Newsgroup: it.comp.hardware.video-3d
Titolo: De Bello Gallico - Liber 7 - Pars 9

Hac habita contione et ad extremam orationem confirmatis militibus, ne ob
hanc causam animo permoverentur neu quod iniquitas loci attulisset id
virtuti hostium tribuerent, eadem de profectione cogitans quae ante
senserat legiones ex castris eduxit aciemque idoneo loco constituit. Cum
Vercingetorix nihil magis in aequum locum descenderet, levi facto equestri
proelio atque secundo in castra exercitum reduxit. Cum hoc idem postero die
fecisset, satis ad Gallicam ostentationem minuendam militumque animos
confirmandos factum existimans in Aeduos movit castra. Ne tum quidem
insecutis hostibus tertio die ad flumen Elaver venit; pontem refecit
exercitumque traduxit.
Ibi a Viridomaro atque Eporedorige Aeduis
appellatus discit cum omni equitatu Litaviccum ad sollicitandos Aeduos
profectum: opus esse ipsos antecedere ad confirmandam civitatem. Etsi
multis iam rebus perfidiam Aeduorum perspectam habebat atque horum discessu
admaturari defectionem civitatis existimabat, tamen eos retinendos non
constituit, ne aut inferre iniuriam videretur aut dare timoris aliquam
suspicionem. Discedentibus his breviter sua in Aeduos merita exposuit, quos
et quam humiles accepisset, compulsos in oppida, multatos agris omnibus
ereptis copiis, imposito stipendio, obsidibus summa cum contumelia
extortis, et quam in fortunam quamque in amplitudinem deduxisset, ut non
solum in pristinum statum redissent, sed omnium temporum dignitatem et
gratiam antecessisse viderentur. His datis mandatis eos ab se dimisit.
Noviodunum erat oppidum Aeduorum ad ripas Ligeris opportuno loco positum.
Huc Caesar omnes obsides Galliae, frumentum, pecuniam publicam, suorum
atque exercitus impedimentorum magnam partem contulerat; huc magnum numerum
equorum huius belli causa in Italia atque Hispania coemptum miserat. Eo cum
Eporedorix Viridomarusque venissent et de statu civitatis cognovissent,
Litaviccum Bibracti ab Aeduis receptum, quod est oppidum apud eos maximae
auctoritatis, Convictolitavim magistratum magnamque partem senatus ad eum
convenisse, legatos ad Vercingetorigem de pace et amicitia concilianda
publice missos, non praetermittendum tantum commodum existimaverunt. Itaque
interfectis Novioduni custodibus quique eo negotiandi causa convenerant
pecuniam atque equos inter se partiti sunt; obsides civitatum Bibracte ad
magistratum deducendos curaverunt; oppidum, quod a se teneri non posse
iudicabant, ne cui esset usui Romanis, incenderunt; frumenti quod subito
potuerunt navibus avexerunt, reliquum flumine atque incendio corruperunt.
Ipsi ex finitimis regionibus copias cogere, praesidia custodiasque ad ripas
Ligeris disponere equitatumque omnibus locis iniciendi timoris causa
ostentare coeperunt, si ab re frumentaria Romanos excludere aut adductos
inopia in provinciam espellere possent. Quam ad spem multum eos adiuvabat,
quod Liger ex nivibus creverat, ut omnino vado non posse transiri
videretur.
Quibus rebus cognitis Caesar maturandum sibi censuit, si
esset in perficiendis pontibus periclitandum, ut prius quam essent maiores
eo coactae copiae dimicaret. Nam ut commutato consilio iter in provinciam
converteret, id ne metu quidem necessario faciendum existimabat; cum
infamia atque indignitas rei et oppositus mons Cevenna viarumque
difficultas impediebat, tum maxime quod abiuncto Labieno atque eis
legionibus quas una miserat vehementer timebat. Itaque admodum magnis
diurnis nocturnisque itineribus confectis contra omnium opinionem ad
Ligerem venit vadoque per equites invento pro rei necessitate opportuno, ut
brachia modo atque humeri ad sustinenda arma liberi ab aqua esse possent,
disposito equitatu qui vim fluminis refringeret, atque hostibus primo
aspectu perturbatis, incolumem exercitum traduxit frumentumque in agris et
pecoris copiam nactus repleto his rebus exercitu iter in Senones facere
instituit.
Dum haec apud Caesarem geruntur, Labienus eo supplemento,
quod nuper ex Italia venerat, relicto Agedinci, ut esset impedimentis
praesidio, cum quattuor legionibus Lutetiam proficiscitur. Id est oppidum
Parisiorum, quod positum est in insula fluminis Sequanae. Cuius adventu ab
hostibus cognito magnae ex finitimis civitatibus copiae convenerunt. Summa
imperi traditur Camulogeno Aulerco, qui prope confectus aetate tamen
propter singularem scientiam rei militaris ad eum est honorem evocatus. Is
cum animadvertisset perpetuam esse paludem, quae influeret in Sequanam
atque illum omnem locum magnopere impediret, hic consedit nostrosque
transitu prohibere instituit.
