Tingkatan 4

KEMENTERI A
PENDlDlKA
\1ALAY lA

@yan
gsh

ah
RUKUN NEGARA

BAHAWASANYA 1\lEGARA KITAMALAYSIA

mendukung eita-cita h ndak;

Menc pai perpaduan yang lebih L:rat dalam kalangan s luruh rna 'yarakatnya;

Memelihara atu cara hidup dernokra i;

Mencipta 'atu masyarakat yang adil di mana kemakmuran negara akan dapat

dinikmali ber 'ama secara adil dan 'aksama,

Menjamin satu cara yano liberal terhadap tradi. i-tradi i kebudayaannya

yang kaya dan berbagru-bagai corak;

Membina satu masyarakat progresif yang akan menggunakllil sains dan

teknologi m den;

MAKA KAMI. rakyat Malay ia,

berikrar akan mcnumpukan

eluruh tenaga dan lIsaha kami untuk m n apai elta-eita tersebut

berda arkan prinsip-prinsip yang berikut:

KEPERCAYAAN KEPADA TUHAN

KESETIAAN KEPADARAJA DAN NEGARA

KELUHURANPERLEMrnAGAAN

KEDAULATAN UNDANG-UNDANG

KESOPANAN DAN KE USILAAN

( utJ1 b~ r Jabalun Pcncran !!':.lI l KClllcn\cnnn "oniUlliLISI danl\lult imed l<l l\ i ala ) ~ i a J

@yan
gsh

ah
KDruOCULUM STANDARDSEKOLAH MENENGAH

EKONOMI

TINGKATAN4

BUKUTEKS

Pellulis
Phang Hang Kuok

Mazlan bin Hj. Sharif

Karthikeyan NL V. Devakaran Nair

Editor
Teo Suh Kiaw

Syazwani binti Mokhtar

Tan Yi Hang

Pereka Ben/uk
Zulkifli bin Ku iar

Illlstrator
Mohammad Hafiz bin Mohamad Nor

ZETI ENTERPRISE

2016

@yan
gsh

ah
KEMENTERIAN
PENDIDlKAN
MALAYSIA

KPM20J61 B 978-983-3485- 10-9

Cetakan Perlama 201 6
(C. Kementerian PCIIJidi kan Ma laY ' ia

Flak Cipta Terpel ihara. Mana-mana bahan
dalam buku ini lidak dibenarkan di terbi tkan
semula. dis impan dalam cara yang bol h
dipergunakan lagi, atH upun dipindahkan
dalam sebara g bentuk atau c' ra, baik dengan
elektr nik, III kan ik. penggarnbaran semula
mahupun dengan cara perakaman tanpa
kebenaran terlebih dahulu daripada Ketlla
P n arah Pelajaran Malaysia. Kemcntcrian
Pendidikan Matay ia. Pemndincran lerlakluk
kcpada perkiraan royalti . tau honorarium.

Diterbitkan un tuk Kementerian
Pendidikan Malay ia oleh:
Zel i Entct rise

. J, Jalan Budi I ,
Taman Wawasan Perindustrian,
~UOOO Batll Pahat
J h r Darul Talczim,
M alay ia.
T I: 607-433 8368
Faks: 607-433 9368
E-mel: LClienterprl e@yahoo.com

Reka leta.k dan atur huru f:

Zeti Enterpri c

Muka la ip teks : Berke ley

Saiz taip leks: I I pI.

Dicetak oleh:

Cetakrnpi Sdn. Bhd.

No. 22, Jaliln Sri Ehsan Sam,

Taman . ri ~ h , an, Kepong,

52 100 Kuala Lumpur,

Malays ia.

Zeti Enterprise ingin rnerakamkan
pt!ngh.argaan kepada organ isasi da orang
perseoranga yang tclah mcmbantl.l dalam
proses menerbtLkan bllkll ini iaitu:

• Jawatank lla. a Penambahbaikan Pruf Muka
Sural. Bahagian Buku Teks (BBT).
Kemenlenu ll Pendidikan M laY'ia KPM )

• Ja\l,alankua. a Penyemakan Pembetulan
Pruf Muka Sural, BBT. KPM

• JawatW'1lasa Pcnyemakan Naskhah
Sedia Kamcr~ BST. KPM

• Penyelaras Projck dan Pegawai Teknikal
SBT. KPM

• Bahagian Pembangunan Ku ri kulum. KPM
• Touri m Malaysia. Kementerjan

Pelan ongan dan Kcbutlayaan Mala sia
• Jabatan Pernngkaan Malaysia
• Perbadanun Produktl\'ti M,!Iaysia

serta muividu-individu yang terltbat
ceara langsun ' J an lidak langs ung da lam

mel ngkapkan penerbit:ln Buku Ekonomi
Tlllgkatan 4 .

Pihak pener it j uga mengucapkan ri buan
lerima kasih kepnda bad an pemlai yang
Ic lah mcnjalankan semakan terhadap
ke 'eluruhall kandlUlgan buku.

Pelb' gai u. aha untnk In ngesan remili
hak ciptu bahan tcLab dijalankan . j amun
begilu. bagi sesetengah pemil ik, hak
c ipla ini gagal dikesan. Olch itu , pihak

enl.:rbit ingin memohon maar kepadn
pilla\... yang berkt:naan. P llilik hnk cipm
ters but dialu-alukan untuk menghubun~i .
pihak penerbit agar enghargaat yang
se\ ajarnya dan kebenaran memper lell
hak cipta boleh diatl1 rkao bagi cetakun
yan berikutnya.

@yan
gsh

ah

mailto:e@yahoo.com
Pendahuluan

BAB 1

1.1

1.2

BAB2

2.1

2.2

Pengenalan kepada Ekonomi

Konsep Kekurangan, Pilihan, dan Kos Lepas

Sistem Ekonomi dan Penyelesaian Masalah Asas Ekonomi

Peta Konsep

Rumusan

Refleksi

Istilah BM - BI

Latiha n Su mat if 1

Kajian Kes

Praktis

Pa aran

Keseimbangan Pasaran

Keanjalan Ha rga

Peta Konsep

v

1

2

16

36

37

38

38

39

44

45

47

48

88

112

Ru musan 113

Refleksi 115

Istilah BM - BI 115

l at ihan Su matif 2 116

Kaj ian Kes 119

Praktis 120

@yan
gsh

ah
BAB 3 W ng, Bank, dan Pendapatan Individu

3.1 Wang dan Bank

3.2 Pendapatan Individ u

3.3 Penggunaan Pendapatan Individu

Peta Konsep

Rumusan

Refleksi

Istilah BM - BI

Lat ihan Su matif 3

Kaj ian Kes

Praktis

BAB 4 Pengeluar n

4.1 	 Konsep Pengeluaran, Kos, da n Hasil

4.2 	 Produktiviti dan Eksternallti

Peta Konsep

Rumusa n

Refleksi

Istilah BM - BI

Latihan Su mati f 4

Kajla n Kes

Prakt is

Glosari
Senarai Rujukan
Indeks

254

123

124

142

157

194

195

196

196

197

202

203

205

206

232

244

245

247

247

248

252

253

@yan
gsh

ah
Buku teks ini di tulis untuk memenuhi objektif Ku riku lum Standard Ekonomi iaitu menyediakan
murid dengan pengetah uan dan kemahiran asas ekonomi serta memupuk nilai-nilai murni
supaya murid dapat menyedari dan memaham i masalah ekonomi, menghargai sumbangan
daripada segala keg iatan ekonomi serta menyelesaikan masalah seharian dengan berkesan
dan bertanggungjawab.

Kandungan buku ini ditul is berdasarkan Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran
(DSKP) dan dirancang sebagai sat u bahan pengajaran dan pembelajaran bagi guru dan
juga sebagai satu sumber rujukan penting bagi murid.

Buku ini menekankan kepentingan Kemahiran Abad ke-21 dan Kemahiran Berfikir Aras
Tinggi (KBAD serta pembelaja ra n kendiri melalui digilal media yang dised iakan dalam buku.

Ekonoml & Anda Halaman Rangsangan
Menghubungkaitkan tajuk yang Merangsang minat murid terhadap tajuk
dipelajari dengan kehidupan yang dipelajari dan disertakan inkuiri
hari an murid. bab yang mencabar pemikiran murid.

t------------~

Soalan Apllkasi Konsep
Disediakan pada akhir bab.

Standard Kandungan 6i Kata Kuncl
Menyenarilikan standard ka ndungan dan kata
kunci bagi tajuk berkenaan.

@yan
gsh

ah
,
I

i
I

Standard
PembelaJaran
Merupakan
standard
pembelajaran
da lam bentuk
penyoil lan. ~

Seplntas
lalu
Sorotan bahan
yang berkaitan
dengan subtopik
yang akan
dipelalan.

Merupakan definisi
bagi sesuatu konsep .

~::~~a:l_~
.

----""'---- CabaranKurlkulum
(EMK) KBAT

SoalanMenerapkan .----~--

I

KBAT yangpelbagai EMK yang
mencabar

~:~van dengan _,. ___=_.:=_::===_=_= pemikiran
murid .

.------~-
Aktlviti
Terdiri darlpada Le-Interaktlfaktiviti yang

Laman web dan

secilra individu,
dapat dij alan kan

digital media
berpasangan atau untuk murid
berkumpulan untuk mengakses
meningkatkiln maklumat lanjut.
pt"mahaman murid. Disertakan

QR code dan
Jom Cuba pautan laman Fokus

web. Murid perl JawabNota penting atau
Soalan yang memuat turun

rumusan bagi
menguji aplikasi percuma

subtopik dipeiajari.
pemahaman daripada Google

Berfungsi sebagai
murid terhadap Play/Play Store

rujukan pintas
subtopik yang sebelum

murid.

____..., 1.1

.. . .
<__."_'_"..-..-
..................i ...... f ...~. ~

Deflnbl -----+~~=.I=s~==~3

.-----.!- Lensa
Ekonoml
Maklumat
tambahan
untuk tujuan
pengayaan.

,

Masyarakat --...
ASEAN
Memberi maklumat
tambahan yang
berkaitan dengan
ASEAN.

dipelajari. mengimbas
QR code dengan
peranti mudah
alih pintar.

@yan
gsh

ah
--

Peta Konsep ---=::::IL:I________
Rumusan

M mberi Meringkaskan
gambaran kandungan bab
menyeluruh dalam peta i-THINK
kandungan bah. dan memilih topik

yang sesuai untuk
disediakan dalam
peta i-THINK.

Refleksi • • Latihan
Men Imbas Sumatif
kem bali perkara Terdiri daripada
yang telah soalan objektif dan .
dlpelajari.

._-- ._--
=.-
'-._----.- -

esei untuk menguji
dan memperkukuh
pemahaman secara
keseluruhan .

Istilah •
8M - BI
Istilah Ekonomi ._..
dalam dwlbahasa.

Kajlan Kes
Beru pa kes atau
situasi yang dapat
diselesaikan
dengan konsep
ekonomi yang
telah dipelajari.

Praktis
Merupakan latihan
dalam bentuk peta
pemikiran.

@yan
gsh

ah
1

Ekonom i merupakan sa tu mata pelajaran yang
pen ting. Ra mal b ranggapan bahawa ekonomi
ad alall berkaitan dengan wan g atau ekonomi
berkaitan deng n kOl15ep dan teori-teori t rtentu
sahaja. ebenarnya, skop ekonom i lebih lllas

arip da apa-apa yang anda fiki rkan. i m
kch idu pan harian, tidak kira anda edar atall t idak
sedar, ancla berdepan dengan il m u konomi.

Cuba dnda baca petikan di bawah.

Azml haru ,ele~3 i menunaikan sola! ..ub Ih . Di
ntl'mllih untuk tltl llr ('mula selama 30 mlnit ~ Jangkan
d ia perlu halli t awal k sekulah sempcna lkl ri ukan
dt sek lahnva.

I cr>~ bangun , diu ml'nggosok 'i).,>1 dl'ogan l bat gigi I't/I"I will/1m (kl llll lll/ i " II,M/ m t"m /Jllllfll ):/1"
1111' 1111 1/411111, IlIfllglrl / I 'III, dm l ' <!It II l m ,rd 'ang diimpl rt dan Amerika Syarikat da meng ....runakan

J71r:III'<,Ir llllk,1II mll ~(/I,, ' / , 'klll/Im li ~dhlril1 lJ d ' II,!;I/I(
berLis gigi yall • dl1m port dart Ilt'gtlr· JCPUIl . . fengiku t I~/Ii/l Lttr/; , \,111 ,/1111 /1('1tl/ ll,I:SW IXi ll \\ ,,1.1
Ihullra, kellua-d a prou uk In l u ikatakan mempunyal
lamirum yan g tinggi daripada pengeluar.

Kdlka saraptlll . ayah AlOll tda h memberika l1l y.l Rl\13U untuk berbel. nja sempcna har! sukan sl'kolah
pada han ini . Annl tt'rus mengctepikan \II II unluk dbimpan di dalam tabungll}'a kelJUiJ di sekolah
.'UlU mengaiCi r \Upa}d IlH.'n -impdn ~t'bt'lllm III rbdanja Jan hukan herheia nja bani m l'[j 'illil all .

Sema<;a (II -ekalah, .\LOli ingm meng unakan I M20 un tuk membell sehclai hal u ~ukan yang lwrharga
Rl\f 19.90 dan sl'buah topi van berharga 18 90. Akbirnya, Azmi telal1 menggunakan R~11 8 90 untuk
mcmbeli topi kerana dw sudah mempunyai b. nyak ba iu slikan .

Balik dari sek\J ILi h, -\7.011 memakai topi lang d l l 1i dan b raks! di depan erm in , dla bera5a 'ukup pua
dl'ngan topi yang d ih 'linya.

Maka jclasJah ba hawa ilmu eko nomi memJ.ng penting daJam kehidllpan eharian. Bela jar ilm u
ekono mi bo!eh m embantu individu membuat piLihan yang terbatk: apa-apa yang hendak dibe li ;
beker ja ebagai guru atau jurut ra; fi rma pu la memili h apa-apa yang hendak d ikeillarkan ; berapa \>.ah
komya; berapakah harga perlu c1iletakka n; k~a j aan pu la menen tukan kadar clikai ya ng se ua i.; dan
cara menggunakan cu kai tel' ebut. ubjek E onomi mema l g penting kepada setiap indi vi. dll t idak kira
anda sebagai p ngguna, peogeillar, atau keraj atlJ1.

Selepas mempelajari Bah 1, cuba a ndi! kaitkan kliviti kell idupan harian dengan kOllsep ekonomi y ng
telah dip elajari dalam petikan di atas .

@yan
gsh

ah
Sumber ekonomi yang terhad berbanding den",an kehenda yang tidak Lerhad
telah m~mb<l\Va kepadn masalah ekonomi iaitu kekurangan, pilihan, dan kos lepall.
Mru ala ek nomi ter cbut di 'elesrukan mclalui . item ek nomi yang rerdupat dnltill1
sescbuuh negara. Sesebuah Ilegara perlu mene tukan cara untuk menguru 'k n
sumber ekonomi yang tcrhad bagi memenuhl kehendak rak.yatnya.

Pasaran 8e

Campur

Ekonom .....
. • -'.-~. • Keku ngan

•
PI ;han

lapas•
r engeluaran

• Masalah asas ekonomi
Standard Kandungan: • Keluk kemungkinan
1 1 Konsep Kekurangan Pill han. dan Kos Lepas pengeluaran1 2 Slstem Ekonoml dan Penyelesalan Masslah Ekonom

• Mekanisme pasarsn

@yan
gsh

ah
,

Krisis bekalan makanan
global mungkin akan

berlaku pada tahun 2030

Masalah ~ anami yang u am3 adalah b rkaltan dengan pJilha ll yang dibuat
berasaskan sumber e~ anami yang terhad aleh setlap unit ekanomi dan setlap
pi lihan yang dlbuat melibatkdn kas iepas. ubjek Ek.anomi dapat mendldlk anda
membuat pilihan yang rasional dan bertanggungJawab d am keh idupan sehanan.

·...............................~ .....

Kelangkaan mel'Ujuk kepada ;
situasi jumlah barang yang :
tersedia tidak mencukupi :
untuk Illenlenuhi keperluan :
dan kehendak manusia.

", " .... , .............................._.. ..

1 . 1 Konsep Kekurangan, pOlihan
dan Ko Lep s

Apakah yang dikaji oleh ilmu ekonomi?

Mengapakah kita perlu membuat pili han ?

Apakah faktor pengeluaran yang digunakan untuk menghasilkan

barang dan perkhidmatan?

Apaka h implikasi daripada pilihan yang dib uaP

Apaka h kos lepas l

Apakah pendekatan ya ng sesua i digunakan untuk menJelaskan

konsep 'os lepas?

EPINTAS LALU

Kelangkaan Makanan Kesan daripada Pilihan

Manusia Sendiri atau Faktor lain

Masalah kelangkaan makanan menJadi sema kin serius. Kr' isis Ini telah

meningkatkan kebimbangan global apabiJa pengelua ran b berapa jenls

tanaman seperti gandum, jagung dan beras susut secara mendadak di

negara pengeluar utama. Beberapa negara sia turut merasainya meski pun

kebanyakan mereka ialah negara pen gel ar beras utama dunia. Rama i

berpendapat masa lah kelangkaan makanan berpunca daripada perubahan

iklim, malapetaka atau wabak penyakit, dan peningkatan penduduk. Namun,

tidak ada sesiapa pun mengatakan masalah in i berkaitan dengan pi!ihan

rnanusia sendiri iaitu:

• pilihan antara kepentingan diri atau kes~'Ja htel'aan manusia sejagat
• pilihan antara penggunaan masa sekaral1g atau masa depan
• pilihan antara pernbangunan ekonorni sahaJ3 atau pembangunan seirnbang

1.1.1 Takrif IImu Ekonomi
!lmu ekono mi pada ils3snya dikaitkan d"' ngan cara sebuah

...........................~ .. .
 isi [LHnal mempern le h , men'gagihkan, 'dan menggunakan
Perkataan 'Ekonomi ' berasal pendapatannya untuk m menuhi keperluan dan kchendal<nya
daripada bahasa Yunani iaitu sehingga lsi I'Umah ter5ebuL dapat mencapai kcpuasan yang
' oikou' yang bermaksud

m k imum. Kini , ilmu ekonomi ditakrifkan eperti berikut ' ruillah tangga ' dan 'nomos'
yang bererti 'aturan '. Oleh itu,

Ilmu ekonomi lalal1 satu bldang sains sosial yang rnengkaji cara . ekonomi ertinya peraturan
manusia nengurus sumber ekonomi yang terhad untuk memenuhi~ rumah tangga .

'. / kehEmda~ manusia yang tldak terhad.
'., ................. . . ............................4.··

------~----------~

@yan
gsh

ah
Pengenalan ep da EkonornJ

,. 	 Berdasarkan maklumat di bawah, jaw b soalan-soalan berikut.
(Murid digalakkan melayari Internet uf1 tuk menjawab soalan ini)

Ahli ekonomi klaslk: IImu ekonomi sebagai sains kekayaan
Ahli-ahli ekonomi klasik menekankan ekonomi ebagai satu sains
kekayaan dalam memenuhi keperluan manusia dan cara-cara yang
digunakan bagi meneapai kekayaan tersebut.

Ahli ekonomi neoklaslk: IImu ekon mi sebagai sains kebajikan
Ahll-ahli ekonoml neoklasik memberi penekanan kepada kebajikan
manusia. Kekayaan material dianggap sebagai sumber kepada
kebajikan manusla atau merupakan alat untuk mencapal matlamat
dan bukannya kekayaan itu sendiri sebagai maUamatnya.

Ahli ekonomi moden: IImu ekonoml sebagai sains kekurangan dan
pilihan
Ahli-ahli ekonomi moden menekankan ekonomi ialah satu kajian sains
sosial yang mengul makan eara masyarakat memilih dan menggunakan
sumber ekonomi yang terhad serta banyak pilihan kegunaannya bagi
memenuhi ke enda masyarakat yang tidak terbatas.

(a) 	 Namakan ahli-ahli ekonomi dalarr gambar di atas.
(b) 	 Apakah perbezaan pandangan antara ahli ekonoml klasik dan neoklasi k terhadap

ilmu ekonomi ?

(c) "lImu ekonoml ialah satu kajian s ) ins sosial ".
Apakah yang anda faham tentang " Sa ins" dan "Sosial " dalam pernyataan di atas7

2.
Ibn Kha ldun merupakan seoran g tokoh intelektual Isl am yang terkenal di dunia. Beliall boleh
digelar sebagai Bapa Ilrnu Ekonomi ker na banyak teori ekonomi yang dikemukakan oleh bel iall
jauh lebdl awal daripada tokoh ekonomi Barat moden Pada masa itu , kajian ekonomi di Barat
masih bersifat normatif iaitu mengkaJI dari su dut undang-undang, moral dan falsafah sahaja.
Sedangkan Ibn Khaldun rnengkaji masalah ekonomi dengan melihat dari aspek masyarakat
dan negara secara mendalam serta menjelaskan fenomena ekonomi dengan leb ih tepat.

(Sumber. http . //wwwarademia.edl1/5358533//ata r_belakang~bnujhaldun)

Anda dikehendaki melayari Internet un tuk menda atka n maklumat tentang teori-teori ekonomi
yang telah dikemuka kan oleh Ibn Kha dun .

1. Ekonomi pada asasnya berrnaksud peraturan rumah tangga.
2. IImu ekonomi mengikut pandangan .ahll-ahli ekonomi ialah:

(a) 	 Klasik: IImu ekonomi sebagal sains kekayaan
(b) 	Neoklasik: IImu ekonomi s bagai salns kebajikan
(c) 	 Moden: lImu ekonomi sebag i satnS sosial yang mengkaji kekurangan dan pili han

3. 	 IImu konomi mengkaji perlakuan indivldu dan masyarakat dalam memperuntukkan
sumber ek nomi yang terhad untuk mem nuhi kehendak yang tidak t rhad.

@yan
gsh

ah
1.1.2 Konsep Kekurangan dan Pilihan

Kehendak m anusia yang tidak te rbatas be rbanding dengan
sumber ekonomi yang terhad telah membawa kepada masalah
kekurangan se pert i rajah berikut:

Sumber

ekonomi

Rajah 1.1 Ma5alah kekurangan berlaku kerana ketidakseimbangan
an tara sumber ekonomi dan kehendak

Kehendak iala h ke lnginan manusia te rhadap bara ng
dan perkhldmatan agar mencapai keh idupan yang lebih
selesa dr'lO mewah.

Kehendak manus ia adalah tidak terhad dan berbeza antara
individu se rta berdasarkan tingkat pendapatan dan eita rasa
masing-masing.

Kehend lk manusia juga se ntiasa benambah dan berubah
dari masa ke semasa. Co ntohnya, apabila seo ran g
graduan telah memiliki ebuah kereta, akan timbul pula
keingtnan untuk memiliki sebuah rumah. Selepas memiliki
ruma h , di a mungkin berhasrat untuk menpcli ahli
kelab golf dan re krc asi pula. Maka jelaslah bahawa
man us ia tidak pernah berpuas hati clengan apa-apa yang
suJ ah cliperoleh mereka.

Kehenclak manusia sukar untuk dipenuhi sepenuhnya
• kibat daripada sumber ekonomi yang terhad .

1. Senaraikan tiga kehendak
anda.

2 . Apa ka h kaitan anta ra
kehendak manusia dengan
mascilah ekonomi?

Masalah

Kekurangan

dan P.lllhan

@yan
gsh

ah
Pengenalan e ada E om!

Sumber e ko n o mi untuk firma m e n ge luarka n ba ran g
da n p erkhidmata n ad alah te rh ad . Ma Lt pe nawaran [irma
juga terhad be rbanding dengan permintaan . Oleh itu , wujudlah

tl.I'l Il t", r •

Kekurangan ialah keinginan manusia yang Jauh melebihi apa

yang dapat dihasilkan dalam ekonomi dengan sumber ekonomi

yang terhad.

Se tiap unit e l(onomi iaitu isi rumah , firma , dan kerajaan
menghadapt masabh kekurangan masing-m.lsing. Contohnya,

seorang pengguna tidak dapa t membt.. li semua barang
yang d ikehendaki kerana penclapatannya adalah terhad .
Se lain itu , individu Juga menghadapi masalah keh lrangan
masa , misalnya dia tidak dapat menggu nakctn sualU masa
untuk semua akt iviti.
seorang petani , oleh sebab tanah yang dimiliki terhad ,
maka dia tidak dapat menanarn se mua tanaman di atas
tanah tersebut.

e 	 pihak pemadbir awam pula , oleh sebab pe runtukan yang
diberi oleh kerajaan pusat adalah terhaclJumlahnya maka
bukan semua p rogra m kerapan bo l h dilaksanakan
vvalaupun p rogram-progra m itu menlJng be rmanfaat
Llntuk rakyat.

Akibat da ripada masa lah kekurangan, uni t-uni t ekonomi
harus membuat pilihan antara barang dan p rkhidmatan
ya ng dik e hendaki. 11 11 I r m elib a tkan
pembuala n keputusan tenlang kehenda ~ yang pe riu
dipenuhi terlebih dahulu dan melibatkan pcngorbanan.

1. 	Senaraikan tiga kekurangan
anda .

2. 	 Mengapakah masalah
pilihan boleh terjadi?

@yan
gsh

ah
Mas rakat ASEA

r
Negara anggota ASEAN
bekerjasama menangani
masalah kekurangan bekalan
tenaga buruh. Contohnya ,
Malaysia dan Singapura
kekurangan bekalan tenaga
buruh dalam sektor pembinaan ,
pembuatan, dan perladangan .
Masalah Ini diatasi dengan
mendapatkan buruh dari
negara jiran seperti Indonesia,
Vietnam, Myanmar, dan Filipina.
Kemasukan tenaga buruh in i
dapat membantu pembangunan
ekonomi negara anggota.
~ 	 ~

Dalarn me 1bual kepUlUsan lerhaclap pilihan , un il-unit ekonomi
adalah diandaikan ras ional dan membuac pilihan be rdasa rkan
keutamaan alau matlamaL masing-masing. Misalnya ,

isi rum ah akan memilih barang yang m e maksimumkan

kepua' ,annya.

firma ,(kan memilih output yang mendalangkan keunLungan

maksim um.

kera.J 21 an akan memilih proJ e!<: pembangun an yang

mem aksimumkan kebajikan masyarakal.

lsi ru mah lalah seorang indivldu . sebuah kel uarga. at au
sekumpUian individu yang tinggal bersama dan berfungsi sebagai
satu unit ekonomi.

Firma ialah sebuah organisasi at u uni t pengeluaran yang
.-.--- - ----------~~---------.· 	 ~ m rancang dan menggunakan faktor pengeluaran untuk · Ekonoml air · 	 mengeluarkan barang dan perkhidmatan.
,\nela bol h m non ton viel 0 ~~~~~----

be rikut lI fl( lI k pdabllran

d:dam Ink air di nega ra maju.
 Kerajaan merupakan sebuah ba an organisasi yang mempunyai
http://v utu kuasa ur tuk embua dan menguatkuasakan und ng-undang
~/] Kl X3wdQQ untuk menjaga kestabilan ekonomi dan sosial,

~-
1.1.2

Bahagikan murid kepada lima kumpulan . Set ap kumpulan dikehendaki melawat ke kawasan berikut
dan mengenal pasti masalah kekurangan dr persekitaran mereka .

(a) Kawasan perindustrian
(b) Tempat pelancongan
(c) Kompleks beli-belah
(d) Kawasan peru mahan
(e) Pusat pentadbiran

Murid dikehendaki menulis satu laporan laNatan mengenai masalah kekurangan yang dihadapi
dan mencadangkan langkah bagi menghadJpi masalah kekurangan tersebut.

1. 	 Kehendak manusia adala tidak t rhad dan sentiasa bertambah dan ber bah.
2. 	 Sumber ekonomi iaitu tana , buruh, 'modal, dan usahawa adalah terhad.
3. 	 Masalah kekurangan wujud sebab kehendak manusia tidak terhad s dangkan sumber

ekonomi adalah terhad.
4. 	 Masalah kekurangan menyebabka manusia perlu membuat pilihan.

@yan
gsh

ah

http://v
1.1.3 Faktor Pengeluaran

Faktor pengeluaran ialah sumber ekonoml y, ng diperlukan untuk .JO • • J~' •
mengeluarkan barang dan perkhidmatan.

1. 	Nyatakan dua tujuan
penggunaan modal dalam

~ liar, I aLau II k III OU Le rdi ri daripada pengeluaran barang dan
L< na h, modal, buruh, clan usa hawan. Fak Lo r pengeluaran perkhidmatan. Fin i c1 iguna b n oleh manusia unLu k me nge lua rkan barang
dan p rkhic.!matan.

• 	 Sumber anugerah alam semula jadi dan • Dalam jangka masa panjang tanah menjadi semakin
penawarannya adalah terhad. manal kerana kuantiti penawarannya terhad.

• 	 Tanah merangkumi sumber-sumber yang • Tanah tidak mempunyai mobiliti tempat iailu tanah di
boleh diperbaharui (sepertl hasil hulan negara Indonesia lidak boleh bergerak ke Malaysia
dan sumber lau t) dan sumber~sumber tetapi tanah mempunyal mobi litl kegunaan iaitu
yang tidak boleh diperbaharui (seperti biJih tanah baleh digunakan untuk pelbagai tujuan.
timah, besi, petroleum. dan jenis logem lain) Misalnya tanah baleh digunakan untuk kegiatan
sama ada di permUkaan bumi atau ctl dalam pertanian atau dijadikan tapak pembinaan rumah.
perut bumi.

• Alat ciptaan manusia yang digunakan untuk
mengeluarkan barang dan perkhidmalan.

• Conloh madal ialah bangunan . ki lang, peralatan, jenlera,
dan mesin.

• Sesetengah mod al mem punyai mobiliti geografi
yang tmggi seperti peralatan dan mesin yang mudah
dipi ndahkan dari salu tempat ke tempat yang lain.
Manakala modal seperti bangu nan dan ilang tidak
mempunyai mobilih geografi yang tinggi.

@yan
gsh

ah
pekerjaan dan mudah bergerak dari satu tem at ke
tempat yang lain.

1. 	 Bincangkan dalam kumpulan, contoh fa Hor pengeluaran yang diperlukan untuk mengel uarkan
bara ngan berikut
(a) 	 Baslkal elektnk (c) Ru mah
(b) 	 Pi sa ng (d) Roti burger

2. 	 Kenai pasti faktor pengeluaran dalam situasi di bawah.

Andn memesan piza mel lui Internet. Maklumat pesanan anda muncul pada mon itor komputer
pemilik kedai piza. Kemudian, tu ang masak di dapur mula membuat doh dengan mencampurkan
adunan daripada garam, tepu ng, telur; d n susu Kemudian, dia masukkan sos tomato, daging,
keju, dan sose] sebelum meletakkan pi ,a ke dalam ketuhar. Dalam rnasa 10 minit, piza telah
masak dan ima ukkan ke dalam karun "hot pouch" untuk dihantar oleh penghantar dengan
motosikal syarikat ke depan ptntu anda

1. 	 Tanah merupakan sumber alam s mula jadi.
2. Modal merupakan alat ciptaan m nusla yang digunakan dalam proses pengeluaran.
3. 	 Buruh menyumbang tenaga dari egi fizikal dan mental dalam proses pengeluaran.
4. 	 Usahawan menggabungkan dan menyeJaraskan faktor pengeluaran lain dalam

proses pengeluaran.

• 	 Sumbangan tenaga manusia yang produktif dari
segi fizikal atau mental dalam proses pen gel aran.
Terdiri daripada buruh mahir dan buruh tidak mahir.

• 	 Buruh mah ir merupakan tenaga buruh ya ng
berpendidlkan tinggi atau memiliki kemahiran
profesional tertentu . Contohnya doktor, peguam,
arkitek, akauntan, dan pensyarah .
Buruh tidak mahlr merupakan tenaga buruh yang
berpendidikan rendah atau tidak memilikl kemahiran
profesional tertentu. Contohnya pekerja ladang,
buruh binaen, operator kilang, dan tukang kebun.

• 	 Bllruh mempu nyai mobi ll!j pekerjaan dan mobiliti
geografi yang tlngg i iai tu mereka mudah bertu\<ar

~
• 	 Ind iv idu yang menggabungka n dan

menyelaraskan faktor pengeluaran yang lain
untuk mengeluarkan barang dan perkhidmatan.

• 	 Usahawan bertuJuan mencapai pengeluaran
output yang maksimum alau memlnlmumkan
kos pengeluaran untuk memperoleh untung
yang maksim m.
Usahawan merupakan seorang individu yang
kreatif, Inovatif, berani menghadapi rislko,
rajln . gigih, dan tldak mudah Pll tus asa .

@yan
gsh

ah
1.1.4 Takrif Kos Lepas

Kos lepas meruJuk kepada pulangan yan mungkin danpada
barang-barang atau perkhidmatan kedua terbaik yang terpaksa
dtlepaskan akibat daripada pemillhan sesuatLJ barangan.

Seliap pi llhan ya m~ dibual akan menyehab kan pili han lain
Lerpaks'l d ile paskan , maka wujud lah 10 Icpas Ke tlga-l ig.l
masnlah kekuran an, pdihan , dan kos Ie pas d ikc nal scbagai
masalah ek nomi.

Faktor
pengeluaran
yang terhad

Masalah
kekurangan

f

~

Kehendak
manusia yang
tidak terhad

Pilihan

Kos lepas

Rajah 1.2 Masalah ekonomi

1.1.5 Analisis Situasi Kos Lepas

Syar ikat PLe Sd l1 . Bhd. iabb s huah ki lang pakaJan. Syarikal
mcmiliki sUlllher-Slllllbcr yang terhad l nLuk Illengeluarkan
sc luar 'ukan dan kemeja-T J omh inasi ke luaran nya adalah
scperLi berikul :

Jadual1_1 Kombinasi keluaran Syarikat PLC Sdn_ Bhd.

Kombinasi
output

x
y

Z

Bcrdasarkan Jadual 1. 1 , j ib kombinasi uLpUl syarikat berubah

dari X ke Y, unruk mena mbahkan 2 1) helai seluar suh:an.

syarikal lerpaksa mengurangkan 20 heta l ke rncJa-T. maka '

kos lepas unLuk menge1uarkan 60 h bi seluar sukan ial h

20 he lai kcmcp -T.

Begi tLl Juga jib komb inasi output herubah ciari \ ke Z,

un 1.uk menalll hah 20 hela i seiuar su kan , syarikm lerpaksa

menguran rkan 20 helai kemep-T. aka kos Ie pas untuk

Illengeluarkan 80 helai scl uar sukan acblah 20 helai kemcp-T.

..JO~ '. J~I •
Tentukan kos Ie pas bagi set iap
aktiviti berikut:
1. 	Membeli makanan di kantin

sekolah .
2. 	 8ekerja sebagai pemandu

pelancongan.
3. 	 Mengeluarkan roti bun .

@yan
gsh

ah
1.1.6 Implikasi Pilihan yang dibuat oleh
Individu, Firma, dan Kerajaan dari
Aspek Kos Lepas

• 	 Individu atau isi rumah menghadapi masalah

berbanding dengan kehendak mereka yang
tidak terhad.

• 	 Contohnya, Arwin mempunyai wang saku sebanyak
RM6.00 Dia mgin membeli sepinggan nasi ayam
yang berharga RM500 dan sepinggan mi goreng
yang berharga RM3.00 di kantin sekolah.

• 	 Masalah kekurangan wang menyebabkan Arwin
tidak dapat mencapai hasratnya untuk memiliki
kedua-dua barang secara serentak.

• 	 Arwin akan membuat berdasarkan barang
yang memberikan tingkat
akibat daripada mas lah kekurangan wang.

• 	 Jlka pembellan nasi ayam memberlkan kepuasan
yang maksimum, Arwln akan membeli nasi
ayam kesukaannya,

• 	 Sebaliknya. jika pembelian mi goreng memberikan
kepuasan yang maksimum, Arwin akan membeli
mi goreng.

• 	 Jika Arwin memilih untuk membeli nasi ayam,
yang dihadapinya ialah n

mun n 	 I

untuk mendapatkan barangan
yang dipilih ialtu mi goreng.

• 	 Sebaliknya, jika Arwm memilih untuk membeli mi
goreng. kos lepasnya ialah nasi ayam.

~----"""''''''''="'''=c--""-_~_____ 1.1.6 A

Setiap murid mewakili seorang ahli kel uarga. Bincang dalam kumpulan tentang masalah
ekonomi yang dihadapi oleh keluarga dan cara penyelesaiannya Murid dikehendaki berlakon
di depan kelas.

1. 	 Individu atau isi rumah kekurangan pendapatan wang. o
2. 	 Pilihan isi rumah bermatlamatkan kepuasan maksimum.
3. 	 Kos lepas isi rumah adalah kepuasan ang mungkin aripada barangan kedua terbaik

yang terpaksa dilepas an untuk mendapatkan barangan yang d ipilih.

0

@yan
gsh

ah
Penganalan kep a El oncml

Firma menghadapi masalah n
a tOI 0'· qe J r3n seperti buruh, tanah,

modal, dan usahawan berbanding dengan
kehendak fi rma yang tidak terhad.

• 	 Contohnya, Syarikat NGV Sdn. Bhd.
mempunyai modal sebanyak RM5 juta.
Syarikat NGV Sdn. Bhd. ingin membeli
empat buah mesln baharu untuk
meningkatkan pengeluaran syarikat. Pada
masa yang sama, syarikat juga bercadang
membina sebuah kilang baharu di Rawang,
Selangor yang masing-masing menelan kos
sebanyak RM3 juta.

• 	 Masalah kekurangan faktor pengeluaran.
iaitu modal menyebabkan Syarikat NGV
Sdn. Bhd. tidak dapat menjalankan kedua-dua
projek secara serentak.

Syarikat NGV Sdn.• Jika pembellan
Bhd. akan membuat mesin baharu

i 	 "J berdasarkandapat memberikan
projek pelaburankeuntungan yang
yang memberikanmaksimum,

Syarlkat NGV Sdn.

M akibat Bhd akan

masalah kekuranganmembeli mesin
faktor pengeluaranbaharu.
modal.• 	Sebaliknya, jika

projek pembinaan
kilang baharu
dapat memberikan
keuntungan yang
makslmum,
Syarikat NGV Sdn.
Bhd. akan
membina kilang
baharu di Rawang .

• Jika Syarikat 	NGV Sdn. Bhd. memilih untuk membeli mesin baharu, yang
dihadapinya ialah ~

: I IJ au tar untu mendapatkan keluaran atau
projek pelaburan yang dipilih iaitu projek pe-mbinaan kilang baharu.

• Sebaliknya, jika Syarikat 	NGV Sdn. Bhd memilih untuk membina kilang baharu di
Rawang , kos lepasnya ialah projek membeli mesin baharu.

1. 	 Firma kekurangan faktor pengeluaran. o
2. 	 Pilihan firma bermatlamatkan keunti.mgan maksimum.

3. 	 Kos lepas firma adalah keuntungan yang mungkin daripada keluaran atau projek
pelaburan kedua terbaik yang t rpaksa dilepaskan untuk mendapatkan keluaran atau
projek pelaburan yang dipilih.

@yan
gsh

ah
Kerajaan • Kerajaan menghadapi masalah kekurangan hasll nogara berbanding
dengan proje~ untuk keperluan rakyat yang pelbagai.

•

Contohnya , Kementerian Kerja Raya mem pe rol eh peruntukan kewa ngan
sebanyak RM6 bllion da ripada kerajaan dalam Belanjawan Negara 2015.
Kementerian Ke rj a Raya ingin melaksanakan projek membina Lebuh
Raya Su ngal Besi - Ulu Klang dengan kos RM5 .3 bilion dan projek
menyediakan dan menaiktarafkan kemudahan infrastruktur luar bandar
terutamanya dl Saba h dan Sarawak yang bernilai RM4.5 bilion .
Masalah kekufangan sumber hasil negara menyebabkan kerajaan tidak
dapat mela ksanakan kedua-dua projek pembangunan secara serentak.

-"

• 	 Kerajaan akan membuat pilihan berdasarkan proJek pembangunan yang
mendatangkan kebajikan masyaralcat yang maksimum akibat masalah
kekurangan sumber hasi!.

• Jika pembinaan lebuh raya dapa! memberlkan kebaji kan masyarakat yang
makslmum, kerajaan akan memillh untuk membina lebuh raya baharu.

• Sebaliknya, jika projek penyediaan ke mudahan infrastrukrtur di kawasan
luar bandar dapat memberikan kebajika n masyarakat yang maks imum ,
kerajaan akan memilih projek penyed iaan kemudahan infrastruktur di
kawasa n luar bandar.

• 	 Jika kerajaan memilih untuk membina lebuh raya baharu, kos lepas
yang dihadapinya ialah kebajlkan yang mungkln diperoleh danpad
projE.'k pombo ngunan kedua terbalk yang terpaksa dilepaskan untuk
mendapat projek pembangunan yang dipilih iaitu projek p nyediaan
kemudahan infrastruktur di kawasan luar bandar.

• 	 Seba liknya, J ka keraj aan memilih projek penyediaan kemudahan
infrastruktur dl kawasan luar banda r, kos lepas yang dihadapinya ialah
projek pembinaan lebuh raya bailaru .

Encik Suhaimi ia lah seorang pengusaha yang menguruskan sebuah kilang pembuatan peris ian
komputer. Bagi meningkatkan daya pengf, luaran syari kat, Encik Suhaimi telah mengesyorkan
dua cadangan berdasarkan jumlah modal yang sedia ada iaitu sebanyak RM4 juta.
1. 	Membina sebua h kila ng baharu yang melibatkan kos sebanyak RM3.5 juta
2. Mengambil alih syankat pesaing yang t rdekat dengan kos RM3 .3 juta

Dengan mengambil kira isu kos Ie pas, an a dikehenda ki memilih sa lah satu cada ngan ya ng
dikemukakan oleh Encik Suhaimi . Beri kan hcJjah untuk menyokong pil ihan anda.

1. 	 KeraJaan kekurangan hasII negara

2. 	 Pilihan kerajaan bermatlamatkan kebajikan masyarakat yang maksimum

3. 	 Kos lepas kerajaan adalah keb jlkan yang mungkm diperoleh daripada projek
pembangunan kedua terbaik y. ng terpaksa dilepaskan untuk mendapat projek
pembangunan yang dipilih,

@yan
gsh

ah
Pengenalan Itcpada Ekonrvn

1.1.7 Keluk Kemungkinan Pengeluaran

Keluk kemungkinan pengeluaran dapat mcnerangkan perkaiLan
anLara masalah kekurangan , pilihan., dan I-os tepas.

Ke luk kemungk in an pengeluar n (KKP ialah keluk yang
menunJukkan had maksimum ti ngkat pengeluaran yang dapat
Ll icapal oleh sebuah ekonom l dengan rnenggun akan faktor
pengeluaran yang ada dan tingkat teknologl tertentu.

Andalan un Luk nalisis keluk b-emungkin 1 p ng IU<lmn:
Ekonomi telah lcncapal guna tenaga ,enuh,
Ekonomi h[\n) a mengl:"l uarkan dua jenis barang.
':lumber ekOnl)m i ~mg dimilik i adalah terhad da tct,lp.
Tmgkat Ic knol gi adabh [et ap

Jadual 12 menulljukkan pelbagai kombinasi keluaran pakaian
dan makanan yang dapal dihasil kan oleb ebuah ekonOTlll .

Jadual 1.2 Jadua/ kemungkinan penge/uaran pakaian dan makanan

(~~~;!! .. ;:; ~::m ...~; :

. bermaksud pencapaian tinghat i

ekonoml pada suatu keadaan i
di mana kadar pengangguran !
negara lalali 4% ataLi ku rang. )

........... .. .... ... ............. ..... ............ ......

R

S

T

U

V

Pakaian
(ribu helai)

o
4

8

12

16

19

17

13

o

Berdasa rkan Jad ual 1.2 , pada kombmasi R st: mua fakt or
pengeluaran lelah digunakan unluk llk ngeluar -an makan n
dan Li ada pakalan dikeluarkan. Ini da r al dili hat den~an elas

bahawa kuamili pakaian adalah 0 helai sedangknn kuantiti
makanan adal ah 20 Lan melrik
Se-baliknya, pada kombinasJ \I, semua fa kror pen o lu('\! n Lelah
digunakan unluk mengeluarkan pakal,m dan Liada makanan
dik luarkan Ini dapaL dilihat dengan Jelas hahavia kuant iLi
pakaian adalah 16 rihu helai sedangkan kuanl iLi makanan
adalah 0 tan tnelrik
Kebiasaannya , :.zomb inasi pengeluara yang mengd uarkan
keclua-dua barang ia iLU pakaian dan 'l1akanall akan dipilih.
COnLohnya kombinasi 5 (4 nbu heh i pakaian dan 19 tan
melrik rnakanan), kornbi nasi T (8 ribu helai pakaJan dan 17
Lan rnetrik makanan), dan kombinasi t (1 2 rihn helai pakaian
dan 13 Lan m >Lrik ma kanan)

Terangkan ba ga i man a
kekurangan dan pengangguran
dapat ditunjukkan melalui keluk I
kemungl<inan pengelLiaran, I.

@yan
gsh

ah
BIIb 1

Berdasarkan Jadual 1 2, su atu keluk kemung inan pengeluaran dapat dibentuk seperti yang berikut:

Makanan (tan metrik)

20 R Masalah ketidakupayaan
ekonomi dapat digambarkan
oleh titik kombinasi

19
17 • Y

+ --- .. -- --

pengeluaran yang berada

, di luar keluk kemungkinan
pengeluaran iaitu titik Y.

13 ---- -----~----- ----, ' , :

W·

Dari t itik R ke t itlk 5
19 - 20
4 - 0

= -0.25

Darl titlk 5 ke titlk T
17 -19

= 8-4
= -0.50

Masalah pilihan pula
ditunjukkan oleh pergerakan
di sepanjang keluk
kemungkinan pengeluaran
iaitu antara titik· titik R. S, T,
U, dan V.

Titik W menunjukkan kombinasi pengeluaran yang tidak cekap
kerana ekonomi gagal menggunakan faktor pengeluaran yang ada
dengan sepenuhnya. maksudnya berlaku masalah pengangguran
atau pembaziran.

V
OL.----4~-----:-8---1.,-:2:----*'--....· Pakaian

(ribu helai)

Rajah 1.3 Keluk kemungkinan pengeluaran

Berdasarkan Rajah 1.3, paksi menegak menunjukka n jumlah makanan yang dike luarkan
manakala paksi mendatar menllnJllkkan jumlah pakaian yang dikeluarkan.
Jib ekonomi menggunakan semua faklO r pengeluaran untuk mengeluarkan 20 tan metrik
makanan, maka Liada pakaian akan dikeluarkan Cdilunjukkan oleh titik R),
Sebaliknya , Jika ekonomi menggllnakan semu a faklor pengeillaran untllk mengeluarkan
16 ri.bu helai pakaian, maka tiada makanan akan dikeluarkan CdilunJukkan oleh titik V)
Ke luk RV ini dinamakan keluk kemungkinan pengelu aran. Titi k-titik di alas ke luk
menunJukkan batas maksimum pelba ~ai kombinasi aka ian dan makanan ya ng dapat
dikeluarkan oleh ekonomi dengan menoounakan semua fakto r penge luaran dengan eekap.
ConlOhnya titik R. 5 , T, U, dan V di sepanJang keluk kemungkinan pengeluaran menllnj ukkan
tingkat pengeluaran pada guna tenaga penuh. Sebarang penambahan pengeluaran makanan
hanya boleh dilakukan dengan melepaskan sej umlah pengeluaran pakaian, maka wujudlah
masalah kos lepas .
Kos [epas d itunjukkan oleh kece runan keluk kemungkinan pengeluaran iaitu perubahan
unit makanan dibahagi dengan perubahan unit pakaian .

Perub ahan unit makanan
Kos lepas = Perubahan unit pakaian

Contoh pengiraan kos lepas

I

Darl ti ik T ke t ltik U DaTi titik U ke titi~ V
13 - 17 0-13

= 16- 1212 - 8
-1.0 = ·3.25

Tanda negatif menunjukkan bentuk keluk yang mence run ke bawah dari kiri ke kanan iailL!
mempunyai keeer nan negatif.

@yan
gsh

ah
Didapati UnLLlk menambah L ribu h ela i pakaian , se m akin

banyak makanan yan perlLl ditepaska n. Kos lepas pakaian

ac1alah semakin menjngkat akjbat daripa a [aktor pengeluaran

yang u dak sarna cekap .

K",> I, \ n ..e 1 1111 m '01 ditunjukkan oleh

keluk kem u l1a k inan penge.luaran yang (. h' lLI tnl 1

ke titik asalan. Kos tepas yang emakin ) leningkat b m13k Id

UnLuk m en amba hkan sa ru unit se.c;u a tu barang, ekono mi

terpaksa m en gurangkan kuan tit i baran,; lain dengan jumlah

ya nCYsemakin meningka l pada setiap lt lLk pengeluaran.

,",0 «l!!J " J~'
1. 	Apakah maksud keluk

kemungkinan pengeluaran?
2. 	 Terangkan maksud konsep

kos Ie pas yang semakin
meningkat

1.1.7

Jadual di bawah menunjukkan kombinasi pengeluaran barang pengguna dan barang modal yang
dapat dikeluarkan dengan menggunakan ",umber sedia ada.

Kombinasi .. . .. .. 	 .. . ...
A 0 2S

B 24

C 2 21

o 3 16

E 4 10

F 5 0

(a) 	 Dengan menggunakan kertas graf, lu ,is keluk kemungkinan pengeluaran
(b) 	 Apakah yang akan berlaku jika peng E: ~ uar memilih kombinasi pengeluaran berikut?

(i) 	 2 unit barang pengguna dan 10 mit barang modal
(ii) 	 4 unit barang pengguna dan 15 unit barang modal

(c) 	 Hitung kos lepas untuk mengeluarkar
(i) 	 3 unit barang pengguna
(ii) 	 10 unit barang modal

1. Keluk kemungkinan pengeluaran menunjukkan had maksimum t ingkat
pengeluara n yang dapat dicapal oleh masyarakat tau negara dengan
menggunakan faktor pengeluar yang ad pada tingkat teknolqgi tertentu.

2. 	 Kos lepas ditunjukkan oleh kecerunan keluk kemungkina pengeluaran.

3. 	 Kos lepas yang semakin meningkat bermaksud penambahan satu unit sesuatu barang
mengakibatkan peng rangan kuantiti pengeluaran barang lain dengan jumlah yang
semakin meningkat.

@yan
gsh

ah
Bab 1

1.2 	 istem E onomi dan
P nyelesaian Masalah Asas
Ekonomi

Apakah itu masalah asas ekonomil
Tahukah anda ciri -c iri utama sistem ekonomi di dunia ini ?
Bagaimi'makah masalah asas ekonomi dapat diatasi oleh pelbagai
sistem ekonomil

Apakah ciri -ci ri ekonomi Islam l

SEP " S LALU

Pembaharuan Ekonomi Negara China
Banyak negara yang mengamalkan sistem ekonomi pera nca ngan pusat dl dun ia ini tela h
beransur-ansul- membuka ekonomi negaranya kepada dunia luar demi pertumbuhan ekonomi yang
lebih mantap_ Negara China merupakan salah sebuah negara yang Juga menJalan kal'l transformasi
ekonomi sejak tahun 1978 meialul pemim in ulungnya Deng Xiao Peng. Antara pembaharuan
yang dijalankan ialah:

• 	 Tanah-tanah ladallgllya diswastakall untuk mellingkatka ll
daya pengeluaran

• 	 Mengga lakkall kegiatan pelbagai perusahaall keci l-kecilan
• 	 Melonggarkan kawalan harga
• 	 Mengundallg pelaburall dari luar negara
• 	 Perdagangan asing diberl tumpuan sebagai alat

pertumbuhan ekollomi utama, sehingga lahi rnya
ZOIl Ekonomi Khas

• 	 Perusahaan milikan kerajaan yang tidak cekap
distrukturkan semula

Dasar pembaharuan kemudiannya diterusk an oleh pemimpin-pemimpin negara China yang lai n
sehingga negara China menjacli ekonomi ked lla te l·besar di cllInia.

(Dipetik dan diu bah suai daripada "China's Transition to a Market Economy: How For across the River?';
Yingyi Qian dan Jinglian Wu, May 2000)

Selain sistem ekanaml perancangan pusat, terdapat Juga sistem ekor oml yang lain
di dunla ini ialtu sistem ekanaml pasaran be as dan sistem ekanami campuran yang •
dibentuk lJntuk menyelesaikan masalah aSa5 ekonomt negara maslng-masing .

1.2.1 Masalah Asas Ekonomi
Ilasalah as lS ekonomi lerd iri daripada:

Apa yang hendak dikeluarkan

Bagaimana hendak dikeluarkan

@yan
gsh

ah
Apa yang Hendak Dikeluarkan
• 	 r k rujuk ke pacb pcn~l an Jeni ha angan yang hendak

di keluarkall akibat dari pada fakt or p ngeluaran yang te rhacl
dan men elakkan daripada pembaz il r .
Pen<1eluar akan memilih untuk mcngeh arkan barangll. n yang
d:1pat memcllllhl keperluan dan kehen lak pengguna.
Masalah apa yang hen dak dil·e lu.ukan di sel sail, an
b rdasarkan pcrminLaan alau CllJ. ras ma"'Yal1 ' I

Penyctesd lnn nLlsa l<h apa an g h >nd ak di keluarkan
akan mcnenwkan torak agihan awu pcrunluhu I Mhl

dalam ck nami
Persoala n apa yang hcndak di kcluarkan adalah p TIling
unt u k memaSl tkan r engouna [ em pcw leh kepuasa n
yang makSInlLlm . pengcluar mCl1lperoleh keuntun cr;m yang
m;,\k imu m, dan keraFlan menJ ana kt: baJikan masyarnkaL
)' ng makSlInum.

Berapa yang Hendak Oikeluarkan
Berka ila n c1 eng.1l1 p 11 nluan kuanlllJ harangan yang
hendak dikelu, rkan .
Persoalan ber;lpa yang hendak dikelt arkan adalah untu k
memas Ll kan Li dah. be;; rlaku rnnsalah kckurangan atau lebihan
sesuatu barangan dalam pasaran.
'vlasalah k~kurangan barang akan nlnyebabk n kenail an
hargc barang
tVlasabh lebihan barang pula akan men, ebabkan stok sesuaLU
bamngan hertambah clan membawa kep.tdd penurunan harga.
Berapa kuant iLi harangan yang hend lk dike luarkan oleh
penge luar dapaL dltl:! nlukan berd :h<1rkan I" I 11 11

a rara \.ill dan fakl r p ngcluaran n~ dipcrumull an
untul< mengeluarkannya.

Bagalmana Hendak Dikeluarkan
lvl ewJuk kepacla p nenlUan ca Ll alau I knik pcngelua 4 n
sesualu barang J!.aU perkhldl1latan.
p. ngeluar hal'lls mcnggabungkan fakl nr penaeluaran eeara
opumum unluk meminimum kdl kos ]I ngel uaran.
Penge luar boleh memilih sarna ada Lek1lik pengeluaran yang
herintensifkan modal atau be.rilllensdk m buruh.
Kaedah herilllcn ...irkan m dill bermabu pCllg lu<tn:ln >'a ng
menagunakan leb lh ban>rak faktor l11oci:t1berbanding d~ngan
r ktOT buruh.
I\.aed Ih bcrinL s10<an bumh bermaksucl pengelllaran . ng
menggunak:m lehih banyak f' kLOr bUfllh herbandLng c1engan
faklor modal.

Sool selidik moklurn bolas
pengguna merupakan saw cora
untuk mengetahui rita rasa dan

permintaon masyarakal'

@yan
gsh

ah
Negara maju banyak menggunakan reknik
pengeluaran berintensifmodal kerana

mempunyai tingkat teknologi yang tingg;

Jika sesebuah syarikat tidak
mementingkan persoalan
'untuk siapa dikeluarkan ' .
ramalKan apa yang akan
terjadi kepada produk dan
syarikatnya?

bl

•
1. 	Senaraikan masalah asas

ekonomi.
2_ Masalah asas ekonomi

manakah berkaitan dengan
kos lepas?

Pemili han cara pengeluaran chbual bcrdasarkan harga
r I lif antara [aklor buruh dan faklor modal alau 1 -nik

n ,elldlan n pali (. -kap .
jika harga faklor buruh secara relalif [ehih murah berbanding
d e.ngan fakLor modal , penge luar akan me milih kaedah
pengeluaran berintensifkan buruh
Sebalil· nya , jika h arga faktor modal secara relalif lebih murah
berbanding Jengan faktur bumh, penge1uar akan memilih
kaeclah pengeluapc111 benntf'nsifkan modal.

Untuk Siapa Dikeluarkan
l'vlerujl k kepada masalah plll 11 lall Jl I gilu n b. mng:mJ

kcpada masyarakat yang men.ladi sasa ran .
Pen yel 'saian masaJah agihan barangan adalah berasaskan
kepada l 1a' , h 1 fit ncldral n \ . n iallu bo-gam ung
kepad~ kemampuan alau kuasa beli masy, rakat.
Golongan yang berpen clapatan tinggi biasanya memperoleh
lebih hanyak barang dan perkhidmatan herbamli.ng dengan
golong.m yang berpendapatan rendalL

Penyelesai I.ll masalah apa , berapa , bagaimana dan ullluk siapa
barano eli! cluarkan akan d ipcn nc ikan dalam sistem ekonorni.

Negara sedang membangun banyak
menggunakan teknik berintensif buruh kerana

mempunyai bekalan buruh yang ramoi dan murah

@yan
gsh

ah

http:herbamli.ng
1. 	 Nyatakan masalah asas ekonomi berdasarkan situasi-situasi yang diberi.

Situasi 	 Masalah asas ekonomi

(a) 	 Kl lang Biskut Top lngm memaksimLlmkan outputnya pada

tahap kos yang minimum .

(b) 	 Seba nya k 10 000 botol jus Juah delima merah

dikeluarkan oleh Syarikat Sihat S lalu Sdn. Bhd

(c) 	 Telefon pintar "Eksekutif" dikeluarkan untuk mereka

yang berpendapatan antara RM5 000 - RM8 000

(d) 	 Ked ai Homem ad e An ifa fl" em utuska n un t uk

mengeluarkan tart nanas gulung menjelang Hari Raya

Aidilfitn ini kerana permlntaannya jauh lebih ti nggl

daripada tart jenis yang lain.

2. 	 Berikut ialah lima barang yang ingin dikeluarkan oleh sebuah firma Disebabkan masalah
kekurangan modal , firma hanya boleh memilih seJenis barang untuk dikeluarkan .

Bincang da lam kumpul an bagaimann firma menyelesa ikan masalah asas ekonomi yang
dihadapinya Wakil kumpu lan perlu m":'mbuat pembentangan di depan kelas.'

1. 	 Masalah asas ekonomi terdiri daripada apa, berapa, bagaimana, dan untuk D
siapa barang dikeluarkan.

~
~

..

~

Mifsaldh aS3S

I Penentuan Penyelesaian 	 Tujuaneko"nomi I 	 I
• Kehendak individu

hendak
Perrnintaan masyarakat Apa yang Jenis

barangan dipenuhi
dikeluarkan • Sumber tidak dibazirkan

Berap yang • Kuantlti barang
h ndak

Kuan titi Permintaan masyarakat
barangan mencukupl

dikeluarkan • Tidak wujud lebihan/
kurangan

Bagaimana Meminjmumkan kos
hendak

Teknik/ ara Harga relatif faktor/
pengeluaran teknik pengeluaran

dikeluarkan I paling cekap

Unluk siapa Corak agihan Corak agihan Agihan kepada setiap
dikeluarkan individu atau golongan

tertentu sahaja
barangan j pendapatan wang

@yan
gsh

ah
Bab 1

.-..-.....~-~.~~.....~.~~.~.~.~~..~....-
; Secara teori. sistem ekonomi :

dapat diklasifikasi kepada
s istem ekonomi pasaran
bebas dan sistem ekonomi
perancangan pusat, tetapi
dalam keadaan sebenar. tiada
negara yang benar-benar
mengamalkan mana-mana
satu sistem ekonomi secara
mutlak. Kebanyakan negara

; mengamalkan sistem
\ ekonomi campuran . ;
'~'''' ' '.''''''''''' ......... ....... ..• .... , ... .... .... __ .........

1.2.2 Sistem Ekonomi
Sistem ekonomi merujuk kepada peraturan yang diamalkan oleh
sesebuah negara dalam menguruskan eko nominya.

Terdapat tiga jenis sistem ekonomi yang utama iaitu:

I Sistem ekonomi pasaran bebas

2 Sistem ekonomi campuran

3 Sistem ekonomi perancaJ1gan pusat

Rajah beri . ut menunjukkan bagaimana sesebuah sistem ekonomi
dikelaskan

Hong Kong Korea Utara

IATe ka Syarikat Cuba
I

Slstem ekonoml Sistem ekonomi
perancangan pusatpasaran bebas

O'YC
Kawai Kawalan k

Rajah 1.4 Pengelasan sistem ekonomi

Berdas.l rkan Rajah 1.4. semakin ke kanan semakin banya k
Lens ~.l~ campur Langan kerajaan dalam ekonomi ..-.........................................~........

HUJun T k iri menunjukkan tiada campur tangan ke rajaan{ Sistem ekonomi campuran ;
i yang berlandaskan syariah i dala m ekon omi manakala hujung ka nan menunJukkan
! dikenal sebagai ekonomi i kerap cll1 campur tangan sepenuhn ya dalam aktivil i ekonomi.
\ Islam. } Ek on o mi ya n g ke rapa n mem ainkan pera nan re nda h

" 	 0'

••............... u •••••••• • •••••• • ••• _ •••••••••••••••••••••

digolongkan sebagai siste m ekonomi pasaran bebas. contohnya
Hong Kong, peranan kcrajaan adalah minimum .
Ekon omi yan g kcrapan. me mai nk a n pc rana n tll1gg i
dikatego rikan sebagai si tern ekonorni 'perancangan pusat ,
contoh nya nega ra Kor > tara , peranan ke rajaan dalarn
aktivitl ekonomi adalah ti nggi

8 	 Ekonomi campuran adalah amara sistem ekonoll_l i perancangan
pusat Ian sistem ekonomi pasa ran bebas. Wujudnya cam pur
tangan kerajaan dalam ekonomi .

@yan
gsh

ah
Pf!ngE'nalan k.;pad Ekonoml

Setiap sistel11 ekonomi clapat clibezakan herdasarkan kriteria
asas heriku t:

Mengkaji siapakah pemilik faktor pengeluaran sama ada individu, pihak swasta atau
kerajaan yang bebas memilikl faktor pengeluaran. PemiHk faktor pengeluaran juga boleh
terdiri daripada gabungan pihak swasta dan kerajaan .

Penentu kehendak
Mengkaji siapakah yang berhak dalam membuat keputusan ekonomi untuk
menyelesaikan masalah asas ekonomi ialtu apa, berapa, bagaimana, dan
untuk siapa dikeluarl<an.

Pembuat pilihan

Pemilikan faktor pengeluaran

Merujuk kepada kebebasan individu

pengeluaran.

dalam membuat pilihan terhadap
barangan dan jenis pekerjaan atau kebebasan pengeluar dalam pemilikan
dan penggunaan faktor pengeluaran serta pemilihan cara

Contoh negara
Merujuk kepada contoh negara yang mengamalkan sistem ekonomi
yang berkenaan.

Sistem Ekonomi Pasaran 8ebas
Sistem ekonomi pasaran bebas juga cl kenal sebagai sistem
ekonomi k.lpilall atau 'laissez}airc'

Ekonomi pasaran bebas ialah satu slstem ekonomi yang individu
dan pihak swasta bebas membuat segala keputusan ekonomi
tanpa campur tangan kerajaan.

...........~... ~ ..~.~.~~.~... ...~.~ ...

(' Laissez· faire bermaksl:Jd \:.~:.'
industri atau ekonomi yang
bebas daripada kawalan
kerajaan terutamanya kawalan
dalam bentuk tarif dan
monopoli kerajaan.

Invisible hand meruJuk kepada
Pengguna dan pihak swasta mempunyai kuasa penuh dalam kekuatan mekanisme pasaran
membuat keputusan ekonomi Sega la keputusan ekonomi dalam mengatur harga melalui
cliselesail<an melalui mekanisme pasara n. . kuasa' permintaan dan

Da lam sis tem ekono mi pasa ran be bas , wuj ucl 'tangan
penawaran tanpa campur .:~::.;:::.tangan seseorang secaratak nampak' (invisible hand) iaitu mt: • ni 10l h· rg yang
langsung dalam proses

menentukan harga pasa ran melalui interaksi antara kuasa ttersebut.
permintaan dan kuasa penawaran dalam pasaran. '~ " " " """""" " "".~ " "" " •••••• • • • _ .... 0-...........

@yan
gsh

ah
Jadual 1.3 Ciri-ciri utama sistem ekonomi pasaran bebas

Pemilikan
faktor
pengeluaran

Penentu
kehendak

Pembuat
pilihan

(ontoh
negara

Cuba sebuah negara komunis
yang masih mengamalkan

sistem ekonomi perancangan
pusat sehingga hari ini

• 	 Individu atau pihak swasta bebas memiliki faktor pengeluaran seperti tanah, buruh,
modal, dan usahawa .

• 	 Ind ividu dan pihakswasta Juga bebas mengguna dan mengubah pemilikan faktor
pengeluaran untuk memenuhi uti liti dan matlamat pengeluaran.

• 	 Plhak kerajaan t idak campur angan dalam sistem ekonomi tetapi menetapkan
undang-undang dan peraturan yang perlu diikuti oleh individu dan pihak swasta.

• 	 Pengguna dan pihak pengeluar berhak dalam membuat kep tusan ekonomi untuk
menyelesaikan masalah asas ekonomi seperti apa yang hendak dikeluarkan, berapa
hendak dikeluarkan, bagaimana hendak dikeillarkan, dan unt k siapa dikeluarkan.

• 	 Pengguna mempunyai ke ebasan memilih kerana mereka mempunyai kllasa beli
atau kemampuan untuk membeli barang dan perkhidmatan. ( orak permmtaan
pengguna akan menentukan corak peruntukan faktor pengeluaran.

• 	 Pengeluar bebas memperuntukkan faktor pengeluaran dan bersaing dalam
mengeluarkan barangan untuk memperoleh keuntungan yang maksimum.

• 	 Individu bebas dalam membuat pilihan terhadap barangan ang ingin dibeli untuk
memaksimumkan kepuasan dan jenis pekerjaan yang lOgin diceburi.
Pengeluar bebas dalam pem ll ikan dan penggunaan faktor pengeluaran untuk
mengeluarkan barangan yang memaksimumkan keuntungan.

• 	 Pengeluar atau pihak firm I juga bebas memilih teknik pengeluaran yang paling
cekap, sama ada intensif modal atau intenslf buruh dalam pengeluaran untuk
meminimumkan kos pengeluarali .

• 	 Negara yang mengamalkan sistem ekonoml pasaran bebas ialah Amerlka Syarikat
dan Hong Kong.

Siste Ekonomi Perancangan P sat
Si. t m ekonom i p ' ra l angan pusat juga d ike na l sehagai
istem ' konomi aUm

Sistem e on mi perancangan pusat lalah satu sistem ekonomi
yang keTdjaan atau badan perancangan pusat berkU8sa penul,
dalam segala aktlvitl ekonami dan membuat keputusan ekonomi.

lndivid u dan pih <1k _w; st . u dal- h~ l+lldsa la ngs ung
dalam m n entu km . kli \'il i e ku no m i d an me mhu:]t
kepull ~an ' ekonom i.
Penggunaan dan p ngagihan faklOf pengcluaran d llt'upksn
oleh h d an pa allLangan pLl at unt u k mencapai lingkat
kebajil an masyarakat ) ang optImum.

@yan
gsh

ah
Jadual 1.4 Ciri-ciri utama sistem ekonomi perancongon pusat

pemilikan
faktor
pengeluaran

Penentu
kehendak

Pembuat
pi lihan

Contoh
nega ra

Semua faktor pengeluaran seperti buruh, tanah, modal, dan usahawan dimiliki
secara mutlak oleh kerajaan atau badan perancangan pusat yang ditubuhkan
oleh keraJaan.
Individu dan pengeluar tidak mempunyai kebebasan untuk memiliki dan
menggunakan faktor pengeluaran.

Segala keputusan ekonoml yang berkaitan dengan masalah asas ekonomi seperti
apa yang hendak dikeluarkan. berapa hendak dikeluarkan, bagaimana hendak
dikeluarkan, dan untuk siapa dlkeluarkan akan dibuat oleh keraJaan melalui badan
perancangan pusat yang dltubuhkan.
Badan perancangan pusat akan merancang dan mengawal peruntukan faktor
pengeluaran serta rak agihan barang dan perkhidmatan kepada masyarakat.

Indiv du tidak mempunyai kebebasan dalam mem buat pilihan terhadap
barangan yang ingin dibeh untuk memakslmumkan kepuasan dan jenis pekerjaan
yang ingin diceburl.
Pengeluar juga tidak mempunyai kebebasan dalam pemilikan dan penggunaan
fa ktor pengeluaran unt k mengeluarkan barangan ang memaksimumkan
keuntunga n. Penggunt'lan faktor pengeluaran diteta pkan oleh badan
perancangan pusat.

Negara yang mengamalkan sistem ekonon11 perancangan pusat ialah negara Cuba
dan Korea Utara.

Baca peti kan di bawah dan jawab soaian.

Pada tahun 1949 hingga akhir tahun 1978. hampir tiga per empat daripada pengeluaran
perindustrian negara China telah dihasi lkan o!eh syar ikat milik negara yang dikawal badan
perancangan pusat dan pad a masa itu hdmpir tidak ada syari kat swasta atau firma pelaburan
asing di negara China. Dianggarkan Kelu lran Dalam Negara Kasar negara China berkembang
pada kadar tahunan purata kira-kira 5. peratus pada tempoh masa tersebut. Taraf hidup
rakyat negara China pada masa itu juga Jauh lebih ren dah berbanding dengan negara-negara
membangun yang lain. Keadaan berub, h seJak dasar pembaharuan dan dasar buka pintu
dijalankan pada tahun 1978, ekonomi negara China berkembang dengan pesat dengan kadar
pertumbuhan 9% setiap tahun. Kini. negara China telah menjadi kuasa ekonomi kedua terbesar
selepas Amerika Syarikat.

(Sumber ·http://malaycrt.(n/chinaab(/(hapt~(3/chapter30101 . htm)

(a) Jelaskan ti ga ciri sistem ekonami negara China pada tahun 1949 - 1978.
(b) Bezakan ciri di (a) dengan Hong Kong
(c) Apakah perubahan ya ng telah berl aku ke atas sistem ekonomi negara China selepas akhir

tahun 19787
(d) Adakah anda bersetuju dengan pem aharuan yang dijalankan oleh negara China? Berikan

justifikasi jawapan anda.

@yan
gsh

ah
Kelebihan dan Kelemahan Sistem Ekonomi
Pasaran 8ebas

Kepuasan Individu dan masyarakat dapat dimaksimumkan
Seti lP individu daiam sistem ekonoml Inl merupakan
pembuat keputusan yang bijak. Mereka akan berusaha
untuK memaksimumkan kepuasan masing-masing. Oleh itu.
kepL asan masyarakat adalah pada tahap maksimum Juga.

Kebebasan yang luas untuk melakukan kegiatan ekonomi
Pengguna bebas memillh barang dan perkhidmatan yang
dlketlendaki. Pengeluar puia bebas mengeluarkan barang dan
perkhidmatan yang diminta oleh pengguna.

Kecekapan dalam penggunaan sumber
Seti 3p pengeluar akan cuba rnenggunakan sumber secara
optimum iaitu menghasjlkan outpu maksimum pada kos
minimum supaya boleh terus kekal dalam pasaran.

Menggalakkan perkembangan teknologl dan Inovasi
PersalOgan menggalakkan peningkatan teknologi dan reka
ciptd baharu agar kos pengeluaran dapat dikurangkan dan
daya pengeluaran menlngkat.

MewuJudkan masyaTakat materialistik
Indi/ldu deism masyarakal cenderung untuk mementingkan
keb ndaan dan mencan kekayaan tanpa batasan.

Mewujudkan ketidakstabilan ekonoml
Turun naik harga pasaran akibat perubahan permlnlaan dan
pen waran menyebabkan ketidakstabilan ekonoml sehingga
mernbawa kepada masalah tnflasi dan kemelesetan ekonomi

Aglhan pendapatan yang tidak setara
Jurang pendapalan antara 9010ngan kaya dan mlskin semakin
bes r kerana yang kaya menjadl semakln kaya dan yang
mjs~ in menJadl semakin miskin.

Mewujudkan kuasa monopoli korporat besar
Per alngan hebat menyebabkan firma kE)Cil dan firma baharu
tldak dapat bersaing dengan firma besar. Keadaan ,lni
menggalakkan firma besar menguasai pasaran dan
me dap'atkan keuntullgan beser

Kesan luaran negatif
Untuk memaksII11umkan keuntungan, firma tidak mengambil
kira kesan negatif yang akan wUJud. Contohnya pencemaran

@yan
gsh

ah
I
!

Kelebihan dan Kelemahan Sistem Ekonom'
Perancangan Pusat

Aglhan pendapatan yang seimbang

Semua barang dan perkhidmatan diagihkan secara sama rata.

Inj menyebabkan jurang pendapatan menjadl keeil .

Sarang awam dan kebajlkan masyarakat diutamakan

Kerajaan berrnotifl<an kebajikan masyarakat maksimum. Kerajaan

hanya akan mengeluarkan barang dan perkhidmatan yang

dlperlukan oleh masyarakat.

Peruntukan sumber ke arah kebajikan rakyat

In i kerana faktor pengeluaran diagihkan melalui badan

peraneangan pusat dan mengambil kira kos sosial yang

mungkin berlaku .

Pengeluaran secara berskala besar
Sebagai pemlllk faktor dan pengeluar tunggal dalam pasaran,
kerajaan dapat melakukan aktivit i pengeluaran secara
besar-besaran dan menikmati ekonomi bidangan iaitu kos
pengeluaran menJadi rendah da harga barangan turut rendah.

Pilihan individu terhad
Masyarakal tidak mempunyai kebebasan. Sernua pil ihan dan
keputusan dibuat oleh kerajaan.

Kurang motivasi dan insentlf bekerja kuat

Individu tidak dlbenarkan mengumpulkan kekayaan secara

bebas. Keadaan Ini tidak menggalakkan mereka untuk teTUs

bekerja dan beTUsaha keras

Keusahawanan lndividu terhad
Tanpa persaingan, keusahawanan dan inovasi tJdak dapat
berkembang pesat dan menyebabkan ekonomi dalam slstem
In! tidak berkembang maju.

Risiko kesilapan dalam membuat keputusan
Keputusan ekonom i ditentukan oleh se umpulan keci l
pemerintah dl peringkal pusat. Risiko membuat keputusan
yang tidak tepal adalah lingg; dan boleh menjejaskan
kebajikan rakyat.

~
I-
!\)

C'"....
~

(Jl.... .
'JI,
!\)

3
H1,..

0

0=
3....
~
!\)
~

~
::s
I"')

~
!til
~

-
;;?
'JI
!til

~
'JI...

~

3
rr1

o
~

::s
o
3....
.~
~
CI

i
I"')

?

~
...

-

Jose Martf Memorial,
Havana , Cuba

1

@yan
gsh

ah
Sistem Ekonomi Campuran
8 	 Kelemahan-kelernahan yano wujud dalam s istem ekon omi

pasara bebas dan SlSlem ekonorni perancangan pusal telah
menyehabkan wUJudnya sistcm ekonomi campuran .

JOW ~ . J~l •
Bezakan sistem ekonomi
pasaran bebas dan slstem
e lwnomi pe rancanganFE,
pusat.

2. 	Ap kah I\elebihan s istem
e ko nomi c a m p ur an
berbanding dengan sistem
ekonomi
(a) perancangan pusat
(b) pasaran bebas

Set uj ukah an da dengan
r camf'l ur tangan keraj aan I

dalam aktiviti ekonomi sistem I
ekonomi campuran? .
Seri alasan.

Sistem ekonomi campuran ialah satu sistem ekonomi yang
menggabungkan pelbagal ciri kebalkan slstem ekonomi pasaran
be as dan sjstem ekonomt erancangan us at.

Dalam s is tem e kon o mi cam p uran , plh k 1 » aja. I dan
~ ua "P' !, n atau II I .HoI " 'ianl III III a lin
11 111a1,')-, n 1' (:1 .II 1l1~ n It dalam memperuntukkan
faklor pengeluaran d n menye lesaikan masaLah asas ekonom t
untuk menpmin ahivili ekono mi berj alan denga n lancar
dan pm duktif.
Kcrajaan akan camp ur Langan jika berlaku ketidakslabilan
dan penyelewengan dalam akLiv ll i ekono mi.
Beri kut • dalah tujuan campur tangan kerajaan dalam ekonomi:

Membekalkal1 barangan awam

engurangkan kesan eksternalitl

engawal harga barang dan perkllidmatan @yan
gsh

ah
PflrTg,malarT I<epad EkonOlTiI

Jadual 1.5 Ciri-ciri utama sistem ekonomi campuran

Pemilikan
faktor
pengeluaran

Penentu
kehendak

Individu dan pihak swasta bebas memiliki faktor pengeluaran seperti buruh,

tanah. modal, dan usahawan. Individu dan pihak swasta juga bebas memiliki

harta persendirian dan mengubah pemili kan faktor pengeluaran berdasarkan

matlamat pengeluaran.

Namun. terdapat faktor pengeluaran tertentu ang hanya dimiliki oleh pihak kerajaan

untuk mengeluarkan barang awam.

Kerajaan juga mengawal pemilikan faktor pengeluaran melalui undang-undang dan

peraturan untuk menJaga kebaj ikan masyarakat.

Pengguna dan pihak pengeluar berhak dalam membuat keputusan ekonomi untuk

menyelesaikan masalah asas ekonomi seperti apa yang hendak dikeluarka • berapa

hendak dikeluarkan, bagairnana hendak dikeluarkan, dan untuk 5iapa dikeluarkan.

Pen gguna mempunya i kuasa men entukan corak permintaan ba rang

dan perkhidmatan.

Pengeluar bebas bersaing dalam pengeluaran barang ekonomi untuk memperoleh

keuntungan yang maksimum.

Kerajaan akan membuat k putusan da mengeluarkan barang awam yang tidak

dikeluarkan atau tidak mampu dikeluarkan oleh plhak swasta.

Pembuat Individu bebas dalam membuat pilihan terhadap barangan ya ng ingin dlbell
pilihan berdasarkan kemampuan dan juga bebas memilih jenis pekerjaan yang ingin diceburi.

Pengeluar bebas dalam pemilikan dan penggunaan faktor pengeluaran untuk
mengeluarkan barangan yang memaksimumkan keuntungan. Pengeluar juga
bebas memilih teknik pengeluaran yang paling cekap un uk meminlmu mkan
kos pengeluaran.
Kebebasan individu dan pihak swasta dikawal oleh kerajaan melalui undang-undang
dan peraturan. Kerajaan ak n memilih teknik pengeluaran yang mema ksimumkan
kebajikan masyarakat.

(ontoh Negara yang mengamalka sistem ekonomi campuran iatah Malaysia, Thall nd,
negara dan Singapura.

