DAFTAR BUKU
JUALAN TERBITAN JAKIM

TAHUN 2023

#DaripadaTintaMembentukJiwa

جابنت كماجوان اسالم مليسيا

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA

Kemas Kini: Oktober 2023

BUKU-BUKU JUALAN LARIS TERBITAN JAKIM

BUKU-BUKU BAHARU TERBITAN JAKIM

1

INDEKS BIL. JUDUL BUKU NO. ISBN
TAHUN

TERBITAN

HARGA/
NASKHAH

(RM)

HARGA
/ SET
(RM)

1
Abu Abdullah Muhammad bin
Idris Al Muttalibi Al-Shafii

9789830424927 2011 15.00

2 Akidah Mukmin 9789830420530 1996/2011 18.30

3 Al-Fiqh Al-Manhaji Jilid 1 9789830424866 2023 50.00

200-10%
= 180.00

Jilid 2
Tiada
Stok.

4 Al-Fiqh Al-Manhaji Jilid 2 9789830424873 2011/2019 50.00

5 Al-Fiqh Al-Manhaji Jilid 3 9789830424880 2011/2019 50.00

6 Al-Fiqh Al-Manhaji Jilid 4 9789830424897 2011/2019 50.00

7 Al-Fiqh Al-Manhaji Jilid 5 9789830424903 2011/2019 50.00

8 Amalan Pensijilan Halal 9789830426594 2021 18.00

9

Amalan Sihir dan Ayat-Ayat Al-
Quran : Perbezaan Serta
Kesannya Terhadap Amalan
Perubatan

9789830421216 1999 9.45

10
Astaka Majlis Tilawah Al-Quran
Peringkat Kebangsaan &
Antarabangsa

9789830423265 2007 120.00

11 Ayat-Ayat Larangan 9789830423340 2007/2023 23.00
58-10%
= 52.20

12 Ayat-Ayat Suruhan 9789830422244 2006/2015 35.00

13 Bicara Tasawuf dan Tarekat 9789830426563 2022 11.00

14 Biografi Dato’ Haji Hassan Johari 9789830423302 50.00

15
Bulugh al-Maram Jilid 1 (Edisi
Baharu) Jawi

9789830424170 2009 20.00

43.00

16
Bulugh al-Maram Jilid 2 (Edisi
Baharu) Jawi

9789830424361 2010 23.00

17 Dedah Fahaman Syiah 9789830421018 1998/2016 15.00

18
Diskusi Isu Aqidah dan Pemikiran
Semasa di Malaysia

9789830425337 2013/2015 30.00

19 Ensiklopedia Ulama Jilid 1 9789830424415 2011 25.00

20 Ensiklopedia Ulama Jilid 2 9789830424422 2011 25.00

21 Ensiklopedia Ulama Jilid 3 9789830424439 2011 25.00

22 Ensiklopedia Ulama Jilid 4 9789830424446 2011 25.00

2

INDEKS BIL. JUDUL BUKU NO. ISBN
TAHUN

TERBITAN

HARGA/
NASKHAH

(RM)

HARGA
/ SET
(RM)

23 Ensiklopedia Ulama Jilid 5 9789830424453 2011 25.00

350.00-
20% =
280.00

24 Ensiklopedia Ulama Jilid 6 9789830424460 2011 25.00

25 Ensiklopedia Ulama Jilid 7 9789830424477 2011 25.00

26 Ensiklopedia Ulama Jilid 8 9789830424712 2011 25.00

27 Ensiklopedia Ulama Jilid 9 9789830424729 2011 25.00

28 Ensiklopedia Ulama Jilid 10 9789830424736 2011 25.00

29 Ensiklopedia Ulama Jilid 11 9789830424859 2011 25.00

30 Ensiklopedia Ulama Jilid 12 9789830424842 2011 25.00

31 Ensiklopedia Ulama Jilid 13 9789830424835 2011 25.00

32 Ensiklopedia Ulama Jilid 14 9789830424828 2011 25.00

33
Ensiklopedia Fiqh Orang
Kelainan Upaya (OKU)

9789830426549 2021 15.00

34 Fiqh Al-Muktamad Jilid 1 9789830426693 2022 40.00 76.00-
10% =
68.4035 Fiqh Al-Muktamad Jilid 2 9789830426716 2022 36.00

36

Gerbang Perkahwinan
Berdasarkan Modul Bersepadu
Kursus Praperkahwinan (MBKPI)
Edisi Kemas Kini

9789830422640 2022 11.80

37
Hukum-Hukum dalam Al-Quran
Jilid 1

9789830422718

2006

20.00

252.00-
10% =
226.80

38
Hukum-Hukum dalam Al-Quran
Jilid 2

9789830423029 20.00

39
Hukum-Hukum dalam Al-Quran
Jilid 3

9789830423326 2007/2014 20.00

40
Hukum-Hukum dalam Al-Quran
Jilid 4

9789830424958

2013

30.00

41
Hukum-Hukum dalam Al-Quran
Jilid 5

9789830425238 30.00

42
Hukum-Hukum dalam Al-Quran
Jilid 6

9789830425429 2014 40.00

43
Hukum-Hukum dalam Al-Quran
Jilid 7

9789830425566 2015 68.00

44
Hukum-Hukum dalam Al-Quran
Jilid 8

9789830425856 2016 44.00

3

INDEKS BIL. JUDUL BUKU NO. ISBN
TAHUN

TERBITAN

HARGA/
NASKHAH

(RM)

HARGA
/ SET
(RM)

45 Irsyad Al-Qari Jilid 1 9789830424286 2013/2019 25.00
50.00

46 Irsyad Al-Qari Jilid 2 9789830424378 2010 25.00

47 Islam Mendepani Cabaran 9789830426587 2021 15.00

48 Israiliyyat 9789830423050 2023 25.50

49
Istilah-Istilah Fiqh dan Usul: 4
Mazhab

9789830424514 2010/2021 30.00

50 Isu-Isu dalam Ibadat Puasa 9789830424330 2009 10.00

51
Isu-Isu Pesakit yang Sentiasa
Berhadas

9789830424347 2009 8.00

52 Jami’ Tirmizi Jilid 1 9789830425634 2015 83.00 166.00-
10% =
149.4053 Jami’ Tirmizi Jilid 2 9789830426631 2021 83.00

54 Johan Qari dan Qariah Malaysia 9789830423296 2007 50.00

55
Johan Qari dan Qariah
Antarabangsa

9789830423777 2008 50.00

56
Kedudukan Orang Bukan Islam
Dalam Sejarah Pemerintahan
Islam

9789830424767 1995/2011 10.00

57 Kemanisan Iman 9789830421292 2000/2020 17.50

58 Kesilapan Mendidik Anak 9789830421391 2001/2013 10.00

59 Keunggulan Akidah Tauhid 9789830423081 2007 15.50

60
Kisah-Kisah Haiwan dalam Al-
Quran

9789830421353 2001 20.00

61
Mastika Hadith Rasulullah SAW
Jilid 1 (Jawi )

9789830423319 2007/2012 40.00 80.00-
10% =
72.0062

Mastika Hadith Rasulullah SAW
Jilid 2 (Jawi )

9789830424071 2009/2016 40.00

63
Mastika Hadith Rasulullah SAW
Jilid 3 (Jawi )

9789830424163 2009/2013 30.00
Tiada
Stok

64
Mastika Hadis  Rasulullah SAW
Jilid 1 (Rumi)

9789830424781 1989/2021 39.00
Tiada
Stok

65
Mastika Hadis  Rasulullah SAW
Jilid 2 (Rumi)

9789830425139 2013/2019 41.40

66 Membangun Modal Insan 9789830423371 2007 4.00

67
Membongkar Kekeliruan Firqah
Inkar Al-Sunnah

9789830420769 1998 9.80

68 Menelusuri Fitrah Insani 9789830426570 2021 15.00

4

INDEKS BIL. JUDUL BUKU NO. ISBN
TAHUN

TERBITAN

HARGA/
NASKHAH

(RM)