Labienus primo vineas agere, cratibus
atque aggere paludem explere atque iter munire conabatur. Postquam id
difficilius confieri animadvertit, silentio e castris tertia vigilia
egressus eodem quo venerat itinere Metiosedum pervenit. Id est oppidum
Senonum in insula Sequanae positum, ut paulo ante de Lutetia diximus.
Deprensis navibus circiter quinquaginta celeriterque coniunctis atque eo
militibus iniectis et rei novitate perterritis oppidanis, quorum magna pars
erat ad bellum evocata, sine contentione oppido potitur. Refecto ponte,
quem superioribus diebus hostes resciderant, exercitum traducit et secundo
flumine ad Lutetiam iter facere coepit. Hostes re cogmta ab eis, qui
Metiosedo fugerant, Lutetiam incendi pontesque eius oppidi rescindi iubent;
ipsi profecti a palude ad ripas Sequanae e regione Lutetiae contra Labieni
castra considunt.
Iam Caesar a Gergovia discessisse audiebatur, iam de
Aeduorum defectione et secundo Galliae motu rumores adferebantur, Gallique
in colloquiis interclusum itinere et Ligeri Caesarem inopia frumenti
coactum in provinciam contendisse confirmabant. Bellovaci autem defectione
Aeduorum cognita, qui ante erant per se infideles, manus cogere atque
aperte bellum parare coeperunt. Tum Labienus tanta rerum commutatione longe
aliud sibi capiendum consilium adque antea senserat intellegebat, neque
iam, ut aliquid adquireret proelioque hostes lacesseret, sed ut incolumem
exercitum Agedincum reduceret, cogitabat. Namque altera ex parte Bellovaci,
quae civitas in Gallia maximam habet opinionem virtutis, instabant, alteram
Camulogenus parato atque instructo exercitu tenebat; tum legiones a
praesidio atque impedimentis interclusas maximum flumen distinebat. Tantis
subito difficultatibus obiectis ab animi virtute auxilium petendum videbat.
Sub vesperum consilio convocato cohortatus ut ea quae imperasset diligenter
industrieque administrarent, naves, quas Metiosedo deduxerat, singulas
equitibus Romanis attribuit, et prima confecta vigilia quattuor milia
passuum secundo flumine silentio progredi ibique se exspectari iubet.
Quinque cohortes, quas minime firmas ad dimicandum esse existimabat,
castris praesidio relinquit; quinque eiusdem legionis reliquas de media
nocte cum omnibus impedimentis adverso flumine magno tumultu proficisci
imperat. Conquirit etiam lintres: has magno sonitu remorum incitatus in
eandem partem mittit. Ipse post paulo silentio egressus cum tribus
legionibus eum locum petit quo naves appelli iusserat.
--------------------------------
Inviato via 
http://usenet.iol.it

Eo cum esset ventum, exploratores hostium, ut omni fluminis parte erant
dispositi, inopinantes, quod magna subito erat coorta tempestas, ab nostris
opprimumtur; exercitus equitatusque equitibus Romanis administrantibus,
quos ei negotio praefecerat, celeriter transmittitur. Vno fere tempore sub
lucem hostibus nuntiatur in castris Romanorum praeter consuetudinem
tumultuari et magnum ire agmen adverso flumine sonitumque remorum in eadem
parte exaudiri et paulo infra milites navibus transportari. Quibus rebus
auditis, quod existimabant tribus locis transire legiones atque omnes
perturbatos defectione Aeduorum fugam parare, suas quoque copias in tres
partes distribuerunt. Nam praesidio e regione castrorum relicto et parva
manu Metiosedum versus missa, quae tantum progrediatur, quantum naves
processissent, reliquas copias contra Labienum duxerunt.
Prima luce et
nostri omnes erant transportati, et hostium acies cernebatur. Labienus
milites cohortatus ut suae pristinae virtutis et secundissimorum proeliorum
retinerent memoriam atque ipsum Caesarem, cuius ductu saepe numero hostes
superassent, praesentem adesse existimarent, dat signum proeli. Primo
concursu ab dextro cornu, ubi septima legio constiterat, hostes pelluntur
atque in fugam coniciuntur; ab sinistro, quem locum duodecima legio
tenebat, cum primi ordines hostium transfixi telis concidissent, tamen
acerrime reliqui resistebant, nec dabat suspicionem fugae quisquam. Ipse
dux hostium Camulogenus suis aderat atque eos cohortabatur. Incerto nunc
etiam exitu victoriae, cum septimae legionis tribunis esset nuntiatum quae
in sinistro cornu gererentur, post tergum hostium legionem ostenderunt
signaque intulerunt. Ne eo quidem tempore quisquam loco cessit, sed
circumventi omnes interfectique sunt. Eandem fortunam tulit Camulogenus. At
ei qui praesidio contra castra Labieni erant relicti, cum proelium
commissum audissent, subsidio suis ierunt collemque ceperunt, neque
nostrorum militum victorum impetum sustinere potuerunt. Sic cum suis
fugientibus permixti, quos non silvae montesque texerunt, ab equitatu sunt
interfecti. Hoc negotio confecto Labienus revertitur Agedincum, ubi
impedimenta totius exercitus relicta erant: inde cum omnibus copiis ad
Caesarem pervenit.
