LAPORAN
TAHUNAN

2020

PERUTUSAN MENTERI

KATA ALU-ALUAN KETUA PENGARAH
JAKIM

INFO KORPORAT

CARTA ORGANISASI JAKIM

PENGURUSAN TERTINGGI JAKIM

PENGARAH-PENGARAH BAHAGIAN

LAPORAN MENGIKUT KLUSTER

KEPIMPINAN DAN TADBIR URUS

DAKWAH DAN MEDIA

PENDIDIKAN DAN PEMBANGUNAN INSAN
PERUNDANGAN DAN KEHAKIMAN
SYARIAH
SOSIO EKONOMI UMMAH

INSTITUSI MASJID

03

05

06

09

10

11

14

14

53

74

99

121

134

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 3

M e n t e r i
PERUTUSAN

Dengan nama Allah Yang Maha Pemurah lagi Maha Penyayang saya merafakkan
setinggi-tinggi kesyukuran kepada Allah SWT kerana dengan kurnia-Nya saya diberi
kesempatan bersama-sama dalam perkhidmatan hal ehwal Islam di Malaysia untuk

melebar risalah Islam. Saya juga mengambil kesempatan ini untuk merakamkan ucapan
tahniah dan syabas kepada JAKIM di atas kejayaan melaksanakan tanggungjawab
yang telah diamanahkan sepanjang tahun 2020.

JAKIM sebagai peneraju hal ehwal Islam di Malaysia telah memainkan peranan penting
untuk menjuarai isu-isu umat Islam bagi memastikan agenda mendaulatkan Islam terus
terlaksana di bumi Malaysia tercinta ini. Sehubungan itu, saya melihat JAKIM mempunyai
peranan yang signifikan bagi menyahut titah Seri Paduka Baginda Yang Dipertuan
Agong semasa Pembukaan Penggal Ketiga Parlimen Ke-14 iaitu:

“Kedudukan Islam sebagai agama Persekutuan seperti yang termaktub dalam
Perlembagaan Persekutuan akan terus dipertahankan. Selaras dengan ajaran
Islam yang syumul dan dipacu oleh prinsip Maqasid Syariah, Beta mahu kerajaan
mewujudkan pentadbiran agama Islam yang inklusif, progresif, membentuk
hubungan etnik dan agama yang harmoni, menyantuni kemanusiaan dan
peradaban ke arah kesejahteraan sejagat.”

Pelbagai program dan aktiviti telah dilaksanakan dengan mengambilkira prosedur
operasi standard (SOP) pandemik Covid-19 yang melanda negara dan dunia bagi
memastikan aspirasi serta hala tuju baharu negara dapat direalisasikan sepanjang
tahun 2020.

Penerbitan Laporan Tahunan JAKIM 2020 ini adalah rangkuman aktiviti seluruh warga
JAKIM yang sentiasa komited melaksanakan tugas walau pelbagai cabaran melanda
negara. Usaha tanpa mengenal lelah ini seharusnya diteruskan bagi mengarusperdana
tadbir urus Islami yang inklusif dan progresif berteraskan Maqasid Syariah.

Saya amat berharap agar semua agensi agama sama ada di peringkat persekutuan
mahupun negeri-negeri terus menunjukkan pencapaian terbaik dan saling berganding
bahu memikul amanah yang dipertanggungjawabkan. Sesungguhnya setiap kejayaan
memerlukan perancangan yang baik dan usaha yang berterusan daripada semua
pihak.

YB SENATOR DATUK DR. ZULKIFLI BIN MOHAMAD AL-BAKRI

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 5

Alhamdulillah, marilah kita sama-sama memanjatkan kesyukuran ke hadrat Allah S.W.T.
kerana atas limpah kurnia dan izin-Nya tahun 2020 telah berjaya diharungi dengan
penuh dedikasi walaupun negara dilanda pelbagai cabaran khususnya pandemik

Covid-19.

Tahun 2020 telah melabuhkan tirainya dan kita telah saksikan pelbagai kejayaan serta
pencapaian telah diraih oleh Jabatan ini. Setiap pancapaian dan aktiviti yang dilaksana
pastinya menjadi kayu ukur sejauh mana mampu memberi impak bermakna kepada
masyarakat sama ada di peringkat nasional mahupun antarabangsa. Hal ini membuktikan
bahawa setiap usaha dan komitmen yang kita lakukan menghasilkan sesuatu yang
bermanfaat dan luar biasa. Sewajarnya pencapaian tersebut akan memberikan semangat
kepada warga JAKIM untuk terus meningkatkan kualiti perkhidmatan dari semasa ke semasa.

Program-program JAKIM bukan sahaja mendapat tempat di hati masyarakat, malahan
mendapat pengiktirafan oleh pelbagai pihak antaranya seperti Akreditasi ISO/IEC 17065:2012
yang telah diterima oleh Bahagian Pengurusan Halal.

Selain itu, JAKIM juga berperanan secara langsung dalam menyantuni mereka yang terlibat
dengan wabak Covid-19 yang melanda negara. Pelbagai inisiatif dan usaha telah dilakukan
bagi mendepani pandemik ini antaranya melalui Tabung Musa’adah JAKIM -YWM dengan
sumbangan melebihi RM 9 Juta. Selain itu, kenaikan kadar elaun guru takmir, peruntukan
elaun guru KAFA, peruntukan khas Kerajaan Persekutuan kepada institusi pendidikan Islam
yang berdaftar turut meringankan beban kumpulan sasar tersebut.

Saya percaya segala pencapaian ini bukanlah hasil usaha pengurusan tertinggi JAKIM
semata-mata, namun ia adalah manifestasi kerjasama erat semua posisi dalam Jabatan.
Oleh itu, saya ingin mengucapkan setinggi-tinggi ucapan terima kasih atas usaha serta
komitmen tinggi warga JAKIM.

Akhir kata, saya menyeru kepada warga JAKIM agar menjiwai hala tuju Jabatan dan
memberikan komitmen penuh bagi menjayakan matlamat yang telah kita tetapkan.

KATA ALU-ALUAN
KETUA PENGARAH

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA

DATUK ABDUL AZIZ BIN JUSOH

LAPORAN TAHUNAN JAKIM20206

INFO KORPORAT | VISI | MISI | SLOGAN | OBJEKTIK | NILAI BERSAMA

VISI
Peneraju Kecemerlangan

Pengurusan Hal Ehwal Islam
di Malaysia Menjelang 2020

MISI
Memacu Transformasi
Pengurusan Hal Ehwal

Islam Untuk Meningkatkan
Kemaslahatan Negara
Melalui Pemerkasaan
Agensi Islam Secara

Inovatif dan Strategik

SLOGAN
“Berwibawa dan Berhikmah”

OBJEKTIF
Memastikan ajaran Islam tersebar

luas kepada masyarakat

Membentuk kepimpinan yang
berwibawa dan melahirkan

tenaga pengurusan yang terlatih,
berketerampilan, dedikasi dan

berhikmah

Menghasilkan sistem pengurusan yang
berteraskan nilai dan etika Islam

JATI DIRI

Mempunyai jati diri yang berjiwa merdeka
dalam berkhidmat untuk agama, bangsa dan
negara berdasarkan akidah Ahli Sunnah Wal
Jamaah.

AMANAH

Menjalankan tugas dengan penuh iltizam,
dedikasi dan rasa tanggungjawab selaras
dengan aku janji yang telah diikrarkan.

KERJASAMA

Menggembleng tenaga, pengetahuan
dan pengalaman melalui  semangat kerja
berpasukan yang tinggi untuk mencapai visi
dan misi organisasi.

Nilai bersama
IMAN, IKHLAS, INTEGRITI

Berkhidmat dengan penuh
keimanan, keikhlasan dan
berintegriti melalui etika
kerja yang sistematik,
efisien dan konsisten demi
menghasilkan impak yang
cemerlang berdasarkan
akidah Ahli Sunnah Wal
Jamaah.

MARDHATILLAH

Bekerja berlandaskan
prinsip- prinsip syariah ke
arah memartabatkan
ummah demi mencapai
keredhaan Allah SWT.

I
N
F
O

K
O
R
P
O
R
A
T

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 7

K
O
R
P
O
R
A
T

Sebagai sebuah agensi utama pengurusan hal ehwal Islam di peringkat persekutuan
serta urus setia kepada Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia
(MKI), maka JAKIM melaksanakan tiga fungsi utama berikut :

Penggubalan dan
Penyeragaman
Undang-Undang
Syarak

Penyelarasan dan
Pembangunan
Pendidikan Islam

Penyelarasan
Pentadbiran Islam

FUNGSI 1 FUNGSI 2 FUNGSI 3

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia, Jabatan Perdana Menteri akan berperanan
sebagai agensi pusat dalam perancangan pengurusan hal ehwal Islam dan
pembangunan ummah dengan fungsi-fungsi seperti berikut:

FUNGSI JAKIM

FUNGSI JAKIM

Bertanggungjawab seperti
perancang yang menentukan
pembangunan dan kemajuan hal
ehwal Islam di negara ini;

Merangka dasar bagi
pembangunan hal ehwal
Islam di negara ini dan
menjaga kesucian akidah
dan ajaran Islam;

Membantu menggubal
dan menyeragam
undang-undang
dan peraturan yang
diperlukan serta menilai
dan menyelaras
pelaksanaan
undang-undang dan
pentadbiran yang
sedia ada dari masa ke
semasa dalam usaha
untuk menyelesaikan
masalah-masalah umat
Islam;

Melaksanakan program-
program pembangunan
ummah dan penghayatan
Islam dalam pengurusan
negara;

Menyelaras mekanisma
penguatkuasaan undang-
undang serta peraturan-
peraturan pentadbiran
hal ehwal Islam di seluruh
negara;

Membuat penilaian
program-program
pembangunan hal ehwal
Islam yang dilaksanakan di
negara ini;

Bertindak sebagai
pengumbul, penyebar dan
pusat rujukan maklumat
mengenai hal ehwal Islam;
dan

Melaksanakan usaha-
usaha pembangunan
ummah melalui kerjasama
di peringkat serantau dan
antarabangsa

LAPORAN TAHUNAN JAKIM20208

PIAGAM PELANGGAN
PIAGAM PELANGGAN

Jabatan ini berjanji akan melaksanakan tanggungjawab dan memainkan peranan
sebagai ”agensi pusat” yang unggul dengan memberikan perkhidmatan yang
berkualiti dalam pengurusan hal ehwal Islam. Ia dilaksanakan melalui usaha
penyelarasan dan peningkatan mutu perkhidmatan dalam bidang dakwah dan
pembangunan insan, penyelidikan dan pembangunan, perundangan Islam, akidah
dan aliran pemikiran, pengurusan halal, pengurusan siasah syariah, kewangan
dan ekonomi serta tarbiyyah dan tadribiyyah Islamiah dengan menyediakan
perkhidmatan seperti yang berikut:

Menyediakan draf undang-undang syariah dalam tempoh tidak
melebihi 12 bulan selepas semua dasar diputuskan.

Menyediakan hasil penyelidikan dalam bidang akidah, syariah,
falak, muamalat, al-Quran dan al-Hadis dalam tempoh sekurang-
kurangnya enam (6) bulan hingga selewat-lewatnya 12 bulan
selepas arahan diterima bagi mendapatkan pandangan hukum
dan menyelesaikan masalah masyarakat.

Memberi maklumbalas terhadap jemputan penceramah,
pembentangan kertas kerja, forum, khidmat pakar perundingan
dalam tempoh tujuh (7) hari bekerja selepas permohonan
diterima.

Menerbitkan rancangan Forum Perdana Ehwal Islam seminggu
sekali di saluran Radio Televisyen Malaysia (RTM).

Mengeluarkan Sijil Pengesahan Halal bagi permohonan yang
memenuhi syarat dalam tempoh 30 hari bekerja selepas
permohonan diterima.

Memberi maklumbalas kepada pengguna Sistem Pengurusan
Perkahwinan Islam Malaysia (SPPIM) dengan cepat dan tepat
dalam tempoh satu (1) hari bekerja bagi akuan penerimaan dan
tiga (3) hari bekerja bagi pertanyaan dan aduan.

Memastikan semua aduan yang bermaklumat lengkap
diurustadbir mengikut prosedur operasi standard dan
maklumbalas dikeluarkan dalam tempoh 14 hari bekerja.

Memastikan urusan di kaunter perkhidmatan pelanggan utama
memenuhi kehendak pelanggan dalam tempoh lima (5) minit.

Memastikan perkhidmatan Portal JAKIM beroperasi pada kadar
99.5 peratus setahun.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 9

PIAGAM PELANGGAN CARTA ORGANISASI

CARTA ORGANISASI

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202010

PENGURUSAN TERTINGGI 2020

PENGURUSAN TERTINGGI 2020

KOSONG

DATUK ABDUL AZIZ BIN
JUSOH

HAKIMAH BINTI
MOHD YUSOFF

AHMAD PUAD BIN
APANDI

Timbalan Ketua
Pengarah (Operasi)

Timbalan Ketua
Pengarah (Dasar)

Timbalan Ketua
Pengarah(Pengurusan)

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202010

Ketua Pengarah

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 11

PENGURUSAN TERTINGGI 2020

DATO’ DR SIRAJUDDIN
BIN SUHAIMEE

DR. NORDIN BIN AHMAD

MOHAMAD KORI BIN
JUSUH

DATO’ SELAMAT
BIN PAIGO

RAMZI BIN OSMAN

MARZUKI BIN HASSAN

KOSONG

HASHIM BIN SALLEH

PENYELIDIKAN
PENGARAH KANAN

INSTITUT LATIHAN ISLAM MALAYSIA
PENGARAH KANAN

DARUL QURAN
PENGARAH

DASAR KEMAJUAN ISLAM
PENGARAH KANAN

BAHAGIAN UNDANG-UNDANG
PENASIHAT UNDANG-UNDANG

MAJLIS HALAL MALAYSIA
PENGARAH

DAKWAH
PENGARAH KANAN

PENDIDIKAN
PENGARAH

KELUARGA, SOSIAL DAN KOMUNITI
PENGARAH

PENGARAH-PENGARAH BAHAGIAN

PENGARAH-PENGARAH BAHAGIAN

DR. LOKMAN BIN AB.
RAHMAN

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202012

NORDIN BIN HAJI
SULAIMAN

MOHD ANSARULLAH
BIN MOHD HASHIM

MOHD ZAMRI BIN
MOHAMED SHAPIK

ABD.RAHMAN BIN MOHD
MOHID

DR. MUHAMMAD YAMIN
BIN ISMAIL

BUKHARI BIN MD AKHIR

HUSAIRY BIN SAPIEI

NOR SAFINA BINTI ZAINAL

PENYIARAN
PENGARAH

PENYELARASAN PENGUATKUASAAN
& PENDAKWAAN SYARIAH

PENGARAH

INSTITUT PENGAJIAN ISLAM &
DAKWAH SABAH (IPDAS)

PENGARAH

PENGURUSAN MAKLUMAT
PENGARAH

PENERBITAN
PENGARAH

INSTITUT KEMAHIRAN ISLAM
MALAYSIA SARAWAK (IKMAS)

PENGARAH

PENGURUSAN HALAL
PENGARAH

KEURUSETIAAN & HUBUNGAN LUAR
PENGARAH

MAQASID SYARIAH
PENGARAH

PENGARAH-PENGARAH BAHAGIAN

MOHD NORIZAN BIN
ABD GHANI

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 13

NIK MOHD RIDZUAN
BIN NIK YAACOB

NORJELI BIN HAJI DAIS HAMDAN BIN JAR’EE

AZLIN BINTI AZIZAN MOHD ZURI BIN ZAINOL

KEWANGAN
PENGARAH

JAKIM SABAH
PENGARAH

JAKIM SARAWAK
PENGARAH

PENGURUSAN SUMBER MANUSIA
PENGARAH

KHIDMAT PENGURUSAN
PENGARAH

PENGARAH-PENGARAH BAHAGIAN

KEPIMPINAN DAN TADBIR
URUS

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 15

bahagian khidmat pengurusan

CAWANGAN PENTADBIRAN DAN FASILITI

Unit Keselamatan

Bahagian Khidmat Pengurusan (BKP) menyediakan perkhidmatan sokongan dan khidmat
nasihat dalam sistem pengurusan pentadbiran bagi memastikan aktiviti di Ibu Pejabat JAKIM
dapat dilaksanakan secara profesional dan sekaligus meningkatkan sistem penyampaian
perkhidmatan Jabatan. BKP terdiri daripada dua (2) cawangan utama iaitu Cawangan
Pentadbiran dan Fasiliti dan Cawangan Pengurusan Fail dan Stor.

Cawangan Pentadbiran dan Fasiliti merupakan cawangan yang mengendalikan urusan
melibatkan pentadbiran am, keselamatan jabatan, pengurusan kenderaan dan pengurusan
fasiliti. Cawangan ini terdiri daripada dua seksyen iaitu Seksyen Pentadbiran dan Seksyen
Fasiliti. Aktiviti dan pencapaian unit sepanjang tahun 2020 adalah seperti berikut:

Unit Keselamatan bertanggungjawab merancang, mereka bentuk, mengurus, menyelaras
dan melaksanakan Sistem Keselamatan Perlindungan di JAKIM. Pencapaian untuk beberapa
aktiviti utama bagi tahun 2020 adalah seperti berikut:

BIL AKTIVITI PENCAPAIAN

1. Penyelarasan Laporan
Kehadiran Sistem iHadir

Kursus Pentadbir Sistem ihadir telah diadakan
pada 7 Januari 2020 dengan penyertaan seramai
25 orang wakil bahagian.

2.
Kursus Pengenalan Pengiktirafan
ISO MS 9001: 2015 (Sistem
Pengurusan Kualiti)

Kursus telah diadakan pada 2 hingga 3 September
2020 dengan penyertaan seramai 20 pegawai.

3. Perpindahan Bahagian
Pengurusan perpindahan Perpustakaan Sheikh
Idris Al-Marbawi daripada JAWI Kuala Lumpur ke
Masjid Negara

4. Kerja Ubah Suai Bahagian dan
penyusunan semula bahagian

Pengubahsuaian Pejabat YB Menteri dan
penyusunan semula Bahagian Maqasid Syariah,
Bahagian Penyelidikan, Bahagian Dasar
Kemajuan Islam dan Bahagian Dakwah.

Ringkasan Aktiviti dan Pencapaian

BIL AKTIVITI PENCAPAIAN

1. Pelan Kesinambungan
Perkhidmatan Jabatan

Pelan telah dimuktamadkan dan diluluskan pada
28 Jun 2020.

2.

Penyediaan Garis Panduan
Pengurusan Pelawat dan
Tugasan Anggota Keselamatan
di Kaunter Keselamatan JAKIM.

Garis Panduan telah diluluskan.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202016

3.

Penyediaan Garis Panduan
Pengendalian Dan Pengurusan
Kunci Keselamatan Di Jabatan
Kemajuan Islam Malaysia

Garis Panduan telah diluluskan.

4.

Garis Panduan Pengurusan dan
Pengendalian Sistem Kamera
Litar Tertutup (Closed-Circuit
Television)   Jabatan Kemajuan
Islam Malaysia

Garis Panduan telah diluluskan.

5.
Arahan Pentadbiran dalam
tempoh Perintah Kawalan
Pergerakan

5 Arahan Pentadbiran Garis Panduan Operasi
Pejabat JAKIM dikeluarkan.

6. Taklimat Pengurusan
Penggunaan Bilik Kebal

Taklimat oleh Pegawai Pejabat Ketua
Keselamatan Jabatan Kerajaan Malaysia pada
3 Julai 2020 kepada Pegawai Pejabat Menteri di
Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama)

7. Pelantikan Pegawai Pengelas 13 Pegawai/Pengarah Bahagian telah dilantik
oleh YB Menteri

8.

Pelantikan Pegawai
Keselamatan Jabatan (PKJ)
dan Penolong Pegawai
Keselamatan Jabatan (PPKJ)

7 pegawai telah dilantik iaitu 1 PKJ (Timbalan
Ketua Pengarah (Pengurusan) ) dan 6 PPKJ
(Pengarah Bahagian)

9. Pelantikan Pendaftar Kecil
Rahsia

74 pegawai di Bahagian telah dilantik sebagai
Pendaftar Kecil Rahsia

10. Rondaan Keselamatan di Blok
A, B & D

Rondaan setiap hari pada sesi pagi, petang &
malam oleh Anggota Bertugas.

unit kenderaan
Unit Kenderaan menguruskan kenderaan jabatan, Kereta Rasmi Jawatan, kenderaan sewaan
SPANCO dan pihak swasta. Antara fungsi di bawah unit ini adalah pengurusan tempahan
kenderaan jabatan, pembelian kenderaan Jabatan, pembelian Kereta Rasmi Jawatan (KRJ)
selepas bersara (OTP), pengurusan kad inden, Touch & Go, penyelenggaraan kenderaan
berkala, kerosakan, kemalangan serta pelupusan kenderaan. Aktiviti dan pencapaian unit
ini sepanjang tahun 2020 seperti berikut:

BIL AKTIVITI PENCAPAIAN

1. Tempahan kenderaan Jabatan 2,143 telah diproses

2. Pembelian Kenderaan Jabatan 5 buah iaitu 4 Multi-Purpose Vehicle (MPV) dan 1
Sport Utility Vehicle (SUV)

3. Pembekalan dan penggantian
KRJ

6 buah iaitu 4 buah pembekalan KRJ (baharu)
dan 2 buah pengantian KRJ

4. Pengeluaran Notis Saman 7 memo peringatan telah dikeluarkan

5.
Pelupusan (Sijil Perakuan
Pelupusan Jabatan Kerja Raya-
PEP)

7 buah kenderaan telah memperolehi PEP

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 17

Serahan 5 buah kenderaan oleh Syarikat Nikaijaya Sdn. Bhd
di Jabatan Kerja Raya

seksyen fasiliti
Seksyen Fasiliti merupakan unit
yang bertanggungjawab dalam
mengurus dan mengawal selia
penyelenggaraan bangunan dan
kemudahan fasiliti. Seksyen ini
bertindak sebagai pentadbir utama
Sistem Tempahan (MyTempahan)
dengan memproses permohonan
tempahan bagi 13 buah bilik
seminar, bilik mesyuarat dan
Auditorium Kompleks Islam
Putrajaya. Selain itu, Seksyen ini
juga bertanggungjawab dalam
menyelaras pelaksanaan Ekosistem
Kondusif Sektor Awam (EKSA) di
Jabatan. Aktiviti dan pencapaian
unit ini bagi sepanjang tahun 2020
adalah seperti Jadual 4:

Kunjungan YB Datuk Seri Rina binti Harun, Menteri
Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat
ke Taska Mawaddah JAKIM di Kompleks Islam
Putrajaya. Turut hadir Bersama YB Senator Datuk Dr
Zulkifli bin Mohamad Al-Bakri, Menteri di Jabatan
Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama).

Mesyuarat Jawatankuasa
Pelaksana EKSA JAKIM

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202018

BIL AKTIVITI PENCAPAIAN

1. Pengurusan tempahan bilik
mesyuarat

1071 permohonan tempahan bilik mesyuarat
telah diluluskan

2. Pengurusan kemudahan fasiliti 60 permohonan diluluskan

3. Pengurusan tempat letak
kenderaan 84 permohonan letak kenderaan telah diluluskan

4. Pengurusan Aduan 720 aduan selesai

5. Pengurusan Taksa

Taska Mawaddah JAKIM telah dibuka dan
beroperasi pada 6 Januari 2020

Seramai 44 orang kanak-kanak telah berdaftar.

6. EKSA Jabatan

1 kali Mesyuarat Jawatankuasa Induk EKSA
JAKIM

3 kali Mesyuarat Jawatankuasa Pelaksana EKSA

4 siri pertandingan/program pengiktirafan
jabatan telah diadakan

2 sesi latihan dilaksanakan

1 kali audit dalaman dilaksanakan

7.
Pengurusan ruang sewaan
komersial JAKIM & Pusat
Tanggungjawab (PTJ)

3 siri mesyuarat Jawatankuasa Ruang Komersial
telah diadakan

13 permohonan daripada PTJ telah diangkat
untuk pertimbangan dan kelulusan Jawatankuasa
Ruang Komersial

Ringkasan Aktiviti dan Pencapaian

Sesi Ziarah Zon EKSA oleh
Jawatankuasa Induk JAKIM

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 19

cawangan pengursan aset dan fail

 Seksyen Pengurusan Aset Dan Stor

Cawangan Pengurusan Aset dan Fail merupakan cawangan yang mengendalikan urusan
melibatkan pengurusan aset dan stor JAKIM serta Pengurusan Dokumen Rasmi Kerajaan,
Dokumen Rahsia Rasmi Kerajaan dan pengendalian DDMS. Cawangan ini terdiri daripada
dua seksyen utama iaitu Seksyen Pengurusan Aset dan Stor dan Seksyen Pengurusan Fail dan
Keurusetiaan.

Seksyen Pengurusan Aset dan
Stor merupakan seksyen yang
bertanggungjawab untuk merancang,
memantau, membuat pengawasan serta
menyelia pengurusan aset di JAKIM Ibu
Pejabat dan juga Pusat Tanggungjawab
(PTJ) JAKIM yang lain di Semenanjung,
Sabah dan Sarawak.

Bagi tahun 2020, Seksyen ini telah berjaya mengendalikan empat Mesyuarat Jawatankuasa
Pengurusan Aset Kerajaan (JKPAK) seperti di Jadual 2.

Seksyen ini turut bertanggungjawab ke atas
Pengurusan Stor Utama yang beroperasi
untuk urusan pengambilan stok seperti di
bawah:-

Gambar Kaunter Urusan Stor Utama JAKIM

Jadual 2: Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan

Isnin dan Rabu
(9:00 pagi – 12:00 tengah hari dan
2:30 – 4:00 petang)

Jumaat
(9:00 pagi – 12:00 tengah hari dan
3:00 – 4:00 petang)

BIL MESYUARAT JKPAK JAKIM TARIKH

1. JKPAK Bilangan 4 Tahun 2019 23 Januari 2020

2. JKPAK Bilangan 1 & Bilangan 2 Tahun
2020 14 Julai 2020

3. JKPAK Bilangan 3 Tahun 2020 21 Oktober 2020

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202020

Seksyen ini turut bertanggungjawab dalam memastikan kompetensi dan pengetahuan
pegawai yang menguruskan aset dan stor di Bahagian dan PTJ sentiasa ditingkatkan melalui
penganjuran kursus dan bengkel. Berikut adalah dua (2) program yang telah dilaksanakan
dengan kerjasama Unit Latihan, Bahagian Pengurusan Sumber Manusia:

Sepanjang tahun 2020 juga, Unit Pengurusan Aset telah mendaftarkan sebanyak 2,322
unit Aset Alih yang merangkumi pendaftaran Aset Alih yang telah tamat kontrak sewa-beli
dengan pihak pemilik bangunan, kelengkapan Pejabat YB Menteri, kelengkapan Pejabat YB
Timbalan Menteri dan Kenderaan Rasmi Jabatan.

Taklimat Pemeriksaan Aset
dan Verifikasi Stor JAKIM
2020 pada 4 Februari 2020
bertempat di Bilik Seminar
Al-Bayyinah, Aras 5, Blok B,
Kompleks Islam Putrajaya;
dan

Bengkel Pemurnian Data
Sistem Pengurusan Aset JAKIM
2020 pada 5 Oktober 2020
bertempat di Bilik Simulasi,
Bahagian Pengurusan
Maklumat.

01 02

Gambar sekitar pendaftaran Aset Alih di
Bahagian Pendidikan

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 21

Pada tahun 2020 Unit Pengurusan
Aset telah menguruskan
beberapa pindahan dan
pelupusan Aset Alih di Ibu
Pejabat dan PTJ seperti yang
berikut:

BIL TEMPAT UNIT JUMLAH
1. JAKIM IBU PEJABAT 14 377
2. MASJID NEGARA 36 487

3. JAKIM CAWANGAN SARAWAK - 9

KESELURUHAN 50 873

Gambar Pemeriksaan Pelupusan Aset oleh Lembaga Pemeriksa Pelupusan (LPP)

Seksyen ini juga telah menyelaraskan Pemeriksaan Aset di Ibu Pejabat dan PTJ yang telah
dilaksanakan sepanjang Suku Ketiga dan Keempat Tahun 2020 (Julai hingga Disember 2020)
dengan perincian seperti yang berikut:

BIL PTJ KUANTITI ASET PERATUS PEMERIKSAAN
1. JAKIM Ibu Pejabat 8,952 100%
2. JAKIM Cawangan Sabah 7,270 9%
3. JAKIM Cawangan Sarawak 7,950 100%
4. Masjid Negara 4,149 100%
5. Masjid Putra 1,544 100%
6. Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin (MTMZA) 1,936 100%
7. Darul Quran 13,911 100%

8. Institut Latihan Islam Malaysia (ILIM) Kampus
Utama Bangi 10,618 100%

9. ILIM Kampus Besut 1,938 100%
10. ILIM Kampus Jelebu 1,618 100%

KESELURUHAN 59,886 97.37%

Pemeriksaan Aset Alih
di Ibu Pejabat JAKIM

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202022

Verifikasi Stor di semua 10 Stor Utama Ibu Pejabat dan PTJ JAKIM juga telah berjaya
dilaksanakan 100% pada Suku Keempat Tahun 2020 (Oktober hingga Disember 2020).