1. 	 S,stem ekonomi merujuk kepada atu cara atau peraturan yang diamalkan oleh
sesebuah negara dalam menguruskan ekonominya.

2. 	 Terdapat ti9a jenis sistem ekonomi utama iaitu:

(a) Sist 	m ekonomi pasaran bebas: segala keputusan ekonomi dibuat oleh individu
dan pihak swasta melalui sistem mekanisme pasaran dan kera;aan tidak cam pur
tangan dalam kegiatan ekonomi.

(b) Sistem ekonomi perancangan pus.at: kerajaan membuat segala keputusan ekonomi
secar mutlak.

(c) 	Sist m ekonomi campuran: pihak swasta dan kerajaan sarna-sarna membuat
keputusan ekonomi.

@yan
gsh

ah
Batl I

( .........................................~ ..\

Mekanisme pasaran ialah
suatu proses penentuan
tingkat harga berdasad~a n
kekuatan ~~uasa permintaan
dan kuasa penawaran .

... ·· .h............ .. ... . . .. ......... . . ....................

· . J~! •
1. 	 Bagaimanakah kerajaan

Amerika Syarikat
menyelesaikan masalatl
(a) 	apa yang tlendak

dikeluarkan
(b) untuk siapa dikeluarkan

2. 	 Bagaimanakah mekanisme
harga menyelesaikan
masalah asas ekonomi
dalam sistem ekonomi
pasaran bebas?

1.2.3 	 Penyelesaian Masalah Asas
Ekonomi oleh Sistem Ekonomi

Sistem Ekonomi Pasaran Bebas

Apa yang hendal< dikeluarkan
Disele5-aikan meLalUl I I,.' JlI II int·l.lll pcngguna dan 1U3'i,1

P rut" aran f rrna di I a n II yang menentukan tingkal harga
dan kuanliti barang atau pe rkhidmatan.
Pengr-. una m e mpun ya i kebebasan m e rnilih dan
rnembdi barangan yang dimgini bagi me neapai kepllasan
yang ma ksimum.
Penge luar aknn mengeluarkan barangan yang mempunyai
perrni lilaan yang tinggi dalam pasaran llntu'k memperoleh
keuntu ngan yang maksimum.

Berapa yang hendak dikeluarkan
Disel 'ai kan melalui klUJ<;mt: pasaran alau l"ua ...a
pa at n iaitu berclasarkan jumlah permimaan dan penawaran
di pas;tran.
ln teraksi aotara kU3sa permi11laao dan penawaran dalam
pasaran akan menemukan jumlah kuantiti barangan yang
akan d ikeluarkan.

Bagaimana hendak dil eluarkan
Disele~aikan melalut pemilihan ar.1 pcngelll,lran \ an >.11 ng
"( p atau cara yang dapal meminimumkan kos pengeluaran
Penge nar akan memilih eara pengeluaran yang berintensiikan
modal alan berilllensifkan burllh berdasarkan harga
relmif lang lebih rendah dan kuantiti faklor pengeluarall yang
sedia .lda.
Kombll1asi faktor pe ngeluaran yang paling cekap pacla
kos p e ngelliaran yan g minimum biasanya akan dipilih
oleh pengeluar.

Unhlk siapa d ikeluackan
8 	 Diseksaikan melalui (1 a~ ag h 11 pend .palan wang

masyarakat dalam sistem ekonomi pasaran bebas.
Golon gan yang berpendapatan tinggi mempunyai kuasa beli
yang k bih linggi dan Aan memperolehilebih banyak barang
berha lding dengan gotongan yang berpendapalan renclah.
Agiha 1. kekayaan clalam masya rakal adalah tidak sama raLa .
Kebaj lkan masya rakat bukan yang diliLamakan .

@yan
gsh

ah
Penganalan k P da Ekonoml

Sistem Ekonomi Perancangan Pusat

Apa yang hendak dikeluarkan
Disel sa ikan melalui b,luan pe ~In ang, n pll~aL

atau I ". i.tan
KeraJaan mempllnya i kuasa mutlak dalam menentukan
jenis barangan yang akan dike illarkm. Penaguna tlda k
mempunyai kebebasan memihh dan mcmbeli barangan yang
diingLni oleh mereka.
Pengeluar juga tidak m empun yai kebeba sa n untuk
mengeluarkan barangan ya ng mcm p un ya i p rminlaan
yang linggi dalam pasaran untu k memperoleh keuntungan
yang makslmum.

Berapa yang hendak dikeluarkan
Diselesaikan melalui kuasa mutlak k· J 1.11 .

Badan perancangan pusat akan menenlll kan Jumlah I uantiti
barangan >Iang akan dikeluarkan mengi kut kep rluan rakyat
lni adalah llntuk mema stikan kualll iti bar gan aclalah
semiasa mencukupi dalam p :1Saran dan tidak wUJ ud rnasalah
lebihan awu kurangan.

Bagaimana bendak dikeluarkan
Di lesaikan oleh kaaja;.m melalui pemil !han cara pengeluaran
yang paling cekap awu meminimumkall kos pengcluaran.
Kerajaa n yang be rmallamatkan p en d uaran ou tput ya ng
maksirnum akan mengelakkan berlakunya pembaziran dan
se.baliknya meningkalkan kcbaJikan raj yal
Biasanya, keraJaan akan memilih kaed.lh pengeluanm yang
berintensifkan buruh aga r lebih banyak peluan g pekerjaan
dapal dij ana untuk mengurangkan kad. r pengangguran

Untuk siapa dikeluarkan
Diselesaikan oleh 1 r J In .

Pengguna tidak mempunyai kuasa dala1l1 mencmukan corak
agLhan bal-ang dalam masyarakat
Keraj aa n akan mem as likan ba r ngan diagihk a n
secara add, saksama dan sama rata LI luk setiap inclividu
dalam masyarakat
Kenjaan a kan mengawal tingkat ha rga barangan dalam·
pasa ran supaya semua individu mend apal hak yang sarna
dan kebajikan masyarakat sentiasa dimamakan.
Kadang-kadang kerajaan akan menjaLll1kan si tem catuan
atau kupon bagi memastikan se mlla rakyat dapat menikmmi
barang dan perkhiclmatao c.lalam ekonumi.

Bangunan Parlimen di

Havana, Cuba

........ ........................ .... ....I..~......

.. 	 Oi Cuba , segala keputusan ..~:~::
ekonomi tentang apa, berapa,
bagaimana, dan untllk siapa
dikeluarkan ditentukan oleh
kerajaan.

.... . .. . ........................ .. .......... '0' ••• • •••••• '

,,)0

Bagaimanakah kerajaan Korea
Utara menyelesaikan masalah
(a) apa yang Ilendak dikeillarkan
(b) 	bagaimana hendak

dikeluarkan

@yan
gsh

ah
Polis Diraja Malaysia dan
pengawal keselamatan 5wasta

menjaga keamanan masyarakat

Parlim e n Malaysia yang
terdiri daripada Dewan
Rakyat dan Dewan Negara
a l,a n memballaskan dan
melulu s kan peruntukan
kewangan dalam belanjawan
negara. Belanjawan negara

~~;:Lln;::anSceab:::~ ~a~~ ~::::::I::_
pengurusan sumber ekonomi

negara untuk meme nuhi

ke pet'luan ra kya t dan

memajukan ekonomi negara _

'-"~. , .............................~. . . .... ., ......... .....

Sistem Ekonomi Campuran

Apa yang hendak dikeluarkan
Diselesc'\ ikan melalui k-uasa pasaran dan kuasa 1 cr"lJuan .
Penggu na mem pun ya i kebeb asa n mem ilih dan membe Li
ba ran f, a n yan g d iin gi ni unluk m cn ca pa i ke p u asa n
yang lllaksimum.
Pengelua r swaSla a ka n me nge lu a rkan barangan yan g
memplUlyai pe rmin la n yang tinggi dala m pasa ran unLuk
mem pl ro leh keuntungan yang maksimum.
Kc -'j. n a ka n m e n gelu a rk a n barang awam ya ng
lida k d ised iakan ole h pe nge luar swasta untuk menj aaa
kebaJil, an masyarakat.

13erapa yang hendak dikeluarkan
ise le .;a ika n m e la lu i mcl,anismc pasaran un l uk

haran' 'k m mi .
lntera l-s i anta ra kuasa pe rmintaan dan penawa ran d a lam
pasa rall akan menentuka n jumlah kuamiLi barang ekonomi
yang akan dikeluarkan.

hU'Hlllli b I<lng -".J! aka n dit emu ka n ole h k rajaan
mengi),. ut keperluan rakya l melalui parlimen.

13agaimana hendak dike1uarkan
Disele_ ika n melalui pe milihan cara pengelu a ran ya ng
paling cekap atau mem inimumkan kos pe nge luaran bagi
barang ekonomi.
Pengelt ta r akan memilih cara pengeluaran yang herintensifkan
modal .tlaU berintensifkan bUll.1h berdasarkan harga reJatif yang
lebih rl nclah dan kuantiti faktor pengeluaran yang sedia ada.

e ara p"ngeluaran yang dapat m m. k imum"an I unlungaI1
akan dJpilih untuk baran I on rol.
KeraJ m akan memilih cara pengeluaran yang pa ling cekap
bagi p..:ngel uaran har- n a 'am untuk mt."tn. ksimuml-.1n
k >hajl .. l!l m,~yal kal

Umuk iapa dikeluarkan
Dise le ;aikan me lal u i orak agihan pcndapalan \\an ~
masyal akal bagi hal ang konomi.
Golo ngan yang herpendapatan tinggi mempunyai kuasa beli
yang h bih linggi dan akan l't)em perole h lebih banyak barang
berba . ding dengan golongan yang berpendapatan rendah .
Ke rajMIn a kan cam pur La ngan da la m agihan b a l~a ng
melal u i SiSl m pe rc u kaian d an subs id i supaya goJongan
yang be rpenclapatan rend ah memperoleh barang \..:e pe rluan
yang m encu kupi.

era.J 'm akan mengagihkan barang rn 'am kepada sem ua
indi\ id u untuk menjaga kebajikan rakyat.

@yan
gsh

ah

http:ksimuml-.1n

http:mengi),.ut
1.2.3

Bincang dalam kumpulan penyelesaian masalah asas ekonomi antara negara

(a) Korea Utara dengan Korea Selatan

(b) Cubq dengan Ameri ka Syarikat

Perbandingan penyelesaian masalah asas ekonomi oleh setiap sistem ekonomi: 0

Mekanisme pasaran Kerajaan • Barang ekonomi:
hendak
Apa yang

melalui mekanisme
d ikeluarkan pasaran

• 	Barang awam:
oleh kerajaan

• Barang ekonoml:
hendak

KerajaanBerapa yang Jumlah permintaan dan
meJalui mekanisme

dikeluarkan
penawaran dl pasardn
atau mekanisme pasaran pasaran

• 	Barang awam:
mengikut keperluan
rakyal

Kerajaan • Barang ekonorni:
hendak
Bagaimana Cara yang paling cekap

(meminimumkan k05 cara yang dapat
dikeluarkan memaksimumkan

memaksimumkan
pengeluaran atau

untung
untung) • 	Barang awam:

cara yang dapat
memaksimumkan
kebajikan masyarakat

Corak agihan pendapatan • Barang ekonomi:
dikeluarkan
Untuk siapa Kerajaan

wang atau kuasa beli corak agihan
individu penpapatan wang

• 	Barang awam:
untuk semua
masyarakat

@yan
gsh

ah
B tll

(~:~;; i ;;;~C;;;;~~~!~-
p em ikiran ekonomi.
prinsip atau kepercayaan
yang dianggap benar dan
satu-satunya yang dapat
diterima pakai oleh sesebuah
negara secara mantap.

" -........ ,.-. ....

Area Ibn Khaldun,
Tunis, Tunisia

1.2.4 Ekonomi Islam

setaln SiSl l'm-sis tem ckonomi yan~ diLcrangka Ll sebelunl ini,
lerdapar Sc tu dokLrin ckonom i yang berda. arkan nilal -nilai dan
ajaran Islam yang dikenal sebagai ekonomi Islam.

Ekon mi Islam rnerupakan slstem ekonomi campur an yang
berlandaskan AI-Quran dan Hadls. Segala aktiviti dan kepu usan
ek nom! rarustah berdasarkan syar!a t Islam.

Oalam ekonomi Islam, pihak kerapan, mckan is mc pasaran,
dan pihak swasta memainkan penman >'ang penting unLuk
mema ~ tikan ak tiviti ekonomi berjalan clcn ga n lancar,
proclul tif, adi! clan saksa rna.
KeraJam akan carnpur tangan Jika herlaku pellipuan ,
ke tidakadilan, elan penycle.wengan dalam akriviti d.Lln0mi.
Kejaya tn seseorang individu di dunia clan eli akhimL adalah
bergamung kepada lahar kebaJik n dan ke5ejahLrraan yang
dilakukan eli dunia ini
Seriap individu bcrhak untuk hidup dan lerj amin hak nya
dalarn mempe roleh keperluan asas masing-masing
Seliap IT1d ividu bebas fiene-an kekaraan tetLTJi lerikal dengan
batasan-hatasan t en~nLU agar lidak menJepskan ebaJ ikan
inclivic1 u yang lam dan k TJentingan rnasyara kal umum.

...................................................................~ ............. .. ......................... ...,....

Ibn Kllaldun merupakan seorang tokoh Isl am yang unggul. Hasil kerj 1
beliau m rangkumi b!dang sosiologi, astronomi, numerologi, kimia, 1
sejarah d n ekonomi. f

Ibn Khal Ciun t idak melihat fungsi utama manllsia dalam aktiviti
perekono niannya seumparn a haiwan ekonomi (economic animal).
Sebalikny beliau menganggap manusia itu sebagai manusia Islam
(islamic man) yang Illemerlukan pengetahuan ekonomi untuk memenuhi
misinya di atas muka bumi ini . Dalalll hal ini, Ibn Khaldun menekankan
perlunya manusia menjauili perbllatan jahat. Sebaliknya manusia wajib
mengikllt l ajaran Islam sebagai model lIntlik memperbaiki dirinya dan :
mesti rnemberikan keutamaan kepada kellidupan akhirat. :

(Sumber: http://www. islamgrid.gov.my/ilmu-islam/21-toj<oh-islam/53-ibn-kl1aldun) i
'..

~ •••••••••••••••••••••••••• . •••••••• ,0 "

@yan
gsh

ah

http://www.islamgrid.gov.my/ilmu-islam/21-toj<oh-islam/53-ibn-kl1aldun
Pengellalan kepada Ekonoml

Ko nsep pemhangunan ekonomi ci a am eko nomi Islam
mcliputi pClllhangunan insan secara meny luruh iailU dari
( oi pemban unan fi.zikal (kebendaan) dan kerobaniao

Kegialan ekono mi yang cl ip lankan d.tiam ekonL1mi Islam
me n.lpakan s bahagian d 'lripada KC c1lruhan <;. (lID hidup
scorang 1.. lam .

kh il ll , wUJudn "i p r" lIlgan an adil dln 11 ma
an lJ.ra mdi -jdu unLuk p~ngelua ran barang yang I alaI agar
penlbazi ran sumhcr dan peninclas n Lt rhadap inclividu lam
lIdak berlaku.
C()nwh ncgara yang mcngalllaikan ekonomi Islam ialal Arah
audl clan Brunei.

MasJid al'Haram, Masjid Sultan Omor Ali Saifuddin,
Makkah. Arab Saudi Bondar Sen Begawan, Brunei Darussalam

.................................................................................~ ...~.....~.~.~.~.~.......~, ........... ..., .. .. ...................................................-....

r ',.~~' '\ \\~)~~~- '
Ara b Saudi mel'u pakan tempat as a! agama Islam ~ __ .' ~:y ' ~ ,

., ~~ _~.~"'!). J lK:",IIp'_~' -, 1-...... , .:l:::::::.dan tempat lahir Nabi Muhammad SAW. Bendera Arab

Saudi mempunyai dua kalimat syah adat yang berert i ~UlI."'lT.'7: ) ) t

"Tidak ada Tuhan selain Allah dan Nabi Muham mad SAW ·, \ t
........-- :-1 - ~ ialah utusan-Nya·.

J -' < \:~~\ :Arab Saudi juga dikenali sebagai "Tanah Dua Masjid

Suci" yang merujuk kepada Makkah dan Medinah, dua . Arab saUd~~-
tempat pa ling suci dalam Islam . Arab Saudi merupakan
 ~ - ~ . -,.\ / . pengeksport petroleum dan negara yang mempunyai

simpanan petro leum terbesar di dunia.
 ~~~- ( ....--1'(Sumber: https://www.cia.gov/library/ publications/

) ~' ~ ~
the-world-factbook/g~os/sa.html)

/" ~ ~\ ...r- laulAraD

I ~~~

.... .._••••• ..... ... ........~ ••• r •• _ ...........
f"'.

@yan
gsh

ah

https://www.cia.gov/library
·........ .--.......... ..~ ..... -.... ... ..... ~." ....

Dalam ekonomi Islam,
fal<tor pengeluaran adalah
hak milik mutlak Allah
S.W.T. Setiap individu hanya
merupakan pemegang
amanah atau khalifah
Allah untuk mengusahakan
sumber ekonomi tersebut
untuk kebaikan manusia
sejagat. Pembaziran faktor

t pengeluaran adalatl ditegah.
........... ,.................................. ...

. J~I
•

1. 	Apakah perbezaan antara
bentuk persaingan yang
wujud dalam sistem
ekonomi pasaran bebas
dan ekonomi Islam?

2. 	 Bagaimanakah perbezaan
bentuk persaingan tersebut
memberi kesan kepada
ekonomi masing·masing?

Ciri-ciri Utama Ekonomi Islam

Pada dasa nya, ekonomi Islam merupakan saw cabang dalam
slstem ekonomi carnpuran. Oleh itu, ekonomi Islam mempunyai
ciri-ciri yallg rnirip dengan slStern ekonomi campuran . Namun ,
e konomi { lam juga mempunyai beberapa unsur unik dan
lersendiri seperLi berikuL

Sebagal sebahagian darlpada keseluruhan sistem hidup Islam

Wujud persaingan yang adil dan saksama antara individu

Keseimbangan antara kepentingan individu dan masyarakat

Sebagai s ebahagian daripada keseluruhan sistem hidup I lam
Matlamat ekonomi Islam adalah untuk mencapai 1
iailU m..:ncapai keseimbangan antara kebahagian inclivid u dan
masyat lkm di dunia dan akhirat
Segala kegiatan ekonomi yang berlandaskan ~yar i al Islam
c!iangg lp sebagai. ibadah dan akan diberi ganJaran pada
hari akhirat.
Keputu n ekonomi haruslah berdasarkan prinsip dan hukum
Islam iJ itu . I dan I

Pengduaran barang dan perkhidmatan adalah un tuk umat dan
aktivili ekonomi yang dijalankan mencerminkan keseluruhan
hidup slam.
Aktivill ekonomi yang tidak halal se perti penyeludupan,
perjud lan, pengeda ran dadah dan p nipu an adalah
diharam kan sarna sekali .

\Vujud persaingan yang adil dan saksama anLara iDdividu
lndividll dan pihak wasta adalah hebas mencari dan m mil iki
kekaya Il1 di dunia demi kebajikan dan kesejahteraan di dunia
dan akltirat asalkan udak bert ntangan dengan hukul11 islam
PenggLJ na dan piha l, pe nge luar be rhak dalam me m bual
ke pUl u an ekon o mi untuk me nyel esalkan masa lah
asas ek nomi.
Penggll na mempun a i ~ebeh asan memtlih ba rang
clan pl rkhidmatan yan g ha lal dan J rtis pekerj aan yang
ll1gin d lceburi. .

P ngelu ' I hebas h l'saing dalam pengeluaran barangan un lU k
mempcroleh keum ungan .
KeraJaan akan mengawal kebebas, n pengguna dan pengeluar
mela lUl undang-Llndang dan p ralman.

@yan
gsh

ah
Pengena1an kepada El<anoml

,..

Keseimbangan antara kepentingan indh idu dan masyarakat
Kepentingan awam adalah lebih diutamakan berbanding

dengan kepentingan individu.

Kerajaan akan membuat keputus.m ekonomi dalam

pengel uaran barang awam untu k m (,; mastikan kestab ilan

ekonomi dan kebajikan masyarakat t rjamin.

Sasaran p ngeluaran adalah llntuk semua masyarakat.

Setiap indivi.du dijamin memperoleh barang keperluan asas.

Prinsip ~ ()( I a '1 amat dipenr mgkan dalam aspek

penggunaan dan pengelllaran sesuatu barmg dan perkhidmatan.

Individu yang cukup syarat dikehencJaki membayar _ II 1

untuk diagihkan kekayaan mereka h pada golongan yang

huang kemampuan.

Zakat berasal daripada perkataan Arab ·zaka· yang bererti p nambahan atau kesucian . Dari segi bahasa,
zakat membawa makna kesuburan, kesucian , keberkatan , dan kedamaian. Dari segi syarak pula, zakat
merupakan cukai ke atas harta yang diberik ...·n kepada orang yang berhak menerimanya .
Antara kepentingan zakat ialah :
• Menyucikan dan Illenjaullkan Ilati pemilik iarta daripada sifat tamak dan kedekut
• Melahirkan golongan muslim yang sanggu berkorban untuk kesejahteraan orang lain
• 	Merapatkan jurang perbezaan pendapat an golongan yang kaya dengan golongan yang kurang

berkemampuan
• Memupuk perasaan sayang-menyayangi, belas kasihan , dan tolong-menolong terhadap golongan yang

kurang bernasib baik

8ahagikan pelajar kepada beberapa kumpulan .
1. 	 Setiap kumpulan dikehendaki membuc t perbandingan ekonomi Islam dengan sistem ekonomi

yang diamalkan oleh Amerika Syarika1 dari aspek yang berikut:
(a) 	 Pemilikan harta
(b) 	 Matlamat pengeluaran

2. 	 Wakil kumpulan perlu membuat pembentangan di depan kelas.
3. 	 Kumpulkan semua hasil kerja kumpulan dalam bentuk folio.

1. Ekonomi Islam merupakan saJah satu sistem ekonomi campuran yang berlandaskan Q
AI-Quran dan Hadis. 	 .

2. 	 Antara ciri utama ekonomi Islam ialah:
(a) Sebagai sebahagian daripada keseluruhan istem hidup Islam.
(c) Wujud persaingan yang adil dan saksama antara individu.
(b) Keseimbangan antara kepe tingan individu dan masyarakat.

3. 	 Segala aktiviti dan keputusan ekonomi tentang apa, berapa, bagaimana, dan untuk
siapa barang dikeluarkan haruslah berdasarkan syariat Islam.

@yan
gsh

ah

http:indivi.du
--=--- ----

Peta Konsep

IImu ekonomi

• 	Sumber terhad (buruh ,
tanah, modal, dan usahawan)

• 	Kehendak tidak terhad

Masalah ekonomi

• 	 Kekurangan
Pilihan
Kos lepas

Masalah asas ekonomi

• Apa - Jenis barang
• 	 Berapa - kuantiti barang

Bagai mana - teknik
pengel uaran

• 	Siapa - corak agihan
barangan

Sistem ekonom i

Pasaran bebas - tiada
campur tangan kerajaan

• 	Perancangan pusat
kuasa mutlak kerajaan

• 	Campuran - pihak swasta
dan kerajaan bekerjasama

lsi rumah

• 	 Kekurangan - pendapatan l
wang

• 	 Pilihan - memaksimumkan
kepuasan

• 	 Kos lepas - barangan kedua
terbaik yang dilepaskan

Firma

• 	Kekurangan - faktor
pengeluaran
Pilihan - memaksimumkan
keuntungan
Kos lepas - keluaran kedua
terbaik yang dilepaskan

Kerajaan

Kekurangan - sumber hasil
kerajaa nl cu ka i
Pilihan - memaksimumkan
kebajikan masyarakat
Kos lepas - projek
pembangunan kedua terbaik
yang dilepaskan

Keluk kemungkinan
pengeluaran

Penyelesaian masalah asas ekonomi

Campuran

Apa - kuasa pasaran (barang ekonomi) dan kerajaan (barang
awa m

• 	Berapa - mekanisme pasaran (barang ekonomi) dan kerajaan
(barang awam)
Bagai rn ana - cara yang memaksimumkan untung (barang
ekonomi) atau kebajikan masyarakat (barang awam)

• 	Siapa - corak agihan pendapatan (barang ekonomi) dan
ke raj aa n (barang awam)

Ekonomi Islam

Ciri-ciri utama:

Sebaga i sebahagian daripada keseluruhan sistem hidup
Islam

• 	 Kesei m bangan antara kepentingan individu dan masyarakat
• 	Wujudnya persaingan adil dan saksama antara inidvidu

Pasaran bebas

• Apa 	- permintaan
pengg na

• 	 Berapa - mekanisme
pasaran
Bagai mana - cara
yang emaksimumkan
untung

• 	Siapa - corak agihan
penda patan

Perancangan pusat

• 	Apa - keraJaan
• 	 Berapa - bilangan

keperluan rakyat
• 	 Bagaimana - cara

yang memaksimumkan
kebajikan masyarakat
Siapa - diagihkan kepada
semua rakyat

@yan
gsh

ah
-----------------

P-·ngenalan kepaaa Ekonr m

Pengenalao kepada Ekonoml

Konsep Kekurangan. Sistem Ekonomi dan PenyelesiJlan
Pilihan, dan Kos Lepas Masalah Asas Ekonomi

IImu ekonoml

Faktor pengeluaran iJ

Konsep kekurangan dan pillhan b

Konsep kos lepas b

Keluk kemungl<inan pengeluaran

• MaXilah a5a5 ckonom l

a Faktar Pengeluaran

Tanah Buruh Usahawan Modal

Anugerah Tuhan I ~ufl l bangan tenaga Menyetaraskan filktor Alat I J otera I mod;iI
alam semula jadi fizjkall mt'ntai pengeluaran yang lain wang dalal11 proses

Penawaran terhad manusta Sanggup menanggung p!!nglOl <Iran

Sumber di atas Buruh mahir I tidak rislko perniagaan Mentngkatkan

permukaan ! dalam
perut bumi

mahlr Kreatif, Inoval if, dan
(Ida\{ mudah putU5~

produhtlvltl dan
kecekapan pengeluilfan

b Penyelesaian Masalah Ekonoml oleh Unit Ekonoml

Kekurangan  sumber pendapatanfwang

Penyelesaian

Masalah

Ekonomi

{ Pilihan ~ memilih barangan yang memaksimumkan kepuasan
lsi rumah

Kos lepds kepuasan yang mungkln daripada barangan kedua terbaik )lang
terpaksa dllepaskan

• ;~~:~ ~g::~l~:~:::::;~::=~:i~::kan ke,untungan
Firma

• Kos I s - keuntungan yang mungkin darlpada output kedua terbalk yang
{ lerpaksa dil paskan

Kerajaan

@yan
gsh

ah
o 	Selepas mempelajari bab ini, anda dapat:

1.1 	 Konsep Kekurangan, Pillhan, dan K08 Lepas

U Mentakrif ilmu ekonomi

D 	Menjelaskan konsep kekurangan dan pilihan

o 	Menerangkan faktor pengeillaran bum , modal, tanah, dan llsabawan

o 	Mendefinisikan kos lepas dan menerangkan konsep kos lepas melalui analisis satll situasi

o Menjelaskan implikasi pilihan individu, fi rma, dan kerajaan dari aspek kos lepas

D Menjelaskan konsep kos lepas melailli analisis kelllk kemllng inan pengeluaran

1.2 Slstem Ekonomi dan Penyelesaian Masalab Asas Ekonomi

D Menyatakan maksud sistem ekonomi

C Menyatakan masalah asas ekonomi

L Menjelaskan masalah asas ekonomi apa, ber pa, bagaimana, dan untllk siapa barang dikeluarkan

r--' Memberi maksud ringkas ten tang sistem ekonomi pasaran bebas, sistem ekonomi perancangan
L- pllsat, sistem ekonomi campuran, dan >konomi Islam

D 	Menghuraikan ciri-dri sistem ekonomi pasaran bebas, sistem ekonomi perancangan pllsat,
sistem ekonomi campuran, dan ekono i Islam

Membandingkan ciri-ciri utama an tara :.etiap sistem ekonomi

Menjelaskan penyelesaian masalah asa:- ekonomi oleh setiap sistem ekonomi
-------'

C 	Membandingkan penyelesaian masalah asas ekonomi ntara setiap sistem ekonomi

--~ITG]oIT(]
......................... _ ... _ ..... r .-: ..............................................--	 .

1..1 Konsep Kckurangan, Piliban, dan Ras lepas 	 Jill I (Choice)
1111 ~ 'Ill I Il It I• 	 I IL d (L((bow)

(Limited economic f'eSOLm ( s)
• 	 I I nOlll1l (EcOIw mics )

( Land)
I 1m fll" .. ' I. r I (Factors oj prod~lcl i ( ' n )

(EntrcprCllcll r ) · I irm. (Fi rm )

• 	 Hili UI I J I' r II II 1..2 Si tern Ekonomi dan Penyelesaian Masalah
i., I (lncreus ing opportunity costs Asas EI onomi

oj production) 	 I , ql

r 1. (HOllsehold) (Basic economic problcm)
• h. hcmL11 ljct, ll' 11' d (Unlim ited des i rt s)

. ~ (Ecqmom ic sysLt'm)
• KcJ uran '"n (Scarci ty )

1 I n (' 11 I l I I 1 (MLx:cd economy)
• II III ,1111 I rr I'l ll". ran • I k n0I111 1 I •• (ls!a mic economy)

(ProdLlction posslbiliLy curve )
I \I 11 I [1< 1/ I" "I

(Governmcnt)
(Free-market economy )

(Opportunity cost)
• J I I I m 11 11 Jl '\I II • I' pl! .1

I .111 1 -I, m (Economic problem)
(CentmUy -p!anl!ccl or co mmand econo my)

10(111 (Capita!)

@yan
gsh

ah
Latihan Sumatif U

e oala Obj if

Arahan: Tiap-tiop soolan diikuti oleh empat jowapon pilihan. Pilih satu jawopan yang paling tepat.

1. Masalah kekurangan berlaku kerana
A faktor pengeluaran adalah tidak ter ad

dalam ekonomi
B kadar pertambahan penduduk yang

tidak terkawal
C I ehau an dan kepupusan sumber aJam

semula jadi
D fakt r pengel uaran adalah terhad

be rb an d ing d enga n kehe ndak
yang pelbag i

2. 	 Gambar di bawah menunj ukkan sej ills
faktor engeluaran.

Mesin pencetak 3D

Pernyataan manakah yang mcnggambarkan
sumber ekon mi tersebut? .
A 	 Mempunyai penawaran yang tidak

terhad
B 	 Tidak mempunyai 'os lepas
C Memban tu meningkatkan ling kat

ke ekapan pengeluaran
D Menggabungkan faktor pengeluaran

yang lain

3. 	 Maklum at di bawah adalah berkaitan
dengan masalah ekonomi.

Nasrul menggunakan wang saku
harian ya RM 12.00 untuk makan nasi
ayam d i Restoran Mydin dan tidak
membeli buku cerita kesuka nnya.

Apakah k05 le pas yang dih adapi
oleh asrul?
A Nasi ayam
B Buku -erit
C Restoran Mydin
D Wang belanja harian RJ\11 2.00

4. 	 Jadual di bawah berkaitan dengan masalah
ekonomi yang Jihadapi oleh Syarikat Serio

p o 100

Q 20 80

R 60 50

5 80 20

Jika Sya rika t Seri m enu ka r teknik
pengeluara n dar ipada Q kepada S, k05
lepas untuk mengeluarkan 80 botol s s
tomato jalah
A 20 botol 50S tomato
B 40 bOlOI 50S tomato
C 60 botol 50S cUi i

D 80 botol so cili

@yan
gsh

ah
I

5. 	 Gambar dJ bawah be rka itan de ngan
masalah asas 	 konomi yang dihadapi oleh
e uah syarikat perab t.

Syarikal akan mengeluarkan salu ski

perabol sofa yang dlkenal sebagal 'Comfortable

pada tahun hadapan unluk memenuhl perminlaan

yang linggl danpada 9010n9an alasan yang

berpendapatan antara RM12000 hlngga

RM18 000 sebulan.

Pilih ma alah as.as ekonomi yang sud th
disele alkan olch syarikat ter 'ebut.
1 Apa yang hendak dikeluarkan
II Berapa yang h ndak dike1uarkan
III Baguimana hendak dikeluarkan
IV Untuk siapa dikeluarkan
A I dan IT C II dan III
B I dan IV D HI dan IV

6. 	 Apakah y- I g digambarkan oleh kelnk
kem ungki nan pengeluaran motosikal
dan roti?
A Menu njukkan hubunga n antara

kuantili output dengan jumlah faktor
p ngeluaran antuk rnengeluarkan
motosikal dan roti

B 	 Menunjukkan jumlah motosikal elm
roti yang dapal dlke luarkan dalam
sllatu tempoh masa tertentu

C 	 Menunjukkan kos pengeluaran yang
ditanggung untuk meng luarkat
moto ika! dan roti

D 	 Menunjukkan kuantili motosikal dan
roti Y< ng b leh dike luarkan apabila
menggunakan semua faktar yang aJa

7. 	 Maklumat d i bawah berkaitan dengan satu
sistem ekonom i.

Per aingan adalah :e(Ma bebas antara
perrgeluar untuk menca.ri keunlungan
tanpa kawaJa daripada kerajaan.

Pernyataan manakah menggam barkan
item ekonomi di ata ?

A Harga barangan ditetapkan oleh ba an
pera.l1cangan pusat

B Keputusan ekonomi adalah sel ara
dengan hukum syariat

C Pilihan ll1dividu terhadap barang dan
perkhidmatao adalah erh d

D Individu bebas memiliki kekayaan dan
mengaglhkan f ktor pengeluaran

8. 	 Pa angan manakah benaI tentang
perbezaan a o tara j le rn ekon mi
perancaogan pusat dengan sistem ekonorni
pasaran beba ?

,

Pembuat Kerajaan
keputusan atau badan

perancangan
pusat

Plhak
swasta dan
individu

II Motif Me jaga
kebajikan
masyarakat

Mengaut
keuntungan
yang
maksimum

ill Penentu
harga

Mekanisme
pasaran

Kerajaan

Persamgan Wujud
persaingan
bebas antara
pengeluar

Pengeluar
tidak bebas
bersalng
untuk
menguasal
pasara

A 1 dan II
B
C

I dan IV
ndanm

0 III dan 1V

@yan
gsh

ah

http:menca.ri
II

~11genalan epa a Ekonornl

9. 	 Masalah asas ekonomi 'apa yang bendak dikeluarkan' diselesaikan oleh ekonomi Islam melalui
A corak agihan pendap tan masyarakat
B permint an yang tin ggi dalam pasaran
C keperluan masyarakat yang berland 'kan hu um syariat
o 	 sistem catuan yang berdasarkan kcpada keperluan masyarakat

10. 	 ilih padanan yang tepat mengenai cara penyelesaian masaJah asas ekon mi antara sistem
ekonomi perancangan pusat dan islem ekonoml campuran.

Apa yang hendak
dikeluarkan ri nggi dalam pasaran

r Ditentukan oleh permintaan yang

Berapa yang hendak Ditentukan oleh plhak pengguna Ditentukan ole kerajaan
dikeluarkan dan pengeluar

ITt Bagaimana hendak
dlkeluarkan

Ditentukan oleh kerajaan
berdasarkan matlamat untuk
menjaga kebaJlkan rakyat

Teknik pengeluaran yang
memaksimumka keuntungan

tv Untuk siapa
dikeluarkan

Ditentukan oleh kerajaan sepenuhnya Mengikut corak agihan
pendapatan wang

A I dan II B 1 dan TV C II dan III D III dan IV

mSo Ian Esei

Arahan: Jawab soa/an-soo/an yang berikut.

1. (a) Gambar berikut berkaitan dengan faktor pengeJuaran .

(i) Terangkan empat ciri faklor pengeluaran inL
(i i) Dengan contoh yang se ·ual. jel skan kon ep keku ranga n dan pili han bagi unit

ekonomi ini.

2. (a) Deng n contoh yang esuai, jelaskan konsep kos lepa. bagi lllli t firma.
(b) (i) Apakah maksud keluk kemungki n' n pengeluaran?

(ii) Nyatakan Uga andaian untuk anal isis keluk kemungkinan pengeluarall .

@yan
gsh

ah
Bal

3. (a) Maklumat di bawail menunjukkan masalah ekonomi yang dihadapi oleh kerajaan.

Meml in. J. Ian Taya h h, ru

dt en I kandar. Perak dengan

ko RMI. jutn

Membma sekolah mencngah
dan baharu eli Gopeng, Perak dengan

ko R [2.2 juta

/
}umlah hasil kerajaan

anyak RM3.0 juta

Jelaskan cara penye1es ian ma alah ekonomi di ata .
(b) 	 lela kan dua kelebihan ekonoml Islam berbanding dengan sistem ekonom i pasaran

bebas.

4. 	 (a ) Kerajaan wajar campur tangan dalan aktiviti ek n mi agar kebajikan rakyat terjaIDirt.
Ben uJasan anda tentang pernyataan di atas.

(b ) 	 Makl w11at di bawah berkaitan dengan c.iri -ciri . i tern ekono mi di n egara P dan
ncgara Q.

tolif pengeluaran rang
mengutamakan keuntllng.m
mabimum

• 	 Mengeluarkan barang yan't
dnnmta leh pa aran

negara P

• 	 Ml til' pengeluaran rang
mengutamakan kebajikan
mas),arakal

• 	 Mcngeluarkan h.1J'allg .\wam

negara Q

(i) 	 Apakah si tern ekonomi negara P dan negara Q?
(ii) 	 Bezakan cara penyelesaian m.1 alah I as ek nomi yang berikut oleh si tern ekon mi

negara P dan negara Q:
(aJ Berapa yang hendak dikeluarkan
(bJ Bagaimana hendak djkeluarkan
(c) 	 Untuk siapa dikeluarkan

5. 	 Jadual di bawah menunjukkan kombin 51 pengeluaran bagi dua jenis barang dalam
sebuah ekonomL

-

Baral19 p.e~99una
.(unlt),

A 0 100

B 10 90

C 20 70
i

0 30 40

E 40 0

(a 	 Lukis keluk kem ungkinan pengeluaran pada kerta grar.
(b) 	 Berdasarkan keLuk kemllngic.inan pengeluaran eli (a), jelaskan konsep ko ' lepas yang

semakin meningkat.

@yan
gsh

ah
6. Perbualan b rikut berkaitan dengan 51 tern ekonomi dua buah negara.

~ 	 21 :03 H+ :: .1111

lam)"

Hal Samad, sudah lama kita tidak berjumpa

rsejak ka mu berpindah ke negara A ..

"" Sama~t
Ya, tidak sangka saya telah menetap

di negara A selama 3 tahLIn.

Zal'l'hn

Bagaimana prestasi perniagaan
roti kamu dl negara A?

Sam<ld .. 1

. Boleh dikira b~

--------- ~
I amu m sti dapat untung yang ambn

banyak kerana kamu bebas untuk
mengumpul kekayaan ...

..-:--~-- -----	 --'-;;.------ '
Samad

Ya, memang belu!. Menetap di negara A ada
baik dan buruknya. B kan semuanya baik.
Bagaimana pula dengan kamu? Sud all ada

I berapa orang anak s karang?

Zambn

Tiga , semuanya nakal tetapi comel. ..
Nasib baik kerajaan mem eri wang bantuan
perseko ahan. la memang meringankan
beban saya.

Samad

Bagusnya kalau macam itu.

(a) 	 (i) Jelaskan tiga perbezaan iri istern ekono 1i yang dial alk n di negara Zarnbri dan
di negara Sarnad.

(ii) 	"Menetap di negara A ada bajk dan bUfLlknya". Je.laskan perny~taan ini.

(b) 	 Bed pendapat anda tentang kesan pemberian wang ban uan per ekolahan oleh
ke rajaan,

@yan
gsh

ah
Bab 1

Endk Murli ialoh seorang pengus ha dan per ka kasut yang terkenal di Bayan Barn, Pulau Pina ng,
Syarikat kasllt beliau mengelunrkan pelbaga jeniS kasut wanita untuk pasaran t m patan dan juga
dieksport ke rantau negar -nega ra ASEAN. Bersempena dengan sambutan ulang ta hun syarikat yung
ke-10, Endk Murti t la h mengha silkrul satu siri kt1sut wanita yang unik iait 'Comfortness', yang khos
disosarkan kepadn golongan wanita korporat yang berpendapatan tinggi.

Untuk menguasoi pnsoran kasut tempatan yang semakin meluas, syorJkat Encik Murli tel h meHbatka n
din dalam pengeluaran kasut lelaki. ladual di nawah menunjukkan kombinasi barang ya ng dikeluarkan
oleh y rikut En 'k Murti:

KCI!>ul wllnila (pasong)

A 200 o
B 	 12

C 80 120

D o 200

Dalam mesyuarat pengurusan syorikat yang terkini, keputusan telah diambil un tuk meningkatkan
kupaslti pengeluaran kliang sebouyak 10 pe 'atllS. Syankat ok n menamb hk n penggunaan m Sin
dan perala tan moden da la m proses pengeluman sllpaya matlamat syankat dapa t di opaL

Dalam usaha mengembangkan lagi pemiaga tn syorikot, dengon jumlah wang sebanyak RM1.5 jut f

Encik Murli tela h mengesyorkan dua cadangan luitu sam ada membina sebuoh kilang pembu tan
yang baharu di Bow K wan, Pula u Pinang a au pun mengambil aUII syankat pesamg ioit I SYOIikat
Sen Wani Sdn . Bhd. Akhirnya, keputusa n teluh dlornbil untuk mem ulakan proses penga mbilalihan
ke alas Syarikat Seri Wani Sdn. Bhd.

Pado minggu lalli, syoI; kat End k M urli telah menenma notis amman bertulis daripada pibak J baton
Alom Sekitar ulau Pina ng (JAPP) kerana menyalurkan bal1.an huangan ke sungai yong berhompiran
dengan kilang beliau. Tanpo rnenolnk ton 99 n gjowab sO ' ial ya ng ha rus dipikul, Endk Murli Lelah
me gombil longkoh yang dro tik untuk menyelesaikan masalah tersebu t.

Serda arkan 'itua i di ata., jawab soalan beri~ Ul.

(a) 	 Apakab masalah asas ekonomi yang telah berjaya diselesaikan o!eh syarikat Encik Murh datum
pengeluaran emp na sambut, n ulang tahun syarikat?

(b) 	 (i) Hilung kos lepas yarikal Endk Murli apabila kombmasi barang ber ubah daripada titik B ke
titik D.

( ii ) Dengan menggunaka n kertas gTaf, lukis keluk kemungki nan pengelua ran arikat
Enclk Murh.

(c) 	 Jelaskan kesan terhadap syarikat Encik t-.llIrii jika perancangan yarikat berjaya dicapai.

( ) 	 Jelaskau cara penyelesaian masalah ekonomi 01 syarikat End.\..: Murli .11am usaha mengembangkan
Iagi pem iagaan syarikat.

(e) 	 Jela kan kesan terhadap yarikat Ened" Murli jlka pihak labatan Alam Sekitar Pulau Pinang

mengambillindakan und ng-undang tel hadap yarikatnya.

@yan
gsh

ah
PengenBlan kllpa EKonomr

Praktis

Arahan: Lengkapkan peta pemikiran di bawah.

1. Nyatakan ciri faktor pengeluaran berikut.

2. Lengkapkan masalah asas ekonomi berikut.

Masalah Asas Ekonomi

(a) (b)

Penentuan Penyelesaian Penentuan Penyelesaian
I I I I

Perm intaan Jenis
~.. Tekni~ cekap

--~~.

barangan masl'arakat 1'an9 dapat
memaksim urn kan

keuntungan

(c) (d ) I

I
Penentuan Penyelesaian Penen tuan Penyelesaian

I I I I
Cora k agihan

barangan

@yan
gsh

ah
yah anda telah mengemukakan bcberapa soala n untuk uncia.

1. Tahukah anda baga imana harga sayur d it n tukan dj pa ara n '!
2. Men CTapakah halga sayur b Ieh lurun naik tIi pasaraI1? 	 .
3. 	Apa bila har Ta ii i merah rneningkat dengal li nggi, dakah anda ma~ih mcmb Iinya atau cari cili

lai n yang lebi h rn ura h?
4. Apa kah faktor yang mempengaruh i pc rm in taan da n penawaran sayur di pasaran'?
5. J!ka anda ialah pen jual. adaka h peningka tan harga sayunesuatu yang menguntungkan'?

'e1epas mempela jarl bab ini, cuba anda jal.vab alan-soal n ang d ikemu kakan oJel1 aya h anda .

Har! In i hart mlnggu, an a ef pat IJ r 'mba ng deng, n aya h
anda c;ema 'a mcmbaca surat khaba r eli ruang ta rn u umah
anda. lJerikut ada lah sa lah c;at'll I juk yang anda baea.

KUALA LUMPUR

Sayur OklobQr
Kdngkung M2.00
Salad 4.00
Llmau nlp!s 4.00
Ci"k~1 5.00
Cill merah 8.00
8ayam 350
Ttmun 1.50
Kacang panjang 3.00
Urn ke!edek 1.80
Sengkuang I.BO
Sawi 6 .00

JOHOR BAHRU

Sayur Ohtober
Baynm RM3.67
Gilt merah 14.00
Halla 4 00
Kacang buncis 6.00
Kangkung 250
Kobls bulat 3.00
Kob,s bunga 6.00
Kob'6 palliang 4.00
Tlmun 3.00
Tomato 8.00

November
RM~5O

600
5.50

10.00
16.00
4.50
300
400
180
150
400

November
RM2.S0

11 00
~.50

6.50
2.50
3.00
6.50
450
lOO
6.00

@yan
gsh

ah
DaLam pa aran, I k usa pa aran ia;
inl raksi antara pemlint an pl!n una (kngan p na\\aran pl!ngeluar.
Hurga arang uan per 'hldmal n m ~mainkan peran ' p nlin~ d'lam
mencntuJ... n li:u Inti!1 p 'nnin aan t.I:.m p nawaran di ~amping faktor
penentu yan~ II In . Konsep keanjalun harga permintaan dan keanjalun
harga pena anI 1 serta r I II" ang mempengaruhinya LUmt uibin ang

I

• Pemlintaan
• Penawaran
• B rang pengganti
• Barang penggenap
• Lebil1an'permlntaan
• Lebihan penawaran

Standard Kandungan: • Keseimbangan pasaran
2 1 Keselmbangan Pasaran • KeanjaJan permintaan
2 2 KeanJalan Harga

• Keal jalan penawaran

@yan
gsh

ah
I

i

i
I

2

,

Keselmbangan Pasaran

Apakah yang dijelaskan oleh hukum per'mintaan dan penavvaran"l
Bagaim cm akah keluk permintaan atau penavvaran individu dan

(~:;i,:i~~~~c;':~~~;~'i

Iran, Iraq , Kuwait , Arab dan
Saudi Venezuela berdasarkan
I~onferensi Bag1ldad tahun 1960.
Tujuan awal pernbentukannya
adalah untuk menjaga
kestabilan harga minyak
dunia demi ke pentingan

:. negara-negara anggotanya.
........................................................... .. ........

pasaran dibentu "I

Apakah faktor-faktor' yang mempengar'uhi permintaan dan
penavva ran sesuatu barang di pasaran?
Mengapakah kuantiti permintaan dan penavvaran akan berubah
vvalaup un harga tida k berubah?
Apakah perbezaan antar'a pen gembangan perm intaan atau
penavvaran dan pertarnbaha n permlntaan atau penavvar'an"l
Apakah perbezaan an ta ra pen g uncupan per'mintaan atau

penavvaran dengan pengurangan permi ntaan atau penavva r'an"l
Dalarn keadaan bagaimanakah pasaran dikatakan telah mencapai
keseim ngan?
Apakah yang akan berlaku terhadap pasa ran apabila permintaan
atau penavvaran berubah I

SEP LALU

Renungan terhadap Penentuan Harga
Tu run naik harga barang adalah norma paSe ran. Apabila p rm intaan melebihi penavvaran , harga
akan meningkat dan apabila penavvar'an me leb ihi permintaan harga akan jatuh. Ini hukum pasaran
bebas. Seperti barang-barang lain, penuru l1an dan kenai kan harga minyak mentah dunia juga
ditentukan oleh permintaan dan penavva rannya vvalaupun dasar Pertubuhan Negara-Negara
Pengeksport Petmleum (OPEC) Juga boleh mempengaruhi pengeluaran dan harganya Apabila
harga minyak dunia meningkat secara mendadak, kos bahan api akan meningkat dan menyebabkan
semua kos pengeluaran serta barang runclt juga meningkat. Setiap kali harga ba rang-barang
runcit dinaikkan, rakyat akan mempersoal ka n kenaikan harga tersebut dan para penlaga akan
dlpersalahkan kerana menaikkan hal·ga. Sebenarnya turun naik harga barang di pasaran, satu hakikat
yang boleh diterima oleh rakyat jelata tetapi apablla kenaikan harga adalah melebihi daripada paras
normal, atau harga meningkat secara berlebJhan,
ia akan membebankan ban yak pihak Benarkah
harga boleh menjadi satu mekanisme yang dapat
menyelesaikan masalah lebihan atau kurangan di
pasaran dengan baik?

(Dipetik dan diubah suai daripada 'Kenaikan harga ma~anan:

Mengapa dan apa seterusnya' oleh Prof Datin Padllka

Dr. Fatimah Mohamed Arshad, UPM, 25 Feb 2016)

Permlntaan dan penawaran menentukan harga
barang . Leblhan permintaan menyebabkan harga
naik dan leblhan penawaran menyebabkan I arga turun, Adam Smlitl menyifatkan sistem
harga sebagai "tangan tak nampak" (inVI ibfe hand) yang akan mengatasi masa lah
lebiha atau kurangan di pasaran sehingga oasaran mencapal keseimbangan laitu LIb
permintaan pasaran sama dengan penawardn pasaran ,.,

@yan
gsh

ah
,,- • ran

2.1.1 Hukum Permlntaan ..iii:;~:£;ii:~:~::; i
Permintaan merujuk kepada kelnginan dan k mampuan seseorang

hal atau faktor lain tidak
indlviClu untuk membeli sesuatu barang atalJ perKl1 idmatan pada

berubah. la merupakan
suatu tingkat harga tertentu dan dalam jan ka masa tertentu.

andaian penting dalam anal isis

[ncl ividu m mbcli baran T mengikul kemal puannya dan tingkat
harga barang iLU sendiri. SesuaLu kepc rluan dan k hendak
lndividu dianggap sebagai perminLaan JikGl diso kong d ncT3n

u _ h -Ii (k' m 1 H) Permintaan tidak Wup.ld jika indivi.du
menginginkan seSl wLu tcLapl tidak mampu membayarnya. Dalam
lop ik ini , perminlaan yang dipelajari adalah m rUjuk kcpada
P' rnilll • n n<: ke.,. n .

Permlntaan berkesan lalah permintaan yang disokong oleh kuasa
beli atau Kemampuan membayar.

Rasionaln ya, individu akan menambahku permintaan apabila
harga sesuaru barang menurun dan mengurangkan permintaan
apabl la harga meningkal.

Pada hari pcrtama P SLa Buku AnLarabangsa Kuala Lumpur
dibuka , Puan \J uriLa memhcli 3 buah 1uku ceriLa untu k
anakn ya apabi la harg::l buku aclalah Rtvl 12.00 sebuah. Telapl
pacla hari lerakhir pesta buku, kuantiti hu ku cerita yang diheli
oleh Puan Norita menUlgkal kepada 5 huah kenna harga
buku Le lah jatuh kepada Ri\tf7.0 ebuah

ekonomi yang menunjukkan 1:.',

kesan perubahan satu atau
beberapa pemboleh ubah
bebas, sementara pemboleh
ubah bebas yang lain

iadalall tetap.
.'................... ........ ..............................

JOM L~ JA~! II•

I 1. Apakah maksud permintaan?
2. 	Adakah permintaan

berkesan wujud jika Mahdi

I
Ingin membeli rumah tetapi
tidak mampu membayar?
Berikan alasan Jawapan anda.

Permintaon individu terhadap barangan bergantung Kuasa beli atau kemampuan pengguna perlu
kepada tingkat harga barangan tersebut disokong dengan wang

@yan
gsh

ah

http:indivi.du
_ _

Be rd asa rb n contoh pem lx lian buku cerila llich Puan Nn rita
Cms 49) , fakt or yang mcmpengaruh t kU(l l1lili d iminta Hl.lah
1'1 ,. 1,11 il ldl . Apabila harga huku c rita lurun maka

1ebih bany;!k kuantiti yang akan clirninta dan apabila harga buku
cerita men ngkal maka kuranglah kuantili yang akan dirninta.

T m an vide.o berikut dan
j.1W h. al an.

http ./ / wWw}oLltube.om /
\\iltd,7v= vc.;LccTXkQ(l

iDillk'es pac/a 5 Ol,/oba 2016j
r=III
I!] .

MCll'TUP;lk:l h apab da harga
I aIangl l1' In, kuantiti dim int<l
ba rang ilu abn mcningkat'

1. 	Jika harga beras meningkat,
apakah I es an terlladap
kuantiti dimintanya?
Jelaskan maksud ceteris
paribus.

B~13 buut! 	 1_ - B~li;5_ ~buah l.

Siluasi eli ntas adalab _c1aras dengan h Ikl1tn P 'rminl. an .

Hukum p rmlntaan menyatakan l.lallawa semakln tinggl harga
sesuatu b rang. semak ln kurang kuar tltl dlll1inta terhadap barang
tersebul i an sebaliknya semal,in rendah harga sesuatu barang.
semakin lanyak kU8f1 titi dlminta terhadapnya dengan andaian
ceteris panbus.

~ aka, hubungan amara hUlga barangan dcngan kuant iti diminla
adalah nep n if

Harga menmgkat --.... Kuantiti diminta turun

Harga turun --1..... Kuantiti diminta menlngkat

1. 	 Keinglnan dan kemampuan seseorang individu untuk membeli sesuatu barang
atau perkhidmatan pada suatu tlngkal harga dalam ;angka masa tertentu dikenal
sebagai permintaan.

2. 	 Pennintaan yang disokong oleh k lasa bell ialah permlntaan berkesan.
3. 	 Faktor yang mempe garuhi kUan lti diminta lalah harga barang ilU sen In.
4. 	 Hukum permintaan menyatakan bahawa semakln meningkat harga barang itu, semakin

kurang kuantiti diminta dan seballknya.
5. 	 Wujud hubungan negatif antara tuga barang itu dengan kuantitl diminta.

@yan
gsh

ah

http:wWw}oLltube.om
Pa 'an

2.1.2 Keluk Permintaan Individu dan
Pasaran

Permmtaan mdividu ialah kuantiti sesuatu bar<'lng atau perkhidrnatan
yang dlrnlnta oleh seseorang individu pada suatu tingkat l1arga
dalam j angka masa tertentu.

Hub ungan neg:l lif an a ra ha rga ba rang d cngan k an t ill
di minra c1apa t di gamba rkan melalui r u I j r dall
kd II k pel mil 'l<Hl .

Jadual Permlntaan dan Pembentukan Keluk
Permintaan Indivldu

lacIua] 2. Lm ll unj ukkan kuanti ti buah du ri 1n y, ng dimim a oleh
Han Boon paLia pelbag· i tingkat harga dal.rm tempoh se bulan.

Jadual 2.1 Permintaan Han Boon terhadap buah durian

. Kuantiti diminta
(kg)

5 4 a
4 6 b
3 8 c
2 10 d

Berdasarkan Jadual 2 1, rada harga RJ\tl5 sekil gram, seban. l ak
4 kg durian dimim,. oleh Han Goon. hi 1 I I I

mcnurull kepada RM4, RM3 , RM2 sekdog ram . l r I in
han. k a IIti I '111 'lng d 1111.1 (I eh Han Boon iaitll
masmg-masing men ingkal kcpada 6 kg, 8 kg. dan 10 \,:0 .

Da ripada laclual 2.1 hole.h dibina ~ ·ltl~ )ll ir ta I buah durian
sepeni yang diLllnlukkan oleh rajah be riku t.

Harga (RM)

c:5 _____ ________ . a

4 ___ __ .. --- - -- -1 ----- - b

3 - --~-------·, ~ -------r------ .
'
,

- -- -!' --------
,

.. .
I •

I I
2 -- --- - ... ... - ---- - -,- - - - - - --: ---

o 2 4 6 8 10 Kuantiti (kg )

Rajah 2.1 Keluk permintQan Han Boon terhadap buah durian

~! •
1. Jelaskan maksud

(a) permintaan individu
(b) ermintaan pasaran

2. Nyatakan hukum
perm intaan.

.

Cara melukls keluk
permlntaan indfvidu

h~:/ IyoubJ.belcEJZz-yOlIc

·
·
·

Dalam keadaan sebenar,
adakah keluk permi ntaan
mesti bergari s lurus (malar) ?

@yan
gsh

ah
Berdasa rkan Rajah 2.1, paksi mendatar menunjukkan kuanLiLi
diminr.J dan paksi menegak memlDJukkan harga
Apabib harga durian ialah RMS sekjlogram, kllanliti durian
yang dimil1la oleh Han Boon adalah sebanyak 4 kg seperll
yang tunjukkan oleh lilik a.
Apabila harga durian menurun kepad a RM4 , R},t!3,
RM2, kuantiti diminta durian se makin m en ingkar iaitu
masing-masing menjadi 6 kg, 8 kg, dan 10 kg seperti yang
ditunjukkan oleh titik b, c, d an d.
Keluk permintaan (DO) terbenLuk dengan menyambungkan
se ti ap titik kombinasi harga J an kuantili diminta iaitu titik
Cl, b, c, Jan d.
Kellik permintaan m 'n crUll k ba\ alt dIn kiri Ie !mnan
menun]ukkan 11\ hung' 1 I I r 1 a h;u~ I ligan kU:1l11iti
Jimml sepeni yang dinyatakan dalam hukum permintaan .

~!!!:!~~~=~~==iiiiiiiiii==-_====----=== 2.1.2 A

Jad ual berikut menunjukkan permintaa Zahira terhadap aksesori wan ita pada pelbagai
tingkat harga .

Harga Kuantiti diminta
(RM/unit) (unit)

7
6
5 7
4 8

(a) 	 Lukis keluk permintaan Zahira terhadap aksesori wan ita pada kertas graf.
(b) 	 Nyatakan bentuk keluk permintaan ya ng dilukis.
(c) 	 Apakah yang ditunjukkan oleh keluk permintaan 7

(d) 	 Berdasarkan keluk yang dilukis, apaka yang akan berlaku kepada kuant iti diminta apabila
harga meningkat dari RM5 ke RM6?

Permint an pasaran ialah kuantiti sesuatu barang atau
perkhldmfltan yang diminta Ie semua indjvidu dalam pasaran
pad a sua.u tingkat harga dalam jangka masa tertentu,

Dalam sebuah pasaran , p rm intaan te rhadap sesuatll barang tidak
terhad k r ada seorang individll sahaja teLapi melibatkan ramai
individu y.mg lain.

Jadual Permintaan Pasaran dan Pembentukan
Keluk Permintaan Pasaran

Pl'r1l1im 1 pa .tran diperoleh dengan I jumlahl an Slc.lca

I cnd t r kuantili diminta oleh se tiap indivldu dalam pasa ran
pada sllatu tingkat ha rga terlemu dan dalam tempoh maS<l
tertentu s perLi Jadual 2.2 .

@yan
gsh

ah
------- -

--- --

-- ----- - - ----- - --- ---

Pa ran

Jadual 2.2 Perrnintaan pasaran terhadap baju kemeja

(1 ) (2) 	 (3)

Harga seunit Kuantiti diminta Kuantiti diminta

(RM) oleh Rani (unit) oleh Sofea (unit)

50 	 2

40 2 	 3

30 3 	 4

20 4 	 5

Andaikan bahawa daLam pasaran baju h'meja hanya terdapat
.)0 '. J~fdua orang pembeli iaitu Rani clan Sofca •

Permintaan pasaran diperoleh dengan 1) llJumlcll <Ill Lengkapkan Jadual di bawah .

!l1e .at kuantiri diminta oleh Rani clan Sofea pada se[iap

lingkat harga.

C o n to hnya, pacla h arga Rlv!50 se unit, pcrmintaan

pasaran ialah 3 unit iaitu dcngan m cn jumlahkan kuantlti 2 4 o

dimint3 Rani sebanyak 1 unit dan kuantiti diminta Sofca 4 6 14

3 4 8 22
scbanyak 2 unit.
2 5 15 30
\p 	IllI. hi ga' l urun kcpacla RM40, RM30, RM20 seuni t,

6 12 20

s tntll It hal ,11. hl III i baju kemej I yang diminta oleh

Rani clan Safea, oleh itu permintaan pas.lran turul meningkat

iailu masing-masing bertarnbah kepada ::; unit (2 + 3), 7 unit

(3 + 4), dan 9 unit (4 + 5 )

Daripada jadual perminlaan pasaran eli alas , boleh dibina k luk.

pc 1111 aan p, ...ar II sepc ni yang ditunjukk m oleh rajah bcrikul

Harga (RM). Harga (RM) 	 Harga (RM)

5

7

9 z

c
- •••• - - - - - - - - . 50
50

40
 ---i--- -------- ---- --------40

30
 -- ~-- - ~ - - - - --- - - -- --·- - --- 30
I I

20
 --; -- -:. _l __ . ------ -••• _- 20
: :: D

: 10
10
 ,
o 	 ' Kuantiti 0

1 2 3 4 (unit)

(a) Rani

D
- - - . - • 	 50

- ---- ~ - ' , -- - ----- - --- - - - - ·40

------~ -- i- - . -.. ---- -- -- --- 30 .•
I • I

l ----- - : - -- :.. -- .: - - --- ---- - - --- 20
D: : : • D

' : : 10
, ,
" Kuantiti O'---------!:------c:---::-----::c-- 'Kuantiti

2 3 4 5 (unit) 3 5 7 9 (unit)

(b) Sofea 	 (c) Pasaran

Raja h 2.2 Pembentukan keluk permif'taan pasaran daripada keluk permintaan individu

@yan
gsh

ah
Bah

..)0 :. J~!
Dalam setiap situ8si berikut,
hitLing permintaan pasaran
bagi barangan beril(ut:

(a) Syafi k dan Kalhi membeli
kad s lm 5 unit setiap
orang apabila harganya
menurun kepada RM10.00
set iap unit di PiaL IT,
Ku la Lumpur.

(b) 	Ericia, Stacy, dan Joseph
mampu membel i 10 kg.
6 kg. dan B kg buah Naga
Merah apabila harga
promosinya ialah RM3.00
sekllogram di P sar Besar
Kota Kinabalu.

(e) 	 Hanim, Swee B e, Nathan,
dan Sadamon membeli
kempok ikan setlap
bungkus (1 kg) berharga
RMB.OO sebanyak 20
bungkus di P sar Payang,
Kuala Terengganu.

BercJ as,\rk.an R~Jab 2. 2, paksi mendatar menunJukkan kuantiLi
dimil1l \ dan paksi menegak menunJukkan harga
Ke lu k permin Laan pasa ran CD D) clit erbit claripada p p
k luk pennintaan Ran i (DRD

R
) dan I, e.l uk permintaan

So[ea IDps) yang dilukiskan s ~cara mencJatar pada seliap
Lingk, I ha rga.
Pada tm ka t ha rga RM50 sc unit, pem1imaan pasaran baju
kemep ial, h 3 un lL yang d ilunjukkan oJeh litik IV pada
Rajah 2.2(c) ta iLU dengan 1 IIll \I 1. J II .(.. I 1 m n 1 1,lf

p~ rm i n t" an Ra l1.i (Rajah 22(a)) scbanyak 1 unit dan
p rmilTlaan St) f ..1 'R,ljclh 22(h)) sebanyak 2 unil.

Apab iL1 harga mcnurUI1 kepatla R! HO , RMJO, dan RlV120 ,
penn il laa pasanln semakin m ' ningkal iaiLU masing-masino

me njaJ i 5 un it, 7 lln ll , dQn 9 unil stOpert i yang dilunjukkan
01 h Li ik x , y, dan z
Keluk pe rm in fann pasa ra n D 0 1' Le rbentuk d engan
rn eJ1)'a nhlmgkarl setiap ulik kombinasi harga da n kuanlili
dim inL l i llU tllik 1V X'. y. dan ;:.
Kelul penn inLaan p<lsaran 11 llccnm k· o;I\\.lh (hlri I IIi
1 I \I menunjuL bn I I II 'a ..III it 1).!, I I[" h. I

d. ~ 1 U 1111 I lit' sepelli yang dinY:J takan dalam
huhm p rminl aan
Keluk l)c rrninLaa.n pasaran (D D ) c.!i dapati II.. ih hnd i

I' f'
daripad, kduk permirHrum R2.n i COnD)!) dan k luk permimaan
Sofea I Dp).

@yan
gsh

ah

http:o;I\\.lh

http:BercJas,\rk.an
1. Rajah di bawah menunjukkan keluk permintaan untuk suatu barang oleh tiga orang indlvidu.

Harga (RM)

i

10

L----4----t--.-+-+-...:....-.:....-- _. Kuantiti (unit)

Nyatakan permintaan pasaran pada har a

(a) Rrv15

(b) RM lO

2. 	 (a) Lakonkan di dalam ke !as anda 5 Jasana sebuah karnival IT. Andaikan setiap murid
membaw a'duit s banyak Rrv11 00,OO ke karnival tersebut. Salah satu gerai barangan IT
telah memprornoslka n jualan berbentuk lelong pemacu jar-i .

(b) Seorang murid melakonkan sebagai penjual pemacu Jari di gerai tersebut. Manakala murid
rnund yang lai n dalam kumpulan ra lah pengunjung yang Ingin rnendapatkan barangan
promosi harga runtuh di karnival t rsebut.

(c) 	 Murid yang melakonkan sebagai w atak penjual di gerai tersebut rnernulakan jualan dengan
harga RM30 .00 seu ni t. Kernudian rnenurun ka n harga secara berperingkat-peringkat
kepada RM25 00, RM20.00 , RM 15 00, dan RM 1 0.00 seunit.

(d) 	 Setiap kunlpulan rnurid dikehendak Illembeli rnengikut tin gkat harga yang ditetapkan dan
rnencatatkan jurnlah kuantiti yang iperoleh.

(e) Setelah selesai, setiap mUlid henda klah menyediakan Jadual permintaan kumpulan
masing-masing. Kemudlan, berdasarkan jadual pernl intaan yang telah dibuat itu, lukiskan
keluk perm intaan kumpulan masing-masing .

(f) Bandingkan jadual permintaan dan keluk pe rmintaan yang diperoleh oleh setiap kumpulan .
Kemudian, sediaka n rUlTlusan.

1. Jadual dan keluk permintaan menunjukkan kllantiti diminta sesuatu barang pad a
pelbagai tingkal harga dalam jangka masa tertentu.

2. 	 Permlntaan individu ialah kuantili diminta seseorang individu manakala
permintaan pasaran ialah jumlah uanliti diminta semua individu datam pasaran.

3. 	 Keluk permintaan mencerun ke bawah darl kirl ke kanan menunJukkan hubungan
negatif antara harga dengan kual1tit~ dim nla.

4. 	 Keluk permintaan individu lebih clIram manakala keluk permintaan pasaran lebih
landai kerana keluk permintaan p, saran diterbitkan daripada keluk permintaan individu
dengan menjumlahkan secara m ndatar kuantiti diminta semua individu di pasaran.

@yan
gsh

ah
B 2

2.1.3 Penentu Permintaan
Faklor yang mempcngaruhi pcrmintaan sesualu barang bolch
d ibahagikan kcpacla h r~. har.lng to dan p It.:nlu permtnlaun
bulmTl hM , hara gill sc pcni bcrikut:

~ ~Per:!entu Permintaan

Harga barang itu

Berdasarkan Rajah 2.3,
lengkapkan rajah berikut.

I
P W P (b

... t
Q (Q

I I
~

Hubungan antara P dengan

Q adalah

Penentu Permlntaan "
An da ba lch menuOLon vid eo

berikut untuk rncngetahui

pcncntu pcrrnintaan.

http~./ 'www.\'(lutub· (;om/

watch?v=lrnZvPmPrPNw

(Dlal(se., pada 5 Oktobcr 20 16)

.,
I

[!]
,

_
[!] . I

Bukan harga barang it u

Cita rasa Pendapatan

Dasar keraJaan

Harga Barang Itu

Harga bar mg merupakan lakt r utama yang mcmpengaru hi
perminlaar . Mengi ku l hukum perm intaan, apabila harga SC5UaL u
barang me ingkal. , kuanLiti di min ta bagi baran lcrse hut akan
mcnurun. Se haliknya jib barga barang itu m nurun , kuanliLi
d iminta bagi barang le rsebul ahm meningkat.

Rajah 2. 3 me.nun.lu kkan kduk permintaan sayur.

Harga (RM)

D
P.

D
, ,

0'-----;':;-- ---;::::-- ---:'::;--- Kuantiti (kg)
OJ Q,0 0

Rajah 2.3 Penentu harga barang itu

Apabila hz; rga sa} ur men ingkal danpada P" kepada P , kuantiti
diminta sayur m~nuru n daJipada Q" kcpada Q . Se balikn ya

pah ila harga sayur menurun daripacb P" kerada p! ' kuanlili
diminLa savur m ningkal daripada Q, kt:! Q_ Hubullgan ant ara
harga den cYan kuamill ciiminta adalah songsang. Perubahan harga
barang il ll rnenyebabkan r' rill, n I . I II d. C'p nJ n

{. lJ I 1 ,in 1 n n . Tn • . .

Penentu Permlntaan Bukan Harga Barang It'u

Dalam l'cadaan sebenar. banyak sitllasi menunjukkan apabiJa
harga tetap , pcrmintaan barang herubah. Contohnya apabila harga
minyak tet p , permintaan miny ak menurun kerana peningkalan
harga kerel1. Maka Jclaslah bahawa sclain harga barang ill!, lcrdapat
juga faktor-faklor lain yang akan mcmpengaruhi permLnLaan.

@yan
gsh

ah

www.\'(lutub
- -----

p. ran

Harga Barang Lain
Pe nnmlaan lubadap suatu barang Juga aktn dlpengaruhi oleh
faktor harga barang lain jika dua barang ilL! i<l lah barang berkailan.
Ba rang herkai lan 'ang dimaksudkan ialah b Jllg P ngganll dan
bar.lll pl ng~ nap

Barang pengganti Barang penggenap
Barang pengganti merupakan suatu barang y ng Barang yang perlu dlgunakan bersam a-sama
boleh dlganti dengan mudah oleh barang la n. dengan barang lain.

Daging dan ikon merupakon barang pengganti

Apablla harga daging meningkat, lsi rumah
akan bertukar kepada Ikan yang masih tetap
harganya. Maka permlntaan ikan akan merllngkat
dan sebaliknya.

Jadual 2.3 Barong penggantl

Harga
daging

(RM)

Meningkat (+) Menrngkat (+) +

Menurun H Menurun (-) +

Harga daging (RM)

/P. ,1
p

"1

-- - .

. . -.-----

- P2 -

.- -_ -=-___ Kuantiti
o Q Qu Q Ikan (kg )

Rajah 2.4 Borong pengganti

Hubungan antara harga sesuatu barang dengan
permintaan barang penggantinya adalah positif.

Mesin pencerak don karrrij dakwat merupakan
borang penggenap

Apablla harga mesin pencetak menlngkat,
maka permintaan terhadap kartrij dakwat akan
berkurangan dan sebaliknya walaupun harga
kartrij dakwat tldak berubah.

Jadual 2.4 Barong penggenap

.. Kuantiti kartrij
dakwat yang .
dimlnta (unit)

Meningkat (+) Menurun (-)

Menurun (-) Meningkat (+)

Harga pencetak (RM)

t

- ,
P --

2 . .
0 '----;"-- -=--.,,--- .Kuantiti o 0 0 O2 kartrij (unit)

Rajah 2.5 Barang penggellop

Hubungan an tara harga sesuat u barang
dengan permintaan bara ng penggenapnya
adalah negatif.

@yan
gsh

ah
02

Murid diminta membuat pemerhatian d i persekitaran rumah mereka. Kemudian murid
dikehendaki menyenaraikan barang pengganti dan barang penggenap yang terdapat di
persekitaran tersebut.

(;;;~·~i~;:~~:~~e;;;~;:::· ·\

mengenai sesuatu barang dan

perkhidmatan dengan tujuan

untuk memujuk pengguna

agar tertarik pada barang dan

perkhidmatan yang ditawarkan.

.~..." .. .. .. .. -.,..... ... .. .... ,_ ., .. ..... .... ........... .

Cila Rasa

Cila rasa merujuk kepada kegemaran pengguna terhadap sesualU
barang clan perkhidmatan. Cita rasa se tiap inclividu adalah
berlainan J nLara satu sama lain.

Kini, peruhahan cila rasa mempunyai pengaruh yang kual lerhadap
penninLaalt sesuatu barang mcmandangkan dunia sekarang tiada
sempadan dan cita rasa p ngguna di sebuah negara boleh saling
mempeng.lruhi penggu na di negara lain.

Iklan , fe sy..: n , dan keseclaran kesihatan boleh mengubahkan cita
rasa pena . na. Iklar yang berjaya akan meningkatkan pennintaan
barang, contohnya iklan Tahun Melawat Malaysia di negara asing
boleh mell ingkatkan permintaan terhadap pakej pelancongan
eli Malaysi l.

Penggunaan te/efon pintar ada/ah trend pada masa kini dan didominasi g%ngan muda yang tidak mahu
ketingga/on do/em perkembangon tekn%gi

@yan
gsh

ah
Masyarakat pelbagai peringkat usia hari i i berdepan dengan
risiko pelbagai ancaman penyakit akibat d aripada gaya hidup
kurang sihat yang diamalkan r ( (·dal. [ k ... I} tall bo leh
mengubah gaya hidllp masyarakat dan permintaan tc rhadap
produk kesihatan. Misalnya , memandangkan pekerj aan sekarang
mernerlukan masya rakat leb ih aktif dan pre d llktif maka prod uk

penjagaan kesihatan sepen i vitamin dan makanan Lambahan
menj adi pilihan me reka . Jadi permimaa n te rhadap bar n gan
tcrse but akan meningkat.

Pendapalan
Dengan andaian ceteris paribus, sekiranya pl n 1 n, \. n
IIldl\ ldu JIll n ngk II maka pumml.a 1111 • LCThadap e ua tu

barang ju " ah" 1 meninghal. Hal ini c.lemikian ke rana kenaikan
pendapa tan indi vi clu akan mcmbavva kepada penin gkatan
pendapata n boleh gu na dan seterusnya kuasa beli indi \'idu.
Peningkatan kuasa beli akan menyebabkal I pcrmintaan barang
meningkat clan kduk permintaan bcralih ke kanan .

Seba lik nya penurunan pendapalan inclivldu akan membawa
kepada pcnurunan pendapatan boleh gu na dan se terusnya
kuasa beli incliviclu . Keja t1.lhan kU~L a hell ako.n mcnyebabkan
permintaan ba rang menur1.ln d an keluk permintaan beralih
ke kiri.

Musim

I 11.lsim-musim 5 p tt i awal persekolahan d an perayaan scperti
Hari Raya Aidilfirri , Tahun Bam Cin a, d an Han Deepavali
akan meningkat kan permintaan
perk h id matan. Perubahan
perubahan dalo.m pe nnintaan S

sema~ musim panas , perminLaan te rhadap air
baw dan aiskrim 111cningkat. M-ka keluk
perrnintaan barang-barang im akan
beralih ke kanan .

Cuoco panas yang kering dan
berjerebu akan meningkat

permintaan terhadap topeng muka

terh d a p baran g a tau
cuaca juga ,lkan menyebabkan

suatu baraflgan. CO llLohnya,

Pasaran

(.-... .. ..........-.......-.... .............~ ....••..

Dalam keadaan sebenar,
kesan pendapatan pengguna
terhadap permintaan
bergantung pada jenis barang
yang diminta . Bagi barang
biasa, pendapatan meningkat,
permintaan barang biasa
akan meningkat. Tetapi bagi
barang mesti seperti garam,
pendapatan meningkat ,
permintaan akan tetap. Bagi
barang bawahan seperti
beras hancur, apabila
pendapatan meningkat,
permintaan akan turun
kerana individu akan tukar
kepad a barang lain yang
lebih berkualiti. j

........_..................................... ............... .

@yan
gsh

ah

http:menur1.ln
Bab

1. 	 Adakah anda bersetllju
dengan dasar pemberian
Bantllan Rakyat iMalaysia
(BRiM) oleh kerajaan?
Berikan alasan anda.

2. 	 Apakall kesan
peningkatan Kadar cukai
pendapatan individll
kepada pengguna?

Jangkaan Harga Masa Depan

Apabila ra llai pengguna menjangk. 1 n I arg. '<;U.1lU l arallg
.Ikan m nl 'I al pade! tn. '<1 depan, mal p nnil1laan p n 'gun.
I r1ndap I Irmg H.'r..c bUl P '1 111..... km ,mg alan Il1 Illng ~ l.
Sebalik ny,\ apabila ramai pengguna men jangkakan harga
s suaw b;l ran g akan turu n pada masa clepan, mereka akan
menuurangkan permi nu an bamng LersebuL pada mas a sekarang .

Apabila harga kereta dijangkakan aknn meningkat pada masa depan,
permlntaannya pada masa sekarang akan meningkat

Dasar Kerajaan

Kcrapan hole h mcnjnL:mk:m pclbagai clasar sepeni cLlkal
pcncbpaLan ind i\'ldu , han I uan ke rapan kerada ls i rumah ,
atau pcng:latkuasaan undang-u ndang unLuk mCl1jaga lnciu51ri
te.mpatan . p,. bila keraj;'l,lrl lnE' nlngkalkan kadar cukai penclapatan
lllcli\ 'iclu, 1 lab pendapatan boleh guna inclividu akan menurun.
Kemamp I1 merek untuk membel i barang eko nomi akan
menurUl1. Oleh il Ll, pt::m1inl an lerhadap barang ekonomi akan
menurUI1 dan 'clul' pemlmlaan Lerhadap barangan lersehul
akan bera! h ke kiri.

Banluan I erajaan se per l1 Banluan Rak) a IMa laysia (BR1 1\-f)
kcpada go lnngan f1115kl11 alum mcnmgkalkan pendapalan holch
gum mer ka dan nleningh,Lkan perminLaa~ barang.

@yan
gsh

ah
Rajah berikut menunjukkan permintaan terhadap barang Z Keluk permintaan yang asal ialah 0 000
dan titlk asal ia lah a.

D

OL-----~------~------+Kuantiti (kg)
100 150 200 250 300

(a) 	 Nyatakan faktor yang menyebabkan p rgerakan titik dari
(i) a ke b (ii ) a ke c (Iii) a ke d (iv) a ke e

(b) Berdasarkan peristiwa berikut, analisis ergerakan titik yang akan berlaku.

Pergerakan titik

Kadar cukai pendapatan diturunkan 17'0.

Harga barang Z dijangka akan menin~ kat

Harga barang pengganti barang Z m nlngkat 	 I
Harga barang penggenap barang Z rr eningkat.

Harga barang Z menurun.

Kadar pengangguran meningkat .

1. 	 Apabila harga sesuatu barang itu meningkat. permintaan terhada barang itu D
akan menurun.

2. 	 Apabila harga sesuatu barang meningkat, permintaan terhadap barang
penggantinya akan meningkat (hubungan positif).

3. 	 Apabila harga sesuatu barang meningkal, permintaan terhadap barang penggenapnya
aka menurun (hubungan negatlf). .

4. 	 Iklan, fesyen. dan kesedaran kesihatan boleh mengubahkan (ita r.isa pengguna.
5. 	 Apabila pendapatan meningkat, permintaan barang akan memngkat.
6. 	 Musim boleh mempengaruhi permintaan barang.
7. 	 Jika harga barang dijangkakan m ningkat pada masa depan, maka permintaan barang

pad a masa sekarang akan meningkat
8. 	 Kenaikan kadar cukai pendapata akan menurunkan permintaan manakala pemberian

bantuan kewangan oleh kerajaan akan meningkalkan permintaan.

@yan
gsh

ah
ab 2.

2.1.4 Perubahan Dalam Kuantiti Diminta

Perubahan dalam kuantitl dlminta merujuk kepada perubahan atau
pergeraka"1 di sepanjang keluk permintaan yang sama.

Perubahan I arg.a harang III akan menga kibatkan p 'mha) an
d.ll. m ku. ntiti diminla .

Rajah 2 .6 menunJukkan berlakun ya pe rubahan dalam
kuanLiti diminta.

Harga (RM)

Apakah faktor yang
menyebabkan perubatlan
dalam kuantiti diminta?

o'---------,:::-------,:;:---~· ---+ Kuantiti (unit)
0 2 Or 0,

Rajah 2.6 Perubohon do/am kuontiti diminto

Perge rakan dari titik a ke b dikenal sebagai fl!,;unb.lr1gan
I' Tminl 1a menunJukkan kuantiti diminta meningkat
daripada 0 0 unit kepada Q) unit akibat d01ripad01 penurunan
harga barang iLU darip 01 d01 Po kepada PI

Pcrgeraka ll dari titik a ke c dikenal sebagai pc 19UJ1( 'pan
p r II taa I. 101 menunJukkan kuantiti diminta menurun daripacla
q) unit kepada Q; unit akibat clati pada peningkatan harga barang
itu clO1rip01d Po kepada Pr

1. 	 Perubahan harga barang itu akan mengakibatkan perubahan dalam 0
kuantiti diminta.

2. 	 Perubahan dalam kuantiti diminta ditunjukkan oleh perg'erakan ke a~as (penguncupan
permintaan) atau ke bawah (pengembangan permtntaan) di sepanjang keluk permintaan
yang sarna.

@yan
gsh

ah
PaSaran

2.1.5 Perubahan Permintaan

Perubahan permlntaan ditunjukkan oleh perah an keluk permintaan
sama ada ke kin atau ke kanan selari dengan keluk permintaan
yang asal.

Perubahan penelllu perminLaan bukan har har in' i .1 akan

mengakibatkan el ubJ an p r I linlaan ,

Harga (RM)

D

oL------:::---+--~::---- Kuantiti
o 0 0 0 , (unit)

Rajah 2.7 Perubahan permintaan

Peralihan keluk perminLaan d ari DcP o ke DPi dikenal sebagc i
r l mh' han I c nun :Ian , la men un juk kan ha rga barang iLU
tidak berubah telapi kuantili permimaan tdah meningkal pada
se liap tingkat ha rga akiba t darip ada p e rubahan penentu
permintaan bubn harga harang i[U , Com ohnya, peningka tan
pendapatan penggun a m en ye babkan 1 uantiti permi n taan
meningkat da ripada Q unit kepada QJ un it.o

Peralihan keluk permmtaan dari DoDo ke D1D2 dikenal sehagai
ptn,.::urangau pt:rmin m . Ia rnenunjukkan harga barang itu Lidak
beru bah tetap i kuanLiri permintaan Lelah menurun pada setiap
Lingkal harga akibaL d aripada pe rubahan penentu permintaan
bukan harga barang itu , ontohnya, pen Llrunan harga barang
pengganti menyebabkan kuantiti permintaan menurun daripada
Q unil kepada Q unit.o 2

· J~! •
Bezakan antara perubahan
dalam kuantiti diminta dengan
perubahan permintaan .

1. Perubahan penentu permintaan bukan harga barang itu akan men akibatkan
perubahan permintaan.

2. Perubahan permin aan ditunjukkan oleh peralihan keluk permintaan sarna ada ke kiri
(pengurangan permintaan) atau ke k nan (pertambahan permintaan) selari dengan
keluk permintaan yang asal.

@yan
gsh

ah
2.1.6 Hukum Penawaran

.JO~ «1!J: • J ~~ . --
1. 	Jelaskan maksud

penawaran .

2. 	Jelaskan hubungan antara

harga barang dengan
kuantiti ditawarkan.

Penawaran merujuk kepada kuant it i sesuatu barang tau
perl<hidrn ltan yang sanggup dar rnampu dikeluarkan oleh
pengeluar atau firma pada suatu ingkat harga tertentu dalam
tempoh masa tertentu.

Firma menawarkan harang berdascnkan b.ll '1 h. 1 l' Lerscbul.
Apabib hcrga barang Jt u mcn ingkuL. p na\ aran firma ut1lu k
barang ilU Juga akan mCl1lngkal kerana unlung firma meni ngkat

Co nLO hn y 1, se kl ra n a harga rol i mc ningka t da ripada
R II .70 e.p ada RMlRO seb tngk us, ~ya r i ka l ROli Li ana
abn mcm ngkaLk an iuunl i li fl.1L i yang dilcl\Varkan daripada
800 bungl' IS kc I (laO bungkus chari. SlLLlasi in.i adaLah scla rns
deng, n p .1' .

Hukum p nawaran menya akan ballawa sernakin tlnggl harga
sesuatu b rang. semakin banyak kuantit l ditawarkan dan sebaliknya
semakin rendal1 harga sesuetu barang. semakin kurang kuantitl
d rt.awarkan dengan andaran ceteris panbus.

aka , hubungan antara harg, barang dcngan kuant It i dilawa rkan
adalah P slt if

Harga meningka Kuantiti dltawarkan menln kat

Harga menurun • Kuantiti dftawarkan menurun

1. Penawaran ialah kuantlti sesuatu b rang dan perkhidmatan yang sanggup dan D
mampu dikeluarkan oleh pengelu r pada suatu tingkat harga dalam tempoh
masa tertentu.

2. 	 Hukum penawaran menyatakan pabila harga sesuatu barang meningkat, kuantitl
ditawarkan akan meningkat dan s baliknya.

3. 	 Wujud hubungan positit antara h rga barang dengan kuantiti ditawarkan.

@yan
gsh

ah
2.1.7 Keluk Penawaran Firma dan
Pasaran

Penawaran firma ialah kuantit i barang atau perkhidmatan yang
ditawarkan oleh sesebuah firma pada suatu t lngkat harga dalam
Jangka masa tertentu

H u bu ngan p os ili[ an lara harga barang d engan kuantili
d ilawarkan dapaL digambarkan melalui I' u I I I 1\ dan

I ell" P 11 .J n .

Jadual Penawaran dan Pembentukan Keluk
Penawaran Firma

Jad ual 2. 5 men unJukkan kuanlili kasut y:mg ditawa rkan oleh
Syarikal KaSlll Teguh pada pelbagai tingkat harga dalam tem poh
masa seminggll .

Jadual 2.5 Penawaran kasut oleh Syarikot Kasut Teguh
."."....",...".,.......-:-

20 4 a
40 6 b
60 8 c
80 10 d

Berdasarkan Jadual 2.5 , pada harga R [2 l sepasang, sebanyak
4 nbu pasang kasUl dita\\, rkan. "btl I ,J l . i t 1r

I' epada RM40, RM60 , RM80 sepasang, l i hlJn,lI'l u r
1.1 u di a h..1 oleh syarikat iaitu masin -masing mcningkat
kcpada 6 ribll pasang, 8 ribll pasang, dan 10 ribu pasang

Daripada Jadual penawaran kasut di atas, bo leh dibina I J...

rL 1\ II kaslll sepeni yang dilunjukkan oleh Rajah 2.8 benkut.

Harga (RM)

s
d /

80

.~ ~ : - ~.::: : : : ~..~~~~:...60

,
: . I , .

40 	 /b. : :
---	 -- " -" -"'-/ .

~ ,

20 .. _.. _-_·_ .. at
,

o 2 4 6 8 10 Kuantitl ('000 pasang)

Rajah 2.8 Keluk penawaran kasut oleh Syarikot Kasut Teguh

I

Adakah Jumlah kuantiti
penawaran sama dengan
jumlah kuantiti pengeluaran?
Jelaskan jawapan anda.

,,.---......--.... -----------.~ ..• Cara melukis keluk. 	 ,
penawaran firma

http!>;/ I 'outu.b / -mYra
Rt-3w

IIII!]
--

.
I

'.. -.---------------- -- ..

1. 	 Jelaskan maksud
pen<;jwaran firma.

2. 	Apakah yang ditunjuk~an
oleh keluk penawaran?

@yan
gsh

ah
Berdasarkan Rajah 2.8, paksi mendatar menllnjllkkan kllantili
dila\-vcll kan dan paksi mene.gak men unjukkan harga.
Apab il a harga kas ut ialah RIvI20 , ku antit i kasul yang
dilawarkan oleh Syarikat KasLlt Tegll h adalah sebanyak
4 ribu pasang sepe. rli yang dilunjukkan oleh litik a.

Apabih harga kasul meningkat ke.pada RM40 , RM60, dan
RM80, kuantiti kaslIl yang diLawarkan semakin meningkat
iaim masing-masing menj adi 6 ribu pasang, 8 ribu pasang,
dan H1 ribu pasang dan ditunjukkan oleh titil< h, c, dan d.
Keluk penawaran (55) terbentuk dengan menyambungkan
sellap lit ik kombinasi harga dan kuantiti ditawa rkan iai lll
titik a, h, c, dan d.
Keluk penawa ran 11 en crun 1c tao;; dari kili kr kanan
menu nj ukkan h Il\ 1 I,ln~su 19 an Ira hi\rga dengan
u~ 1 I dll·lY 1 ka, sepeni ya ng clinyata kan dalam

buku m penawaran .

Berikut adalah jadual penawaran Syarikat Blskut Asli pada pelbagai tingkat harga.

Kuantiti (tin)

15 150
20 300
25 450
30 600

(a) 	 Dengan menggunakan kertas graf, lu ki s keluk penawaran Syarikat Biskut Asli.
(b) 	 Nyatakan bentuk keluk penawaran yan dilukis.
(c) 	 Apakah yang akan berlaku kepada kuantiti ditawarkan apabila harga menurun daripada

RM25 kepada RM20?
(d) 	 Nyatakan perubahan kuantiti dita lAra rkan apabila harga meningkat daripada RM15

kepada RM30 .
(e ) Apakah yang akan berlaku pada harga RM 107 Mengapakah pengeluar membuat keputusan

demikian?

Penawara) pasaran lalah kuantitl sesuatu bara!]g atau perkhidmatan
yang ditawarkan oleh sernua firma dalam pasaran pad a suatu
tingkat harga dalam jangka masa tertentu. 	 .

Dalam keadaan sebenar, penawaran se.suaLu barang Lidak terhad
kepacla s o ran g penge luar at au se bllah firm a sahaja teta pi
melibatkan ramai pengeluar dan firma yang lain .

@yan
gsh

ah
Pasamn

Pembentukan Keluk Penawaran Pasaran

P na 'aran p.L.tr. n diperoleh dengan mllljumlahk< n e ra
lleu (' kuantiti ditawarkan oleh setiap Erma dalam pasaran
pada suatu tingkaL harga dalam tempoh masa te rtentu sepeni
Jadual 2,6 berikut.

Jadual 2.6 Penawaran pasaran terhadap beg galas

60 35 25

Andaikan bahawa dalam pasaran beg , 'alas hanya terdapat
dua buah finna iaint Syarikat Jenas dan Syarikat Kiwis,
Penawaran pasaran diperokh dengan menjumlahkan secara
mendatar kuantiti ditawarkan oleh Syarikat Jenas dan ~ yarikat
Ki,vis pada seLiap tingkat ha rga ,
Contohnya , pada harga RM 15 se unit, penawaran
pasaran ialah 30 unit iaitu deng n menjumlahkan
kuantiti dita'vvarkan oleh Syarika t Jenas sebanyak
20 unit dan kuantiti ditawarkan oleh Syarikat Kiwis
sebanyak 10 unit.
Begitu juga pada harga se lerusnya, ) h ~ ha g
l11L1l1ngkal kepada Rl\i(JO, RM45, dan R\t[60 seunit, I 1 I~ 11

I am II. kuanlil beg galas ditawarkan oleh Syan kat Jenas
dan Syarikat Kiwis , ole h itu pena\\aran pasaran turul
meningkat iaitu masing-masing menjadi 40 un it
(25 + 15), 50 unit (30 + 20), dan 60 unit (35 + 25),

z60

@yan
gsh

ah
--

~o2

Daripacla Jadua l 2.6 , boleh dihina keluk penawaran rXIsa ran sepeni yan o d ilu n ju kkan olch
Rajah 2.9 berikut.

Harga (RM) Harga (RM) Harga (RM )

60 --- ---- -- - --- - - ---- -

,

-60

45 ---- - - -- - -------- , - -~- -- - --- - 45

' :
I :'

30 -- - - ---- -- - -- -- l - - ~- ----- -- 30
f : I

, ,
15 - -- -- - -----.f -+-~-+ --- - - - · 15

/ ' 1 • •

s' : : '
\ \ I

O~----------------.. 0
20 25 30 35 Kuantiti

(unit)

(a) Syarikat Jenas

S

-- - - - - - ------ - - --- - -- 60

-

- -,------- 45

-~ - - - - - - - 30

- - - - - - - - 15

10 15 20 25 Kuantiti 0
(unit)

(b) Syorikot Kiwis

-- -------. -- -------- ---- -.--.-. -~

______ --___-~-~~_- - - -~~~-~7i
- •

30 40 50 60 Kuantiti
(unit)

(e) Pasaran

Rajah 2.9 Pembentukan keluk penawaran pasaran daripada keluk penawaran firma beg galas

Berda!> Irkan rajah, paksi rnenclalar men unjukkan kuan lili
d ilawa rkan dan paksi lllcnegak rnenunjukkan harga.
Keluk penawaran pasaran (5 :; ) di lerb ll daripada keluk

,. I'

penaw lran Syarikat Jenas (SrS,) dan keluk penawaran Syadkal
Kiwis 50. , ) yang ddukisk'a~ seear-a mendalar pacla selial'
tingkat harga.
Pada l ingb l harga RM 15 sc uni l , pe nawa ran pasa ran
beg ", las blah 30 un it yang diLUnjukkan oleh lili k IV

pacla Raph 29(c), iaIlu dengan I j nl h at lU ra
I 1 I I penawaran Syarikal Jcnas (Rajah 29 (a))
seban} Ik 20 unit dan pcnawaran Syarikat Kiwis (Rajah 2.9(b))
scban) <1k 10 unit.
Apabi!'t haroa rneningkaLkepada R no, RM45, dan RM60 ,
penaw.lran pasaran semaklll men ingkn iailU masing-masing
menpdi 40 unit, 50 unit , dan 60 unil dan lilik kornbinasinya
masing-nl.asing latah x, y , clan z.
Keluk pcnawaran pa sa ran 5 r -"~ lerbcnl u k dengan
me nyambungkan sctiap lilik kombinasl har r(1 dan kLlanl iLi
di lawarkan iailU Ilti k lV, x, y, dan z.
Keluk pena'vvaran pasa ran 11'r I I II d.lri I iri k

. 1 menunjukkan " 11 1n l'lIlg~ 11l l 1 1l _T' h Ig.1

J n..,) - UtI I II JI sepcrti yang dinyatakan cl~ l am
huku 1 penawaran.
Diclap ll i h lLlk penawaran pasaran ( - .')) I· h II d I r r
claripa a k ··I Llk pen;Jwaran C;yari kat Jellas (S,S) clan ke luk
pena\\ arall Syari kal Kiwis (\ ,) .

@yan
gsh

ah
PBsaran