HARGA
/ SET
(RM)

69
Modul Bersepadu Kursus Pra
Perkahwinan

9789830426211 2018 100.00

70 Mughni Al-Muhtaj 9789830426679 2022 40.00

71 Muqaddimah Pengajian Islam 9789830421308 2000 12.60

72
Mutiara Berharga (Darussamin)
Pada Menyatakan Akidah Orang
Yang Beriman

9789830425177 2016 25.00

73 Nasihat Untuk Wanita 9789830422275 2004/2010 7.50
Tiada
Stok

74
Panduan Al-Quran dan Hadis
bagi Kakitangan Awam (Edisi
Baharu)

9789830420547 1988/2015 31.50

75
Panduan Al-Quran dan Hadis
bagi Kakitangan Awam (Edisi
Lama)

9789830420547 1988/2009 7.00

76 Panduan Mengurus Jenazah 9789830425528 1988/2015 9.00

77
Pendekatan Rasulullah dalam
Menangani Kesilapan Seseorang

9789830424354 2010 8.00

78
Pendidikan Anak-Anak Menurut
Pandangan Islam Jilid 1

9789830421100 2017 30.00

79
Pendidikan Anak-Anak Menurut
Pandangan Islam Jilid 2

9789830421254 2000 21.00
Tiada
Stok

80
Pendidikan Anak-Anak Menurut
Pandangan Islam Jilid 3

9789830421285 2020 17.50

81
Pendidikan Seks Mengikut
Perspektif Islam

9789830423234 2007 5.00

82 Pengaruh Qiraat Shazzah 9789830426518 2021 12.00

83
Petunjuk Akidah Ahli Sunnah Wal-
Jamaah Jilid 1 (Edisi Lama)

9789830421896 2003/2009 16.00

84
Petunjuk Akidah Ahli Sunnah Wal-
Jamaah Jilid 1 (Edisi Baharu)

9789830421896 2003/2015 44.50
74.50-
10% =
67.05

85
Petunjuk Akidah Ahli Sunnah Wal-
Jamaah Jilid 2 (Edisi Baharu)

9789830421896 2003/2015 30.00

5

INDEKS BIL. JUDUL BUKU NO. ISBN
TAHUN

TERBITAN

HARGA/
NASKHAH

(RM)

HARGA
/ SET
(RM)

86
Reka Bentuk dan Susun Atur
Bangunan Menurut Perspektif
Islam

9789830424606 2010 25.00

87
Riadhus Solihin Jilid 1 (Edisi Baru)
Jawi

9789830420196 2009 32.00

145.00-
10% =
130.50

Jilid 1 & 3
Tiada
Stok.

88
Riadhus Solihin Jilid 2 (Edisi Baru)
Jawi

9789830420004 2007/2017 28.00

89
Riadhus Solihin Jilid 3 (Edisi Baru)
Jawi

9789830420912 2007/2017 28.00

90
Riadhus Solihin Jilid 4 (Edisi Baru)
Jawi

9789830420219 2014/2021 42.00

91
Riadhus Solihin Jilid 5 (Edisi Baru)
Jawi

9789830420042 2014/2021 45.00

92
Riadhus Solihin Jilid 6 (Edisi Baru)
Jawi

9789830420790 2013 30.00

93
Roh Menurut Perbahasan Ulama
Kalam dan Ahli Falsafah

9789830422053 2003 15.00

94
Sahih Bukhari Jilid 1 (Edisi Baru)
Jawi

9789830423364 2008/2011 25.00
Tiada
Stok

95
Sahih Bukhari Jilid 2 (Edisi Baru)
Jawi

9789830424576 2010 40.00

120.00-
10% =
108.00

96
Sahih Bukhari Jilid 3 (Edisi Baru)
Jawi

9789830424774 2011 40.00

97
Sahih Bukhari Jilid 4 (Edisi Baru)
Jawi

9789830425467 2014 40.00

98
Sejarah Al-Ash'ari dan Al-
Asha'irah di Nusantara

9789830426020 2017/2018 22.00

99 Sejarah Majlis Tilawah Al-Quran 9789830422114 2017/2018 15.00

100 Suatu Tempat Bernama Kaabah 9789830421063 1998/2014 12.00

101 Tafsir Pedoman Muttaqin Jilid 1 9789830423821

2008
40.00

296.00-
10% =
266.40

102 Tafsir Pedoman Muttaqin Jilid 2 9789830423838 40.00

103 Tafsir Pedoman Muttaqin Jilid 3 9789830424798

2011
40.00

104 Tafsir Pedoman Muttaqin Jilid 3 9789830424804 40.00

105 Tafsir Pedoman Muttaqin Jilid 5 9789830425504 2015 68.00

106 Tafsir Pedoman Muttaqin Jilid 6 9789830425900 2017 68.00

6

INDEKS BIL. JUDUL BUKU NO. ISBN
TAHUN

TERBITAN

HARGA/
NASKHAH

(RM)

HARGA
/ SET
(RM)

107
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 1

9789830424750

2012

22.00

708.00-
20% =
566.40

108
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 2

9789830424989 22.00

109
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 3

9789830424996 22.00

110
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 4

9789830425009 22.00

111
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 5

9789830425016

2012

22.00

112
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 6

9789830425023 22.00

113
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 7

9789830425030 22.00

114
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 8

9789830425047 22.00

115
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 9

9789830425054 22.00

116
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 10

9789830425061 22.00

117
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 11

9789830425078 22.00

118
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 12

9789830425085 22.00

119
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 13

9789830425092 22.00

120
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 14

9789830425108 22.00

121
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 15

9789830425641

2015

25.00

122
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 16

9789830425658 25.00

123
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 17

9789830425665 25.00

124
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 18

9789830425672 25.00

125
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 19

9789830425689

2015

25.00

126
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 20

9789830425696 25.00

127
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 21

9789830425702 25.00

128
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 22

9789830425719 25.00

7

INDEKS BIL. JUDUL BUKU NO. ISBN
TAHUN

TERBITAN

HARGA/
NASKHAH

(RM)

HARGA
/ SET
(RM)

129
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 23

9789830425924

2016

25.00

708.00-
20% =
566.40

130
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 24

9789830425931 25.00

131
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 25

9789830425948 25.00

132
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 26

9789830425955 25.00

133
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 27

9789830425962 25.00

134
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 28

9789830425979 25.00

135
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 29

9789830425986 25.00

136
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
Juz 30

9789830424569 2015 25.00

137
Tafsir Ar-Rahman versi Mandarin
30 Juz

9789830426228 2018/2022 100.00

138
Tafsir Ar-Rahman versi Tamil
Juzuk 30

9789830425726 2015 30.00

139 Tafsir Al Wasit Jilid 1 9789830425627 2019 88.00 176.00-
10% =
158.40140 Tafsir Al Wasit Jilid 2 9789830426488 2020 88.00

142
Tanggungjawab Ibu Bapa dan
Anak-Anak Menurut Al-Quran
dan Al-Sunnah

9789830420103 1994/2015 25.00

143 Ulum Al-Quran Satu Pengenalan 9789830425733 2015 21.00

144 Wanita dalam Ibadat Solat 9789830423715 2009 8.00

145 Ziarah Masjid di Malaysia 9789830424484 2010/2013 100.00

146
50 Tahun Tilawah al-Quran
Malaysia

9789830423784 2008 75.00

147
50 Tahun Tilawah al-Quran
Malaysia (versi Bahasa Arab)