Defectione Aeduorum cognita bellum augetur.
Legationes in omnes partes circummittuntur: quantum gratia, auctoritate,
pecunia valent, ad sollicitandas civitates nituntur; nacti obsides, quos
Caesar apud eos deposuerat, horum supplicio dubitantes territant. Petunt a
Vercingetorige Aedui ut ad se veniat rationesque belli gerendi communicet.
Re impetrata contendunt ut ipsis summa imperi tradatur, et re in
controversiam deducta totius Galliae concilium Bibracte indicitur. Eodem
conveniunt undique frequentes. Multitudinis suffragiis res permittitur: ad
unum omnes Vercingetorigem probant imperatorem. Ab hoc concilio Remi,
Lingones, Treveri afuerunt: illi, quod amicitiam Romanorum sequebantur;
Treveri, quod aberant longius et ab Germanis premebantur, quae fuit causa
quare toto abessent bello et neutris auxilia mitterent. Magno dolore Aedui
ferunt se deiectos principatu, queruntur fortunae commutationem et Caesaris
indulgentiam in se requirunt, neque tamen suscepto bello suum consilium ab
reliquis separare audent. Inviti summae spei adulescentes Eporedorix et
Viridomarus Vercingetorigi parent.
Ipse imperat reliquis civitatibus
obsides diemque ei rei constituit. Omnes equites, quindecim milia numero,
celeriter convenire iubet; peditatu quem antea habuerit se fore contentum
dicit, neque fortunam temptaturum aut in acie dimicaturum, sed, quoniam
abundet equitatu, perfacile esse factu frumentationibus pabulationibusque
Romanos prohibere, aequo modo animo sua ipsi frumenta corrumpant
aedificiaque incendant, qua rei familiaris iactura perpetuum imperium
libertatemque se consequi videant. His constitutis rebus Aeduis
Segusiavisque, qui sunt finitimi provinciae, decem milia peditum imperat;
huc addit equites octingentos. His praeficit fratrem Eporedorigis bellumque
inferri Allobrogibus iubet. Altera ex parte Gabalos proximosque pagos
Arvernorum in Helvios, item Rutenos Cadurcosque ad fines Volcarum
Arecomicorum depopulandos mittit. Nihilo minus clandestinis nuntiis
legationibusque Allobrogas sollicitat, quorum mentes nondum ab superiore
bello resedisse sperabat. Horum principibus pecunias, civitati autem
imperium totius provinciae pollicetur.
Ad hos omnes casus provisa erant
praesidia cohortium duarum et viginti, quae ex ipsa provincia ab Lucio
Caesare legato ad omnes partes opponebantur. Helvii sua sponte cum
finitimis proelio congressi pelluntur et Gaio Valerio Donnotauro, Caburi
filio, principe civitatis, compluribusque aliis interfectis intra oppida ac
muros compelluntur. Allobroges crebris ad Rhodanum dispositis praesidiis
magna cum cura et diligentia suos fines tuentur. Caesar, quod hostes
equitatu superiores esse intellegebat et interclusis omnibus itineribus
nulla re ex provincia atque Italia sublevari poterat, trans Rhenum in
Germaniam mittit ad eas civitates quas superioribus annis pacaverat,
equitesque ab his arcessit et levis armaturae pedites, qui inter eos
proeliari consuerant. Eorum adventu, quod minus idoneis equis utebantur, a
tribunis militum reliquisque equitibus Romanis atque evocatis equos sumit
Germanisque distribuit.
Interea, dum haec geruntur, hostium copiae ex
Arvernis equitesque qui toti Galliae erant imperati conveniunt. Magno horum
coacto numero, cum Caesar in Sequanos per extremos Lingonum fines iter
faceret, quo facilius subsidium provinciae ferri posset, circiter milia
passuum decem ab Romanis trinis castris Vercingetorix consedit
convocatisque ad concilium praefectis equitum venisse tempus victoriae
demonstrat. Fugere in provinciam Romanos Galliaque excedere. Id sibi ad
praesentem obtinendam libertatem satis esse; ad reliqui temporis pacem
atque otium parum profici: maioribus enim coactis copiis reversuros neque
finem bellandi facturos. Proinde agmine impeditos adorirentur. Si pedites
suis auxilium ferant atque in eo morentur, iter facere non posse; si, id
quod magis futurum confidat, relictis impedimentis suae saluti consulant,
et usu rerum necessariarum et dignitate spoliatum iri. Nam de equitibus
hostium, quin nemo eorum progredi modo extra agmen audeat, et ipsos quidem
non debere dubitare, et quo maiore faciant animo, copias se omnes pro
castris habiturum et terrori hostibus futurum. Conclamant equites
sanctissimo iureiurando confirmari oportere, ne tecto recipiatur, ne ad
liberos, ne ad parentes, ad uxorem aditum habeat, qui non bis per agmen
hostium perequitasset.