~~~~===.i;~==~=-____~==2.1.7 B

Jadual berikut menunjukkan penawaran baJl1 bayi oleh dua buah firma dalam pasaran.

Firma A Firma B

6 5 11

2 12 22

3 15 33

4 24 20

5 30 25 55

6 36 30 66

(a) 	 Lengkapkan jadual di atas .
(b) 	 Luki s kel uk penawaran firma A, firma B, da n keluk penaw aran pasaran pad a kertas graf

yang sama.
(c) 	 Berdasarkan (b), Jelaskan pembentukan kel uk penawaran pasaran .
(d) 	 Pad a pendapat and a, mengapakah keluk penawaran firma dan pasaran bercerun posit iP

Jelaska n dua sebab.

1. Jadual dan keluk penawaran menun;ukkan kuantiti ditawarkan sesuatu barang
pada pelbagai tingkat harga.

2. Penawaran firma dllakukan oleh ~ebuah firma manakala penawara
menjumlahkan kuantitl ditawarkan semua firma dalam pasaran.

3. Keluk penawaran mencerun ke at dan kiri ke kanan menunjukkan hubungan positif
antara harga dengan kuantiti ditawarkan.

2.1.8 Penentu Penawaran

0
pasaran

Fakl or yang mem pengaruhi penawa ran 5 ual u haran g boleh
d iba hap kan kepada .1 )'Ir P' \I I dan I I

s 'peni berikut:

J Penentu Penawaran'
- _.

Harga bara ng it u Bukan harga barang itu

Jangkaan harga masa depan

@yan
gsh

ah
-- - -- -- ----- -

Bab2

.JO~ ~l1!JID' J~J •

Berdasarkan Rajah 2.10,
lengkapkan rajah berikut.

I I
p(f) pGD
~ ~

QO QO
I I

Hubungan antara P dengan

Q adalah _ _ _ _ _

•

Harga Barang Itu

Faktor p nentu penawaran yang mama ialah perubahan
clalam harga barang itu sendiri. Mengikut hukum penawaran,
apabila harga sesua tu barang itu meningkaL, kuantiti yang
ditawarkan oleh firma juga meningkat dan sebaliknya jika harga
barang itu menurun, kuantiti yang ditawarkan bagi barang
tersebllt alum berkllrang. Oleh itll, hllbungan antara harga barang
dengan ku.mtiti ditawarkan adalah positif.

Perubahan cia lam harga barang itl.! akan menyebabkan pcmb'ihan
t1ah m l nllll oi;,. I'll yang diLunjukkan oleh PLrgCl'll.an
di sepal1l mg ktlll n' r 1 ,n I a seperti yang
clitunjllkkan clalam Rajah 2. 10.

Harga minyak sawit (RM)

s
P,

Po

p,l /
1

, , t Kuantiti
I , I

L_-.-.:.~ ' =--....:~.!...--+ minyak' ·==~- -- ,
o 0 2 0 , sawit (kg) 0 0

Rajah 2.10 Penentu harga barang itu

Dengan alldaian faktor lain adalah letap alau ceteris paribus,

apabila harga minyak sawil meningkat daripada Po kepacla PI'

. kllantiti ditawarkan minyak sawit meningkal daripacla 0.., kepada

Q

1
Sebahknya apabila harga minyak sawil menurlln claripada Po

kepada P , kllat1liti ditawarkan minyak sawit menurlln daripada
0..)kepacla

l

Qz Hubungan antara harga dengan kllanthi ditawarkan
adalah pc iii Perubahan harga barang itl.! menyebabkan
pr'l.'~llhc.lkldl_lpIJn,--Il.lu p'n.t Itn n'iall.t.

Penentu Penawaran Bukan Harga Barang itu

\Valaupun harga barang itu merupakan penentu lItama penawaran,
tetapi dahtm keadaan schenaI', banyak si luasi menllnjllkkan
apabila h<uga tetap , penawaran barang berubah. Contohnya
penawaran komputer meningkat walallpun harga tidak berubah
kerana berlaku peningkatan dalam td.'l1ologi pembuatannya.
Maka jelaslah bahawa selain harga barang itu, terdapat juga
faktor-fakt or lain yang mempengaruhi pena'vvaran.

@yan
gsh

ah

http:pr'l.'~llhc.lkldl_lpIJn,--Il.lu

http:PLrgCl'll.an
R sat

Harga faktor pengeluaral1

Peningkatan harga faktor peng luaran sepeni sewa lanah , llpah
buruh, dan bahan mentah da lam kegiatan pengeLuaran akan
menyebabkan kos pengeluaran meningkat. Peningkalan kos
pengeluaran akan menyebabkan keuntung n firma menurun.

Apabila keumungan firma meroso t, firma .ll<an mengurangkan
pengelllaran. Pada tingkat harga yang sa l a cii pasaran , keluk
penawaran akan beralih ke kiri. SebaliknJ a, penurunan harga
[aktor pengeluaran m ny ebabka n penj Imatan dalam kos
pengeluaran dan se le rusnya m n ingkalkan keuntungan Erma.
Oleh itu, firm a akan menarnbahkan peng luaran pada lin kat
harga yang sarna di pasaran

Jal1gkaan Harga Masa Depan

Apabila pengeluar menjangkakan harga SL,S UalU barang akan
meningkat pada masa depan, finna akan mengll rangkan penawaran
barang le rsebu t pacta masa se karang. K sann ya, penawaran
barang tersebul akan berkurang dan kelllk pe navvaran akan
beralih ke k iri. Seba likn ya, apab ila penglluar menjangkakan
harga sesuatu barang akan turun pada ma~a depan, fi rma akan
menambahkan penawaran barang lersebut p,lcla rnasa kini Maka ,

penawaran barang Lersebul akan meningkat dan keluk penawaran
akan beralih ke kanan.

Cuaca

Cuaca huruk sepe rti banjir atau kemarau yang berpanjangan
holeh merosakkan lana man clan selerusnya mengurangkan
jumlah penawarannya el i pasa ran Contc hn ya tanah runtuh
yang berlaku di Cameron Highlands lkiba l hujan lebal
menyebabkan pengeluaran sayur-sayuran l)L rkurangan , keaclaan
ini menyebabkan penawarannya juga berkurang. Oleh iw , keluk
penawaran akan beralih ke kiri. Sebalikn ya cuaca cerah clan
kadar kelembapan yang sesuai dengan penumbuhan tanaman
akan meningkatkan jumlah penawaran sayur-sayuran d l pasaran.
Oleh itu, ke luk penawaran akan beralih ke kanan.

Angin Monsun Timur Laut
atau lebih dikenali sebagai
musim tengkujuh bermula
pad a awal November
dan beraktlir pad a Mac.
Kebiasannya semasa musim
tengkujuh, negeri-negeri Pantai
Timur Semenanjung dan
barat Sarawak akan dilanda
banjir dan penawaran ikan
akan berkurang kerana
nelayan tidak dapat turut
ke laut.

Suhu sederhana di Cameron Highlands, Pahang
sesuai untuk penanaman Strawberi

@yan
gsh

ah
8 2.

Ramalkan apa yang akan
berlaku terhadap penawaran
makanan apabila berlaku
(a) peperangan
(b) bencana alam

Lengkapkan rajah di bawah .

~ ~
pengeluaran pengeluaran

~ ~
Keluk 55 Keluk S5
beralih ke beralih ke

Tingkat Iekn logi

Kemajua n dalam tingkat teknologi sepeni reka cip taan
teknologi yang lebi h canggih , mesin ya ng lebih moden. dan
teknik penge luaran yang leb ih cekap dapat meningkatkan
daya pen eluaran sesebuah firma. Selain iLU, kos dan masa
pengeluara. n juga dapat dikurangkan. 11 lalui penggunaan
teknologi l110den juga, pengeluaran secara besar-besaran dapa t
dijalanka n . Peningkatan pengeluaran menyebabkan keluk
penawaran beralih kc kanan.

Perkembangan teknologi bukan sahaja mengurangkan kos
penge/ual an telefon, malah menambahkan pe/baga; fungs; baharu

da/am te/efon

Matlamat Penge)uar

Seorang pengeluar atau firma lazimnya mempun ya i clua
objektil i;l ilU sama ada memakslmllmkan keunrungan atau
memaksimumkan Jualan.

Objektir s( bahagian besar fi rma adalah untuk In 'm ,J,..'lm JIl\.l
k.l U Il \I 11 . Bagi m maksimumkan keuntungan , sescb llah
firma tid ak harus mcngcluarkan output seca ra berlebihan.
Pengeluaran berlebihan aka n menyebabkan harga barang turun.
P nUrLlna l1 harga barang akan menJcJaskan keumungan. firma.
Oleh itu , sekiranya obJekltf firma aclalah um-uk memaksimul1lkan
keunwngan, firma akm mengurangkan pengeluarannya. Maka.
keluk pen.(waran akan beralih ke kiri.

Sebalikn va, se kiranya obJe ktd firma adalah untuk
m m 11- I lUI I l I ,firma akan men ingkatbn pengeluaran
dengan seban yak mungkin . Dengan berbl.Jat uelllikian ,
harga yan r dikenakan terhaclap pengguna ,akan menjacli lebih
rendah dan firma dapal m nguasai sebah,{gian besar pasaran.
01eh ill! , -ekirany" objektir fi rma adalah untuk memaksimumkan
juaian, firrla a'kan menamhahkan pengeluaran. Keluk penawaran
akan berali h ke kanan.

@yan
gsh

ah
Pasaran

.,. 	 Dasar Kerajaan J ~ ~{JJj' • J~I •

~~~~==~=============- 2.1.8
Bahagikan kelas kepada empat kumpulan, setiap kumpulan perlu mengkaji faktor-faktor yang
mempengaruhi penawaran barangan berikut:
(a) Sayur
(b) Roti
(c) Kereta
(d) Pakej pelancongan
Setiap kumpulan dikehendakl membuat per embahan dalam bentuk powerpoint dan bentangkan
hasil kajian di depan kelas.

1. Apabila harga sesuatu barang naik, penawaran terhadap barang itu akan
menmgkat (hubungan positif).

2. Penentu penawaran bukan harga barang itu ialah:
(a) Harga faktor pengeluaran
(b) Jangkaan harga masa depan
(c) (uaca

Cd) Tingkat teknologi

(e) Matlamat pengeluar
(f) Dasar kerajaan

Kerajaan melalui polisi ( ukai, pemberian subsidi, galakan taraf

p e rinlis, dan pelepasan cukai boleh mempcngaruhi penawaran
barangan. Kenaikan cukai contohnya cuka l ke alas input abn
menycbab kan kurangnya barangan yang aI, an dikeluarkan oleh
Ilnna kcrana kos pengeluaran mcningl,at Kesannya, keluk

pt nawaran akan beralih ke kin.

Dasar kerapan yang memberi subsidi alau laraf perintis kepada
firma clapal men g uran gkan kos pengeluaran. Pengurangan
kos pengeluaran akan men ggalakkanlirma t..n tuk menambahkan
pen geluarannya Kesannya, keluk penawaran a!zan berahh
ke kanan .

:.." .. .-............................ .. .....~ ..... .. ........._....... .....~........................ .....
: Taraf perintis merupakan salah satu insentif cukai kepada pengeluar yang ;

melabur dalam industri baharu atau aktiviti pengeluaran yang digalakkan :
oleh kerajaan. Pengecualian cukai yang dinikmati adalah sebanyak 70% ;
hingga 100% pendapatan berkanun selama 5 hingga 10 tahun. Elaun-€Ia un ;
modal yang tidal< diserap dan kerugian yang ditanggung sepanjang tempoh ~
perintis boleh dibawa ke hadapan dan ditolak daripada pendapatan boleh
cukai syarikat selepas tempoh perintis.

(Sumber: http://www. mida.gov.my/home/frequept!yaskedquestions-{faqs)j :

, posts/?fg=lvIAL) ;
"" ....... .. .. .~........... , ....................... , .. , ' ................................. ,.... .......,..... .... . ,'

l. Nyataka.n tiga faktor
r penentu bukan harga

barang itu yang

I mempengaruhi penawaran.
2. 	 Nyatakan penawaran

meningkat atau menu run
untuk situasi berikut:
(a) 	Pengeluar

bermatlamatkan untung
(b) 	Cukai dinaikkan 1%
(c) 	 Kos buruh menurun
(d) 	Jangkaan Ilarga akan

meningkat pada masa
depan

@yan
gsh

ah

http://www.mida.gov.my/home/frequept!yaskedquestions-{faqs)j
BBo2

2.1.9 	 Perubahan Dalam Kuantiti
Ditawarkan

[>crubahan barga barang itu akan mengakibatkan pcrubahan
dalam T'lIatllili ditawarkan.

Perubahan dalam kuantiti ditawarkan merujuk kepada pergerakan
di sepanjang keluk penawaran yang sarna.

Rajah 2.1 1 m enunju kkan berlakunya p erubahan da lam
kuanriti di tawarkan .

Harga (RM)..JO~ ~ /J[]. • J~I •

1. 	 Jelaskan maksud perubahan

dalam kuantiti ditawarkan.

2. 	 Apakah faktor yang

ll1embawa kepada

pengembangan penawaran?

, .
• ......---. 	 -----. fo'--------- _Kuantiti (unit)

0, 0 0 0 ,

Rajah 2.11 Perubahan do/am kuontiti ditoworkan

Pergerakall dari titik a ke b d ikenal sebagai r'l1 cmhang.m
p n.H ·aran. 1a menunj ukkan kuantiti ditawarkan meningkat
daripada Q(I unit kepada Q unit akibat daripacla peningkatan
harga barang itu daripada Po kepada PI.

Pe rgera ka rr d ari litik a ke c dikenal sebagai t:ngunrup· 1

pl na, ·an 11 . 1a menunjukkan kuantili ditawarkan menurun
daripada 0 unit kepada Q unit akibat daripada penurunan2

harga barang itu daripada 0 kepada P2

1. 	 Perubahan harga barang itu akan mengakibatkan perubahan dalam
kuantiti ditawarkan. I

2. 	 Perubahan dalarn kUantiti drtawarkan ditunjukkan oleh pergerakan ke atas
(pengembangan penawaran) atau ke· bawah (penguncupan penawaran) di sepanjang
keluk penawaran yang sarna.

@yan
gsh

ah
Pil5afllTl

--=-~---~~-~---------------------------=~

2.1.10 Perubahan Penawaran
,

Penlbahan penentu penawaran bukan hal "a harang ilU akan Perubahan dalam kuaniti "

mengakibalkan pcrubal all pt.nawaran . Penentu penawaran ditawarkan dengan
perubahan penawaran bukan harga barang itu merujuk kepada penentu-penentu selain

faktor harga barang itu sendiri sepeni harga faktor pengeluaran, hllp:;:llwwv. .youtubc.coml
matlamat pengeluar, tingkat teknologi, cu. ca , jangkaan harga watch ?v- HVXr 13v-gFg

masa depan, dan dasar ke rajaan. (Diakses pada 5 Oktaber 2016)

Perubahan penawaran merujuk kepada peralihan keluk penawaran

sama ada ke kiri atau ke kanan selari dengan keluk penawaran -~

• ·,yang asal. ·
Rajah 2.12 menunjukkan berlakunya pexubahan penawaran.

Harga (RM)

,
0'------'=- ---.,!------±',----..- Kuantiti

O2 0 0 0, (unit)

Rajah 2.12 Perubohon penoworon

Perallhan keluk penawaran dari 5 5 ke .) 15 1 dikenal sebagai
0 0

p ~namhalr n pena aran. La menunjukkan arga barang ilU tidak
berubah Letapi kuantiti penawaran telah mLl1ingkat pada seLiap
tingkar harga akibat daripada perubahan penentu penawaran
bukan harga barang itu. Contohnya peningkatan tingkat teknologi
menyebabkan kuantiti penawaran meningk at daripada Q unito
kepada Q] unit.

Peralihan keluk penawaran dari 5 5 ke Si.S2 di.kenal seba ai c o
p ngurallgan pcnawaran . 1a menunjul kan harga ba rang
itu tidak berubah tetapi kuamiti penawa ran telah menurun
pada setiap tingkat harga akibat daripada perubahan penentu
penawaran bukan harga barang ilU. Contohn fa euaea yang buruk
menyebabkan kuantiti penawaran menurun daripada Q unito
kepada Q

2
unit.

Bezakan antara perubahan
daJam kuantiti ditawarkan
dengan perubahan penawaran .

@yan
gsh

ah
"I

2

·~~~~!!!!:::==~:--~~==-======iiiiiiiiiiiiiiii==2.1.10
Kenaikan harga petrol baru-baru ini telah memberi kesan langsung kepada pengeluar amnya dan
para pengguna khususnya . Sebagai contoh, pihak pengurusan Syarikat UKKP Kerepek Wangl
sebuah syarikat pengeluar kerepek ubi mendapati kos pengeluaran telah meningkat Kesannya,
pulangan syarikat berku rangan.

jadual d i bawah menunJukkan jumlah pen japatan Syarikat UKKP Kerepek Wangi pada empat
bu lan terakhir bagi tahun lepas akibat kena kan harga petrol.

HasH JuaJan
(RM)

September 12 000

Oktober 1 1 567

November 9 005

Disember 7 890

Untuk men ut up kos pengeluara n yan q semakin menin gkat, Syarikat UKKP Kerepek
Wangl menimbangkan untuk menaikkan harga produk keluaran syarikatnya ya ng terdiri daripada
kerepek ubi, kerepek keladi, dan kerepek pisc ng . Untuk sementara w aktu, syarikat juga mengambil
t indakan mengurangkan kuantiti produk ba i set iap bungkusan yang dikeluarkan . Syarikat akan
mengalami kerugian Jika tidak meningkatkan sedikit harga jualan bagi produk ya ng dikeluarkan.

Berdasarkan situasi di atas, jawab soalan berikut
(a) (i) Apakah faktor yang mempengaruhi p nawaran kerepek ubi Syarikat UKKP Kerepek Wangi?

(ii) Bagaimanakah faktor di (a)( i) memlleri kesan kepada kelu k penawaran syarikat?
(iii) Jelaskan perubahan penawaran ya r g disebabkan oleh fa ktor di (a)(i).

(b) Setujukah anda dengan tindakan yang diambil oleh syarikat untuk mengatasi masalah kos
pengel uaran yang semakin meningkat? Berikan alasan.

(c) Bagaimanakah syarikat dapat meningkaikan keuntungannya? Berikan dua cadangan .

(d) Bagaimanakah kerajaan dapat membanu Syari kat UKKP Kerepek Wangi?

1. 	 Perubahan penentu penawaran bukan harga barang it akan mensakibatkan
perubahan penawaran.

2. 	 Perubahan penawaran ditunjukkan ol.eh peralihan keluk penawaran sama ada ke kiri
(pengurangan penawaran) atau e kanan (pertambahan penawaran) selari dengan
keluk penawaran yang asal.

@yan
gsh

ah

http:iiiiiiiiiiiiiiii==2.1.10
Pa ran

2.1.11 Keseimbangan Pasaran .- - -... - ---- -- - --- ------. ., 	 .
•, Penawaran dan ,

Pasaran ialah suatu tempat atau situasl yang mernbolehkan permlntaan

Ilenjual dan pembelj berinteraksi sarna ada secara langsung

at au t idak langsung untuk rnenjalankan LJrl;S niaga pada suatu hl lpS:/! OUlll.be/

I3BjHp19N_11
t ingkat harga dalarn tempoh rnasa tertentu.

Bcrikulan dengan pcrkcmbangan teknologi dan kcmudahan alal

komunikasi serLa kemaJuan siSlem pcrhubungan , kini pasaran
, I!llii . , I· ~1r

tidak lan gsung menp di scmakin popular. U mtohnya, e-dagang · .....-..... -...... _-_ .. -_.
semakin disambuti oleh masyarakal kerana pasarannya yan g [uas
dan taopa sempadan.

IE:RUSI
ASHtU PAlTON£
REWlTrulII
lYyuom.PWAI
KAIIYUti123.9B

E-dagang ialah sejenis pasaran tidak longsung.
Sega/a urU5 niaga dija/ankan secora atas to/ian

Sesuatu pasaran clikatakan mencapai C 'llllhan ll 11 apabila:

Bazar ialah sejenis pasaran langsung.
Pembell berdepan dengan penjual apabila

menJalankan urus niaga

1 . 	 Apa kah maksud pasaran? Kuantita dlmmta sarna dt>ngan kuantiti ditawarkan
2. 	 Bezal~an pasaran langsung

dan tidak langsung.
Keluk permlntaan bersllang dengan keluk penawaran 3. 	 Jelaskan maksud

keseimbangan pasaran.

Pada Lingkal keseimbangan , h I '.1 clan I Hili 1<.1. I 1~

dapal dilcn lukan Kcse.imbangan pasaran bo1ch dlJelaskan melalui
cara jadual dan mph.

1. 	 Pasaran boleh dibahagi kepada p sar,an lang~ung dan lidak langsung. D
2. 	 Keseimbangan pasaran berlaku apabila kuantiti diminta sama dengan kuantiti

ditawarkan. Pasaran bebas daripada lebihan atau kurangan.
3. 	 Pada titik persilangan DD dan 5S, harga dan kuantiti keseimbangan dapat ditentukan.

@yan
gsh

ah

http:OUlll.be
50 s

20

10 : Kuantiti 0

e 	 2

1. 	 Secara jadual, keseimbangan pasara.n dicapal apablla kuantiti diminta sama
dengan kuantiti ditawarkan.

2. 	 Secara rajah, keseimbangan pasaran berlaku apablla keluk permintaan bersilang dengan
keluk penawaran.

,J.- ..

.: Keseimbangan pasaran

https;/ /W\v·w.youtlJbe.c m/
watch?\,= UQkug-kWvQ

(Dlaksts pada 5 Oktaba 2016)

-~

2.1.12 	Jadual dan Rajah Keseimbangan
Pasaran

Keseimbanga n pasaran baleh dijelaskan melalui cara j:lllual
dan nljah

Jadual 2.7 Permintaon dan penowaran seluar sukan di posaran

Harga Kuantiti permintaan Kuantiti penawaran

(RM I helai) ('000 helai) ('000 helail

10 	 15 3

20 12
 6

12

50 3

40 	 6

15

Jadual 2. 7 menunJukkan permintaan dan penawaran seluar
sukan di pasaran. Berdasarkan jadual , ke se imbangan
pasaran d tcapai pada tingkat harga M30 apabila 1:uamili
p( nnintttan pa ,ran 31 h Jfngan ktt.l Ilili P n waran p;t. :uan
pada 9 Oat) helai.

Harga (RM)

(- keseimbangan
OL------~--------+ Kuantiti

2 4 6 8 10 12 14 16 20 ('000 helai)

Rajah 2.13 Keseimbangan pasaran

Rajah 2.13 diterbitkan daripadaJadual2.7. Keseimbangan pasaran
dicapai apabila I..dul crmmt laU pasar:m (DD) ht:.r"t1ang
dcng, n k luI.. P'111 ran pa a 'an l ) pada titik E. Harga
kese imbangan dicapal pada R~1\30 dan kuantiti keseimbangan
dicapa i pa Ia 9 000 he lai. Pada tingkat keseitnbangan, harga dan
kuantiti Ii lak cenderung untuk berubah.

U

@yan
gsh

ah
Pasa n

2.1.13 Ketidakseimbangan Pasaran
Sesuatu pasaran dikatakan berada dalam (lldJkseimhangan

apabila Jumlah permintaan pengguna tidak sarna dengan jumlah
pen awaran pengeluar. Dua keadaan akan berlaku apabila pasaran
berada pada ke tidakseimbangan iallU

Penawaran P rmln aan
50 kg 40 II if

Lebihan permintaan Lebihan penawaron

Lebihan permmtaan meruJuk keadaan apa ila kuantitl dimi ta

meleblhi kuantiti dltawarkan dalam pasaran pada suatu tmgkat

harga tertentu.

Lebihan penawaran meruJuk keadaan apabil iJ kuantlt i dit warkan

meiebihi kuantiti dimmta dalam pasaran pada suatu t ingkat

harga tertent .

Ketidakseimbangan pasaran boleh dij elaskan melalui cara (.tuual
dan r' j h .

Jadual 2.8 Permintaan dan penawaran seluar sukan di pasaran

Kuantiti Kuantiti

permintaan penawaran

(helail (helai)

Leblhan permintaan · Permintaan15 000 3 000 Naik
(12 000 helai) turun

· PenawaranLebihan permintaan
12 000 6 000 Naik naik(6 000 helail

Lebihan penawaran · Permintaan40 6 000 12 000 Turun
(6 000 helai) naik

· PenawaranLebihan enawaran
50 3 000 15 000 Turun turun(12 000 helai)

Pada harga yang I Ih relldah Jaripada h lTga k .(' mL I 1,

iaitu harga RM I O dan RM20 , Ichlh.m r rmmlaan berla ku.
Comohnya pada haTga RM I 0, kuanti ti d lmin ta ialah 15 000
helai dan kuantiti ditawarkan ialah 3 000 helai, maka wUjud
lebihan permintaan sebanyak 12 000 helal (15 000 - 3 000)
Pada harga RM20, wuj ud lebihan perminuan sebanyak 6 000
helai (12 000 - 6 00 ')) .

@yan
gsh

ah
2

#~-----~ _. .... ~~
,

Keselmbangan dan
ketldakseimbangan

pasaran

http,,:/ / wvvw.youlube,wm I
'" <Itch7v=PKUcBi'::lEYBk
(Dlak.ies patio 5 0k/aba 2016)

.10 •
1. 	 Apakah maksud lebihan

permi ntaan?

2, 	 Jelaskan penyesuaian

yang akan berlaku apabila
harga pasaran adalah
lebih tinggi daripada harga
keseirnbangan.

Lebihan permintaan akan menyebabkan h'lI g. mel ingk 1 dan
pengeluar akan mLnal11 lahl.1ll pUll ;\aral manakala pengguna
akan 11 nil'" 1"1 p r I I "1 11 . Proses ini akan berte rusan
sehmgga keseimbangan pasaran dicapai pada lingkal harga
RN!30 dengan kuanlili sebanyak 9 000 helai.

Pada harga yang 1 I lUlpad hal' a I e L imh. n ,.1I1
iailU harga RM40 dan R~',I15 0 , I 1111 Hl r n I '\I' n berlaku
Contohnya pada harga RM40, kuantitt dimima iaLah 6 000 helai
dan kuantili ditawarkan talah 12000 helai , maka ujud lebihan
penawaran ebanyak 6 000 helai ( 12 000 - 6 000) dan pada
harga RM SO sehelai, wUJud lebihan penawaran sebanyak 12 000
helai (15 000 - 3 000)

Lebihan penawaran akan menyebabkan h: r)1\ urull
dan pengc un a akan 11 .11 J 1 ) r J1("l1ll manakal a
pengeluar !zan It "'I 1 In, r I I n . Proses ini akan
berte rusa n sehing a keseimbangan pasaran dicapai pada
tingbt har ga RM 0 elm1 9000 helai.

Ketidakseimbangan pasaran Juga boleh ditunJukkan dalam henLuk
rajah. Rap h 2. 14 menunjukkan proses penentuan ha rga
dan kuantiLi keseimbangan pasaran seluar sukan.

Harga (RM)

s

20
/ Leblhan permintaan

10 -- ----/----- --- -- - , - - - ---- - -- -  ns 	 :
O'----=,...--.,...---=---~~:-=---:-::--~---:-::---=-+ Kuantiti

2 4 6 8 10 12 14 16 20 ('000 helai)

Rajah 2.14 Ketidakseimbangan pasaran

Berdasarkan Rajah 2.14 , kese imbangan pasaran dicapa i pada
l!til< E dengan tingkat harga keseimbangan RM30 dan
kuanlili i"ese imbangan 9 000 helai. Ketidakseimbangan
berlaku apabila pasaran mengalami Iebihan perm intaan atau
lebihan penawaran.

@yan
gsh

ah
Pasaran

----------------------------~
Pada h arga yang lehih r nclal d Il'ipada h Irga I csdmbangan
iaitu harga RM 10 dan RM20, I hlhan r 1 minI an berlaku.
Con tohnya pacla harga RMlO, kuantiti climinla ialah 15 000 he/ai
dan kuantit i ditawarkan ialah 3 000 helai, rn aka wl~jlld leb ihan
perm intaan sebanyak 12 000 hela i (15 000 - 3 000)

Lebihan permintaan akan menyebabkan h ~a nc lir k. I dan
pengelllar akan 1l linn h~' n pLll' \ a an manakala penggllna
akan mcngurang .10 pL! minl.l'm . Proses ini akan benerllsan
sehingga pasaran mencapai keseimbangan pada tit ik E dengan
harga dan kuamili keseimbangan masing-mas ing ia lah Rlvr'o
dan 9 000 helai.

Pada harga yang Idnh tl11ggt darip.lda ha '. h sLirnhl!1' m iaitu
harga Ri\t[40 dan RM50 , l'oihM P 'U 1\ al u berlaku. Contohnya
pada harga RM40, kuantili diminta ialah 6 000 helai dan kllantil i
djtawarkan ialah L2 000 helai, maka wuj ud lebihan penawaran
sebanyak 6 000 helai ( 12 000 - 6 000)

Lebihan pe nawaran akan menyebabkan I 1 ,~turn dan
pengguna akan Illlnamb lhkan (lummt 1 mana ala pengeillar
akan 1:1 JlIrJn~k, n r It r . n , Proses LUi akan benerusan
seh ingga pasaran mencapai keseimhan an semll /a pad a titik E
de ngan harga dan kuantiLi k e imbangan masing-masing ialah

RMJO dan 9 000 heLai.

Ketidakseimbangan Pasaran Barangan

I

,·. Kekurangan gandum ·
antarabangsa

Ancla bo lch m cnOnlon video
bcrikut lentang kcku ra nga n
penawaran ga nclum
mcnycbabkan harga barang
yang be rka itan c1engan
ga nclum meningka t.

http:;:/ / youtu.be /
TSFJlfjHa2M

::0 . ,rEI00.. . . · · ·

Lebihao permintaan lebihan penawaran

• Kuantiti d iminta > kuantiti ditawarkan
Harga pasaran < harga kesei mbangan •

Kuantiti ditawarkan > kuantiti diminta
Harga pasaran > harga keseimbangan

I
Harga cenderung meningkat

I
Harga cenderung menurun

I

Permintaan
menurun

/

Penawara n
meningkat

/

Permintaan
meningkat

/

Penawaran
menurun

/

I
Proses penyesuaian harga di pasarao

I
Keseimbangan pasaran

• Harga keseimbangan
• Kuantiti keseimbangan
• Kuantiti diminta = kuanttti ditawarkan

Rajah 2.1 S Proses penye5uaian apabila pa5QrOn berada da/am ketidakseimbangan

@yan
gsh

ah

http:youtu.be
!!!!!!!!!!!!!!~===:::=';;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;i6:========~==== 2.1.13

Jadual di bawah menunjukkan permintaan pasaran dan penawaran pasaran ayam pada pelbagai
tingkat harga.

Kuantiti
I

penawaran (kg)

8.00 500 100

10.00

12.00

14.00

16 00

450

350

225

75

200

350

550

800

(a)

(b)

Lukis ke luk permintaan dan keluk penaw aran pada k

Tentukan harga dan kuant iti keseimban an.

rtas graf yang sama .

(c) Lengkapkan jadual mengenai keadaan pasaran pada tingkat harga:

Harga
(RM/kg)

9.00 I

15.00

1. Ketidakseimbangan pasaran merUluk keadaan apabila berlakunya lebihan
permintaan (DO > 55) atau lebihan penawaran (55 > DO) di pasaran.

2. Lebihan permintaan akan rnenye abkan harga pasaran menlngkat manakala lebihan
penawaran akan menyebabkan h rga pasaran menurun.

@yan
gsh

ah
Pasar n

2.1.14 Perubahan Keseimbangan

Keseimbangan pasaran yang dihuraikan sebelum ini ialah
berdasarkan andaian ce teri.s paribus iailU penentu-penenw
permintaan dan penawaran bukan harga barang itu ridak berubah,
yang berubah hanyalah harga barang itu.

Dalam keadaan sebenar, bukan harga barang itu sahaja yang berubah
malah terdapar juga penentu-penentu lain seperti harga barang lain,
eila rasa, ringkar re.knologi, dan harga fakror pengeluaran. Apabila
penenru bukan harga barang iru berubah , keluk permintaan
dan keluk penawaran akan beralih ke kin arau ke kanan dan
sererusnya menyebabkan keseimbangan pasaran rurut berubah.

Perubahan keseimbangan pasaran boleh dianalisis berdasarkan:

perubahan permintaan

perubahan penawaran

Perubahan Permlntaan

Perubahan pem1intaan men0uk kepada P rI. mhall: n p rmlOt.lan
atau pen lIr;lllgan PUlllll l JU .

Pertambahan Permintaan

Jika berlaku pertambahan perminraan, maka keluk perminraan
sahaja yang akan beralih dan keluk penawaran retap. J I

P rmmlaan akan hel iii kl J n In . Rajah 2.16 menunjukkan
pertambahan permintaan dan penawaran adalah rerap.

Harga (RM)

D

P,

s
. ,,-+,

D

OL----~:___c;;:------- KLiantiti (unit)
00 0 ,

Rajah 2.16 Pertambahan permintaan

. J~'
Nyatakan lima faktor yang
menyebabkan pertambahan
permintaan.

@yan
gsh

ah
Ba 2

Keseimbangan pasaran asaltercapai apabila keluk permintaan
#.~--. - - ••. - .. --------------.~

: Kesan pertambahan '.
permintaan terhadap

keseimbangan pasaran

https: / / v·{..\ v.youtube.com /
watch?v=muNqZtl65yGA

(Diakses pada 5 Oktober 2016)

._-- --- -----.- .. -------

.JO~ •• J

INyatakan lima fa~ o-kt=-r ----'----
yang menyebabkan keluk
permintaan beralih ke kiri .

D(PO b,>rsilang dengan keluk penawaran 5
0
5

0
pada titik Eo'

Harga dan kuantiti keseimbanga n masing-mas ing ialah Pu
dan Qo
Apabit.l pertambah an permintaan berlaku Cdiseba bkan
oleh pmentu permintaan bllkan harga barang itu) , keluk
permintaan akan beralih ke kanan dari 0 00 0 ke OP t
Pada h.uga Po, kllantiti perminlazm lebih banyak daripada
kuantitl penav(Iaran. lni bermakna wUJud lebihan permintaan.
Kesannya, harga akan meningkat ke PI'
Keseim bangan baharu tercapai apabila keluk permintaan DPI
bersilang dengan keluk penawaran 5 5 pada lilik E!. Hargan 0

meningkat dari Po ke PI manakala kuanriti meningkat dari
Q ke QI' Oleh itu harga dan kuantiLi keseimbangan baharuo
ialah P dan Qj'
Kesimpulannya , apabila berlaku pertambahan permintaan
manak,tla pena waran tetap akan menycbabkan h. T dan
I UJltl1 \,. wi 111. l' 11 It t 1111 I.. I.

Pengurangan Permintaan

Seba liknya jika berlaku pengurangan pe rmint aa n , luI
pc.rminlil n an lI'llil h k n manakala 1<cluk penawaran
tetap. Raj J h 2.17 menunJllkkan berlakunya pengurangan
pe rmintaan dan penawaran tetap,

Harga (RM)

Po

P,

;
, I u , +- ,

OL-----~,~* - - ---_Kuantiti (unit)'

D

l -----.

Do

0 , 0 0

Rajah 2.17 Pengurangan permin taan

Keseimbangan pasaran asal tercapai apab ila keluk perminlaan

0 00 0 bkrsilang dengan keluk penawaran 5050 pada titik Eo'
Harga clan kuantiti kescunbangan masing-masing ialah Po

dan Ql'

@yan
gsh

ah

http:v.youtube.com
Pasaran

Pengurangan permintaan menyebabkan keluk permintaan

beralih ke kiri daTi 0 • .00 ke 0PI' Pada harga Po, kuanti ti
penawaran lebili banyak daripada kuan titi permintaan. Ini
bermakna wujud lebihan penawaran . Lebihan penawaran
akan menyebabkan harga cenderung u tu k menurun .
Keseimbangan baharu te rcapai apabi l.1 ke luk permintaan
oP I bersilang dengan kelllk pena'vvaran 5

0
5

0
pada titik E

Harga lllrun dari Po ke PI' manakala kuantiti berkurangan
dari Q ke QI' Oleh itu harga dan kllantiti kescimbangan u
ball aru ialah PI dan Qj .

Kesimpulannya, apahila berlakn pengl rangan permintaan
manakala penawaran le tap akan men) ebabkan h?r il dan

11 	 llili 1,.. \11 ,ng. n Jnl lU III.

Perubahan Penawaran

Perubahan penawaran merujuk kepada pe I I11bah. n p n. \\~d'"tn
aLau II wran 'an pUlL \ •.lTitl1 .

Pertambahan Penawaran

Jika be rlaku penambahan penawaran, maka keluk penawaran
sahaja yang aka n be ralih d an keluk pe rmmtaan tetap "dill
p Jl' \ <11'" n I,. r 1.'1' lih l \: ".11 II , Rajah 2 .18 menunjukkan
penambahan penawaran dan permintaan telap.

Harga (RM)

, 	 , D
' -, 	 ,'

0'------::----::-------- Kuantiti (unit)

U

0 0 0 ,

Rajah 2.18 Pertambahan penawaran

Kes imbangan pasaran asal tercapai apahila keluk perm imaan .
D(P O be rsilang d engan kel uk penawaran 5

0
5

0
pada tit ik

E". Harga dan kuantiti keseimbangan mas ing-masing ialah
Po dan q).

Persatuan Pengguna telah
menjalankan kempen
"Green Mondays" untuk
menggalakkan orang ramai
menggantikan daging dengan
sayur pada hari Isnin .

Dengan menggunakan rajah ,
jelaskan bagaimana kempen
ini mempengaruhi pasaran
daging ayam dalam negara.

JO~ . J~!
G,atakan lima faktor yang·
I - m'enyebabkan keluk

penawaran beralih ke kanan.
2. 	Nyatakan kesan terhadap

harga dan kuantiti
keseimbangan apabila
berlaku pertambahan
penawaran .

@yan
gsh

ah
..JOM (5lJl] • J~' •

~
• Nyatakan lima faktor yang

menyebabkan pengurangan
penawaral1.

2. Nyatakan kesan terhadap
harga dan kuantiti
keseimbangan apabila
berlaku pengurangan

1 penawaran.

Analisis situasi berikut
terhadap pasaran kereta.
Situasi 1
Kerajaan melaksanakan
dasar perkongsian kereta .
Situasi 2
Syarat sew a beli kereta
dilonggarkan.
Situasi 3
Subsidi kerajaan kepada
pengeluar dihapuskan dalam
masa yang sama kerajaan
mengurangkan kadar cukai
ke atas input.

Apabila pertambahan penawaran berlaku , keluk penawaran
beralih ke kanan dari 5 5 ke 5 5 , Pada barga Po, kuantiti

0 0 1 1

penawaran lebih banyak daripada kuantiti permintaan Ini
bermakna wujud il hihan p l1.l\\.tran. Kesannya , harga akan

turun ke Pl '
Keseimbangan baharu tercapai apabila keluk permintaan
0 00 0 ersilang dengan keluk penawaran 5

1
5

1
pada titik f l'

Harga lLIrun dari Po ke PI' manakala kuantiti meningkat dari
Q ke QI ' Oleh itu harga dan kuantiti keseimbangan baharuo
ialah P dan QJ
Kesimpulannya , apabila berlaku pertambahan penawaran
manabla permintaan tetap , 1 19a ~lIl1lha.nga 1 LU un dan

lldll I i I \In. n' n 11 It k 1.

Pengurangan Penawaran

Sekiranya berlaku pen urangan penawaran, h' luI,. p n v. aran
k n b lih I P I dan keluk permintaan tetap. Rajah

2.19 menunjukkan be rlakunya pengurangan penawaran dan
permintaa tetap.

Harga (RM)
n

P, T ------------E. : "
Po - - - - - - - - - -/ - - -:

,
- - - E

0
I

, , ,

D
:.-: ,

O'----------::::--=--------Kuantiti (unit)
0 , 0 0

Rajah 2.19 Pengurangan penawaran

Keseim bangan pasaran asal tercapai apabila keluk pennintaan
0 00 0 bersilang dengan keluk penawaran So5 pada litiku
Eo' HaTga dan kuantiti keseimbangan masing-masing ialah
Po dan Qo'
Pengurangan penawaran menyebabkan keluk penawaran
berali.h ke kiri dari SOS(l ke 5

1
5

1
, Pada' harga Po' kuantiti

permintaan lebih banyak daripada kuantiti penawaran.
Ini bermakna wujud t n pLrmmt.tall . Kesannya, harga

akan meningkat ke Pl'

@yan
gsh

ah
C

Pasar

Keseimbangan baharu te rcapai apabil.l keluk permintaan
D,P o bersilang d engan keluk penawaran 5

1
5

1
pada lilik E

j

Harga meningka t dari Po ke PI' manakLlla kUL1 miLi menurun
dari ~) ke Q[ O leh ill! harga dan kU Jnliti k se imban gan
baharu ialah PI dan QI·
Kesimpulannya, apabila berlaku pcngu wngan penawara n
manakala pe r mintaa n tetap ak I n m e n yeba bka n
h rga ke imba an n ningl" II dan I<u 111 l!

imb. ngan mcnumn.

!!!!~~~:::;;;;;::::::===i£====~~~====== 2.1.14

Berikut ialah peristiwa-peristiwa yang aka n Illempengaruhi pengeluaran ikan di negara kita.
Andaikan setiap peristiwa itu adalah berasil1gan

(i) 	 Harga minyak petrol meningkat sebanyak RMO.30 sel iter.
(ii) 	 Berlakunya musim tengkujuh di pantai timur Semenanjung Malaysia.
(iii) 	 Cita rasa pengguna beralih kepada ayam goreng pedas berjenama.
(iv) 	 Nelayan melancarkan mogok di seluruh negara apabila kerajaan menghapuskan subsidi

minyak diesel.
(v) 	 Lambakan pengeluaran ikan dari negara Thailand
(vi) 	 Harga ayam dinaikkan kerana harga makanan ayam meningkat.
(vii) Harga ikan sardin dari luar negara J iturunkan.

Setiap murid dikehendaki:
(a) 	 Melakar keluk keseimbangan bagi pasaran ikan berdasarkan setiap peristiwa di atas.
(b) 	 Tentukan peralihan keluk permintaan atau penawaran pada lakaran di (a).
(c) 	 Menganalisis kesan peristiwa di atas terhadap harga dan kuantiti keseimbangan pasaran ikan.
(d) 	 Membuat rumusan dengan melengkap an jadual di bawah.

Perubahan permintaan

Bertambah Berkurang

Harga Kuantiti Harga Kuantiti

I { I l

Perubahan penawaran

Bertambah Berkurang

Harga Kuantiti Harga Kuantiti

l I I I

1. 	 Pertambahan permintaan akan menyebabkan harga dan kua nti ti
keseimbangan meningkat.

2. 	 Penguranga n permintaan akan menyebabkan "harga dart kuanti ti
keseimbangan menurun .

3. 	 P rtambahan penawaran akan menyebabkan harga keseimbangan menurun dan
kuantiti keseimbangan meningka .

4. 	 Pengurangan penawaran akan menyebabkan harga keseimbangan meningkat dan
kuantiti keseimbangan menurun.

@yan
gsh

ah
--
--

Ba2

2.2 Kea Jalan Harga

Apakah maksud keanjalan harga permintaan (E) dan keanjalan
harga penawaran (E) 7
Bagaimanakah anda mentafsirkan nilai barang ini, Ed barang

A = 2.5 dan E, barang B = 0.8 7 Apakah jenis keanjalan harga
yang dit unj ukkan oleh nilai pekali tersebuP
Apakah faktor yang mempengaruhi keanjalan harga permintaan

dan keanjalan harga penawaran sesuatu bal'ang7
Menga akah penawaran barang pertanian tak anjal be rbanding
dengan barang perkilangan 7

Mengapakah pengeluar perlu menurunkan harga untuk barang

yang permintaannya anjal?

CUTI-CUTI Malaysia
Bukit Bendera di Pulau Pinang terkenal sebagai sebuah
stesen tanah tlnggi Inggeris yang tertua di Asia Tenggara .
Landasan kereta api funiku lar ini merupakan andasan yang
terpanJang di Asia dan juga landasan berterowong yang
tercuram di dun ia. Yang berikut ialah senarai harga tiket
kereta api funikular Bukit Bendera.

Harga tiket (seta kat Julai 2016):

Warganegara [ Bukan warganegara
Kategori -

Blasa 'Fast Lane' Blasa 'Fast Lane '
-t-

-- -2 ha la (Promosi) * RM3

Kanak-kanak (Umur 4-6 tahun) RM3 RM5 RM5 RM3

RM 15 RM 45Pelajar (Sekolah/kolej / universiti ) RM5 RM15

Dewasa RM10 RM30 RM60RM30

Warga Emas (Umur 60 tahun ke atas) RM5 RM60 RM 5 RM30

Orang kurang upaya Percuma

Pas bulanan RM40 RM120

*Promosi hanya sah pada 6.30 pagi - 9.00 pagi dan 700 malam - 70.30 malam (warga negara
sahaja) dan tidak sah pada musim cuti sekolah (tertakluk pada kalender cuti sekolah yang dikeluarkan
oleh Kementerian Pendidikan Malaysia).

(Sumber: httpJ/www.penanghil •. gov.my/index.php/ ms/ j

Tahukah anda sebab harga tiket yang dtkenakan berbeza IJnlU ~ ttap kumpulan pelawat
yang berlainan wa laupun kereta api fun ikL lar yang dlsedtakan kepada pelawat adalah
sama? Tahukah anda mengapa harga prcmosi hanya sah dengan syarat masa dan
kumpu l1an tertentu ? Mengapakah pas bulanan ditawarkan sedemlkian? Apakah &.1, I
rasiona nya? Sebenarnya persoalan-persoalan Inl berkalt rapat dengan konsep V
keanjalan harga permintaan

@yan
gsh

ah
Fe sa ran

2.2.1 Keanjalan Harga Permintaan

M ngikul hukUnl perminlaan , ap:1bila ha rga sesuatu ba ran g
l11 eni ngkal , kuanrili diminla lerhadap h; ran g tersebUl abn

bcrkurang dan sebahknya apabila harga seSll Uu barang l11enurun,
kuanrili diminla lerhaciap bar:1ng ilU akan ll1eningka t.

Nam un , Lindak bal:1s pe rub:1han kuanli li diJ11inLa kesan daripada
pe rubahan ha rga ada l:1h berlainan bagi st'tiap jenis barangan.
Sese lengah barang sangal re ponslf lcrhacL p perubahan haroa
misalnya barang kosille lik yang mempun)'~l i banyak pl ngganti.
ApabiLa harga ba rano k s l11 elik dituruol 1n sedlkil, kuantiti
dil11inranya a kan menin Jkat dengan lebih banyak. Sest:tcngah

ba rang pula kuran g rcspo ns if le rhada p perubahan harga
con tohnya barzlll gan yang mempunyai kela lan pt'ngguna yang
linggi. Seki ran ya penggu na laasub deng m St'sua Lll .Je nal11a,
walaupun harge barang jenama lersebut mcningkat , permnllaan
lerhadap bara.ng te rst' but akan herkuran Jail sed ikit sahap.

Kon sep keanjalan ha rga permilllaan (E
d

' di gunakan unluk
rn engukur lindak hab s perubahan kuail lili diminta k san
daripada pcrubahan harga ba rang ill!.

Keanjalan harga pefmintaan (f) mengukur peraUJ perubahan
dalam kuantlt i diminta kesan daripada peratJs perubahan harga
barang itu dengan andaian cetens paribus.

Konsep keanja lan harga erminlaan in.i ad~\lah penling kepada
[Irma dalam mcrnbandingkan lincbk balas r clbaga i jenis barang
lerhadap perubahan harga dabm lTlt'nentu l I n slralegi harganya
K llka m cngambil kepulusan mengenai clas, r suhsidi dan cukai ,
ke rajaan perlu tahu lindak balas pnmilll aan re rhaclap pe rub han
harga ul1luk mencapai mallamalnya.

Borang kosmetik amat
responsif terhadop
perubahon hargo

1. 	Apakah maksud keanjalan
harga permintaan?

1

2. Nyatakan kegunaan
pengetalluan konsep
kea nJ alan harga
permintaan kepada firma.

1. 	 Tindak balas perubahan kuanUti dirninta kesan daripada perubahan harga adalah
berlalnan bagi set iap jenis barang • .m.

2. 	 Keanjalan harga perm intaan (Ed) rnengu r tindak balas perubahan kuantiti diminta
kesan daripad perubahan harga barang itu dengan andaian ceteris paribus.

@yan
gsh

ah
2.2.2 Pengiraan Keanjalan Harga Permintaan

KeanJc Ian harga permintaan dapat dihltung mengikul rumus berikut:

% peruhahan ku antiti d lminta (%~Q)Keanja I<1n harga perminLaan (Ed) = ----'----'----------.----'----~"--
% pel ubahan harga barang (%~P)

Alau

E = %~Q
d %~P

%~Q =
Kuantitl baharu CQ\) - Kuantiti as.t1 (Q)

Kuantiti asal (Qe.)
x 100

%M =
Harga bahanl (PI) - Harga asal (P )
---------'--~----,-----

Harga asal (PI)
x 100

Contoh pengtraan
Hitung niLli keanj alan harga permintaan bagi beras apabiJa harga
beras menmgkat dari RJ\IlS.00 ke RM6.00 dan kuantiti dimintanya
tmull daripada 20 kg kepada 18 kg.

..
: Pengiraan keanJalan

harga permintaan

Anda holeh me no nton video
berikU( untuk m empc la jari

Mengira peratus perubahan kuantiti diminta

Kuantrti baharu (0,) - Kuantiti asal (00)

%i\.0 = x 100Kuantiti asal (0
0

)

%i\.0 =18 - 20 x 100
2

=-1 0%

penghitungan keanJalan
harga pcrmintaa n mclalui
penerangan raj a h. Menglra peratus perubahan harga

htt0'.J J\ W\\ .youtt.llx·.lom / Harga baharu (P,) - Harga asal (Po)
\hltd,? '=GF ACXJ95grMvl

%i\.P = x 100
Harga asal (Po) (fJial(ses pada 5 O/l/obel' 2(16)

%;:"p = RM6 - RM5. x 100
RM5

=20%

@yan
gsh

ah

http:RJ\IlS.00
Mengira keanjalan harga permintaan

E 	 = - -
d %L'1P

-10%
:: -

20%

:: -0.5

ulltla 'l 1uf p<1da pckaJi keanja lan haroa pcr miI1laan
m~nun.lu kkan hilI III '.111 III ' I I In ar,l h gil d n, I] Hill

dimll .l . D,llam ekonomi, ran da negatiJ ini ar an cliabaikan dengan
m ngambil mIni tl1u lJak sahaja. Dalam COI1loh eli alas, p kali
k 'anjalan -0.5 akan dinyatakan sebagai 0.5. \J dai keanplan harga
pe nunlaan 0.5 bennaksud apabila harga ill ningkal 20%, kuanliti
yang climinla akan lurun 10% alau apab ila harga mcningkal 1 %,

kUanLlli yang dimLnta ab.n l uru n 0.5%

JO~ ~@]U3' J~' •
1. 	Apakah maksud tanda

negatif pada pekali

keanjalan harga

permintaan?

2 . 	 Hitllng nilai keanJalan harga
permintaan jika peratlls
perubahan tlarga ialah
30% dan peratus perubahan
kuantiti ialah 60%.

3. 	 Tafsirkan pekali keanjalan

harga permintaan yang

bernilai E. = 1.5.
a

2.2.2

ladual berikut menunjukkan kuantiti permintaan bagi dua jenis barang pada pelbagai tingkat harga.

Kuantiti durian diminta
(kg)

1.50 10 40

2.00 8 30

3.00 6 20

Andaikan hat'ga naik daripada RM 1.50 kep - da RM2.00 . Hitung ni lai keanjalan harga permintaan
bagi kedua-dua jen is barang. Tafs irkan nilai tersebut.

1. Rumus keanjalan harga permintaan

. I h . ta (E) % perubahan kuantiti diminta (% t.Q)Keanla an arga permm an ~ - _.- '

% perubahan harga barang (%t.P)

2. 	 Jika nilai Ed = 2, ini bermakna apablla harga meningkat 1%, kuanti ti diminta
akan turun 20/0 dan sebaliknya a abila harga menurun 1%, kuantiti diminta akan
meningkat 2%.

@yan
gsh

ah
2

• . J~! •
1. 	Apakah maksud

perillintaan anjal?
2. 	 Nyatakan tiga contoh barang

yang permintaannya anjal.

Rumah mewah
merupakan barang yang

permintaannya anjal

2.2.3 Keanjalan Harga Permintaan
Anjal dan Tak Anjal

Pada asasnya, keanJalan harga permimaa n boleh dibahagikan
kepada anjnl dan lak anjaL

Anjal
Pekali kea nJGllan melebihi 1 (Ed> 1).
Pe ratu .., p rubahan kuantiti dimima ada lah lebib besar
claripada peratus perubahan harga (% L1Q > %L1P ) lni
bermak na pengguna san g t responsif lerhadap perubahan
harga. L onlohnya,Jika harga diturunkan 5%, kuanlili dimima
akan n,eningkat lebih daripada 5% .

Harga (RM)

::
 E~

o

I
I

I
I
I
I

.-.--+)i ~ Kuantiti
0 , (unit)

Rajah 2.20 Keanjalan harga permintaan anjal

Apabi a harga mcnurun dari Pc, ke PI' kuantili diminta
meni ngkat dengan banyak dari Q kc Q Sebaliknya jikao I

harga meningkat dari PI ke P{l ' kuantili diminta rnenurun

clenga 1 banyak dari Q ke q,

Keanj .llan harga permimaan anjal mempunyai keluk

permi llaan yang bndai.

Contoh barang ialah barang mewah.

Tak Anjal
Pekali keanplan kurang (bnpada 1 (s: < 1)

Perall $ perubaban harga ad~1lah lebih besar daripada perarus

perub 1han kuantiti J lm inla (%L1P > %L1Q). lni bermakna

peng un a kurang re ponsif terhadap perubahan harga.

Con tnhn ya , jika harga dinaikkan 10%, kuantili dimint a

rnenurUl1 kurang daripada 10%.

@yan
gsh

ah
R at n

~~~======ii!:---====-====____--=~L2.2.3

Lukis keluk untuk menunjukkan keanjalan harga permintaan bagi dua jenis barangan berikut:
(a) Pakej pelancongan
(b) Buah-buahan

Terangka n keluk yang anda lukis .

1. 	 Anjal 2. Tak anjal

(a) Ed > 1 	 (a) Ed < 1

(b) %ilQ > %.1P 	 (b) %.1Q :.:: %ilP

(c) ontoh barang: barang mewah (c) Contoh barang: barang keperluan
I'

(d) Keluk permintaan berbentuk landai (d) Keluk permintaan berbentuk curan;t

Harga (RM)

D

P, -- - -------,

t%I'lP ,

Po -- --

: %I'lQ : , D
1--___"....4-=----'-• .,;"., ____.~ Kuantiti

0 , (unit)0 0

Rajah 2.21 Keanjalan harga permintaan tak anjal

Apabila harga m eningkal dari P ke Pl" kuantili dimintau
menurun dengan sedikil dari Q~ ke Q

i
.., baliknyajika harga

menurun dari Pi ke Po' kuantili dimin l.l meningkat dengan
seclikil dari Q

1
ke Q.).

Keanjalan ha rga perminlaan tak anjal mempun ya i keluk
perminlaan yang curam.
Co ntoh barang ialah barang keperluan dan barang yang
mempunyai kelaalan pengguna yang tinggi.

1. 	Apakah maksud
permintaan tak anJal?

2. 	 Nyatakan tiga contoh barang
yang permintaannya tak
anjal.

.Jenls-lenis keanJalan
,
., harga permlntaan

Untuk rnen<retahuib

jcnis- jenis keanjalan dcnga n
kbih lanjut, anJa bolch
rncnonton video berikut:

htlps:/ / \\ ~w•.y Jutube., m I
wOltch J \ HHcblI lAAl
(Diakses pada5 Of(lobcr 2016)

1!1 . III

@yan
gsh

ah
a 2

Barong kemas mempunyai
permintaan yang anjal

Nyatakan lima contoh barang
yang mempunyai banyak
barang pengganti dan lima
contoh barang yang mempunyai
kurang barang pengganti,

2.2.4 Penentu Keanjalan Harga
Permintaan

TerdapaL nanyak fakLOr yang mempengaruh i kcanjalan harga
pennimaall suaLu barang, anLaranya ialah :

Jenls Barangan
DlI.lI1' In at adalah I l 3 I t1 kerana arabila harganya
meni ngkal sedikil , pengguna aka n mengurangkan kU3milin ya
d ngan ballyak Scbaliknya, I • I II III rlu.1Il "",1'. sepeni beras
I.d 11 t k 'rana sebarang pem bahan harga yana besar hanya akan
menyebabkan perubahan kuantill diminLa yang kee il. Pencwuna
tCl.ap membcli barang lersebul walaupun harga mcningkat.

Faktor Jangka Masa

Da lam j.l.l 1.1 \11 I L I I· . permin laan barang biasanya
l k nJ.I , Halm i kcrana dalam jangka masa ini, jika harga
barang men ingka t, permintaannya Udak lxmyak heruhah kerana
sukar untuk mencari barang pengaam i yang lain Se baliknya,
(blam J n' k I " - 1.1 , I' perminlaannya adalah anpl kerima
Jib harga sesualu lxmmg ilu mellin gka l, pCll gguna sempal
mencari b;lmng pengganlinya.

Bilangan Barang Pengganti
Barang ) ang mempully ai ) '1 .11 b I' n' pen ~ lnll ,

permintaannya aclalah 11.11 kerana apabila hargan ya meningkat
sedikil , pt::ngguna akan mengurangkan kuantilin ya cl ngan
banyak clengan rnemheli barang pengganti lain yang lcbih mumh
harganya , ebalikn ya, bagi , I ,Ill lid" m I pt II}
h'r' 1 )'1 h, a II • Jlka harganya meningkat clcngan hanyak,
kuami[i J iminta tidak di kurangkan ck ngan banyak kerana
barang Itll sukar dlgami kan dcnga n barang lain . leh iw ,
permintaanoya adalah 1) I,

Minuman berperisa mempunyai banyak barang pengganti. Oleh itu
permlntoannya adalah anjal

@yan
gsh

ah
Pin

Nisbah Perbelanjaan dengan Pendapatan

ScmaklD be ar bahagian pendapatan bole h guna dibelanpkan
ke mas sesualu barang , maka permintaan nya akan <,cmakin
.tOpl Conlohn ya , perbelanpan terha lap telefon pintar
rnengambi l bahagian besar daripada jumlclh penclapaum dan
perbelanjaan terhadap m aka nan mengam bil bahagian kecil

daripada jumlah pendapalan. Jika berlaku peningkalan
peralusan harga yang sama bagi telefon pmtar dan makanan ,
permintaan bagi makanan akan dikurang kan d engan sedikit
telapi perminlaan lerhadap leldon pinlar akan dikurangkan
ck ngan perarusan yang Lebih banyak. Maka, permimaan le rhadap
makanan adalah lak anjal manakala permin taan terhadap telefon

pinla r adalah anJaL

Bilangan Kegunaan

Jika sesu a tu ba rang ilU mempunya i ~ 11 .Ik I L Uf1,ldl1 ,

maka permintaannya adalah ,flJ31. Contohnya l('pung gandum,
ap abila harga m enin gka L sedikit, kuanl iti pe rmintaannya
akan clikurangkan clengan banyak berdasarkan jumlah bi la nga n

kegunaannya Keaclaan sebaliknya berlaku bagi tepung atta
ya ng boleh di gunakan untuk membuaL capali sa hap Jika
harganya clitingkatkan clengan banyak, kuanliti permintaannya
berkurang dengan sedikil sahap aL as seba b bil a n ga n

penggunaannya Lerhad.

Ketaglhan

Jika sesualu barang mempunyai lahap kc Igill III \a 1 1 1,

misalnya rokok dan kopi, pengguna akan LCLap mcmbelinya
walaupun pada harga yang linggi Oleh ilU , pcrmintaannya adalah
lak nj II.

Ketahanan Barang

Bagi In ng l.lhan 111M, permintaannya aclalah j . • kua11litinya
boleh dibcli dengan banya k jika h a rg ll1ya jaLuh kera na
barangan ini balch cltsimpan lama. Contoh bagi ba rang Lahan
lama ialah perabot dan barangan elekLrik Sehc:lliknya, bagi •
nIh I 11 11 scperti susu se ~a r, perminra n nya

adalah l J . Kllantitinya tidak bole.h d beli dengan banyak
\Va laUplll1 harganya turun kerana hara ll g ini tidak bolch
disimpan lama.

Permintaan telefon pintar
adalah anja( manakala

permintaan makanan adalah
tidak anja(

r	Mengapakah garam
mempunyai permintaan yang
tak anJal? Kaitkan Jawapan
anda dengan penentu
keanjalan permintaan.

susu

Susu mempunyai permintaan
yang tidak anjal

@yan
gsh

ah
BlI2

2.2.4

1. Berikut adalah dua jenis barang.

Barang yang manakah perrnintaannya lebih anjal? Mengapa 7

2. 	 Gaji sebulan Puan Masariah ialah RM5 000. Pada bulan ini dia telah membelanja RM 1 500
untuk membeli sebuah peti sejuk baharu dan RM300 untuk membayar bil elektrik dan air.
Apakah kesimpulan yang boleh dibuat tE: rhadap perbelanjaan di atas dengan konsep keanJalan
harga permintaan?

3. 	 (a) Bahagikan mllrid kepada empat kll npulan.
(b) 	 Setiap kumpulan dikehendaki mem rhatikan barang-barang di sekitar rumah dan sekolah,

pilih lima jenis barang (setiap ku mpu lan tidak boleh memilih barang yang sama)
(c) 	 Berdasarkan pemerhatian masing-masing, setiap kumpulan dikehendaki merekodkan hasil

kajian seperti berikut:

Barangan

(d) 	 Bincang dalam kumpulan faktor yang mempengaruhi keanjalan harga permintaan
barang tersebut

(e) 	 Bentang hasil perbincangan di dep(ln kelas.

1. Penentu keanjalan harga permint an ialah:

(a) /enis barangan

(b) Faktor jangka masa

(c Bilangan barang pengganti

(d) Nisbah perbelanjaan dengan pendapatan

(e) Bilangan kegunaan

(f) Ketagihan

(g) Ketahanan barang

@yan
gsh

ah
Pasaran

2.2.5 	Perhubungan antara Keanjalan
Harga Permintaan dengan
Jumlah Hasil

Jumlah hasil ialah pendapalan yang diteri ma oleh pengeluar
daripada perbelanjaan yang clibuat oleh pengguna terhadap
barang-barang yang dipasarkan. Oleh itu, jULUlah hasil adalah
sama clengan jumlah perbelanjaan pengguna.

