Interaksi antara Jirim

Rajah 6.25 Kepekatan teh mempengaruhi warna teh O

Kepekatan sesuatu larutan ialah satu ukuran yang menunjukkan kuantiti zat terlarut dalam
seunit isi padu larutan, biasanya dalam 1 dm3 larutan. Semakin banyak zat terlarut, semakin
tinggi kepekatan larutan itu. Kuantiti zat terlarut boleh diukur dalam gram atau mol, maka
kepekatan sesuatu larutan boleh disukat dalam unit g dm–3 dan mol dm–3.

Uji

Kendiri 6.4

1. Tulis persamaan kimia bagi tindak balas antara asid hidroklorik, HCl dengan:
(a) barium hidroksida, Ba(OH)2

(b) magnesium, Mg
(c) zink karbonat, ZnCO3

2. Tulis persamaan perkataan untuk merumuskan tindak balas antara larutan alkali dengan
bahan-bahan yang berikut:
(a) Asid cair
(b) Garam ammonium
(c) Ion logam

Kepekatan Larutan Akueus6.5

Ayah, mengapakah
warna perang teh O
yang saya bancuh
tidak sama dengan
teh O yang ayah
sedang minum?

PembelajaranPembelajaranStandardStandard

Di akhir pembelajaran,
murid boleh:
6.5.1 Menyatakan maksud

kepekatan larutan
akueus.

6.5.2 Menyelesaikan masalah
numerikal berkaitan
dengan kepekatan
larutan.

Sebab kepekatan teh di
dalam dua gelas ini berbeza.

Kepekatan, dalam unit g dm–3, ialah jisim zat terlarut yang terdapat dalam 1 dm3 larutan.

Kepekatan (g dm–3) = Jisim zat terlarut (g)
Isi padu larutan (dm3)

Kepekatan, dalam unit mol dm–3, ialah bilangan mol zat terlarut yang terdapat dalam 1 dm3
larutan. Kepekatan ini dikenali sebagai kemolaran.

Kepekatan (mol dm–3) = Bilangan mol zat terlarut (mol)
Isi padu larutan (dm3)

158

TEMA 3
Asid, Bes dan Garam

Rajah 6.26 Hubung kait antara kepekatan dengan kemolaran

Hitungkan kepekatan, dalam unit g dm–3, bagi setiap larutan yang terhasil.
(a) 40 g pepejal kuprum(II) sulfat, CuSO4 dilarutkan di dalam air untuk menghasilkan 20 dm3

larutan.
(b) 18 g pepejal natrium hidroksida, NaOH dilarutkan di dalam air untuk menghasilkan

750 cm3 larutan.
Penyelesaian

(a) Kepekatan larutan kuprum(II) sulfat, CuSO4 = Jisim zat terlarut (g)
Isi padu larutan (dm3)

= 40 g
20 dm3

= 2 g dm–3

(b) Kepekatan larutan natrium hidroksida, NaOH

= Jisim zat terlarut (g)
Isi padu larutan (dm3)

= 18 g
0.75 dm3

= 24 g dm–3

6

Kepekatan
(g dm–3)

Kemolaran
(mol dm–3)

÷ jisim molar

× jisim molar

Hitungkan kemolaran bagi setiap larutan yang disediakan.
(a) 10 mol pepejal zink klorida, ZnCl2 dilarutkan di dalam air untuk menghasilkan 5 dm3

larutan.
(b) 0.1 mol pepejal kalsium klorida, CaCl2 dilarutkan di dalam 500 cm3 air suling.
Penyelesaian

(a) Kemolaran larutan zink klorida, ZnCl2 = Bilangan mol terlarut (mol)
Isi padu larutan (dm3)

= 10 mol
5 dm3

= 2 mol dm–3

(b) Kemolaran larutan kalsium klorida, CaCl2

= Bilangan mol terlarut (mol)
Isi padu larutan (dm3)

= 0.1 mol
0.5 dm3

= 0.2 mol dm–3

7

500 cm3 ditukarkan kepada unit
dm3 dengan membahagikan nilai
isi padu dengan 1000.

500
1000  dm3

= 0.5 dm3

750 cm3 ditukarkan kepada unit
dm3 dengan membahagikan nilai
isi padu dengan 1000.

750
1000  dm3

= 0.75 dm3

Unit bagi kemolaran ialah mol dm–3
atau molar (M). Anda harus ingat
bahawa mol tidak sama dengan molar.
Mol ialah unit untuk mengukur jirim
manakala molar ialah bilangan mol
zat terlarut yang terkandung di dalam
suatu isi padu tertentu larutan.

CelikTip

159

BAB 6
Interaksi antara Jirim

Kita dapat menghitung bilangan mol zat terlarut yang terlarut di dalam larutan sekiranya
kemolaran dan isi padu larutan itu diketahui.

Kemolaran = Bilangan mol terlarut (mol)
Isi padu larutan (dm3)

M = n
V

Maka, n = MV

Apakah kepekatan, dalam unit g dm–3, bagi asid nitrik, HNO3 berkemolaran 0.5 mol dm–3?
[Jisim atom relatif: H = 1, N = 14, O = 16]
Penyelesaian

Kepekatan = kemolaran × jisim molar HNO3

JAR H JAR N JAR O

= 0.5 mol dm–3 × [1 + 14 + 3(16)] g mol–1

= 0.5 mol dm–3 × 63 g mol–1

= 31.5 g dm–3

8

Tukarkan kepekatan larutan litium hidroksida, LiOH 3.6 g dm–3 kepada kemolaran, mol dm–3.
[Jisim atom relatif: H = 1, Li = 7, O = 16]
Penyelesaian

Kemolaran = Kepekatan
Jisim molar LiOH

=  3.6 g dm3

(7 + 16 + 1) g mol–1

JAR Li JAR O JAR H
 = 0.15 mol dm–3

9

Isi padu larutan
adalah dalam
unit dm3

Jika isi padu larutan adalah dalam unit
cm3, maka unit isi padu larutan perlu
ditukarkan kepada dm3.
 n = M( V

1000 )
Maka, n = MV

1000  Isi padu larutan
adalah dalam
unit cm3

Hitungkan bilangan mol kalium hidroksida, KOH yang terkandung di dalam 2.0 dm3 larutan
kalium hidroksida, KOH 0.5 mol dm–3.
Penyelesaian

Bilangan mol, n = MV
 = 0.5 mol dm–3 × 2.0 dm3

= 1.0 mol KOH

10

Rumus ini digunakan kerana isi padu
larutan adalah dalam unit dm3.

160

TEMA 3
Asid, Bes dan Garam

Aktiviti 6.6
Menyelesaikan masalah numerikal berkaitan dengan kepekatan larutan

1. 6 g pepejal magnesium sulfat, MgSO4 ditambahkan ke dalam sebuah bikar yang berisi 200 cm3
air. Hitungkan kepekatan, dalam unit g dm–3, bagi larutan yang terhasil.

2. 0.4 mol zink klorida, ZnCl2 dilarutkan di dalam air untuk menghasilkan 2 dm3 larutan.
Hitungkan kemolaran bagi larutan yang disediakan.

3. Apakah kepekatan asid sulfurik, H2SO4 0.5 mol dm–3 dalam unit g dm–3?
[Jisim atom relatif: H = 1, O = 16, S = 32]

4. Kepekatan larutan natrium klorida, NaCl ialah 1.989 g dm–3. Hitungkan kemolaran larutan itu
dalam unit mol dm–3.
[Jisim atom relatif: Na = 23, Cl = 35.5]

5. Hitungkan bilangan mol natrium hidroksida, NaOH di dalam 2.5 dm3 larutan natrium
hidroksida, NaOH 0.2 mol dm–3.

6. Diberikan kemolaran 250 cm3 larutan barium hidroksida, Ba(OH)2 ialah 0.1 mol dm–3.
Berapakah bilangan mol ion hidroksida, OH– di dalam larutan itu?

Uji

Kendiri 6.5

1. Apakah yang dimaksudkan dengan kepekatan dalam unit g mol–1?
 2. Nyatakan dua unit yang digunakan untuk mengukur kepekatan.
 3. 0.03 mol kalium nitrat, KNO3 dilarutkan di dalam 1.2 dm3 air suling. Apakah kemolaran

larutan kalium nitrat, KNO3 yang terhasil?
 4. Hitungkan kepekatan, dalam unit g dm–3, bagi asid sulfurik, H2SO4 yang mempunyai

kemolaran 2 mol dm–3.
[Jisim atom relatif: H = 1, O = 16, S = 32]

5. 1.9 g MgY2 dilarutkan di dalam 100 cm3 air untuk menghasilkan satu larutan dengan
kemolaran 0.2 mol dm–3. Apakah jisim atom relatif Y?

[Jisim atom relatif: Mg = 24]

Sebuah bikar mengandungi 200 cm3 larutan plumbum(II) nitrat, Pb(NO3)2 0.2 mol dm–3.
Berapakah bilangan mol plumbum(II) nitrat, Pb(NO3)2 di dalam bikar itu?
Penyelesaian

Bilangan mol, n = MV
1000  Rumus ini digunakan kerana isi padu

larutan adalah dalam unit cm3.

= 0.2 mol dm–3 × 200 cm3

1000
 = 0.04 mol Pb(NO3)2

11

PK

161

BAB 6
Interaksi antara Jirim

Aktiviti

Larutan Piawai6.6
Pernahkah anda melihat mesin pembahagi
sirap seperti dalam Gambar foto 6.2?
Tahukah anda bahawa mesin ini diisi dengan
larutan gula piawai supaya mesin dapat
mengeluarkan aras gula mengikut kehendak
pembeli minuman? Apakah yang anda tahu
tentang larutan piawai?

Layari laman sesawang http://bit.ly/2Yk7OyO bagi
melihat cara penggunaan mesin pembahagi sirap.

Maksud Larutan Piawai

Kebanyakan tindak balas kimia melibatkan larutan akueus bahan
tindak balas. Oleh yang demikian, penyediaan larutan akueus
dengan kepekatan yang tepat amat penting. Larutan piawai ialah
larutan yang kepekatannya diketahui dengan tepat. Dalam
penyediaan larutan piawai, jisim zat terlarut dan isi padu air suling
merupakan dua parameter yang mesti disukat dengan tepat.

Penyediaan Larutan Piawai daripada Bahan Pepejal

6.7

Gambar foto 6.2
Mesin pembahagi sirap

PembelajaranPembelajaranStandardStandard

Di akhir pembelajaran,
murid boleh:
6.6.1 Menyatakan maksud

larutan piawai.
6.6.2 Menghuraikan

penyediaan larutan
piawai dengan
menjalankan aktiviti
penyediaan larutan
piawai:

• daripada bahan pepejal
 • melalui pencairan

larutan akueus.
6.6.3 Menyelesaikan masalah

penghitungan yang
melibatkan penyediaan
larutan piawai dan
pencairan.

Tujuan: Menyediakan 250 cm3 larutan piawai natrium karbonat, Na2CO3 1.0 mol dm–3.
Bahan: Air suling dan pepejal natrium karbonat, Na2CO3

Radas: Penimbang elektronik, corong turas, kelalang volumetrik 250 cm3, penitis, botol pencuci,
bikar 250 cm3 dan rod kaca

Prosedur:

1. Tentukan jisim natrium karbonat, Na2CO3 yang diperlukan dengan menggunakan rumus
n = MV

1000 .

2. Timbangkan jisim yang telah ditentukan dengan penimbang elektronik.
 3. Tambahkan 100.0 cm3 air suling kepada pepejal natrium karbonat, Na2CO3 di dalam sebuah bikar.
 4. Kacaukan campuran dengan rod kaca sehingga pepejal natrium karbonat, Na2CO3 terlarut

sepenuhnya di dalam air suling.
 5. Pindahkan larutan natrium karbonat, Na2CO3 ke dalam kelalang volumetrik 250 cm3 melalui

corong turas.
 6. Bilaskan bikar dengan air suling. Pastikan semua air bilasan dipindahkan ke dalam kelalang

volumetrik.
 7. Kemudian, bilaskan corong turas dengan sedikit air suling. Semua air bilasan juga dipindahkan

ke dalam kelalang volumetrik.
 8. Alihkan corong turas. Tambahkan air suling sehingga paras larutan menghampiri tanda

senggatan pada kelalang volumetrik.

162

TEMA 3
Asid, Bes dan Garam

Natrium hidroksida, NaOH tidak sesuai digunakan untuk menyediakan larutan piawai kerana
natrium hidroksida, NaOH bersifat higroskopik (kebolehan menyerap air atau lembapan di dalam
udara). Natrium hidroksida, NaOH juga menyerap gas karbon dioksida di dalam udara untuk
membentuk natrium karbonat, Na2CO3.

2NaOH(p) + CO2(g) ˜ Na2 CO3(p) + H2O(ce)

Keadaan ini menyebabkan jisim natrium hidroksida, NaOH tidak dapat ditimbang dengan tepat.
Oleh yang demikian, penyediaan larutan piawai natrium hidroksida, NaOH dengan kepekatan
yang diketahui tidak dapat dijalankan.

9. Dengan menggunakan penitis, tambahkan air suling secara perlahan-lahan sehingga aras
meniskus tepat segaris dengan tanda senggatan pada kelalang volumetrik.

10. Tutupkan kelalang volumetrik dengan penutup. Goncangkan sambil telangkupkan kelalang
volumetrik beberapa kali sehingga larutan menjadi sebati.

