواره سنگی ایجاد شده‌است. در ابتدای ورود دهانه‌غار حدود دو متر قطر دارد که باید از سوراخ بالای دهانه وارد بخش اصلی غار شد.


title: غار قلعه‌جوق

text: حفره ورودی به قطر حدود نیم متر الی ۷۵ سانتیمتر می‌باشد به‌طوری‌که امکان خروج ۲ نفر از آن وجود ندارد. پس از عبور از این حفره وارد بخش اصلی غار می‌شویم که عبارت است از دالانی بزرگ که در دو طرف آن اتاقهای کوچکی تعبیه شده‌است.


title: غار قلعه‌جوق

text: شایع است که بوعلی سینا مدتی در این غار زندانی بوده‌است و ابونصر امام همدانی، طاهربن محمد بن ابوالحسین نوه عبدالرحمن امام معروف همدان در این غار درگذشت و جنازه‌اش به همدان منتقل شد و در آنجا دفن گردید.


title: غار قلعه‌جوق

text: در قله کوه مقابل به این غار برجی وجود دارد که برای دیدبانی از آن استفاده می‌شده‌است. درگذشته دارای نردبان چوبی بلندی جهت دیدن داخل غار بود ولی به سبب آزار واذیتی که برای اهالی روستا داشته آن را برداشتند و در سال ۱۳۷۰ توسط اهالی، تیر چوبی بلندی جهت ورودبه غار تعبیه شد که به مرور ازبین رفت و اکنون بدون وسیله ورودی است. این غار در دوره ماد و به احتمالی دوره هخامنشی حفر شده.


title: کهل سفلی (شاهین‌دژ)

text: کهل سفلی یا کویل روستایی از دهستان چهاردولی، بخش کشاورز، شهرستان شاهین‌دژ، استان آذربایجان غربی است و در شش کیلومتری شمال شاهین‌دژ قرار دارد. جمعیت این روستا در سال ۱۳۸۵، برابر با ۹۶ نفر و ۲۴ خانوار بوده‌است


title: مروج‌الذهب و معادن‌الجوهر

text: مُروج‌الذَهَب و معادن‌الجوهر کتابی است تاریخی نوشته علی بن حسین مسعودی، تاریخ‌نویس و جغرافی‌دان سدهٔ ۴ هجری. نام کتاب (که برخی به اشتباه "مروّج الذهب" می‌خوانند) به معنی گذرگاه‌ها و معدن‌های گوهر است ("مروج" جمع "مَرج" به معنای چمنزار یا مرغزار است). "مروج‌الذهب" که در ۱۳ جلد به نگارش درآمده، به ضبط و ثبت تاریخ بشر، داستان‌های تاریخی و مسائل قوم‌شناسی مللی می‌پردازد که مسعودی در مسیر مسافرتهای خود از مصر تا هندوستان آن‌ها را ملاقات کرده بود.


title: مروج‌الذهب و معادن‌الجوهر

text: "مروج‌الذهب" به زبان‌های مختلف ترجمه شده‌است که از آن جمله می‌توان به ترجمهٔ فرانسوی آن که تحت نام Les prairies d'or در سال ۱۹۶۲ در پاریس به چاپ رسیده‌است، اشاره کرد.


title: مروج‌الذهب و معادن‌الجوهر

text: "مروج‌الذّهب" آخرین اثر مسعودی و حاصل یک عمر جهانگردی و مطالعه عمیق وی در حوزه اندیشه‌ها و رفتار اقوام مختلف است. او این کتاب را در سال ۳۳۲ هجری قمری نگاشته و در سال ۳۳۶ هجری در آن تجدید نظر کرده‌است. این کتاب که نزد اروپائیان "آواز قوی مسعودی" نیز نامیده می‌شود، در ۱۳۲ باب تنظیم و به دو بخش قبل از اسلام و بعد از اسلام تقسیم شده‌است. مسعودی در بخش نخست به خلقت جهان و توصیف زمین و ذکر سرزمین‌ها و دریاها و رودها و کوه‌ها پرداخته و همچنین از تاریخ انبیا و اخبار ملت‌ها اعم از یهودی، مسیحی، هندی، ایرانی، یونانی و رومی و عرب مطالبی سخن گفته و در بخش دوم مطالبی از ولادت پیامبر اکرم، تاریخ بعثت و هجرت و خلفای راشدین، اموی و عباسی تا سال ۳۳۶ ه قمری مطرح کرده‌است.


title: دستگاه عصبی سمپاتیک

text: دستگاه عصبی سمپاتیک (Sympathetic nervous system یا SNS) (جزو دستگاه عصبی غیرارادی) یا بخشی از دستگاه عصبی خودگردان (در کنار دستگاه پاراسمپاتیک و دستگاه احشایی) است. دستگاه عصبی سمپاتیک در حالت استرس فعال‌تر شده، انسان را برای نبرد یا فرار آماده‌تر می‌کند و به پاسخ جنگ و گریز می‌پردازد؛ البته به صورت همیشگی نیز فعال بوده، در تنظیم سوخت‌وساز پایهٔ بدن نقش دارد. با افزایش فعالیت سمپاتیک، فشار بحرانی انسداد نیز افزایش می‌یابد. افزون بر آن، دستگاه عصبی سمپاتیک، باعث افزایش فشارخون، افزایش تعداد تنفس، افزایش ضربان قلب و گشاد شدن مردمک می‌شود.این هورمون‌ها بر روی اندام‌هایی مانند ماهیچه‌ها قلب مغز و کبد تأثیر می‌گذارد و همان طور که در متن فوق خواندیم موجب فراهم آوردن نوعی حالت آماده باش برای بدن است تا شخص بتواند در عواملی مانند:ستیز و گریز دعوا یا مسابقات ورزشی آمادگی قبلی را داشته باشد.


title: دستگاه عصبی سمپاتیک

text: رشته‌های عصبی سمپاتیک در بخش سمپاتیک، جسم سلولی نورون پیش‌گِرِهی(گانگلیون) در گرهِ کناری نخاع قرار گرفته و آکسون آن به نام رشته پیش‌گرهی پس از برون‌رفت از نخاع وارد گرهِ سمپاتیک در نزدیکی مهره‌ها یا نزدیک روده شده، با نورون پس‌گرهی سیناپس می‌دهد. آکسون نورون پس‌گِرهی (رشته پس‌گرهی) به اندام واکنشگر می‌رود. در رشته‌های عصبی سمپاتیک رشته پیش‌گرهی بیشتر کوتاه بوده، رشتهٔ پس‌گرهی بلند می‌باشد.


title: دستگاه عصبی سمپاتیک

text: از آنجایی که رشته‌های عصبی سمپاتیک در ناحیه سینه‌ای–کمری از نخاع بیرون می‌آیند، بخش سینه‌ای–کمری نیز نامیده می‌شوند. در رشته‌های عصبی سمپاتیک پیام‌های عصبی (نوروترانسمیتر) تراوش‌شونده از رشتهٔ پیش‌گرهی استیل کولین و از رشته‌های پس‌گرهی نوراپی‌نفرین می‌باشد (ماده‌ای که از بخش مرکزی غُدد فوق کلیوی نیز تراوش می‌شود) و از این روی رشته‌های عصبی سمپاتیک را رشته‌های عصبی آدرنرژیک نیز می‌نامند.


title: دستگاه عصبی سمپاتیک

text: البته استثنائاً از انتهای رشته‌های سمپاتیک واقع در غده فوق کلیوی و غدد عرق استیل کولین ترشح می‌شود. البته به هنگام تحریک دستگاه عصبی سمپاتیک در بخش مرکزی غده فوق کلیوی (مدولا) هورمون‌های به نام آدرنالین یا نور آدرنالین که همان (اپینفرین یانور اپی نفرین) را ترشح می‌کند.


title: دستگاه عصبی سمپاتیک

text: پنج نوع گیرندهٔ آلفا و بتا (α۱, α۲ و β۱, β۲, β۳) وجود دارد.


title: دستگاه عصبی سمپاتیک

text: نوراپی‌نفرین


title: دستگاه عصبی سمپاتیک

text: سامانه عصبی خودگردان


title: دستگاه عصبی پاراسمپاتیک

text: رشته‌های عصبی پاراسمپاتیک یا دستگاه عصبی خودکار در بخش پاراسمپاتیک، همانند بخش سمپاتیک، جسم سلولی نورون پیش گره‌ای در شاخ پهلویی نخاع قرار گرفته و آکسون(انتقال دهنده پیام عصبی به بیرون) آن به نام رشته پیش گره‌ای وارد گره (گانگلیون) پاراسمپاتیک (بیشتر در نزدیکی یا دیواره اندام واکنشگر) شده و با نورون پس گره‌ای سیناپس (محل نزدیک شدن رشته‌های عصبی) می‌دهد. آکسون نورون پس‌گره‌ای (رشته پس‌گره‌ای) در فاصله کوتاهی پس از ترک گانگلیون به اندام واکنشگر می‌رسد.


title: دستگاه عصبی پاراسمپاتیک

text: بدین سان در رشته‌های عصبی پاراسمپاتیک بر خلاف رشته‌های عصبی سمپاتیک رشته پیش‌گره‌ای بسیار بلند و رشته پس‌گره‌ای کوتاه می‌باشد.از آنجا که رشته‌های عصبی پاراسمپاتیک در ناحیه جمجمه‌ای-خاجی از نخاع بیرون می‌آیند، بخش جمجه‌ای-خاجی نامیده می‌شوند. در رشته‌های عصبی پاراسمپاتیک پیام‌های عصبی (نوروترانسمیتر) تراوش‌شونده از رشته‌های پیش‌گره‌ای و پس‌گره‌ای، استیل کولین است و از این روی، رشته‌های عصبی پاراسمپاتیک را رشته‌های عصبی کولینرژیک نیز می‌نامند.


title: دستگاه عصبی پاراسمپاتیک

text: گیرنده‌های کولینرژیک در نورون پس‌گره‌ای، اغلب، نیکوتینی و در اندام هدف، اغلب، موسکارینی هستند. استیل کولین پس از رها شدن به سیناپس به‌وسیله استیل کولین استراز تخریب می‌شود تا تحریک، پیوسته نباشد.


title: دستگاه عصبی پاراسمپاتیک

text: استیل کولین


title: دستگاه عصبی پاراسمپاتیک

text: رشته‌های عصبی سمپاتیک پاراسمپاتیک


title: داروشناسی

text: داروشناسی یا فارماکولوژی شاخه‌ای از داروسازی و زیست‌شناسی است که به مطالعه واکنش متقابل داروها (یا مواد شیمیایی) بر موجودات زنده، که منجر به ایجاد اثرات زیست‌شناسی این ترکیبات می‌گردد. داروشناسی شامل دو بخش فارماکودینامیک و فارماکوکینتیک است.


title: داروشناسی

text: ریشهٔ تاریخی فارماکولوژی بالینی به سده‌های میانه و به کتاب پزشکی قانون نوشتهٔ ابن سینا و "گزارش‌اسحاق" نوشته "پترس ایسپانوس" و همچنین "ژان اهلِ سَن‌آمان" بازمی‌گردد.


title: داروشناسی

text: داروشناسی مطالعهٔ تعامل بین موجودزنده و دارو یا موادشیمیایی دریافت‌شده‌است که بر عملکرد طبیعی یا غیرطبیعی بیوشیمیایی اثر می‌گذارد. دو حوزه اصلی فارماکولوژی، فارماکودینامیک و فارماکوکینتیک هستند. به‌طور خلاصه فارماکودینامیک مطالعهٔ اثرات داروها بر بدن، و فارماکوکینتیک، اثر و رفتار بدن بر روی داروها است. بعبارت دیگر فارماکودینامیک، مبحث فعل‌وانفعالات دارو در مواجهه با گیرنده‌های بیولوژیک، و فارماکوکینتیک بحث و تعریف در مورد جذب، توزیع، متابولیسم و دفع دارو در سیستم‌های بیولوژیکی است. لازم به یادآوری‌است که داروشناسی(Pharmacology) با داروسازی(Pharmacy) دو واژهٔ جدا از هم هستند که گاهی به‌اشتباه به‌جای هم به‌کار می‌روند. فارماکولوژی چگونگی رفتار متقابل دارو و سیستم‌بیولوژیکی (بدن) است ولی داروسازی در رابطه با مواداولیه، آماده‌سازی، توزیع، مقدار (دوز) در استفاده از داروهای بی‌خطر و مؤثر است.


title: داروشناسی

text: فارماکولوژی به زیر بخش‌های تخصصی‌تر بخش می‌شود که از میان آنها:


title: اردشیر زاهدی

text: اردشیر زاهدی (۲۴ مهر ۱۳۰۷ – ۲۷ آبان ۱۴۰۰) یک دیپلمات ایرانی بود. وی وزیر خارجه ایران و آخرین سفیر ایران در ایالات متحده آمریکا در دورهٔ محمدرضا شاه پهلوی بود. وی فرزند فضل‌الله زاهدی و همچنین همسر سابق شهناز پهلوی بود.


title: اردشیر زاهدی

text: اردشیر زاهدی در ۲۴ مهر ۱۳۰۷ در تهران به دنیا آمد. پدر وی، سپهبد فضل‌الله زاهدی از نظامیان بلندپایه در سلطنت پهلوی بود. اردشیر زاهدی، دیپلم خود را از یک مدرسه آمریکایی در بیروت، لبنان گرفت و برای ادامه تحصیل به دانشگاه ایالتی یوتا در آمریکا رفت تا درس مهندسی کشاورزی بخواند.


title: اردشیر زاهدی

text: زاهدی در کتاب خاطراتش می‌گوید که اولین دیدارش با محمدرضا پهلوی، شاه ایران را همزمان با اولین بازدید شاه از آمریکا در سال ۱۳۲۸ بوده‌است. در آنجا اردشیر زاهدی به عنوان نمایندهٔ محصلین ایرانی ایالت یوتا به دیدار شاه ایران می‌رود. زاهدی در سال‌های پیش از کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ به ایران بازگشت. در آن زمان آمریکایی‌ها در پروژه‌های گوناگونی در ایران، از جمله حوزه کشاورزی فعالیت داشتند. یکی از این پروژه‌ها به نام «برنامه اصل ۴» که برای بهبود کشاورزی در ایران بود و ۱۳۸ آمریکایی در آن مشغول به فعالیت بودند. یرواند آبراهامیان در کتاب «کودتا» می‌نویسد: «اردشیر زاهدی فرزند سرلشکر زاهدی در پروژه اصل ۴ کار می‌کرد و پیام‌های آمریکایی‌ها را به پدرش که مخفی شده بود، می‌رساند.» در کودتای ۲۵ مرداد ۱۳۳۲، سپهبد فضل‌الله زاهدی، پدر اردشیر زاهدی، از عوامل اصلی آن کودتا بود که در ابتدا شکست می‌خورد و سه روز مخفی می‌شود و پس از پیروزی کودتای ۲۸ مرداد، نخست‌وزیر ایران می‌شود.