Jumlah hasil = Kuantiti x Harga

Berclasarkan rumus, jumlah h as il diperoleh apabila kuantiti
barang yang clijual didarab dengan harga seunit barang tersebut.
Jika harga berubah , Jumlah hasil turut be rubah. SeJauh mana
perubahan harga sesuatu barang memberi kesan kepada jumlah
hast! be rganLung pada keanjalan harga pen llilltaan barang itu

Anjal
Jika pcrmintaan terhadap seSU<ltu barang adalah anjal , cnurun,1Il

,al~ barang tersebul menyebabkan penin I n diu JLJ 111h

ha il dan sebaliknya , pen ingkatan harga arang menyebabkan
penurunan dalam Jumlah hasiL

Contoh:

Andaikan pengeluar mellJ ual suatu baran., pada harga RM20
dan kua ntlll yang berjaya dijual adalah sebanyak 60 unit.
tv1aka Jumlah hasilnya sama clengan R\lll 200 . Andaikan
harga barang diturunkan kepada RM 16 dan kllantiti diminta
menin gkat kepacb 90 unit. Bagaimanakah I.eanjalan perrmntaan
mempengaruhi jllmlah hasil pengcluar7

Penyelesaian:

%.10

<.)6 .1Q = 90 - 60 x 100
60

50%

%.1P RM16 - RIV120 x 100

RM20
= -20%

50%
-20%

= -2.5

Nilai keanjalan harga permintaan ialah 2.5

Lengkapkan jadual berikut:

Anjal Turun .I
Anjal Naik I

@yan
gsh

ah
b

r=-J_ ~l!tJ • . J~l •
Berdasarkan Rajah 2.22 , cuba
anda jelaskan keadaan apabila
harga barang meningkat.

JON C5 :. ~I
I •

Lengkapkan jadual berikut:

Tak
Turun Janjal

Tak
Naik J

anjal

Diclapatl ll ilai E
J

> 1, mab keanjalan harga permintaan
barang in l adala h anjal. Bagi barang yang perminlaann ya
anjal, penurunan harga ya ng se dikiL abn menyebabkan
p ningkata n kuanti li diminta yang lebih besar, kesannya jumlah
hasil men illgkal.

Hubungan antara Jumlah hasil dengan perminlaan barang anjal
clapal dlJeL skan melalui rajah bertkut

Harga (RM)

%lIQ

D

20

16

D

'----------;:6c::--- --=g'':':''0----- Kuantiti (unit)
0

Rajah 2.22 Hubungan antara j umlah hasil dengan
permintaan barang anjal

Berdasarkan raph , penurun.an harga clari RM20 ke RM16
menyebabl an kuallliti diminla meningkat dari 60 unit ke 90
unit. Didapati jumlah kawasan pertambahan hasil lebih besar
claripada jurnlah km·vasan pengurangan hasil Kesan bersihnya
iatah ,uml- It h· 11 nc 1 I 1 ~ U .

Bukti
Jumlah ha,1I asal = RM20 '60 unit = Rp,;[l 200
Jumlah heml baharu = RM16 x 90 unil = Rlvll 440
Penambahan jUllllah hasil = Rtv! 1 440 -RMl 200 = RM240

Kesilllpulannya, bagt barang yang pt'fminlaannya anjal, penurunan
harga barallg akan ll1enyebabkan Jumlah hasil mentngkat.

Tak Anjal
Jib permmtaan terhadap sesuatu barang adalah tak anjal,
plnl11.g1wl n l1ar~p barang [ersebut Illenyebabkan p( 1I1gkal.ln
11.11.1 1 lUll Ilh " dan sehaliknya penurunan harga barang
menycbabL:m penurunan dalam .Iumlah hasil.

Conloh:

Andaikan ) ngeluar m nju Cll suatu banll1g pada harga RM 40
clan kuanll ti yang berjaya diJual adalah scban),ak 100 unit.
Apabila ha lg barang clinalkkan kepada R 172, kuantiti diminta
menurun I epada 80 unit. pakah hubungan anlara keanplan
harga perm intaan barang dengan jllmlah hasil?

@yan
gsh

ah

http:1I1gkal.ln

http:penurun.an
- %~Q

%~P

9i)~ Q = 80 - 100 x 100
100

= -20%

Rtvl72 - .Rtv140 ·100

RM40

= 80%

= -20% = -0.2 5

80'}b

Nilai keanJalan harga permintaan ialah 0.2 '1 .

DlclapaLi nilai Ed < 1, maka keanplan hara ,\ permintaan barang
ini adalah tak anjal. Sagi harang yang permintaann ya tak anjal,
peningkatan harga yang banyak akan menyehabkan penurumln
kuantiLi diminta yang secliklt , kcsannya jUlll lah hasil meningkat

Hubungan antara Jum lah hasil dengan pe rmimaan barang tal<.
anja l dapat dij elaskan melalui raja h be ri ku!

Harga (RM)

o

j%AP
40 - - -- ~-

O(on.4l
'----------..."..".'- ....,...".".---- i!" Kuantiti (unit)' _

80 100

,Rajah 2.23 	Hubungan aMara jumlah hasil dengan
permintaan barang tak anjal

Kenaikan harga daripada R1Vl40 kepada RtvI72 menyebabkan
kuanlill cl1minw menurun daripada 100 unit kepada 80 unit
Dic1apali jumlah kawasan pertambahall hasil leb ih hesar
claripacla jumlah kawasan pe ngurangan hasil. Kesan bersihnya
ialah Jumlah hasil meningkal.

Bukll
jumlah hasil asal = RM40 x 100 un iL = Rivl 4 000
1umlah hasil haham = R1vl72 x 80 unit = PtvI5 760
Penambahan jum lah hasil = I~M5 760 - RtvI4 000 = RMl 760

Kcsimpulannya, bagi bara ng yang perm ntaannya tal< anjal ,
kenaikan harga baran).;; akan menyebabkan Jumlah hasil m ningkat.

Cabaran

Jika barang A mempunyai
nilai keanjalan harga
permintaan yang melebilli 1,
apakall strategi harga yang
perlu dijalankan oleh pengeluar
untuk memaksimumkan
jumlall Ilasilnya? Buktikan
jawapan anda dengan contoh
berangka .

r • J~! •
Berdasarkan Rajah 2 .23,
cuba anda Jelaskan hubungan
antara jumlah hasil dengan
permintaan barang apabila
harga barang Illenurun dari
RM72 ke RM40

@yan
gsh

ah
2.2.5

1. 	 Jadual berikut menunjukkan peratus perubahan harga (%~P) dan peratus perubahan kuant it l
diminta (%~Q) bagi empat jeni s barang , gariskan jawapan yang betul.

Jenis keanjalan
harga

permintaan

Barang A +5 % -10% Anjal/ -ak anjal Meningkat / Menurun / Tidak berubah

Barang B -20% +4% Anjal/ -ak anjal Meningkat / Menurun / Tidak berubah

Barang C -12 % +60% Anjal / oak anjal Menmgkat / Menurun / Tidak berubah

Barang 0 +15% -3% Anjal / Tak anjal Menmgkat / Menurun / Tidak berubah

2. 	 Rajah beri kut menunjukkan keluk pemli r taan bagi dua Jenis barang.

Harga (RM) Harga (RM )
D

6

o
3

..... .

I , ,I , : D
, :Kuantiti Kuantiti

0L--1:-:,-------='20=--.... (un It) 	 0O	 10 12 (unit)

Barang E 	 Barang F

Apakah keputusan yang hal'us diambi l o leh f irma untuk meningkatkan jumlah hasilnya?

3. 	 Bincang dalam kumpulan dengan memilih sebuah syarikat berikut untuk menerangkan bagaimana
syarikat tersebut menggunakan konsep f eanjalan harga permintaan untuk menetapkan harga
barang bag i memaksimumkan jumlah hasllnya.
(a) Syarikat Perodua
(b) Penerbangan Malaysia Berhad (MAS)
(c) Mana-mana sa tu taman tema di Mdlaysia
(d) Syarikat pelancongan
(e) Pasar raya

1. 	 Bagi barang yang permin taannva anja l, penurunan harga barang dapat
meningkatkan jumlah hasil pengeluar:

2. 	 Bagi barang yang perm inLaannya tak anja l, pen ingkatan harga barang dapat
meningkatkan jumlah hasil pengeluar.

@yan
gsh

ah
Alat komunikasi adalah
responsif terhadap
perubahan harga

KeanjaIan ha rga pena \va ra n (c ) = -'-'-...L..:'---'_-,--,-_,--_ _ ___ ---'---,----"-'-

Awu
E = %L'\ Q

< %.ilP

Kuamiti baharu ((71) - I u<1 nt.iu as d CQu) x 100

I( uant i ti as<11 (Q),
Harga haharu (P') - Harg;} asal (P )

%tr.P = -----=-------'-'---c,-,--=-' 'x 1 0
Harga asa l (f) .

2.2.6 Keanjalan Harga Penawaran

MengikuL hukum pc nJwaran, apahtla harga sesua LU
harang meningi<aL , k uantiLi diLawarka ll akan hcnambah
dan sebaliknya apabi la harga ses uaLU harang turun, kuanLiLi
diLawarkan akan menurlln .

Namun, Lindak balas dalam perubahan kuantiLi cliLa'vvarkan k -an
daripacla perubahan harga adalah berlaman bagi setiap jenis
barangan. Contohnya bagi barang penanian, tindak balas dalam
kuantili di Lawarkan adalah kurang daripada perllbahan dalam
harga kerana kuantiLi ditawarkan bagi barJng pcrtanian adalah
S UbT diLambahkan dalam jangka penclek

Keacl aan se halikn ya be rlaku bagi h ~ rang perkdangan,
penawaran barang perkIlangan adalah san ,It responsif L('rhaclap
perubahan harga.

Ul1luk menjelaskan tinclak balas penawarar! Lerhadap pcrubahan
harga barang dan perkhtdmatan , maka konsep keanplan haroa
penawaran aclalah diperlukan.

Keanjalan harg penawaran (£s) menguku l peratus perubahan
dalam kuantiti ditawarkan kesan danpada per ltus perubahan hargs
barang itu dengan andaian celeris paribus.

[(eanplan ha rga pe11<HVa ran dapal d ihiLu ng mengi kuL
rumus berikuL:

Barang pertanian
adalah kurang
responsif terhadap
perubahan harga

@yan
gsh

ah

http:u<1nt.iu
2

,

·· Pengiraan keanjalan · · harga penawaran

• 	 Anda Dolch menonton video
bcrikut untuk m empelajari
pe nghitungan kea njalan
harga penawa ran me/alui
pcneranga n rajah.

· 	 https:! !\\Ww.youlub '.
com I walch \·=N·k~509h':lbc

(Dia/(ses pada 5 O/(tobn 2016)

·•,

.JO~ <.S f][J: • J~! •
1. 	Apakah maksud tanda positif

pada pekali keanjalan Ilarga
penawaran?

2 . 	 Hitung nilai keanj alan harga
penawaran jika peratus
perubahan harga ialall 10%
dan peratus peruballan
kuantiti ialah 5%.

3. 	Tafs irkan pekali keanjalan
harga penawaran yang
bernilai E = 0.7.

5

COnLoh pengiraan
HiLUng ni l'l i keanjalan harga penawaran bagi kasul apabila
harga kaSUl meningkat dar i R?-,i[SO ke R}" IS2 dan kuantili
ditawarkan meningkat dari ISO pasang ke 180 pasang.

%AO

Mengira peratus perubahan kuantit i ditawarkan

Kuantiti baharu (0,) - Kuantiti asal (00
)

= x1 00
K 	antiti asal (0

0
)

180 - 1 0
= --15-0-' x 100

= 20%

Mengira paratus perubahan harga

Harga baharu (P) - Harga asal (Po)
%L\P =

Harga asal (Po)
x 100

RM52 - RM50
%AP = RM50 x 100

= 4%

Mengira kaanjalan harga penawaran

%.AQ
Es = %6 P

20%

4%

= 5

1 11th Pl lIil pacta pekali l'eanjalan harga pena\varan
menun.l1.liz\-.:an huh ngar pi ilil ' lla h r d 11 Lin I WUlt II

d La • r aJ . Dalam c nt h ell alas ntlai peka li keanjaJan harga
penavvaTan 5 bermaksud apabila harga meningkar 4%, kuanlili
ya ng ditawarkan akan meningkar 20 ()6 alau apabila harga
meningkal l °/c" kual1lill dit awarkan akan meningkal 5%

1. 	 Tindak balas perubahan kuantiti ditawarkan kesan daripada perubahan harga
barang itu dikenal sebagal keanjalan harga penawaran, ·

2. 	 Rumus keanjalan harga penawaran:
%, perubahan kuantiti ditawarkan (% !1Q)

Keanjalan harga penawaran (E) =-~-~:--:-------:--:--~-
0/0 perubahan harga barang (% P)

Atau

E = %.1Q
\ 	 %.1P

@yan
gsh

ah
---

I

Pa ron

1. Lengkapkan jadual di bawah.

Barang % Perubahan harga % Perubahan kuantiti Keanjalan harga (E)

(a) Getah 20 2

(b) Perabot 35 1.5

(c) Kereta 18 9

2. 	 Jadual berikut menunjukkan kuantit l penawaran bagi dua jenis barang pada pelbagai
tingkat harga.

Kuantiti tepung ditawarkan
Harga (RM)

(bungkus)

4000 30

2 6000 60

3 8000 90

Hitung nilai pekali keanjalan harga penawaran bagi kedua-dua jenis barang apabila harga
(a) meningkat daripada RM 1 kepada RM2 .
(b) menurun daripada RM3 kepada RM 2.

Tafsirkan nilai pekali keanjalan harga p -·nawaran tersebut.

3. 	 Jadual di bawah menunjukkan harga SlJatu barang dan kuantitl yang ditawarkan.

Harga barang (RM) . .

x 200

30 40

Hitung nilai X jika ni lai 	pekali keanjala n harga penawaran ialah 2.

4. 	 Rajah di bawah menunjukka n keluk penawaran untuk suatu barang.

Harga (RM)

52 ~- ------- s
50

_____
t
- --  '--  .

'
:

I ~........
U

;
!

:
I

! '

O"-----~---'---- Kuantiti
200 Y (unit)

Hitung nilai Y jika nilai pekali keanjala n harga penawaran ialah 0 .5.

@yan
gsh

ah
2.2.7 Keanjalan Harga Penawaran Anjal
dan Tak Anjal

Paela asas nya, keanplan harga pcnawaran bolch clibahagikan
kepada anp l dan tak anpl.

Anjal
Pekali k anjalan harga melebihi 1 (E, > I)

, 	 Peratu:; perubahan kua ntiti ditawarkan adalah lc bih
besar J aripaela peratus perubahan harga (()6I1Q > %t..P )
lni bnmakna ku antiti ditawarkan sangat rcsponsif
terhadap perubahan harga. Perubahan harga yang sedikit
akan memberikan kesan yang bcsar kcpada kuantiti
yang dua'vvarkan Contohnya apabila harga ditingkatkan 10%,

kuantit l ditawarkan akan meningkat melebihi 20°1c)

Harga (RM)

0'----0::-----;::--+ Kuantiti
0 0 0, (unit)
-

Rajah 2.24 Keanjalan harga penawaran anjal

Contoh barang tcrdiri daripada barang-barang perkilangan
seperti kereta, pakaian, dan alatan elcktrik.
Apabila harga mcningkat dari P ke PI' kuantiti ditawarkan J

l1

mcnin~ kat dengan banyak dari Q" kc Q
j

Sebaliknya, jika
harga menurun dari P kc Po, kuant iti ditawarkan menurun

l

dcngan banyak dari Q ke Q"

KeanjaLm harga penaW<'ITan anjal mempunyai keluk pcnawaran

yang landai .

... Barang-barang perkilangan mempunyai keanjalan harga penawaran
anjal kerana pengeluarannya dapat ditingkatkan dengan mudah
apabila h7rganya meningkot

@yan
gsh

ah
----- -

P I I

Tak AnJal Abl
•

Pckali keanjalan kurang daripada 1 (Es < 1) , 1. Nyatakan tiga contoil
barang yang penawarannya

Peratus perubahan harga adalah lebih be-.;ar daripada pera tus anJa l.
perubahan kuamiLi ditawarkan ((l6~P > ' {) ~O) lni bermakna 2 . Apakail bentuk keluk

penawaran bagi barangkuantiLi di Lawarkan kuran cy responsif lcrhadap perubahan 1 yang penawarannya anja l?
harga , Peruba han ha rga yang besar aka n memberikan
kesan yang sedikiL sahala kepaJ a kuanLll i yang dilawa rkan,
Contohnya , apabila harga diturunkan sebanyak 20%, kuantiti
cUL awa rkan menurun kurang daripada 2 -%,

Harga (RM)

t s
P"

t %6P

-- --- -

,
I, ,

: r: o/OL\Q, ,

P,

_
0'-------=--=-- -+Kua nli1i

Q, Q" (unit)

Rajah 2.25 Keanjalan horga penawaran tak anjal

onLoh barang Lerdiri daripada baran~-ba rang pen ani an
sepert i kopi dan koko
Apabi la harga menurun dari p,) ke P" kuanliti ditawa rkan
menurun de nga n sedi kit dari Qj) ke c) , Sebaliknya , jika
har a meningkaL dari PI ke Po, kuanlui dilawarkan meningkat

dengan sedikit dari 01 ke Or)'
Keanjalan harga penawaran tak anjal mernpunya i keluk
penawaran yang curarn,

Apabila harga barang pertanian
naik, pengeluarannya tidak dapat
ditambah serta-merta, maka
penawaran barang pertan ian
adalah tak anjal

1. Anjal 	 2. Tak anlal

(a) 	 E, > 1 (a) E, < 1
(b) 	O/O~Q ? %~p (b) %tlQ"- %~p

(c) C ntoh barang: 	 (c) Contoh barang:
barang perkilangan barang pertanian

(d) 	Keluk penawaran berbentuk landai (d) Keluk penawaran berbentuk curam

@yan
gsh

ah
2.2.8 Penentu Keanjalan Harga
Penawaran

Terdapat hanyak faktor yang mempengaruhikeanjalan harga
pena'vvaran suatu barang, antaranya ialah:

Tambahan Kos
Penawara I1 adaL,1I1 k 1J sekiranya penambahan kuantiti
sesuatu b,nang memerlukan I I bIn n 1~ lu I n

I .~ ".lI\ Manakala penawaran adalah .lr~al apabUa
penamba an dalam penawaran mem erlukan I. mh Ill\"

... d I .

Corak Penggunaan Faktor Pengeluaran
Penawarall adalah II sekiranya penge luaran esualu
barang ilU tncmerlukan fak L r pengeLuaran lerlentu alau lit I,"
I '11 III 111 I II .. I-h . Se baliknya, penawaran
aclalah an I apabila I kt t p ' 11' 1\1 '11' IIU h Ir h
rI I dil 1 I

Faktor Masa
Jangka [11I5a bolch dikela skan kepacla clua jenis iailu pngka
masa penJe k dan jangka masa panpng. Dalam l'U ,t ,I I . • 1

11 I l.., l'cnawaran aclalab ;11 j, I kerana penambaban
pcngel ua ran adalah lerhac.l. Manakala dalam j, ,1 I 111 I

I II I.mg. penawaran adalah II I kerana se mua faktor
pcngeluar.m boleb diuhah cle.ngan muclab

Bllangan Firma dalam Pasaran
Penawara n sesuatu barang menjadi Jill II sekinmya hit. n 'an
firm., d.tl 111\ I <i ,II I \tI I I I I kerana kuantili barang
yang dil awarkan adalah banyak. Seba liknya , penawa ran
sesuatu barang menjadi 1 \I jika hI 1 an r r11

I I (l 1JI , kerana jumlah keluaran eli pasaran
lurUl ber~ urangan

Moblll F kto P n elu r n
Jika faktor pengelllaran ) ang eligunakan llntuk menghasilkan
sesuatu b;l rang IIII dari SU3.tu
tempat ke lempal yang lain atau elaripada saLU keluaran kepada
keluaran ) ang la in , maka penawaran barang tersebut adalah T

Scbalikn)' I, jib h,
maka pen.l llaran barang menjadi

@yan
gsh

ah
PliSarun

,.

Keter5ediaan 5tok
mempengaruhi keanjalan

penawaran

Ketersedlaan 5tok atau Inventori
Pe na'vvaran sualU barang adalah Ill). I j lb firm a mempunyai

t I" b,. n an' ilLl",.,ll . ama ada cb lam bentuk bah an
mem ah , barang se paruh siap alau pu n b. lrang siap. SLok tni
m ro bol hkan Cirma b nindak cepaL a[' abila harga barang
meningkat eli pasaran.

2.2.8

1. Lengkapkan jadual 	di bawah.

.. Penawaran tak anjal

I(a) 	 Tambahan kos adalah I (a) Tambahan kos adalah --

I(b) Bekalan input didapat (b) Bekalan input didapati

I(c) Input pengganti (c) input pengganti

I 	 I(d) Jangka masa 	 (d) Jangka masa

2. Berikut adalah dua jenis barang yang dlkeluarkan aleh firma.

Bincang dalam kumpu lan, barang yang manakah penawarannya lebih anjall
Wakil kumpulan perlu membentangkan hasil perbincangan di depa n kelas.

1. Penenlu keanjalan penawaran ialah

(a) Tambahan k05 (d) Bilangan firma dalam pasaran

(b) (e)Corak pengg unaa n faktor pengeluaran Mobiliti faktor pengeluaran
(c) Faktor masa (f) Ketersedtaan st k atau inventori

@yan
gsh

ah
Be 2

2.2.9 Kepentingan Keanjalan Harga

Firma
Firma bolch memrengaruhi Juml ah hasil dengan menguh ah
harga berdasa rkan keadaan keanJalan sesua lLl haranga n yang

...........................................~ ... \
 diLavva rkan J L\mlah hasd dipero leh apahila kuanL ili barang yang
[ Pada akhir t ahun , pasar i dijual d ida cah dengan harga.

raya akan mengadakan !
, jualan penghabisan stok Jumlah hasil = Kuantiti x Harga
. bagi meningkatkan jualan i

!

dan keuntungan . Akan

Jumlah IlJ5il berbeza dcngan unLu ng ke rana ia be lumtetapi, bul,an semua
barang akan dijual dengan I mengamb l. lira k05 pengcluaran ya ng lc rlibal.. Maka unluk
harga yang lebill murah. meningkat kan jumlah hasil. firma Ilu boleh
Pada umumnya . penJual menjual lebih banyak kuanlili barang
hanya mengadakan Jualan menaikkan harga barang
murah untuk barangan

!yang responsif terhadap
Na num , ada kah kcnaikan harga semestinya menil1gka lkan

peru bah an harga. J
.'" 	 jumlah h ~lS il firma ' Ja\vapannya adal ah lidak ke ran a ia ..... 1 	 ......... '" .......................

berganlung kepada keanJalan harga perminlaan harang lersebul.

Harga (RM)

.......................... " .................~ ....

I
i Hasi l marginal ( ) merujuk

kepada perubahan dalam
jumlah kos kesan daripad a

L-___----'':-___-'''..,........
Kuantiti(unit)

I perubahan dalam seunit output.
Jumlah hasil (RM)

Hasil pUr"ata (AR ) mer ujuk

kepada hasil yang diperoleh

daripada seun it output.

Jum lah Il asil (TR ) merujuk
i kepada jumlah nilai penerimaan
i yang diperolell fi rma daripada 'TR Kuantiti
1 jumlail outputnya. 	 OL----------~ (unit)
...a . ............ . ............ ' ....................... .

Rajah 2.26 Hubungan antara harga dengan jumla/1 hasil

Berdasarkln Raph 226, dapat dis impul km baha'vva huhungan
anLara 1< ~ nplan harga permin laa n dan jumlah has il acLalah
sepc rLl be llkul
(a) 	 Pad a ba hagian keluk permllllaan yaj1g anj al (Ed> 1),

penu unan harga oleh finna akan mcn yebabkan peningk,al.an
kuanLi tid iminta dengan kaela r yang leblh besa r. Oleh ilU ,
ju mbh hasil yang cli lerima oleh fi rma akan meningkat.

(b) 	 Paela bahagian keluk pcrmintaan ya ng tid ak anjal
(Eel 1), penurunan harga oleh firma hanya menyebabkan
peningkatan kuanLiLi eliminta dengan kadar ya ng kee il.
Oleh itu .. jumlah hasil yang dilerima oleh firma mE:'nurun.

@yan
gsh

ah

http:peningk,al.an
J D E
1 t ________________ _

c -

--

KeraJ an ...CA ....Bagi keraj<lan, konsep kcanJalan harga permlntaan dan keanp.lan
Cukai tak langsung ialah cukai har a p nawaran ada lah pe nting dalam rn cnlZl lankan polisi cukai
yang dikenakan kepada firma elan subsidi. Beban cubi yang pe rln di tanggung oleh pembel i
yang beban cukainya boleh

atau pen eluar dan jumlah subsidi yang .Ikan elinikmaLi oleh dipindahkan kepada pengguna
pengeluar dan pembeli Juga hergan tung kepada keanjalan haraa , untuk dibayar. Contohnya.

perminLaan dan keanjalan har a penawa ran 	 duti import, duti eksport dan
cukai eksa is . Jika kerajaan
meningkatkan cukai j ualan

Percukaian rokok sebanyak 20 sen maka

Pcngenaan cuI-a. l ' k h ng"ung olch kcrap'm kcpada pcngeluar 	 firma akan meningkatkan harga
rokok sebanyak 20 sen supayaakan menarnbahkan kos pengeluaran pcngeluar, ma ka jumbh
beban cukai tersebut ditanggung

penawaran akan menu run pada sCliap tingkat harga Pengurangan dan dibayat· oleh pengguna.
\ 	 jperwwaran diLUtlJukkan o1eh perali han kelllk penawaran ke kiri

...... H ..... ' .. , .... " .. " H.,· .... , .......... ....

sepen i rajah cii bawah.

Harga (RM) 	 Harga (RM)

s

D

0'----------;:':------",---------. Kllanliti
0 , 0 0 ( nit)

'--______-;:':-~------- Kuantili
o 0 , 0 0 (unit)

Rajah 2.27 Permintaan anja/ dan kesan cukai Rajah 2.28 Permintaan tidak anjo/ dan kesan cukai

MIS If.kat ASEANKeduCl-dua rajah eli alZlS rnenunjukkan kescirnbangan asal
dicapai pada '0 dengan harga keseimbangan Po dan kuunt iti Kadar percukaian di

kese imbangan qr Malaysia masih lagi rendah
jika dibandingkan dengan Selelah cu b i dikenakan, keluk pen~1\\aran beralih ke kiri
sesetengah negara ASEAN

dan 5,,5 ke 5 5 dcngan kcseimbangan baharu dicapai pada
0 1 1 yang lain .

E, DidapaLi harga keseimbangan meningkat clari P , ke PI'
manakala kuanl ili kcseimhanboan turun dari Q, , ke 0.,.
Dengan cukai per unit sebanyak EIB. Jl rn lah cukal pada Q

i

ialah PIEI BC dengan beban cukai pengguna cb nyak P,'pIE/\
dan bcban (ubi pengeluar sehanyak CPI,AB.
Bagi kel uk pcrminlaan Zlnjal be ban cub i pengc luar adabh
Ichih hesa r dari pada bcban eukai pcrn b >li.
Bagi kcl llk perm imaan Lak anjal , bel an cubi pengeluar
adalah lehih keeil daripada be han cub I pembe li.

(Slimber: Dipetik dari akhbar
Ul lisan MalaYSia. 8 Feb 2015)

@yan
gsh

ah
2

Harga (RM)

/ ,

'--__--='___'__---- Kuantiti
o 0; (unit)0 0

Subsidi
Pemberian subsic!i oleh kerajaan kepada pen a cll1ar aka n
menguran"i<an kos pengeluaran , maka keluk pena'vvaran akan
heralih ke kanCin Jurnlah subsid i yang akan elinikmali olc h
pengcluar da n pembeli berga ntullg kepada kcanjalan harga
perminlaan dan keanj8.1an harga pc nawaran

Harga (RM)

A -  - -  - - /
/

P,

l

SI)

oL-.------:~:----_ Kuantiti
0 0 0 , (unit)

Rajah 2.29 Permintaan anjal dan subsidi Rajah 2.30 Permintoon tok anjol don subsidi

MIS Irakat ASEAN
Kerajaan akan menghapuskan
subsidi berperingkat untuk
dibahagikan dalam bentuk
tunai seperti pemberian
Bantuan Rakyat lMalaysia
(BRiM). Antara negara ASEAN
yang telah mengaillaikan
pemberian tunai ialah
Singapura dan Indonesia.

(Sumber: Oipetik dari akhbar
Utusan Malaysia. 18 Nov 2014)

l<eclua·dua rajah ell alas menunJukkan keseirnbanga n asal
dicapa, pacla litik E., apabi la ke luk pc rmintaan DO bersi.lang
dengal1 kcluk pcnawaran .\ ;.\ . Harga kcseimhan~an ialah P n

dan kuamili keseimhangan Q. - (

Apabil l subsicli per uni t B - J elibu-i , harga keseimbangan
jat uh dar i P" ke P manakala ku anl iti kc se imha nga n
bert am bah dari Qo ke 0"
Bagi h luk permintaan anpL sLl bsldi yan di ni i< mali o1ch
pcngel ar iailU P"ABC adalah !cbih besar da ril'(1cb subsidi
pembelt iail L! Pl "Ci:. I ,

Bagi h luk permintaan taK anp l, subsicli yang clinikmaLi olch
pcnge luar iaitu P" Be acl alah lcbi h kec il claripada subsidi
pemb It iaitu s banyak P P/ __ E

Berdasarkan Rajah 227, bincang dalam u'Tlpuian dan lukiskan rajah yang rr'ienunju kkan kesan
pencukaian atas kes berikut
(a) Penawaran anjal
(b) Penawaran tak anjal
Murid-murid dikehendaki menerangkan rajah dan membuat kesimpu!an seperti dalam teks
percukaian. Tugasan ini perlu dihanta,· kepada guru untuk dinilai.

@yan
gsh

ah
Paser

Rajah di bawah menunjukkan penawaran anjal dan penawaran tak anjal apabila subsidi diberikan .

Harga (RM)

P --o

P,

Harga (RM)

D.

s,

oL------:"........,~--+ Kuantiti
o'----------~~-- Kuantiti
0 0 0 , (unit) 	 0 0 °, (unit)

Penawaran anjal dan subsidi 	 Penawaran tak anjal dan subsidi

lSI tempat kosong dengan jawapan yang b tul.

Kedua-clua rajah eli atas menunjukkan kese1mbangan asal dicapai pada titik __.::..../_ dengan

tingkat harga keseimbangan __ dan kuantiti keseimbangan ____

Selepas subsidi diberi , keluk penawaran 5
0
5

0
akan beralih _ , tingkat harga keseimbangan

menurun dari ~ ke dan kuantiti keseimbangan dari ____

ke ____

Bagi keluk penaw aran anjal, daripaela ju rn lah subsieli _....:..'--:-_, sebanyak __ akan

dini kmati oleh pembeli. Jumlah subsidi pembeli adalah I daripada subsidi pengelua r

iaitu ___

Bagi keluk penawaran tak anjal, subsidi yang elinikmati oleh pengeluar iaitu __...;..1__ adalah

____ daripada subsidi pembeli iaitu

1. 	 Konsep keanjalan harga penting kE'pad firma untuk menentukan strategi harga.
2. 	 Bagi barang yang permintaan anjal, fi rma perlu me~urunkan harga untuk

meningkatkan jumlah hasil.
3. 	 Bagi barang yang permintaan lak anjal, firma perlu meningkatkan harga untuk

meningkatkan jumlah hasil.
4. 	 Bagi kerajaan, konsep keanjalan harga penting untuk menentukan polisi percukaian

dan subsidi.

@yan
gsh

ah
Keseimbangan Pasaran

Permintaan Penawaran

Keinginan dan kemampuan seseo rang Kuantiti sesuatu barang atau perkhiclmatan
individu untuk membeli sesuatu barang ata u yang sa nggup dan mampu dike lu arkan oleh
perkhidmatan pada suatu tingkat harga pengeluar' pad a suatu tingkat harga dalam
dalam Jangka masa tertentu jangka masa tertentu

Hukum permintaan Hukum penawaran

Apabila PI, Qsl Apabi la PL, Qsl Apabila Pl., Q"I

Penentu permintaan
Pen bahan kuantiti

di mi nta/ditawar' Harga barang itu sendiri --+---. • Harga barang itu send iri
Harga bara ng lain • Harga fal,to r pengeluaran
Cita rasa • Cuaca

Perubahan Jangkaan harga masa clepan Pendapatan incliviclu

l
fpermintaanl Ti ngkat tekno logi

Jangkaan harga masa depan

• Musim

penawaran Matlamat pengelua r

Dasar kerajaan
 • Dasar kerajaan

Keanjalan Harga Permintaan / Penawaran

Tak anjal

Peratus perubahan kuantiti leb ih besar Peratus perubahan kuantiti lebih kecil claripada
daripada peratus perubahan harga (%Q > %P) peratus perubahan harga (%Q < %P)

P nentu keanjalan harga

J

Keanjalan harga permintaan

• Jen is barangan
• 	 Bilangan barang penggant i

Nisbah perbelanjaan dengan pendapatan
• 	 Faktor Jangka masa
• 	 Bilangan kegunaan
• 	 Ketagihan
• 	 Ketahanan barang

---- --,
Kearrjalan harga penawaran

Ta mbal1an kos
Corak penggunaan fakto r" pengeluaran
Faktor masa
Bilangan firma dalam pasaran

• 	Mobiliti faktor pengeluaran
• 	Ketersediaan stok atau inventori

@yan
gsh

ah
arlin

P IiIn

a Penentu Permlntaan b Penentu Penawaran

Buku leks Cikgu

Harga

barang

lain

Cita rasa

depanPendapatan

Buku Rujukan Intemet

Harga
barang itu

Penentu
perrnintaan

~Jangkaan
harga masa

Buku Teks Okgu

Matlamat
pengeluar

Jangkaan Harga
harga barang itu

masa depan

Penentu
penawaran Cuaca

Dasar
keraJaan

Tingkat
teknologi

Harga faktor
pengeluaran

Buku RulUkan Internet

@yan
gsh

ah
l

B 2 I

I
c Kesan lebihan Pennlntaan atau Penawaran

/
Pasaran

Barangan

IHarga (RM) (a) Imphkasl leblhan permintaan
(a) Lebihan D• Harga akan menlngkal

:

Sp

permintaan
 • KuantJtl permlntaan akan turun p
o Dp> S.,s • Kuantlt i penawaran akan naik t --- , -- -- ~-- --• 5ehingga keseimbangan pasaran P,

s : Leblhan .dicapal dl itlk E
P : permlntaan '

0'----=----=---:::--+ Kuantiti
o 0, 0 (unit)

Harga (RM)
(b) Implikasi lebihan penawaran

Leblhan • Harga akan menu run
Do penawaran s,.(b) Lebihan __ ¥ ______ n'• Kuantltl permintaan akan nalk P

penawaran • Kuantiti penawaran akan turun I , ; ~ :
p. - - - 7 -- - :SpS,.> C.,D, • Sehingga keseimbangan pasaran

I •

dicapal di tillk E
L.......:.....,,-_....,,-_--=-_D_"'... Kuantill

(unll)

d Jenis Keanjalan Harga Permintaan

Keanjalan Harga Permlntaan

Anjal Tak anJal

• Keluk permintaan adalah landai -...;....----
• Ccnlch! barang mewah..;...._______

• Strategi Jualan ' menurunkan harga )l.Ialan

e Jenls Keanjalan Harga Penawaran

AnJal T k anjal

m

@yan
gsh

ah
Pas r n

o Sel pas mempelajari bab lnl, anda dapat:

2.1 Keseimbangan Pasaran

I Menjelaska hukum permintaa

C Melukis dan menjelaskan pembentukall keiuk permintaan i dividu an pasaran

L Menghuraikan penen tu permintaan

U Membezakan perub han dalam kuanti'i climinta daJl p rubahan permintaan

~ Menjelaskan hukum penawaran

Melukls dan menjelaskan pembentukad keluk penawaran individu da pa aran

MenghuraIkan penen tu penawaran

[j Membez< kan pcrubahan dalam uanti I dftawarkan dan per bahao p nawaran

JMenerangkan kons p keseirubangan p Isaran

I :M lukis rajah keseimbangan pasaran I erdasarkall jadual permin taan dan penawaran

1 M njelaskan kesan I bihan pel'minl aaJ atau lebiban penawaran terhadap harga dan kuantiti

Menganallsls kesan perubahan permintaan atall penawaran terhadap k seimbangan pasaran

2.2 Keanjalao Harga

l 	M nj laskan konsep keallj Ian harga penn lntaan dan keanjalan harga penawaran

Menghltung kealljalall harg permill tatm dan k • Jl jalan harga penawaran o Menjelaskan keanjalan harga pennlntaan anjal da t3k anja)

Menjelaskan keanjalan harga penawaran anjaJ dall tak anjal

[ Menjelaskan p n nlu keaJl jaian harga permintaan dan keanjalan harga penawaran

C Menerangkan hubungan antara keanjalan harga p rm1lltaan dengan jumlah hasil

I Menjelaskan kepentingan keanjalan harga

--~ITGJcIT{t~
••••••••••••• • •• IT ""'.,...,...., .................................... "' ............ .

2.1 Keseimbangan Pasaran 	 P ,illll, (D -mallel)

• L. II '.1 I ( ttbsti ILl Ie goods) • P Ihah. I II I II (Challge in supply)
II• I. I' l 1 • I '1 	 I I I 1

( ol)lp lemll Lw goods) 	 (Chall cre in d mallei)

• II 'g I,... 'lit I 111 (Equil iiJ riuln p rilc) 2.2 Keaojalan. Harga
Ikum p n.m r (Law oJ supply )

n , t (Elastic) • I Ikum p 11n1111. n (Law of demand)
II' 	 1'IIn")'( 'm '" r I

(Pr;ce d asliclty of sl.lpply) (Mw'-/Ict eqlliliblium )
I 	 II 'Ill '/I

• "I I b I" I II.... • (Disequilibrium)
(Price elast iCI ty oJ denwnd) • 1 c1l1h~m P' \I \I (Ex c ss -llpply )

1"1 (Inelasti c)• 1 hill. I pi II 1111 I (E\:uss demand)
• Prn \ I n (Supply )

@yan
gsh

ah
-- - -

Latihan Sumatif U
e lan Obj tif

Arahan: Tiap-tiap soolan diikuti oleh empat jawapan pilihan. Pifih satu jawapan yang paling tepat.

1. 	 b tilah permi ntaan adal ah berkail .ln
dengan
I kemampnan eseorang individu
n tingkat pendapatan negara
III kos pengeluaran
TV harga baran g
A I dan 11 C IT dan III
B I dan TV D TIl dan IV

2. 	 Raj ah di bawa h menunjukkan eluk
perm intaan terhad p sesuatu barang.

Harga (RM)

D 	 0 \

P., .. ... . - ..

L-__---:;:,-- --,:::--__ Kuantiti
o Qo Q, (unit)

Faktor manakah yang akan menyebabkan
pera lihan keluk permin t3c n dar! D~ DI)

ke DPI?
A Harga barang pengganti turun
B Pendapatan individu meningkat
C Kadar cukaj pendapatan meningkat
D Harga barang itu dijangka tumn pada

masa depan

3. 	 Maklu m at di bawah m en u n ju kk,1n
hubungan an tara dlla jenis barang.

Apabi la harga baraog X meningkat ,
k antHI barang Y diminla akan
berkurangan.

Apaka h ke m ungki nan barang X dan
barang Y?
A Teh an k pi
B Gula dan garam
C Kereta dan petrol
D Komputer peribadi dan televi yen

4. 	 Rajah ell bawah m enunjukkan keluk
penawaran.

Harga (RM)

______.... Kuantiti
o (unit)

Pernyataan manaklh meneran gkan keluk
penawaran terse ut?
A Harga bertambah kuantiti menurun
B Harga bertambah kuantit i tidak berubah
C Barga berkurang kuantiti m'rungkat
o 	 Harga ber tambah kuan tl t i meni ngkat

5. 	 Antara Y' ng berikut, yang manakah akan
membawa kepada per tambah n kuantiti
penawaran rum ah kediaman?
I Peningkatan tingkat teknologi dalam

pembinaan r llmah kediam an
II Penurunan harga faktor pengeluaran
1I1 Pen rllnan barga rum, h kedia rnan
TV Perubahan cit rasa pengguna
A 1 dan 11
B [dan IV

C II dan IIJ
o 	 HI dan IV

6. 	 Teliti makluma d l bawah.

,\pabila pasaran kerela tclah mencapat
keseimbang n, kuantiti permin l- an
kereta ama deng n kua nt iti
penawaran kereta.

Apakah yang Lerjadi dalam pasaran, jika
be rlaku kenaikan ha rg kereta?

@yan
gsh

ah

http:berkail.ln
A Berlaku p en gurangan pengeluaran
keret di pasaran

B Berlaku Iebihan penawaran kere ta di
pasaran

C Berlaku lebihan penn intaan kereta di
pasaran

D Tidak terdapat sebarang perubahan
kuantiti kereta di pasaran

7. 	 Raja h d i bawah men unjukkan keluk
keseimbangan p asaran bagi suatu barang.

Harga (RM)

P,

Po

P
1

~_________/_ , ,, ,
, E '

---y.~ - ': -"- j. , , '
___ _ I __ •• ~ ... i._

I I I

~ I, I, I,
L--::-_-::---:o--_..Kuantiti

o 	 0 , 0 0 0 , (unit)

pakah kesannya jika harga turull dari PI)
ke PI?
1 Ketidakseim bangan pasaran berlaku
11 Keseimbangan pasaran berlaku di PI
ill BerlakLl lebihan penawaran ebanyak

QIQ2

IV Berlaku lebihan permintaan 'ebanyak
QIQ2

A 1 dan II C II dan TlI

B I dan N o III dan IV

4]) 	 So Ian Esei

Arahan: Jawab soalan-50olan yang berikut.

P ran

8. Rajah di bawah menunjukkan keluk
permintaan sejenis barang.

Harga (RM)

6 --- - - -- - - --

t

L1

oL-__--;:',-_-;-;;--_~ Kuantiti
OJ 10 (kg)

Andaikan keanj ahul harga permintaan
ialah 0.6. Jika harga meni ngkat darip< da
RM3 kepada RM , berapakah nilai Q?
A 3 g C 5 kg
B 4 kg D 6 kg

9. 	 Seseorang pengeluar akan menurun kan
hurga sebagai Slrategi men ingkatkan
jumlah hasil;ika keluarannya ialal1 ba ng
A mesti C perkilangan
B mewah D perlani an

10. 	 Jika nilai keanjalan harga penawaran suatu
barang ialal 0.6. Taf irkan nilai ter ebut.
A Apabila harga meni ngkat 1%, kuantiti

d itawarkan meningkat O. %
B Apabila harga meningkat 1%, ku ntiti

ditawarkan menurun 0.6%
C Apabila harga menurun 0.6%, kuantiti

ditawarkan berkm ang 1%

o 	 Apabila ha rga menurun 0.6%, kllantiti
ditawarkan menm kat 1%

1. (a) Dengan menggun akan jadual perrn intaan, terangkan hubung n antara harga dengan
kuanti ti dimi nta.

(b) Bezakan an lara perubahan dalam kuantiti diminla Jeng 11 perubahan p rrnintaan .

2. (a) Jelaskan huku m penawara n. .
(b) Dengan menggunakan rajah , jelaskan pembentukan keluk penawar~n p, aran.

3. (a) Dugan mengglll1akan raj ah , teraugkan kesan terhadap barga dan kuantiti kesei mbangan
kereta apabila kerajaan membatalkan sub idi kepada pengeluar kereta tern alan.

(b) Huraikan tiga sehab keanjalan harga penawaran koko kurang anjal berbanding engan
keanjalan harga penawaran c Ida!.

@yan
gsh

ah
4. (a) Jsdual di bawah ini menunjukkan hubungan antara harga barang P dengal1 permintaan
terhad ap barang Q d n barang R.

Permlntaan Barang R

Bertambah

2 Naik Bertambah Berkurang

(i) Apakah hubungan antara barang P dengan barang Q. dan barang R?
(ii) Berikan contoh barang p, barang Q, dan barang R.

(b) Jum lah kuantit i diminta barang Z telah meningkal sebaJ1yak 100% de lam masa 8 bulan
walaupun harganya tid k beru bah Bagaimanakah situasi ini boleh terjadi?

5. (a) Keluk permintaan A , B, dan C merupakan keluk permintaan individu dalam sebuah
pa ar n manakaJa keluk perm inta ill D mewakili keluk permi ntaan pasaran.

Harga (RM)

Binakan jadual permint an yang menggam barkan rajah tersebut.
(b) Jadual d i bawah menunjukkan nilai pekalt keanjalan h ga penn inlaan bagi dua jeni barang.

Bagaimana pengeluar dapal menillgkatkan jumlah hasilnya?

6. (a) Situasi 1 dan ituasi 2 berkaitan dengan jual beli bunh rambutan antara Pak Mat dan
Encik Ali .

(i) Hi tu ng n ilai pekaLi keanjala.n harga permintaan buah rambut n berdasarkan
peningkatan harga situasi 1 dan situasj 2. .

(ij) Tafsirkan nilai pekali keanjalan harga permintaan bagi b uah rambulan tersebut'.
(b) Jelaskan setiap perubahan yang berikut lerhadap pasaran buah-buaban tempatan:

(i) Berlaku kem. jl1an teknologi Jalam penanaman buab-bu han tempatan
(ii) Berlal' u musim kemarau yang berpanjangan
(ill ) Berlaku erangan penyakit kulat dan bakteria terhadap pokok buah-bua han tempatatl
(iv) Tindakan kerajaan membenarkan pengimporlan bUHh-buahan dari luar negara

@yan
gsh

ah
Pasar

Syarikat Bintony Maju Sdn. Bbd. m mpunym modal berbayar sebonyak RM 15.5 j tao Be.rikut a dalah
pi li han cadongan e.luar n syaJik t pada p'rmu\aan operas i kilangnya di Kawason Perindustrian
Toma n Maju lasin..

., .
• 	 Kip s a ngin yang mengeluarka n wop air • Tepunggandum yang diimport dan dicampurka n

epe.rti pendingin hawa dengan perasa ubi keledek
• 	 Satu-satunya dikeluarkan di negara in i • Menggunakan teknologi negara Brazil

menggunaka n teknologi Jerman • Kos pengeLuoran RMIO. 2 juta

• Kos pengeluaran RM IO.5 juta • Menggunakan 5 tenaga buruh
• Mengg una kan 50 te aga buruh • Harga sekilogram RM2.50
• Ha rga seuni t RM500

Disebabka n mosala h modal, syarikat ini telah membuat keputusan untuk mengeluarkan kipas a ngin

dan melepaskan kila ng pempro esan tepUl 9 gandum Dijangk an produ k ini akan mendapa t
sambuton daripada pelbagai lapison pengguna terutamanya pendnta a lam kerona pengeluoran kipa
ini menjaga alarn ekitar ha it daripada menggunakon teknologj h ijau dan m sin deri nega ra Jerman.

Pada peringkat awol, permint un terbadap ki as angin ini tidak memenuru susman syorikat. Oleh itu,
pihak engurusan telah mengambil keputtl (1 11 unluk menurunkan bargQ seunit kipa$ a ng in berwap
darrpada RM500 seun it kepada RM480 seu it esan daripada penurunan harga terse but, permintaan

terliuclap produk ini telah menin kat iaitu dmipada 400 unit kepado 500 unit PQda bulan pertama.

Jadual di bawali menun jukkan jumlah perm ntaan kipas anglO jenama "Nyam n " paclQ tiga bulan

pert rna tahun 201 7 selelah barga di turunk n.

480 	 500 580 650

Berdasarkan kajian kes di atas. jaV\-ab s alan I erikut.

(3) 	 Jelaskan masalah ekonom i yang d ihadapl 01('h Syarikat Bintang Maj l Sdn. Bhd.

(b) 	 Setujukah anda dengan keputll san s}'arikat mengcluarkan klpas <lngin? Beri tiga ala -an .

(c) 	 felaskan kepentingan teknologi hijau kepada se r ng
(0 pengeluar
(i j) pcnggun

(d) 	 0) Hitung nil ai pekali keanjalan harge permintaan bag! kipas angin apabila harga diturunkan
daripada RMSOO kepada RM 80?

(ii) 	 Takri fkan nilai pekali keanjalan harga per in taan di (i

(e) 	 Berdasarkan jawapat di (o )(i), selujLlk; h am.la oel gan pcnl.1runan harga 'yang dilakukan , leh
yarikat? Berikan alasan anda.

(f) 	 Selain h' rga kipas angin itu senJiri, r yatakan faktar- faklo r lain yang boleh mcmpengaruhi
p m1intaan terhadapnyat

(g) 	 Jelaskan baga imana harga keseimbangan bagi kipa - angi n J itc?n tukan d i pa aran .

@yan
gsh

ah
2

Praktis

Arahan: Lengkapkan peta pemikiran di b wah.

l. Apakah yang akan berlaku terhada p permintaan barang apabila peru bahan berikut
berlaku?

(i) 	 Apabila harga barang
pengganti bagi suatu
barang meningkat.

(ii) 	 Apabila harga barang

bagi suatu

barang meningkat.

(i) Apabila pendapata n

individu
Penentu(ii) Apabila pendapatan

Permintaan
individu

Harga barang
lain

(i) 	 Jika harga baranq

dijangka
pada masa depan .

(ii) 	 Ji ka harga baranq

dijangka
pada masa depan .

(i) 	 Jika kerajaan
menaikkan kadar cukai

(ii) Jika kerajaan

kadar
cukai pendapatan.

Pendapatan
individu

jangkaan
harga pada
masa depan

asar
kerajaan

(i) 	 Permintaan terhadap

barang itu akan

(hubungan
I ).

(ii) Permintaan terhadap

barang itu akan

menu run (hubungan

).

(i) 	 Permintaan barang akan

kerana

kuasa beli

(ii) 	 Permintaan barang akan

kera na

kuasa beli

(i) 	 Permintaan barang akan

sekarang.

(ii) 	 Permintaan barang akan

sekarang .

(i) 	 Permintaan barang akan

kerana

pendapatan boleh guna

(ii) 	 Permintaan barang akan

kerana

pendapatan boleh guna

@yan
gsh

ah
2. 	 Lengkapka n peta pokok tentang penentu keanjalan harga permintaan dan keanjalan
harga penawaran.

Ketahanan barang

Penentu Keanjalan Harga Permintaan
I

,

Jenis barangan

Anjal jika

Bilangan barang
pengganti

Bilangan kegunaan

Anjal jika Anjal jika Anjal jika

Faktor jangka masa 	 Nisbah perbeJanJaan Ketagihan
dengan pendapatan

Anjal jika Anjal jlka 	 Anjal jika

Tak anjal jika Tak anlal ji ka Tak anjal jika

Penentu Kean jalan Harga Penawaran
I

Mobiliti faktor
pengeluaran

Tambahan kos Faktor masa

Anjal ji ka Anja l jikaAnjal jika

Tak anial jika Tak anjal jika T k anja l jika

Corak penggunaan Bilangan firma Ketersediaan stok
faktor pengeluaran dalam pasaran atau inventori

I
Anjal iika Anjal iika Anjal jika

Tak anial ji ka 	 Ta anjal ji ka Tak anial jika

@yan
gsh

ah
Berikut adalah perbuaJan antara seorang ibu dlngan anaknya eJ pas bali k kerja.

An. k:

11m:
Anak:

Ibu:

Anal..:

Il>u:

Anak.
(Ilu:

Selfp".
Ihll:

Anak:

Jbu, kenapa bait · lambat hari in i?

Kereta ihu tu rn ak Jagi, Ibu llcT\.adang ~ hu h k reta tcrpakal . untuk mcmh 11

n'liI h kere baham, jbu.
Kalal! bel" kereta aharu. 1\ na buat pi ljaman dan ha kadar fa ·uah. Kalau beli kereta
tt' rpabi. boleh jimat kira·kiTa 'OJ1l. Ta nhahan lagl, Ibu perJu kumpuJ dul l 'iebanYilk
R~f. 0 000 ualam tlga tah un ini ~ebagal ·os pcndldlkan Lin d i pusat penga ji' ti ggi nant i.

Ibu, fikj r jallhlah, I in baru helajaf tli t ngkatan 4 ekarang.

Inu m >stl hual f1 ra cangan U.lri ('kar I1g, kalau tidak dan mana kita nak Japilt duH nanti.
llap-liap hulan jbu tdah <I\ingkan dan SI pan 15 H, danpada pen apatan ibn untuk tu ju ' n
inL Bakl p ndapatan buliman, illu lahnrkJn dalam < man.lh aham d, l'ma~ di bank.

dalath kt'rana ~ebah itll, jllu ~elalu b rjimal erma! Ian berh . ania ~elara bila ' .

Ya, Li n. Kalau kita La).. l'rallcang ke\\ lIlgan deng.1Il halk, kitn akan

dlla ;"",...

Lin buat apa ni?

Ibu c.ngoklah end!rl .

Pengurusan wang ibu:

15% simpanan
Simpan sebelum
belanja
Deposit tetap,
deposit tabungan,
amanah saham .
Tabung Haji

Bekerja sebagai
juruhebah radio
Meneari
pendapatan
sampingan dengan
bekerja sebaga i
penterjemah

• Ema saham
syankal bon
kerajaan

• 	 Pilih pelaburan
y<'lng beri si ko
sederh ana

• Elak spekulasi

Berbelanja dengan
bijaio'
Barang keperJuan
didahulu kan
Elakkan pinjaman
peribadi , kad kredit
dan hutang
Hidup da lam keadaan
yang sederhana

IJsah Ildn ti.

Jangka panjang:
kos pendidikan
RM50000
Jangka pendek:
pembel ian kereta
lerpakai RM25 000

"elepas m mpelajari bab in i, cu ba nda luki kan [ engu ru an wang anda berda rkan lIla lamat
kew::mgan anda.

-	 - - - ,..

- - _.- - -'-- - ... - ~ .... ;.~~ ~ _ _ __ _ _ ~~. _____________ l ~.~ ~ __ . I

@yan
gsh

ah
,

Wang adnJah alaI l:iptaan manusia clan digunakan oleh mllilU_ 111 sebagai
alut peralUurann pertukaran untuk menuap<lLkan barang lian perkhidmntan.
WaJlg boleh di 'impan datum bank atou digunakan unLuk berbelanj.l .

eseorang haru~ me ancang perbelanJaan supayu matlamat kewangan
mLlslIlg.-masing dupat dicapai. Wung yang teriebih juga clapul digunakan
untuk m mbu<tl pelaburan. Namun segala-galanya ini perlu b rmula dengan
mencari \ ang dahulu iaitu dengan bekerja atau mendnpatkan pendapatun
daripada 'Iumber<umL er :y ung Jain .

Standard Kandungan:
3' Wang dan Bank
3 2 Pendapatan Indlvi u

• Wang
• eklor ekonomi
• Bayaran p'n a
• Pendapatan boleh guna
• Potohgan wajib
• Keperluan
• Kehendak
• BelanJawan penbadi

3 3 Pengg JnBan Pendapafan Indlvldu • Risiko pelaburan
• Pulangan pelaburan

@yan
gsh

ah
3

3.1 ang an Ban

• 	 Apaka h em pat fungsi wang)
• 	 Bagai manakah Bank Negara Malaysia (BNM) berfungsi sebagai

bank pusat di nega r·a kita)
Apaka h peranan bank perdaganga n dalam membantu

masyarakat dr Malaysia?

E

Apakah itu Bitcoin?
Bitcoin merupakan mat.a wang maya atau mata wang
digital yang mula diperkenalkan sekitar tahun 2008 oleh
Satoshi Nakarnota. Wang ini t idak di kawal selia oleh
mana-mana badan dan t idak berbentuk fi zrkal seperti
mata wang kertas atau duit syiling yang dikeluarkan
o leh bank pusa t Bi t co in boleh digun akan untuk
membeli ba rang-bara ng elektronik oleh sesrapa sahaja
di dun ia, pada bila-bila masa, dengan akses kepada
komputer atau telefon pintar yang disambung Internet.
Bitcoin dikatakan sebagai r·evolusl mata w ' ng digital
baharu dan rangkaian pembayaran yang mengubah
cara orang mel ihat dan menggunakan wan g SetuJukah
anda dengan pernyataan in i?

Selama in I. kita menggunakan wang kertas dan duit sYllln9 untuk menjalankan transaksi
atau pertukaran barang. Wang yang klta gunakan dlcetak dan dikawal sella oleh bank
pusat serta perlu dlsandarkan dengan emas dan pertukaran asing Benkutan dengan
peredaran masa, kinl klta Juga mengguna an pelbagar alat pernbayaran bank sepertl
cek. kad debit. dan kad kredit untuk mem uat pembayaran Adakah pada masa A
hadapan, wang digital akan menggantikan wang dan alat-alat pembayaran mi7 •

3.1.1 Fungsi Wang
Se Liap hari kiLa men~7Unakan \,'~mg UnLuk jual bdi barang
dan men lhual haya ran. ~e bdl1m wUJudnya wa ng, manusia
m nggu lukan i . ( n iailU proses penukaran barang
c1engan b;lrang. Apakah ilU warig:

Wang fl1 rupakan komoditi alaw benda yang diterima umum oleh
Illasyara~ at sebagai alat perantaraan pertul<aran.

(Sumber: http://rnoneycnn.comlintographlcl
technologylwhat-/5-bilcoinl)

@yan
gsh

ah

http://rnoneycnn.comlintographlcl
Oeposit semasa I

t. D' t

Kelemahan sistem barter

Barang tidak tahan lama
Masalah membawa barang
Masalah kehendak serentak
Ke5ukaran l enentukan kadar pertukaran
Kesukaran membahagikan barang kepada unit yang keCiI

Wang memain kan em pal fun g i ulam a da lam ' konomi iailu:

Alat Perantaraan Pertukaran
V ang berp · [,man se bagai alat per::mtaraan pertukaran
kerana \-van" boleh dlgunakan unluk menjalankan urus
ru aga iailu Jual beli barang atall pexl hidmalan.
Sc.o ran g neJaya n b _le h m enj ual hasil langkapannya
unLUk m cnclapatkao wang. Dia juga bal eh mena unakan
W:lIlg yang dipcrolch untu k mcmbel1kasul.
Peniaga kasul yang m n erima bapran dalam benluk
wang pula boleh menggunakan wang ilU unluk membayar

upah peke~ja
.. Fungsi \-vang ini mcrnbolehkan perm l aran pelbaga l hala

berlaku clan mem udahkan urns nia~a dalarn ekonomi

Alat Ukuran Nilai
-e liap ba rang dan perkhidm a li1l1 cl alam pasara n
mempunyai harga yang dinyalakan da lam nilai \-vang.

nlohnya hara-a sebuah buku iab h RM20 cl an harga
sebalang pen ialah RMj. 1ni beren I nilai sebuah bu ku
bersamaan dengan 4 ba tang pen.
Fungsi wang mi memholehkan peqgguna da n penjurrl
mencmukan nilai harang dengan mucJah dan p rbandingan
nilai dengan barang lain dapat dilakukan.

,................ " ...... -.. ,.--~.~.-.~...

Ciri-e iri wa ng: \
• Diterirna umurn
• Mudah dibawa
• Tahan lama
• Mudah dibahagikan

l
~

• Kestabilan nilai
\_. . Penawaran terhad !

................ ....... , .. ...... .... .. , .. .. __ ...........
"

Kesukaran menemui kehendak

serentak do/am sistem

barter merumitkan proses

pertukaran barang

Wang digunakan untuk
rrlembe/I barang

@yan
gsh

ah
3

ANANIA

RESTORAN IKAN BAKAR
Harga mencikut berat. bagl setiap 100 cram Ikan yang slap dlmasak

dengan pnlhan masakan harcanya sepertl berlkut:

Siakap RM S.50 Pari Tuka RM4.00 8awal RMS.SO
Merah RMS.SO Kell RM2.50 Udang RM6.00
Kerapu RM5.S0 Kembung RM350 Sotong RM4.50
Jenahak RMS.50 Ketam RMS.SO lata RM2.S0
Tllapia Merah RM3.00 Kerang RMl .OO (encaru RM2.S0

" Ta n pa wang s emuanya
tak menjadi" I
Ada ka h anda be rse tuj u
dengan pernyataan di atas?

Pillhan masalean:
.Stim 3 Rasa .Mau Pedas Hasak Halla .Hasam Hanrs

Wang dapat mengukur nt/a; makanan di restoran

Alat Penyimpan Nilai

\lv: ng b leh d imptln unluk h~gun~an pad" m: sa hadapnn.
Anda mungkm menYI! lr~1n :,ebahaglan lbripatla \ ,mg
sahLI anda sLlinp hari agar lhpal membcli e U<1tu barang
pada mas;). akan dalang

.. Cill w,mg ynng Lahafl lama Jan mctnplll1ym .lilai
yall' slabil memhc lehkan wang berlungsi ::.ebagai 1m
pcnyi.mpan m!al

. d' bukit
lamo JO I

d'kit 10 mo
Sedikit-Se I

Alar Bayaran ~ Tlunda

.. ehahagian urus I1Inga dahm ekonomi lllC'li haLkan
ba, 'al":111 lLlIIJ\ d,m ada juga UiUS ni<l.\!,<l >,In'' l11ellh<1lk.m
junlan secara hutang mall kr~dil.

• 	 B~rangal1 ~cpe!t i !-crew sllkar Ji lLlct! :.ccara tun ai ker.mil
harg, nya Dlahal dan httkan scmua ren guna mampu
t lL rnbc li secanl tlltlJi
Penj uaJ mungklll memblnMkan punt ... li mem bayar
sc ira at lD n .

• 	 Co Ito n)a Cik AzlzilJ I rnembell ~ehuah l-erd' Pr ton
dan har ran an ll ran ialah R I[ 00 eimlan
\Vr ng Uilefirna sebag. i ;:dat oa aran lenUll.Ua kerana
mt mpunyai ntl,ll yalig stnbd

@yan
gsh

ah

http:lenUll.Ua
,.

BULANANHARGAOISKAUNI HARGAATAS IPINJAHAN PENUH)Hodel HAOIAH ASAL (RHt JALAN (RH) (RHI

STANDARD Ii 1M) 31 HADIAH PERCUHA 40 86Z.16 40862.16 438 487

4386Z.1S 523STANDARD Ii IA) 31 HADIAH P£lICUHA 4386Z.15 470

PREMIUH X (A) 54531 HADIAH PERCUHA 4686Z.15 4S 774.15 491

PREMIUH XS (A) 31 HADIAH PEflCUHA 48862.16 48862.16 574 58l

Wang sebagoi a/at bayofon certunda

1. 	 Band ingkan ke lebihan sistem wang den gan sistem barter cJari aspek benkut
(a) 	 Alat perantaraan pertukara n
(b) 	 Alat uku ran nilai
(c) 	 Alat penyimpan ni lai
(d) 	 Alat bayaran tertunda

2. 	 Anda diminta menentukan sarna ada b rangan benkut boleh memainkan peranannya sebagai
wang atau tidak da lam ekonomi
(a) 	 Kad prabayar
(b) 	 Kain
(c) 	 Ikan
(d) 	 Garam
(e) 	 Emas
Selepas itu , binca ng Jaw apan andd dengan rakan anda. Bentang kan jawap n anda

kepada kelas .

~ •
1.

2.

Wang merupakan komodlti atau benda yang diterima umum oleh masyarakat
sebagai alaL perantaraan pertukaran .
Empat fungsi wang adalah sepeJ i berikut:

o
(a) Alat perantaraan perlukaran
(b) Alat ukuran nilai
(c) Alat penyimpan nilai
(d) Alat bayaran tertunda

@yan
gsh

ah

http:48862.16

http:48862.16

http:4686Z.15

http:4386Z.15

http:4386Z.1S

http:40862.16
Bank Negara Malaysia

..~......L.............. ~.~......... ~ .......

f Kadar pertukaran USD i

berbanding RM pada

1 September 2014

USS1 = RM3.152

Kadar pertukaran USD

berbanding RM pada

1 September 2015

USS1 =RM4.203

Nilai Ringgit Malaysia telah
jatuh berbanding Dolar

Ameril\a Syarikat
.i ............ .......... .. .................
..•••... ft ......

3.1.2 Fungsi Bank Pusat
Bank 0Jegara Ylalaysia merupakart bank pUSaL di negara kila. Bank
ini dilubuhkan pada 24 januari 1959. Bank pusal mempun yai
kuasa tun ggal untuk mellgeluarkan mala vvang negara iailu
Ringgit tvla laysia ( M) Ha n ra wang yang diterbitkan oleh Bank

e ara ~vla l ays ia sahaja y~. ng sah diperlakukan dengan niLai eli
negara kita dan pihak lain tidak dlbenarkan untllk mencetak alau
menerbitkan wang M,\L ySia Berikut adalah 5 peranan utama
Bank . ecrar Malaysla

I Mengeluarkan mata wang

Mengawal kestabi lan nilal mata wang

Jurubank kepada keraJaan

Jurubank kepada bank perdagangan

Mengawal kestabilan ekonomi

Mengawal Kestabilan Nilai Mata Wang
I ilai sesualu mala wang diukllr melalui dua cara iaitu dari aspek
kuasa beii wang dan juga dalam mata wang asing

Kuasa Bell
Kuasa beli wang bem1aksud I cmalllpuan , ang unll1k
I I1h I I'" III h 1. ".tIll! r 11 htl m:lt 111

Sekiral ya anda III mpuny i wang seban yak T\MI O dan harga
pen iab h RM2 , and a lTIalllpU membeli 5 batang pen Sekiran)'a
harga n naik kepada RJ - anda mampu membeli 2 bat<lng
pen sabaja. Int herem kcnaikan harga boleh menyebabkan
kU<lsa he ll menurun.

• Kenai kan harga barang ~ecara b rlt:rusan dalam ekonorni
cl lk na
TIl IlJl

sebagai il t
I n 11 1.1 m,

dan kadar infLasi yang tin ggi bolch

Mata Wang Asing
Ke banyabn mat a wang n.ega ra termasuk Rin ggit tvlaluys la
c!ibandingkan dengan Dolar Ame rika Syaril'at. kerana Dolar
Ameri ka yarikat digunakan dengan meluas dalam perdagangan
antarabangsa. t--Ilisalnya JS5 1 = RM 20 alau RM I = 5$0 .238 .
Kadar i.ni . entiasa berubah mengikllt keaclaan ekonoml semasa.

@yan
gsh

ah
Tiga kat;(bh bank pu-al m nstab ilkan nilai Il lata \ ang:

'Mewujudkan sandar~n minimum

Ordlnan Bank Negara Malaysia memperuntukkan sandaran
minimum BO 59 Yo dalam bentuk emas dan nzab antarabangsa.
Rizab antarabangsa termasuklah emas, penukaran asing. milikan
hak pengeluaran khas, dan rizab kumpulan wang antarabangsa
Ini bererti, sekiranya bank pusat ingm men~tak RM1 00. sandaran
minimum yang perlu dfmiliki ialah RMBO.59.

Campur langan dalam pasaran pertukaran asing (FOREX)

Contohnya Bank Negara Malaysia akan membeli Ringgit Malaysia
dengan menlual Dolar Amerika Syarikat apablla nUai Ringgit
Malaysia adalal1 rendah
Kesannya jumlah Rmgglt Malaysia di dalam pasaran akan
berkurang dan nilai Ringgit Malaysia akan meningkal berbandtng
dengan Dolar Amerika Syankat.
Walaupun hndakan ini mengurangkan rizab antarabangsa
yang dipegang oleh Bank Negara Malaysia. nilai Ringgit Malaysia
dapa! dlstabilkan.

Mengawal inflasi

Bank pusal akan memastikan Kadar inflasi dalam negara berada
pad a paras terkawal dengan menggunakan alat dasar kewangan.

..- •... •...• •• . . ... • _ ••••••• H • • •••• ~ •• •••• • •••• •••• ~ •••••~
Rizab antarabangsa BNM RM41B billon

Kuala Lumpur' Riza!) ntarabangsa Bank Negara Malaysia (BNM)
ialah RM41.8 bi lion (b rsamaan US$94.1 il ion) pada 15 Oktober
2015. Delam kenyataan hal-i Ini, B M berkata kedudukan rizab ilU
cukup untu k membiayaT 8.8 bulan Import tert ngguh dan .L2 kall
Ilutang luar jangka pendeh.

Kbmpon n utama rizab antarabangs lalal1 riz b mata wang asing
(US$85.8 bl lian), kedudul<an rizab Tabung Mata Wang Antarabangsa
(US$O.8 bil,on), Hak Pengeluaran Khas (U $1.8 bilion). em as
(US$14 bi lian), dan aset rizab lain (US$4_3 bilion ).

(Sumber: Diuba/J SUBi daripada Harian MerTa. 22 Oklaber 2015)

"" ... 41

,

'.

~ « .' - ~
I	Bagaimanakah bank pusat

menstabilkan nilai mata wang
negara?

Ringgit Malaysia yang pertama
diterbitkan pada 12 Jun 1967
mengganti kan Dolar Malaya
dan British Borneo. Pada tahun
1993, simbol "RM " (Ringgit
Malaysia) diperkenalkan untuk
menggantikan simbol "$ " .

... ..............
~..... .. ... .

Logo BanI<. Negara Malaysia

'..

.

,

................................................................... fI

@yan
gsh

ah
Tan Sr; Daro' Sri Dr. let;

AkhtarAziz

Gabenor Bank Negara Malaysia

(Me; 2000 - April 2076)

Datuk Muhammad bin Ibrahim
Gabenor Bank Negara Malaysia

(Mula; Me; 2016 -)

Apakah maksud bank pusat
memberikan pendahu luan
sementara?

Jurubank kepada Kerajaan

Mentadbir akaun negara
Sehag?i III 1hank kepada kera]aan , bank pLlsat mcnyim pan
clan mt:nguru. kan akaun k rajaan yang lerd in daripada:
(a) 	 Akaun kewcngan: Mengandungt cmatan semua has iJ

d.:w perbcl nJaan kerajaan
(b) Aka un plTlJam an kcwa g n Mcngandun gi segala

r 'ko r injall1an rang ell buat oJeh ke rajaan
• 	 Bank rusat juga menerittla \\ang ) an g eli baya r kepada

kerajaan dan mdal'ukan pembayaran hagi pihak kcrapan

Mernberi pendahulnan sementara
Bank pusal hel lnnggungjawah memheri pen dahuluan
semel lara kc pada keraall apah ila k raj a 11 me ngalami
masalah kckurangan kcw.mg n.

• 	 Keral3 In perl u membayar ba ltk Lida { lewat daripada Ljga
buLm .scLclah bcrakht rnya Ie hun kewang n kerajaan.

Mengurn hULang negara

• 	 Bank pus aL bertanggungjawab mempero leh pinpman
hagi rli1ak keraiaan daripacia sumhu cla larn ncgeri dan
luar nl"gara .
Bank pusal .lkan mClI1pcrolch pmiom an rnelalu i penjualan
bil-bd p rbendaharaan dan sural ,J amina n kerajaan kepada
in smu;:;l kewangan aLDu m mp~TOlch pmJam an di pasaran
modal a l1 tardb ~l n gsa.

• 	 Bank pu."at j 19< mcncdJilkan siJi l peJablrran kepada in stitusi
kewangall lslam

Memberi nasihat pelaburan
Bank )Llsal beni ndaJ... sebagai pena ibat dan ejen kc rajaan
ul1luk aktivili pt::laburan kerajaan cii Juar negara.

• 	 Sank pusa akno mengl-ajl peluang proj ek pelaburan ell luar
negar~ ' ng berpCllcnsi dan mt"nguntungkan dari sernasa
l e semusa.

Mengurus penukaran asing

• 	 Ban k pus-at akan mcmasl tkan nz b a~la raba tl gsa sentiasa
menulkupi .
Bank flUS3 l juga menga lN< I pen ukaran nsmg elan me rnastikan

aha\\<..l riilai mala V,10g negara berada dalam kcadaa n
slab il It p J:>M. t 1 ewangan :mtar' b'1I1gsa

@yan
gsh

ah
Jurubank kepada Bank Perdagangan
• 	 ~l • lIl(lcllJclaan nl • )

SCt l:1P bank perdagangan m em punya i sebuah aka un
pen jc lasan tli bank pusal Wa ng ullLam ~l 'lUn pcnJelasan !TI i

uknn digunakan untuk me rn ba)'< r h Ll Lan ' antara bank aklbaL
pengeluaran c('k

n'"ci" nz h b rl annn
RLzah b" rkanun i::llab sil panall wapb hank perdagallga n
di bank p US<lL palla kadar tert cntu K" dar ri::aL h rkuf1L1 1l
5 masa lalah -+<J 1. In j bereni scsc b tah bank pc rdagungan
pe rl u menYll11pan AAH sekiranya ! 1Lmrl nr ai wang hanyak
R~!lOO . ren lbahan kadaT llzab berkamm aknn mLmben kesan
['erada keupa 'nan bank p r iagangan llIem beri pi l lJarnan.

I b" nr m t 1I. I hi r ", • I I. I T I • T1 311

Bank perdagangan yang me.nga lal111m<'lSa ah kekurangan lunai
bll lel, rnendap<.ttkan p injarnan d:m paua hank pusaL.

3.1.2

Anda dlkehendaki bekerjasama dengan ral<.an sekelas menjernput penceramah dari BN M untuk
menyarn patkan ceramah tentang taJuk berseSU3 tan yang te lah dipelajan alam bab ini. Murid kelas
dlbahaglkan kepada t ig kumpulan

Kumpulan pertama:
• 	 Menyediakan taJuk ceramah.
• 	 M enetapka n tar ikh, tempa l . masa, dan

ternpo ll masa ceramah dladakan .
• 	 Membuat su rat ra<;m i dan rnendapa t .an

kelul usan aripada pi!lak sekolah.
• 	 M enghubungi pthak bank un tuk penlJesal an.

Kumpulan kedua:
• 	 Merancang angg ran perbelan)dan.
• 	 Bayaran sagLI hatl atau hadiah cendera lati

pencet amah .

• 	 Perbelanjaan makan dan minum penceramah,
guru, dan murid-murid yang terl ibat.

• 	 Anggaran perbelanjaan ini perlu mendapat
kelulusan danpada pihak sekolah

Kumpulan ketiga:
• 	 Peng cara maJlis.
• 	 Menglringl penceramah sepanjang maJlis.
• 	 M enghias tempat ceramah sebelum majl is

berlangsung,

Setlap kumpulan dikehe.ndaki menyed takan laporan selepas cerahlah untuk d intla i oleh guru.

1. 	 Tiga kaedah bank pusal UI luk III nstabilkan nilal mata wang:
(a) Mewujudkan sandaran minimum
(b) Campur Langan dalam pasar n pertukaran as'"9
(c) 	Mengawal inflasi

2. 	 Jurubank kepada kerajaan:
(3) Mentadbir akaun negara 	 (d) Memberi nasihat pelaburan
(b) Memberi pend. hull/an sementara (e) Mengurus pertukaran aSing
(c) 	Mengurus hutang negara

3. 	 Jurubank kepada bank perdagangan:
( ) Menyediakan akaun penlelasan antara bank (c) Sumber plnjaman terakhir
(b) Menjaga rizab berkanun

@yan
gsh

ah
----

3.1.3 Fungsi Bank Perdagangan

Bank peruagangan ialah institusl kewangen mil ik swasta yang
bermotifkln keuntungan .

Am~ankGroup

HongLeong

Semua bank
perdagangan di

Malaysia tercokluk
kepada Akta Bank dan

Instltusl Kewangan 7989

.--.---~------------- - -- ..-.,. 	 .
.PIDM ,
l~hukah andnbaha wa
imp<l nan anda di bank

t(;' m patan dilindungi

oleh in s uran s~

D apatkan rnaklumat

tarrtbahan dC:! nga n laya ri

laman web

http://\\,,,\,,.pldm.go '.my

Vi d 	0 berka ita n:

http.//\ \ .pidm.gov.myl
dll\\ nluads/ :!015! \ idl'tl/
DI5-L.ll-B, Illp

Terdapat 27 buah bank

Pen ub uhan Bank perdagangan di Malaysia.

perdagangan perlu Lapan daripadanya merupakan

mendapat kebenaran bank milik tempatan dan

Bank Negara Malaysia bakinya milik negara asing.

(BNM). Berikut ialah senaral bank
perdagangan tempatan;
• 	Affin Bank Berhad

Alliance Bank Malaysia
Berhad

• AmBank (M) Berhad
Bank perdagangan • (1MB Bank Berhad
j uga perJu memiliki • Hong Leong Bank Berhad
lesen ydng • Malayan Banking Berhad
d ikeluarkan oleh • Public Bank Berhad
Menten Kewangan. • RHB Bank Berhad

Menerlma Deposit
Ban k perd gangan menerimu deposIt d anpada pclbagai lapisan
mas 'a raka t se pen i pelapr, pekerja , pcniaga, dan badan korporat
den gan m 'nawarkan ltga .lc ms akaun laitu :

Akaun Simpanan
Membol el kan masya rakat me n rim pan wang dalam jumLah
ya ng ke( il da n t idal... Ic tap Sirnpan a n t rsebut holeh
dikcluarkan pada bi la- h ila masa. Pem ga ng abun simpanan
menerima faedah yang renclah berhanding akaun simpanan tetap.
Antar ::t ke m dahan yan d iscdiakan untuk pe megang akaun
simpanan ialah

• 	 Pcmtndahan wang
• 	 Buku han k atau r enyata bank
• Pembayar n bi l dan ba)aran al15 uran
.. Pemin ,lahan wang antara bank ( dR l)

• 	 Kemudahan kad jUrLlv ang elekLrortik (AT},!!)

Perbankan 1l1lernet

@yan
gsh

ah

http:pidm.gov

http:http://\\,,,\,,.pldm.go
Akaun Simpanan Tetap

Akaun im mem bolehkan pelanggan bank menyimpan
st:.lumlah wang unLUk lcmpoh Lcnen tu clan clibayar belar
faedah yang !chih lmggi bcrbanding ak lun simpanan.

.. Faedah hanya clibJyar apah iLt lJmd! lcmpoh si mpanan.
ckiranYJ pcmega ng akdJn rncngcluarkan simpanan H) ih

awaL maka faedah tidak abn dibayar, walau baga ima apu n
ber amung kepada bucli hlcara bank.

• 	 Pemeg' ng abull diberi sijil simpanan Srjil ini bolch dipd Lkan
cagaran unluk rnenclapatkan pinpman b. nk

Akaun Semasa

Lazimnya simpanan clalam akau n s · masa tidak <.Ii ayar
fae dah tetapi di ke nakan ( aj p rkhi J matan. Sesetengah
bank membayar faedah kepada peml gal\ akaun scmasa
sekiranya simpanan merck-a melebihi haulerten tu hergant ung
kepada pihak han k.
Simpanan minimum untu k membub. . llmun semasa adalah
lebih tin:'gi berbanding akaun simpanan clan pcmohun perlu
men gemukakan seorang perLl]uk iai lIJ pemegang " kaun
semasa di cawang, n bank yang sama.
Pe-megang akaun -emasa holeh rnemoh on I ernudahan
overdraf lallu rnengeluarkan v ang [chih dJripada bald simpanan.
Kernud ahan yang d lse dw l'an untu ) pern cgang akaun
scm sa acL lah sarna seperti pemcgang a -aun 5impanan, ya ng
berbeza ialah:

Kemudahan cek

Kemudahan overdraf

• . J~~ •
1 . 	 Bezakan:

(a) 	Akaun simpanan

dengan akaun

simpanan tetap

(b) Akau n semasa dan
akaun simpanan

2. 	Jelas kan kelebihan akaun
semasa berbanding akaun
simpanan.

Pemegang akaun semaSQ
boleh membayar dengan cek

Enci Peter merupakan seorang pemilik keda i perabot di Kuching, Sarawak. Dia
mempunyai akaun semasa di Bank nggul Berhad dan menggunakan kemuda han
akaun ini untuk urusan perniagaannya. Encik Peter Juga memili i akau'n simpanan
tetap di bank tersebut dengan jumlah simpanan sebanyak RM1 00 000 Dia juga
membuka akaun simpanan eli bank berkenaan untuk tiga orang anaknya.

