LAPORAN TAHUNAN 2021 i

LAPORAN TAHUNAN 2021 1

KANDUNGAN
PERUTUSAN MENTERI

TINTA
KETUA PENGARAH JAKIM

INFO KORPORAT

CARTA ORGANISASI JAKIM

PENGURUSAN TERTINGGI JAKIM

PENGARAH-PENGARAH BAHAGIAN

LAPORAN MENGIKUT KLUSTER

 KEPIMPINAN DAN TADBIR URUS

 DAKWAH DAN MEDIA

 PENDIDIKAN DAN PEMBANGUNAN INSAN

 PERUNDANGAN DAN KEHAKIMAN SYARIAH

 SOSIO EKONOMI UMMAH

 INSTITUSI MASJID

2021
3

Muka Surat

4

5

8

9

10

13

51

85

97

139

179

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA2 JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA2

PERUTUSAN
MENTERI

LAPORAN TAHUNAN 2021 3

Perutusan
YB MENTERI
di Jabatan Perdana Menteri

Alhamdulillah, marilah kita bersama-sama memanjatkan kesyukuran ke hadrat
Illahi kerana dengan limpah kurnia-Nya Jabatan Kemajuan Islam Malaysia
(JAKIM) telah berjaya melaksanakan pelbagai program serta tugasan dan
tanggungjawab dengan cemerlang pada tahun 2021 meskipun negara
berdepan dengan pandemik Covid-19.

Tanggungjawab JAKIM dalam menguruskan hal ehwal Islam dalam negara
berteraskan Konsep Keluarga Sejahtera menurut perspektif Islam. Satu Panduan
Umum Pelaksanaan Keluarga Malaysia Keluarga Sejahtera Berteraskan
Maqasid Syariah telah dilancarkan yang mengambil inspirasi Piagam Madinah
Sebagai Panduan, Cabaran Merealisasikan Keluarga Malaysia Keluarga
Sejahtera, Parameter dan Prinsip Fiqh Ta’ayush Keluarga Malaysia Keluarga
Sejahtera.

Buku Laporan Tahunan JAKIM ini diterbitkan sebagai menilai penanda
aras kepada setiap program dan aktiviti yang telah berjaya dijalankan
sepanjang tahun 2021. Ianya juga merupakan panduan bagi warga JAKIM
untuk menambah nilai impak serta implikasi atas setiap program yang akan
dirancang untuk tahun-tahun berikutnya.

Akhir kalam, semoga dengan terbitan Buku Laporan Tahunan ini akan
memberikan lapangan idea untuk warga JAKIM dalam membuat perancangan
dan pelaksanaan tugas sebagai penjawat awam dalam bidang hal ehwal
Islam untuk menyebarkan dakwah secara syumul kepada semua lapisan
masyarakat Malaysia. Wabillahi taufik Wal Hidayah Wassalamualaikum
Warahmatullahi Wabarakatuh.

YB Senator Datuk Haji Idris bin Haji Ahmad
Menteri di Jabatan Perdana Menteri
Hal Ehwal Agama

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA4

TINTA
KETUA PENGARAH

JABATAN KEMAJUAN ISLAM
MALAYSIA

Assalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh…

Alhamdulillah, segala puji bagi Allah, pencipta sekalian alam, dan
dengan rahmat kasih sayang-Nya kita masih lagi teguh dan utuh dalam
mempertahankan kedaulatan agama melalui pengurusan hal ehwal agama
Islam di Malaysia.

Sekalung tahniah dan syabas buat sidang redaksi dari Bahagian Penerbitan
dan semua pihak yang terlibat dalam menjayakan penerbitan Buku Laporan
Tahunan JAKIM bagi tahun 2021. Laporan tahunan merupakan satu dokumen
penting dalam kita menilai, mengkaji dan merangka perancangan program
seiring dengan fungsi bahagian di JAKIM.

Harapan saya, semoga dengan terbitan buku ini dapat memberikan impak
yang positif dalam pembentukan khaira ummah seterusnya memupuk sifat
kebersamaan selari dengan slogan “Keluarga Jakim Sejiwa”. Sentiasalah
berfikir secara kreatif, seterusnya memaksimakan idea dalam menaikkan nama
jabatan di peringkat kebangsaan mahupun antarabangsa. Saya berdoa, agar
semua warga JAKIM sentiasa berada di dalam rahmat dan kasih sayang-Nya.
Insya-Allah.

“Keluarga Jakim Sejiwa”

DATUK HAJAH HAKIMAH BINTI MOHD YUSOFF

LAPORAN TAHUNAN 2021 5

VISI

OBJEKTIF

NILAI BERSAMA

SLOGAN

MISI

Peneraju Kecemerlangan Pengurusan Hal Ehwal Islam
di Malaysia Menjelang 2021

Memastikan ajaran Islam tersebar luas kepada
masyarakat

Membentuk kepimpinan yang berwibawa dan
melahirkan tenaga pengurusan yang terlatih,
berketerampilan, dedikasi dan berhikmah

Menghasilkan sistem pengurusan yang berteraskan
nilai dan etika Islam

JATI DIRI
Mempunyai jati diri yang berjiwa merdeka dalam berkhidmat untuk agama,
bangsa dan negara berdasarkan akidah Ahli Sunnah Wal Jamaah.

AMANAH
Menjalankan tugas dengan penuh iltizam, dedikasi dan rasa
tanggungjawab selaras dengan aku janji yang telah diikrarkan.

KERJASAMA
Menggembleng tenaga, pengetahuan dan pengalaman melalui semangat
kerja berpasukan yang tinggi untuk mencapai visi dan misi organisasi.

IMAN, IKHLAS, INTEGRITI
Berkhidmat dengan penuh keimanan, keikhlasan dan berintegriti melalui
etika kerja yang sistematik, efisien dan konsisten demi menghasilkan impak
yang cemerlang berdasarkan akidah Ahli Sunnah Wal Jamaah.

MARDHATILLAH
Bekerja berlandaskan prinsip-prinsip syariah ke arah memartabatkan ummah
demi mencapai keredhaan Allah SWT.

“Berwibawa dan Berhikmah”

Memacu Transformasi Pengurusan Hal Ehwal Islam
Untuk Meningkatkan Kemaslahatan Negara Melalui
Pemerkasaan Agensi Islam Secara Inovatif dan
Strategik

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA6

FUNGSI JAKIM
Sebagai sebuah agensi utama pengurusan hal ehwal Islam di peringkat
persekutuan serta urus setia kepada Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama
Islam Malaysia (MKI), maka JAKIM melaksanakan tiga fungsi utama berikut :

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia, Jabatan Perdana Menteri akan berperanan
sebagai agensi pusat dalam perancangan pengurusan hal ehwal Islam dan
pembangunan ummah dengan fungsi-fungsi seperti berikut:

Penggubalan dan
Penyeragaman

Undang-Undang
Syarak

Penyelarasan dan
Pembangunan

Pendidikan
Islam

Penyelarasan
Pentadbiran

Islam

FUNGSI 1 FUNGSI 2 FUNGSI 3

1

5

2

6

3

7

4

8

Membantu
menggubal

dan menyeragam
undang-undang

dan peraturan yang
diperlukan serta

menilai dan
menyelaras

pelaksanaan
undang-undang dan

pentadbiran yang
sedia ada dari

masa ke semasa
dalam usaha untuk

menyelesaikan
masalah-masalah

umat Islam;

Melaksanakan
program-program

pembangunan
ummah dan

penghayatan
Islam dalam
pengurusan

negara;

Melaksanakan
usaha-usaha

pembangunan
ummah melalui

kerjasama
di peringkat

serantau dan
antarabangsa

Bertindak sebagai
pengumpul,

penyebar dan
pusat rujukan

maklumat
mengenai

hal ehwal Islam;
dan

Merangka dasar
bagi pembangunan

hal ehwal Islam di
negara ini dan

menjaga kesucian
akidah dan ajaran

Islam;

Membuat penilaian
program-program
pembangunan hal

ehwal
Islam yang

dilaksanakan di
negara ini;

Bertanggungjawab
seperti perancang
yang menentukan

pembangunan dan
kemajuan hal
ehwal Islam di

negara ini;

Menyelaras
mekanisma

penguatkuasaan
undang-undang
serta peraturan-

peraturan
pentadbiran

hal ehwal Islam di
seluruh
negara;

LAPORAN TAHUNAN 2021 7

PIAGAM PELANGGAN
Jabatan ini berjanji akan melaksanakan tanggungjawab dan memainkan peranan
sebagai ”agensi pusat” yang unggul dengan memberikan perkhidmatan yang
berkualiti dalam pengurusan hal ehwal Islam. Ia dilaksanakan melalui usaha
penyelarasan dan peningkatan mutu perkhidmatan dalam bidang dakwah dan
pembangunan insan, penyelidikan dan pembangunan, perundangan Islam, akidah
dan aliran pemikiran, pengurusan halal, pengurusan siasah syariah, kewangan
dan ekonomi serta tarbiyyah dan tadribiyyah Islamiah dengan menyediakan
perkhidmatan seperti yang berikut:

Menyediakan draf undang-undang syariah dalam tempoh tidak melebihi
12 bulan selepas semua dasar diputuskan.

Menyediakan hasil penyelidikan dalam bidang akidah, syariah, falak,
muamalat, al-Quran dan al-Hadis dalam tempoh sekurang-kurangnya
enam (6) bulan hingga selewat-lewatnya 12 bulan selepas arahan
diterima bagi mendapatkan pandangan hukum dan menyelesaikan
masalah masyarakat.

Memberi maklumbalas terhadap jemputan penceramah,
pembentangan kertas kerja, forum, khidmat pakar perundingan dalam
tempoh tujuh (7) hari bekerja selepas permohonan diterima.

Menerbitkan rancangan Forum Perdana Ehwal Islam seminggu sekali di
saluran Radio Televisyen Malaysia (RTM).

Mengeluarkan Sijil Pengesahan Halal bagi permohonan yang memenuhi
syarat dalam tempoh 30 hari bekerja selepas permohonan diterima.

Memberi maklumbalas kepada pengguna Sistem Pengurusan
Perkahwinan Islam Malaysia (SPPIM) dengan cepat dan tepat dalam
tempoh satu (1) hari bekerja bagi akuan penerimaan dan tiga (3) hari
bekerja bagi pertanyaan dan aduan.

Memastikan semua aduan yang bermaklumat lengkap diurustadbir
mengikut prosedur operasi standard dan maklumbalas dikeluarkan
dalam tempoh 14 hari bekerja.

Memastikan urusan di kaunter perkhidmatan pelanggan utama
memenuhi kehendak pelanggan dalam tempoh lima (5) minit.

Memastikan perkhidmatan Portal JAKIM beroperasi pada kadar 99.5
peratus setahun.

2

1

3

4

5

6

7

8

9

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA8

CARTA ORGANISASI
C

AR
TA

 O
R

G
A

N
IS

A
SI

JA
B

AT
A

N
 K

EM
AJ

U
A

N
 IS

LA
M

 M
A

LA
YS

IA
 (J

AK
IM

)

TI
MB

AL
AN

 K
ET

UA
 P

EN
GA

RA
H

(D
AS

AR
)

HA
KI

MA
H

BI
NT

I M
OH

D
YU

SO
FF

TI
MB

AL
AN

 K
ET

UA
 P

EN
GA

RA
H

(P
EN

GU
RU

SA
N)

AH
MA

D
FU

AD
 B

IN
 A

PA
ND

I

KE
W

AN
GA

N
PE

NG
AR

AH

NI
K

MO
HD

 R
ID

ZU
AN

 B
IN

 N
IK

 Y
AA

CO
B

KH
ID

MA
T P

EN
GU

RU
SA

N
PE

NG
AR

AH
MO

HD
 Z

UR
I B

IN
 Z

AI
NO

L

KE
LU

AR
GA

, S
OS

IA
L D

AN
 K

OM
UN

IT
I

PE
NG

AR
AH

MO
HD

 N
OR

IZ
AN

 B
IN

 A
BD

 G
HA

NI

PE
NY

IA
RA

N
PE

NG
AR

AH
NO

RD
IN

 B
IN

 H
AJ

I S
UL

AI
MA

N

PE
NE

RB
IT

AN
PE

NG
AR

AH
DR

. L
OK

MA
N

BI
N

AB
. R

AH
MA

N

PE
NG

UR
US

AN
 H

AL
AL

PE
NG

AR
AH

BU
KH

AR
I B

IN
 M

D
AK

HI
R

DA
RU

L Q
UR

AN
PE

NG
AR

AH
MO

HA
MA

D
KO

RI
 B

IN
 JU

SO
H

DA
SA

R
KE

MA
JU

AN
 IS

LA
M

PE
NG

AR
AH

DR
. M

UH
AM

MA
D

YA
MI

N
BI

N
IS

MA
IL

IN
ST

IT
UT

 P
EN

GA
JIA

N
IS

LA
M

&
DA

KW
AH

 S
AB

AH
 (I

PD
AS

)
PE

NG
AR

AH
MO

HA
MA

D
ZA

MR
I B

IN
 M

OH
AM

ED
 S

HA
PI

K

MA
JL

IS
 H

AL
AL

 M
AL

AY
SI

A
PE

NG
AR

AH
MA

RZ
UK

I B
IN

 H
AS

SA
N

JA
KI

M
SA

RA
W

AK
PE

NG
AR

AH
HA

MD
AN

 B
IN

 JA
R’

EE

UN
IT

 K
OM

UN
IK

AS
I K

OR
PO

RA
T

KE
TU

A
UN

IT
ZA

KA
RI

A
BI

N
OT

HM
AN

UN
IT

 IN
TE

GR
IT

I
KE

TU
A

UN
IT

YU
SH

EL
IZ

A
BI

NT
I M

OH
D

YU
NU

S

PE
NG

UR
US

AN
 M

AK
LU

MA
T

PE
NG

AR
AH

AB
D.

 R
AH

MA
N

BI
N

MO
HI

D

JA
KI

M
SA

BA
H

PE
NG

AR
AH

NO
RJ

EL
I B

IN
 H

AJ
I D

AI
S

KE
UR

US
ET

IA
AN

 &
 H

UB
UN

GA
N

LU
AR

PE
NG

AR
AH

ZA
HR

OL
LA

IL
BI

N
ZA

IN
AL

PE
NG

UR
US

AN
 S

UM
BE

R
MA

NU
SI

A
PE

NG
AR

AH

HU
SA

IR
Y

BI
N

SA
PI

EI

IN
ST

IT
UT

 LA
TI

HA
N

IS
LA

M
MA

LA
YS

IA
PE

NG
AR

AH
AM

IN
UD

IN
 B

IN
 M

OH
AM

AD

MA
QA

SI
D

SY
AR

IA
H

PE
NG

AR
AH

AZ
MA

N
BI

N
MA

T
HA

SS
AN

KE
TU

A
PE

NG
AR

AH
-K

OS
ON

G-

DA
KW

AH
PE

NG
AR

AH
RU

SL
AN

 B
IN

 S
AI

D

TI
MB

AL
AN

 K
ET

UA
 P

EN
GA

RA
H

(O
PE

RA
SI

)
DA

TO
’ D

R.
 S

IR
AJ

UD
DI

N
BI

N
SU

HA
IM

EE

IN
ST

IT
UT

 K
EM

AH
IR

AN
 IS

LA
M

MA
LA

YS
IA

 S
AR

AW
AK

 (I
KM

AS
)

PE
NG

AR
AH

KA
MA

LD
IN

 B
IN

 M
OH

D
DA

MI
N

BA
HA

GI
AN

 U
ND

AN
G-

UN
DA

NG
PE

NA
SI

HA
T U

ND
AN

G-
UN

DA
NG

ZA
W

AW
I B

IN
 G

HA
ZA

LI

PE
NY

EL
ID

IK
AN

PE
NG

AR
AH

NO
R

SA
FI

NA
 B

IN
TI

 Z
AI

NA
L

PE
ND

ID
IK

AN
PE

NG
AR

AH

PE
NY

EL
AR

AS
AN

 P
EN

GU
AT

KU
AS

AA
N

&
PE

ND
AK

W
AA

N
SY

AR
IA

H
PE

NG
AR

AH
AH

MA
D

HU
SA

IN
I B

IN
 M

US
TA

FA

LAPORAN TAHUNAN 2021 9

PENGURUSAN
TERTINGGI 2021

HAKIMAH BINTI
MOHD YUSOFF
Timbalan Ketua

Pengarah (Dasar)

DATO’ DR.
SIRAJUDDIN BIN

SUHAIMEE
Timbalan Ketua

Pengarah (Operasi)

KOSONG
Ketua Pengarah

AHMAD PUAD
BIN APANDI

Timbalan Ketua
Pengarah

(Pengurusan)

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA10

PENGARAH-PENGARAH
BAHAGIAN

NOR SAFINA BINTI ZAINAL
PENYELIDIKAN

PENGARAH KANAN

AMINUDIN BIN MOHAMAD
INSTITUT LATIHAN ISLAM

MALAYSIA
PENGARAH KANAN

MOHAMAD KORI BIN JUSOH
DARUL QURAN

PENGARAH

DR. MUHAMMAD YAMIN
BIN ISMAIL

DASAR KEMAJUAN ISLAM
PENGARAH KANAN

ZAWAWI BIN GHAZALI
BAHAGIAN UNDANG-UNDANG
PENASIHAT UNDANG-UNDANG

MARZUKI BIN HASSAN
MAJLIS HALAL MALAYSIA

PENGARAH

RUSLAN BIN SAID
DAKWAH

PENGARAH KANAN

MOHD ANSARULLAH BIN
MOHD HASHIM

PENDIDIKAN
PENGARAH

MOHD NORIZAN BIN
ABD GHANI

KELUARGA, SOSIAL DAN
KOMUNITI

PENGARAH

LAPORAN TAHUNAN 2021 11

PENGARAH-PENGARAH
BAHAGIAN

NORDIN BIN HAJI SULAIMAN
PENYIARAN
PENGARAH

AHMAD HUSAINI BIN MUSTAFA
PENYELARASAN PENGUATKUASAAN

& PENDAKWAAN SYARIAH
PENGARAH

MOHAMAD ZAMRI BIN MOHAMED
SHAPIK

INSTITUT PENGAJIAN ISLAM
& DAKWAH SABAH (IPDAS)

PENGARAH

ABD. RAHMAN BIN MOHID
PENGURUSAN MAKLUMAT

PENGARAH

DR. LOKMAN BIN AB. RAHMAN
PENERBITAN
PENGARAH

KAMALDIN BIN MOHD DAMIN
INSTITUT KEMAHIRAN ISLAM

MALAYSIA SARAWAK (IKMAS)
PENGARAH

BUKHARI BIN MD AKHIR
PENGURUSAN HALAL

PENGARAH

ZAHROLLAIL BIN ZAINAL
KEURUSETIAAN &
HUBUNGAN LUAR

PENGARAH

AZMAN BIN MAT HASSAN
MAQASID SYARIAH

PENGARAH

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA12

PENGARAH-PENGARAH
BAHAGIAN

NIK MOHD RIDZUAN BIN
NIK YAACOB
KEWANGAN
PENGARAH

NORJELI BIN HAJI DAIS
JAKIM SABAH
PENGARAH

HUSAIRY BIN SAPIEI
PENGURUSAN SUMBER MANUSIA

PENGARAH

HAMDAN BIN JAR’EE
JAKIM SARAWAK

PENGARAH

MOHD ZURI BIN ZAINOL
KHIDMAT PENGURUSAN

PENGARAH

KEPIM
PIN

AN DAN

TA
DBIR

 U
RUS

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA14

BAHAGIAN
KHIDMAT PENGURUSAN
Bahagian Khidmat Pengurusan (BKP) merupakan bahagian yang bertanggungjawab untuk
menyediakan perkhidmatan sokongan dan khidmat nasihat dalam sistem pengurusan pentadbiran
JAKIM untuk memastikan aktiviti di Ibu Pejabat JAKIM dapat dilaksanakan secara berterusan. BKP
terdiri daripada dua (2) cawangan utama iaitu Cawangan Pentadbiran dan Fasiliti dan Cawangan
Pengurusan Fail dan Stor.