Seksyen Pengurusan Fail dan
Keurusetiaan merupakan seksyen yang
bertanggungjawab untuk merancang,
memantau, membuat pengawasan serta
menyelia pengurusan Dokumen Rasmi dan
Dokumen Rahsia Rasmi Kerajaan.

Dalam usaha meningkatkan kefahaman
warga JAKIM terhadap tatacara
pengurusan Rahsia Rasmi, Seksyen ini
telah bekerjasama dengan Unit Latihan,
Bahagian Pengurusan Sumber Manusia
untuk menganjurkan Kursus Pengurusan
Rahsia Rasmi Bagi Pendaftar Kecil Rahsia
JAKIM 2020 yang telah diadakan pada 5
dan 6 Ogos 2020 bertempat di Bilik Seminar
Al-Bayyinah, Aras 5, Blok B, Kompleks Islam
Putrajaya.

Gambar Sekitar Verifikasi Stor di Stor Utama Ibu Pejabat JAKIM

 Seksyen Pengurusan Fail Dan Keurusetiaan

Gambar Sekitar Kursus Pengurusan
Rahsia Rasmi Bagi Pendaftar Kecil

Rahsia JAKIM 2020

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 23

Seksyen ini juga berperanan sebagai Urus Setia bagi Mesyuarat Utama Jabatan termasuk
Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan JAKIM dan Mesyuarat Mingguan JAKIM. Sepanjang
tahun 2020, bilangan mesyuarat yang telah dikendalikan seperti butiran yang berikut:

Di samping keurusetiaan mesyuarat, Seksyen ini juga bertanggungjawab sebagai penyelaras
Perhimpunan Bulanan JAKIM dan Perhimpunan Agensi di Bawah YB Menteri di Jabatan
Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama).

Seksyen ini juga bertindak sebagai
penyelaras dalam usaha memperkemaskan
penggunaan Digital  Document
Management System (DDMS) di JAKIM
Ibu Pejabat serta meluaskan lagi
penggunaannya ke Pusat Tanggungjawab
(PTJ) JAKIM yang lain secara berperingkat.
Pada tahun 2020, Seksyen ini dengan
kerjasama Bahagian Pengurusan Maklumat
telah berjaya melaksanakan Go Live Fail
Fungsian JAKIM.700 “Hal Ehwal Pengurusan
Halal” di Ibu Pejabat dan pelaksanaan
Bengkel serta Go Live penggunaan DDMS
di JAKIM Cawangan Sarawak secara dalam
talian.

Suasana Bengkel dalam talian di
Bilik Simulasi, Bahagian Pengurusan

Maklumat di JAKIM Cawangan
Sarawak

MESYUARAT MINGGUAN JAKIM BILANGAN
MESYUARAT JAWATANKUASA PENGURUSAN JAKIM 6
MESYUARAT MINGGUAN JAKIM 14

Majlis Perhimpunan Agensi Di Bawah
YB Menteri Di Jabatan Perdana
Menteri (Hal Ehwal Agama) Tahun
2020 pada 13 Januari 2020

Majlis Penyampaian Agenda 2020
Ketua Pengarah JAKIM pada 31 Januari
2020

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202024

BAHAGIAN PENGURUSAN SUMBER MANUSIA

SEKSYEN PEPERIKSAAN

Bahagian Pengurusan Sumber Manusa (BPSM) JAKIM telah mengendalikan satu (1) siri
Peperiksaan Perkhidmatan bagi Pegawai Hal Ehwal Islam Gred S19, S29 dan S41 pada 11
hingga 12 Ogos 2020 bertempat di Bilik Seminar Al Bayyinah, Aras 5, Blok B, Kompleks Islam
Putrajaya dengan kehadiran seramai 51 orang calon. Peperiksaan ini diwajibkan kepada
semua pegawai lantikan baharu dari skim Hal Ehwal Islam dan perlu lulus dalam semua
subjek sebagai syarat pengesahan dalam perkhidmatan.

 Seksyen Pengurusan Fail Dan Keurusetiaan

Jumlah Kehadiran
Calon Peperiksaan

Perkhidmatan
JAKIM Tahun 2020

Peperiksaan Perkhidmatan Tahun 2020

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 25

BPSM dengan kerjasama Institut Latihan Islam Malaysia (ILIM) dan Persatuan Kakitangan
Perkhidmatan Ugama (PKPU) telah menganjurkan Seminar Teknik Menjawab Soalan
Peperiksaan Peningkatan Secara Lantikan (PSL) untuk memasuki skim perkhidmatan
Pegawai Hal Ehwal Islam Gred S41 dan Penolong Pegawai Hal Ehwal Islam Gred S29 pada 6
dan 7 Oktober 2020 bertempat di Dewan Datuk Mohd Shahir, ILIM. Penganjuran seminar ini
adalah hasil daripada usul pihak Pekerja dalam Mesyuarat MBJ Bilangan 1 Tahun 2020 yang
mengesyorkan supaya JAKIM menganjurkan satu Bengkel Teknik Menjawab Soalan PSL bagi
membantu dan membimbing pegawai-pegawai menjawab soalan dengan baik.

Seminar Teknik Menjawab Soalan Peperiksaan Peningkatan Secara
Lantikan (PSL) Tahun 2020

Seminar Teknik Menjawab Soalan Peperiksaan PSL

SEKSYEN perkhidmatan

Majlis Bersama Jabatan (MBJ) merupakan platform perbincangan di antara pihak pegawai
dan pekerja meliputi semua perkara berkaitan dengan persekitaran bekerja kecuali dasar
kerajaan atau hal-hal peribadi. Antara perkara-perkara yang boleh dibincangkan adalah
meliputi isu elaun dan kemudahan, kewangan, perkhidmatan, skim perkhidmatan dan
perjawatan, kebajikan, pentadbiran serta hal-hal lain yang berkaitan.

Bagi tahun 2020, JAKIM telah menganjurkan sebanyak tiga (3) siri Mesyuarat MBJ iaitu pada
29 Jun 2020 (dipengerusikan oleh YBrs. Dr. Nordin bin Ahmad, Pengarah Kanan ILIM), 24
September 2020 (dipengerusikan oleh YBhg. Dato’ Haji Paimuzi bin Yahya, mantan Ketua
Pengarah JAKIM) dan 23 Disember 2020 [dipengerusikan oleh YBhg. Datuk Abdul Aziz bin
Jusoh, Timbalan Ketua Pengarah (Operasi) JAKIM. JAKIM telah menyesuaikan pelaksanaan
mesyuarat mengikut Standard Operation Procedures yang ditetapkan dengan menghadkan
kehadiran ahli ke mesyuarat secara bersemuka dan secara atas talian.

Majlis Penyampaian Sijil Penghargaan bagi 22 orang Wakil Pihak Pekerja MBJ Sesi 2018/2019
telah disempurnakan oleh YBhg. Dato’ Haji Paimuzi bin Yahya, mantan Ketua Pengarah
JAKIM dengan penyerahan sijil kepada YBrs. Dr. Mohd Izwan bin Mohd Yusof, Pengerusi Pihak
Pekerja. Penyampaian Surat Pelantikan bagi 23 orang Wakil Pihak Pekerja MBJ Sesi 2020/2021
pula telah disampaikan kepada YBrs. Dr. Sa’adi bin Awang, Pengerusi Pihak Pekerja Sesi
2020/2021.

Mesyuarat Majlis Bersama Jabatan (MBJ) JAKIM Tahun 2020

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202026

Mesyuarat MBJ Tahun 2020

Mesyuarat MBJ Tahun 2020

Mesyuarat MBJ Tahun 2020

Ahli-ahli mesyuarat dan urus setia bergambar kenangan bersama Pengerusi Pihak Majikan

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 27

Sesi soal jawab dan penerangan
mengenai urusan
perkhidmatan yang tercatat di dalam
Buku Pekhidmatan Kerajaan (BPK) oleh
pegawai BPSM

Hari Terbuka BPSM telah diadakan
pada 29 September 2020.  Semua
warga JAKIM yang bertugas di Ibu
Pejabat JAKIM telah diberi peluang
untuk menyemak catatan pada Buku
Perkhidmatan Kerajaan (BPK) seperti
pergerakan gaji tahunan, rekod cuti,
GCR, latihan yang telah dihadiri dan
hal-hal lain berkaitan perkhidmatan
pegawai.

Hari Terbuka BPSM - Semakan Buku Perkhidmatan Pegawai

SEKSYEN kontrak

Urusan pengambilan pegawai kontrak (Contract of Service) di JAKIM adalah berpandukan
kepada tatacara pengambilan yang ditetapkan dalam Pekeliling Suruhanjaya Perkhidmatan
Awam Malaysia (SPA) Bilangan 1 Tahun 2017. Sepanjang tahun 2020, aktiviti pengambilan
pegawai kontrak telah dilaksanakan mengikut norma baharu dan mematuhi Prosedur
Operasi Standard (SOP) Urusan Temu Duga yang dikeluarkan oleh pihak SPA bagi mengekang
penularan wabak COVID-19. Pada bulan Disember 2020, SPA telah memperakukan
pelantikan ke atas 41 orang pegawai kontrak baharu untuk berkhidmat di JAKIM. Taklimat
mengenai urusan perkhidmatan telah disampaikan kepada semua pegawai kontrak lantikan
baharu ini sebagai persediaan awal sebelum memulakan tugas di negeri yang dilaksanakan
penempatan mereka.

Pengambilan Pegawai Kontrak Lantikan Baharu

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202028

BIL Jawatan Ditemuduga Pusat Temu Duga Tarikh Temu Duga

(a) Pemandu Kenderaan Gred H11 Sabah
Sarawak

11 Februari 2020
12 Februari 2020

(b) Pembantu Operasi
Gred N11

Sabah
Sarawak

11 Februari 2020
12 Februari 2020

(c) Pegawai Teknologi Makanan Gred
C41

MyHAC,
Bandar Enstek, Nilai 10 – 14 Ogos 2020

(d) Pegawai Teknologi Makanan Gred
C41 Putrajaya 21 – 22 September 2020

(e)
Penyelia KAFA
Gred S19

Terengganu
Perak
Johor

28 – 29 September 2020
28 September 2020
30 September 2020

(f) Penyelaras Pentadbiran Masjid
Daerah (PPMD) Gred S29

Johor
Perak

Putrajaya
Kedah

13 Oktober 2020
14 Oktober 2020

15 Disember 2020
17 Disember 2020

(g) Pegawai Farmasi
Gred UF41 Putrajaya 16 – 18 Disember 2020

Siri temu duga yang dilaksanakan sepanjang tahun 2020

Urus setia BPSM mengasingkan
dokumen calon mengikut kategori
permohonan

Sesi temu duga di Pusat Makmal
Analisis Halal Malaysia (MyHAC),

Bandar Enstek, Nilai

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 29

Bilangan pegawai kontrak yang dilantik sepanjang tahun 2020

         Sesi temu duga secara dalam
talian

Penyampaian Taklimat Perkhidmatan
kepada Penyelia KAFA Negeri Sabah

Taklimat Perkhidmatan Kepada Pegawai Kontrak

BPSM bersama Bahagian Dakwah dan
Bahagian Pendidikan, JAKIM di minta untuk
menyampaikan taklimat perkhidmatan
kepada Penyelaras Pentadbiran Masjid
Daerah (PPMD) Gred S29 semasa Kursus
Profesionalisme PPMD Seluruh Malaysia pada
26 Ogos 2020 di Hotel Tenera, Bangi, dan
kepada Penyelia KAFA Negeri Sabah yang
diadakan pada 15 September 2020 di Hotel
Shangrila, Bandar Kota Kinabalu, Sabah.
Antara skop taklimat adalah mengenai
pelantikan, pelantikan semula, penamatan
perkhidmatan dan pengurusan cuti pegawai
kontrak.

PEGAWAI KONTRAK YANG DILANTIK SEPANJANG TAHUN 2020

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202030

Lawatan Penandaarasan ke SPA bagi
Penggunaan Sistem Pendaftaran Pekerjaan
Dalam Perkhidmatan Awam (SPA8i)

Lawatan Penandaarasan Ke
Suruhanjaya Perkhidmatan Awam Malaysia (SPA)

Satu lawatan penandaarasan ke SPA telah
diadakan pada 20 Julai 2020 bertujuan
mendapatkan penerangan mengenai Sistem
Pendaftaran Pekerjaan dalam Perkhidmatan
Awam (SPA8i) yang digunakan oleh SPA bagi
pengambilan pegawai baharu. Penerangan
telah diberikan oleh Puan Mashita binti
Mastor, Ketua Penolong Setiausaha dari
Bahagian Digital dan Informatik, SPA.

SEKSYEN LATIHAN GUNASAMA (BPSM)

Unit Latihan Gunasama BPSM JAKIM telah melaksanakan pelbagai latihan bagi
membangunkan modal insan yang kompeten, bermotivasi dan peka kepada perubahan
persekitaran. Pelaksanaan kursus kepada pegawai-pegawai dari Skim Perkhidmatan
Gunasama di JAKIM adalah bersifat generik (umum) dan fungsional (khusus) dengan
berobjektifkan peningkatan pengetahuan dan kemahiran pegawai dalam bidang tugasnya.
Sepanjang tahun 2020, sebanyak lapan (8) kursus telah dilaksanakan dengan penglibatan
seramai 346 orang pegawai Skim Perkhidmatan Gunasama JAKIM.

Bil. Kursus Pelaksanaan

(a) Taklimat Pemeriksaan Aset & Verifikasi Stor

Tarikh: 4 Februari 2020
Tempat: Bilik Seminar Al-Baiyinah,
Aras 5, Blok B, JAKIM, KIP
Kehadiran: 50 orang

(b) Kursus Pengurusan Kewangan Berintegriti
JAKIM 2020

Tarikh: 19 - 20 Februari 2020
Tempat: Teater Mini Luqman , Aras 2,
Blok A, JAKIM, KIP
Kehadiran: 50 orang

(c) Kursus Menjana Motivasi Memupuk Pekerja
Cemerlang JAKIM 2020

Tarikh: 16 Julai 2020
Tempat: Bilik Seminar Al-Baiyinah,
Aras 5, Blok B, JAKIM, KIP
Kehadiran: 45 orang

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 31

(d) Kursus Pengurusan Penamatan Perkhidmatan
JAKIM 2020

Tarikh: 22 - 23 Julai 2020
Tempat: Bilik Seminar Al-Baiyinah,
Aras 5, Blok B, JAKIM, KIP
Kehadiran: 52 orang

(e) Kursus Pengurusan Rahsia Rasmi bagi
Pendaftar Kecil Rahsia JAKIM 2020

Tarikh: 5 - 6 Ogos 2020
Tempat: Bilik Seminar Al-Baiyinah,
Aras 5, Blok B, JAKIM, KIP
Kehadiran: 57 orang

(f)
Kursus Pegawai Keselamatan Jabatan &
Penolong Pegawai Keselamatan Jabatan
JAKIM 2020

Tarikh:  7 - 8 September 2020
Tempat: Hotel Pulse Grande,
Putrajaya
Kehadiran: 42 orang

(g) Kursus Peningkatan Produktiviti &
Pemantapan Kendiri JAKIM 2020

Tarikh: 30 - 1 Oktober 2020
Tempat: Ruang Legar, Aras 8, Blok B,
JAKIM, KIP & FRIM Kepong
Kehadiran: 47 orang

(h) Bengkel Pemurnian Data Sistem Pengurusan
Aset JAKIM 2020

Tarikh: 5 - 8 Oktober 2020
Tempat: Bilik Simulasi, Aras 5, Blok A,
JAKIM,KIP
Kehadiran: 23 orang

Kursus Menjana Motivasi Memupuk Pekerja
Cemerlang JAKIM 2020

Kursus Pengurusan Penamatan
Perkhidmatan JAKIM 2020

Kursus Pegawai Keselamatan Jabatan & Penolong
Pegawai Keselamatan Jabatan JAKIM 2020

Kursus Peningkatan
Produktiviti & Pemantapan

Kendiri JAKIM

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 31

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202032

Kursus Pengurusan Rahsia Rasmi Bagi
Pendaftar Kecil Rahsia JAKIM 2020

Taklimat Pemeriksaan Aset dan Stor JAKIM 2020

Bengkel Pemurnian Data
Sistem Pengurusan Aset

JAKIM 2020

PEMBANGUNAN SUMBER MANUSIA

Seksyen Pembangunan Organisasi Dan Perjawatan

Sesi Lapor Diri Penempatan dan
Pertukaran Pegawai Secara Atas
Talian Dalam Tempoh Perintah
Kawalan Pergerakan (PKP)

Selaras dengan Perintah Kawalan
Pergerakan (PKP) yang diisytiharkan
oleh Kerajaan pada bulan Februari
2020 akibat pendemik Covid-19, yang
turut melarang pergerakan rentas
negeri dan perhimpunan ramai.
Atas kekangan tersebut BPSM telah
mengambil inisiatif untuk mengadakan
sesi lapor diri pegawai yang bertukar
ke JAKIM dan penempatan serta
pemangkuan sebilangan pegawai
pada bulan April dan Mei 2020
secara atas talian. Sesi lapor diri
tersebut telah melibatkan Pengarah
bahagian dan pegawai baharu serta
turut disaksikan oleh Timbalan Ketua
Pengarah (Pengurusan), JAKIM dan
wakil Bahagian Pengurusan Sumber
Manusia selaku urus setia.

Gambar Atas: Puan
Adawiah binti Lias
melapor diri bertugas
dengan YBrs. Dr.
Nordin bin Ahmad,
Pengarah Kanan
Institut Latihan Islam
Malaysia.

Gambar Atas: Encik
Anuar bin Ismail
melapor diri bertugas
dengan YBhg. Dato’
Dr. Sirajuddin bin
Suhaimee, Pengarah
Kanan Bahagian
Penyelidikan

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 33

Mesyuarat Kajian Penstrukturan Semula JAKIM 2020

Sesi Libat Urus Penstrukturan Semula JAKIM 2020

JAKIM telah melaksanakan penyusunan semula struktur dan
fungsi organisasi (redeployment) berkuat kuasa 1 Disember
2018. Setelah satu (1) tahun pelaksanaan, BPSM perlu melihat
semula pelaksanaan redeployment ini dengan membuat
pengemaskinian fungsi-fungsi dan struktur Bahagian/Unit di
JAKIM agar selaras dengan Pelan Strategik JAKIM 2019 – 2025.
Mesyuarat Kajian Penstrukturan Semula JAKIM 2020 telah
diadakan pada 24 hingga 26 Julai 2020 di Hotel Pantai Puteri,
Melaka. Mesyuarat ini telah dihadiri seramai 75 orang pegawai
meliputi wakil semua bahagian di JAKIM.

Majlis Perasmian
Pembukaan Mesyuarat

Kajian Penstrukturan Semula
JAKIM 2020

Gambar Kiri: Pengurusan Tertinggi JAKIM sedang
menekuni sesi pembentangan rumusan cadangan
mengikut Sektor.

Gambar Kanan: Sesi perbincangan dalam
kumpulan mengikut Sektor.

Sesi Libat Urus dengan Bahagian Dakwah (gambar)
dan Bahagian Penyiaran (gambar).

Hasil cadangan yang telah dibentangkan oleh
setiap Sektor semasa Mesyuarat Mesyuarat Kajian
Penstrukturan Semula JAKIM 2020 di Hotel Pantai
Puteri, Melaka, BPSM telah mengadakan sesi libat
urus dengan setiap Bahagian bagi meneliti secara
terperinci setiap cadangan bahagian agar selaras
dengan Pelan Strategik JAKIM 2019 – 2025.

Sesi Libat Urus ini telah diadakan secara empat (4)
fasa merangkumi empat (4) sektor di JAKIM dari 27
Julai hingga 18 Ogos 2020.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202034

Seksyen Pentadbiran, Tatatertib Dan HRMIS

Kunjungan Hormat Wakil AKRAB JAKIM ke BPSM pada 6 Mac 2020

Pada 6 Mac 2020 yang lalu, seramai tiga (3) orang wakil AKRAB JAKIM telah datang ke BPSM
bagi sesi kunjungan hormat Pengarah baru BPSM. Tujuan kunjungan ini dilakukan adalah
bagi menyampaikan hasrat dan harapan AKRAB JAKIM kepada BPSM untuk direalisasikan
pada tahun 2020 dan seterusnya. BPSM di bawah kepimpinan Puan Azlin binti Azizan telah
mengatur beberapa program penambahbaikan bagi memastikan peranan AKRAB di
JAKIM dapat dilaksanakan dengan berkesan dan seterusnya membantu warga ke arah
kesejahteraan psikologi yang mampan.

Seiring dengan kemajuan dan cabaran
persekitaran kerja yang semakin kompleks,
peranan AKRAB JAKIM sebagai agen
pemudahcara dilihat sangat signifikan dalam
mempertingkatkan pembangunan modal
insan Jabatan ini. Justeru itu, bagi memastikan
AKRAB JAKIM sentiasa relevan dan bersedia
dalam menghadapi cabaran, BPSM JAKIM
dengan kerjasama Bahagian Pengurusan
Psikologi, Jabatan Perdana Menteri (JPM)
telah menganjurkan Program Retreat Halatuju
AKRAB & Kesejahteraan Psikologi JAKIM pada
6 dan 7 Ogos 2020 bertempat di Palm Garden,
IOI Resort City, Putrajaya. Program ini telah
dihadiri oleh seramai 22 orang ahli AKRAB yang
telah ditauliahkan dan telah dirasmikan oleh
Yang Berusaha Tuan Ahmad Fuad bin Apandi,
Timbalan Ketua Pengarah (Pengurusan), JAKIM.

Program Retreat Halatuju AKRAB dan
Kesejahteraan Psikologi JAKIM

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 35

Kursus Pra AKRAB Tahap 1 ini telah diadakan selama tiga (3) hari iaitu pada 21 hingga 23
September 2020 di Bilik Kuliah Masjid Putra. Seramai 29 orang peserta telah mengikuti kursus
ini. Setiap peserta perlu mengikuti Kursus Pra AKRAB Tahap 1 dan 2 bagi ditauliahkan sebagai
seorang Ahli Rakan Pembimbing Perkhidmatan Awam (AKRAB). Penganjuran kursus ini akan
melahirkan lebih ramai ahli AKRAB yang bertauliah dan seterusnya bakal menjadi agen
penyebarluas aspirasi kerajaan dengan menggunakan pendekatan psikologi dan kaunseling
yang humanistic dan holistic.

Pada bulan Januari dan Februari 2020,
seramai tiga (3) orang Pegawai Hal
Ehwal Islam Gred S52 telah menerima
pemangkuan ke Gred S54.  Pegawai-
pegawai yang terlibat adalah Encik Mohd
Ansarullah bin Mohd Hashim, Encik Jamali
bin Mohd Adnan dan Encik Hanifuddin
bin Roslan. Surat pemangkuan telah
disampaikan oleh YB Senator Datuk Dr.
Zulkifli bin Mohamad Al-Bakri, Menteri di
Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal
Agama).

Pada 11 Februari 2020, Ketua Pengarah JAKIM
telah menyempurnakan penyampaian surat
pemangkuan kepada 70 orang Pegawai
Hal Ehwal Islam Gred S41. Keceriaan dapat
dilihat pada sebahagian pegawai-pegawai
ini yang mula memangku Gred S44 pada
17 Februari 2020. Tanggungjawab yang
lebih besar dan berat diterima dengan hati
terbuka.

Kursus Pra AKRAB Tahap 1 JAKIM

Sesi Penyerahan Surat Pemangkuan
PHEI ke Gred S54

Surat Pemangkuan PHEI ke Gred S44

Seksyen Prestasi Dan Kenaikan Pangkat

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202036

YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh diberikan
pemangkuan di Jawatan Utama Sektor
Awam (JUSA)B dan ditempatkan sebagai
Timbalan Ketua Pengarah (Operasi) JAKIM
berkuatkuasa mulai 1 April 2020

Semasa pelaksanaaan Perintah Kawalan
Pergerakan (PKP), beberapa pegawai
skim HEI telah menerima kenaikan pangkat
dan pemangkuan seperti berikut:

Sesi Penyerahan Surat Pemangkuan
PHEI ke Gred Utama B

Urusan Pemangkuan Dan Kenaikan
Pangkat Dalam Tempoh PKP 2020

Bil. Gred Jumlah

1. Pemangkuan Gred S52 ke Gred S54 1 Pegawai

2. Pemangkuan Gred S48 ke Gred S52 9 Pegawai

3. Pemangkuan Gred S44 ke Gred S48 11 Pegawai

Bil. Gred Jumlah

1. Kenaikan Pangkat Gred S52 ke Gred S54 12 Pegawai

2. Kenaikan Pangkat Gred S48 ke Gred S52 13 Pegawai

3. Kenaikan Pangkat Gred S44 ke Gred S48 21 Pegawai

4. Kenaikan Pangkat Gred S41 ke Gred S44 162 Pegawai

Pemangkuan

Kenaikan Pangkat

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 37

Pegawai-pegawai ini ditempatkan di pelbagai Bahagian/Agensi termasuk kader.

YBrs. Dr. Lokman telah menerima
pelantikan sebagai Pengarah Bahagian
Keluarga, Sosial & Komuniti

Sesi Penyampaian Surat Perlantikan
Pengarah Bahagian Keluarga Sosial &
Komuniti (KSK)

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202038

JAKIM SABAH

Program Menyantuni Frontliners Covid-19 Di Redzone 1.0 Negeri Sabah

Objektif program ini diadakan untuk menyantuni  frontliners dengan mengagihkan
sumbangan berupa makanan berbungkus sebagai tanda penghargaan di atas jasa mereka
dalam menjalankan tugas. Sumbangan telah diserahkan oleh Pengarah JAKIM Sabah,  Ustaz
Norjeli bin Haji Dais diiringi oleh Penolong Pengarah Kanan, Ustaz Alamin bin Majok serta
Penyelia KAFA dan Pegawai Penyelaras Masjid Daerah kepada penduduk. Daerah yang
terlibat dalam program ini melibatkan Kota Kinabalu, Tuaran, Papar, Kunak, Semporna,
Sandakan dan Lahad Datu.

Penyampaian Sumbangan
Kepada Frontliners

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 39

Anugerah Kecemerlangan UPKK disampaikan oleh Menteri di JPM (Hal Ehwal Agama),
YB Senator Datuk Dr. Zulkifli Bin Mohamad Al-Bakri diiringi oleh Timbalan Ketua Pengarah
(Operasi) JAKIM, YBhg. Datuk Abdul Aziz Bin Jusoh dan Pengarah JAKIM Cawangan Sabah,
Ustaz Norjeli Bin Haji Dais kepada 62 orang pelajar UPKK 2019 di daerah Tuaran dan Tamparuli
pada 24 September 2020 yang diadakan di masjid An-Nur Tuaran Sabah. Objektif program
ini diadakan bertujuan untuk beramah mesra dengan guru-guru KAFA yang berbakti kepada
masyarakat serta merai dan menghargai pelajar UPKK yang cemerlang dalam peperiksaan.

PROGRAM KAFA JAKIM SABAH: ANUGERAH KECEMERLANGAN UPKK DAERAH TUARAN
DAN TAMPARULI

Ramah mesra bersama Guru
KAFA

Penyampaian anugerah kepada
calon UPKK 2019 dan bersama

guru-guru KAFA Daerah Tuaran dan
Tamparuli

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202040

Dalam keadaan kes Covid-19 yang semakin meningkat di seluruh negara dan pelaksanaan
Perintah Kawalan Pergerakan yang dikuatkuasakan oleh kerajaan, JAKIM Sabah turut
menyumbang bakti dengan menguruskan dalam kalangan kakitangan JAKIM Sabah,
JHEAINS dan BAKA. Mereka sentiasa bersedia memberi khidmat menguruskan jenazah
Covid-19 sejak awal tahun 2020 hingga kini dengan  prosedur pengurusan jenazah yang
ketat dan dipantau oleh pihak Kementerian Kesihatan Malaysia. Mereka sanggup berpanas
lelah membanting tulang melaksanakan fardhu kifayah yang tidak semua orang mampu
melaksanakannya.