title: اردشیر زاهدی

text: در نخستین سفر محمدرضا پهلوی پس از کودتای ۲۸ مرداد به آمریکا، اردشیر زاهدی به عنوان آجودان کشوری همراه شاه به این سفر می‌رود. به‌این ترتیب، وی خیلی زود به حلقه نزدیکان دربار شاه وارد می‌شود. اردشیر زاهدی سپس در سال ۱۳۳۶ با شهناز پهلوی، دختر بزرگ شاه، ازدواج می‌کند. آن‌ها دختری به نام «مهناز» به دنیا آوردند. اما هفت سال بعد، به خواست شهناز پهلوی از هم جدا شدند. در اسناد ساواک، دلیل این جدایی، عیاشی اردشیر زاهدی خوانده شده‌است.


title: اردشیر زاهدی

text: اردشیر زاهدی دو سال بعد از ازدواج با دختر شاه، به آمریکا برگشت تا این بار در سمت سفیر ایران در آن کشور انجام وظیفه کند. دوران کار در آمریکا از اسفندماه سال ۱۳۳۸ شروع شد و در اسفند سال ۱۳۴۰ هم به پایان رسید. اختلافات اردشیر زاهدی با علی امینی نخست‌وزیر بود که سرانجام باعث شد تا زاهدی از مقام سفیر ایران در آمریکا استعفا دهد. زاهدی پس از آن به لندن، انگلستان رفت و سفیر ایران در آنجا شد. مقامی که از سال ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۵ در اختیار وی بود.


title: اردشیر زاهدی

text: زاهدی در ۲۲ دی ۱۳۴۵ به‌جای غلام عباس آرام در کابینه امیرعباس هویدا، به سمت وزیر خارجه ایران رسید. او پنج سال در این سمت باقی ماند. سپس در اوایل دههٔ ۵۰ خورشیدی بار دیگر به عنوان سفیر ایران در ایالت متحده انتخاب شد و تا هنگام انقلاب ۵۷ در آن مقام باقی ماند و آخرین سفیر ایران در ایالات متحده لقب گرفت.


title: اردشیر زاهدی

text: اردشیر زاهدی تنها مقام رسمی حکومت پهلوی بود که در زمان بیماری محمدرضا پهلوی در تبعید با او بود و برای اقامت شاه ایران در ایالات متحده تلاش بسیاری کرد. اردشیر زاهدی پس از بازنشستگی در شهر لوزان، سوییس زندگی کرد.


title: اردشیر زاهدی

text: اردشیر زاهدی در ۲۷ آبان ۱۴۰۰ در سن ۹۳سالگی پس از طی یک دوره بیماری در شهر مونترو، سوئیس درگذشت.


title: اردشیر زاهدی

text: کتابی به نام خاطرات اردشیر زاهدی بیان گر خاطرات وی از دوران کودکی تا زمان استعفای فضل‌الله زاهدی از نخست‌وزیری توسط نشر کتاب‌سرا در ایران چاپ و انتشار یافت.


title: اردشیر زاهدی

text: اردشیر زاهدی در گفتگو با "شبکه پارس" از برنامه هسته‌ای ایران دفاع کرد. وی با انتقاد از ایرانیان خارج‌نشین گفت: «بزرگترین گرفتاری که برای مملکت ما هست و خارجی‌ها استفاده می‌کنند و می‌خواهند میان من و شما را به هم بریزند و از آب گل آلود ماهی بگیرند حق اتم است». وی با اشاره به امضاء ان‌پی‌تی و تعهدنامه‌های بین‌المللی توسط ایران، به تسلیحات اتمی در دست سایر کشورهای منطقه خاورمیانه پرداخت و خطاب به مجری گفت: «اسرائیل چهل سال است که این را دارد و کسی حرفی نمی‌زند. هندوستان و پاکستان این دو امضاء نکردند. این حق و حقانیت ایران است و باید به شما بگویم که گول نخورید و باید به شما بگویم که این اختلافات نباید آنچه را که مربوط به ملت و خواهران و برادران ما است از بین ببرد این مال تاریخ و آینده کشور است گول نخورید که کاری بکنید که آیندگان به ما فحش بدهند.» وی همچنین در مورد ترور قاسم سلیمانی توسط آمریکا در مصاحبه با بی‌بی‌سی فارسی بیان کرده‌است: «قاسم سلیمانی سرباز وطن‌پرستی بود که شرافتمند و بچهٔ ایران بود.» و در ادامه او را در ردهٔ چهره‌های برتر سیاسی و نظامی جهان مانند ژنرال دوگل، مونتگمری، رومل و آیزنهاور توصیف کرد.


title: اردشیر زاهدی

text: اردشیر زاهدی در ۷ اردیبهشت ۱۳۹۹ در گفتگو با بی‌بی‌سی فارسی، با بیان اینکه آتیه ایران متعلق به جوانان ایران است گفت:


title: اردشیر زاهدی

text: اردشیر زاهدی در این گفت‌وگو که در مخالفت با تحریم‌ها سخن می‌گفت، این مدعا را بیان داشت که نظام جمهوری اسلامی برخلاف نظام پهلوی که وارد کننده هواپیما بود، قادر به ساخت هواپیماست. این گفته‌های اردشیر زاهدی توسط برخی از منابع، گمراه‌کننده توصیف شده‌است.


title: اردشیر زاهدی

text: این گفته‌های اردشیر زاهدی در سال‌های پایانی عمر به همراه واکنش او دربرابر شهادت حاج قاسم سلیمانی باعث شد تمامی خبرگزاری‌های ایران خبر فوت وی در آبان ۱۴۰۰ را با تیتر خبری «درگذشت» و در کمالِ احترام یاد کنند و از ادبیات دیگری استفاده نکنند.


title: اردشیر زاهدی

text: یک حساب توییتری با نام اردشیر زاهدی با بیش از ۷۰۰۰ دنبال کننده، مدتی نقل قول‌هایی از وی را در حمایت غیرمستقیم از نظام جمهوری اسلامی ایران منتشر می‌نمود که برخی از رسانه‌های داخل ایران نیز این مطالب را باز نشر می‌کردند. این در حالی است که اردشیر زاهدی در گفتگو با وبسایت ایران‌وایر، داشتن حساب توییتر و انتساب نظرات و جملات منتشر شده در آن را به وی تکذیب نمود و آن را سوءاستفاده از نامش خواند. این حساب توییتری پس از چندی غیرفعال شد.


title: دستگاه عصبی خودمختار

text: دستگاه عصبی خودمختار ، که قبلاً به آن دستگاه عصبی نباتی می گفتند، بخشی از دستگاه اعصاب پیرامونی است که ماهیچگان و غدد را تأمین کرده و بر روی عملکرد اعضای داخلی اثرگذار است. دستگاه اعصاب خودمختار، سامانه کنترلی است که عمدتاً به صورت غیر ارادی عمل کرده و اعمال بدن را چون میزان تپش قلب، گوارش، سرعت تنفس، مردمک چشم، ادرار و برانگیختگی جنسی را نیز تنظیم می کند. این دستگاه، سازوکار اصلی در کنترل پاسخ جنگ-یا-گریز است.


title: دستگاه عصبی خودمختار

text: دستگاه عصبی خودمختار، توسط انعکاس‌های یکپارچه، از طریق ساقه مغز به طناب نخاعی و اعضاء، تنظیم می شود. عملکردهای خودمختار شامل این موارد می شود: کنترل تنفس، تنظیم میزان تپس قلب (مرکز کنترل قلبی)، فعالیت وازوموتو (مرکز وازوموتور)، و برخی از کنش‌های رفلکسی چون سرفه، عطسه، بلع و بالا آوردن. این عملکردها را می توان به زیرحوزه هایی دسته بندی کرد که هرکدام با زیر-دستگاه خودمختار، و دستگاه عصبی پیرامونی مرتبط باشد. هیپوتالاموس، درست بالای ساقه مغزی قرار داشته، و با دریافت تنظیم‌گر از دستگاه لیمبیک، به عنوان یکپارچه کننده کارکردهای خودمختار عمل می کند.


title: دستگاه عصبی خودمختار

text: بر پایه مادهٔ میانجیِ آزادشده می‌توان دستگاه عصبی خودمختار را به بخش‌های کولینرژیک و نورآدرنرژیک بخش کرد. نورون‌هایی که کولینرژیک هستند بر این پایه‌اند:


title: دستگاه عصبی خودمختار

text: مانده نورون‌های پس‌گره‌ای، سمپاتیک نورآدرنرژیک هستند. قسمت مرکزی غده فوق کلیوی، در اصل، یک گره سمپاتیک است که در آن، سلول‌های پس‌گره‌ای آکسون‌های خود را از دست داده و از این‌رو نوراپی‌نفرین، اپی نفرین و اندکی دوپامین را به داخل جریان خون، تراوش می‌کنند. در نتیجه، نورون‌های پیش‌گره‌ای کولینرژیکی که به این سلول‌ها می‌روند، به گونه رشته‌های عصبی حرکتیِ ترشحی این غده درآمده‌اند.


title: دستگاه عصبی خودمختار

text: اعمال فرآوری‌شده به‌دست فعالیت بخش کولینرژیک دستگاه عصبی خودمختار، آن دسته از اعمالی هستند که با جنبه‌های نباتی زندگی روزمره، سروکار دارند. برای نمونه، عمل کولینرژیک با افزایش دادن فعالیت عضلات روده‌ای، افزایش دادن تراوش معدی و شل کردن اسفنگتر پیلور، مایه پیشبرد گوارش و جذب مواد غذایی می‌شود. به همین دلیل و با توجه به عمل کاتابولیک بخش نورآدرنرژیک، بخش کولینرژیک گاهی دستگاه عصبی آنابولیک نیز نامیده می‌شود. این بخش از رشته‌های عصبی، مایه تنگ شدن مردمک چشم و انقباض مثانه می‌شود.


title: دستگاه عصبی خودمختار

text: بخش نورآدرنرژیک در حالات فوریتی به گونه یک مجموعه واحد، تهی‌سازی می‌شود. اثرات این تهی‌سازی، ارزش قابل ملاحظه‌ای از دید آماده‌کردن فرد برای رویارویی با فوریت‌ها دارند. برای نمونه، تهی‌سازی نورآدرنرژیک تطابق را در چشم‌ها شل کرده و مردمک‌ها را گشاد می‌کند (برای ورود نور بیشتر به چشم‌ها)، تپش قلب را تند کرده و فشار خون را بالا می‌برد و رگ‌های خونی پوست را تنگ می‌کند (که خونریزی از زخم‌ها را محدود سازد). تهی‌سازی سمپاتیک، مایه تقویت هوشیاری می‌شود و غلظت گلوکز و اسیدهای چرب آزاد خون را (برای برآورده انرژی بیشتر) افزایش می‌دهد؛ بنابراین تهی‌سازی دستگاه عصبی سمپاتیک بر اثر فوریت‌ها بدن را آماده ستیز یا گریز می‌کند.


title: دستگاه عصبی خودمختار

text: تهی‌سازی سمپاتیک در انسان روزه‌دار، کاهش می‌یابد و هنگامی که انسان روزه‌دار دوباره تغذیه می‌کند، افزایش می‌یابد. این دگرگونی‌های می‌توانند کاهش فشار خون و فعالیت متابولیک برآمده از روزه‌داری و دگرگونی‌های مخالف برآمده از غذا خوردن را توجیه کنند. وزیکول‌های گرانول‌دار کوچک در نورون‌های سمپاتیک پس‌گره‌ای، واجد آ.ت. پ و نوراپی نفرین هستند و وزیکول‌های بزرگ محتوی نوروپپتید y می‌شود. اعمال برآمده از تراوش شدن آ.ت. پ و نوروپپتید y، هنوز روشن نیستند.


title: دستگاه عصبی خودمختار

text: سیناپس‌های (همایه‌های) محیطی مسیرهای حرکتی خودمختار یک محل مناسب برای دستکاری فارماکولوژیک است؛ زیرا انتقال در آن‌ها به روش شیمیایی انجام می‌گیرد. مواد میانجی در انتهاهای عصبی، ساخته شده و انبار می‌شوند و سپس در نزدیکی نورون‌ها، سلول‌های عضلانی و سلول‌های غده‌ای که روی آن‌ها عمل می‌کنند آزاد می‌گردند. این میانجی‌ها به گیرنده‌های موجود در سطح غشایی این سلول می‌چسبند و مایه بروز اعمال ویژه آن‌ها می‌شوند و آنگاه به‌وسیله جذب یا سوخت‌وساز بدن از آن ناحیه، حذف می‌گردند.


title: دستگاه عصبی خودمختار

text: هر یک از این مراحل را می‌توان با پیامدهای قابل پیش‌بینی، تحریک یا مهار کرد. در انتهاهای سمپاتیک، برخی از داروها مایه پایه‌ریزی ترکیباتی می‌شوند که جایگزین نوراپی‌نفرین در گرانول‌ها می‌شوند و این میانجی‌های دروغین ناتوان یا غیر پُرکار، بر اثر پتانسیل‌های عملی که به این انتهاها می‌رسند، به جای نوراپی‌نفرین، آزاد می‌شوند. برخی از داروها و سموم اعمال موسکارینی دارند که بر این پایه‌اند: ترکیبات همانند استیل کولین و داروهایی که استیل کولین استراز را مهار می‌کنند. در میان این دسته، ماده حشره‌کش «پاراتیون» و «دی ایزوپروپیل فلوئور فسفات» از مشتقات گازهای جنگی هستند که با فرآوری گسترده استیل کولین استراز، مایه مرگ می‌شوند.


