BUKU PANDUAN
PENGURUSAN PUSAT SUMBER SEKOLAH

UNTUK GURU PERPUSTAKAAN DAN MEDIA (GPM)

Edisi ke-2

Bahagian Teknologi Pendidikan
Kementerian Pendidikan Malaysia

2016
Edisi Ke-2  2016
Hak Cipta Terpelihara.  Tidak dibenarkan mengeluarkan ulang mana-mana isi kandungan
buku dalam apa juga bentuk dan dengan cara apa juga sama ada secara elektronik,
fotokopi, mekanik, rakaman dan lain-lain sebelum mendapat izin bertulis daripada
Pengarah, Bahagian Teknologi Pendidikan Kementerian Pendidikan Malaysia.

Pengarah,
Bahagian Teknologi Pendidikan
Kementerian Pendidikan Malaysia
Pesiaran Bukit Kiara,
50604 Kuala Lumpur.

Bahagian Teknologi Pendidikan
Data Pengkatalogan-dalam-Penerbitan

Buku panduan pengurusan pusat sumber sekolah untuk guru perpustakaan dan media.

1.  Resource programs (Education)—Management—Handbooks, manuals etc.
  2.  School libraries—Management—Handbooks, manual, etc.  3.  Instructional
  materials centres—Management—Handbooks, manual etc.  I. Judul.

027.8
KANDUNGAN

Bil. Perkara Muka Surat

1. Kata Alu-aluan
Ketua Pengarah Pendidikan Malaysia

i

2. Kata Alu-aluan
Pengarah Bahagian Teknologi Pendidikan

ii

3. Pendahuluan iii

4. Pusat Sumber Abad ke-21 1

5. Bidang Tugas Guru Perpustakaan dan Media (GPM) 8

6. Perincian Tugas GPM 17

7. Fail Kuasa Pusat Sumber Sekolah (PSS) 20

8. LAMPIRAN

8.1 Carta Gantt Tugas Pengurusan PSS untuk GPM 30

8.2 Contoh Jadual Waktu GPM 34

8.3 Jawatankuasa Induk PSS 35

8.4 Jawatankuasa Kerja PSS 36

8.5 Senarai Pekeliling Berkaitan dengan PSS 37

8.6 Contoh Perancangan Strategik PSS 38

8.7 Contoh Perancangan Taktikal PSS 41

8.8 Contoh Kandungan Taklimat Orientasi PSS 45
KATA ALU-ALUAN
KETUA PENGARAH PENDIDIKAN MALAYSIA

Syukur ke hadrat Allah SWT, Buku Panduan Pengurusan Pusat Sumber Sekolah untuk
Guru Perpustakaan dan Media Sekolah (GPM) Edisi ke-2  telah berjaya dihasilkan.
Penghasilan buku ini akan membantu tugas GPM khasnya dari segi meningkatkan
kecekapan dan keberkesanan pengurusan Pusat Sumber Sekolah.

Kementerian Pendidikan Malaysia telah melancarkan Pelan Pembangunan Pendidikan
Malaysia 2013 – 2025 sebagai pelan untuk membangunkan sistem pendidikan yang
berkualiti dan bertaraf dunia.  Pelan ini telah memberi keutamaan kepada pembangunan
modal insan melalui penyediaan pendidikan berkualiti untuk semua.  Penglibatan dan
kerjasama semua pihak untuk menjayakannya termasuk pihak sekolah amat diperlukan.
Antara langkah yang boleh dilaksanakan oleh pihak sekolah adalah dengan meningkatkan
keupayaan kepimpinan sekolah termasuk kepimpinan dan pengurusan Pusat Sumber
Sekolah.

Perkembangan dan peluasan pengunaan ICT telah membuka dimensi baru dalam konsep
pengajaran dan pembelajaran, dan perkembangan ini mempengaruhi pengurusan dan
fungsi pusat sumber sekolah.  Bahan bantu mengajar berbentuk elektronik semakin
mudah diperoleh dan akses kepadanya tidak hanya terhad kepada guru malah terbuka
kepada murid dan ibu bapa juga.  Pendek kata, perkembangan ini telah memberi impak
kepada pendekatan dan kaedah pengajaran dan pembelajaran di bilik darjah.
Kemudahan mengakses kepada internet sama ada di sekolah mahu pun di rumah telah
membolehkan murid meneroka bidang ilmu yang baru.  Saya berharap kemudahan seperti
ini dimanfaatkan oleh GPM untuk meningkatkan kualiti pengajaran dan pembelajaran di
sekolah.

Akhir kata saya merakamkan ucapan setinggi-tinggi penghargaan kepada semua pihak
yang terlibat dalam penghasilan buku panduan ini.

SELAMAT MAJU JAYA

TAN SRI DR. KHAIR BIN MOHAMAD YUSOF
Ketua Pengarah Pendidikan Malaysia

i
KATA ALU-ALUAN
PENGARAH BAHAGIAN TEKNOLOGI PENDIDIKAN

Assalamualaikum dan salam sejahtera.

Bersyukur saya ke hadrat Illahi kerana dengan izin dan limpah kurniaNya, Buku Panduan

Pengurusan Pusat Sumber Sekolah untuk Guru Perpustakaan dan Media (GPM) Edisi

ke-2 dapat diterbitkan dengan jayanya.

Syabas dan tahniah kepada semua pihak yang telah mengembleng tenaga, idea dan

pandangan untuk merealisasikan buku panduan ini, memandangkan Guru Perpustakaan

dan Media memerlukan sumber rujukan untuk melaksanakan tugas-tugas pengurusan

di pusat sumber sekolah (PSS).

Dalam usaha memperkasakan PSS, GPM perlu dilengkapkan dengan maklumat dan

pengetahuan berkaitan pengurusan PSS.  Justeru, penerbitan bahan ini diharap dapat

memberi manfaat kepada GPM dan pihak sekolah.  Usaha ini merupakan satu inisiatif dan

tindakan proaktif Bahagian Teknologi Pendidikan dan rangkaiannya untuk memberi

panduan tentang tugas yang diperlukan oleh GPM supaya dapat mengendalikan PSS

dengan lebih berkesan.

Akhir kata, saya berharap penerbitan bahan ini dapat dijadikan panduan agar usaha-

usaha yang berterusan dapat dilakukan oleh Bahagian Teknologi Pendidikan (BTPN) dan

Pusat Kegiatan Guru (PKG).  Dalam usaha untuk memantap dan memajukan sistem

pendidikan, Kementerian Pendidikan Malaysia sentiasa memberi penekanan yang

sewajarnya dalam pelaksanaan pelbagai program yang berkaitan dengan PSS.

“SEHATI SEJIWA”

MOHD. ZAIDI BIN YAZID

Pengarah

Bahagian Teknologi Pendidikan

Kementerian Pendidikan Malaysia

ii
PENDAHULUAN

Pusat sumber sekolah (PSS) merupakan penjana pembentukan masyarakat yang berilmu

pengetahuan, gemar membaca dan berkemahiran maklumat sejajar dengan kepesatan

teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) dan pendidikan abad ke-21.  Perkembangan

pesat dunia pendidikan telah memberikan impak yang positif kepada perkembangan pusat

sumber sekolah abad ke-21.

Adalah menjadi dasar dan hasrat Kementerian Pendidikan Malaysia untuk meningkatkan

mutu pendidikan di negara ini sehingga mencapai pendidikan bertaraf dunia.

Sehubungan dengan itu, perjawatan Guru Perpustakaan dan Media (GPM) telah dapat

memberi fokus ke arah memantapkan PSS sebagai pusat sumber sekolah bercirikan abad

ke-21 di Malaysia.  Pelantikan GPM (Surat Pekeliling Ikhtisas Bil. 3/2005 bertarikh 18 Julai

2005 – Penyelarasan Waktu Mengajar bagi Guru Penyelaras Bestari serta Guru

Perpustakaan dan Media) merupakan satu usaha kementerian untuk memantapkan

pengurusan PSS.

Penerapan dan pembudayaan teknologi pendidikan merupakan elemen penting dalam

memartabatkan PSS sebagai nadi utama P&P dan pusat kecemerlangan.   GPM perlu

jelas tentang bidang tugasnya serta fungsi PSS yang mempunyai hubungan langsung

dengan pelaksanaan program kurikulum, ko-kurikulum dan hal ehwal murid di peringkat

sekolah.  Terdapat empat bahagian utama dalam pengurusan PSS iaitu:

i. Bidang A :  Pengurusan dan Pentadbiran

ii. Bidang B :  Organisasi Bahan

iii. Bidang C :  Galakan Membaca

iv. Bidang D :  Literasi Maklumat

Oleh yang demikian, PSS perlu diurus dengan baik dan teratur termasuklah penjadualan

dan sistem sirkulasi, peralatan, bahan-bahan P&P serta kemudahan dan perkhidmatan.

Buku panduan edisi ke-2 ini adalah hasil daripada bengkel suntingan yang

telah diadakan bersama dengan guru dan pegawai-pegawai BTP/BTPN berasaskan

kepada keperluan semasa.

Adalah diharapkan dengan adanya Buku Panduan Pengurusan Pusat Sumber Sekolah

Edisi ke-2 ini, ianya dapat membantu GPM melaksanakan tugas lebih berkesan dan efektif

dalam mewujudkan PSS yang bercirikan abad ke-21.

iii
PUSAT SUMBER SEKOLAH (PSS)

ABAD KE-21
1.0       Pengenalan Pusat Sumber Sekolah Abad Ke-21

Pusat sumber sekolah (PSS) merupakan pusat mengakses maklumat yang

mengandungi pelbagai sumber cetak dan bukan cetak, elektronik dan digital

yang diurus secara sistematik bagi meningkatkan kualiti pengajaran dan

pembelajaran.

Dasar pengurusan PSS diwujudkan untuk memastikan PSS mempunyai koleksi

yang menepati piawaian, terkini, diurus dengan cekap dan berkesan serta

digunakan secara optimum. Pengurusan PSS merangkumi elemen perolehan dan

pemprosesan bahan, perkhidmatan, pengesanan dan pendokumentasian sesuai

dengan kemajuan teknologi maklumat masa kini.

PSS diurus melalui pengurusan kualiti secara menyeluruh (Total Quality

Management).  Pentadbir sekolah dan Guru Perpustakaan dan Media (GPM) perlu

bekerjasama dalam memastikan PSS dapat dilaksanakan dengan cekap dan

efektif agar sekolah menjadi tempat yang menyeronokkan.  Ini dapat

menggalakkan pembelajaran kendiri (self-learning) di mana guru dan murid

belajar melalui capaian sumber maklumat yang begitu banyak dan pelbagai.

Keadaan ini merangsang pembelajaran dan menghasilkan idea-idea yang bernas

dan pragmatik.