Pengurusan Jenazah Covid-19

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 41

JAKIM sarawak

MAJLIS PENYAMPAIAN SUMBANGAN MUSA’ADAH COVID-19 OLEH YANG BERHORMAT
MENTERI DI JABATAN PERDANA MENTERI (HAL EHWAL AGAMA) DI SIBU SARAWAK

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) Sarawak
dengan kerjasama Yayasan Pembangunan Ekonomi
Islam Malaysia (YaPEIM) telah menganjurkan Majlis
Penyampaian Sumbangan Musa’adah Covid-19
kepada 250 orang komuniti setempat yang terdiri
daripada golongan B40 yang memerlukan dan mereka
yang terjejas akibat pandemik Covid-19. Majlis yang
dilaksanakan di Masjid Babussalam, Kampung Jeriah,
Sibu pada 16 September 2020 ini telah disempurnakan
oleh Yang Berhormat Senator Datuk Dr. Zulkifli bin
Mohamad Al-Bakri, Menteri di Jabatan Perdana
Menteri (Hal Ehwal Agama).

Turut hadir dalam majlis tersebut
adalah YBhg. Datuk Abdul Aziz bin
Jusoh, Timbalan Ketua Pengarah
(Operasi) JAKIM, Tuan Haji Ahmad
Shukri Yusoff, Ketua Pegawai
Eksekutif Pusat Pungutan Zakat-
MAIWP dan Puan Parihah Hasan,
Pemangku Ketua Pengarah
YaPEIM.

YB Menteri menyampaikan sumbangan
keperluan asas dapur kepada penerima

Penganjur dan penerima
bergambar kenangan
bersama YB Menteri di

Jabatan Perdana Menteri
(Hal Ehwal Agama)

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202042

JAKIM SARAWAK DINOBATKAN ANUGERAH KHAS SEMPENA MAJLIS PENGHARGAAN
KHAS MAJLIS ISLAM SARAWAK SEMPENA SAMBUTAN MAULIDUR RASUL
1442H/2020M PERINGKAT NEGERI SARAWAK

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) Sarawak telah diberi penghargaan dengan
menerima Anugerah Khas Agensi dalam Majlis Penghargaan Khas Majlis Islam Sarawak
sempena Sambutan Maulidur Rasul 1442H/2020M Peringkat Negeri Sarawak pada 30
Oktober 2020. Pengiktirafan ini merupakan satu anugerah yang amat membanggakan
JAKIM Sarawak selaku Agensi Persekutuan yang sentiasa bersama-sama agensi negeri dalam
menyampaikan sumbangan dan menyantuni golongan yang memerlukan terutamanya
sepanjang pandemik Covid-19.

Majlis yang disempurnakan oleh Yang Berhormat Datuk Dr. Haji Abdul Rahman bin Haji
Junaidi, Menteri Muda di Jabatan Ketua Menteri (Hal Ehwal Islam & DBKU) dan Menteri
Muda Utiliti (Air) serta turut dihadiri oleh Yang Berbahagia Datu Haji Misnu bin Haji Taha, Yang
Dipertua Majlis Islam Sarawak dan seluruh Ketua Agensi Islam di Sarawak. Yang Berusaha
Al-Fadhil Ustaz Hamdan bin Jar’ee, Pengarah JAKIM  Sarawak mewakili Jabatan menerima
cenderamata khas serta wang tunai berjumlah RM 5,000.00 di atas pengiktirafan tersebut.

Yang Berusaha Al-Fadhil Ustaz Hamdan bin Jar’ee,
Pengarah JAKIM Sarawak menerima mock cheque dan plak iringan

daripada Yang Berhormat Datuk Dr. Haji Abdul Rahman bin Haji Junaidi,
Menteri Muda di Jabatan Ketua Menteri (Hal Ehwal Islam & DBKU) dan

Menteri Muda Utiliti (Air)

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 43

PROGRAM SEMARAK CINTA RASUL JAKIM SARAWAK
Sempena Sambutan Maulidur Rasul Tahun 1442H/2020M, sekali lagi JAKIM Sarawak mengambil
peluang menyantuni rakan-rakan penjawat awam dan barisan hadapan dengan membuat
pengagihan 1200 bungkusan jamuan di 2 lokasi berbeza iaitu Bangunan Sultan Iskandar dan
Bangunan Majma’ Tuanku Abdul Halim Mu’adzam Shah, Kuching. YBrs. Ustaz Hamdan bin
Jar’ee, Pengarah JAKIM Sarawak menyempurnakan simbolik penyampaian sumbangan
ini dengan penyerahan juadah kepada YBhg. Datuk Haji Mohd Shahabuddin bin Omar,
Setiausaha Persekutuan Sarawak.

Petugas JAKIM
Sarawak bergambar
kenangan bersama

Setiausaha
Persekutuan Sarawak

Petugas JAKIM
Sarawak

menyampaikan
sumbangan kepada

wakil Jabatan
Imigresen Malaysia

Sarawak

Petugas JAKIM
Sarawak

menyampaikan
sumbangan di Pejabat

Majlis Islam Sarawak

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202044

bahagian KEWANGAN

LATAR BELAKANG

PENGURUSAN BELANJAWAN TAHUN 2020

Prestasi Perbelanjaan Mengurus JAKIM Tahun 2020

Pengurusan Kewangan adalah salah satu aspek penting dalam tadbir urus sesebuah
Jabatan bagi memastikan sumber yang terhad dirancang dan diagih secara teratur
mengikut kepentingan bagi mencapai objektif yang ditetapkan. Bagi tujuan ini, Bahagian
Kewangan melalui pelbagai inisiatif yang dilaksanakan pada tahun 2020 telah berjaya
memastikan peruntukan yang telah diluluskan dibelanjakan secara berhemah, telus dan
menumpu kepada core business dan sumbangan Jabatan kepada keutamaan nasional.
Terdapat dua cawangan di Bahagian Kewangan seperti berikut:

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) telah menerima sebanyak RM844,407,175.00 bagi
tujuan Belanjawan tahun 2020. Di bawah Belanja Mengurus, JAKIM menerima peruntukan
berjumlah RM830,480,198.00 dan RM13,926,977.00 bagi Belanja Pembangunan.

Prestasi Perbelanjaan Mengurus JAKIM Tahun 2020 berdasarkan Laporan A499 - Penyata
Lengkap Perbelanjaan Mengurus Bulan 12 pada 31 Disember 2020 adalah seperti berikut:

Cawangan Kewangan

Unit Bajet

Unit Perolehan

Unit Bayaran dan Akaun

Cawangan
Pembangunan

Unit Pembangunan

Unit Pentadbiran

DASAR
PERUNTUKAN

DIPINDA
 (RM)

JUMLAH
PERBELANJAAN

(RM)

BAKI
PERUNTUKAN

(RM)

PERATUS
BELANJA

(%)

Dasar Sedia
Ada 797,755,288.00 792,486,835.92 5,264,812.08 99.34

One Off Luar
Negara 43,910.00 43,909.06 0.94 100

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 45

One Off Elaun
Kak i tangan
Kontrak

32,681,000.00 32,480,547.86 200,452.14 99.39

Jumlah 830,480,198.00 825,011,292.84 5,465,265.16 99.35

Pengurusan Perolehan Tahun 2020
Segala urusan yang melibatkan perolehan di Jabatan dijalankan oleh Unit Perolehan. Unit ini
bertanggungjawab memastikan agar semua urusan perolehan dilaksanakan dengan cekap
dan mematuhi tatacara kewangan yang berkuatkuasa. Secara keseluruhan, sepanjang
tempoh 2020, JAKIM telah melaksanakan sebanyak 73 perolehan yang melibatkan jumlah
besar perbelanjaan adalah RM28,467,498.24. Perincian lanjut mengenai kaedah perolehan
adalah seperti berikut:

Kaedah Perolehan Bil. Perolehan Nilai Perolehan (RM)

Tender 8 16,423,881.96

Sebutharga 65 12,043,616.28

JUMLAH 73 28,467,498.24

PERINCIAN TENDER

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202046

PERINCIAN PEROLEHAN SECARA SEBUT HARGA

Pengurusan Akaun Amanah Tahun 2020
Akaun Amanah di bawah JAKIM ditubuhkan di bawah Seksyen 9 Akta Tatacara Kewangan,
1957. Jawatankuasa bagi kesemua akaun amanah tersebut adalah dipengerusikan oleh
Timbalan Ketua Setiausaha Kanan, Jabatan Perdana Menteri. Kedudukan baki akaun-akaun
amanah tersebut sehingga 31 Disember 2020 adalah sepertimana berikut:

AKAUN AMANAH BAKI AWAL (A) TERIMAAN (B) PERBELANJAAN
TERKUMPUL (C)

BAKI DIBAWA
KE HADAPAN

D=A+B-C

JAKIM (82305) 14,095,510.07 2,190,381.46 4,776,570.15 11,509,321.38

Masjid Negara
(82301) 2,247,458.22 1,169,107.70 1,081,461.48 2,413,328.22

Masjid Putra
(82331) 2,161,547.15 467,416.18

357,478.72 2,271,484.61

Masjid
Tuanku Mizan
Zainal Abidin
(82341)

1,161,533.44     664,702.00 479,671.40 1,353,432.81

Darul Quran
(82334) 1,458,461.19 569,432.60 460,447.45 1,569,130.94

JUMLAH BESAR 21,124,510.07 5,061,039.94 7,155,629.20 19,116,697.96

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 47

Penambahbaikan dan Penyediaan Peraturan, Garis Panduan dan Arahan
Bahagian Kewangan

Dalam usaha meningkatkan kemahiran dan pemahaman di kalangan  pegawai yang
terlibat di dalam pengurusan kewangan jabatan, antara perkara yang ditumpukan pada
tahun 2020 ialah penambahbaikan dan penyediaan peraturan, garis panduan dan arahan
Bahagian Kewangan yang berkaitan dengan pelbagai skop kewangan agar semua
pegawai yang terlibat dalam pengurusan kewangan memahami tatacara kewangan yang
berkaitan.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202048

LAPORAN PRESTASI PROJEK PEMBANGUNAN JAKIM DI BAWAH ROLLING PLAN
KEEMPAT (RP4) RMKe-11 (2020)

Dalam Rancangan Malaysia Kesebelas (RMKe-11), projek-projek di bawah Peruntukan
Pembangunan (DE) telah diagihkan melalui Rolling Plan (RP) yang dilaksanakan secara
dua tahun sekali. Pada tahun 2020, segala peruntukan pembangunan diagihkan di bawah
Rolling Plan Keempat (RP4).

JAKIM telah diluluskan sebanyak 14 projek dengan keseluruhan peruntukan sebanyak
RM20,338,500.00. Projek-projek tersebut adalah seperti berikut:

Projek, Siling Dan Peruntukan Rp4 (2020) RMKE-11

BIL. NAMA PROJEK PERUNTUKAN ASAL 2020 (RM)

1. Pembinaan Ilaj Home, Mukim Bandar, Kuala Lumpur. 1,000,000.00

2. Pembinaan Masjid Kampung Sg. Bedaun, Labuan. 5,000,000.00

3. Membaik Pulih dan Menaik Taraf Masjid Negara,
Kuala Lumpur. 1,000,000.00

4. Pembinaan Blok Akademik dan Blok Asrama Darul
Quran, JAKIM Kuala Kubu Bharu, Selangor. 500,000.00

5. Membaik Pulih dan Menaik Taraf Masjid Putra,
Putrajaya. 3,000,000.00

6. Pembinaan Fasa Kedua Institut Kemahiran Islam
Sarawak . 500,000.00

7. Pembinaan Fasa Kedua Pusat Latihan Lawas,
Sarawak . 500,000.00

8. Pembinaan Gudang Eksibit Halal, JAKIM. 2,900,000.00

9. Menaik Taraf Kubah dan Bumbung Utama di Masjid
Negara. 3,000,000.00

10. Program Kesedaran Pensijilan Halal Malaysia. 188,500.00

11. Naik Taraf Sistem Pengurusan Perkahwinan  Islam
Malaysia (SPPIM). 2,000,000.00

12. Pembangunan Dasar Halal Negara. 100,000.00

13. Pembangunan Pusat Data (Sistem Maklumat
Bersepadu Halal). 350,000.00

14. Program Pengantarabangsaan Pengetahuan
Pensijilan Halal Malaysia. 300,000.00

JUMLAH 20,338,500.00

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 49

Senarai Program/Projek, Peruntukan Dan Perbelanjaan JAKIM Sehingga  31 Disember 2020
Adalah Seperti Berikut:-

* Kod Butiran Projek Pembinaan SRA Ar-Rahah diwujudkan untuk   tujuan pembayaran Akaun
Muktamad

BIL. NAMA PROJEK PERUNTUKAN
ASAL (RM)

PERUNTUKAN
DIPINDA (RM)

PERBELANJAAN
(RM)

%
BELANJA

1. Pembinaan Ilaj Home, Mukim
Bandar, Kuala Lumpur. 1,000,000.00 5,000,000.00 4,981,160.18 99.62

2. Pembinaan Masjid Kampung
Sg. Bedaun, Labuan. 5,000,000.00 3,240,012.00 3,240,000.00 99.9

3.
Membaik Pulih dan Menaik
Taraf Masjid Negara, Kuala
Lumpur.

1,000,000.00 10.00 0.00 100

4.

Pembinaan Blok Akademik
dan Blok Asrama Darul Quran,
JAKIM Kuala Kubu Bharu,
Selangor.

500,000.00 7,818.00 7,808.00 99.8

5. Membaik Pulih dan Menaik
Taraf Masjid Putra, Putrajaya. 3,000,000.00 3,306,917.72 3,300,792.71 99.8

6. Pembinaan Fasa Kedua Institut
Kemahiran Islam Sarawak . 500,000.00 1,372,637.28 1,372,637.28 100

7. Pembinaan Fasa Kedua Pusat
Latihan Lawas, Sarawak . 500,000.00 129,446.00 129,433.60 99.9

8. Pembinaan Gudang Eksibit
Halal, JAKIM. 2,900,000.00 433,960.00 413,668.20 95.3

9.
Menaik Taraf Kubah dan
Bumbung Utama di Masjid
Negara.

3,000,000.00 14,550.00 14,550.00 100

10. Program Kesedaran Pensijilan
Halal Malaysia. 188,500.00 260,000.00 219,770.00 84.5

11.
Naik Taraf Sistem Pengurusan
Perkahwinan  Islam Malaysia
(SPPIM).

2,000,000.00 10.00 0.00 100

12. Pembangunan Dasar Halal
Negara. 100,000.00 10.00 0.00 100

13.
Pembangunan Pusat Data
(Sistem Maklumat Bersepadu
Halal).

350,000.00 10.00 0.00 100

14.
Program Pengantarabangsaan
Pengetahuan Pensijilan Halal
Malaysia.

300,000.00 10.00 0.00 100

15.
Pembinaan Sekolah Rendah
Agama (SRA) Ar-Rahah,
Kerinchi, Kuala Lumpur

161.768.00 161.767.68 99.99

JUMLAH 15,186,000.00 19,542,868.00 19,542,818.58 99.39%

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202050

Aktiviti/Program/Majlis Tahun 2020

Lawatan kerja oleh Timbalan Ketua Setiausaha Kanan (TKSUK), Jabatan Perdana Menteri
(JPM), YBhg. Dato’ Sallehhuddin bin Hassan ke Projek Pembinaan Masjid Kampung Sungai
Bedaun, Labuan pada 18 Februari 2020.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 51

Lawatan pemantauan projek oleh Menteri
di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal
Agama), YB. Senator Datuk Dr. Zulkifli
bin Mohamad Al-Bakri ke tapak Projek
Pembinaan Ilaj Home, Mukim Bandar,
Kuala Lumpur pada 26 November 2020

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202052

Lawatan pemantauan projek oleh Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama),
YB. Senator Datuk Dr. Zulkifli bin Mohamad Al-Bakri ke tapak Projek Pembinaan Ilaj Home,
Mukim Bandar, Kuala Lumpur pada 26 November 2020.

DAKwAh DAN MEDiA

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202054

BAHAGIAN PENGURUSAN MAKLUMAt

PEMBANGUNAN BAHAGIAN PENGURUSAN MAKLUMAT (BPM) UNTUK PROGRAM-
PROGRAM JAKIM

Pada tahun 2020, Bahagian Pengurusan Maklumat (BPM) banyak menguruskan penyediaan
video conference berikutan pandemik Virus Covid-19 yang melanda seluruh negara (dan
dunia) bermula semasa Perintah Kawalan Pergerakan (PKP). Permintaan video conferencing
mendapat permintaan yang tinggi terutama mesyuarat yang melibatkan pengurusan
tertinggi JAKIM berikutan norma baru di mana kebanyakan kakitangan JAKIM bekerja dari
rumah (BDR). Jumlah video conference yang melibatkan bantuan teknikal BPM adalah
seperti berikut :

Bulan Jumlah

April 13

Mei 8

Jun 8

Julai 10

Ogos 10

September 12

Oktober 9

November 23

Disember 22

Jumlah Keseluruhan 115

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 55

Pembangunan Pelan Strategik ICT JAKIM 2020-2025

Pelan Strategik ICT (PSICT) adalah blueprint
yang mengandungi garis panduan
pelaksanaan projek ICT yang kos efektif
dan selaras dengan keutamaan keperluan
pengurusan dan operasi JAKIM. ICT kini telah
mendominasi sebagai saluran media utama
global. Justeru, JAKIM sedar bahawa ICT
amat perlu dimanfaatkan bukan sekadar
sebagai pengupaya (enabler) malah
menjadi komponen paling strategik dalam
pelaksanaan fungsi JAKIM dan pencapaian
visi dan misinya,  apatah lagi dalam konteks
era globalisasi dan dunia tanpa sempadan
sekarang ini dalam mengharungi revolusi
IR4.0. Selaras dengan itu, PSICT JAKIM 2020-
2015 disediakan bertujuan untuk membantu
jabatan menghadapi isu dan cabaran masa
kini dan akan datang.

PSICT ini digubal oleh Pasukan
Pembangunan PSICT JAKIM yang
telah dilantik terdiri daripada pelbagai
lapisan warga kerja jabatan. PSICT ini
mengambil masa selama 14 bulan untuk
dibangunkan bermula pada bulan
Ogos 2019 hingga Oktober 2020. PSICT
dibangunkan secara dalaman dengan
menggunakan khidmat nasihat Perunding
ICT daripada Unit Pemodenan Tadbiran
dan Perancangan Pengurusan Malaysia
(MAMPU). Beberapa siri bengkel telah
diadakan sepanjang tempoh tersebut
yang melibatkan proses pengumpulan
maklumat, analisis persekitaran semasa
bisnes dan ICT, membincang dan
memuktamadkan hala tuju strategik
ICT, penetapan program dan aktiviti
sehinggalah ke peringkat akhir iaitu
penulisan PSICT.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202056

BAHAGIAN DAKWAH

PROGRAM SANTUNI KOMUNITI MASYARAKAT SEJAHTERA MASJID AL- MUQARRABIN
BANDAR TASIK SELATAN

PROGRAM SANTUNI KOMUNITI MASYARAKAT SEJAHTERA PERINGKAT  NEGERI
KELANTAN

KUALA LUMPUR (23 DAN 24 OGOS 2020)
– Jabatan Kemajuan Islam Malaysia
(JAKIM) melalui Bahagian Dakwah telah
menganjurkan  Program Santuni Komuniti
Masyarakat Sejahtera di Masjid Al-Muqarrabin,
Bandar Tasik Selatan, Kuala Lumpur.

PENGKALAN CHEPA, KELANTAN (3 - 5 SEPTEMBER 2020) - Jabatan Kemajuan Islam Malaysia
dan Majlis Agama Islam dan Adat Istiadat Melayu Kelantan, dengan kerjasama Agensi
di bawah YB Menteri di Jabatan Perdana Menteri serta Jabatan Hal Ehwal Agama Islam
Kelantan telah mengadakan Program Santuni Komuniti Masyarakat Sejahtera peringkat
Negeri Kelantan 2020. Program ini diadakan di Masjid As-Salam, Pengkalan Chepa, Kelantan
yang dirasmikan oleh Yang Berhormat Mulia Tengku Tan Sri Dato’ Haji Mohamad Rizam bin
Tengku Abdul Aziz, Tengku Temenggong Kelantan, merangkap Yang Dipertua Majlis Agama
Islam dan Adat Istiadat Melayu Kelantan.

Majlis Perasmian bagi program yang
berlangsung selama 2 hari ini telah
disempurnakan oleh YB Tuan Ahmad Marzuk
bin Shaary, Timbalan Menteri di Jabatan
Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) dan
diiringi oleh YBhg. Datuk Haji Aziz bin Jusoh,
Timbalan Ketua Pengarah (Operasi), JAKIM.
Turut hadir di Majlis Perasmian tersebut
ialah YBrs. Tuan Haji Aziz bin Haji Mohamad,
Pengarah Kanan, Bahagian Dakwah,
Jabatan Kemajuan Islam Malaysia, YBrs.
Tuan Haji Mohd Ajib bin Ismail, Pengarah,
Jabatan Agama Islam Wilayah Persekutuan
dan YBrs. Ustaz Mohamad Ariff bin Abdul
Samat, Pengerusi Masjid Al-Muqarrabin.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 57

Penyampaian Mock cheque telah
disampaikan oleh YB Senator Datuk Dr. Zulkifli
bin Mohamad Al-Bakri, Menteri di Jabatan
Perdana Menteri (Hal  Ehwal Agama)
kepada Yang Berhormat Mulia Tengku Tan
Sri Dato’ Haji Mohamad Rizam bin Tengku
Abdul Aziz, Tengku Temenggong Kelantan.
Manakala, Majlis Perasmian Penutup
telah disempurnakan oleh YB  Tuan Haji
Ahmad Marzuk bin Shaary, Timbalan Menteri
di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal
Agama).

Turut mengiringi bagi majlis tersebut ialah
YBhg Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Timbalan
Ketua Pengarah (Operasi) JAKIM serta Al
Fadhil Tuan Haji Muhammad Hana Pizi bin
Abdullah, Imam Besar Majlis Agama Islam
dan Adat Istiadat Melayu Kelantan. Turut
hadir bersama menjayakan majlis tersebut
ialah YBrs. Tuan Aziz bin Haji Mohamad,
Pengarah Kanan, Bahagian Dakwah, JAKIM
dan Al  Fadhil Tuan Haji Osman bin Mat
Zin, Imam Tua, Masjid As-Salam, Pengkalan
Chepa, Kelantan.

SEMINAR PENGHAYATAN ISLAM PENJAWAT AWAM PERINGKAT NEGERI PAHANG
KUANTAN, PAHANG (1 SEPTEMBER 2020) –
Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM)
melalui Bahagian Dakwah dengan kerjasama
Jabatan Agama Islam Pahang (JAIP) telah
menganjurkan Seminar Penghayatan Islam
Penjawat Awam Peringkat Negeri Pahang
yang bertempat di Dewan Jubli Perak
Sultan Haji Ahmad Shah, Kuantan, Pahang.
Majlis Perasmian Penutupan Seminar telah
disempurnakan oleh YAB Dato’ Sri Wan
Rosdy Bin Wan Ismail, Menteri Besar Pahang
diiringi oleh YB Senator Datuk Dr. Zulkifli bin
Mohamad Al-Bakri, Menteri di Jabatan
Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama). Turut
hadir bersama meraikan Majlis tersebut ialah
YB Dato’ Sri Syed Ibrahim bin Syed Ahmad,
Pengerusi Jawatankuasa Hal Ehwal Agama
Islam dan Pendidikan Negeri Pahang dan YB
Dato’ Sri Dr. Sallehuddin Bin Ishak, Setiausaha
Kerajaan Negeri Pahang.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202058

PROGRAM GAGUH MAIJ YB TIMBALAN MENTERI di jabatan perdana menteri (HAL
EHWAL AGAMA) BERSAMA MASYARAKAT ORANG ASLI RPS BANUN, GERIK, PERAK
GRIK, PERAK (14 – 16 SEPTEMBER 2020) - Program Gaguh Maij (Ziarah Harmoni) di Kampung
Tebang Baru RPS Banun Grik, Perak Darul Ridzuan berjaya dilaksanakan dan berjalan dengan
lancar. Program ini dirasmikan oleh YB Tuan Ahmad Marzuk bin Shaary, Timbalan Menteri di
Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama). Turut hadir Exco Agama Islam Negeri Perak
iaitu YB Tuan Mohd Akmal bin Haji Kamarudin, OBJ Meor Roslam Dato’ Seri Hj Meor Ahmad
Rashidi,  Pengarah Kanan Bahagian Dakwah JAKIM, Tuan Haji Aziz bin Mohammad, Ketua
Penolong Pengarah Kanan, Bahagian Dakwah, Jabatan Agama Islam Perak, Ustaz Zakaria
bin Abd Razak.

Pelbagai aktiviti telah diadakan, antaranya gotong royong mengecat Surau di KOA Tebang,
kuiz agama, pertandingan menyumpit dan tahsin surah Al Fatihah. Turut diadakan majlis
syahadah dan meraikan pengislaman seramai tujuh orang saudara baru dan majlis akad
nikah empat pasangan pengantin orang Asli yang disempurnakan oleh YB Ustaz Ahmad
Marzuk bin Shaary, Timbalan Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) dan
Kadi Daerah Grik, Perak Darul Ridzuan. Turut diadakan acara simbolik penyempurnaan surau
oleh tetamu kehormat.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 59

BAHAGIAN keurusetiaan dan hubungan luar

MAJLIS TILAWAH DAN MENGHAFAZ AL QURAN PERINGKAT KEBANGSAAN (MTHQK)
TAHUN 2020

Seramai 109 peserta dari 14 buah negeri telah berhimpun dan memperdengarkan bacaan
sepanjang 6 hari sempena penganjuran MTHQK Tahun 2020 bertempat di Pusat Konvensyen
Antarabangsa Sabah (SICC), Kota Kinabalu. Mereka membabitkan 28 qari dan qariah bagi
kategori Tilawah serta 81 hafiz dan hafizah yang diadili 12 hakim tilawah dan 14 hakim hafazan.
Majlis bertemakan “Negara Rahmah Ummah Sejahtera” itu dirasmikan oleh Perdana Menteri,
YAB Tun Dr Mahathir bin Mohamad pada 16 Februari dan Perasmian Penutupan oleh Tuan
Yang Terutama Yang Di-Pertua Negeri Sabah, Tun Datuk Seri Panglima (Dr.) Haji Juhar bin
Datuk Haji Mahiruddin  pada 21 Februari 2020 (Jumaat).

Kategori 1 - 10 Juzuk
Muhammad Al-Jazari Bin Kuhammad Helmi
(Kedah)
Nurul Izzah Binti Mukhali (Sarawak)

Kategori 1 - 20 Juzuk
Sheikh Muhammad Aiman Hafiy Bin
Hishamuddin (Terengganu)
Putri Auni Khadijah Binti Mohd Hanif (Kelantan)

Kategori 1 - 30 Juzuk
Mohamad Hakim Bin Mohd Hisam (Kedah)
Putri Aminah Binti Mohd Hanif (Kelantan)

KEPUTUSAN JOHAN HAFAZAN AL-QURAN

Qari    - Muhammad Qayyim Nizar
    Bin Sarimi (Kelantan)
Qariah   - Puteri Kalimatul Azzua Binti
    Hamid (Perak)

KEPUTUSAN JOHAN  TILAWAH AL-QURAN

Johan Qari Dan Qariah MTHQK 2020

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202060

 PROGRAM SEMARAK CINTA RASUL SEMPENA MAULIDUR RASUL SAW TAHUN 2020

PERSIDANGAN PENGERUSI-PENGERUSI JAWATANKUASA HAL EHWAL ISLAM (EXCO)
SELURUH MALAYSIA TAHUN 2020

JAKIM meneruskan usaha menyantuni masyarakat dalam memperingati detik bersejarah
kelahiran Baginda Nabi SAW pada 29 Jun 2020 bersamaan 12 Rabiulawal 1442H tahun ini
serta menghayati sirah dan sunnahnya dalam bentuk norma baharu melalui pelaksanaan
Program Semarak Cinta Rasul SAW. Pelbagai aktiviti menarik telah disusun antaranya
Program Bual Bicara Semarak Cinta Rasul, Pertandingan Video Kreatif, Penerbitan Buletin
Khas, Penyampaian anugerah kepada tujuh orang tokoh iaitu seorang tokoh Anugerah
Utama Semarak Cinta Rasul dan enam orang tokoh Anugerah Khas Semarak Cinta Rasul.
Beberapa rancangan khas turut disiarkan bersempena Sambutan Maulidur Rasul SAW kali ini
iaitu Forum Perdana Ehwal Islam Khas di TV1 bertemakan Ummah Rabbani Negara Harmoni,
Kapsul Promo Video Khas Ibrah bertajuk “Muhammad”, Musical Talkshow, “Kasih Junjungan”
dan segmen khas menerusi rancangan Selamat Pagi Malaysia (TV1) dan Assalamualaikum
(TV Alhijrah).