Bincangkan dalam kumpulan untuk mengen I pasti kesesualan dan kegurraan setiap akaurr simpanan
elalam situasi el i atas.

@yan
gsh

ah
Boleh dim

dan komputer.
Pemohon
seorang penjam1l1.

Memberi Pinjaman

Bank I ~rdagangan menycdiakan perl l malan pembiayaan ke'Wangan dengan mL'mi>enkan
pinj aman, Terdapat li ma kardah ut ama hank perclagangan Jal. m men ' _diakan kemuJahan
pinjaman iailU

Overdraf

Kemudahan yang dlsediakan kepada pemegang akaun semasa untuk mengeluarkan wang leblh
daripada bakl simpanannya berdasarkan had yang telah ditetapkan oleh bank

Kekurangan

• 	 Keblasaannya tidak memerlukan • Dikenakan faedah yang tlng91
cagaran atau penjamln • Bukan semua pemegang akaun semasa yang ditawarkan

• 	 Boleh mengeluarkan wang mengikut emudahan overdraf

keperluan • Ada had lertentu yang lelah dltetapkan

• 	 Dikenakan faedah unluk jumla yang

digunakan sahaja

• Boleh digunakan oleh penlaga yang ...

menghadapi masalah ali ran tunai

unluk membayar ga]1 sewa atau .

membeli stok

W""O)'IOIgIUII.__"-,

......,..ndongo. tlR

~bIMar:M.._"'DR
CantO/1 overdrar dalsm penyata bank

Pinjaman peribadl

han oleh indivldu berumur 18 tahun ke atas yang

mempunyai sumber pendapatan yang letap.

Biasanya kemudahan pinjaman ·m dlgunak n untllk membiayai

kos pendidikan, pembellan barang tahan I"Ima seperti perabot

tidak memer/likan cagaran letapi memerlukan

.. .... - .......... ..

i B uka n sem ua permoh onan
r in ja man akan he rj,lYil keran.( Plnjaman bercagar
hank perdaga ngan pu Ju m ·nd it i
kedudukan krcdn pemohon . :i Ja
lavan tam an web bcrikur untuk Kemudahan p'embiayaan untuk pembelian
makl uma t hnj ul: 	 hartanah seperti rumah dan tanah.

Pinjaman lOi dlkenakan faedah dan penerima • 	 \'; \\ \\.(lo~crl;"dlt • :r ·di tbUn!au. :
l( m.my bnm.guvmy pinjaman boJeh membayar baJlk pinjaman secara

ansuren
Kegagalan membayar ballk plnjaman

a ~ mengaklbatkan harta yang d/cagarkan akan
dilelong.

Memberi Pinjaman
Semua pinjaman

bank perdagangan
dikenakan kadar

faedah @yan
gsh

ah
/

,.

Contoh overdraf:
Encik Ismai l mempunyai baki sebanyak RM · 000 dalam akaun
semasanya di Bank Unggul Berhad . Bank Unggu l memberikan
kemudahan overdraf sebanyak RM10 000 kepada Encik Ismail. Ini
bermakna Enclk Ismail boleh mengeluarkan RM 14 000 walaupun
baki simpanannya hanyalah RM4 000. Sekiranya Encll< Ismai l
mengeluarkan wang sebanyak RM6 000, tni bl3rmakna beliau lelah
menggunakan kemudahan overdraf sebanyak RM2 000 dan faedar
akan dikenakan untuk RM 2 000 dan bukannya RM10 000.

Pinjaman kenderaan (Kemudahan sewa-beli)

Kemudahan ini digunakan untuk emblayai pembelian
kenderaan baharu dan kenderaan terpakai.
Bank menawarkan plnjaman sehingga 90 Yo harga kereta dan
tempoh bayaran balik sehingga 9 (ahun
Peminjam dikenakan faedah dan boleh membayar secara
ansuran.

Plnjaman kad kredit

Pemegang kad kredit boleh menggunakan kad kredil unWk
mendapatkan pendahuluan tunai hlngga had tertentu
Jenis pinjaman In l dikenekan faeda h yang IIngg i dan tldak
memerlllkan sebarang cagaran atau penj min.

Mendlskaunkan bil pertukaran

Mendiskaunkan bl1 pertukaran bermaksud bank membeli bil
pertukaran pada harga yang lebih rendah aaripada harga muka
Bil pertukaran ialah peJ"janjian yang dilakuj.;an oleh penghutang
kepada pemberi hufang.

• 	 Apabi la pemberi hutang memerlukan wang sebelum bil
pertukaran matang, pemberi hutang oleh mendapalkan

injaman daripada bank perdagangan.
Bank akan memberikan pinJaman kepada pemberi hutang
dengan mendiskaunkan bil pertukaran ter ebut.
Jumlah diskaun ke atas bil perWkaran merupakan kadar faedah
yang dikenakan

•

n II' VI

Cik Mun irah mendapat
pembiayaan Bank Setia
Berhad untuk pembelian
sebuah kereta baharu
berharga RM100 000.
Cik Munirah membayar
pendahuluan sebanyak
RM10 000 dan bakinya
dibayar secara ansuran
selama 8 tahun. Kadar faedall
yang ikenakan ialah 3%
setahun

Hitung ba 'aran ansuran yang
perlu dibayar oleh Cik Munirah
pada setiap bulan.

Oi Malaysia, terdap t dua
jenis kad kredit utama iaitu
Visa da~ Masterc rd, Dalam
masa yang sama, pengguha
Juga dapat membay r secara
tunal.

Set iap satu cara ada
kelebihannya t rsendiri . Benkan
hUJall anda.

@yan
gsh

ah
8. I. IDI7

TU'~I

EflIFit puluh dan s8fl/jm~ pvluh lima

~8JlITaP ~t-

Menerima dan Membuat Bayaran
Bank perdagangan mcmhamu pclangga nn ya memhua l cl an
menerima bayaran melalui

Sistem cek
Arahan kepada bank

Sistem Cek
Kemud ahan bayaran ini hanya di scdiakan kcpaJa pemegang
akaun sen asa.
Biasan 'a eel. d igunal an oi eh pen18.ga unluk memhzqar gaji
pekerja, pemhelian Sl( k alau re rhdanjaan lain.
Pcnia<7 1 Juga mungkin mcne nrna cek daripada r Ianggan
unluk r erklLidmatal1 y, ng d ~t::diakan.

Bank he nindak sehagal e.len pembayar dan penerima hagi
pemegm akaun semaS<.l.

Pada tahun 2014, Timbalan Gabenor Bank egara Malaysia (BNM) menyatakan bahawa terdapat
101 Juta urus niaga melibatkan kedua-dua t unai dan cek yang membawa kepada kos pengendaiian
tinggi. Dari tahun 2011 - 2013, pengendalian cek secara purata tUl'Uri pada kadar dua peratus, susut
10 peratus pada tahun 2014 dan terus mero ~' ot sebanyak 16 peratLis dalam ter-npoh sembilan bulan
pertama pada tahun 2015. Pihak BNM men~ unjurkan bilangan ce' yang diJelaskan turun dar'ipada
kira-kira 207 juta urus niaga pada tahun 20 10 kepada 149 ju ta pada akhir tahun. Beliau berkata
menjeiang tahlln 2020, sasa rannya ialah 100 juta cek yang boleh menjimatkan kos pengendalian
kepada minimum RM300 juta.

(Sumber. Ol';esuaikan danpada http.//malayslagazette.com/ms/ekonomi/
bnm-gesa-bank-kurangkan-kos-pengendalian-tunai-cek)

Bincangkan dalam ,umplilan strategi yang boleh diambil o leh industri perbankan untu k

mengurangkan penggunaan tu nai dan ce alam kalangan masyarakat.

~ Arahan kepada Bank
Debit langsung

Pcilln lgan bule h mengamhkan hank n1Crnhual baym'<ln yang
lieb k I ' lar jumLahnya pada Larikh lert CnL u kcpacla pene.rima
bayara se eni yan" d inyatakan dalam bil.
Bank ;tkan memind< hkao wang daripada akaun pelanggan
unluk rnembayar ag n!:>i ),ang men 'cluarkm hil sepeni Tenaga
1 asi ()I1 ai Berhad C I ) ~laxl<; , dan ' RO .

TNB RM300
MaxIs RM160

Hantar
bll ..

Enclk Dollah
(pe anggan

Beri
arahan .. E-Bank

Astro R~ 145 bank)

+
Buat bayaran kepada setlap agensi berkenaan

Rajah 3.1 Debir langsung

@yan
gsh

ah

http:pen18.ga
"

Pindahan kredil
S se huah SY:1rikal yang mempunyai pekerja yang rama L
akan m-:nghaelapi ma::,alah unluk memhuaL baya ra ll ga ji
c;ecnra luo ai.
Pibak penguru an sy , rikaL bolch men::- ul1akan kemudahan
pindahan krcclil ialLu l1lCrnbll l bayaran tentS kc nkaun penelima

Syarikat Wawasan Berhad Bank Setia Berhad

Menghantar s~mara i nama pekerja, Memindahkan wang
jumlah gaj i, nombor akaun bank dar pada akaun Syarikat
pekerja dan nama bank kepada Wawasan Berhad kepada

Ban Setia Berhad pekerja

Rajah 3.2 Pindahan kredit

Perintah edia ada

• 	 ralun J ar lpada pemt'gang akaun La Jungan atnu akaun
sema..c;a kc:pada bank un luk I11 CmhUal haYHran Lt:lap dan
he -u lang pada la ri k 1 yang Lelah dl lelclpkan.
Comohnya hayaran seW<l , premium in unms , dan ans uran
-ewa beli .

Draf bauk

• 	 j I rupak an ee k yang dike luarkan )le h hank apabtla
ctimima oLeh p Ianggannya unLUk mem huat hayaran kepc\da
pihak lenellt ll.
Peiangg n dikenakan ~ i p rkhidmalCln
COll lCl hn yu. clrar bcmk cli gun aka unl uk mem bua l
kinman wang di dalam dan illar neg,lra serta melanggani
saham baharu.

Kad jl.1mwang elektronik (Kad ATM)
Pe iall ggan hank hulch memb uat urus niaga kewan gan
secara layan di ri de ncran ll1 ~ nggu n aka ll lael Juruwa ng
clektroni k (ATlvl).

• 	 Contoh nya , m' l huat s impanan dan pe ngel uaran wang,
rnembuat bayaran, mcnycmak baki . pmdahr:ln wang, tambah
nilai untuk perkhidmatan lin/ch'n Co daD pe rkhiclnUlan
Leldon lll uclah alih .

• 	 Kad ini bertindak sebag, i kad dehi t 'lpahiJa membuaL bayaran
unLuk pem belian barang awu p rkhi c.1 natan eli pasar raya,
Slesen min yak awu urus niaga mclalui ,·-dagang.

,)0

Bandlngkan debit langsung
dengan pilldahan kredit.

Akaun Pekerja

Pekerja mendapat gaji
merek

· · Kad ATM

Dapatka ll m~lklli mat

tarnba han tenT,lng
pcrkhLdo latan b el
IllrUW:lng l:l e kt ron ik dc nga ll
IJvan laman \\'cb:

http:/ WW\\ nll.p".llIlU': 1m.

my/bill It,; m- no .html

l!111~:,~!.
[!]~.

hI r I 1\ .mq""dtm. 001.

m 1'111 n lIrP mle~html

· · ·~.-----_&_----.~- ..

@yan
gsh

ah
Kad kredit
I<ad Lll i membolehb n pc laoggal1 ban k membel i barang
dan pt,;rkhidt1lat ~m secanl krcdIl.
Bank nlcmhia)3 i pcrhelanlaan pcmegang kau dan pemegang
kad bllLeh rne rnbayar balik sekali gus mau sccara <l nsuran.
Jib pclanggan gagal membayar tl1 (!no ikm lcmpoh yang leJah
di l lapkan, kadar aedah yang Linggi akan dikenakan.
Ba,-' s ::.elencrah bank pe.megang kad kredi t juga dikenakan

Mesin kad kredit yang ) llr;m rahUllan.
memudahkan pembelian

Kad Debit Alternatif Ganti Tunai

Biasanya urusan Jua l beli di lakukan secara unal, nam un seiring dengan peredaran masa, orang
ramai 'ln i tidak perlu ri5 u sekl ranya ti ada wang di da lam poket Inl adalah kel'ana kad debit dan
kad kred it boleh digunakan i keda i, pusat beli-belah mahupun stesen mmyak secara meluas untuk
m mbeli barang Menyedari kelemahan pen gu naan ad kredi t, ramai yang sudah bel'a lih kepada
transaksi menerusi kad lebit. Dijangkakan tend Itu akan terus mentngkat.

(Sumber' httpJlWl;1/lNsinarhan, n. comrnylbisneslkad-debit-alternaUf-ganti- tuna i-l. 369859)

Bincang dolam kumpula ten tang:

(a) Kele Ihan dan kelemahan penggunaan ad kred it dengan ad debit.

(b) Sebab-sebab peningkatan p nggunaan kad debit eli Malaysia.

Perkhldmatan Lain

Perbankan Internet
Pcl <\n I!~J n ba nk bokh Inlln buat transa ks i pcrban kan
del g;:u rnenggunakan kompt '· r, teldo n plnla r, pe rami

[ueLl! alih , dan sehaga il1V<l Pelanggan bank han> a
J11 'n1t ll u h:Lm SU I hLmgan Im' rnel untuk m mbuJr 'apaian
dan t r, nsaksl h.e ada ,11nun hank pad a bila-hila m 3sa dan
di mar I-mana Stlh ~l.F 1.

l in I 'io;:mUd bank pt:rda lanaan el i " lataysia menawark 11
pcr l -h d m atL111 p~rh ;:l1 1 an, Internet. . Pc la ngga n bokh
III nggli n. an p rkhHlm 11 111 p~ rb3 n k.1n 1.1n(1.1 ]., m E' ml?Lta l
pclbag Ii lr(IIlS 1 51 SLptn r rncm bavar bi!. mcnyc ma k baki
ab ur' mLTllhua l p lII J a han a kau n mem huar pembel ian ,
cl an 111 'ncelak penyala . I'engguna, n pcrbankan [mer-n et
eli MaL y~ i<1 t:makin meningbr.

@yan
gsh

ah

http:p~rb3nk.1n

http:Stlh~l.F1
Perkhidmatan-perkhidrnatan lain

l' bin perbankan [ nl e !11~l, bank pETdagangan Juga menycdiakan
pLrkhidmal. n-perkhidmatan ini'

L~ya ril ah laman web ya ng
be riku l umu k mendapa t
rna kl u mat lanj ul l e nr~lng
Ski m l'crban k:ln h i am (SPI)

http.! I www.b m"jn~inf .
com.my/_~y!tl 'm/m >dial
do~\ nlt1adables /1 lamic_
banki ng pdt

b . IIi.~ ' L!Ja;

........ -

Perkhidmatan-perkhidmatan IQin yang ditawarkan oleh

bank perdagangQn

Konsep Skim Perbankan Islam (SPI)

Bank Islam ditubuhkan pada tahun 7983 ialah perbankan
berasaskan syafiah yang pertama di Malaysia

Perbankan Islam merupakan sistem
kewangan Islam y ng prinsip dan
amalannya berlandaska n hukum
Islam (syariah) .

Perbanka n Isiam berbeza dengan
perbankan konvensional kerana
sega la urusannya menghindari
unsur-unsur Maghrib seperti riba,
malsir, dan gharar.

Prinsip asas perl?ankan Islam ialah
perkongsian untung dan ri siko ar tara
plhak yang berurus niaga.

@yan
gsh

ah
b

Prinsip Perbankan Islam

Prinsip

• Berti"dak sebagai Bank menjual barang
waki l untuk menjaga perkongsian dengan kepada pelanggan
harta pelanggan. bank bertindak dengan pembayaran

• 	 Ini bererti bank sebagai usahawan tertangguh pada
merupakan dan melabur wang harga tertentu
pemegang amanah pelanggan (pemodal) termasuk margin
untllk hana dalam bldang keuntungan yang
pelanggan. pelaburan yang telah dlperset uJ ul.
Bank t idak menguntungkan. . P langgan akan
membayar s barang • Untung akan membayar harga

Maksud pulangan tetapi dibahagikan antara baran secara
pelanggan mungkin bank dengan ansuran berdasarkan
menerima ibah pelanggan mengikut syarat yang telah
(hadiah) daripada bank. nisbah tertentu seperti ditetapkan.

30 : 70 atau 50 : 50.
Sebarang kerugian
pelaburan yang
bukan disebabkan
oleh kecuaian bank
akan ditanggung oleh
pelanggan

Akaun pelaburan am Pembiayaa n Akaun semasa
Perkhidmatan • Akaun pelaburan perumahanAkaun simpanan bank yang - khas 	 - Instrumen deposit

berkaitan boleh niaga
Pembiayaan

n
I kad kredit dan

pembiayaan umrah Iff!
dikeluarkan Deposit

pada blle- RM2 000

bila masa

I Rumah
... dibeli aleh

Saleh 11

Bayar i I Jual
rumah ... kepada
secara

ansLiran

I
n

Pelaburan Halal I

@yan
gsh

ah
Wang Bank. Clan Panda)'}' Iiln IntJlv du

.. _ Takjiri ,
I t(eJnda.h,J!I,ink hartalsewa) 'I

1. 	 Bezakan perba nkan islam dengan per'bankan konvensional , Bank membeli aset
yang diperlukan oleh

... 	 I ..Perbankan Islam 	 • . .
pelanggan dan pelanggan
perlu membayar sewa
untuk tempoh tertentu.

• 	 SeJepas tamat tempoh,
aset yang dlsewa akan
dipindah milik kepada
pelanggan,

2. Encik lee mempunyai akaun sem sa di Bank Islam lVlalaysia
Berh d . Beli au te lah mempero leh pembiayaan Bank Islam
untuk pembe lian tiga buah ba'"" baharu untu' kegu n an
p rnidgaCl n. Enc lf.. Lee j uga telah membuka seb uah
keda i b uku dengan pemb iayaan Bank Islam sebanya
RM 60 000. Pembelian buku bern ilai RIVl 15 000 juga dibiayai

Pembelian kenderaan oleh B1nk Islam.

Pembelian mesin
Pembelian bon

Bincangkan dalam kumpu lan , prinsi p perbankan Islam yang
terli ba da lam situasi di at<ls.

Sayar
sewa

bulanan
sehingga

satu
lempoh

akan
menjadi

milik
pengilang

lsank bel!
mesm

1
Bank

sewakan
mesln

kepada
engllan

1. 	 B nk perdagangan ialah inslilusi kewangan
mllik swasta yang bermotifkan untung.

2, 	 Fungsi bank perdagangan seperti berikul:
( ) Menerima deposit
(b) 	Memberi pmjaman
(c) 	Menerima dan membual bayaran
( J) 	 Menyediakan I erkhidmatan lain

3. 	 Perbankan Islam merupakan Sistem kewangan Islam
y1ng pnnsip dan amalannya berlandaskan hukum Islam
( yariah).

4. 	 Komep perbankan Islam berlandaskan prinslp-prinsip
berikul:
( ) Wadiall
(b) Mudharabah
(c) 	Bal Bithamt n Alii
(d) 	Takjiri

@yan
gsh

ah
Melibatkan pengelua n secara langsung darlp da
alam s mu a jadl tarpa mengll s e tuk b rang .
Aktivi ti yang berkaitan ialah pen ternakan, perikana n,
perlombongan dan kuari, pertanian. dan perhutanan.

Sa 	 3

3.2 P ndapatan Individu

• 	 Tah ukall anda jen is-jenis pekerjaan mengikut sektor ekonoml l

• 	 Berdasarkan data ekonoml, apakah t rend pekel-jaan di Malaysia-;
• 	 Apa kah f ak to l yang aka n m empengaruh i pem il lhan

pekerjaan an da?

Apa ah jenis pendapatan yang diterima aleh individu i

• 	 Apakah altan antara keqaya dengan mat/a Tlat pendapatan peribadi7

SEP

Apakah Pilihan Kerjaya Anda?
Guru! Ka unselorl Pensya rah 7 Wartawan7 Pereka fesyen? SaH1tis" Tl dak
klra apa-apa ke l-jaya yang dlpilih, yang peril ing ialah perallcangan
Kerjaya yang ba ik biasanya akan menjana pendapatan yang lumayan
dan dengan pendapatan yang diperoleh, anda dapat mencapai matlamat
pendapatan p ri badi anda Oleh itu, individu harus menyiapkan dlri

Pekerjaan apa sesuailebih awa l demi masa hadapan yang lebih c rah.
untuk anda?

Jelw; pekerjaan yang diplllI, aleh indtVldu bol h dlklastflkastkan mengiku sektar ekanoml
dan setlap Indlvldu memtlJh pekeljaan berdasarkan pelbag.BI fa tor sepertt upah ....
yang dlterlma. minat. kelayakan akademl dan sebagamva PekerJaan mdlvldu •
membolehkan Individu memoeroleh pendap tan

3.2.1 	 Jenis-jenis Pekerjaan Mengikut
Sektor

SeLi ap peke IJZtClI1 clapat dJl.:atcgo rikan mcnglkul sc kw r Ck0l1L1m i

dalam sesellllah ncgara i al LU

Sektor Ulama

Sektor ini mengeluarkan bahan mentah
seperti kayu balak, kelapa sawit, susU
geta h, bauksit , dan bijih timah.
Sekto r ini juga menghasi lkan barang
makanan seperti sayur sayuran,
buah-buahan, dan hasil ternakan

.. 	Contoh pekerjaan adalah seperti petani,
nelayan. dan pembalak.

@yan
gsh

ah

http:pelbag.BI
Sektor Kedua
ro an bahan m n oh

n9 si
Contohnya, kayu balak yang merupakan bah an mentah
daripada sektor utama akan diprose5 menJadi papan
dan perabot
Terdiri danpada aktiviti perkllangan dan pembinaan.
Antara aktiviti perkilangan utama di Malaysia lalah elektrik dan
elektronlk, pengeluaran perabot serta tek5111 dan pakaian.
Aktivltl pembmaan pula terdin daripads pembinaan rumah
ked laman , bukan kediaman kejuruteraan awam . dan
pertukangan khas.
Antara contoh pekerjaan adalah sepertl operator pengeluaran.
pelukls pelan, pengurus kllang, Jurutera, pengurus projek, buruh
binaan . dan juruteknologf makanan.

Sektor Ketlga

n p p
u n tan n n

Sektor ini bertindak sebagai pelengkap kepada sektor
utama dan sektor kedua .
Terdapat tiga janIs perkh,dmalan utama iaitu
perkhidmatan pengeluar seperb perbankan dan insurans.
perkhidmatan awam seperti perkhidmatan kerajaan
serta perkhldmatan lam sepertl hotel dan restoran .
Antara contoh peke~aan ialall guru penyanyi, pramugari.
pegawai bank, dan ejen insu rans.

Sektor ekonoml

Dalam kumpulan. anda dikehendaki menJ al an ka n satu kaJlan htlps: , ,"OUlll be I

tentallg aktiviti eko nomi tempat tingga l anda. K jian perlu RI.QISb '$ 10k
Illeliputi pengumpulan makluillat tentang aktiviti ekonomi dan
jenis peker'jaan di tempat tinggal allda Sediakan laporan dan
bentang di depan ke las anda.

... ~- - -- .- ... ----- . .. --_ .. ,

1. 	 Sektor utama melibatkan pengefuaran secara langsung daripada ~Iam semula
jadi tanpa mengubah suai bentuk barang.

2. 	 Sektor kedua meli batkan aktiviti f emprosesan bahan mentah kepada barang separuh
srap dan barang siap.

3. 	 Sektor keliga menyediakan pe(khidmatan.

@yan
gsh

ah
3.2.2 Kepentingan Setiap Sektor dari segi Pekerjaan
Mengikut Trend di Malaysia

rcnd1ahan co rak pekc lJaan di lVJalaysia db babkan oleh peruhahan slruklur ekonorni negara
:'1a laysta sfjak mcrdc b Dalam bahagian In i, k ila akan mcmb ill cangkan pcrubahan slruklur
konomi negara yang dapm di bahagU{an kt'pada enam Jdngka masa dan bagaimana perubahan

int men o l'(\kkan guna lena er a tvlalay ia dalam sctl ap lempoh masa [crsebul.

egar:l !-ita l1lerupakn pcmbt'kal l1lama bclh<1l1 menlah 'cperLi
bijth timnh uan gelah kepad" n(' am pennc.iu5lrlaTl. 5 nahagi.m
bcsar gu 1a lenaga l\1.llay ia kellka IlU tLrlibal cialam se l lL1r
rertanian dan rerll1ll1hongan. Akli\'iti rerkll:.mgan yang lerhad
111 cn}'cb"bkLiI kcbullyakan baran 1 p~ngguna diilllporl dari n~gara
I. in kbu 'usn , Jari negarll Rritain

Getah lalah ellsport utama Malaysia pada awal kemerdekaan

Kerajaan l , lal m .mperk nalbn dasar mcmp Ib gaikan ekanomi
denga n mt!n heri t1..lmpuan kc pacb <,c hor kccl ua dan kt.:t iga,
Ke rap,lll mcnggalak kan Pl rt ul lbub.;m i..n clustri pengga nli an
import khuSl !'. nya r rkcmbal ga n ind llSlri rin,ljan. [(eIajaan juga
mCl11p crkc na'kan ukta galakun pelab uran dcngan men>edl;l kan
pe-l hJgai insel' ll f 5cpCrl i lara r p :rinLi ' dan ,' Ia Ull pelabura n ul1lu k
menarik lebil l ramai pclabur as ing kc ncga ra kita SlImhangan
SL' klOr kc U ' khllSUSn}.1 sel tor pl..'mbU3lan sllnakm meningkal.

Industri perki/angan mewujlldkan banyak peluang pekefjoan

PETRONAS

Kl' r~qa. n tclnl1 mcmp rk'nc1ikan ix 'hcrapa WIU man komt:r i, I
h,lnt pert! 1 elapa 5;1 \- il dan k l) "kO . PUk mu, tn telaga n1111yak d i
p 'slsi r pamai :lr.1 Auk telah 1l11;'l11 buk Jer nbaran bam clalam klor
pc rl~1m hongal l Dasar md l1 ~lr bl..'r ~me tasl kan ck,port khusl\::inya
dala rn mciUSl rt pcrkilcngan rtI gJI1 b~rj aya D1(\\,ujudka n lebi,h
banyak pel ua 1, peh -rj<lan dal.llll "it:! lor h elua Pelaburan ~bi.ng

el i ~ckto r pen ,ciu5lrian I lal:1\. i ~l telah meni ngl ar kcrana bekalan
pekl> l") a spar Ih mahir yang n nni clan berl'os rendah .

Penubuhan Petronas pada 77 Ogos 1974 tela/) menjadikan Malaysia
sebagai negara pengeksport minyak bersih

@yan
gsh

ah
Kerajaan Le lah nwlancarkan ci.lsar pel ln dUSlrl 3.n
be rztt unl uk mem bangunk. n pruJ ek ck lmcsu l"
ya ng b r k la bc sar I l:' l l knologi I nggi dan
hemwd I linggi P lbagui usaha ~. n :1 dcngnn
synn at a mg khu5usnya da ri m gam pu n > II1g
ml rnpun 'ai I >k no log l canggih Lel ah ber jaya
mcnghasilkan pckerp berkc mahiran tin gg!.
Transfnn l (1si <;l ruklur konomi yang k to ra h~r l aku

dabm lunpoh ini dan f'1I!alaysia tela h menJ udi
pengcluar ted.,, ", r di d un ia llrtlllk baran ~an sereni
sa rlln~ tangan geLah J an sc rnilwnc.lu kloL

Dengan P" g'sytiharan Wawasan 202l\ k raja n
mula mcmb::mgunkan asas ekonomi bc rland askan
pengelahu 11 melalul pelbagai langk lh sepe rti
pelanca ran KuriLlor Ra YL1 [i[ult imed a ( MS C),
pelnbangunnn sumber manu ia s rt . pr lb ' gdi
insenri f dan pembiayaan unluk p nyelldikan dan
pembangunan (R&D) claLam bldang -ai ns dan
tcknologi Se mua stralegi in i be rtuj tran untuk
menguhah struktur ekonomi b ' rasaskan pengeluar n
(P- konon i) kcpada ekonomi hera.askan r :ngewhuan
(K-ekonomi). Da 'ar penswastaan yang dilaksunakan
o leh kerapan 1 lah menambahkan pent tan sekw r
S \\ia~ta dalam pe mbangunan konomi M<l l ay~ la .

K' rajaan Lelah melaksanakan Pr gra m Tr~ n~ rlmna- i

cgarn (t\; TP) pacla lahun 20 I 0 Jengan ha ral u nl uk
tnl:n ll1gkaLkan peranan se ktor s\.V;)~ ( dalum e1 onomi
scna meningkmkan (bya saine' all ckonotnl J Oll1cslik
_ lain ilu. stral egi p ' mbangunan SOS i ll~ konom l

sepen ! pembangllnan lima wilayah koridol ckonoml
lelah dip rkcnall an sebagai u < ha ul1luk m nnpai
pertulll huh an r ang 1c bih sLlm brm g d , s(l lu rull
j Ilalaysia. 15< ha ka ajaan ini 1 -Iah menjadl k<l n c;ekl )1'

keli ga ia ilU scktll r perkhld malan scbag~ I pemul"ll

kcpadn el«lnom i negara h ta.

Penubuhan Proton pada 7 Mei 1983
merupakan gagQsan Malaysia untuk

mencapai aspirasi negara pefindustrian

Ekonomi berasaskan pengetahuan
memenringkan inovasi dan pengetahuan

Ekonoml Malaysia semakin makmur
di bawah pe/bagai polis/ ekonomi

yang efektif

@yan
gsh

ah
malah perlu dimajukan
sepenuhnya bagi Illenjayakan
matlarnat menj adi negara
berpendapatan tinggi
menjelang 2020 .
SeJ auh manakah sektor
pert anian bol h membantu
Malays ia menjadi sebuah
negara berpendapatBn
t inggi? Beri alasan anda.

Mas arakat ASEAN--......-.
( Akt lvlt i perkilangan utama

beberapa negara ASEAN:

• Puraf2!tan pengangl<u.tan 6 )6t'lent
•P lrokrmla
• Pa"",an lUI" 16~1 1
• Makdnal"l

__ • H e tnk & EJek lrofwk
-- • Pu(ro k ln~a

.. Maka n

• Kelu ran !ogam

I

• Ele"tronJk
• Pakaian dan te~st i1

• Te"lbakBU
• Mlokanon ,
'Aummo ,

• Bt.&1! r *
• PlHml'Ul'ua
' ?~~"O~UtHrt

• Elclttron
' BiOp""""'~
• P ltOkln'I'
• lW!uNlrta r'11te~

(Sumber: http://WWw.slideshare.

Raph 3 .3 menunj ukkan trend guna lenaga mengikut ektur
ekonomi ck ngan I bih Jelas