Cawangan Pentadbiran dan Fasiliti merupakan cawangan yang mengendalikan urusan melibatkan
pentadbiran am, keselamatan jabatan, pengurusan kenderaan dan pengurusan fasiliti. Cawangan
ini terdiri daripada dua seksyen iaitu Seksyen Pentadbiran dan Seksyen Fasiliti.

Cawangan Pengurusan Fail dan Stor merupakan cawangan yang mengendalikan urusan melibatkan
pengurusan aset dan stor JAKIM serta Pengurusan Dokumen Rasmi Kerajaan, Dokumen Rahsia Rasmi
Kerajaan dan pengendalian DDMS. Cawangan ini terdiri daripada dua Seksyen Utama iaitu dan
Seksyen Pengurusan Fail dan Keurusetiaan.

Secara ringkas ringkasan peranan setiap cawangan seperti berikut:

Aktiviti dan pencapaian unit ini bagi sepanjang tahun 2021 adalah seperti Jadual 1:

Sambungan ke M/S 15...

CAWANGAN SEKSYEN PERANAN
Cawangan
Pentadbiran dan
Fasiliti

i) Seksyen
Pentadbiran

Unit Pentadbiran Am
Bertanggungjawab dalam urusan pentadbiran
Jabatan dan Bahagian.
Unit Kenderaan
Bertanggungjawab dalam urusan kenderaan
jabatan, Kereta Rasmi Jawatan, kenderaan sewaan
SPANCO dan pihak swasta.
Unit Keselamatan
Bertanggungjawab merancang, mereka bentuk,
mengurus, menyelarasan dan melaksanakan Sistem
Keselamatan Perlindungan di JAKIM

ii) Seksyen Fasiliti Bertanggungjawab dalam mengurus dan mengawal
selia penyelenggaraan bangunan dan kemudahan
fasiliti Jabatan.

Cawangan
Pengurusan Fail dan
Stor

i) Seksyen
Pengurusan Aset
dan Stor

Bertanggungjawab untuk merancang, memantau,
membuat pengawasan serta menyelia pengurusan
aset di JAKIM Ibu Pejabat dan juga Pusat
Tanggungjawab (PTJ) JAKIM

ii) Seksyen
Pengurusan Fail
dan Keurusetiaan

Bertanggungjawab untuk merancang, memantau,
membuat pengawasan serta menyelia pengurusan
Dokumen Rasmi dan Dokumen Rahsia Rasmi
Kerajaan

BIL. AKTIVITI PENCAPAIAN
1. Ekosistem Kondusif Sektor

Awam Jabatan
i) 2 kali Mesyuarat Jawatankuasa Induk ESKA JAKIM
ii) 1 kali Mesyuarat Jawatankuasa Pelaksana EKSA
iii) 4 siri pertandingan/program pengiktirafan jabatan telah

diadakan
iv) Pengauditan luar oleh Jabatan Pendaftaran Negara telah

diadakan pada 5 dan 6 April 2021. Hasil auditan EKSA JAKIM
memperolehi markah cemerlang iaitu 90%.

LAPORAN TAHUNAN 2021 15

Sambungan ke M/S 16...

BIL. AKTIVITI PENCAPAIAN
v) 1 siri penguditan dalaman14 Zon telah melaksanakan EKSA

dengan Cemerlang, 5 Zon ditahap baik
vi) 2 sesi latihan dilaksanakan

2. ISO MS 9001: 2015 (Sistem
Pengurusan Kualiti)

i) Kursus penyediaan dokumen ISO MS 9001: 2015 telah
diadakan pada 8 dan 9 April 2021 dengan penyertaan
seramai 20 pegawai.

ii) Sesi semakan dokumen ISO MS 9001: 2015 telah diadakan
pada 30 November dan 1 Disember 2021 secara dalam
talian.

3. Perpindahan Bahagian Pengurusan perpindahan Perpustakaan Sheikh Idris Al-Marbawi
daripada JAWI Kuala Lumpur ke Perpustakaan JAKIM di KIP.

4. IHadir JAKIM i) Taklimat pengenalan IHadir kepada Pusat Tanggungjawab
(PTJ)

5. Menguruskan kenderaan
sewa untuk misi bantuan
pasca banjir

Sewaan kenderaan untuk Bantuan Pasca Banjir 24 Disember
2021. Bantuan ke negeri Pahang dan daerah sekitar Selangor.
Menyediakan kenderaan Pick-up truck 4x4 sebanyak 6 buah,
SUV sebuah, MPV dua 2 dan bas sebuah.

6. Lawatan Rasmi Jabatan
Pendaftaran Negara (JPN)
Berkenaan Pelaksanaan
Digital Document
Management System
(DDMS) pada 27 April 2021.

Seramai 15 orang pegawai daripada Jabatan Pendaftaran
Negara (JPN) telah hadir ke Bahagian Khidmat Pengurusan
(BKP) pada 27 April 2021 (Selasa), jam 10.00 pagi.
Antara aktiviti yang dilaksanakan adalah seperti berikut:
i. Taklimat ringkas berkenaan tatacara penggunaan DDMS;
ii. Lawatan ke Kaunter Surat dan Bilik Fail BKP; dan Sesi

penyampaian cenderamata.
7. Lawatan Pemantauan

ke Atas Penyimpanan
Dokumen dan Fail-fail
Rasmi di Pejabat YB
Menteri dan Timbalan
Menteri di Jabatan
Perdana Menteri yang
Berada di Kompleks Islam
Putrajaya pada 26 Ogos
2021.

Pihak Jabatan Perdana Menteri (JPM) telah melaksanakan
lawatan pemantauan ke atas penyimpanan dokumen dan fail-
fail rasmi di Pejabat YB Menteri dan Timbalan Menteri pada 26
Ogos 2021 (Khamis), jam 2.30 petang.

Sesi lawatan ini telah dihadiri oleh Encik Mazlan bin Md Noor,
Ketua Seksyen Keselamatan, JPM dan Encik Mohd Farizal bin
Bidin, Ketua Seksyen Pengurusan Rekod, JPM.

8. Majlis Perhimpunan
Agensi di Bawah Menteri di
Jabatan Perdana Menteri
(Hal Ehwal Agama) pada
29 September 2021 Secara
Dalam Talian.

Majlis Perhimpunan Agensi di Bawah Menteri di Jabatan Perdana
Menteri (Hal Ehwal Agama) telah diadakan pada 29 September
2021 (Rabu), jam 2.00 petang secara dalam talian.

9. Majlis Perhimpunan
Bulanan JAKIM Oktober
2021 pada 29 Oktober
2021.

Majlis Perhimpunan Bulanan JAKIM Oktober 2021 yang telah
diadakan pada 29 Oktober 2021 (Jumaat), jam 8.15 pagi
bertempat di Auditorium JAKIM, Kompleks Islam Putrajaya.
Perhimpunan pada kali ini memiliki nilainya tersendiri kerana ia
merupakan Perhimpunan Bulanan terakhir yang dihadiri oleh
YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh sebagai Ketua Pengarah
JAKIM. Majlis turut diisi dengan penyampaian Taklimat Khas
Berkaitan Pelaksanaan Sumbangan Wakaf Tunai oleh Yayasan
Waqaf Malaysia (YWM)

10. Majlis Persaraan dan
Ketikan Terakhir YBhg.
Datuk Abdul Aziz bin Jusoh
pada 8 November 2021.

Majlis Persaraan dan Ketikan Terakhir YBhg. Datuk Abdul Aziz bin
Jusoh, Mantan Ketua Pengarah JAKIM telah diadakan pada
8 November 2021 (Isnin), jam 4.00 petang bertempat di Lobi
Utama, Blok A, Kompleks Islam Putrajaya.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA16

BIL. AKTIVITI PENCAPAIAN
11. Pemeriksaan Aset Tahun

2021
Ibu Pejabat dan semua Pusat Tanggungjawab (PTJ) telah
melaksanakan pemeriksaan aset tahun 2021.

12. Verifikasi Stor Tahun 2021 Ibu Pejabat dan semua PTJ telah melaksanakan verifikasi stor
tahun 2021

13. Pelupusan Kenderaan
Jabatan

Serahan 2 buah kenderaan kepada Kolej Vokasional, Sepang

14. Pencegahan Penularan
Virus COVID-19 dalam
ruang pejabat

Menyelaras kerja-kerja sanitasi ruang pejabat bagi mengekang
penularan virus COVID-19

AKTIVITI 1: EKSA JAKIM

Sekitar Majlis Perasmian Program Gotong Royong Perdana JAKIM pada 25 dan 26 November 2021

Sekitar Sesi Pengauditan Penyeragaman Fail Eksa pada 10 Februari 2021

Hari Pengumpulan Kitar Semula pada 16 Feb 2021

LAPORAN TAHUNAN 2021 17

Sesi Audit Luar oleh Jabatan Pendaftaran Negara pada 5 dan 6 April 2021

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA18

Lawatan dan taklimat EKSA di Masjid Tuanku Mizan dan Taska Mawaddah JAKIM

LAPORAN TAHUNAN 2021 19

Sekitar sesi semakan dokumen ISO MS 9001: 2015

Sekitar sesi Kursus Penyediaan Dokumen ISO MS 9001: 2015 yang diadakan pada 8 dan 9 April 2022

AKTIVITI 2 : ISO MS 9001 : 2015 (SISTEM PENGURUSAN KUALITI)

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA20

AKTIVITI 3 : MENGURUSKAN PERPINDAHAN BAHAGIAN

AKTIVITI 4 : TAKLIMAT PENGUNAAN SISTEM IHADIR JAKIM

AKTIVITI 5 : PENGURUSAN KENDERAAN

Pengurusan perpindahan buku-buku dan aset-aset di Perpustakaan Sheikh Idris Al-Marbawi daripada JAWI Kuala Lumpur
ke Perpustakaan JAKIM di KIP

Menguruskan pembekalan kenderaan sewa bagi bantuan misi pasca banjir bagi Program Musaadah Keluarga Malaysia

LAPORAN TAHUNAN 2021 21

AKTIVITI 6 :  LAWATAN RASMI JABATAN PENDAFTARAN NEGARA (JPN) BERKENAAN PELAKSANAAN
 DIGITAL DOCUMENT MANAGEMENT SYSTEM (DDMS) PADA 27 APRIL 2021.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA22

AKTIVITI 7 :  LAWATAN PEMANTAUAN KE ATAS PENYIMPANAN DOKUMEN DAN FAIL-FAIL RASMI DI
 PEJABAT YB MENTERI DAN TIMBALAN MENTERI DI JABATAN PERDANA MENTERI YANG
 BERADA DI KOMPLEKS ISLAM PUTRAJAYA PADA 26 OGOS 2021.

AKTIVITI 8 :  MAJLIS PERHIMPUNAN AGENSI DI BAWAH MENTERI DI JABATAN PERDANA MENTERI
 (HAL EHWAL AGAMA) PADA 29 SEPTEMBER 2021 SECARA DALAM TALIAN.

LAPORAN TAHUNAN 2021 23

AKTIVITI 9 : MAJLIS PERHIMPUNAN BULANAN JAKIM OKTOBER 2021 PADA 29 OKTOBER 2021.

AKTIVITI 10 :  MAJLIS PERSARAAN DAN KETIKAN TERAKHIR YBHG. DATUK ABDUL AZIZ BIN JUSOH PADA
 8 NOVEMBER 2021.

AKTIVITI 11 :
PEMERIKSAAN ASET
TAHUN 2021

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA24

AKTIVITI 14 : KERJA-KERJA SANITASI RUANG PEJABAT JAKIM

AKTIVITI 12 : VERIFIKASI ASET TAHUN 2021 AKTIVITI 13 : PELUPUSAN ASET JABATAN

Serahan 2 buah kenderaan kepada Kolej Vokasional, Sepang

Sekitar sanitasi ruang pejabat JAKIM

Sanitasi ruang Taska Mawaddah JAKIM

LAPORAN TAHUNAN 2021 25

Majlis Penyampaian Amanat oleh YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua Pengarah JAKIM kepada
para pegawai PHEI S44 (Memangku)

Majlis Penyampaian Amanat oleh YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua Pengarah JAKIM kepada
para pegawai PHEI S44 (Memangku)

BAHAGIAN PENGURUSAN
SUMBER MANUSIA
A. SEKSYEN PEMBANGUNAN ORGANISASI DAN PERJAWATAN

 (i) Majlis Penyampaian Amanat Ketua Pengarah JAKIM Sempena Pemangkuan Pegawai Hal
Ehwal Islam Gred S44

  Satu Majlis Penyampaian Amanat Ketua Pengarah JAKIM, YBhg. Datuk Abdul Aziz bin
Jusoh kepada Pegawai Hal Ehwal Islam (PHEI) Gred S44 Memangku telah diadakan pada
27 Ogos 2021 secara atas talian selaras dengan situasi pendemik Covid-19. Majlis ini adalah
bagi meraikan seramai 60 orang pegawai PHEI Gred S41 yang menerima pemangkuan
Gred S44 berkuat kuasa mulai 1 September 2021.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA26

 (II) MAJLIS PENYAMPAIAN AMANAT KETUA PENGARAH JAKIM SEMPENA URUSAN LAPOR DIRI
PEMBANTU HAL EHWAL ISLAM GRED S19 LANTIKAN BAHARU TAHUN 2021 DI JAKIM

  Seramai 77 orang Pembantu HEI Gred S19 Lantikan Baharu bagi lantikan tahun 2021 telah
melapor diri di Jabatan dan Agensi Persekutuan di seluruh Malaysia pada 16 Ogos dan 1
September 2021. Kali terakhir JAKIM melaksanakan penggambilan pegawai baharu bagi
jawatan ini adalah pada tahun 2017.

  Selaras dengan pelantikan tersebut, seramai tujuh (7) orang Pembantu HEI Gred S19 telah
melapor diri di JAKIM dan ditempatkan di pelbagai bahagian termasuk di Negeri Sabah.
Dalam urusan tersebut, YBhg. Ketua Pengarah JAKIM telah menyampaikan amanatnya
secara atas talian kepada para pegawai baharu sebagai inspirasi berkhidmat di dalam
skim PHEI dan perkhidmatan awam di samping mengalu-alukan kehadiran mereka
bertugas di JAKIM.

 (III) SESI Knowledge Sharing SISTEM
PENGURUSAN PENILAIAN KOMPETENSI
POLIS DIRAJA MALAYSIA (PDRM)

  Sumber Manusia, Jabatan
Pengurusan, PDRM yang diketuai oleh
ACP Nor Ashikin binti Abdul Razak
bagi berkongsi maklumat Sistem
Pengurusan Kompetensi di Polis Diraja
Malaysia. Turut hadir di dalam sesi
perkongsian ini adalah wakil daripada
Bahagian Dasar Kemajuan Islam (BDKI)
dan Bahagian Pengurusan Maklumat
(BPM), JAKIM.

Majlis Penyampaian Amanat oleh YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua Pengarah JAKIM kepada
para pegawai Pembantu HEI S19 Lantikan Baharu Tahun 2021 di JAKIM

Penyampaian cenderamata oleh Pengarah
BPSM kepada ACP Nor Ashikin Abdul Razak

LAPORAN TAHUNAN 2021 27

 (IV) LAWATAN KERJA BAHAGIAN KHIDMAT PENGURUSAN, AGENSI ANTIDADAH KEBANGSAAN
KE BPSM, JAKIM

  Pada 13 Oktober 2021, BPSM JAKIM telah menerima Lawatan Kerja daripada Bahagian
Khidmat Pengurusan, Agensi Antidadah Kebangsaan (AADK) dalam usaha meningkatkan
kualiti penyampaian perkhidmatan kedua-dua Agensi. Dalam pertemuan tersebut,
perbincangan lebih memfokuskan kepada aspek perjawatan kader PHEI di AADK dan
perancangan memperkembangkan fungsi serta peranan mereka di dalam menjayakan
inisiatif AADK untuk melaksanakan fungsinya di dalam perkhidmatan awam.

Sesi penyampaian taklimat
dan soal jawab

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA28

B. SEKSYEN PRESTASI DAN KENAIKAN PANGKAT

 Majlis Anugerah Perkhidmatan Cemerlang Tahun 2020

C. SEKSYEN PERKHIDMATAN

 Unit Perkhidmatan

 (i) Mesyuarat Majlis Bersama Jabatan (MBJ) JAKIM Tahun 2021

  Mesyuarat MBJ adalah perbincangan di antara pihak pegawai dan pekerja meliputi
semua perkara yang berkaitan dengan keadaan bekerja kecuali yang menyentuh dasar
kerajaan atau hal-hal peribadi. Antara perkara-perkara yang boleh dibincangkan dalam
forum tersebut adalah meliputi isu elaun dan kemudahan, kewangan, perkhidmatan, skim
perkhidmatan dan perjawatan, kebajikan, pentadbiran serta hal-hal lain yang berkaitan.

  Selaras dengan arahan Ketua Pengarah Perkhidmatan Awam melalui surat rujukan
JPA.112/3/3–Klt.10(38) bertarikh 20 April 2020, JAKIM telah menganjurkan sebanyak
tiga (3) siri Mesyuarat MBJ iaitu pada 16 April 2021 dan 25 Ogos 2021 (dipengerusikan
oleh YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Mantan Ketua Pengarah JAKIM) serta pada 30
November 2021 [dipengerusikan oleh YBhg. Datuk Hajah Hakimah binti Mohd Yusoff,
Timbalan Ketua Pengarah (Dasar) merangkap pegawai yang menjalankan tugas
Ketua Pengarah JAKIM]. Bersesuaian dengan situasi pandemik COVID-19, pelaksanaan
mesyuarat adalah berdasarkan Prosedur Operasi Standard (SOP) yang ditetapkan oleh
Kerajaan iaitu dengan menghadkan kehadiran ahli mesyuarat secara bersemuka dan
mengikuti mesyuarat secara dalam talian (video conferencing).