Nota: Simpankan larutan piawai natrium karbonat, Na2CO3 yang telah disediakan untuk Aktiviti 6.8.

(a) Tambahkan air suling (b) Larutkan pepejal (c) Pindahkan larutan ke dalam
 kelalang volumetrik

(f) Tutupkan kelalang volumetrik
 dengan penutup sebelum goncangkan

(e) Tambahkan air suling
 sehingga tanda senggatan

(d) Bilaskan corong turas
 dengan air suling

Air suling

Pepejal natrium
karbonat, Na2CO3

Rod kaca
Corong
turas

Tanda
senggatanKelalang

volumetrik

Kacau

Air suling

Aras
meniskus
larutan

Tanda
senggatan

Aras
meniskus
larutan

Penitis

Tanda
senggatan

Penutup

Rajah 6.27 Penyediaan larutan natrium karbonat, Na2CO3 1.0 mol dm–3 daripada bahan pepejal
Perbincangan:

1. Mengapakah bikar dan corong turas perlu dibilas dengan air suling?
 2. Mengapakah semua air bilasan perlu dipindahkan ke dalam kelalang volumetrik?
 3. Bagaimanakah anda dapat memastikan aras meniskus larutan piawai segaris dengan tanda

senggatan pada kelalang volumetrik?
 4. Mengapakah kelalang volumetrik perlu ditutup dengan penutup selepas larutan piawai

disediakan?

Sediakan laporan yang lengkap selepas menjalankan aktiviti ini.

163

BAB 6
Interaksi antara Jirim

Penyediaan Larutan Piawai melalui Pencairan Larutan Akueus

Kaedah lain untuk menyediakan larutan dengan kepekatan yang diketahui dan diingini adalah
melalui kaedah pencairan. Kaedah ini melibatkan penambahan air kepada suatu larutan piawai
yang pekat, atau disebut larutan stok, untuk menghasilkan larutan yang lebih cair.

Semasa pencairan, air yang ditambah kepada larutan akueus akan mengubah kepekatan
larutan itu tetapi tidak mengubah bilangan mol zat terlarut yang terdapat di dalam larutan itu.

(a) Larutan pekat (b) Larutan cair

Zat terlarut
Zat terlarut

Tambahkan air suling

Rajah 6.28 Kuantiti zat terlarut yang sama di dalam larutan yang berlainan kepekatan
Oleh itu,
Bilangan mol zat terlarut sebelum pencairan = Bilangan mol zat terlarut selepas pencairan
 n1 = n2

M1V1
1000  =

M2V2
1000

M1V1 = M2V2

yang mana M1 ialah kemolaran larutan akueus (larutan stok) sebelum dicairkan.
 V1 ialah isi padu larutan akueus (larutan stok) sebelum dicairkan.
 M2 ialah kemolaran larutan akueus (larutan yang disediakan) selepas dicairkan.
 V2 ialah isi padu larutan akueus (larutan yang disediakan) selepas dicairkan.

Sebagai contoh, anda ingin menyediakan 500 cm3 larutan kuprum(II) sulfat, CuSO4
0.1 mol dm–3 daripada larutan stok kuprum(II) sulfat, CuSO4 2.0 mol dm–3. Dengan menggunakan
rumus berikut:

M1V1 = M2V2
 (2.0)(V1) = (0.1)(500)

V1 = (0.1)(500)
2.0

= 25 cm3

maka 25 cm3 larutan stok kuprum(II) sulfat, CuSO4 perlu dicairkan dengan air suling sehingga
menjadi 500 cm3 larutan kuprum(II) sulfat, CuSO4.

Kimia
Natrium karbonat, Na2CO3 yang digunakan untuk menyediakan larutan piawai bersifat alkali. Apabila
natrium karbonat, Na2CO3 dilarutkan di dalam air suling, ion karbonat, CO3

2– bertindak balas dengan
molekul air untuk menghasilkan ion bikarbonat, HCO3

– dan ion hidroksida, OH–. Kehadiran ion
hidroksida, OH– memberikan sifat kealkalian pada larutan.

CO3
2–(ak) + H2O(ce) ˜ HCO3

–(ak) + OH–(ak)

Pepejal asid oksalik, H2C2O4.2H2O juga boleh digunakan untuk menyediakan larutan piawai
di dalam makmal.

164

TEMA 3
Asid, Bes dan Garam

Penyediaan larutan piawai melalui kaedah pencairan boleh dijalankan melalui Aktiviti 6.8
dengan menggunakan larutan natrium karbonat, Na2CO3 yang disediakan dalam Aktiviti 6.7.

Aktiviti 6.8
Tujuan: Menyediakan 100 cm3 larutan piawai natrium karbonat, Na2CO3 0.2 mol dm–3.
Bahan: Air suling dan larutan natrium karbonat, Na2CO3

1.0 mol dm–3 daripada Aktiviti 6.7
Radas: Kelalang volumetrik 100 cm3, penitis, corong turas, pipet, botol pencuci, pengisi pipet dan

bikar 100 cm3
Prosedur:

(a) Tuangkan larutan stok daripada
 Aktiviti 6.7 ke dalam sebuah bikar

(b) Keluarkan isi padu larutan,
 V1 cm3 yang telah dihitung
 dengan pipet

(c) Pindahkan V1 cm3 isi padu
 larutan ke dalam sebuah
 kelalang volumetrik

(f) Tutupkan kelalang volumetrik
 dan goncangkan serta telangkupkan
 beberapa kali sehingga larutan
 bercampur sebati

(e) Tambahkan air suling
 secara perlahan-lahan
 dengan penitis

(d) Tambahkan air suling sehingga
 paras larutan menghampiri
 tanda senggatan

Kelalang
volumetrik

Air suling

Bikar

Larutan
stok

Bikar

Pipet

Tanda
senggatan

Aras
meniskus
larutan

Penitis

Tanda
senggatan

Penutup

Larutan
stok

Rajah 6.29 Penyediaan larutan natrium karbonat, Na2CO3 0.2 mol dm–3 melalui kaedah pencairan

1. Berdasarkan Rajah 6.29, rancangkan prosedur untuk
menyediakan larutan piawai natrium karbonat, Na2CO3
0.2 mol dm–3 melalui kaedah pencairan.

2. Sertakan langkah berjaga-jaga dalam proses penyediaan
larutan.

3. Tunjukkan prosedur anda kepada guru sebelum
menjalankan aktiviti ini.

4. Laksanakan prosedur seperti yang dirancangkan.
 5. Bersih dan simpankan radas di tempat yang betul selepas

menjalankan aktiviti ini.

Cabaran Minda

Cabaran Minda

Mengapakah pipet tidak
boleh dibilas dengan air
suling tetapi perlu dibilas
dengan larutan natrium
karbonat, Na2CO3
1.0 mol dm–3?

165

BAB 6
Interaksi antara Jirim

Sediakan laporan yang lengkap selepas menjalankan aktiviti ini.

Contoh 12 dan 13 menunjukkan contoh penyelesaian masalah penghitungan yang
melibatkan penyediaan larutan piawai melalui pencairan.

Perbincangan:

1. Berapakah isi padu larutan piawai natrium karbonat, Na2CO3 1.0 mol dm–3 yang diperlukan
untuk menyediakan 100 cm3 larutan natrium karbonat, Na2CO3 0.2 mol dm–3?

2. Apakah saiz pipet yang perlu anda gunakan dalam proses penyediaan ini?
 3. Mengapakah bikar tidak sesuai digunakan untuk menyediakan larutan piawai melalui kaedah

pencairan?
 4. Perlukah anda mengeluarkan titik terakhir di dalam pipet? Mengapa?

Rajah 6.30 menunjukkan 75 cm3 asid nitrik, HNO3 2.0 mol dm–3 yang dicairkan kepada
x mol dm–3 apabila 25 cm3 air suling ditambahkan. Hitungkan nilai x.

25 cm3 air suling

75 cm3 asid nitrik,
HNO3 2.0 mol dm–3

Asid nitrik, HNO3
x mol dm–3

Sebelum pencairan Selepas pencairan

Rajah 6.30
Penyelesaian

M1 = 2.0 mol dm–3 ; V1 = 75 cm3
M2 = x mol dm–3 ; V2 = (75 + 25) cm3 Isi padu larutan =  isi padu HNO3 + isi padu air suling
 = 100 cm3

2.0 mol dm–3 × 75 cm3 = x mol dm–3 × 100 cm3 Gunakan rumus M1V1 = M2V2

x mol dm–3  = 2.0 mol dm–3 × 75 cm3

100 cm3

= 1.5 mol dm–3

Maka, x = 1.5

12

Tentukan isi padu asid hidroklorik, HCl 2.0 mol dm–3 yang perlu dipipetkan ke dalam sebuah
kelalang volumetrik 250 cm3 untuk menghasilkan asid hidroklorik, HCl 0.2 mol dm–3.
Penyelesaian

M1 = 2.0 mol dm–3 ; V1 = ?
M2 = 0.2 mol dm–3 ; V2 = 250 cm3

2.0 mol dm–3 × V1 = 0.2 mol dm–3 × 250 cm3 Gunakan rumus M1V1 = M2V2

V1 = 0.2 mol dm–3 × 250 cm3

2.0 mol dm–3

= 25 cm3

13

166

TEMA 3
Asid, Bes dan Garam

Aktiviti 6.9
Menyelesaikan masalah penghitungan yang melibatkan penyediaan larutan

piawai melalui pencairan

1. Hitungkan isi padu larutan natrium karbonat, Na2CO3 2.0 mol dm–3 yang diperlukan untuk
menyediakan 50 cm3 larutan natrium karbonat, Na2CO3 0.1 mol dm–3.

2. Apakah kemolaran larutan natrium hidroksida, NaOH apabila 30 cm3 air suling ditambah
kepada 50 cm3 larutan natrium hidroksida, NaOH 0.5 mol dm–3?

3. Hitungkan isi padu larutan yang terhasil apabila 50 cm3 larutan natrium nitrat, NaNO3
1.2 mol dm–3 dicairkan kepada 0.5 mol dm–3.

4. Apabila 200 cm3 air ditambah kepada 50 cm3 asid sulfurik, H2SO4 pekat, asid sulfurik, H2SO4
dengan kepekatan 0.2 mol dm–3 dihasilkan. Hitungkan kemolaran asid sulfurik pekat yang asal.

Uji

Kendiri 6.6

1. Apakah maksud larutan piawai?

2. X cm3 larutan zink nitrat, Zn(NO3)2 0.15 mol dm–3 dipipetkan ke dalam sebuah kelalang
volumetrik 500 cm3 untuk menghasilkan 500 cm3 larutan zink nitrat, Zn(NO3)2
0.018 mol dm–3. Tentukan nilai X.

3. Hitungkan kemolaran baharu asid hidroklorik, HCl yang terhasil jika 25 cm3 asid
hidroklorik, HCl 1.5 mol dm–3 dicairkan untuk menghasilkan 150 cm3 asid hidroklorik,
HCl.

4. Tentukan isi padu air suling yang perlu ditambah kepada 50 cm3 larutan natrium tiosulfat,
Na2S2O3 0.2 mol dm–3 supaya dapat menghasilkan larutan natrium tiosulfat, Na2S2O3
0.025 mol dm–3.

PK

Apabila terkena sengatan lebah, bahagian yang disengat boleh
dirawat dengan serbuk penaik. Cuka pula digunakan untuk
merawat bahagian yang disengat oleh penyengat. Mengapa?

Peneutralan6.7

Gambar foto 6.3 Lebah dan penyengat

PembelajaranPembelajaranStandardStandard

Di akhir pembelajaran,
murid boleh:
6.7.1 Menyatakan maksud

peneutralan.
6.7.2 Menentukan kepekatan

larutan yang tidak
diketahui dengan
menjalankan aktiviti
pentitratan.

6.7.3 Menyelesaikan masalah
numerikal yang
melibatkan peneutralan.

167

BAB 6
Interaksi antara Jirim

Aktiviti

Maksud Peneutralan

Peneutralan merupakan tindak balas antara asid dengan alkali (bes) untuk menghasilkan garam
dan air sahaja. Dalam tindak balas, garam dan air yang terhasil adalah bersifat neutral kerana asid
kehilangan keasidannya dan alkali kehilangan kealkaliannya.

Asid + Alkali ˜ Garam + Air

Sebagai contoh, tindak balas peneutralan antara asid nitrik, HNO3 dengan larutan kalium
hidroksida, KOH untuk menghasilkan larutan kalium nitrat, KNO3 dan air, H2O.

HNO3(ak) + KOH(ak) ˜ KNO3(ak) + H2O(ce)

Dalam peneutralan, tindak balas sebenar yang berlaku hanya melibatkan gabungan ion
hidrogen, H+ daripada asid dan ion hidroksida, OH– daripada alkali untuk menghasilkan molekul
air, H2O. Oleh itu, persamaan ion bagi tindak balas adalah seperti berikut:

H+(ak) + OH–(ak) ˜ H2O(ce)

Berikut menunjukkan bagaimana persamaan ion bagi tindak balas peneutralan boleh diterbitkan.