title: دستگاه عصبی خودمختار

text: بر روی اندام‌ها یا سلول‌های هدف گیرنده‌هایی وجود دارد که موجب تأثیر نوروترانسمیترهای آزادشده بر اثر تحریک دستگاه خودمختار بر آن‌ها می‌شود. تنوع این گیرنده‌ها موجب اختصاصی شدن تأثیر میانجی‌های عصبی بر بافت‌های مختلف می‌شود. برای استیل کولین گیرنده‌های موسکارینی M۱ تا M۳ و گاهی گیرنده‌های نیکوتینی وجود دارند. برای دستگاه سمپاتیک و آدرنرژیک، گیرنده‌های α۱، α۲ و β۱، β۲، β۳ در بافت‌های هدف قرار دارند.


title: دستگاه عصبی خودمختار

text: رشته‌های عصبی پاراسمپاتیک


title: دستگاه عصبی خودمختار

text: رشته‌های عصبی سمپاتیک


title: فریدون هویدا

text: فریدون هویدا (زادهٔ در دمشق – درگذشتهٔ در کلیفتون، ویرجینیا) نویسنده، سیاستمدار و نقاش ایرانی بود. وی از ۱۳۴۹ تا هنگام انقلاب ۱۳۵۷ ایران سفیر و نمایندهٔ دائم ایران در سازمان ملل متحد بود. او برادر امیرعباس هویدا بود.


title: فریدون هویدا

text: فریدون هویدا در سال ۱۹۶۷ از طرف محمدرضا پهلوی مأموریت یافت تا در فرانسه به عنوان میانجی جنگ ویتنام با نمایندگان دولت ویتنام شمالی ملاقات نماید اما بعلت بی‌میلی دولت ویتنام شمالی این مأموریت شکست خورد.


title: فریدون هویدا

text: فریدون در دمشق به دنیا آمد. پدرش حبیب‌الله عین‌الملک سال‌ها سفیر ایران در لبنان، عربستان و دیگر کشورهای عربی بود که در حجاز، لبنان و اردن می‌زیست. مادرش بانو سرداری دختر ادیب السلطنه بود (نوه محمدحسن خان سردار ایروانی) که پس از ازدواج، شاه قاجار به او لقب "عین الملوک" داد. عین الملوک از طرف مادری نتیجه عزت الدوله (خواهر ناصرالدین شاه) از صلب یحیی خان مشیرالدوله بود. فریدون هویدا برادر امیرعباس هویدا و خواهرزاده عبدالحسین سرداری بود.


title: فریدون هویدا

text: فریدون هویدا در بیروت بزرگ شد و در همان‌جا تحصیلات خود را در رشته حقوق آغاز کرد. سپس از دانشگاه سوربن پاریس مدرک دکترا در رشته حقوق بین‌الملل دریافت کرد.


title: فریدون هویدا

text: فریدون هویدا در سال ۱۹۴۸ (میلادی) از جمله تهیه‌کنندگان متن پیش‌نویس اعلامیه جهانی حقوق بشر بود و بین سال‌های ۱۹۵۲ تا ۱۹۶۲ (میلادی) در سازمان یونسکو بخش ارتباطات جمعی به کار مشغول بود. در سال ۱۹۵۷ و یک سال پس از آن که برادرش امیرعباس به نخست‌وزیری ایران رسید فریدون به سمت معاون وزیر امور خارجه رسید. در سال‌های پس از انقلاب ۱۳۵۷ زندگی هویدا در مسافرت میان پاریس و نیویورک می‌گذشت. هویدا در فرانسه به دلایلی از جمله بنیان‌گذاری نشریه سینمایی کایه دو سینما و هم چنین شناخت مسایل جهان عرب شهرت فراوانی داشت.فریدون هویدا با تأکید بر این که باید رو به آینده داشته باشیم و به پیشرفت دنیای نو توجه کنیم به اساطیر ایرانی ازجمله داستان کیخسرو (در شاهنامه)، و سیمرغ (در منطق‌الطیر عطار نیشابوری) هم توجه زیادی داشت و معتقد بود باید از کودکی مضمون و جوهر آن را به کودکان خود بیاموزیم. کیخسرو در اوج قدرت خود، از پادشاهی و قدرت با خواست خویش کنار رفت تا به دیگران هم فرصت دهد و خود، اسیر قدرت روزافزون نشود و جامعه به استبداد آلوده نگردد. در داستان سیمرغ، که مرغان در پی مقصود و گمشده خویش می‌گردند و نمی‌یابند با این سروش به هوش می‌آیند که سیمرغ (سی مرغ) خود شما هستید و باید به خود تکیه کنید. نیاز به دیگری و دیگران ندارید.


title: فریدون هویدا

text: وی معتقد بود چنانچه محمدرضا پهلوی در سال ۱۹۷۶ میلادی (۱۳۵۵ خورشیدی) به معنی واقعی کلمه به اصلاحات سیاسی دست می‌زد ایران اکنون در وضع دیگری بود. فریدون هویدا بر این نظر بود که تشکیل حزب رستاخیز اشتباه بزرگی بود و این حرف پادشاه که هرکس نمی‌خواهد حزب رستاخیز را بپذیرد از ایران برود خلاف حقوق بشر است. وی گفته که من این موضوع را همان زمان به وزیر خارجه وقت عباسعلی خلعتبری گفتم. فریدون هویدا در تاریخ ایران، مسئله پدرسالاری را برجسته و تجزیه و تحلیل کرده‌است. پیش از انقلاب گفته بود «ما نیاز به هیچ مرجع تقلیدی نداریم. مگر میمون هستیم؟»وی ضمن اینکه تصریح می‌کند با پادشاهی مطلقه مخالف است و داستان کیخسرو نیز همین را نشان می‌دهد معتقد بود شاه (پدر) نمی‌بایست فرزندانش را در ایران رها کند و برود.


title: فریدون هویدا

text: فریدون هویدا در خاطرات خودش که سال ۱۹۸۳ منتشر شده و در یک گفت و شنود توضیح می‌دهد «سال ۱۹۷۸ محمدرضا شاه آگاه شده بود(...) باید مردم را شریک حکومت بکند.» وی به آخرین دیدار خودش با شاه اشاره کرده و می‌گوید «در ماه آوریل ۱۹۷۸ بود شاه از من خواست که یک مأموریت سرّی برای او انجام بدهم. گفت می‌خواهد در آخر دوره مجلس آنزمان، یعنی تابستان ۱۹۷۹ همه احزاب [در مملکت] آزاد بشوند و انتخابات کاملاً آزاد در ایران انجام بگیرد و یک حکومت دموکراتیک مطابق با قانون اساسی ۱۹۰۵[۱۹۰۶] به‌وجود بیاید. شاه دیگر حکومت نکند. مجلس و دولت با مسؤولیت کامل کشور را اداره کنند. شاه به من مأموریت داده بود که بروم تحقیق کنم در خارج که چطوری می‌توانیم یک هیئتی بدون اینکه به حیثیت مملکت لطمه‌ای وارد شود یک هیئت قابل اعتماد که بیایند نظارت کنند به انتخابات تا ثابت شود واقعاً آزاد انجام می‌شود.»


title: فریدون هویدا

text: فریدون هویدا ادامه می‌دهد که البته من آگاه شدم که دیر شده‌است…


title: دستگرد

text: دستگرد به معنای باستانی آن دست‌گردان است یعنی یک دسته یا گروه ک دستانی گرد دارند.این واژه در فرهنگ دهخدا به معنی زمین زراعی است که از چهار طرف با دیوار محصور شده در زمان ساسانیان در معنای زمین‌های شاهی کاربرد یافت. همچنین در فرهنگ فارسی معین، دستگرد به معنای زمین پست و هموار و در لغت‌نامه دهخدا، به زمین هموار، زمین و ملک زراعی و بنائی مانند کوشک که خانه‌ها به دور آن باشد، معنی شده‌است. بیشتر نقاطی که در ایران و کشورهای پیرامون آن با نام‌های دستگرد و دستجرد معروفند، همان زمین‌های شاهی ساسانی هستند.


title: دستگرد

text: خسروپرویز که در تیسفون نشیمن داشت، سنت شاهان ایران را که همیشه کاخ و محل اقامت تابستانی خود را در فلات ایران می‌ساختند، کنار گذاشت و در جایی در شمال شرقی تیسفون، تابستانگاهی به نام دستگرد ساخت. ویرانه‌های این محل امروزه به نام دستکرة که عربی شدهٔ دستگرد است، شناخته می‌شود.


title: دستگرد

text: همچنین بسیاری از مناطق در سرزمین ایران، با نام دستگرد شناخته می‌شوند. از جمله مشهورترین آن‌ها دستگرد بیرجند ، دستگرد (برخوار) اصفهان، دستگرد خیار در نزدیکی شهر اصفهان و دستگردامامزاده در ۲۸ کیلومتری شهرکرد، مرکز استان چهارمحال و بختیاری است.


title: دستگرد

text: دستگرد برخوار در کنار گز برخوار از قدیمی‌ترین شهرهای اطراف اصفهان به‌شمار میرود و بنا به روایتی محل جمع‌آوری لشکریان برای دفاع از شهراصفهان بوده‌است. هم‌اکنون شغل اصلی مردم این شهر کشت صیفی جات در اقصا نقاط ایران است. لازم است ذکر شود که کشاورزان دستگردی در توسعه این صنعت در ایران نقش به سزایی داشته‌اند و ازجمله نو آوری‌های آن‌ها کشت صیفی با پوشش پلاستیک می‌باشد که در دهه ۵۰ به همت سه تن از کشاورزان کارکشته دستگردی برای اولین بار در ایران پیاده شد. با گذشت زمان عده‌ای از مردم به مشاغل دیگر روی آورده‌اند. تجارت در زمینه آهن آلات یکی از این مشاغل است که این شهر را به بورسی برای این کالا تبدیل کرده. متأسفانه از آثار تاریخی این شهر به علت بی‌توجهی مسولان آثاری باقی نمانده‌است. امامزاده ادهم معروف‌ترین بنای این شهر است.


title: دستگرد

text: به این دلیل دستگرد را دستگرد امامزاده می‌گویند که مقبره امامزاده محمداکبر، فرزند علی در آن مدفون شده‌است. این روستا پس از شهر فرخ‌شهر قرار گرفته و در سال ۱۳۹۲ به شهرستان شهرکرد بخش فرخ شهر الحاق یافت و از اهمیت خاصی برخوردار است. شغل اصلی مردم در این روستا کشاورزی است و با داشتن ده‌ها چاه عمیق آب و نیمه‌عمیق و رودخانه و چشمه و قنات از آب کافی جهت آبیاری زمین‌های کشاورزی برخوردار هستند. بخشی از منطقه حفاظت شده تنگ صیاد در شمال این روستا واقع شده که دارای محیط زیست بکر با انواع گیاهان خودرو و حیوانات وحشی از جمله بزکوهی، کل و ... می‌باشد. قطب صنعتی دستگرد واقع در شمال شرقی روستا واقع در زمین‌های قنات مقیم و حسین‌آباد با مساحتی حدود ۴۰ هکتار و بانیروی کار حدود ۴۰ نفر واقع شده‌است. مهم‌ترین نقات دیدنی و تفریحی این روستا شامل: بقعه امامزاده محمداکبر، قلعه داراب‌خان بختیاری و باغات دره ماران و رنگ‌رزی و زیراشکستان و منطقه حفاظت‌شدهٔ تنگ صیاد می‌باشد. مردمان این روستا که از منطقه به نام کمبه در سه کیلومتری محل کنونی این روستا است به این نقطه کوچ کرده‌اند، در منطقه کمبه که در کنار رودخانه چشمه زاغی قرار گرفته‌است آثاری از آتشکده به جا مانده‌است که نشان می‌دهد مردمان این روستا دین مزدیسنا داشته‌اند.


title: دستگرد

text: در دستگرد امامزاده سنگ مقبره از قرن ۵۱۲ (هجری قمری) به چشم می‌خورد. هم‌کنون در این روستا مسجد قدیمی است با حدود ده ستون سنگی و با مساحت حدود سیصدمتر مربع که در زیر زمین ساخته شده‌است که تاریخ ساخت آن را به دوران صفویه نسبت می‌دهند. در نزدیکی این مسجد حمام قدیمی وجود دارد که دارای تعدادی ستون سنگی می‌باشد.


title: دستگرد

text: دستگردخیار واقع در جنوب غرب شهر اصفهان و مرز بین شهرستان فلاورجان و اصفهان محسوب می‌گردد. دستگرد خیار از شمال به رود خانه زاینده رود و در بخشی به روستای قائمیه (دنبه) و از غرب به دامنه کوه که اکنون منطقه مسکونی گلزار در آن واقع شده و از جنوب به امتداد کوه صفه که الان کوی امیریه و شهرک ولی عصر می‌باشد و از شرق به خیابان سیمین (سهره وردی) محدود می‌باشد. مردم بومی آن داری لهجه اصفهانی می‌باشند، شغل اولیه مردم آن کشاورزی و دامپروری بوده‌است لیکن با توسعه شهرنشینی و گذر اتوبان ذوب‌آهن در سال‌های پایانی دهه ۱۳۴۰ به مرور از حجم روستا نشینی کاسته و به میزان شهرنشینی آن افزوده گردیده است تا جایی که امروز شهرک‌های امیر حمزه، ولی عصر، کوی گلزار، پردیس و چندین مجموعه بزرگ و کوچک دیگر در حاشیه آن ایجاد گردیده است. از جاذبه‌های موجود در دستگرد خیار می‌توان باغ‌های سرسبز آن، باغ پرندگان، ساحل زیبای زاینده رود و... اشاره نمود.


title: گئورگ بوم

text: گئورگ بوم (۲ سپتامبر ۱۶۶۱ - ۱۸ مه ۱۷۳۳)، نوازندهٔ ارگ و آهنگساز آلمانی سبک باروک است. او بخاطر توسعهٔ سبک پارتیتای کوراله و اثرگذاری‌اش بر یوهان سباستین باخ مشهور است.


title: گئورگ بوم

text: بوم در سال ۱۶۶۱ در هوهن‌کیرشن در تورینگن آلمان به دنیا آمد. پدر او در همان شهر ارگ‌نواز بود و اولین مدرس موسیقی شهر نیز محسوب می‌شود. بوم در دانشگاه جنا به تحصیل پرداخت.


title: گئورگ بوم

text: در سال ۱۶۹۳ در هامبورگ ساکن شد. این شهر در آن دوران از مهم‌ترین مراکز موسیقی آلمان بود و بدلیل وجود مرکز اپرا در این شهر، پذیرای موسیقی ایتالیا نیز بود. بوم مدتی در این شهر کار کرد. گمان می‌رود او همراه با ارگ‌نواز مشهور دیگر یوهان آدام راین‌کین در این شهر به تحصیل پرداخته باشد.