9789830423791 2008 75.00

148
50th Years Malaysian al-Quran
Recital Assembly

9789830423807 2008 75.00

28

BUKU-BUKU PROMO

BIL. JUDUL BUKU TAHUN TERBITAN HARGA (RM)
HARGA/ SET

(RM)

148 Bagaimana Meletakkan Hukum Hadith 1999 2.00

149 Dakwah dan Teknologi Maklumat 2011 5.00

150
Khuntha dan Mukhannath Menurut Perspektif
Islam

1998 1.00

151 Nilai-Nilai Islam Satu Pengenalan 1996 1.00

152 Pendidikan Remaja Muslim 2008 5.00

153 Seni dalam Islam 1999 2.00

154 Terjemahan Kitab Al-Aqaid ad-Durriah 2018 2.00

155 Tun Zaidi Daei Terbilang 2008 6.00

BUKU-BUKU KANAK-KANAK

BIL. JUDUL BUKU
TAHUN

TERBITAN
HARGA (RM)

HARGA SET
(RM)

166 Siri Sahabat Sejati: Buaya yang Celupar 2000 1.00

167 Pantun Remaja Membina Akal Budi 2009 5.00

168 Alam Sahabatku: Nadrah Cintakan Bumi 2013 35.00 62.00-10% =
55.80169 Saya Suka Baca Jawi 2013 27.00

170 Siri Bacaan Kanak-Kanak: Arnab dan Ayam Katik 2009 2.00

8.00171 Siri Bacaan Kanak-Kanak: Guru yang Berjasa 2009 2.00

172 Siri Bacaan Kanak-Kanak: Sahabat Sejati 2007 2.00

173 Siri Pantun 1: Peraturan Makan 2007 1.00

5.00

174 Siri Pantun 2: Pentingnya Berilmu 2007 1.00

175 Siri Pantun 3: Baik Perangai 2007 1.00

176 Siri Pantun 4: Menjaga Kesihatan 2007 1.00

177 Siri Pantun 5: Mengenal Allah 2007 1.00

178 Novel Remaja: Mengejar Pelangi 2009 2.00

8.00
179 Novel Remaja: Pasrah 2008 2.00

180 Novel Remaja: Meniti Kejayaan 2006 2.00

181 Novel Remaja: Coretan Haji - 2.00

182 Dunia Sains Atuk 2010 5.00
10.00

183 Kota Buku 2010 5.00

9

PEMBELIAN BERJUMLAH:

RM51.00 HINGGA RM300.00 = POTONGAN 10%
RM301.00 HINGGA RM1,000.00 = POTONGAN 20%
RM1,001.00 HINGGA RM1,500.00 = POTONGAN 30%
RM1,501.00 KE ATAS  = POTONGAN 40%

KHUSUS UNTUK WARGA JABATAN PERDANA
MENTERI (JPM) DAN MAJLIS/JABATAN
AGAMA ISLAM NEGERI-NEGERI (MAIN/ JAIN)

= POTONGAN 25%

10

PROMOSI DISKAUN ISTIMEWA
BUKU TERBITAN JAKIM

SETIAP PEMBELIAN TIADA CAJ PENGHANTARAN,
IA PERCUMA!

PROSEDUR TEMPAHAN/ PEMBELIAN
BUKU-BUKU TERBITAN JAKIM

1. HANTAR MESEJ TEMPAHAN
+6 013 8276 276

2. ISI BORANG TEMPAHAN

3. SEMAK SEBUT HARGA

4. BAYAR

5. DAPATKAN INVOIS/ RESIT

6. DAPATKAN BUKU DI KEDAI ATAU
NOMBOR PENGESANAN POS

KAEDAH PEMBAYARAN
BUKU-BUKU TERBITAN JAKIM

CEK SYARIKAT/ DRAF BANK/
BANKERS CHEQUE

TUNAI KIRIMAN WANG/ WANG
POS

ELECTRONIC FUND-TRANSFER (EFT)
– JOMPAY/DUITNOW QR

PESANAN KERAJAAN/ LOCAL ORDER
(LO)

KAD KREDIT & DEBIT

11

KAEDAH PEMBAYARAN MELALUI EFT
ADALAH SEPERTI BERIKUT:

BUKA APLIKASI
PERBANKAN TUAN/ PUAN

KLIK BUTANG JOMPAY/
DUITNOW QR

JIKA JOMPAY – LENGKAPKAN
DATA BILLER CODE, BILLER CODE

NAME, REF-1 & REF-2

JIKA DUITNOW QR – IMBAS QR DAN
LENGKAPKAN JUMLAH PEMBAYARAN

KEMUKAKAN SLIP
PEMBAYARAN

TATACARA PEMBAYARAN
MELALUI EFT

@

12

PAKEJ PROMOSI

JUALAN COMBO 2023

13

PROGRAM PROMOSI BUKU
TAHUN 2022/ 2023

SEGMEN JOM KENALI BUKU JAKIM @ ASSALAMUALAIKUM, TV AL-HIJRAH

SEGMEN BUKU JAKIM BERSAMA ANDA @ FIKRAH, RTM1

SEGMEN PROMOSI DI TV1/ IKIM.FM/ SALAM.FM

BAZAR BUKU JAKIM EKSPO BUKU JAKIM

14

Borang Maklum Balas Pelanggan

Ke Laman Sesawang e-Penerbitan JAKIM

LAMAN QR CODE

Kedai Buku JAKIM

Bahagian Penerbitan

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia

Aras 3, Blok B, Kompleks Islam Putrajaya

No. 23 Jalan Tunku Abdul Rahman

Presint 3, 62100 PUTRAJAYA

Emel: promosi@islam.gov.my

No. Tel: 03-8870 7445/ 7446/ 7401

Hotline Tempahan Buku: 013-827 6276


1

2

PENASIHAT
Dr Muhammad Yamin bin Ismail

KETUA EDITOR
Karia bin Haji Rahmat

SIDANG EDITOR
Kartini binti Ahmad
Ainuddin bin Haji Dolhakim
Abang Zainal Abidin bin Abang Ariffin
Dr Roziah binti Haji Chek
Mohd Chathazman bin Abdullah
Muhamad Fadhli bin Ahmat

PENYELARAS
Shuhaib bin Supani
Nurul Sabariah binti Saini
Muhammad Faizul bin Kanaini

JURUFOTO
Bustamin bin Sharee
Irwandy bin Sarkawi
Syed Muhammad Syauqi Imani bin Wan Shaifuddin (MPP)

PENGHARGAAN ISTIMEWA
Pejabat Pengarah
Pejabat Pendaftar
Jabatan Akademik
Jabatan Hal Ehwal Pelajar dan Alumni
Jabatan Jaminan Kualiti
Jabatan Kemahiran dan Latihan Daie
Jabatan Pembangunan Insan

SEBARANG KOMEN ATAU CADANGAN
PENAMBAHBAIKAN SILA HUBUNGI:
Institut Kemahiran Islam Malaysia Sarawak (IKMAS)
Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM)
Peti Surat 2867, Jalan Matang, Telaga Air
93050 Kuching
SARAWAK
(u/p: Jabatan Penerbitan)
Tel: 082-843 477, 475
Faks: 082-843 440, 439
Email: penerbitanikmas@gmail.com

KALAM KETUA EDITOR

Alhamdulillah, setinggi-tinggi kesyukuran
dipanjatkan ke hadrat Illahi kerana dapat
menerbitkan Buletin IKMAS Bil. 2 2019. Dalam
kekangan waktu dan tuntutan yang pelbagai,
Jabatan Penerbitan bersama Sidang Redaksi dapat
menyediakan, menyusunkan serta menyiapkan
kandungan Buletin IKMAS ini dengan beberapa
topik diperkenalkan.