 Satu Majlis Penyampaian Amanat Ketua Pengarah JAKIM, YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh
kepada Pegawai Hal Ehwal Islam (PHEI) Gred S44 Memangku telah diadakan pada 27 Ogos
2021 secara atas talian selaras dengan situasi pendemik Covid-19. Majlis ini adalah bagi
meraikan seramai 60 orang pegawai PHEI Gred S41 yang menerima pemangkuan Gred S44
berkuat kuasa mulai 1 September 2021.

LAPORAN TAHUNAN 2021 29

 (ii) Hari Terbuka BPSM - Semakan Buku Perkhidmatan Pegawai

  Hari Terbuka BPSM telah diadakan pada 26 Oktober 2021 hingga 25 November 2021
di Aras 6, BPSM. Bagi mengekalkan pelaksanaan SOP musim pandemik, BPSM telah
menjadualkan giliran setiap Bahagian untuk hadir ke Hari Terbuka BPSM. Semua warga
JAKIM yang bertugas di Ibu Pejabat telah diberi peluang untuk menyemak catatan pada
Buku Perkhidmatan Kerajaan (BPK) berkaitan pergerakan gaji tahunan, rekod cuti, rekod
kehadiran latihan dan hal-hal lain berkaitan perkhidmatan pegawai.

Mesyuarat MBJ Tahun 2021 (secara hibrid)

BIL. BAHAGIAN TARIKH MASA
1 Pejabat Ketua Pengarah

26.10.2021 -
28.10.2021

(3 HARI)

2 Pejabat TKP (Dasar)

3 Pejabat TKP (Operasi)

4 Pejabat TKP (Pengurusan)

5 Unit Komunikasi Korporat

6 Bahagian Keurusetiaan Dan Perhubungan
Luar

7 Bahagian Dasar Kemajuan Islam
8 Bahagian Penerbitan

9 Bahagian Dakwah

01.11.2021 -
03.11.2021

(3 HARI)

10    - Masjid Negara
11    - Masjid Putra
12    - Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin

13 Bahagian Undang-Undang

08.11.2021 -
10.11.2021

(3 HARI)

14 Unit Integriti
15 Bahagian Khidmat Pengurusan
16 Bahagian Pengurusan Sumber Manusia
17 Bahagian Pengurusan Maklumat
18 Bahagian Kewangan

19 Majlis Halal Malaysia

15.11.2021 -
18.11.2021

(4 HARI)

20 Bahagian Pengurusan Halal
21 Pusat Analisis Halal Malaysia (MyHAC)
22 Bahagian Pendidikan

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA30

BIL. BAHAGIAN TARIKH MASA

23 Bahagian Penyelarasan, Penguatkuasaan
Dan Pendakwaan Syariah (BPPPS)

22.11.2021 -
25.11.2021

(4 HARI)

24 Bahagian Maqasid Syariah
25 Bahagian Penyelidikan
26 Bahagian Keluarga, Sosial Dan Komuniti
27 Bahagian Penyiaran

Jadual Penggiliran Hari Terbuka BPSM Tahun 2021

Sesi semakan Buku Perkhidmatan Kerajaan sempena Hari Terbuka BPSM Tahun 2021

Jadual Temu Duga Pengambilan Pegawai Kontrak Tahun 2021

 Unit Kontrak

 (i) Pengambilan Pegawai Kontrak

  Urusan pengambilan pegawai kontrak (Contract of Service) di JAKIM adalah berpandukan
kepada tatacara pengambilan yang ditetapkan dalam Pekeliling Suruhanjaya
Perkhidmatan Awam Malaysia (SPA) Bilangan 1 Tahun 2017. Sepanjang tahun 2020,
aktiviti pengambilan pegawai kontrak telah dilaksanakan mengikut norma baharu dan
mematuhi Prosedur Operasi Standard (SOP) Urusan Temu Duga yang dikeluarkan oleh
pihak SPA bagi mengekang penularan wabak COVID-19.

  JAKIM telah menjalinkan usaha sama dengan pihak SPA dalam menggunapakai Sistem
Pendaftaran Pekerjaan Dalam Perkhidmatan Awam (SPA9) untuk membuat pengambilan
pegawai kontrak. Iklan jawatan kosong telah disiarkan di Portal SPA pada 17 September
2021 dan sesi tapisan calon telah diadakan pada 1, 4, 20 – 22 Oktober 2021 bertempat di
Bilik Latihan ICT SPA, Aras 8, Blok F1, Kompleks F, Putrajaya dengan bimbingan pegawai
SPA. Calon yang disenarai pendek telah dipanggil untuk menghadiri sesi temu duga
mengikut jadual yang telah ditetapkan secara dalam talian/ bersemuka. Sepanjang
tahun 2021 juga, SPA telah memperaku dan menawarkan pelantikan ke atas 101 orang
pegawai kontrak untuk berkhidmat di JAKIM.

BIL. JAWATAN DITEMUDUGA TARIKH TEMU DUGA
a. Pegawai Hal Ehwal Islam Gred S41 26 - 28 April 2021
b. Penolong Pegawai Hal Ehwal Islam Gred S29 7 - 8 April 2021
c. Penerbit Rancangan Gred B41 3 - 7 Disember 2021
d. Penyelaras Pentadbiran Masjid Daerah (PPMD) Gred S29 8 - 9 Disember 2021
e. Penerbit Rancangan Gred B19 6 - 7 Disember 2021
f. Penggerak Masyarakat Saudara Kita (PMSK) Gred S19 6 Disember 2021
g. Penggerak Masyarakat Orang Asli (PMOA) Gred S19 8, 9,13 & 14 Disember 2021
h. Penyelia KAFA Gred S19 8, 13, 14 & 16 Disember 2021
i. Pemandu Kenderaan Gred H11 6 Disember 2021

LAPORAN TAHUNAN 2021 31

Sesi temu duga bagi tujuan pengambilan pegawai kontrak Tahun 2021

Sesi Taklimat Perkhidmatan kepada Personel MySTEP JAKIM

Bilangan pegawai kontrak yang dilantik sepanjang tahun 2021

24

Pegawai
Teknologi
Makanan

C41

Pegawai
Hal Ehwal

Islam
S41

Pen.
Pegawai
Hal Ehwal
Islam S29

PPMD
Gred
S29

PMOA
Gred
S19

Penyelia
KAFA
Gred
S19

Pegawai
Farmasi

Gred
UF41

PEGAWAI KONTRAK YANG DILANTIK SEPANJANG TAHUN 2021

30

20

10

0

26
20

13

5
9

4

 (ii) Pengambilan Personel MySTeP di JAKIM

  Malaysia Short-Term Employment Programme (MySTEP) merupakan inisiatif Kerajaan dalam
menyediakan peluang pekerjaan jangka pendek (kontrak) di pelbagai Kementerian,
Agensi Kerajaan dan Syarikat Berkaitan Kerajaan (GLC) kepada warganegara Malaysia
yang berumur 18 tahun ke atas daripada pelbagai latar belakang akademik.

  Sepanjang tahun 2021, seramai 62 orang Pesonel MySTEP telah dilantik dan ditempatkan
di JAKIM. Sesi taklimat perkhidmatan kepada Personel MySTEP JAKIM telah diadakan
pada 30 April 2021 bertempat di Bilik Seminar Al- Baiyinah Aras 5, Blok B, Kompleks Islam
Putrajaya.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA32

 Unit Peperiksaan

 (i) Pelaksanaan Peperiksaan Perkhidmatan/ Jabatan

  BPSM JAKIM telah mengendalikan satu (1) siri Peperiksaan Perkhidmatan pada 6 hingga
7 Oktober 2021 bagi Pembantu Hal Ehwal Islam Gred S19 dan Pegawai Hal Ehwal Islam
Gred S41, serta pada 13 dan 14 Oktober 2021 bagi Penolong Pegawai Hal Ehwal Islam
Gred S29. Peperiksaan ini telah diadakan di Dewan Datuk Mohd Shahir, ILIM dengan
dihadiri oleh seramai 33 orang pegawai. Peperiksaan Perkhidmatan diwajibkan kepada
semua pegawai lantikan baharu dari skim perkhidmatan Hal Ehwal Islam dan perlu lulus
dalam semua subjek sebagai syarat pengesahan dalam perkhidmatan.

 Unit Latihan Gunasama (BPSM)

 Unit Latihan Gunasama BPSM JAKIM telah melaksanakan pelbagai latihan bagi
membangunkan modal insan yang kompeten, bermotivasi dan peka kepada perubahan
persekitaran. Pelaksanaan kursus kepada pegawai-pegawai dari Skim Perkhidmatan
Gunasama di JAKIM adalah bersifat generik (umum) dan fungsional (khusus) dengan
berobjektifkan peningkatan pengetahuan dan kemahiran pegawai dalam bidang tugasnya.
Sepanjang tahun 2021, sebanyak lapan (8) kursus telah dilaksanakan dengan penglibatan
seramai 346 orang pegawai Skim Perkhidmatan Gunasama JAKIM.

 Jumlah Kehadiran Calon Peperiksaan Perkhidmatan JAKIM Tahun 2021

Peperiksaan Perkhidmatan Hal Ehwal Islam Tahun 2021

Gred

 J
um

la
h

C
al

on

6

14

13

S19 S29 S41

PEPERIKSAAN PERKHIDMATAN

14

12

10

8

6

4

2

0

LAPORAN TAHUNAN 2021 33

BIL. KURSUS PELAKSANAAN

a. 2021 Bersama Anda: Membina Potensi dan Impian
Tarikh: 3 - 4 Mac 2021
Secara dalam talian
Kehadiran: 91 orang

b. Pengurusan Kewangan Peribadi : SMART POCKET
Tarikh: 10 - 11 Mac 2021

Secara dalam talian
Kehadiran: 80 orang

c. Kursus Transformasi Pembantu Operasi JAKIM 2021

Tarikh: 9-11 April 2021
Tempat: Institut Aminudin Baki

(IAB), Cawangan Genting
Highlands, Pahang Darul Makmur

Kehadiran: 32 orang

d. Webinar Pendidikan Kewangan
Tarikh: 5 Mei 2021

Secara dalam talian
Kehadiran: 57 oran

e.
Kursus Pengurusan Panduan dan Tatacara Tuntuan Elaun
Perjalanan (TNT) dan Tuntutan Elaun Lebih Masa (ELM)
Semasa Menjalankan Tugas Rasmi

Tarikh: 22 September 2021
Secara dalam talian
Kehadiran: 110 orang

f. Webinar Al-Quran Inspirasiku
Tarikh: 6 Oktober 2021
Secara dalam talian
Kehadiran: 82 orang

g. Kursus Personaliti Unggul Memacu Organisasi JAKIM 2021
Tarikh: 18 Oktober 2021

Secara dalam talian
Kehadiran: 170 orang

h. Webinar Pengurusan Stres : Urus Stres Capai Sukses
Tarikh: 27 Oktober 2021

Secara dalam talian
Kehadiran: 90 orang

Kursus Transformasi Pembantu Operasi JAKIM Tahun 2021

Kursus Pengurusan Peribadi : SMART POCKET Tahun 2021

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA34

Webinar Pendidikan Kewangan JAKIM 2021

Kursus Pra AKRAB Tahap 2 JAKIM pada 29 hingga 31 Mac 2021 bertempat di Masjid Putra, Putrajaya

D. SEKSYEN PENTADBIRAN, TATATERTIB DAN HRMIS

 Unit Pentadbiran dan Tatatertib

 (i) Kursus AKRAB Tahap 2 JAKIM

  Menyahut saranan Mantan Ketua Pengarah JAKIM, Allahyarham YBhg. Dato’ Paimuzi bin
Yahya untuk meramaikan bilangan Rakan Pembimbing Perkhidmatan Awam (AKRAB) di
peringkat JAKIM, urus setia BPSM telah menganjurkan Kursus Pra AKRAB JAKIM Tahap 1
pada tahun 2020 dan Tahap 2 pada 29 hingga 31 Mac 2021 dengan kerjasama Bahagian
Psikologi Jabatan Perdana Menteri (JPM). Daripada penganjuran kursus tersebut, seramai
11 orang warga JAKIM telah lulus ujian Pra AKRAB dan telah ditauliahkan sebagai
ahli AKRAB oleh Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA). Pertambahan ahli baru ini telah
menjadikan bilangan keseluruhan ahli AKRAB JAKIM adalah seramai 39 orang. Tujuan
AKRAB diwujudkan adalah bagi membantu pengurus sumber manusia jabatan dalam
membimbing rakan sekerja dan seterusnya menjadi agen transformasi dan menyebar
luas aspirasi jabatan dan negara amnya.

 (ii) Kursus Asas Tatatertib Kepada Pengarah-Pengarah Bahagian JAKIM

  Bagi memberikan ilmu pengetahuan secara asas mengenai pengurusan tatatertib
dan peranan Ketua Jabatan dalam menguruskan pelanggaran tatakelakuan di
bahagian/ jabatan masing-masing, Bahagian Pengurusan Sumber Manusia (BPSM) telah
menganjurkan kursus Tatatertib Asas kepada Pengarah-Pengarah Bahagian/ Jabatan
JAKIM pada 3 dan 4 September 2021 secara dalam talian. Pengisian kursus adalah
mengenai Peraturan-Peraturan Pegawai Awam (Kelakuan dan Tatertib) 1993 dan
tindakan-tindakan awal yang patut dilakukan oleh Ketua Jabatan sekiranya berdepan
dengan masalah tatatertib pegawai. Kursus ini telah disampaikan oleh Encik Aznirul Fariz
daripada Bahagian Perkhidmatan, JPA.

LAPORAN TAHUNAN 2021 35

Seramai lebih kurang 30 orang Pengarah-Pengarah Bahagian dan Ketua Unit JAKIM telah menghadiri
Kursus Asas Tatatertib Kepada Pengarah Bahagian ini pada 3 dan 4 September 2021 yang lalu.

AKRAB JAKIM bersama para kaunselor dan Bahagian
Dakwah dalam misi memberi sokongan moral dan

kaunseling kepada magsa banjir di Pusat
Penempatan Sementara (PPS) SK Cyberjaya.

AKRAB dan sukarelawan JAKIM menyampaikan
keperluan asas kepada warga yang terjejas di Bukit

Changgang. dan Bahagian Dakwah
di PPS SK Cyberjaya.

 (iii) Kursus Asas Tatatertib Pentadbir Sumber Manusia Bahagian-Bahagian JAKIM

  Kursus ini telah diadakan pada 29 dan 30 September 2021 secara dalam talian. Tujuan
kursus ini diadakan adalah bagi memberikan pendedahan serta ilmu asas mengenai
tatatertib kepada pentadbir sumber manusia bahagian-bahagian yang bertindak
sebagai agen sumber manusia di bahagian-bahagian. Seramai  lebih kurang 125 orang
peserta telah megikuti kursus ini dan terdapat banyak soalan-soalan yang telah diajukan
oleh para peserta kepada penceramah dan kursus ini telah mendapat maklumbalas
yang baik daripada para peserta. Kursus ini telah disampaikan oleh Cik Rosaniza binti
Omar dan Cik Salinie a/p Eh Som dari Bahagian Naik Pangkat dan Tatatertib, Suruhanjaya
Perkhidmatan Awam (SPA).

 (iv) Misi Sukarelawan Mangsa Banjir Dengan Kerjasama AKRAB JAKIM, Bahagian Dakwah
Dan Sukarelawan

  AKRAB JAKIM dengan kerjasama Bahagian Dakwah dan Sukarelawan JAKIM telah
bersama-sama turun padang semasa bencana banjir besar di Lembah Klang sekitar
bulan Disember 2021 terutamanya di kawasan-kawasan yang teruk terjejas seperti
Dengkil, Banting, Bukit Changgang, Hulu Langat dan kawasan sekitar. Selain daripada
bantuan mencuci rumah kakitangan JAKIM, sumbangan berbentuk keperluan asas juga
telah disampaikan kepada mangsa banjir bagi meringankan beban mereka. AKRAB
JAKIM juga terlibat dalam misi memberikan sokongan moral, psikologi dan kaunseling
kepada mangsa-mangsa banjir yang ditempatkan di Pusat Penempatan Sementara
(PPS) SK Cyberjaya bersama-sama Bahagian Dakwah. Penglibatan dan kerjasama padu
daripada semua pihak  dalam misi banjir ini tanpa mengira pangkat dan latar belakang
seharusnya  dipuji dan diteruskan pada masa-masa akan datang

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA36

AKRAB dan Sukarelawan JAKIM dalam misi
membersihkan rumah mangsa banjir

di Bukit Changgang.

AKRAB bersama team Musaadah JAKIM dalam misi
bantuan banjir di Mentakab Pahang.

BAHAGIAN KEWANGAN
LATAR BELAKANG

Pengurusan Kewangan adalah salah satu aspek penting dalam tadbir urus sesebuah Jabatan bagi
memastikan sumber yang terhad dirancang dan diagih secara teratur mengikut kepentingan bagi
mencapai objektif yang ditetapkan. Bagi tujuan ini, Bahagian Kewangan melalui pelbagai inisiatif
yang dilaksanakan pada tahun 2021 telah berjaya memastikan peruntukan yang telah diluluskan
dibelanjakan secara berhemah, telus dan menumpu kepada core business dan sumbangan Jabatan
kepada keutamaan nasional.

FUNGSI

Fungsi utama Bahagian Kewangan adalah seperti berikut:

• Merancang, mengurus, menyelaras dan memantau peruntukan/perbelanjaan mengurus;
• Merancang, mengurus, menyelaras dan memantau peruntukan/perbelanjaan pembangunan;
• Merancang, mengurus, menyelaras dan memantau projek-projek pembangunan;
• Merancang, mengurus, menyelaras dan memantau penyelenggaraan premis-premis Jabatan;
• Menyedia dan mengurus maklumat kewangan dan perakaunan;
• Mengurus semua perolehan Jabatan;
• Mengurus, menyelaras dan memantau kutipan hasil dan wang amanah;
• Mengurus dan menjawab teguran audit; dan
• Membuat naziran pengurusan kewangan dan perakaunan PTJ/Bahagian dan agensi-agensi

yang menerima peruntukan Jabatan.

Jumlah perjawatan terkini di Bahagian Kewangan adalah sebanyak 41 orang yang terdiri daripada 7
jawatan Kumpulan Pengurusan dan Profesional serta 34 jawatan Kumpulan Pelaksana. Terdapat dua
cawangan di Bahagian Kewangan seperti berikut:

i. Cawangan Kewangan
 ▪ Unit Bajet
 ▪ Unit Perolehan
 ▪ Unit Bayaran dan Akaun

ii. Cawangan Pembangunan
 ▪ Unit Pembangunan
 ▪ Unit Pentadbiran

LAPORAN TAHUNAN 2021 37

Terdapat tujuh (7) Pusat Tanggungjawab (PTJ) yang mengendalikan pengurusan kewangan
sepertimana berikut:

i. JAKIM Cawangan Sabah;
ii. JAKIM Cawangan Sarawak;
iii. Institut Latihan Islam Malaysia (ILIM), Selangor;
iv. Masjid Negara, Kuala Lumpur;
v. Masjid Putra, Putrajaya;
vi. Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin, Putrajaya; dan
vii. Darul Quran, Selangor.