title: گئورگ بوم

text: بعدها، بوهم به لونه‌بورگ کوچید. در این شهر موسیقی فرانسوی اجرا می‌شد و در نظر اهالی آن شهر، ارزشمند بود. در سال ۱۹۶۸، او ارگ‌نواز یوهانس‌کیرشه (کلیسای یوحنای قدیس) گردید. وی این سمت را تا پایان زندگی حفظ کرد.


title: گئورگ بوم

text: فرزند باخ - کارل فیلیپ امانوئل - در سال ۱۷۷۵ به فورکل گفته است که پدرش «آثار ارگ‌نواز لونه‌بورگی، گئورگ بوم را دوست می‌داشت و مطالعه‌شان می‌کرد». یوهان سباستین در سال ۱۷۰۰ در پانزده سالگی در دستهٔ آواز کلیسای یوحنای قدیس در لونه‌بورگ به‌عنوان سوپرانو آواز می‌خوانده است.


title: باذان

text: باذان پسر ساسان فرمانروای ایرانی در دوره ساسانی بر یمن به هنگام دوره آغاز اسلام بود. نام او را گاه باذام هم نوشته‌اند.


title: باذان

text: باذان از سوی خسرو پرویز بر یمن فرمان می‌راند و بر سرزمین‌های حجاز و تهامه نیز سرپرستی داشت و پس از اسلام از سوی پیامبر در همین سمت ابقا شد. وی در سال ۱۰ هجری کشته شد و پسرش (شهر) از سوی پیامبر در همان سمت ابقا گردید.


title: باذان

text: مطابق روایت‌های اسلامی، باذان از سوی خسرو پرویز فرمان گرفت تا گزارشی درباره محمد، پیامبر اسلام به او بدهد. در آن هنگام باذان دو ایرانی به نام‌های بابویه و خُرَّه‌خسرو را به مدینه فرستاد تا از چندوچون اسلام آگاهی بیاورند. محمد از آمدن همراه آن دو نفر سر باز زد و به آنان کشته‌شدن خسرو پرویز به دست پسرش را گفت. آن دو مرد بازگشتند و این خبر را به باذان رساندند. او تا رخدادن این پیش‌بینی صبر کرد، پس از آن که درست بودن آن ثابت شد، باذان و گروهی از ایرانیان یمن (برخی از اسواران و آزادگان) مسلمان شدند و اینان نخستین گروه ایرانی بودند که به اسلام گرویدند.


title: باذان

text: هرچند باذان را در زمره صحابه پیامبر ذکر کرده‌اند؛ ولی او چنانکه در روایات اسلامی آمده، مسلمان‌شدن خود را تنها با نامه به محمد اعلام کرد و ملاقات حضوری با وی نداشته‌است.


title: باذان

text: اغلب مورخان از جمله ابن حجر عسقلانی؛ طبری، ابن هشام، مسعودی، قلقشندی، مجمل التواریخ ، وی را از صحابه دانسته‌اند.


title: باذان

text: نام دو پسر باذان شهر و مهران است. شهر پس از پدر به فرمانروایی یمن رسید.


title: یوهان آدام راینکن

text: یوهان آدام راینکن (زادهٔ ۲۷ آوریل ۱۶۲۳ - درگذشتهٔ ۲۴ نوامبر ۱۷۲۲) ارگ‌نواز تأثیرگذار آلمانی که به دلیل سبک فراگیر و دیرپای وی در نوازندگی و تأثیری که بر نوازندگان جوانی چون یوهان سباستیان باخ داشته، مشهور است.


title: یوهان آدام راینکن

text: در سال ۱۶۵۴، راینکن برای تحصیل نزد هاینریش شایدمان به «کاترین‌کیرشه» (کلیسای کاترین قدیس) در هامبورگ رفت. زمانی که شیدمان در سال ۱۶۶۳ درگذشت، راینکن در سِمَتِ وی قرار گرفت و تا پایان زندگی ۹۹ساله‌اش در آن سمت باقی ماند. در سال ۱۷۰۵، عده‌ای از بزرگان کلیسا تصمیم گرفتند که یوهان ماته‌سون را به‌عنوان جایگزین راینکن مطرح کنند، اما راینکن از این کار پیشگیری کرد. برخلاف بسیاری از ارگ‌نوازان هم‌دوره‌اش، راینکن به هنگام مرگ ثروتمند بود.


title: یوهان آدام راینکن

text: راینکن دیتریش بوکسته‌هود را به‌خوبی می‌شناخت. شاهدی بر این مدعا نقاشی رنگ روغنی است که در سال ۱۶۷۴ توسط یوهان وورهوت خلق شده و نشانگر دو نوازنده در کنار یکدیگر است. راینکن همچنین، به دلیل تأثیر عمیقی که بر یوهان سباستیان باخ جوان داشته‌است، مشهور است. گفته شده که راینکن در اواخر عمر، پس از شنیدن بداهه‌نوازی باخ از آواز لوتری «بر ساحل آبراه بابل»، گفته‌است: «فکر می‌کردم این هنر مرده‌است، اما می‌بینم که در تو می‌زید.».


title: یوهان آدام راینکن

text: بیشترین آثار تصنیفیِ راینکن برای سازهای کلاویه‌ای بر روی تم این آواز بوده‌است؛ بنابراین، اگر این داستان صحت داشته باشد، این موضوع را مشخص می‌کند که باخ به مهارت هنرمندانهٔ راینکن احترام می‌گذاشته‌است.


title: زنان در ایران

text: زنان در ایران در طول تاریخ نقش‌های زیادی داشته و از بسیاری جهات در جامعه ایران نقش داشته‌اند. از نظر تاریخی، این سنت ادامه داشت که زنان در خانه‌های خود باشند تا بتوانند خانه را اداره کنند و فرزندان خود را تربیت کنند. در دوران پهلوی، تغییر شدیدی در جداسازی زنان ایجاد شد: کشف حجاب، حق رأی، حق تحصیل، حقوق برابر برای زن و مرد و حق داشتن مناصب عمومی. زنان از شرکت کنندگان فعال در انقلاب اسلامی بودند. قانون اساسی ایران که پس از انقلاب اسلامی در سال ۱۹۷۹ تصویب شد، برابر ماده ۲۰، برابری زن و مرد را اعلام می‌کند، در حالی که قانون حقوقی پیروی از قوانین شریعت را الزامی می‌کند. طبق شرع، زنان نیمی از آنچه را که مرد می‌خواهد به ارث می‌برند و غرامت مرگ زن نیز نصف مردان است. اما ماده ۲۱ قانون اساسی و همچنین چند قانون تصویب شده در مجلس برخی مزایا را به زنان می‌دهد. زنان مجاز به رانندگی، اداره امور عمومی و حضور در دانشگاه هستند. عدم استفاده از حجاب در مجامع عمومی مجازات قانونی دارد و هنگام حضور در جمع، تمام موها و پوست به جز صورت و دست‌ها باید پوشانده شود.


title: زنان در ایران

text: کاوش‌های باستان‌شناسی در شهر سوخته، شهری باستانی در نزدیکی زابل مربوط به دوران ماقبل تاریخ در استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران، نشان داده‌است که زنان در این منطقه طی هزاره چهارم تا هزاره سوم پیش از میلاد از پایگاه اجتماعی بالایی برخوردار بوده‌اند. از مهرهای کشف شده در گورهای موجود، ۹۰٪ در اختیار زنان بود که بیش از ۶۰٪ از جمعیت را تشکیل می‌دادند. توزیع این مهرها - ابزارهای تجاری و دولتی که نمایانگر کنترل اقتصادی و اداری هستند - نشان داد که این زنان گروه قدرتمندی در جامعه ماقبل تاریخ بوده‌اند.


title: زنان در ایران

text: لوح‌های اولیه و استحکامات خزانه داری هخامنشی- در تخت جمشید به زنان در سه اصطلاح مختلف اشاره دارد: "mutu" , "irti" و "duksis". اولی مربوط به زنان عادی (غیر پادشاهی) است؛ دوم به اعضای مجرد خانواده پادشاهی. و آخرین "duksis" برای زنان متأهل دارای شاهی. چنین اصطلاحات متمایز اهمیت وضعیت تأهل و رابطه زن با پادشاه را نشان می‌دهد. این لوح‌ها همچنین نشان می‌دهد که زنان خانواده پادشاهی سفرهای زیادی می‌کردند و اغلب شخصاً املاک شخصی خود را اداره می‌کردند. معروف است که ملکه هم‌نشین، همسر شاهنشاه و دیگر زنان او در برابر شاهنشاه و درباریان وی چوگان بازی می‌کردند. تنها محدودیت‌هایی در میزان اختیارات اعمال شده توسط مادر پادشاه توسط خود پادشاه تعیین شد.


title: زنان در ایران

text: در این الواح، "غیر سلطنتی و کارگران عادی با درجه خود در کارگروه خاص یا کارگاه‌هایی که به کار گرفته شده‌اند، نام برده شده‌اند. جیره‌هایی که دریافت کردند براساس مهارت و میزان مسئولیتی است که در محیط کار به عهده گرفته‌اند. مشاغل بر اساس جنسیت تقسیم می‌شوند و بر اساس میزان سهمیه‌بندی می‌شوند. سوابق نشان می‌دهد که برخی از مشاغل توسط هر دو جنس انجام شده‌است در حالی که برخی دیگر فقط به کارگران مرد یا زن محدود شده‌است. سرپرستان زن و مرد در کارگاه‌های آموزشی مختلط وجود دارد که از نظر جیره‌های بالاتر که با اختلاف کمی در تعداد جیره بندی بین دو جنس دریافت کرده‌اند، مشهود است. همچنین مواردی وجود دارد که زنانی که در گروه‌های مشابه مردان قرار دارند جیره کمتری دریافت می‌کنند و بالعکس. مدیران زن عناوین مختلفی دارند که احتمالاً نشان دهنده سطح مهارت و رتبه آنها است. عالی‌ترین کارگران زن در متن‌ها، "آرششارا" یا "arashshara" (رئیس بزرگ) نامیده می‌شوند. نام آنها بارها و بارها در متن ظاهر می‌شود، در مکان‌های مختلفی به کار گرفته می‌شوند و گروه‌های زیادی از زنان، کودکان و گاهی مردان را در واحدهای خود اداره می‌کنند. آنها معمولاً سهمیه بالا از شراب و غلات بیش از سایر کارگران واحد از جمله مردان دریافت می‌کنند. زنان باردار نیز جیره بالاتر از دیگران دریافت کردند. زنان دارای فرزند تازه متولد شده نیز به مدت یک ماه جیره اضافی دریافت کردند.


title: زنان در ایران

text: چند متخصص می‌گویند که این کوروش بزرگ بود که دوازده سده پیش از اسلام رسم پوشش زنان را برای محافظت از عفت ایجاد کرد. طبق نظریه آنها، حجاب از هخامنشیان به سلوکیان هلنیست منتقل شد. آنها به نوبه خود آن را به بیزانسی‌ها سپردند، و از آنجا فاتحان عرب آن را به حجاب اسلامی تبدیل کردند، و آن را به مناطق وسیع جهان اسلام منتقل کردند.


title: زنان در ایران

text: زنان در دوران ساسانی حقوق بسار بالاتری نسبت به زنان در روم داشته‌اند به عنوان مثال اگر به دختری تجاوز صورت می‌گرفت کشورداری وظیفهٔ دادن ۵۰۰۰ دینار طلا را به آن دختر داشت این مورد حتی فراتر از قانون‌های حمورابی است؛ و همچنین زنان مشخصا توانایی گرفتن ارثیه برابر مرد، طلاق، مهریه مشخص را داشته‌اند همچنین یکی از شگفت آورترین مدارک عقد نامه ایست که در شهر بلخ یافت شده که در آن یک زن دو شوهر به خواست خودش داشته‌است.


title: زنان در ایران

text: شاهزاده خانم ساسانی پوراندخت، دختر خسرو پرویز، پیش از کناره‌گیری تقریباً دو سال بر شاهنشاهی ایران حکومت کرد. در زمان سلسله ساسانیان، بسیاری از سربازان ایرانی که توسط رومیان اسیر شدند زنانی بودند که همراه با مردان در حال جنگ بودند. تاریخچه فمنیسم در دنیا به بیش از ۱۵۰ سال نمی‌رسد، اما «پوران دخت»، پادشاه ایرانی دوره ساسانی ۱۴۰۰ سال پیش اولین سخن «فمینیستی» ایرانی را بیان کرد. پوراندخت در نامه‌ای که به سپاهیانش نوشته بود جمله فمینیستی خود را بیان کرد و خود را در لیست اولین پیروان تساوی حقوق زن و مرد قرار داد. پس از کشتن خسروپرویز به دست پسرش شیرویه در سال ۶۲۸ م، شیرویه بیش از شش ماه حکومت نکرد و دختر بزرگ خسروپرویز پوراندخت به سلطنت نشست.


title: زنان در ایران

text: در سده هفتم میلادی، دو زن به نام‌های آزرمیدخت و پوراندخت توانستند به پادشاهی ایران ساسانی برسند و در نبرد با رومیان، وجود شمار زیادی سربازان زن در ارتش ایران گزارش شده‌است. هر چند بنا به همه گزارش‌ها، این دو یگانه بازماندگان مشروع خاندان ساسانی بودند، کریستین سن، پذیرش پادشاهی آن‌ها و نیک نامی آن‌ها در منابع ساسانی را، نشان از «پذیرش آنان توسط موبدان (روحانیون دین مزدایی)» می‌داند.


title: زنان در ایران

text: زنان ایرانی در بسیاری از شاهکارهای مینیاتور ایرانی به تصویر کشیده شده‌اند. اینها اغلب به عنوان منابعی برای «ردیابی توالی مد زنان از دوره‌های قبل» استفاده می‌شوند.


title: زنان در ایران

text: در نبرد تیسفون (۳۶۳) سربازان پیروز روم زنان جوان پارسی را گرامی می‌داشتند و آنها را به عنوان غنیمت جنگی تصاحب می‌کردند.