2.0      Hala Tuju Pusat Sumber Sekolah Abad Ke-21

Pusat sumber sekolah berusaha memenuhi keperluan pendidikan agar mencapai

penggunaan PSS secara optimum dalam kalangan murid-murid supaya mereka

dapat :

2.1 Mempelajari kepelbagaian sumber dan format maklumat

2.2 Mengakses maklumat secara berkesan dan efisien

2.3 Menggunakan maklumat secara beretika

2.4 Membuat penilaian mengenai kualiti laman-laman web

2.5 Menggunakan teknologi maklumat secara bertanggungjawab

2.6 Mencari, menilai dan memilih bahan yang sesuai
3.0 Objektif Pelaksanaan Pusat Sumber Sekolah Abad Ke-21

3.1 Menggalakkan pelbagai aktiviti pembelajaran di PSS.

Guru-guru digalakkan menggunakan kemudahan pusat sumber sekolah

dalam aktiviti yang berkaitan dengan pembelajaran.  Aktiviti galak guna

dapat meningkatkan pembelajaran kendiri dan pencarian maklumat dengan

menggunakan kemudahan yang terdapat di PSS .

3.2 Meningkatkan tahap pembacaan melalui pelbagai sumber

PSS menjadi pemangkin kepada pembelajaran kendiri dengan

memperbanyakkan bahan bacaan berunsur digital.  Kepelbagaian sumber

pencarian maklumat dapat menggalakkan dan menyeronokkan murid

membuat rujukan dan penyelidikan secara sistematik.

3.3 Kemenjadian murid

Pembelajaran dan kemahiran mencari ilmu melalui pelbagai sumber

menggalakkan murid mengamalkan pembelajaran sepanjang hayat.  Hal

ini membolehkan mereka bersedia mengikut proses pembelajaran dan

seterusnya bersedia untuk bersaing dalam dunia pekerjaan.

4.0 Fungsi Pusat Sumber Sekolah Abad ke-21

4.1 Merancang dan mengurus perolehan bagi membina koleksi yang

komprehensif, seimbang dan kemas kini selaras dengan keperluan

kurikulum dan memenuhi keperluan warga sekolah

4.2 Menyediakan kemudahan dan perkhidmatan akses maklumat bagi

kegunaan individu atau kumpulan

4.3 Memberi panduan dan kemahiran kepada warga sekolah berkaitan proses

carian, penghasilan dan penggunaan maklumat

4.4 Menyediakan kemudahan, peralatan dan bahan supaya sentiasa dalam

keadaan baik dan berfungsi

4.5 Menjalin perkongsian pintar dan rangkaian strategik dengan pelbagai agensi

untuk meningkatkan kualiti perkhidmatan

5.0 Kaedah Pelaksanaan Pusat Sumber Sekolah Abad Ke-21

Pelaksanaan PSS abad ke-21 lebih memberi perhatian kepada kualiti

penggunaan dan peningkatan PSS secara optimum serta memberi tumpuan

1
kepada pemerolehan ilmu dan literasi maklumat.  PSS dirancang dan disusun

mengikut keperluan semasa.  Pelaksanaan ini diharapkan dapat membantu dan

menyokong pembelajaran abad ke-21.

Model Pusat Sumber Sekolah abad ke-21 memberi penekanan terhadap 3 unsur /

elemen yang dapat meningkatkan penggunaan yang optimum.

i. Ruang pembelajaran (space)

ii. Teknologi (technology)

iii. Kandungan (knowledge)

Pusat sumber sekolah abad ke-21 berperanan membina pengetahuan murid

melalui capaian internet.  Dengan peralihan ini, bukan sahaja murid menerima

perubahan kandungan, tetapi mengetahui cara menggunakan ruang PSS dengan

berkesan. Sekolah seharusnya mewujudkan persekitaran “kerjasama dan

pengetahuan bersama".   Walaupun buku masih memainkan peranan yang

penting dalam pembelajaran, teknologi digital menawarkan laluan tambahan

untuk pembelajaran dan pemerolehan pengetahuan.

Murid dan guru memerlukan tempat yang menggalakkan pembelajaran dan

pembinaan pemahaman daripada pelbagai sumber.  Ruang umum mesra dapat

menggalakkan penerokaan, penciptaan dan kerjasama antara murid, guru dan

masyarakat secara lebih luas.  PSS mewujudkan ruang tanpa halangan dan ruang

Ruang

Kandungan Teknologi

Model PSS Abad ke-21

Peranan GPM dan Pentadbir

2
fleksibel di mana murid akan berhimpun dan melibatkan diri dalam kegiatan

pembelajaran.

5.1 Ruang

PSS bukan hanya tempat menyimpan koleksi buku tetapi tempat

pembelajaran yang menyeronokkan. PSS perlu mempunyai infrastruktur

seperti pengudaraan dan pencahayaan yang mencukupi serta menyediakan

suasana pembelajaran yang selesa (fun learning area) berteraskan

resource-based learning.

Ruang pembelajaran ini boleh diubahsuai untuk mengendalikan aktiviti yang

pelbagai serta perubahan kurikulum dan teknologi. Ruang-ruang yang boleh

diubahsuai seperti berikut :

5.1.1 Ruang membaca terbuka

5.1.2 Ruang diskusi

5.1.3 Ruang permainan pembelajaran

5.1.4 Ruang akses komputer, internet, dan wifi hotspot

5.1.5 Ruang mentelaah, penyelidikan dan koleksi

5.1.6 Ruang bacaan riadah ringan untuk surat khabar dan majalah

5.1.7 Ruang pembelajaran kumpulan kecil dan besar untuk menjalankan

penyelidikan dan perbincangan

5.2 Teknologi

Teknologi dengan gabungan capaian dapat mewujudkan persekitaran

pembelajaran peribadi dan menggalakkan murid bermain, meneroka dan

menyelidik secara lebih mendalam. Kemudahan teknologi yang melengkapi

PSS abad ke – 21 adalah seperti berikut :

5.2.1 Komputer dan capaian Internet bagi memudahkan p&p seperti

VLE.

5.2.2  Perpustakaan Digital yang mempunyai e-book, e-jurnal, akhbar

online dan arkib surat khabar digital

5.2.3  Web Pusat Sumber Sekolah dilengkapi dengan pelbagai pautan

untuk memudahkan  pencarian informasi.

5.2.4  Dilengkapi dengan radio pendidikan, TV pendidikan, radio amatur

serta perakam bunyi, alat pemain CD ROM, alat imbasan, alat

pemain video, komputer, kios, i-pad dan papan pintar.
5.2.5  Perkhidmatan ubiquitous bagi membantu memudahkan pencarian

maklumat dan bahan bacaan.

5.2.6  Menggunakan medium elektronik sebagai alternatif dalam

tempahan penggunaan bilik atau bahan pengajaran dan

pembelajaran.

5.3 Kandungan

PSS abad ke-21 mengutamakan pembelajaran berpusatkan murid.  Oleh

itu, koleksi bahan yang bersesuaian harus disediakan mengikut keperluan

kurikulum dan kokurikulum.

5.3.1  Guru dan murid menggunakan kemahiran perpustakaan, kemahiran

belajar, kemahiran teknologi maklumat dan komunikasi (TMK) serta

kemahiran berfikir aras tinggi (KBAT) dalam konteks mencari,

mengumpul, menyebar dan menggunakan kemahiran literasi

maklumat (information literacy).

5.3.2  Berupaya mengakses maklumat yang sesuai untuk pembelajaran.

5.3.2  Bahan cetak, bahan bukan cetak dan digital yang sesuai dengan

murid.

GPM dan pentadbir sekolah harus menyediakan semua kemudahan dan

infrastuktur yang dilengkapi dengan peralatan multimedia agar dapat melibatkan

murid dalam mencari maklumat. Selain itu, pengurusan sumber manusia di

peringkat sekolah dan kerjasama masyarakat setempat harus dipertingkatkan

supaya dapat mewujudkan hubungan baik dan perasaan muhibah antara

organisasi sekolah dengan pihak luar. Aktiviti kemasyarakatan yang dilaksanakan

oleh PSS abad ke-21 dapat  memberi kesedaran kepada ibu bapa tentang

kepentingan membaca.

3
Model PSS yang dicadangkan dapat diperincikan dalam bentuk rajah di bawah.

Perincian Konsep  PSS abad ke-21

Perkembangan teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) memberi kesan dalam

pelaksanaan pembudayaan literasi maklumat di sekolah. Perkembangan ini turut

mengubah landskap pengurusan PSS.  Penglibatan semua pihak sangat diperlukan

dalam merealisasikan hala tuju pusat sumber sekolah abad ke-21.

4
Contoh PSS Abad Ke-21

RUANG PEMBELAJARAN

5
TEKN TEKNOLOGI

6
TEKN KANDUNGAN

7
BIDANG TUGAS

GURU PERPUSTAKAAN DAN MEDIA
Usaha dalam membentuk pusat sumber sekolah sedia ada kepada PSS yang bercirikan

abad ke-21 memerlukan kemahiran dan daya fikir yang mendepani kebiasaan.   Guru

Perpustakaan dan Media (GPM) berperanan sebagai ejen perubahan yang mampu

meletakkan PSS seiring dengan keperluan pengguna dan perkembangan teknologi

maklumat dan komunikasi serta pelaksanaan pembudayaan literasi maklumat  di sekolah.

Bidang tugas Guru Perpustakaan dan Media (GPM) boleh dibahagikan kepada empat

bidang utama iaitu:

i. Pengurusan dan Pentadbiran

ii. Organisasi Bahan

iii. Galakan Membaca

iv. Literasi Maklumat

1.0 PENGURUSAN DAN PENTADBIRAN

Bil. Tugas Perincian Tugas

1.  Jawatankuasa • Menubuhkan Jawatankuasa Induk/

Jawatankuasa Kerja/ NILAM/ Pengawas PSS

• Menyediakan carta organisasi

• Mengemas kini dan mempamerkan carta

organisasi

• Memantau dan membantu pelaksanaan tugas-

tugas jawatankuasa terlibat

o JK Induk PSS

o JK Kerja PSS

o Pengawas PSS

• Mempamerkan senarai tugas

2.  Fail Kuasa • Mengemaskini Fail Kuasa jika ada

polisi/prosedur kerja PSS yang baru atau

ditukar

3.  Fail Meja GPM • Mengemaskini fail meja

4.  Mesyuarat

a) Jawatankuasa Induk

Pusat Sumber Sekolah

• Menyediakan  surat panggilan

• Mesyuarat Jawatankuasa Induk/ Jawatankuasa

Kerja/ NILAM/ JK Pengawas PSS
Bil. Tugas Perincian Tugas

b) Jawatankuasa Kerja

Pusat Sumber Sekolah

c) JK NILAM

d) JK Pengawas PSS

• Menyediakan agenda mesyuarat yang

berkenaan

• Menyediakan minit mesyuarat yang berkenaan

• Mengedar minit mesyuarat yang berkenaan

• Mengurus dan menyimpan  surat-menyurat

/dokumen secara bersistem

5.  Rancangan Pembangunan

Jangka Panjang

(Perancangan Strategik)

• Menyediakan Rancangan Pembangunan

Jangka Panjang (Perancangan Strategik)

• Menyediakan laporan pencapaian

• Menyediakan kajian kemajuan

• Pembentangan dan edaran kepada

Pengetua/GB/PKP dan Ketua Panitia/Ketua

Bidang dalam mesyuarat pengurusan PSS

6.  Perancangan Tahunan

(Pelan Taktikal)