PENGURUSAN BELANJAWAN TAHUN 2021

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) telah menerima sebanyak RM912,222,800.00 bagi tujuan
Belanjawan tahun 2021. Di bawah Belanja Mengurus, JAKIM menerima peruntukan berjumlah
RM881,651,690.00 dan RM18,616,900.00 bagi Belanja Pembangunan.

Prestasi Perbelanjaan Mengurus JAKIM Tahun 2021

Prestasi Perbelanjaan Mengurus JAKIM Tahun 2021 berdasarkan Laporan A499 - Penyata Perbelanjaan
Mengurus Bulan 13 pada 31 Disember 2021 adalah seperti berikut:

DASAR
PERUNTUKAN

DIPINDA
(RM)

JUMLAH
PERBELANJAAN

(RM)

BAKI
PERUNTUKAN

(RM)

PERATUS
BELANJA

(%)
Dasar Sedia Ada 845,617,190.00 838,943,838.84 6,673,351.16 99.21
One Off Luar
Negara 54,500.00 54,500.00 0.00 100

One Off Elaun
Kakitangan
Kontrak

35,980,000.00 35,919,854.29 60,145.71 99.83

Jumlah 881,651,690.00 874,918,193.13 6,733,496.87 99.24

Pengurusan Perolehan Tahun 2021

Segala urusan yang melibatkan perolehan di Jabatan dijalankan oleh Unit Perolehan. Unit ini
bertanggungjawab memastikan agar semua urusan perolehan dilaksanakan dengan cekap dan
mematuhi tatacara kewangan yang berkuatkuasa. Secara keseluruhan, sepanjang tempoh 2021,
JAKIM telah melaksanakan sebanyak 87 perolehan yang melibatkan jumlah besar perbelanjaan
adalah RM69,113,146.20. Perincian lanjut mengenai kaedah perolehan adalah seperti berikut:

KAEDAH PEROLEHAN BIL. PEROLEHAN NILAI PEROLEHAN (RM)
Tender 18 55,902,181.42

Sebutharga 69 13,210,964.78
JUMLAH 87 69,113,146.20

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA38

Perincian Perolehan Secara Tender

Perincian Perolehan Secara Sebut Harga

sepertimana berikut:

LAPORAN TAHUNAN 2021 39

PEMATUHAN KEPADA PERATURAN KEWANGAN

Bahagian Kewangan juga bertanggungjawab dalam memastikan pengurusan kewangan JAKIM
berada pada tahap yang cemerlang melalui amalan tadbir urus yang baik. Mesyuarat Jawatankuasa
Pengurusan Kewangan dan Akaun telah diadakan sebanyak tiga kali sepanjang tahun 2021 mengikut
suku tahun bagi tujuan memantau dan menilai prestasi perbelanjaan Jabatan dan mengenalpasti
tindakan-tindakan yang perlu diambil bagi memastikan kelancaran pengurusan kewangan serta
mencukupi untuk menampung keperluan Jabatan sehingga akhir tahun. Selain daripada laporan
mengenai prestasi Belanja Mengurus, mesyuarat ini juga akan melihat kepada prestasi perbelanjaan
perolehan, pembangunan, pengurusan perakaunan dan pengurusan aset dan stor.

Inspektorat Pengurusan Kewangan

Unit Bayaran dan Akaun Bahagian Kewangan telah dipertanggungjawabkan untuk melaksanakan
Naziran Pengurusan Kewangan ke atas PTJ JAKIM. Bagi tahun 2021, satu PTJ telah dipilih iaitu Darul
Quran dan Masjid Negara dan pemeriksaan telah diadakan pada 20 September hingga 1 Oktober
2021 dan 16 hingga 28 Disember 2021.

Tujuan Naziran dilaksanakan adalah untuk meningkatkan pemantauan dalaman ke atas tahap
pematuhan PTJ kepada peraturan dan tatacara kewangan semasa berkuatkuasa dalam pengurusan
kewangan dan perakaunan.

Hasil daripada pemeriksaan yang dijalankan, laporan pemeriksaan telah dikeluarkan kepada PTJ
untuk menilai semula tahap pematuhan mereka kepada peraturan dan tatacara kewangan yang
sedang berkuatkuasa. PTJ perlu mengambil tindakan-tindakan penambahbaikan seperti yang
disyorkan dan dilaporkan kepada Cawangan Kewangan untuk pemantauan.

Penambahbaikan dan Penyediaan Peraturan, Garis Panduan dan Arahan Bahagian Kewangan

Dalam usaha meningkatkan kemahiran dan pemahaman di kalangan pegawai yang terlibat di
dalam pengurusan kewangan Jabatan, antara perkara yang ditumpukan pada tahun 2021 ialah
penambahbaikan dan penyediaan peraturan, garis panduan dan arahan Bahagian Kewangan yang
berkaitan dengan pelbagai skop kewangan agar semua pegawai yang terlibat dalam pengurusan
kewangan memahami tatacara kewangan yang berkaitan seperti berikut:
a) Arahan Kewangan Ketua Pengarah Bilangan 1 Tahun 2021 Garis Panduan Kerja Lebih Masa;
b) Arahan Kewangan Ketua Pengarah Bilangan 2 Tahun 2021 Garis Panduan Tuntutan Perjalanan
 Dalam dan Luar Negeri; dan
c) Arahan Kewangan Ketua Pengarah Bilangan 3 Tahun 2021 Garis Panduan Permohonan
 Tempahan Waran Perjalanan Udara Awam (WPUA).

PRESTASI PERBELANJAAN PERUNTUKAN PEMBANGUNAN JAKIM DI BAWAH ROLLING PLAN PERTAMA
TAHUN 2021 (RP1 2021) RMKe-12

PROJEK, SILING DAN PERUNTUKAN RP1 (2021) RMKe-12

Dalam Rancangan Malaysia Kedua Belas  (RMKe-12), projek-projek di bawah Peruntukan
Pembangunan (DE) diagihkan melalui Rolling Plan (RP). Pada tahun 2021, peruntukan pembangunan
diagihkan di bawah  Rolling Plan Pertama (RP1).

Jakim melalui RP 1 Tahun 2021 telah diluluskan peruntukan untuk tiga belas (13) projek iaitu dua belas
(12) projek sambungan dan satu (1) projek baharu dengan peruntukan sebanyak RM63,400,100.
Projek-projek yang diluluskan adalah seperti berikut:

BIL. NAMA PROJEK PERUNTUKAN ASAL 2021 (RM)
1. Pembinaan Ilaj Home, Mukim Bandar, Kuala Lumpur. 1,000,000
2. Pembinaan Masjid Kampung Sungai Bedaun, Labuan. 2,700,000

3. Membaik Pulih dan Menaik Taraf Masjid Negara,
Kuala Lumpur. 500,000

Sambungan ke M/S 40...

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA40

BIL. NAMA PROJEK PERUNTUKAN ASAL 2021 (RM)
4. Membaik Pulih dan Menaik Taraf Masjid Putra, Putrajaya. 6,500,000

5. Pembinaan Blok Asrama Dan Blok Akademik Darul Quran
Jakim, Kuala Kubu Bharu, Selangor. 10,000,000

6. Pembinaan Fasa Kedua Institut Kemahiran Islam Sarawak. 13,000,000

7. Naik Taraf Kubah Utama Dan Bumbung Di Masjid Negara,
Kuala Lumpur. 10,000,000

8. Pembinaan Fasa Kedua Pusat Latihan Lawas, Sarawak. 10,000,000

9. Naik Taraf Sistem Pengurusan Perkahwinan Islam Malaysia
(SPPIM). 6,000,000

10. Pembinaan Gudang Eksibit Halal, JAKIM. 2,000,000

11. Pembangunan Pusat Data
(Sistem Maklumat Bersepadu Halal). 1,500,000

12. Program Pengantarabangsaan Pengetahuan Pensijilan
Halal Malaysia. 100

13. Pembinaan Fasa Ketiga Institut Pengajian Islam Dan
Dakwah Sabah, Keningau. (Baru) 200,000

JUMLAH 63,400,100

BIL. NAMA PROJEK PERUNTUKAN
ASAL (RM)

PERUNTUKAN
DIPINDA (RM)

PERBELANJAAN
(RM)

%
BELANJA

1.

Pembinaan Ilaj
Home, Mukim
Bandar, Kuala
Lumpur.

1,000,000 3,235,600 3,221,544.29 99.57%

2.

Pembinaan
Masjid Kampung
Sungai Bedaun,
Labuan.

2,700,000 2,980,467.00 2,980,700 100%

3.

Membaik Pulih
dan Menaik
Taraf Masjid
Negara, Kuala
Lumpur.

500,000 100 0.00 0%

4.

Membaik Pulih
dan Menaik
Taraf Masjid
Putra, Putrajaya.

6,500,000 4,250,000 4,250,000 100%

5.

Pembinaan Blok
Asrama Dan Blok
Akademik Darul
Quran Jakim,
Kuala Kubu
Bharu, Selangor.

10,000,000 707,433 694,525.25 98.18%

6.

Pembinaan Fasa
Kedua Institut
Kemahiran Islam
Sarawak.

13,000,000 1,962,300 1,717,402.79 87.52%

Sambungan dari M/S 39...

Sambungan KE M/S 41...

SENARAI PROGRAM/PROJEK, PERUNTUKAN DAN PERBELANJAAN JAKIM SEHINGGA 31 DISEMBER 2021
ADALAH SEPERTI BERIKUT:-

LAPORAN TAHUNAN 2021 41

BIL. NAMA PROJEK PERUNTUKAN
ASAL (RM)

PERUNTUKAN
DIPINDA (RM)

PERBELANJAAN
(RM)

%
BELANJA

7.

Naik Taraf Kubah
Utama Dan
Bumbung Di
Masjid Negara,
Kuala Lumpur.

10,000,000 147,100 146,751.82 99.76%

8.
Pembinaan Fasa
Kedua Pusat
Latihan Lawas,
Sarawak.

10,000,000 1,713,200 1,710,915.54 99.87%

9.

Naik Taraf Sistem
Pengurusan
Perkahwinan
Islam Malaysia
(SPPIM).

6,000,000 47 0.00 0%

10.
Pembinaan
Gudang Eksibit
Halal, JAKIM.

2,000,000 1,080,500 1,080,397 99.99%

11.

Pembangunan
Pusat Data
(Sistem
Maklumat
Bersepadu
Halal).

1,500,000 2,439,153 2,439,152.45 100%

12.

Program
Pengantara-
bangsaan
Pengetahuan
Pensijilan Halal
Malaysia.

100 100 0.00 0%

13.

Pembinaan
Fasa Ketiga
Institut Pengajian
Islam Dan
Dakwah Sabah,
Keningau.

200,000 100,900 100,845.30 99.95%

JUMLAH 63,400,100 18,616,900.00 18,342,234.44 98.57%

Sambungan dari M/S 40...

AKTIVITI/PROGRAM/MAJLIS TAHUN 2021

i. Lawatan Pemantauan Projek
oleh Bahagian Pemantauan
Pembangunan, Unit Penyelarasan
Pelaksanaan (ICU), Jabatan Perdana
Menteri ke Projek Membaik Pulih Dan
Menaik Taraf Masjid Putra, Putrajaya
pada 23 September 2021

Taklimat keselamatan oleh Pegawai
Keselamatan Tapak

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA42

ii. Lawatan Intervensi Projek
Pembangunan Kerajaan
Persekutuan oleh Unit Penyelarasan
Pelaksanaan (ICU) Wilayah
Persekutuan ke Projek Pembinaan
Ilaj Home Di Mukim Bandar Kuala
Lumpur pada 10 November 2021

iii. Lawatan ke Projek Membaik Pulih
dan Menaik Taraf Masjid Negara
Fasa 3 oleh YBrs. Tuan Haji Ahmad
Fuad bin Apandi, Timbalan Ketua
Pengarah (Pengurusan) Jabatan
Kemajuan Islam Malaysia Pada
8 Disember 2021

1.1 Lawatan Kerja ke Projek Gudang Eksibit Halal dan Makmal Analisis Halal (MyHac) Malaysia di
Bandar Enstek, Negeri Sembilan oleh YBrs. Tuan Haji Ahmad Fuad bin Apandi, Timbalan Ketua
Pengarah (Pengurusan) Jabatan Kemajuan Islam Malaysia Pada 9 Disember 2021

Sesi taklimat ringkas oleh Pengarah
JKR Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur
sebelum lawatan tapak

Lawatan di lokasi pembaikan bumbung
‘Tiang 48’ Masjid Negara

YBrs. Tuan Haji Ahmad Fuad bin Apandi,
Timbalan Ketua Pengarah (Pengurusan) Jabatan
Kemajuan Islam Malaysia mempengerusikan sesi
pembentangan status kemajuan projek

Sesi penerangan ringkas semasa lawatan di
Makmal Pusat Analisis Halal Malaysia

LAPORAN TAHUNAN 2021 43

JAKIM SARAWAK
1.  Program Prihatin Komuniti Musa’adah COVID-19 telah diadakan di seluruh Negeri Sarawak

melibatkan 12 Bahagian sepanjang tahun 2021 bagi menyantuni keluarga-keluarga yang telah
terkesan dengan pandemik COVID-19. Penerima-penerima terpilih antaranya adalah golongan
B40, ibu tunggal, orang kurang upaya, komuniti saudara kita. Antara pengisian program yang
diadakan adalah penyampaian bakul makanan, penyampaian bungkusan jamuan bermasak
serta khidmat runding cara syarie.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA44

2.  JAKIM Sarawak dengan kerjasama RTM Sarawak telah mengadakan Forum Perdana Ehwal Islam
Khas Peringkat Negeri Sarawak pada 1 April 2021 bertempat di Masjid India Bandar Kuching,
Jalan Gambier, Kuching sempena sambutan Hari RTM ke-75. Inisiatif program ini dilaksanakan
adalah bagi memberi penghayatan serta meningkatkan kefahaman Islam kepada masyarakat
terutama dalam tempoh pandemik COVID-19. Antara panelis jemputan adalah YBhg. Sahibul
Samahah Datu Haji Kipli bin Haji Yassin, Mufti Negeri Sarawak, YBrs. Prof. Madya Dr. Abdul Halim
bin Busari, Pengarah Pusat Islam Universiti Malaysia Sarawak serta YBrs. Tuan Haji Mual bin Sua’ud,
Pengarah Jabatan Mufti Negeri Sarawak.

LAPORAN TAHUNAN 2021 45

3.  JAKIM Sarawak menyantuni petugas barisan hadapan melalui Program Prihatin Insan.
Pengorbanan besar para petugas barisan hadapan dalam mendepani cabaran menjalankan
tanggungjawab dalam tempoh Pelan Pemulihan Negara bagi mengekang wabak COVID-19.
Program ini dilaksanakan diseluruh Negeri Sarawak dengan pengisian program adalah
penyampaian bungkusan jamuan, perkongsian khidmat nasihat agama serta motivasi moral
kepada para petugas. Kerjasama seluruh pihak mengekang wabak COVID-19 telah memberi
kesan yang baik serta mencapai kejayaan buat negara.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA46

4.  Majlis Penyampaian Tabung Musa’adah Keamanan Palestin daripada umat Islam seluruh
Sarawak berjumlah RM 1 Juta telah disempurnakan secara dalam talian oleh YB Datuk Dr. Haji
Abdul Rahman bin Haji Junaidi, Menteri Muda Hal Ehwal Islam & Dewan Bandaraya Kuching
Utara & Menteri Muda Utiliti (Bekalan Air) Sarawak kepada YB Senator Datuk Dr. Zulkifli bin
Mohamad Al-Bakri, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) pada 8 Julai 2021
(Khamis).

LAPORAN TAHUNAN 2021 47

5.  Majlis Perjumpaan YB Datuk Haji Ahmad Marzuk bin Shaary, Timbalan Menteri di Jabatan
Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) bersama Kader-Kader JAKIM Seluruh Sarawak telah
diadakan pada 3 Disember 2021 bertempat di Auditorium Institut Kemahiran Islam Malaysia
Sarawak (IKMAS), Telaga Air, Kuching.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA48

JAKIM SABAH
1.  PENGURUSAN JENAZAH COVID TAHUN 2021

 Sepanjang tahun 2021, Pasukan Pengurusan

Jenazah Covid-19 yang terdiri dari Jabatan
Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah
(JHEAINS), JAKIM Sabah, BAKA IPD, Unit
Hal Ehwal Islam (kader JAKIM di Hospital),
Pejabat Kesihatan, dan Hospital bersama-
sama berganding bahu menguruskan
jenazah mangsa Covid-19. Mereka sentiasa
bersedia siang dan malam, berkorban masa
dan tenaga supaya tanggungjawab fardhu
kifayah disempurnakan mengikut syariat
Islam dan mengikut SOP yang ditetapkan.
Walaupun berdepan dengan cabaran
dan risiko jangkitan, mereka tidak pernah
merungut walaupun kadang-kadang
tidak cukup rehat apatah lagi semasa kes
kematian Covid-19 meningkat. Semoga jasa
mereka mendapat keberkatan di dunia dan
di akhirat.

4.  KURSUS INDUKSI E-LEARNING GURU KAFA NEGERI SABAH

 JAKIM Sabah menganjurkan Kursus Induksi E-Learning Guru KAFA Sabah secara dalam talian bagi

meningkatkan keupayaan guru KAFA menguasai ilmu pedagogi pengajaran dan pembelajaran
walaupun secara maya.  Objektif pelaksanaannya adalah memastikan semua guru KAFA negeri
Sabah mendapat latihan dan diberi pendedahan mengenai kaedah pembelajaran yang

2.  PROGRAM MENYANTUNI PETUGAS PUSAT PEMBERIAN VAKSIN (PPV) SABAH

 Walaupun diselubungi dengan pandemik Covid-19, JAKIM Sabah tidak ketinggalan mengambil

inisiatif menyantuni frontliner melalui Program Menyantuni Petugas Pusat Pemberian Vaksin (PPV).
Program ini dilaksanakan sepanjang tahun di PPV seluruh Negeri Sabah merangkumi daerah
di Bahagian Pantai Barat Selatan, Pantai Barat Utara, Sandakan, Tawau, Pedalaman Atas dan
Pedalaman Bawah. Sumbangan bungkusan makanan pula diserahkan kepada para petugas
PPV manakala Al-Quran sumbangan Iman Care diberikan secara percuma  masyarakat awam
yang hadir di PPV.