Persamaan kimia:

HNO3(ak)          +          KOH(ak)          ˜          KNO3(ak)          +          H2O(ce)

H+(ak) + NO3
–(ak) K+(ak) + OH–(ak) K+(ak) + NO3

–(ak) H2O(ce)+ +˜

Ion-ion asid nitrik Ion-ion larutan
kalium hidroksida

Ion-ion larutan
kalium nitrat

Molekul air

Persamaan ion:  H+(ak) + OH–(ak) ˜ H2O(ce)

Memandangkan K+ dan NO3
– merupakan ion

pemerhati yang tidak mengalami perubahan dalam
tindak balas, maka ion-ion ini dimansuhkan.

6.10
Menulis persamaan kimia dan persamaan ion bagi tindak balas peneutralan

1. Lengkap dan seimbangkan persamaan yang berikut. Kemudian, tulis persamaan ion yang
berkaitan.
(a) HCl(ak) + Ba(OH)2(ak) ˜
(b) H2SO4(ak) + KOH(ak) ˜
(c) HNO3(ak) + NaOH(ak) ˜

2. Main peranan sebagai seorang guru kimia dengan menerangkan dapatan anda di hadapan
rakan-rakan kelas anda.

PK

168

TEMA 3
Asid, Bes dan Garam

Aplikasi Peneutralan dalam Kehidupan Harian

Rajah 6.31 menunjukkan aplikasi peneutralan bagi pelbagai kegunaan dalam kehidupan harian.

Tindak balas peneutralan juga diaplikasikan dalam penghasilan baja seperti urea, kalium
sulfat, K2SO4, ammonium nitrat, NH4NO3, dan sebagainya. Contohnya, urea boleh dihasilkan
daripada tindak balas peneutralan antara ammonia dan karbon dioksida. Bagaimanakah pula
dengan baja yang lain? Cuba nyatakan asid dan alkali yang terlibat dalam penghasilan baja itu?

Aktiviti 6.11
Menyelesaikan masalah kesuburan tanah dengan

menggunakan baja yang sesuai

1. Jalankan aktiviti secara berkumpulan.
 2. Kaji pernyataan masalah yang berikut:

Selain merawat tanah yang berasid, baja perlu ditaburkan pada tanah untuk mengembalikan
nutrien seperti unsur nitrogen, kalium, dan fosforus yang diserap oleh tanaman. Terdapat
pelbagai jenis baja di pasaran. Baja yang manakah paling sesuai untuk hasil tanaman?

3. Kumpulkan maklumat berkaitan dengan masalah yang diberikan di atas.
(a) Apakah hasil tanaman yang ditanam?
(b) Apakah jenis unsur yang diperlukan oleh hasil tanaman itu?
(c) Tentukan baja yang paling sesuai untuk hasil tanaman dengan mengambil kira peratus

unsur seperti nitrogen, fosforus, dan lain-lain yang diperlukan, kos baja dan kuantiti yang
diperlukan untuk keluasan tanah tersebut.

4. Bentangkan hasil dapatan kumpulan anda dalam bentuk persembahan multimedia.

STEM PK

Perubatan

Alkali lemah di dalam
syampu meneutralkan
asid pada rambut.

PertanianKesihatan rambut Kesihatan mulut

Ubat gigi mengandungi
bes yang meneutralkan
asid laktik yang
dihasilkan oleh bakteria
di dalam mulut kita.

Susu magnesia,
Mg(OH)2 meredakan
kesakitan gastrik dengan
meneutralkan lebihan asid
hidroklorik di dalam perut.

Susu
Magnesia

Syampu

Kapur mati, Ca(OH)2
yang bersifat alkali
digunakan untuk merawat
tanah yang berasid.

u
b

a
t
 g

ig
i

M

e

n

y

e

g

a

r

k

a

n

Rajah 6.31 Aplikasi peneutralan dalam kehidupan harian

PAK 21

169

BAB 6
Interaksi antara Jirim

Kaedah Pentitratan

Kaedah pentitratan merupakan satu kaedah analisis kuantitatif untuk menentukan isi padu asid
yang diperlukan secara tepat bagi meneutralkan isi padu tertentu suatu alkali, atau sebaliknya.

Dalam pentitratan asid-bes, larutan yang diketahui kepekatannya ditambahkan secara
perlahan-lahan daripada buret ke dalam kelalang kon yang mengandungi suatu isi padu larutan
yang tidak diketahui kepekatannya. Pentitratan berhenti sebaik sahaja penunjuk asid-bes bertukar
warna. Takat yang mana proses peneutralan berlaku dan penunjuk asid-bes bertukar warna
disebut takat akhir.

Aktiviti 6.12
Mengumpul maklumat tentang pelbagai jenis baja

1. Jalankan aktiviti ini secara berkumpulan.
 2. Layari laman sesawang atau rujuk bahan cetak di perpustakaan dan pusat sumber untuk

mengumpul maklumat tentang perkara yang berikut:
(a) Cara menghasilkan urea melalui tindak balas antara ammonia dan karbon dioksida.

Sertakan persamaan kimia yang terlibat.
(b) Jenis baja ammonium yang terdapat di pasaran.
(c) Hitungkan peratus nitrogen mengikut jisim bagi urea dan baja ammonium di pasaran.

Kemudian, banding dan tentukan kualiti baja berdasarkan peratus nitrogen.
 3. Gunakan alat pengurusan grafik yang sesuai untuk memaparkan hasil kerja kumpulan anda

untuk dikongsi bersama-sama dengan rakan sekelas.

Aktiviti 6.13
Tujuan: Menentukan kepekatan larutan kalium hidroksida, KOH melalui pentitratan asid-bes.
Bahan: Asid nitrik, HNO3 1.0 mol dm–3, larutan kalium hidroksida, KOH (kepekatan belum

diketahui), penunjuk fenolftalein dan air suling
Radas: Buret, pipet 25 cm3, pengisi pipet, kelalang kon 250 cm3, jubin putih, kaki retort dan

pengapit
Prosedur:

1. Bilaskan permukaan di bahagian dalam sebatang pipet
25 cm3 dengan sedikit larutan kalium hidroksida, KOH.
Kemudian, keluarkan semua larutan itu.

2. Pipetkan dengan tepat 25.0 cm3 larutan kalium hidroksida,
KOH. Pindahkan larutan itu ke dalam sebuah kelalang kon.

3. Tambahkan beberapa titis penunjuk fenolftalein ke dalam
larutan kalium hidroksida, KOH dan goncangkan.

4. Bilaskan permukaan di bahagian dalam sebatang buret
dengan asid nitrik, HNO3 1.0 mol dm–3. Kemudian,
keluarkan semua larutan itu.

5. Isikan buret dengan asid nitrik, HNO3 1.0 mol dm–3 dan
apitkan buret pada kaki retort. Rekod bacaan awal buret.

6. Alirkan asid nitrik, HNO3 1.0 mol dm–3 secara perlahan-lahan
ke dalam kelalang kon sambil memusarkan kelalang kon.

PK

Asid nitrik,
HNO3
1.0 mol dm–3

Jubin
putih

Kelalang
kon

Kaki
retort

Buret

Larutan kalium
hidroksida,
KOH +
beberapa titis
fenolftalein

Rajah 6.32

170

TEMA 3
Asid, Bes dan Garam

7. Hentikan penambahan asid nitrik, HNO3 1.0 mol dm–3 sebaik
sahaja warna larutan di dalam kelalang kon berubah daripada
merah jambu kepada tidak berwarna. Rekod bacaan akhir buret.

8. Hitungkan isi padu kasar, V cm3 asid nitrik, HNO3
1.0 mol dm–3 yang diperlukan dalam pentitratan.

9. Ulang langkah 2 dan 3.
 10. Alirkan asid nitrik, HNO3 1.0 mol dm-3 sehingga (V – 5) cm3

ke dalam kelalang kon yang berisi 25.0 cm3 larutan kalium
hidroksida, KOH. Kemudian, hentikan aliran asid nitrik,
HNO3 1.0 mol dm-3.

11. Seterusnya, tambahkan asid nitrik, HNO3 1.0 mol dm-3, titik
demi titik, ke dalam kelalang kon sambil memusarkan kelalang
kon itu.

12. Sekali sekala, bilaskan permukaan di bahagian dalam kelalang
kon menggunakan air suling untuk memastikan kesemua asid
nitrik, HNO3 1.0 mol dm-3 yang dititratkan masuk ke dalam
larutan kalium hidroksida, KOH.

13. Hentikan pentitratan sebaik sahaja warna larutan di dalam
kelalang kon menjadi tidak berwarna.

14. Rekod bacaan akhir buret.
 15. Ulang langkah 9 hingga 14 sebanyak dua kali lagi.
 16. Rekod keputusan anda dalam jadual seperti Jadual 6.4.
Keputusan:

Jadual 6.4

Bilangan pentitratan Kasar 1 2 3

Bacaan akhir buret (cm3)

Bacaan awal buret (cm3)

Isi padu asid nitrik, HNO3 yang diperlukan (cm3)

Mentafsir data:

1. Berapakah isi padu purata asid nitrik, HNO3 yang diperlukan untuk meneutralkan 25.0 cm3
larutan kalium hidroksida, KOH dengan mengabaikan isi padu kasar?

2. Tulis persamaan ion bagi tindak balas antara asid nitrik, HNO3 dengan larutan kalium
hidroksida, KOH.

3. Hitungkan bilangan mol asid nitrik, HNO3 yang diperlukan dalam tindak balas peneutralan.
 4. Hitungkan bilangan mol larutan kalium hidroksida, KOH yang diperlukan untuk bertindak

balas lengkap dengan bilangan mol asid nitrik, HNO3 yang dihitung dalam soalan 3.
 5. Tentukan kemolaran larutan kalium hidroksida, KOH.
Perbincangan:

1. Mengapakah jubin putih digunakan dalam aktiviti ini?
 2. Mengapakah permukaan dalam kelalang kon tidak boleh dibilas dengan larutan kalium

hidroksida, KOH sebelum memulakan pentitratan?
 3. Apakah definisi secara operasi bagi takat akhir dalam aktiviti ini?

Pastikan mata berada pada
kedudukan yang segaris
dengan paras meniskus
larutan semasa mengambil
bacaan buret.

Langkah Berjaga-jaga

Sediakan laporan yang lengkap selepas menjalankan aktiviti ini.

Walaupun penambahan
air suling untuk membilas
permukaan di bahagian
dalam kelalang kon
mengubah kepekatan
larutan campuran, namun
bilangan mol asid dan
alkali yang bertindak balas
tidak berubah. Maka, isi
padu asid yang diperlukan
untuk meneutralkan alkali
tidak terjejas.

CelikTip

Layari laman sesawang
http://bit.ly/2yas0sh bagi melihat
cara menjalankan pentitratan.

171

BAB 6
Interaksi antara Jirim

Takat akhir proses peneutralan dapat ditentukan apabila warna penunjuk asid-bes berubah.
Semasa takat akhir tercapai, semua ion hidrogen, H+ meneutralkan semua ion hidroksida, OH−
dengan lengkap untuk menghasilkan molekul air. Jadual 6.5 menunjukkan warna penunjuk
fenolftalein dan metil jingga dalam keadaan berasid, neutral dan beralkali.

Jadual 6.5 Warna penunjuk dalam keadaan berasid, neutral dan beralkali

Penunjuk
Warna dalam medium

Asid Neutral Alkali

Fenolftalein Tidak berwarna Tidak berwarna Merah jambu

Metil jingga Merah Jingga Kuning

Menyelesaikan Masalah Numerikal yang Melibatkan Peneutralan

Jika a mol asid A lengkap meneutralkan b mol alkali B, maka rumus
MaVa
MbVb

= a
b  boleh digunakan

untuk menyelesaikan masalah penghitungan berkaitan dengan tindak balas peneutralan.
 a mol b mol

a  Asid A  + b  Alkali B  ˜ c  Garam  + d Air

Kemolaran asid A = Ma Kemolaran alkali B = Mb
 Isi padu asid A = Va  Isi padu alkali B = Vb

Berdasarkan persamaan di atas, nisbah mol asid A kepada alkali B = a : b

20 cm3 larutan natrium hidroksida, NaOH 0.25 mol dm–3 dineutralkan dengan asid
hidroklorik, HCl 0.2 mol dm–3. Hitungkan isi padu asid hidroklorik, HCl yang diperlukan
dalam tindak balas peneutralan ini.
Penyelesaian

a = 1 mol b = 1 mol

HCl + NaOH ˜ NaCl + H2O Tulis persamaan kimia dan tentukan nilai a dan
b berdasarkan pekali pada persamaan kimia

Ma = 0.2 mol dm–3   ; Va = ?
Mb = 0.25 mol dm–3 ; Vb = 20 cm3

0.2(Va)
0.25(20)  = 1

1  Gunakan rumus
MaVa
MbVb

= a
b

0.2(Va) = 1
1  × (0.25)(20)

Va = 0.25(20)
0.2

= 25 cm3

Isi padu asid hidroklorik, HCl yang diperlukan = 25 cm3

14

Contoh
tambahan

http://bit.ly/2
Rhmufs

172

TEMA 3
Asid, Bes dan Garam

4.05 g zink oksida, ZnO diperlukan untuk melengkapkan peneutralan 50 cm3 asid nitrik,
HNO3. Hitungkan kepekatan asid dalam mol dm–3.
[Jisim atom relatif: H = 1, N = 14, O = 16, Zn = 65]
Penyelesaian

a = 2 mol b = 1 mol

2 HNO3  +  ZnO  ˜  Zn(NO3)2  +  H2O

Bilangan mol ZnO, n = 4.05 g
(65 + 16) g mol–1  Tukarkan kuantiti yang diberikan (4.05 g)

kepada bilangan mol

 JAR Zn JAR O
 = 0.05 mol

Berdasarkan persamaan kimia,
   2 mol HNO3 bertindak balas dengan 1 mol ZnO
0.1 mol HNO3 bertindak balas dengan 0.05 mol ZnO Berdasarkan nisbah mol,

tentukan bilangan mol HNO3

Bilangan mol HNO3, n = MV
1000

0.1 mol = (M)(50)
1000

M = 2 mol dm–3

Kemolaran asid nitrik, HNO3 = 2 mol dm–3

15

Tulis persamaan kimia yang seimbang

Tukarkan bilangan mol
HNO3 kepada kemolaran

Aktiviti 6.14
Menyelesaikan masalah numerikal yang melibatkan peneutralan

1. 25 cm3 larutan natrium hidroksida, NaOH 0.2 mol dm–3 dititratkan dengan asid
sulfurik, H2SO4 0.1 mol dm–3. Berapakah isi padu asid sulfurik, H2SO4 yang diperlukan
untuk meneutralkan larutan natrium hidroksida, NaOH?