Guna Tenaga Mengikut Sektor

Sektor ulama Sektor kedua Sektor ketlga

Pertanian Pem uatan Perkhidmatan

Peratus Per1ombongan Pembinaan

100

25.3
i l.S

Sel,tor pertcm ian t idek 80 374
47.2 boleh di pi ngglrkan I

51 .3

~~~---~------~~--~--------~------------Tahun
1960 1970 1980 1990 2000 2010 201 4

(Slimber. Kementerian Kewangan, Laporan Ekonomi 20 15/76)

Rajah 3.3 Guna renaga mengikut sektor

Bet' 	lasark:l n rajah ,
sumhJ ngan 5cktor u taOla ke pada gun~ lenaga Malay ia
ITJt'nunjukkan trend yang menurun imLU dnripada 62.3% pacla
rahun 1960 kcpada 17% pada tahun 2000 dan scte rusnya
129% pada Lahun 2014.

• 	 sLm1 bangan sektor kedua kepacJa jumlah guna lenaga Malay ia
menun jukkan trend yang lidak sLabil iailu meningkal daripada
12 .3(1{ pada tahun 1960 kepada '17% pada tahun 2000
kernuLk m men urun kepada 25.8% pacla whun 20 14.
sumbangan seklor ket ig;a kepada jumiah gUlla Lenaga ivtaJaysIa
memmjukkan lfend y;m g m ningka t i81LU daripada 253'){,
pacLa lahun I 00 kepada 51.3% pad'a tahun 2000 dam
-creru ,[1ya 61. (X) pad a t , hun 201 4.

ne1jFros tandSu{liv811/manufacturing.
industry·in·as all·overview·Crends·by. J

first. 'iulf{van.!.

@yan
gsh

ah

http://WWw.slideshare
Jadual berlkut rnenunjukkan bilangan pekerja mengikut sektor ekonomi di Malaysia dari tahun
2011 hingga 20,5 ('000 orang).

IJ'II.11tlfl.Jtll.IJtl~••111~.
Pertanlan, perh anan, dan perikanar: 1 J 1 1 60 i.7 1 b82. 1 , 659 8 1691

Per1ombongan dan uari 76 80.6 87.1 84. 3 98.9

Pembuatan 2222 3 2227 9 2 214.8 2 266 2 174.1

Bekalan el klrlk. , gas, wap dan pendingin I dara 51 6 62 .1 61 65.2 522

Bekalan air pf'rnbet1lngan, pengurusan sis, dan 70.8 bO 4 82 .9 79.6 73.4
aktrv lti pemulih n

Pemblllaan 1335 1 163 7 1 244. 1 1 226 4 1 268.9

Perdagangan borong dan runClt, pemba ikaci 99.5 2 116 2 120.2 2 275 4 2 3288
kenderaan berrnolOr dan motosJkal

Pengdngk l Jtan dan penYlmpanan 605.2 624 62 i 6 5933 627.6

Penginapan, perrhldmat n makanan dan mlnuman 942..3 95 7 1 01 6.1 11 12.4 1 106.5

Maklumat dan k mU!llkaSI 2076 1092 191 .3 2 11.5 219.5

Ak Ivrti kewangan dan insurans 31 7 6 322 9 319.2 329 5 361 .2

AktNii.i rlartanah 61 2 69 72.4 79.7 68.3

Aktrvltl profeslonal, sai ntlfik d f) tekply:al 329 3 78 3Q7 3284 369 .2

Aktlvill pentadblran dan khldmal soko il ga 4489 ')309 559.2 636 622.4

Pen adblran aWdnl dar, pertal,anan serta a t lviti 749 697.6 764.2 744.8 756.5
keselamatan s05lal

P~rdldlf n 785 786.2 8 17. 4 873.5 913. 1

A~ tivill esihatan I manusiaan dal1 kerja S sial 382 " 4 148 489 .9 53 1 6 5609

kesenian. ,Iburan dan rekreasl 864 84.4 79 93 .5 78.6

(Sumber: Data )abariln Peraflgkaall MalaysliJ !ahlJrl 207 T - 10 15)

Jawab soalan b~rikut:
(a) 	 Sektor manakah menawarkan peluang pekerjaan yang paling banyak pada tahun 2015 7

(b) 	 Sektor manakah rnenawarkan nellJang pek.erjaan yang paling rendah pada tah un 2015 7

(e) (i) Hitung Jumlah guna tenaga mengikut eldor ekonoml untuk tah un 2011, 2013, dan 2015
(Ii) Jelaskan arah allran guna tenaga u l tuk tempoh berkenaan
(iii) 	 Berikan contoh pekerjaan bagl setic1p sektor ekonorn l.

(d) 	 Selctor manakah menjadl pllihan kerjaya anda? Berikan alasan.
(e) 	 Pilih tiga orang rakan dalam kelas and j dan ten lukan sektor pekerjaan kegemaran mereka

dan alasannya.

,. 	 Perubahan s ruktur ekonomi memp ngaruhi corak guna tenaga negara.

2. 	 Perubahan struktur ekonomi darip da sektor utama kepada seklor kedua dan
keliga telah menyebabkan corak guna tenaga negara Lertumpu kepada sektor kedua
dan ketiga.

@yan
gsh

ah
r Dalam Bajet 2016 . keraj aan
Malays ia menggariskan

I bahaw gaj i minimum untuk
pekerja sektor swasta di
SemenanJung Malaysia akan
dlnaii\kan daripada RM900

I kepada RMl 000 sebul an
dan daripada RM800 kepada
RM920 bagi mereka di
Sabah. Sarawak, dan Labuan.

(Sumber Sinar Harian. I
24 Oktober 2015)

Beri pandangan anda tentang I

dasar keraJaan tersebut.

3.2.3 Faktor-faktor yang Mempengaruhi
Pemilihan Pekerjaan

lndi\iclu hfkc l,Fl Unluk m c mpcr 1eh pendap.llan b rhc nluk
upah dan Ilntull g yang abo digunakan untuk Illcmbeli barang
dan perkhidmalan ) <1 ng chpcrlu kan. elain upah. I rdapat banyak
jug.. faklor lain yang l11empcngaruhi pemilihan pckcrjaan !eh
se_ corang tndl\ ielu.

Upah
Ganp mn dng dlLeri ma oleh indi\'idu yang bckcrja dcngnn
majikan. l pah mungl 1n <.H ha> ar mengikut Jam aLau hilangan
hari hekeq l. l11ch\ iJ u akan mcmil ih pckcr jaan yang c.iibJ)'ar upa h
yang lillggt Pcrhezaan upah anlam pekcrpan atall an lara individu
\Vujud di s, bHhkan rak lor sepen i:

Kelayak8n akademlk

Rislko pekerjaan
Kesatuan sekerJa

.
: 	 L lm li ll \\'ch I'ckcrp an hcrikut •

cla r al mCmhanll1 indr\idll
ll1t' llca ri pckt' rpa n };)ng

J irn inari (!cng:1ll muLl ah:

https / \\ I'!l. It ,t, m.0l'

~.lilli'Iil
I!lt.:, '

hltp I /v.n.vw,;ob"maloly~la.
'o\.my I

~
a .. 	 .
..---- ... -.. - - ..... -_ ........ ~

Faktor permintaan dan penawaran buruh

Faedah Sampingan
l\1enlluk pclbngai in:.enli r rant: di berikan lkh sese orang majikan

k~ rada r ' kcrja ..iga r iLhih be rmUll\'asl alau kekJ l hekerp
ckngann) 1. Bcrik ul ,ldi.1 Ldh cnara i la('dah sampingan yang
mungkill lilenma nleh Sl'Seol'Jng pckcrja:

Tcmpr L lin gga!

[lakcl perclllian

F<1eJ a l l r er < [ ' an

Skim If15Uf8.n S kcslhalan dan kemalangan

Kel11 LI lahan p ' n iagaan 1nclk

• 	 Dl sk n m re mbcltan barang s)'mikal
K 'I1lU lahan mebnjuLkal pelap ran

• 	 Pinlaman kcndera,m dan I (' I Imahan
Clll i 'perl i LULi hersahn, cull k c CcrnaS;1l1, lut i belajar aldLl

cUli n hal
Llaull 'iC p rti claun pcru mahan, elaun ltbih mJ~J tolaun
pt' ngangku ta n, el.m claun makanan

@yan
gsh

ah

http:If15Uf8.nS
Jaminan Kerja
[ndlVlc1u lcrtarik dengan pekcrjaan ya ng l11e mpun yai jaminan
kcqa y<11g Ii nggi r ' [ eqaan sepert i kerani b.\Il k clan nperaLor to l
mempun,clI p minan kcrp yang rcndah kt ranil pc rkcmhan gan
lek"ll]ogi mCl1 ) cbabkan pekerp illl kurang. d l[le i"l ukan IV[anakala
pl'kerja :>eLlor a yam mcm punyai p minan k l}l )'<l1lg leblh linggi
berhandi g p t:l<CI] <'\ sek l r 5W<1.,t,\

Lokasi Tempat Kerja
Indi \' idu cc nJerung mcmilill Lln LU k heke lj a cJ c~ t denga n
lCmp:ll linggal merc ka k ran a dupaL men l imarbn m::l:.a dan
k05 pcngo.ngku LJ Il .

Suasana Tempat Kerja
Indl\ td u suka beJ<.e.I]a eli tcmpUI kcrJa )'.mg selc':;ol Jan !ielamal .
In li\ idu Juga illjJ.in bekerja dcng:all rak:m kl rja yang mesr,l sena
cLiberi wnkw rella! )'O l1g [·erap . Pekl'lyt scperl i P CllCllCi cc rm ll1
hangul1,:m linggi, ang,~ola pdsukan pen)' lamdt, ahli hornha J an

anggOla tentera 111l'n ghadapl ~uaS3na kcrja yang bCfLSlko linggi
berhand ing Ieng.111 pekel] .1< n scpert i guru dan p gawal radhir

Faktor-faktor Lain

Sektor awam memberi jaminan
kerja yang tinggi

Suasana tempat kerja
yang se/esa

Kepuasan kerja
Waktu bekerja

Sail. firma

Pengalaman dan
kemahiran

Anda dtminta men ediak n borang soal se l dik untuk menemu duga lima orang murrd di dalam
ke las mengikut format berikut
la) Jenis pekerjaan yang diminati menglku keutamaan
(b) Faktor yang diambil kira semasa mem ilih pekerjaan
Band ing dengan hasil kaj ian murid la in.

Faktor-faktor pemifihan pekerjaan ialah:

1. Upah 6. Faktor-faktor lain

2. Faedah sampingan (a) Kepuasan kerja

3. Jaminan kerja (b) Waktu beke~a

4. Lokasi lempat kerja (c) Pengalaman dan kemal1iran

5. Suasana lempat kerja (d) Prospek pekerjaan

(e) Saiz Orma

@yan
gsh

ah

http:illjJ.in
.... -----. - - ~ .-- - -. - ---.-.· 	 .
Anda bolch melay:lri

lalll an wen ben kut unLuk

ffiengtt,t hui pU1d ,lpawll j,j

rum' II di • l .l la y~ i ..;

http., h · \\ '."ru.go\.my / crl /
hl)U Sl' hl!1 u-incon1l!-po\'C rt"

=

o

\.. . . . . __.. _ v...... _ ____ .. __ ____ .. -

.· · ' .l ji y<lng llite rl ll la okh
.
,•

seseu ra llg il1(hnd u be r~zJ
menpk111 sd,t.>r ck<ln )m l .

SiLt laynrl 1,IITI.l1l \\cll

W\\ lV.kell v,· mom)' I

IIntuk m<':lldap:nka n

rnakl w ll. I ga ji bal'l ~c: t i ap

pt:kc rj ilan d, \ Ldays i: l.

JOM (g/J[j = . J~! •
Andall(an pendapatan
e ik Aminall ialah RM4 000 .
Seklranya harga purata barang
ialah RM5Q.
(a) 	berapakah upah benar?
(b ) 	sekir<3 l1ya pendapatannya

maningl at sebanyak

20% dan harga purata

barang telatl meni ngkat

kepada RM70 . apakah

kesannya l,epada kuasa

beli ei k Am inah?

3.2.4 Jenis-jenis Pendapatan Individu

PendapatCln mdividu merujuk kepada ganjaran berbentuk wang
yang diter ma olel1 indivldu dalam tempoh masa terlentu .

.. Pcuuap llan in cL1\ Id Ll bokh dibahagikan kt J Lilt p ·nd. p tan
fall)f wd Iklt J.tn C'I (hpa III I I till lidak Juodt ktif
r klOT pr luI tI nkrujuk r~lkLO r pengeluaran yang membeli
lim bangan da b lll cl'ol1omi scpert i penn i ik t.mah buruh

modal dan usahawan . Fakl1r prod uku l inj menerilll:1
pcnda l'J.t J.ll diJ lnm henl ul ·.l up h. r edah dl Itl n ,
dan n l II .... .

.. 	r. It Ii htl ttl Ii r I11l l'uJ uk I"epad.., mcreka yang
tieb k ll1embcri ar a-apn sumhnng:m dalan ~k )nomi :;Lreni
pebjar sun n lillab J .m pcsara FakLL,r lId"k produktIf mi
menenn13 pcndapmcm cJa lam bCl1luk h ran tHlld h n
s pertl \\ang sa l u laull hid up , uan rCllCCIl

• 	 Maka lurn ",11 pwdap.llaJ1 inJ lv idu InJIrl uanpuch seWel ,

LI [lah. aeJah , unwng. dh iden . dan IJd)'aran pindalian U,11l

diLllnjukka n sepe rLi rumus benkuL:

f\:ndap::u n lIlUiVIUU rah + _1:\\ 1 + r.t J'lh D1\ Iden
+ 	 ntung + 13.1} ~lntn pimlahan

Upah
Upah iala! g,anpran j'l'pada [Ii lOr buruit. l rpah dlb:J)ar kCfana
ll1U iV ldu , II In umh.tng an t nil ,I II t 111.11 .11·\U hz,kd dalam
pru"e'l r 7 ·Iuaran . l pah diba) aT lllcngll"lll I 1 ,I Il'k rj :1tnu
mengikUl llLJlll \ a di ., ..i1kan , L,p:1h tu u in danpacla LI ah1

wang (n onl lJ1a l) uall llpab I c nar.

Upah wang ialah upah yang ditenma delam bentuk ri nggit dan
sen. Comohnya. Enclk Malek seorang pegawaf b"''lK menerima
gaJl sebanyak RM5 000 sebulan. Upah benar pula merujuk I~epada

jumlah b rang alau perl hidmatan yang mampu dibeli dengan
sejumlah upall wang Juga dlkensl sebagal kuasa bel i upal wang.

R ll n1 US 111 ngila upiJh Ix nur ia lah:

@yan
gsh

ah

http:l'J.tJ.ll

http:ru.go\.my
Wang Bal K. dan Pell'liloalolr In(:h tlU

Contoh:
L;pah wang RMJ 000
I!alga harang A RMj
H:1rga bamng B: RtvI 10
Harga bnrang C RM J5

Harga pur-ala b;1rangan:

RM: + RM10 + RM 15 = RMlO .,
- )

Up::111 bCDm = R}'13000 / RMI O = 300 umt
Ln i bermaKna , IJlchvidu yang menerima ll Jl uh wang sebanyak
RM3 000 ma rnp ll !11cmbcl i harang A, B. eLm C scbLmyak 300
unit ApakJh yang akan lETJ'lcli jib harga puraLa 111.:cningkaL
kepada R ~vI2U? Upah bencH Il1 d l\ telu akan mcnurUl1 kepada i 50
UU l t U1ch i LLl, kcnaibn h Zll'ga banmg dan pcrkhldm:ltan (Ikl1n
l1lenj elaskan kuasa beli p engguna .

Sewa
Scwa ialah ganpran kcpada pllmllk fJklOr L Ullh Seplt"L i pl' t1ltl lk
tanah pe rt antan dan pemilik hangunan Sl \va dll e ri ma keran"
ind lvidu Tn I11hnl h, k pln 1 'Ullalll kcpild un ng I.Lin . Kadar
Sl'\\a hergantung k pada pcnml1l 21cm. lokasi , Ian keouman Lanah .

Faedah
Fat:cl ah lalah ganj aran yang eli te- rima cJ\ ,'h pemilil- nwd. I

,1 Fa~cla h cli lerima o1eh incliv ici u y a n ~ rnenyunpan wang
eli han k utZlU Illc mhe ri plnjaman kepada o rcll1g lam r aeda h
cli b<lyar ker:.1t1 (\ ln cl ivlciu ..anggup r t' 'lIlg ' ••11 :1n p rhLllll.J ,11

• 11"",\ h rp ' 1I d '11 "1Il \ 'un 'lu/lui . I, II llano 'll ~ II i~ 1

I cjal haJl nil.1I wang PenerilllaClll laedah at :l\.l nha ada lah haram
eli ~iS I islam .

RUl11l.lS mcngira lacc.bh 1<11ah

Ltecbh '" ] umbh slmp.t l1an X KaJ ar laedah )< Tempoh simpanan

Untung
Gn tun g ialah ga npran kcpada r.ll II r tt~. I i W~ll l. U~ah ;\\v,m

me ncr il1l a u nt ung kcran a berani III Tlang UI I ... ,1
illl nggabu 19l\"1 1 lak m -b ", r pc g ~ uar n 111 Ilg I I k. n
Idl 1 pL'rnllg,llIl sen a 111 ngu ... kun pCI nI ,1.1n dcngan J<l; an> .l
R UllTUS mcngn<l untung ialah .

Un tllng = Juml,lh hasil - Jumllh kos

Pengguna berbe/anja dengan

lebih berhemat semasa

in f/as i harga kerana kuasa

bell teJah menurun

Bank Unggul Berllad
rn enawarkan kadar faedarl
untuk sim panan tetap sepert i
berH~ut:

3 2.00

6 2.20

9 2.45

11 2.75

Hitung Jumlall faed ah yang
ditert m3 oleh seo rang individu
yang rnel'lyl mpan RM10 000
untuk ternpoll bel'i~,ut:

(a) 3 bulan
(b) 6 bulan
(c) 9 bul an
(d) 12 bu lan

@yan
gsh

ah

http:RUl11l.lS
b

DIVIDEN
KWSP
2002 -2015

Contoh:
n ·j k Teoh scorang pcrnilik guai kelapa muda menjual 100 biji

kelapa mu la schari dengan harga R ~14 setiap hIji Sc kiranya
k05 unluk -ebIJI kelapa muda ialah RM2.90 , kellnLlIngan yang
ciil rima 01 ·h Encik leoh ialah
UnL ung ( 10 llji X R}VH ) - ( 100 hiji x RI'v'l290)

= RMIIO

Divlden
Oi\'idcn mtrupakan lIla Ian lmill'lda kCllrllUn all ... ). ik:lI .
Oividen dib· yaf )-epadd r III gang nham ... anl-al . Oivicien
juga dilc nma oleh p 1 I lit a la sepe ni Alllanah

aham as on<.11 (ASNl dan Amanah Saham M<1 laysla (ASM) sena
Inl.lllllll lLln II npIIJPI'rj« ' I

Bayaran Pindahan
Pcndapalan yang dil r ima oleh individu yang tidak memhc ri
sumbang n dalam PnJ!>es pengeluaran. Pcndapatan ini merupakan
g njaran k 'pada faktor l1da k produktif dan lazimn a tidak perIu
11< yar bald.
Amara cO ilLoh bdyaran pindahall ialah:

Pesdra ker jaan menu-ima \. an penccn
.. Indi vidu rni skin meneri ma banLuan kewa ngan dar ipada

jahall il KebaJi kan tAasyarak< I
.. PelaJZlr mcncfim <l wa ng sa ku
.. Pelajar cemerlang m enc rima biasisvvC\

• Pcmberian anak kepdda. ibu bapa
Pampa 'an yang dltenm ~ uIeh mang a kebakaran at au hanjir

1. 	 Upah ialah ganjaran kepada faktor buruh kerana menyumbangkan tenaga
mental atau fizikal dalam proses pengeluaran.

2. 	 Sewa ialah ganjaran kepada pemllik faktor tanah dan bangunan kerana Individu
memberi hak penggunaan kepada orang lain.

3. 	 Faedah ialah gal'1jaran yang diterima oleh pemilik modal wang kerana individu sanggup
menangguhkan perbelanjaan pada masa sekarang.

4. 	 UnLung 131ah ganjaran kepada faktor usahawan kerana ber@ni menanggung
risiko pernlagaan.

5. 	 Dividen ialah sebahagian daripada keuntungan syankat yang dibayar kepada pemegang
saham syarikal.

6. 	 Bayaran pindahan ialah pendapa an yang dilerima oleh individu yang tidak memberi
sumbangan dalam proses pengeluaran.

@yan
gsh

ah
RInggit Malay. II tRM)

6 141
PURATA PENOAPATAN KASAR BULANAN

151 RUMAH 01 MALAYSIA 1970 - 2014 5000

4025
3686

2493011
2 606 2 472

2020
15£6

1 098 1 083 1 169
678

264 362 505

Tahun

(Sumber Jabatan Perangkaan Malaysia, 2015)

Berdasarkan rajah di atas, jawab soalan berlkut:
(a) 	 Apakah faktor-fa ktor yang menyebab kan peningkatan pendapatan isi I"umah dalam

tempoh berkenaan 7

(b) Apakah kesan daripada peningkatan pendapatan isi rumah kepada ekonomi negara 7

3.2.5 Kaitan antara Pelbagai Kerjaya
dengan Matlamat Pendapatan
Peribadi

Pe-ncl apaln n inclivrdu dipen 'aruh i (llch pili hal1 kerpya, pilihan
pcndidi kan, kem~1hiran, I<eusahawanan, dZlIl keadaan ckonomi.

Pilihan Kerjaya
r'ilih an kcrJaya akan mcnCnLukan tingkal pemlap' an individu
Kc hiasa<m nya, p ke.rjaan y< ng meltbalka risiko yang lI nggi
ui bayar gaii yang 1e hih li nggi herhanclin g cl engan r ekcrJaan
bcrisiko rcnclah. i'vlIsalnya, gaii e.orang pCll1an clu lori adalah lebih
linggi hcrbanding dengan eorang kerani ab nm. 'larnun , r<1mai
rakyal 1v!alaysta kuran a berminalunluk menpcli pek Ija industri
minyak clan gas eli Malaysia wa laupun dihay 1r gali yang lumayan
kerana lahap risiko yang clihadapi adalah ti nggi.

Umbungan terbesar
dl dunia

And:! bolt:h mc.ngctahlli
kcr jaya dl li rnoungan
dc nga n IcLih lan )lI t mda lui
taman \veb

http.;:! I voutu
b '/8 K OMI QR~

Jenis dan sffat pekerjaan yang berbeza akan dibayar gaji yang berbeza

@yan
gsh

ah
Bao3

Berdasarkan tinjauan pada tahun 2014, benkut adaiah sepuluh jenis pekerjaan di Malaysia dan
gaji bulanannya bagi graduan yang baru bekerja .

Pendapatan 	 Pendapatan
Pekerjaan

bulanan (RM) bulanan (RM)

Farmasi 3 640 Gl'lofizik 2600

Strategi korporat 3 200 Penerbangan 2 533

j ualan - Perkhidmatan kewangan 3054 Sains aktuari 2475

Doktor 2 719 Jualan - Korporat 2456

Jualan - Kejuruteraan I IT 2 612 IT - Perisian 2452

(Sumber h ttpJ/www.jobstreet.com.mylcareer-re~ource5/top- 10-best-pdying-jobs-in-ma/aysia/# WACKOP/9 ltV)

BerdaSnrkan jenls pekerjaan di atas, apakah pili han anda? eri hujah anda .

Sambung belajar

Sij! 1 1

L. Diploma

C Ijazah
Sa~ana
Muda

Ijazah
Sarjana

(Masters)

Ijazah
Doktor Falsafah

(Ph D)

Rajah 3.4 	Pilihan pendidikan
se/epas SPM/STPM

Pilihan Pendidikan
J<eb iasaanll ya, inclividu y ng rn m punya i kelaya kan akademik
yang ti nggi akan menerll1l ::t pendapa tan yang Icbih t in ggi .
ivlisaln ya , ind lvldu yang bl'T p~nJ idi kan t inggi c;ama acLa dari
institlls i pengaJian ti n a ' i awam atall 5 \ \ aSla akan mcne rima
pendaralan purala yang leh ib lll1ggi berhanding dengan mcrcka

)'ang nl crH pakan lepasan se k lah Jadlla l 3 I men unJukka n
indlv idu >.tng rnempunyai kclayakal1 akndeml yang rendah akan
diba rar pendapaLan yani!. lebih rendah hcrbancl ing clengan rnere ka
y'cmg herkl lulusan l i nggl

Jadual 3.1 Jenis pekerjQan, kelayakan akademik dan pendopafan
bulanan yang diterima

Auditor

Akauntan

Juruwang bank

Jurujual

Pengatur cara

Penyelenggara
stor

Kelayakan
.

akademlk

Diplomalijazah/ sijil
profeslona l

Ijazah/sij il prof sional

SPM/STPM

SPM

Ijazah

SPM

G ,.
. laJI

min mum
(RM)

RM3 500 RM3 600

RM6 000 RM8 000

RM I 500 RM2 000

RM1500 RM2200

RM3 800 RM4 500

RM 1300 RM2200

(Sumber: http://www.keJlyservices.com.my/)

@yan
gsh

ah

http://www.keJlyservices.com.my
n IndMd

Kemahiran
Ken ~h rmn yang dim ili ki oleh st'seorang indi\ ItiU juga menenlu kan
pendap, Lan yang elitcrima lnclivi du yang mt.: mpunyai kemahiran
kL m ll nika~i dan lilcras i hmJ]JLlLer menerilllZl pcndapalan yang
Li ngg! Indiviclu per lu mempllnyai iniSla LLf yang tinggi untuk
belap r kcll1uhi L n baharu unluK me.ningkal1.an hupayaan diri
agar dapat membanlu mm ingkatkm I rodu~ livili di tempat kelJa.

BCI· i\·ut adabh co rna h kcmahlran ya nc;
pi ll a\- majd an

Kemahlran
I

mahiran sumber
Pengurusan masa
Pengurusan
kewangan
Pengurusan bahan
dan faslliti
Pengurusan sumber
manusia

form onal
Mendapat dan
menilai maklumat
Mengatur dan
memeUhara
maklumat
Menterjemah dan
menyebarkan
maklumat

dipcr lukan olch

0 al

Melayan peJanggan

perundingan

m h r n
In rp

Komunikasi
Memblrnbing

Keupayaan
keplmpinan
Keupayaan

Keusahawanan
:-, !1al kcwa hawanan adalah keholchan s ~eo ra n g y,mg heram
nlLl1anMLlng nsikll , hcrh kiran kreal il dan ill{ vat ii, hljc\k merehut
pelll<l llb serLl mCll1andang kc h'ldapan . Incl i\·ldu yang mempun yal
sdal I eU~n l1;,l\\<1 n.an herupaya mCl1pna pend.\paLan peri badi yang
l i l1GGI. Indl \ idll ini berupaya m~nca ri peluang perniagaan baharu
ul1luk menamhah pt: ndapatan 13agi mereka ~'< ng bcr ninal dalam
<Ju nia p m Laga;111 lla n k~kurangan modal unluk memulakan
pern i,lgaan, pcrniagaa n i?-clagang mcrupakan cara paling mudah
Lin me lbpar p~ rh al i an mma i.

/;~b~ta; ~:~:a;;"~:~-·\

Kemahiran merupakan i
agensi keraJaan yang
dipertanggungjawabkan bagi
menggalakkan dan menyelams
strategi dan program latihan
kemahiran sejajar dengan
usaha untuk memperkasakan
bidang kemahiran. Kerajaan
berhasrat untuk mencapai
50 pemtus tenaga kerja
berkemahiran tinggi

~., menjelang tahun 2020. J ...~.

Kemahiran slstem &
teknologl

Memahami sistem
Memantau dan
memperbaiki
pelaksanaan
Memilih teknologi
Menggunakan
teknologl
Mencari punca
kerosakan

@yan
gsh

ah

http:eU~nl1;,l\\<1n.an

http:me.ningkal1.an
Keadaan Ekonomi

: ;~~~:,:;u; ~;;~; W 'i

- kumpulan berpendapatan
: 40 pemtus rendah ialtu
i lSI rumatl berpendapatan
; bulanan sehingga RM3 855.
~ M40 meruj uk kumpulan
: berpendapatan 40 peratus
~ sederhana iaitu isi ruma h
: berpendapatan antara
~ RM3 860 dan RM8 319_ f

•••• • ••• • • •••••• u ..... , . ,,"

Keada::m konomi yang melamhung menyebabkan perminlaan
barangan yan g l inggi d an pcn ing katan pen e luara n
fi rma Kt'adaan ini men)' babkan pcrmintaan huruh yang linggi
dan rnaii ~ an sanggup memhayar ti ngka l upah ya ng !chih
tin o i. c,ann ,a, Illdividu akan rn cnerim a pendapatall yan g
I bi h l ingg i sem asa ekono rni mela m bu n g_ Sehald -nya,
kemcl s tan ckonoml ,1kan menyehah kan pendapatall individ u

rnengaL n11 kernerosolan

1_ Joshua Chong akan tamat pengajian persekolahan tahun depan. Seperti remaJa yang lain,
dia juga mempunyai idaman kerjayanya iaitu menjadi juruterbang. Pem ilihan kerjaya ini
ada lah atas faktor minat. gaji yang diterima tinggi, dan dapat berbakti kepada negara.

Billcangkan dalam kurnpulan dan bertinctak sebagai kaun selor kerjaya untuk membantu Joshua
Chong mewuj udka n pelan dan jadua l ·aktu bagi mencapai cita-citanya .
Anda perlu mengambil ira faktor-faktor ueri kut semasa memberi nasihat kepada Joshua Chong:
• Keperluan pendidikan atau latihan dalam bidang juruterbang
• Ciri-(iri y ng pe rlu ada sebagai seorang jUi"Uterbang
• Ban uan yang bol h diperoleh
• Risiko y ng mungkin dihadapi
• as yang mu ngk ln perlu ditanggu l1g

2_ Pendapatan isi rumah bawah 40 digandakan

K.UALA LUMPUR - Purata pendapatan lsi rumah kumpulan berpendapatan I-endah B40 akan
diganda an kepada RM 5 270 menjelang 2020 dan seterusnya menganjakkan sebahagian
mereka kepada kumpulan pertengah - n di bawah Rancangan Malaysia Ke-l1 (RM K11) lsi
rumah B40 meruJuk epada isi rumah lJerpendapatan 40 peratus teo rendah dal-ipada taburan
pendapatan dengan purat pendapatm R~vi2 537 pada t hun 2014.

(Sumber' hrrpJlwww slnarharian. com. mylnasionall
p ndapatan-isirumah-bawah-40-digandakan- 7.392 32) t

Secara ku mpu lan, kenai pasti langkah-Iangkah yang boleh diambil oleh pihak berikut untuk

menrapai matlamat di at as
(a) Kerajaan (b) M aj ikan (c) Pekerja

Pendapatan individu dipengaruhi oleh:
(a) Pilihan kerjaya
(b) Pifihan pendidikan
(c) Kemahlran
(d) Keusahawanan
(e) Keadaan ekonomi

@yan
gsh

ah
3.3 	 P n9 u n Pend patan
In Ii idu

Apakah maksud pendapatan boleh guna~
Tahukah anda jenis-Jenis potongan waj ib da lam penghltungan
pendapatan boleh guna!
Apakah p rbezaan anta ra perbelanjaan yctng dilaku' an ke atas
makanan dengan beg berjenama 7
Bagaimanakah individu menggunakan pendapatannya 7

Tahukah an da fak tor yang mempengaruhr cora, perbelanjaan 7

Adakab kaedah pembayaran tunal I~b ih baik dar ipada
pembayaran secara kredlt I

Apakah belanjalf,Ja n periba di! Bolehkah anda men hasilkan
satu contoh penyata belanjawa n yang sesuai dengan matlamat
kew angan anda 7 Tahukah anda tentang epentingannya!
Strategi simpan n manakah terbaiki
Tahukah anda konsep l- iSl ko dan pulangan dalam peJabu ran 7

Bagaimanakah anda membandingkan pelb gai jenis pelabur n7

Warren Buffett antara indivldu yang ter- aya dl dun ia dan pel-nah
ilengatasi Bill Gates yang sekian lama menduduki takhta te rsebut
Selain ter aya di dunia, beliau jug merllpakan seorang dermawan dan
pelabur yang paling berJaya dalarn pelabllran dan pern iag aan. Warren
Buffett m mli lakan kerjayanya dalam pelaburan saham lebih daripada
50 tahun ia itu pada tahun 1956. KeJdyaan eliau dicapai bukan da lam
tempoh yang singkat tetapl mengambl l masa berpuluh-puluh tah lln
dengan kesaba ran, keyaklllan, dan daya usal ,a yang bertel-usan Bel"ikut
adalah beberapa nasi hat beliau kepada ki ta untu mencapa l tahap
kehidupan yang lebih tinggi
• 	 F'ell dapatan Jangan sesekal l be rg antu ng kepada hanya satu

sumber pendapatan_
• 	 Perbelanjaan Jika anda membeli sesuat ll yang anda t idak perlukan,

kelak, anda akan mellJlIal sesuatu ya ng anda perlukan
• 	 Sim panan Jangan menyimpan a a-apa yang tinggal se lepas berbelanja. Berbelanjalah selepas

apa-apa yang tinggal selepas menyimpan
• 	 Pi nJaman: Peminjam akan menJadi hamba kepada pemberi pinjaman
• 	 Pelaburan : Jangan masukkan senllla telur anda dalam satu bakul.

Sumbe! . Dipetik dan dlUbah sua; danpada
1. Warren Buffett 8iograpfly', biography com
2 '5 Warren Bu ffe tt lipS ~veryone mus/ follow', ArthaYantra.com

'etlka berbelanjd, indlVldu boleh memlli membe ;> C a u at a au kredl etapl
yang pentlng alah mdivtdll harus menda ulukan barang p rluan :ian n1Jancang
perbelanJaann/a menglkut pendapatan agar ada tabungan pada se iap bulan Selain Ilu.
pe!aburan hanya dapat drlakukan oleh indlVldu J a ada lebihan pendapatdn Merancang
pelan kewangan dapa membawd indlvldu kepada keh dupan yang lebh berJaya &
sepertl Warren Bu fe , ...,

@yan
gsh

ah

http:ArthaYantra.com
3

Contoh:
Berikut adalah pendapatan dan potongan waj ib Encik Z<3idi pada bulan Januari.

Pendapatan : RM
Gaj i 6 000
Elaun pengangkutan 200
Elaun peru mahan 800

Potongan waj ib:
Caruman Kumpulan Wang Simpanan Pekerja
Caruman PERKESO

RM
770,00

17.50
50,00

110,00
Zakat
Cukai pendapatan

Berapakah pendapatan boleh guna Encik Zaidi pada bulan terse but?

Penye/esaian·
Jum lah pendapatan = RM6 000 + RM200 + RM800

= RM7 000

Ju mlah potongan waj ib = RM770,00 + RM 17.S0 + RMSO.OO + RM1 10.00
= RM947.S0

Pendapatan boleh guna = Jum lah pendapatan indi idu - Jum lah potongan waj ib
= RM 7 000 - RM947.50
= RM6 052.50

BcrdaSc1rkln conlo h eli ~ l a \ Enc i k Zaidi Junya bo lc h
fficmbc b n)J l<an Rr.l16 052 .50 cJanpacla pe nciapalan huianann)'<i
\vabupun lumlah pcndapalan nya b lah Rt\17 \JOO.

Pendapalan

Indlvldu

Konsep pefldapatan
boleh gUl10

3.3.1 Konsep Pendapatan Boleh Guna
Bukan semua pcnciapaLan yang cliterirna huk h dibclanp kan kerana
pcndapat 11 indi viclu terwkJuk kepad Cl pelbagai potnngm1 wa jib

sepert i G lnlllJan KumpuJan \ eng 5impanan Pc kcrj a c:arUl1l<ln

PUU<ESO, zakal , dan cu k31 pcnciapman pers~ L1nTlgan .

Pendapat 111 sebenar Indlvidu yang bolell dibelanjakan se elah
ditol ak s 'mua potongan waj ib dlkenal sebagal endapatan
boleh gun,

Secara rum us:

Pendapatan boleh guna = Pendapatan indlvldu - Potongan wajib

@yan
gsh

ah
3.3.2 Potongan Wajib

POlongan waJih i, lab bayaran yang Jilelapbn oleh undang-uncbng
alau yang cliwajibkan dalam rukul1 [s LalTl ; umuk umal ls1arn),
POlongan walib te rcliri darTpacb

(aruman Kumpulan Wang Simpanan Pekerja

Bayaran zakat

Cukai pendapatan perseorangan

v , laupun pOlongan waj ib akan In'n 4'UT. ngk:m pend I' t.1Il

d • indiviJ u lelapi memberi lIminal p ndap I,m pada
m.I~,1 h U 1 ). 11 ,

Caruman Kumpulan Wang Simpanan Pekerja
(KWSP)

TUjuan penubuhan KWSP ialah Semua pekerj8 sektor swasta
menyediakan faedah persaraan dan pekerja tidak berpencen
kepada ahllnya melalui sektor awam diwajlbkan
pengurusan simpanan ahll men carum dalam KWSP,
secara cekap dan amanah.

Kadar caruman semasa pada tahun 2016:
GaJi < RM5 000 Gaji > RM5 000
Pekerja l' % daripada gaji Pekerja. 11 % daripada gaji

KWSP merupakan sebuah Majlkan: 13 10 daripada gajl Mallkan: 12% daripada gaji
institusi keselamatan osial yang Namun, kellka ekonomi negara lembap. kerajaan baleh menurunkan
dlWbuhkan pada tahun 1£)91. kadar caruman untuk merangsang perbelanjaan domestik,

Caruman ahli akan dlgunakan untuk pelaburan epero membeli halianah. ekuitl, sekuritl kerajaan MalaYSia.
instrumen pasaran wang serta bon dan pinjaman , Pelaburan ini membolehkan KWSP membayar dividen
kepada ahlinya ,

nl h pengiraan:

Jadual 3.2 Pengiraan caruman KWSP

Jumlah caruman
bulanan

RM2 000 RM480 =RM260

RM4 000 x 11% RM4 000 X 13%
RM4 000 RM960 =RM440 =RM520

RM6000 11% RM6000 12°1c
RM6 000 RMl 380 =RM660 =RM720

(Sum be(' Laman web raSr(1I KtNSP)

I Kerajaan mengurangkan
kadar c?ruman pekerja
daripada 11% kepada
8% bagi membantu
meningkatkan pendapatan
bersih fsi rumah .
Adakall anda bersetuju

i dengan tindakan tersebut?
Berikan pendapat anda.

@yan
gsh

ah
3

·~··
i···· .. • .. · · .. .. ..••.. · .... · • .. · ..

Sehingga September 2015,
KWSP mempunyai seramai
14.45 juta ahli . Bilangan

ahli aktif dan maslh

menearum adalah seramai

6 .74 ju ta . Bilangan maJikan
al,tif pula adalah seramai
537 123 . KWSP mempunyai
aset bern ilai RM597 bilion
dan merupakan tabung
persaraan keempat terbesal'
di Asia dan ketujuh terbesar
di dunia.

(Sumber: Laman web ra mi ;
KWSP) ,;

. . .. .... ............... . . , • • _._ ...... . ... . -0'

aruman dhli akan disimran dalam dua akaun i.ailu Akaun I
dan Akaun 2.

Akaun 1: 70 peratus daripada simpanan dan khusus untuk

Akaun 2 30 peratus danpada simpanan dan khusus untuk

pangeluaran prapersaraan yang boleh menambah nilai

kepada 5 mpanan persaraan

Simpanan dalam Akaun 2
boleh dlkeluarkan dalam
situasl berlkut:
• Pengeluaran perumahan
• Pengeluaran pendidlkan
• Pengeluaran kesihalan
• PengeJuaran umur 50
• Pengeluaran s mpanan

meJeblhi RM1 Juta
• Pengeluaran haji

Kesemua simpanan dalam
Akaun 1 dan Akaun 2 boleh
dikeluarkeln dalam situasi berikut:

Mencapai umur 55 tahun
• Meninggalkan negara
• Olsahkan tidak berupaya

untuk bekerJe darl segi
IzikaJ atau mental atau

kedua-duanya

• Meninggal dunia
• Anggota perkhidmatan

awam yang reJah dlberi
taraf erpencen

"
Nyatakan jenis pendapatan
yang diterrma 0lel1 seorang
pekerJ8 yang tidak tertakluk
kepada caruman KWSP.

( amman K Ar r amal r eming kepada pekcrja seJepas bers:lra.
Simpanan )',mg mc ncukupi pem ing untuk rnenyara hari LUCI.
Schingga t.lhun 2014 , ciaripacla 13 JUla pcncarum K'vV_ , I«~jian
mendapali hanya 7.37 peralUs rnempunyai baki sim panan lcblh
Rtvll SO O( 0 pada umur persara;:m 5'5 tahun m,mJkalJ 70 80
perat us de 19J11 kuran cr Rtv l5 l i 000

(SUl11 bCI UI USii tl S(1I (/ \V(/II , IJ :v/O( 20 1·n

_----==--__________ 3.3.2 A

Encik Munir, Puan Chew, dan Encik Dhiva merupakan tiga ra kan karib sejak di bangku sekolah lagl
Encik Munir mempunyai simpanan seballya ~ RM200 000. Puan Chew pula mempunyai simpanan
sebanyak RM 150 000, dan Encik Dhiva mempunyai simpanan sebanyak RM400 000. Ketiga-tiga
individu ini akan bersara pada umur 60 t t;J hun. Andaikan mereka tidak mempunyai sebarang
sumber pendapatan lain dan hanya bergar l lu ng kepada simpanan yang dimili ki untuk menyara
hai'i tua mereka.

(a) Hitung Jumlah wang yang boleh mereka belanjakan set!ap bulan sek iranya jangka hayat iafah
90 tahun .

(b) Pada pandangan anda, adakah simpanan ini cukup untuk menyara kos hidup pada

akan datang?

masa

(c) Cadangkan jumlah yang mencukupi untuk menyara ha n tua dengan eadaan yang selesa

@yan
gsh

ah
Caruman Pertubuhan Keselamatan Sosial
Pekerja (PERKESO)

[ Carian .. 0.. 1

Tujuan penubuhan ialah memberi perl indungan keselamatan sosial
melalui insurans sosial seperti membayar faedah perubatan dan
wang untuk pekerja yang mengalarni rlsiko dan menyediakan bekalan
peralatan prostetik dan pemUli an bagi pekerja .

• Pekerja yang wajib mencarum dalam PERKESO ialah pekerja yang
menerima gaji bulanan RM4 000 ke bawah .

• 	Kadar caruman maJlkan ialah 1.75% dan caruman pekerja ialah 0.5%
darlpada gaji pekerja.

(Sumbe,. Laman web rasmi PERKESO)

C n l h pengiraan:

Jadual 3.3 Pengiraon coruman PERKESO

(aruman
majikan

RM2000 0.5% RM2 000 X 1.75 '0
RM2000 RM45.00

== RM I O

RM2500 0.5%

= RM35

RM56.25RM2500
= RM12.50 =RM43.75

RM3 000 0.5% RM3 000 X 1.75

RM3000
 RM67.50

=:. RMIS == RM52.50

PERKESO m J1beri perllfldung n melalu i Sktm Bcncana Pekeri'~an

dan -': kim Keibtan . [ aedah kepada pcncan m PI:: RK '0 :

• 	 • kill) in i mcmbcn pcrhndl.1D~an 1,[ pada kemalangan
}ang hcrlaku cmasa bekerj3 dan dalam PCI] bnan I e
I t'mr~ll pekLTJ<1an.

• 	 ,\nlar,l taeclal }nng dipt'rol h di him ah kim m i tL ILlh It cdah
pembalLln fa~c1ah hlbn~ upa)':t se 111CI1 Lnr.l. laedah hilang
upay<l l-ekLu , e l.lun laral1'lll <;t.:11 llusa , lacdab kehul1uan,
fa dah p'mullh.m en rcl~clJh l1rang t nggull,1.\<l 1l

• 	 Memberi perlillllungan kepada pt: ketJt1 IU a berlaku ilat <lau
kernanan alas schab yang tidak herl 'alUin ue ngan pekcrJaan
::i .belum urnur 60 tah Ut .

• 	 Facdah ya ng d lpero leh dl hawah S k lll1 1t1i iabh pencen
ilat, gran ilal , pencen p nabu, p n dihun Jan fat:cbh
keburnia n.

,........ .. ............ . -.~, ...... ~........

Prostetik ialah alat artifisial j
untuk menggantikan anggota :
tubul1 yang hilang atau tidak .1.

normal.
:

• ................ 0 •• _ •••• _ ..... .............. . ...... .

'.

Individu yang tidak perlu
mencarum dalam PERKESO:
• 	Pekerja yang gajinya

melebihi RM4 000 sebulan
dan tidak pernah dilindung
0lel1 PERKESO sebelulll ini

• Kakitangan kerajaan
• 	Orang gaji (untuk bekerja

di rumah kedi aman )
• Pekerja yang telah

mencapai Llmllr 60 tahun
• Orang ya ng bekerja sendiri
• 	Pekerja aSing

.........-.................................

PERKESO telah memberi
baucar Program Pemeriksaan
Kesihatan kepada pencarulllnya.
Bagaimanakah program ini
membantu meningkatkan
pembangunan modal insan

, negara?

@yan
gsh

ah
Cukal Pendapatan Indivldu

Sib ruju k iama n wei) •
Lcrnbaga Hail Dalam

• 	 Negc ri ull tuk dap;J lkan
makJumaL lcntang sCllurai
penJap Lan Y< 11g- tidak
Jik ' na ka n CU kd i.

,w .ha'iil.); \ mv

MALAYSIA

Lembaga Hasil Do/am Negeri
dipertanggungjawobkan untuk

memungut dan mentodbir
cukai /angsung negaro

Seliap rakYal \tlalaysia yang mcnerima pendapatan mekbihi
tahap lert ntu wajib membayar cukai pendapatan individu .
T1.1 jUan kcnjaan ll1cngenakan cukat adalah:

Menambah hasll kerajaan

Mengurangkan Jurang pendapatan

Memhangunkan ekonomi negara

Membekalkan barang dan perkhidmatan awam

Kcrajaan ak m menggunJknn kUlipan cukai i[lI unluk l1embiayai
perkhidmatan se p rt i pendidikan . pc rubataD, perlindungan alam
sekilar sen.l em uda han rekreasi

Di negara I ita , cub i r enda puLan mdivid u dikutip oleh Lc mbaga
Hasil Dalam Nec,eri (LHDN).

Pe ndapat an yang diter! ma da ripacla pun c a pe ke rjd 11 aLau
pern iagaan serLa pencJ apalan lain seperu sewa, faedah, dividen,
dan royalti tcrtak luk kcpada cubi pcndap<1la n

CUkal pen dapala n yang akan dtke nakan berganl1.lng kepada
pendapalan holch cukai .

Pendapat III boleh cuka! !alah pendapatan tahunan ditolak semua
pelepasar cul<ai yang layak ditenma ole/1 individu berkenaan.

RUl11US ha~i pendapatan bold-l uI at Se p l' fll y<1 ng bcrikuL

Pendapatan boleh cukai =Pendapatan tahunan - Pelepasan cukai

Pelepasa cukal ialah amaun pendapatan yang dlbenarkan untuk
dikecualikan daripada pengiraan cukai.

Pel paSa!l cukal yang tin ggi akan m n ran gkan pendap~lLan
bo lch cui al dan sC lCru U} mcngurangkan jumlah C'ukai
pendapaLall y, llg perlu dibaya ol·h ses or~mg inclividu. Jumlah
pelbagcll j nis r ele rasan cukai yang dibenarkan ada lah lert akluk
kepada perubahan 5em "a.

@yan
gsh

ah
Jad ua l 3.4 mcnunjul kan pclcpasan .:u kai ) Ll11g layak d llunLu t o leh s· eorang individu .

• Jadual3.4 Jenis pelepasan cukai individu tahun 2016

Jenls potongan individu

Individu dan saudara tanggungan

Amaun (RM)

9000

2 Perbelanjaan perubalan ibu bapa 5 00 (Ter ad)

3 Peralatan sokongan asas (untuk individu kurang upaya atau untuk Isteri, anak 6 000 (Terhad
atau Ibu bapa kurang upaya)

4 Individu kurang upaya 6 000

5 Vuran pendldikan (sendiri) 5 000 (Terhad)

6 Perbelanjaan perubatan penyakit yang sukar diubati (individu atau suaml/ 6 000 (Terhad)
Ister! atau anak·anak)

7 Pemeriksaan perubatan penuh 500 Terhad)

8 Pembehan buku. maJalah. jurnal dan penerbitan 1 000 (Terhad)

9 Pembelian kompurer peribadl untuk II1divldu (sekalt setlap 3 tahun) 3 000 (Terhad)

10 Tabungan bersih dalarn Skim Simpanan Pendldikan Nasl0nal (SSPN) 3 000 (Terhad)

11 Tabungan bersih dalam skim SSPN (berkuat kuasa tahun aksiran 1012 - 2017) 6 000 (Terhad)

12 Pembelian peralatan sukan untuk akti Iti sukan 300 (Terhad)

13 Yuran langganan jalur lebar (berkuat uasa ahun taksllan 2010 - 2012) 500 (Ter ad)

14 Faedah pembehan rurnah. Potongan (Ukai terhad kepada RM 1a 000 setiap 10 000 (Terhad)
tahun asas bag! 3 tahun takslran berturut-turut bermula dari tarikh faedah
mula dlbayar.

15 Suaml/lsteri/Bayaran allmonl kepada bekas isteri 3 000 (Ter ad)

16 Suamillsterl kurang upaya 3 500

17 Anak di bawah umur 18 tahun 1000

18 Anak yang belum berkahwin dan betun ur 18 tahun dan ke atas dan menerlma 1 000
pendidikan sepenuh masa (penngkat -Level, S jil. matrikulasi, persedlaan atau
praIjollzah)

19 Anak yang belum berkahwln dan berumur 18 tahun dan ke atas yang 6000
mengikut kursus dl penngkat diploma dan ke atas di institusi pengaJian
tinggl dalam MalaYSia atau luar Malay la yang diiktiraf olen pihak berkuasa
kerajaan yang berkaitan.

20 Anak kurang upaya 6000

21 lnsurans nyawa dan KWSP 6 000 (Terhad)

22 Skim AnUlti Baru atau Tambahan Juml h AnUlti Sedia Ada 1 000 (Terhad)

23 Skim Persaraan Swasta dan Anulti Tertunda (Deferred Annuity) 3 000 (Terhad)

24 Insurans pendldikan dan perubatan 3 000 (Terhad)

(Sumber: Laman web rasm i LHDN)

@yan
gsh

ah
Etll ik Wil fred ManJullg tncruraLan ScoLtli !2, pega 'ai bank di "alldal·an -,{han PlndJIXll an
out man Encik \ 'ilfrcd ~ l anJ wlg ialah IHvH 000 d<1t1 tnemb.l)1r caru man l'\\'. r se1xlt1yak 11 %
sehulan. Enei k V\. ti lred t\ [anJLlng suJah bed a1n" 111 dan Illl m unya i lima llran~ anak. Dua orang
anakn)ra scdan ~ l1l c1anJu th m pcla jaran di ll lil \'(:T ilt J\ 'a!l1 d.m ug:'1 lagi anakn}'a beL jar d i "l buah
5ekolah mem n!!,dh . Islerinycl t1lL:rllpak 11 sun rl.lmah r ndk 'dfred LlIl jung td ah fll cmhclanpl an
RtvHOO llntu l pcmcriksaan pcrub<ltan d' n I temha II R ,Hl ~(btlbn untu l perl hi d rnalJIl
In Lt:rneL BeliaLllugJ tdah membc\i scb,llan' r.lh·( badminton h':lha rgJ {' t100 Jllmlah pdepasan
CUk.li J an pClId.lpJtan h"lelt Luk.ai untuk En ii, Willred \,l/ljun, bolch Jik lr,( Uf.'ngan c..'1fJ bl' rikul

fI" I

Pclt>pa an cukai Rlvl
Din l) 000
lsten 3 Ol~O
An ak ),mg hl'bjar tli uni\'t;rsiti (2 X R'vl ") (ltlt) ) 12 CW O
.\mk y~ng bclnjar el i 5ckolJh fI1cllcngah (J R\1 J 00(1 ) 1 JOO
KWSP "5 2.BO
Pl'1TlL'nl saan pcrubalan -fCO
l lHlggdl1.1ll per khlum.uall Intel n 'l -Hi1
R. kd had n Intlln - ~uU- -
J 11111ah pdepasan luka i ') 1 l( l)

PcndJIXIl Hl Ix k h cukal = R~148 000 - R 1'" 3 1(1(1
== RAvll4 640

Kadar cui, ai penclapatan yang dikcl1il ka n aclalah berbcn wk
11 • ,,>.L Ini hen~. rt i :;emakin tinggi pendapalan holeh cukai , I

sr mak in li l1ggi kadar cukai pcndapatan ra ng p rlu dibaya r oleh
individu b,: rkellaan. Jauual di baw<lh mcnunjukkan kaclar cukai
pendapawl1 m d in J u bcrdasarkan lahun caksi rm1 20 16.

Jadual3.5 Kadar cukai pendapatan individu (tahun taksiran 20 76)

Banjaran pendapatan
bercukai

0 -2500

2501 - 5 000 2 500 benkutnya 0 a

5001 - 10000 5 000 pertama 0
5 000 beriklltnya SO

10 001 - 20 000 1 0 000 pert ma 50
10 000 berlkutnya 100

@yan
gsh

ah
,...

20001 - 35 000 	 20 000 pertama 150

15 000 berlkutnya 5 750

35001 - 50 000 	 35 000 pertama 900

15 000 beri~utnya 10 1 500

50001 - 70000 	 50 000 pert ma 2 400

20 000 berlkutnya 16 3200

70 000 pert rna 5 600
30 000 berikutnya 21 6300

100 000 pertama 11 900
50 000 berikutny 24 12000

15000 1 - 250 000 	 150000 pertama 23 900

100 000 beflkutnya 24 24 000

250 00 1 - 400 000 	 250 000 pertama 47900

150 000 berlkutnya 24.5 36750

400 001 - 600 000 	 400 000 pertama 84650

200 000 benkutnya 25 50 000

60000 1 - 1 000000 	 600 000 pertama 134 650

400 000 bellkutnya 26 104 000

Lebih 1 000 000 	 1 000 000 p rtama 238 650

setiap ringgit berikutnya 28 ..................

(Sumber: Laman web rasmi LHDN)

Dalnm kes [neik Wilfred lvian] Lmg , pcndapatan boleh cub i bcliau Jabh RMJ 4 640 dan terletak
dalam banFmm yang keem pat. Oleh ilU , ]ll n bh cuka l )'ang perlu dibaya r ialah:

Pendapatan boleh cukai 	 Cukai pendapatan
(RM)

RM 1 0 000 rertama 50.00

.,j Baki RM4 640 10/0 46.40

p; Jumlah cukai pendapatan yang dikenakan 96.40

lnd ivid u y~ ng mempun)'ai ]xndapatan bolt. h cukai kurang clari pada Rt--1[35 000 Juga diberi t

tuk.li r nd<ll . I.m sclxmyak Rt--HOO. O ld iLl! , Enc ik Wi lfre d Man jung tidak perlu memba yar
L'U kal pendapalan inclI vidu Sagi pemhayar ( qka i berag3.LTl a L:; iam ]umlah - ~ I ya ng dibayar boleh
cl ito lak danpada culo i p~ndapa lan ya n lY dikc nakan :;ebc\gm 1 ]a n~ 1 l U

@yan
gsh

ah
.,JOW ({l!!J : • J~--",----=--,-_____________I
•

Untuk setiap k s berikut, hitung jumiall pelepasan cul,ai, pendapatan oleh cukai, dan cuka i

pendapatan yang perlu di ay r,

Encik Malek mener-ima pendapatan tahunan sebanyak RM60 000 dan mernbay r caruman KWSP
sebanyak 11% setiap bulan Isterinya ti rjak lJekerja dan mempunyai lima orang anal, yang masi ll
bersekolah, Beliau juga telall membayar zakat sebanyak RM200 pada tahun berkenaan,

Encik Samy merupakan pemili l< pasar mini dan menerima keuntungan lJersih sebanyak RM70 000
2 pada tahun lepas, Beliau merupakan seor ng dude dan mempunyai tUJull orang anak. Anak sulungnya

su ah lJekelja, Tiga anak sedang belajar di universi i swasta dan tiga lagi anaknya i s kolall rendall ,

e lk Melissa Chin merupakan seorang juruukur bahalf di sebuah syan kat multrnasiona l dan menerima
pendapatan tahunan sebanyak RM160 000 , Beliau mencarurn d lam KWSP sebanyak 11%,

3 	 e ik Melissa telah membeli buku bern ilal RM2 000, Sebagai penghldap penyahit kencing manis.
Cik Melissa lela ll melakukan f,lerbelanjclan perubatan sebanyak RM6 000 setarl un, 8eliau juga
membayar perbelanjaan perubatan unluj.. ibunya sebanyak RM4 000 setahun,

Pcngurungan Cukui Marullot G .Iongan Pcndapal::m . ederhana

PE'lALlNC; ,I YA: Merek" y<1l1g: rn"mpul1pi pcnda at \IT ~,Jng holch dihrwkan
cukai R 110 ()lIH k" .Has akan mer Ikmall pt:ojmlulall Cuk'lI anlara RM30n J::m
RM D 200 apahi ln pcnumnilrl l ukai pcnJapn1:ln Jl la~sallak"D tahun uer,lI
Mcnerll',i p~n!!.unll1gan salu pcrntu kumpulall pert,lIna tlU 1\\.:-111 lc rdin Jllltpatia
R \ 1 . ehing.ga RM5 (JOO, pada kacht -wk.ai k N1I1g I "ralU"-

Dalam pemhcnlanganUaj t 201 S dlladangkull sur"~.\ kt:.luur g.a dcn¥,,-n ~cmlllpallln
R\\II~ noo kt.: bawuh akun uiker.;ual kin uaripaoa m"mboyar cukaJ , 1m bC~;lkna
hampir 3(j() \N9 pcntbayar cllkui Ii Ja.lam kllmpulan llu akan dlk':Clllt\lkal1 da(lpatla
memba~ar cukai puLla 2(1['), Pmh mas" inl lerdapa\ h'l ,ya Utili lut,a orang yang
memhayar cukul (bripau<1 ..jumlnh i3 jUIa tcmlga k: 11.1dl l1o.:ganl 1111.

Pcll umngan k.ndur cuka. itu h.:rm'lllamal unLlIk mcn~o:;arl;,;m \..umpulan
pcndHpalan pcrh:ngaba n yang. l11e np<!I"lch [lIltlll,1 RM4- 0( (~d.1 RM III O(lO.ya~g
tiuak In"uk nlt;n"rima scbamne hanluan 'I.: J'!crl I [lcmhcnan Btmluan [t,lkyut
I MiI!;1 ":Ill (B RIM ) Kumpuhn 1 ·"dnrOll,1Il ~l:k ru"nyn [lud" kadllf cuk II ~"IU
pcratll!o akhirnya lidak akun dik 'n~kul1 cukai ;'p,thila Pt'n~(I~alan yal1~ h~'l~h
dike akilll I,;uk Ii ,Iualah !rUfllll!! llanpuua RM3S If)() Jan \.\ uk W1\lI\;: nlcnd,lp.ll

rcbal Lukai sebanyuk RM-IOO,
( filJl/lfwr: DilC/J1J1t \uui tlllri"" /11 111,p '/ I T\W\HIIIWIT,( 'flllI ,I/,, / / ... riltl l /)(Il'illl-\I'/Il1 \Ui

2UN/WI} 'ilclIklli /It'ndlll'lIulll i)

(a) 	 Jelaskan kesan t illdakan kerajaan di atas kep' da:
(i) Pembayar cukai
(ii) Kerajaan
(iii) Ekonom i negara

(b) "Hanya dua juta orang yang membayar cuk i danpada seJ ,mlah 13 Juta tenaga kerja di negara

ini. " Jelaskan pernyataan ini.

@yan
gsh

ah

http:nlcnd,lp.ll

http:ehing.ga
7..ukal dlkennkal1 h? alas 1r<"mg lslum ran 7 cllhlP yarJl-sY,ll''alnya.
Zilkat aclalah s. lah ~,llU d. ripadl.l rukun lslam rang kelnna .
.lal at her'ru bel Ill. UD mall b'rkat. ::lleb IlLl , zakal !-K'11ujuan
rnemb 'rsihhn a!au mcn)uClkun harta Jan rncmh rsihkm rang

PUSAT PUNGUTAN ZAKATbya dunpacb sIlat kedekut dati bakluL A t. m lujuan .\L \H
S\\Tf men \' natkall Ulkat ialah: PlJsar Pungutan Zakat

Ml:mbnslhl an elm pcmba)'::1r .:ahll Majlis Agama Islam Wi/ayah
Me\\ lljLldl-all da! her yukllr t rh,1dap I lkmaL yang Persekutuan

dd\tlrniilkall oleh ALL-\H S'vVT
,1engaglll all st.!h.lhaglan kc 11 hka" a Janpad, g' I :mg,lI1

1cl 'il keratl, go1...111gan ran misl in

lengurmgkan pt:nraan Iii hall d.l1am kllangan orang I11l5hll
1m unlllgknn lUffing p 'rhezaan antat<t. It ngan kl) I· 11 •n

golongan mlskm

Me \'Ujmll 311 p~rpaduan lal. III k, lan(J III mao r, rakat 151. m

, htlr:" . .' VW\V zalwt2u,C( m . clalulIl LlIll..,~m ekononu dun 1c\Yangon 	 I I

1m /income / 11culMl'

L avan laffi dn \ve b untuk
me ngira za kat ya ng pe rlu
dibayar olch . CSl'oranp;
individu.

bk.1l .,I-t-.lul a l -Ml1~wrad merupakan ,I at lang dil'M)ar
bl:ru.'I5,lrk.m Pendapalan }.mg hm,lJ.;sudkan 'l(illah
scpclli ~aii up. h btl1llS. loll\ lelen , hlhah. SC\ t, myalti I. n tWIl.
I ad,lr zakcll ial,lh 2 -, ". 	 ... ............................."

1. 	 Pendapatan boleh guna adalah baki pendapatan indivldu setelah tolak potongan wajib.

2. 	 Potongan wajib terdiri daripada
(a) C(lruman Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP)
(b) Caruman Pertubuhan Keselan atan Sosial PekerJa (PERKESO)
(c) 	Bayaran zakat .
(d) Cukai pendapatan perseorangan

3. 	 Potongan wajib akan menguran kan pendapatan semasa individu tetapi memberi
jaminan pendapatan pad a masa hadapan.

@yan
gsh

ah
Ba3

Barangan berikut lebih dianggap
sebagai barang keperluan
berbanding barang ketlendak:
(a) Televisyen
(b) Kereta
(e) Perkilidmatan Internet

jalur lebar
(d) Telefon bimbit
(e) Mesin pembasull
(f) Ketuhar gelombang mikro
Beri pendapat anda berserta
alasannya.

3.3.3 Keperluan dan Kehendak

Dalam hah.lgian sebclum ini , ki ta tela h bclajar hagai mana indivi.uu
mem perokll pendapatan dan juga pengiraan penuapatan boleh
guna. eliap indivldu mencnri rezeki unLuk memcnuhi kcpe rluan
dan kt: hen dakny~ St: hu h iSI rumah memerlukm pcnciapatan
ul1l uk pe lhagai p rbclanJa::m kcpcrluan clan kehencla k se peni
yang cl igambarkan oll' h raph ui bmva h.

PerbelanJaan sabuah keluarga :
Bil air, eiektrik, dan teleton RM300
Sewa rumah RM 1 000
Bayaran ansuran kereta RM450
PerclJUan ke Pulau Redang RM1 100
Beli ta/efan brmbit untuk anak RM800
Bali kamputer nba RM1 600
PerbelanJaan perubatan RM200
Makanan dan minuman RM800

Tahukab ancla yang manakah . ai, ng kc pcrluan dan kchendak
bagl kel u:1 lga di alas)

Pcrbeza::tn antara kcperiuan dengan kehendak:

Perkara asas yang mesti
dip~nuh l

Untuk meneruskan

kehldupan

Bilangannya terhad

Mudah dipenuhi

• 	 Harga barang keperluan
seperti barang makanan
asasi dtkawal oleh kerajaan

• 	 Perlu dlpenuhi oleh
semua orang dan tidak
dlpengaruhi oleh saiz
pendapatan

• 	 Contohnya makanan,
pakaian, dan tempat tmggal

Perkara yang tldak

semestinya dipenuhl

• 	 Untuk hid up lebih
selesa

• 	 Bilangannya tidak terhad
• 	 Sukar dlpenuhi
• 	 Harga barang kehendak

tidak dikawal oleh
kerajaa~

• 	 Tidak perlu dipenuhi oleh
semua orang dan dipengaruhl
oleh saiz pendapatan

• 	 Contohnya kereta, pakej
pelancongan, dan telefon
bimbi

@yan
gsh

ah

http:indivi.uu
21 Barangan Harga Kawalan Bersempena Aidilfitri

PUTR AJAYA Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, operas i dan Kepenggunaan
(KPDNKK) menyena raika n 21 jenis barangan oi baw ah Skim Kawalan Harga Musim
Perayaan bersempena Aidilfitri tahun in ! M ente rinya Dat uk Seri Hasan Malek berkata ia
berkuat kuasa dari 7 hingga 23 Julai ini ia itu selama 17 hari bagi menyekat kenaikan harga
yang t ldak rn unasabah.

Beliau berrata ha rga ya t1g ditetap an ada lah hasil ma klum balas daripada pegawai
pemantau hilrga di 222 kawasan Parlimen di seluruh negara selain perbincangan dengan

emen terian dan agensi keraJaan lain 5 rta badan bukan kerajaan (NGO)." PDN KK juga
sudah memastikan beka!an mencukupi di pasaran, " katanya Has n berkata, KPDNKK melalui
2 100 penguatkuasanya di se luruh negard akan melaksanakan pemamauan lebih agresi kali
ini bagi memastikan rakyat dapat menyarnbut Aldilfitri dengan cukup selesa.

Beliau berkata skim it li dilaksanakan m ngikut Akta Kawalan Harga dan Anti Pencatutan
2011 yang memperuntukkan denda mabmLlm RM1 00 000 d n penjara bagi illdividu serta
denda RM500 000 atau kompaun sehingga RM50 000 bagi syanl-at yang gagal mematuhi
ha l'ga ditetapkan ." Manakala peniaga yallg gagal rneletakkan tanda harga khas berwarna
mera h jambu pula bak I berdepan denda sehlngga RM 10 000 atau kompaun sehingga
RM S 000 bagi indlvldu tau ma simum , M20 000 atau kompaun RM10 000 bagi syarikat"

(Sumber Oiubah suai danpada httpJlwww.m5tarcom.mylbentalbenta -semasal

20 15107/03/barang-ka wa/an/)

Jawab soalan beri kut

(a) Mengapakah kerajaan perlu mengawa l harga barang kepe rluan;

(b) Mengapakah kerajaan ti dak mengawal harga barang yang lain;

(e) Sebaga i pengguna, apakah t indaka n yan J boleh anda lakukan untLlk memastikan ha rga barang

keperluan tldak mengalaml kenaikan seca ra mendadak l

(d) Apakah t indaka n yang patut dilakukan nleh par-a peniaga untuk mengatas i masa lah kenaikan
harga bara ng keperluan 7

1. 	 Keperluan ialah barang dan perkhi lmalan yang m 5ti dipenuhi terlebih dahulu
untuk meneruskan kehidupan.

2. 	 Kehendak ialah keinginan untuk memlliki barang dan perkhidmalan bagi mencapai
kehidupan yang lebih selesa.

@yan
gsh

ah
:' ...................................W;......

Pada tahun 2014,
perbelanjaan pengguna iaitu
perbelanjaan yang dibuat
oletl isi rumatl merupakan
51 .81% daripada Kel uaran
Negara Kasar. Peningkatan

: atau kemerosotan dalam
; Jumlah perbelanjaan

penggunaan isi rumah
memberi kesan besar
kepada ekonom i Malaysia.

TIIII

3.3.4 Penggunaan Pendapatan Individu

Pcnclapal,m bolch guna yang cliteri ma ole h incl iviclu akan
cli OLlnaka ii untuk m mbeli barang dan re rkhidmalan hagi
ITlemenLlh , keperlLlan dan kehendak Perbelanpan ini clikenal
sehagai I h \,! an n..:.gU1l1 1. Baki pcndapatan boleh
guna yang [idak dibelanJukan pula dikenali s bagai l. hu lIT

O leh ilLl . penda patan bo leh guna boleh d igunakan untuk
perhelanja..Ul penggunaan J an tabungan.

Pendapat, n boleh guna == Perbelanjaan penggunaan + Tabungan

Perbclanja m pen ggunaan individu tcreli ri dari pada perbclanj aa n
untuk m mbe li

barang tahan lama
barang tldak tahan lama

Perbelanjaan terhadap Barang Tahan Lama
Penggun a mem hc li pc lbaga i baran g 1,1han lama unlul"
kt:gunaa n hari ,m Antaran 'a ia lah kereta , pc rahol, harang
el ktrik 5 ' J('rll mc~'n ha~uh (bn tclevisyen sc rta baTang elektrun il '
<;ep rti lel [on bi mbil dan I (l!11 puter riba Ci ri-clri barang lahan
b ma iab h

[ mpt h pengg maan hiasfl nya mclehihi sat u tahul1
tvlc li iJ. !kan p rbelanpan yang be5,~ r

Perbelanjaan terhadap Barang Tidak Tahan Lama
Setiap ha l l illdi\' idu I1l l'mlFli pelbagai jcms baraTlg ma kanan
untuk kt perlual1 diri alau k >luarga. Perb lanjaan lIntU\...:

makanan dianggap 5 ba ·ai perb lanp an unluk bel r, ng tidak lahan
lama. Ci riciri ba rung tlchk ta han lama Lalah

~ m pl'l1 pen~gunaan biGsan ya u r<1 ng cb n pada saW lahun
Meli balkan pc.rbcbnj<lnll yang l<Hil

Perbelanjaan terhadap Perkhidmatan
lndi idu l u~a berbdanJa UDPJ I· re.nggu~l aan perkhid.malan
se p rtl pl rkhiJmalan II1l~rneL. pcrubalan , pelancong::m .,dan
penganghm< 11 Ad· perbeian j<lJ l1 perkh idm lan yang mempunyai
nilai yang hamrir lelap se ll ap bulan -t: pCrl l bayaran premi um
ll1surans 11 awa.s \Va TU mah. dan bayarill1 lanoganan pcrkhidmat an
t -levis)' 'n Perbclanp~lll sr jl l..: rt I bayaran utlluk pc: lancongan
dan bil u ili li seperti L11 air dall bit elcklril, mcmpun yai nilai
yang bnuhah .

@yan
gsh

ah
3.3.4

1. 	 Rajah di sebelah rnenullJukkan kornpoll en dalam pendapatan
ind ividu . X

(a) 	 Apakah X?
(b) 	 Nyatakan tiga komponen dalam X.

2. 	 Rajah berikut dip roleh daripada Laporan Penyiasatan Perbelanjaan lsi Rumah 2014 terbitan
Jabatan Statistik Malaysia.

KOMPOSISI PERBELANJAAN PENGGUNAAN MENGIKUT KUMPULAN UTAMA
Peratus

25.0 23.9

20.0 18 9

14.615.0

12.7

100
7.4

53 4.9
5.0

3.5 3.8
2.3

1.1

07 08 09 10 11 12

Kumpulan Utama PerbelanJaan Pengguna

01 Makanan & minuman bukan alkohol 02 Minuman alkohol & tembakau

03 Pakaian & kasu! 04 Perunl ahan, air, elek!rik, gas & bahan api lain

05 Hiasan, perkakasa n & penyelenggaraan lsi ru mah 06 Kesihatan

07 Pengangkutan 08 Komunlkasi

09 Perkhldmatan rekreasi & keblldayaan 10 Pendidikan

11 Restoran & hotel 12 Pe!bagai barangan & perkhldmatan

Tuli 5kan c;atu laporan tentang corak perbelanjaan pengguna di Malaysia berdasarkan maklurnat

yang dipaparkan dan bentangkan dalarn ke las.

1.6

03 04 05 06

,
1. 	 Perbelanjaan penggunaan adalah perbelanjaan individu terhadap barang dan

perkhidmatan untuk memenuhi keperluan dan kehendaknya.
2. 	 Ttga jenis perbelanjaan pengguna n adalah:

(a) Barang tahan lama
(b) Barang tidak tahan lama
(c) Perkhidmatan

@yan
gsh

ah
3.3.5 Faktor yang Mempengaruhi
Corak Perbelanjaan Pengguna

Pcrhelanj; lan pcngguna m mainkan peranan pc nl.in g dalam
perlulllh uh nn ck onomi dan pernban gunan ncgara ki la
r m ngka lll1 pcrb.: lanj a.ll1 pen ' ).S una membe ri k ')an posi t if
ke-pada cl onol11 i 1I, 1lIaysia sepeni pcningbtan pc n ge luaran,
pcningkal In peluang pekcfJ aan, e rt a mengga lakkan inovasi
prClduk dabm in dus tn .

Jaciual 3.11 mcnunjuk kan hcrla kun/a pcningb uan J ras lik
perbclan a. m huLanan isi ruml b bagi rahun 20l4, 2000, dan 2\11 4

Jadual 3.6 Perbelanjaan bulanan isi rumah

2004
2009
2014

-

Jumlah perbetanjaan bulanan isi rumah (RM)

1 953
2190
3578

(Sumber: Laporan Perbelanjaan lsi rumah 2014, Jabatan Sta tis tik)

erdap l pelhagai fa ktol yang mcmpcn :>aruhi corak pcrbelanpan
isi rumah lailu

Harga

Pengiklanan dan pemasaran Barang pengganti

Pendapatan
Pcndapa l tn rncrupa k.m lak lor utama ya ng me lllpcngaruhi
pcrhelanj; , n p ng,g una. P' n in gkata n r cndapatan akan mcmberi
k 'san po -;i t if kepad <l kunsa bdi pcnggun a dim sctcrusn) a
perhchnp.an r cngguna "ikan l11el1 ill gkal

'vl \'n ~tJ · U l La roran [kl)n orni. !\·\,llaysia 20 14120 I '1 , \vujuc!
peningka all pcndapawn p urata isi rUIl1~ih :v[abys ia kepada
RMS Y 1 q ebulan pada l,ll un 20 l4 berbJ nding Ri--Il 000 pada
tahun 20 12. Bilangan lsi rumah yang rncner ima penclapatan
l1lcleb ihi PM') 0 Juga SI makin meni ngkal clan ini mcmbcri
kesan hes.tr kepada cumk pcrh~lat1Jaan pengguna.

@yan
gsh

ah

http:perhchnp.an
- -

Jadual 3.7 Taburan peratus isi rumah mengikut oras pendopatan
-

Aras 'pendapatan
(R~)

Kurang 499
500 - 999 7.S 13.5 1.5

1 000 - 1 499 1.8 19.9 15.8 4.1
I 500 - 1 999 0.6 1 .1 13.2 6.0
2 000 - 2 499 0.3 8.9 10.8 6.5
2500 - 2 999 0.2 6.1 8.2 6.1
3000 - 3 499 0.1 4.2 6.5 9.8
3500 - 3 999 0.1 2.8 5.2 8.0
4 000 - 4 999 0.0 3.8 72 12.8
Lebih 5 000 0. 1 6.7 16.8 45. 1

(Sumber: Unit Perancang Ekonom i)

W ng Bank. d~tl PendaPil 111<111/ y

Jadual3.8 Jua/an kerera
penumpang di Malaysia

. Keret"a ' :-: -,
"p'enump;ng ~

J (ul}i.~) ."

1980 80420

1990 106 454

2000 282 103

200S 4 16 692

2010 543 594

20 14 588 341

(Sumber: Persatuan
Automobil Malaysia)

Jadual 37 menun.lukkan Lahuran pcra l u~ lsi rumah lllengl kLtl aras penclapalan clan Jadual3fj
mellullJukkan jual;: n kcrct. pen umpang di MalaYt>ia . Ji b kit;:} memerhatikan kedua-duai adual
el i atas , kes ill1pulan yang holch dihual lalah . uil lan kcrCLa d i I 'lala 'Si,l mcmpllnyai hubungan ['ositi
d ·ngc1ll an:ts rendap.tw n lsi rumah cii ~· [a l a) sia

Corak r erbelanjaan penRt\u na h rpendap~llan tinggi adalah hcrheza dengan renggLlna herr ndnpatan
rend;).]) P rbc bnpan kllmpulan berpt:: nclapat an scd\!rhana dan tinggi lcbih lCnU l1lpU kcpada
perbc\anjaan UlllU f..: pcngangkulan , relancolgan serLa ho(·1dan rcstoran. Perbelanjaan kllm pl\bn
pcngguna berpcnct piHan n::ndah pula Lertll ltl pU kepada perbcl :ulF1ct11 llnt uk r erumahan, elckt ril ',
air sena ma l< ll an dan ll1in.lllllan scpcni yang dilu nj ukkan nleh Raph 3.5 .

100.01 [J Pelbagal barangan &
perkhidmatan

900l o Restoran & hotel

80.0

70.0

60.0
if)

~ 	50 .0

tf
40.0

30.0

:20.0

10.0

• 	 Pendidikan

Perkhidm!3tan rekreasi
& kebudayaan

DKomunlkasi

oPengangkutan

.Kesihatan

D Hiasan, perkakasan &
penyelenggaraan is; fumah

DPeruma llan , air, elektrik,
gas & bahan api lain

Pakaian & kasut

. Mlnuman aJ kohol &
tembakau

. Makanan & minuman
bukan alkohol

0. 0+--~=:---'---:""'4:7"""--r-""""-="!""""---'
840 M 0 T20 Kumpuian pendapa n

Perbelanjaan
penggunaan

15\ rumah
bulanan purala

RM2027 R~'3 629 RM6899

isl rumah

(Sumber: Laporan Pe1yiasatan Pelbelanjaan ls i Rumah Malaysia, 20 74)

Rajah 3.5 Peratusan perbelanJaan penggunaan isi rumah mengikut kumpulan
pendapotan 151 rumah, Malaysia 2074

@yan
gsh

ah
Maklumat di bawah berkaitan dengan aras pendapatan dan perbelanjaan bag i dua buah lsi rumah
untuk bulan tertentu.

...

Pendapatan : RM 12 000

Jenis perbelanjaan:
Makanan dan minuman
Ansuran kereta
An su ran rumah
Bil ut ilitl, Internet, dan
perkhidmatan televisyen
Premium insurans nyawa
Pelancongan
Perbelanjaan petrol
Aktiviti riadah
Pendidlkan
Perbelanjaan luar jangkaan
Tabungan

Jumlah
(RM)
6 )0

1 5 )0
2 a 10

1 5 10
4 10

1 6)0
5JO
4 )0

1 5 )0
5:)0

1 51JO

I Keluarga Encik Stephen

Pendapatan RM3 000

Jenis perbelanjaan:
Makal1an dan minuman

Ansuran kereta

Ansuran ru rnah

Bil air, elektrik, dan telefon

Perbe lanjaan pet rol

Beri kes impulan anda ten tang corak perbelanjaan kedua-dua buah keluar-ga tersebut.

Jumlah
(RM)
800
500

1 00
300
200

Bagaimanakall peruball an
ilarga bamng di bawail
boleil mempengaruh i cOI'ak
perbelanJaan pengguna?

Harga
P rubahan harga barang dan pel kh iclm alan akan lllcmp nga ru hi
corak perhclanpan pengguna.

J-larga ba r.lng akon mcn m bt apabib pcrm inlaan mc lc bih i
pcnawa ra eLm se ha likn)a harg, barClng akan rne nllfLlD apahi la
pcn awaran mele bth l pen nllllaan ~v!i sa l n ya , hava r;:m scwa bilik
hOlel aka men in okat s~masa mUSlm lUli sc ko lah . Harg ibn

pula men mgkal paJ a m us im l.cn 'y kujuh keral a kek uran gao
beka lan ik tn .

Terdapal .I 1 Ig.l fakLOr luaran eperLi pcrubahan kaJ ar perLukaran
Rin ?;gil ?-.Ia lu) s ia , perub ,\han harga mi nyak, dan d a oar
percukaiall se pen i CU 1«1I ba rang cla n pcrkhidma lan (GST)
yang dip rk ' nalk an 01 11 keraa:1n pada bulhn pri l, 20 15 j uga
m mberi I csan I cpada pcruba h;m harga bar ng ,

@yan
gsh

ah
Wang Bank dan Pendapal n Indl' Idu

Corak perbelaniaan pengguna lidak hanyak berubah sekiranya
harga barang mJkanan dan minuman meni ngkm atau lllenurun.
Hal ini demikian kerana harang Lcrsebul rner upakan perbelanJaan
untuk kep -Juan <.lSaSl ~es or;m g individu .

ebaliknya. pen ingh.aL<lll harga akan mnl ~jaskan ke mampuan
pengguna LlfilU k membeli barang kehc lldak scp ni al atan
ckkLnk. Peni l I alan h rga rake.! pc1ancoll "an yang dLsehahkan
o1ch penunman Il1lai Ringgi l lvlalaysia <lkan menyebn bkan
pengguna b ' ra llh J epada pakeJ pelancong;111 domeslik ataupun
menangguhkan ha~raL unluj, me lancong kl luar ne g" r

Barang pengganti
Barang pcnggn nti ialah dua barang yang m ' lpu nyai flltll!;:> i
penggun aan yan g Stl ma mi salnya sayur sawi dan baya m.
Scorang suri ru mah b ol ·.h mcmheli saw l alau bayam llnruk
makanan It' ngah hari. [ eningkatan harga Sa\\ 1 akan mcn yeballkan
pcrmmtaan Llnru k bayam meningkat atau seba li knya

Terela]!at Juga ba rang r nggtl llti akan I em pengaruhl ,. , rak
pe rb clan jaan I~ e n gguna Kehla saa nn ya baran g;1ll scpcrti
min uman ringan dan barrtngan ekktronik me mpun ya i petl~ ga nti
yang banyak berlX\J1Li ing dcngan barang h perluan asasi st.'perLi

gula dan garal1l Peningkatan harga minU111 an ringan te nentU
mcnyehahkan pcngguna membe li jcnam,' yan g lam Namun.
pengguna lerpaksa 111 ncruskan pernbelian baranga n keperluclI1
scpcrli gub, garam, mi nyak petrol . d::m ubal walaupl.ln harangan
ini I1lcngaiarnl pcni ngkman harga. Lni disehabkan barangan LIlt

lidak tm.mpun)'ai p tV anti yang hampir.

Pengiklanan dan Pemasaran
"'I I ' '"l merupakan aktiviti men ya urkan ba ran g dan

perkh iclmala n kepac1a pengguna akhir. Pemasa ran bara ng
dil nku kan mela lui pelbaga i saJuran s ' perli pembowng .
peruncit alau 111Clalui pem, ' r' n langsun <. Kaeclah pemasc ran
bara ng yang digunakan oleh pcngcJuar :I b n rncmpcn ga ruhi
corak perbe bnjaan pcnggu na . Pengguna g mar mernbcli harang
yan a rnudah cli pcrolch dan bnlTIUlu serta diJual dennan harga
yang bcrpalll lan.

Sawi dan bayam merupakan
barang pengganti

Pembezaan produk

Pembezaan prouuk adalah
sCJc n is srr;!tcgl pcmasara n.

hllpS:1/ V{lulu .b(.
foJgbzru Y~ I

··~
r::1~ •iI
i!J. ~

@yan
gsh

ah

http:walaupl.ln
B b 3

Kllli, pe masaran lida k t ngsung scmakin popular ch se b~lbkan lipuL1l1 [nlcrnCl yan g
mt: luas sert a pengguna Tnlern et yang St makin ramai [n i L lah mend orong pcrtumbuhan
akli v iu e-dagang i 3i l u penlualan barang d i alas lal lan mt'nggu nakan mcclla sos ial scpeni

Jacehoo l< , laman web pen ge luar, dan clen 5 ' pcn i I.IIllCl ;=OI1 .CO /ll eLm c- IJCly [I1I sekal i gus mcmbuka
b,m Y<lk peluan8, perniagaan kcpacla usaha\\; In Malaysia

Ma~ . da~~ h
bakul

)
.'ij'

Pillh cara

Pesanan ...... Pillh cam ...... _ o · pembayaran
• samp I II ~ ke rumah

anda • penghantaran

Rajah 3.6 Sistem pembe/lon borang melalUi e-dagang

I 19d 11 \ mcrup aka n SZ\LU bCnluk kOn1uni kasi untuk !l1011 yal11 pa ikan maklu mcll
ten la ng sesuatu procluk Pc ngiklana rl memp uny ai s ilal pUlu kJ n ) ang cldakukan
me iahll pdbagal lTIccih nlaSSa bercetak at lu elektronik. Dlse hahknn pcngiJ...la nan mem [lunyai

unsur PUlu k<11l cor;tk perbclanjaan jWn f,g lma cltrengaruh i olch p ('n ~ tl - I anan Pengiklanan
menyampai kan rnaklumat lcmZlng pmdul haham eli pasaran dan ini memher! kesa l1 kepacIa
p-' Iht: bnJaan penggllna.

3.3.5 B

Jadual di bawah menu nJ ukkan peratusan perbeianjaan pell giklanan mengtkut media

-. - 2014

Televisyen 36.6 48.7

Surat khabar 52.3 40.7

I\tlaJalah 1 9 1 4

Radio 5,8 4.9

Pawagam 04 04

Papan iklan dan media iU cl ran 1 9 22

Digi tal 1 1 i 8

BJncangkan dengan r-a kan anda dan bentangkan daiarn kelas untuk soalan yang dikernukakan di bawah.
(a) 	 A.pakah rUn1u sa n anda tentang cmak perbeianjaan iklan sepertl yang dltunjukk an dalalll jadual

dl atas!
(b) 	 Ramaikan cmak perbelanjaan pengiklanan mengi ku t ITledia dalam 20 tahun akan datang Beri

Just iflkas i anda.

@yan
gsh

ah
Cita Rasa dan Segmen Pasaran
( ltd m a pengguna sangaL mempengaruhl corak pe rbelanjaan
pengguna. I<ehendak seseorang Lidak terhad lllanakala Jumlah
p nchpatannya terllacl O leh itu, penag ma akan herusaha
unl uk mel11bllanjaka n pcndapaLan unLuk lllcl11beli barang
atall perkhicl molla n lang Ie paL l11emcnlllli cita rasanya aga r
nwnc.apai kcpuasan rnaks il11um.

e lta ras,1 pen guna bcrbeza ll1cngikut k;l Ul11 , llmur, janttna ,
S, iz pendapalan , clan Jug l(lkasi. Me syarak.ll jI,·1ebylJ. dan [ndla

suka makanan peeias berband ing n 1<\ y, ta kat Cina . POlk i,t
yang d ig('mari (l It h go longan remala bcrblza dcngan golt ngan
d ' \Va 'a. Pcru bahan ciLa rasa pengguna :\ng memem ingkan
kes iha lan menyebahkan pcrmintaan un[uk produ! yang
rnenjeJaskan kesihman merosOl.

i..'1 n r ., In n hermaksucl lllemba haglkan r ar.:m kerada
suh unit yang kccil berJas::lrbn kUl11pulan p n gguna ten emu.
1 lis aln ya, scbuah syarikat yJ ng men elua °kan biJinn sarapan
munglll1 lll enghasi lk, n produk u nLu k ~l' l o n gan pengguna
Lertentu se perLi bcrikut·

Memberi
tenaga

Makanan pedas digemari oleh
masyarakat Melayu dan India

Membantu
untuk

Mudah
dlbawa berdlet

KhasMakanan
untukseisi
kanak· keluarga
kanak

Rajah 3.7 5egmen paso ran bijirin sarapan

Faktor yDng mempengaruhi corak perbelanjaan isi rumah adalah:
1. Pendapatan
2. Harg
3. Barang pengganti
4. Pengiklanan dan pemasaran
5. Cita rasa dan segmen pasaran

@yan
gsh

ah

http:syarak.ll
3.3.6 Kaedah Pembayaran untuk
Pembelian Barang

r enggulid ncemrltn, ai dUel r ilihan pembayaran 11l1 l Uk pcmheli<1n
y, Ilg dilaknkall iaiLU sccara [una i ,lla u kr 'c1 iL

Bayaran Secara Tunai

Bayaran t nat bermahsud pelanggan membayar dengan wang lUnai
sebaik sahaja menertma barang atau perkl1idmatan.

Ke lebihan dan kelemahml baya ran tu nai aclalah sepen i I crikut:

Keleblhan ------....."

Harga lebih murah kerena tidak malibatkan
unsur faedah.

Berbelanja secara berhemal, pengguna
yang mambalt barang secara tunai perlu
berdislpllrt semasa berbelanja kerana
tertakfuk kepada had perbelanjaan
bersandarkan jumlah wang yang dimil iki.

Pengguna mungkin menikmati dtskaun tunai
apabtla membayar secara tunal mengikut
syara! diskaun.

Bayaran tunai diterima secara meluas
berbanding belian kredlt.

.. 	Barang terus menjadi hak mink pembeli
kerana harganya talah dibayar penuh.

Kelemahan1'".

.. 	Tidak dapal menlkmati barang mewah seperti
barang kemas kerana kekurangan lunai.

.. 	Tidak dapat mefindungi diri dartpada inffasi.

• 	 Kurang sesuai untuk membel i barang yang
mahal seperti kereta kerana melibatkan
jumlah wang yang banyak.

Ada risiko kehi langan tunai dan tiada
jaminan dapat semula.

.. 	Pembeli sukar mendapat perkhidmatan
seJepas jualan seperti membaiki atau
mengganti barang yang rosak kerana
penjual tidak bertanggungjawab selepas
barang telah dltukar milik.

@yan
gsh

ah
_ _

.,

Bayaran Secara Kredit

Bayaran secara Kredit ermaksud bayaran ang dltangguh untuk suatu

tempoh masa tertentu. namun pengguna bole menggunakan

barang sebelum menJelasl<an harga penuh .

Peng ' una rnu ngkln dlrninta bayur seJlunlah \ ang sebagal
p 11 ,11 \l11I dan h.l~ In • hI Idlllih.l} r IJ ,II U I Harga
bekm untuk ba)'aran krediL il.l)il lin Ji kerana penj1.lal akan
mengenakan r d.l k ata haki yang b lum c.l~ldaskan. Bc. ri ku[
adalah kdeb ihan dan kelcma han bayara 'ara I r dw

Kelebihan I Kelemahan__ ' '!'

Pengguna terpaksa membayar jurn lah ya ng
kewangan pembeli berbanding dengan
Bayaran secara ansuran meringankan beban

leblh tingg i kerana dikenakan faedah .
bayaran secara lunai yang perlu dijelaskan Mendorong pengguna berbelanja
sekaligus, melebihi kemampuan dan menyeoabkan

pembazlran berlaku ,

penuh belum dijelaskan.

• Dapat menikmali barang walaupun harga

Disebabkan bayaran ansuran yang pe rlu
Peningkalan taraf hidup pengguna kerana dibuat setiap bulan, pengguna terpaksa
dapat menggunakan barang yang mahal menangguhkan perbelanjaan yang I in,
seperti kereta dengan bayaran yang minimum, • Barang boleh ditarik oallk jika pembeli ti ak
Menggalakkan pembeli merancang mampu membayamya.

perbelanjaannya kerana terpaksa membayar

ansuran bulanan,

Pembeli boleh enggunakan barang yang

dibeli seCara kred it untuk menghasllkan

pendapatan atau memulakan pemiagaan .

· J~l

Hatga tunai: RM90 000
Pendahuluan: RM10 000
Kad r faedall: 2.8% setahun

Sekiranya pengguna memilih un uk membayar

secara ansuran, jumlah yang perlu dibayar

ialah RM2760. Lebihan sebanyak RM360 yang
dibayar merupakan faedah yang perlu

ditanggung oleh pengguna.

Hitung bayaran ansuran
bulan an' seki ranya pengguna
meill ili h bayaran kredit secara
ansuran selama 5 tahu ll,

@yan
gsh

ah
Bah

(a) Apakah pand ngan anda tentang pendinan Camy?
(b) Sekiranya anda he ndak membeli kereta, apakah pilihan yang ak n nda lakukan?

Beri Just ifi kasi LJn tu ' pil ihan anda.

2. 	 Bahagika n rn urld kepada dua kumpulan untuk membahas tajuk perbahasan berikut

Berbelanja secara tunai lebih baik daripada
berbelanja secara kredlt

1. 	 Bayaran tunai bermaksud pembeli membayar dalam bentuk wang tunai
sebaik sahaja menenma barang. Cara bayaran jni Lidak mendatangkah masalah
hUlang lapuk.

2. 	 Bayaran kredit bermaksud pem~ eli menangguhkan bayaran unluk 5uatu tempoh
tertentu dan boleh mellggunakal1 barang sebelum menjelaskan harga penuh untuk
barang tersebut. Cara bayaran ini boleh menyebabkan pembeli dibebani dengan
hutang Jika lldak dlrancang deng n balk.

--------~------------

1. Perbua lan beriku t berkaitan dengan I)e n bel ian

,----------------------------~

Camy, aku nak beli kereta baharu bulan depan Ada

bank yang menawarkan pinjaman sehingga 100%

harga kere ta dan boleh bayar sarnpai 10 tahun Aku

ki ra sebulan kena bayar RM400 sahaja

Aku tak sanggup Jad i penghutang.

kereta

Susan, kenapa nak beli kerets? Bukankah kita
ada pelbagai kernudahan pengangkutan awam.
Kalau aku jadi engkau, aku sanggup kumpul duit

[ dulu sebelurn bali kereta. Lebih baik bayar tuna i.

@yan
gsh

ah
- -

3.3.7 Fitur Ekonomi dalam Pembelian
Kredit

Bayaran Pendahuluan
,\pa h ila pcngguna membe li ~eS 1Hl lU han\l1g .t'Lara ,redi l ,
peniag,] laz imn ya I1lCminl a pengguna mcm bayar SelLll1llah
wa ng sebagai hay~ran pen dahul unll. JUI11 1ah ) rtng d ihnyar
bcrganLung kcpada hargn barung dan jUg.l alas pefllmbang~m
penjual. Day'uran p nc.b hulu::m perlLl dipu lmgkall oj h p -nJual
seki ran ya harang ttdak dapal discra hkan dal am lcmpoh yang
Lela! J ilelapkan . enjl1al be l haL unt ul · menghapLls kira hU}.1ran
r ndilhul uan yang dibayar olch pLnggLinn sch rany a pengguna
nggan menunaikan krwnjl pann ya

Kadar Faedah
Kadar faedah ulllui bayman kredil akan d leJ1l11 kc n ,,1·1l pihnk
) ang mem hen h~mLldahJn k lTdi l scp I'll ban k pe nla~angan
dan ~y<lr i kal krecll. umlah Led,l h h r ';1 ll lli l1g lepalla lClllpnh
ha),ar JIl balik pinjarnan dal l ha) aran pend. huluan y~1Tl T

dihual sena jen is produk yang dihc li I ehia~a(\nn) ,\ hl(Jar
lacda h unLUk pem behan kcrta aci,li;1h I lap cl"l lam Lemp0h

hayaran dan pc mbel ra n ruma il sel'a m k ediL rula lenak lul
kepacb kadar facciah l erapu n yang hergantung kl'pada I . Jal

asa - (BR) dan kadar efe kLi i pem hiaya,1t1 i lcl ikalll (lCLR) i.lI1g

diLclapkan olch bank pu al.

Caj Kewangan
Caj ke\ angan l..ll ah lOll yang di kcnakan kepada Il'I1H'~nng

kad kredit ulth pcngt'll.lar kad kred il ke ala:, haki yang hellllll
el i] la kan selc ras Lar ikh t. mnt (t·mpoh . U1J 1'C \\'angan akan
d ik i ru hcrda~arkal1 haki harial1 [kml ula dari 31 ,lac 2l UlJ

Bank. cgclrJ Malaysla Lelah mcnclapk111 <1J kcwangan scpcni hcri kut

L I II ,
.'..... ,.........-....-...........-......~ .. .

Bank

Affin Bank 3.99 4.75

Alliance Bank 3.97 465

AmBank 4.00 4.45

e lMB Bank 4. 10 4.65

Hong Leong 3 94 4.80
Bank

HSBC Bank 375 4.85

Maybank 3.20 4 55

Public Ban 3 .75 4 .45

RHB Bank 3 .90 4 .65

(Sumber: Bank Negar, Mala sia.
10 )un 201 6)

'............._.. , ........ ..... .... ......

Jadual3.9 Caj kewangan terhadap pemegang kad kredit

'. ~ekod pe,!,bay~ran b.al!k
~ ___ • - - I

Pemegang kad yang menJelaskan bayaran minimum selama 12 bulan
berturut-turut

Sehrngga 135% setah un

Pemegclng kad yang menjelaskan bayaran 1'Ii nimum selama 10 bulan
atau iebih sepanjang tempoh 12 bulan

Sehingga 16% setahun

Lain-lain Seh n99a 17.5% setahun

(Sum ber: http:// www.bankinginfo.com.myl)

@yan
gsh

ah

http://www.bankinginfo.com.myl
Jumlah yang per/u d/bayar
da/am pembe/ian kredit
termasukjumlah faedah

yang dikenakan

Jumlah yang Perlu Dibayar
Jumbh yang perlu dibayar lln tuk bclian krediL ialah IXlki harga set ' Iah
diLOla l bay,tran r endahu luan dan di tambc h J gall Jumlah faedah
yang diken ..d n .

Jurnlah y ng perlu dibayar = Harga bellan - Oeposit +
Jumlah faedah yang dlkenakan