title: زنان در ایران

text: در دوره قاجار زنان نقش نیروی ذخیره را داشتند که این امر در اقتصاد از اهمیت بالایی برخودار بود. کار آنها همیشه به نفع خانواده، صاحب مشاغل و دولت بود. زنان روستایی و طبقه پایین بیشتر در زمینه قالی بافی، گلدوزی و تولید انواع لباس، پارچه، کره، میوه و چای فعالیت داشتند. آنها همچنین در تولید ابریشم و پنبه و همچنین صنایع دستی دیگر کار می‌کردند. زنان همچنین در سردخانه‌ها، حمام‌های عمومی و خانه‌های مرفه‌تر به عنوان خدمتکار، پرستار و پرستار بچه‌ها استخدام می‌شدند. در شهرهای پرجمعیت، زنان به عنوان سرگرم‌کننده، رقصنده یا فاحشه کار می‌کردند. اگرچه بسیاری از فرصت‌های کار برای زنان باز بود، دستمزد آنها کمتر بود. زنانی که در این دوره زمانی در نساجی و تولید پوشتک کار می‌کردند، به‌طور متوسط یک سوم حقوق کار مردان را به دست می‌آوردند. اگرچه به زنان با توجه به توانایشان دریافت دستمزد داده می‌شد، اما آنها هنوز هم از حقوق زیادی برخوردار نبودند، اما باز هم فروش دختران روستایی توسط رئیس خانواده آنها امکان‌پذیر بود.


title: زنان در ایران

text: این دوره زمانی، به ویژه بین سال‌های ۱۹۰۵ و ۱۹۱۱، آغاز «بیداری» زنان در ایران بود. این بیداری را می‌توان جنبش زنانه و فمینیسم دانست. زنان شروع به درگیری بیشتر با حوزه‌های عمومی کردند، حرمسرای ناصرالدین شاه در جنبش تنباکو در سال ۱۸۹۱ شرکت کردند. با این وجود، فقط زنان ثروتمند درگیر این امر نبودند بلکه زنان عادی نیز در این امر دخیل بودند. بانک ملی ایران تحقق آرزوی دیرینه ایرانیان برای داشتن بانکی ملی و وطنی بود. ابتدا زمزمه تشکیل این بانک توسط حاج امین الضرب، تاجر پیشرو عصر ناصری آغاز شد. با شروع انقلاب مشروطه مبارزان دل خسته از عملکرد بانک انگلیسی شاهی در ایران، علم تأسیس بانک ملی ایران را بر سر دست گرفتند که در این میان باید از تجاری چون ارباب جمشید و معین التجار نام برد. با تشکیل مجلس شورای ملی، استقلال از بانک‌های خارجی در دستور کار قرار گرفت و با استقبال گسترده آحاد مردم رو به رو شد، چنان‌که تجار ایرانی و پارسیان مقیم هند به میدان آمدند و حتی زنان خانه‌دار النگوها و جواهرات خود را برای تأمین سرمایه این بانک فروختند. این پیشینه تاریخی، سرمایه ای بزرگ برای این بانک محسوب می‌شود.


title: زنان در ایران

text: طوفان مجلس در سال ۱۹۱۱ توسط زنان، آگاهی سیاسی بی‌سابقه ای از زنان و همچنین یک اقدام عمومی را نشان داد. به‌طور کلی، موارد متعددی وجود داشت که اقدامات زنان را محدود می‌کرد، جایی که به آنها اغلب به عنوان تحقیر جنسیتی و زندانی نشان داده می‌شدند.


title: زنان در ایران

text: اغلب پیش از انقلاب دیدگاه خاورشناسی نسبت به زنان قاجار وجود دارد. بدرالملوک بامداد، همسر احمد شاه قاجار، در کتاب "از تاریکی تا نور"، که دو سال قبل از انقلاب اسلامی (۱۹۶۸–۱۹۶۹) منتشر شد، به تاریخ پارسیان قبل از جنبش تنباکو به عنوان "۱۰۰ سال تاریکی اشاره دارد، که در آن زنان موجودات ضعیف و عروسک‌های ناتوان هستند، در حالی که زیر پوشش‌های ضخیم و مانند انگل‌های وابسته از جامعه پنهان می‌شوند. بامداد همچنین ادعا کرد که زنان زندانی بودند، در خانه یا زیر چادر و روپوش محصور شده‌اند.


title: زنان در ایران

text: سیما بهار در مقاله ای با عنوان ""پیشینه تاریخی جنبش زنان در ایران"" مشخص کرد که دوره انقلاب مشروطه اولین فرصتی است که زنان با مردان در اقدامات عمومی شرکت می‌کنند. وی بر این باور است که در دوره قاجار فعالیت‌های زنان فقط به خانوار محدود می‌شد؛ اگر آنها در همه جا مانند محصولات تولیدی مانند روستاها فعال بودند، تولید برای خانواده بود. زنان طبقه بالا حتی زندگی در خفاتری را سپری می‌کنند. آنها فقط با مردان مجاز به بیرون رفتن بودند. در زمان سلطنت قاجار (۱۹۲۵ تا ۱۷۸۹)، ملک‌جهان خانم به عنوان مادر ملکه در دوران سلطنت پسرش، از سال ۱۸۴۸ تا زمان مرگ در سال ۱۸۷۳، از نفوذ سیاسی جدی برخوردار شد.


title: زنان در ایران

text: در جریان تحولات سیاسی انقلاب مشروطه فعالیت بیرونی زنان بیشتر شد. در جریان نهضت مشروطه یا خود حضور داشتند یا مشوق مردان در نهضت بودند. آنها در صورت عدم توانایی شرکت مستقیم، از ایثار کمکهای مالی در راه پیشبرد اهداف مشروطه دریغ نداشتند. زنان در لحظه لحظهٔ این حرکت مهم سیاسی و اجتماعی فعالانه حضور داشتند و هنگامی که مخالفت با دولت آغاز شد و مردم در مسجد شاه تهران بارها و بارها بست نشستند، زنان نیز عهده‌دار مسئولیتهای مهمی بودند. آنان ضمن همراهی با مردان درآوردن علما به مسجد برای سخنرانی، مسئولیت حفظ جان علما را هم برعهده داشتند. ضمن اشغال اطراف منبر، آماده می‌شدند، تا در صورتی که طرفداران استبداد قصد بلوا و اغتشاش داشتند به سرکوب آنها بپردازند. انجمنهای خصوصی و سازمان‌های مخفی ایجاد کردند، در تظاهرات شرکت کردند، و برای مشروطیت به مبارزه‌های مسلحانه و اقدامات غیرخشونت‌آمیز پرداختند (نظیر انجمن مخدرات وطن).


title: زنان در ایران

text: در زمان فتح تهران توسط مجاهدین مشروطه ایستادگی و مبارزات یک زن در کنار دیگر مجاهدین نقطه عطفی در نقش زنان در این جنبش است. سردار بی بی مریم بختیاری قبل از فتح تهران مخفیانه با عده‌ای سوار وارد تهران شده و در خانه پدری حسین ثقفی منزل کرد و به مجرد حملهٔ علیقلی‌خان سردار اسعد به تهران، پشت بام خانه را که مشرف به میدان بهارستان بود سنگربندی نمود و با عده‌ای سوار بختیاری، از پشت سر با قزاق‌ها مشغول جنگ شد. او حتی خود شخصاً تفنگ به دست گرفت و با قزاقان جنگید. نقش او در فتح تهران، میزان محبوبیتش را در ایل افزایش داد و طرفداران بسیاری یافت به‌طوری‌که به لقب سرداری مفتخر شد.


title: زنان در ایران

text: به هر حال قانون اساسی مشروطه (۱۲۸۵) ایران برای زنان حقی قایل نشده بود و حتی زنان را در کنار مهجوران و مجرمان از حق رای محروم کرده بود.


title: زنان در ایران

text: شاهان پهلوی از سال ۱۹۲۵ تا ۱۹۷۹ حاکم ایران بودند و اصلاحات بسیاری را در زمینه حقوق زنان انجام دادند. نمونه ای از اصلاحات اولیه که توسط رضاشاه معرفی شد، "کشف حجاب بود"، "رونمایی اجباری زنان با حکم ویژه ای در ۸ ژانویه ۱۹۳۶ صورت گرفت. دخالت زنان در جامعه به‌طور کلی افزایش یافت. زنان ایرانی به‌طور فزاینده ای در اقتصاد، بخش آموزش و پرورش و نیروی کار مشارکت داشتند. سطح سواد نیز بهبود یافته‌است. نمونه‌هایی از مشارکت زنان: زنان مناصب رسمی عالی مانند وزارت، هنرمندان، قضات، دانشمندان، ورزشکاران و … را به دست آوردند. او به مؤسسات آموزشی به ویژه دانشگاه تهران دستور داد که از دختران نیز ثبت نام به عمل آورند. از سوی دیگر سازمان‌های زنان مانند جمعیت نسوان وطن‌خواه تعطیل شدند و نشریات زنان بسته شد. به جای آن‌ها کانون بانوان که میانه‌رو و خیریه‌ای بود تشکیل شد. در سال‌های ۱۳۰۹ تا ۱۳۱۳ قانون مدنی ایران نیز تدوین شد. به موجب این قانون که -با چند اصلاح جزئی- اجرای آن تا به امروز ادامه یافته؛ میزان ارث فرزندان دختر نصف فرزندان پسر است و زنان از زمین ارث نمی‌برند.


title: زنان در ایران

text: در زمان محمدرضا پهلوی اصلاحات چشمگیر دیگری انجام شد؛ به عنوان مثال، در سال ۱۹۶۳، شاه رأی دادن زنان را تصویب کرد و اندکی پس از آن اولین وکلای زن در مجلس شورای ملی ایران در سال ۱۹۶۳ در انتخابات سراسری رأی آوردند و به مجلس راه یافتند و به عنوان قاضی و وزیر در کابینه منصوب شدند. در سال ۱۹۶۷ قانون خانواده ایران نیز اصلاح شد که موقعیت زنان را در جامعه ایران بهبود بخشید. این قانون در قانون مدنی گنجانده شده بود و برای محافظت از همسران، فرزندان و زنان مطلقه طراحی شده بود. هدف اصلی اصلاحات ارتقا برابری بین زن و مرد در جامعه بود.


title: زنان در ایران

text: سازمان زنان ایران تشکیل شد و در اواخر دوره پهلوی مواردی از قانون حمایت خانواده ۱۳۵۴ تصویب گشت. در قوانین حمایت از خانواده در سال‌های ۱۹۶۷ و ۱۹۷۳، شوهر موظف بود برای طلاق به جای اعلام طلاق سه‌گانه مطابق احکام اسلام «من تو را طلاق می‌دهم»، به دادگاه برود. به همسر اجازه می‌داد طلاق را آغاز کند و اجازه همسر اول برای شوهر برای گرفتن زن دوم را می‌طلبد. حضانت فرزند بیش از آنکه به‌طور خودکار به پدر اعطا شود، به دادگاه‌های جدید حمایت از خانواده واگذار شد. حداقل سن ازدواج یک زن از ۱۳ به ۱۵ سال در ۱۹۶۷ و به ۱۸ سال در ۱۹۷۵ افزایش یافت.


title: زنان در ایران

text: در طول دوره پهلوی، پیشرفت‌های زنان در تحصیل و کار قابل توجه بود. از سال ۱۹۶۵ تا ۱۹۶۶، درصد زنان بی سواد ۱۱ درصد کاهش یافت. با این حال، این کاهش بیسوادی عمدتاً در مناطق شهری اتفاق افتاده بود که ۲۰ درصد بیسوادی کاهش داشت، در حالی که مناطق روستایی، ۳ درصد کاهش داشت که به احتمال زیاد به دلیل افزایش مراکز آموزشی و دانشگاه‌ها در شهرهای ایران، عمدتاً در تهران و آبادان، در این بازه زمانی است.


title: زنان در ایران

text: افزایش تحصیلات در میان زنان منجر به افزایش مشارکت زنان در زمینه‌های مختلف کار در طول دوره ۱۹۵۶–۱۹۶۶ شد. زنان در رشته‌هایی مانند زیست‌شناسی، مطالعات کشاورزی، پزشکی، معلمی، حقوق و اقتصاد در میان سایر زمینه‌ها شروع به کار کردند و به آنها قدرت سیاسی چشمگیری می‌بخشند. در مراکز شهری، اشتغال زنان در آبادان، تبریز و اصفهان افزایش یافت، در دو مورد اخیر افزایش قابل توجهی در نیروی کار زنان مشاهده شد. جالب است که در این دوره، اشتغال زنان در تهران اندکی کاهش یافته‌است. در سال ۱۳۵۰ بیش از ۲۵٪ دانشجویان مؤسسه‌های آموزش عالی را زنان تشکیل می‌دادند، در سال ۱۳۵۴ ۲۹٪ و در سال ۱۳۵۷ حدود ۳۸درصد دانشجویان دانشگاه‌های ایران زنان بودند. تحقیقات متعددی نشان می‌دهند با وجود افزایش باسوادی زنان، نگرش آنان نسبت به نقش سنتی و نیز جایگاه فرودست خود تغییری نکرده بود. درست قبل از انقلاب سال ۱۳۵۷، ۱۵۰۰ زن در مقام‌های ارشد مدیریتی در سطح کشور، ۲۲ زن در مجلس شورای ملی، ۵ شهردار، و ۳۳٪ کل مشاغل آموزش عالی ایران بر عهده زنان بود. در این دوران، دو زن (فرخ‌رو پارسا و مهناز افخمی) در مقام وزارت نیز خدمت نمودند. همچنین زنان بسیاری در گروه‌های سیاسی فعالیت می‌کردند که از بارزترین آن‌ها می‌توان به اشرف دهقانی اشاره کرد.


title: زنان در ایران

text: به دنبال انقلاب ۱۳۵۷، حکومت ایران از شاهنشاهی به جمهوری اسلامی تبدیل شد. در دوران حکومت پس از انقلاب، زنان ایرانی در برخی زمینه‌ها فرصت‌های بیشتر و در برخی زمینه‌ها محدودیت‌های بیشتری داشته‌اند. یکی از ویژگی‌های بارز انقلاب مشارکت گسترده زنان دارای پیشینه سنتی در تظاهرات منتهی به سرنگونی پادشاهی بود. زنان ایرانی که در دوران پهلوی اعتماد به نفس و تحصیلات عالی کسب کرده بودند در تظاهرات علیه شاه برای سرنگونی پادشاهی مشارکت گسترده و فعال داشتند. فرهنگ آموزش برای زنان در زمان انقلاب شکل گرفت به طوری که حتی پس از انقلاب، تعداد زیادی از زنان وارد خدمات دولتی و آموزش عالی شدند و در سال ۱۹۹۶ در انتخابات مجلس ۱۴ زن به مجلس شورای اسلامی راه یافتند.