• Mengedarkan borang aktiviti kepada Ketua

Panitia/ Ketua Bidang /Ketua Unit

• Memungut borang aktiviti daripada Ketua

Panitia / Ketua Bidang / Ketua Unit

• Menyemak, memilih dan menyelaraskan aktiviti-

aktiviti yang diperoleh

• Menyediakan Carta Gantt

• Dokumentasi

• Membentangkan dan mengedarkan

Perancangan Tahunan kepada PKP dan Guru

Panitia dalam mesyuarat pengurusan PSS

7.  Aktiviti (Pelan Operasi) • Menjalankan aktiviti PSS seperti yang

dirancang (Perancangan Tahunan)

• Menyediakan laporan aktiviti-aktiviti tersebut

• Menyelaras aktiviti PSS dengan aktiviti sekolah

berdasarkan takwim sekolah

• Merancang, menyusun, dan menjalankan tugas

setiap bulan

8.  Pelantikan Pengawas PSS • Mengedar borang pencalonan pengawas baru

kepada guru kelas

• Menjalankan temu duga

8
Bil. Tugas Perincian Tugas

• Menyediakan surat pelantikan pengawas baru

• Pelantikan Pengawas PSS

• Menyerah dan memberi taklimat bidang

tugas pengawas

• Menjalankan bengkel pengurusan PSS

9.  Menyediakan Rekod • Menyediakan dan membuat analisis :

o Rekod Perolehan Bahan Buku, Bukan

Buku, Surat Khabar dan Majalah

o Rekod Bertugas Jawatankuasa Kerja PSS

o Rekod Bertugas Pengawas PSS

o Rekod Penggunaan Bilik-bilik di PSS

o Rekod Penggunaan Peralatan

o Rekod Penggunaan Radio Pendidikan/

TVP

o Rekod Penyelenggaraan Peralatan

o Rekod Pilih Buang

o Rekod Pinjaman Buku/ Bukan Buku oleh

ahli

o Rekod Pinjaman Pukal

• Menyediakan Buku Pelawat

• Menyediakan kad keahlian semua warga

sekolah

• Menyediakan statistik pinjaman harian,

mingguan, bulanan dan tahunan

10.  Panduan dan peraturan • Menyediakan panduan dan peraturan

penggunaan bilik/perkakasan PSS:

o Penggunaan ruang PSS

o Penggunaan Komputer

o Pinjaman dan pemulangan bahan PSS

o Penggunaan TVP

o Penggunaan OHP/ LCD

• Mempamerkan panduan dan peraturan yang

disediakan

• Dokumentasi

9
Bil. Tugas Perincian Tugas

11.  Jadual Penggunaan PSS /

Jadual Bertugas Guru /

Pengawas PSS

• Menyediakan dan mempamerkan jadual waktu

bertugas dan penggunaan PSS

12.  Waktu Perkhidmatan • Menyedia, mengedar dan mempamerkan jadual

waktu perkhidmatan  di bilik guru, kelas dan

papan kenyataan PSS

• Menyediakan waktu perkhidmatan khas di luar

waktu persekolahan (Sekolah Berasrama/ atas

permintaan murid)

• Pamerkan waktu perkhidmatan perpustakaan

dan agensi-agensi lain

13.  Promosi Melalui:

• Mesyuarat pengurusan sekolah

• Brosur PSS

• Orientasi PSS

• Laman Web

• VLE

14.  Sistem fail Cadangan fail yang boleh diwujudkan:

• Fail Pekeliling PSS

• Fail Aktiviti/Program Khas

• Fail Surat-surat daripada BTP, BTPN dan PKG

• Fail Jawatankuasa Hapus kira dan Pelupusan

• Fail Jawatankuasa Induk PSS

• Fail Jawatankuasa Kerja PSS

• Fail Jawatankuasa Pemilihan Bahan

• Fail Jawatankuasa Pengawas PSS

• Fail Jawatankuasa Unit-unit

• Fail Kewangan

o ABM

o Laporan kewangan

• Fail Pembelian

o Sijil Akuan Penerimaan (SAP)

o Invois

o Resit

10
Bil. Tugas Perincian Tugas

* Nota

- Kod rujukan fail PSS mengikut kod rujukan

sekolah berdasarkan saranan daripada

JNJK / Arkib

- Mengemas kini isi kandungan fail dari

semasa ke semasa

- Menyimpan fail-fail PSS di bilik

pengurusan PSS

- Sentiasa kemas kini fail PSS yang disimpan

di pejabat sekolah bagi memudahkan pihak

pengurusan sekolah mengetahui status

PSS. (Contoh: rancangan tahunan, laporan

aktiviti, rumusan koleksi dan penggunaan

PSS, laporan kewangan dan surat-surat

berkaitan)

15.  Salinan Daftar Stok

Bekalan Pejabat

• Menerima dan menyemak bahan/alatan

yang diterima

• Merekodkan bahan masuk (dengan pen merah)

• Merekodkan bahan keluar

(dengan pen biru / hitam)

• Menyemak stok 2 kali setahun

16.  Salinan Daftar Inventori

(Kew.PA-3)

• Menerima dan merekodkan peralatan

• Mengemas kini dan menyemak peralatan

17.  Salinan Daftar Harta Modal

(Kew.PA-2)

• Menerima peralatan

• Menyemak peralatan

• Merekodkan penyelenggaraan

18.  Daftar Pergerakan Harta

Modal dan Inventori

(Kew.PA-6)

• Merekodkan pergerakan harta modal dan

peralatan yang dipinjam dari PSS

19.  Keceriaan, kebersihan dan

keselamatan

• Merancang dan melaksana susun atur PSS

• Sediakan panduan dan label tunjuk arah

dilekatkan di tempat tertentu

• Pamerkan peraturan dan panduan untuk

membantu pelajar mencari dan menggunakan

11
Bil. Tugas Perincian Tugas

maklumat.  Melekatkan poster, carta dan

gambar-gambar di tempat yang sesuai.

20.  Penilaian PSS Menjalankan penilaian PSS untuk menaik taraf

PSS dari segi, pembangunan fizikal, pengurusan

perkhidmatan, penambahan koleksi dan

program/aktiviti yang dijalankan.  Ianya boleh

dilakukan melalui:

• Rekod penggunaan / peminjaman

• Maklum balas warga sekolah secara lisan

atau bertulis

• Kaji Selidik

• Instrumen Penilaian PSS

21.  Kursus Dalaman  Kursus dalaman berkaitan dengan kemahiran

perpustakaan dan kemahiran literasi maklumat

kepada JK Kerja PSS dan warga sekolah.

2.0 Organisasi Bahan

Bil. Tugas Perincian Tugas

1 • Peruntukan Bantuan

Geran Per kapita Pusat

Sumber Sekolah (PCG)

• Yuran Khas PSS

• Dapatkan jumlah peruntukan bantuan per kapita

daripada Guru Besar/ Pengetua

• Berdasarkan jumlah peruntukan per kapita

tahun semasa, buat anggaran belanjawan

• Rujuk analisis koleksi terkini bahan sewaktu

membuat anggaran belanjawan

2 Perancangan Pembelian • Pengagihan peruntukan bantuan geran per

kapita/ Yuran Khas PSS mengikut surat

pekeliling yang sedang berkuat kuasa

3 Pemilihan dan

pembelian bahan

• Lantik jawatankuasa pemilihan dan

pembelian bahan

• Adakan mesyuarat Jawatankuasa Pemilihan

dan Pembelian Bahan

11
Bil. Tugas Perincian Tugas

• Edarkan dasar pemilihan dan pembelian bahan

kepada semua ketua panitia

• Sediakan analisis koleksi terkini bahan bagi

tahun semasa

• Ambil kira kekuatan dan kelemahan koleksi

semasa membuat perancangan pembelian

bahan

• Sediakan anggaran perbelanjaan tahun semasa

• Dapatkan senarai cadangan pembelian bahan

daripada ketua-ketua panitia

• Buat tempahan bahan dari pembekal

4 Penerimaan Bahan • Semak borang pesanan dan buku yang diterima

adalah betul dan jelas

• Jika buku tersebut tidak seperti yang

dikehendaki, kembalikan kepada pembekal

berkenaan

• Semak kualiti bahan.  Jika kualiti bahan tidak

menepati kualiti yang ditetapkan kembalikan

bahan tersebut kepada pembekal.

• Tandatangan SAP setelah kualiti dan kuantiti

bahan sempurna

• Kembalikan SAP yang ditandatangani

kepada pembekal

• Ambil tindakan untuk urusan pembayaran dan

rekod perolehan stok

• Failkan salinan invois bagi pembelian

berkenaan untuk tindakan seterusnya

5 Pengkatalogan/

Pengelasan/ Proses Teknik

Bahan

(Rujuk Fail Kuasa PSS)

• Pengelasan mengikut Sistem Perpuluhan

Dewey

• Sediakan slip kerja

• Pengkatalogan (sistem automasi)

• Dapatkan cap perolehan dan mengecapkan

pada bahan

• Cap hak milik di halaman rahsia

12
Bil. Tugas Perincian Tugas

• Menyediakan kad pinjaman

• Lekatkan slip tarikh pulang

• Letakkan label nombor panggilan pada tulang

buku bagi buku tebal dan kulit depan bagi buku-

buku nipis

6 Penyusunan Buku

- Rujuk Fail Kuasa PSS

- Rujuk kaedah

penyusunan mengikut

ALA Cataloging Rules

for Author and Tittle

Entries. (American

Library Association)

• Susun buku di para paling atas dari kiri ke

kanan mengikut nombor panggilan

• Jika ada nombor panggilan yang sama, ikut

urutan abjad nama pengarang

• Buku di para dua disusun mengikut arah

bertentangan dari para sebelumnya

• Pastikan buku memenuhi tidak lebih daripada

tiga perempat ruang para supaya memudahkan

penyimpanan, pengambilan dan

penambahan buku

7 Semak Stok

(Rujuk Fail Kuasa PSS)

• Tangguhkan semua proses sirkulasi

• Dapatkan kembali semua bahan yang

belum dipulangkan

• Sediakan borang analisis koleksi bahan

• Semakan stok dilaksanakan pada setiap

hujung tahun

• Failkan laporan semakan stok

8 Proses Pilih buang

- Hapus kira

- Pelupusan

(Rujuk Fail Kuasa PSS)

• Baik pulih bahan yang mengalami kerosakan

kecil

• Hapus kira bahan yang hilang

• Pelupusan bahan mengikut prosedur yang

telah ditetapkan

3.0 Galakan Membaca

Bil. Tugas Perincian Tugas

1 Pengurusan Program

NILAM   (Rujuk

• Bentuk Jawatankuasa NILAM

• Sediakan deskripsi tugas

13
Bil. Tugas Perincian Tugas

buku Program NILAM:

Konsep dan Panduan

Pelaksanaan Di Sekolah

Edisi Ke- 2; Bahagian

Teknologi Pendidikan)

• Merancang dan melaksanakan aktiviti galakan

membaca (NILAM)