1\ lisaln ;1 , ( ndatkan r'uan Prelll<t memheli sebuahkucla bcrnilai
~ 100 OLIO SCLara kred it Belia u le l<\h memhaya r baya ran

pendahulu U1 sehanyak 20% dan hakill ya dlba '<lr secara amman
~e l ama r, l. hun Kadar f.Kda h y.tng dikenakan olc:h ba nk
pcrdagang,.ll lalah ~ 10 sctllhun l um lah yang perll! dihayar clan

bayar n an ..;;nran hul cmann> a adalah stpen i bcriklll

Jumbh p njamnn 	 = llarga be.lt.U1 - bctyaran pendahuluan
= R~! I 01 Ot)O - RM10 000
= RMRO 000

Faedah untuk 6 Lahun = RM80 000 x 4'}(, x 6 tahun
= RMI q 200

!umlah b l}'aran yang dil enakan = lUvt~O 000 + R~1l9 200
= RM99 200

RM'·:)q 200
l3a}'aran , nsllran

72 bulan
= RMI 3T7.7R sel ulan

Abang and ingm membel i sebuah kereta b rharga RM 80 000 Kakak anda pula bercadang Llntuk
rnembel i sebuah rumah dua ti ngkat berharga RfVI600 000. Slia layan larnan w eb https llringgitp/us.
comlen/car-/oanl dan hI1ps.llringg/tp/us.comlw lhome-/oanl untuk men genal past i instltusi kewangan
terbai untu k dua-dua bel ian tersebut.

(a) 	 Beri justifikasi atas pilihan anda.

(b) 	 Berdasarkan pillhan yang dibuat di (a) dem an daian terhadap Jumiah deposit yang aka n dibuat
serta tem poh bayaran bal ik, hitung :
(i) 	 JLlmiah yang perlLi dibayar oleh abang ancla
(ii) 	 Bayaran ansuran bulanan abang anda

Frtur ekonomi yang terdapat dalam p mbelian kredit adalah:
1. 	 Bayaran pendahuluan
2. 	 Kadar faedah
3. 	 Caj kewangan
4. 	 Jumlah perlu dibayar

@yan
gsh

ah

http:be.lt.U1

http:pcrdagang,.ll
3.3.8 Belanjawan Peribadi

Befanjawan penbadi lalal anggaran perbef ~njaan berdasarkan
anggaran pendapalan boleh guna seseorang j: dlvldu untuk tempotl
ter lent seper li satu bulan

Belan.l DW n penbacli d~pa t membantu Illd ividu men ap3i

matlamat j·ewangan.

MaUdl at kewangan adalah 5 suatu yang Ingin d icapal olel
seseorang dalam jangka masa tertentu.

Ama ra r m: l1lu rna[ la mtl t kc \\ , ngan ial ah kemg in. 11 , lInLur

incll\'idu , k'dudui<an kcwangan dan minat m cll Yid u . Contuh nva
mcmhdi rUt lah, kerr ta. meLtnconp.. bcrke luaT ~<l. clan I11L'11ye(hakan
Labungan Lln LUk pencUclilz."ln ~ltl ak aWu pcrsanan S~s('orang holeh
membahagikan matla111at kewanganoya kel1ada JUngk pendck
sed crh3na. dan p ;:ltlJang.

MHt lamat kewClngun adabh penting kerana
mcnggalal-kan pcrhelallj<1an sccara herlwmat
Tl1 mbant u indiv i Iu rnen1l1hami nilai se Jcnar \\lil l1g

mempunyai silll l anan
oS Ipaya mt' rn pllL1 yui leb1l1cUl seliap buLlI1an

3.3.9 Penyediaan Belanjawan Peribadi
Bl' rikut ialah langkah-langkah Incnyt:tklkan hebnjaw<ll1 p ' ribadi

I
Mengenal pastl punca pendapatan dan potongan wajib
Jumlahkan semua pendapatan dan tolak potongan wajib unWk
mendapatkan pendapatan boleh guna bagi bulan berkenaan.

Mencatat semua perbelanjaan yang hendak dilakukan
Menggolongkan perbelanjaan Ikut perbefanjaan tetap (sewa).

2 perbelanjaan harian (makanan), dan perbelanjaan di luar
jangkaan (rawatan).

Menyusun perbelanjaan mengikut keutamaan

3 Mengutamakan perbelanjaan yang bel ar-benar dlperlukan
dan perbelanJaan kurang penhng ditangguhkan

4
Menglmbangkan anggaran pendapat n boleh guna dan
perbelanjaan -
Perlu pastikan bahawa perbelan a n tldak melebih,
pendapatan boleh guna dan lerdapa b. kl pendapatan yang
tldak dibelanJakan ialtu tabungan.

ko iU
.".. • .................................... t- • • ••••\

BerH(ut adalah iangkah !
pengurusan kewangan 1
yang bijak .

Langkah 1; enentukan

m Is P'S

Misalnya membeli ru mab

d lam 5 tabun yang akan

datang.

Langkah 2: M ojej kl ke
'1 r I an d

Membuat pemerbatian ke

alas tabiat perbelanJaan

Se11l8Sa, individu bolell

mengetah ui bagairnana

pendapatan dibe lanjakan.

: jumlah hutang yang
ditanggung setiap bu lan serta
baki wang pada setiap bulan,

Langkah 3: tal I
rId

Dengan menilai tabiat
perbelanjaan. indivldu
dapat mengenal pasti
adakall perbelanjaan yang
dilakuk n untuk barang yang
diperlukan atau sekadar
memenuhi kemElI1Uan individu.

Langkah 4: null
r" ng I perh Ian aan

!ndividu periL! lTlenentukar1
~ 	 j iJm lah pendapatan

bulanan. menjum lahkan
perbelanjaan bulanan, dan
mengetepikan sejumlah
wang untu~\ kecen1asan dan ;

. perbelanjaan bermusim. ./
"'" •••• u ...............H. II .. . ... , ........ .

@yan
gsh

ah
Soalan di bawah berdasarkan
belanjawan per'ibadi di
sebelah,
1. 	 Nyatakan dua eontoh punea

pendapatan yang lain,
2. 	 Berapakah kadar earLirnan

KWSP bagi PLia n Malisah?
3. 	 Nyatal<an rumus

pendapatan boleh guna,
4. 	 Kategorikan perbelanjaan

Puan Mali sah kepada
(a) perbelanjaan tetap
(b) perbe lanjaan Ilarian
(e) 	 perbelanjaan luar

jangka
5. 	 Perbelanjaan

manakait ter'golong
dalam perbelanjaan
perkhidrnatan?

6. 	 Nyat ai,an dua kepentingan
tabungan,

K alkulator hd a n ja w:ll1
el i laman wt h l't:rbanklIl
In to dapat. mcmhant u and a
merancang bclanj:nvan

dangan III uclah,

IVww.bilnki ll111 nl'tl.
..om,m} /O·Chl!lp_and_
rtdvlCt"!/(H01_Ll~erul_tt obi
budget calcul.ltor.
php?inlPI't'fl.<l ngfD,=2&

t. ' I

I!I 	 .' . 'iI

BelanJ3vvan perihadi yang cl iscdiakan oleh se5eorang individll
ll111ngkin ierbcza dengan individu yang lain kcrana maliamGll
kcwangan yang hcrhcza. [a juga herganLung kt' pacla Jumlah
pcndapa l:1 n yang dimillki, komilmcn kewangan, dan coral<
perbclanJa.tn seseorang lvlI.salnya, waJaupun Puan ~dal isah dan
Encik Thi 1esh me nerima Jumlah gaJi yang sarna :.elia]! bulan,
kernungki 13 n Puan l'vlalisah mernpenmlukkan simpanan yang
leb ih ban/ ak st'liap hulan herhanding Eneik Thinl'sh.

Conlah !)f'nYfl la hcl:m]::lW<1 11 penbadi :

Belanjawan Peribadi Puan Malisah Bulan Mac 20XX

RM RM
Punca pendapatan
Gaji 8 000
Sewa diterima 1 000
Dividen ASB 600
Jumlah pendapatan 9600

Tolak Potongan wajib
Cukai pendapatan 600
Zakat 300
Caruman KWSP ~
Jumlah potongan wajib 1 780

Jumlah pendapatan bofeh guna 7820

Perbelanjaan
Makanan dan minuman 1000
Ansuran pinjaman perumahan 1500
Ansuran pinjaman kereta 1 100
Belanja mlnyak petro l 400
Perubatan 200
Bayaran premium insurans nyawa 600
Bi l telefon air, dan elektrik 500
Wa ng saku ana k 200
Pelancongan 500
Derma _ 200
Jumlah perbelanjaan 6200

Simpanan/pelaburan
Simpanan 500
Amanah sah am 100
Jumlah simpanan/pelaburan 600

Baki pendapatan 1 020

@yan
gsh

ah

http:perbclanJa.tn
Mengelakkan hutang kerana
indlvldu berbelanla tidak

meleblhl pendapatan.

berbelanla ikut pendapatan dan
tidak membazir serta boros .

,,10: [Jan Penriapallln Indlvlau

3.3 10 Kepentingan Belanjawan Peribadi

Membolehkan individu
mendahulukan perkara Mengelakkan kenaikan harga

penting lerutamanya barang keperluan barang (inflasi) kerana
seperti makanan sebelum membeli penyediaan belanjawan perlbadi
barang kehendak seperti televlsyen . membolehkan individu mengawal

perbelanjaan.

Kepentingan Membantu individu menabung
Belanjawan sebahagian daripada

Peribadi pendapatan unluk tujuan

Mernbantu menyelaraskan
perbelanjaan menglkut

pendapatan , maka tndlvldu akan

kecemasan seperti kemalangan.

1. 	 Perbualan bel'ikut berkaitan dengan amalan berbelanJa dua orang sahabat

Sheila Dah dapat gaJI bulan ni ke 7

Junaidah • Dah. Dapatlah gaji bersih RM2 400. Saya nak beli telefon bimbit baharu berharga
RM 1 900. Jom, nak ikut saya?

Stleila 	 . Dapat gaJ' je beli telefon bilT'1b it baharu 7 Rancanglah perbelanJaan awak, Junaidah.
Ka lau tidak, hujung bulan ndnti pening kepala awak.

(0) 	 Apakah pandangan anda tentang tindakan Junaidah membeli te!efon bimbit baharu?

(b) 	 Mengapakah Sheila menaslhati ra~annya agar merancang per-belanjaan7

2. 	 Murid dlkehendaki menyediakan belanj lwan peribadi untuk keluarga masing-masing dengan
usaha sendir i atau meng9unakan ka kulator belanjawan di laman web Perbankan Info
(h ttp.·//www.bankinginfo.com.my/04_ht:lp _and_advice/040 l _usefuUoo/s/budgecca/cu/ator
php?intPrefLangID=2& ).

1. 	 Belanjawan peribadi ialah angg ran perbelanjaan berdasarkan anggaran 0
pendapatan boleh guna seseoran individu untuk tempoh tertentu.

2. 	 Belanjawan peribadi yang baik harus mempunyal baki.
3. 	 Kepentingan belanjawan peribadl adalah:

(a) Membolehkan indfvidu mend huiukan perkara penting
(b) Membantu individll menabung
(c) Membantu menyelaraskan perbelanjaan menglkut pendapatan
(d) Mengelakkan hutang
(e) Mengelakkan kenaikan harga barang (inflasi)

@yan
gsh

ah
Bab

3.3.'1 Strategi Simpanan
Pcranca np1 n perhelanpan yang berhemJl al ' an mernhanLLl
mcliv idu menabung sebahagian clari pada pendapalannya . Ju mlah
si rnpanan yang clImiliki akan di gunakm untuk pelbagai LUJUJll

sepert i mc ngh, (!dp i \vakl ll kece masan, memheli barang lahan
lama, memb iayai penclidikan . mCTIcapai ci -eita se ria menambah
punea penclapa lan pacta m.lsa akan dalang.

Benkul acla lah pclbagai straiegi si mpal1an :

Ind ividu boleh memi lih untuk menyimpan dalam akaun semas , akaun I,Bank tabungan atau akaun simpanan tetap.

perdagangan Faedah dibayar kepada pemegang akaun tabu gan dan akaun tetap.

Pemegang akaun simpanan tetap dibayar faedah yang lebih tinggi.

4t 	 Menyediakan Akaun Simpanan-i Wa diah, AI-Awfar, dan Deposit

Bertempoh-i (Tawarruq) kepada pelangg n.
 Bank
Bank akan berkongsi keuntunga n dengan pelanggan berdasarkan Islam
perjanJian.

Individu bo leh memilih untuk menyimpan dalam akaun GIRO, akaun
Bank tabungan, akaun simpanan tetap, akalln SEDAR. akaun CHESS at au

Simpanan membeli sijil simpanan premium
Naslonal (BSN) Pemegang akaun menenma pulangan berbentuk faedah atau dividen.

Lembaga
Terbuka kepada semua warganegara Mal ysia beragama Islam.

Tabung Haji
Oibayar bonus dan divlden berdasarkan jumlah simpanan yang dimihki.

(LTH)

AKTIVITI-	 __ . _~ .3.11

1. 	 Perancang kewang an mempunyai pan riangan berbeza tentan g jumlah si mpanan minimum

yang perlu dimiliki oleh seseorang mdivldu. Dapatktl n maklu mat ten ta ng simpanan minimum

yang perlu dimJilk i oleh seseorJng indiv du untuk keperluan masa depan.

@yan
gsh

ah
Unltamanah

8 	 Terdirl daripada unit amanah saham.
Contohnya, Arnanah Saham Nasional (ASN), Amanah Saham Burniputra
(ASB), dan Public Mutual.
Pemegang unit amanah dibayar dividen dan bonus saham.

Indlvldu perlu menjadl ahlf untuk menyimpan dalam sesebuah koperasi.

Contohnya koperasi nelayan, koperasl polis, dan koperasl guru Koperasi

Ahli koperasi dlbayar dividen .

.. 	Indlvidu boleh m nabung dengan membeli polisi insurans nyawa seperti
insurans nyawa endowmen dan insurans nyawa seumu r hidup.
Terdapat dua jenls insurans di Malaysia, iaitu insurans konvensional dan Insurans
insurans takaful. nyawa
Di samping mellndungi pelbagal rislko ya ng mung kin dJhad pi
oleh pemegang po lisi, syarlkat insurans j uga membayar pulangan
berbentuk dividen

Menyediakan kemudahan simpanan Islamik dan konvensional. Syarikat
Contohnya Malaysian Building Society Be had (MBSB). kewangan
Mernbayar pu langan berbentuk faedah alau divlden.

Pembelian bon slrnpanan. Simpanan lain
Pembelian em as

1. 	 Individu boleh menyimpal wang di bank perdagangan, bank Islam,
Bank Simpanan Nasional, L ·mbaga Tabung HaJi, unit amanah, koperasi,
syarikat kewangan dan mernbeli polisi insurans nyawa, bon simpanan
alau emas.

2. 	 Individu perlu menganalisis dan membandingkan pelbagai jenis strategi simpanan
untul< mencapai matlamat kewangan yang telah ditetapkan

@yan
gsh

ah
..... .................... ... ............~..~....•..

Aset da la m pel abur an
mungkin berbentuk aset

j
i

keta ra seperti har anah j
dan logam berharga atau j

kewangan 	 !berbentuk aset
tidak ketara sep rti sirnpanan j
di bank dan saham syarikat. :

'.
", .. ..•. ........ ......... .....-. .. .... .... . .. .... ...... ...

Nilai hartanah di bandar
semakin meningkat kerana

permintaan tanah yang
semakin meningkat dengan

penaworan tanah yang terhad

3.3.12 	 Konsep Risiko dan Pulangan
dalam Pelaburan

Pelaburan

Peb buran yang dibuat oleh seseorang incli vidu dikenal sebagai
pelaburan peribaciJ. Pclaburan penbadi bermaksud komilmen
dana CseJ umlah wang) kcpacla saLU aset aLa l! Iebih ya ng akan
dipegang l ntuk sa LU L mpoh de.ngan harapan aset tersebuL akan
m nghasil kan penclapatan yang Iebih Linggi pacla masa hadapan.

Jenis-jenis Pelaburan

Terdapat t1ljuh .Ienis pelaburan penbadi iailu:

Unit amanahSimpanan di bank

Logam
berharga

Urus niaga pertukaran
asing (FOREX)

Simpanan di Bank

Individu bo leh men impan selullliah wang da lam aka un
si mpanan 'erap yang disediakan 'l kh bank pcrdagangan Pihak
bank men lwarkan kadar raedah tctap kepada pelah ur dcngan
syarat pcl lbur tid al-. ml'n LTeluarkan dana dal am prlgka masa
yang ciitc tJpkan Individu akan mfllcn ma pendapaLan pc-tabman
berbentuk acdah pada akhir tcmpoh pe1aburan.

Hartanah

Pelabman cla lam harlanah termasuk mctnbeli rumah kecliaman.
lot kechi, aLau tanah. Pelabur pnlu mengambil ki[(\ pelbagai
aspe k sepuli keadaan c:korlO mi, kcupayaan mcnpna p nclapatan
pclab uran iaitu sewa, lokcls i sena prospe k hananah pada
masa akan datang. Indwid u akan men erima pendapa tan
petaburan berbentuk sewa dan keuntungan mocbl iallU kcnaibn
nilai hananah.

Saham

SyarikaL rnene rbit kan ~aham Ll nt uk men>!"umpul modaL Indi\lidu
yang rnemheli 'iuham me.nyumbangkan elana kepada syarikaL dan
se bagai ba las n . S)an kal rnenawarkan sebahagian hak pe.millkan
syarikat kcpada pelabur dcngan syarat Lcrtcntu. Inclividu akan
menerima pe.n dapalan pd aburan berbe ntuk d ividen da n
keU nLUng,l n modal iaitu kenaikan nilai saham.

@yan
gsh

ah
Unit Amanah

lndiviclu bolch I1lclabur c1alam skim unit al1l.t11ah yang cliurusbn
okh Syankal Pcngurusan Unil Amanah. ~yarikat pengurusan
ini mengu l1lpul cbna daripada pclabur-pl lahur inclividu dan
mClllpunyai pasukan pclaburan profesional ulllllk melahur semula
dana lerscbul dalam portfolio pelahuran -e.pcni se:kurili clan
sahalll. lndiviclu ab 11 Illene.rima pen apatan pelaburan berbent uk
clivlden dan kC' lllllungan modal iailU kenaikan nilai unll amanah.

Sekuriti Pinjaman

lndiviclu boteh me: lllbe li sckuriLi pinjalllan ) ang dilcrhllkan ll eh
kerajaan alau syarikat sepeni bon. clebentllr dan sekuriLi kerajaan.
Pe m gang c;ekwili rinjaman scbenarnya ial<1h pcmbcri pinpman
manakala pencrbi l sekurili ialah peminpl1l lndiviclu akan rnenerima
penclapalan pelaburan bcrbemuk faedah clan mendapat semula
jumlah poi<ok pin.lamcll1 pacla tarikh malang sekunti

Logam Berharga

l nd iviclu hol eh membe li logam berh arg.l sepcni Jongkong
en1Lls . perak dan platinum sci agai asel pelaburan. ilal Iogam
berharga berganlung pada ketulenan logam d.ll1 keadaan ekonumi
f'elaburan ini mClllpllnyai ri5iko renclah kerana kurang tercledah
kep. cla kelldakstabilan nibi. Pelabur abn menerima keunrungan
modal lailU kcnaikan nilai looam bcrharga le rsebUl.

Urus Niaga Pertukaran Asing (FOREX)

Pelaburan F RE melibalkan pemhelian salll mala wang denganT

menukarkan atau menjual salu mata \,iall g yang lain Misalnya,
mcii viciu. holeh rnemheli mara wang Amel lka (Dotar Ameri ka)
dengan lll cnukarkan mala wang Mala ysia (Ringgi t t 'lab)' ia)
rlata wan,Tyang dibeli boleh dipegan g dan dtjual s mula apabila

llll.ainya mcnin gkat Pclabur akan menerim,J keulllungan modal
[JilL! kenaikan nilai mala wang

·~:~:~,~i::;~~;::·~· ··l

Malaysia melabur dalam :::::::..
logam berharga seperti
emas dan perak, pelaburan
ini adalah dikecualikan

, 	daripada cukal barang dan !
perkhidmatan (GST).

!
1

...... .. .... .. . &0 •••••••••••" • ••• 0-•••••• _ •••••• • •• • •••••• • •• r- .•

Rakyat Malaysia disaran labur dalam emas fizikal

Rakyat Malaysia disaran memperuntukr an 3ntara 5 hingga10 peratus'pelaburan emas
fizikal daripada portfolio pelaburan keseluruhan mereka. Harga emas dijangka akan meningkat
selari dengan perdagangan antarabangsa kerana faktor pertumbuhan ekonomi global yang
tida memberangsangkan telah menyulll lJangkan senti men posltif kepada pasaran emas

(Dipe1:ik daripada: Sinar Hanan, 27 Februari 2016)

Adakah anda bersetuJu dengan saranan di atas 7 Berikan alasan anda.

@yan
gsh

ah
b3

Risiko dalam Pelaburan

.........~.. " ...............~~.~ .......~.....

Perbadanan Insurans Depo it
Malaysia (PI DM) ialah satu
ag nsi kerajaan yang melindungi

. pen deposit dan pemilik sU i I
: takaful dan polisi insurans
l sekiranya sesebuall institusi
: bank atau insurans ail li nya
t. mengalami kegagalal1 .

........., ..................................... .. ..........

.'......~....~_......~... ~.~.~.....J~; .... .

I
f

Simpanan
tetap

Hartanah

Unit
amanah

Sekuri ti
..E.inj a rlla~

Saham
Logam

berharga
FOREX ,

Faedah )(

S wa ./
Dividen ./

Faedah )(

Divider'! ./

./

./
.•...... ......... .. .. .... .. .•...• ••. .. .....

Cont h:

i

I

i

1

J

RisikO pelaburan ialah kernungkman seseorang individU mengalami
sesualu ~~ _ t i da~\paSl i an daripada pe laburan yang clllaku ~<an

Pclab ur Tl1 ungkin nw nghaclapi kcrugian ata u kcunt ungan
elaripada .- Suatu pclahur:U1 Tahap r iko ada lah bc rbcza anLara

jen is pelabura n yang bcr laman sepeni dalam tomoh bcrikuL:
aham f1l cmpun yai I iSlk yang ti nggi ke r:ma l rdedah epada

LUrLln rwik ha1'2,:1 sab.am ') an a- bergan tung kepada pc lbag. i

[",lkl01 .;;cpcrt i PI' > 1<151 s)aril -ul dan kcaclail rl ckonomi
Unit a 1 anab mt:mpun>oi Laha p ri iku y ng rendah ke na
pelaburan d il.d<u kan llleh pasukl1ll pe b buran pro Ccsion ::li dan

rislko tl~lpa l d ih.ongsi an ta r;l r elnbur eland )'(;mg b ill .
Sirnpm tan Lclap dt han k perdagunp,an cli..lnggap Ixbas nstl<o
kCrall <l sc mua sli npan,Hl ba\\'al1 RM2 ')0 000 dipm in oleh
Perhad m e n InsLlrans Dt: pu::.ll ~b i aysw (Pl otv1)
Seku n ll kerala~lll b bas dar ipada n sikn pclahu ran ker;;ma
pc labumn ini lipll1l11 (~leh kera jaan .

Pulangan Pelaburan

Pulangan elaburan ialah keuntungan yang dinlkmatJ oleh pelabur
daripada lktNitl pelaburan yang dllakukan.

Pu lan na n J lUll tTkin hlrhenruk :

Pendapatan peJaburan sepertJ faedah dan sewa

Keuntungan modal iaitu kenaikan nilal aset
pelaburan seperti kenaikan nilai hartanah

PLlrm Prcma mcmbeli 1 000 UnI t sabam _p lk.ll Pennata Bl1had add har~a R 12.00 :>C1..l1l i t Pada
akhir tahun tcrs 'but ~yar i kat Pnmala B rh ld mun bJ) ur d l\'l ckn s~ba 1yak 10 Tn c;eu it k p,1da
sem ua pemegang saham syariha tn) a ['ada whun bertk t r ) ~l Pu' n Prcmu lela h menjual se Hla
saham yang d ipegang apabda harga saham r ' r-scbuL m -'11 mgt 11 kt: R 12.2() 5euni[

P nd p n Keu u
p n Peningkatan

Dividen + nilai saham
RM 100 RM200

(RMO.l 0 x l 000) (RMO.20 x 1 000)

P I
= Jumlah penerimaan

RM300

(RM 100 + RM200)

@yan
gsh

ah

http:Dt:pu::.ll
Hubungan antara Risiko dan Pulangan Pelaburan

Tah ap r is il,c clalam se ua lU pelaburan bcrubah dengan
puhngan pclahuran Lersehlll. Kcbiasaanny.l, ri siko yang Linggi
akan mel , bc1\va pul ngnn yang llnggi rn .tnakala ns iko yan a

rend~ h akan membav\.'(], pubngan yang renclah.

Rajah 3 8 mcnunjukkl11 hllbungan risiko dall pulang, 11 pd aburan
tblam belll uk rajah .

C
ttl...
c:
ttl

"5
a..

Rislko rendah
Pulangan rendah

Rislko llnggl
Pulangan lmgg'

Risiko

.JO~ ($l!!J: • J~I •

Jelaskan hubungan antara

risiko dan pulangan dalam

pelaburan.

Rajah 3.8 	Hubungan an tara risiko pefaburan dengan

pufangan pefaburan

Sebc.lg, i com } , pelat man dalam hart.anall clLkawkan bcnsi ko
rcndah berbanding dengan pe laburan cla am saham ':i )a nktll.
I tal in! cli kaLakan dCITIlk ian kerana harl an h m m r w lyai nilai
,ng SI, bil manabla saham lerdeclah kepaJa lurun naik harga.

j\kan letapi pulangan daripada pembelian saham aclalah lcbih
Li nggl berbanding pelaburan JaJam hal lanah. e- ningkatan
mlai s< ham bolch hcrbku dalam masa singkm disebabkan oleh
faktur-faklor se perti pre~ Lasi syarikat al (l u perubahan poltsi
kerajaan man akala pcn ingkalan nilai hananah aciaLah perlahan
dan hcrantung epada lokasi , prospek masa de pan dan {aktor lain.

1. 	 Pelaburan peribadi bermaksud kornitrnen dana kepada salu aset atau 0
lebih dengan harapan agar aset tersebut menghasilkan pendapatan yang [eblh
linggi pada rna a hadapan.

2. Sentuk pelaburan peribadi terrnasuk simpanan di bank, harlanah, unit amanah, sekuriti
pinjaman, saham, logam berharg J dan FOREX. . I

3. 	 Risiko pelaburan ialah kemungkinan rnenghadapi esualu y I1g lidak pasti pada masa
akan datang. .

4. 	 Pulangan pelaburan ialah ke ntungan yang diterima oleh pelabur dalarn
tempoh pe/aburan

5. 	 Semakin Linggi nSlko, semakin linggi pulangan . Hubungan antara risiko dengan
pulangan adalah positif.

@yan
gsh

ah
:3

3.3.13 	 Perbandingan Tahap Risiko,
Pulangan, dan Kecairan antara
Pelbagai Jenis Pelaburan
Peribadi

.-' ............ ........... ,
; Kecairan rnerujuk kepada
1keupayaan aset untuk dlubah
: menjadi tunai. Contohnya.
l tunai di tangan dan s impanan
; di bank mempunyai k cairan
: yang lebiil t inggi berbanding
l dengan set tetap seperti
, rumah dan bangunan yang
~ memerlllkan masa yang lama
\. 1I1ltlik diub ah menJadi tunai .
~" "' " ~. . . . . . ........ .-..... .. ~......,... ...... ..........

..........~.... ~.................~.~..... ~..~.....\
; "Jangan letakkan semua j

1 Melabur semua wang dalam
: satu jenis p laburan sahaja
. adalah tindakan yang kurang
; biJak kerana, j ika apa-apa
: berlaku atas pelaburan
: tersebut. semua wang yang
~ dilaburkan akan hi lang akibat
1. kerugian .

................. .... .. - .... ... ...... - .. .. .......... .

lndividu ),m g ras iorJ a l aka n rncmb, nclin gj· n uhap ILSiku ,
1 ulangan , da n ke '31r311 anLara pelhagai j ~nis pcbburan unluk
mcng ' nal rasri henwk pelahuran yang .-e\aras de.ngan m aLlamal

kcw' ngant ya. Misaln)'<1, iml1 \. lliu y, ng mgir m ~n dapat p ulang, n
c1alamjanAka rnasa yang ranj ang akan melabur clalam un it
amanah aL.l l l hartanah. [ntll, IJ LI ).111<] Ingin kan pu langan dalam
pngka ma a y:mg singkal akan mcmilih Llt1luk melaljur c1alam
pa. 3ran salLil tTI.

SeLlin IIU , ...C. eorang indiVil.lu p.rlu menp:al11 hil kim sib! dinnya
sarna ada tTIcrupakm scor:ll1 g penghindar nsiko ~ll a u sfo rang
pengamhil ['iSlko SalU kaedah pelah uran yang boleh d igunakan
unt uk mcngufangkan risiko pclaburan lalah tTI cmpelbagai kan
portfoli o Ii ·laburan. Pelabur \vajar melabur dalam pclhaga l jenis
pelaburan 'ang berbaa lln w k en 1imhangi risiko anlara 5< lu

sarna lain I 11 selcrusnya mcngurangkan risiko dalam ponl'olio
peLaburan keseluruhan .

Jadual l Id mcnunju kkan perbanclingan anlara pclbag< i I n is
pelaburan peribadi

Jadual 3.10 Perbandingan pelbagai jems peJaburon peribadi

Bebas risiko

Sekunti kerajaan Sebas risi ko

Unit amanah

Hartanah

Logam berharga

Sa ham syarikat

Urus nlaga pertukaran asing (FOREX)

Rendah

Rendah

Sederhana

Tinggi

nnggi

Tahap pulangan ...
Rendah Tmggl

Rendah Sederhana

Rendah Tinggi

Rendah Rendah

nnggi Rendah

Tinggl Sederhana

TInggi Tmggi

@yan
gsh

ah

http:indiVil.lu
3.3.13

1. Maklumat di bawah berka itan

Enc.ik Abdul AzIZ menerlrna
wan g persa raan darl pada
sya r ika t nya sebanya k
RM500 00 . Bellau telah
memb Ii sebuah bangunan
dl Ipoh. Perak dan menerima
SE'wa bulanan sebanya ~

RM3 OOOsebulan.

dengan akt iviti pelabu ran dua orang individu

Encik Mo ar menerima wang persaraan danpada syarikatnya
sebanyak RMSOO 000. Bellau telah menyimpan RM 100 000
dalam a 'lun simpanan tetap dl sebuah bank perdagangan
dengan adar fdedah 4% setahun . Bellau Juga membeli
unit amanah saham bernllai RM100 000. Encik Mohan juga
memillki aham Syarika1 MBA bernilal RMSO 000. Bakinya
digunaka untuk membeli sebual, pangsapuri kos sederhana
di Shah A am dan menerima sewa sebanyak R.M I 000 sebulan

(a) 	 Jelaskan tahap risiko pelaburan unluk dua lridividu di atas.

(b) 	 Pada pandangan anda, siapakah m~rLJ pakan pelabur yang bijaU Beri justifikasi anda.

2. 	 Data di bawah merupakan kadar tabung n negar kasar Malaysia dari tahun 1995 hingga 2015 .

Kadartabungan KadartabunganT h una negara kasar (%)

1995 37.9 2006 38.9
1996 4 1.1 2007 3 7.9
1997 40.8 2008 37.6
1998 41.1 2009 34.0
1999 38.6 2010 3 35
2000 36.5 20 11 34.1
2001 34 .0 2012 30.9
2002 32.5 2013 29.4

2003 35.2 201 4 29.3
2004 34.9 2015 28.8
2005 36.2

negara kasar (%)

(Sumber: https. IIW'NW.quandl.com)

(a) 	 Lukis sebuah graf garis yang mewdkili arah allran kadar tabungan negara kasa r Malaysia
untuk tempoh berkenaan

(b) Jelaskan faktor-faktor yang mung"m mempengaruhi kadar tabungan nega ra kita.
(c) 	 Kumpulkan mak lumat t ntang kcJdar tabungan negara-negara ASEAN dalam tempoh

tersebut dan berikan kesimpulan dnda.
(d) 	 Apakah kesannya kepada ekonor 'l i negara j lka f'vlalaysia mempunya i kadar tabungan

yang tin ggi i

1. 	 Sekuriti kerajaan dan simpanan t tap mempunyal nsiko yang paling rendah,
maka pulangannya juga rendah. .

2. 	 Pelaburan dalam saham syarlkat dan pertukaran aSlng mempunyai risiko yang
tinggi, maka pulangannya juga tinggi.

3. 	 5impanan letap, .amanah saham, dan pertukaran asing mempunyai tahap kecairan
yang tinggi ialtu amat mudah dltukarkan kepada wang tunai apabila diperlukan.

@yan
gsh

ah

http:https.IIW'NW.quandl.com
~

. Peta Konsep '

@yan
gsh

ah
,..-

Penggunaan Pendapatan Boleh Guna

• Kon~ep plindapatan boleh gunil

• Jenis potongan wajib

Keperiuan dan kehendak

• Penggunaan pendapatan bcleh guna

• FaktCl yang mempengaruh ccrak pernelanJaan pengguna

• Kaedah pembayaran tunal dan kTedil

• Konsep belanJawan peribadl C

• Kep nllng n belanJdwan peribadl

• 	Strategl simpanan
~---------------------

• 	 Konsep rlS ko dan pulangan pelah ran

• Perbandtngan pelaburan penbadt

a Prlnsip Perbankan Islam b Kaltan Kerjaya dengan Mat mat
Pendapatan Indlvldu

Takjiri Mudharabah

Wang dan Bank

• 	Fungsi wang

• 	Fungsl bank pusat

• 	Fungsi bank
pemagangan

• 	 PrinslP perbankan
Islam a

---~----

Pendapatan Indiyidu

• 	Jems pekerjaan mengtkut
sektor ekonoml

• 	 Kepentlngan se iap sektDr
dart segl pekerJaan

• 	 Faktor pemilihan
pekerjaan

• 	Jenis pendapatan indtvidu

• 	 Kaltan kerjaya denga"
mallamat pendapatan

indivldu b

c Penyedlaan Belanjawan Perlbadl

langkah

punca
pendapatan dan

Menglmbangi
Menyusun langkah anggaran

perbelanjaan Menyediakan pendapatan
mengikut boleh Quna8elanjawan potongan wajib keutamaan dan perbelanjaan

Perlbadi

@yan
gsh

ah
Bab3

[?' elepas mempelajari bab ini, anua dapdl:

3.1 Wang dan Bank

8
D M jelaskan fung i w ng

Menjela Itan fungsi bank pusal

M nj laskan fungsi bank perdagan 'an

3.2 Pendapatan lndivtdu

D Mengklas ifikasi jenis pekerjaan menglkut sektor

6
o MenJelaskan kepenlingan setiap ektor ekonomi dari segi pekerjaan

Meng nal pasti faktar pemilihan pekerjaan

M nJel' kan jenis-jenis pendapatan inclividlI
n Menganali is kaitan antara pelbagaj keljaya dengan maUamat pendapatan indivldu

3.3 Penggunaan Pendapalan lndivtdu

5

D Menjelaskan konsep pendapalan baleh guna

D Mengenal pasti pelbagai jenis pnt nga/l waji b

C Menlelaska perb zaan antara k perlu.lll deng n keh ndak

Menjelaskan penggunaan pendapatall i Idivid l1

El
Menjelaska.n fak or yang mem, engarul i corak p rbelanjaan engguna

Mengenal pasti kelebihan Lla kekurangan ka dah pembayaran tunai dan kredi t

Mel'lghuraikan !itur ekonorn i dalam peHlbeJian kredil

C M nerangkan konsep belanjawan per ibaci l, meny dia dan menjelaskan kepenti ugan a

L Mengenal pasli {Ian membanding strat ·gi sirnpanan

Menerangkan k nsep rislko dan pulan an daiam pelaburan o Membandingkan pelbagai jenis pelaburan pen lJadi daripada tahap rlsiko. pulangan. da kecairan

--- lIffij,i t:iin IITlJ CI nIt.. ..........•...•.....•..... ..........•..•
 .~

3.1 Wang dan Bank
• Bit ~ P IJ I).:., I\~an (Colnllle rcial ba ll !? )
• B,mk pu".11 (C~nl ral bal1l~)

• P nJ,IIl.lI.m I'" h. {II (PnSOI1Ui l llcomc)

• PiIlIIOl. 1 (BUlTUWill,V
• ... I ' 11 (Dtposlt)

3,2 Pendapatan Individu
• R} r \ in J h 11 (Trallifl' r !'UJIllf'I1/)

• Dh i, I (D;vid(' 11(l)
• r cd tI (In/ere [)
• I a·J I 11ll!"1 ~"I (Fringe benefit)
• "lllnT dH 110 i (EwllOini - Sf' lUI)

• ''Il' I (Rent)

• l n un 1 (FrujiO
• l P h (Wuge)
• l p. f} I l .. r (Reeil wage)

3.3 Pcnggunaan Pendapalan Lndividu
•

·

·

•
• K P rlll,11l (Nl't'ds)
• Pel hm \I (['1I't'QI11CIl c)

• P :m. :U.I (.vlw f/cling)
• P 11 1.11' nl h l (D L,posoh/c income)
• Pub ,..111 (Rt'/w n)
• Ri iku (RJsh)

• Tabung.l 1 (SavlIlg)

@yan
gsh

ah
,..

-

Latihan Sumatif •

~ alan Obje tit

Arahan: Tiap-tiap soalan diikuti oleh empat jowapon pilihan. Pilih satu jawapan yang paling tepat.

L. 	 Cik fuliana membeli satu set perabot kayu
di Kedai Perabol lndah b rharga RM2 no
dengan bayaran bulanan sebanyak RM160.
Apakah fung i wang dalam urus niaga
di at s?
A Ala t ukuIan nil i, al· t simpanan nilai ,

dan aJat perantaraan pertukaran
B Al t simpanan nilai, alat perantaraan

pertukaran, dan alat bayaran tertunda
C Alal bayaran tertu da, alat ukuran

nilai, dan alat perant raan perhtkaran
D Alat perantaraan pertukaran , alat

bayaran tertunda, (lat irnpanan nHai,

dan alat u\...'1.lran niJai

2. 	 Rajah di bawah berkaitan dengan strategi
Bank egara Malays ia untuk menj aga
kestabilan nilai ringgit.

Mema tikan
andaran min imum

mencukupi
Langbh
menjaga /

kestabilan X-----.1

nilai Ringgit

Malar 'ia

Apakah X?

A Mengawal infla i

B Menaikkan adar faedah
C M nga a l al i ran m a uk mata

wang as ing
D Mengu rangkan jum lah wang dalam

eko nomi

3. 	 Ma kluma t be rikut berkaitan dengan
sejen i kemudahan pembayaran bank
perdagangan .

oncik Jonathan meminta pihak Bank
Cemerlan Berhad membayar ansuran
pinlaman peru mahan pada 25 hari
bulan setiap bulan kepada Bank Setia
Berha .

Apa kah jenis kem udahan pe mbayaran
ter ebut?
A Draf bank
B Debit l.nngsung
C Pindahan h ed it
D Perintah sedia ad,

4. 	 Rajah d i bawah berkaitan de ngan satu
kemudahan perbankan.

/ 'b www.l ayar.com.my

Perbankan Internet Internet Banking

Mengapakah kemudah n di ata emakin
popular daJam kaJallgan pengguna?
I Kurang menggunakan kertas
IT Jimat mas dan mudah digunakan
III Tidak ter takluk kepada waktu urus

niaga bank
IV 	Tidak tertakluk kepada kawalan Bank

Negai'a M laysia i

A I dan II
B rdanrV
C II dan III
D III dan IV

@yan
gsh

ah
3

5. 	 A nta ra yang beri ku t, yang m anakah
m erup akan faedah a mpinga n un t W<.
sesuatu pekerjaan?
I M inat

U Bonus
1I1 Sub idi makanan

IV Suasana tem pat ke rja
A 1 dan II C II dan III
B I an IV D III dan TV

6. 	 Ke n ikan h rga p u rata baran g aka n

menyebabkan
A kuasa beli menln gkat
B upah benar m enllrLl n

C labungan m eningkat
D perbelanjaan penggn naan menurun

7. 	 M aki um at berik u t be rka itan deng..ln
sejenis p ndapatan.

Kera)aa n m embayar BR IM kepad..l
individu yang m enerima p end apata 1

kurang daripad a RMl 500 sehlllan,

Jenis pendapatan di atas merupakan
A bayaran pi nd han
B pendapatan prod llkli
C pe ndapa t< n yang boleb dikenakan

e ll 	 ai pendapalan
D 	 pendapatan yang diterima oIeh indi 'du

yang m emberi sumbangan d alam
proses pengeluaran

8. 	 Enei k Hamzah seor og p em ain b la
sepak p ro fes ional. Beli u m ne r ima
elaun bulanan RM3 500 d an be1iau j ga
membll a sebuah pusa t latilian bola sepak

d i Johor.

Kena.l pa Ii jen i pendapatan ang dlterima
oleh Encik Hamzah .

I Vpah
II Sewa
III Faedah

IV Untung
A I dan II C II dan III
B I dan IV D m dan TV

9. 	 Berikut adalah makl W11at pendapatan dan
potongan wajib Puan Kalsom lU1tuk tuhun
tertentu.

Butiran

Gaji selahu n 50 000

Dividen ASB 1 000

Pembcrian anak 16 00

Caruman PERKESO 400
Cukai pendapatan 300

Zakat 100

Berapakah pendapalan baleh guna untuk
Puan Kalsom, 'ik3 kadar caruman KW P
untuk pekerja ialah 11 %?
A RM62200 C RM44700
B RM44 200 D RM60 7 0

10. 	 Apakah kelebihan mem bel i secara tunai?
A Hutang lapuk tidak berlaku
B Melindungi d iri daripada in fla i
C Dupat mem beI.i barang m ewah yang

mahal
D Menikmat i bayaran ansuran buJanan

yang rendah

ll . 	 Anlara yang berikut, yang manakah
kesan yang dihadapi aJeh individu yang

merancang perbdanjaan nya?
1 Pinjaman berkurang

U Tabungan meningkal
1fT Kepua an individu menw-un

IV Pendapalan boleh gun a meni ngkat
A I dan II C II dan III
B I dan rv D TIl dan IV

12. 	 Pelabur, jalah aktiviti
A mengambil fisiko
B memberi hak pengg unaa n m od al

1epad;.l orang lain
C menangguhkan pe nggu naan wng

pada masa in i
D 	 menamba h tok moda l u nt uk

mendapat keu ntungan p ada m a a
hadapa.n

@yan
gsh

ah
mSoalan Esei

Arahan: /awab soo/an-soolon yong berikut.

1. (a) JeJa,kan empal fung i wang.

(b) 	 Tela kan kemudahan pembayar n banle perdagangan. yang boleh mengurangkan
penggunaan tunai dalam ekonomi.

2. 	 (a) Berikul adalah logo sebum institusi kewangan di Malaysia.

~
Bagaimanakah aktiviti bank perdagangan dipengaruhi oleh institllsi kewangan di atas?

(b) 	 Bandingkan upah dengan unLung.

3. (a) Perbualan berikut berkaitan deng.ill kemudahan pinjaman bank perdagangan.
----------------~,

lldak perlulah mohon pinjaman. \1

Puan, saya ingin memohon pinjaman Encik Halim boleh menggunakan
sebanyak RM25 000. Saya kekurangan '. kemudahan overdraf~

tunai untuk beli bahan mentah.

Mengapakab pegawat bank O1cnaslhati Enclk Halim menggunakan kemudahan ovcrdraf?
Beri hujah anda.

(b) 	 (i) Huraikan tiga sektor ekonomi dalilm pekerjaan.
(ii) 	 Beriku t adalah iklan jawatan ko ong ebuah yarikal.

K mi telah menerujui k PI rl ~ erab t i\ ala' i ke ~elllnth dunia. Seja;ar dcngan
matJaOlat me-nambahkan kr uaran. kafl11 mgin I11cmpclawa war~al1egara Malaysia
yang berkel.l) akan ullluk l11el11enUIll kek Isongan ilwatan berikut.

PE GUR S 1 EN E1 UARAN

Herllnlur anlara _ 0 - .0 tahun

Ih:rtuga. di Per k

Slain faktor upah, jela kan tiga faktor lain yang perlu dipertimbangkan sebelum
memohon pekerjaan di atas.

@yan
gsh

ah
8il

4. 	 (a) Mengapakab pendapatan boleh guna lebih rendah dari pada pend patan bulanan
individu?

(b) Berikut adalah aktiviti ekonomi.

Encik 'ega meoyimpan Rlvf 10 (Jon
lam
dalam

Akaun l\ludharabah di Bank

Bandingkan dua al... i vit i ekonomi di atas.

Syarikat Pengangkutan LaJu Berhao
membeli tiga buah lori baharu

5. Maklwnal berikut tentang pendapatan. pelepa. an cukai, dan p tongan wajlb Encik Zakaria
dalam tempoh setahun.

Gaji etahun
Pemberian amlk
Jumlah pelepa. n cukai
Zakat
PLRKES
KWSP

Berikul adalah kadar cukai pendap' tan yang dlkenakan:

Banjaran pendapatan
bercukai

0- 2 500

2501 - 5 000

5 001 - 10 00

10 001 - 20 000

20 001 - 35 000

35 001 - 50 000

50 001 - 70 000

Hjtung:

... . .. ~ Kadar %

2500 P rtama a

2 500 berikutnya

5 000 perlama
5 000 berlkutnya 3

, a 000 pertama
10 000 b rikutnya 3

20 000 p"rtama
15 000 b rikutnya 7

35 000 perta ma
15 000 b rikutnya 12

50 000 p .Itama
20 000 b ...rlkutnya 19

(a) Pendapatan boleh dikenakan cuk. i
(b) Cukai pend patan yang peflu dib yar
(c) Pendap tan boleh guna

RM

60 (JOO
8000

24000
-lOO
750

11%

Cukai {RM}

a

25

25
150

175
300

475
1 050

1 525
1 800

3325
; 3 800

@yan
gsh

ah
6. (a) Maklumat berikut berkaitan deng.lO aktivitl pelabu ran.

EncIk lamal telah menggunukan RM600 000 untuk membeJi sebuah kondominium
di Iwala Lumpur ebagai pelaburan.

0) 	 Apakah jenis pelaburan yang dilaJ...-ukan oleh Encik ramal?
(ii) Huraikan aspek kecairan, r isiko, dan pulangan untuk pelaburan di atas.

(b) 	 Kerajaan telah mengua tkuasakan peraturan penjualan rWl1uh berharga sehi n gga

Rlv1300 000 terhad kepaJa pembeli rumah pertama sahaja.
( i) 	 Mengapakah kerajaan menguatkuasakan peraturan tersebut?
(ii) 	 Jela kan ke an peraturan ter ~but kepada

• industrj harlanah
• pelabur

7. 	 Maklumat ill bawah menunjukkan pendapatan, perbelanjaan, dan potongan wajib eorang
individu bagi bulan tertentu.

Butiran RM
Ga]i 4 000
Zakat 100
DivLden ASN 600
Caruman K\ VSP 440
Pampa an in 'urans nyawa 12000
hlaull pelJalanan 400
Makanan 800
ell kai pendapatan 45
Ansman kereta I 100
Pelbagai bi! utiliU 6()O

ewa rumab 900
Caruman PERKf 50
Premium in. ura ' nyawa 150

H ilu ng:
(a ) 	 Bayaran plndahan Cd) Perbelanjaan penggun an
(b) 	 Potongan wajib (e) Tabungan
(c) 	 Pendapatan boleh guna

8. 	 (a) Berikut adalah suatu pengtunuma n kerajaan .

Kerajaan mengumllmkan pengurangan pOL ngall caruman ,KlImpul n Wang
Simpanan Pekerja (KWSP) ba Jj pekerja sebanyak tiga peratus mulai Mac 20.16
sehingga Disember 2017.

(i ) 	 Mengapakah kerajaao mengambiJ tindakan ill alas?
(ii) Mengapakah sesetengah indlviJu tidak beretuju dcngan cadangan d i ata ?

(b) 	 Jelaskan tiga faktor yang mempengaruhi corak perbelanJaan pengguna.

@yan
gsh

ah
B~n3

Salleh yang merupokan eorcmg cacat enJengoxon teIoh bekerj sebago! seorang jumkimpal
df sebuah kiIang fKS yang membuot binyka l be i di Kepong, Kua la Lu mpur seteIaI tamat
per ekola l1an di SekoIob Menengah Pendidlkan Kha<; dan juga Sekolab Vokasional di Setapak,
Kuala Lumpur. Setelah bekerja selama 12 tahun, Salleh lerpak a pulang ke Jerantut, Pahang unt1tk
mengambU alib peranannya sebagai ketua keluarga setelah Ibunya meninggaJ dunla akiba t penyakit
borah. Reliau mempunyOl adik-beradik serumai lima orang. Pada peringkat pe rmulclll l1, Sail h
telah bekerja sebl1gai penoreh getah selamaetahun. Dlsebabkan pendapatan , ang rendah, Satleh
telah bekerja d. sebuah ki lang membuat perabot rotan di Jercmtut elama dua tahw1.

Sebagal pekerja yang komited dan ra jin, Sail 11 berjaya memperoleh pengalaman yang Iuas berkaitan
dengan aktiviti pengeluaran pembot rotcm. Pemilik kilongnya Encik Chong telah mencadangkan agar
Salleh rnembuka kilongny ·endiri. Salieh b rsetuju dengon codongon Encik Chong dan membuku
sebuah kilang perabot rotan sendiri. Be!iau teloh membuka sebuah kllang perabot rotan dengan
numa Salleh En terpri e dan meng9wlOkan rumah arwah ibunya seboga.i Iokas i ki la ng dengon
banluan kewangan sebanyak RMIO 000 yang disumbangkon oleh TabaLan Keba jikcln Ma yarakat.
Pada peringkat permulaan beliau telah menggajikan tiga orang pekeTju dan menggunakan duo buuh
mesin terpakOl dan herjaya menghostl kan 1 000 rotan kerusi setlap bulan.

Disehabkan permintaan yang semakin meningkat, beliau tt:! luh menyewa sebuah lot ki lang di bandar
Jerantut untuk membuko sebuaJ1 kiIang yon J lebih besor. Beliau telah mencagark n tanah QIWah
ibunya umuk mendapatkan pinjomon bank sebanyak RM500 000. Beliau juga te.l h rnenggunakan
kemudahan Bank [slum untuk membeli stok rotan bemila.i RMIOO 000 erta pembell n duo buah
mesin dari Taiwan bemi l.ai RM 16 000. USdha giglh Salleh teJah membawa kejayaan an kin i
syarlkat b~liau merupakan pengeJuar perabot ulamu negen Puhang dengon nilai ke1uaran sebanyak
RM60 juta setahun.

Encik Sa lleh berpendopat, kesusahan hidup yang dilaluinya pada zaman persekolohan telah mendidik
beliau tentang penlingnya perancangun kewangan dalam kehidupan S8 eorang . Menurut belic.lU,
setiap ringgit yang diperoleh dartpado pemiagaan akan digunakan dengan cerma t a gar membawa
pulang n yang m madai. Encik Sulleh telah melabur sebahagian daripadtl keu.ntu ngan perniagaan
dalorn bldung hortonoh don kin i mem!lik i ~t!buah ladong awit eJuas 800 bektar serta 20 h ktm
tanah di bandar Jerantut ang akan c:limajukon sebagai kawa 'an perumaban .

Sebagui seorong OKU, Salleh tidak perneh b 'rasa k~cewa clengoD kemcatcm yang d alorol , malah
iu telah mendoronc be.liau bemsaha 1ebih glgih untuk herjaya dolam kehidupunnya, Beliuu juga
menggajikan romai OKU dLllarn perniagaannya dan telch memenongi peJbagal otlugemh atas
!;umbangan beliou kepad masyarakat OKU dun juga atas sumbangan beliau mempromo~ikan

produk kraf ton on Maillysia.

Berdasarkan kes di atas, jawab soalan berikul.

(a) lela kan e tor ekonomt yang di 'erlai 01 h Encik Salkh pada peringkal permulaan .

(b) Adakah anda bersetuJu Jengan tind'lk.m Encik alleh memulakan pernJagaan sendiri? eri
ala. an anda.

(c) Jekl. kan ir i· in penbadi 'ang di l11 ilikJ oleh Encl k Salleh yailg membokhkan beliau berjaya

dalam ernlagaannya.

(d ) AJakah En ik Sall h seorang pelabur yang blitlk? Beri alasan anda.

(e) Terangkan jeni kemuda an pinjaman y.mg digunakan oleh Endk Salle

( f) Huraikan prinsip erbankan I lam cialam kes di atas.

(g) Mengap kah bukan semua u ahawan akan berjaya dalum pern iagaun yang dlceburinya?

@yan
gsh

ah

http:belic.lU

http:bemil.ai
Wang Ban d n Pond ~tan Inlllvdu

Praktis

Arahan: Lengkapkan peta pemikiran di bowah.

1. Bandingkan bank perdagangan dengan bank pusat.

2. 	 Lengkapkan peta pokok tentang pengelasan jenis pendapatan individu.

Jenis Pendapatan Individu
I

Upah
--r

GanJaran kepada

Pendapatan tidak
Pendapatan produktif

produktif

Pendapatan yang

DividenSewa diterima tanpa
I--r-

Gan jaran kepada Ganjaran kepada

Contoh: Faed h 	 Un tung
~ -r-

Ganjaran kepada Ganjaran kepada

@yan
gsh

ah
- -- - -

• Ilng).:u liJlu, k ' lils rkonomi tingkillan -1- lelah mengailaJ.;an lawatan ke l' ilang Ke.repe.k .\1 yang leTI tak
III \\( r ,ajah. 1I.lclaka. Tuluan I...... atan ini dla lakarl adalah unluk JlwmJ'dahkan kepada muriu-mudd
bagaimana Sl'Sllattl produk iha!ialkan daripad. hahan mentah \ehingga barang iap. Lawatan ini telah
tlj ertai oleh ]0 orang lllurid dan dilringi o leh dua lifU pcniJsihal, Cikgu im dan .lkgu Acsya h.

Ketib n kami tdah tii ambut me r' oleh 1" yd ia kjlang, [' n ik Rdi1im Endk R h iDl m mberi
p n rangi!l1 k pada kami t 'rllang ~ct1ap prose\ untuk mer1gha~ilkan kerep k ulli. Kam i Il' la h berpe luang
untuk melihat pr 5es pengeluaran daripada p rmulaan ~l'hlngga pembungku an kerepek.

Herlkut aual h gamba[ pro~E'-~ pen '('Iuaran kerlp ubi .

Ubi kayu dipoton
nipis dengan mesln
penghiriS. dlbdsuh

bersih dan dltoskarl

Sebl'lum h 'redar, kami lclall lih idangi kerepel ul, i yang ('r1e1k .trl ran~ul ~erta J a al me mhel i kcrepek
yang baru slap dibungku · dengal barga yang Icblh murah daripada harga pasarao. I awa ta ll pada ka li
ini t lah O1el1lalltaatkan scmua ll1urid . '

,clepa· mempcla lari bab ini , I-.t::na l pasti input input dan kos yang tedjb t d.lI , m pengelu r:ln kcrepek
ubi dan Ladilngkan strategi yang dapat meningkalkan kClInlunga n p ·ngcluar.

- - - ----=-~

@yan
gsh

ah
Pengeluaran ialal satu pr tram lonna I input kcpaJa output. Pcrhelanjaan yang
dl ayar oleh se"ebuah fim1a unLUk pl.:ng.;un,lCln input dipanggil ku p'ngeluuran.
SenMkm tmggi ko ·. etn:lkin en Ih untull!! /irma . Olch itu, pCD!!duLlr perlll mt:milih
kombinLlsl input) lInc paling l ekap d Ilam p ngeluarannya. Pcngeluaran bl'rkait rapal
Jen); n produklivil i dan eksft:rnuLili .

Kata Kunci:
• Firma
• Input
• Fungsl pengelua'ran
• Kos pengeluaran

'." Has!!
" Untung

Standard Kandungan: " Produktlvltl
4 1 Konsep Pengeluaran. Kos dan Hasll • Eksternalltl
42 Produktivlll dan Ekstemalitl

@yan
gsh

ah
Ba 4

4 .1 	 onsep Pengeluaran, Ko , dan
Hasil

Apa maksud pengeluaran 7
Apakah fungsi pengeluaran Jangka pendek;'
Apakah perbelanjaan yang ditanggung oleh pengeluar dalam
mengel uarkan barang d~ln perkhidmatan?
Bagaimana jumlah hasil dan untung fir'ma dapat dikira 7

Bagaimana menentukan s buah firma mencapai tahap
pengel u ran yang paling cekap?
Bagaimana pengeluaran f irma me\NuJud kan eksternaliti7

SEP LALU

8anyak Perusahaan Kedl dan Sederhana 8erjaya dalam
Perusahaan Kraf Tangan
Syarikat Auf Enter'prise, sebuah kilang rT'engeluarka n
prodllk rotan telah ditubuhkan oleh Enci Abu Halim
pada tahun 1990. Kilang Ini pada mulanya beroperasi di
sebuah beng kel kecil di belakang rumah ked aman sendiri
denga n mengeillar an secara kecil-kecilan produk yang
ber"asa skarr rotan. Setelah produk mendapat samblltan di
pasaran barulah perniagaan in i dibesarkan lagi dengan
membeli peralatan dan bangunan ilang. Dalam memenllh i
permintaan dan kos pengeillaran yang semakln meningkat,
Enci k Abu Halim telah mencari inisiatif dalam menangani
masalah tersebut dengan menyertai pameran jllalan kraf
untuk mempromosikan prodllk rotannya. Ramai orang menganggap perusahaan kraf ta ngan
t idak mendatangkan keuntungan yang banyak sebab permintaan produk kraf tradisional semakin
menurun . Namun mengi kut Encik Abu Halr m, kalau pan dai memilih bahan mentah pada kos
yang rendah, mempelbagaikan reka ciptanya, serta merrcari pasaran yang lebih luas, mendapat
ke llntungan yang tlnggi darlpada perusahaan ini bllkan mllstahil

Pengeluaran melibatkan input dan koso Inpu terdlrr danpada nput berubah dan Input
letap. Bayaran ter had p mput adalah ko 'ang ter libat dim pengeluaran Setlap
pengusal18 akan cuba rnenCdri komhmasl r.put yang paling ce ap supaya kos . " I

pengeluaran uapat dlmrnlrllumkan dan untung ma 51mum dapat dicupal .

4.1.1 Pengeluaran 	 ..

Di dalam Bab 2 , kiLa Lelah mempelaj ari renawaran barang
dilakukan oLeh fi rma . Dalam bab tni kita akan mempelajari
bagaimana firma menggunakan input aLau faklor rengeluaran
untuk menl2;eluarkan barang dan pcrkhidmaLan.

@yan
gsh

ah
Pen ellJaran

Firma

Firma ialah unit ekonomi yang produktif sam; ada organisasl atau unit pengeluaran yang merancang
dan menggabungkan faktor pengeluaran yang terhad untuk menghasi lkan barang dan perkhidmatan.

Objektif firma swasta ®
• Memaksimumkan

keuntungan
• Memaksimumkan Jualan

• Swasta
• Awam

• Pembekal barang
dan perkhidmatan

• Pengguna faktor
pengel uaran

• Keel! (milikan lunggal)
• Besar (syarlkat berhad)

Rajah 4.1 Konsep firma

h rma (('rdiri clan pad.1 . lontohnya
milikan tung.gal , perkongsi m atau sya r kat hcrhad. .... ~ .........."" .............-" ..~
~ Irma merangkumi se mua fi rma J an hrm <l Gabungan semua firm a yang
Ohj hif hrma . \Va_La iJ lah m~n l.: apa ; mengeluarkan keluaran yang

; sama Bt u hampir sama dan 	 l hj 'ktlf rirm,
. akan membentul, industri.

dwum iatah dan Contohnya IIldustri kereta
terdiri daripada semlla firma

Firma b rpcranan m kereta yang terdapat di

k pa 1a lsi rLlDl 3h lal l! 	 negara ini seperti Proton:
Perodua. dan DRB-HICOM.rnemperoleh pendapatan _ .... ... ....... ...... "....... ....... ,./

Firma memi11la faktor pengduaran da rrpada lsi rumah_

@yan
gsh

ah
Pengeluaran

Penge lua an ial ah sua tu proses yang rnenggabungkan faktor
penge luan n sepertl buruh. tanah. modal. dan usahawan untuk
l11enghasilKan barang dan perkl1ldl11atan.

Pengc lua -an barang diln perkh idmalan hcn uj uan ill mcnuhi
kepe rl uan dan kehc dilk pcn ma.Input
Pcngc ua ran juga clapal dll<1 krin'(.I n s>hagi.\ i suaLU proses
III n~ub.,h beiliu p Lip tl lllllpll .

C ntohnya, bat, fig pokok d iJadikan kcpil1gan byu dan
kem uJidll dip ro. es UntUK m enj ad i pera hc t kayu yang
melibal kan lambahan nilai dnbm proses pI:' ge luaran output.

OUlput

Rajah 4.2 Proses penge/uaran perabot kayu

Input

Input lalal faktol pengeluaran yang digunakan dalam pr ses
pengeluar. n untuk menghasilkan barang da perkhldmatan.

lnpUl yang di guoakan (L lam prtu.-: s pen elua ran bolch
dibahagikall kepaJ~1 clua j 11.is, iai lLl

Input berubah Input tetap
Input yang kuantitinya tetap pad a sebarang Input yang kuantlt inya berubah mengikut
tingkat output. tingkat output.
In l bermaksud apab i la tingkat output Apabila t ingkat output bertambah, kuantiti
meningkat atau menurun, kuantlt i Input input berubah yang dlgunakan akan
tetap yang digunakan ada lah tetap. bertambah dan sebaliknya.
Pada tingkat output sifar, masih wujud Pada tingkat output sifar, t idak wujud
input tetap_ input berubah,
Input tetap hanya berlaku dalam jangka Input berubah wuju dalam jangka l11asa
masa pendek. pendek dan jangka ma5a panjang.
Contoh: mesin dan loji, bangunan kilang, Contoh: bahan mentah dan buruh.
dan ranah.

@yan
gsh

ah

http:dll<1krin'(.In
,.

KombinaSI antara input tetap clan input be rubah dalam proses
p .nge luaran clapat di tunjukkan dalam JaclLul 4. 1 yang berikul:

Jadual 4.1 	 Penggunaan input tetap dan input berubah
da/am penge/uaron pokaian

.' Input berubah
Buruh

(orang)

o 6 o
500 6 6

1 000 6 10
2 500 6 16

Berclasarkan Jadual 41 , inp lll tetap yal g digunakan daJ m
p nge luaran pakaian 1 Jah mesi n jah it manaka la input
berubah ialah buruh

icbpati pada LingkaL output sifar, mpilL teta p wujud , iaItu
f, un it me, in tetapi tLada input herubah (buruh) digunakan.
Apabib Lingbt ou tpu t paka ian m en ingkat kepada
500 hclai, kuanLiLi input t tap masih tldak berubah tetapi
lIlput berubah telah meningkat menpcli 6 orang buruh.
Apabila tingkat oUlput pakaian tents meningkat kepacla
I 000 h lai dan 2 5 0 hc lai, kuanli ll input L tap masih
tidak bcrubah t tapi mput bcrubah tela , men i.ngkat menpdi
10 orano huruh dan 16 orang buruh.
Kes impulannya, apabila tingkal out put, tai tu pakaian
se maktn mcningkal, kuantiti input Ie-lap (mc5in jahlt)
yang digunaka n tida k herubah. Sebali knya kuantlti input
b ' rubah akan rneningkal mengikut perlambahan dalam
Lingkat out put.

Output

Outpu t ialah barang atau perkhidmatan yaJ"lg dihasllkan dalam
proses pengeluaran,

Outp ut juga clikenal sebagai It r, 11 . () utput balch lt rdin
claripada barang pcran ta ra ,ll1 mall baran :!. akh ir
Pn l\1g I' I 11 ! adalah harang ya 1 <1 akan dlCTunakan
dalam proses p 'n"eiuarcll1 seLerusnya. CoO[ohnya tepun~ )~m
dihasi lkan olch scbnah firma digunakal l oleh kilang biskm
untuk membuat bisk uL
D, ,llIll .,"h..· ialah barang siap yan bole h digunakan l("[US

oleh pen guna untul, mencapai kepll<1 annya. tvlisaJnya
da lam conroh di atas, biskut adalah barang akhir

,",0 ~@m' J~! •
Output Output

J,

1 Pengeluar
J,

Pengguna Pengguna

Barang Barang

Contoh Contoh

.---'-'--- ._-
I / '._---, •
I• ----=--- . -~-

@yan
gsh

ah
Jangka Masa Pengeluaran
}ctngka masa pengeluaran c!a lam kont eks ekonomi bukan
berdas:trbn kepacb hilangan lahun lenentu .. lelapi meruJu k
hpada keupayaan sesebuah fIrma l11cnguhah kuami li inpuL
lClap d.dam pn'ses pengeluaran.
Jangka masa pcngeluaran boleh dibahagikan kepada dua
Jenis, i,ti ll! jangka ma. · r ende k dan jangka masa panpng.

Jangka masa pendek pengeluaran meruju l< kepada suatu
.J (J[j. J~I • tempoh apabila wUjud sek rang-kurangnya satu input etap dalam

proses pengeluaran. [ ,. N~tok," Oga p",bema"
antara input tetap dengan
input berubah. Dalam pnaka pendek , [i rma Id. d. pl I men yesuaikan

2. 	Nyatakan dua perbeza an lingka l pengeluaran alau mengubah kapas iLi peno luaran
antara jangka masa

mengiJ.. ut keh ndal' pasaran

j
pendek dengan jangka

Tingk(l L OUlput hanya c1apaL 	 diubah clcn ga n menguha h masa panJang dalam
pengeluaran. 	 kuanti ti ' I1PU ) I I h

Conl oh n y' , bil angan buruh boleh clilambah unt Lllz
meningka[kan pengeluaran pakaian dcngan sejumlah bilangan
ncesin I. hit pakalan yang sarna.

Jangka mrlsa panjang pengeluaran m rujuk kepada suatu tempoh
apabila s_mua input yang digunakan dalam proses pengeluaran
adalah In ut berubatl.

Finna J .. pal m 'ngu hah tin _ka t uutp1.l1 dan keupayaan
pen~eluaral1 clengan mengub, h . mU.1 npul yang digunakan
se pertl me-in , bangunan kilan~ , tanah , dan saiz loji.
Fimla dap81 menambah modal, tneningkatkan skala pmg'luaran,
dan li ngknt teknoh)gl llnLuk mcningkarkan proclukllviti.

Berikut adaiah input- input yan g digunakan dalam pengelu ran perabot.

Mesin gergaji piring Buruh pengeluaran Kuasa elektrik Akauntan
Bangunan kilang Tapak kilang Kerani Kayu
Papan Lori Pengurus pen tadbiran Cat

Kategorikan input kepada
(a) 	 input tetap (b) Input berubah

1. 	 Firma merancang dan menggabungkan Input untuk menghasilkan barang
dan perk idmatan.

2. 	 Proses mengubah benluk input kepada output dikenal sebagai pengeluaran.
3. 	 Input ialah faktor pengeluaran yang digunakan dalam proses pengeluaran. Input lerdiri

daripada input tetap dan input berubah.
4. 	 langka masa pengeluaran meruluk kepada keupayaan sesebuah firma mengubah

kuan titi input tetap dalam prose pengeluaran.

@yan
gsh

ah

http:uutp1.l1
------

- -

Jadual 4.2 Jumlah ke/uaran, keJuaran purata, dan keluaran marginal

I ~ ~} I (4) =(3) 1(2) : (5) = 6(3) /6(2)
;1ifffilah Keluaran . Keluaran

'.'keiu.ar~~ ·iTP) , purata (AP) marginal IMP)
'(helai) (heiai) (helai)

- - ~

2 0 0 0

2 1 4 4 4

2 2 10 5 6
2 3 24 8 14

2 4 36 9 12
2 5 . 40 8 4

2 6 42 7 2

2 7 42 6 0

2 8 40 5 -2

2 9 36 4 -4

,

4.1.2 Fungsi Pengeluaran Jangka Pendek

Fungsl pengeluaran ada lah hubungan a ltara j umlah input
dengan outpuL

Fun g::.i penge luaran menjeiaskan jumlah in put yang dip ' rl uk, n
untuk menghasil knn sejumlah kUUllt i tl OULput pad;:! sualu tingbt
lekno logl Lertem u. ,II bi ll! fungsi penge IUClI<lIl , pengcluar Japal
mcngenal pas! ! komb ill<. i raklOr pm geluclr:1I1 ynng p ,tli n ~ ccka p
unluk menge lnarkan SU(\\ U tingkat Clll l f'lll I rLl?l1l U

Fungsl penge luaran jangka pendek rnem njukkan hubungan
an ara input berubal dengan output pads SUCi'U t ingkat Input tetap
yang dlberikan

Dalam jangka pende k, jumlah I ingkal cut pul . <1ng ciap,n cI!h<lsilkan
oleh fi n a a l<- n men lllgkat , I11 cn capai l ingkal I11i1L imu m
clan kc mud inn nya menu run apJhila ::,e n .I kin ban),aK inp ut
bcruh.ah diwlllbab kc alas in put lctap yang "edia ada.

Fun gsi p ngclua rom jangk<l pell clt-k clapal dllUlis !lerx11i Ix'n kuL:

clengan Q = Out pur
= Input tet. p (mt::sin)

L = Input hcnlhah (bumb)

r ungsi pcnge lu:uH I1 jangka pc'ndek c!apal diten1l1gkan melalui
keginlnn pengeluuran baj u sukan scpcn i JetCual -+ .2

_~..~_ ._--,Pe;::.nCJelueran

Lengkapkan rajah berikut:

Input I Input I

t
COrl toh: Contoh:

•

• I • I

• I I

@yan
gsh

ah

http:bcruh.ah
Bab4

Bcbe rapa fl ndaia n perlu d ibu31 sehelum men.Jc lasb n fu ngs i
pcnge luara n p ngka pend ' k.
(i) Terda pat hanya cl ua inpuL cl igunakan cl ala m keg13 Lan

!,'mb lil Ian baiu sukan, Wil U b unth sehagai inpul bcruhah
clan nLcsin sc hagai input tClap

(ii) Bumh yang digunakan mC01pu n,'ai lingkar kCnl..1hiran yang
sarna l' ekap .

(iii) Tingl· \t Leknologi adalah tctap

Jumlah Keluaran (TP)

Jumlah keluaran merujuk kepada j urn lal1 output yang dapat
dihasilkan oleh sejumlah input yang dimil iki olel1 firm a.

J~I r Secara ru mu', j uml ah h: luaran cla pal di tun jukkan se per Li
Hitung jumlall keluaran yang yang beri kLlt:
dapat dihasilkan oleh SyarH\at
Suiwa yang menggunakan
4 orang buruh dalarn

JumJah kcluarnn (TP) =Kciuar,m puram CAP) X InpUl berubah (L)

pengeluaran dengan keiuaran
purata sebanyak 12 unit. Berdasark m Jadual 42 , kolum ., Ill cnuniuk ka n jumlah ke lLLar~lJl

firma apah Iia in pu l bcrub Cl h d lta mbah un it de mi unil ke alas
in pul IClar yang s~· Iia del,!

Huhull '.111 Ill. I'l , r I n .1I1 kllaillili humh
)'1 g JlgU .1· il ,lblah se pen i belikul

APZl hil l Liacla hur uh digabungkan dengzm mcsin , liada haiu
ukan dihasil kan

Apahi b !:>e )rang buruh dlkom binas ikan denga n mesi n ,
4 he lai haiL! sukan dihasilkan da n selerusnya apabila hilangan
in pul be rubah hertamhah d<.\ ripacla scorang buruh kcpacl a
7 orang buruh , Jumlah kcluaran akan hertambah daripada
4 heb i kc pada 42 helai Ini hermakna Jumla h kc lua ran
semakJn berta mbah apabi la bil angan bum h hertam hah.
JUlllla h ke luaran rrwncapai ni lai mals im umnya pad a
buru h yang kc-7, iai lU seban)lak 42 hclai . Pe n am baha n
in pu t be ru hah yan g ::;e lerusnya . ia illl -e lcpas huruh y:mg
ke-7 me nye bab kan Jumlah kclu a ran mc n llrun , ia il ll
menjad i 40 h hi cLm)6 hela i pact a buruh yang kc-H dan kc-C)
Kes impub nnyaltlll1 lah kc luaran mcm ngkal, m~ncapa i nilai
rn aksim um nya , dan kemucl ian menur uf1 .

: ·

@yan
gsh

ah
Keluaran Purata (AP)

Keluaran purata rnerujuk kepada jurnlah kl ,ant iti kelu aran yang
dapat dihasilkan 01 h seunit input berubah.

<:;ecara rUrDu s, keLuaran purala dapal d iLu njukkan sepert i
yang herikut:

Jumlah kellaran (TP)clu.lwn purata (AP) :0 -'----:--...,--,---,-,-,--

Inpu t bel uhah (l)

B rd. sarkan Jaclual 4.2, kolum 4 meTlunjllkb n ke luaran purata.

ubLlIl~al III II I I II lJ I d ~l1g, n II' nllll lU 111 IIg

Ii, "l~ ada lah $C pE' rt i beri kUl:
Apabila biiangan ll1pUl herubah benam l.ah daripada scorang

huruh h-pada 4 orang buruh , keluaran r urata akan benambah
daripad34 helni kepada nilai rnaksitllulllnya, iallu 9 helai .
~e l ('pas buruh ke--4, keluaran purala menurun. Keluaran purata
lidak akan hcrnilai sibr sela.a i jumlah kc Llaran adalah posltiL
Kesirnpulannya, kt luaran purala Il1cni ngkal, ITlcncapai ni lai
mal- im umnya dan I muclian mcn urU ll .

Keluaran Marginal (MP)

Keluaran ma ginal meruj uk kepada perub ,Il an dal am jum!ah
keluaran kesan daripada perubahan dalam p'~nggunaan satu unit
input ber Ibah.

Sccara r UlllU S, keluaran marginal d~ paL ditulis scpcn i
yang heri kllt:

Pcruhahar dalall1Jumlah
kelu '1I'an (LHP)K .luaran margiml ( IP) = ---:--:----:-~-~-

Perubaha 1 dalam in put
hen hah (L\L)

lk ldasa rkan JacluaJ 4.2, kcluaran llla r~lllal dilunjl1kkan
olch kolull1 5.

Illllullan~lwrlltlll I J I iJ Idn l .mkulJlIilihunth
n lhgun~l'ln ada lah SCpCrll hcrikur:

pab Jla bibngan inp ul hn ubah Ixnam hah dari pada
scorang huruh ke l aela 3 orang buru h kcl uaran margi nal
akan berLambah chnpada 4 helai kepada lilai maksi mumn ya.
i,l itu 14 helai
Kc!uaran marginal mcnurun daripada 14 hel li menjadi sibr apabila
bilangan buruh dilamha h daripacL\ 3 or.mg kcpada 7 orang.
Kc luaran margina l bernilai llcgatif pada h uruh rang kc-8
clan ke-9 apahi I" jumlah keluaran ll1ulai men u run .

Hitung keluaran purata
bagi 3 orang buruh yang
menghasilkan Jumlatl keluaran
sebanyak 150 unit.

.JO~ (1!J t • J~' •

8 60

10 70

Berdasarkan jadual di atas,
hitung keluaran marginal pada
buruh ke-l0.

@yan
gsh

ah

http:benaml.ah
8ab I

1. Jadual cii bawah menunJukkan input tetap, input berubah, dan keluaran ma r'gina! sebuah f irma

,Input tetap
Tanat;:(hektar) .

- - ~'~. ~'-

20
2 42
3 66
4 	 92

Hitung jurnlah 'eluaran f irma yan9 men ,gunakan empat ora ng buruh

2. 	 Maklumat beriku t ber'kaitan dengan pengeluaran sebuah filma dalam jangka pendek

Jumlah ke lua ran I 000 un it
Keluaran pura ta 20 unit
Ke luaran ma l'g ina l untuk Input ke-SO 30 unit

Hitung
(a) 	 Bi langan in put b I'ubah yang digunakan .
(b) 	 Jumlal1 keluBI'an apabila 49 unit inp Jt bel ubah digunakan

3. 	 Jadual berikut menunjukkan fungs l pengeiuaran bagi keg iatan pengeluaran lagung .

Kelua-ran ,pLihita'!~
(kg) :' .

_ __1

2 0 0 I I

2 6 I I

2. 2 14 J I

2 3 25 I I

2 4 35 I I

2 5 42 I I

2 6 42 I I
72 39 	 I

(a) 	Hitun9 nilai ke luaran purata dan ke uaran margina l.
(b) 	 jelaskan hubungan antara buru h d ngan keluaran purata d n keluaran marginal .

1. 	 Fungsi pengeluaran jangka pende~ menunjukkan hubun an antara Input berubah
dengan outpUl pada suatu tmgkal II1put tetilp yang diberikan.

2. 	 Jumlah keluaran ialah jumlah ou put yang dapal dihasilkan ol~h firma dalam
sualu jangka masa tertenlu. .

3. 	 Keluaran purata ialah keluaran fer unil input berubah. luga dikenal sebagai daya
pengeluaran seorang buruh.

4. 	 Keluaran marginal ialah p~rubahan jumlah keluaran akibat perubahan . eunit
input berubah.

@yan
gsh

ah
4.1.3 Kos Pengeluaran
Firma perlu rnemha yar apabila l11enggunakan input clalam
peng luarannya. COnLohnya firma perlu I embaya r k05 bahan
mentah, upah pekerja, cwa Lanah , bil ai r clan elckLrik, S rLa
laedah pinjaman hank. emua p rbelanpan ini merllpakan
kos kepada [irma . Kos-kQS ini akan membe ri h s an kep acla
ha rga barang clan jurnlah OULpUl yang akan dilzduarkan. Seliap
pc:ngcluar yang rasional akan cuba Illcmim mumkan kos-I< s ini
s upaya UTllllll g dapal dimaks irnumkan D' lam ckonomi . k l1S

pengdLla r~ll1 c1 icldinisik:m s 'pCTti bcrikut:

Kos pengeluaran ialah segals perbelanJaan terhadap input yang
digunakan dalam proses pengeluaran.

O·tl III J llgkl puuJ k, wuiLlel sekur, tng-kuran gnya satu

in pul lela p , maka k05 pengeluaran jal,gka pendck lcrdiri
daripada los I lip iailu pcrbcbnjaan II rhadar penggunaan
in pUl l el ap dan Ju nlhah iaiw pe rb lanjaan lcrh8dap
inpu l hcrubah.
D I to j 111 'k,l p. nj. 'lh. kcse mu<l inpUL yan digunakan
aclabh input hcrubah kcrana I-irma ber-up ya Illcnguhah mpuL

LClap ll1en)adi input heruhah, lTlaka ko::> p n eluaran Jangka
panjnng tercliri daripada los blnlhah c; ,h.lj l.

Kos Tetap (Fe)

Kos tetap lalah baya ran yang dil akukan cleh firma terhadap
penggunaan illput-input tetap dalam p roS-E!S pengeluaran.

I<os Lelap Iidak hcrub h aLau ma lar pada '> fliap
ungk:ll OUlput

COIl Lohnya Labh hayaran _ \Va llntuk bangunan dan lanah
serta f"at'dah <Has ll10dzd yang dipinjam
Pada lingkat Oll r I if.IT, \uJuu kll~ L Ip dan JlImlah 10
adalah h T a ,lan dcng;t11 ~ O!> lliap

J< os LClap hanya wUJud da lam J 1I1g I I I ke rana
inpu l lClap akan heruhah men jadi in r lUL beruhah clalam
pngka panpng
RUl11 LlS unt uk mengira k05 lCL1P adalah ...eperti yang bLrikul

1 05 tclap I-C) = Harga lllpUl ll'lap x Ku mUll mrm leL I

..JOM @M J~I •

Jangka Jangka
pendek panjang

~
I

~ 1
I

.i Jenis-jenis kos
.

pengeluaran

hlIPS:{IYOlJlU.l1l'1
suJ , Kku Ilg

.
'.".......... ..

,
.........."" ..."..........."..... "U,,,..

Secara rajah, keluk kos

tetap ditunJul kan seperti

benkut:

Kos

Fe

OL-----_+Oulpul

Keluk kos tetap berbentuk
mendataf kerana tidak

: be rubah mengikut tingkat '
\ output.
". .... .. .. . .. . .. ... ............................ .. ......... ,.l

@yan
gsh

ah
b

Benkut adalah senarai kos
pengeluaran sebuah firma
dalam jangka masa pendek.

• Bayaran sewa mesin
• Gaji pekerja
• Bahan mentall
• Insurans kebakaran
• Bil utiliti
• Kos penyelenggaraan

Kenai pasti:
(a) Kos tetap
(b) Kos berubah

Kos Berubah (VC)

Kos berubah merujuk kepada bayaran yang dilakukan oleh flflna
terhadap penggunaan input-Input berubah.

K05 b ' rubah a kan 'ruhuh II ill I 1,1n s n ,Il ngall
pLluh dl,ln i I d I ttl LI . emakin banyak OulpUl

d ihasil kan, sernakin tinggi kos berubah yang perlu diLanggung
dan ' ehaliknya.
Conto)mya ialah baya ran upah hUl'uh, kos bahan memah ,
sena b.lya ran bil deKLrik dan aIr

Kos bl rubah u I JII I Ir ,I il lin 1.11 (Ull'll ad luh
.. if, r k :rana Liada in put berubah yang eli unakan.
Rumll ~ untuk m engi ra kos herubah ada lah sepnti

rang bnilm t:

Ko. he ruhah (Ve) = I-lillga input berubah x Kuantiri in pm
b~rl1hah

Kos Berubah Purata (AVC)

Kos berubah purata merujuk kepada kos beruball seunit output
dan diperOleh dengan memball agikan jumlah kos berubah dengan
jumlah OL tput.

K05 bcrubah purata paJa mulanya ml'nurun , dan ktm udian
menin ,kat dengan pcnambahan j umlah output.
Ini ad lbh ke rana hllkllm pulangan herkuranga n ell dalam
ope ra .... !. Semakin han yak input bcruhab cl igunaka n ,
tambahan Jurnlah k luaran yang dihas il kan scmaklll kurang.
Maka Jumlah y ~:\l1g ddlelanjakan kc alas input berubah
peT urliL out put akan semakin benambah

kl)S hl:'rubnh (\'e)C)Kos 1'el1.1ba11 rllral" AV = 1 I k I )
Jum a 1 ~ uaran tTP

Jumlah Kos (TC)

Jumlah kos meruJuk kepada kesernua jenis kos yang terlibat dalam
proses pengeluaran output. ;

Jumlah kos clara! dipewich dengan 1 II J 1Il IU lit 11

~ I I' I, I L ". I pacla setia p l in gkat
output pentJeluaran
JUll1hb kos adal ah bersamaan denO'an Jumlah kos leLap
apab d ' tingkaL output pcngeluaran adabh sitar.

@yan
gsh

ah
----

P,.ngeluara,

Rumus untu l.' mengira Jumlah k05 adalah eperti yang berikul:

lumlah kos (TC) = Jumlab kos lClap U F ) + Jumlah kos
herub~h (TVC)

Jumlah kos akan berubah SClaJar del\~a n pi I I I 0 lw...

hllubah pada set iap t lI1gkal output kerzma ko tctap udak

bcrubah rada Setlar tingkat output.

Oleh ilL!, perubahan cblam Jurnlah kos aclalah sama clengan

pnul h1l1 hll1ljllllJlhho"luuh I .
Scmaklll lmggi lingkal ou tpul pengc lu.tran, semakll1 tinggi
jurnlah k05 clan sebaliknya.

Kos Purata (Ae)

Kos purata merujuk kepada kos seunit output jan diperoleh d ngan
membahagikan jumlah I~os dengan jllmlah Olltput pengeluaran .

RUl1lUS llilLUk rnengira kos puraLa aclabh sepeni yang herikut:

K) unll, ~Ac) =

P la kos purata ialah s makin memll un pada peringl al
permulaan , mencapai nilai min imu clan e lerusn ya
meningkal semub.

Kos Marginal (MC)

Kos marginal merujuk kepada perubahan dalf1m jumlah kos kesan
daripada perubahan dalam seun!t output.

l\umus unluk mengira kos margi l1 al adalah seperti
ya ng berikut:

Kos margJ nal (Me) = --:;:----;- ----:---:----"---:--:-------

Dalam jangka masa pendek, pcrubahal1 dalarn jumlah kos
ada lah bersamaan de ngan perubahan dala m kos herubah
llnt uk seLiap pe rubahan lingkal outpltl kerana kos lClap
adalah malar eli sepanjang proses pengeluaran.
0 1 h il ll , rumus kos marginal Juga boleh ditulis sepen i
yang berikuL:

Kos marginal (M e) = 	Perubahan dalam k( beruba h (~Ve )
Perubahan dalam jur llah output (.6.TP)

L ... .. ... ~.....
...

Hubungan antara kas tetap
(Fe), kas berubah (Vel,
dan jumlah kas (Te) dapat
ditunjukkan aleh rajah
beri kut:

Kos

#-
TC

p

:ve

Q'

R , Fe
,

o ~ Output

Kas tetap (Fe) = RS (atau PQl
Kas berubah (Ve) = QS

~ Jumlah kas (Tel = Fe + ve
= PQ + QS

.............................. .... , .......~.......,

Keluk AC dan Me dapat
ditunjukkan seperti berikut:

Kos MC

i
AC

o'--------Output

@yan
gsh

ah
Bab4

1. Jadual berikut menunju kkan perbezaan antara kos tetap dengan kos berubah. Lengkap jadual
berikut dengan jawapan yang betul .

Kos tetap Kos berubah

Kos tetap ialah I os berubah ialah I

Kos tetap I pada t ingkat output Kos berubah apabi la tin gkat

sifar dan bersamaan dengan ou t put ada lah sifar ke ran a
pen ggunaan input berubah.

Kos t eta p berl/bah ar ab lia Kos berubah akan mengikut
berlaku perubahan pad a tingkat outpu·. perubahan pad a t ingkat output.

Perubahan dalam kos tetap akibat dar,pada Perubahan da lam kos berubah aklbat danpada
perubahan da ra rn sa tu unit output aJa lah perubahan da lam satu unit output di kenal

sebagal

2. 	 Jadual di bawah menunjukkan kos pengeluaran Jangka pendek sebuah kilang pakaian Nyatak<H1
sarna ada yang berikut adalah kos teta tau kos berubah

Kos bahan mentah

Bil air dan elektrik

Kos pengangkutan

Faedah pinJaman

Upah buruh

Kos bahan api

GaJ i pengurus kilang

Jenis kos Jenis kos

I Sewa kilang I

I Susut nilai ken deraan I

I Penyelenggaraan bangunan

I Pembelian Jentera baharu I

I 811 telefon I

I Kos pen giklanan

I Premium insurans kebakaran I

1. 	 Kos tetap lalah bayaran terhadap penggunaan inputetap seperti sewa tanah.
2. 	 Kos berubah ialah bayaran terhadap penggunaan input berubah seperti kos

pembelian bahan mentah.
3. 	 Kos berubah purata ialah kos berubah seunit output.
4. 	 jumlah kos ialah jumlah kos tetap ditambah jl1mlah kos berubah
5. 	 Kos purata ialah kos seunit output.
6. 	 Ko marginal ialah perubahan jumlah kos kesan daripada perubahan seunit output.

@yan
gsh

ah
P .. Iusran

4.1.4 Pengiraan Kos Pengeluaran
Jao ual 43 menunjukkan kos pengcluaran 'icbuah firma cla1am
jongka penoek

Jadual4.3 Kos pengeluaran j ongka pendek sebuah firma dalam Ringgit Malaysia (RM)

(1 )

Jumlah
output (unit)

(6) =~(4)/a(1)

Kos marginal
(MC)

(7) = (3)/( 1)
Kos berubah
purata (AVC)

0 100 0 100 0 a
1 100 50 150 150 50 50
2 100 95 195 97.5 45 47.5
3 100 130 230 76.7 35 43.3
4 10 160 260 65 30 40
5 100 195 295 59 35 39
6 100 245 345 57.5 50 40.8
7 100 315 415 59.3 70 45
8 100 395 495 61.9 80 49.4

Kos Tetap (Fe)

Berclasnrkan Jaclllal 4. 3, In s lelap Li,lak buubah, iail Ll _ (!, fJ!J • J~! •
schanyak THv! 1 00 ci l sepanjang pr ::iC p ngcluaran waJau pun IBerikut adalah kos
lingkat Ulput firm a Lel ah men m gkn dari pada 0 unil penge luaran bagi sebuah firma .

kepada 8 unit.
Jumlah output : 40 unitKos telap clapal dihLlLlng dcngan wnlU.. )'ung hcnkul :
Jumlah kos RM680
Kos berubah RM140

Ko:, tCL1P (FC) = Jumlah kos (TC) - k os heruba h eye)
Hitungkan:
(il 1<05 tetap (FC)

Cont h pengi raan: (ii l kos purata (AC )

I'us ld,lP bagi outpul un it e-7 (bpat dih lung sepcrt l l1(;:rikU l:
Ko l~tur = Jumlah kos - Kos b rubah

= R\H- 15 - R\131 ')

= R. 1100

Kos Berubah (VC)
Bcrdasa rkan JacJual "l 3 ko <; be nlbah ada lah slfar pada

tina 3l output s it~1r.

Kemudi an k05 beru b ah rncningka secara 1· ngsung

m en~ik ll L pcn ambahan ju m1ah OUl put fi rm cl k e r~n"

sr rna kin ba nya k In put beru balt ligunaka n d a1J t11

rne narn habkan pt.ngt:luaran .

Kos bl'rubah mcnmgka l d,m pado Rf'v!5l) I'cpada RI\1395

'lpabda output mcni llgkal Janpada 1 LlJ it kepadn R unit.

@yan
gsh

ah
Bab

-JO~ (g,{}fJ • • J~! •
1. 	 Jadual di bawah

menunJukkan jumlah
kos pengeluaran sejenis
bar-ang bagi sebuail firrna.

o 150
1 220
2 280
3 330
4 70
5 390

Hitung
(a) kos tetap
(b) 	 kos berubah untuk

rnengeluarkan 2 unit
output

(c) 	 kos purata untuk
Illengeluar!(an 5 unit
output

Kos b ruhah dapat dihitung dengan rumus yang berikut:

Kos Ixrubah (VC) = Jumlah kos l TC) -- Kos tetap (Fe)

Contoh pengiraan:

I as berubuh muk OWpUL lllUL [·e-2 uapm dihitW1' .epen i hcrikLll:
Kos ba t bah -= Jumlah kns - f< l_ tel. p

= RMIY5 - Rt-.11 00

= RM9

Jumlah Kos (TC)
Benhs.lrkan Jadual 4. , Jumlah kos sama dcngan kos ICUp

pada output sitar iaiLl) Rl'v! 1 00
Jumlab k05 dapa! dill ilung clengan mcncampurkan .lumlah
kos Let I p Ckolull1 2) dengan jumJah kos herubah (kolun) J) _

ConLoh pengiraan:

Jumiah kos L1 l1tlll · output unit kc -4 dap;ll dihilLln 1

seperti berikut:
Jumlah \- 05 = Kos [~tar + Kos he ru lJ<lh

= R \ill 00 + R"v1160

= RM2fiO

Kos Purata (Ae)

Rerclasclrkan JaduaJ 4 3 k05 puraLa clardt dihitung dengan
memb lhagikan Jum bh k s (kolum 4) dcngan Jumlah output
(k lun; n

ConLoh pengiraan:

K)5 pu raw unluk OULpUL UIIII ke-S dapat dlhllUrlr

S€'pertl beriJ ·ut:

]umlah ko::. .1< 5 PUl la ~'------;0

Jumlah llUlplll

R~12~5

5
;0 Rtvt59

@yan
gsh

ah
PengGlullran

Kos Marginal (Me)
Berclasarkan Jadua l 4. 3, kO::i marginal dapaL dihi Lung dcnbran
mcmbahagikan pe l-u hahan jumlah kos- dcn gan pcruhahan
jumlah ()Ll t put

.,

Contoh pengiraan:

K,J" lIl argm.tl ufiluk (lUlpu t Ufll t k l -6 Ja pur d L!l1 lung
st:pl:: II i heri! li t

Perub,lhan cl.11am jUll 1b h ko~
I\.l l:" margina l = ----------'- ----

Pc rubahan dalam JU l1 dah I) Ltl p Ul

Rt\ J345 - I ,1295

Il-S

= Rl\! "iO

Kos Berubah Purata (AVe)
Bcrdasarkan Jadual 43, kos berubah p uraLa clapaL di hi LU ng
dcngan mcmhahagikan jum lah ko" bcrllba h dengan
jumlah OUlput

Contoh pengiraan:

"l)~ Ix rnh:lh puratu untl1k outpu t 1mil kt.:-(l dap l J ihIlllng

.;cpe rLI 11 'nkuL:

iUJ11lah Il1S 1erLliJahKDS be rLl ba h pl1 rala = ~~...:....;.,--:-'-~-c-'-'-'--'-
fumbh Dl1 tp u t

RM245
n

= RM-t() 80

1. 	 Jadual di bawah
menunjukkan kuantiti
output, kos purata, dan
jumlah I\os sebuah firma.

X
48

22 5
}'

5
6

Hitung
(a) niiai X dan Y
(b) 	 kos marginal untuk

output unit yang
ke-48

1. 	 Jadual di bawah menunj ukkan kos pen eluaran sebu ah firma

• Kos berubah (RM)

20 T50
30 250
40 400

Jika kos tetap fir-ma ialah sebanyak RM 120, hitung kos pLII-ata- untuk 30 U['lI t output

2. 	 rvlaklumat di bawah menunjukkan kos pengelual-an sebuah firma.

Untuk menghasilkan output sebanya 20 unit, kos pen geluara n yan g ditanggung ialah
RM140. Apabila firma menambahkd Il outp ut menJad i 25 unit, kos pengeluaran telah
meningkat sebanyak 20%.