Penerbitan kali ini memfokuskan kepada tunjang
utama yang sentiasa mengambil berat menasihati
akan perkembangan akademik IKMAS sehingga ke
hari ini. Sesungguhnya Jawatankuasa Penasihat
Akademik (JKPA) merupakan pemangkin yang
mencurahkan pengalaman serta idea demi
kelestarian IKMAS.

IKMAS harus terus melangkah ke hadapan meredah
globalisasi, menyusuri zaman dan menelusuri
sosio-budaya masyarakat. Oleh itu, transformasi
IKMAS harus diperkasakan selaras dengan objektif
dan pelan halatuju strategiknya. Setiap warga
IKMAS harus mendokong dan bersama-sama
mengekalkan momentum kecemerlangan diri
dan jabatan. Dengan semarak semangat kekitaan
dan kentalnya kerja berpasukan, IKMAS akan
terus melangkah maju memugar dunia ilmu dan
menyebarkan risalah di bumi-Nya ini.

Jutaan terima kasih kepada semua pihak yang
telah memberi pandangan, idea, buah fikiran serta
segala bantuan sehingga terhasilnya penerbitan
ini. Sesungguhnya warna-warni kehidupan
amat indah untuk dirakamkan. Mudah-mudahan
ianya merupakan rakaman memori indah yang
bermanfaat untuk tatapan buat semua.

Akhir kalam, selamat membaca dan salam
melangkah maju.

Sekian, wassalam.

   myikmas.islam.gov.my

   ikmassarawak

   penerbitanikmas@gmail.com

   ikmasjakim

   @IKMASJAKIM

ISI KANDUNGAN
SIDANG REDAKSI
ISI KANDUNGAN
KALAM KETUA EDITOR
WAWANCARA BERSAMA PENGARAH
IKMAS INSPIRASIKU
JKPA IKMAS
KEMASUKAN PELAJAR BAHARU IKMAS
MINGGU ALUAN PELAJAR DAN KHIDMAT
MASYARAKAT
DAURAH KITAB BERSAMA MUFTI
SARAWAK
RAMAH TAMAH AIDILFITRI IKMAS
BERSAMA YDP MIS
SIJIL TINGGI PROFESIONAL IMAM
SARAWAK
ILMU MAKKI DAN MADANI
PERKATAAN ATAU PERKATAAN YANG
LEBIH BAIK
LENSA IKMAS
SEKALUNG TAHNIAH
SALAM TAKZIAH
JOM MASUK IKMAS

2
2
2
3
5
6
7
8

9

10

10

11
12

13-14
15
15
16

Sidang Redaksi

3

Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh. Pertamanya, kami
wakil dari Jabatan Penerbitan IKMAS ingin mengucapkan ribuan
terima kasih
atas kesudian Dr. untuk sesi wawancara ini.

Q: Sebagai permulaan, bolehkah Dr. menerangkan secara ringkas
berkenaan latar belakang perkhidmatan Dr?

Terima kasih. Saya memulakan perkhidmatan sebagai Pegawai Hal Ehwal Islam pada tahun 1992 di Bahagian
Hal Ehwal Islam, Jabatan Perdana Menteri (BAHEIS JPM). Pada tahun 1997, Bahagian ini dinaik taraf kepada
Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM). Sepanjang perkhidmatan, saya telah ditugaskan di Bahagian
Penerbitan, Bahagian Penyelidikan, Darul Quran, Bahagian Pembangunan Insan, ILIM, Bahagian Dakwah,
Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan dan kini di IKMAS. Insya Allah dengan sedikit pengalaman di
tempat-tempat berkenaan boleh membantu saya dalam melaksanakan tugas di IKMAS.

Q: Terima kasih atas penerangan Dr. Seterusnya, setelah Dr. mendapat makluman bahawa Dr akan
ditawarkan untuk bertugas di IKMAS, apakah gambaran Dr. terhadap IKMAS?

IKMAS sangat unik berdasarkan sejarah penubuhan dan kewujudannya di bumi Sarawak. Kita tidaklah besar,
tetapi infrastruktur kita cukup sebagai sebuah IPT. Kita menawarkan dua diploma dengan pengiktirafan
MQA dan kita tertakluk kepada pengauditan MQA. Kita juga menawarkan kursus elektif yang memberikan
kemahiran vokasional kepada pelajar, latih amal dan latihan industri untuk membantu mereka menjadi
matang dan dapat menyesuaikan diri dengan masyarakat.
Apabila pelajar tamat pengajian, pelajar sama ada menceburi bidang pekerjaan, menjadi usahawan atau
menyambung pelajaran. Dari segi kebolehpasaran kerja, hampir semua graduan mendapat pekerjaan
setelah mereka tamat.
IKMAS dengan usia sekarang sangat berperanan dan telah memberikan sumbangan yang besar. Kita boleh
membantu dalam membentuk pemikiran Islam wasatiyyah dan rahmatan. Dan dalam masa yang sama kita
juga membantu pihak berkuasa agama di sini. Sebab itu saya beritahu pelajar dan ibu bapa, anda buat
keputusan yang betul bila masuk ke sini.

Q: Saya lanjutkan dengan soalan yang seterusnya. Pada pendapat Dr, apakah hala tuju strategik IKMAS
bagi lima tahun yang akan datang?

Alhamdulilah kita telah menyiapkan draf pelan hala tuju strategik IKMAS untuk tempoh 5 tahun akan datang.
Kita telah mendapatkan pandangan-pandangan daripada stakeholder dan mereka yang mempunyai
kepakaran. Draf pelan ini kita sediakan dengan kerjasama ibu pejabat JAKIM. Kita akan berbincang lagi
bagi memuktamadkan pelan ini sebelum dibentangkan kepada pengurusan tertinggi JAKIM dan lembaga
IKMAS. Secara umumnya pelan ini menggariskan strategi untuk lebih melonjakkan lagi IKMAS sebagai
satu-satunya institusi pengajian tinggi Islam di rantau sebelah sini.
Dalam pelan ini kita memfokuskan kepada idea yang lebih besar, yang lebih kehadapan, greater validity of
existence, untuk kekal relevan. Juga soal sustainability dengan kita merujuk kepada eko-sistem Sarawak
dan Borneo.

Q: Apakah cabaran utama yang dihadapi oleh IKMAS sebagai sebuah pusat pengajian akademik dalam
bidang pengajian Islam supaya setanding dengan pusat pengajian yang lain?

Dalam mendepani era globalisasi yang semakin mencabar dan kompleks, IKMAS menghadapi cabaran
dalam meningkatkan komitmen dan kesungguhan dalam pendidikan Islam, memperkukuhkan keupayaan
modal insan serta memperkukuh tadbir urus.
Di bawah slogan JAKIM ”Melebar Risalah Menyantuni Ummah” dan Revolusi Industri 4.0 yang melanda di
seluruh dunia, memerlukan kita bersiap sedia dan bertindak pantas. Bagi menghadapi cabaran ini, tugas
kita mesti sentiasa berteraskan ajaran Islam dan meningkatkan usaha untuk membimbing manusia ke jalan

WAWANCARA BERSAMA
PENGARAH IKMAS
DR. MUHAMMAD YAMIN BIN
ISMAIL

4

yang benar.

Q: Sebelum kita mengakhiri wawancara pada pagi ini, sudikah kiranya Dr. memberi sedikit mutiara kata
dan kata-kata semangat buat bekalan warga kerja IKMAS dan para pelajar?