2. Asid sulfurik, H2SO4 bertindak balas dengan larutan ammonia, NH3 mengikut persamaan kimia
yang berikut:

H2SO4(ak) + 2NH3(ak) ˜ (NH4)2SO4(ak)

Diberikan T cm3 asid sulfurik, H2SO4 0.125 mol dm–3 tepat meneutralkan 25 cm3 larutan
ammonia, NH3 1.0 mol dm–3. Tentukan jumlah isi padu larutan di dalam kelalang kon pada
takat akhir pentitratan.

3. 50 cm3 asid nitrik, HNO3 melengkapkan peneutralan 50 cm3 kalsium hidroksida, Ca(OH)2
0.25 mol dm–3. Hitungkan kemolaran asid nitrik, HNO3 itu.

4. Dalam satu pentitratan, 15 cm3 asid sulfurik, H2SO4 0.5 mol dm–3 meneutralkan 20 cm3 larutan
kalium hidroksida, KOH. Hitungkan kepekatan larutan kalium hidroksida, KOH.

PK

173

BAB 6
Interaksi antara Jirim

Uji

Kendiri 6.7

1. Apakah maksud peneutralan?
 2. Nyatakan perubahan warna penunjuk metil jingga di dalam kelalang kon yang berisi

larutan kalium hidroksida, KOH apabila mencapai takat akhir.
 3. 50 cm3 larutan ammonia, NH3 0.75 mol dm–3 dititratkan dengan asid nitrik, HNO3

1.0 mol dm–3. Berapakah isi padu asid nitrik, HNO3 1.0 mol dm–3 yang diperlukan untuk
meneutralkan larutan ammonia, NH3 itu?

4. Hitungkan isi padu asid hidroklorik, HCl 0.05 mol dm–3 yang tepat meneutralkan 25 cm3
larutan barium hidroksida, Ba(OH)2 0.1 mol dm–3.

5. Berdasarkan persamaan kimia berikut, 20 cm3 asid monobes, HX bertindak balas lengkap
dengan 10 cm3 larutan kalium hidroksida, KOH 0.1 mol dm–3.

HX(ak) + KOH(ak) ˜ KX(ak) + H2O(ce)

Apakah kemolaran asid itu?

6. Seorang murid melarutkan gas hidrogen klorida, HCl di dalam air untuk menghasilkan
500 cm3 larutan asid. Hitungkan kemolaran larutan itu jika 6 g kuprum(II) oksida, CuO
digunakan untuk bertindak balas lengkap dengan larutan yang terhasil.

[Jisim atom relatif: O = 16, Cu = 64]

Garam, Hablur dan Kegunaan dalam Kehidupan
Harian6.8

Maksud Garam

Garam merupakan suatu sebatian ion. Garam boleh dihasilkan daripada tindak balas peneutralan
antara asid dan alkali (bes).

PembelajaranPembelajaranStandardStandard

Di akhir pembelajaran,
murid boleh:
6.8.1 Menyatakan maksud

garam.
6.8.2	 Mencirikan	sifat	fizikal

hablur garam.
6.8.3 Memberi contoh garam

serta kegunaannya
dalam kehidupan harian.

Rajah 6.33 Garam dan cangkerang telur

Garam biasa yang digunakan di dalam masakan terdiri daripada
ion natrium, Na+ dan ion klorida, Cl–. Cangkerang telur pula
terdiri daripada ion kalsium, Ca2+ dan ion karbonat, CO3

2–. Adakah
kalsium karbonat juga suatu garam?

174

TEMA 3
Asid, Bes dan Garam

Tindak balas antara asid dan alkali

H Cl (ak) + Na OH(ak) ˜ NaCl(ak) + H2O(ce)

Anion daripada asid

Garam
natrium kloridaKation daripada bes

Adakah garam hanya boleh dihasilkan daripada tindak balas antara asid dan bes sahaja? Lihat
persamaan kimia yang berikut bagi mengetahui konsep penghasilan garam dengan lebih lanjut.

Tindak balas antara asid dan logam reaktif

2H Cl (ak) + Zn (p) ˜ ZnCl2(ak) + H2(g)

Kation daripada logam
Garam
zink klorida

Anion daripada asid

Tindak balas antara asid dan karbonat logam

2H Cl (ak) + Ca CO3(p) ˜ CaCl2(ak) + CO2(g) + H2O(ce)

Kation daripada karbonat logam

Anion daripada asid

Garam
kalsium klorida

Tindak balas antara asid dan ammonia akueus

H Cl (ak) + NH3 (ak) ˜ NH4Cl(ak)

Kation daripada ammonia akueus

Anion daripada asid

Garam
ammonium klorida

Berdasarkan persamaan kimia di atas, garam dapat dirumuskan seperti berikut:
Garam ialah sebatian ion yang terbentuk apabila ion hidrogen, H+ daripada asid digantikan
dengan ion logam atau ion ammonium, NH4

+.

Aktiviti 6.15
Mengumpul dan mentafsirkan maklumat tentang kewujudan garam

secara semula jadi

1. Jalankan aktiviti ini secara berkumpulan.
 2. Kumpulkan maklumat tentang garam yang wujud secara semula jadi. Maklumat yang dikumpul

harus mengandungi perkara berikut:
(a) Namakan contoh garam yang wujud secara semula jadi.
(b) Sumber atau lokasi di mana garam yang anda namakan boleh dijumpai.
(c) Sertakan gambar foto yang berkaitan.

3. Tafsirkan maklumat yang telah dikumpul dengan alat pengurusan grafik yang sesuai.
 4. Persembahkan hasil kerja kumpulan anda di hadapan kelas.

175

BAB 6
Interaksi antara Jirim

Rajah 6.34 Ciri-ciri fizikal hablur garam

Contoh Garam serta Kegunaannya

Selain daripada garam natrium klorida, NaCl yang kita gunakan setiap hari, terdapat banyak lagi
garam lain yang wujud secara semula jadi sebagai mineral di dalam kerak bumi. Garam-garam ini
mempunyai kegunaan yang tersendiri dalam pelbagai bidang.

Ciri-ciri Fizikal Hablur Garam

Semua hablur garam mempunyai ciri-ciri yang tertentu. Bolehkah anda nyatakan ciri-ciri fizikal
hablur garam? Aktiviti 6.16 dapat membantu dalam memberikan ciri-ciri fizikal hablur garam.

Aktiviti 6.16
Menjalankan aktiviti pertumbuhan hablur

1. Jalankan aktiviti ini secara berpasangan.
 2. Tonton klip video tentang langkah-langkah menghasilkan hablur

yang besar melalui pertumbuhan hablur.
 3. Bincangkan bersama-sama dengan rakan sekumpulan anda

tentang prosedur penting dalam penghasilan hablur kuprum(II)
sulfat, CuSO4.

4. Dapatkan kebenaran guru untuk menjalankan aktiviti pertumbuhan hablur kuprum(II) sulfat,
CuSO4 dalam tempoh masa dua minggu.

5. Keringkan hablur yang terhasil dan perhatikan hablur di bawah mikroskop.
 6. Catatkan ciri-ciri fizikal hablur dan lakarkan bentuk hablur dalam buku nota anda.

Layari laman sesawang
http://bit.ly/2KzQKj8 bagi
melihat video pertumbuhan
hablur.

Hablur mempunyai ciri-ciri tertentu kerana zarah-zarah
dalam hablur disusun secara padat dan teratur mengikut
corak susunan yang tertentu.

Mempunyai permukaan
yang rata, sisi yang lurus
dan bucu yang tajam

Mempunyai bentuk geometri
tertentu seperti kubus,
kuboid, rombus, dan prisma

Hablur yang sama tetapi saiz
yang berbeza tetap mempunyai
bentuk geometri yang sama

Hablur yang berlainan
mempunyai bentuk geometri
yang berbeza

Mempunyai sudut yang tetap
di antara dua permukaan
yang bersebelahan

176

TEMA 3
Asid, Bes dan Garam

Pertanian

Aktiviti 6.17

Aktiviti 6.18

Membuat persembahan multimedia tentang kegunaan pelbagai garam

1. Jalankan aktiviti ini secara berkumpulan.
 2. Layari Internet atau rujuk bahan cetak di perpustakaan untuk mengumpul maklumat tentang

kegunaan pelbagai garam dalam bidang berikut:

Pertanian

Perubatan

Pengawetan

Penyediaan makanan

3. Tafsirkan maklumat yang diperoleh dan bentangkan hasil kerja kumpulan anda dalam bentuk
persembahan multimedia yang kreatif.

Membahaskan kesan garam ke atas manusia

1. Baca dan fahami petikan berikut:

Garam biasa, garam Himalaya, dan garam buluh adalah antara garam yang terdapat di bumi.
Manusia memerlukan garam untuk mengawal keseimbangan bendalir di dalam badan,
mencegah kekejangan otot dan sebagainya. Namun, kandungan garam yang terlalu tinggi
akan menyebabkan tekanan darah tinggi, strok, penyakit ginjal dan lain-lain lagi.

2. Kumpulkan maklumat tentang kesan garam ke atas manusia.
 3. Bahaskan kesan garam ke atas kesihatan manusia.

Kalsium sulfat, CaSO4 sebagai plaster Paris untuk
menyokong tulang yang patah manakala kalium
manganat(VII), KMnO4 digunakan sebagai antiseptik
bagi merawat luka.

Penyediaan makanan

Perubatan

Pengawetan

Rajah 6.35 Kegunaan pelbagai garam dalam kehidupan harian

Natrium klorida, NaCl digunakan sebagai perisa.
Natrium bikarbonat, NaHCO3 pula digunakan untuk
menaikkan doh.

Natrium benzoat, C6H5COONa digunakan untuk
mengawet sos cili, sos tomato dan sos tiram. Natrium
nitrat, NaNO3 pula digunakan untuk mengawet
daging yang diproses seperti sosej.

Ammonium nitrat, NH4NO3 sebagai baja manakala
ferum(II) sulfat, FeSO4 digunakan di dalam pestisid
untuk membunuh serangga perosak dan rumput.

Antiseptik

177

BAB 6


KURIKULUM STANDARD SEKOLAH MENENGAH

Dokumen Penjajaran Kurikulum

BAHASA PERANCIS

EDISI 2

TINGKATAN 5
KATA PENGANTAR

Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) telah

melaksanakan penjajaran kurikulum selaras

dengan pengumuman pembukaan semula

sekolah berdasarkan Takwim Persekolahan

2020 yang dipinda. Pada ketika itu, Kandungan

Kurikulum Standard Sekolah Menengah

(KSSM) telah dijajarkan bagi tujuan kegunaan

pengajaran dan pembelajaran bagi memenuhi

keperluan pembelajaran murid yang terkesan lanjutan daripada

Perintah Kawalan Pergerakan (PKP).

Susulan penutupan semula sekolah sepenuhnya mulai 9 Novermber

2020, sekolah telah melaksanakan pengajaran dan pembelajaran di

rumah (PdPR) sehingga hari terakhir persekolahan bagi tahun 2020.

Meskipun guru telah berusaha untuk melaksanakan PdPR, namun

masih terdapat cabaran dari aspek pelaksanaannya yang akan

memberi implikasi terhadap pembelajaran murid pada tahun 2021.

Sehubungan dengan itu, KPM telah memutuskan untuk meneruskan

pelaksanaan Penjajaran Kurikulum Versi 2.0 bagi tahun 2021.

Penjajaran Kurikulum Versi 2.0 merupakan usaha KPM bagi

membantu guru untuk memastikan kelangsungan pembelajaran

murid dilaksanakan. Kurikulum yang dijajarkan ini bukanlah

kurikulum baharu, tetapi kurikulum sedia ada yang disusun semula

berdasarkan Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran (DSKP)

KSSM serta ditambah baik daripada dokumen penjajaran kurikulum

sebelumnya. Kandungan kurikulum disusun berdasarkan kandungan

asas yang perlu dikuasai oleh murid. Manakala, kandungan

tambahan dan pelengkap perlu diajar bagi menyokong keseluruhan

pembelajaran sesuatu mata pelajaran yang boleh dilaksanakan

melalui pelbagai kaedah dan teknik pembelajaran.