title: زنان در ایران

text: رهبری خمینی بسیاری از مسائل متناقض را برای زنان به دنبال داشت. زنان در مناطق خاص نفوذ زیادی پیدا کردند، اما با این وجود با موانع سیاسی زیادی برای برابری با مردان روبرو بودند. به عنوان مثال، زنان مجاز به خدمت در ارتش، اغلب در گروه‌های شبه نظامی بودند، اما در بسیاری از رشته‌های تحصیلی در مدرسه محدود شدند. پس از جنگ ایران و عراق، زنان همچنان به کسب قدرت سیاسی ادامه دادند. زنان هم در خط مقدم و هم در خانه در محل کار بسیج شده بودند. آنها در نقش‌های اساسی پیاده‌نظام، بلکه در برنامه‌های اطلاعاتی و مبارزات سیاسی نیز شرکت داشتند. در اوج جنگ ایران و عراق، زنان قسمت عمده ای از نیروی کار داخلی را تشکیل می‌دادند و جایگزین مردانی می‌شدند که در حال جنگ، زخمی یا کشته بودند.


title: زنان در ایران

text: خمینی پس از به قدرت رسیدن از مشارکت زنان قدردانی می‌کرد. در ماه مه ۱۹۷۹، خمینی خطاب به حضار خود صحبت کرد و در مورد ارتباط جبرئیل و فاطمه زهرا پس از مرگ پدرش و رخدادهای آینده سخت گفت. وی جایگاه فاطمه را نه دیدار با فرشته وی بلکه موقعیت معنوی خاص و ویژگی اخلاقی عالی او می‌دانست و معتقد بود که او الگوی ایده‌آل زن را نشان می‌دهد. به همین دلیل خمینی روز ولادت فاطمه زهرا را روز زن نامید.


title: زنان در ایران

text: در حالی که در طول انقلاب، حجاب و به عنوان نمادی از اعتراض دیده می‌شد، هنگام بحث دربارهٔ اجباری بودن حجاب، بسیاری از زنان نگران بودند. وقتی آیت الله خمینی نقل کرد که وی ترجیح می‌دهد زنان را با لباس اسلامی متواضع ببیند، این موضوع موجب اختلاف بین زنان شد. در سال ۱۹۸۱ حجاب اجباری شد و تولید لوازم آرایش حرام و ممنوع و پروانه‌های ساخت آن‌ها باطل اعلام شد، همچنین مجازات‌های سنگین توسط پلیس اخلاق از جمله برداشتن رژ لب توسط تیغ اعمال شد.


title: زنان در ایران

text: در اوایل دهه ۱۹۸۰ قاضی شدن زنان ممنوع شد و حق وکالت از آنان گرفته شد. دولت اسلامی قوانین حمایت از خانواده در سال‌های ۱۹۶۷ و ۱۹۷۳ را که تعدد زوجات را محدود می‌کرد، به زنان حق طلاق می‌داد و حداقل سن ازدواج را لغو کرد. رژیم پیشگیری از بارداری را ممنوع و سن ازدواج دختران را از ۱۵ به ۹ سال کاهش داد. آنها همچنین زنان را از تحصیل در رشته‌های مختلف تحصیلی و شغلی منع کردند. پس از درگذشت آیت الله خمینی، بسیاری از محدودیت‌های زنان برداشته شد. دولت سعی کرد رشد جمعیت را که توزیع وسایل پیشگیری از بارداری را به صورت رایگان انجام می‌شد، تثبیت کند. این باعث شد که نرخ باروری از ۳٫۲ به ۲٫۳ کودک به ازای هر زن کاهش یابد که یکی از پایین‌ترین نرخ‌های رشد جمعیت در خاورمیانه بود.


title: زنان در ایران

text: در سال ۱۹۹۲، شورای عالی انقلاب ادغام مجموعه ای از سیاست‌های اشتغال را برای زنان به تصویب رساند که ادغام زنان در نیروی کار را تشویق می‌کرد و در عین حال بر اهمیت نقش خانوادگی برای زنان تأکید می‌شد. زنان ترغیب شدند که وارد کارهای زنانه، داروسازی، مامایی و کارهای آزمایشگاهی شوند. اگرچه از ادامه فعالیت برخی اساتید بعنوان «خلاف موازین اسلامی» جلوگیری شد. در سال ۱۹۹۰ تحصیل در رشته حقوق برای زنان آزاد شد و آنها در دادگاه‌های مدنی ویژه اجازه حضور داشتند، اگرچه همچنان نمی‌توانستند به عنوان قاضی خدمت کنند.


title: زنان در ایران

text: در دوران رئیس‌جمهوری رفسنجانی اصلاحات عملی بیشتری برای زنان آغاز شد. رفسنجانی بیان کرد: «در اسلام هیچ مانعی برای آموزش زنان در هیچ زمینه ای وجود ندارد.» سه زمینه اصلی که رفسنجانی بر آنها تمرکز داشت، آموزش، تنظیم خانواده و بهداشت و ازدواج بود. آمار مربوط به سال‌های ۱۹۸۶/۸۷ نشان می‌دهد که پذیرش زنان در دانشکده‌های دندانپزشکی، شنوایی سنجی، آمار، بینایی سنجی، رادیولوژی و رادیوتراپی با مردان برابر است. به اعتقاد رهبران سیاسی مذهبی، اعتقاد بر این است که یک زن در ایران می‌تواند همزمان هم سنتی باشد و هم مدرن، این دیدگاه در آموزش‌هایی که می‌بینند القا می‌شود. به این معنی که نقش اصلی زن در خانه، مراقبت از فرزندان، خانواده و وظایف خانه است. در حالی که همچنین می‌تواند در جامعه حضور داشته باشد به دنیای اجتماعی برود و یک زندگی عمومی داشته باشد.


title: زنان در ایران

text: محدودیت خانه یک قلمرو خصوصی سنتی برای زن ایجاد می‌کند در حالی که آزادی بیرون رفتن یک حضور اجتماعی مدرن ایجاد می‌کند. جمهوری اسلامی هرگز قصد نداشت زنان را عمداً به خانه و انجام وظایف زنانه و مادرانه محدود کند، اما این امر در جنبه مذهبی جمهوری انجام شد.


title: زنان در ایران

text: اسلام زنان را از زندگی عمومی منع نمی‌کند، اما فضای سیاسی و فرهنگی ایران است که زنان را به انجام زندگی خصوصی در خانه ترغیب می‌کند. اکنون بسیاری از مدارس به دختران جوان آموزش می‌دهند تا به عنوان یک مادر و همسر و همچنین چهره ای فعال در امور اجتماعی و سیاسی، برای فردا آماده شوند.


title: زنان در ایران

text: با این حال، بدیهی است که برنامه آموزش جمهوری اسلامی یک شکاف آشکار بین آموزش به دختران و پسران دارد که شامل معرفی مسئولیت یک خانواده و همچنین نقش مردان و زنان در زندگی زناشویی است. اما به دختران اعتماد به نفس داده می‌شود تا ضمن حفظ زندگی خانوادگی شخصی، خود را در زمینه‌های آموزشی که مایل به حضور در آن هستند، قرار دهند.


title: زنان در ایران

text: گذشته از تحصیل، رفسنجانی تمرکز زیادی بر تنظیم خانواده و بهداشت در سراسر ایران داشت و زنان نقش اصلی را در این زمینه داشتند. جمعیت ایران در طول دهه ۱۹۸۰ با وجود جنگ ایران و عراق به اوج خود رسید، در حالی که میزان زاد و ولد در سال ۱۹۸۳ به ۳٫۹ رسید، که دو برابر میانگین جهانی است. کلینیک‌های بهداشتی زنان در سراسر کشور تأسیس شد. تا سال ۱۹۹۴، بیش از ۱۰ هزار مرکز بهداشتی در ایران وجود داشت و راه‌های پیشگیری از بارداری در دسترس زنان قرار می‌گرفت.


title: زنان در ایران

text: در سال ۱۹۸۶، مجلس به معرفی قانونی ۱۲ ماده ای رأی داد که بسیاری از حقوق ازدواج برای زنان را مجاز می‌دانست. این حقوق شامل توافقنامه‌های قبل از ازدواج، حقوق زن مطلقه برای به اشتراک گذاشتن املاک و افزایش حقوق نفقه بود. در سال ۱۹۹۲، مجمع تشخیص مصلحت نظام قانونی را تصویب کرد که به زنانی که «به ناحق و ناعادلانه» طلاق گرفته بودند اجازه می‌داد از شوهر سابق بابت خدماتی که در طول ازدواج انجام داده بود، پول دریافت کنند.


title: زنان در ایران

text: در سال ۱۹۹۹، ایران ۱۴۰ ناشر داشت که برای برگزاری نمایشگاه کتاب‌ها و مجلات منتشر شده توسط زنان کافی بود. از سال ۲۰۰۵، ۶۵ درصد دانشجویان دانشگاه ایران و ۴۳ درصد حقوق بگیران زن بودند. از اوایل سال ۲۰۰۷، نزدیک به ۷۰ درصد دانشجویان علوم و مهندسی ایران را زنان تشکیل می‌دهند.


title: زنان در ایران

text: حضور ۲۷٫۱٪ وزیر زن، دولت ایران را در اوایل دهه ۲۰۰۰ در میان ۲۳ کشور اول قرار داد، ۲٫۸–۴٫۹٪ حضور زنان در مجلس در ۱۵ سال گذشته این کشور را در میان ۲۵ کشور نخست قرار داده‌است.


title: زنان در ایران

text: در سال ۲۰۰۹ فاطمه بداغی معاون حقوقی رئیس‌جمهور و مشاور عالی رئیس‌جمهور محمود احمدی‌نژاد شد.


title: زنان در ایران

text: مریم مجتهدزاده که معاونت زنان را اداره می‌کرد نیز به عنوان مشاور رئیس‌جمهور انتخاب شد.


title: زنان در ایران

text: در پلیس ایران نیز زنانی وجود دارند که با جنایاتی که توسط زنان و کودکان مرتکب شده‌اند برخورد می‌کنند.


title: زنان در ایران

text: مطابق نظر سید علی خامنه‌ای، فرصتی برای رشد استعدادهای زن در خانواده و جامعه احترام به زن است.


title: زنان در ایران

text: در ۱۴ مه ۲۰۱۹، مجلس شورای اسلامی آیین‌نامه اعطای تابعیت ایران به فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی را تصویب کرد. در تاریخ ۲ اکتبر ۲۰۱۹، شورای نگهبان موافقت کرد که این لایحه را به عنوان قانونی تصویب کند، با در نظر گرفتن سابقه بررسی پدران خارجی.


title: زنان در ایران

text: در اوت ۲۰۱۹، فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران با فشار فیفا و اعتراضات مدنی پیوسته زنان، ممنوعیت ورود زنان ایرانی به ورزشگاه را برای اولین بار در ۴۰ سال گذشته لغو کرد.


title: زنان در ایران

text: در ۸ سپتامبر ۲۰۱۹، سحر خدایاری پس از دستگیری به دلیل تلاش برای ورود به ورزشگاه آزادی، خودسوزی کرد. به دنبال آن حادثه، فیفا اطمینان داد که زنان ایرانی می‌توانند از اکتبر ۲۰۱۹ به استادیوم‌ها بروند که البته چنین چیزی به جز یک بازی صورت نپذیرفت. در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹، بیش از ۳۵۰۰ زن برای بازی انتخابی جام جهانی مقابل کامبوج در ورزشگاه آزادی حضور یافتند.


title: زنان در ایران

text: بر پایه گزارش سازمان دیده‌بان حقوق بشر، طرحی که با نام «جوانی جمعیت و حمایت از خانواده» در دستور کار دولت جمهوری اسلامی، قرار گرفته، حقوق زنان را بیش از پیش، نقض می‌کند. این سازمان، همچنین، قانون مصوب مجلس شورای اسلامی ایران برای «افزایش جمعیت»، ناقض حقوق حقوق بانوان دانسته که تندرستی و زندگی‌شان را به خطر می‌اندازد. تشویق سران نظام جمهوری اسلامی ایران به افزایش جمعیت، در حالی است که ایران با چالش‌های عمده‌ای نظیر فقر، کم‌آبی و بیکاری… روبه‌روست.


title: زنان در ایران

text: طی دو قرن گذشته، زنان نقش برجسته ای در ادبیات فارسی داشته‌اند، با این حال بیشتر زنان متمرکز باقی مانده‌اند. کار ادبی زن سال‌ها سرکوب شد و حتی از آنها سلب شد. شاعران معاصر ایران مانند سیمین بهبهانی، فروغ فرخزاد، پروین اعتصامی در گنجاندن ادبیات زنان در ایران کمک کرده‌اند. سیمین بهبهانی شعرهای عاشقانه پرشور و همچنین شعرهای داستانی سرشار از محبت مادرانه برای همه انسان‌ها سروده‌است. او فارغ از جنسیت، طبقه و مذهب کسی مدافع حقوق فردی بوده‌است. افزون بر این، بهبهانی در ادبیات خود رقابتی ندارد بلکه در عوض می‌نویسد و به زن و مرد قدرت می‌بخشد. بهبهانی رئیس انجمن نویسندگان ایران بود و در سال ۱۹۹۷ نامزد دریافت جایزه نوبل ادبیات شد.


