Newsgroup: it.comp.hardware.video-3d
Titolo: De Bello Gallico - Liber 6 - Pars 2

Caesar partitis copiis cum Gaio Fabio legato et Marco Crasso quaestore
celeriterque effectis pontibus adit tripertito, aedificia vicosque
incendit, magno pecoris atque hominum numero potitur. Quibus rebus coacti
Menapii legatos ad eum pacis petendae causa mittunt. Ille obsidibus
acceptis hostium se habiturum numero confirmat, si aut Ambiorigem aut eius
legatos finibus suis recepissent. His confirmatis rebus Commium Atrebatem
cum equitatu custodis loco in Menapiis relinquit; ipse in Treveros
proficiscitur.
Dum haec a Caesare geruntur, Treveri magnis coactis
peditatus equitatusque copiis Labienum cum una legione, quae in eorum
finibus hiemaverat, adoriri parabant, iamque ab eo non longius bidui via
aberant, cum duas venisse legiones missu Caesaris cognoscunt. Positis
castris a milibus passuum XV auxilia Germanorum esspectare constituunt.
Labienus hostium cognito consilio sperans temeritate eorum fore aliquam
dimicandi facultatem praesidio quinque cohortium impedimentis relicto cum
viginti quinque cohortibus magnoque equitatu contra hostem proficiscitur et
mille passuum intermisso spatio castra communit. Erat inter Labienum atque
hostem difficili transitu flumen ripisque praeruptis. Hoc neque ipse
transire habebat in animo neque hostes transituros existi mabat. Augebatur
auxiliorum cotidie spes. Loquitur in concilio palam, quoniam Germani
appropinquare dicantur, sese suas exercitusque fortunas in dubium non
devocaturum et postero die prima luce castra moturum. Celeriter haec ad
hostes deferuntur, ut ex magno Gallorum equitum numero nonnullos Gallicis
rebus favere natura cogebat. Labienus noctu tribunis militum primisque
ordinibus convocatis, quid sui sit consili proponit et, quo facilius
hostibus timoris det suspicionem, maiore strepitu et tumultu, quam populi
Romani fert consuetudo castra moveri iubet. His rebus fugae similem
profectionem effecit. Haec quoque per exploratores ante lucem in tanta
propinquitate castrorum ad hostes deferuntur.
Vix agmen novissimum extra
munitiones processerat, cum Galli cohortati inter se, ne speratam praedam
ex manibus dimitterent--longum esse per territis Romanis Germanorum
auxilium exspectare, neque suam pati dignitatem ut tantis copiis tam
exiguam manum praesertim fugientem atque impeditam adoriri non audeant--
flumen transire et iniquo loco committere proelium non dubitant. Quae fore
suspicatus Labienus, ut omnes citra flumen eliceret, eadem usus simulatione
itineris placide progrediebatur. Tum praemissis paulum impedimentis atque
in tumulo quodam collocatis "Habetis," inquit, "milites, quam petistis
facultatem: hostem impedito atque iniquo loco tenetis: praestate eandem
nobis ducibus virtutem, quam saepe numero imperatori praestitistis, atque
illum adesse et haec coram cernere existimate." Simul signa ad hostem
converti aciemque dirigi iubet, et paucis turmis praesidio ad impedimenta
dimissis reliquos equites ad latera disponit. Celeriter nostri clamore
sublato pila in hostes immittunt. Illi, ubi praeter spem quos fugere
credebant infestis signis ad se ire viderunt, impetum modo ferre non
potuerunt ac primo concursu in fugam coniecti proximas silvas petierunt.
Quos Labienus equitatu consectatus, magno numero interfecto, compluribus
captis, paucis post diebus civitatem recepit. Nam Germani qui auxilio
veniebant percepta Treverorum fuga sese domum receperunt. Cum his propinqui
Indutiomari, qui defectionis auctores fuerant, comitati eos ex civitate
excesserunt. Cingetorigi, quem ab initio permansisse in officio
demonstravimus, principatus atque imperium est traditum.
Caesar,
postquam ex Menapiis in Treveros venit, duabus de causis Rhenum transire
constituit; quarum una erat, quod auxilia contra se Treveris miseraut,
altera, ne ad eos Ambiorix receptum haberet. His constitutis rebus paulum
supra eum locum quo ante exercitum traduxerat facere pontem instituit. Nota
atque instituta ratione magno militum studio paucis diebus opus efficitur.