• Aktiviti galakan membaca dipantau oleh

semua guru

• Mengumpul dan merekodkan data NILAM

• Memberi pengiktirafan kepada murid

berdasarkan rekod bacaan

• Menghantarkan laporan ke PKG dan BTPN

2 Promosi Antara promosi yang dicadangkan ialah

mewujudkan sudut-sudut dan aktiviti-aktiviti:

o Sudut NILAM

- Pamerkan data pencapaian dan

aktiviti-aktiviti

- Majlis pengiktirafan

- Pamerkan gambar dan profil pemenang

o Sudut Bahan terkini

- Fotostat kulit depan/ jaket buku terkini

- Pamerkan bahan tersebut

- Nyatakan lokasi penempatan bahan

o Sudut Literasi Maklumat

- Sedia, cetak dan pamerkan

o Sudut Informasi PSS dan Isu-isu semasa

- Kumpulkan maklumat berkaitan

- Bahan dokumentasi

o Sudut Karya Agung/ Karya Besar

- Sedia dan pamerkan

o Bicara dan pamerkan buku

- Pilih bahan

- Tentukan waktu yang sesuai

- Laksanakan aktiviti

o Terbitkan brosur, risalah, poster

- Cetak dan edarkan

o Buletin berkala

- Cetak dan edarkan bahan

14
Bil. Tugas Perincian Tugas

- Masukkan dalam Laporan Tahunan

Aktiviti PSS

o Mengadakan Pameran Bertema

- Wujudkan sudut atau bilik pameran

- Tentukan tema

- Rancang aktiviti berkaitan setiap tema

- Kumpul bahan seperti folio, buku skrap,

poster dan yang berkaitan dengan tema

3 Pelaksanaan aktiviti lain

galakan membaca

• Pertandingan NILAM

• Kem Membaca 1Malaysia (KM1M)

• Pertandingan Info-hunt / Jejak Maklumat

• Program bersama panitia

o Membantu panitia menjalankan aktiviti

seperti pertandingan folio, buku skrap, model

dan kuiz

4.0 Literasi Maklumat

Bil. Tugas Perincian Tugas

1 Pengurusan Literasi

Maklumat

Model-model Literasi

Maklumat:

1. The Big 6 Skill oleh

Eisenberg M &

Berkowitz R.

2. Information Proses oleh

ASLA

3. Empowering oleh

Wejethunge

Memperkenalkan model-model literasi maklumat

kepada guru:

• Strategi mencari maklumat

• Lokasi dan capaian

• Pengumpulan maklumat

• Penyusunan maklumat

• Penilaian

• Pemilihan

• Penggunaan maklumat

2 Mengetahui kemahiran

literasi maklumat

• Memberi pendedahan kepada warga sekolah

berkaitan kemahiran literasi maklumat

15
Bil. Tugas Perincian Tugas

• Kemahiran

perpustakaan

• Kemahiran belajar

• Kemahiran Teknologi

Maklumat dan

Komunikasi (TMK)

• Kemahiran berfikir aras

tinggi (KBAT)

• Kemahiran komunikasi

• Mengaplikasikan kemahiran literasi maklumat

dalam pengurusan PSS

3 Kolaboratif dengan panitia • Menggalakkan guru-guru menggunakan

kemahiran literasi maklumat dalam p&p.

• Bekerjasama dengan panitia untuk

menghasilkan modul aktiviti kemahiran literasi

maklumat

4 Wujudkan sudut Literasi

Maklumat

• Menyediakan bahan untuk dipamerkan

dan digunakan

• Menentukan lokasi sudut literasi maklumat

• Menggalakkan murid menggunakan

kemudahan sudut literasi maklumat

16
PERINCIAN TUGAS

PENGURUSAN PSS UNTUK

GURU PERPUSTAKAAN  DAN MEDIA SEKOLAH
PERINCIAN TUGAS

PENGURUSAN PSS UNTUK GURU PERPUSTAKAAN  DAN MEDIA SEKOLAH

BIL. TUGAS OBJEKTIF BULAN PENGLIBATAN

1. Merancang dan mengajar mata
pelajaran antara 6 – 8 waktu
seminggu
(Rujuk Surat Pekeliling Ikhtisas Bil
3/2015)

• mengekalkan kemahiran sebagai guru
dalam pengajaran dan pembelajaran
biasa

Januari –
Disember

Guru Penolong Kanan
Pentadbiran

2. Merancang dan melaksanakan
dasar dan program
tahunan PSS

• memastikan pelaksanaan dasar yang
dirancang diselaraskan

• dasar dan program yang dirancang
dapat disebarkan kepada semua yang
terlibat

Disember –
Januari

Jawatankuasa Induk PSS

3. Merancang dan mengurus
belanjawan tahunan PSS

• wang peruntukan dapat diagihkan
mengikut keperluan

• menggunakan peruntukan mengikut
arahan yang ditetapkan

Disember –
Januari

Jawatankuasa Induk  PSS

4. Merancang pemerolehan dan
pembinaan koleksi yang
komprehensif, seimbang dan
kemas kini

• menyeimbangkan pemerolehan dan
pembinaan koleksi mengikut keperluan
dan kesesuaian

• mengemas kini perolehan
dan koleksi

Januari – Mac Jawatankuasa Kerja PSS
Jawatankuasa Kurikulum

5. Merancang dan melaksanakan
program kemahiran literasi
maklumat, perkhidmatan dan
aktiviti PSS yang dapat
menyokong pelaksanaan
pengajaran                     dan
pembelajaran

• mengintegrasikan literasi maklumat
dalam pengajaran dan pembelajaran

Januari –
Oktober

Jawatankuasa Kerja PSS
Guru Panitia
Guru Mata Pelajaran
Kaunselor
Guru Cemerlang/ Pakar
Guru Penyelaras Bestari/ ICT
BIL. TUGAS OBJEKTIF BULAN PENGLIBATAN

6. Merancang dan mengurus
program galakan membaca
(Program NILAM) dan
pembudayaan ilmu

• memastikan program NILAM dapat
dilaksanakan dan berjalan dengan
lancar

Januari –
Oktober

Jawatankuasa NILAM
Jawatankuasa Kurikulum/ Panitia

7. Menghantar data dan laporan
pelaksanaan PSS dan Program
NILAM kepada BTP melalui PKG
dan BTPN
a. Laporan PSS (Oktober)*
b. Program NILAM (Mei dan

Oktober)*
 *mengikut arahan semasa

• mengetahui status pencapaian dan
pelaksanaan Program NILAM di
sekolah

• membuat perancangan untuk
peningkatan pembangunan PSS

Mei – Oktober Jawatankuasa NILAM
Jawatankuasa Kerja PSS
Jawatankuasa Kurikulum

8. Merancang, melaksana dan
menyelaras program
pembangunan staf dan program
latihan dalaman berhubung
dengan PSS

• semua maklumat dapat disebarkan
kepada semua warga sekolah

• memberi kemahiran berkaitan
pengurusan PSS

Sekurang-
kurangnya 2
kali setahun

Jawatankuasa Induk PSS
Jawatankuasa Kerja PSS
Guru Pengawas PSS
Pembantu Tadbir PSS

9. Merancang dan mengurus
program promosi PSS

• memberikan maklumat yang lebih tepat
berkaitan dengan PSS

• menarik minat guru dan murid untuk
menyertai setiap aktiviti yang
dianjurkan

• menggalakkan penggunaan PSS
dalam kalangan warga sekolah

Sepanjang
tahun

Jawatankuasa Kerja PSS
Ketua Panitia
Pengawas PSS
Pembantu Perpustakaan
Ketua Panitia

10. Bekerjasama dengan guru-guru
dalam pelaksanaan pengajaran
dan pembelajaran berasaskan
sumber secara kolaboratif

• dapat membantu guru-guru dan
menyediakan bahan yang bersesuaian
dengan pengajaran dan pembelajaran.

Sepanjang
tahun

Jawatankuasa Induk PSS
Jawatankuasa Kerja PSS
Guru Panitia/ Mata pelajaran
Pengawas PSS
Pembantu Tadbir
Pembantu Perpustakaan

11. Berhubung dan bekerjasama
dengan Bahagian Teknologi

• memastikan sentiasa menerima
maklumat yang terkini

Sepanjang
tahun

Jawatankuasa Induk PSS
Jawatankuasa Kerja PSS

17
BIL. TUGAS OBJEKTIF BULAN PENGLIBATAN

Pendidikan Negeri/ PKG/ JPN/
Perpustakaan Awam untuk
meningkatkan perkhidmatan dan

program PSS

• mendapatkan khidmat bimbingan

berhubung dengan pengurusan PSS
mendapatkan kerjasama daripada
agensi berkaitan dalam setiap aktiviti
yang dilaksanakan.

12. Menyelia dan mengurus bahan-

bahan PSS
• meningkatkan penggunaan bahan

Sepanjang
tahun

Jawatankuasa Kerja PSS

13. Menyedia dan mengedar minit

mesyuarat JK Induk/Kerja PSS
• memberi panduan untuk tindakan

susulan pihak berkenaan

• menyebarkan maklumat hasil daripada
mesyuarat

Sekurang-
kurangnya 2
kali setahun

Jawatankuasa Induk PSS
Jawatankuasa Kerja PSS

14. Memantau dan mengawal selia
pelaksanaan program Pusat
Sumber Sekolah

• memastikan program Pusat Sumber
Sekolah dapat dijalankan dengan
lancar

Sepanjang
tahun

Jawatankuasa Induk PSS
Jawatankuasa Kerja PSS

15. Melaksanakan tugas semakan stok

dan inventori peralatan PSS
• memastikan bahan sentiasa dalam

keadaan baik dan sempurna

• menganalisis bahan dan inventori
sebagai panduan untuk penambahan
bahan baru.

Sepanjang
tahun

Jawatankuasa Kerja PSS

16. Mempromosi dan menjadi ahli
Persatuan Pusat Sumber Sekolah
Negeri

• mempertingkatkan keahlian Persatuan
Pusat Sumber Sekolah

• bekerjasama dengan badan-badan
kerajaan/bukan kerajaan yang
berkaitan dalam menjayakan aktiviti
persatuan

Sepanjang
tahun

Jawatankuasa Kerja PSS

17. Menjalankan penyelidikan/ kajian
tindakan berhubung dengan

Perkhidmatan PSS

• mengenal pasti masalah dan
merancang tindak susul untuk
penambahbaikan

Minimum 1
kali

Jawatankuasa Induk PSS
Jawatankuasa Kerja PSS

18
BIL. TUGAS OBJEKTIF BULAN PENGLIBATAN

18. Menyediakan laporan serta
analisis pelaksanaan
pembangunan, pengurusan
program dan aktiviti serta

kewangan PSS

• menyediakan dokumentasi yang
berkaitan

• mengenal pasti kelemahan dan
kekuatan sesuatu  program yang
dijalankan

Oktober Jawatankuasa Kerja PSS

19. Menjalankan tugas-tugas lain yang
diarahkan oleh pengurusan
sekolah dari semasa ke semasa

• mengikut arahan dari semasa ke
semasa

Sepanjang
tahun

Pegetua / Guru Besar
Penolong Kanan Pentadbiran

19
POLISI DAN DASAR

PENGURUSAN PUSAT SUMBER SEKOLAH

(FAIL KUASA)
FAIL KUASA

PUSAT SUMBER SEKOLAH

DEFINISI FAIL KUASA

Fail Kuasa merupakan satu aspek penting yang perlu dititikberatkan dalam pengurusan dan

pentadbiran sesebuah pusat sumber sekolah (PSS).  Fail Kuasa merupakan rekod penting

tentang dasar/polisi dan keputusan-keputusan yang diambil mengenai sesuatu prosedur

PSS.