Harapan KPM agar guru dapat terus merancang dan melaksanakan

pengajaran dan pembelajaran pada tahun 2021 dengan lebih

berkesan. KPM juga merakamkan setinggi-tinggi penghargaan dan

ucapan terima kasih kepada semua pihak yang terlibat dalam

melaksanakan kurikulum yang dijajarkan.

Dr. LATIP BIN MUHAMMAD
Timbalan Pengarah Kanan
(Kluster Dasar dan Sains & Teknologi)
Bahagian Pembangunan Kurikulum
Kementerian Pendidikan Malaysia
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Perancis Tingkatan 5

1

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

1. RECEPTION ORALE

1.8 Comprendre les points
essentiels quand un
langage clair et
standard est utilisé et
s’il agit de sujets
familiers concernant le
travail, l’école, les
loisirs, etc.

1.8.1

1.8.2

Comprendre l’information factuelle
directe :  école, loisirs, voyages

Comprendre des récits courts.

1.9
Comprendre l’essentiel
de nombreuses
émissions de radio ou
de télévision sur
l’actualité ou sur des
sujets qui l’intéressent
à titre personnel ou
professionnel si l’on
parle d’une façon
relativement lente et
distincte.

1.9.3 Suivre un exposé.

1.9.1

1.9.2

Comprendre une grande partie
de programmes télévisés et
radiophoniques

Suivre des points principaux
d’une longue discussion.

2. RECEPTION ECRITE

2.8 Comprendre la
description
d’événements,
l’expression de
sentiments et de

2.8.1

comprendre tout type d’écrits
quotidiens.
(email, texto, message, journal intime,
agenda etc.)
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Perancis Tingkatan 5

2

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

souhaits dans des
lettres personnelles

2.8.2

comprendre des lettres personnelles :
la description d’événements, de
sentiments, de souhaits.

2.9 Comprendre des textes
rédigés essentiellement
dans une langue
courante ou relative à
son domaine et à ses
intérêts.

2.9.1

2.9.2

comprendre les points significatifs d’un
article de journal.

reconnaître le schéma
argumentatif d’un texte.

2.9.3 identifier les conclusions d’un
texte argumentatif.

3. PRODUCTION ORALE EN CONTINU

3.6 S’exprimer de manière
simple afin de raconter
des expériences et des
événements, des
rêves, des espoirs ou
des buts.

3.6.1  faire une description directe et simple
de sujets familiers variés dans le cadre
de leur domaine d’intérêt.

3.6.2

3.6.3

relater les détails essentiels d’un
événement fortuit tels qu’un
accident.

décrire un rêve, un espoir ou
une ambition.

3.7 Donner brièvement les
raisons et explications
de ses opinions ou
projets.

3.7.3  faire un exposé simple et direct, préparé
sur un sujet familier de leur domaine

3.7.1

3.7.2

raconter l’intrigue d’un livre ou
d’un film et décrire leurs propres
réactions.

décrire un événement, réel ou
imaginaire.
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Perancis Tingkatan 5

3

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

4 INTERACTION

4.5 Communiquer avec
une certaine assurance
sur des sujets familiers
habituels ou non en
relation avec ses
intérêts.

4.5.1

échanger, vérifier et confirmer des
informations, faire face à des situations
moins courantes et expliquer pourquoi
il y a une difficulté.

4.5.2 exprimer sa pensée sur un sujet
abstrait ou culturel comme un
film ou des livres.

5. PRODUCTION ECRITE

5.9 Ecrire un texte simple
et cohérent sur des
sujets familiers ou qui
l’intéresse
personnellement.

5.9.1

5.9.3

écrire des descriptions détaillées
simples.

écrire la description d’un événement.

5.9.2 faire le compte rendu
d’expériences : décrire leurs
sentiments et réactions.

5.10 Ecrire des lettres
personnelles pour
décrire des
expériences et
impressions.

5.10.1 écrire une lettre personnelle en
décrivant en détail des expériences,
sentiments et événements.

5.10.2 écrire une lettre personnelle en
exprimant leur pensée sur un
sujet abstrait ou thème étudié.

6. ESTHÉTIQUE OU POÉTIQUE DE LA LANGUE

6.1 Apprécier les rimes, les
poèmes et chansons à
travers des activités
ludiques/ esthétiques.

6.1.9

6.1.10

lire un extrait d’un texte littéraire.

faire un jeu de rôle d’un extrait d’un
texte littéraire.

6.1.8

créer et mettre en place d’un jeu
du langage.
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Perancis Tingkatan 5

4

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

7. GRAMMAIRE

7.3 Comprendre et utiliser
les pronoms.

7.3.7

comprendre et utiliser les relatifs ;

(iv) dont

7.5 Comprendre et utiliser
les formes verbales et
expressions du temps.

7.5.10

comprendre et utiliser le conditionnel
présent

(i) l’invitation, la proposition
«  on pourrait + infinitif »

(ii) le conditionnel de politesse
«j’aimerais, je voudrais, Pourriez-
vous…»

7.5.12

7.5.13

7.5.14

comprendre et utiliser le
subjonctif présent ; exprimer la
possibilité, l’obligation,
l’incertitude  « il faut que…,
je souhaite que…,
je ne crois/pense pas que…»

 comprendre « faire »,
« laisser » + infinitif

comprendre le passif.

7.9 Comprendre et utiliser
les articulateurs/
connecteurs simples

7.9.4

utiliser les articulateurs logiques pour
exprimer ;

(i) la cause, la conséquence « donc »

   (ii) l’opposition « à condition que,

tandis que, pourtant, malgré,
bien que »

7.13 Comprendre et utiliser
la comparaison.

7.13.1

comprendre et utiliser les comparatifs
du nom ;

- autant de ... que
- plus de …que
- moins de … que

7.13.2

comprendre et utiliser les
comparatifs de l’adjectif ;

- aussi … que
- plus …que
- moins …que
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Perancis Tingkatan 5

5

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

7.13.3

comprendre la comparaison
(comparatif et superlatif)

7.14 Comprendre et utiliser
l’expression de
l’hypothese et de la
condition.

7.14.1 utiliser l’expression de l’hypothèse
certaine (la condition).
« si + présent / futur »

7.14.2 utiliser l’expression de
l’hypothèse incertaine.
« si + imparfait / conditionnel
présent »

*Kemahiran boleh digabungjalinkan dengan menggunakan beberapa SP dari kemahiran yang sama atau berbeza dalam satu sesi PdP bergantung kepada tajuk,

kebolehan dan keperluan murid.
_KATA PENGANTAR Penjajaran KSSM_Penjajaran V2_2021 new.pdf

Blank Page


Disemak oleh: Tarikh:

SENARAI SEMAK
DOKUMEN SOKONGAN SKIM BANTUAN AM PELAJARAN IPT

Sila pastikan semua keperluan dan dokumen yang dikehendaki adalah lengkap seperti berikut:-

1. Satu keping gambar berwarna berukuran passport bagi pemohonan baru sahaja

(menutup aurat bagi perempuan)

2. Satu salinan kad pengenalan pemohon, suami , isteri dan tanggungan / surat
pengangkatan JPN / akuan sumpah penjagaan jika tanggungan bukan anak kandung
(tidak termasuk yang telah berkahwin / bekerja)

3. Satu salinan penyata gaji / pencen / PERKESO / surat akuan sumpah pendapatan terkini

suami dan isteri / surat pengesahan pendapatan suami dan isteri yang disahkan oleh ketua
kampung (WP Labuan sahaja) (Tempoh sah laku : 3 bulan)

4. Satu salinan surat perakuan nikah / surat akuan sumpah untuk kes kehilangan bagi pemohon

berumur 60 tahun ke atas.* (Perkahwinan hendaklah didaftarkan di Malaysia sahaja)

5. Satu salinan surat perakuan cerai / prosiding mahkamah terkini / pengesahan
masalah keluarga dari Bahagian Perkahwinan dan Pembangunan Keluarga (BPPK) terkini.*

6. Satu salinan sijil kematian ibu / bapa / suami / isteri.*

7. Satu salinan kad memeluk Islam.*

8. Satu salinan kad orang kelainan upaya (OKU) pemohon / tanggungan.*

9. Surat pengesahan sakit kronik pemohon dan tanggungan dari hospital kerajaan sahaja.*

10. Satu salinan pengesahan pengajian / kad pelajar / surat tawaran belajar bagi tanggungan

lain yang sedang belajar di IPT.*

11. Satu salinan cukai pintu / bil utiliti yang terkini. (Tempoh sah laku : 3 bulan)

12. Satu salinan penyata akaun / surat pengesahan akaun bank yang menunjukkan maklumat
pemohon yang aktif (kecuali Tabung Haji, ASB, Bank ar-Rajhi dan Bank Agro (WP Labuan
sahaja).

13. Satu salinan surat tawaran kemasukan pelajar ke IPT (IPT Dalam Negara) /Surat
pengesahan dari mana-mana agensi berautoriti yang boleh mengesahkan status
pendaftaran di Luar Negara (IPT Luar Negara)

14. Satu surat pengesahan pengajian IPT (ASAL/ ORIGINAL) dan perlu nyatakan tempoh

mula dan jangkaan tamat pengajian dari Bahagian Hal Ehwal Pelajar /Jabatan Penuntut
Malaysia/ Fakulti Pengajian. (Tempoh sah laku : 4 bulan)

15. Satu surat pengesahan (ASAL/ ORIGINAL) samada mendapat pinjaman / tajaan/ elaun
dari Bahagian Hal Ehwal Pelajar / Unit Biasiswa dan Kewangan IPT/ Jabatan Bendahari/
Jabatan Penuntut Malaysia.  (Tempoh sah laku : 4 bulan)

16. Satu salinan surat pengiktirafan pengajian Kementerian Pengajian Tinggi (KPT)/
Jabatan Perkhidmatan Awam /Lembaga Akreditasi Negara / Agensi Kelayakan Malaysia
(MQA) dari Jabatan Akademik Pelajar (bagi semua IPTS dan IPTA yang mengiktiraf
kursus profesional dan eksekutif sahaja).*

* jika berkenaan


KURIKULUM STANDARD SEKOLAH MENENGAH

Dokumen Penjajaran Kurikulum

BAHASA JERMAN

EDISI 2

TINGKATAN 3
KATA PENGANTAR

Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) telah

melaksanakan penjajaran kurikulum selaras

dengan pengumuman pembukaan semula

sekolah berdasarkan Takwim Persekolahan

2020 yang dipinda. Pada ketika itu, Kandungan

Kurikulum Standard Sekolah Menengah

(KSSM) telah dijajarkan bagi tujuan kegunaan

pengajaran dan pembelajaran bagi memenuhi

keperluan pembelajaran murid yang terkesan lanjutan daripada

Perintah Kawalan Pergerakan (PKP).

Susulan penutupan semula sekolah sepenuhnya mulai 9 Novermber

2020, sekolah telah melaksanakan pengajaran dan pembelajaran di

rumah (PdPR) sehingga hari terakhir persekolahan bagi tahun 2020.

Meskipun guru telah berusaha untuk melaksanakan PdPR, namun

masih terdapat cabaran dari aspek pelaksanaannya yang akan

memberi implikasi terhadap pembelajaran murid pada tahun 2021.

Sehubungan dengan itu, KPM telah memutuskan untuk meneruskan

pelaksanaan Penjajaran Kurikulum Versi 2.0 bagi tahun 2021.

Penjajaran Kurikulum Versi 2.0 merupakan usaha KPM bagi

membantu guru untuk memastikan kelangsungan pembelajaran

murid dilaksanakan. Kurikulum yang dijajarkan ini bukanlah

kurikulum baharu, tetapi kurikulum sedia ada yang disusun semula

berdasarkan Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran (DSKP)

KSSM serta ditambah baik daripada dokumen penjajaran kurikulum

sebelumnya. Kandungan kurikulum disusun berdasarkan kandungan

asas yang perlu dikuasai oleh murid. Manakala, kandungan

tambahan dan pelengkap perlu diajar bagi menyokong keseluruhan

pembelajaran sesuatu mata pelajaran yang boleh dilaksanakan

melalui pelbagai kaedah dan teknik pembelajaran.

Harapan KPM agar guru dapat terus merancang dan melaksanakan

pengajaran dan pembelajaran pada tahun 2021 dengan lebih

berkesan. KPM juga merakamkan setinggi-tinggi penghargaan dan

ucapan terima kasih kepada semua pihak yang terlibat dalam

melaksanakan kurikulum yang dijajarkan.

Dr. LATIP BIN MUHAMMAD
Timbalan Pengarah Kanan
(Kluster Dasar dan Sains & Teknologi)
Bahagian Pembangunan Kurikulum
Kementerian Pendidikan Malaysia
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Jerman Tingkatan 3

1

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

HÖREN UND SPRECHEN

1.1 Das Alphabet, Wörter,
Satzteile, Ausdrücke
und Sätze hören und
identifizieren; und mit
der richtigen
Betonung und
Intonation
aussprechen.

1.1.3

Schüler können:

Sätze von vertrauten Themen
hören, erkennen und mit der
richtigen Betonung und
Intonation aussprechen.

1.1.1

1.1.2

Schüler können:

kurze und lange Vokale
identifizieren, differenzieren
und richtig aussprechen.

Wörter von vertrauten
Themen hören, erkennen und
richtig aussprechen.