EXCO Tahun 2020 telah diadakan pada 23 November 2020, secara atas talian dengan
menggunakan aplikasi ‘Google Meet’. Persidangan ini telah dipengerusikan oleh Yang
Berhormat Senator Datuk Dr. Zulkifli bin Mohamad Al-Bakri, Menteri di Jabatan Perdana
Menteri (Hal Ehwal Agama). Persidangan ini dihadiri oleh YB Menteri, YB Timbalan Menteri,
Timbalan Ketua Pengarah JAKIM, Pengarah-Pengarah Kanan dan semua Exco Agama
Negeri Seluruh Malaysia, secara atas talian. Beberapa keputusan dan kata sepakat telah
diambil dan tindakan daripada pihak Persekutuan akan disusuli dengan peringkat Negeri
bagi menjayakan kerjasama yang telah diperhalusi.

Semarak Cinta Rasul 2020

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 61

PERTEMUAN MAYA NEGARA ANGGOTA MABIMS TAHUN 2020

Pertemuan Maya Negara Anggota MABIMS Tahun 2020 telah diadakan pada 28 Oktober
2020. Pertemuan kali ini dipengerusikan oleh Kementerian Agama Republik Indonesia. Tujuan
pertemuan ini diadakan adalah untuk mengeratkan silaturrahim dalam kalangan negara
anggota disamping berbincang dan bertukar pandangan dalam pengurusan hal ehwal
Islam terutama dalam isu yang berkaitan pandemik Covid-19.

Pertemuan di peringkat Menteri negara
anggota (MABIMS) telah dihadiri oleh YB
Pehin Udana Khatib Dato Paduka Setia Ustaz
Haji Awg Badaruddin bin Pengarah Dato
Paduka Haji Awang Othman, Menteri Hal
Ehwal Agama Negara Brunei Darussalam, YB
Bapak Fachrul Razi, Menteri Agama Republik
Indonesia, YB Tuan Ahmad Marzuk bin Shaary,
Timbalan Menteri di Jabatan Perdana
Menteri (Hal Ehwal Agama) Malaysia dan
YB Encik Masagos Zulkifli bin Masagos
Mohamad, Menteri Pembangunan Sosial
dan Keluarga, Menteri Kedua Kesihatan dan
Menteri bertanggungjawab bagi Hal Ehwal
Islam Republik Singapura.

Pertemuan diperingkat Pegawai-pegawai
Kanan MABIMS (SOMS), Malaysia telah
dihadiri oleh YBhg. Datuk Haji Abdul Aziz bin
Jusoh, Timbalan Ketua Pengarah (Operasi)
yang menanggung kerja Ketua Pengarah
JAKIM, YBhg. Dato’ Selamat bin Paigo,
Pengarah kanan Bahagian Dasar Kemajuan
Islam dan menjalankan tugas Timbalan Ketua
Pengarah (Dasar) JAKIM, serta pengarah
kanan dan pengarah-pengarah bahagian
yang lain.

Exco 2020 Dengan  Aplikasi ‘Google Meet’

Pertemuan Maya MABIMS
Berlangsung Dalam Suasana
Norma Baharu

Pertemuan Maya
MABIMS Berlangsung
Dalam Suasana Norma
Baharu

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202062

BENGKEL PEMBANGUNAN MODUL PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN

MAJLIS PENYAMPAIAN HADIAH PEMENANG
PERTANDINGAN SENI KHAT TULISAN JAWI
PERINGKAT KEBANGSAAN SEMPENA MA’AL
HIJRAH 1442H/2020M

Satu bengkel Pembangunan Modul Pengajaran Dan Pembelajaran Mashaf al-Quran
Braille Malaysia telah diadakan dengan kerjasama antara Bahagian Penerbitan JAKIM
dan Persatuan Orang-orang Cacat Penglihatan Islam Malaysia (PERTIS).  Tujuan bengkel ini
diadakan untuk membangunkan satu Modul Pengajaran dan Pembelajaran bagi kegunaan
sekolah-sekolah Masalah Penglihatan sama ada sekolah Pendidikan Khas penuh ataupun
sekolah Pendidikan Khas di bawah program integrasi Kementerian Pendidikan Malaysia
dan pusat-pusat tahfiz yang melibatkan pelajar-pelajar yang bermasalah penglihatan di
dalam subjek al-Quran dan Pendidikan Islam. Bengkel ini telah diadakan pada 23 hingga
25 September 2020 bertempat di The Regency Hotel Kuala Lumpur. Jumlah peserta pada
bengkel kali ini seramai 20 orang yang melibatkan wakil dari KPM, JAKIM, USIM dan PERTIS.

Pertandingan Seni Khat Tulisan Jawi
Peringkat Kebangsaan bersempena Ma’al
Hijrah 1442H/2020M anjuran Bahagian
Penerbitan, JAKIM dengan kerjasama
Yayasan Dawah Islamiah Malaysia
(YADIM) telah berjaya dilaksanakan
dengan penerimaan sebanyak 252
penyertaan termasuk peserta bukan
Islam dengan hadiah berupa wang tunai
berjumlah RM13,000 untuk pemenang
pertandingan ini. Tema “Ummah Rabbani
Negara Harmoni” telah melayakkan
Encik Muhammad Yazid bin Samsudin
untuk merangkul gelaran Johan bagi
pertandingan ini. Selain gelaran Naib
Johan dimenangi oleh Encik Mohd Zulhelmi
bin Mohd Sobri dari Negeri Sembilan dan
tempat ketiga disandang oleh Encik Mohd
Hisyamuddin bin Ramli dari Selangor. Bagi
pemenang saguhati tempat keempat
dan kelima telah diterima oleh Encik
Muhammad Zikry bin Mohd Fauzi dan Encik
Nik Abd. Rahman Zaki bin Nik Abdul Kadir
yang masing-masing dari negeri Kelantan.
Satu Anugerah Khas (Bukan Islam) telah
diterima oleh Encik Ong Ma Vin dari Pulau
Pinang. Majlis Penyampaian Hadiah
Pemenang Pertandingan Seni Khat Tulisan
Jawi ini telah diadakan pada 27 Oktober
2020, bertempat di JAKIM Putrajaya yang
telah disempurnakan oleh YB. Senator
Datuk Dr. Zulikifli bin Muhammad Al-Bakri,
Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal
Ehwal Agama), dan turut hadir ialah YBhg.
Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Timbalan Ketua
Pengarah Operasi JAKIM.

bahagian penerbitan

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 63

Pemenang Pertandingan Seni Khat
Tulisan Jawi Peringkat Kebangsaan
Sempena Ma’al Hijrah 1442H/2020M

Graf Jumlah Jualan Kedai Buku Jakim Bagi Tahun 2020

JUALAN KEDAI BUKU JAKIM 2020

Laporan bagi pembelian buku-buku JAKIM sebagaimana yang telah direkodkan bermula
dari Januari 2020 sehingga Disember 2020 (12 bulan) adalah sebanyak 11,159 naskhah,
dengan jumlah jualan sebanyak RM248,936.05. Keseluruhan jumlah ini adalah jualan di kedai
buku sahaja tanpa melibatkan sebarang jualan luar seperti pesta buku dan sebagainya.
Maklumat terperinci bagi setiap bulan seperti dinyatakan dalam jadual di bawah:

BIL. BULAN NASKHAH NILAI (RM)

1. Januari 694 15,005.40
2. Februari 2,632 56,083.20
3. Mac 1,407 34,676.55
4. April PKP PKP
5. Mei 150 3,905.40
6. Jun 373 9887.25
7. Julai 662 14,657.45

8. Ogos 438 9,934.65

9. September 1,854 39533.15

10. Oktober 533 12,262.95

11. November 1,049 23,085.80

12. Disember 1,367 29,904.25

JUMLAH KESELURUHAN 11,159 248,936.05

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202064

STATISTIK JUALAN KEDAI BUKU JAKIM TAHUN 2009-2020

Laporan bagi statistik jualan buku-buku JAKIM sebagaimana yang telah direkodkan bermula
daritahun 2009 sehingga 2020 (12 tahun). Jumlah pada tahun 2020 masih berada di tahap
sederhana sekalipun berlaku perintah kawalan pergerakan. Maklumat terperinci bagi setiap
tahun adalah seperti dibawah:

Graf statistik Jualan Kedai Buku JAKIM
Bagi Tahun 2009-2020

Koleksi Buku-Buku Jakim

PENCAPAIAN JUALAN BUKU JAKIM DARI
TAHUN 2009 - 2020

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 65

Bahagian Penyiaran telah melaksanakan peranannya dalam bidang dakwah penyiaran.
Fungsi utama adalah membekalkan kandungan rancangan-rancangan agama di
saluran TV dan Radio RTM. Ini adalah usaha JAKIM untuk memperkukuhkan kefahaman
dan penghayatan Islam dalam kalangan masyarakat. Sepanjang tahun 2020, sebanyak
674 rancangan TV berkonsepkan bicarawara, majalah, pendidikan, dokumentari, hiburan
Islam secara mingguan telah diterbitkan di saluran RTM. Jumlah penerbitan ini adalah tidak
termasuk rancangan khas serta lain-lain kapsul khas yang diterbitkan oleh Bahagian ini dalam
pelbagai bahasa termasuk Bahasa Mandarin dan Tamil. Rancangan-rancangan mingguan
yang telah diterbitkan oleh Bahagian Penyiaran antaranya seperti berikut:

Selain menerbitkan rancangan secara mingguan, Bahagian Penyiaran juga telah
menerbitkan rancangan khas seperti Majlis Sambutan Maal Hijrah Peringkat Kebangsaan,
Program Semarak Cinta Rasul Sempena Maulidur Rasul SAW, Majlis Tilawah dan Menghafaz
Al-Quran Peringkat Kebangsaan, Gema Takbir, Takbir Hari Raya serta lain-lain acara rasmi
keagamaan yang dianjurkan oleh Kerajaan.

Mendepani arus media sosial semasa, Bahagian Penyiaran telah mengorak langkah dengan
turut menyiarkan rancangan-rancangan TV di platform akaun rasmi Facebook dan Youtube
JAKIM serta pautan MyKlik RTM. Perkembangan ini dapat memberikan alternatif baharu
kepada masyarakat untuk memanfaatkan kandungan-kandungan rancangan berunsur
Islamik, Bahagian Penyiaran juga melalui radio Salamfm telah bersiaran setiap hari bermula

BAHAGIAN PENYIARAN

01

02

03

04

05

06

Forum Perdana
Ehwal Islam

MyHalal

Tajdid Ummah

Fikrah

Persada Jurnal

Anda MusykilTilawah Interaktif

Ilmu Aqaaid

Solat Jumaat

Sinaran Rohani

Muqaddam

Tazkiyah

08

09

10

11

12

13

121407 Berita Hal Ehwal
IslamMau’izah

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202066

jam 11.00 malam hingga 8.00 pagi dengan menyediakan pelbagai kandungan Islam serta
penerangan dasar-dasar Kerajaan kepada masyarakat.

Pada masa yang sama, Bahagian Penyiaran turut membekalkan rancangan untuk disiarkan
di saluran Radio RTM seperti Radio Nasionalfm, Klasikfm, Traxxfm, Aifm, Minnalfm dan Asyikfm.
Rancangan yang diterbitkan ini meliputi pelbagai bahasa termasuk Bahasa Inggeris,
Mandarin, Tamil serta Semai, Temiar, Temuan, dan Jakun (dialek masyarakat Orang Asli).
Antara rancangan tersebut adalah seperti berikut:

Selain itu, Bahagian Penyiaran juga berperanan menyediakan platform kepada para
pendakwah yang terlibat dalam media untuk menyalurkan pandangan ke arah pemerkasaan
program-program dakwah penyiaran. Antara program yang telah dilaksanakan adalah
seperti berikut:

Majlis Tausiyah YB Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) Bersama
Pendakwah Selebriti

Tarikh  : 24 Disember 2020 (Khamis)
Tempat  : Pusat Konvensyen Movenpick Kompleks TH, KLIA Sepang, Selangor

Nur@Salam

Al-Quran dan
Terjemahan

Quran Tartil

Hikmah

Bingkisan
 Rohani

Enta Jawab, Ana
Soal (EJAS) Biar
Betul;

Salam Tilawah

Nida’ul Islam

Glosari

Fiqh Sirah

Santapan
Rohani

Fokus Islam

Meja@
JAKIM

Salam Sihat

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 67

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202068

unit komunikasi korporat

pendahuluan

Unit Komunikasi Korporat (UKK) JAKIM telah ditubuhkan bagi mewujudkan hubungan baik
antara JAKIM dengan pihak awam dan media melalui mekanisme penyampaian maklumat
perkhidmatan yang strategik, efektif, holistik dalam menguruskan maklumat berkaitan
pengurusan hal ehwal Islam.

01 Seksyen Pengurusan Komunikasi
Strategik

02 Seksyen Pengurusan Hal Ehwal
Korporat dan Media

03 Seksyen Pengurusan Pelanggan
dan Aduan

04 Seksyen Pengurusan Berita, Bahan
Kreatif dan Pentadbiran

PENCAPAIAN UKK JAKIM TAHUN 2020

AKTIVITI BILANGAN

Sidang Media JAKIM 35 kali
Kenyataan Media JAKIM 153 kenyataan

Lawatan pihak luar ke JAKIM 10 kali

BULAN BILANGAN

Januari 5
Februari 17

Mac 13
April 12
Mei 6
Jun 17
Julai 48
Ogos 54

September 36
Oktober 17

November 10
Disember 10

Jumlah 245

Sidang media, kenyataan
media dan lawatan pihak
luar ke JAKIM:

Berita yang disiarkan di
laman web / portal JAKIM:

Seksyen-Seksyen di Bawah UKK Jakim

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 69

Kekerapan aduan, pertanyaan dan maklum balas pelanggan yang
diterima dan direkodkan:

Jumlah likers dan followers di media sosial rasmi JAKIM:

BULAN BILANGAN

Januari 50
Februari 85

Mac 82
April 96
Mei 70
Jun 102
Julai 98
Ogos 72

September 106
Oktober 86

November 84
Disember 212

Jumlah 1143

BULAN BILANGAN

Facebook 813.1k likers
Twitter 32.8k followers

Instagram 111.7k followers
Telegram 15.6k subscribers

YouTube Channel 17.4k subscribers

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202070

Program Tahun 2020

Penerbitan bahan infografik semasa
Perintah Kawalan Pergerakan (PKP) dan
Perintah Kawalan Pergerakan Bersyarat
(PKPB)

Penerbitan bahan info grafik, iklan
program, kempen kesedaran, kempen
Cegah COVID-19 sempena PKP dan
PKPB telah diterbitkan bertujuan
memberikan informasi yang tepat
kepada masyarakat. Sebanyak 248
penerbitan bahan infografik telah
dikeluarkan sepanjang 2020 melalui
pelbagai platform media sosial.

31.3.2020 - Majlis Penyerahan pelitup muka oleh Duta Besar China kepada YB
Menteri di JPM (Hal Ehwal Agama) di JAKIM

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 71

19.8.2020 - Majlis Sambutan Maal Hijrah Peringkat Kebangsaan Tahun 1442H-2020M di Masjid
Negara Kuala Lumpur

21-23.9.2020- Multaqa
Jawatankuasa Fatwa Seluruh
Malaysia tahun 2020 di Hotel
Sama-Sama KLIA

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202072

2 - 4.10.2020 - Majlis Tilawah & Hafazan Al-Quran KAFA (MTHQK) Peringkat Kebangsaan
Tahun 2020 di Hotel Geno Shah Alam Selangor

27.10.2020 - Majlis
Penyampaian Hadiah

Pemenang Pertandingan
Khat Kebangsaan
1442H-2020M oleh

YB.Menteri di JPM (Hal Ehwal
Agama) di Aras 10 KIP

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 73

Pertandingan Video Kreatif
sempena Nuzul al Quran

UKK dengan kerjasama Bank Islam Malaysia
Berhad, Yayasan Pembangunan Ekonomi Islam
Malaysia (YaPEIM) dan Yayasan Restu telah
menganjurkan pertandingan ini. Hadiah Wang
tunai secara keseluruhan sebanyak RM6000.00,
simpanan Emas seberat 9 gm dan naskhah al-
Quran Khas diberi kepada para pemenang.

Pertandingan ini dianjurkan bertujuan memupuk
rasa cinta kepada baginda Rasulullah SAW
dan mencungkil bakat kreatif dalam kalangan
masyarakat tanpa mengira agama dan bangsa
dalam mempromosikan rasa cinta kepada
Rasulullah SAW. Pertandingan ini telah disertai
seramai 207 peserta dari seluruh negara. Para
pemenang telah menerima hadiah wang tunai
secara keseluruhan sebanyak RM13,500.00 dan
cenderhati dan disampaikan YB Menteri di
Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama).

PENDIDIKAN DAN
PEMBANGUNAN INSAN

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 75

INSTITUT KEMAHIRAN ISLAM MALAYSIA SARAWAK
(IKMAS) SARAWAK

WEBINAR PENDIDIKAN TINGGI ISLAM SARAWAK

SIJIL PROFESIONALISME IMAM NEGERI SARAWAK (SPINS) KALI KE-2

Institut Kemahiran Islam Malaysia Sarawak (IKMAS) dengan kerjasama UNIMAS telah
mengadakan Webinar Pendidikan Tinggi Islam Sarawak yang julung kali diadakan pada 17
November 2020. Seminar satu hari ini melibatkan dua program iaitu Pembentangan Kumpulan
Kursus Sijil Eksekutif IKMAS/UNIMAS dan Wacana Pendidikan Tinggi Islam Sarawak bertajuk,
“Pendidikan Tinggi Islam Sarawak: Cabaran dan Masa Depan”. Program dimulakan dengan
pembentangan kumpulan PnP IKMAS, iaitu sebanyak tujuh kumpulan yang membentangkan
kertas kursus Sijil Eksekutif IKMAS/UNIMAS yang telah berlangsung selama 6 bulan setelah
melalui 8 modul kursus PnP, IKMAS/UNIMAS, bermula dari bulan Jun sehingga November 2020.

Kemudian diikuti dengan Webinar Pendidikan Tinggi Islam Sarawak yang mengetengahkan
tiga orang ahli panel yang tidak asing lagi dalam bidang pendidikan dan pengajian Islam,
iaitu: Sahibus Samahah YBhg. Datu Haji Kipli bin Yasin (Mufti Negeri Sarawak), YBhg. Profesor
Madya Dr Abdul Halim bin Hj Busari (Pengarah PITAS UNIMAS), YBrs Dr. Muhammad Yamin bin
Ismail (Pengarah IKMAS) dan moderator Encik Muhamad Fadhli bin Ahmad (IKMAS). Antara
objektif webinar ini ialah menyediakan satu platform keilmuan dalam norma baharu dalam
konteks keilmuan dan penyebaran dakwah Islam kepada masyarakat awam secara tuntas
dan pantas. Sehubungan itu, selari dengan objektif webinar tersebut, IKMAS bukan sahaja
melengkapkan prasarana dari sudut infrastruktur fizikal, bahkan telah berjaya meningkatkan
kemahiran serta membina kepakaran sumber manusia serta memastikan teknologi dan
kurikulumnya berada pada tahap terbaik.

Jabatan Agama Islam Sarawak (JAIS)
dengan kerjasama Institut Kemahiran
Islam Malaysia Sarawak (IKMAS)
telah berjaya melaksanakan Sijil
Profesionalisme Imam Negeri Sarawak
Kali ke-2 dengan penglibatan 9 orang
Imam dari seluruh Bahagian Negeri
Sarawak yang telah diadakan pada
10 Disember 2020 bertempat di Institut
Kemahiran Islam Malaysia Sarawak.
Program ini merupakan sebahagian
dari usaha pihak kerajaan Negeri
Sarawak untuk mempertingkatkan
ilmu pengetahuan dan kemahiran
para imam ketika bertugas.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202076

KURSUS DAKWAH MEDIA SOSIAL

SESI SARINGAN MENGHAFAZ AL-QURAN PERINGKAT NEGERI SARAWAK 2020M/1442H

Institut Kemahiran Islam Malaysia Sarawak (IKMAS) telah menganjurkan Kursus Dakwah
Media Sosial selama 2 hari iaitu bermula 30 September 2020  hingga 1 Oktober 2020.
Seramai 18 orang peserta yang terdiri daripada pegawai, pensyarah dan kakitangan IKMAS
telah menghadiri kursus ini. Antara objektif kursus ini ialah memberi kefahaman yang lebih
mendalam kepada para peserta mengenai dakwah melalui media sosial iaitu melahirkan
dai’e yang mampu mempraktik dan mengaplikasikan teknologi maklumat bagi keperluan
penambaikan kandungan media sosial rasmi IKMAS. Bengkel ini juga bertujuan melatih
dan memperkasa kemahiran pegawai, pensyarah dan kakitangan IKMAS dalam bidang
teknologi maklumat dan komunikasi agar dapat menyumbang kepada kemajuan dakwah
media sosial setempat. Penceramah yang terlibat dalam kursus ini ialah YBrs. Tuan Syahrul
Nizam bin Junaini, pensyarah Fakulti Teknologi Maklumat UNIMAS.

Sesi Saringan Menghafaz al-Quran Peringkat Negeri Sarawak Bagi Tahun 2020M/1442H telah
diadakan pada 28 September 2020 bertempat di Kamar Tun IKMAS. Sesi Saringan diketuai
oleh YBhg.  Dato’ Haji Ismawi Duet ini turut dihadiri oleh empat (4) orang pegawai JAIS.
Manakala seramai sepuluh (10) orang pelajar Diploma Tahfiz al-Quran dan al-Qiraat IKMAS
telah menyertai saringan tersebut. Pelajar  yang terpilih  akan mewakili IKMAS ke peringkat
negeri Sarawak yang akan diadakan pada hujung Oktober 2020.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 77

LIPUTAN IKMAS DI SUARA SARAWAK

SAMBUTAN MAULIDUR RASUL SAW PERINGKAT IKMAS JAKIM 1442H/2020M

Pada 24 Disember 2020 Institut Kemahiran Islam Malaysia Sarawak (IKMAS) telah menjalinkan
kerjasama dengan Akhbar Suara Sarawak untuk menerbitkan berita mengenai program atau
aktiviti yang di jalankan untuk berkongsi maklumat kepada masyarakat khususnya di negeri
Sarawak. Pada penghujung tahun 2020, IKMAS telah menghantar empat (4) berita untuk
perkongsian sebelum memasuki tahun 2021. Berita-berita adalah seperti berikut: Melabur
kepada diri sendiri, Kemahiran Teknologi Bangunan Ikmas, Lawatan ke Kg Gayau, Sri Aman
dan Sumbangan Foodbank YaPEIM 2.0. Para pembaca boleh mendapatkan berita penuh
dengan memuat turun aplikasi Suara Sarawak.

Pada 30 Oktober 2020 bersamaan 13 Rabi’ulawwal 1442, IKMAS telah mengadakan
sambutan Maulidur Rasul bertempat di Dataran IKMAS. Sambutan ini dihadiri oleh YBrs. Dr
Muhamad Yamin bin Ismail Pengarah IKMAS, pegawai dan kakitangan serta pelajar IKMAS.
Sambutan Maulidur Rasul kali ini di mulakan dengan bacaan doa, tausiyah, selawat, ucapan
pengarah IKMAS dan salawat beramai-ramai. Sempena dengan sambutan ini pihak IKMAS
berbesar hati menyampaikan sumbangan khidmat masyarakat kepada komuniti disekitar
IKMAS dan diakhiri penyampaian hadiah pertandingan sepanduk antara pelajar IKMAS.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202078

INSTITUT LATIHAN ISLAM MALAYSIA (ILIM)

Institut Latihan Islam Malaysia (ILIM) merupakan sebuah pusat latihan Islam di peringkat
persekutuan. Fungsi utama ILIM adalah merancang pembangunan latihan dan
melaksanakan program latihan kepada pegawai Perkhidmatan Hal Ehwal Islam (PHEI) di
JAKIM dan juga di negeri-negeri. Sepanjang tahun 2020, ILIM telah melaksanakan sebanyak
346 program latihan yang melibatkan 11,493 orang peserta. Program-program tersebut telah
dilaksanakan di enam buah kampus ILIM di seluruh Malaysia.

Jumlah keseluruhan program/aktiviti ILIM bagi tahun 2020 mengikut kampus
ILIM

Jumlah peratusan sasaran peserta kursus di ILIM

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 79

Pelaksanaan program latihan ILIM 2020

Penilaian Keberkesanan

Program yang dilaksanakan di ILIM adalah berbentuk seminar, kursus, muhadharah  perdana,
diskusi, kelas pengajian dan bengkel-bengkel serta mesyuarat dalaman yang memenuhi
keperluan sembilan bidang teras Perkhidmatan Hal Ehwal Islam (PHEI).

ILIM berusaha untuk meningkatkan kualiti program sedia ada dan baharu melalui penilaian
dengan melaksanakan kajian keberkesanan dan menambahbaik modul latihan disamping
membangunkan modul baharu.

Peratusan program ILIM berdasarkan bidang teras PHEI

Senarai modul baharu dan semakan modul yang telah dilaksanakan di ILIM
bagi tahun 2020

AKIDAH DAN
PEMIKIRAN ISLAM

15%

DAKWAH DAN
PEMBANGUNAN

INSAN
41%

TARBIYAH DAN
TADRIBIYAH

ISLAMIAH
12&

PERUNDANGAN
ISLAM

3%

MUAMALAT
1%

PENGURUSAN
HALAL

2%

PENYELIDIKAN DAN
PEMBANGUNAN

8%

SIYASAH
SYARIYYAH

17%

AL-QURAN DAN
HADITH

1%

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202080

Senarai kajian yang telah dilaksanakan terhadap kursus di ILIM bagi tahun
2020.

Pengiktirafan Perunding Latihan Islam

Bagi meningkatkan tahap profesionalisme perunding latihan, ILIM dalam  usaha mendapatkan
pengiktirafan Sijl Kejurulatihan Islam kepada perunding latihan. Semua perunding latihan
dikehendaki menghadiri latihan kompetensi yang bersesuaian bagi meningkatkan keyakinan
dan memperkasa keupayaan perunding latihan supaya program yang dikendalikan
memberi impak yang tinggi kepada setiap peserta yang hadir. Program ini dianjurkan untuk
latihan tenaga pengajar Institut Latihan Awam (ILA). Berikut adalah senarai kursus dan latihan
yang telah dilaksanakan kepada perunding latihan ILIM pada tahun 2020.

NAMA KURSUS TARIKH
PERLAKSANAAN TEMPAT JUMLAH

PESERTA

Certified Profesional Educator
Program : The Online and Hybrid

Version (TTT)
10-12 Ogos 2020 ILIM 30

Bengkel Penulisan Artikel Dakwah
Kreatif 27-28 Ogos 2020 ILIM 25

Kajian Kecerahan Langit dan Titik
Waktu Solat

21-25 September
2020

Pulau
Perhentian,
Terengganu

8

Kursus Pengurusan Kewangan Islam 21-26 september
2020 Kuala Lumpur 2

Kursus Pembinaan Personaliti
Perunding Latihan Profesional (Insan

Super)

3 hari 2 malam
28-30 September

2020)

PNK Sepang
Resort,

Selangor
40

Training The Trainer : Gamifikasi Teknik
dalam Kejurulatihan

3 hari 2 malam
(12-14 Oktober

2020)
Port Dickson 30

Competency Based HRM 12-18 Oktober USM Pulau
Pinang 3

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 81

Program berimpak tinggi ILIM 2020

MUHADHARAH PERDANA ILIM SIRI 1/2020 :
MENGGAPAI AL-FALAH
5 MAC 2020

MUHADHARAH PERDANA ILIM SIRI 2/2020:
MENCORAK KEPIMPINAN DAN HALA TUJU
PENGURUSAN HAL EHWAL ISLAM
18 OGOS 2020

ROUND TABLE DISCUSSION (RTD):
PEMERKASAAN ORANG KURANG UPAYA
(OKU) RABBANI PERINGKAT KEBANGSAAN
5-6 OGOS 2020

Muhadharah ini bertujuan untuk memberi motivasi
dalam meningkatkan kecemerlangan dari aspek
pengurusan dan kepimpinan kepada penjawat
awam. Beberapa kriteria telah digariskan oleh YBhg.
Prof Emeritus Tan Sri Dr. Mohd Kamal Hassan, Fellow
Tertinggi JAKIM untuk mencapai Al-Falah dalam
kehidupan seorang mukmin

YB Timbalan Menteri di Jabatan Perdana Menteri
(Hal Ehwal Islam) telah menyentuh dan memberi
penekanan penting kepada beberapa perkara
berkaitan kepimpinan institusi agama pada masa
kini serta tanggungjawab yang perlu dimainkan oleh
institusi agama dalam memperkasa Perkhidmatan
Hal Ehwal Islam(HEI).