Anggapan yang mengatakan bahawa Fail Kuasa itu sama dengan “Rancangan

Pembangunan PSS” (Blue Print) atau merupakan salah satu fail biasa pengurusan PSS

adalah tidak tepat.  Dengan itu segala perkhidmatan, proses kerja, program dan aktiviti

yang dirancang dilaksanakan mengikut landasan yang ditetapkan Fail Kuasa.

Fail Kuasa merupakan rekod tentang penyataan dasar dan keputusan yang diambil tentang

satu-satu prosedur PSS.  Fail Kuasa PSS harus dirangka secara kolektif oleh ahli

jawatankuasa PSS dan perlu diubah suai dari semasa ke semasa mengikut keperluan PSS

berkenaan.

TUJUAN MENYEDIAKAN FAIL KUASA PSS

Fail Kuasa PSS disediakan dengan tujuan:

1. Tidak menjejaskan pengurusan PSS apabila berlaku pertukaran Guru Perpustakaan

dan Media (GPM).

2. GPM baru dapat terus menyambung kerja dan tugas dengan merujuk Fail Kuasa

yang disediakan.

3. Mengelak berlakunya percanggahan idea dalam proses kerja dalam kalangan ahli

jawatankuasa dan kakitangan PSS.

4. Mewujudkan satu penyelarasan dan kesinambungan dalam pengurusan dan

pentadbiran PSS.

Terdapat 15 bab khusus yang berkaitan dengan polisi sesebuah pusat sumber sekolah

dalam satu Fail Kuasa PSS.  Walau bagaimanapun penambahan bab boleh dibuat

mengikut keperluan semasa.  Fail Kuasa PSS lazimnya disimpan dalam bentuk ring-file

supaya sesuatu polisi/prosedur itu dapat ditukar ganti tanpa menjejaskan keseluruhan isi

asal sekiranya terdapat perubahan/pindaan yang telah diluluskan.  Fail Kuasa yang lengkap

mempunyai tarikh kuat kuasa sesuatu prosedur itu.  Ini memudahkan kita mengenal pasti

20
prosedur mana yang patut diutamakan ketika membuat penyemakan semula.  Biasanya

penyemakan  Fail Kuasa dilakukan 5 tahun sekali atau mengikut keperluan.

PROSEDUR PENYEDIAAN FAIL KUASA PSS

Guru Perpustakaan dan Media harus bertanggungjawab merangka isi kandungan

sesebuah Fail Kuasa sebelum ia dibentangkan kepada Jawatankuasa Induk PSS.  Ini

adalah kerana salah satu fungsi utama jawatankuasa tersebut ialah menentukan

dasar/polisi mengenai peraturan, pelantikan jawatankuasa, perolehan bahan, proses kerja

dan sebagainya.  Selepas mendapat persetujuan dalam mesyuarat tersebut barulah Fail

Kuasa berkenaan dikuatkuasakan sepenuhnya. Sila rujuk contoh Borang Pengesahan

Polisi/Dasar PSS (gunakan kertas berwarna yang telah diselaraskan  contoh kuning).

KANDUNGAN FAIL KUASA PSS

1. Bahagian- bahagian dalam Fail Kuasa:

Fail Kuasa PSS terdiri daripada bahagian-bahagian yang dinyatakan seperti berikut:

1.1 Muka surat judul

1.2 Pengenalan kepada Fail Kuasa

1.3 Isi kandungan Fail Kuasa

1.4 Kandungan dan pindaan mengikut bab

2. Susunan kandungan Fail Kuasa:

Kandungan dalam Fail Kuasa hendaklah disusun seperti berikut:

2.1 Setiap bab akan dinamakan mengikut tajuk utama.

2.2 Selepas tajuk utama akan disusun pula kandungan bab berkenaan.

2.3 Borang Pengesahan bab berkenaan.

2.4 Jika terdapat pindaan, borang pindaan akan disusun di akhir bab berkenaan

mengikut bilangan pindaan (sila rujuk contoh Borang Pindaan Polisi/Dasar

PSS – gunakan kertas berwarna yang telah diselaraskan, contoh hijau).

3. Prosedur membuat pindaan polisi/dasar dalam Fail Kuasa Pusat Sumber Sekolah:

Guru Perpustakaan dan Media akan merangka pindaan tambahan dan

membentangkannya dalam mesyuarat Jawatankuasa Induk PSS untuk

mendapatkan kelulusan.  Selepas itu, barulah pindaan/tambahan tersebut akan

dikuatkuasa sepenuhnya.

Berikut adalah langkah-langkah untuk membuat pindaan dalam Fail Kuasa PSS:

3.1 Kaji semula bahagian-bahagian yang perlu dibuat pindaan/tambahan.

3.2 GPM perlu menyediakan draf pindaan/tambahan berkenaan.

21
3.3 Draf pindaan/tambahan tersebut hendaklah dibentangkan dalam mesyuarat

Jawatankuasa Induk PSS untuk mendapatkan kelulusan.

3.4 Selepas mendapat kelulusan, GPM hendaklah memasukkan pindaan

tersebut dalam maklumat pindaan berkaitan dalam Borang Pindaan dan

mendapatkan tandatangan untuk pengesahan (Pengetua/Guru Besar).

3.5 Tarikh berkuatkuasa pindaan tersebut ialah tarikh mendapatkan kelulusan

(tarikh mesyuarat).

22
Contoh Borang Pengesahan Bab Fail Kuasa PSS

BORANG PENGESAHAN POLISI/DASAR PUSAT SUMBER SEKOLAH

KANDUNGAN DALAM BAB INI TELAH DIBENTANG DAN

DIPERSETUJUI DALAM MESYUARAT AHLI JAWATANKUASA

INDUK PUSAT SUMBER SEKOLAH KALI KE-   _________

YANG TELAH DIADAKAN PADA ______________________

Disediakan oleh:

(                                               )

Guru Perpustakaan dan Media

Cap:     Tarikh:

Disahkan oleh:

(                                               )

Pengetua/Guru Besar

Cap:                              Tarikh

23
Contoh Borang Pindaan Polisi PSS

BORANG PINDAAN POLISI /DASAR  PUSAT SUMBER SEKOLAH

Pindaan :  Bil.   _________ / Tahun: __________
Bab :   _____________________________________________

Ceraian Bab Perkara
Tarikh

Dikuatkuasa
Tarikh

Dimansuh

DASAR / POLISI ASAL

PINDAAN DASAR./ POLISI

PINDAAN DI ATAS TELAH DILULUSKAN DALAM MESYUARAT
JAWATANKUASA INDUK PUSAT SUMBER SEKOLAH KALI
_______/___________ YANG TELAH DIADAKAN PADA
______________________

Disediakan oleh:

(                                               )
Guru Perpustakaan dan Media

Cap:     Tarikh:

Disahkan oleh:

(                                               )
Pengetua/Guru Besar

Cap:                              Tarikh

24
4. Antara polisi PSS yang terkandung dalam fail kuasa adalah seperti berikut:

Bab 1  : Pengenalan kepada Fail Kuasa Pusat Sumber Sekolah

1.1 Pendahuluan

1.2 Tujuan

1.3 Isi kandungan

1.4 Prosedur pindaan

Bab 2  : Maklumat Pusat Sumber Sekolah

2.1 Sejarah penubuhan PSS

2.2 Lokasi PSS (pelan)

2.3 Visi PSS

2.4 Misi PSS

2.5 Piagam PSS

2.6 Matlamat PSS

2.7 Objektif PSS

2.8 Fungsi dan peranan PSS

Bab 3  : Jawatankuasa Pentadbiran Pusat Sumber Sekolah

3.1 Jawatankuasa Induk PSS

a. Struktur organisasi

b. Senarai tugas

3.2 Jawatankuasa Kerja PSS

a. Struktur organisasi

b. Senarai tugas

Bab 4  : Pengawas Pusat Sumber Sekolah

4.1 Badan Pengawas PSS (struktur organisasi)

4.2 Prosedur pemilihan Pengawas PSS

a. kriteria pemilihan

b. pakaian seragam

c. kehadiran

d. senarai tugas

e. senarai semak

f. borang kebenaran

g. surat pelantikan

4.3 Sistem Merit Pengawas PSS

25
Bab 5  : Peraturan Pusat Sumber Sekolah

5.1 Peraturan Am

5.2 Peraturan Khusus

5.3 Peraturan Penggunaan Alat / Ruang (Bilik)

5.4 Peraturan Pinjaman dan Pemulangan Bahan / Alat

Bab 6  : Pengurusan & Pentadbiran Pusat Sumber Sekolah

6.1 Pengurusan Sistem Fail PSS

6.2 Rekod-rekod Penggunaan, Pinjaman & Pemulangan

6.3 Rancangan Tahunan PSS

6.4 Laporan PSS (bulanan dan tahunan)

6.5 Rancangan Pembangunan PSS

6.6 Dokumentasi

Bab 7  : Koleksi Bahan Pusat Sumber Sekolah

7.1 Dasar pemilihan buku dan bukan buku

7.2 Prosedur pemilihan koleksi buku dan bukan buku

(jenis, nisbah, bahasa dan sebagainya)

7.3 Proses pemilihan dan pemerolehan bahan / alat

7.4 Pemeliharaan dan pemuliharaan koleksi PSS

Bab 8  : Kewangan Pusat Sumber Sekolah

8.1 Prosedur kewangan

8.2 Punca kewangan

8.3 Anggaran Perbelanjaan

8.4 Laporan Kewangan

Bab 9  : Organisasi Bahan Pusat Sumber Sekolah

9.1 Pengurusan bahan secara berpusat

9.2 Sistem Pengelasan

9.3 Proses Teknik

9.4 Pengkatalogan

9.5 Lokasi bahan

9.6 Penyusunan bahan

26
Bab 10 : Aktiviti Pusat Sumber Sekolah

10.1 Mesyuarat / Taklimat

10.2 Kursus / Bengkel

10.3 Pertandingan

10.4 Program Perkembangan Staf

10.5 Program Orientasi PSS

10.6 Lawatan

10.7 Gotong Royong

10.8 Pameran

10.9 Minggu PSS

10.10 Promosi PSS

10.11 Program Panitia Mata Pelajaran

10.12 Aktiviti Galak Guna PSS

Bab 11 : Stok dan Inventori Pusat Sumber Sekolah

11.1 Pengurusan Harta Modal (Kew. PA-2)

11.2 Penyelenggaraan Harta Modal

11.3 Daftar Inventori (Kew. PA-3)

11.4 Daftar Bekalan Pejabat (J3 dan Kad Petak)

11.5 Rekod Perolehan Bahan Buku

11.6 Rekod Perolehan Bahan Bukan Buku

11.7 Rekod Perolehan Akhbar

11.8 Rekod Perolehan Majalah

11.9 Semakan stok (buku, bahan bukan buku, perabot dan

peralatan)

11.10 Pelupusan

11.11 Hapuskira

11.12 Daftar Pergerakan Harta Modal dan Inventori

(Kew. PA-6)