1.2 Auf gesprochenes
Deutsch von
vielfältigen vertrauten
Themen und
Situationen hören,
verstehen und darauf
reagieren.

1.2.1

1.2.2

Schüler können:

einfache Anweisungen,
einfache Ausdrücke, einfache
Mitteilungen und einfache
Fragen über alltägliche Dinge
hören, verstehen und darauf
reagieren.

(i)   Fragen beantworten.
(ii)  einfache Informationen
      einholen.

einfache Hörtexte von
vertrauten Situationen und
Themen hören, verstehen und
darauf reagieren, um
Informationen oder Angaben

(i)   zu entnehmen.
(ii)  wiederzugeben.
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Jerman Tingkatan 3

2

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

1.3 Über vertraute
Themen mit der
richtigen Aussprache,
Betonung und
Intonation sprechen.

1.3.1

1.3.2

Schüler können:

über vertraute Themen
sprechen.

(i)    vertraute Dinge oder
       Personen in einfacher
       Form beschreiben.

(ii)   einfach und kurz von
       eigenen Aktivitäten
       berichten.

(iii)  über alltägliche Dinge
       sprechen und dabei auf
       einfache Weise die
       Meinung äußern.

(iv)  Basisinformationen mit
       einfachen sprachlichen
       Mitteln kurz präsentieren.

(v)   vor Publikum mit kurzen,
       eingeübten Wendungen
       etwas vortragen oder
       ankündigen.

1.4 An Gesprächen von
vertrauten Themen
teilnehmen.

1.4.1

Schüler können:

ein sehr kurzes Kontakt-
gespräch führen und dabei

(i)   einfache Fragen
      beantworten und auf

1.4.1

Schüler können:

ein sehr kurzes Kontakt-
gespräch führen und dabei

(ii) in verschiedenen
alltäglichen Situationen
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Jerman Tingkatan 3

3

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

einfache Aussagen
      reagieren.

(iii) in vertrauten, alltäglichen
      Bereichen auf einfache Art
      und Weise Informationen
      austauschen.

(iv) auf einfache Art Meinung
      oder Vorlieben und
      Abneigung mitteilen.

einfache Formen des
Grüßens, der Anrede,
von Bitten,
Entschuldigungen
und des Dankens
anwenden.

LESEN

2.1 Einzelne Wörter,
Ausdrücke, Sätze und
Texte verschiedener
Textsorten  von
vertrauten Themen
mit der richtigen
Aussprache,
Betonung und
Intonation deutlich
lesen und verstehen.

2.1.2

Schüler können:

kurze Texte aus verschiedenen
Textsorten (nichtlinearen/
linearen)  von vertrauten
Themen mit der richtigen
Aussprache, Betonung und
Intonation flüssig und deutlich
vorlesen und im Text-
zusammenhang verstehen.

2.1.1

Schüler können:

Wörter, einfache Ausdrücke
und Sätze aus
verschiedenen Textsorten
(nichtlinearen/linearen) von
vertrauten Themen mit der
richtigen Aussprache,
Betonung und Intonation
flüssig und deutlich vorlesen
und verstehen.

2.2 Texte verschiedener
Textsorten von
vertrauten Themen
lesen, verstehen und
die Informationen
daraus entnehmen.

2.2.1

2.2.2

Schüler können:

einfache Alltagstexte lesen,
verstehen und  kurze
Informationen zu vertrauten
Bereichen einholen und geben.
einfache Alltagstexte zu
vertrauten Themen lesen,
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Jerman Tingkatan 3

4

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

2.2.3

verstehen und spezifische
Informationen auffinden und die
gesuchte Information
entnehmen und wiedergeben.

verschiedene Textsorten lesen,
verstehen und  die
Informationen entnehmen und
wiedergeben.

SCHREIBEN

3.1 Verschiedene
Textsorte zu
vertrauten Themen
inhaltlich und
sprachlich richtig
schreiben.

3.1.2

3.1.3

3.1.4

3.1.5

3.1.6

Schüler können:

Sätze mit einfachen
Satzgefügen von vertrauten
Themen richtig konstruieren.

alltägliche Aspekte der eigenen
Situation mit einfachen Mitteln
schreiben.

vertraute Personen oder Dinge
verständlich schriftlich
beschreiben.

sehr kurze, einfache
Beschreibungen über eigene
Aktivitäten schreiben.

über alltägliche Dinge
schreiben und dabei auf
einfache Weise die Meinung
ausdrücken.

3.1.1

Schüler können:

Wörter, Wortgruppen und
einfacheAusdrücke von
vertrauten Themen richtig
schreiben.
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Jerman Tingkatan 3

5

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

3.1.7 verschiedene Textsorte (ca. 60
Wörter) von vertrauten Themen
inhaltlich und sprachlich richtig
schreiben.

SPRACHKUNST

4.1 Deutsche Lieder
verstehen und  auf
kreative Weise
vortragen.

4.1.1

4.1.2

Schüler können:

Songtexte klar und deutlich
durch  Singen aussprechen.

Songtexte verstehen und
das Singen auf kreative
Weise vortragen.

4.2 Deutsche Gedichte
verstehen und mit der
richtigen Aussprache
und Intonation (mit
poetischer Sprache)
rezitieren und  auf
kreative Weise
vortragen.

4.2.1

4.2.2

Schüler können:

einfache Gedichte lesen,
verstehen und mit der
richtigen Aussprache und
Intonation vortragen.

einfache und kurze
Gedichte dichten und mit
der richtigen Aussprache
und Intonation auf kreative
Weise rezitieren.

4.3 Deutsche Märchen
lesen und verstehen
und auf kreative
Weise erzählen oder
vorspielen.

4.3.1

Schüler können:

Märchen mit der richtigen
Aussprache und Intonation
lesen und die Bedeutung der
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Jerman Tingkatan 3

6

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

4.3.2

Wörter und auch den
Handlungs verlauf verstehen.

Märchen und mit der
richtigen Aussprache und
Intonation und auf kreative
Weise erzählen oder
vorspielen.

GRAMMATIK

5.1 Wortarten verstehen,
erkennen und je nach
Kontext anwenden.

5.1.1

5.1.2

5.1.3

5.1.4

Schüler können:

Negation mit kein und nicht
erkennen und nach dem
Kontext anwenden.

Pronomen erkennen,
deklinieren und nach dem
Kontext anwenden:

(i)   Indefinitpronomen:

alles, etwa, jemand, nichts,
      niemand
(ii)  Reflexivpronomen im Akk.

Artikel erkennen, deklinieren
und nach dem Kontext
anwenden:
Possessivartikel  im Plural.

Adjektiv erkennen, deklinieren
und nach dem Kontext
anwenden:
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Jerman Tingkatan 3

7

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

5.1.5

5.1.6

5.1.7

5.1.8

5.1.9

Wortbildung mit -ig, -lich, -isch

Verb erkennen, konjugieren
und nach dem Kontext
anwenden:

(i)   Verben mit Dativ
(ii)  Perfekt:
      (a)  haben/sein
      (b)  trennbare/untrennbare
             Verben
(iii) Reflexive Verben
(iv) Imperativ mit Sie

Modalverb erkennen,
konjugieren und nach dem
Kontext anwenden:

(i)   sollen
(ii)  Modalverb im Präteritum

Adverb erkennen und nach
dem Kontext
anwenden: Position des
Adverbs

Präposition erkennen und nach
dem Kontext anwenden:
Verben/ Nomen/
Adjektive mit Präpositionen

Konjunktion erkennen und nach
dem Kontext anwenden:
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Jerman Tingkatan 3

8

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

5.1.10

5.1.11

denn, trotzdem, weil,
nicht...sondern, dass,
außerdem

Numerale  erkennen und nach
dem Kontext anwenden:
Unbestimmte Numerale: viel,
wenig, andere, ...

Konjunktiv II erkennen und
nach dem Kontext anwenden:

(i)   können (höfliche Fragen,
      Vorschläge)
(ii)  haben (Wünsche)

5.2 Grammatische
Strukturen,
Wortschatz und
Ausdruck  korrekt und
sinnvoll anwenden.

5.2.1

5.2.2

Schüler können:

einfache zusammengesetzte
Sätze korrekt und sinnvoll
bilden:
Hauptsatz und Hauptsatz

einfache Satzgefüge Sätze
konstruieren:
Hauptsatz und Nebensatz
_KATA PENGANTAR Penjajaran KSSM_Penjajaran V2_2021 new.pdf

Blank Page


KURIKULUM STANDARD SEKOLAH MENENGAH

Dokumen Penjajaran Kurikulum

BAHASA JERMAN

EDISI 2

TINGKATAN 5
KATA PENGANTAR

Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) telah

melaksanakan penjajaran kurikulum selaras

dengan pengumuman pembukaan semula

sekolah berdasarkan Takwim Persekolahan

2020 yang dipinda. Pada ketika itu, Kandungan

Kurikulum Standard Sekolah Menengah

(KSSM) telah dijajarkan bagi tujuan kegunaan

pengajaran dan pembelajaran bagi memenuhi

keperluan pembelajaran murid yang terkesan lanjutan daripada

Perintah Kawalan Pergerakan (PKP).

Susulan penutupan semula sekolah sepenuhnya mulai 9 Novermber

2020, sekolah telah melaksanakan pengajaran dan pembelajaran di

rumah (PdPR) sehingga hari terakhir persekolahan bagi tahun 2020.

Meskipun guru telah berusaha untuk melaksanakan PdPR, namun

masih terdapat cabaran dari aspek pelaksanaannya yang akan

memberi implikasi terhadap pembelajaran murid pada tahun 2021.

Sehubungan dengan itu, KPM telah memutuskan untuk meneruskan

pelaksanaan Penjajaran Kurikulum Versi 2.0 bagi tahun 2021.

Penjajaran Kurikulum Versi 2.0 merupakan usaha KPM bagi

membantu guru untuk memastikan kelangsungan pembelajaran

murid dilaksanakan. Kurikulum yang dijajarkan ini bukanlah

kurikulum baharu, tetapi kurikulum sedia ada yang disusun semula

berdasarkan Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran (DSKP)

KSSM serta ditambah baik daripada dokumen penjajaran kurikulum

sebelumnya. Kandungan kurikulum disusun berdasarkan kandungan

asas yang perlu dikuasai oleh murid. Manakala, kandungan

tambahan dan pelengkap perlu diajar bagi menyokong keseluruhan

pembelajaran sesuatu mata pelajaran yang boleh dilaksanakan

melalui pelbagai kaedah dan teknik pembelajaran.

Harapan KPM agar guru dapat terus merancang dan melaksanakan

pengajaran dan pembelajaran pada tahun 2021 dengan lebih

berkesan. KPM juga merakamkan setinggi-tinggi penghargaan dan

ucapan terima kasih kepada semua pihak yang terlibat dalam

melaksanakan kurikulum yang dijajarkan.

Dr. LATIP BIN MUHAMMAD
Timbalan Pengarah Kanan
(Kluster Dasar dan Sains & Teknologi)
Bahagian Pembangunan Kurikulum
Kementerian Pendidikan Malaysia
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Jerman Tingkatan 5

1

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

HÖREN UND SPRECHEN

1.1 Das Alphabet,
Wörter, Satzteile,
Ausdrücke und Sätze
hören und
identifizieren; und mit
der richtigen
Betonung und
Intonation
aussprechen.

1.1.1

Schüler können:

einfache Sätze von
vielfältigen Situationen aus
vertrauten Themen hören,
erkennen und mit der
richtigen Betonung und
Intonation aussprechen.

1.2 Auf  gesprochenes
Deutsch von
vielfältigen vertrauten
Themen und
Situationen hören,
verstehen und darauf
reagieren.

1.2.1

1.2.2

Schüler können:

einfache Anweisungen und
einfache Mitteilungen von
vielfältigen vertrauten
Situationen und Themen hören,
verstehen und darauf
reagieren, um

(i)   einfache Informationen
      einzuholen.

(ii)  Informationen
      auszutauschen.

einfache Hörtexte  von
vielfältigen vertrauten
Situationen und Themen hören,
verstehen und darauf
reagieren, um

(i)    kurze, deutlich
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Jerman Tingkatan 5

2

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

gesprochene Radio- oder
       ähnliche Hörtexte über

vorhersehbare alltägliche
Dinge wesentliche
Informationen zu
entnehmen.

(ii)   die Grundaussagen einer
       Fernsehsendung zu
       entnehmen.

(iii)  einfache sachliche
       Informationen und
       Zahlenangaben zu
       entnehmen.

1.3 Über vertraute
Themen mit der
richtigen Aussprache,
Betonung und
Intonation sprechen.

1.3.1

Schüler können:

über vertraute Themen mit der
richtigen Aussprache,
Betonung und Intonation
sprechen, um

 (i)    über Pläne und
        Absprachen mit anderen in
        einfacher Form zu
        sprechen.

(ii)   mit einfachen sprachlichen
       Mitteln Vermutungen zu
       äußern.

(iii)  eine kurze Geschichte zu
       erzählen, indem er/sie die
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Jerman Tingkatan 5

3

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

Einzelheiten in einfacher
       Form aneinander reiht.

1.4 An Gesprächen von
vertrauten Themen
teilnehmen.

1.4.1

Schüler können:

in einem Gespräch in
vertrauten oder alltäglichen
Situationen oder  Bereichen auf
einfache Art und Weise

(i)    wichtige Informationen
       verstehen und geben,
       wenn sie gefragt werden

(ii)   Gefühle wie Angst oder
       Freude ausdrücken und
       bei Nachfragen antworten.