Kepada warga kerja IKMAS, saya mengucapkan berbanyak terima kasih atas kerjasama yang diberikan.
Dalam menjalankan tugas sebagai penjawat awam, integriti, amanah dan dedikasi dalam menjalankan
tugas sangat penting, dengan mengenepikan kepentingan peribadi. Saya yakin dan percaya, dengan
integriti, komitmen dan dedikasi, kita akan dapat mencapai lebih banyak dalam memajukan organisasi dan
mengukuhkan tadbir urus IKMAS.

Kepada para pelajar IKMAS, saya teruja melihat kesungguhan dan komitmen mereka untuk menjadi
cemerlang. Teruskan usaha untuk memenuhi harapan ibu bapa dan masyarakat.
Di zaman ini para pelajar mesti ada keupayaan untuk multi-tasking. Orang yang hebat ialah yang boleh
melakukan multi-tasking, boleh buat berbagai kerja. Pelajar - daripada susun program, boleh berinteraksi
dengan pengurusan IKMAS, berperanan di masjid, di lapangan, menyuarakan keperluan pelajar dan lain-
lain. Kebolehan ini adalah ilham dan anugerah dari Allah SWT.

Kedua, pelajar mesti menyerlah dari segi kecemerlangan akademik dan sahsiah. Untuk cemerlang kena
rajin dan melakukan banyak kerja, dan tentunya menjadi lebih sibuk. Semakin sibuk skill kita akan menjadi
lebih tajam.

Ketiga, dapat menghayati dan memahami eko-sistem. Eko-sistem adalah prasarana, suasana persekitaran
dapat melihat permasalahan sekeliling dengan pandangan 360 degree. Bukan dengan hanya melihat satu
aspek yang kecil dan tersudut dengan tidak melihat seluruh masalah. Pelajar dan warga kerja IKMAS
ialah mereka yang dapat melihat 360 degree of any case and situation, horizon dan vertical. Built up your
skill, tajamkan kompas dan antenna untuk melihat apa saja isu dari 360 degree perspektif, supaya boleh
menangani dan mengambil langkah dengan lebih objektif.

Saya sendiri kena ada sudut pandang ekosistem ini, sebab tu kadang-kadang lambat buat keputusan
sebab nak tengok banyak sudut. Bagi pelajar pula jangan datang dengan membawa masalah semata-
mata, datang dengan bawa solusi, bukan satu tapi dua tiga solusi.
Keempat, kena ada skill komunikasi. Berupaya menyelesaikan masalah dan mencapai matlamat dengan
negosiasi, give and take. Kita tidak boleh ubah dunia dalam satu hari, even one year, it required a lot of
time and wisdom. Nabi pun berjuang 23 tahun dengan segala bantuan. Semoga kita diberikan taufik dan
kekuatan oleh Allah SWT dalam mencapai misi dan visi kita di IKMAS.

Wassalam.

5

Kewujudan Institut Kemahiran Islam Malaysia Sarawak amatlah
bersesuaian dengan saranan kerajaan Malaysia supaya
perkembangan masyarakat Islam di Borneo terutamanya
Sarawak dititikberatkan. Memiliki program Diploma Dakwah
Islamiyyah dan Diploma Tahfiz al-Quran dan al-Qiraat yang
diiktiraf MQA, IKMAS akan sentiasa terus melahirkan modal insan
agar dapat menyumbang khidmat dan bakti dalam pelbagai
lapangan tugas dan pekerjaan. Melihat kepada prasarana yang
dimiliki oleh IKMAS merelevankan sebagai sebuah institusi
pengajian Islam yang unggul di bumi Kenyalang.

Lobi IKMAS

Bengkel Binaan Bangunan

Peta lokasi IKMAS

Bengkel Jahitan Bengkel Pemprosesan Makanan Auditorium Dewan Makan

Sijil MQA Perpustakaan

Surau

Makmal Bilik Kuliah

IKMAS
INSPIRASIKU

6

JAWATANKUASA PENASIHAT
AKADEMIK IKMAS

Pengerusi:
YBhg. Dato’ Haji Paimuzi bin Yahya
Timbalan Ketua Pengarah (Operasi)
Jabatan Kemajuan Islam Malaysia

Ahli:
YBhg. Dr. Mohammad Isa bin Mohamadin
Timbalan Rektor
Bahagian Hal Ehwal Pelajar
UiTM Cawangan Sarawak

YBhg. Dr. Haji Akhbar bin Ibrahim

YBhg. Prof. Dato’ Dr. Zulkiple bin Abdul Ghani
Timbalan Naib Canselor
Akademik dan Antarabangsa
Universiti Sains Islam Malaysia

YBhg. Prof. Dr. Fariza binti Md Sham
Jabatan Dakwah dan Kepimpinan
Fakulti Pengajian Islam
Universiti Kebangsaan Malaysia

YBhg. Prof. Dato’ Dr. Mohd Yakub@Zulkifli
Akademi Pengajian Islam
Universiti Malaya

YBhg. Dr. Nordin bin Haji Ahmad
Pengarah
Darul Quran

Encik Abdul Halem bin Serojai
Pengarah
GIATMARA Negeri Sarawak

Setiausaha:
YBhg. Dr. Muhammad Yamin bin Ismail
Pengarah
Institut Kemahiran Islam Malaysia Sarawak

Peranan Jawatankuasa Penasihat Akademik Institut
Kemahiran Islam Malaysia Sarawak (IKMAS) adalah:

Bertanggungjawab bagi membantu IKMAS
mencadangkan perkara-perkara penting terutama
mengenai akademik dan peperiksaan IKMAS;

Menyemak, menimbang dan meluluskan sistem
pemarkahan bagi Program Diploma Dakwah
Islamiyyah (DDI);

Menimbang dan meluluskan apa-apa perkara
perakuan dan cadangan dari pengurusan IKMAS
atau mana-mana pihak mengenai pelajaran dan
pembelajaran, peraturan akademik dan peperiksaan;

Mencetuskan idea pembaharuan serta merancang
perkembangan dan kemajuan Pengajian Islam/
Kemahiran supaya setaraf atau melebihi lain-lain
institusi pengajian;

Mencadangkan apa-apa peraturan yang perlu
dirujuk oleh pihak Pengurusan IKMAS;

Membantu Ketua Pengarah Jabatan Kemajuan
Islam Malaysia (JAKIM) mengenai langkah-langkah
untuk memajukan Pengajian Islam dan Kemahiran
IKMAS; dan

Menjalankan tugas lain yang diarah oleh Ketua
Pengarah JAKIM dari semasa ke semasa.

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

JKPA IKMAS

7

Tahniah diucapkan kepada pelajar baharu Program Diploma Dakwah Islamiyyah dan Diploma Tahfiz al-
Quran dan al-Qiraat. Semoga kalian terus bersemangat menimba ilmu di IKMAS.

KEMASUKAN PELAJAR BAHARU
IKMAS SESI 2019/2022

8

MINGGU ALUAN PELAJAR IKMAS (MALPI)
Ia merupakan program wajib IKMAS
yang dilaksanakan kepada pelajar baharu
Diploma Dakwah Islamiyyah dan Diploma
Tahfiz al-Quran dan al-Qiraat. Program ini
dilaksanakan pada 29 April 2019 hingga 4
Mei 2019 setelah sesi pendaftaran pelajar
baharu.

MALPI diadakan bertujuan untuk memberikan
pendedahan kepada pelajar baharu tentang
IKMAS dan persediaan menghadapi sesi
pengkuliahan selama 3 tahun.