Hitung kos mal-gina l filma bagi output mit yan g ke-25

@yan
gsh

ah

http:lIlargm.tl
4.1.5 	 Hubungan antara Perubahan
Output dengan Jumlah Kos,
Kos Purata, Kos Marginal, dan
Kos Berubah Purata

Untuk menle laskan hubun qan anwrajulll lah UUlPUl dcnganjulllbh
kos, 1<05 purala. kl)S marginal , dan kos bcrubah purata,Jaclual4.4
c1iLun jukkan semula di ~1!I 1 untuk memuJahkan penerangan.

Kos pengeluaran jangka pendek sebuah firma do/am Ringgit Malaysia (RM) ..Kos berubah
purata .. .. ..
(AVe)

Jadual 4 .4

0 100

150

2 195

3 230

4 260

5 295

6 345

7 41 5

8 495

\ 	 00
I

150 50 	 50 [Menu,un
97.5 45 47.5 IMenu,unMenurUn
76,7 35 43.3

65 30 }Mmimum 40

59 i 35 39 Minimum
}

57.5 }Minim m 50 	 40.8!Meningkat
59.3 70 	 45 IMeningkat

!Menin9kat
61.9 80 	 49.4

Hubungan antara Jumlah Output dengan
Jumlah Kos

Fada output siJar, Ju mlah 1<05 adalah lClap iailu Rlvll 00.
Kemud ian Jumbh kos scmakm meningkal apahila tmgkat
output mClllngkll Jumlah kos mellin oj,;a l danpada R '\ I 00
kepad,l Rt--H95 apabila output Illeningkat daripada 1 unit
kcpaci<t 8 unit.
Ini bermakna jum lah k05 berhubun g pOS iLif d e n~Jan

jumlah output.
Didap I.ti peruhahan jumlah I 5 adalah sama de ngan
perubahan Jumlah kos berubah pacla seli ~l p tingkm output
[ni adalah ker na kos tetap tidak berubah paua scLiap tingkat
outpUI dalam jdngka In .15<l p ndck

Hubungan antara Jumlah Output dengan Kos
Purata

Apabil l output l11cnlllgkat darip.lda 1 UI It kepacL: 6 unit kos
puratJ mcnurun Lbripada 1\1J '50 'hll1ggn mencdpai nHai
mmimumnya ialt u Rt-.1l75(1 pada 6 unit OUlput

@yan
gsh

ah
Apabila Olltput 111 cningkat Jan pacta 7 Ull it kepada H emiL, k 5

pm, La meningka t da ripae.\a R 159.30 k pada RlvlCll. 90
Kesilll pulannY.l , kos pu rala mcnurun pacta perillgkaL
r rmulaan , men ·apai nilal minilllum , kl.! ll1uclian meningkat

Hubungan antara Jumlah Output dengan Kos
Marginal

Apabi la ou tput l11 eningkat d<1ripada 1 unit kcpada 4 unit ,

k marginal me nurun da ripaJa Rtvl SO kcpada nilai

minimulnnyCl iaiLu pada Rk O U

Apabila output men illgkat claripada 5 unil keracla e Unll ,

kU5 marginal mcningkat daripacla RM3 kepada 1~·)Q.

Kc sirnpubnn ya. kos m argm,d menur un pada peringkat

permulaan, mcncapai nllai minimum, k.:muciian mcn iURk1t.

Hubungan antara Kos Purata dengan Kos
Marginal

Apabila jumlah ou tput menin kat , l os pura ta dan kos
rnarginaJ sernakm mcnurun schingg rncncapai nilai minimum
masll1 cr -masing
I<cm udian kos purata dan k05 margimtl meni ngkaL apabila
Jurn lah output meningbt.
Apabila kos purJ ta semakin mt'J1urun, kciS marginal herada
lehih rt'LlClah daripada kos purata (It < AC) pad a seliap
Lingkat keluaran.
Sehalik nya , apabila k05 rurata cmaki n mcnin gknl ,
·os marglllal hcrada [e bih Lin gi d \['ipacla kos purala
UvlC > AC) pada sellap Lingkat keluc ran
Kc\s pLlrala abn mcnyamai kus margi n; I (\1C = AC) apahLb
kos rUral a mencapai nilai minimu m iairu anlara OU Lput
kc-6 unit clan ke- unit.

Hubungan antara Output dengan Kos Berubah
Purata

Apabila output mcn11l gkat dari pada 1 uniL kepada 5 uniL ,

k05 bcrubah puraLa mel mun claripada RM 50 se hingga

mencapai nilai minimumn), iaitu RlvD )

Apah ila output mcn ingkal uarip,\da 6 unit kepada 8 unit .

kos purata men ingkat c1aripada R !411 .h ) kepada RM49.-t()

K6 impulannya, kos berubah rural m I1Un.l1l pada pcringk.\l

p rmul aan , mencap8i ml a l J1 1 i ll 1 1l11l III d. n ke mucl ion

melli ngkat ~el11ula.

:..............................Le _............... u.. ~ . "

; Hubungan antara kos purata
[ dengan kos marginal ditunjukkan

i:~~ beo,"' "jah

120

100

80
 MC

........--......__ AC60

40
 I
i

2:rL~""""-+--'O---+_-+--++. Output l
1 2 3 4 5 .:: 7 8

U (unit) J
..~.. ........ ~. ........... ....... .. . ~........ ... @yan

gsh
ah
sa·

(................-. . ........ . .... . ..-..... :;;~~..;;;~;;;~~~~ .~;~;;;;~;;;;~ ;;;;r;:t:;~;~~~~k......................................m... .....

Dalam jangka pendek , jumlah kos sesebuah firma terdiri daripada kos tetap dan I<os berubah. Sekiranya
harga (P) menurun sehingga lebill rendah daripa a kos purata (AC ). firma mengalami kerugian kerana hasil
seunit tidak dapat menampung kos seunit. Walallpun mengalami kerugian , firma tidak semestinya berhenti
dan waJar meneruskan operasinya jika jumlah has il (TR) sekurang-kurangnya menyamal jumlah kos berubah
(TVC). Kos berubah purata (AVC) boleh dirujuk selJagai penentll titik penutupan operasi firma seperti berikut:

P > AVe P= Ave 	 P < Ave

Meneruskan operasi Menerus l<an opel'8s i Berhenti operasi

• Jumlah hasil dapat 	 • Jumlah tlasil dap t • Jumlah hasil tidak dapat
menampung kesemua kos menampung kesemua Illenampung semua kos
berubah dan sebahagian kos berubah sahaja berubah
kos tetap • P"da keadaan inl, firma • Jlka firma meneruskan

• Jika firma meneruskan 	 baleh Illemili h sama ada operasinya , keruglan adalah
operas lrlya, kerugian yang untuk meneruskan at au lebih besar iaitu kesemua kos
dltanggung hanya setakat menutup operasinya tetap dan sebatlagian kos
sebatlagian kos tetap k rana jumlah keruglan berubah

• Jika firma berhenti 	 fi rma bagi ked ua-dua • Untuk mengurangkan kerugian.
operasinya, jumlah kerugian sltuasi adalah sama firma akan berhenti operasinya
firma ad tah lebih besar besar iaitu kesemua dan menanggung jumlah kos
iait u kesemua kos tetap kos tetap tetap sahaJa

.....
••••• _ ........................................... . . ... . .......... . ... . . ... 0" .. ... . . ...... , . . .. . . .. . ........... . ......................... . . ... -... . .. . . ..... , ........ .. ............................

Jadual berikut menunjukkan kos pengeluaran bagi pengeluaran perabot kayu.

o 2 3 456 789

• - _. 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100

,1<05 beru~ah - (R~) 100 45 85 120 150 185 225 270 325 390

(a) 	 Hitu ng nila i jumlah kos, kos purata, 05 marginal dan kos be rubah purata pada setiap
tingkat output.

(b) 	Jelaskan hubungan antara Jumlah output dengan Jumlah kos, kos purata, kos marginal dan kos
berubah purata.

1. ApabiJa output meningkat,
(a) jumlah kos semakin meningkcl.
(b) kos purata menurun pada peringkat permulaan, mencapai nilai minim m,

kemudian meningkat.
(c) 	 kos mar inal menurun pada peringkat permulaan, mencapai nilai minimum,

kemudian meningkat. ;
(d) 	 kos berubah purata menurun pada peringkat permulaan, mencapai nilai minimum,

kemudian meningkat.

2. 	 Hubungan antara kos purata (AC) dengan kos marginal (MC):
(a) Apablla AC menurun, MC < AC
(b) Apabila AC minimum, MC = AC
(c) Apabila AC meningkat, MC' AC

@yan
gsh

ah
4.1.6 Konsep Hasil dan Untung

Konsep HasH

Hasil lalah Jumlah nilai penerimaan yang diperoleh fi rma danpada
jualan keluarannya .

Jumlah hasil merupakan pendapaLan kepada Erma dan dapaL
dikira dengan rumus yang berikuL:

Jumlah hast! (TR) = Itarga tP

Contoh:

Dalam saw bulan , Syarikat HHT dapat menjual 120 un it Jam
Langan k nak-kanak dengan harga jualan RM15. 00 seunit
Maka. jum lah ha~l l 5 r rika H HT dalam bulan LeTS but iabh:

Juml<lh h. si1 (TR) 	 = H rga CP X Kuantitl Jualan CQ)
= Rl ns x 120
= RM l 800

Bcrdasarkan conLoh , sesebuah firm a alau syarika t dap<1t
menambahkan jum lah hasilnya dengan
8 Ileningkatkan harga barang

Menambahkan kual1Li Li j uaian keluaranl'lya

Konsep Untung

Untung adalah perbezaan antara jumlah hasil dengan jumlah koso

_.ccara rumlls, unl ung clapat diLuLis sepL' rti berikut:

UllLung = Jumlah ha.c;tl - Jum h k

nLung meru pakan ganpran kepada usahawan alas usahan;. a
menggabungkan fakLor pengeluaran dan "anggup menanggung .
rislko ketidakpasti an perniagaan .
Da ri segi ekono mi , Jumlah kos Lerdiri cbripada .k impli It
dan Il ~ d ..pli II.

Jumlah hasil firma
dipengaruhi oleh harga

dan kuantiti jua/an

1. Defin is ikan konsep hasil.
2 . Jelaskan konsep untung.

1

@yan
gsh

ah
Berikan t iga contoh
(a) 1<0_ implis it
(b) kos ekspl isit

Kos impltslt merupakan kOs yang sepalutnya dibayar kepada faktor
pengeluar n tetapi tidak l.1i8mbil kira dalsm kos pengelllarar1

CUl lIol l' , illlpli.: it sL[Jl:rLi gan i.tran upah yang 5e pat utn}.t

d ihayal kcp:1da pCnlllik scnci in . ko:-; sc \va yan,r; l ' tu t diba ya r
k pac.b pem ti d la ah mall hangunan mil ik sendlri, clan [aecbh
alas SU nher modal st:nJiri

!eh UU, untuI'g ckllllOmi mengamb il kim l os bktor mllik
sencl ln kerana pengbrunaannya mel i h~ILk- n kos lepas I~ti.lll

pe cia alan ) aog drlcpasbn .

Kos eksphslt ialah I<os ang dibaYdT dengan nyata oleh fl rm'
terhadap penggunaan II1PU dalam proses pengeluaran barang
clan perk" dmatan.

COlllohnya ba) aran ul 1ah buruh. k(1s bahan rncntah . hahan
Llp t , ba> ..rail p 'rkh idmatan pengallgk LLtan , dem faedah alas
pinjam m hank
-ream rlIIl1US, ul1tl1ngtkl nL1!11i l<-lpm dil1l1 ungsepcrti berikul

Unllln~ ek 'TIt;mi = 1U111Jah hasll- U<05 ·j·-phsil + I'os implisil)

Jika ju rIi ,lh h. c; il acbbb I ~bih hesar daripadaju mlah k05,

Cirma . kan memperokh ! t:unnmgan .

Sebalil lya,jikajumlah hasll adulah leb lh ! wi dan padaJumbh

kos, fil na akm mell~alal11l k~rLlglan ;;Hall lIntung negatlL

mna , kan ITl 'lllPCICleb kl'1I0lL111 T 11 ycltlg maksi munl ' pabila
perhe: t(10 ,mlar, jllml.1h hasil dengan jumlJh kns adalah
pUllllg JCS,l r .

4.1.7 	 Pengiraan Jumlah Hasil dan
Untung

CO llt oh pe gl raan jumlab h;lsil:

Flnna :?\Y'7 n1L·n,~(.'lual k.1O 25(1 UIlIl kt:lu nn I. n U1 l l u'lln~.l
cknga halo;} R~18 00 -I:Llllil Hl,lung jumlnh ha~tl fnn, )Z

PCllycle aian:

Jl.lmldl ha '1 (TR)

@yan
gsh

ah

http:jllml.1h
C 0 11l0h pengiraan Jumlah unlung:

Jumhlh basl l yarika l Bina Jaya ialah RN! 16 000 Rerikut adalah kos-kos yang tcrlibal dalam
pengt:lu ranny 1

Kl)S hahan l1lenta h RM2(1 000

Kos upah huruh m,,!i (1 ElOO

SeWLl ballgunan kilang R~v! '5 600

Ko::. bilhan uri M2 +00

Hilungjllmiah h llnlUngan Sy< rikal BinJ J ya

Penyele aian:

JUllllah unLung 	 =Jumlah hasil - Jum lah k )s
=: R~!S6 Ol)O - (RM20 00(' + R .fi b ROO + RM'5 600 + R '[2 400 )
= RM'1f1 0(10 - R1H 4 HOO
= R!\lll 200

C~m lllh pcngira. n Jum l8h untung ekOnOllll

Han ,-ura)'d li l( lah mel(,lakkan p wman nya sebagai pcgawai eksckul if hank yang diberi
gall R"N13 000 sLhubn clan mcmulakan pe l liagaan kLclai baken dengan wang sirnpanan cii hank
R1\I12 000 dcngan knd8r faedah 4% seLahwl Jumlah has il permag an kec1ai bakeri da lam Lempoh
sehulan ialah Rf"f 1L1 000

Benlllt ,ldal' h I os- kos yang It' rl iba dalam le mpoh se huln n:

Bahan 111 mah RM3 000

GaJ i pemban lu Rl\lQOO

Htl eleklfik dan air Rt lL 000

(a) HiLun jU1111ah llOlung p miagaa n kt dai b(\l ~ ri Pua Sur yali dalam sebu lall .
(b) 1-hlung J mlah unIUll ' kon mi penupaan keJa i baken Puan urayat i dalam sehulan.

Penyelcsaian:

(a) 	 Ju mlah unrung =Jumlah hasH - J uml al ko
= RM 10 000 - (RM3 000 + RMq 0 + RM I. 000)
= RMI O 000 - RM-+ <,)00
= RM5 100

( ) Jumlah untung chmomi = JU llllah h'lSil .- (K05 ksplisil + K05 implisit)
= RM1 0 00\) - [RM 4 900 + (R1'v{ 00 + RM+O) I
= RM 10 Oa t) - RM 7 Y+O
= RM2 06

@yan
gsh

ah
Bat 1\

-AKTIVITI'

1. Jadual di bawah
sebuah firma.

Buruh
(orang)

2

3

4

5

6

--	 . -- . . 4.1.7

menu nJukkan tln gk H pe ngg unaa n b uruh da n Jumlah keluaran bag i

Jumlah Jumlah untung'
keluaran (unit) ,<RM)

10

22

33

40

45

48 I

(a) Hitung jumiah hasi l fi rma pada setilp tingkat keluaran j ika harga keluar'an dijual pada
RM1 200 seun it

(b) Sekiranya upah seorang buruh ialah RM 30.00 drJn kos letap i lah RM200, hrtung jumlah
kos pada seti ap tingkat keluaran.

(c) Hitung untung atau rugi pada setia ti ngkat Ju alan
(d) Apakah r-umusa n yang bo leh dibuat ?

2. Semang pengusaha temakan ayam men1punya l but iran has!1 dan os seperti beri kut:

Pembelian anak ayam RM 1 000
Pembelian makanan aya n RM 2 000
Pembelian alata n RM 1 000
Sew a tapak mil ikan sendiri RM 3 000
Jumlah hasil sem uslm RM 10 000

Hitung
(a) Jumlah untung.
(b) Jumlah untung ekonomi.
(c) Apaka h es impulan yang boleh dlbu t?

1. 	 Jumlah hasil ialah jumlah nil(li pen rimaan yang diperoleh firma daripada jualan
keluarannya. Rumusnya lalah:
Jumlah hasil (TR) = Harga (P) x KUantni lualan (Q)

2. Untung adalah perbezaan antara Jurnlah hasil dengan jllmlah koso ij.umusnya ialah:
Jumlah unLung = Jumlah hasil - Jumlah kos

3. 	 Kos eksplisil ialah kos yang dibay r dengan nyata oleh firma terhadap penggunaan
input dalam proses pengeluaran arang dan perkhldmat.an.

4. 	 Untung ekonomi mengambil kira kos .mpH It laitu kos yang sepatutnya dibayar kepada
faktor pengeluaran letapi tidak diambil kira dalam kos pengeluaran, contohnya faedah
atas sumber modal milik endiri.

@yan
gsh

ah

http:perkhldmat.an
-- -- ------- -------- ---------- ---- ---------- ----- ---- ---- -- ----- -- -- ---- ---

,

Pt>t'lg !uar r'l

=~=~

4.1.8 Tahap Pengeluaran Paling Cekap

Unlu k mcnera ngkan taba p peng luar II paling cd:.ap, muriel
perlu memaham i kom p It ,\ \ pt I:t 1 'an " kur' ngan J,lhulu
Hukum in i bcrdas. rknll an uaian: /......~ ...~............................w..........

: Homogen bermaksud sifat ~
: yang sama antara satu unit :
: dengan lain.

••• .. . ... ro ................... . ......... . ...... . , . ..... . ...........

Hukurn pulanga berkurangan rnenyatakan apabila slJatu Input
berubah (rnisalnya buruh) dltambahkan secal a berterusan kepada
satu input etap (misalnya tanah ). maka jurnlah keluaran semakln
bertarnbah. tetapi tambahannya adaiah semakin berkurangan bagi
setiap nit tambahan input berubah.

Tahap I Tahap III

Jurnlah kellJaran
Jumlah keluaranbertambah dengan

merosotkadar cepat

,........_---11 11.-_---.
Pulangan marginal Pulangan margmal

bertambah r negatif

Rajah 4.3 Hukum pUlangan berkurangan

Hukum pulJngun herkurangan dan lahal pc n'.le luaran dapat
dlJclaskan melalui Jadua l 4.8.

(1 ) (2) (5) =ll(3)/.o.(2)

Input tetap Input berubah Keluaran
(Ll Buruh marginal(i{) Tanah
(orang) (MP)(ekar)

Tahap Io ndakcekap
1 6 6 6 IBerlaku pembaliran
2 14 7 8 input tetap)

3 24 8 10
- - - - - - - - - - - - - - - - - -4- - - - - - - - - -3-2- - - - - - - - - 8- --------- -8" -.; ------Huku;;'lpulan-giul - - -

5 37 7.4 5 berkurangan mula

6 4 1 6.83 4 pi sini

7 44 6.28 3 Tahap II
8 46 · 5.75 2 Paling cekap

1 9 46 5.1 0
1 10 45 4.5 -1 Tahap III

TIngkat teknologl pengeluaran tidak berubah

Tahap II
r----

TIdak cekap
(Berlaku pembaziran
Input berubah)

@yan
gsh

ah
B

Tahap peflgeluaran berka il rapat dengan kombmasi input yang
oplimum da larn proses pc ngel uaran Tahap pengeluaran dapaL
dlbahagikal1 kcpacla:

Tahap I (Buruh 1 - 3 orang)
Bennula daripada kosong unit input berubah sehingga MP =AP dan AP meneapai
titik maksimum.
Jumlah keluaran (TP) meningkat daripada 6 unit kepada 24 Unit apabila bilangan
buruh bertambah darlpada 1 orapg kepada 3 orang.
Keluaran purala (AP) meningkal dan mencapai maksimum pada 8 unit
Keluaran marginal (MP) pad a mulanya meningkat leblh cepat daripada AP dan
mencapai maksimum pada buruh ke-3.
Tahap pengeluaran in! tidak cekap kerana input berubah yang digunakan seeara
relatif lebih keeil berbanding dengan input tetap. Berlaku pembaziran input tetap.
Pengeluar yang raslonal tidak akan berhenti mengeluarkan output pada tahap inl
kerana penambahan input berubah akan menlJ1gkatkan outputnya.

Tahap II (Buruh 4 - 9 orang)
Bermula darlpada MP = AP dan berakhir apablla MP = 0
Jumlah keluaran meningkat daripada 32 unit sehingga mencapai maksimum pada
46 unit apabila bilangan buruh bertambah daripada 4 orang kepada 9 orang
Pada tahap Ini nilai AP , .... MP
Pada tahap ini kedua-dua AP dan MP sedang menu run TP tldak menurun tetapf
meningkat dengan kadar yang berkurangan
Pada tahap ini, gabungan antara input berubah dan Input tetap adalah yang
paling eekap Tahap ini adalah tahap yang paling rasional dan cekap bagi
mengeluarkan output

Tahap III (Buruh 10 orang dan seterusnya)
Bermula ketika MP = 0 iaitu pada tahap TP maksimum.

Penambahan penggunaan Inpu berubah menyebabkan TP berkurangan laitu

merosot kepada 45 unit pada kuantili buruh yang ke-10.

Pengeluar yang rasional tldak akan mengeluarkan barangan pada ahap In; kerana

pertambahan penggunaan input berubah akan menyebabkan jU/11lah keluaran

menurun , berlaku pembaziran penggunaan buruh . Ini bermakna pengeluar .

menggunakan lebih banyak buruh untuk menghasilkan jumlah keluaran yang

semakin kurang. .

Pada tahap Inl, berlaku ketidakcekapan dalam pengeluaran dan merugikan pengusaha.

@yan
gsh

ah
Pen elu ran

AKTIVITj~L~' ':.~ . 1·'·-' . --- - I - .
~~.l.:...- • ___ ,.~,,_ r- ._ ........_......!h.~- __ ~'.- ___ ,_. _ 4.1.8

1. 	 (a) Muriel dibahaglkan kepada enam orang dalam satu kumpulan.
(b) 	 Setia , kumpulan d ikehendaki membuat lawata n ke sebuah kedai atau gerai untuk

11 empero !eh data berkaitan dengdll kos pengeluaran dan jumlah ha sil .
(c) 	 BNdasarkan data yang diperoleh, blna satu jadual kos pengelual'an jangka pendek.
(d) 	 Mund dlkehendaki membuat pengiraan tentang pelbaga i Jenis kos pengeluaran dan jumlah

untung/rugi keda i atau geroi berkeman,
(e) Seorang wak il daripada seti ap kumpulan dlkehendak l membu at pembentangan di

depall ke las,
(f) 	 Hasil tugasan harus ditulis da lam be ltu l laporall dan dihantar kepada guru untuk dini lai.

2. 	 Jadu I di bawah menunJukkan hubllngan antala penggunaan buruh dengan keillaran getah
dal m t mpoh sebulan

20 16 000

Keluaran
marginal (kg)

30 24 000

40 30 000

50 34 000

60 34000 	 I

7 32000 I

(a) 	 Lengkopkan Jadua l di atas
(b) 	Berapakah bilangan peng9unaan bUn.Jh pada ting~at keluaran purata yang maksimum 7

(c) 	 Pada penggunaan buruh ke berapakJh hukum pulangan berkurangan berrn ula 7

(d) 	Label pada Jadual tahap pengelual-ar yang paling cekap
(e) 	 Pada penggunaan buruh yang ke be apakall pengeluar dapat memaksimumkan untung?

1. 	 Hukum pul ng n berkurangan menyatakan r> blla suatu Input berubal
ditambahkan secara berterusan k pada saw Inpu tetap, maka jumlah k luaran
sernakin bert(lmbah, tetapi taml ahannya ada! h sem kin berkurangan bagi
setlap unit tambahan illpuL berub h.

2. 	 Tiga ahap pengeluaran mlall:
(a) Tahap I: Dad 0 uni tn[')Ul berubah htngga AP makslmllm
(b) Tal1ap II : Dari AP m kSlrnllm I ingga MP - 0
(c) Tahap III: Dari MP = 0 dan seterusnya

3. 	 Tahap yang paling cekap adalal1 Tahap II ke (na kombinasi Inpul paling optimum
pada tahap ini.

@yan
gsh

ah
4 .2 Produktivi i da

Apa maksud produktiviti dalam ekonomi?

Apakah faktor yang mempengaruhi produktiviti 7

Apakah maksud eksternaliti?

Apakah kos soslal dan faedah sosial yang dihadapi oleh

masyarakat kesan daripada aktivlti sesebuah firma atau industri?

SEPI i\S LALU

Produktivit i sebagai Kunci
Keseimbangan Kehidupan dan
Kerja
Konsep "keseimbangan kehidupa n d an kerJa"
menyarankan individu dalam semua se tor kerjaya
supaya mengimbangi masa bekerja dan masa peribadi
Konsep ini cuba mengubah minda orang ramai tentang
bekerja lebih masa. Bekerja lebih masa sebenarnya
tidak menggambarkan kerajinan tetapi menunjukkan
produktiviti diri yang rendah. Sekiranya seseorang individu mempllnyai produktiv iti diri yang trnggi,
ind ividu tersebut mampu menyelesaikan tug s dalam masa yang lebih singkat Masa yang teriliang
boleh dijadikan masa istirahat bersama keluarga atau melakukan hobi masing-masing. Masa peribadi
amat penting untuk merehatkan minda dan mengembangkan hubungan sosial seseorang. Pelbagai
cara boleh digunakan untuk meningkatkan produktiviti diri. (ontohnya, menyenaraikan semua
tugas, menyusun tugas mengikut keutamaan dan kepentingan, membuat jadual waktu peribad i,
merancangkan kerja harian dan sebagainya

Konsep produktivlti Juga wUJud pada perJ l1gkat organisasl dan negara. Terdapat banyak
faktor yang mempengaruhi produktivlti seser uah organisasl seperti tenaga manusia,
bahan-bahan struktur organisasi dan sebag inya. Tahukah anda apakah k05 505ral &
dan faedah s051al apabda sesebuah syankat rrencapai lahap produktlvltl yang tingg i? W

4.2.1 Konsep Produktiviti

-bii .....--.ILILIL
Penumbuhan ekonomi ses ebuah negara dapat dicapai melalui

dua cara i ~ itu
Meningkatan produktlvitl tvlenin .-;katkan kuantiti input yang Lerdiri daripada buruh,

modal tanah, dan usahawan.http.:/ iyoutu.be/iT 'O:!Sl) '

jAQ 	 Mel1l n~katkan kecekapan dalam peng'gunaan input iaitu

buruh modal, tanah , clan usahawan.lit
Cara ked ua adalab be rkaitan dengan konsep produktiviti iaitu

'- "..................................-- negara m enca pai pertumbuhan dengan rnenggunakan s umber

yang sama atau kuraog te tapi mampu menghasilkan output yang

lebih tingg i.

@yan
gsh

ah
PCI golu • 'I

Produktiviti atau daya pengeluaran ialah keupaya<rn untuk memngkatkan
penghasilan output daripada sejumlah input yang diberikan .

[nl bennaksucl produkli\'LlL
rn naukur 1('n I<.lpan d· 1 I Lhu1 csan' I d 11 11 P , 1I 1 U1

mpul se peni lcnaga huruh , leknologl, peralatan , s islem,
clan pcngurusan .
rncnj elaskan pc r lllhungan 'llllara Utili lit }ang diho III-an

l g n In ut yang digunakan.

Raj ah be ri kul menunjukkan kepem ingan procluklivili:

1
.. Penlngkatan
produktivitl

Peningkatan
taraf hldup rakyat 6

2 Peningkatan
output

Pen ingkatan
pendapatan negara 5

Rajah 4.4 Kepentingan produktiviti

Secara rumus, p nguk uran produlztivili adalah seperti beri ku l:

ProclukLi 'ili = Uutput
Inp ul

OUlput = KeJuaran alau perkhidrnaLa!1 yan J clihasilkan
Input = Bmuh. Lanah. modal , clan llsahawan

Conlob r engiraan procluk Livili :

,JO~ « •• J~'
•

Apakah maksud produktiviti
dan bagaimana produktiviti
diukur?

Peningkatan

3 keuntungan atau
daya saing firma

JPeningkatan

upah pekerja
 4

..........................................~..~......

( Produktivti dapat diukur dalam '\

pelbagai bentuk, misalnya
kos seunit output, masa bagi
menghas ilkan seunit output
atau jumlah guna tenaga bagi
seunit output.

............ ............... ... ............................

Kihll1g A dapal m~nghas il kan ]20 helai b~lju dengan nlCnggllnakan 5 orang pekerja manakala
Kil.lng B menghasilka n 100 helai ajL! dcngan menggunabn 4 orang p kerja. Kilang manakah
mcmpullyui produ kuvlll ><mg lcbih tinggi? lawapan[1ya 131ah Klbng B.

. .. . ..
Produktivitl

120
5

Produktiviti
100
4

=24 = 25

Scma km Wlggl ndal, sLmakin tmggil ah pro luktiviti. ToJukl lLi yal1 0 kbih lmggi III nunjukkan
kc t:'kapan cl n keb rk 'Sat1L1l1 penggunaa input Jall g rn~n !u111bang kepada kos pengeluaran
yang lebih rcnJah dalam pengeluaran. DE ngan kala lain. tJhap proclukli\ iti yang linggi akan
!l1eningkatkan daya p ngeluamn Ilrma.

@yan
gsh

ah
Rajah (a) menunJukkan produkt ivlti bu run Malaysia berbanding dengan negara-negara membangun
yang terpili h pad tahun 20 13.
Rajah (b) menunJukkan preduktlvi i bu ruh M laysia berbandlng dengan negara-negara nlaJu yang
erpi lih pada tahu n 2013.

30

25

0	 20
0

0

~ 15
(f)

::J 10

5

0

80
70
60

~.50
o
;S 40

;; 30
(f)

::J 	 20

10

3.1'.

~

'" Vietnam

~
..,.

2.3

Produktivlti

Pertumbuhan 7.1
produktivili

.6
....,
;g 2.4

Cl

India Indonesia China

Rajah (a)

~

"

25

Thailand

Produktiv iti Pertumbuhan produktivit!

~
m
".
N

8

r
'6
~
~
rJ)

4 	 .3
~
al

Jl.

22.3

a
Malaysia

2.5

(")
m 2
N

r-• 7
0

1 .5~
ILl
:::>:il'" 1.3 iii1L/) lD

"<t Il 0.9
0.5

o~----~----~----~------~--~~--~o
Malaysia Jepun Korea Singapura Austra lia Amerlka

Selatan Syarikat

Rajah (b)

(5umoer Lapo(ln ProdukclVitJ 20131201 4, MPC Perbadanan Produktiviti MalaljSla)

(a) Apaka rurnusan beleh ibuat terhadap prestasl produktiviti buruh di Malaysia berbanding
dengan negal a-negara membangun I

(b) 	 Prestasi procJuktivit l buruh di Malaysia parla tahun 201 3 sebanyak US$24 934 maslh ketinggalan
berbanding prestasi Ameri ka Syari 'at ial 1I sebanyak US$ 70 293 .
(i) 	 Mengapakah keadaan dl atas boleh berlaku?
(ii) 	 Pada pendapa L anda, adakah Implan Malaysia untuk menjadi sebuah negara perindustrian

yang maJu pada tahun 2020 dapa icapai?

;

1. 	 Produktiviti atau daya pengeluaran ialah keupayalln untuk meningkatkan
penghasilan output darlpada sejurnla~ input yang dlberikan.

2. 	 Produktiviti yang lebih tlnggi dapal meningkatkan kecekapan dan mengurangkan
kos pengeluaran.

3. 	 Pengukuran produktivitl ialah nisbah output yang dihasilkan kepada
yang digunakan.

@yan
gsh

ah
Pen eluar n

4.2.2 	Faktor yang Mempengaruhi
Produktiviti

ProclukLivili sescbuah organ isasi i\l:lU in Justri dipcngaruhi
oleh fakl 1r-[aktnr yan g berkaitan d ng n t w ah, buruh , modal
dan usahawan. Secara Hmsusnya fa ktor-fak tor terse but. holch
dihuraikan seperli berikul

Tenaga maliUSI3 Sistem dan prosedur Struktur organisasi

Gaya kepimpinan Persekitaran kerja Bahan-bahan

Teknotogi

Tenaga manusla
I<emahiran dan lahap lllQLi v;)si ten 19a man us ia akan
l1lempen J aruh i prociukli\' ili
Sc ti ~l P tcna CTa manu ia harus ditem patkan ke P ISISi kerja
111I.:ngikul keblilclu n clan h mahiran Ul LS ing-masing Tahap
kern, hir.:m individu holch ditingkatkan me lalui I.atihan dan
progmm pt'mhangul1ClIl d iri.
TLn agn man u:,ia akan bekcrja !cbih b,'r ungWlh -sungguh
sckJr<:1llya bcrll10livas i li nggi. PCkCIJ1 boIL h dimotivasi mclalui
ganja ran secar« kewangan alau hukan I wangan .

Sistem dan prosedur
l<cl ekapan dan k berk s. nan si SLern dan pnsedur "b n
mcmp ngaruh i pmuukll\'iti
~ i S lem dan prosed ur kerp haws ringka clan se bHas den gan
matlamaL oroanisasi.
h lcm dan p rosed ur yang dcklif- nnl11 p u IllCl1lhal1l Ll mcng~<m

kelemahan chl am org. nisasi ,

Struktur organisasi
SLru kLur organi asi y::mg scsuai lllcm h .1ll !l\ TIl n rngkHlkan
produktiviti.
Sehuah urganisas i akan clibahagika r l.." racla bebe ra pJ.
bahagian supay masil1g-rnasin<Y rncrn punya l tanggungja \'ab

cl a n s l<: p le r ja send iri. Pen gkhlhLlsan cl alurn UO II
rnasing-masing dapat Il1cningkatkan prc..ldukti \-iLi
O raani sa::ii h<l ru::, mern ilih strukLur :,1I1 g pali ng sesua i
dengan operasinya.

Seminar ialah suatu p latform
yang baik untuk memberi

kurSU5 ten tang seSlJotu ilmu
baru otau memperkenalkan

sistem dan struktur bow
do/am organ iso i

Cada ngkan bentuk st ruktur I
organisasl yang sesual bagl
firma yang
(a) 	 rnern punyal cawangan di

bebe.rapa negara
(b) 	 menge lu arkan bebera pa

jeni s prodllk yang laris
(c) 	 mer ll pakan rganisasi

yang keeil

@yan
gsh

ah
Blib Pengeluaran

Susun atur mesin yang teratur
dan garisan amaran kuning
dapat mengurangkan kadar
kemalangan di tempat kerja

Penggunaan jentera

atau kaedah automasi

dalam pengeluaran dapat

mengurangkan kelalaian

serta kesilapan manusia dan

seterusnya meningkatkan

produktiviti

Gaya kepimpinan
Gaya kcpimpinan akan membentuk budaya organisasi dan
mempen aruhi produktiviti.
Pem imp in h a ru s memiliki ke m a hiran m e mbuat
kCpUlU ,an yang tepat dan sudi mengamb il ri s iko dalam
menjal, kan kerjaya ya.
Pemimpm ya ng berwibawa m ampu memimpin dan
memotl vasikan ahli-ahi! organisas inya.

Persekitaran kerja
SUSl1 l1 a tur d an ke mudahan di tempat kerp akan

mempcngaruhi produktiviti.

Susun mur tempat kerja dapat memastikan o perasi organisasi

be rj alall iallcar dan p rsekiraran kerja kondusif dan se lesa.

Kemud lhan yang disedrakan di tem pat kefJa dapat membantu

pekerp dalam tugas mer ka.

Bahan..bahan
Kualitl dan bekalan bahan mentah akan tn empengaruhi
p roduktiviti.
Bahan ya ng be rkua litl dapat mengelakkan pembaziran
daripacla kerosakarL
PengUiusan invenlori yang i Lematik clapa t mengelakkan
pen yim panan s tok yang berlebihan d an bekalan ba han
se ntiasn mencukupi untuk proses penge luaran .

Teknologi
Penggunaan teknologi yang canggih semestinya men ingkatkan
produktivit i.
Penggu naan peralatan atau mesin moclen dan pelaksanaan
slste m automasi komputer dapat menj imatkan masa dan
tenaga buruh.
Aizlivi ti pcnyelidikan clan p m lxmgunan (R&D) penting untuk
membawa inovasi dan pemurnian dalam proses pengeluaran.

Kelengkapan modal
Pr laSI 5 ehuah kelengkapan modal akan mempenga ruhi

produktiviti.

Bagi nv mastikan kelengkapan modal sentiasa berfungsi bail<,

penye k nggaraan dan pemeJiksaan harus dijalankan clari

semasa ke semasa. ;

Penggunaan kele.nakapan modal ha rus clirancang supaya

se muanya dapat digunakan dengan optimum.

Kes impub n nya, pihak pengurusan hendaklah meliha t usaha
penin gkatan produktiviti sebagai salU proses yang berterusan.
Na mun , [umpuan ke a tas prod uktiviti e harusn),a juga
cliseimbangkan dengan LUmpuan ke alas kualiti pengeluaran

@yan
gsh

ah
Pen f!luaran

Watson
Di Hong Kong, Kumpulan A.S Watson m rupakan pembeka l barangan kesihatan, kecantikan,
dan gaya hidup yang sihat. Syarikat ini menyediakan perkh idmalal1 kepada lebih 26 juta
pelanggan seminggu. Syari kat ini komited untuk menyedi kan persekitaran kerja yang selamat,
si hat, bebas diskrfm inasi serta memberi sokongan k pa a semua kakitangan . Setiap eawangan
syarikat diberikan kebebasan untuk men ntukan strategi tersendi ri untuk pembangunan dan
latihan pekerja . Pada tahun 20 13 dan 2014, Syarr kat Kumpulan W tson memenangi anugerah
Maji kan Terbaik Asia bagi pendekatan modal insan

AEON
Di Jepun, kumpu lan AEON menawarkan pelbagai barangan runeit, peralatan rumah, had iah,
produk penjagaan diri, dan peralatan pengguna melalui penghantal'an ke rumah. Laman
web Net Super AEON yang dilanearkan pad a 2008, menyediakan penghantaran pada kos
rendah dan pilihan pungutan yang memu - ahkan pelanggan. Untuk meningkatkan produktiviti
dan keeekapan, AEON menubuhkan TopValu Co. Ltd untuk mewuJudkan ra ntaian bekalan
dalam organisasi pada tahun 2007. Syar kat in i juga membangunkan sebuah pusat latihan
dalaman untuk seramai 400 000 pekerja di pelbagai negara . AEON telah mewujudkan
program kerjasama dengan un iversit i temoatan di pelbagai negara (terrnasuk Open University
Malaysia) untuk melatih kakitangannya. Pr gram ini melatih pekerja dalam pengurusan kerjaya,
pembangunan kema h iran, dan peningka tan produktiviti.

(Sumber Olpetd dan diu bah suai daripada Laporan produktiviti 207412075,
MPC Perbadanan Produktiviti Malaysia)

Bineang dalam kumpulan, strategi yang diambil oleh setiap syarikat di atas untuk meningkatkan

produktiviti. Murid-murid dikehendaki membentangkan hasil perbineangan di depan kelas.

1. Lapan faktor yang mempengaruhi produktivitl ialah:

(a) Tenaga ma usia
(b) Sistem dan prosedur
(c) Struktur organisasi
(d) Gaya kepimpinan
(e) Persekitaran kerja
(f) Bahan-bahan
(g) Teknologi
(h) Kelengkapan modal

@yan
gsh

ah
Sal)

;"\ nda hoi ch mclayari larnan
wcb llC li kul LlDlllk rm:n,~d:lh ul
komL'p ek tcrnali t i dcng;m
Icbih lanjuL

http";:/ JprL·zLcom / rRl a731
'91 k, I ek... t'm lliti

.
.

4.2.3 Eksternaliti

Dabm ekO llOmi , ekste rnaliti atau k an luarall mengoamharkan
L1d.l CC\lP'll1 pa~anll alau l· gagalol1l ,> • .,tLm h. fga , Mlsalnya ,

pen ge lucmm yang diplanka n 01 h [irma tcrlllaman ya pengeluaran
besar-besal1l1 bolch lllLnyebabkan masalah pencemaran air jib
hahall buangan fI rma di<;alu rkan ke dalam sUilgai alall taut. Kos illi
tidak diamhil kim dalam harga pas< ran,,

~
;~amun pacla masa rane; sama dengan aclan ya kilang-kUang
Iwngc luar, n yang h sa r iIli, penducluk clapal mempero leh
peluJtlg pekerpan dan mc.1alui akliviLi pekerpan yang cllJalankan
mcreka mcmperoleh pe ncinpalan untuk membaikl wra[ hictup,
Facdah in l Juga tida l d ima ukk:m dalam harga pasa ranMaka
ckslern::dili clarat clitakn !km scpcrt l yang hcrikUl:

. Eksternali i ialah kos atau faedah yang tidak didrllbil ki ra data.
pengeluann dan penggunaan sesuatll barang atau perkhidmatan.

Ini bCrlllak.,ud 'kslt'maII Li

merupakan kesan yang hel' laku kcpaua piha I cti.ga iailu
sclain pengeluar dan pcngguna
liLl l imasukhm dalam harga r asaran

Bndasarl a 1 cOn\oh di alas, peng luar yang mcnyalurkan b8h8n
buangan k · dalam sungai TIl rugikan pihak k Lioa (masyarakal)
dan perbw tan pengeluar ini Liebk uikc na kan apa-apa kos,

Berdasarkan dua gambar di bawah, cuba anda Jelaskan eksternaliti yang wujud ,

Lapongan terbong yang diblna
berhampiran perumahan

Projek pembinaan MRT
di Kuala Lumpur

@yan
gsh

ah
Pengel an

..

4.2.4 Kos Sosial dan Faedah Sosial

Kos sosiaJ merupakan kLcrnaliti negatif manakala faedah sosial rncmpakan ekstcrnalil i pOsiLIf.

Kos sosial iaitu kos kepada pihak ketlga yang Faedah sosial laitu faedah kepada pihak ketiga
tldak termasuk dalam harga pasaran. selain pengguna dan pengeluar.

--------------------------~~

Contoh 1: Contoh l '

Aktlvitl pengeluaran minyak pet roleum dan Pelaksanaan program lati han kemah iran oleh

pembuangan sis tokslk kilang yang berleluasa. sesebuah syarikat.

Aktiviti ini menyebabkan pencemaran alam sek tar

yang merugikan n layan dan negara.

Contoh 2:

Penggunaan barang dan perk hid mat an

seperti rokok, minuman keras, perjudian, dan

kenderaan bermotor.

Latihan yan diberi akan mendatangkan kebalkan

kepada syarikat A seki ranya pekerja berpindah

ke syarlkat tersebut.

Contoh 2:

Penggunaan barang da perkh idmatan seperti

pendldikan, perubatan/keslhatan, dan alat-alat

p ngesan asap atau bahan ap!.

Masyaraka t sekelili ng men ga lami masa ah . Penggunaan alat pemadam kebaka ran memberi
kesihatan da n menanggung kos peruba ta faedah kepada masyarakat sekelil n9 tanpa
tambahan yang membebankan. sebarang bayaran

@yan
gsh

ah
Sa

1. Berdasarkan gambar berikut, kenai pasti kos sosial dan faedah sosial.
(a) 	 Kegiatan pembakaran jerami secard terbuka .

(b) Laciang ternakan ayam.

Kos sosial Faeciah sosial

II• •

II ••

J I• •

II• •

Kos sosial

,
•

I•

• .I

I•

Faedah sosial

I•

• I

I•

I•

2. 	 (a) Cari sebuah contoh firma atau mdustri daripada keratan akhbar atau media elektronik.
(b) 	 Kenai pasti kos sosial dan faedah s sia l yang tlmbul daripada contoh fi rma atau industri

yang dikaj i.
(c) 	 Bincangkan dalam kumpulan dan hentangkan hasi l tugasan di depan kelas.

1. 	 Eksternaliti atau kesan IUaran ialah kesan limpahan ke atas pihak ketiga yang
tidak terlibat dalam kegiatan ekonomi hasil daripada keglatan pengeluaran dan
penggunaan sesuatu barang atau perkhidmatan.

2. 	 os sosial ialah kos yang ditanggung oleh orang ramai seperti sumbe~ air yang tercemar
dan kos ini lalah kos yang tidak dltanggung oleh pasaran.

3. 	 Faedah sosi I ialah iumlah faedah atau manfaat yang diperoleh oleh masyarakat hasil
daripada pengeluaran atau penggunaan sesuatu barang atau perkhidmatan.

@yan
gsh

ah
PengGJU1lrtln

4.2.5 Contoh 	Kos Sosial (Eksternaliti
Negatif) dan Faedah Sosial
(Eksternaliti Positif)

Contoh Kos Sosial
-ceara rumus, kos sosial daral diJc.laska se pen i beri kul'

Kos sosial =Kos peribadi + Kos luaran

Jik(1 tid ak aeLl k 0 5 luaran yang la in, ~ 0 <; perihadl adnlah
hcrsamaan dengan ko sosioJ
Kos peribad l ,-las pcngcl uaran dan penggunaan wlah kos
nyala seschuah irma , imiIvidu, atau L :rapan. CunlLl hrlya ,
kos pcmbcUan kertH, hayaran alas insurans, cukai plan dan
minyak petro l yang dilanggung oleh secrang pcmi ld, ke rcla.
1« s luaran iala h ke an sampingan yang neguli f Ul.l

pcngeluaran clan p nggunaan yang dit1l1ggung oleh plhak
~ang keliga Lanp '! sebamng pampa-' n. COfl loh nya, sesenrang
pcrn;"tndu 1 r ta tldak perlu mcnallggung kos esesa kan lalu
lintas dan pencemaran uclara yang limbll l
COnLoh bill bagi kos luaran iabh sepe i
(i) Pencem.aran alam se ki l~1r kibal da ri r ada bahan hual1gan

berbahaya oleh kilang

(it) Peneemaran hu nyi c\aripada ke lab rnalam

(iii) embebasan asap rokok
(iv) Keg iatan pe ngi klanan yang be rlebihan se t- ingg::l

me njcpskan penglihaLan
Ini mcnJpakan suatu kcgagalan pasaran kc rana ko_. pen bad i
tiel, k m ' ngga mbarkan kos sehenar ya 19 ditanggung k h
scscbuah 11135\'arakal.
Ko~ schena I' y.mg diLanggung oleh mas, tnakat
c\lkl'nal ::.eh'lgai kos sO~l al.

• 	 Kos sosial dan
persekltaran

https;l l V ulu. be {
BiJQn8BLcIQ

~~

.
~. --- -.- -	 --_-.... -

Harga
kareta

Bayaran

Insurans

I

CUkai
Jalan

I
@yan
gsh

ah
B

Contoh Faedah Sosial
Seeam rumus, facdah sosia l dapm clijda. !<an sepeni berikUl

Kos

perubatan

yang rendah

kepada orang Masyarakat yang mempunyai kesedaran alam sekitar yang tinggi

ramal telah mula mengurangkan penggunaan kenderaan bermotor semasa
perg{ bekerja

Kos
pengangkutan

rendah

I

Faedah
kesihatan

Mengelakkan
kesesakan
lalu !intas

I

Menjimatkan
masa

Fcledah sosial =Faedah perlbadi + Faedah luaral1

Conlol lllya, sesem(lno indivlclu memilih menun an has ika l
pergi bekcrja. Antara fLlcelah p ~nbl1dinya t ~rmas Llkbh:

Ci) k( S Iw nga ngkulan yang I bih renelah berhanding
m :manJu kereta

(ii) fal'dah kes ihalnn daripada fl1 l!n unggang ba -ibI
(iii) mmgelak danpada kesesakan lalu lin las dan menlimatkan

m lSa reqalanan
Faecl ah ·os ial cl . ripad~l rn enun gga ng has ikal juga
rnendalangkan laedah lua ran se perti:
([) K dal kesesc1kan 'alll lin tels yang rellcbh hagi pengguna

]alm raya yang lain
(ii) I{, dar pencemaran alam seki lar yang r ndah
(iii) (15 pcruhatan kesihaL;m yang lL bih rendah kl:pada

o mg ra rnai
Jika se~ua t LJ h.mlngan mempunyai faeddl1 luaran yang sangal
men r 101 , jumbh facdah sosi::ti ak an 111 nj acli leb ih b sa r
c1ari ada fae ah p ri had i

@yan
gsh

ah
"
Pengeluamn

4.2.5

1. 	 Sebuah stadium baharu yang boleh m _nampung seramai 40 000 - 50 000 penonton akan
dibina eli NusaJaya, Johor dengan kos kira-kira RM200 juta.
Berdasarkan maklumat di atas, lengkapkan jadua l di bawah.

. . -	 Faedah sosial

Peribadi I 	 I

Luaran I 	 I

2.
Lebuhraya KL-Kuala Selangor (lebuhraya LATAR)

KE U1MUT 	 PETUNJUK
TELUK II(TAN

(-.....
Pembrnaan Lebuhraya KL-Kuala Sela/lgor (LATAR) dimulakan pada tahun 2008 dan siap
pada tahun 2011 dengan kos RM958 Juta dibiaya i sepenu hnya oleh KL-Kua la Selangor
Expr-essway Berhad (KLSEB).

Lebuhraya LATAR sepanjang 33 km rni menghubungkan Kua la Lumpur dengan Kuala
Selangor, Assam Jawa, IJok, Bestarr Jaya (Batang Berjuntai ), Kota Puteri, Puncak Alam,
Shah Alam, Bukit Jelutong, Sungar Buloh, Kundang, Ravvang dan Selayang. Terdapat lima
pers impangan dan empat plaza tol, iartu Plaza Tal Ij ok, Plaza Tol Kuang T:imur/Barat, Plaza
Tol Kundang Timur/Barat dan Plaza 1b l Taman Rimba Templer di sepanJang lebuhraya rn i.

(Sumber httpJlwww.latarcom.mylfaqs.htm)

Bincang dalam kumpulan kesan eksterna liti darrpada projek lebuh raya di atas. Kemudian,

bentangkan hasil per·b rncangan di depan kelas.

@yan
gsh

ah
- - ----~

Peta Konsep

Pengeluaran

Pengeluaran

•
•

Firma
Pengeluaran
Input
Output

• Jangka masa
pengeluaran

Jumlah keluaran
Keluaran purata
Keluaran marginal

Kos pengeluaran

Kos pengeluaran
jangka pendek

• 	 Kos tetap
• 	 Kos berubah
• Jumlah kos

Kos berubah purata
Kos purata
Kos marginal

• 	 Hubungan antara
jumlah output
dengan kos purata ,
kos marginal ,
jumlah kos, dan
kos berubah purata

Produktiviti dan eksternaliti

Faktor yang
mempengaruhi

produktiviti

Tenaga manusia
• Sistem dan

• Maksud eksternaliti
• Kos sosial

Faedah sosial

prosedur
• 	Struktur organisasi
• 	Gaya kepimpinan
• 	 Persekitaran kerja

Teknologi
• 	 Bahan-bahan
• 	 Kelengkapan modal

Hasil dan untung

• 	 Hasil (TR)
= Harga seunit x Kuantiti jualan

• Untung ekonomi
=Jumlah hasil - (Kos eksplisit + Kos impli5l t)

l

Tahap pengeluaran paling cekap

@yan
gsh

ah
,.

PongelUklr8n

Pengeluaran

Konsep Pengeluaran. Kos. dan Hasil Produktivitl dan Eksternaliti

Konsep pengeluaran

Fungsl pengeluaran Jangka pendek a

Maksud jumlah kos, kos tetap, kos berubah,
kos purata. kos marginal dan kos berubah

purata b

Perhltungan kos tetap. kos berubah, jumlah
kos, kos purata, kos marginal, dan kos
berubah purata

Hubungan i!ntara tingkat output dengan
Jumlah kos, kos purata, k05 marginal, dan kos
berubah purata

Konsep hasil dan untung

Penghitungan Jumlah ~asil dan unlun_9__

Tahap pengeluaran paling cekap

•

Maksud proouktivlti

Faktor-faktor yang mempengaruhl produktiviti

Maks-ud eksternali i

Maks-ud kos 50sial dan faedah sos-ial

Menil'll kos soslal dan faedah 505ial

a Input Tetap dan Input Berubah

Tldak berubah Merupakan
input

pengeluaran

Berubah secara

Wujud dalam
jangka pendek

sahaja

Wujud dalam
jangka pendek

dan jangka
panjang

@yan
gsh

ah
B 4

adalah Input berubah
bagl pengeluaran _____G_e_t a_h____J~~--__K_a~pa_s____.J~~_____K_aY~u__J~ Tepung

Faktor penghubungan Tayar BaJu A1marl "'Ii goreng

Mesln pemotong

bagl pengeluaran Kilang Mesin jahlt kayu

adalah input tetall

'___--:.__..1 as_~~-":"'_-J a
Faktor penghubungan Tayar Baju Almari "'Ii goreng

b Maksud Jenls-jenls Kos Pengeluaran

Jenis Kos Pengeluaran

Juml h 1<05 Kos tetap Kos b rubilh
 Kos berubah PUTata

Bayaran unruk Bayaran untuk Bayaran untuk Kos seunl! P IlIbahan dalam

penggl.maan penggunaan input penggunaan input ---OUtput jumlah k05 akibal

semua Input telap betubah d (ipad') perubahan

seuni! output

8ayaran
Bayaran untukuntuk

penggunaan

input tetap

Perlu
Tidak per lu dibayar

walaupun
 dibayar
j lka tiadat iada

pengeluaran
 pengeluaran

@yan
gsh

ah
i7l elepas m mpelajar/ bab inf, anda dapat:

4.1 Konsep Pengeloaran, Kos, dan Hastl

D Menjelaskan kon ep pengell1aran

::=:J M 'njelaskan lungsi pf>ngeluaran jangka pendek

M nJelaskan maksud k()!'; t t p, kos b\:rubah. jumlah kos, ko' purata, ko marginal, dan kos
berubah purata

Mengira kos tetap, kos berubah, jumLab kos, kos purata. kus lllargillaJ, dan kos berubah pu rata

-1 ~cnJelaskan hubungan antara tingkat Ulltput delJgan Jumlah kos, kos purata, kos marginal, dan
kos berubah purala

1 njelaskan konsep hasil da untung

Mengira jumlah ha' i1 dan untung

~
Mengenal past! t ap engeluaran palinJ{ cekap

4.2 ProduktiviU dan Ekstel"llaliti

1 Menyatakan mak. ud produktivi t i

Menjela 'kan faktoT-fakt r yang mempellgaruhi produktiviti

1Menyatakan mak ud ekstern Iiti

Menjelaska maksud kos sosial dan fa dab soslal

C Menlla! faedah soslaJ dan kos sosial berdasarkan 'ontoh yang sesuai

---~ITmo!IfJ ........... --- ................ .... .....•......... .•.........•...•
~~-................ "' ......................... .

( vrra~r COST)

'II 1 I I' I n I" ,I k
".J Kon..cp Pcngduaran . Kll • dan Ha II

(fixed cosLi
(short (ant prodw:t i(JI'./!tnrLion) (Productioll)

• II (R, VI Hue) (PI' J{lI)

4.2 Pr duktlviti dan Ek!.laoalili
•

I

(ExternaliLY)
( u( iul Im,~ri t)

•

I,

I

CTCILW prodwt )
(rotal co ·t

I • ':/Jcdi Vflless)
, (Effic it' l1cy)

(Sotiul W\ O

(Pmdu, ril'i ty)

@yan
gsh

ah
- -- - - --

Latihan Sumatif •

a 	Soalan ObJektif

Arahan: Tiap-tiap soolon diikuti oleh empat Jowapan pilihan. Pilih satu jawapan yang paling tepat.

1. 	 Gambar di bawah menunjukkan ciua jenis
input pengeluaran kek lapis.

Gambar 1 Gambar2

P ili b perbezaan yang t pat antara input
pengeluaran dalam Gamba r 1 dan
Gambar 2.

A

B

C

D

Gambar 1 Gambar 2

Wujud pada Tidak wujud
tingkat output jika tingkat
sifar output adalah

ifar

Kuan ti ti Kuantiti
penggunaanoya pengglmaan n} a
adalah tetap beruba h
apabila tingkat mengikut
output berubah perubahan

lingkal output

Merupakan input Merupakan
tetap dalam input berubab
pengeluaran dalam

pengeluaran

Wuju dalam Hanya
jangka masa wujud dalam
pcngeluaran jangka masa
pendek dan pengeluaran
panjang pendek

2. Antara yang berikut, yang manakah benac
tentang jumlab kos dalam pengeluaran
jangka ma a pendek sebuah firma?
I Jumlab kos adalah bersamaan deno n

jumlah 0 tetap apabil a tingkat
utput adalah si tar

II TU01 1ah kos ialah kos seu nit output
yang dikeluarkan oJeh firma

III Tumlah k s mempu nyai hubungan
) ang negatif denga n ti ngkat outp ut
pengeluaran

rv Tambahan dalarn jumlah ko adalab
sarna dengan tambahan dalam jumlah
kos berubah

A 1 dan II C Il dan ill
B 1 dan IV D fIl dan IV

3. 	 Antara yang belik'Ut, yang manakah menrpakan
kos berubah dalam pr ses pengeluaran?
A Sewa kilang
B Ko ' bahan mentah
C Bayaran premiu m insurans kebakaran
D Bayaran kos pembelian mesi n baharu

kilnng

4. 	 Jadual di bawah rnenunjukkan pengelu' ran
sesualu barang oleh irma Y.

Bilallgall bUfUh Jumlah
(orang) kcJuar.ul (unit)

10
3 22

40
8 66

. 10 	 80

Penggunaan bilungan bu r ub yang ke
berapakah menunjukkan ni lai keluaran
marginal yang paling tinggi?
A 	 3 orang C Ii orang
B 	 5 orang D 10 orang

@yan
gsh

ah

http:kcJuar.ul
Pengeluaran

5. Pilih pemyataan yang benar mengenai kos
purata d< I m pro es pengeluaran.

Ko purata bersamaan de ngan kos
tetap dicampm dengan ko. berubah

IT K purata akan meni ng at setelah
mencapai nilai mi nimumnya

III Ko~ pll rata menllnjukkan kos 5e nit
ou tput yang dihasilkan

IV os pu rata iala h tam bahan jumJah
kos akibat dar ipada t mbahan satu
un it keluaran

A I dan II C IT dan HI
B I dan IV D III dan IV

6. 	 Makl ul11at beri ku t menunju kkan ko
pengeluarao bagi sebllah kilang p kalan
pada bulan Januari.

RM
Gaji pekerj 30 001)
Faedal modal 1 801l
In 'uram kebakaran 1 200
Bayaran bi! air dan elektrik 1 2011
Bahan mentah 50 ( 01)
Bayaran sewa bangunan kila ng 12 000

ayaran telefon dan 1 tem et 801}

Hi lung ju mla h kos berub ah kilang
pakaian tersebut.

A RM36 200 C RN[65 000
B RM47 000 D RM82 000

7. 	 Maklumat ber ikut menunjukkan kas
pengeluarar sebuah !irma.

Untuk menghasilkan utput sebanyak
180 unit, kos pengel aran yan r

ditanggung 1leh Syarikat QL ialah
. ebanyak RM I 450. Apabtla finn.1
menamb an output menjadi 220 nit,
k s pengeluaran nya telah meningkat
sebanyak 15%.

Hitllng ko marginal fir ma bagi out ut
ang ke-220 unit.

A RM3 .86 C RJv15 .44

B RM4.85 D RM6.4S

8. 	 Jad ual d i bawah rnel1Ltnjukkan buti ran
perbelanjaan FiTma A.

Butintn

K ba han mentah 6 000
Kos bunth 2 000
K l: bahan apl 1 750
Bararan sewa tapak tanah 3 0 0

Jika Firma A menghasilkan 20 000 unit
bar og d. n dij u 1 p da harga RMO.80
seu nit , berapakah jumlah untu ng ang
akan diperoleh oleh Firma A?
A RM3 250 C RN[S 260
B RM5 600 D R1v18 890

9. 	 Apakah faedah sos iai yang akan ti mbul
apabila kerajaao negeri menggalakkan
penggunaan lebi h banyak ba ikal d i
Pulau Pinang?
A Ko pengangkutan y' 11g lebih Linggi
B Kadar pengangguran yang rendah
C Kadar kesesakan lalu tintas ya ng

rendah
D Kadar pencemaran udara yang I bib

tinggi

10. 	 Gamba!" di bawah menunjukkan aktiv!ti
pcngeluaran bot I minuman sebuah firma.

Pilih kes.a n eksterna liti yang nega tiJ
danpada akLiv iti pengeluaran di ata •. ,
I Pembebasan asap kilang yang bertoksik
II Peluang pekerjaan y" ng I bih banyak
m Penggll.naan tekool gi yang moden
IV Kesesakall lalu lintas
A I dan II C II dan IrI
B r dan IV D III dan N

@yan
gsh

ah
4

mSoalan Esei

Arahan: Jawab soalan-soalan yang berikut.

1. (a) Dengan contoh ang sesuai, terangkan m aksud pengeluaran da! m kontek ekonomi.
(b) Jelaskan perbezaan antara pengeluaran j ngka pendek dengan pengeluaran jangka panjang.

2. (a) Gambar dt bawah menllnjukkan dua jell is input dalam pengelllaran.

Gombar 1 Gombar 2

Jelaskan tiga perbezaan input dalam Gambar 1 dan Gambar 2 .

(b) Jadual d i bawah menunjukkan pengeluaran ebu h firma.

Input tetap (unit) .. Jumlah keluaran (unit)

3 2 10

3 3 18

3 5 26

3 6 30

(i) Ap ah jeni j ng a ill a pengelllaran fi rma ini? Beli alasan.
(ii) Hitung keluaran purata dan keluaran marginal pada etiap lingkat input berubah.
(iii) 	Terangkan hubungan tara jumlah ke1uaran, kelllaran purata, dan keluaran marginal.

3. 	 Jadll I di ba ah menllnjukkan hubungan antara jllmlah keluaran dengan kos pengeluaran
bagi sebuah fu·m a.

Jumlah keluaran (unit) Jumlah kos (RM) Kos marginal (RM)

0 	 100

190 A

2 8 80

3 340 70

4 400 60

5 470 70

6 550 80

7 640 90

8 750 110

9 890 140

@yan
gsh

ah
(a) Hi tllng:
(i) Nilai A dan B.
(ii) Kos purata b gi kel uaran yang ke-3 dan ke-7.
( iii ) Ko berubah bagi keluaran k '-4 dan ke-9.

(b) Terangkan hubungan antara k s m ata dengan ko: marginal.

4. (a) Maklumat berikut berkaita n dengan pengeluaran Syarikat Murni Berhad.

yarikat Muml Berhad ialah ehuah yarikat yang
menghasilkan -aker' r dut untuk dlJual di pa 'aran tempatan.
Kos tctap dan ku . berubah yang ditanggung oleh yarikat ialah
masiLlg-masing ebanyak R1v128 000 d.m RM 16 500 untuk
keluaran sebanyak . 0 000 unit. S}'arikat telah menctapkan
untuk menjual cakera padat pada harga RM2.00 eunit.

0) 	 Hitung kos purat Syarikat Mllrn i Berhad..
(ii ) 	 Hitll ng jumlah keWltllngan alau ke rugian 'yarikat Mllrn i Berhad.

(b) 	 (i) Jelaskan konsep hasi l dan untung dengan contoh yang esuai.

(i i)

Arif memulakan perniagaat dengan modal sebanyak RM IO 000. Jumlah wang ini
jika disim pan d i dalam ban . a an d iberi faedah 4% setahun. Arif menggunakan
kedai scndiri yang mempllllyat nilai sewa tahllnan ebanyak RM2 40 . Sebelum
memulakan perniagaan, Arif bekerja sebagai seorang pegawai kerajaan yang
meneri ma gaj i RM2 500 sebulan. /umlah perolehan perniagaan Arif dalam
tahu n pertama ialah RM40 000 iaitu sebelum ditolak dengan perbelanjaan
perniagaan ebanyak RM 1 000.

Hi lung untung ek nomi untuk perniagaan Arif.

5. 	 (a) Terangk 11 maksud produk tiviti.
(b) 	 J laskan bagaiman fah:tor pengel aran buruh akan mempengarul i tingkat pr duktiviti

sesebuah fi rma.

6. 	 (a) /elaskan konsep kos s sial dan faeJah sosiaJ dalam konteks ekonomi.
(b) Jelaskan tiga fae dah sosial yang tirnbul apabiJa ebuah kUang pakaian ditubuhkan

di kawasan perindustrian yang b rdekatan.

@yan
gsh

ah
Syariko t MJAuto erhad ialah sebuoh syarikot automobiJ tempa tan yang mengeluarkan kereta
persendirion untuk pasa ran tempata n dan jugcl dieksport ke negara-negara ASEAN. Syarikat MJAuto
Berhad t I h erusaha untuk menin ka tkan produktiviti dan ya saing produknya di pasaran
ant rabongsa agar dupat menguasai bahagion yang lebib besor daklm pa arml kereta di duni .

Podo bul n Jun 20 15, Syorikat MIAuto Berbad t 1 h mem perkenalkan model kerela baharunya, iaitu
Ascentra 1.5 untuk sasaran pengguna yang berpendopntnn sederhanct. Oleh itu. bahagian pengeluaran
teloh mengemukakon dua kaedah pen geluanm yan berikut llntuk dlpertimb ngka n oleh plhak
lem baga pengoroh yorikat:

8utiron

Buruh (orang) 	 80 50

Mesin (unit) 	 12 16

Kos pengeluaran (RM/s buah) 62000 	 58800

Syurikat MfAuto Berhad telah menetapkan h rga ya ng sanga t kompetitif dengan pesaingn ya iaitu
sebnuyak RM76 800 sebuah. Pada bulan S ~ptember 2015, syarlka l rnengeluarkan 12 000 buuh
kereta mod I Ascentra 1.5 dan berjaya menjuaJ 9000 buah dari pa a ke eluruhun pengeluarannyo.
Kewujud n Syarika t MJAuto Berhad seluma 10 tohun di bandor Kuli m, Kedah telah mendatangkon
pel mgai kebaikan, eli sampi ng beberapa keb rukCln kepoda masyara kat setempat.

Berdasarkan kes d i atas, jaw b soalan berikut

(a) lyatakan dua cara , yarikat MJAuto Berhad dapal meningk.ltkan produktivltinya.

(b) 	 (i) Tentukan kaedah pengcluaran yang waja r dipilih leh Syarikat MJAuto Berhad un tuk kerela

model baharunya. 1 centra 1.5. Jelaskan jawapan anda .
ii) 	 Berda arkan (b)(i) berapakah juml~h k ~ p geluaran yang ditanggung oleh Syarikat MJAuto

Bcrhad untuk mengeLuarkan 12000 buah kereta dengan kaedah pengduaran y ng dipilih?
(iii) Hitung jumlah euntungan atau kerugian yarikat MJAuto Berhad apabila . Iikat berjaya

men)ual 9 000 buah kereta dengan kos pengcJua ran di (b )(ii) .

(c) 	 (i) Beri satu contoh inpul lelap dan mp t berubah yang digunnkan oleh Syarikat MJAut Berhad
dalam pengeluaran keretanya

(ii) 	 yatakan jenis jangka ma a penge! taran SyarikaL MJAuto Berha da lam pengelu ran ker t

model Ascenlra 1.5. Beri ala an.

Cd) (i) 	 Nyata an clua contoh faedah so iaJ daripada kewujudan Syarikat i JAlfto Berhad.

(ii) yalakan salu cootoh kos sosial daripada ke ...rl.ljlulan Syarikat MJAuto Berhad.

@yan
gsh

ah
Pengeluaran

" Praktis

Arahan: Lengkapkan peta pemikiran di bawoh.

1. Berdasarkan gambar yang di beri, 	tulis jawapan yang betul pad a peta alir.

,.

2. 	 Berikan maksud bagi jenis kelua ran berikut berserta dengan rumusnya.

Jenis Keluaran

I
Ju mlah keluaran 	 KeJuaran purata Kel uaran marginal

I 	 I

Rumus 	 Ru mus Rum us

3. Tuliskan rumus bagi setiap kos berikut.

len,s Kos Pengeluaran

Jumlah kos Kos te ap 	 Kos berubah
I I 	 I

Kos purata
I

Ko s berubah purata Kos m arg inal
I 1

@yan
gsh

ah
Akaun semasa

Al,aun simpanan

Akaun simpanan
tetap

Anjal

Rai Bit1taman Ajil

Bank perdagangan

Bank pusat

Barang modal

Barang pengganti

Barang penggenap

Bayaran pindahan

Belanjawan
peribadi

Buruh

Ceteris paribus

Dividen

Akaun yang m mboleh kan p nd posit membual baya ran dengan
mel ggu nakan cek.

Akaun s imp, na wang aug d iberi faedah dan boleh
mengeluarkan vangn a p da bila -bila masa .

Aka un }'ang c1igunakan In tuk mcnyimpan sejumlah wang bagi
sesuatu temp h ma a tertenl u .

Peralus pernbah.m harga ku rang dalipad peratus peru bahan kuantiti.

KOl1sep penj ualan barang secara ansura t rmasuk kc ulHungan.

Bank yang d imlliki 01 h pihak swasta dan b rmolifkan
keu ntu ngan.

Bank yang dimiliki oleh kerajaan UIllU[., mengawal sis tcm
kewangan negar bagi m cnj m in kestabibn ekonomi negara .

Barang yang d ihasilkal1 un tuk eli unakan clalam proses
peugelua ra n barang lain . Misa lnya m in dan lori.

Barang yang Japal me 199anli rung i esu atu barang yang lain .

Barang yang pe rlu d igu nakan bersama d engan bar ng lain.

P ndapalan yang d iterim a oleh individu tanp a memberi
sumbangan pe.ng lua n.

Angg ran perb Ianjaan be.rdasarkan anggaran penclapatan boleh
g un a dalam suatu tem poh masa Le rtentu .

Tenaga man USl;} yang d isumbangkan sarna ada dan segi fiz ikal
a tau men t 1dalam . ualu p rose pengel llaran.

e.rka taan latin yang membawa tn:)ksud " fal tor-faklOr lain tid ak
berubah" . .

Pulangal1 yang d ile ri.ma oleh pemegang saham dan penabu ng
dalam Inslitusi kewangan ulam.

@yan
gsh

ah

http:dileri.ma
GIQSilr

,.

lnpm berubah

Input tetap

lnlensif buruh

harga Llm um sccara ben erusan dan tidak terhad.

Faktor pengeluaran yang jumlah kuan titinya berubah mengikut
lingka[ outpm

Faktor pengelu ran yang jumlah kua11liti nya t 'tap pada
sebarang lingk.n outpuL

Kaeclah p ngel uaran yang menggu nakan lebih banyak (aktor
buruh daripad :1. faktor m odal.

l

Ekonomi Islam

Ekonomi

EksternaliLi

Faedah

Fa! tor pe.ngeluaran

irma

Fungsi pe.ngeluaran

Hukum penawaran

Hukum pennintaan

Hukum pulangan
berkurangan

lnOa i

Merupakan s · tern ekonomi campuran yang b rlandaskan
AI-Qurau dan Hadi .

Ilmu yan m ngkaji bag imana man usia menga ihkan sllmber
ekonomi yang t rhad untu !' memenu hi kehend. k manu:. ia yang
tidak t(' rhad .

os atau fae clah yang lidaJ( dlambil kira claJam p n ge1uaran dan
penggu naan sc:suatu barang dan perkhidmatan.

Ganjaran 1epada pem iltk modal dan kos yang har-us dibayar
bagi pengg naan atatl pinjama moual wang.

umber ekono i ang digu akan untuk m ngeluarkan bar ng
dan perkhic1m. l n iaitu buru l! , tanah, modal, dan usabawan.

Un il konorni yang menggunaka faJ tor-faktor p n Juaran
unw k mengha it an barang atau per -hidmat n.

Merujuk erhubung n antara input dengan ou tp ut.

Hukum ini m nyatakan bahawa serna in tinggi harga, s makin
banyak barang ditawarkan dan sebalik nya.

11 kum ini m nyatabn bahawa semaki.l1 tinggi harga , semakin
kUTang kuamili dintinta dan se aliknya.

Ap bila pena bahan penggunaan satn input berubah terhadap
sejumlah inpu t telap menyebabkan jum Lah keluaran bertambah
pada 1adar yang semak m bed urangan.

Keadaan ekonom i yang mengalami kenaikan dalam ti ngkat

@yan
gsh

ah

http:semaki.l1

http:manu:.ia
G

In tensif modal

lsi rumah

Jangka rna a panjang

Jangka masa
pendek

Jurnlah hasil

Jumlah keluaran

Jumlah k

K an jalan harga
llenawaran

Kcanjalan 11arga

pemlimaan

Kehendal<

Kcluaran p urata

Keluaran marginal

Kaedah pengeluaran yang menggunakan lebih banyak faklOr

modal daripada ra llOr buruh.

Unil a as ekonom i y, n membekalkan perkhidmatan faklor

pengeluaran kepada fi rma dan rnembu 1 perbel nj aan penggunaan.

SuaLU janoka rna a apabilc en1 U3 in p ul yang digu nakan dalam

proses pengduaml1 merupakan input beruha h.

uaLu jangka masa apabija lcrdapal sckurang-kurangnya salu

input te tap dalam pr se· pengeluaran.

Jumlah p ndapalan yang dilcn ma olch pengelna r daripada jualan

sejum lah kd u3mn lenent ll.

J umlah OU lpl1l ) ang dl keluarkan hasil gabungan inpu t le tap dan

input berubah.

Jumlah kos 1 la p ditambah kos berubah.

Menguk ur peralu. perl.l bal an dalam k uanli li d ltawa rl an kesan

da ripada ra lus pcruba han harga ba ran il u d en an andaian

carris paribus.

Menguku r per Ius peru bahan dabm kua11lili dimima kesan

d aripaJa P ' nl t\lS per ubah~ n h Tga bar ng i t l! dcngan andaian

ceteri pari bus.

Keinginan indivld u untuk memlliki ba rang dan p r khidmatan

bagi mcncapai I eh idupan yang lebih selesa.

umlah ke1uaran per unit inp ut ber ubah .

PtTubahan j uml,] h keluaran akibat perubah n seunit input berubah.

Kelul< kemongkinan Kel uk yang mcnu nj ukkan had mal im um Lrngkal pellgeluaran
pengeluaran yang dapa t diea ai o lch sebuah ekonom i dengan me nggunakan

faklor eng luaran yang ada dan lingkal tel·nologi tertenlu .

Keperl uan Kcinginan ind i\ idu terhadap b rang d an per khidm atan bagi

m mb leh kannva hid p ada Lahap kes 1 aan yang minimum.

@yan
gsh

ah
,.

Keseimbangan
pasaran

Kos bcmb, h

Kos ekspli it

Kos implisit

Ko lepas

Ra5 marginal

Ko penge1uaran

Kos purala

Kos 50 ia!

Ros tetap

Lebihan
penawaran

Lebihan
permiotaan

Maghrib

Masalah asa
ekonomi

Me.kan ism pasaran

Mobiliti buruh

Modal

Glosan

Merujuk keadaan pasaran apabila kuantili perminlaan sarna
dengan I uan li tl penawaran pada sllalll tingkat harga lertentll.

Kos yang berub h ecar lang ling pada seliap lingkal output.

Perbe1anjaan fi J1Th1 terhadap penggtrnaan input dalam proses pengeluaran.

Perbelanjaan fi rma lerhadap fakLOr pengel uaran yang dimiliki
sendiri tetapi tidak d iam il kir clalam kos peugeluaran .

Pili han kedua ll' rbaik ang terpaksa d ilepaskao akibal daripada
pemilihan barangao Lc rbaik.

Perubahan jumlah kos kcsao daripada perubahan seunil output.

J umlah perbelanjaan yang di tanggung oleh s cbuah firma
untuk penggulMan sej umlah input dalam proses pengeluar n.

K 5 P r unil output.

Kos ya ng cli langg ung olch masyarakat akibat wujudnya kesan

ampingan yang terhasil daripada proses pengeluaran.

Ko yang ti dak be rubah p da se llap tingkat outpu t.

Keadaan kuant ili yang d itawarkan terhadap sesuatu barang

melebihi kuantiti yang J iminta .

Keadaan kuanlil i yang diminta te rh dap sesuatu barang melebihi
kuanr iti yang dila arkan.

nsur-unsur ya g b rcanggah dengan syariah.

Mcrujuk masalah yang berkailan dengan apa, bcrapa ,
bagaimana, dan un tuk siapa arang dikeluarkan .

Kaedah menent ukan harga asaran meLallli interai'si permintaan
pasaran dengan penawuran p, saran ..

Kebolehan perpindtihan buruh dan segi t mpat atau 'en i pekerjaan.

Alal aLau wang yang digunakan dalam pr cs pengeluaran.

@yan
gsh

ah
G

Mudharabah

Overdraf

P laburan

Penawaran

Pendapalan boleh
cu kai

Pendapalall bolch
guna

Peng luaran

Perintah sedia ada

Perminlaan

Permintaan berkesan

Penninta n pas ran

Perubahan dalam
kuanti ti dlminta

Perubahan daJam
kuanti ti d iLawarkan

Suatu b Dtuk perkongsi< n an lara pihal' bank d n gall pemiLi1
modal untuk menjalan kan sesnatu pelaburan.

Kemudahan pinjaman yang dibe il an oleh pihal< bank
p rdagangan k pada pem gang kaun emasa yang layak untuk
m ngeluarkan wangnya melebihi j umlah baki yang disimpan.

P rbelanjaan tcrhadap barang-barang modal alau penambahan
sLOk m odal yang sedia ada.

Keinginan Ian kebolehan fi nna unluk menaw. rkan sesualu
barang ala u perkh idmataTI pada Sllalll lingkat harga tertentu
dalam satu jangka masa lertenLU.

J umlah pendap.1tan selepas ditolal j urnlah pel pasan cukai .

Baki pendapatan setelah ditoLak scmua potongan waj ib.

Proses mengkomb inasikan Caktor-faktor pengeluaran untuk
m nghasilkan hanm g dan perkhidmatan.

rahan daripadJ pem· gang akaun kepada bank umuk membual
b Y<lran telap Y' ng berulang pada tankh yang ditetapkan.

Ke inginan dan kesanggupan un LUk rncmbeli suatu barang pada
sllaW tingkat h rga d lam 'alU lempoh masa len 11m.

PerminLaan yang d isokon g ote h kuasa be li alau kemamp uan
mcmbayar.

J umlah kuanlill se uaLU bar ng alau perklu dmatan ya ng diminta
01 b semua ind ividu dalam suat u pasaran pada uatu ringkat
harga tertenlu da lam sa lLl j angka masa tertentu .

Perubahan dalam kuan l1 ti Y' ng dlmlnta I h penggllna kesan
daripada pen b han harga barang inl sendiri.

Perubahan dalam kuantlti yang ditaw' rkan leh fimla kesan
daripada pe.rub<l han harga barang ill! sendiri .

@yan
gsh

ah
GI

Pembahan penawaran

Perubahan
pemlintaan

Pindahall kredit

ProdukliviLi

Pulangan pelaburan

Risiko pelaburan

Rizab berkanun

Scklor 1<edua

Seklor ketiga

Seklor utama

Sewa

SisLem ekonomi
campuran

istem ekonomi
pasaran bebas

Perubahan yang disebabkan oleh faklOr-fak tor elain harga barang
iLU. DiLUnjuld all 01 h pera lihan keluk penawaran kc kiri atau
ke kanan.

Pentba han yang d ' ebabkan oleh fakLOr fak tor elain b rga barang
itu. Ditunjukb a oleh peralihan kelul< permintaan ke kiri alau
ke kanan.

em-a bank perdagangan membu3t pemba aran terus ke dalam
akaun penerima.

Keupayaan unluk menghasilkan output dari pada sej umlah inpuL
yang dib r ikan

Keuntungan yang diterima 011:'h pelabur dal am temp h
p laburan.

Kemungkin, n mengalami kerugian darip da pela u n yan
dilaburkan.

impanan waji h b nk perdagangan ill bank pLlsal berdasarkan
jumlab deposit i bank perdagangan berkenaan.

ekLO ya ng mt'llbatkan kegiata penggu aan atau empro esan
barang yang t lab dike1uarkan leb sekLOr u t ma llntuk
l11engeluarkan barang separu h siap alau barang akhi r.

ektor pcrkh idm l, n yang mernbeti sll kongan terhadap
kemajuan ekon mi.

Seklor ekol1oml yang melibat l an pengeluaran secara langsung
daripada alam ~emu la jad i Lanpa mengubah suai bcntuk barang.

Ganjaran kepada [aL<lo r tanah alau f klor pengeluaran yang
pcnawarannya lerhad.

i lem ekonoml yang menggahungkan ciri-cir i 1. ebaikan
siSlem ekonoml pasaran be bas dengan siSLem ek nomi
perancangan pusaL

istem ekonOTn I yang individu dan pihak wasta bebas m mbuat
segala kepulu an e onomi lanpa campur tang n kerajaan .

@yan
gsh

ah
Sistem eko nomi

peraneangan pusat

Subsidi

Tabungan

1ak anjal

Tahjiri

Tanah

Unlung

mung ekonomi

Upah

Upah henar

pab nominal

Usah awan

Utiliti

WadiaJl

Wang

Sis tem konoml yang k e rajaan alau badan peranca ngan pusal

berkuasa pen uh dalam segala keaialan dan keputusan ekonom i.

Bantuan kewangan , p rkakas , dan bahan yang d iberikan oleh

kerajaan k pada pengeluar.

PendapaLan bokh guna yang tidak dibclanjakan .

era Ws perubahan harga lebi h besar da ri pada peraL us

perubah an kuamil i.

Konlra k pindah milik hana yang disewu.

al tor p engelu ran yang m erangl"umi em ua su mber alam

5 mula j di yang o len digunakan u n luk pe nge1 l1aran

barang-barang dan penawaranny lerhad .

Ganjaran l-epadJ u ahawan ),all ll1enan ggung risiko perniagaan.

U l1lung yang ru peroleh pengeluar setelah jurnlah 1as eks plisit

dan jum lah ko imillsi t di lOlak daripada jumlah hasil.

Ganjaran kepada buruh yang menyu mba ng an tenaga ozii'

aLa u mental clalam ak uvill pc ngeluaran .

Upah yang d in < takan dalam ebulan barang dan perkhid l11alan

yang diperoleh

pah yang d in) alakan dalam wa ng sema a.

lncliv id u yang me l ggab ll ng dan m enyelaras [aklor pen eluaran

I in unLuk men hasi lkan barang dan per hidmat an .

Kepuasan yang in ikma Li oleh e o ra ng hasil daripada

pen agunaan sesuatu barang a lau erkh id ma Lan .

Komrak impanan keselamaLan anu'Ir penyi m pq.11 (pelanggan)

dengan penjaga (bank).

Menlpakan komodil i ala u benda yang di teri l11a Jn1Ull1 oleh

ma ya rakat seba ai alaL pcranlaraan perluka ran.

@yan
gsh

ah

http:penyimpq.11
Baru' Negara M lay ia, 1 99 . he Central Bank Q/Jd Financial System in Malaysia: A Decade
of Clli. Ilge, 19 8-1 999. Kuala Lum pur. Bank , cgara Malaysia.

Bank egara 1\It' laysia, 2014. Lap01(111 TalHuwll. K lala Lumpu r. Bank Negara Malaysia.

Baumol. Wj., dan Slint.! r, AS , 2009. Ewnomics: Printil ies and Policy, Edisi ke-ll. Sou lh
esLern : Cengage-Learning.

Chamhuri Siwar dan urtahman a tin 1-1 an, 2005. DW/lom i Malaysia , Edisi ke-6. PeLaling
J, ya: Longman .

Che Ros Zainol , Cheng Hin 0 0 , Khoo Boon Chong, 2002. Elw l10mi AS(IS TingkalaPl Empal.

aLU aha!: le Li EnLerp ri e.

Da n M yni han , Brian Ti ll y, 20 12 , COlll plete ECOll 01lliL5 for Cambridge Ie; SERe; and
O-Level, J isi ke-2 . SA: Oxford University Press.

l-lamzaid Ya hya, 20 10. Elwllomi (Ba iJ l1giall Mihoe1w nomi) , Edisi ke-3. Melaka : KYS
nterpri e.

Heng Sic\.." gu &' Md. l iyadi Mcl Tahir, 2007. fells Prc1 -U Milnoelwnomi. Kuala Lumpur:
Longman Malaysia Sdn . Bhd.

Jabatan P rangkaan Malaysia , 201 5. Lapamn Penyiasatan Perb lanjaclII lsi RUf1w/t 2014.
Kuala Lumpur.

Jabatan Perangkaan Mala) la. Buiw aiuman Pc ra llglwan . Diterb"i t an seliap Lahun. Kuala
L lmp ur.

John Sloman, lis n W ride, Dean Garratt, 2015. EcoH( mics , Ed i..<:i ke-9. Pearson Education
Limited.

Ke me nt>rian Kewangan Malay ia. Lapo rall Elwnom i. Diterbitkan Seliap Ta hun, Kuala
Lum pur: Percetakan'asional Malays ia B rhad .

Mankiw Ng. 20ll. PrinCiple of E C0I10/1UC5, E cl is i kc-S -ouLh-We LCrt1 Cengage Learning.

Michae l Parkin, 1998. Economics. A ddison-Wf.!)ley Publi hing Compan y, Inc.

Paul Hoang , Mar aret D ucie, 2013. (Hnbridge IGCSE mill 0 Level Economics, UniLed
Kingdom: 1 IodJer Educa li on.

Sabanah Al i, 2011 . Teh ' STPM M iin oe/Mllomi , [dis ; J(elig.tL .l,<uala Lumpur: Oxford Fajar
Sdn. Bhd. ;

Theng Koek LeiDCt, Razali Mu hamad, 2002. Elw 1Jom i AsCI Ti Hglwtan mpcll. Kuala Lumpur:
Sasbadi Sdn . Bhd.

Susan Grant , 2 14. Cambridge IG 5 E Econo mic.'), Un ited Kmgdom: Ca mbridge University
Press.

@yan
gsh

ah

http:J(elig.tL
Bil P rtukaran 135
Buruh 8

sosial 240, 242

Faktor -pe ngeluaran 7
Firma 5  6, 11 ,207

.,

A/at

bayaran l. rtunda 126

pe ra Illaraan

penul aran 124 -- L

penyimpan nilai 126

uk u r n nilai 125

Anggar 0

pendapa an 18

per belanj aan 18.3

Anjal 92, 97 - 98, 104

B

Bai ithaman .i iI 140

Ba nk

~Iam 139, 186

pcrclagangan 131 -13,

186

pusal 128 - 131

Simpanan N slanal J86

Baran g

m ewah 94

pengganll 5 7, 94, 175

pcnggenap 5 7

perkilanaan 101 , 104

pertanian 105

lahan lama J70

tidak taban lama 170

Samuan kc\ ngan 152

Barter 124 - 125

Bayaran

krecliL 1 79

pindahan 150, 152

tunai 118

Belanjawan eri bad i J83,

184 - 185

Bia iswa 152

Caj kewangan 18 J

Cek 1 J. 136

ila rasa 58, 177

Ceteris paribus 49 - 50, 70

orak ~han

baran 'a 18. 29

pendapa tan 18,28.

.30 - 31

CLlaca n

Cukai pendapalan

perseorangan 162 - 165

Catuan 29

Dasar kerajaan 60, 73

Dcbi langsung 136

Draf bank 13 7

DiviJ n 150, 152

E

e-dagang 77. 155. 176

Ek nomj 1 lam 32 - 35
Eks lernali li 2 9 - 242

Faeclah 1-0 - 151
Faeclah

pcribad i 242

sampingan 148

F mgsi pengeluaran

jangka pendek 211

G

Guna tenaga 13, 144 - 146

Harga

barang itu 50, 56, 62 ,

70,74,174 -175

barang lain 57

fakwr pengeluaran 71

keseim bang n 78,

84 - 8 7

p urata b. ranga 150

Hasil 225

Hukum

pena aran 64

p n mlltaan 49

lklan 58, 175 - 176

Llmu ekon omi 2

In Oasi 128 - 129

Lnpul

be ruba h 208 - 215
tctap 208 - 215

. lntensif
buruh 18,28
modal 18, 28

L i rumab 5 -- 6, 10

@yan
gsh

ah
,.

Jadual

penawaran 65

pemtin taan 51

Jangka masa

panjang 210

pendek 210

Jangk an harga masa

depan 60, 71

J umlah
hasil 97 - 99 ,
225 - 227
keilla ran 211 - 212
kos 216 - 222

JlIruba nk 1 0 - 131

Karl

juruwang eleluronik

132, 137

kreclit 138

Kadar

C'll ai 164 - 165

facdah 1 1,181

zakat 167

Keanjalan harga
penawaran 101 - 107
permimaan '9 - 100,
108 - 110

Kecaira n 192

Keh >ndak 4 - 6, 168

Keluarall

marginal 211, 213

purata 211 - 213

Kel uk

k n ungkinan

pengeluaran 1.3 - 15

penawaran 65, 66

penawaran pa aran 67,

68

permintaan 51 - 52
perm m taan pasaran
52, 53 - 54

Keperlua 4, 168

Kepuasal1 6, 10

Kese imbangan pasaran

77 - H7

Koperas i 187

Kos

bembah 215 - 223
berubah purata 216.
221. 223 - 224

I pas 6, 9 - 12,

14 - 15

peng luaran 215, 219

margm I 217. 221,

222 - 223

peribadi 241

pural'l 217, 220,

222 -223

sosial 239 - 241

tetap 215 - 217,

219 - 220, 222. 224

Kua ti li keseimbangan 78,

83 - 87

Kuasa

mutlak 29

beli 49, 129

Kum pulan Wang impanan
Pekerja 159 - 160

L

Laissez-!ai re 21

Lebihan

pe awaran 7 - 81
pennim aan 79 - 81

embaga

HasH Dalam N geri 162

Tabung J:laji 186

Maghrib 139

Mala wang 128 -129

Masalah

asas ekonomi 16 - 18,

28 -- 31

ekonomi 9

ke l urangan 5 - 6,

10- 13

Matlamat

pengel llar 72

kewangan 183

Mekanisme pasaran 21,28
Memaksimumkan

jualan 73, 207

keul1tungan 72, 207

kebajikan

masyarakat 6,207

Meminimumkan kos

17

Mobiliti

geogra fi 7

kegunaan 7

pekerjaan 8

tempat 7

Modal 7

Monopoh 24

Mudharabalt 140

Musim 59

Output 208 - 209
Overdraf 13 - 135

p

Pa aran

langsung 77

tidak lang ung 77

@yan
gsh

ah
Pe kali keanjalan 91 -92,
102, 104 - 105

Pelaburan 188 - 192

Pel pasan cukai 162 - 163
Pemasa ran 175

Pcnawaran
firma 64

pasaran 66 - 68

Peneen 152

Pendapalan
bo leh gun 5 , 158
boleh cukai 162

ind ividu 5 ) 1 0
Penentu

penawaran 69
penni maan 56

Pengeluaran 208

Perbelanjaan
haria n 183

luar jangka 183

pen ggunaan 170

tetap I
Perin tah sedia ada 13 7
PERKESO 161

Permintaan
berkesan 49

pasaran 52 - 54
Perubahan

dalam kuantiti
diminta 62

dalam kuantiti
di lawa kan 74

enawaran 75
permintaan 63. , ",

Pindahan kredlt '" 1.3 7
Pinjaman

bercagar 134

..

Kad kredit 1 5
peribad i 134

POlOngan wajib 159

P roduktivlli
Pulangan pel

232

abura t
- 237

191

R
Riba 15 1

Risiko p Ilburan 190
Rizab

antarabangsa 129
berkanun 13J

. ~ ." l • ) '~ .. ' .. ..
' . : !"" f I II .. , t •• • . ' .

Sandaran minim um 129
Segmen p.tsaran 177

eklOr
kedlla 143 - 146

keLiga 143 -14
lllama 142 - 146

Sewa 15 - 151
ewa beli 13

Simpanan Lclap 133
Sistem ek nomi

cam puran 20, 26 - 2 7,
30 - 31

pasanm bebas 20 - 22 ,
24, 28
peranL'ang, n pll at 20,
22 - 23, 25, 29
sosialis 22

kim perhankan Islam 139
Subsidi 73, 110 - 113

Sumber ekonomi 4 - 6
Syarikat kewangan 187

Tabunaan 170, 183
Takjiri 141
Tak anjal 92 - 93, 8, 99,

105

Tanah 7
Tingkat teknologi 72

u
Unit amanah 152, 187
Untung 150 - 151,

225 - 227
ckonomi 226 - 227

Upah 148, L50 - 151
benar ISO
nominal 150

ahawan 8

w
Wadiah 140
Wang 124

Wang s< ku 152

z
Zakal 167

@yan
gsh

ah
@yan
gsh

ah
COVER

ISI KANDUNGAN

PENDAHULUAN

BAB 1: PENGENALAN KEPADA EKONOMI

BAB 2: PASARAN

PERMINTAAN

PENAWARAN

KESEIMBANGAN PASARAN

KEANJALAN

BAB 3: WANG, BANK DAN PENDAPATAN INDIVIDU

WANG

BANK

PENDAPATAN INDIVIDU

BAB 4: PENGELUARAN

GLOSARI

SENARAI RUJUKAN

INDEKS