Persidangan ini diadakan bertujuan memperkasa
masyarakat melalui institusi pentadbiran Islam
agar cakna OKU dan mengupayakan komuniti
OKU dalam merealisasikan konsep indahnya hidup
bertuhan

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202082

PROGRAM LATIHAN KEPIMPINAN
NOVEMBER-DISEMBER 2020

Penganjuran Senior Leadership Programme : Leading
At The Peak dengan kerjasama Razak School of
Goverment (RSOG) yang bertujuan untuk mengenal
pasti pelapis-pelapis yang bakal memimpin JAKIM
pada masa akan datang.

Tahun 2020 telah menyaksikan pelbagai inovasi
latihan telah dijalankan berikutan berlakunya
pandemik Covid-19. Beberapa perancangan
program secara bersemuka terpaksa ditangguhkan
bagi mengelakkan berlakunya penularan jangkitan.
ILIM sepertimana pusat-pusat latihan yang lain telah
mengambil inisiatif dengan melaksanakan kursus
secara norma baharu melalui pelbagai aplikasi
secara dalam talian dan hibrid.

Latihan Secara New Norm : Virtual Learning

KURSUS PENGURUSAN KEWANGAN
BERLANDASKAN SYARIAH

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 83

KELAS TAFAQQUH FIDDIN

KURSUS PEMIKIRAN ISLAM

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202084

institut pengajian islam dan dakwah sabah
(ipdas)

Sepanjang tahun 2020, IPDAS telah mengadakan 3 Bengkel ISO iaitu pada 24-27 Julai, 21-22
Oktober dan 28-29 Disember 2020. Pelaksanaan bengkel ini bertujuan untuk merealisasikan
hasrat IPDAS untuk memperoleh persijilan ISO bagi meningkatkan tahap kualiti perkhidmatan
di IPDAS setaraf standard dan amalan antarabangsa. Selain itu, pelaksanaan ini juga
dapat membantu meningkatkan tahap kecekapan, profesionalisme dan mengurangkan
pembaziran dan kesilapan dalam menyalurkan perkhidmatan kepada masyarakat.
Penganjuran bengkel ini diselia oleh perunding yang dilantik iaitu Puan Suhaini Hassan.

IPDAS KE ARAH PERSIJILAN ISO 21001:2018 (EDUCATIONAL ORGANIZATION) DAN
9001:2015 (QUALITY MANAGEMENT SYSTEM)

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 85

IPDAS dengan kerjasama Fakulti Sains Kognitif dan Pembangunan Manusia (FAKPM) dan Procel
Universiti Malaysia Sarawak (UNIMAS) telah berjaya mengadakan Sijil Eksekutif Pengajaran
dan Pembelajaran (ECTL). Program ini bertujuan untuk meningkatkan pengetahuan dan
kemahiran para pensyarah IPDAS dengan pelbagai teknik pengajaran dan pembelajaran
selaras dengan keperluan semasa.  Kursus ini telah diadakan secara bermodul dan
dilaksanakan secara terancang melalui kaedah bersemuka dan dalam talian. Sebanyak
lapan (8) modul telah berjaya dilaksanakan merangkumi Pembelajaran Pengajian Tinggi,
Pedagogi dan Andragogi, Pembelajaran dan Pengajaran Berkesan, Kepimpinan Pendidikan,
ICT dan Pendidikan, Pentaksiran Pendidikan, Kajian Tindakan dan Seminar Pendidikan serta
Latihan Mengajar. Seramai 42 pensyarah IPDAS Keningau dan Kudat telah menyertai ECTL ini.

SIJIL EKSEKUTIF PEMBELAJARAN DAN PENGAJARAN KERJASAMA IPDAS – UNIMAS

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202086

Konvensyen Inovasi Pendidikan Tinggi Sabah (KIPTIS) dan Wacana Inovasi Pendidikan Tinggi
Islam (WIPTIS) 2020 telah berjaya diadakan dengan kerjasama diantara IPDAS, UNIMAS
dan PROCEL pada 19 November 2020. KIPTIS adalah bertujuan untuk memberikan peluang
kepada para pensyarah membentangkan hasil dapatan kajian tindakan yang dilaksanakan
bagi memenuhi Modul Sijil Eksekutif Pengajaran dan Pembelajaran. Di samping itu, WIPTIS
diadakan bertujuan untuk merungkai persoalan mengenai proses dan kaedah pengajaran
dan pembelajaran berkesan dalam suasana Covid-19. Seramai 134 peserta dari JAKIM,
IPDAS, IKMAS dan UNIMAS telah terlibat dalam program ini.

KONVENSYEN DAN WACANA INOVASI PENDIDIKAN TINGGI ISLAM SABAH 2020.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 87

Pada 10 hingaa 13 Julai 2020, IPDAS Kampus Kudat telah menganjurkan Bengkel Pedagogi
Pengajaran Muallaf. Seramai 4 fasilitator dari Institut Pendidikan Guru Kampus Kota Bharu
Kelantan dijemput dalam menjayakan bengkel ini iaitu YBhg. Dr. Wan Anuar Bin Yaacob
(Ketua Jabatan Kecemerlangan Akademik) Hj. Shaari bin Salleh (Ketua Jabatan Pendidikan
Islam DG54), YBhg. Dr. Hj. Ridzuan bin Hj. Jusoh (Timbalan Ketua Jabatan Pendidikan) dan
YBhg. Dr. Ab. Hamid bin Ali (Pensyarah Kanan, Pendidikan Islam). Bengkel ini merupakan
program peningkatan pengetahuan dan pendedahan yang meluas dalam kemahiran
teknik pedagogi ke arah mentransformasi pengajaran dan pembelajaran muallaf di IPDAS.

Pada 10 hingga 11 Februari 2020, IPDAS telah berjaya mengadakan Kolokium Revolusi
Perindustrian 4.0 (IR.4). Kolokium ini diadakan adalah bertepatan dengan perkembangan
revolusi Perindustrian 4.0 yang telah memberi impak secara langsung dalam pelbagai sektor
pendidikan negara. Seramai 100 peserta telah menghadiri program ini yang melibatkan
penyertaan dari pensyarah IPDAS dan IKMAS serta pelajar IPDAS. Konvensyen ini juga telah
dirasmikan oleh YB Datuk Haji Uda bin Sulai, Pembantu Menteri Undang-Undang dan Hal
Ehwal Anak Negeri.

BENGKEL PEDAGOGI PENGAJARAN MUALLAF IPDAS KAMPUS KUDAT

KOLOKIUM REVOLUSI PERINDUSTRIAN 4.0 DALAM PENDIDIKAN

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202088

Pada 26 Jun 2020, IPDAS telah mengadakan Taklimat Pembangunan Portal MyIPDAS. Portal
ini merupakan laman sesawang IPDAS yang pertama kali dibangunkan dengan kerjasama
Bahagian Pengurusan Maklumat, JAKIM. Melalui adaptasi portal ini dijangkakan pengurusan
pelajar dan pengajian di IPDAS akan lebih teratur dan sistematik. Antara kandungan Portal
dan Sistem MyIPDAS adalah seperti Maklumat Korporat IPDAS, Pengurusan Akademik,
Pengurusan Hal Ehwal Pelajar, E-Pembelajaran, Pengurusan Alumni dan Pengurusan
Konvokesyen.

Pada 5 dan 6 September 2020, IPDAS telah mengadakan TOT Pengajian Al-Quran dan Tajwid
Kaedah Al-Matien. Program ini adalah sebagai platform pemantapan pembacaan ayat suci
al-Quran kepada para pelajar IPDAS dan persediaan pelajar menempuhi program Amali
Dakwah. Program ini juga telah diselia oleh YBrs. Ustaz Dr. Hj Mohd Zamri Bin Hj Mohd Zainudin
dan diuruskan oleh Jabatan Al-Quran dan Sunnah IPDAS.

TAKLIMAT PEMBANGUNAN PORTAL MYIPDAS 2020

Training of trainers (tOT) PENGAJIAN AL-QURAN DAN TAJWID KAEDAH AL-MATIEN

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 89

Program Karnival Syabab dianjurkan sebelum pengumuman Perintah Kawalan Pergerakan
Bersyarat (PKPB) bagi negeri Sabah, bertujuan bagi mencungkil bakat dan mengetengahkan
atlet berpotensi di samping mengeratkan hubungan pelajar dan kakitangan.

Program ini berlangsung selama 4 hari pada 13 hingga 16 Oktober 2020 dan melibatkan 4
buah pasukan iaitu Rumah Biru, Rumah Hijau, Rumah Kuning dan Rumah Merah. Kerjasama
semua pihak dalam mematuhi SOP membolehkan semua atlet-atlet yang terlibat menjuarai
pertandingan yang di jalankan. Perasmian karnival ini telah disempurnakan oleh YBrs. Dr.
Baharudin Bin Othman, Pengarah IPDAS.

KARNIVAL SYABAB 1.0 IPDAS 2020

Bahagian Pendidikan

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM)
telah berjaya menjadi tuan rumah kepada
penganjuran program Majlis Tilawah dan
Hafazan al-Quran KAFA (MTHQK) Peringkat
Kebangsaan Tahun 2020 yang telah
berlangsung pada 2 hingga 4 Oktober
2020 bertempat di Grand Ballroom, Hotel
Geno, Shah Alam Selangor. Penganjuran
program MTHQK ini adalah acara tahunan
yang merupakan kesinambungan daripada
pelaksanaan Ihtifal KAFA Kebangsaan (IKK).

Majlis penutupan telah disempurnakan
oleh YB Senator Datuk Dr. Zulkifli bin
Mohamad Al-Bakri, Menteri di Jabatan
Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama).
Hadir sama Ketua Pengarah JAKIM
merangkap Pengerusi Jawatankuasa
Induk, YBhg. Dato’ Paimuzi bin Yahya,
bersama Timbalan Ketua Pengarah
(Operasi) JAKIM, YBhg. Datuk Abdul Aziz
bin Jusoh. Keputusan penuh MTHQK 2020
adalah seperti yang berikut:

MAJLIS TILAWAH DAN HAFAZAN AL-QURAN KAFA (MTHQK) PERINGKAT  KEBANGSAAN
TAHUN 2020

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202090

Kategori Tilawah al-Quran Lelaki

Kategori Tilawah al-Quran Perempuan

Kategori Hafazan al-Quran Perempuan

1. Johan   : Mohamad Hazman Ilias (Kelantan)
2. Naib Johan  : Ahmad Hazim Azrulrazi (Johor)
3. Tempat Ketiga : Ahmad Fahim Aminuddin (Pahang)

1. Johan   : Muhammad Muqri Adham Musa
     (Selangor)
2. Naib Johan  : Huzaifah Bokhori (Pulau Pinang)
3. Tempat Ketiga : Muhammad Lais Arsyad Lokman
     (Kelantan)

1. Johan   : Syifa’ Nur Mardhiyyah Mohd Salihin
     (Pahang)
2. Naib Johan  : Nur Aliyah Abdul Hakim (Perlis)
3. Tempat Ketiga : Aeysyah Syafirol (Johor)

1. Johan   : Khairunnazifah Imani Ishak (Johor)
2. Naib Johan  : Nor Afiqah Razali (Perak)
3. Tempat Ketiga : Nur Zaedatul Amni Mohamad Zaki
     (Kelantan)

Jumlah Keseluruhan : Negeri Johor

Sekitar Majlis Tilawah
dan Hafazan al-
Quran KAFA (MTHQK)
Peringkat Kebangsaan
Tahun 2020

Kategori Hafazan al-Quran Lelaki

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 91

Kerajaan Persekutuan melalui JAKIM
telah mengagihkan RM100,000,000.00
bagi institusi pendidikan Islam sepanjang
tahun 2020. Peruntukan ini membabitkan
bantuan COVID-19 sebanyak RM18.6 juta
dan peruntukan selenggara dan naik taraf
institusi pendidikan sebanyak RM91.4 juta.
Institusi pendidikan ini termasuklah institusi
pondok, tahfiz dan sekolah agama.

Peruntukan khas ini disalurkan bagi
memastikan institusi pendidikan Islam di
negara ini sentiasa kekal berdaya saing
selari dengan aspirasi negara untuk
memartabatkan institusi pendidikan Islam.
Dua (2) jawatankuasa diwujudkan iaitu
Jawatankuasa Teknikal dan Jawatankuasa
Induk Agihan Peruntukan Khas Kerajaan
Persekutuan bagi memastikan proses agihan
dibuat secara telus. Pemantauan dan
pelaporan juga dibuat secara berkala bagi
memastikan projek selenggara dan naik
taraf institusi berjalan dengan lancar.

AGIHAN PERUNTUKAN KHAS KERAJAAN PERSEKUTUAN TAHUN 2020

Pada tahun 2020, JAKIM melalui Bahagian Pendidikan telah mengadakan sebanyak tiga siri
Kursus Peningkatan Kompetensi Pentaksiran Pendidikan Guru KAFA kepada guru-guru KAFA
yang terpilih. Kursus ini diadakan bertujuan memberi pendedahan dan latihan berkaitan
kaedah pentaksiran KAFA yang akan diperkenalkan nanti. Di samping itu, guru-guru ini akan
dilatih untuk menjadi Pembimbing Latihan (Jurulatih Utama) pentaksiran KAFA pada masa
akan datang.

Kursus pertama telah diadakan pada 14 hingga 17 Mac 2020 bertempat di Sekolah KAFA al-
Khairiyah, Sentul. Seramai sembilan orang guru terlibat dalam kursus ini yang menggunakan
instrumen pentaksiran bagi Konferensi (Conferencing). Kursus kedua pula diadakan pada 8
hingga 9 Ogos 2020 dan 15 hingga 16 Ogos 2020 di Sekolah Kebangsaan Putrajaya Presint
18 (2), Putrajaya. Seramai 21 orang guru terlibat dalam kursus ini yang menggunakan
instrumen pentaksiran bagi Pentaksiran Kendiri (Self Assessment). Kursus ketiga pula telah
diadakan pada 12 hingga 13 September dan 26 hingga 27 September 2020 bertempat di
Pusat Kegiatan Guru, Jabatan Agama Islam Selangor (JAIS). Seramai 20 orang guru KAFA
Integrasi Al-Ehsaniyyah terlibat dalam kursus ini yang menggunakan instrumen pentaksiran
bagi Pentaksiran Portfolio (Portfolio Assessment).

Barisan fasilitator kursus diketuai oleh YBrs. Dr. Khodori bin Ahmad, mantan Timbalan Pengarah
Lembaga Peperiksaan merangkap Ahli LEPAI, para pegawai dari Lembaga Peperiksaan,

KURSUS PENINGKATAN KOMPETENSI PENTAKSIRAN PENDIDIKAN GURU KELAS AL-
QURAN DAN FARDHU AIN (KAFA)

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202092

Bagi menyahut saranan dan komitmen pengurusan tertinggi JAKIM agar Kelas Al-Quran dan
Fardhu Ain (KAFA) Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) diperkasakan, JAKIM melalui
Bahagian Pendidikan telah mentransformasikan kaedah penyediaan buku teks KAFA JAKIM
dengan melantik penulis-penulis yang berkelayakan untuk menyediakan isi kandungan buku
teks tersebut.

Bagi tujuan pengesahan dan penambahbaikan isi kandungan buku teks tersebut, Bengkel
Semakan Pruf Isi Kandungan Buku Teks KAFA JAKIM bagi tahun 2 dan 3 telah dilaksanakan di
The Straits Hotel and Suite Melaka pada 4 hingga 7 Ogos 2020, melibatkan seramai 40 orang
penyemak. Mereka telah pun bertungkus lumus dan memberikan komitmen yang padu
dalam menyemak, mengesah dan memperaku semua isi kandungan bagi lapan subjek
utama iaitu Tilawah al-Quran, Hifz al-Quran, Akidah, Ibadah, Adab, Sirah, Bahasa Arab dan
Jawi dan Khat berpandukan kepada Kurikulum KAFA JAKIM 2.0. Semakan dan pengesahan
yang diadakan bertujuan untuk meletakkan buku teks KAFA JAKIM berada pada standard
dan kualiti yang setaraf dengan buku teks yang diterbitkan oleh Kementerian Pendidikan
Malaysia.

MENTRANSFORMASIKAN BUKU TEKS KELAS AL-QURAN DAN FARDHU AIN (KAFA)
JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA (JAKIM)

Kementerian Pendidikan Malaysia, Institut Perguruan Guru Malaysia, Pejabat Pendidikan
Daerah Hulu Langat, penyelia serta guru KAFA yang terpilih. Di harap dengan adanya kursus
seperti ini, para guru KAFA dapat menjadikan pentaksiran KAFA sebagai salah satu medium
untuk mengaktifkan murid dalam pembelajaran.

Taklimat panduan
penyemakan

pruf dan naskah
contoh buku

teks KAFA JAKIM
dan Sesi bengkel

semakan pruf dan
isi kandungan

naskah contoh
buku teks KAFA

JAKIM

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 93

Selaras dengan penggunaan Kurikulum KAFA 2.0 di seluruh Malaysia mulai tahun 2020,
Bahagian Pendidikan telah mengambil langkah proaktif dengan merangka pembangunan
kurikulum KAFA Murid Berkeperluan Khas (MBK). Rentetan itu, Bengkel Pembangunan
Kurikulum KAFA MBK telah dijalankan pada 22 hingga 24 Julai 2020 di Kompleks Islam Putrajaya
dengan kehadiran 20 orang peserta dalam kalangan pensyarah Institut Pendidikan Guru
Malaysia (IPGM), para pegawai JAKIM dan Penyelia serta guru KAFA. Antara objektif bengkel
ini adalah bagi menyediakan kurikulum KAFA MBK bersesuaian dengan Kurikulum KAFA 2.0.
Menerusi kurikulum KAFA MBK ini, diharapkan murid-murid dapat menguasai asas al-Quran
dan asas fardu ain yang mantap.

PEMBANGUNAN KURIKULUM KAFA MURID BERKEPERLUAN KHAS (MBK)

Sesi bengkel bersama ahli panel

Kursus Peningkatan Profesionalisme Penyelia KAFA Negeri Sabah telah diadakan pada 14
hingga 15 September 2020 di Shangri-La Hotel, Kota Kinabalu, Sabah. Kursus yang melibatkan
47 orang penyelia KAFA seluruh Sabah ini diadakan bertujuan untuk berkongsi input baharu
berkaitan pengurusan KAFA dan menambah nilai ilmu serta kefahaman kepada para peserta.
Antara pengisian kursus ialah pendedahan berkaitan dunia teknologi maklumat masa kini
agar mereka dapat berjalan seiring dalam arus kemodenan dan dapat memanfaatkan dunia
teknologi secara optimum. Selain itu, kursus ini turut diisi dengan sesi Libat Urus Penyelia KAFA
bersama pihak Pengurusan Tertinggi JAKIM. Ia bagi membincangkan permasalahan dan isu-
isu berkaitan pengurusan penyelia KAFA di negeri Sabah khususnya. Secara umumnya, kursus
ini telah mencapai objektif yang ditetapkan dan berjalan dengan jayanya hasil kerjasama
dari semua pihak yang terlibat.

KURSUS PENINGKATAN PROFESIONALISME PENYELIA KAFA NEGERI SABAH TAHUN
2020

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202094

Bermula pada tahun 2020, semua
Penyelia Kelas al-Quran dan
Fardhu Ain (KAFA) dikehendaki
mematuhi dan melaksanakan
Manual Pemantauan KAFA. Manual
Pemantauan KAFA diwujudkan
bagi menyediakan satu garis
panduan kepada Penyelia KAFA
untuk melaksanakan pemantauan
yang lebih efektif di semua premis
KAFA. Antara kandungan manual
ini ialah etika pemantauan dan
tanggungjawab Penyelia KAFA,
tatacara pelaksanaan pemantauan
KAFA, penyediaan laporan
pemantauan dan sebagainya.

MANUAL PEMANTAUAN KAFA

Sesi Libat Urus Penyelia KAFA Sabah bersama Pengurusan Tertinggi JAKIM

Pengarah Bahagian Pendidikan JAKIM, Tuan Haji Hashim bin Salleh serta rombongan telah
mengadakan kunjungan hormat kepada Pengarah Jabatan Hal Ehwal Agama Islam
Negeri Sabah (JHEINS), YBhg. Datuk Haji Saifulzaman bin Sangul di pejabat beliau pada 14
September 2020. Kunjungan hormat ini diadakan bagi membincangkan hal ehwal berkaitan
pengurusan KAFA di negeri Sabah dan menyelaraskan beberapa isu antara pihak pengurusan
KAFA negeri dan JAKIM. Pihak JHAEINS sangat mengalu-alukan dengan apa jua usaha yang
dilakukan oleh JAKIM ke arah memperkasa pengurusan KAFA di negeri Sabah khususnya.

KUNJUNGan HORMAT PENGARAH BAHAGIAN PENDIDIKAN JAKIM KE JABATAN HAL
EHWAL AGAMA ISLAM NEGERI SABAH (JHEINS)

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 95

Sesi perbincangan antara JAKIM dan JHEINS

Penyerahan cenderahati daripada JAKIM kepada JHEINS

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202096

Pengarah Bahagian Pendidikan JAKIM, Tuan Haji Hashim bin Salleh serta rombongan
telah mengadakan kunjungan hormat kepada Pengerusi Majlis Guru Besar Negeri Sabah
(MGB) merangkap Guru Besar Sekolah Kebangsaan Pekan Putatan, Cikgu Kasbulah bin
Mangun dan Ahli Jawatankuasa MGB Daerah Putatan di Pusat Kegiatan Guru Sekolah
Kebangsaan Putatan, Sabah pada 14 September 2020. Kunjungan hormat ini diadakan bagi
membincangkan hal ehwal berkaitan pengurusan KAFA di negeri Sabah yang melibatkan
premis sekolah dan menyelaras beberapa isu berkaitan antara pihak pengurusan sekolah
dan JAKIM.

KUNJUNGan HORMAT PENGARAH BAHAGIAN PENDIDIKAN JAKIM KEPADA PENGERUSI
MAJLIS GURU BESAR NEGERI SABAH (MGB) DAN AHLI JAWATANKUASA MGB DAERAH
PUTATAN

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 97

DATA KAFA TAHUN 2020
ST

A
TIS

TIK
 P

RE
M

IS
 K

A
FA

 S
EL

UR
UH

 M
A

LA
YS

IA
 TA

HU
N

 2
02

0

N
EG

ER
I

BI
LA

N
G

A
N

 S
EK

O
LA

H
BE

RD
A

SA
RK

A
N

 P
RE

M
IS

BI
L.

KE

LA
S

SK
M

A
S-

JI
D

SU
RA

U
SR

A
N

SA
R

BA
LA

I
RA

YA
PR

EM
IS

KE

RA
-

JA
A

N

RU
-

M
A

H
KE

D
A

I

SJ
K

SM
KA

SA
BK

LA
IN

-
LA

IN

TE
M

-
PA

T

JU
M

-
LA

H

JO
HO

R
72

0
3

47
8

5
4

6
1

0
0

8
17

59
4

7,
75

6
KE

D
A

H
34

0
45

43
2

1
0

0
1

1
0

0
4

43
7

5,
48

2
KE

LA
N

-
TA

N
40

0
0

0
0

2
0

0
0

15
0

1
0

41
8

5,
54

3

M
EL

A
KA

39
2

0
0

14
3

0
1

0
0

0
2

0
18

7
1,

94
6

N
.S

EM
BI

-
LA

N
20

1
0

1
0

56
0

2
8

9
0

0
29

30
6

2,
08

6

PA
HA

N
G

26
0

18
12

0
25

9
0

6
6

4
0

2
11

57
8

3,
65

5
PU

LA
U

PI
N

A
N

G
40

10
28

0
10

3
5

7
0

0
0

1
12

20
6

1,
74

8

PE
RA

K
11

7
22

0
61

3
1

8
3

0
0

2
1

66
8

3,
81

2
PE

RL
IS

59
1

3
0

5
1

1
1

10
0

4
1

86
1,

37
9

SE
LA

N
-

G
O

R
7

23
50

0
17

8
1

10
24

0
0

0
3

29
6

3,
46

7

TE
RE

N
G

-
G

A
N

U
31

7
12

9
0

22
4

2
0

1
0

0
17

38
4

3,
28

0

SA
BA

H
79

15
6

19
3

74
91

52
26

12
0

0
2

20
4

88
9

1,
99

2
SA

R-
A

W
A

K
47

1
0

0
0

2
0

0
0

36
0

0
0

50
9

2,
74

0

W
IL

A
YA

H
PE

RS
EK

U-
TU

A
N

39
10

36
0

0
4

1
0

0
0

0
35

12
5

1,
64

5

JU
M

LA
H

2,
33

5
28

4
40

0
55

4
1,

48
0

72
70

56
76

0
22

33
4

5,
68

3
46

,5
31

LAPORAN TAHUNAN JAKIM202098

RU
M

US
A

N
 S

TA
TIS

TIK
 K

A
FA

 TA
HU

N
 2

02
0

BI
L.

 P
RE

M
IS

BI
L.

 K
EL

A
S

BI
LA

N
G

A
N

 G
UR

U
(P

en
gi

sia
n)

BI
LA

N
G

A
N

 P
EN

YE
LI

A
 K

A
FA

 (P
en

gi
-

sia
n)

KU
O

TA

PE
N

YE
LI

A

KA
FA

BI
LA

N
G

A
N

 M
UR

ID

L
P

J
L

P
J

L
P

59
4

7,
75

6
35

6
1,

72
2

2,
07

8
7

18
25

25
98

,0
93

93
,4

66

43
7

5,
48

2
42

7
2,

77
9

3,
20

6
11

22
33

33
45

,2
08

44
,8

48

41
8

5,
54

3
75

3
4,

36
3

5,
11

6
12

21
33

33
67

,0
47

64
,8

34

18
7

1,
94

6
25

1
1,

24
6

1,
49

7
7

4
11

12
24

,5
31

23
,6

84

30
6

2,
08

6
42

5
1,

57
7

2,
00

2
5

15
20

20
28

,3
64

26
,9

11

57
8

3,
65

5
36

6
2,

20
7

2,
57

3
15

23
38

39
38

,0
23

37
,0

08

20
6

1,
74

8
36

0
1,

20
3

1,
56

3
8

7
15

15
22

,6
74

22
,2

06

66
8

3,
81

2
60

0
2,

54
5

3,
14

5
20

7
27

31
47

,3
69

47
,7

53
86

1,
37

9
14

0
55

9
69

9
4

4
8

8
8,

75
7

9,
24

5

29
6

3,
46

7
59

0
2,

20
1

2,
79

1
8

23
31

32
50

,3
35

48
,4

31

38
4

3,
28

0
37

6
2,

74
8

3,
12

4
13

16
29

30
38

,6
53

37
,9

84

88
9

1,
99

2
59

4
1,

72
7

2,
32

1
28

19
47

48
21

,1
36

20
,9

09

50
9

2,
74

0
62

4
1,

86
1

2,
48

5
16

20
36

38
32

,1
70

30
,7

31

12
5

1,
64

5
36

9
77

7
1,

14
6

8
4

12
12

16
,3

16
15

,8
39

0
2

3
5

7

5,
68

3
46

,5
31

6,
23

1
27

,5
15

33
,7

46
16

4
20

6
37

0
38

3
53

8,
67

6
52

3,
84

9

PERUNDANGAN DAN
KEhAKIMAN SYARIAh

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020100

Bahagian Dasar Kemajuan Islam

MUNAQASYAH PENGURUSAN HAL EHWAL ISLAM NEGERI-NEGERI DI BAWAH NAUNGAN
KDYMM SERI PADUKA BAGINDA YANG DI-PERTUAN AGONG

PELAN HALA TUJU PUSAT PENGAJIAN TINGGI JAKIM

Munaqasyah Pengurusan Hal Ehwal Islam Negeri-Negeri di bawah Naungan KDYMM Seri
Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong telah berlangsung pada 6 Februari 2020 bertempat
di Istana Negara. Ahli terdiri daripada Majlis Agama Islam Negeri, Jabatan Kehakiman
Syariah Negeri, Jabatan Mufti Negeri dan Jabatan Agama Islam Negeri. Isu-isu semasa dan
penyelarasan pengurusan berkaitan hal ehwal Islam Negeri-negeri dipersembah kepada
YDPA dan dibincangkan bagi kelancaran tadbir urus pengurusan Islam.