Antara aktiviti yang telah dilaksanakan
ialah sesi taklimat dari Tabung Baitulmal
Sarawak, taklimat dari jabatan-jabatan
IKMAS, perkongsian dari ALUMNI IKMAS,
LDK, Malam Kesenian Islam, Refleksi serta
Program Khidmat Masyarakat bersama
komuniti setempat.

Program ini banyak memberikan impak dan
kesan kepada pelajar baru bagi menempuh
alam pembelajaran di IKMAS.

KHIDMAT MASYARAKAT BERSAMA PENDUDUK
KAMPUNG TELAGA AIR

4 Mei 2019 – Program Khidmat Masyarakat yang diadakan di sekitar
Kpg Telaga Air mendapat sambutan yang meriah dalam kalangan warga
IKMAS dan masyarakat setempat. Program yang bermula seawal jam 8.30
pagi memfokuskan sekitar Masjid Telaga Air dan Esplanad Telaga Air.

 Antara aktiviti yang telah dilaksanakan ialah membersihkan
kawasan luar dan dalam masjid, mengecat ruangan parkir, penulisan
khat dalam masjid dan lukisan luar masjid serta membersihkan kawasan
sekitar Espalanad Telaga Air.

 Program tersebut disertai oleh Ketua Masyarakat setempat iaitu
Penghulu Haji Murshidi bin Johari, En Zaini, Ketua Kampung Telaga Air
dan Encik Mohamad bin Arif, Pengerusi Masjid Darul Solihin, jemaah
masjid dan penduduk kampung. Wakil IKMAS pula diketuai oleh Ustaz
Muhamad Fadhli bin Ahmat, Ketua Jabatan Hal Ehwal Pelajar dan Alumni
IKMAS, pegawai-pegawai IKMAS, para pensyarah dan 60 orang pelajar-
pelajar baharu  IKMAS.

 Antara objektif program ini ialah mengeratkan hubungan
silaturahim antara warga IKMAS dan masyarakat Kpg Telaga Air. Selain
itu juga ianya dapat memupuk semangat kerjasama, bantu-membantu
dan tolong-menolong antara warga IKMAS dan masyarakat sekitar.

9

10 April 2019 - IKMAS telah mengadakan program Daurah Kitab Siri 2/2019 bertempat di Dewan Suarah,
Kota Samarahan. Jemputan peserta terdiri daripada para imam, guru Takmir, guru Kelas Al-Quran dan
Fardhu Ain (KAFA), penjawat awam daripada pelbagai agensi persekutuan dan negeri di sekitar Samarahan.

Program dimulakan dengan perkongsian Kitab Kifayatul Akhyar Bab Solat oleh Sohibul Fadhilah Tuan Haji
Mual bin Haji Suaud, Pengarah Jabatan Mufti Negeri Sarawak. Seterusnya sesi Munaqasyah oleh YBhg.
Sahibus Samahah Datu Haji Kipli bin Haji Yassin, Mufti Negeri Sarawak. Majlis penangguhan diteruskan
dengan ucapan aluan oleh YB. Dr. Muhammad Yamin bin Ismail, Pengarah IKMAS dan ucapan penangguhan
oleh YBhg. Sahibus Samahah Datu Haji Kipli bin Haji Yassin, Mufti Negeri Sarawak.

Besar harapan Datu Mufti Negeri Sarawak agar program Daurah Kitab Kifayatul Akhyar anjuran IKMAS ini
dapat diperluaskan kepada segenap lapisan masyarakat Islam Sarawak. Bagi beliau, ini adalah satu usaha
IKMAS dalam mempromosikan ilmu pengetahuan dan meningkatkan syiar Islam. Kitab ini sesuai untuk
rujukan masyarakat kerana mencakupi pelbagai tajuk ibadah secara ringkas dan padu. Ia adalah khazanah
ilmu yang sangat bermanfaat dan perlu dirujuk.

DAURAH KITAB 2/2019 BERSAMA
MUFTI SARAWAK

10

24 Jun 2019 - IKMAS sekali lagi mengorak langkah ke hadapan apabila berjaya menganjurkan Sijil
Profesionalisme Imam (SPI) Negeri Sarawak Tahap 1 anjuran bersama IKMAS dan Jabatan Agama Islam
Sarawak (JAIS).

  Program selama 3 hari 2 malam ini bermula pada 24 Jun 2019 sehingga 26 Jun 2019 bertempat di
IKMAS 2. Program ini telah ditawarkan kepada imam-imam lantikan Majlis Islam Sarawak.
  Program ini telah disertai seramai 23 orang imam seluruh Sarawak dan telah berjaya mengikuti
sepenuhnya aktiviti yang dijalankan sepanjang program berlangsung. Para imam ini akan meneruskan
pengajian Sijil Profesionalisme Imam untuk 3 siri lagi yang diadakan setiap bulan sebelum dianugerahkan
sijil.

  IKMAS berharap para peserta dapat mengambil ilmu sebanyak mungkin dan diaplikasikan dalam
pekerjaan sebagai imam. Pihak IKMAS turut merakamkan ribuan terima kasih kepada semua pihak yang
telah menjayakan SPI untuk siri pertama ini serta para penceramah yang berdedikasi dalam memberikan
ilmu kepada para imam.

SIJIL PROFESIONALISME IMAM (SPI) NEGERI
SARAWAK SIRI 1/2019

28 Jun 2019 - Majlis ini dihadiri oleh tetamu
istimewa, YBhg Datu Misnu Haji Taha, Yang
Dipertua Majlis Islam Sarawak.

Datu merupakan pendokong yang terlibat dari
awal lagi penubuhan IKMAS. Beliau sentiasa
memantau perkembangan IKMAS dan memberikan
pandangan-pandangan agar gerak kerja di institusi
ini terus dirancakkan.

Demikianlah, dalam hidup ini, setiap kita
memerlukan kepada penyuntik semangat, the
pusher. IKMAS berdiri tegak selama 20 tahun
sebahagian besarnya adalah hasil dari peranan
yang dimainkan oleh Datu Misnu.

Semoga Allah merahmati Datu, melanjutkan usia
beliau dan mengekalkan kelebihan beliau.

RAMAH TAMAH AIDILFITRI IKMAS
BERSAMA YDP MIS

11

Oleh: Noor Hanisah binti Abdul Halim
(Pensyarah Al-Quran dan Al-Sunnah IKMAS)

Al-Quran adalah kitab terakhir yang diturunkan buat
Rasul yang terakhir dan kepada umat yang terakhir. Maka
beruntunglah kita menjadi umat Nabi Muhammad SAW yang
diturunkan al-Quran sebagai panduan dan rujukan yang mana
sesuai dan relevan setiap zaman. Malah menurut Fahd al-
Rumiyy, fleksibiliti al-Quran menjadikannya sebagai rujukan
sedunia yang mengandungi kebenaran yang kekal mampu
menyelesaikan masalah manusia sejagat. Benarlah firman Allah
SWT: “Al-Quran itu tidak lain hanya peringatan bagi seluruh
penduduk alam” (Surah al-Takwir 81:27)

Dalam al-Quran terkandung pelbagai ilmu untuk memahaminya,
salah satunya adalah mengenai ilmu Makki dan Madani. Suatu
ilmu yang menerangkan tentang perihal gambaran surah-surah
yang dinisbahkan atau disandarkan kepada negeri Mekah dan
Madinah. Mempelajari ilmu ini memberi faedah yang besar
kepada pendakwah khususnya dalam menyusun strategi
penyampaian risalah kenabian dan ketuhanan kepada manusia.
Ini mampu menjadikan mereka pendakwah yang mempunyai
pemikiran Quranik yang mampu menjadi pembimbing dan
penyuluh buat umat Islam.