title: زنان در ایران

text: از نویسندگان معاصر می‌توان به سیمین دانشور، مهشید امیرشاهی، شهرنوش پارسی‌پور، منیرو روانی‌پور و زویا پیرزاد اشاره کرد. کارهای دانشور ادبیات ایران قبل از انقلاب و بعد از انقلاب را در بر می‌گیرد. اولین مجموعه داستان کوتاه وی، با نام "آتش خاموش" در سال ۱۹۴۸ منتشر شد. این اولین مجموعه داستان کوتاه بود که توسط یک زن در ایران منتشر شد. در سال ۱۹۶۹، او "سووشون" (عزاداران سیاوش)، رمانی که بازتاب دهنده تجربه مدرنیته ایران در قرن ۲۰ است را منتشر کرد. این اولین رمانی بود که توسط یک زن در ایران منتشر شد. دانشور اولین رئیس انجمن نویسندگان ایران بود. شهرنوش پارسی پور در دهه ۱۹۸۰ پس از انتشار داستان‌های کوتاه محبوب شد. او ۱۹۹۰ رمان، "زنان بدون مردان" که در زمینه مسائل جنسی و هویت پرداخته شده‌است را منتشر کرد. بسیاری از مردم به دلیل صریح بودن بیش از حد کار او از وی انتقاد کردند و به این دلیل که وی بسیاری از دیدگاه‌های سنتی مانند ستم جنسی، بکارت و جنسیت را به چالش کشید. در نتیجه، در نهایت توسط جمهوری اسلامی از نوشتن ممنوع شد. کارهای منیرو روانی‌پور شامل مجموعه ای از داستان‌های کوتاه، "کنیزو" (برده زن) و رمانش "مردم غارق" است. روانی‌پور به دلیل تمرکز خود بر آیین‌ها، سنت و رسوم زندگی ساحلی شهرت دارد.


title: زنان در ایران

text: و بسیاری از آفرینندگان شعر و نثر کلاسیک، خود زنان نیز بودند. می‌توان از قطران تبریزی، رابعه بلخی، طاهره قرةالعین، سیمین بهبهانی، سیمین دانشور، پروین اعتصامی، فروغ فرخزاد، مهستی و مینا اسدی را نام برد.


title: زنان در ایران

text: موسیقی ایران و زنان ایران در طول تاریخ این کشور به یکدیگر پیوند خورده‌اند. از مهم‌ترین مُهرنگاره‌های خُنیا (:موسیقی) در جهان؛ باید از آنچه که در «تپه چغامیش» دزفول برجای مانده، یاد کرد که در سال‌های ۱۹۶۱–۱۹۶۶ میلادی، یافت شده‌است. این مهرنگاره ۳۴۰۰ ساله؛ سیمایی از بزم رامشگران را نشان می‌دهد. ما، نگاره‌ای را در دست داریم و می‌دانیم که در پادشاهی «شوکال ماه هو» و از سده ۱۷ پیش از میلاد در ایران، تار نواخته می‌شد. با یافتن یک کنده کاری در ایلام بازهم آگاهی داریم که خنیاگران ایران؛ دَف را همراه چنگ می‌نواختند. در این کنده کاری همچنین دیده می‌شود که از میان ۱۱ تن خنیاگر؛ ۸ تن چنگ، ۲ تن نی و یک تن دهل می‌نوازند. ۱۵ زن خواننده، در میان رامشگران دیده می‌شوند که در حال کف زدن هستند. در بخش‌های دیگری از ایران و از سال ۵۵۹ پیش از میلاد، سفالهایی در تپه سیلک کاشان و مرودشت پیدا شده که سیمایی از پایکوبی و دست افشانی بر آن‌ها نگارگری شده‌است.


title: زنان در ایران

text: تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران زنان و دختران ایران می‌توانستند بخوانند و بنوازند و کنسرت‌های خواننده‌های زن در ایران برگزار می‌شدند. اما پس از آن محدودیت‌های بیشتری برای زنان وضع شد و برای بیش از ۴۰ سال، تاکنون خواندن و اجرای زنان در ایران دارای محدودیت بوده‌است. محدودیت‌ها حتی فراتر از خود هنرمندان زن رفته و برای همکاران مرد آن‌ها نیز وضع می‌شود.


title: زنان در ایران

text: شاید قمر الملک وزیری اولین استاد زن موسیقی ایرانی بود که سبک جدیدی از موسیقی را معرفی کرد و مورد ستایش سایر اساتید موسیقی ایرانی آن زمان قرار گرفت. چند سال بعد، محمود کریمی دانش آموزان زن چون ارفع اطرایی، سوسن مطلوبی، فاطمه واعظی، معصومه مهرعلی و سوسن اصلانی را تربیت کرد که بعداً استاد موسیقی سنتی ایرانی شدند. سودابه سالم و سیما بینا به ترتیب موسیقی کودکان ایرانی و موسیقی محلی ایران را توسعه دادند. نوآوری‌های ساخته شده توسط زنان ایرانی محدود به موسیقی ایرانی نیست. به عنوان مثال، لیلی افشار در حال کار بر روی ترکیبی از موسیقی کلاسیک فارسی و غربی است.


title: زنان در ایران

text: گوگوش یکی از مشهورترین خواننده‌های ایرانی است. میراث وی به دوران پیش از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران برمی گردد، جایی که شهرت او در ایران به الویس پرسلی یا باربارا استرایسند رسید.


title: زنان در ایران

text: زنان ایرانی نقش مهمی در به رسمیت شناختن جهانی هنر ایران و به ویژه سینمای ایران داشته‌اند. از زمان ظهور موج جدید سینمای ایران، ایران تعداد بی شماری از فارغ التحصیلان مدرسه فیلم را تولید کرده‌است. هر ساله بیش از ۲۰ کارگردان جدید در این زمینه فارغ‌التحصیل می‌گردند، بسیاری از آنها زنان هستند که اولین فیلم‌های خود را می‌سازند. در دو دهه گذشته درصد کارگردانان سینمای ایران که زن هستند از درصد زنان کارگردان فیلم در اکثر کشورهای غربی فراتر رفته‌است. موفقیت مدیر پیشگام رخشان بنی اعتماد حاکی از آن است که بسیاری از کارگردانان زن در ایران مدتها قبل از اینکه سمیرا مخملباف کارگردان فیلم را به عنوان سرخط خبرها کار کنند، سخت روی فیلم‌ها کار می‌کردند. چهره‌های شناخته شده بین‌المللی در سینمای زنان ایران عبارتند از: تهمینه میلانی، رخشان بنی اعتماد، زهرا دولت‌آبادی، نیکی کریمی، سمیرا مخملباف، مهین اسکویی، پری صابری، حنا مخملباف، پوران درخشنده، شیرین نشاط، سپیده فارسی، مریم یاسمین ملک‌نصر و سارا رستگار.


title: زنان در ایران

text: رخشان بنی اعتماد نویسنده و کارگردان ایرانی احتمالاً شناخته شده‌ترین و مطمئناً پرکارترین فیلمساز زن ایران است. او با مستندها و فیلم‌هایی دربارهٔ آسیب‌شناسی اجتماعی خود را به عنوان مقام ارشد سینمای ایران تثبیت کرده‌است. یکی از شناخته شده‌ترین کارگردانان زن فیلم در کشور امروز در عرصه جهانی سمیرا مخملباف است که در حالی که تنها ۱۷ سال داشت اولین فیلم خود را به نام سیب کارگردانی کرد. سمیرا مخملباف برنده جایزه هیئت داوران کن "۲۰۰۰ برای تخته سیاه"، فیلمی دربارهٔ محاکمات دو معلم دوره‌گرد در کردستان شد.


title: زنان در ایران

text: حذف بازیگران سینمای قبل از انقلاب ایران، با همراهی نسبی (یا دست‌کم سکوت) جریان معترض و روشنفکری اوایل انقلاب انجام شد. به‌ویژه روزنامه‌نگاران ادبیات سینمایی بعد از انقلاب و نشریاتی چون ماهنامه سینمایی فیلم، در این حذف‌های دردناک با مدیران فرهنگی همراه بودند. نوع نگاه تحقیرگرانه به آنچه فیلمفارسی خوانده می‌شد و همچنان نیز در میان گروهی از نویسندگان سینمای ایران جاری است، در همراهی با این حذف و محرومیت نقش داشت.


title: زنان در ایران

text: این موضوع به‌ویژه با مشاهده محصولات جریان اصلی سینمای ایران که بخش عمده‌ای از آن‌ها تقلید و بازسازی فیلم‌های قبلی و استفاده از تمهیدات سطحی چون تقلید خوانندگان قدیمی و رقص مردان و شوخی‌های کلامی جنسی است، بیش از پیش پرسش‌های جدی را دربارهٔ دلایل واقعی حذف بازیگران قدیمی و آنچه به نام سینمای سطحی پیش از انقلاب خوانده می‌شد، طرح می‌کند.از نظر اهمیت نقش سیاسی زنان در ایران، می‌توان به دو شیوه از حضور زنان اشاره کرد: از زنان مشهور تاریخ سیاسی ایران، پوران خاتون، مادر حسن میمندی مشهور به حسنک وزیر است. او دارای ۲فرزند پسر بود که یکی وزیر محمود و مسعود غزنوی و دیگری هم در دستگاه دیوانی بود. او مشاور فرزند بزرگش، حسنک وزیر بود. او از زنان بزرگ و از مادران مشهور تاریخ است. همچنین سیّده ملک خاتون، همسر رکن‌الدوله دیلمی، مادر مجدالدوله دیلمی، را می‌توان نام برد. او مدت ده سال نیابت سلطنت مجدالدوله را داشت و مورد احترام مردم بود. او از مردان بزرگی همچون ابوعلی سینا جانب‌داری می‌کرد. همچنین ترکان خاتون، همسر ملکشاه سلجوقی، از زنان توانای تاریخ ایران محسوب می‌شود که در مسائل سیاسی مشاور همسرش بود. در حکومت ملک‌شاه سلجوقی، در خدمت همسرش بود. او مخالف سر سخت خواجه نظام‌الملک، وزیر ملک‌شاه، بود و بسیار آبادی‌ها ساخته‌است.


title: زنان در ایران

text: ملکه خیرالنساء، مادر شاه عباس کبیر و همسر سلطان محمّد، نیز از زنان نامدار ایران بود که فرمان‌دهی قشونی متجاوز از ۱۰۰هزار نفر سواره و پیاده از قزوین تا شیروان را بر عهده داشت و عثمانیان را از خاک ایران بیرون کرد.


title: زنان در ایران

text: پری خانم، دختر شاه طهماسب صفوی، نیز از زنان سیاستمدار بود. او با نفوذ در امرای قزلباش، شاه اسماعیل دوم را به جانشینی شاه طهماسب صفوی انتخاب کرد و سپس سلطان محمّد خدابنده را به قدرت رساند و خودش به دست همین سلطان کشته شد. گوهرشاد خاتون، همسر شاهرخ تیموری، فرزند امیر تیمور گورکانی، نیز از زنان مشهور بود. آثار او در زمینه تاریخی مشهور است. او در حکومت نیز مشاور و یاور شاهرخ تیموری بود.


title: زنان در ایران

text: در ایران نقش‌آفرینی زنان جزئی از تاریخ است به عنوان مثال در دربار هخامنشی دخالت به موقع یک زن (استر) جان هزاران انسان مؤمن را نجات می‌دهد.


title: زنان در ایران

text: پس از اسلام، نخستین بانوی ایرانی که در نهضت اجتماعی قیام کرد، نامش آزاد بود. این زن همسر شهریار پسر بازان، نایب‌السلطنه ایران در یمن، بود که در پی جریانات آزاد، فرمان‌دهی سپاهیان را در یمن بر عهده گرفت.


title: زنان در ایران

text: مشارکت سیاسی از جمله اموری است که از سوی محافل روشن‌فکری بسیار مورد توجه قرار گرفته و از آن به عنوان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های توسعه یاد می‌شود، به گونه‌ای که عدم مشارکت سیاسی به‌خصوص مشارکت سیاسی زنان، به عنوان یکی از نشانه‌های عقب‌ماندگی کشورها عنوان می‌شود. ایران با ۶٫۵ درصد در گروه کشورهایی با کمترین میزان مشارکت زنان در مناصب کلیدی قرار دارند.


title: زنان در ایران

text: زنان عملاً از ورود به بسیاری از حوزه‌های سیاسی و قضایی محروم مانده‌اند. ساختار قدرت در مقابل ورود زنان به سطوح مختلف سیاست ورزی از خود مقاومت نشان می‌دهد. در نتیجه این محذورات، امروز زنان تنها ۵٫۹ درصد از کرسی‌های مجلس را در اختیار دارند.


title: زنان در ایران

text: بر اساس گزارش مشترک اتحادیه بین پارلمانی و کمیته زنان سازمان ملل در سال ۲۰۱۷، ایران (با احتساب شمار ۱۷ نماینده در مجلس) از نظر تصدی زنان در پارلمان در میان ۱۹۳ کشور دنیا، در رتبه صد و هفتاد و هفتم قرار دارد. در این گزارش، از نظر حضور زنان در دستگاه اجرایی هم رتبه صد و سی نهم به کشورمان تعلق گرفته‌است.


title: زنان در ایران

text: تاکنون، چندین زن دارای پست‌های عالی در دولت یا مجلس بوده‌اند. قبل و بعد از انقلاب ۱۹۷۹، چند زن به عنوان وزیر یا سفیر منصوب شدند. فرخرو پارسا اولین زنی بود که در سال ۱۹۶۸ به عنوان وزیر آموزش و پرورش و مهناز افخمی به عنوان معاونت امور زنان در سال ۱۹۷۶ منصوب شد.


title: زنان در ایران

text: برخی مانند طاهره صفارزاده، معصومه ابتکار، اعظم طالقانی، فاطمه حقیقت جو، الهه کولایی، فاطمه جوادی، مرضیه دباغ و زهرا رهنورد پس از انقلاب در سیاست ایران نقش داشتند. سایر زنان ایرانی مانند گلی عامری و فرح کریمی در کشورهای غربی سمت دارند.


title: زنان در ایران

text: در حال حاضر ۱۷ زن در مجموع ۲۹۰ نماینده مجلس زن هستند.