3.  ANUGERAH MA’AL HIJRAH 2021 KEPADA
JAKIM SABAH

 13 Ogos 2021, Jabatan Kemajuan Islam

Malaysia Cawangan Sabah telah dipilih
sebagai Penerima Anugerah Khas Maal Hijrah
1443H Peringkat Negeri Sabah. Pengiktirafan
ini diberikan atas komitmen agensi yang
telah memberi sumbangan dan peranan
yang besar dalam mengharungi pandemik
Covid-19. Anugerah ini telah disampaikan
oleh YAB Datuk Seri Panglima Haji Hajiji Bin
Haji Noor, Ketua Menteri Sabah kepada YBhg
Tuan Haji Norjeli bin Haji Dais Pengarah JAKIM
Sabah. Semoga pengiktirafan ini memacu
semangat warga kerja JAKIM Sabah untuk
Terus Menabur Bakti

LAPORAN TAHUNAN 2021 49

5.  PROGRAM ZIARAH DI’ BAYU DAN ZIARAH PULAU

 Program Ziarah D’Bayu dan Ziarah Pulau merupakan salah satu program dakwah bil hal JAKIM

Sabah. Objektif pelaksanaan adalah menunjukkan keprihatinan agensi agama di Sabah
terhadap golongan asnaf, muallaf dan golongan kurang berkemampuan. Walaupun berada
dalam Perintah Kawalan Pergerakan (PKP) dan pematuhan SOP yang ketat, JAKIM Sabah tetap
turun padang menyumbang bakul makanan kepada golongan sasaran di kawasan pedalaman
dan juga di kepulauan sekitar negeri Sabah. Antara daerah yang terlibat dalam program Ziarah
D’Bayu ialah Tambunan, Kota Belud, Paitan, Tongod, Sandakan, Kunak, Semporna, Sook,  Ranau,
Pulau Banggi,  Matunggong, Kota Marudu, Tawau, Kuala Penyu dan kawasan - kawasan lain
seluruh Sabah. Manakala Ziarah Pulau dilakukan di Pulau Mabul, Pulau Banggi, Pulau Jambongan,
Pulau Balagu, Pulau Tatabuan, Pulau Sebatik, Pulau Mamuan dan kepulauan sekitar negeri Sabah.

6.  PROGRAM PEMANTAPAN ILMU SECARA DALAM TALIAN

 JAKIM Sabah mengorak langkah memperkasakan program-

program keilmuan kepada masyarakat secara dalam talian
sepanjang tahun 2021 sebagai salah satu medium penyampaian
maklumat menggunakan media masa. Dengan kolaborasi
bersama Pusat Islam UMS, Majlis Ugama Islam Sabah (MUIS),
Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah (JHEAINS), JAKIM
Sabah melaksanakan Program Bicara Akidah sebanyak enam siri,
Bicara Fiqh lima siri, Daurah Kitab Safinatun Naja, Daurah Kitab
Qalbun Salim, Kursus Metodologi Dakwah, Fiqh Sabahi, Webinar
Psikospiritual Islam, Webinar Akidah Ahli Sunnah Wal Jamaah,
Ceramah Perdana dan sebagainya. Objektif pelaksanaan program
ini supaya masyarakat Islam dapat menambah ilmu pengetahuan
agama, menghayati dan mengaplikasikannya dalam kehidupan
harian. Program ini juga disiarkan melalui facebook rasmi Jabatan
Kemajuan Islam Malaysia-Sabah mendapat sambutan yang
menggalakkan dari masyarakat awam yang sentiasa memberi
sokongan terhadap program-program anjuran JAKIM Sabah.

berkesan.  Program ini telah dirasmikan oleh Datuk Haji Norjeli bin Haji Dais, Pengarah JAKIM
Sabah pada 18 Jun 2021 secara dalam talian melalui pautan Webex dan live FB JAKIM Sabah.
Semoga program seumpama ini terus memberi manfaat kepada warga KAFA JAKIM Sabah
dalam melaksanakan amanah, mendidik murid-murid KAFA (Kelas Al-Quran dan Fardhu Ain) di
Negeri Sabah.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA50

KERAWANG JAKIM

DAKWAH DAN

   M

EDIA

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA52

BAHAGIAN
PENGURUSAN MAKLUMAT
TRANSFORMASI SISTEM PENGURUSAN PERKAHWINAN ISLAM MALAYSIA (SPPIM)

Projek Transformasi SPPIM melalui permohonan RMK 11 RP 4 telah diluluskan pada 15 September 2021
dengan peruntukan sebanyak RM11.13 juta. Tempoh projek ini adalah tiga tahun bermula 1 Oktober
2021 sehingga 30 September 2024. Pemilik projek ialah Bahagian Keluarga, Sosial dan Komuniti
bersama-sama dengan Bahagian Pengurusan Maklumat yang akan membantu dalam konteks
teknikal system.

Syarikat yang berjaya dilantikan ialah Data-Speaks Sdn. Bhd. Syarikat ini merupakan syarikat yang
mempunyai pengalaman projek yang melibatkan pengurusan perkahwinan. Skop bagi projek ini
melibatkan adalah seperti berikut:

i.  Perolehan perkakasan dan perisian
ii.  Pembangunan semula SPPIM yang merangkumi peningkatan 17 modul sedia ada dan
 pembangunan modul baharu
iii.  Migrasi data bagi negeri Selangor dan Terengganu.
iv.  Migrasi data SPPIM ke infra baru
v.  Integrasi sistem SPPIM dengan sistem di JPN.
vi.  Siri bengkel –bengkel latihan atau change management
vii.  Meja bantuan SPPIM atau helpdesk.

Bagi memantau pelaksanaan projek pasukan Jawatankuasa Pemandu dan Teknikal diwujudkan
seperti rajah di bawah:

LAPORAN TAHUNAN 2021 53

BAHAGIAN
DAKWAH
SUMBANGAN TABUNG MUSA’ADAH COVID-19 JAKIM-YWM UNTUK SURAU KAMPUNG ORANG ASLI
KG. SG. BERUA DAN WARGA CAKNA HULU TERENGGANU

Hulu Terengganu, Terengganu (26 September 2021, Ahad)

YB Senator Tuan Haji Idris bin Haji Ahmad, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (HEA) dalam gerak
kerja bersama Agensi Agama di bawah YB Menteri di JPM iaitu JAKIM, Yayasan Taqwa, YADIM,
YaPEIM dan Kerajaan Negeri Terengganu telah menyantuni golongan terkesan B40, orang asli dan
institusi pondok di daerah Hulu Terengganu.

Destinasi pertama, YB Menteri menyantuni masyarakat orang asli di Kg. Sg. Berua, Kuala Berang
dengan menyampaikan bakul makanan serta sumbangan pembaikan surau kampung tersebut.
Replika cek bernilai RM5,000.00 diserahkan oleh YB Menteri kepada Tok Batin Rosli bin Desoh.

Destinasi berikutnya ialah Madrasah Darul Ansar Kg. Basung, YB Menteri menyampaikan sumbangan
musa’adah kepada pelajar-pelajar yang akan melanjutkan pelajaran ke Timur Tengah, institusi
pendidikan (madrasah) dan beberapa persatuan atau pertubuhan bukan kerajaan. Dalam majlis
ini, JAKIM menyumbang kepada Persatuan Prihatin Warga Terpinggir Terengganu (Warga Cakna).
Replika cek bernilai RM15,000.00 diserahkan oleh YB Menteri kepada Saudara Muhammad Hagia
Sofia bin Mohd mewakili Warga Cakna.

Hadir sama dalam majlis simbolik penyerahan sumbangan musa’adah ini ketua-ketua agensi iaitu
Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua Pengarah JAKIM, Dato’ Dr. Sirajuddin bin Suhaimee, Timbalan
Ketua Pengarah (Operasi) JAKIM, Tuan Haji Ruslan bin Said, Pengarah Kanan Bahagian Dakwah

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA54

JAKIM, Tuan Haji Zabidi bin Nasan, Ketua Pegawai Eksekutif Yayasan Taqwa, Dato’ Mohd. Reza Shah
bin Abdul Wahid, Pengerusi YaPEIM dan Tuan Haji Nasruddin bin Hassan, Yang Dipertua YADIM.
Manakala, Kerajaan Negeri Terengganu dihadiri oleh YB Ustaz Mohd. Nor bin Hamzah, Exco Agama
Terengganu, Ustaz Md. Rozi bin Bidin, KPE MAIDAM, dan Ustaz Mohamad Ridwan bin Mohd Nor,
Timbalan Pesuruhjaya JHEAT. Objektif utama program ini diadakan untuk membantu masyarakat
yang terkesan dengan Covid-19.

PENYERAHAN MOCK CHEQUE PERUNTUKAN KERAJAAN PERSEKUTUAN KEPADA IMAM, BILAL, MARBUT,
GURU TAKMIR DAN GURU KAFA NEGERI SARAWAK TAHUN 2021

PROGRAM MUSA’ADAH COVID-19 JAKIM - YWM “SHARING IS CARING” (SIC) NEGERI SARAWAK

Kuching, Sarawak (23 Oktober 2021 Sabtu)

Program Sharing Is Caring (SIC) adalah Program
Bantuan Musa’adah COVID -19 Jabatan
Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) & Yayasan
Wakaf Malaysia (YWM). Di antara bantuan
tersebut ialah Bantuan Bakul Makanan,
program ini adalah antara inisiatif JAKIM dalam
membantu golongan asnaf dan mereka yang
terkesan akibat pandemik Covid 19 dan Perintah
Kawalan Pergerakan (PKP) yang berlanjutan di
seluruh negara.

Pada 23 Oktober 2021, Majlis Simbolik Penyerahan
Bantuan Musa’adah COVID-19 JAKIM-YWM bagi
Negeri Sarawak telah disempurnakan oleh YB
Senator Tuan Haji Idris bin Ahmad, Menteri di
Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama)
kepada YB Menteri Muda Negeri Sarawak di
IKMAS. Pada Majlis ini YB Senator Menteri telah
menyerahkan cek cura bernilai RM 20,000.00.

Kuching, Sarawak (22 Oktober 2021, Jumaat)

Majlis Penyerahan Mock Cheque Peruntukan Kerajaan Persekutuan Kepada Imam, Bilal, Marbut, Guru
Takmir dan Guru KAFA Negeri Sarawak bagi tahun 2021 disampaikan oleh YB Senator Tuan Haji Idris
bin Haji Ahmad, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) kepada YB Datuk Dr. Haji
Abdul Rahman bin Haji Junaidi, Menteri Muda di Jabatan Ketua Menteri (Hal Ehwal Islam, Dewan
Bandaraya Kuching Utara dan Utiliti) yang mewakili Kerajaan Negeri Sarawak. Program ini telah
berlangsung pada 22 Oktober 2021 jam 2.30 petang di Majlis Islam Sarawak (MIS).

LAPORAN TAHUNAN 2021 55

PEMUKIMAN TAKMIR ZON UTARA BERSAMA YB SENATOR TUAN HAJI IDRIS BIN AHMAD MENTERI DI
JABATAN PERDANA MENTERI (HAL EHWAL AGAMA)

Butterworth, Pulau Pinang (4 Dis 2021)

Yang Berhormat Senator Tuan Haji Idris Bin Ahmad Menteri
Di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) telah
menyampaikan amanat di Majlis Pemukiman Takmir Zon Utara
yang terdiri daripada Pegawai Penyelaras Takmir Negeri,
Penyelaras Pentadbiran Masjid Daerah (PPMD) dan Pembantu
Takmir dari Negeri Perak, Pulau Pinang, Kedah dan Perlis. Program
tersebut telah diadakan pada 4 Disember 2021 di Dewan
Restoran Pen Mutiara Butterworth, Pulau Pinang.

Penganjuran pemukiman ini diurusetiakan oleh Unit Takmir
Bahagian Pengurusan Masjid, Jabatan Agama Islam Negeri
Perak dengan kerjasama Unit Takmir Bahagian Pengurusan
Masjid, Jabatan Agama Islam Negeri Pulau Pinang. Objektif
utama pemukiman ini diadakan ialah untuk sesi ta’aruf dan
pertemuan pertama warga takmir khasnya di zon utara.

Turut hadir dalam program ini YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua Pengarah JAKIM, YBhg. Dato’
Dr. Sirajuddin bin Suhaimee, Timbalan Ketua Pengarah (Operasi) JAKIM dan YBrs. Tuan Haji Ruslan
bin Said, Pengarah Kanan, Bahagian Dakwah, JAKIM. Seramai lima orang daripada 200 jumlah
penerima bantuan hadir bagi acara simbolik penyampaian bakul makanan. Penerima agihan
sumbangan adalah terdiri daripada kalangan OKU, B40, ibu tunggal dan mereka yang terjejas sumber
pendapatan akibat pandemik Covid 19 dan Perintah Kawalan Pergerakan (PKP).

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA56

WEBINAR KESELAMATAN DAN KESIHATAN PEKERJAAN DI MASJID

Putrajaya, 28 Disember 2021

Yang Berhormat Senator Tuan Haji Idris Bin Haji
Ahmad, Menteri Di Jabatan Perdana Menteri
(Hal Ehwal Agama) telah merasmikan Webinar
Keselamatan Dan Kesihatan Pekerjaan Di Masjid.
Program secara dalam talian ini telah diadakan
pada 28 Disember 2021.

Penganjuran webinar ini merupakan kerjasama
antara pihak Institut Keselamatan Dan Kesihatan
Pekerjaan Negara (NIOSH) dengan kerjasama
Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM).
Topik yang dibentangkan adalah berkaitan
Keselamatan Dan Kesihatan Di Masjid oleh Encik
Azhar Bin Ahmad (NIOSH) dan Pengenalan
Pengurusan Kualiti Udara Dalaman (IAQ) Di Masjid
Dan Surau Bagi Mencegah Jangkitan berkaitan
Covid-19 oleh Ts. Nor Mohd Razif bin Noraini
(NIOSH).

Peserta yang menghadiri webinar ini terdiri dari
pegawai masjid dan surau serta Penyelaras
Pentadbiran Masjid Daerah (PPMD) seluruh
Malaysia.

LAPORAN TAHUNAN 2021 57

BAHAGIAN KEURUSETIAAN
& HUBUNGAN LUAR
PAS LAWATAN IKHTISAS JAKIM

Pas Lawatan Ikhtisas atau singkatannya PLIK adalah satu pengesahan sama ada dalam bentuk
cop atau pelekat yang dikeluarkan oleh Jabatan Imigresen Malaysia kepada warganegara asing
yang ingin bertugas dan menjalankan kerja-kerja khusus untuk jangka masa singkat di Malaysia.
Pas Lawatan Ikhtisas bagi kategori ini dikeluarkan kepada warganegara asing yang berkhidmat
sebagai guru agama Islam dan pelajar yang mengikuti pengajian Islam di Malaysia. Kemudahan
Pas ini diberikan kepada warganegara asing yang berkelayakan serta memenuhi syarat yang telah
ditetapkan. Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) adalah agensi kawal selia yang telah diberikan
amanah untuk mengeluarkan Surat Sokongan Pas Lawatan Ikhtisas oleh Jabatan Imigresen Malaysia
(JIM) sejak tahun 1995 sehingga kini. Permohonan surat ini boleh dibuat menerusi sistem e-ikhtisas
JAKIM secara online seperti di paparan Gambar Rajah 1.

Walau bagaimanapun sistem perkongsian pintar (smart partnership) ini turut melibatkan Pihak
Berkuasa Agama Negeri (PBAN) seperti Jabatan Agama Islam Negeri, Majlis Agama Islam Negeri
(MAIN), Jabatan Mufti Negeri dan Polis Diraja Malaysia (PDRM). Masing-masing berperanan dan
bertanggungjawab sehingga proses permohonan selesai dengan mematuhi semua prosedur
dan syarat termasuklah lulus temuduga dengan PBAN masing-masing. Selain itu, tenaga pengajar
warganegara Indonesia yang baharu diwajibkan untuk menjalani tapisan keselamatan oleh PDRM
sebelum kelulusan surat sokongan diberikan.

Sepanjang tahun 2021, JAKIM menerusi Bahagian Keurusetiaan dan Hubungan Luar telah menyemak
dan memproses permohonan surat ini berjumlah 1739 permohonan melibatkan tenaga pengajar dan
pelajar warganegara asing yang diperincikan pada Jadual 1. Jumlah tersebut sangat berkurangan
berbanding tahun-tahun sebelum ini yang biasanya mencecah 4000 permohonan setahun.
Pengurangan ini disebabkan kemasukan guru agama yang baharu dalam kalangan warganegara
asing dikawal bagi mengekang penularan wabak covid-19.

Gambar Rajah 1: Paparan Web Sistem Online e-ikhtisas

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA58

Jadual 1: Statistik Kelulusan Surat Sokongan Pas Lawatan Ikhtisas JAKIM

PROGRAM CITRA CINTA RASUL SEMPENA SAMBUTAN MAULIDUR RASUL SAW PERINGKAT KEBANGSAAN
TAHUN 1443 H BERSAMAAN 2021 M

Program Citra Cinta Rasul sempena Sambutan Maulidur Rasul SAW Peringkat Kebangsaan Tahun
1443H bersamaan 2021M dengan tema “Manhaj Rabbani Ummah Berkualiti” telah diadakan pada
18 Oktober 2021 bertempat di Dewan Damar Sari F8, Kompleks F, Putrajaya. Program berdurasi 1 jam
30 minit tersebut telah disiarkan secara langsung menerusi TV1 RTM bermula jam 9.00 hingga 10.30
malam.

Antara highlight utama program tersebut ialah Titah Khas Duli Yang Maha Mulia Sultan Nazrin
Muizzuddin Shah Ibni Almarhum Sultan Azlan Muhibbuddin Shah Al-Maghfur-Lah, Timbalan Yang
Di-Pertuan Agong (Gambar 1) dan Pengumuman Penerima Anugerah (Gambar 2).

Seramai tujuh (7) individu telah dinobat sebagai penerima anugerah iaitu

i.  YBhg. Dato’ Dr. Haji Suhaini bin Kadiman (Anugerah Perdana),
ii.  YBhg. Datin Dr. Paizah binti Haji Ismail (Anugerah Maulidur Rasul),
iii.  Tuan Syeikh Haji Zakaria bin Othman (Anugerah Maulidur Rasul),
iv.  Tuan Haji Alwi bin Haji Morshidi (Anugerah Maulidur Rasul),
v.  Tuan Haji Ali Hassan bin Mohd Hassan (Anugerah Maulidur Rasul),
vi.  Tuan Haji Mohd Zaini bin Mat Abas (Anugerah Maulidur Rasul) dan
vii.  Encik Mohd Amin bin Nasir (Anugerah Maulidur Rasul).

Penerima anugerah menerima hadiah berupa wang tunai, trofi dan sijil penghargaan. Majlis
pengurniaan anugerah telah diadakan secara tertutup di Bilik Seri Maharajalela, Istana Negara
pada 21 Oktober 2021.