Sebelum itu kita lihat dulu pada definisi ilmu Makki dan
Madani secara lebih jelas. Ulama berselisih pendapat dalam
memberikan definisi Makki dan Madani disebabkan pandangan
berbeza yang melihat kepada beberapa aspek termasuk masa,
tempat dan orang yang disasarkan (al-Mukhotib) ayat-ayat
tersebut. Namun, pendapat yang paling rajih (tepat) adalah
pada pendapat yang mendefinisikan dari segi masa diturunkan
iaitu ayat-ayat Makkiyah adalah ayat yang diturunkan sebelum
hijrah, walaupun bukan diturunkan di Mekah. Manakala
Madaniyyah pula bermaksud ayat yang diturunkan selepas
hijrah sekalipun tidak diturunkan di Madinah (Manna’ al-Qattan
2000).

Terdapat beberapa bentuk dan ciri yang dapat membantu kita
mengenali bentuk ayat Makkiyyah dan Madaniyyah. Melihat
kepada tempoh penurunan al-Quran yang mengambil masa
lebih kurang 23 tahun, tempoh 13 tahun diambil ketika baginda
berada di Mekah dan ayat-ayat al-diturunkan lebih tertumpu
kepada aspek akidah dan kisah-kisah umat terdahulu (al-
Qassas). Pada peringkat ini, penuh dengan suasana ketakutan,
kekejaman dan fitnah. Masyarakat Arab ketika itu dalam
keadaan jahiliyyah, memburukkan lagi keadaan. Oleh itu,
antara ciri yang difokuskan adalah pada uslub (gaya bahasa)
ayat-ayat Makiyyah yang diturunkan umumnya lebih tegas dan
mengandungi ketauhidan. Gaya bahasa yang digunakan sangat
relevan dengan keadaan masyarakat ketika itu yang cukup
kuat menentang ajaran Rasulullah SAW. Ini adalah peringkat
awal bagi menjinakkan hati mereka untuk mengenali Islam.

Manakala selepas hijrah ke Madinah dalam tempoh 10 tahun,
baki ayat-ayat al-Quran yang telah diturunkan mempunyai
uslub yang lebih lembut dan tenang serta sering menjanjikan
orang Islam dengan kemenangan dan kejayaan.  Ayat-ayat
Madaniyyah lebih menjurus kepada perkara muamalat, akhlak
dan hukum-hakam syariat Islam (Manna’ al-Qattan 2000). Ini
kerana, Islam telah berkembang dengan meluasnya ke daerah-
daerah sekitarnya. Mereka hidup dalam suasana aman dan
tenteram melaksanakan ajaran Islam tanpa rasa takut, tidak
seperti semasa berada di Mekah. Walaupun cabaran masih ada
bila wujud kemunculan golongan munafiq dan sebagainya.

Apa yang kita boleh ambil daripada ibrah penurunan al-
Quran adalah dari sudut uslub ayat yang digunakan. Malah
Dr. Yusuf al-Qaradhawi mengungkapkan tentang al-Quran
itu sebagai dustur (perlembagaan) kepada dakwah. Oleh
itu, para pendakwah apabila berhadapan dengan golongan
mad’u (orang yang diseru) perlu menggunakan uslub yang
bersesuaian dengan ‘uruf, keadaan dan cara pergaulan
mereka. Ahmad Sohandji dalam kitab tafsirnya Abr al-Athir
telah memberi panduan terhadap golongan pendakwah
supaya dapat berdakwah secara berhikmah. Antaranya, perlu
mengetahui kandungan al-Quran dan al-Sunnah perjalanan
Nabi SAW serta sirah al-Khulafa’ al-Rasyidin. Hendaklah

ILMU MAKKI DAN MADANI DAN KAITANNYA
DENGAN MEDAN DAKWAH

mengetahui keadaan orang yang diseru, persediaan, tabiatnya
dan pekertinya, iaitu berkaitan dengan pergaulan hidup
mereka. Selain itu, mengetahui bahasa-bahasa yang digunakan
oleh golongan atau umat yang diserunya kerana Nabi SAW
pernah menyuruh setengah sahabatnya mempelajari bahasa
Ibari (Bahasa Yahudi) untuk bertutur kata dengan orang-orang
Yahudi yang menjadi jiran mereka dan menyuruh mempelajari
keadaan mereka. Akhir sekali, perlu mengetahui jenis-jenis
agama dan mazhab sesuatu umat atau bangsa.

Dalam usaha mengembangkan dan memaknakan Islam di bumi
Sarawak ini, Institut Kemahiran Islam Malaysia Sarawak (IKMAS)
menjadi medan mempersiapkan bekalan bakal da’ie yang akan
menyuburkan Islam di Sarawak khususnya. Sesuai dengan
hasrat dan visi IKMAS untuk menyebarluas semua aspek ajaran
Islam berlandaskan al-Quran dan al-Sunnah. Oleh itu, bekalan
yang paling penting bagi seorang pendakwah adalah ilmu dan
kemahiran. Penting untuk pendakwah mengintegrasikan ilmu
‘aqli dan naqli untuk menyesuaikan dengan peredaran zaman.

Misalnya, pendakwah bukan sahaja perlu menguasai ilmu
agama, bahkan perlu menguasai ilmu duniawi seperti
multimedia, teknologi maklumat dan sebagainya supaya tidak
ketinggalan dalam memanfaatkan teknologi yang terdapat
sekarang seperti menggunakan medium media sosial bagi
memaksimumkan penyampaian dakwah dalam penulisan.
Pendakwah-pendakwah boleh menjadikan Prof. Dr HAMKA
(Haji Abdul Malik Karim Amrullah) ulama nusantara yang
berasal dari Indonesia ini sebagai antara tokoh agamawan yang
menjadikan penulisan sebagai saluran dakwah. Kehebatan dan
sumbangan beliau diperakui dunia. Bacalah karya-karyanya,
pasti banyak manfaat yang kita boleh perolehi.

Cabaran pasti ada di mana-mana medan sekalipun. Sebagai
contoh di Sarawak, Islam adalah kelompok minoriti, bahkan
kaya dengan diversiti kepelbagaian kaum, etnik, bangsa dan
agama. Pastinya, para pendakwah perlu memastikan golongan
sasaran dakwah itu sesuai dengan kaedah dakwah yang
diaplikasikan. Namun, dengan strategi dan persiapan yang
mantap akan menghasilkan natijah yang cemerlang.

Kesimpulannya, Ilmu Makki dan Madani ini adalah sangat
penting difahami kerana ia menggambarkan manhaj dakwah
yang Nabi SAW gunakan dalam berdakwah kepada golongan
yang berbeza ketika itu. Peralihan dari zaman Jahiliah
hinggalah kepada kerancakan Islam yang bertebaran di seluruh
dunia sehingga kini hasil daripada usaha dakwah baginda dan
para sahabat RA. Ringkasnya, penurunan al-Quran seiring
dengan perkembangan dakwah Islam. Semoga IKMAS menjadi
landasan menghasilkan bakal-bakal pendakwah yang berkualiti
dan progresif dalam memakmurkan dan menyuburkan Islam di
bumi Sarawak khususnya.

Rujukan:
Abdullah Basmeih. 2010. Tafsir Pimpinan Ar-Rahman Kepada
Pengertian al-Qur’an. Kuala Lumpur: Darul Fikir.
Ahmad Sohandji Mohamad. 1990. Tafsir al-Quran ‘Abr al-Athir
(Tafsir al-Quran di Radio). Kuala Lumpur: Pustaka al-Mizan,
Cetakan Pertama.
Fahd bin Abdurrahman bin Sulaiman al-Rumiyy. 1997. al-
Ittijihat al-Tafsir al-Ilmiyy fi al-Qarn al-Rabi’ Asyara al-Hijriyy.
Cet. 3. Muassasah al-Risalah.
Manna’ al-Qattan. 2000. Mabahith fi Ulum al-Quran. Riyadh:
Dar al-Ma’arif.