Bab 12 : Sirkulasi / Edaran Bahan Pusat Sumber Sekolah

12.1 Sistem sirkulasi

12.2 Keahlian

12.3 Pinjaman berkelompok

27
Bab 13 : Perkhidmatan Pusat Sumber Sekolah

13.1 Jenis-jenis perkhidmatan

• Peminjaman buku

• Peminjaman buku rujukan

• Peminjaman berkelompok

• Peminjaman bahan bukan buku

• Peminjaman peralatan

• Peminjaman pihak luar

• Reprografi (Cetakan semula bhn bercetak)

• Koleksi soalan

• Rakam salin

• Sebaran maklumat

• Rekreasi

• Khidmat nasihat dan bimbingan

• Pameran

• Promosi dan sebagainya

13.2    Waktu perkhidmatan

• Satu masa khas setiap kelas

• Waktu rehat

• Waktu tengah hari

• Waktu petang

• Hari Sabtu

• Cuti sekolah

• Jadual waktu Guru Perpustakaan dan Media

Bab 14 : Automasi Pusat Sumber Sekolah

14.1 Sistem yang digunakan

14.2 Sistem keselamatan

14.3 Menu utama

14.4 (Output)

14.5 Prosedur memasukkan data

14.6 Alat Pembaca Label Kod Berpalang (Bar code)

14.7 Rangkaian (networking)

14.8 Carian maklumat

14.9 Laporan

28
Bab 15 : Program Bacaan (NILAM)

15.1 Konsep Program NILAM

• Latar belakang

• Rasional

• Asas pertimbangan

• Pendekatan

• Model program NILAM

• Tahap program NILAM (jauhari dan rakan

pembaca)

• Sistem ganjaran

15.2 Strategi pelaksanaan Program NILAM

• Pengenalan

• Pelaksanaan

• Bahan

• Peranan

• Pengumpulan data

• Contoh-contoh rekod bacaan

• Aktiviti NILAM – Bulan Membaca Kebangsaan

(Julai), Hari Buku Sedunia (23 April), Hari Pusat

Sumber Sekolah  Antarabangsa (Hari Isnin

minggu keempat bulan Oktober)

29
LAMPIRAN 1

CARTA GANTT TUGAS
PENGURUSAN SUMBER SEKOLAH

UNTUK GURU PERPUSTAKAAN DAN MEDIA
CARTA GANTT CADANGAN TUGAS

GURU PERPUSTAKAAN DAN MEDIA SEPANJANG TAHUN

BIL. AKTIVITI JAN FEB MAC APR MEI JUN JUL OGOS SEPT OKT NOV DIS

1 Merancang dan
mengajar mata
pelajaran antara 6 –
8 waktu seminggu
(Rujuk Surat
Pekeliling Ikhtisas
Bil 3/2015)

2 Merancang dan
melaksanakan
dasar dan program
tahunan PSS

3 Merancang dan
mengurus
belanjawan tahunan
PSS

4 Merancang
pemerolehan dan
pembinaan koleksi
yang komprehensif,
seimbang dan
kemas kini

5 Merancang dan
melaksanakan
program kemahiran
literasi maklumat,
perkhidmatan dan
aktiviti PSS yang
dapat menyokong
pelaksanaan
pengajaran dan
pembelajaran

30
BIL. AKTIVITI JAN FEB MAC APR MEI JUN JUL OGOS SEPT OKT NOV DIS

6 Merancang dan
mengurus program
galakan membaca
(Program NILAM)
dan pembudayaan
ilmu

7

Menghantar data
dan laporan
pelaksanaan PSS
dan Program NILAM
kepada BTP melalui
PKG dan BTPN
a.  Laporan PSS

(Oktober)*

b.  Program NILAM
(Mei dan
Oktober)
* mengikut
arahan semasa

8 Berhubung dan
bekerjasama
dengan Bahagian
Teknologi
Pendidikan
Negeri/PKG/JPN/
Perpustakaan
Awam untuk
meningkatkan
perkhidmatan dan
program PSS

9 Menyelia dan
mengurus bahan-
bahan Pusat
Sumber Sekolah

31
BIL. AKTIVITI JAN FEB MAC APR MEI JUN JUL OGOS SEPT OKT NOV DIS

10 Bekerjasama
dengan guru-guru
dalam pelaksanaan
pengajaran dan
pembelajaran
berasaskan sumber
secara kolaboratif

11 Berhubung dan
bekerjasama
dengan Bahagian
Teknologi
Pendidikan Negeri/
PKG/ JPN/
Perpustakaan
Awam untuk
meningkatkan
perkhidmatan dan
program PSS

12 Menyelia dan
mengurus bahan-
bahan PSS

13 Menyedia dan
mengedar minit
mesyuarat JK
Induk/Kerja PSS

14 Memantau dan
mengawal selia
pelaksanaan
program PSS

15 Melaksanakan
tugas semakan stok
dan inventori
peralatan Pusat
Sumber Sekolah
BIL. AKTIVITI JAN FEB MAC APR MEI JUN JUL OGOS SEPT OKT NOV DIS

16 Mempromosi dan
menjadi ahli
Persatuan Pusat
Sumber Sekolah
Negeri

17 Menjalankan
penyelidikan/ kajian
tindakan berhubung
dengan
Perkhidmatan PSS

18 Menyediakan
laporan serta
analisis
pelaksanaan
pembangunan,
pengurusan
program dan aktiviti
serta kewangan
PSS

19 Menjalankan tugas-
tugas lain yang
diarahkan oleh
pengurusan sekolah
dari semasa ke
semasa

32
LAMPIRAN 2

CONTOH JADUAL WAKTU
GURU PERPUSTAKAAN DAN MEDIA
JADUAL WAKTU GURU PERPUSTAKAAN DAN MEDIA SEKOLAH

TAHUN : __________

Nama Guru  :……………………………………………………………………………………………….

Sekolah  :……………………………………………………………………………………………….

Tingkatan/Tahun :……………………………………………………………………………………………….

MASA 1 2 3 4 5  6 7 8 9

ISNIN P  OB OB OB R  BM BM

SELASA PPPSS PPPSS  BM BM E  OB OB OB

RABU  BM  OB OB H  GMLM GMLM

KHAMIS BM  PPPSS PPPSS  A OB OB

JUMAAT GMLM GMLM    T PPPSS PPPSS

KOD BIDANG WAKTU

OB ORGANISASI BAHAN 10

PPPSS PENGURUSAN DAN PENTADBIRAN PSS 6

GMLM GALAKAN MEMBACA DAN LITERASI MAKLUMAT 4

Tandatangan Guru:………………………                 Disemak oleh:………………………  Disahkan oleh:……………………...

GPM        PKP          Pengetua/Guru Besar

Tarikh :……………………………    Tarikh :…………………………….  Tarikh :…………………..

34
LAMPIRAN 3

JAWATANKUASA INDUK
PUSAT SUMBER SEKOLAH
AHLI JAWATANKUASA INDUK

PUSAT SUMBER SEKOLAH

Pengerusi
Pengetua/ Guru Besar

Timbalan Pengerusi

PK Pentadbiran

Naib Pengerusi 1

PK HEM

Naib Pengerusi 2

PK Kokurikulum

Naib Pengerusi 3

PK Tingkatan 6

Naib Pengerusi 4

PK Petang

Setiausaha

GPM

Ahli Jawatankuasa

Guru

Perpustakaan/Media
Guru Bahan Bantu

Mengajar
Setiausaha

Peperiksaan
Guru Kanan Mata

Pelajaran/ Ketua Panitia

Penyelaras NILAM
Guru Penyelaras

Bestari/ ICT
Guru Kaunseling Setiausaha LADAP

Komuniti
(Cont.: PIBG /
JK Setempat)

35
LAMPIRAN 4

JAWATANKUASA KERJA
PUSAT SUMBER SEKOLAH
AHLI JAWATANKUASA KERJA

PUSAT SUMBER SEKOLAH

Penasihat
Pengetua/ Guru Besar

Pengerusi

PK Pentadbiran

Naib Pengerusi 1

PK HEM

Naib Pengerusi 2

PK Kokurikulum

Naib Pengerusi 3

PK Tingkatan 6

Naib Pengerusi 4

PK Petang

Setiausaha

GPM

Ahli Jawatankuasa

Guru Bahan Bantu
Mengajar

Guru
Perpustakaan/Media

Guru Penyelaras
Bestari/ ICT

Komuniti

(Cont. PIBG/ JK Setempat
Penyelaras NILAM

Pengawas
Pusat Sumber

Pembantu
Perpustakaan

36
LAMPIRAN 5

SENARAI PEKELILING
UNTUK RUJUKAN DALAM

PENGURUSAN PUSAT SUMBER SEKOLAH
SENARAI SURAT PEKELILING SEBAGAI RUJUKAN DALAM

PENGURUSAN PUSAT SUMBER SEKOLAH

1.  Pindaan ke atas Surat Pekeliling Kewangan (SPK) Bil. 8/2012, Garis Panduan
Pengurusan Kewangan Peruntukan Bantuan Persekolahan ke Sekolah
Berdasarkan Per Kapita dan Enrolmen Murid,  bertarikh 17 Jun 2013

2.  Surat Pekeliling Kewangan (SPK) Bil. 8/2012, Garis Panduan Pengurusan
Kewangan Peruntukan Bantuan Persekolahan ke Sekolah Berdasarkan
Per Kapita dan Enrolmen Murid, bertarikh 20 Disember 2012

3.  Surat Pekeliling Perbendaharaan Bil. 5/2007, Tatacara Pengurusan aset Alih
Kerajaan, bertarikh 2 Mac 2007

4.  Surat Pekeliling Ikhtisas Bil. 3/2005, Penyelarasan Waktu Mengajar bagi Guru
Perpustakaan dan Media Sekolah (Guru Penyelaras Pusat Sumber Sekolah),
bertarikh 18 Julai 2005

5.  Surat Pekeliling Ikhtisas Bil. 1/2005, Memantapkan Budaya Membaca
di Kalangan Murid Sekolah, bertarikh 12 Mei 2005

6.  Surat Pekeliling Ikhtisas Bil. 6/2003, Dasar Penggunaan Media dan Teknologi
Dalam Pengajaran dan Pembelajaran,bertarikh 28 Julai 2003

7.  Bahagian IV, Akta Arkib Negara 2003, (Akta 629), Larangan Terhadap
Pemusnahan Rekod awam, Perkara 25 (berkaitan pelupusan/ hapus kira

8.  Arahan Perbendaharaan, Bab C (A.P.299) (berkaitan pelupusan/ hapus kira)

9.  Surat Pekeliling Ikhtisas Bil. 12/2001, Gerakan Membaca di Sekolah-Sekolah
Melalui Persatuan Perpustakaan Peringkat Negeri, bertarikh
19 November 2001

10.  Surat Pekeliling Ikhtisas Bil. 10/2000, Tahun Pusat Sumber Sekolah (PSS) 2000,
bertarikh 20 April 2000

11.  Surat Pekeliling Ikhtisas Bil. 13/1998, Program Membina Tabiat Membaca,
bertarikh 22 Mei 1998

37
LAMPIRAN 6

CONTOH PERANCANGAN STRATEGIK
PUSAT SUMBER SEKOLAH
AHLI JAWATANKUASA KERJA

PUSAT SUMBER SEKOLAH

PELAN STRATEGIK

SEKOLAH KEBANGSAAN BANDAR ANGGERIK

TAHUN 2014-2016

NKRA       MELUASKAN AKSES KEPADA PENDIDIKAN BERKUALITI DAN BERKEMAMPUAN JADUAL 1

Sub - NKRA       Sekolah Kluster/Sekolah Berprestasi Tinggi JPS/SJK-PS/01

Bidang Keutamaan PPPM       Kurikulum  Pusat Sumber Sekolah

KPI Sekolah       Meningkatkan peratus peminjaman  buku di PSS

SEK       SEKOLAH KEBANGSAAN BANDAR ANGGERIK, SEKSYEN 6 SHAH ALAM

Bidang / Unit       Kurikulum / Pusat Sumber Sekolah (PSS)