Program berkonsepkan bicarawara agama ini dihoskan oleh Ustaz Nabil Ahmad, Terrence Dass
Abdullah dan Heliza Helmi. Diskusi khas ini membawa mesej mengenai :

i.  Kedudukan Islam sebagai agama bagi Persekutuan,
ii.  Perjalanan sirah junjungan besar Nabi Muhammad SAW dalam menyebar luas dan
 mempertahankan Islam menjadi acuan dan model kepada pembentukan masyarakat
 sejahtera, aman damai merentasi sempadan agama, ras, keturunan dan bangsa, sekaligus
 menjadi kesinambungan peradaban Islam di Malaysia dan seluruh dunia amnya.

LAPORAN TAHUNAN 2021 59

Gambar 1 Gambar 2

Gambar 3

MAJLIS SAMBUTAN MA’AL HIJRAH PERINGKAT KEBANGSAAN TAHUN 1443H/2021M

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) sekali lagi telah melakar sejarah dengan menganjurkan
Majlis Sambutan Ma’al Hijrah Peringkat Kebangsaan Tahun 1443H/2021M dalam suasana cukup
sederhana namun penuh kesyukuran meskipun negara masih dilanda pandemik Covid-19. Majlis ini
telah diadakan pada 9 Ogos 2021 bertempat di Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin (MTMZA) Putrajaya
dengan tema “Manhaj Rabbani Ummah Berkualiti”.

Kebawah Duli Yang Maha Mulia Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong As-Sultan Abdullah
Ria’yatuddin Al-Mustafa Billah Shah Ibni Almarhum Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah telah
berkenan menyampaikan titah perutusan secara hybrid dari Istana Negara sempena majlis sambutan
(Gambar 1). Majlis diserikan dengan kehadiran YAB Tan Sri Dato’ Haji Muhyiddin bin Haji Mohd Yassin,
Perdana Menteri dan YAB Dato’ Sri Ismail Sabri bin Yaakob, Timbalan Perdana Menteri.

Program turut diserikan tayangan video khas ‘Sollu’ terbitan TV Alhijrah dan persembahan khas Dato’
Ahmad Tarmimi Siregar, Faizal Tahir dan Kumpulan UNIC. Program diakhiri dengan persembahan
selawat, gabungan artis yang terlibat pada malam tersebut (Gambar 3).

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA60

Sempena sambutan ini juga Kerajaan telah bersetuju untuk menganugerahkan Tokoh Ma’al Hijrah
Peringkat Kebangsaan 1443H kepada YBhg. Tan Sri Dato’ Seri Shaikh Haji Ismail bin Muhammad,
Mantan Imam Besar Masjid Negara dan Hakim Majlis Tilawah Al-Quran Peringkat Antarabangsa.
Manakala Tokoh Ma’al Hijrah Peringkat Antarabangsa 1443H pula dinobatkan kepada Sheikh Dr.
Abdul Karim bin Al-Isa, Setiausaha Agung Liga Dunia Arab dari Arab Saudi (Gambar 2).

Sambutan pada tahun ini dilaksanakan dengan pematuhan SOP yang ketat sebagaimana yang
disarankan oleh pihak Majlis Keselamatan Negara (MKN) dan Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM).

Gambar 1

Gambar 3 : Tetamu Kenamaan bergambar kenang-kenangan bersama tokoh

Gambar 2

MAJLIS TILAWAH AL-QURAN JOHAN-JOHAN KEBANGSAAN TAHUN 2021

Majlis Tilawah al-Quran Johan-Johan Kebangsaan (MTQJK) telah berlangsung selama 5 hari bermula
pada 22 hingga 27 Rejab 1441H bersamaan 22 hingga 26 Oktober 2021 secara maya di Studio Utama
Yusoff, dan Studio Mini Al-Qasas di Kompleks Islam Putrajaya dan 10 Studio RTM Negeri di seluruh
negara, bermula pada jam 9.00 hingga 10.30 malam.

MTQJK ini merupakan program yang julung-julung kalinya diadakan sebagai alternatif kepada Majlis
Tilawah dan Hafazan al-Quran Peringkat Kebangsaan (MTHQK). Ianya merupakan kelangsungan
kepada usaha menyemarakkan pembudayaan al-Quran dalam kalangan masyarakat Islam di
Malaysia. Ia juga menggambarkan komitmen pihak Kerajaan dalam menerapkan budaya minat
membaca al-Quran dan memahami intipatinya serta mengaplikasikan tuntutan dan larangan
Yang Maha Esa dalam amalan kehidupan kita seharian. Penganjuran program ini selaras dengan
kedudukan Islam sebagai agama Persekutuan.

LAPORAN TAHUNAN 2021 61

Gambar 1

Gambar 2

Gambar 3

MTQJK ini dirasmikan pembukaannya oleh YB Senator Datuk Hj Idris bin Hj Ahmad, Menteri di Jabatan
Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) dan disempurnakan perasmian penutupannya oleh YAB Dato’
Sri Ismail Sabri bin Yaakob, Perdana Menteri pada 26 Oktober 2021.

Untuk edisi istimewa ini, seramai 26 orang qari dan qariah johan-johan Tilawah Kebangsaan tahun-
tahun terdahulu dan juga jemputan khas yang mewakili semua negeri di Malaysia membaca al-
Quran secara bertarannum (Gambar 1). Antara kelainan yang dibawakan ialah pengisian ibrah yang
mantap dan mengusik qalbu menggunakan teknologi terkini Augmented Reality (AR) oleh selebriti
JAKIM Ustaz Hariri dan Ustazah Nazirah (Gambar 2). Majlis ini diakhiri dengan bacaan zikir munajat
secara maya bersama rakyat Malaysia bagi mendoakan kesejahteraan negara (Gambar 3).

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA62

BAHAGIAN PENERBITAN
1. Cawangan Perancangan Penerbitan

 1.1.  Seksyen Buku Teras/Umum

  Sepanjang tahun 2021, JAKIM menerusi Bahagian Penerbitan telah berjaya menerbitkan
169,000 naskhah buku. Terdiri daripada 34 judul buku baharu dan 13 judul buku ulang cetak.
Jumlah kos penerbitan adalah sebanyak RM 948,000.

Buku-Buku Baharu Terbitan JAKIM (2021)

LAPORAN TAHUNAN 2021 63

 1.2.  Seksyen Braille

  Bengkel Pentashihan Mashaf Al-Qur’an Braille Malaysia Bersama Bahagian Penguatkuasaan
Dan Kawalan Kementerian Dalam Negeri.

  Pada 19 hingga 22 Mac 2021, Bahagian Penerbitan JAKIM telah dijemput sebagai urus setia
bersama bagi bengkel Pentasheh Mashaf Al-Qur’an Braille Malaysia di bertempat di Hotel
Tenera, Bangi. Bengkel tersebut diadakan bertujuan bagi menyemak teks Mashaf Al-Qur’an
Braille Malaysia sebelum dikemukakan ke dalam Mesyuarat Lembaga Kelulusan Teks Al-Qur’an
oleh Kementerian Dalam Negeri untuk mendapatkan kelulusan sebelum ia diterbitkan.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA64

 1.3.  Seksyen Majalah

  Seksyen Majalah telah berjaya menerbitkan Majalah Sinar Rohani Bil.1/2021, Majalah Cahaya
Bil.1/2021 dan Majalah Pendidik Siri 1 melalui laman web rasmi JAKIM.

LAPORAN TAHUNAN 2021 65

2. Cawangan Perpustakaan & Arkib

 2.1.  Cawangan Perpustakaan dan Arkib telah melaksanakan pelbagai program bagi
meningkatkan modal insan yang bermotivasi dalam budaya membaca. Sepanjang tahun
2021, sebanyak lapan (8) program telah dilaksanakan dengan penglibatan seramai 280
orang.

3. Cawangan Komersial & Promosi

 3.1.  Laporan Keseluruhan Jualan Buku JAKIM Bagi Tahun 2021

BIL. TARIKH
PELAKSANAAN PERKARA JUMLAH

PESERTA

1. 08.03.2021

Pelancaran Buku Maqasid Syariah: Pelaksanaan Dan
Aplikasi Dalam Pengurusan Dan Pentadbiran Oleh Yb
Senator Datuk Dr. Zulkifli Bin Mohamad Al-Bakri/ Bahagian
Maqasid Syariah

65

2. 12.04.2021 Program Bual Bicara: Autisme Satu Penyakit? 45
3. 22.04.2021 Program Jom Baca Bersama 10 Minit 20

4. 22.04.2021 Program Bedah Buku Bersama Imam Besar Masjid Tuanku
Mizan Zainal Abidin 20

5. 26.08.2021 Program Bual Bicara Merdeka: Malaysia Prihatin 30

6. 24.09.2021 Taklimat Penggunaan U-Pustaka Bersama En.Yazid Bin
Ibrahim (Perpustakaan Negara Malaysia) 35

7. 07.10.2021 Program Bual Bicara: Kesihatan Mental Sakit Yang Tidak
Nampak 25

8. 16.11.2021
Majlis Perasmian Perpustakaan Sheikh Mohammad Idris
Al-Marbawi Oleh Yb Senator Tuan Haji Idris Bin Ahmad
Menteri Di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama)

60

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA66

SOROTAN TAHUN 2021 BAHAGIAN PENYIARAN JAKIM

Bahagian Penyiaran Jakim secara berterusan menyediakan perkhidmatan penyiaran program
agama terbaik kepada umum melalui saluran TV1, TV Okey, serta pengisian program agama di 6
saluran radio termasuk Salamfm serta media baharu. Penyiaran program agama secara percuma
yang diberikan oleh Jakim melalui Bahagian Penyiaran kepada umum ini selari dengan visinya iaitu
sebagai peneraju Kecemerlangan Pengurusan Hal Ehwal Islam di Malaysia. Misinya pula ke arah
memacu transformasi pengurusan hal ehwal islam untuk meningkatkan kemaslahatan negara
melalui pemerkasaan agensi islam secara inovatif dan strategik.

Di samping itu Bahagian Penyiaran berusaha sedaya upaya untuk menghasilkan program yang
berkualiti, inovatif dan berdaya saing bagi membawa kandungan rancangan agama ke peringkat
yang lebih tinggi. Dalam program RTM khususnya TV1 terdapat program yang mendapat rating
tontonan melebihi satu juta penonton bagi setiap siaran. Secara keseluruhannya RTM menyiarkan
program agama dibawah kendalian Jakim sebanyak 13 jam 40 minit seminggu. Jumlah jam ini
tidak termasuk siaran ulangan serta rancangan khas seperti Majlis Sambutan Ma’al Hijrah Peringkat
Kebangsaan, Sambutan Maulidur Peringkat Kebangsaan, Majlis Tilawah Al-Quran Peringkat
Kebangsaan dan Antarabangsa. Rancangan – rancangan ini adalah terbitan in-house yang
disiarkan tujuannya memenuhi dasar kerajaan terutama ke arah agenda pemerkasaan hal ehwal
Islam di Malaysia. Perancangan bagi penerbitan rancangan tidak hanya tertumpu pada sasaran
satu kelompok sahaja, bahkan di setiap kelompok umur masyarakat terdapat rancangan yang
disesuaikan selari dengan kehendak penonton.

PENCAPAIAN

Operasi Bahagian Penyiaran menetapkan 3 KPI bagi tahun 2021 iaitu :

1)  Laporan isu-isu semasa dan aktiviti berkaitan pentadbiran Islam yang dianjurkan oleh agensi -
agensi di bawah YB Menteri.

2)  Pengalihan enam (6) program utama rancangan TV terbitan JAKIM ke media baharu.
3)  Penerbitan program penerangan berkaitan Maqasid Syariah dalam radio Salamfm.

Berikut merupakan pencapaian yang telah dihasilkan :

BAHAGIAN
PENYIARAN

BIL. TAJUK KPI SASARAN
TAHUNAN PENCAPAIAN CATATAN

1

Laporan isu-isu semasa dan
aktiviti berkaitan pentadbiran
Islam yang dianjurkan oleh
agensi agensi di bawah YB
Menteri.

52 liputan
langsung 100% Diterbitkan melalui Berita Hal

Ehwal Islam dan disiarkan di TV1

2
Pengalihan enam (6) program
utama rancangan TV terbitan
JAKIM ke media baharu.

208 SIRI 100%

Meliputi 6 rancangan utama :
-Forum Perdana
-MyHalal
-Anda Musykil
-Fikrah
-Sinaran Rohani (Mandarin)
-Tajdid Ummah (Tamil)

3

Penerbitan program
penerangan berkaitan
Maqasid Syariah dalam radio
Salamfm.

52 SIRI 100%

LAPORAN TAHUNAN 2021 67

SEKSYEN TV

Penerbitan rancangan TV1 yang telah dilaksanakan pada tahun 2021 adalah seperti berikut:

JADUAL SIARAN RANCANGAN TV1/201

JADUAL SIARAN RANCANGAN TV OKEY/2021
Perubahan saluran dari TV1 ke TV Okey bermula 29/4/021

SENARAI RANCANGAN KHAS
MENGIKUT KALENDAR ISLAM SEPANJANG TAHUN 2021

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA68

LAPORAN TAHUNAN 2021 69

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA70

PROGRAM-PROGRAM BESAR BAHAGIAN PENYIARAN : BAGI TAHUN 2021

NAMA PROGRAM: CITRA CINTA RASUL
ANJURAN: JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA

TARIKH: 18 OKTOBER 2021 (2100 – 2230)
TEMPAT: DEWAN DAMARSARI, F8 PARCLE F, PUTRAJAYA

LAPORAN TAHUNAN 2021 71

NAMA PROGRAM: SEMARAK CINTA RASUL
ANJURAN: JABATAN PENYIARAN NEGERI SEMBILAN DAN AAFIYAT

TARIKH: 19 OKTOBER 2021 (2100 – 2230)
TEMPAT: AUDITORIUM TUNKU PUAN CHIK, RTM NEGERI SEMBILAN

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA72

NAMA PROGRAM: MAJLIS TILAWAH JOHAN-JOHAN KEBANGSAAN
ANJURAN: JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA

TARIKH: 22 - 26 OKTOBER 2021
TEMPAT: STUDIO, KOMPLEKS ISLAM PUTRAJAYA

LAPORAN TAHUNAN 2021 73

NAMA PROGRAM: MULTAQA DAI
ANJURAN: BAHAGIAN PENYIARAN, JAKIM

TARIKH: 28 OKTOBER 2021 (1500 – 1700)
TEMPAT: DEWAN DATUK MOHD SHAHIR, ILIM, BANGI

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA74

LAPORAN TAHUNAN 2021 UNIT KOMUNIKASI KORPORAT

1.  Unit Komunikasi Korporat telah ditubuhkan bagi mewujudkan perhubungan baik antara JAKIM
dengan pihak awam dan media melalui strategi penyampaian maklumat perkhidmatan yang
berkesan dan strategik.

2.  Unit ini juga memastikan imej korporat JAKIM sentiasa positif dan memastikan pelan semua
publisiti, promosi dan kempen bagi setiap dasar, perkhidmatan, peranan, program serta aktiviit
rasmi JAKIM dihebahkan melalui media sosial, media elektronik dan media cetak dilaksanakan.

3.  Unit ini juga membantu memberikan penerangan dan penjelasan dasar-dasar, falsafah dan
wawasan negara berkitan Hal Ehwal Islam secara strategik.

4.  Bertindak sebagai pemangkin imej korporat JAKIM ke tahap tertinggi melalui pendekatan
perhubungan awam yang strategik dan professional.

5.  Membina, mengukuhkan dan memperluaskan jaringan komunikasi yang menyeluruh serta
berkesan dalam mengurukan maklumat secara berstrategik.

6.  Cawangan Komunikasi Korporat menjadi pusat tumpuan pengaduan awam dan
bertanggungjawab bagi melaksanakan sistem pengendalian pengaduan awam berdasarkan
Pekeliling Kemajuan Pentadbiran Awam (PKPA) Bil.4 Tahun 1992 dan PKPA Bil.1 Rahun 2009
selaras dengan fungsi dan tanggungjawab seperti berikut :

 a.  Menerima aduan-aduan awam mengenai ketidakpuasan hati mereka terhadap
sebarang tindakan pentadbiran Kerajaan;

 b.  Menyiasat aduan-aduan awam yang mempunyai asas; dan
 c.  Melaporkan dan memperakukan hasil siasatan mengenai aduan-aduan itu kepada

Mesyuarat Pengurusan.

7.  Cawangan Komunikasi Korporat telah menyediakan sistem pengendalian pengaduan awam
yang cekap dan berkesan dengan ciri-ciri seperti berikut:

 a.  Semua aduan diselesaikan dengan cepat, tepat, adil dan cermat;
 b.  Aduan diuruskan dengan jujur, berkecuali dan identiti pengadu dirahsiakan (atas

permintaan pengadu); dan
 c.  Tindakan pemulihan adalah adil, objektif dan telus.

8.  Berikut adalah statistik melibatkan aktiviti Cawangan Komunikasi Korporat Jakim bagi
tahun 2021:

UNIT KOMUNIKASI
KORPORAT

AKTIVITI BILANGAN
Sidang media Jakim 61 kali
Kenyataan media Jakim 48 kenyataan
Lawatan pihak luar ke
Jakim 13 kali

Jadual 1 : Aktiviti Unit Komunikasi Korporat

LAPORAN TAHUNAN 2021 75

BULAN BILANGAN
Januari 6
Februari 18

Mac 41
April 29
Mei 10
Jun 12
Julai 26
Ogos 43

September 24
Oktober 37

November 12
Disember 16
Jumlah 274

BULAN BILANGAN
Januari
Februari

Mac
April
Mei
Jun
Julai
Ogos

September
Oktober

November
Disember
Jumlah

BULAN BILANGAN
Facebook 947,739 k Like

Twitter 90.6 k follower
Instagram 163 k follower
Telegram 17.3k subscriber

Youtube Channel 27.2k subscriber
TikTok 1322 subsciber

Jadual 2 : Berita yang tersiar di laman web / portal Jakim sepanjang tahun 2021

Jadual 6 : Statistik aduan awam yang diterima dan direkodkan sepanjang tahun 2021

Jadual 7 : Statistik media like, followers, bagi media sosial 2021

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA76

9.  Unit Komunikasi Korporat telah menganjurkan program-program seperti berikut:

 (i)  Penerbitan Bahan Infografik Semasa
  Penerbitan bahan info grafik, iklan program, kempen kesedaran, kempen Cegah Covid-19

sempena PKP,Kempen program telah diterbitkan. Ianya bertujuan memaklumkan kepada
masyarakat berkaitan informasi yang tepat dapat disalurkan melalui pelbagai medium
media sosial. Sebanyak 1000 penerbitan bahan infografik telah dikeluarkan sepanjang
2021.

 (ii)  Kursus Pengurusan Krisis Media Sosial JAKIM
  Kursus pengurusan media sosial Jakim ini telah diadakan pada 22 September 2021.