Firmo in Treveris ad pontem praesidio relicto, ne quis ab his subito motus
oreretur, reliquas copias equitatumque traducit. Vbii, qui ante obsides
dederant atque in deditionem venerant, purgandi sui causa ad eum legatos
mittunt, qui doceant neque auxilia ex sua civitate in Treveros missa neque
ab se fidem laesam: petunt atque orant ut sibi parcat, ne communi odio
Germanorum innocentes pro nocentibus poenas pendant; si amplius obsidum
vellet, dare pollicentur. Cognita Caesar causa reperit ab Suebis auxilia
missa esse; Vbiorum satisfactionem accipit, aditus viasque in Suebos
perquirit.
Interim paucis post diebus fit ab Vbiis certior Suebos omnes
in unum locum copias cogere atque eis nationibus quae sub eorum sint
imperio denuntiare, ut auxilia peditatus equitatusque mittant. His cognitis
rebus rem frumentariam providet, castris idoneum locum deligit; Vbiis
imperat ut pecora deducant suaque omnia ex agris in oppida conferant,
sperans barbaros atque imperitos homines inopia cibariorum adductos ad
iniquam pugnandi condicionem posse deduci; mandat, ut crebros exploratores
in Suebos mittant quaeque apud eos gerantur cognoscant. Illi imperata
faciunt et paucis diebus intermissis referunt: Suebos omnes, posteaquam
certiores nuntii de exercitu Romanorum venerint, cum omnibus suis
sociorumque copiis, quas coegissent, penitus ad extremos fines se
recepisse: silvam esse ibi infinita magnitudine, quae appellatur Bacenis;
hanc longe introrsus pertinere et pro nativo muro obiectam Cheruscos ab
Suebis Suebosque ab Cheruscis iniuriis incursionibusque prohibere: ad eius
initium silvae Suebos adventum Romanorum exspectare constituisse.
Quoniam ad hunc locum perventum est, non alienum esse videtur de Galliae
Germaniaeque moribus et quo differant hae nationes inter sese proponere. In
Gallia non solum in omnibus civitatibus atque in omnibus pagis partibusque,
sed paene etiam in singulis domibus factiones sunt, earumque factionum
principes sunt qui summam auctoritatem eorum iudicio habere existimantur,
quorum ad arbitrium iudiciumque summa omnium rerum consiliorumque redeat.
Itaque eius rei causa antiquitus institutum videtur, ne quis ex plebe
contra potentio rem auxili egeret: suos enim quisque opprimi et
circumveniri non patitur, neque, aliter si faciat, ullam inter suos habet
auctoritatem. Haec eadem ratio est in summa totius Galliae: namque omnes
civitates in partes divisae sunt duas.
--------------------------------
Inviato via 
http://usenet.iol.it

Cum Caesar in Galliam venit, alterius factionis principes erant Aedui,
alterius Sequani. Hi cum per se minus valerent, quod summa auctoritas
antiquitus erat in Aeduis magnaeque eorum erant clientelae, Germanos atque
Ariovistum sibi adiunxerant eosque ad se magnis iacturis
pollicitationibusque perduxerant. Proeliis vero compluribus factis secundis
atque omni nobilitate Aeduorum interfecta tantum potentia antecesserant, ut
magnam partem clientium ab Aeduis ad se traducerent obsidesque ab eis
principum filios acciperent et publice iurare cogerent nihil se contra
Sequanos consili inituros et partem finitimi agri per vim occupatam
possiderent Galliaeque totius principatum obtinerent. Qua necessitate
adductus Diviciacus auxili petendi causa Romam ad senatum profectus infecta
re redierat. Adventu Caesaris facta commutatione rerum, obsidibus Aeduis
redditis, veteribus clientelis restitutis, novis per Caesarem comparatis,
quod hi, qui se ad eorum amicitiam adgregaverant, meliore condicione atque
aequiore imperio se uti videbant, reliquis rebus eorum gratia dignitateque
amplificata Sequani principatum dimiserant. In eorum locum Remi
successerant: quos quod adaequare apud Caesarem gratia intellegebatur, ei,
qui propter veteres inimicitias nullo modo cum Aeduis coniungi poterant, se
Remis in clientelam dicabant. Hos illi diligenter tuebantur: ita et novam
et repente collectam auctoritatem tene bant. Eo tum statu res erat, ut
longe principes haberentur Aedui, secundum locum dignitatis Remi
obtinerent.