TERAS STRATEGIK ISU-ISU STRATEGIK

PELAN TINDAKAN

SASARAN

STRATEGIK KPI
TOV 2014 2015 2016

(Berdasarkan 4 teras
strategik)

(Huraian isu/masalah tentang
BK atau fungsi organisasi)

(Berdasarkan 11 anjakan PPPM atau
fungsi organisasi/SWOC)

(Berdasarkan 25 -101inisiatif
atau pelan tindakan di

JPN/PPD/Sekolah)

(Pernyataan indikator yang
boleh diukur)

Pengurusan pusat
sumber sekolah

Kurang peminjaman
buku rujukan
di kalangan guru

S2,S3,S4,W3
Menjalankan pemantauan
berkala oleh GB,PK
pentadbiran GPM

Produktiviti Sumber
buku rujukan

% guru menggunakan
buku rujukan

75% 90% 95% 100%

Kecemerlangan
akademik

Kurang peminjaman
dan penggunaan
alatan dalam guru
semasa P&P

S2,S3,S4,W3
Menjalankan pemantauan
berkala oleh GB,PK
pentadbiran GPM dan
guru BBM

Meningkatkan
peminjaman BBM
semasa mengajar

% penggunaan BBM
meningkat

75% 90% 95% 100%

38
Kecemerlangan
akademik

Kurang penggunaan
bilik APD untuk P&P

S2,S3,S4,W3
Menjalankan pemantauan
berkala oleh GB,PK
pentadbiran GPM guru
APD

Meningkatkan
Penggunaan bilik APD

% pengguna bilik
APD meningkat

60% 80% 95% 100%

Kecemerlangan
akademik
(Program NILAM-
jangka panjang)

Murid kurang
meminjam buku
di perpustakaan
sekolah

S2,S3,S5,W5
Membeli buku yang
menarik, hadiah bulanan
wakaf buku

Memastikan pinjaman
buku meningkat

% murid yang
meminjam
meningkat

70% 85% 90% 100%

Kecemerlangan
akademik
(Program NILAM-
jangka panjang)

Kekurangan bahan
bacaan

S1,0102,03,W2
Jom baca novel wakaf
buku bulk loan

Peningkatan jumlah
buku mencukupi
untuk semua murid
( 1:15 )

Bilangan buku di PSS
meningkat

15% 17% 18% 20%

Kejayaan
pelaksanaan
program NILAM
jangka panjang

Guru dan murid
kurang faham
pelaksanaan
program NILAM

S1,S3,S8,01,C3
Ladap
literasi maklumat

Murid dan guru
memahami
sepenuhnya
pelaksanaan program
NILAM

Pengetahuan dan
pemahaman guru
bertambah

50% 75% 90% 100%

Kecemerlangan
Tahap Jauhari
jangka panjang

Murid tidak suka/
Kurang membaca

S3,S7,S8,W1,W3,W4
Program membaca
Penganugerahan
minggu PSS

Menjelang tahun
2016 menjadikan
buku sahabat
mereka

% murid membaca
Bertambah
meningkat

75% 85% 95% 100%

Kecemerlangan
tahap Jauhari
jangka panjang

Murid tidak
menghantar BRM
untuk
pengesahan

S2,S3,S8,C3,C4,W3
Bengkel NILAM
pemantauan secara
berkala

Menjelang tahun
2016 semua murid
menghantar BRM
untuk pengesahan

% bilangan murid
mendapat
pengiktirafan
bertambah

75% 85% 90% 100%

Menjayakan
Pelaksanaan
program NILAM
jangka panjang

Guru kelas
dibebani tugas
mengesahkan
BRM

S1,S3,S8,C1,C2,C4
Tanggungjawab
bersama

Menjelang 2016
guru dan ibu bapa
telah mengesahkan
BRM murid

Semua BRM disahkan

80% 85% 90% 100%

Menjayakan
pelaksanaan tahap
rakan membaca
jangka panjang

Guru tidak
memahami
pelaksanaan
program RP

S1,S3,01,W3,C1,C2
Ladap mesyuarat NILAM

Menjelang 2016
semua guru
memahami
pelaksanaan program

Pengetahuan dan
pemahaman guru
bertambah

40% 60% 80% 100%

39
Menjayakan
pelaksanaan tahap
rakan membaca
jangka panjang

RP tidak
didedahkan dengan
pelaksanaan tahap
RP

S3,01,03,W4,C1,C2
Pelaksanaan rakan
pembaca

Menjelang 2016 RP
telah melaksanakan
aktiviti RP

Bilangan rakan
pembaca bertambah

75% 85% 90% 100%

Menjayakan
Pelaksanaan tahap
rakan membaca
jangka panjang

RP tidak
merekod aktiviti
RP di dalam buku RP

S3,SW3,C1,C3,C4
Pemantauan berkala
guru pembimbing RP

Menjelang 2016 RP
telah merekod semua
aktiviti RP

% buku direkod
oleh RP meningkat

70% 85% 90% 100%

Menjayakan
pelaksanaan tahap
rakan membaca
jangka panjang

RP tidak menghantar
buku RP untuk
pengesahan

S3,S8,02,W1,C4
Sistem ganjaran
Penganugerahan

Menjelang 2016
semua RP telah
menghantar buku RP
untuk pengesahan

% bilangan RP yang
mendapat
pengiktirafan
bertambah

80% 85% 90% 100%

Membeli perabot
yang baru bagi
menggantikan
perabot lama

Perabot lama banyak
yang telah rosak.

S1,S7,O2,C2
Hari Keusahawanan
Jualan buku
Sumbangan

Menjelang 2016
perabot lama telah
diganti baru.

% perabot
bertambah

70% 85% 90% 100%

Membeli perabot
yang baru bagi
menggantikan
perabot lama

Membeli peralatan
elektrik

S1,S7,O2,C2
Bacathon
Jualan buku NILAM
Sumbangan

Menjelang 2016 PSS
telah membeli
peralatan baru

%  peralatan
meningkat

80% 85% 90% 100%

Membeli bahan BBM Membeli bahan BBM S4,W5,O2,C2 Menjelang 2016
PSS telah membeli
bahan BBM yang baru
digital

% BBM yang terkini
bertambah

70% 85% 90% 100%

40
LAMPIRAN 7

CONTOH PERANCANGAN TAKTIKAL
PUSAT SUMBER SEKOLAH
PELAN TAKTIKAL
 SEKOLAH KEBANGSAAN BANDAR ANGGERIK
 TAHUN 2014-2016

NKRA       MELUASKAN AKSES KEPADA PENDIDIKAN BERKUALITI DAN BERKEMAMPUAN JADUAL 2

Sub - NKRA       Sekolah Berprestasi Tinggi dan Tawaran Baru* JPS/SJK-PS/03

Bidang Keutamaan
PPPM

Kurikulum dan Pentaksiran

KPI Sekolah       Meningkatkan pratus penggunaan bahan PSS untuk Pengajaran dan Pembelajaran sehingga tahun 2016

SEK       SEKOLAH KEBANGSAAN BANDAR ANGGERIK, SEKSYEN 6 SHAH ALAM

Bidang / Unit       Kurikulum / Pusat Sumber

Strategik        Memastikan pusat sumber mencapai peringkat kebangsaan

Bil
Program /

Projek
Objektif Tanggungjawab

Tarikh/Tem
poh

Kos /
Sumber

KPI TOV
Sasara

n

1 Mesyuarat JK
Induk
PSS

AJK tahu peranan
dan tugasan berdasarkan Perancangan
Strategik

Guru Besar
PK Pentadbiran
JK Kurikulum
Sekolah GPM

Jan
Mei
November

Tiada  % kehadiran
staf dan
guru

100%

guru

2 Mesyuarat JK
Kerja PSS

AJK tahu peranan dan tugasan
berdasarkan
Perancangan Strategik

PK Pentadbiran
JK Kurikulum
Sekolah
GPM

Jan
Mei
November

Tiada  % kehadiran
staf dan guru

100%
guru

3 Orientasi PSS Peningkatan
pengetahuan

Guru Kelas
Guru  bahasa BM/BI

Jan
Jun

Tiada

% murid
Tahun 1
Tahun 1 tahu
fungsi PSS

100%

Thn 1

4 Orientasi BRM

Peningkatan
Pengetahuan tentang NILAM

GPM, Guru NILAM
Guru bahasa

Jan
Jun

Tiada

%
peningkatan
murid

100%  murid

41
5 Orientasi
rakan
pembaca

Peningkatan peratus ahli rakan pembaca
Guru bahasa
guru bimbingan,
GPM, Guru NILAM

Jan
Okt

Tiada

%
peningkatan
ahli rakan
pembaca

50%

murid

6 Program DEAR
( Drop
Everything
And Read )

Peningkatan kosa kata murid BI/BM

GPM, Guru NILAM
KP BI/BM
Guru bertugas
mingguan

Jan
Nov

Tiada

%
peningkatan
kosa kata
murid

80%

semua
murid

7 Kem
kempimpinan

Peningkatan pemimpin yang berwibawa

GPM, Guru NILAM
Guru kaunseling
AJK induk PSS

Feb

Rm2000

%
peningkatan
pemimpin
yang
berwibawa

90%

Penga
was
PSS

8 Bulan
membaca

Peningkatan
murid membaca

GPM, AJK induk/
kerja

Jul

RM200

%
peningkatan
murid
membaca

100%

semua
murid

9 Minggu PSS

Peningkatan
murid yang
berpengetahuan
luas dan berani

GPM, AJK induk/
kerja

Jul

Rm300

%
peningkatan
murid yang
berpengetah
uan
luas dan
berani

90%

semua
murid

10 Program
bacaan
5 minit

Peningkatan
pinjaman buku
PSS

GPM, AJK NILAM,
Guru bertugas
mingguan

Jan
Okt

Rm100

%
peningkatan
pinjaman
buku PSS

90%

semua
murid

42
11 Kami
bersamamu
pelajar asli

Peningkatan
murid yang boleh membaca

GB, GPK, GPM
Guru kaunseling
AJK induk/kerja PSS

Mac
Sept

Rm300

%
peningkatan
murid asli
celik minda

60%

orang
asli

12 Bengkel
sirkulasi
pengawas
PSS

Murid tahu  proses peminjaman dan
pemulangan buku

GPM, AJK Pustakaan

Feb

Tiada

%
pengetahuan
bertambah

100%

Penga
was
PSS

13 Program
permata
pintar

Murid berani
menunjukkan
bakat

GPM, AJK
Perpustakaan
Guru prasekolah

Okt

Rm300

%
peningkatan
murid celik
membaca
dan

100%

Murid
prasek
olah

14 Program
permata
hati LINUS

Pengurangan
pelajar LINUS

GPM, AJK Pustakaan
Guru LINUS

Okt

Rm200

%
peningkatan
mengusasai
numerasi
dan
literasi

100%

murid
LINUS

15 Kem Membaca
1 Malaysia

Peningkatan
Murid membaca

GPM, AJK NILAM,
dan guru bertugas

Jan
Nov

Tiada

%
peningkatan
murid boleh
membaca

100%

semua
murid

43
16 Lawatan
Penanda Aras

Peningkatan ilmu
pengetahuan tentang
PSS

GPM
AJK Induk

September

RM1,000

%
peningkatan
pengetahuan

90%

JK
Induk

17

Jelajah Minda

Perkongsian
Pengalaman Melancong
Ke Luar Negara

GPM

Sepanjang
Tahun

RM 50.00

%
peningkatan
Peningkatan

Pengetahuan

90%

JK
Induk

44
LAMPIRAN 8

CONTOH KANDUNGAN TAKLIMAT
ORIENTASI PUSAT SUMBER SEKOLAH
CONTOH KANDUNGAN TAKLIMAT ORIENTASI PSS

Orientasi pusat sumber sekolah selalunya diadakan pada awal tahun kepada warga

sekolah yang baru mendaftar di sekolah bagi memperkenalkan perkhidmatan PSS.  Antara

kandungan taklimat orientasi ialah:

1.  Latar belakang PSS

2.
Organisasi Jawatankuasa Induk, Jawatankuasa Kerja, Jawatankuasa NILAM dan
Jawatankuasa Pengawas PSS

3.  Pelan lokasi PSS dan rangkaian

4.