title: زنان در ایران

text: در حال حاضر چندین سازمان سیاسی کاملاً مربوط به زنان در ایران فعال هستند، از جمله: انقلاب ایران یک انقلاب جنسیتی بود. بیشتر سخنان رژیم جدید با محوریت موقعیت زنان در جامعه ایران بود. فراتر از شعارها، هزاران زن نیز به شدت در خود انقلاب بسیج شدند، و در گروه‌های مختلف زنان به‌طور فعال در کنار همتایان مرد خود شرکت کردند. زنان نه تنها از طریق رأی دادن در ان شرکت کردند، بلکه از طریق راهپیمایی، تظاهرات و شعار دادن به انقلاب کمک کردند. این انقلاب ماهیتی غیر خشونت‌آمیز داشت که مشارکت زنان در آن را آسان می‌کرد. به عنوان مثال، زنان در مراقبت از مجروحان مشارکت داشتند، پزشکان زن به درخواست کمک مجروحان پاسخ می‌دادند و خانه خود را برای کسانی که نیاز به کمک داشتند باز می‌کردند. در حالی که زنان خود اغلب کشته، شکنجه، دستگیر یا زخمی شدند و برخی از آنها درگیر فعالیت‌های چریکی بودند، بیشتر آنها به روش‌های غیر خشونت‌آمیز به انقلاب مردمی کمک می‌کردند. بسیاری از زنان نه تنها درگیر در انقلاب شدند بلکه در بسیج مردان و سایر زنان غیر سیاسی نیز نقش مهمی داشتند. بسیاری از زنان همراه کودکان در اعتراضات حاضر بودند و حضور آنها یکی از دلایل اصلی خلع سلاح سربازانی بود (که از طرف رژیم در آنجا بودند) که در صورت لزوم به آنها دستور شلیک داده می‌شد.از زمان انقلاب ۱۳۵۷، فمینیسم در دید نظام حاکم بر ایران برابر با «بی‌عفتی» در نظر گرفته می‌شود. اما سیاست‌های جمهوری اسلامی منجر به آگاهی جنسیتی در میان مردم ایران شده‌است. حقوق زنان در ایران با انطباق این کشور با ارزش‌های مدرن در اواخر قرن نوزده و اوایل قرن بیست دستخوش تغییراتی شد و رو به بهبود نهاد. در طول قرن بیستم، جنبش‌های سکولار، لیبرال، ناسیونالیست و چپ‌گرا معمولاً حقوق زنان را به عنوان بخشی از دغدغه‌های خود مطرح می‌کردند، اما واکنشی که بنیادگران از خود نشان دادند تا به امروز مانع اصلی بر سر بهبود حقوق زنان در ایران است.


title: زنان در ایران

text: جنبش زنان در ایران به جنبش اجتماعی زنان ایرانی در دوره‌های مختلف، برای به دست آوردن حقوق زنان و تلاش آنان برای از بین بردن موقعیت فرودست زنان گفته می‌شود. نمونه این پدیده در سال‌های ۱۲۸۹ تا ۱۳۱۱ دیده می‌شود. جنبش‌های اجتماعی توسط گروهی ناراضی از وضع موجود شکل می‌گیرد که نظم اجتماعی موجود را به چالش می‌کشند و قصد تغییر یا اصلاح آن را دارند. فعالیت آنان مداوم و پیوسته‌است (برخلاف شورش و کودتا) و در ابتدای کار با مخالفت عمومی روبرو می‌شوند، این مخالفت ممکن از سوی دولتِ حاکم باشد یا از سوی نهادهای مخالف دیگر. فعالیت‌های جنبش از مقداری سازماندهی و شبه ساختار برخوردار است و همه گروه‌های فعال درک مشترکی از هدف‌ها و ایده‌آل‌های جنبش دارند. علاوه بر مخالفت‌های سنت‌گرایان، دولت‌مردان ایرانی در تمام دوره‌های تاریخی نیز همانند بسیاری از کشورهای جهان سوم همواره این جنبش‌ها را صرف نظر از انگیزه آنها، خطری علیه حکومت و قدرت خویش تلقی می‌کردند. جنبش حقوق زنان در ایران به ویژه در محدوده تاریخ سیاسی کشور پیچیده‌است. زنان به‌طور مداوم مرزهای جامعه را تحت فشار قرار داده و به‌طور مداوم از حقوق سیاسی و اقتصادی بیشتری برخوردار می‌شوند. زنان به‌طور فعال در هر سطح از انقلاب شرکت کردند. طی چند ماه پس از تشکیل جمهوری اسلامی توسط روح‌الله خمینی بسیاری از حقوق مهم زنان لغو شد اما در اواسط دهه ۱۹۸۰ با قوانین محافظت کننده تر جایگزین شد. در سال ۲۰۰۳، شیرین عبادی، اولین قاضی زن ایران در دوران پهلوی، به دلیل تلاش‌هایش در ارتقا حقوق بشر، جایزه نوبل صلح را از آن خود کرد.


title: زنان در ایران

text: طی چند دهه گذشته، زنان ایرانی در جنبش علمی، جنبش هنری، موج جدید ادبی و موج جدید سینمای ایران حضور چشمگیری داشته‌اند. براساس وزارت تحقیقات ایران، در سال تحصیلی ۱۹۹۸–۹۹ حدود ۶ درصد از استادان کامل، ۸ درصد استادان دانشیار و ۱۴ درصد استادیارها زن بودند. با این حال، زنان ۵۶ درصد از کل دانشجویان علوم طبیعی یعنی از جمله یک نفر از هر ۵ دانشجوی دکترا را شامل می‌شوند. در کل ۴۹٫۸ درصد دانشجویان دانشگاه در ایران زن هستند.


title: زنان در ایران

text: با انتخاب محمود احمدی‌نژاد به عنوان رئیس‌جمهور در سال ۲۰۰۵، رسانه‌های غربی بیان کردند که حقوق زنان در دوران او کاهش یافته‌است. پس از انتخاب مجدد احمدی‌نژاد در سال ۲۰۰۹، اولین وزیر زن منصوب شد.


title: زنان در ایران

text: حق رای زنان در ایران در ۱۲ اسفند ۱۳۴۱ به رسمیت شناخته شد. در تاریخ ۱۹ دی‌ماه ۱۳۴۱، با اعلام انقلاب سفید توسط محمدرضا شاه که در شش اصل خلاصه می‌شد اعطای حق رأی به زنان نیز داده شد و علی‌رعم همهٔ مخالفت‌های مراجع تقلید و روحانیان حق رأی زنان پذیرفته شد. فرخ‌رو پارسا اولین زنی بود که به نمایندگی از مردم تهران، در دوره بیست و یکم انتخابات مجلس شورای ملی وارد مجلس شد. بعد از تصویب لایحه انتخابات انجمن‌های ایالتی و ولایتی توسط روزنامه‌های تهران خبر در سال ۱۳۴۱، روحانیون این لایحه را تحت نفوذ اندیشه‌های ضداسلامی و غیراسلامی دانستند. حق رأی زنان در کمتر از بیست سال بعد، در اولین رأی‌گیری ای که در حکومت جمهوری اسلامی ایران برقرار شد، نه تنها غیراسلامی دانسته نشد بلکه جزو حقوق مسلم زنان بود که می‌بایست در حکومتی اسلامی از آن برخوردار باشند.


title: زنان در ایران

text: یکی از جدی‌ترین تحولات در زمینهٔ حق رأی زنان، در سال ۱۳۳۱ خورشیدی و در زمان دولت مصدق رخ داد که در تلاش بود تا قانون جدیدی را برای انتخاب مطرح کند. در این بین تعدادی از موافقان و مخالفان با هم روبرو شدند و نظرات خود را بیان کردند. در نتیجه اصلاح قانون انتخابات با مخالفت برخی قشرهای سنتی و روحانیون منتفی شد.حضور زنان در ورزشگاه‌های ایران در سال‌های پیش از انقلاب ۱۳۵۷ آزاد بود و زنان ایرانی می‌توانستند بازی‌های ملی و باشگاهی زنان و مردان را آزادانه تماشا کنند اما در سالهای بعد از انقلاب ۵۷ و در راستای سیاست‌های حکومت جمهوری اسلامی مبنی بر جداسازی زن و مرد و دیدگاه‌های مراجع تقلید شیعه در این باره محدود شد و تماشای مسابقات مردان در سالن یا ورزشگاه ممنوع شد. ممنوعیت تماشای بازی مردان در ورزشگاه‌ها برای زنان نوعی تبعیض جنسی شمرده می‌شود. با این حال تا کنون گزارش‌هایی مبنی بر حضور غیرمجاز دختران با لباس پسرانه در ورزشگاه‌ها منتشر شده‌است.


title: زنان در ایران

text: جریان اعتراض به ممنوع بودن حضور زنان و دختران با اعتراضات، خودسوزی و خودکشی همراه بوده‌است و جمهوری اسلامی با مقاومت چندساله بالاخره مجبور به پذیرفتن حضور زنان در ورزشگاه برای تماشای مسابقات مردان شد. یکی از افرادی که با خودسوزی اعتراض خود را به حکم دادگاه مبنی بر مجازات وی به جرم حضور در ورزشگاه پرداخت دختری به نام سحر خدایاری معروف به دختر آبی بود که نتوانست برای تماشای تیم استقلال به ورزشگاه راه پیدا کند. این حرکت اعتراضی با واکنش هنرمندان و سیاستمداران خارجی و ایرانی همراه بود.


title: زنان در ایران

text: در سال‌های اخیر فعالان حقوق زنان خواستار آزاد شدن حضور زنان برای تماشای مسابقات ورزشی مردان شده‌اند. از آن جمله می‌توان به تلاش برای ورود به بازی فوتبال ایران آلمان در سال ۱۳۸۳ و همچنین کمپین «دفاع از حق ورود زنان به ورزشگاه‌ها» با شعار «حق زن، نیمی از آزادی» (کمپین چهارشنبه سفید و روسری سفیدها) اشاره کرد. سرانجام با فرصت تعیین شده رئیس فیفاجانی اینفانتینو برای آزاد کردن ورود زنان به استادیوم حکومت ایران مجبور به عقب‌نشینی شد و اعلام کرد از اکتبر ۲۰۱۹ قانون ممنوعیت ورود زنان به استادیوم را لغو خواهد کرد ولی در عمل چنین چیزی جه یک حضور محدود رخ نداد. پیش از این دولت عربستان نیز از ژانویه ۲۰۱۸ ورود بانوان به استادیوم را آزاد کرده بود.


title: زنان در ایران

text: آموزش رسمی زنان در ایران از سال ۱۹۰۷ با تأسیس اولین دبستان دخترانه آغاز شد. آموزش و پرورش نقش مهمی در جامعه ایران داشت، به ویژه هنگامی که ایران در اوایل قرن ۲۰ و با رشد تعداد مدارس زنان، دوره مدرنیزاسیون را تحت حکومت رضا شاه پهلوی آغاز کرد. در اواسط قرن، اصلاحات قانونی انقلاب سفید که به زنان حق رأی داد و حداقل سن ازدواج را افزایش می‌دهد، فرصت‌های بیشتری برای زنان برای ادامه تحصیل در خارج از خانه فراهم می‌کرد. پس از دوره‌های محدودیت تحمیل شده، پیشرفت تحصیلی زنان از طریق اسلامی سازی آموزش و پرورش پس از انقلاب سال ۱۹۷۹ ایران ادامه یافت و در سال‌های پس از تغییرات اساسی در برنامه درسی و کلاس‌های درس در پی انقلاب فرهنگی به اوج خود رسید. تا سال ۱۹۸۹، زنان برای حضور در دانشگاه در امتحانات ورودی حضور داشتند.


title: زنان در ایران

text: با وجود تلاش برای ایجاد محدودیت در حوزه آموزشی که بیشتر تحت سلطه زنان قرار داشت، مشارکت زنان در آموزش کند نشد. تغییرات در آموزش زنان به افزایش استفاده و تسلط بر فرصتهای موجود در زنان تقسیم شده‌است، و تحمیل الزامات سختگیرانه حاکم بر نقش آنها در آموزش، از جمله کلاس‌های تفکیکی جنسیتی، پوشش اسلامی، و هدایت زنان به رشته‌های «زن محور» که مانع پیگیری مشاغل خاص می‌شود.


title: زنان در ایران

text: بیسوادی در زنان از سال ۱۹۷۰ که ۵۴ درصد بود، تا سال ۲۰۰۰ به ۱۷٫۳۰ درصد کاهش یافت. تحصیلات زنان ایرانی از ۴۶ درصد باسوادی، به ۸۳ درصد رسیده‌است. ایران در دهه ۱۹۷۰ از نظر سواد زنان در بین کشورهای جهان در رتبه ۱۰ قرار داشت و هنوز هم این موقعیت را دارد. طبق نظرسنجی جهانی یونسکو، در سطح اولیه ثبت نام کسب دانش در ایران بالاترین نسبت زن به مرد در جهان را در میان کشورها با نسبت دختر به پسر دارد. طبق داده‌های یونسکو از سال ۲۰۱۲، ایران بیش از هر کشور دیگر در جهان در رشته‌های مهندسی دانشجوی دختر دارد.


title: زنان در ایران

text: اولین دانشگاهی که دختران ایرانی توانستند در آن شرکت کنند، دانشگاه تهران در سال ۱۹۳۲ بود. در سال ۲۰۰۵، ۶۲٪ پذیرش دانشگاه به دختران اختصاص داشت. علاوه بر این، اولین کنکور ورودی دانشگاه پس از انقلاب فرهنگی در سال ۱۹۸۴ انجام شد که ۴۲٪ از زنان در ان پذیرفته شده، و ۳۲٪ از متقاضیان مرد، و ۶۸٪ از این طزیق پذیرفته شدند.


title: زنان در ایران

text: بین سال‌های ۱۹۸۴ و ۲۰۰۳ تقاضا برای تحصیلات عالی زنان بیشتر از مردان بود و درصد ورودی‌ها به سمت بالا تغییر کرد. علاوه بر این، مزیت تحصیلات عالی زنان باعث کاهش رشد، عقب ماندگی و جبران خسارت می‌شود. سایر عواملی که زنان را برای تحصیلات بالاتر ترغیب می‌کند عدالت و برابری در جامعه، افزایش دانش دختران، مشارکت در فرهنگ اجتماعی و سیاست و تغییر نگرش‌های سنتی است.


title: زنان در ایران

text: به دلیل تحصیلات عالی، زنان به دلیل دانش خود در تصمیم‌گیری نقش داشتند. سرانجام، هدف کلی از تحصیلات عالی دختر برای موقعیت اجتماعی است و قبل از انقلاب اسلامی، تحصیلات عالی اساساً برای زنان ثروتمند و زنان از خانواده پادشاهی بود. از طرف دیگر، تحصیلات تنها عامل ارتقا جایگاه اجتماعی زنان بود زیرا آنها می‌خواستند خود را پیش ببرند و پس از انقلاب اسلامی و تجمع‌های ضد شاه درگیر امور اقتصادی و سیاسی شوند. عامل دیگری که انگیزه تحصیلات دختران است، افزایش ازدواج سنی است؛ بنابراین، آموزش زنان تقاضای بیشتری دارد، سپس آنها می‌توانند در مشاغل خصوصی و دولتی شرکت کنند.