Seramai 40 peserta telah menghadirkan diri secara hibrid. Kursus ini dilaksanakan
selama satu hari. Manakala penceramah jemputan kali ini ialah YBhg. Dr Noor Nirwandy
bin Mat Noordin, Pensyarah Kanan Pusat Pengajian Perang Saraf Media & Informasi
Fakulti Komunikasi dan Pengajian Media Universiti Teknologi MARA. Kursus ini bertujuan
memperkasa gerak kerja pasukan komunikasi korporat Jakim disamping menyediakan
bahan kreatif dalam bentuk iklan dan video pendek untuk paparan media sosial dan
lain-lain platform.

 (iii)  Menguruskan Video, Kapsul Pendek Dan Edaran Bahan Kempen Covid 19
  Penyediaan video dan kapsul kempen covid 19 bertemakan Prihatin, Disiplin dan

Istiqamah bagi mencegah penularan covid 19 telah disiapkan dengan kos perbelanjaan
sebanyak RM19,900.00. Manakala edaran bahan kempen telah di edarkan ke semua
agensi di bawah YB Menteri Hal Ehwal Agama, JAIN, masjid dan surau seluruh Malaysia.

 (iv)  Mesyuarat Jawatankuasa Media JAKIM
  Mesyuarat ini telah diadakan sebanyak dua siri. Tujuan mesyuarat ini diadakan ialah bagi

menyelaraskan dasar komunikasi JAKIM untuk panduan Pengarah Bahagian JAKIM dan
juga Pegawai Komunikasi Startegik Bahagian ( PKSB ).

 (v) Kursus Kemahiran Media Sosial Sebanyak 7 Siri
  Kursus ini telah diadakan sebanyak 7 siri. Peserta terdiri dikalangan PPMD, Guru Kafa,

Imam, Bilal dan kakitangan JAKIM. Kursus ini bertujuan melahirkan kakitangan yang yang
cekap dalam menguruskan media sosial. Kos perbelanjaan yang dikeluarkan adalah
sebanyak RM19,000.00.

 (vi)  Program Bicara Media
  Program Bicara Media ini telah dilaksanakan pada 1 Oktober 2021 secara satu hari secara

hibrid dengan kehadiran peserta seramai 60 orang terdiri daripada kaitangan JAKIM.
Manakala penceramahnya ialah Encik Mohamad Radzi bin Mohd Zin, Pengarang Berita
Utusan Malaysia dan Kosmo. Tujuan program ini dilaksanakan ialah bagi memberi latihan
kepada para peserta berkaitan teknik penulisan berita yang efektif.

 (vii)  Menyediakan Video Kreatif
  Cawangan Komunikasi Korporat telah dipertanggungjawabkan oleh pihak pengurusan

tertinggi Jakim untuk menyediakan video kreatif dalam menghasilkan karya patuh
syariah dengan genre Islami. Ianya bertujuan memberikan maklumat yang tepat kepada
masyarakat berkaitan isu hal ehwal islam melalui video pendek.

 (viii)  Kembara al Amin Dengan Kerajasama Pusat Pengutan Zakat PPZ
  Satu program di media sosial secara berjadual dan bersegmen dalam menyampaikan

maklumat perkhidmatan JAKIM kepada masyarakat. Antara segmen yang telah
disediakan seperti Tanya JAKIM, Heart Talk, Jom belajar Jawi secara langsung turut
diadakan. Ianya mendapat sambutan yang menggalakkan daripada netizen dan akan
diteruskan pada tahun 2022.

 (iv)  Menyiapkan Video Korporat Baru JAKIM
  Cawangan Komunikasi Korporat telah dipertanggungjawabkan oleh pihak pengurusan

tertinggi Jakim untuk menguruskan kandungan video korporat JAKIM yang baharu. Video
korporat telah berjaya disiapkan dan kos bagi penyediaan video secara keseluruhan
sebanyak RM 20,000.00.

LAPORAN TAHUNAN 2021 77

LAMPIRAN

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA78

LAPORAN TAHUNAN 2021 79

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA80

LAPORAN TAHUNAN 2021 81

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA82

LAPORAN TAHUNAN 2021 83

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA84

PAYUNG KAABAH

PENDID
IK

AN DAN

PEMBANGUNAN IN
SAN

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA86

INSTITUT KEMAHIRAN
ISLAM MALAYSIA SARAWAK

LAWATAN KERJA RASMI YB SENATOR TUAN HAJI IDRIS BIN HAJI AHMAD, MENTERI DI JABATAN PERDANA
MENTERI (HAL EHWAL AGAMA)

23 Oktober 2021 – Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) Senator Tuan Haji Idris
bin Haji Ahmad telah mengadakan lawatan kerja rasmi ke tapak projek pembangunan fasa kedua
IKMAS.

Tujuan lawatan ini ialah memberi penerangan hala tuju portfolio hal ehwal agama di Jabatan
Perdana Menteri. Antara pengisian lawatan kerja beliau ke IKMAS kali ini ialah simbolik penyampaian
Akreditasi Sementara Program Sijil Pengajian Islam (SPI) IKMAS.

Selain itu turut diadakan sumbangan bakul makanan kepada Keluarga Malaysia (golongan B40) dan
penyampaian sumbangan Bakul Makanan Musa’adah kepada ahli kariah masjid di Sarawak.

Acara kemuncak majlis diserikan dengan penyerahan cek Musa’adah Covid-19 kepada Menteri
Muda Hal Ehwal Islam Datuk Dr Abdul Rahman Junaidi. Lawatan kerja rasmi beliau diakhiri dengan
lawatan ke tapak projek pembangunan fasa kedua IKMAS.

DRAF LAPORAN AKTIVITI DAN PENCAPAIAN IKMAS TAHUN 2021

Ucapan YB Senator Tuan Haji Idris bin Haji Ahmad
Menteri di Jabatan Perdana Menteri

Sumbangan bakul makanan kepada
Keluarga Malaysia (B40)

Acara pecah tanah IKMAS Fasa 2

LAPORAN TAHUNAN 2021 87

MAJLIS MENANDATANGANI MEMORANDUM PERSEFAHAMAN ANTARA IKMAS DAN CENTEXS

23 Oktober 2021 – Hari ini dalam sejarah bagi IKMAS apabila berjaya memeteraikan memorandum
persefahaman (MoU) dengan Centre of Technical Excellence (CENTEXS). MoU itu turut diadakan
bersempena lawatan kerja rasmi Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) Senator
Tuan Haji Idris bin Haji Ahmad.

Majlis lawatan ini merupakan sebahagian daripada majlis lawatan Menteri ke Kuching, Sarawak
selama tiga hari bermula 22 Oktober hingga 24 Oktober.

Selain itu, majlis berlangsung selama tiga jam itu turut dihadiri oleh Pengerusi CENTEXS Tan Sri Datuk
Amar Mohamad Morshidi Abd Ghani, Ketua Pengarah JAKIM Datuk Abdul Aziz Jusoh, Timbalan
Ketua Pengarah (Operasi) JAKIM Datuk Dr Sirajuddin Suhaimee, Ketua Pegawai Eksekutif Centexs
Syeed Mohd Hussien Wan Abd Rahman, Pengarah Jabatan Agama Islam Sarawak (JAIS) Ustaz Haji
Khalidi Ibrahim dan Pengarah IKMAS Ustaz Kamaldin Mohd Damin serta rombongan Menteri dan
JAKIM.

Lawatan ke Welding Lab CENTEXS

Menandatangani MoU antara IKMAS - CENTEXS Ucapan YB Senator Tuan Haji Idris bin Haji Ahmad
Menteri di Jabatan Perdana Menteri

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA88

MAJLIS JALINAN KASEH BERSAMA YANG AMAT BERBAHAGIA TOH PUAN DATUK PATINGGI HAJJAH
RAGHAD KURDI TAIB

3 Disember 2021 (Jumaat) bertempat di Dewan Kenyalang IKMAS Kampus 1 berlangsung Majlis
Jalinan Kaseh yang telah disempurnakan oleh Yang Amat Berbahagia Toh Puan Datuk Patinggi
Hajjah Raghad Kurdi Taib. Yang Amat Berbahagia Toh Puan Datuk Patinggi Hajjah Raghad Kurdi Taib
telah menyerahkan sumbangan dan “goodies bag” kepada penduduk di sekitar kampung Telaga
Air.

Yang Amat Berbahagia Toh Puan Datuk Patinggi Hajjah Raghad Kurdi Taib juga berbesar hati
menyampaikan sumbangan 100 kotak “face mask” kepada Institut Kemahiran Islam Malaysia
Sarawak (IKMAS).

Hadir bersama Yang Berusaha Datin Siti Shorgayah binti Ahmad Zaidin (Isteri kepada Yang
Berhormat Datuk Dr. Abdul Rahman Junaidi) dan Timbalan Pengarah IKMAS.

Semoga dengan kehadiran Yang Amat Berbahagia Toh Puan Datuk Patinggi Hajjah Raghad Kurdi
Taib ke IKMAS mendapat barakah dari Allah SWT.

Agihan sumbangan kepada golongan OKU

Agihan sumbangan kepada golongan rentan

LAPORAN TAHUNAN 2021 89

INSTITUT LATIHAN
ISLAM MALAYSIA (ILIM)
PROGRAM LATIHAN INSTITUT LATIHAN ISLAM MALAYSIA (ILIM) BAGI TAHUN 2021

Institut Latihan Islam Malaysia (ILIM) merupakan sebuah pusat latihan Islam di peringkat persekutuan.
Fungsi utama ILIM adalah merancang pembangunan latihan dan melaksanakan program latihan
kepada pegawai Perkhidmatan Hal Ehwal Islam (PHEI) JAKIM dan juga di negeri-negeri berdasarkan
sembilan bidang teras Perkhidmatan Hal Ehwal Islam. ILIM juga memainkan peranan dalam
memastikan pelaksanaan latihan kepada PHEI khususnya dan penjawat awam amnya dalam aspek
pengurusan Hal Ehwal Islam dapat dijayakan dengan sistematik, cekap dan berkesan. Sebanyak 399
program telah dilaksanakan di enam buah kampus ILIM di seluruh Malaysia.

Pencapaian Keseluruhan Program Tahunan ILIM Tahun 2021

Program yang dilaksanakan adalah berbentuk kursus, bengkel, seminar, kuliah, muhadarah, diskusi,
wacana dan kelas pengajian dijalankan secara bersemuka, hibrid dan secara dalam talian melalui
pelbagai aplikasi seperti zoom dan google meet. Peserta kursus adalah terdiri daripada PHEI (JAKIM/
JAIN/MAIN/Kader dan Agensi di bawah YBM), Penjawat awam, Badan swasta dan NGO serta komuniti
dan masyarakat awam.

Carta 1 : Jumlah keseluruhan program/aktiviti ILIM bagi tahun 2021 mengikut kampus ILIM

Pelaksanaan Training road Map (TRM) atau Pelan latihan JAKIM

Sebanyak 212 daripada 399 program yang dilaksanakan di ILIM adalah berdasarkan bidang teras PHEI
dan dirangka berpandukan Training Road Map (TRM) atau Pelan Latihan JAKIM yang merangkumi
dua komponen iaitu teras dan fungsian.

!!!!!!!

399 Program Bersemuka

Hibrid

online

KAEDAH
PELAKSANAAN24 650 Orang peserta

RM 2,130175.92

PENCAPAIAN TAHUN 221

189

52
30

58
33 37

ILIM KAMPUS BESUT
ILIM KAMPUS UTAMA
ILIM KAMPUS JELEBU
ILIM KAMPUS KUNDASANG
ILIM KAMPUS LAHAD DATU
ILIM KAMPUS LAWAS

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA90

Carta 2 : Program latihan ILIM berdasarkan Training road Map JAKIM

Gambar rajah 1 : Senarai latihan yang dilaksanakan mengikut kompetensi

TERAS GENERIKTERAS GENERIK

TERAS UTAMA

FUNGSIAN
KHUSUS

FUNGSIAN
PENEMPATAN

TERAS UTAMA

Semua gred jawatan sama ada Kumpulan Pengurusan &
Profesional dan Kumpulan Pelaksana

Setiap gred lantikan baharu sama ada Kumpulan Pengurusan
& Profesional dan Kumpulan Pelaksana

Merangkumi bidang teras PHEI bagi semua pegawai Kumpulan
Pelaksana dan Kumpulan Pengurusan & Profesional

Setiap gred Kumpulan Pengurusan & Profesional dan Kumpulan
Pelaksana berdasarkan fungsi jawatan dan penempatan

FUNGSIAN KHUSUS

FUNGSIAN PENEMPATAN

49

140

22
1

TRM

KHUSUSUTAMAGENERIK PENEMPATAN

FUNGSIANTERAS

Kursus Kemahiran IT
Kursus Analisi Data
Kursus Smart Integriti/Insani
Kursus Smart Ukhuwah
Kursus Bahasa Arab
Kursus Perkhidmatan
  Pelanggan
Kursus Adobe Photoshop
Kursus The Art of Leadership
Kursus Bahasa Arab
Kursus Bahasa Inggerisa
Kursus Mandarin
Kursus Pengurusan Fail
Kursus Asas Peneydiaan Video
Kursus Pembacaan Pruf
  Profesional
Kursus Pengurusan Stress
Kursus Metodologi Kajian
Kursus Pengacara Majlis
Kursus Pengurusan Majlis Rasmi
Kursus Myportfolio
Kursus Media Baharu

Kursus I-Qawiyyul al-amin Kursus Aliran Pemikiran
Kursus Pemahaman Undang-Undang
  Syariah
Kursus Pengurusan Masjid
Kursus Pengurusan Harta Dalam Islam
Kursus Pemahaman Akidah Ahli
  Sunnah Wal Jamaah
Kursus Tahsin Al-Quran
Kursus Sembelihan Halal
Kursus Tahisn Al-Quran

Kursus Tafaqquh Fiddin
TOT Perunding Latihan
Kursus Pemahaman dan Kesedaran
  Halal
Kursus Asas Faraid
Kursus Pengkaedahan Jawi
Kursus Pemantapan Pengurusan
  Keluarga
Kursus Pemahaman Undang-undang
  Keluarga Islam
Kursus Kaunseling Syarie
Kursus Fiqh Veterinar
Kursus Bacaan Doa Dalam Majlis
  Rasmi dan Tidak Rasmi
Kursus Perbandingan Agama
Kursus Solat Kritikal
Kursus Takhrij Hadith
Kursus Bahasa Isyarat
Kursus Istinbat hukum
Kursus Fiqh Muamalat
Kursus Penggunaan Peralatan Falak
Kursus Pengurusan Halal
Kursus Fiqh Ibadah

Pembangunan Modul Latihan

Bagi memastikan kualiti kursus yang dijalankan di ILIM mencapai standard terbaik dan menepati
kehendak pelanggan, 3 modul latihan baharu telah dibangunkan dan 3 modul telah disemak dan
dikemaskini bagi memastikan kandungan modul latihan ILIM releven digunakan pada masa kini.

Gambar rajah 2 : Senarai Modul latihan ILIM bagi tahun 2021

MODUL BAHARU

Modul Sijil Intensif
Hal Ehwal Islam

Modul Latihan Pengurusan
Latihan Islam

Modul Pengurusan
Stress

1
2
3

MODUL SEMAKAN

Modul Sijil Pengurusan Islam

Modul Diploma Pengurusan
Islam

Modul I-Qawiyyul Al-Amin

1
2
3

LAPORAN TAHUNAN 2021 91

Laporan Dapatan/Analisis Kajian Keberkesanan Program ILIM

Secara ringkasnya, hasil kajian mendapati bahawa dalam merangka program atau kursus, ILIM perlu
melihat beberapa perkara untuk penambahbaikan agar penyampaian latihan dan aktiviti yang
dilaksanakan di ILIM lebih efektif dan berkesan dari aspek pengurusan kursus, fasiliti, kandungan
modul dan pemilihan penceramah.

Pengiktirafan Kepada Perunding Latihan

Bagi meningkatkan tahap profesionalisme perunding latihan, pada tahun 2021, ILIM telah memberi
pengiktirafan kepada 25 orang perunding latihan Islam berdasarkan kriteria dalam Standard
Perunding Latihan Islam (SPLI) yang merangkumi empat kategori dan tahap.

Gambar rajah 3 : Jumlah sijil yang dikeluarkan berdasarkan tahap dan Kategori

Tempoh pelaksanaan program yang seuai adalah 2-3 hari
Kajian

Kepuasan
Pelanggan
Terhadap
Program
di ILIM

Kajian
Keberkesanan

Kursus/
Program

ILIM

74 11

Kajian Pra &
Pasca
Kursus
Smarat

Kaedah latihan yang lebih secara efektif adalah secara Program ILIM
bersemuka

Pemilihan penceramah yang berbeza daripada kalangan pakar
pelbagai bidang

Aktiviti pembelajaran perlu ditambahbaik seperti kuiz,
tayangan video dan lawatan

KATEGORI/
TAHAP

TAHAP 1 3 0 12 5

TAHAP 2 7 17 2 1

TAHAP 3 22 10 2 3

TAHAP 4 0 0 0 0

PENCERAMAH FASILITTATOR PENGGUBAL
MODUL

PERUNDING
CARA SYARIE

ANTARA RANGKUMAN PROGRAM ILIM 2021

KURSUS FUNGSIAN DAN GENERIK

KURSUS MEDIA DAKWAH BAHARU
THE ART OF LEADERSHIP ;

KEMAHIRAN KEPEMIMPINAN

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA92

WACANA DAN WEBINAR

TOT PERUNDING LATIHAN

KELAS PENGAJIAN DAN DISKUSI ILMIAH

WACANA TADABBUR ALQURAN
DALAM PERKHIDMATAN

TOT KEMAHIRAN PERUNDING LATIHAN :
PENYEDIAAN BAHAN DAKWAH SIBER

PENGAJIAN KITAB TURATH FIQH

WEBINAR FALAK NUSANTARA ;
KRITERIA BARU IMKANUR RUKYAH

TOT : eVergreen
iSlaMiC SPeeKerSTiPS & TriCKS

DISKUSI HADIS HUKUM

LAPORAN TAHUNAN 2021 93

MAJLIS APRESIASI DAN PELANCARAN BUKU

PENTAULIAHAN PERUNDING LATIHAN
ISLAM DAN PENGANUGERAHAN SIJIL

EKSEKUTIF IMAM & MUAZIN PELANCARAN KAMUS
KOMPETENSI DAN

TRAINING ROAD MAP JAKIM

INSTITUT PENGAJIAN
ISLAM DAN DAKWAH SABAH

Pada tanggal 4 Oktober 2021, telah dijalankan program Bulan Kesejahteraan psikologi dan spiritual
oleh IPDAS. Program ini merupakan salah satu langkah yang diambil oleh pihak kaunseling daripada
IPDAS sebagai cara untuk mengendalikan kesihatan mental. Temubual secara maya telah dijalankan
berikutan kekangan disebabkan oleh penyebaran wabak Covid-19.

BULAN KESEJAHTERAAN PSIKOLOGI DAN SPIRITUAL INSTITUT PENGAJIAN ISLAM DAN DAKWAH SABAH
(IPDAS).