(iii)  Informationen, die
       wesentlich auf Mengen-,
       Preis- oder Termins-
       angaben basieren,
       erfragen und austauschen.

(iv)  das Wesentliche kurzer,
       einfacher und alltäglicher
       Telefonanrufe verstehen
       und entsprechend
       antworten.
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Jerman Tingkatan 5

4

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

LESEN

2.1 Einzelne Wörter,
Ausdrücke, Sätze und
Texte verschiedener
Textsorten  von
vertrauten Themen
mit der richtigen
Aussprache,
Betonung und
Intonation deutlich
lesen und verstehen.

2.1.1

2.1.2

Schüler können:

einfache Texte
verschiedener Textsorten
(nichtlinearen/linearen)  von
vertrauten Themen mit der
richtigen Aussprache,
Betonung und Intonation
flüssig und deutlich
vorlesen.

einfache Texte
verschiedener Textsorten
(nichtlinearen/linearen)  von
vertrauten Themen lesen
und verstehen.

2.2 Texte verschiedener
Textsorten von
vertrauten Themen
lesen, verstehen und
die Informationen
daraus entnehmen.

2.2.1

Schüler können:

kurze, alltägliche informierende
Texte verschiedener Textsorten
von vertrauten Themen lesen,
verstehen und wichtige
Informationen

(i)  entnehmen.

(ii) wiedergeben.
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Jerman Tingkatan 5

5

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

SCHREIBEN

3.1 Verschiedene
Textsorte zu
vertrauten Themen
inhaltlich und
sprachlich richtig
schreiben.

3.1.1

3.1.2

3.1.3

3.1.4

3.1.5

Schüler können:

kurze, einfache, oft formelhafte
Mitteilungen schreiben, die
alltägliche Bereiche und
Bedürfnisse betreffen.

mit Hilfe von Textsbausteinen
oder Mustern Informationen
aus einem vertrauten Bereich
aufschreiben.

in vertrauten Situationen
wichtige Informationen für sich
notieren.

Pläne und Aufgaben kurz in
einfacher Form aufschreiben.

Texte (ca. 100 Wörter) von
vertrauten Themen inhaltlich
und sprachlich richtig
schreiben.

SPRACHKUNST

4.1 Deutsche Lieder
verstehen und  auf
kreative Weise
vortragen.

4.1.1

4.1.2

Schüler können:

Liedtext klar und deutlich
durch  Singen aussprechen.

Lieder verstehen und auf
kreative Weise vortragen.
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Jerman Tingkatan 5

6

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

4.2 Deutsche Gedichte
verstehen und mit der
richtigen Aussprache
und Intonation (mit
poetischer Sprache)
rezitieren und  auf
kreative Weise
vortragen.

4.2.1

4.2.2

Schüler können:

einfache kurze Gedichte
lesen, verstehen und mit der
richtigen Aussprache und
Intonation rezitieren.

eigene einfache kurze
Gedichte schreiben und mit
der richtigen Aussprache
und Intonation auf kreative
Weise vortragen.

4.3 Deutsche Märchen
lesen und verstehen
und auf kreative
Weise erzählen oder
vorspielen.

4.3.1

4.3.2

Schüler können:

Märchen mit der richtigen
Aussprache und Intonation
lesen und die Bedeutung
der Wörter und auch den
Handlungs verlauf
verstehen.

Märchen auf kreative Weise
vortragen bzw. erzählen
oder vorspielen.

GRAMMATIK

5.1 Wortarten verstehen,
erkennen und je nach
Kontext anwenden.

5.1.1

Schüler können:

Verb verstehen, konjugieren
und je nach Kontext anwenden:

(i)  Verben mit zwei Objekten
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Jerman Tingkatan 5

7

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

5.1.2

5.1.3

5.1.4

5.1.5

5.1.6

Adverbien  verstehen,
erkennen und je nach Kontext
anwenden

Konjunktionen verstehen,
erkennen und je nach Kontext
anwenden.

Fragewort verstehen, erkennen
und je nach Kontext anwenden.

Präposition verstehen,
erkennen und je nach Kontext
anwenden:

(i)   Temporale Präposition
(ii)  Finale Präposition

Finaler Nebensatz verstehen,
erkennen und je nach Kontext
anwenden.

5.2 Grammatische
Strukturen,
Wortschatz und
Ausdruck korrekt und
sinnvoll anwenden.

5.2.1

5.2.2

Schüler können:

Sätze korrekt und sinnvoll
konstruieren:

(i)  Hauptsatz
(ii) Nebensatz

die zusammengesetzte Sätze
erkennen, korrekt und sinnvoll
konstruieren:
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSM Bahasa Jerman Tingkatan 5

8

Standard Kandungan

Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

(i)  Satzreihe
(ii) Satzgefüge
_KATA PENGANTAR Penjajaran KSSM_Penjajaran V2_2021 new.pdf

Blank Page


1

KURIKULUM STANDARD SEKOLAH RENDAH

Dokumen Penjajaran Kurikulum

PENDIDIKAN SENI VISUAL

EDISI 2

TAHUN 6
KATA PENGANTAR

Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) telah

melaksanakan penjajaran kurikulum selaras

dengan pengumuman pembukaan semula

sekolah berdasarkan Takwim Persekolahan

2020 yang dipinda. Pada ketika itu, Kandungan

Kurikulum Standard Sekolah Rendah (KSSR)

telah dijajarkan bagi tujuan kegunaan

pengajaran dan pembelajaran bagi memenuhi

keperluan pembelajaran murid yang terkesan lanjutan daripada

Perintah Kawalan Pergerakan (PKP).

Susulan penutupan semula sekolah sepenuhnya mulai 9 Novermber

2020, sekolah telah melaksanakan pengajaran dan pembelajaran di

rumah (PdPR) sehingga hari terakhir persekolahan bagi tahun 2020.

Meskipun guru telah berusaha untuk melaksanakan PdPR, namun

masih terdapat cabaran dari aspek pelaksanaannya yang akan

memberi implikasi terhadap pembelajaran murid pada tahun 2021.

Sehubungan dengan itu, KPM telah memutuskan untuk meneruskan

pelaksanaan Penjajaran Kurikulum Versi 2.0 bagi tahun 2021.

Penjajaran Kurikulum Versi 2.0 merupakan usaha KPM bagi

membantu guru untuk memastikan kelangsungan pembelajaran

murid dilaksanakan. Kurikulum yang dijajarkan ini bukanlah

kurikulum baharu, tetapi kurikulum sedia ada yang disusun semula

berdasarkan Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran (DSKP)

KSSR serta ditambah baik daripada dokumen penjajaran kurikulum

sebelumnya. Kandungan kurikulum disusun berdasarkan kandungan

asas yang perlu dikuasai oleh murid. Manakala, kandungan

tambahan dan pelengkap perlu diajar bagi menyokong keseluruhan

pembelajaran sesuatu mata pelajaran yang boleh dilaksanakan

melalui pelbagai kaedah dan teknik pembelajaran.

Harapan KPM agar guru dapat terus merancang dan melaksanakan

pengajaran dan pembelajaran pada tahun 2021 dengan lebih

berkesan. KPM juga merakamkan setinggi-tinggi penghargaan dan

ucapan terima kasih kepada semua pihak yang terlibat dalam

melaksanakan kurikulum yang dijajarkan.

Dr. LATIP BIN MUHAMMAD
Timbalan Pengarah Kanan
(Kluster Dasar dan Sains & Teknologi)
Bahagian Pembangunan Kurikulum
Kementerian Pendidikan Malaysia
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSR Pendidikan Seni Visual Tahun 6

1

Bidang / Aktiviti

Standard Kandungan / Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

1.

Menggambar

i. Lukisan

ii. Catan

iii. Poster

iv. Cetakan

1.1

Persepsi Estetik
Murid dapat membuat
persepsi, mengenal pasti,
memahami, dan menyatakan
bahasa seni  visual yang ada
pada lukisan dengan
gabungan teknik gosokan dan

kolaj.

1.1.1 Unsur Seni

1.1.2 Prinsip Rekaan

Murid dapat membuat
persepsi, mengenal pasti,
memahami, dan menyatakan
bahasa seni visual yang ada
pada catan dengan gabungan
teknik montaj dan cetakan.

1.1.1  Unsur Seni

1.1.2  Prinsip Rekaan

Murid dapat membuat
persepsi, mengenal pasti,
memahami, dan menyatakan
bahasa seni  visual yang ada
pada poster dengan

1.3

Ekspresi Kreatif
Murid dapat menzahirkan idea
melalui pelbagai sumber kajian
dan teknololgi dengan
mengaplikasikan pengetahuan
dan kefahaman bahasa seni
visual, media serta proses dan

teknik dalam penghasilan
karya dengan gabungan teknik
yang kreatif.

1.3.1  Menjana idea dalam
          proses penghasilan
          karya.

1.3.2  Memilih dan
          memanipulasi
          bahan secara kreatif.

1.3.3  Menggunakan bahasa
          seni visual dalam
          penghasilan karya.

1.3.4  Mengaplikasikan
          gabungan media, proses
          dan teknik dalam
          penghasilan karya.

1.4

Apresiasi Seni
Murid dapat membuat
apresiasi terhadap karya
sendiri dan rakan berpandukan
bahasa seni visual serta
menghubung kait seni dengan
disiplin ilmu yang lain,

kehidupan, sejarah seni dan
budaya.

1.4.1  Mempamerkan karya
          lukisan, catan, poster
          dan cetakan yang
          dihasilkan.

1.4.2  Menceritakan
          pengalaman sendiri
          dalam proses
          penghasilan karya.

1.4.3  Membuat ulasan karya
          sendiri dan rakan secara
          lisan.

1.4.4  Menyimpan karya di
          dalam portfolio.

Pengurusan Pameran

• Merancang dan

melaksanakan
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSR Pendidikan Seni Visual Tahun 6

2

Bidang / Aktiviti

Standard Kandungan / Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

1.2

gabungan teknik montaj dan
kolaj.

1.1.1 Unsur Seni

1.1.2 Prinsip Rekaan

Murid dapat membuat

persepsi, mengenal pasti,
memahami, dan menyatakan
bahasa seni visual yang ada
pada cetakan dengan
gabungan teknik mozek dan
stensilan.

1.1.1 Unsur Seni

1.1.2 Prinsip Rekaan

Aplikasi Seni

Murid dapat mengaplikasikan
bahasa seni visual, media,
serta proses dan teknik dalam
penghasilan lukisan dengan
gabungan teknik gosokan dan
kolaj.

1.2.1 Mengenal dan
         menyatakan
         jenis-jenis media.

1.3.5  Menghasilkan kemasan
          akhir bagi
          mempertingkat nilai
          estetik sebagai nilai
          tambah pada karya.

pameran yang
menggabungkan karya
daripada empat bidang
dalam Pendidikan Seni
Visual.

• Melaksanakan

pameran secara
kolaboratif.

• Membuat apresiasi
terhadap karya dan
refleksi pameran.
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSR Pendidikan Seni Visual Tahun 6

3

Bidang / Aktiviti

Standard Kandungan / Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

1.2.2 Mengetahui
         penggunaan
         media serta proses dan
         teknik dalam
         penghasilan lukisan.
         1.2.2.1  Teknik -
                      campuran
                      (lukisan,

gosokan
                      dan kolaj)

Murid dapat mengaplikasikan
bahasa seni visual, media,
serta proses dan teknik dalam
penghasilan catan dengan
gabungan teknik montaj dan
cetakan.

1.2.1 Mengenal dan
         menyatakan

jenis-jenis media.

1.2.2 Mengetahui
         penggunaan
         media serta proses dan
         teknik dalam
         penghasilan catan.

         1.2.2.1  Teknik -
                      campuran
                      (basah atas
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSR Pendidikan Seni Visual Tahun 6

4

Bidang / Aktiviti

Standard Kandungan / Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

basah atau
                      basah atas
                      kering, cetakan
                      timbulan,
                      montaj)

Murid dapat mengaplikasikan
bahasa seni visual, media,

serta proses dan teknik dalam
penghasilan poster dengan
gabungan teknik montaj dan
kolaj.

1.2.1 Mengenal dan
         menyatakan jenis-jenis
         media.

1.2.2 Mengetahui
         penggunaan
         media serta proses dan

teknik dalam
         penghasilan poster.

         1.2.2.1  Teknik -
                      campuran
                      (catan, montaj
                      dan kolaj)

Murid dapat mengaplikasikan
bahasa seni visual, media,
serta proses dan teknik dalam
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSR Pendidikan Seni Visual Tahun 6

5

Bidang / Aktiviti

Standard Kandungan / Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

penghasilan cetakan dengan
gabungan teknik mozek dan
stensilan.

1.2.1 Mengenal dan
         menyatakan jenis-jenis

media.

1.2.2 Mengetahui
         penggunaan media
         serta proses dan teknik
         dalam penghasilan
         cetakan.

         1.2.2.1  Teknik –
                      campuran
                      (cetakan
                      timbulan,

mozek dan
                      stensilan)
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSR Pendidikan Seni Visual Tahun 6

6

Bidang / Aktiviti

Standard Kandungan / Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

2.

Membuat Corak
dan Rekaan

i. Pualaman

ii. Ikatan dan
Celupan

iii. Renjisan dan
Percikan

2.1

Persepsi Estetik
Murid dapat membuat
persepsi, mengenal pasti,
memahami, dan menyatakan
bahasa seni  visual yang ada
pada pualaman dengan
gabungan teknik lipatan dan

guntingan serta tiupan.

