روند کتاب تاملات ایرانی به این صورت است که کاجی در هر بخش با یکی از این متفکران دربارهٔ موضوع خاصی صحبت می‌کند. او در ابتدا چکیده‌ای از نظریات آن اندیشمند را ارائه می‌دهد و سپس 
گزینه‌ها:
انسان با شنیدن سرگذشت غم انگیز دانش اموزان مدرسه‌ی «هیلشم» با آنها همدردی می‌کند اما بخش اعظمی از ذهن او درگیر شخصیت و سرنوشت خود می‌شود.
فروگذار نکرده است همچنانکه در کتاب«مشارع و مطارحات» مباحث فلسفی مقدمین و متأخرین خویش را مطرح کرده و به بحث و ایراد درباره آنها پرداخته است.
به صورت خلاصه‌وار، سوابق و آثار او را ذکر می‌کند.
بر منبر تدریس قرار می گرفت، و پس از طرح مسئله مورد بحث، نقل اقوال می فرمود و قواعد و اصول در مورد مسئله و در آخر نظر خود را منعکس می فرمود.
جملهٔ کامل: روند کتاب تاملات ایرانی به این صورت است که کاجی در هر بخش با یکی از این متفکران دربارهٔ موضوع خاصی صحبت می‌کند. او در ابتدا چکیده‌ای از نظریات آن اندیشمند را ارائه می‌دهد و سپس به صورت خلاصه‌وار، سوابق و آثار او را ذکر می‌کند.