12

13

LENSA IKMAS

5 April 2019 - Ceramah

Motivasi di SMK St.Joseph

Ustaz Karia bin Haji Rahmat.

5 April 2019 - Lawatan YBhg.

Pengarah IKMAS ke Universiti

Darussalam, Gontor, Kabupaten

Ponorogo, Jawa Tengah.

9 April 2019 - Ceramah yang disampaikan oleh Ustaz Abdul Rahim

bin Othman di Program EduVariom.

8-14 April 2019 - Sesi temuduga kemasukan pelajar baharu bagi tahun 2019/2022 IKMAS

9 - 11 April 2019 - Bengkel Semakan Kurikulum Diploma Dakwah Islamiyyah Ikmas dan IPDAS bagi MQA 02.

16 April 2019 - Sesi senaman ringan “JOM FIT” warga IKMAS .

29 April - 3 Mei 2019 - Minggu Taaruf Pelajar IKMAS (MALPI)

14

LENSA IKMAS

Mei 2019 - Kuliah Tujuh Minit (KULTUM) selepas

solat Zohor sepanjang Ramadhan disampaikan oleh

kakitangan IKMAS.

Peperiksaan MUET di Dewan

Serbaguna, IKMAS 2.

Bacaan Yaasin setiap pagi

Jumaat.

10 Mei 2019 - Bicara Fiqh Wanita bersama Ustazah Armi binti Halit dari Jabatan Hal Ehwal Pelajar dan Alumni, IKMAS

bertajuk ‘Wanita Solehah’.

17 Mei 2019 - Kalam Ramadhan bersama Al-Fadhil Ustaz Sulaiman bin Hashim dari Jabatan Pendidikan Negeri Sarawak

bertajuk ‘Menyingkap Tabir Ramadhan’.

10 Mei 2019 - Kalam Ramadhan bersama Al-Fadhil Ustaz Ahmad Firdaus dari Jabatan Agama Islam Sarawak bertajuk

‘Andai Ini Ramadhan Terakhir Buatku’.

17 April 2019 - Bengkel Pembelajaran dan Pengajaran kepada para pensyarah demi meningkatkan mutu akademik

IKMAS.

15

Sekalung tahniah kepada Ustazah Kartini binti Ahmad di atas kenaikan pangkat
dan dilantik sebagai Timbalan Pengarah IKMAS JAKIM yang baru.

Sekalung tahniah kepada Ustaz Abdul Rahim bin Othman di atas
penganugerahan Anugerah Pekerja Cemerlang (APC), Jabatan Perkhidmatan
Awam. Semoga menjadi inspirasi buat semua pekerja lain.

Sekalung tahniah kepada Ustaz Mohd Aizuddin Anas bin Aziz di atas
penganugerahan Anugerah Pekerja Cemerlang (APC), Jabatan Perkhidmatan
Awam. Semoga menjadi inspirasi buat semua pekerja lain.

SEKALUNG TAHNIAH

Ustaz Shahibol bin Sharee dilahirkan di Kampung Trombol Kuching pada tarikh 19

Januari 1984 dan dibesarkan di Kampung Telaga Air, Kuching Sarawak. Beliau telah

mendapat pendidikan rendah di SK Telaga Air. Di peringkat menengah pula, beliau

telah menyambung pelajarannya di Madrasah Islamiah, Kuching Sarawak. Seterusnya

beliau telah ditawarkan untuk menyambung pelajarannya di SMU (A) Tarbiah

Mardhiah Panchor Kemumin Kota Bharu, Kelantan. Selesai menamatkan pelajarannya

di peringkat menengah, beliau telah melanjutkan pelajarannya di peringkat diploma

di Institut Kemahiran Islam Sarawak (IKMAS) dalam bidang Diploma Pengajian Islam

dan Dakwah pada tahun 2006 dan seterusnya di Universiti Kebangsaan Malaysia

(UKM) dalam bidang Ijazah Sarjana Muda Pengajian Islam (Pengajian Dakwah dan

Kepimpinan) pada tahun 2014. Sewaktu belajar, beliau telah dianugerahkan sebagai

pelajar cemerlang dimana beliau pernah mendapat Anugerah Dekan semasa belajar

di IKMAS dan mendapat Anugerah Dekan Fakulti Pengajian Islam di Universiti

Kebangsaan Malaysia (UKM).

Ustaz Shahibol bin Sharee telah memulakan kerjaya di sektor kerajaan sebagai:

1) Penolong Penyelia Asrama di SK Telaga Air

2) Penyelaras Pentadbiran Masjid Daerah (PPMD) di Jabatan Agama Islam (JAIS) Betong Sarawak

3) Penolong Pegawai Hal Ehwal Islam (KADER) di Agensi Anti Dadah Kebangsaan, Kota Kinabalu Sabah

4) Penolong Pegawai Hal Ehwal Islam, IKMAS

5) Warden IKMAS

6) Ketua Unit JAKIM, Unit Miri

Semasa menjawat jawatan sebagai Penolong Pegawai Hal Ehwal Islam di IKMAS JAKIM, beliau telah mendapat anugerah pekerja

cemerlang pada Februari 2009 sehingga Mac 2016.

Semasa menjawat jawatan sebagai Ketua Unit JAKIM, Unit Miri, beliau telah bertemu dengan pasangan hidupnya yakni isterinya

yang bernama Dyg. Nur Amalina binti Awg. Sawal. Kebetulan pada waktu itu beliau telah menyewa sebuah rumah di Kampung

Pulau Melayu Miri, yakni kampung isterinya. Beliau telah mendirikan rumahtangga bersama pasangannya pada tarikh 1 September

2018 (Sabtu). Kemudian beliau telah berpindah semula ke Institut Kemahiran Islam Malaysia Sarawak (IKMAS) dan meneruskan

kehidupan bersama isteri beliau di Kuching Sarawak. Sepanjang perkahwinan bersama isterinya, beliau belum dikurniakan zuriat.

Kisah kehidupan beliau bermula pada April 2019, di mana beliau telah disahkan menghidapi penyakit lemah jantung. Namun begitu,

beliau tidak pernah berputus asa untuk mendapatkan rawatan baik dari segi rawatan moden atau rawatan Islam (Ruqyah). Namun,

Allah lebih menyayangi beliau. Pada bulan Mei 2019, bersamaan bulan Ramadhan, beliau telah bertarung dengan penyakitnya.

Sehinggalah beliau menghembuskan nafasnya yang terakhir pada pagi Sabtu 18 Mei 2019 pada jam 10:48 minit pagi bersamaan 13

Ramadhan 1440H di Pusat Jantung Kota Samarahan Sarawak.

Institut Kemahiran Islam Malaysia Sarawak mengucapkan sekalung takziah kepada keluarga beliau atas kembali ke rahmatullah

dan merakamkan setinggi-tinggi penghargaan atas sumbangan beliau sepanjang berkhidmat di IKMAS. Marilah kita bersama-sama

sedekahkan Al-Fatihah kepada roh beliau. Semoga beliau ditempatkan dalam kalangan hamba yang beriman dan beramal soleh.

Sumbangan : Dyg. Nur Amalina binti Awg. Sawal

(Isteri Allahyarham Ustaz Shahibol bin Sharee

SALAM TAKZIAH

16


i

ii

iii

iv

v

vi