Perkhidmatan

• Waktu perkhidmatan

• Jenis-jenis perkhidmatan

5.

Peraturan PSS

• Peraturan penggunaan

• Peraturan peminjaman

6.  Koleksi PSS

7.  Aktiviti-aktiviti PSS

45


SEMINAR

SEJARAH SPM 2016
1249 : Kertas 1 dan 2
PANDUAN MENJAWAB SOALAN
OBJEKTIF

1. Baca soalan sebanyak 3 kali

.        bacaan pertama untuk fahami soalan

. bacaan kedua untuk mendapatkan
jawapan

. bacaan ketiga untuk pengesahan
jawapan

2. Jawab soalan yang mudah dahulu
kemudian diikuti soalan sukar

3. Jangan gunakan masa yang terlalu
panjang bagi sesebuah soalan

 jangkaan masa 1 minit 20 saat setiap
soalan
Menjawab Item Aneka Pilihan

•  Memahami keterangan item

•  Memahami arahan soalan

•  Mengesan pilihan jawapan yang BETUL

• Membuat pengasingan  jawapan
MENJAWAB ITEM
ANEKA PILIHAN & ANEKA PELENGKAP

• Memahami keterangan item

• Memahami arahan soalan

• Mengesan pilihan jawapan

• Satu SALAH

• Satu BETUL
5

Nisbah Soalan Objektif

3

2

Mudah

Sederhana

Sukar

20

12

8
Nisbah Jawapan Objektif

Bagi setiap pilihan

Antara 8 hingga 12
pilihan

A B C D
TEKNIK BUAT SEDIKIT
BETUL BANYAK

SYARAT-SYARAT :

1.ANDA MESTILAH MENJAWAB MANA-
MANA 25  SOALAN YANG ANDA YAKIN
BETUL

2. SOALAN YANG ANDA WAS-WAS DAN
TIDAK DAPAT MENJAWABNYA
TINGGALKAN

3. ANALISA 25 SOALAN YANG DIJAWAB
DAN TENTUKAN JUMLAH A, B, C DAN D

4.SOALAN LAIN YANG TIDAK DIJAWAB
TANDA SATU SAHAJA JAWAPAN, PILIH
MANA YANG PALING SEDIKIT.
TEKNIK MENANDA DI KERTAS
SOALANBIL. JAWAPAN CARA

MENANDA

1 YAKIN
BETUL

2 WAS-WAS

3 TIADA
MAKLUMAT X
ANALISA JAWAPAN ANDA

CONTOH 25 SOALAN YANG DIJAWAB (YAKIN
BETUL)

ANALISA JUMLAH JAWAPAN :
A ) 8
B ) 3
C ) 7
D ) 7
JUMLAH : 25   TAK YAKIN : 15 SOALAN
TEKNIK MENJAWAB
KERTAS 2 (1249/2)
ITEM STRUKTUR
11

JUMLAH SOALAN YANG
DITAWARKAN:

JUMLAH SOALAN : 4

MARKAH : 40

2 SOALAN TINGKATAN 4

2 SOALAN TINGKATAN 5
Bahagian A

4 Soalan
Soalan 1 hingga Soalan 4

Jenis Item
ITEM STRUKTUR

Arahan
Jawab SEMUA soalan

Peruntukan Markah
 40 markah

Peruntukan Markah
 40 markah
13

PECAHAN SOALAN

 ANTARA 3 – 5
PECAHAN SOALAN

 SOALAN PECAHAN (d)
ATAU (e) MERUPAKAN
SOALAN KBKK/KBAT
Kesilapan yang Sering Berlaku

• Ayat tergantung

• Isi cukup

TIADA MARKAH
15

PERSEMBAHAN ISI
Tambahan:

Masukkan isi berlebihan jika ada

masa
Perkara Penting
Jawapan calon

•Ringkas
•Satu atau dua patah
perkataan(tertutup)

•Satu ayat yang
ringkas/padat(Terbuka)

•Berdasarkan buku teks
Perkara Penting

• Soalan Tertutup(apakah)

• Soalan Terbuka ( jawapan yang ada huraian
ringkas) / (nyatakan / mengapakah)

• Tulis lebih

• Tiada markah di potong .
TEKNIK MENJAWAB

KERTAS 2 (1249/2)

ITEM ESEI
Bahagian B

7 Soalan (Mulai SPM 2013)
Soalan 5 hingga Soalan 11

Jenis Item
ITEM ESEI

Arahan
Jawab TIGA soalan

Peruntukan Markah
 60 markah
20

ARAS SOALAN

ARAS PENGETAHUAN

ARAS PEMAHAMAN

Setiap aras soalan menggunakan
 kata tugas yang berbeza

ARAS ANALISIS
21

MENJAWAB SOALAN
ARAS PEMAHAMAN

•MENGEMUKAKAN FAKTA

•MENGHURAIKAN FAKTA

•MEMBERIKAN CONTOH
   JIKA ADA
Perbandingan soalan dan skema
lama dan baru

Aspek Lama Baru

Isi Tema Fakta
Huraian
Contoh

Markah 2 1

Soalan a
b

a
b
c

Markah Minima -4
Maksima- 15

Minima – 4
Maksima - 10

Kata Tugas Tidak Berfungsi Berfungsi

Bentuk
Soalan

Bebas Bebas
Terikat
Contoh Arahan Kata Tugas
Soalan Esei

Apakah,
Bagaimanakah,Jelaskan,
Nyatakan, Mengapakah,
Bandingkan

Fakta dan contoh
jika ada

Terangkan, Ceritakan Fakta ,Huraian dan
Contoh (jika ada)

Huraikan Fakta, Huraian dan
Contoh

Dulu - Tiada Fungsi

Sekarang - Ada Fungsi
24

JAWAPAN AKAN
DITOLAK

SEKIRANYA….
25

• Dato’ Onn Jaafar menubuhkan Parti
Kemerdekaan Malaya (IMP) yang membuka
keahlian kepada semua kaum.

• Sir Malcolm MacDonald menubuhkan
Persidangan Kebangsaan untuk mencapai
kerjasama politik dan mengurangkan perkauman.

• Tunku Abdul Rahman mengadakan konvensyen
kebangsaan bersama MCA untuk mewujudkan

kerjasama dalam politik.

 MENGGUNAKAN LAMBANG

“BULLET” BAGI MENANDAKAN ISI
JAWAPAN.

 DILARANG MENGGUNAKAN
SEBARANG LAMBANG SAMA ADA

NOMBOR, ANGKA, PETA,
GAMBAR RAJAH DAN FRAME

 PENDAHULUAN/ PENUTUP /
PERIBAHASA :

TIDAK PERLU!
KECENDERUNGAN
SOALAN SEKARANG

•Terdapat gambar

•Skema yang mempunyai ruang
lingkup yang luas ( Jangka
masa yang panjang/ lama)

•Melangkaui bab dan tema
RINGKASAN (STRUKTUR)

1. Jawapan hendaklah ringkas dan tepat, tidak perlu
huraian

2. Boleh tambah jawapan lebih daripada yang diminta
atau diperuntukkan markah

3.Tiada markah dipotong untuk jawapan yang salah.
HANYA YANG BETUL AKAN DIBERI MARKAH

4. Berikan idea/pendapat yang bernas untuk soalan KBKK
atau KBAT. Jawapan mesti menepati kehendak
soalan utama

5. Soalan iktibar  - calon perlu berikan idea yang positif
berkaitan tajuk yang dikaji
• Panduan jawapan terbaik

• Semua calon MESTI menjawab
dalam bentuk esei/karangan

• Jawapan perlu ada FAKTA dan
HURAIAN ( Penyambut)

• Panjang esei hendaklah berdasarkan
peruntukkan markah, setiap  FAKTA,
HURAIAN, CONTOH  yang tepat akan
diberi SATU markah
7. Calon hanya diperlukan menjawab TIGA
SOALAN ESEI SAHAJA, tetapi calon menjawab
lebih daripada tiga.
8. HANYA markah TIGA soalan terbaik akan
diambil kira dalam penjumlahan markah
keseluruhan
9. TIADA MARKAH ditolak bagi fakta, tahun, tokoh
yang SALAH
10. Calon boleh menjawab lebih daripada Fakta
yang diperlukan untuk menjamin markah
maksimum
SEKIAN
TERIMA KASIH
Slide 1

Slide 2

Menjawab Item Aneka Pilihan

MENJAWAB ITEM ANEKA PILIHAN & ANEKA PELENGKAP

Slide 6

TEKNIK BUAT SEDIKIT BETUL BANYAK

TEKNIK MENANDA DI KERTAS SOALAN

ANALISA JAWAPAN ANDA

Slide 10

Slide 11

Bahagian A

Slide 13

Kesilapan yang Sering Berlaku

Slide 15

Perkara Penting

Perkara Penting

Slide 18

Bahagian B

Slide 20

Slide 21

Perbandingan soalan dan skema lama dan baru

Contoh Arahan Kata Tugas Soalan Esei

Slide 24

Slide 25

KECENDERUNGAN SOALAN SEKARANG

Slide 27

Slide 28

Slide 29

Slide 30


Log masuk sebagai guru
kelas. Klik pada Bantuan

Murid

Tandakan pada bantuan yang
diterima oleh murid tersebut

Bantuan yang
berwarna kelabu

adalah jenis
bantuan yang

dimohon melalui
Aplikasi

Pengurusan
Bantuan

KEMASKINI MAKLUMAT BANTUAN MURID

Sebarang masalah mohon berhubung dengan Pegawai Meja APDM di negeri masing-masing
atau emel kepada apdm.team@moe.gov.my