Bahagian Dasar Kemajuan Islam telah mengadakan dua siri Bengkel Pelan Hala Tuju PPT
JAKIM pada bulan Februari dan Ogos 2020. Bengkel dibimbing oleh Puan Shairunniza binti
Sarkawi (Ketua Pasukan Projek) dan Encik Mohd Saifi bin Mohd Suhaimi dari Unit Pemodenan
Tadbiran Dan Perancangan Pengurusan Malaysia (MAMPU). PPT JAKIM yang terdiri daripada
Darul Quran (DQ), Institut Kemahiran Islam Malaysia Sarawak (IKMAS) dan Institut Pengajian
Islam dan Dakwah Sabah (IPDAS) telah berjaya menghasilkan draf pelan tindakan untuk
semakan awal oleh pihak MAMPU, JPM. Perancangan strategik PPT ini diharap akan
dapat memacu institusi pendidikan JAKIM untuk terus melangkah ke hadapan dan terus
menyumbang kepada pembangunan modal insan dan ummah.

Munaqasyah Pengurusan Hal Ehwal Islam Negeri-Negeri di bawah Naungan KDYMM Seri
Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong telah berlangsung pada 6 Februari 2020 bertempat

di Istana Negara.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 101

KE ARAH MENDAPATKAN PENGIKTIRAFAN MQA BAGI PROGRAM SIJIL PENGAJIAN ISLAM BAGI
INSTITUT KEMAHIRAN ISLAM MALAYSIA SARAWAK (IKMAS) DAN INSTITUT PENGAJIAN ISLAM DAN
DAKWAH SABAH (IPDAS)
Dalam usaha meningkatkan mutu perkhidmatan pendidikan di Pusat Pemberi Pendidikan
Tinggi JAKIM, Bahagian Dasar Kemajuan Islam telah bertindak selaku urus setia dalam
menggerakkan proses permohonan pengiktirafan MQA bagi program Sijil Pengajian Islam
yang dilaksanakan di IKMAS dan IPDAS. Tiga siri bengkel penyediaan dan semakan dokumen
permohonan pengiktirafan sementara MQA/PA 01 telah berjaya  dilaksanakan pada 3 hingga
5 Mac 2020 dan 15 hingga 17 Julai 2020 bertempat di IPDAS Sabah dan 24-25 Ogos 2020
bertempat di IKMAS Sarawak. Prof. Madya Dr. Ermy Azziaty binti Rozali, Timbalan Pengarah
Pusat Kualiti UKM telah dilantik sebagai Pakar Rujuk dalam proses penyediaan dokumen ini.
Proses penyediaan dokumen lengkap akan diteruskan pada tahun 2021 dan dikemukakan
kepada pihak MQA pada suku tahun pertama 2021.

Para peserta sedang berbincang dalam  bengkel penyediaan dan
semakan dokumen permohonan pengiktirafan di IKMAS, Sarawak

MESYUARAT PENYELARASAN BERKAITAN ISU SOSIAL DAN KOMUNITI SEMASA PERINTAH
KAWALAN PERGERAKAN COVID-19

Bahagian Dasar Kemajuan Islam telah mengadakan Mesyuarat Penyelarasan Berkaitan
Isu Sosial Dan Komuniti Semasa Perintah Kawalan Pergerakan COVID-19 pada 7 April 2020
(Selasa) di Bilik Mesyuarat YB Menteri di JPM (Hal Ehwal Agama). Mesyuarat dipengerusikan
oleh Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) YB Senator Datuk Dr. Zulkifli
Mohamad Al-Bakri dan dihadiri oleh Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan (KPKT)
YB Puan Hajah Zuraida Kamaruddin, dan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan
Masyarakat (KPWKM), YB Datuk Seri Rina binti Mohd Harun beserta wakil dari jabatan
dan kementerian masing-masing. Mesyuarat bertujuan untuk menyelaras perkhidmatan,
bantuan dan tindakan oleh agensi-agensi berkaitan bagi menangani isu sosial dan  komuniti
sepanjang tempoh  Perintah Kawalan Pergerakan COVID-19yang bermula sejak 18 Mac
2020.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 101LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 101

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020102

PENYEDIAAN MEMORANDUM PERSEFAHAMAN (MOU) MENGENAI KERJASAMA DALAM
BIDANG HAL EHWAL ISLAM ANTARA KERAJAAN MALAYSIA DAN ARAB SAUDI

MoU ini telah diusahakan dengan kerjasama kerajaan Arab Saudi bertujuan mengukuhkan
hubungan antara kedua-dua negara dalam bidang pengurusan hal ehwal Islam. Kerjasama
ini melibatkan beberapa bidang antaranya dakwah, latihan, penyelidikan, pembangunan
dan kawal selia al Quran dan Sunnah, pengurusan Masjid dan lain-lain.  Kerjasama ini turut
melibatkan Kementerian Luar Negara, Kementerian Dalam Negeri, Suruhanjaya Komunikasi
dan Multimedia dan Kementerian Pendidikan Tinggi.  MoU ini dijangka akan dapat
dimuktamadkan pada tahun 2021.

Penyampaian Amanat oleh YB Senator Datuk Dr Zulkifli Mohamad Al Bakri,
Menteri di JPM (Hal Ehwal Agama)

PERSIDANGAN LEMBAGA PENASIHAT PENYELARASAN PELAJARAN DAN PENDIDIKAN
AGAMA ISLAM (LEPAI) KALI KE-52
Persidangan Lembaga Penasihat Penyelarasan Pelajaran Dan Pendidikan Agama Islam
(LEPAI) Kali Ke-52 telah berlangsung pada 4 Ogos 2020 di The Everly Hotel Putrajaya dan
dipengerusikan oleh Profesor Emeritus Tan Sri Dr. Mohd Kamal bin Hassan. Ahli-ahli terdiri
daripada ahli LEPAI, Pengurusan Tertinggi JAKIM, Pengarah-Pengarah Jabatan Agama Islam
Negeri (JAIN), Majlis Agama Islam Negeri (MAIN) dan Yayasan Islam Negeri-negeri.

Persidangan ini bertujuan membincangkan perkara berkaitan pemerkasaan kualiti
pendidikan tahfiz awam dan swasta, peningkatan kualiti Kelas al-Quran dan Fardhu
Ain (KAFA) dan perancangan bagi melonjakkan kecemerlangan pelajar-pelajar yang
melanjutkan pelajaran ke Timur Tengah. Melalui persidangan ini  mutu Pendidikan Agama
Islam di Malaysia dapat ditingkatkan.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 103

Persidangan Lembaga Penasihat Penyelarasan Pelajaran Dan Pendidikan Agama Islam (LEPAI)
Kali Ke-52 di The Everly Hotel, Putrajaya Pada 4 Ogos 2020

Sesi bergambar 1Persidangan Lembaga Penasihat Penyelarasan Pelajaran Dan Pendidikan
Agama Islam (LEPAI) Kali Ke-52 di The Everly Hotel, Putrajaya Pada 4 Ogos 2020

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020104

BAHAGIAN DASAR KEMAJUAN ISLAM PEMENANG KATEGORI ZON TERBAIK DAN RUANG
TERBAIK EKSA

DASAR PENDIDIKAN TAHFIZ NEGARA (DPTN) 2016-2020

Bahagian Dasar Kemajuan Islam telah
memenangi tempat pertama dalam
Pertandingan Zon Terbaik EKSA Siri 1/2020
pada 17 hingga 21 Ogos 2020 yang membawa
pulang hadiah sebanyak RM300.00 beserta sijil
penghargaan. Pertandingan ini merupakan
anjuran  Jawatankuasa Induk Ekosistem
Kondusif Sektor Awam (EKSA) bertujuan
mewujudkan persekitaran kerja yang berkualiti,
sistematik, praktikal, elak pembaziran dan
memberi galakan kepada pegawai serta
kakitangan agar komited dalam pelaksanaan
EKSA.

Dasar Pendidikan Tahfiz Negara (DPTN) 2016-2020 menggariskan lima teras utama yang
menjadi fokus dan agenda penting pemerkasaan tahfiz iaitu memantapkan undang-undang
dan penguatkuasaan, mewujudkan model institusi tahfiz, mewujudkan kurikulum pendidikan
tahfiz sesuai dengan pendidikan arus perdana, memperkasakan tadbir urus institusi tahfiz,
dan mewujudkan sistem pengiktirafan dan pensijilan institusi tahfiz. Dasar ini dilaksanakan
melalui kerjasama strategik antara JAKIM, pihak berkuasa agama negeri dan agensi-agensi
kerajaan yang berkaitan.

Ketua Zon menerima Sijil Penghargaan dan
wang tunai daripada Jawatankuasa Induk

EKSA

Garis Panduan Penubuhan dan Pendaftaran Institusi Tahfiz
dihasilkan;

Pindaan terhadap Akta Pentadbiran Undang-Undang Islam
(Wilayah-Wilayah Persekutuan) 1993 (Akta 505);

Penggubalan Draf Kaedah-kaedah Pentadbiran Undang-Undang
Islam (Wilayah-wilayah Persekutuan) (Sekolah Agama Islam);

Peningkatan jumlah institusi tahfiz yang berdaftar dari tahun ke
tahun;

Tiga model dan kurikulum peringkat menengah diperkenalkan iaitu
Tahfiz Bersepadu, Tahfiz Turath dan Tahfiz Kemahiran;

Sebanyak 19 buah Institusi Pengajian Tinggi Awam dan Swasta
serta Maahad Tahfiz Negeri bekerjasama dengan Darul Quran
JAKIM bagi melaksanakan program persijilan, diploma dan ijazah
sarjana muda.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 105

Kursus dan latihan pengurus atau mudir institusi tahfiz dengan
kerjasama institusi latihan kerajaan.

Penyaluran bantuan khas penyelenggaraan premis kepada institusi
tahfiz sejak tahun 2017 sehingga 2020;

Penubuhan Jawatankuasa Akreditasi Tahfiz bertujuan menyelaras
mekanisme pengiktirafan, memberi pengiktirafan kepada huffaz
dan institusi serta memantau pematuhan standard pengiktirafan.

Mesyuarat penyelarasan DPTN dipengerusikan oleh YBrs. TKP (Dasar) JAKIM

YBhg. Dato’ Pengarah Kanan BDKI membentangkan laporan pelaksanaan DPTN

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020106

Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan
Pendakwaan Syariah

MESYUARAT PENYELARASAN KERJASAMA STRATEGIK  JAKIM DAN JABATAN PENJARA
MALAYSIA
Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah (BPPPS) telah
mengadakan Mesyuarat Penyelarasan Kerjasama Strategik Antara Jabatan Penjara
Malaysia (JPM) dan JAKIM pada 15 Julai 2020 bertempat di Bilik Mesyuarat Ar-Rasyid, Aras
7, Blok A, Kompleks Islam Putrajaya. Mesyuarat yang telah dipengerusikan oleh YBrs. Tuan
Haji Mohd Ansarullah bin Mohd Hashim, Pengarah BPPPS, mewakili Timbalan Ketua Pengarah
Dasar JAKIM telah mengalu-alukan kehadiran delegasi dari Jabatan Penjara Malaysia
yang diketuai oleh PKK Puan Zulia binti Khamis, Timbalan Pengarah Bahagian Agama dan
Kaunseling JPM, Tuan Ramzi bin Osman, PUU JAKIM, Tuan Haji Marzuki bin Hassan, Pengarah
Bahagian Keluarga, Sosial dan Komuniti JAKIM, Tuan Haji Aminudin Mohammad, Timbalan
Pengarah Bahagian Dasar Kemajuan Islam dan wakil-wakil dari Bahagian Dakwah serta
Bahagian Penyelidikan JAKIM.

Mesyuarat telah membincangkan bentuk kerjasama strategik antara JPM dan JAKIM
terutamanya dalam usaha pembangunan pemulihan sahsiah penghuni dengan memastikan
wujudnya kesinambungan pendidikan atau bimbingan serta khidmat sokongan sosial yang
berterusan melalui program-program dakwah dan program pemulihan dalam komuniti.

KUNJUNGan HORMAT KEPADA KETUA PENGARAH PERISIKAN PERTAHANAN, MINDEF

Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah (BPPPS) telah
mengadakan kunjungan hormat ke Kementerian Pertahanan Malaysia, Kuala Lumpur pada
10 September 2020. Delegasi BPPPS JAKIM yang terdiri daripada 5 orang pegawai kanan
telah diketuai oleh YBrs. Tuan Haji Mohd Ansarullah bin Mohd Hashim, Pengarah BPPPS JAKIM.
Delegasi JAKIM disambut mesra oleh YBhg. Leftenan Jeneral Datuk Ahmad Norihan bin Jalal,
YBhg. Brig. Jeneral Dato’ Othman bin Haji Jamal, Mejar Jeneral Dato’ Haji Nawawi bin Daud
berserta Pegawai-Pegawai Kanan Kementerian Pertahanan Malaysia.

Antara perkara yang dibincangkan dalam pertemuan ini termasuklah bentuk kerjasama
yang boleh dijalinkan antara JAKIM dan ATM bagi membantu memperkasa dan
meningkatkan kompetensi serta kemahiran Pegawai Penguat Kuasa Agama (PPA), Jabatan
Agama Islam Negeri (JAIN) dalam menjalankan tugas-tugas penguatkuasaan sebagaimana
diperuntukkan di bawah undang-undang yang sedang berkuat kuasa.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 107

MESYUARAT JAWATANKUASA PENYEDIAAN ELEMEN KESALAHAN JENAYAH SYARIAH

Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan
dan Pendakwaan Syariah (BPPPS) telah
mengadakan Mesyuarat Jawatankuasa
Kerja Manual Elemen Kesalahan Jenayah
Syariah sebanyak 2 siri iaitu pada 11-12 Mac
2020 dan 21-21 Julai 2020 bertempat di Bilik
Mesyuarat Ar-Rasyid, Aras 7, Blok A, Kompleks
Islam Putrajaya.

Mesyuarat yang dipengerusikan oleh
YBrs. Tuan Haji Mohd Ansarullah bin Mohd
Hashim, Pengarah Bahagian Penyelarasan
Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah
itu telah dihadiri oleh Ketua Pendakwa Syarie
dan Ketua Pegawai Penguat Kuasa Agama
yang dilantik.

Mesyuarat tersebut telah berjaya
membincangkan elemen-elemen yang
terdapat dalam 8 peruntukan undang-
undang kesalahan jenayah syariah iaitu
menghina, atau menyebabkan dipandang
hina agama Islam, lelaki berlagak seperti
perempuan, mengajar agama tanpa
tauliah, pendapat yang bertentangan
dengan fatwa, penerbitan agama yang
bertentangan dengan hukum syarak,
tidak menunaikan sembahyang Jumaat,
tidak menghormati Ramadhan dan tidak
membayar zakat atau fitrah.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020108

WACANA PAKAR UNDANG-UNDANG KETERANGAN 2020

Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan
dan Pendakwaan Syariah telah
menganjurkan Wacana Pakar Undang-
Undang Keterangan Siri Ketiga pada 26-27
Februari 2020 bertempat di Bilik Mesyuarat
Ar-Rasyid, Kompleks Islam Putrajaya. Program
ini dihadiri oleh 22 orang Ketua Pegawai
Penguatkuasa Agama dan Ketua Pendakwa
Syarie seluruh Malaysia. Bagi mengendalikan
wacana tersebut, pihak urus setia telah
menjemput YBhg. Dato’ Dr. Hassan bin Abdul
Rahman, mantan Hakim Mahkamah Tinggi
Ipoh merangkap Ahli Jawatankuasa Teknikal
Undang-Undang Syarak dan Sivil JAKIM
sebagai pemudah cara.

Program yang berlangsung selama dua (2)
hari ini telah membincangkan berkaitan
Seksyen 11 hingga 16 Akta Keterangan
Mahkamah Syariah (Wilayah-Wilayah
Persekutuan) 1997 (Akta 561) berkenaan
fakta-fakta relevan (berkaitan) yang boleh
diambil kira oleh Pendakwa Syarie dan
Pegawai Penguatkuasa Agama semasa
melaksanakan tugas Penguatkuasaan
dan Pendakwaan. Objektif program
ini adalah untuk meningkatkan lagi
penguasaan ilmu dan kemahiran Ketua
Pegawai Penguatkuasa Agama dan Ketua
Pendakwa Syarie dalam menguruskan kes-
kes kesalahan jenayah syariah di Malaysia.

BIL. PROGRAM/AKTIVITI TARIKH TEMPAT

1. Mesyuarat Pengurusan BPPPS Bil. 1/2020  14 Januari 2020 KIP
2. Taklimat Sistem e-Jinayat Versi 3.0 17 Januari 2020 KIP
3. Bengkel Asas Reka Bentuk Grafik 28-29 Januari 2020 KIP

4. Mesyuarat Ketua Pendakwa Syarie Seluruh
Malaysia Bil.1/2020 6 Februari 2020 KIP

5. Mesyuarat Ketua-ketua Pegawai Penguat
Kuasa Agama Seluruh Malaysia Bil.1/2020 11-12 Februari 2020 KIP

6. Mesyuarat Pengurusan BPPPS Bil. 2/2020 12 Februari 2020 KIP

7. Kunjung Hormat Bagi Membincangkan Kursus
Asas Risikan 13 Februari 2020

MAKTAB
PDRM

CHERAS

8. Mesyuarat Penyelarasan Penyediaan Modul
Khidmat Masyarakat Bagi Pesalah Muda 18 Februari 2020 KIP

9. Wacana Pakar Undang-Undang Keterangan
Siri III 2020 26-27 Februari 2020 KIP

10. Mesyuarat Jawatankuasa Gubalan Kod Etika
Pendakwa Syarie Bil.1/2020 10 Mac 2020 KIP

11. Mesyuarat Jawatankuasa Penyediaan Elemen
Kesalahan Jenayah Syariah Bil.1/2020 11-12 Mac 2020 KIP

12. Mesyuarat Pengurusan BPPPS Bil. 3/2020 12 Jun 2020 KIP

13. Mesyuarat Penyelarasan Laporan Kajian
Undang-Undang Kali Pertama 6 Julai 2020 KIP

14. Mesyuarat Penyelarasan Isu-isu Pendakwaan
Syariah bersama-sama JKSM dan JAPENS WP 9 Julai 2020 KIP

15. Mesyuarat Penyelarasan Kerjasama Strategik
JAKIM dan Jabatan Penjara Malaysia 15 Julai 2020 KIP

16. Kunjung Hormat bagi membincangkan
Pembinaan Modul Kesalahan Akidah 20 Julai 2020 Selangor

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 109

BIL. PROGRAM/AKTIVITI TARIKH TEMPAT

17. Mesyuarat Jawatankuasa Penyediaan Manual
Elemen Kesalahan Jenayah Syariah 2/2020 21-22 Julai 2020 KIP

18. Mesyuarat Kickoff Sistem e-Jinayat 23 Julai 2020 KIP

19. Mesyuarat Jawatankuasa Gubalan Kod Etika
Pendakwa Syarie Bil.2/2020 27 Julai 2020 KIP

20. Mesyuarat Ketua Pendakwa Syarie Seluruh
Malaysia Bil.2/2020 27 Julai 2020 KIP

21. Mesyuarat Pengurusan BPPPS Bil.. 4/2020 7 Ogos 2020 KIP

22. Mesyuarat Penyelarasan User Requirements
Study (URS) Sistem e-Jinayat Siri I 7 Ogos 2020 KIP

23. Mesyuarat Ketua-Ketua Pegawai Penguat
Kuasa Agama Seluruh Malaysia Bil.2/2020 10-11 Ogos 2020 KIP

24. Kursus Risikan kepada Ketua-ketua Pegawai
Penguatkuasa Agama Seluruh Malaysia 11 Ogos 2020 KIP

25.
Mesyuarat Penyelarasan User Requirements
Study (URS) Sistem e-Jinayat Siri II Modul
Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah

12 Ogos 2020 KIP

26. Kunjung Hormat Kerjasama Strategik JAKIM dan
JAIS 13 Ogos 2020 Selangor

27.
Mesyuarat Jawatankuasa Penyemakan dan
Penggubalan Model SOP Penguatkuasaan
Undang-Undang Syariah Bil.1/2020

24-25 Ogos 2020 KIP

28. Mesyuarat Jawatankuasa Semakan Arahan
Tetap Pengarah JAIN Bil.1/2020 25-26 Ogos 2020 KIP

29. Bengkel Pemurnian Quick Reference bagi
Rujukan Pendakwa Syarie 27 Ogos 2020 KIP

30. Kunjung Hormat Majlis Keselamatan Negara ke
BPPPS JAKIM 1 September 2020 KIP

31.

Mesyuarat Penyelarasan Program Cakna
Pergaulan Anda, Cegah Jenayah
Tanggungjawab Bersama 2020 bersama-sama
JAIS

2 September 2020 Selangor

32. Wacana Pakar Undang-undang Tatacara
Jenayah Syariah  2020

8-9 September
2020 Pahang

33. Mesyuarat Semakan Keperluan Pengguna
Aliran Kerja E-Jinayat JAIS 10 September 2020 KIP

34. Kunjung Hormat ke BIUPA mengenai Pemakaian
Pangkat Penguatkuasa Agama 10 September 2020 JPM

35. Kunjung Hormat kepada Ketua Pengarah
Perisikan Pertahanan, MINDEF 17 September 2020 MINDEF

36. Konsultasi Kod Etika Pegawai Penguatkuasa
Agama kepada PPA JAWI 17 September 2020 Kuala

Lumpur

37.
Mesyuarat Penyelarasan Seminar Kebangsaan
Pencegahan Jenayah Syariah 2020 bersama-
sama JAHEAIK

28 September 2020 Kelantan

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020110

BIL. PROGRAM/AKTIVITI TARIKH TEMPAT

38.
Persidangan Ketua Pegawai Penguatkuasa
Agama dan Ketua Pendakwa Syarie Seluruh
Malaysia 2020

30 September -1
Oktober 2020 Selangor

39.
Mesyuarat Jawatankuasa Penyemakan dan
Penggubalan Model SOP Penguatkuasaan
Undang-Undang Syariah Bil.2/2020

5 Oktober 2020 KIP

40.
Perbincangan Kajian Kekuatan Prosedur
Penguatkuasaan Syariah dalam Pendakwaan
Syariah di Malaysia

3 Disember 2020 KIP

BAHAGIAN UNDANG-UNDANG
Bahagian Undang-Undang telah berjaya melaksanakan fungsi penyelarasan dan
penyeragaman undang-undang syariah melalui aktiviti-aktiviti berikut:

Penggubalan RUU Kawalan bertujuan untuk mengawal dan menyekat pengembangan
doktrin dan kepercayaan agama bukan Islam dalam kalangan orang yang menganut
agama Islam. Cadangan penggubalan RUU Kawalan telah dibincangkan dalam Mesyuarat
Sekretariat Dasar Perundangan Syariah Bil. 1/2020 yang dipengerusikan oleh YB Tuan Haji
Ahmad Marzuk bin Shaary, Timbalan Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama)
pada 16 Jun 2020 dan Mesyuarat Semakan Draf Teks Penggulungan Menjunjung Kasih Ke Atas
Titah Di Raja, YB Senator Datuk Dr. Zulkifli bin Mohamad Al-Bakri, Menteri di Jabatan Perdana
Menteri (Hal Ehwal Agama) pada 6 Ogos 2020 yang memutuskan RUU Kawalan yang telah
digubal oleh Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Syarak dan Sivil (“JK Teknikal”) diteliti
semula dan ditambah baik serta dibentangkan kepada MAIWP, negeri-negeri, MKI, Majlis
Raja-Raja dan Mesyuarat Jemaah Menteri sebelum ia dibentangkan di Parlimen. Cadangan
penambahbaikan RUU Kawalan telah dibentangkan dan dibincangkan dalam Mesyuarat
JK Teknikal Undang-Undang Syarak dan Sivil Bil. 158 pada 2 hingga 6 September 2020 dan
mesyuarat telah memutuskan supaya Jawatankuasa Kecil Penambahbaikan RUU Kawalan
(“Jawatankuasa Kecil”) ditubuhkan bagi meneliti semula dan menambah baik RUU Kawalan.
Jawatankuasa Kecil ini dianggotai oleh:

(a) YBhg. Dato’ A. Aziz bin A. Rahim (Pengerusi),
(b) YBhg. Dato’ Dr. Hj. Hassan bin Hj. Ab Rahman;
(c) YBhg. Dato’ Hj. Zainul Rijal bin Abu Bakar;
(d) YBhg. Dato’ Haji Muhammad Asri bin Abdullah; dan
(e)  Puan Rodziah binti Muhammad.

Jawatankuasa Kecil ini telah mengadakan mesyuarat kali pertama pada 30 September 2020.

RUU Kawalan Dan Sekatan Pengembangan Agama Bukan Islam
(Wilayah-Wilayah Persekutuan (“RUU KAWALAN”))

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 111

Cadangan pindaan RUU 355 adalah bagi
meningkatkan bidang kuasa jenayah
Mahkamah Syariah untuk membicarakan
kesalahan terhadap rukun agama Islam
oleh orang yang menganuti agama Islam.
Penggubalan RUU 355 ini juga selaras
dengan keputusan Mesyuarat Sekretariat
Dasar Perundangan Syariah Bil. 1/2020
yang dipengerusikan oleh YB Tuan Haji
Ahmad Marzuk bin Shaary, Timbalan Menteri
di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal
Agama) pada 16 Jun 2020 dan Mesyuarat
Semakan Draf Teks Penggulungan
Menjunjung Kasih Ke Atas Titah Di Raja, YB
Senator Datuk Dr. Zulkifli bin Mohamad Al-
Bakri, Menteri di Jabatan Perdana Menteri
(Hal Ehwal Agama) pada 6 Ogos 2020 yang
memutuskan agar RUU 355 digubal oleh
JK Teknikal. Cadangan penggubalan RUU
355 telah dibentangkan dalam Mesyuarat
JK Teknikal Undang-Undang Syarak dan
Sivil Bil. 158 pada 2 hingga 6 September
2020 dan Mesyuarat Khas JK Teknikal Bil.
2 pada 1 hingga 3 Oktober 2020. RUU 355
yang telah digubal akan dibentangkan
kepada Jemaah Menteri, negeri-negeri,
MAIWP, MKI dan Majlis Raja-Raja sebelum ia
dibentangkan di Parlimen kelak.

Penggubalan RUU 505 ini bertujuan untuk
meminda peruntukan-peruntukan dalam Akta
505 antaranya pindaan berkaitan Setiausaha
Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan
(MAIWP), pelantikan Timbalan Mufti, pelantikan
Ketua Hakim Syarie, pelantikan Hakim
Mahkamah Rayuan Syariah, pelantikan Hakim
Mahkamah Tinggi Syariah, kuasa Mahkamah
Tinggi Syariah, zakat dan fitrah dan pelantikan
Pegawai Masjid. Pindaan yang dicadangkan
ini adalah bertujuan untuk menambahbaik
pentadbiran Islam dan perundangan dan
kehakiman syariah di Wilayah-Wilayah
Persekutuan. Cadangan pindaan ini telah
dibincangkan dalam Mesyuarat JK Teknikal
Undang-Undang Syarak dan Sivil Bil. 158 pada 2
hingga 6 September 2020.

RUU Pentadbiran Undang-Undang
Islam (Wilayah-Wilayah Persekutuan)

(Pindaan) (“RUU 505”)

Penggubalan RUU Wakaf bertujuan untuk
mewujudkan undang-undang khusus yang
akan mentadbir dan mengawal selia hal ehwal
yang berkaitan dengan wakaf di Wilayah-
Wilayah Persekutuan secara lebih komprehensif.
Sepanjang tahun 2020, proses perbincangan
mengenai RUU Wakaf ini diteruskan dengan
pembentangan dalam Mesyuarat JK Teknikal Bil.
157 pada 4 hingga 7 Februari 2020. RUU Wakaf
juga telah dibentangkan dalam Mesyuarat
Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan
(MAIWP) Kali Ke-150 Bil. 1/2020 pada 18 Februari
2020 untuk mendapatkan kelulusan dasar
dan pembentangan di Parlimen. Ia juga telah
dibentangkan dalam Mesyuarat Sekretariat
Dasar Perundangan Syariah Bil. 1/2020 yang
dipengerusikan oleh YB Tuan Haji Ahmad
Marzuk bin Shaary, Timbalan Menteri di Jabatan
Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) pada
16 Jun 2020. Suatu taklimat khusus berkaitan
RUU Wakaf kepada YB Senator Datuk Dr. Zulkifli
bin Mohamad Al-Bakri, YB Menteri di Jabatan
Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) dan agensi
yang berkaitan iaitu MAIWP, Pusat Zakat MAIWP
Sdn. Bhd., JAWHAR, Yayasan Waqaf Malaysia
dan Jabatan Peguam Negara telah diadakan
pada 28 September 2020. RUU Wakaf disasarkan
untuk dibentangkan di Parlimen pada akhir
2021.