In omni Gallia eorum hominum, qui aliquo sunt numero atque
honore, genera sunt duo. Nam plebes paene servorum habetur loco, quae nihil
audet per se, nullo adhibetur consilio. Plerique, cum aut aere alieno aut
magnitudine tributorum aut iniuria potentiorum premuntur, sese in
servitutem dicant nobilibus: in hos eadem omnia sunt iura, quae dominis in
servos. Sed de his duobus generibus alterum est druidum, alterum equitum.
Illi rebus divinis intersunt, sacrificia publica ac privata procurant,
religiones interpretantur: ad hos magnus adulescentium numerus disciplinae
causa concurrit, magnoque hi sunt apud eos honore. Nam fere de omnibus
controversiis publicis privatisque constituunt, et, si quod est admissum
facinus, si caedes facta, si de hereditate, de finibus controversia est,
idem decernunt, praemia poenasque constituunt; si qui aut privatus aut
populus eorum decreto non stetit, sacrificiis interdicunt. Haec poena apud
eos est gravissima. Quibus ita est interdictum, hi numero impiorum ac
sceleratorum habentur, his omnes decedunt, aditum sermonemque defugiunt, ne
quid ex contagione incommodi accipiant, neque his petentibus ius redditur
neque honos ullus communicatur. His autem omnibus druidibus praeest unus,
qui summam inter eos habet auctoritatem. Hoc mortuo aut si qui ex reliquis
excellit dignitate succedit, aut, si sunt plures pares, suffragio druidum,
nonnumquam etiam armis de principatu contendunt. Hi certo anni tempore in
finibus Carnutum, quae regio totius Galliae media habetur, considunt in
loco consecrato. Huc omnes undique, qui controversias habent, conveniunt
eorumque decretis iudiciisque parent. Disciplina in Britannia reperta atque
inde in Galliam translata esse existimatur, et nunc, qui diligentius eam
rem cognoscere volunt, plerumque illo discendi causa proficiscuntur.
Druides a bello abesse consuerunt neque tributa una cum reliquis pendunt;
militiae vacationem omniumque rerum habent immunitatem. Tantis excitati
praemiis et sua sponte multi in disciplinam conveniunt et a parentibus
propinquisque mittuntur. Magnum ibi numerum versuum ediscere dicuntur.
Itaque annos nonnulli vicenos in disciplina permanent. Neque fas esse
existimant ea litteris mandare, cum in reliquis fere rebus, publicis
privatisque rationibus Graecis litteris utantur. Id mihi duabus de causis
instituisse videntur, quod neque in vulgum disciplinam efferri velint neque
eos, qui discunt, litteris confisos minus memoriae studere: quod fere
plerisque accidit, ut praesidio litterarum diligentiam in perdiscendo ac
memoriam remittant. In primis hoc volunt persuadere, non interire animas,
sed ab aliis post mortem transire ad alios, atque hoc maxime ad virtutem
excitari putant metu mortis neglecto. Multa praeterea de sideribus atque
eorum motu, de mundi ac terrarum magnitudine, de rerum natura, de deorum
immortalium vi ac potestate disputant et iuventuti tradunt.
Alterum
genus est equitum. Hi, cum est usus atque aliquod bellum incidit (quod fere
ante Caesaris adventum quotannis accidere solebat, uti aut ipsi iniurias
inferrent aut illatas propulsarent), omnes in bello versantur, atque eorum
ut quisque est genere copiisque amplissimus, ita plurimos circum se
ambactos clientesque habet. Hanc unam gratiam potentiamque noverunt.
Natio est omnis Gallorum admodum dedita religionibus, atque ob eam causam,
qui sunt adfecti gravioribus morbis quique in proeliis periculisque
versantur, aut pro victimis homines immolant aut se immolaturos vovent
administrisque ad ea sacrificia druidibus utuntur, quod, pro vita hominis
nisi hominis vita reddatur, non posse deorum immortalium numen placari
arbitrantur, publiceque eiusdem generis habent instituta sacrificia. Alii
immani magnitudine simulacra habent, quorum contexta viminibus membra vivis
hominibus complent; quibus succensis circumventi flamma exanimantur
homines. Supplicia eorum qui in furto aut in latrocinio aut aliqua noxia
sint comprehensi gratiora dis immortalibus esse arbitrantur; sed, cum eius
generis copia defecit, etiam ad innocentium supplicia descendunt.