2.1.1 Unsur Seni

2.1.2 Prinsip Rekaan

Murid dapat membuat
persepsi, mengenal pasti,
memahami, dan menyatakan
bahasa seni  visual yang ada
pada ikatan dan celupan
dengan gabungan teknik resis

dan mozek.

2.1.1 Unsur Seni

2.1.2 Prinsip Rekaan

Murid dapat membuat
persepsi, mengenal pasti,
memahami, dan menyatakan
bahasa seni  visual yang ada
pada renjisan dan percikan

2.3

Ekspresi Kreatif
Murid dapat menzahirkan idea
melalui pelbagai sumber kajian
dan teknololgi dengan
mengaplikasikan pengetahuan
dan kefahaman bahasa seni
visual, media serta proses dan

teknik dalam penghasilan
corak pualaman, ikatan dan
celupan serta renjisan dan
percikan dengan gabungan
teknik.

2.3.1  Menjana idea dalam
          proses penghasilan
          karya.

2.3.2  Memilih dan
          memanipulasi bahan

secara kreatif.

2.3.3  Menggunakan bahasa
          seni visual dalam
          penghasilan
          karya.

2.3.4  Mengaplikasikan
          gabungan media,
          proses dan teknik
          dalam penghasilan

2.4

2.4 Apresiasi Seni
Murid dapat membuat
apresiasi terhadap karya
sendiri dan rakan berpandukan
bahasa seni visual serta
menghubung kait seni dengan
disiplin ilmu yang lain,

kehidupan, sejarah seni dan
budaya.

2.4.1  Mempamerkan karya
          pualaman, ikatan dan
          celupan serta renjisan
          dan percikan yang
          dihasilkan.

2.4.2  Menceritakan
          pengalaman sendiri
          dalam proses

penghasilan karya.

2.4.3  Membuat ulasan karya
          pualaman sendiri dan
          rakan secara lisan.

2.4.4  Menyimpan karya
          pualaman di dalam
          portfolio.
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSR Pendidikan Seni Visual Tahun 6

7

Bidang / Aktiviti

Standard Kandungan / Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

dengan gabungan teknik
stensilan dan capan.

2.1.1  Unsur Seni

2.1.2  Prinsip Rekaan

2.2 Aplikasi Seni

Murid dapat mengaplikasikan
bahasa seni visual, media,
serta proses dan teknik dalam
penghasilan pualaman
dengan gabungan teknik
lipatan dan guntingan serta
tiupan.

2.2.1 Mengenal dan
         menyatakan jenis-jenis
         media.

2.2.2 Mengetahui
         penggunaan
         media serta proses dan
         teknik dalam
         penghasilan karya.

karya.

2.3.5  Menghasilkan kemasan
          akhir bagi
          mempertingkat nilai
          estetik sebagai nilai
          tambah pada karya.

Pengurusan Pameran

• Merancang dan
melaksanakan
pameran yang
menggabungkan karya

daripada empat bidang
dalam Pendidikan Seni
Visual.

• Melaksanakan
pameran secara
kolaboratif.

• Membuat apresiasi
terhadap karya dan
refleksi pameran.
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSR Pendidikan Seni Visual Tahun 6

8

Bidang / Aktiviti

Standard Kandungan / Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

2.2.2.1  Teknik -
                      campuran
                      (pualaman,
                      Lipatan dan
                      guntingan serta
                      tiupan)

Murid dapat mengaplikasikan

bahasa seni visual, media,
serta proses dan teknik dalam
penghasilan ikatan dan
celupan dengan gabungan
teknik resis dan mozek.

2.2.1 Mengenal dan
         menyatakan jenis-jenis
         media.

2.2.2 Mengetahui
         penggunaan media

serta proses dan
         teknik dalam
         penghasilan karya.

         2.2.2.1  Teknik -
                      campuran
                      (ikatan dan
                      celupan,
                      resis dan
                      mozek)
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSR Pendidikan Seni Visual Tahun 6

9

Bidang / Aktiviti

Standard Kandungan / Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

Murid dapat mengaplikasikan
bahasa seni visual, media,
serta proses dan teknik dalam
penghasilan renjisan dan
percikan  dengan gabungan
teknik stensilan dan capan.

2.2.1 Mengenal dan

menyatakan jenis-jenis
         media.

2.2.2 Mengetahui
         penggunaan media
         serta proses dan
         teknik dalam
         penghasilan karya.

         2.2.2.1  Teknik -
                       campuran
                      (renjisan dan

percikan,
                      stensilan
                      serta capan)
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSR Pendidikan Seni Visual Tahun 6

10

Bidang / Aktiviti

Standard Kandungan / Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

3.

Membentuk dan
Membuat Binaan

i. Mobail

ii. Diorama

iii. Stabail

3.1

Persepsi Estetik
Murid dapat membuat
persepsi, mengenal pasti,
memahami, dan menyatakan
bahasa seni  visual yang ada
pada mobail  dengan
gabungan teknik lukisan dan

origami.

3.1.1 Unsur Seni

3.1.2 Prinsip Rekaan

Murid dapat membuat
persepsi, mengenal pasti,
memahami, dan menyatakan
bahasa seni visual yang ada
pada diorama dengan
gabungan teknik model dan

catan.

3.1.1 Unsur Seni

3.1.2 Prinsip Rekaan

Murid dapat membuat
persepsi, mengenal pasti,
memahami, dan menyatakan
bahasa seni visual yang ada
pada stabail dengan

3.3

Ekspresi Kreatif
Murid dapat menzahirkan idea
melalui pelbagai sumber kajian
dan teknololgi dengan
mengaplikasikan pengetahuan
dan kefahaman bahasa seni
visual, media serta proses dan

teknik dalam penghasilan
mobail, diorama dan stabail
dengan gabungan teknik.

3.3.1  Menjana idea dalam
          proses penghasilan
          karya.

3.3.2  Memilih dan
          memanipulasi bahan
          secara kreatif

3.3.3  Menggunakan bahasa
          seni visual dalam
          penghasilan karya.

3.3.4  Mengaplikasikan
          Gabungan media,
          proses dan teknik
          dalam penghasilan
          karya.

3.4

Apresiasi Seni
Murid dapat membuat
apresiasi terhadap karya
sendiri dan rakan berpandukan
bahasa seni visual serta
menghubung kait seni dengan
disiplin ilmu yang lain,

kehidupan, sejarah seni dan
budaya.

3.4.1  Mempamerkan karya
          mobail, diorama dan
          stabail yang dihasilkan.

3.4.2  Menceritakan
          pengalaman sendiri
          dalam proses
          penghasilan karya.

3.4.3  Membuat ulasan karya
          sendiri dan rakan secara
          lisan.

3.4.4  Menyimpan karya di
          dalam portfolio.

Pengurusan Pameran

• Merancang dan

melaksanakan
pameran yang
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSR Pendidikan Seni Visual Tahun 6

11

Bidang / Aktiviti

Standard Kandungan / Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

3.2

gabungan teknik mozek dan
boneka.

3.1.1 Unsur Seni

3.1.2 Prinsip Rekaan

Aplikasi Seni
Murid dapat mengaplikasikan
bahasa seni visual, media,
serta proses dan teknik dalam
penghasilan mobail dengan
gabungan teknik lukisan dan
origami.
3.2.1 Mengenal dan
         menyatakan jenis-jenis
         media.
3.2.2 Mengetahui
         penggunaan media

serta proses dan teknik
         dalam penghasilan
         karya.

         3.2.2.1  Teknik –
                      campuran
                      (binaan, lukisan
                      dan origami)

3.3.5  Menghasilkan kemasan
          akhir bagi
          mempertingkat nilai
          estetik sebagai nilai
          tambah pada karya.

menggabungkan karya
daripada empat bidang
dalam Pendidikan Seni
Visual.

• Melaksanakan

pameran secara
kolaboratif.

• Membuat apresiasi
terhadap karya dan
refleksi pameran.
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSR Pendidikan Seni Visual Tahun 6

12

Bidang / Aktiviti

Standard Kandungan / Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

Murid dapat mengaplikasikan
bahasa seni visual, media,
serta proses dan teknik dalam
penghasilan diorama dengan
gabungan teknik model dan
catan.

3.2.1 Mengenal dan

menyatakan jenis-jenis
         media.

3.2.2 Mengetahui
         penggunaan media
         serta proses dan teknik
         dalam penghasilan
         karya.

         3.2.2.1  Teknik –
                      campuran
                      (binaan dan

catan)

Murid dapat mengaplikasikan
bahasa seni visual, media,
serta proses dan teknik dalam
penghasilan stabail dengan
gabungan teknik mozek dan
boneka.

3.2.1 Mengenal dan
         menyatakan jenis-jenis
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSR Pendidikan Seni Visual Tahun 6

13

Bidang / Aktiviti

Standard Kandungan / Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

media.

3.2.2 Mengetahui
         penggunaan media
         serta proses dan
         teknik dalam
         penghasilan karya.

3.2.2.1 Teknik -
                     campuran
                     (binaan dan
                     mozek)

4.

Mengenal Kraf
Tradisional

i. Alat pertahanan

diri/ Alat
permainan

ii. Alat domestik/

Alat perhiasan
diri

4.1

Persepsi Estetik
Murid dapat membuat
persepsi, mengenal pasti,
memahami, dan menyatakan
bahasa seni  visual yang ada
pada alat pertahanan diri atau
alat permainan dengan
gabungan teknik ukiran dan

tekat.

4.1.1 Unsur Seni

4.1.2 Prinsip Rekaan

Murid dapat membuat
persepsi, mengenal pasti,
memahami, dan menyatakan

4.3

Ekspresi Kreatif
Murid dapat menzahirkan idea
melalui pelbagai sumber kajian
dan teknololgi dengan
mengaplikasikan pengetahuan
dan kefahaman bahasa seni
visual, media serta proses dan
teknik dalam penghasilan alat

pertahanan diri / alat
permainan/ Alat domestik/ Alat
perhiasan diri dengan
gabungan teknik.

4.3.1  Menjana idea dalam
          proses penghasilan
          karya.
4.3.2  Memilih dan

4.4

Apresiasi Seni
Murid dapat membuat
apresiasi terhadap karya
sendiri dan rakan berpandukan
bahasa seni visual serta
menghubung kait seni dengan
disiplin ilmu yang lain,
kehidupan, sejarah seni dan

budaya.

4.4.1  Mempamerkan karya
          yang dihasilkan.

4.4.2  Menceritakan
          pengalaman sendiri
          dalam proses
          penghasilan karya.
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSR Pendidikan Seni Visual Tahun 6

14

Bidang / Aktiviti

Standard Kandungan / Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

bahasa seni  visual yang ada
pada alat domestik atau alat
perhiasan diri dengan
gabungan teknik batik dan
anyaman.

4.1.1 Unsur Seni

4.1.2 Prinsip Rekaan

4.2 Aplikasi Seni
Murid dapat mengaplikasikan
bahasa seni visual, media,
serta proses dan teknik dalam
penghasilan alat pertahanan
diri atau alat permainan
dengan gabungan teknik
ukiran dan tekat.

4.2.1 Mengenal dan

menyatakan
         jenis-jenis media.

4.2.2 Mengetahui
         penggunaan media
         serta proses dan
         teknik dalam
         penghasilan karya.

         4.2.2.1 Teknik -
                     campuran

memanipulasi bahan
          secara kreatif.

4.3.3  Menggunakan bahasa
          seni visual dalam
          penghasilan karya.

4.3.4  Mengaplikasikan

gabungan media,
          proses dan teknik
          dalam penghasilan
          karya.

4.3.5  Menghasilkan kemasan
          akhir bagi
          mempertingkat nilai
          estetik sebagai nilai
          tambah pada karya.

4.4.3  Membuat ulasan karya
          diri sendiri dan rakan
          secara lisan.

4.4.4  Menyimpan karya
          di dalam portfolio.

Pengurusan Pameran

• Merancang dan
melaksanakan
pameran yang
menggabungkan karya
daripada empat bidang
dalam Pendidikan Seni
Visual.

• Melaksanakan
pameran secara
kolaboratif.

• Membuat apresiasi

terhadap karya dan
refleksi pameran.
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSR Pendidikan Seni Visual Tahun 6

15

Bidang / Aktiviti

Standard Kandungan / Standard Pembelajaran

Kandungan Asas Kandungan Tambahan Kandungan Pelengkap

(ukiran dan
                     tekat)

Murid dapat mengaplikasikan
bahasa seni visual, media,
serta proses dan teknik dalam
penghasilan alat domestik
atau alat perhiasan diri

dengan gabungan teknik batik
dan anyaman.

4.2.1 Mengenal dan
         menyatakan
         jenis-jenis media.

4.2.2 Mengetahui
         penggunaan media
         serta proses dan
         teknik dalam
         penghasilan karya.

4.2.2.1 Teknik -
                      campuran
                      (batik dan
                      anyaman)
Dokumen Penjajaran Kurikulum 2.0 - KSSR Pendidikan Seni Visual Tahun 6

16
_KATA PENGANTAR Penjajaran KSSR_Penjajaran V2_2021 new (1).pdf

Blank Page

Blank Page

Blank Page


Not Found
The requested URL /e-jawatan/jaw_detail/2022/PENOLONG PEGAWAI TADBIR GRED N29.pdf was not found on this server.