Rang Undang-Undang Wakaf
(Wilayah-Wilayah Persekutuan)

(“RUU Wakaf”)

Penggubalan Kaedah-Kaedah Sekolah
Agama bertujuan untuk mewujudkan
undang-undang bagi mentadbir dan
mengawal selia sekolah agama Islam dan
aktiviti yang berhubung dengan pengajaran
dan pembelajaran agama Islam di Wilayah-
Wilayah Persekutuan dan sebagai undang-
undang model kepada negeri-negeri.
Perbincangan mengenai Kaedah-Kaedah
Sekolah Agama Islam telah diadakan pada
30 Jun 2020, 16 Julai 2020 dan 17 Julai 2020.

Kaedah-Kaedah Pentadbiran
Undang-Undang Islam (Wilayah-
Wilayah Persekutuan) (Sekolah
Agama Islam) (“Kaedah-Kaedah

Sekolah Agama”)

RUU Mahkamah Syariah (Sidang
Kuasa Jenayah (PINDAAN)

 (“RUU 355“))

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020112

Ahli-ahli JK Teknikal yang telah dilantik oleh YB Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal
Ehwal Agama) pada 16 Ogos 2020 lalu adalah terdiri dalam kalangan mantan Ketua
Pengarah Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia (JKSM)/Ketua Hakim Syarie, mantan Hakim
Mahkamah Rayuan Malaysia, mantan Pesuruhjaya Kehakiman Mahkamah Tinggi Malaya,
Hakim Mahkamah Rayuan Syariah, profesor syariah, profesor undang-undang, pengamal
undang-undang syariah dan pengamal undang-undang sivil yang mempunyai pengetahuan
sangat luas dalam bidang undang-undang syariah mahupun sivil dan juga undang-undang
perlembagaan. Pelantikan ahli JK Teknikal ini adalah bertujuan untuk membantu JAKIM
dalam menggubal dan menyeragamkan undang-undang syariah di negeri-negeri.

PENYELARASAN, PENYERAGAMAN DAN PEMERKASAAN UNDANG-UNDANG SYARIAH

Mesyuarat Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Syarak
dan Sivil

JK Teknikal telah mengadakan mesyuarat seperti berikut:

(a) Mesyuarat Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang
 Syarak dan Sivil Bil. 157 pada 4 hingga 7 Februari 2020;
 dan

(b) Mesyuarat Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang
 Syarak dan Sivil Bil. 158 pada 2 hingga 6 September
 2020.

Gambar sesi pertemuan
antara YB Senator Datuk
Dr. Zulkifli bin Muhamad

Al-Bakri, Menteri di
Jabatan Perdana Menteri

(Hal Ehwal Agama)
dan Ahli Jawatankuasa

Teknikal  Undang-
Undang Syarak dan Sivil

Gambar Ahli
Jawatankuasa Teknikal

Undang-Undang Syarak
dan Sivil bersama YB

Senator Datuk Dr. Zulkifli
bin Mohamad Al-Bakri,

Menteri di Jabatan
Perdana Menteri (Hal
Ehwal Agama) ketika

Mesyuarat Jawatankuasa
Teknikal Undang-

Undang Syarak dan Sivil
Bil. 158 pada 2 hingga

6 September 2020 di
Hotel Sama-Sama KLIA,

Sepang, Selangor.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 113

Mesyuarat Khas Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang
Syarak dan Sivil

Mesyuarat Khas Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang
Syarak dan Sivil telah diadakan sebanyak dua kali iaitu:

(a) Mesyuarat Khas Jawatankuasa Teknikal Undang-
 Undang Syarak dan Sivil Bil. 1/2020 pada 12 Februari
 2020; dan

(b) Mesyuarat Khas Jawatankuasa Teknikal Undang-
 Undang Syarak dan Sivil Bil. 2/2020 pada 1 hingga 3
 Oktober 2020.

Gambar kenangan Ahli Jawatankuasa Teknikal bersama YB Senator Datuk Dr. Zulkifli
bin Mohamad Al-Bakri, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) semasa
Mesyuarat Khas Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Syarak dan Sivil Bil. 2/2020 pada
1 hingga 3 Oktober 2020 di Kompleks Islam Putrajaya.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020114

BAHAGIAN MAQASID SYARIAH

Buku Aspirasi Pentadbiran Islam Malaysia Baharu: Gagasan Ke Arah Masyarakat RAHMAH
telah dilancarkan oleh mantan YB Menteri di Jabatan Perdana Menteri, Datuk Seri Dr. Mujahid
bin Yusof sempena Majlis Perhimpunan Agensi di bawah YB Menteri di Jabatan Perdana
Menteri pada 13 Januari 2020 bertempat di Auditorium Kompleks Islam Putrajaya.

Buku ini memaparkan hasrat dan
gerak kerja untuk memperkasakan
pentadbiran Islam sebagai agama
Persekutuan demi mencapai
kemakmuran bersama berpaksikan
konsep Rahmatan Lil Alamin
dan Maqasid Syariah sebagai
pemangkinnya. Ia juga menggariskan
kerangka hala tuju Gagasan Ke
Arah Masyarakat RAHMAH meliputi
tujuh kluster pentadbiran hal ehwal
Islam iaitu Kluster Perundangan dan
Kehakiman, Kluster Pendidikan dan
Pembangunan Insan, Kluster Dakwah
dan Media, Kluster Sosio Ekonomi,
Kluster Pengurusan Haji dan Halal,
Kluster Pengurusan Masjid dan Kluster
Penyelidikan dan Maqasid.

Program ini dihadiri oleh hampir 400
orang peserta daripada pegawai
dan kakitangan KKM dan wakil-wakil
daripada Jabatan Kesihatan Negeri-
negeri. Ia mendapat sambutan yang
baik melalui maklum balas para
peserta dalam memahami aplikasi
Maqasid Syariah dalam tadbir urus
secara inklusif dan progresif.

MAJLIS PELANCARAN BUKU ASPIRASI PENTADBIRAN MALAYSIA BAHARU

Program Town Hall Maqasid Syariah Peringkat Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) telah
diadakan pada 3 Februari 2020 di Dewan Serbaguna KKM. Majlis ini dimulakan dengan
ucapan oleh YB Datuk Seri Dr. Dzulkefly bin Ahmad, Menteri Kesihatan Malaysia yang
menyatakan bahawa “kakitangan KKM amat bertuah kerana tugas dan tanggungjawab
seluruhnya berhubung kait dengan prinsip Maqasid Syariah iaitu menjaga agama, nyawa,
akal, keturunan dan harta.”

TOWNHALL MAQASID SYARIAH PERINGKAT KEMENTERIAN KESIHATAN

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 115

Bahagian Maqasid Syariah dengan kerjasama Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Kedah
telah mengadakan Town Hall Maqasid Syariah Peringkat Negeri Kedah pada 24 Februari 2020
yang diadakan di TH Hotel & Convention Centre, Alor Setar, Kedah telah dirasmikan oleh
YB Dato’ Dr. Ismail bin Salleh, Ahli Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri merangkap Pengerusi
Jawatankuasa Kesihatan, Agama, Pembangunan Luar Bandar dan Syarikat Berkaitan
Kerajaan (GLC) Negeri Kedah Darul Aman dan sesi town hall disampaikan oleh YBrs. Puan
Nor Safina binti Zainal, Pengarah Bahagian Maqasid Syariah, JAKIM dan telah dikendalikan
oleh Moderator iaitu YBhg. Prof. Madya Dr. Ahmad Basyir bin Aziz, Pensyarah Universiti Utara
Malaysia (UUM). Turut hadir adalah YBhg. Puan Hajah Hakimah binti Mohd Yusoff, Timbalan
Ketua Pengarah (Dasar) JAKIM yang mewakili Ketua Pengarah JAKIM.

TOWNHALL MAQASID SYARIAH PERINGKAT NEGERI KEDAH

Program ini adalah sebahagian
daripada siri jelajah penjelasan dan
penerangan Maqasid Syariah ke
negeri-negeri untuk memberikan
penjelasan mengenai Maqasid
Syariah dan pelaksanaannya dalam
tadbir urus negara. Seramai 400
orang peserta telah hadir yang
terdiri daripada Exco-exco Kerajaan
Negeri, Ketua-ketua Jabatan Negeri/
Persekutuan, Pegawai-pegawai
kerajaan, wakil-wakil GLC dan Swasta,
Pertubuhan bukan Kerajaan (NGO),
Pensyarah-pensyarah, Guru-guru dan
Imam-imam sekitar Negeri Kedah.

Bersempena dengan majlis ini
juga, YBhg. Dato’ Mohd Roslan
Bin Mahayuddin, Ketua Pengarah
Perbadanan Harta Intelek Malaysia
(MyIPO) telah menyerahkan Sijil Hak
Cipta Model Program Latihan Eksekutif
Tadbir Urus Berteraskan Maqasid Syariah
kepada YB Menteri di Jabatan Perdana
Menteri (Hal Ehwal Agama). JAKIM
selaku pencipta dan pemunya Hak
Cipta di bawah Akta Hak Cipta 1987
telah membangunkan Model ini ke arah
menjadikan Maqasid Syariah sebagai
teras dalam tadbir urus negara.

Bersempena dengan Majlis Pertemuan YB Senator Datuk Dr. Zulkifli Bin Mohamad Al-Bakri,
Menteri di JPM (Hal Ehwal Agama) bersama Panel Pakar Penyelidikan JAKIM, YB Menteri di
Jabatan Perdana Menteri telah melancarkan dua (2) buah buku terbitan Bahagian Maqasid
Syariah bertajuk “Minda Maqasid” dan “Model Program Eksekutif Tadbir Urus Berteraskan
Maqasid Syariah” pada 6 Ogos 2020 bertempat di The Everly Putrajaya yang dihadiri seramai
120 orang.

MAJLIS PELANCARAN BUKU MINDA MAQASID DAN MODEL PROGRAM EKSEKUTIF
TADBIR URUS BERTERASKAN MAQASID SYARIAH

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020116

Program Nadwah Ilmiah (NAIM) Perdana 2020 anjuran Jabatan Arah KAGAT yang bertemakan
“Maqasid Syariah Teras Pembanguan Organisasi” telah berjaya menghimpunkan seramai
300 peserta yang melibatkan pegawai-pegawai Angkatan Tentera Malaysia (ATM) dan
agensi-agensi keselamatan lain.

Pengarah Bahagian Maqasid Syariah, Puan Nor Safina binti Zainal telah diundang untuk
menyampaikan taklimat berkaitan Maqasid Syariah khusus mengenai peranan Maqasid
Syariah dalam keselamatan dan pertahanan negara di dalam program tersebut.

PROGRAM NADWAH ILMIAH PERDANA 2020: KEMENTERIAN PERTAHANAN MALAYSIA

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 117

Kajian pengukuran mengenai aplikasi
Maqasid Syariah telah dipersetujui oleh
YB  Menteri di Jabatan Perdana MenterI
(Hal Ehwal Agama) untuk dilaksanakan
kepada semua agensi-agensi di bawah
YB Menteri.  Berikutan daripada keputusan
tersebut, beberapa taklimat mengenai
kajian telah dilaksanakan sebelum edaran
soal selidik mengenai kajian tersebut
diadakan.

TAKLIMAT MENGENAI KAJIAN PENGUKURAN APLIKASI MAQASID SYARIAH KEPADA
AGENSI-AGENSI DI BAWAH YB MENTERI DI JABATAN PERDANA MENTERI

Taklimat di JAWHAR

Taklimat di JKSM

Taklimat di IKIMTaklimat di JAPENS

Taklimat di YADIM

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020118

UNIT INTEGRITI

Unit Integriti ditubuhkan selaras dengan Pekeliling Perkhidmatan Bil. 6 Tahun 2013 yang
berperanan sebagai `focal point` kepada pengurusan isu-isu berkaitan integriti di semua
agensi awam. Penubuhan Unit Integriti ini adalah bagi merealisasikan hasrat kerajaan untuk
meningkatkan tadbir urus sektor awam dan memantapkan budaya integriti penjawat awam.
Ia merupakan satu usaha kawalan dalaman jabatan untuk menguruskan integriti dalam
organisasi bagi memastikan penjawat awam mengamalkan budaya kerja unggul dengan
ciri-ciri moral dan etika yang kukuh hatta meningkatkan semangat patriotisme. Inisiatif ini
akan dapat membendung salahlaku jenayah serta pelanggaran tatakelakuan dan etika
organisasi dalam kalangan penjawat awam.

Selaras dengan Arahan YAB Perdana Menteri No. 1 Tahun 2018 berkenaan Pemantapan
Governans, Integriti dan Anti-Rasuah dalam Pengurusan Pentadbiran Kerajaan Malaysia:
Mekanisme Pengurusan Governans, Integriti Dan Anti-Rasuah Kebangsaan, sebanyak 3 kali
Mesyuarat Jawatankuaswa Antirasuah (JAR) JAKIM telah diadakan sepertimana berikut:

Pada tahun 2020, Unit Integriti telah melaksanakan 2 program pengukuhan dalam usaha
meningkatkan kesedaran dan pembudayaan integriti dalam kalangan warga JAKIM dan
masyarakat secara umum. Penularan wabak Covid-19 telah mengubah norma penganjuran
program secara fizikal kepada pelaksanaan secara dalam talian. Program-program tersebut
ialah:

“Bekerja Daripada Rumah : Integriti Dihayati, Bukan Dikhianati”.

Unit Integriti telah menganjurkan Program Bicara Integriti pada 3 Julai 2020 dengan
mengenengahkan tajuk “Bekerja Daripada Rumah: Integriti Dihayati, Bukan Dikhianati”.
Program ini diadakan sebagai salah satu usaha untuk memupuk budaya kerja berintegriti
serta meningkatkan komitmen warga JAKIM tentang peranan dan tanggungjawab sebagai
penjawat awam.

Program tersebut diadakan secara hybrid iaitu dengan penglibatan seramai 25 orang
peserta yang hadir secara fizikal manakala 53 orang peserta lagi hadir secara dalam talian
.

PENGENALAN

MESYUARAT JAWATANKUASA ANTIRASUAH (JAR) JAKIM

PROGRAM PENGUKUHAN INTEGRITI

Bicara Integriti 1

BIL. MESYUARAT TARIKH

1. JAR JAKIM Bil. 1/2020 30 Januari 2020
2. JAR JAKIM Bil. 2/2020 27 Ogos 2020
3. JAR JAKIM Bil. 3/2020 23 Disember 2020

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 119

Penceramah jemputan iaitu Tuan Nik Syuharul Apizo bin Sapien, Ketua Penolong Pengarah,
Bahagian Pengurusan Risiko dan Inspektorat, Majlis Amanah Rakyat (MARA), seorang
Pegawai Integriti Bertauliah (CeIO) dan juga Kaunselor Berdaftar telah berkongsi tips mencari
kebahagiaan melalui pengamalan nilai-nilai integriti dalam kehidupan seharian.

“Lambaian Kassorga: Apa
Yang Dikejar?”.

Pada 18 November 2020,
Unit Integriti JAKIM telah
menganjurkan program
Bicara Integriti 2 dengan
tajuk ‘Lambaian Kassorga:
Apa Yang Dikejar’. Program
tersebut dibuat secara FB
Live dengan kerjasama Unit
Komunikasi Korporat JAKIM
dengan menampilkan 2 orang
panel jemputan iaitu Ustaz
Haji Ahmad Dusuki bin Abd
Rani  dan PPj Tuan Mohamad
Izam bin Abd Nasir, daripada
Suruhanjaya Pencegahan
Rasuah Malaysia (SPRM).
Moderator bagi program ini
ialah Ustaz Mohd. Hariri bin
Mohamad Daud.

Bicara Integriti 2

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020120

Pada 2 hingga 4 Oktober 2020 – Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) melalui Unit
Integriti telah mengadakan Bengkel Pembangunan Pelan Antirasuah Organisasi (OACP)
JAKIM bertempat di Holiday Inn, Melaka. Bengkel ini dikendalikan oleh Puan Norasikin binti
Baharudin dan Puan Nurul Fadzliyanie binti Mohd. Razif daripada Institut Integriti Malaysia
(IIM). Bengkel ini diadakan bagi tujuan menyediakan satu dokumen dasar antirasuah di
peringkat jabatan dalam usaha menjayakan agenda Kerajaan untuk mendukung usaha
pemantapan governans, integriti dan antirasuah dalam pengurusan pentadbiran Kerajaan.

Seramai 25 orang pegawai yang terdiri daripada Kumpulan Pengurusan dan Profesional
daripada setiap Bahagian di JAKIM hadir bagi berkongsi pandangan dan pengalaman
dalam mengenal pasti risiko yang telah, sedang dan mungkin akan berlaku di jabatan
seterusnya merangka pelan tindakan yang bersesuaian. Turut hadir sama ialah Timbalan
Ketua Pengarah (Pengurusan) JAKIM, Tuan Haji Ahmad Fuad bin Apandi yang juga
merupakan Pengerusi Jawatankuasa Pembangunan Pelan OACP JAKIM.

BENGKEL PEMBANGUNAN PELAN ANTIRASUAH ORGANISASI (OACP) JAKIM

Bengkel Pembangunan Pelan
Antirasuah Organisasi (OACP)

JAKIM bertempat di Holiday Inn,
Melaka.

SOSIO EKONOMI UMMAh

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020122

BAHAGIAN KELUARGA, SOSIAL DAN KOMUNITI

Penceramah Pra perkahwinan Islam

PROGRAM MUKHAYYAM GETTING NEAR YOU (GNY 6)

Peserta Jabatan Agama Islam Negeri (JAIN) dan pegawai perubatan mengikuti
kursus wajib  TOT Penceramah Praperkahwinan Islam  pada 30 September - 2 Oktober 2020

di Hotel Avillion Admiral Cove, Port Dickson, Negeri Sembilan.

Program ini bertujuan untuk memberi bimbingan, pemulihan dan memberi kesedaran
kerohanian serta mengajak mereka  kembali kepada fitrah.

Timbalan Menteri
di JPM (Hal Ehwal

Agama,) YB
Ahmad Marzuk bin
Shaary bergambar

dengan peserta
golongan LGBT dari

seluruh negara
pada 18 – 20

September 2020,
di Sudara Beach

Resort, Bachok
Kelantan

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 123

YB Ahmad Marzuk
Bin Shaary telah

merasmikan
Program

Mukhayyam
Getting Near
You(GNY 6)

SEMINAR FIQH AN-NISA’

Seminar Fiqh An-Nisa’ dilaksanakan dengan kerjasama Masjid Universiti Teknologi MARA Shah
Alam kepada 88 orang Pegawai Hal Ehwal Islam Kampus Cawangan UITM dan JAKIM pada
29 September 2020 dengan tujuan mendidik diri menjadi wanita bekerjaya.  Seminar  ini  turut
disiarkan secara langsung menerusi Youtube UITM Channel dan Facebook Masjid UITM Shah
Alam.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020124

PELAKSANAAN KURSUS PRAPERKAHWINAN ISLAM DALAM TALIAN

PROGRAM RAKAN SETIA KOMUNITI OKP DADAH

Bagi memenuhi kehendak semasa era teknologi Revolusi Internet (IR-4.0), pelaksanaan Kursus
Praperkahwinan Islam Secara Dalam Talian amat diperlukan, maka JAKIM pada 22 - 23
September 2020 di Kompleks Islam Putrajaya mengadakan bengkel khas untuk dibentangkan
kepada seluruh Jabatan Agama Islam Negeri (JAIN).

JAKIM bekerjasama dengan Jabatan Agama Islam Pulau Pinang, AADK Pulau Pinang,
Yayasan Ihtimam Malaysia (YIM) dan Persatuan Mencegah Dadah Malaysia (PEMADAM)
pada 28 - 30 Ogos 2020 menganjurkan Program Rakan Setia Komuniti OKP Dadah Daerah
Seberang Perai, Pulau Pinang.

Program Rakan Setia Komuniti Okp Dadah ini dapat merealisasikan prinsip Maqasid Syariah,
dengan memulihkan mereka yang terjebak dengan penagihan dadah dan meningkatkan
tahap keyakinan diri menjadi insan berguna.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 125

KSK CARE CENTRE

Untuk melebarkan perkhidmatan KSK Care Centre (Spiritual Care) di hospital, JAKIM
mengadakan mesyuarat penyelarasan dengan Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM)
pada 11 Disember 2020. Kerjasama ini  akan membantu menguatkan spiritual pesakit dan
para petugas barisan hadapan KKM yang semakin terdedah kepada risiko sakit mental.

BAHAGIAN PENYELIDIKAN

KAJIAN–KAJIAN UTAMA

JAKIM melaksanakan kajian-kajian dalam usaha membantu masyarakat menjalani
kehidupan mengikut syariat Islam.  Seterusnya kajian ini menjadi panduan kepada Majlis
Keselamatan Negara dan Kementerian Kesihatan Malaysia untuk mengekang pandemik
COVID-19. Kajian–kajian ini meliputi kajian akidah, kajian syariah,   kajian media seperti media
penerbitan, media digital,  media sosial  dan juga kajian serta penapisan  teks terjemahan
al-Quran.

BIL. KAJIAN  AKIDAH

1. Kajian Ajaran Makrifat yang meragukan

2. Kajian menangani Fahaman dibawa oleh Suhaini Ahmad

3. Kajian Berkenaan Isu Tanglung

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020126

BIL. KAJIAN SYARIAH

1. Kajian Hukum Penggunaan E-Wallet 1. Garis Panduan Kedudukan Saf Solat
Ketika PKP.

2.
Kajian Penentuan Tahap
Tanggungjawab Syariah Terhadap
Muslim Autism

2. Garis Panduan Pelaksanaan Ibadah
Korban Semasa Tempoh PKP/PKPB.

3.
Kajian Hukum Penghasilan Produk
Minyak Ikan (Crude Fish Oil) Daripada
Sisa Ikan Mentah

3.
Garis Panduan Solat Sunat Hari Raya
Aidilfitri Di Rumah Dalam Tempoh
PKPB COVID-19.

4.
Kajian Penggunaan Wang Zakat Untuk
Penerima Bukan Islam Oleh Tabung
Zakat Angkatan Tentera Malaysia.

4. Garis Panduan Solat Musafir Dalam
Tempoh PKP/PKPB COVID-19.

5. Hukum Penggunaan Kapas Perubatan
Yang Mengandungi Gelatin Babi. 5.

Garis Panduan Pelaksanaan Ibadah
Dalam Bulan Ramadhan Sepanjang
Tempoh PKP/PKPB COVID-19.

6. Kajian Hukum Ujian Saringan (Swab Test)
Covid 19 Bagi Orang Yang Berpuasa. 6.

Panduan Hukum Ujian Saringan Dan
Prosedur Rawatan Pesakit COVID-19
Dalam Bulan Ramadhan.

7. Kajian Hukum Puasa Bagi Pesakit Covid
19 Dan Petugas Barisan Hadapan. 7.

Garis Panduan Sambutan Hari
Raya Aidilfitri Dalam Tempoh PKP
COVID-19.

8. Kajian Semakan Kadar Zakat Fitrah
Dalam Tempoh Pkp/Pkpb. 8.

Garis Panduan Pelaksanaan
Perkahwinan Orang Islam Secara
Atas Talian Dalam Tempoh Tempoh
PKP/PKPB COVID-19.

9. Kaedah Pelaksanaan Ibadah Dalam
Bulan Ramadhan Semasa Tempoh Pkp. 9. Garis Panduan Kedudukan Saf Solat

Ketika PKP.

MULTAQA JAWATANKUASA FATWA SELURUH MALAYSIA

Jakim melaksanakan Multaqa
Jawatankuasa Fatwa Seluruh Malaysia
pada 21-23 September 2020 di Sama-sama
Hotel Kuala Lumpur International Airport
(KLIA) , dan disempurnakan oleh Duli Yang
Maha Mulia Paduka Seri Sultan Perak Darul
Ridzuan, Sultan Nazrin Muizzuddin Shah Ibni
Almarhum Sultan Azlan Muhibbuddin Shah
al-Maghfur-Lah. Baginda Paduka Seri Sultan
Perak dengan tajuk Ke Arah Memartabatkan
Institusi Fatwa.
Multaqa kali ini mencapai 10 resolusi yang
menetapkan kerajaan mewujudkan Pusat
Penyelidikan Fatwa dan Kajian Hukum
Kontemporari sebagait pusat rujukan  dan
pusat kecemerlangan (centre of excellent)
dalam kajian dan penyelidikan  semua
bidang untuk kemaslahatan umat Islam
negara ini dan juga di seluruh  dunia ini.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 127

CERAPAN DAN SOLAT SUNAT KHUSUF
SEMPENA GERHANA MATAHARI SEPARA

ACARA mengadap KDYMM PEMANGKU
RAJA PAHANG OLEH AHLI MESYUARAT
JAWATANKUASA MUZAKARAH FATWA
MKI

JAKIM bersama Pejabat Mufti Wilayah
Persekutuan (PMWP), Jabatan Ukur dan
Pemetaan Malaysia (JUPEM), Institut
Latihan Islam Malaysia (ILIM) dan Masjid
Tuanku Mizan Zainal Abidin, Putrajaya telah
mengadakan aktiviti Cerapan dan Solat
Gerhana Matahari Separa di Malaysia
pada hari Ahad 21 Jun 2020 bersamaan 29
Syawal 1441H.

Ahli Mesyuarat Jawatankuasa Muzakarah
Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi hal Ehwal
Ugama Islam MKI kali Ke-117 pada 25 Ogos
2020 bermesyuarat dan diiringi acara
mengadap KDYMM Pemangku Raja
Pahang di Istana Abdul Aziz.

Fenomena Gerhana Matahari berlaku
pada 21 Jun ini  disaksikan kira-kira 8%
hingga 37% (Jasad Matahari dilindungi
Bulan) oleh seluruh negeri di Malaysia
termasuk Sabah, Sarawak dan Wilayah
Persekutuan Labuan. Manakala penduduk
di negara Afrika Tengah, Semenanjung
Tanah Arab, Pakistan, India, Nepal, China
dan Taiwan dapat menyaksikan Gerhana
Matahari Cincin.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020128

HUKUM MENGENAI AKIDAH, IBADAH DAN LAIN-LAIN LAGI YANG BERSANGKUTAN
DENGAN KESAN PANDEMIK COVID-19

JAKIM telah menjadi urus setia Mesyuarat Khas Jawatankuasa Muzakarah Fatwa Majlis
Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam (MKI) dan membincangkan pandangan hukum
mengenai akidah, ibadah berkaitan kesan pandemik COVID-19 kepada umat Islam di
Malaysia. Hasil daripada mesyuarat tersebut sebanyak 15 panduan hukum diputuskan,
lapan garis panduan dibangunkan dan dua Prosedur Operasi Standard berjaya diumumkan.

SEKRETARIAT MAJLIS HALAL MALAYSIA dan
bahagian pengurusan halal
JAKIM PEROLEH KELULUSAN AKREDITASI ISO/IEC 17065 : 2012

JAKIM diberi akreditasi ISO/IEC 17065: 2012 Conformity Assessment - Requirements for bodies
certifying products, process and services membuktikan JAKIM sebuah badan pensijilan halal
yang mengikuti segala keperluan, standard dan perundangan International Organization
for Standardization (ISO) dan dapat memperkukuhkan negara Malaysia menerajui badan
pensijilan halal secara global.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 129

SLOT SEPETANG @ HALAL MALAYSIA

SEMINAR PERSEDIAAN PENSIJILAN HALAL SKIM PERANTI PERUBATAN

JAKIM mengadakan slot ini  pada setiap hari Jumaat jam 3.00 petang mulai 19 Jun 2020 demi
menyantuni pengguna media sosial. Slot ini akan memastikan informasi dan penjelasan isu-
isu halal disampaikan kepada pengguna secara santai dan mesra.

Seminar ini diadakan pada 22 dan 23 September di Movenpick Hotel & Convention Centre,
KLIA, Sepang, Selangor Darul Ehsan secara tertutup kepada Jabatan Agama Islam Negeri
(JAIN), Majlis Agama Islam Negeri (MAIN), Jabatan Standard Malaysia (JSM) dan Medical
Device Authority (MDA). YBrs. Puan Hjh. Hakimah binti Mohd Yusoff, Timbalan Ketua Pengarah
(Dasar) JAKIM turut hadir untuk menyempurnakan Majlis Perasmian Penutup.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020130

MYHAC JAKIM TERIMA KUNJUNGAN MENTERI DI JABATAN PERDANA MENTERI (HAL
EHWAL AGAMA)

PELAKSANAAN PERJANJIAN PENSIJILAN HALAL MALAYSIA (HCA)

PROGRAM PEMBANGUNAN KAPASITI HALAL KEMBOJA

Lawatan YB Menteri ke Pusat Analisis Halal Malaysia (MyHAC) ini bertujuan untuk mendapatkan
perkembangan terkini projek pembangunan Gudang Eksibit Halal yang dibangunkan mulai
Julai 2020 dan dijangka siap pada Januari 2022 dengan kos RM5.3 juta.

JAKIM telah memperoleh akreditasi
ISO/IEC 17065 Conformity assessment
–Requirements for bodies certifying
products, processes and services
daripada Jabatan Standard Malaysia
(JSM). Pelaksanaan Perjanjian Pensijilan
Halal atau Halal Certification Agreement
(HCA) berkuatkuasa pada 17 Ogos 2020
dan tertakluk kepada pemegang Sijil
Pengesahan Halal Malaysia (SPHM) yang
permohonannya diproses oleh BPH, JAKIM.

JAKIM menganjurkan program
ini kepada lima orang pegawai
Badan Pensijilan Halal Kemboja
selama dua minggu mulai 2
hingga 14 Mac 2020. Program
ini mengeratkan kerjasama
erat JAKIM dengan Badan
Pensijilan Halal Kemboja.

MyHAC telah berjaya mencapai pengiktirafan akreditasi MS ISO/IEC 17025: 2017
setelah Penilaian ( Pre-Assessment Audit) oleh Jabatan Standard Malaysia yang

dilaksanakan pada 23-24 September 2020.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 131

HALAL TASKFORCE INTERESSION 2020 MALAYSIA – AUSTRALIA

PENSIJILAN HALAL MALAYSIA

JAKIM dan Jabatan Perkhidmatan Veterinar Malaysia menyertai Mesyuarat Halal Taskforce
Working Group secara maya bersama Jabatan Pertanian, Air dan Persekitaran Australia
(DAWE) di Pejabat Kedutaan Australia di Malaysia pada 15 September 2020. Pengerusi
bersama YBrs. Tuan Marzuki Hassan (JAKIM) dan Dr. Anna (DAWE) membincangkan pelbagai
usahasama dan  strategik  mempertingkatkan operasi badan pensijilan halal, sistem
traceability halal  dan halal meat partnership.

Sebanyak 2309 permohonan Pensijilan Halal Malaysia telah diterima oleh JAKIM bagi tahun
2020 dengan semakan domestik sebanyak 2,273 manakala semakan luar negara adalah
sebanyak 36 permohonan.

Permohonan Pensijilan Halal Malaysia Bagi Tahun 2020

Jumlah Permohonan Mengikut Skim Bagi Tahun 2020

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020132

Lantaran pandemik COVID-19, banyak kerja pengauditan permohonan di luar negara
ditangguhkan. Maka prosedur pengauditan secara audit jauh (remote audit) dibangunkan
bagi menggantikan audit di lapangan.  Situasi seperti ini juga memberi kesan kepada
perancangan aktiviti Jawatankuasa Penilaian Pengiktirafan Whitelist Kepada Pemegang Sijil
Pengesahan Halal Malaysia, yang diadakan setahun sekali, iaitu 30 September 2020.

Sebanyak 811 permohonan
dalam negara untuk tahun
2020 berjaya diaudit secara
fizikal. Sebanyak 488 skim
premis makanan paling
banyak diaudit dan skim
kosmetik pula paling sedikit
iaitu hanya 3 permohonan.
Maka dengan ini, satu SOP
audit dibangunkan bagi
menjalankan audit fizikal di
kawasan zon merah dan
memerlukan ujian swab
serta kuarantin 14 hari.
Sebanyak 13,800 keping Sijil
Pengesahan Halal Malaysia
(SPHM) telah dicetak bagi
permohonan di peringkat
JAKIM dan MAIN/JAIN
sepanjang tahun 2020.
JAKIM hanya menguruskan
permohonan syarikat di
bawah bidang kuasanya,
manakala permohonan
di bawah semakan JAIN
diuruskan oleh pihak JAIN.
Maka sebanyak 1081
permohonan telah disemak
dan diuruskan oleh JAKIM.

Pemantauan yang dilaksanakan pada bulan Ogos 2020
di Halvec Laboratories Sdn. Bhd. I-G-1, Ground Floor, Block
I, Parklane Commercial Hub, No. 21, Jalan SS7/26,Kelana
Jaya, 47301, Petaling Jaya, Selangor, bertujuan menyelia
dan mengesahkan operasi syarikat ini. Pemantauan ini
adalah juga untuk memastikan syarikat Makmal Panel
Halal mematuhi peraturan Manual Makmal Panel Halal
JAKIM serta telah memperolehi akreditasi Makmal Malaysia
(SAMM) menerusi keperluan MS ISO/IEC 17025 daripada
Jabatan Standard Malaysia.

SKIM PERMOHONAN YANG DIAUDIT TAHUN 2020

PEMANTAUAN DAN PENGESAHAN MAKMAL PANEL HALAL JAKIM

Jumlah Pengauditan mengikut Skim Permohonan untuk
Tahun 2020

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 133

PEMANTAUAN DAN PENGESAHAN MAKMAL PANEL HALAL JAKIM

JAKIM melalui Sekretariat Majlis Halal Malaysia telah mengorak langkah memantapkan
kawal selia halal di negara ini pada 29 Oktober 2020, dengan melancarkan Manual Prosedur
Pensijilan Halal Malaysia (Domestik) 2020 dan Sistem Pengurusan Halal Malaysia (MHMS)
2020.  Kedua-dua dokumen  telah dibangunkan sejak tahun 2018 itu menjadi rujukan utama
dan diguna pakai oleh pemohon Pensijilan Halal Malaysia. Manual Prosedur Pensijilan Halal
Malaysia (Domestik) 2020 diterbitkan berdasarkan Akta Perihal Dagangan 2011 [Akta 730]
melalui Perintah 7(2), Perintah Perihal Dagangan (Perakuan dan Penandaan Halal) 2011.
Pensijilan Halal Malaysia (Domestik) kini terbuka kepada permohonan sembilan  skim-skim
berikut:

Dokumen Sistem Pengurusan Halal Malaysia (MHMS) 2020 pula mengandungi perincian bagi
dua pelaksanaan, iaitu:

PELANCARAN MANUAL PROSEDUR PENSIJILAN HALAL MALAYSIA (DOMESTIK) 2020 DAN SISTEM
PENGURUSAN HALAL MALAYSIA (MHMS) 2020

Produk makanan dan minuman Produk barang gunaan

Produk kosmetik Perkhidmatan logistik

Premis makanan Pengilangan kontrak/ OEM

Sistem Kawalan Halal Dalaman
(IHCS) bagi kegunaan industri kecil
dan mikro

Sistem Jaminan Halal (HAS) bagi
kegunaan industri besar dan sederhana.

Produk peranti perubatan

Dokumen Manual Prosedur Pensijilan
Halal Malaysia (Domestik) 2020

Dokumen Sistem Pengurusan Halal
Malaysia (MHMS) 2020

iNSTiTUSi MASjiD

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 135

MASJID NEGARA

PROGRAM SUMBANGAN MUSA’ADAH COVID-19 MASJID NEGARA

MAJLIS SUMBANGAN RAMADAN MASJID NEGARA BERSAMA PERTUBUHAN KEBAJIKAN
MOHD CHAN

Program Sumbangan Musa’adah COVID-19 Masjid Negara, Kuala Lumpur kepada golongan
yang terjejas semasa tempoh Perintah Kawalan Pergerakan (PKP) COVID-19 diadakan di
Sahn Masjid Negara pada 09 April 2020. Sumbangan telah disampaikan oleh YB Senator
Datuk Dr. Zulkifli Mohamad Al- Bakri,  Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama).
Turut hadir bersama adalah YBhg. Dato’ Hj. Wan Muhammad bin Dato’ Syaikh Abdul Aziz,
Setiausaha Politik Menteri di Jabatan Perdana Menteri, Ustaz Kamarul Saman bin Yaacub,
Ketua Penolong Pengarah Bahagian Dakwah JAKIM dan YBrs. Dr. Amru Alhaz bin Adnan,
Ketua Penolong Pengarah Masjid Negara.

Seramai enam orang penerima dipilih bagi mewakili 150 ketua keluarga di pusat bandar dan
kawasan persekitaran. Para penerima adalah terdiri daripada kalangan para pekerja yang
hilang sumber pendapatan.

Majlis Sumbangan Ramadan Masjid Negara diadakan pada 16 Mei 2020 di perkarangan
Masjid Negara, Kuala Lumpur dengan kerjasama Pertubuhan Kebajikan Mohd Chan.
Pertubuhan ini menyumbangkan 1000 bungkus bubur lambuk manakala 5000 pelitup muka
pula adalah sumbangan Pejabat Republik Kedutaan Rakyat China, Kuala Lumpur. Majlis ini
telah disempurnakan oleh YB Senator Datuk Dr. Zulkifli Mohamad Al- Bakri, Menteri di Jabatan
Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama). Turut hadir bersama dalam majlis ini ialah YBhg. Datuk
Mohd Chan bin Abdullah, Pengerusi Pertubuhan Kebajikan Mohd Chan, Tuan Haji Mohd. Ajib
bin Ismail, Pengarah Jabatan Agama Islam Wilayah Persekutuan (JAWI) dan Tuan Haji Ehsan
bin Mohd Hosni, Imam Besar Masjid Negara. Sumbangan yang disampaikan ini merupakan
hasrat Pertubuhan Kebajikan Mohd Chan yang perlu diagihkan kepada mereka yang benar-
benar memerlukan.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020136

MAJLIS MA’aL HIJRAH 1442H/ 2020M

Sambutan Ma’al Hirah 1442H/2020M di Masjid Negara, Kuala Lumpur diadakan pada 19
Ogos 2020 bermula jam 6.30 petang bertemakan “Ummah Rabbani Negara Harmoni”.
Kebawah Duli Yang Maha Mulia Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong, Al-Sultan
Abdullah Ri’ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah berkenan menghadiri majlis tersebut dengan
kehadiran 500 jemaah.

Turut hadir ialah KDYMM Raja Permaisuri Agong, Tunku Hajah Azizah Aminah Maimunah
Iskandariah, YAB Perdana Menteri, Tan Sri Muhyiddin bin Mohd Yassin serta beberapa Menteri
Kabinet dan dif jemputan. Baginda turut berkenan menyampaikan anugerah Tokoh Maal
Hijrah Kebangsaan kepada YBhg. Tan Sri Datuk Dr. Noor Hisham bin Abdullah, Ketua Pengarah
Kesihatan dan tokoh antarabangsa dianugerahkan kepada Fadhilatul Imam Al-Akhbar Prof.
Dr. Ahmad Muhammad Al-Tayyib, Sheikhul Azhar Al Sharif, Mesir yang diwakili oleh Kedutaan
Mesir di Malaysia. Bacaan doa akhir tahun dan awal tahun, tahlil, doa selamat, solat Maghrib
serta solat sunat hajat diimamkan oleh YBrs. Tuan Haji Ehsan bin Mohd Hosni, Imam Besar
Masjid Negara.

YB Menteri
bersama Imam

Besar Masjid
Negara serta

Pengerusi
Pertubuhan

Kebajikan Mohd
Chan

Antara wakil
penerima

sumbangan yang
hadir mengikut

SOP yang
ditetapkan

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 137

KDYMM SPB YDPA,
Al-Sultan Abdullah

Ri’ayatuddin Al-Mustafa
Billah Shah berkenan

hadir ke Masjid Negara,
Kuala Lumpur

KDYMM SPB YDPA,
Al-Sultan Abdullah

Ri’ayatuddin Al-Mustafa
Billah Shah berkenan

menyampaikan
anugerah Tokoh Ma’al

Hijrah Kebangsaan
dan Tokoh Ma’al

Hijrah Antarabangsa
1442H/2020M kepada

para penerima.

KDYMM SPB YDPA,
Al-Sultan Abdullah

Ri’ayatuddin Al-Mustafa
Billah Shah berkenan

untuk menerima
sumbangan buku yang

dikarang sendiri oleh YB
Senator Datuk Dr Zulkifli

Mohamad Al-Bakri.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020138

PROGRAM  IBADAH KORBAN MASJID NEGARA 2020 DALAM TEMPOH PKP

PROGRAM RAKAN MASJID HOSPITAL (RAMAH) DI HOSPITAL AMPANG

Ibadah Korban Masjid Negara 2020 dalam tempoh PKP diadakan pada 1 Ogos 2020.
Program ini telah bermula jam 8.00 pagi dan berakhir pada jam 1.00 petang. Program ini
hanya dihadiri oleh kakitangan Masjid Negara sendiri dan para sukarelawan yang telah
dilantik oleh pihak pengurusan Masjid Negara.

Kesemua petugas yang hadir telah diperiksa oleh pegawai yang bertugas bagi memastikan
mereka sentiasa mematuhi kesemua SOP yang telah digariskan seperti memakai pelitup
muka, mengambil suhu, mendaftar diri di kaunter dan lain-lain lagi. Hal ini bertujuan supaya
rantaian COVID-19 dapat diputuskan.

Program Rakan Masjid Hospital (RAMAH) telah berlangsung dengan jayanya pada 1
Oktober 2020 di Hospital Ampang, Selangor. Program ini merupakan program ziarah dan
penyampaian cenderamata yang dianjurkan oleh Masjid Negara, Jabatan Kemajuan Islam
Malaysia (JAKIM) dengan kerjasama Hospital Ampang, Selangor.

Program yang bermula pada jam 9.00 pagi ini telah dihadiri oleh YBrs. Tuan Haji Ehsan bin
Mohd Hosni, Imam Besar Masjid Negara bersama-sama beberapa pegawai dari Masjid
Negara. Sebanyak 150 beg cenderahati telah disampaikan kepada pesakit melalui wakil
daripada pihak hospital iaitu Encik Mohd Said bin Adnan, Timbalan Pengarah (Pengurusan)
serta YBrs. Dr. Rahimah binti Mohd Sahudi @ Sahud, Timbalan Pengarah (Perubatan) III,
Hospital Ampang. Turut hadir bersama YBrs. Dr. Raziman bin Abd Razak, Pengerusi Persatuan
Kebajikan Islam Hospital Ampang (PERKIHA).

Antara objektif program ini adalah untuk memperluas peranan dan sumbangan masjid
dalam menyantuni para pesakit yang sedang dirawat di hospital. Selain itu juga, ia bagi
menjalinkan kerjasama strategik di antara Masjid Negara dengan Hospital Ampang untuk
mengadakan program dan aktiviti keagamaan pada masa yang akan datang.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 139

Imam Besar Masjid
Negara, Tuan Haji

Ehsan bin Mohd Hosni
bergambar kenangan

bersama para pegawai
Hospital Ampang

Imam Besar Masjid
Negara, Tuan Haji

Ehsan bin Mohd
Hosni menyerahkan
sumbangan kepada
Encik Mohd Said bin

Adnan, Timbalan
Pengarah (Pengurusan)

Hospital Ampang

Wakil daripada pihak
Hospital Ampang

menyerahkan
sumbangan kepada
pesakit di wad yang

terpilih

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020140

MASJID PUTRA

Program Motivasi Smart Insani – Santuni Anak Yatim 7 Ogos 2020, Masjid Putra,
Putrajaya
Program ini bertujuan menyantuni sebahagian anak-anak yatim dengan pengisian motivasi
dan santapan rohani, selain mencambah minda dan intelektual para peserta yang terdiri
daripada Anak-Anak Yatim Rumah Bakti Al-Kausar. Menurut seorang peserta, program ini
banyak memberi input dan impak positif buat dirinya terutamanya slot Ice Breaking dan
Muhasabah Diri yang dikelolakan oleh Ustaz Selebriti terkenal iaitu Ustaz Muhammad Hanafiah
Abdul Malek. Majlis penutupan dan penyerahan sijil telah disempurnakan oleh Imam Besar
Masjid Putra YBrs. Tuan Haji Ikmal Zaidi bin Hashim kepada Haji Airol Faraqee bin Abu Bakar,
Pengurus Rumah Bakti Al-Kausar yang berlangsung di atas Kapal Cruise Putrajaya. Hadir
sama dalam majlis tersebut ialah Puan Rosnah Ismail, Penolong Pengarah Kanan Cawangan
Dakwah Bil Hal, dan Haji Abdul Karim Zakaria, Penolong Pengarah Kanan Unit Khidmat Sosial
Masjid Putra.

Penyampaian sumbangan cenderahati
kepada wakil Rumah Bakti Al-Kausar di atas
Cruise Tasik Putrajaya

Imam Besar Masjid Putra,
Putrajaya YBrs. Tuan Haji Ikmal

Zaidi Hashim menyampaikan
cenderahati kepada ustaz

selebriti terkenal Ustaz
Muhammad Hanafiah Abdul

Malek.

Sesi ice breaking dan Muhasabah Diri
kepada peserta kursus yang terdiri
daripada Anak-anak Yatim Rumah Bakti
Al-Kauthar.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 141

PROGRAM-PROGRAM SEMARAK MAHABBAH DAN DERMA DARAH MASJID PUTRA
6 Mac 2020, Masjid Putra, Putrajaya

PROGRAM SUMBANGAN MUSA’ADAH KEPADA PUSAT JAGAAN AL-FIKRAH
21 Mei 2020, Pusat Jagaan al-Fikrah, Taman Sikamat, Kajang, Selangor

Bertempat di Bilik Seminar Al Baiyyinah, Kompleks Islam Putrajaya telah berlangsung Kursus
Training of Trainers Sukarelawan Rakan Masjid Hospital. Kursus ini diadakan sebanyak dua siri
dan seramai 40 orang peserta telah mengikuti kursus ini yang terdiri daripada sukarelawan
pertubuhan bukan kerajaan iaitu Wanita PERKIM An-Nidaa, Pertubuhan Warga Emas
Putrajaya (PERWEP) dan Pertubuhan Mawaddah Malaysia (MAWADDAH). Kursus turut
menampilkan tiga orang penceramah yang tidak asing dan  merupakan individu yang aktif
dalam aktiviti turun padang bersama masyarakat antaranya Ustaz Tajul Urus Abdul Halim,
Ustazah Nazirah Abu Bakar dan Ustazah Ruzeeta Saad.

Menurut salah seorang peserta dan sukarelawan yang aktif, Datin Wira Hanifat binti Harun
berkata, program kursus kali ini banyak memberi pendedahan dan input-input baru yang
pastinya berguna buat para sukarelawan.

Masjid Putra, Putrajaya terus komited dalam usaha menjadikan institusi masjid sebagai sebuah
entiti yang menjadi wasilah penyatuan dan penggerak aktiviti kebajikan selaras fungsi dan
peranannya. Masjid Putra telah mengadakan program Sumbangan Mus’adah kepada
Pusat Jagaan al-Fikrah, Taman Sikamat, Kajang, Selangor pada 21 Mei 2020. Sebanyak 100
set sumbangan barangan keperluan seperti beras, susu, tepung gandum dan lampin pakai
buang telah diserahkan kepada penghuni pusat jagaan tersebut. Penyerahan sumbangan
telah disempurnakan oleh YBrs. Tuan Haji Ikmal Zaidi bin Hashim, Imam Besar Masjid Putra,
Putrajaya.

Antara peserta yang hadir terdiri dari Wanita PERKIM An-Nidaa,
Pertubuhan Warga Emas Putrajaya (PERWEP) dan Pertubuhan

Mawaddah Malaysia (MAWADDAH).

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020142

Penyampaian sumbangan oleh YBrs Tuan Haji Ikmal Zaidi bin Hashim
kepada wakil Pusat Jagaan al-Fikrah.

Antara tetamu yang hadir pada majlis tersebut

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 143

Program Bubur Asyura (Kawah Prihatin) Kerjasama Puspanita Kebangsaan
28 Ogos 2020, Masjid Putra, Putrajaya

Program Kawah Prihatin Merdeka telah diadakan di Masjid Putra, Putrajaya anjuran Puspanita
Kebangsaan dengan kerjasama KKMM, MAIWP, Masjid Putra dan Bank Islam.  Program ini telah
disempurnakan oleh YBhg. Tan Sri Mohd Zuki bin Ali, Ketua Setiausaha Negara merangkap
Penasihat Puspanita Kebangsaan bersama YBhg. Puan Sri Norizam binti Che Mohd Nor, Yang
Dipertua Puspanita. Turut hadir YBhg. Tan Sri Mohd Khairul Adib bin Abd Rahman, Ketua
Pengarah Perkhidmatan Awam (KPPA) dan YBhg. Puan Sri Maisarah binti Mokhtar, Pengerusi
Puspanita JPM dan ahli-ahli Puspanita serta para sukarelawan. Antara pengisian program
ini adalah gotong-royong memasak bubur asyura yang diketuai Chef Zam, tazkirah dhuha,
kibar Jalur Gemilang dan penyampaian sumbangan nutrisi ‘Pek Prihatin’ serta bubur asyura
kepada golongan asnaf dan golongan yang kurang bernasib baik.

YBhg. Tan Sri Mohd Zuki bin Ali, Ketua Setiausaha Negara dan YBhg. Tan
Sri Mohd Khairul Adib bin Abd Rahman, Ketua Pengarah Perkhidmatan

Awam (KPPA) turut serta memasak bubur asyura.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020144

MASJID TUANKU MIZAN ZAINAL ABIDIN

PENYERAHAN PENINGKATAN PROJEK SISTEM e-IMARAH 2.0 KEPADA MASJID TUANKU
MIZAN ZAINAL ABIDIN

Pada 12 November 2020 (Jumaat)
bertempat di Surau Al-Muqarrabin,
Kampung Mambau Seremban Negeri
Sembilan kerjasama daripada rakan
strategik Kelab Sukan dan Kebajikan
Jabatan Mufti Kerajaan Negeri, Negeri
Sembilan, dan pada 20 November 2020
jam 10.00 pagi bertempat di Masjid Tuanku
Mizan Zainal Abidin Putrajaya, MTMZA
dengan kerjasama Charity Rights telah
melaksanakan program Bantuan Prihatin
MTMZA (Musa’adah Covid). Seramai
45 orang yang terdiri daripada mangsa
banjir, Kampung Mambau dan asnaf
sekitar Putrajaya yang menerima manfaat
daripada program yang dilaksanakan ini.

20 Julai 2020 (Isnin): Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin telah mengorak langkah dalam
meningkatkan kualiti penyampaian perkhidmatan kepada masyarakat melalui Projek
Peningkatan Sistem e-Imarah 2.0. Sistem e-Imarah ini berfungsi bagi memberikan kemudahan
kepada agensi / NGO yang ingin menggunakan fasiliti yang disediakan di Masjid Tuanku
Mizan Zainal Abidin, Putrajaya
Antara fasiliti dan kemudahan yang
disediakan termasuklah kemudahan
untuk menempah ruang untuk kursus dan
pernikahan. Penyerahan sistem ini telah
disampaikan oleh YBhg Timbalan Ketua
Pengarah (Pengurusan) Jabatan Kemajuan
Islam Malaysia (JAKIM), Tuan Hj Ahmad
Fuad bin Apandi. Antara tetamu yang hadir
ialah Tuan Hj Nor Azamir Bin Hj Alias, Imam
Besar Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin,
Pegawai Kanan Sistem Maklumat JAKIM
dan para pegawai dari Masjid Tuanku
Mizan Zainal Abidin.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 145

FORUM PERDANA IBADAH QURBAN @ MASJID TUANKU MIZAN ZAINAL ABIDIN,
PUTRAJAYA
11 Julai 2020 (Sabtu): Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin, Putrajaya dengan kerjasama Yayasan
Budi Ihsan telah menganjurkan Forum Perdana Ibadah Qurban yang bertajuk “Korban atau
Terkorban”. Forum Perdana Ibadah Qurban ini merupakan program kerjasama diantara
Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin dan Yayasan Budi Ihsan. Forum ini telah berlangsung di
Dewan Solat Utama Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin, Putrajaya pada jam 9.45 pagi. Forum
Perdana Ibadah ini telah menampilkan Imam Besar Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin: Tuan
Hj. Nor Azamir Bin Hj. Alias, Ustaz Elyas bin Ismail dan Ustaz Jafri bin Abu Bakar sebagai ahli
panel. Forum ini turut dikendalikan oleh En. Syamsul Amri bin Ismail (Syamsul Debat) sebagai
moderator forum. Antara intipati yang telah dibincangkan sepanjang forum termasuklah
sejarah ibadah qurban, kelebihan ibadah qurban kepada diri, masyarakat dan juga negara.
Selain itu turut dibincangkan bagaimana ibadah qurban dapat merapatkan jurang sosio-
ekonomi diantara golongan kaya dan juga miskin. Kira-kira seramai 150 orang jemaah telah
hadir dalam Forum Perdana Ibadah Qurban ini.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020146

PROGRAM MUSA’ADAH AMBANG SYAWAL BERSAMA ORANG KELAINAN UPAYA (OKU)
PUTRAJAYA @ MASJID TUANKU MIZAN ZAINAL ABIDIN, PUTRAJAYA
19 Mei 2020 (Selasa): Tidak mahu ketinggalan dalam meraih fadilat bersedekah pada bulan
Ramadan. Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin telah mengambil inisiatif dengan mengadakan
Program Musa’adah Ambang Syawal bersama Orang Kelainan Upaya (OKU) Putrajaya.
Program Musa’adah Ambang Syawal Bersama Orang Kelainan Upaya (OKU) Putrajaya
merupakan program kerjasama di antara Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin dan Persatuan
Orang Kelainan Upaya Putrajaya (PROcJAYA). Majlis penyerahan bantuan ini telah
berlangsung di ruang Lobi Dewan Sheikh Daud Al-Fathoni, Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin
kira-kira jam 9.45 pagi.

Seramai 60 orang penerima bantuan yang terdiri daripada golongan Orang Kelainan Upaya
(OKU) telah diraikan dalam majlis ini. Walaubagaimanapun, setiap sesi penyerahan bantuan
hanya terhad kepada 15 orang penerima sahaja berikutan pematuhan Perintah Kawalan
Pergerakan Bersyarat (PKPB). Penyerahan bantuan ini telah disempurnakan oleh Tuan Hj. Nor
Azamir Bin Hj Alias, Imam Besar Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin.

Objektif penganjuran program ini termasuklah membantu golongan Orang Kelainan Upaya
(OKU) yang berada di sekitar Putrajaya disamping meneruskan tradisi menyantuni golongan
OKU sempena bulan Ramadan yang dijalankan pada setiap tahun. Antara yang turut hadir
bagi memberikan sokongan kepada penganjuran Program Musa’adah Ambang Syawal
Bersama Orang Kelainan Upaya (OKU) Putrajaya termasuklah Ustaz Mohd Radhi bin Abdul
Ghani, Ketua Seksyen Dakwah Sosial dan Ustaz Mohd Zikri bin Zainal, Ketua Seksyen Tarbiah
dan Ibadah.

LAPORAN TAHUNAN JAKIM 2020 147

LAPORAN TAHUNAN JAKIM2020148

CERAMAH PERDANA SEMPENA HARI WILAYAH PERSEKUTUAN BERSAMA AL-FADHIL DR.
ABDUL SOMAD @ MASJID TUANKU MIZAN ZAINAL ABIDIN, PUTRAJAYA
2 Februari 2020 (Isnin) - Ceramah Perdana sempena Sambutan Hari Wilayah Persekutuan
telah disampaikan oleh Dr Abdul Somad bertempat di Dewan Solat Utama, Masjid Tuanku
Mizan Zainal Abidin, Putrajaya. Ceramah yang bertemakan Blueprint Masyarakat Sejahtera
Putrajaya telah dikupas dari sisi sejarah awal kebangkitan Islam di Mekah dan Madinah
berteraskan keutuhan perpaduan di antara golongan Muhajirin dan Ansar. Kira - kira 5000
orang jemaah membanjiri Dewan Solat Utama bagi mengikuti Ceramah Perdana yang
disampaikan oleh Dr. Abdul Somad. Antara tetamu kehormat yang hadir bagi menjayakan
Ceramah Perdana ini termasuklah YB Menteri Wilayah Persekutuan, YB Khalid Samad dan
Presiden Putrajaya, YBhg Datuk Dr Aminuddin bin Hassim.

Blok A dan B, Kompleks Islam Putrajaya,
No. 23, Jalan Tunku Abdul Rahman,

Presint 3, 62100 Putrajaya.

Tel: 03-8870 7000
Faks: 03-8870 7003
www.islam.gov.my

Blok A dan B, Kompleks Islam Putrajaya,
No. 23, Jalan Tunku Abdul Rahman,

Presint 3, 62100 Putrajaya.

Tel: 03-8870 7000
Faks: 03-8870 7003
www.islam.gov.my