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA94

SUMBANGAN DAN SOKONGAN MUIS
KEPADA IPDAS TIDAK BERNOKTAH

IPDAS yang dahulunya dikenali sebagai
Pusat Latihan Dakwah Keningau, Sikuati
dan Tongod telah diserahkan kepada
JAKIM pada tahun 1984. Perjanjian ini
telah mengukuhkan kerjasama antara
MUIS dan JAKIM dalam memperkasa
Pendidikan di IPDAS. Meskipun sudah
37 tahun perjanjian ini termeterai,
sokongan dan perhatian MUIS terhadap
Pendidikan di IPDAS tiada noktahnya.

Hari ini, Pengarah IPDAS Mohamad Zamri
bin Mohamed Shapik bersama pegawai
kanan telah mengadakan Kunjungan
Hormat kepada Yang Di Pertua Majlis
Ugama Islam Sabah, YBhg. Datuk Seri
Panglima Haji Yahya Hussin.

Ucapan penghargaan ditujukan khas
kepada YDP MUIS di atas kesudian
YBhg. Datuk Seri menerima kunjungan
IPDAS dan sokongan penuh MUIS dalam
membantu pelajar-pelajar IPDAS,
merealisasikan agenda Pendidikan
Islam, bekerjasama dalam program
Dakwah dan pembangunan insan serta
memajukan Pendidikan di IPDAS.

Pada 4 November 2021, telah berlangsungnya sesi pendaftaran online bagi kemasukan pelajar
baharu program Sijil Pengajian Islam (SPI) ambilan November tahun ini. Ini merupakan Batch kedua
bagi program yag baru sahaja dilaksanakan di IPDAS pada ketika ini.

LAPORAN TAHUNAN 2021 95

Pelan Hala Tuju IPDAS 2019-2026 telah
menetapkan supaya IPDAS Kampus Tongod
akan kembali beroperasi setelah 42 tahun
ditinggalkan dengan keluasan tanah 20
ekar.

Pengarah IPDAS Zamri Shapik bersama
pegawai-pegawai IPDAS telah
mengadakan lawatan kali ke-2 pada 15
November 2021 ke IPDAS Tongod untuk
meninjau kawasan dan perbincangan
lanjut dengan Majlis Daerah Tongod.

Bengkel Semakan Sasaran
Kerja Strategik IPDAS telah
dilaksanakan pada 18-20
November 2021 bagi melihat
perkembangan program
di bawah sasaran kerja
strategik IPDAS tahun 2021.

Bengkel anjuran Seksyen
Penyelidikan dan Inovasi,
Cawangan Kualiti ini telah
dipengerusikan oleh YBhg.
Ustaz Mohamad Zamri bin
Mohamed Shapik, Pengarah
IPDAS dan dihadiri oleh
Timbalan Pengarah IPDAS, Ketua-ketua Penolong Pengarah Cawangan, Ketua-ketua Seksyen, Ketua-
ketua Jabatan serta staf sokongan IPDAS bagi melicinkan lagi usaha “check and balance” dalam
semua program yang telah dirancang dan dilaksanakan. Selaras dengan Pelan Strategik IPDAS
2019- 2025, sasaran kerja strategik IPDAS pada 2021 adalah berdasarkan kepada 3 fasa penting iaitu
fasa transformasi IPDAS (2019-2021)dari sebuah pusat latihan kepada sebuah PPT, Fasa Kelestarian
(Sustainability) bermula tahun 2022 dan Fasa Pemerkasaan (Empowerment) dicapai pada tahun
2026. YBhg. Pengarah IPDAS dalam ucapannya menyatakan bahawa sasaran kerja strategik IPDAS
pada tahun 2022 hendaklah menyokong aspirasi kelestarian IPDAS bagi merealisasikan visi dan misi
IPDAS sebagai pemberi pendidikan tinggi Islam di Sabah.

IPDAS KAMPUS TONGOD AKAN KEMBALI BERSINAR

KEMPEN #IPDAS

Kempen ini memberi peluang kepada semua warga
yang ada dan pernah berada di IPDAS samaada
sebagai kakitangan ataupun pelajar IPDAS untuk
berkongsi Posting dan Story Medsos bersama IPDAS.
Kempen ini telah memberi impak yang besar kepada
saluran untuk masyarakat mengetahui dengan lebih
lanjut mengenai IPDAS.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA96

Anjuran Bersama Seksyen pembangunan kemahiran insaniah, Pengajian Umum, dan MPM IPDAS.
Program seumpama ini memberi kesan yang baik kepada pelajar terutamanya kerana dapat
mengeratkan hubungan silaturahim antara pelajar meskipun daripada pelbagai latar belakang
yang berbeza.

PROGRAM SEMARAK UKHWAH

MAJLIS KONVOKESYEN

Majlis Serahan Skrol Dan Transkrip sempena Istiadat Konvokesyen IPDAS Kali Ke -15.

Didoakan semua berjaya dalam setiap bidang yang diceburi dan memberi impak kepada
kecemerlangan diri, keluarga, kariah, bangsa, agama dan negara.

PERUNDANGAN DAN

KEHAKIM
AN SYARIA

H

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA98

BAHAGIAN DASAR
KEMAJUAN ISLAM (BDKI)
MUNAQASYAH PENGURUSAN HAL EHWAL ISLAM NEGERI-NEGERI DI BAWAH NAUNGAN KDYMM SPB
YANG DI-PERTUAN AGONG KALI KE-4

Munaqasyah Pengurusan Hal Ehwal Islam Negeri-Negeri di Bawah Naungan Yang di-Pertuan Agong
kali ke-4 telah diadakan di Istana Negara, Kuala Lumpur pada 9 November 2021. KDYMM Seri Paduka
Baginda Yang di-Pertuan Agong Al-Sultan Abdullah Ri’ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah Ibni Almarhum
Sultan Haji Ahmad Al-Musta’in Billah berkenaan berangkat menghadiri Munaqasyah dan dihadiri
oleh Timbalan Ketua Pengarah (Operasi) JAKIM, Ketua-Ketua Hakim Syarie, SS Mufti, Pengerusi Majlis
Agama Islam Negeri-Negeri dan Pengarah Jabatan Agama Islam Negeri-Negeri di bawah naungan
Seri Paduka Tuanku yang terdiri daripada Negeri Pahang, Wilayah Persekutuan, Pulau Pinang, Melaka,
Sabah dan Sarawak.

Majlis Munaqasyah ini dianjurkan bertujuan memperhalusi isu-isu hal ehwal Islam di negeri-negeri di
bawah naungan Baginda serta memantapkan agensi agama di setiap negeri berkenaan. Manakala
JAKIM bersama Istana Negara bertindak sebagai urus setia bersama. Beberapa resolusi telah
dihasilkan antaranya usaha pencegahan aliran pemikiran liberal, pemerkasaan jaringan kerjasama
agensi agama dan penguatkuasaan bagi mengawal penyebaran ajaran menyeleweng dan
program-program yang memberi manfaat kepada masyarakat Islam di Malaysia.

Rajah 1
Munaqasyah Pengurusan Hal Ehwal Islam Negeri-Negeri di Bawah Naungan YDPA kali ke-4 di Istana Negara, Kuala Lumpur

pada 9 November 2021 bersama KDYMM Seri Paduka Baginda YDPA dan ahli-ahli yang hadir

Rajah 2
Persidangan Munaqasyah Pengurusan Hal Ehwal Islam Negeri-Negeri di Bawah Naungan YDPA

kali ke-4 sedang berlangsung

LAPORAN TAHUNAN 2021 99

MESYUARAT MAJLIS KEBANGSAAN BAGI HAL EHWAL UGAMA ISLAM MALAYSIA (MKI) KALI KE-68

Mesyuarat Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia (MKI) Kali Ke-68 telah diadakan
pada 12 Syawal 1442 Hijrah bersamaan 24 Mei 2021M. Mesyuarat ini dipengerusikan oleh YAB Tan Sri
Dato’ Haji Muhyiddin bin Haji Mohd Yassin secara dalam talian di Putrajaya. Mesyuarat telah dihadiri
oleh ahli-ahli jawatankuasa MKI terdiri daripada Menteri di Jabatan Perdana Menteri (JPM) (Hal Ehwal
Agama) selaku Timbalan Pengerusi MKI, Menteri Besar/ Ketua Menteri Negeri-negeri seluruh Malaysia,
Ahli-ahli Dilantik MKI dari kalangan pakar akademik dan profesional serta Ketua Pengarah JAKIM
sebagai Setiausaha Majlis. Mesyuarat turut dihadiri YBhg. Tan Sri Mohd Zuki bin Ali, Ketua Setiausaha
Negara, YBhg. Tan Sri Idrus bin Harun, Peguam Negara serta ketua-ketua agensi agama Persekutuan.

Rajah 3
Penglibatan Keanggotaan Mesyuarat MKI Kali ke-68 secara dalam talian

Rajah 4
Pengerusi MKI, YAB Tan Sri Muhyiddin Yassin, Perdana Menteri Malaysia.

MKI adalah platform tertinggi pengurusan hal ehwal Islam bagi menyelaraskan hubungan antara
Persekutuan dan negeri-negeri. Mesyuarat kali ini membincang dan memutuskan tiga (3) kertas
cadangan yang dibentangkan oleh YB Menteri di JPM (Hal Ehwal Agama) selaku Timbalan Pengerusi
MKI dan YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua Pengarah Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM)
selaku Setiausaha MKI. Majlis turut mengambil maklum mengenai lima (5) kertas makluman yang
menyentuh Keputusan Mesyuarat Jawatankuasa Muzakarah MKI berhubung Pandemik COVID-19,
Laporan hasil kajian JAKIM bersama Universiti Sains Islam Malaysia (USIM) berkaitan langkah-langkah
menangani anak tak sah taraf, Strategi Peningkatan Ekonomi Ummah daripada Kementerian
Pembangunan Usahawan dan Koperasi (MEDAC), penjenamaan semula Majlis Halal Malaysia (MHM)
dan status terkini kedudukan Universiti Islam Malaysia (UIM).

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA100

LIBAT URUS JAKIM BERSAMA AGENSI PENEMPATAN PEGAWAI KADER JAKIM DI KEMENTERIAN/
JABATAN/ AGENSI PERSEKUTUAN

Pada 7 September 2021M/ 29 Muharam 1443H, YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua Pengarah
JAKIM telah mempengerusikan Sesi Libat Urus JAKIM bersama 68 orang pegawai penyelaras kepada
Pegawai Kader Perkhidmatan Hal Ehwal Islam (PHEI) JAKIM. Mereka terdiri daripada Ketua-Ketua
Jabatan/ Timbalan Ketua Setiausaha, Setiausaha-Setiausaha Bahagian, Ketua-Ketua Unit Integriti dan
Pegawai Penyelaras Kader JAKIM di kementerian, jabatan dan agensi persekutuan.

Rajah 5
Sesi Libat Urus JAKIM bersama 68 orang pegawai penyelaras kepada Pegawai Kader Perkhidmatan

Hal Ehwal Islam (PHEI) JAKIM

Rajah 4
Pengerusi MKI, YAB Tan Sri Muhyiddin Yassin, Perdana Menteri Malaysia.

Libat urus bertujuan menyelaras isu-isu perkhidmatan yang merangkumi maklum balas penempatan
agensi penerima Kader PHEI JAKIM dan pemakluman pelaksanaan Manual Skim PHEI JAKIM. Turut
dikongsi bersama adalah maklumat pelaksanaan Kamus Kompetensi & Training Roadmap (TRM)
JAKIM 2020 – 2025 bagi tujuan pemerkasaan dan pembangunan kompetensi Pegawai Hal Ehwal
Islam JAKIM.

Sesi libat urus ini memberi ruang kepada JAKIM bagi membuat penilaian terhadap keberkesanan
penempatan, penambahbaikan, pemerkasaan dan merancang kaedah penyelesaian terbaik
terhadap isu-isu berbangkit berkaitan perkhidmatan, kebajikan serta pembangunan kompetensi
Kader JAKIM.

LAPORAN TAHUNAN 2021 101

YB MENTERI SANTUNI KADER PHEI JAKIM DALAM MAJLIS PERASMIAN KONVENSYEN DAN MAJLIS
PELANCARAN MANUAL KADER PHEI JAKIM PENEMPATAN DI KEMENTERIAN/ JABATAN/ AGENSI
PERSEKUTUAN

PUTRAJAYA 16 Julai 2021 (Jumaat), JAKIM melalui Bahagian Dasar Kemajuan Islam (BDKI) telah
menganjurkan Konvensyen Kader dan Majlis Pelancaran Manual Skim Perkhidmatan Hal Ehwal Islam
(PHEI) JAKIM menerusi sidang video dan penstriman langsung (live streaming) di facebook JAKIM
yang dihadiri oleh 237 Pegawai Kader PHEI JAKIM daripada 27 kementerian dan 25 jabatan dan
agensi persekutuan daripada seluruh negara. Konvensyen ini bertujuan untuk memperkasakan
perkhidmatan Kader PHEI JAKIM penempatan di kementerian/ jabatan dan agensi persekutuan.

Rajah 3
Penglibatan Keanggotaan Mesyuarat MKI Kali ke-68 secara dalam talian

YB Senator Datuk Dr. Zulkifli Mohamad Al-Bakri, Menteri di Jabatan Perdana Menteri
(Hal Ehwal Agama) mengucapkan syabas dan tahniah kepada Kader JAKIM yang berjaya
melaksanakan tugas dengan amanah dan cemerlang terutamanya dalam fasa-fasa pemulihan
Covid-19. Beliau menyarankan agar pelaksanaan program-program dan aktiviti-aktiviti kader di
kementerian, jabatan dan agensi persekutuan dipertingkatkan melalui penglibatan dan usaha yang
sinergi secara optimum dengan menggunakan kemudahan di JAKIM khususnya dan agensi-agensi
agama di bawah seliaannya dan agensi agama di bawah negeri-negeri amnya.

Sementara itu, YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua Pengarah JAKIM turut berkongsi
pengalamannya sepanjang berkhidmat sebagai kader, bertanya khabar berita dan mendengar
pandangan serta cadangan usaha-usaha ke arah pemerkasaan Pegawai Kader PHEI JAKIM.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA102

Rajah 7
Pelancaran Manual Skim Perkhidmatan Hal Ehwal Islam (PHEI) JAKIM dalam Konvensyen Kader JAKIM oleh YB

Senator Datuk. Dr. Zulkifli bin Mohamad Al-bakri

Rajah 8
Konvensyen Kader JAKIM Tahun 2021 yang dihadiri oleh Kader-Kader JAKIM

di pelbagai agensi dan Kementerian

Manual Skim Perkhidmatan PHEI JAKIM turut dibentangkan kepada para peserta Konvensyen.
Manual ini bertujuan sebagai panduan dan rujukan kepada Pegawai Kader JAKIM, pihak agensi
penempatan (penyelia) di kementerian/ jabatan/agensi persekutuan yang mempunyai pelbagai
fungsi dan skim perkhidmatan. Selain itu, penerbitan manual ini merupakan satu usaha penyeragaman
bidang tugas utama perkhidmatan Pegawai Kader PHEI JAKIM berdasarkan fungsi utama Skim PHEI
JAKIM agar Kader PHEI JAKIM dapat memberikan perkhidmatan yang lebih cekap, berkesan dan
cemerlang. Semoga dengan penerbitan Manual ini dapat mengukuhkan lagi peranan JAKIM sebagai
sebuah agensi agama di peringkat persekutuan serta menonjolkan imej JAKIM sebagai peneraju
transformasi pengurusan hal ehwal Islam di Malaysia.

LAPORAN TAHUNAN 2021 103

Rajah 9
Advokasi Pelan Tindakan Dasar Pendidikan Tahfiz Negara (DPTN) 2.0 bagi Zon Tengah

(Wilayah Persekutuan, Selangor & Negeri Sembilan) pada 24 Jun 2021

Rajah 10
Taklimat advokasi oleh pihak Urus Setia kepada peserta-peserta.

Program ini mendapat kerjasama daripada wakil PBAN dan perbincangan menjurus kepada mencari
penyelesaian terbaik terhadap setiap isu tahfiz. Pihak PBAN turut memberi pandangan yang bernas
dan diambil perhatian dalam merangka pelan tindakan serta diharap dapat mengangkat martabat
pendidikan tahfiz yang cemerlang.

PROGRAM ADVOKASI PELAN TINDAKAN DPTN 2.0

Bahagian Dasar Kemajuan Islam telah melaksanakan program advokasi Pelan Tindakan Dasar
Pendidikan Tahfiz Negara (DPTN) 2.0 kepada Pihak Berkuasa Agama Negeri (PBAN) bagi memastikan
kelancaran pelaksanaan setiap strategi ke arah merealisasikan agenda memperkasa pendidikan
tahfiz. Program ini telah dilaksanakan secara dalam talian mengikut zon seperti berikut:
i.  Zon Tengah (Wilayah Persekutuan, Selangor & Negeri Sembilan) pada 24 Jun 2021;
ii.  Zon Selatan dan Utara (Johor, Melaka, Perak, Kedah, Pulau Pinang & Perlis) pada 23 Julai 2021;

dan
iii.  Zon Timur dan Borneo (Kelantan, Terengganu, Pahang, Sabah & Sarawak) pada 12 Ogos 2021.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA104

MESYUARAT JAWATANKUASA PELAKSANA DASAR PENDIDIKAN TAHFIZ NEGARA (DPTN)

JAKIM melalui Bahagian Dasar Kemajuan Islam (BDKI) bertanggungjawab sebagai urus setia kepada
Jawatankuasa Pelaksana Dasar Pendidikan Tahfiz Negara (DPTN) telah melaksanakan dua (2) kali
mesyuarat iaitu pada 15 Mac 2021 dan 8 Disember 2021. Jawatankuasa ini dipengerusikan oleh
Timbalan Ketua Pengarah (Dasar) JAKIM dan dianggotai oleh Pihak Berkuasa Agama Negeri (PBAN),
agensi kerajaan berkaitan dan persatuan tahfiz. Jawatankuasa ini berperanan mengatur strategi
melalui perancangan dan pemantauan dari semasa ke semasa agar pelaksanaan setiap strategi
DPTN dapat memartabatkan pendidikan tahfiz di negara ini.

Bagi tahun 2021, Jawatankuasa ini telah membangunkan Pelan Tindakan DPTN 2.0 yang menjadi
rujukan kepada semua pihak yang berkaitan untuk melaksanakan gerak kerja. Di samping itu,
Jawatankuasa turut memastikan peruntukan tahun semasa oleh Kerajaan Persekutuan diagihkan
sebaik dan selayaknya kepada institusi tahfiz di seluruh negara.

Rajah 11
Mesyuarat Jawatankuasa Pelaksana Dasar Pendidikan Tahfiz Negara (DPTN) pada 8 Disember 2021

Rajah 12
Keanggotaan Mesyuarat Jawatankuasa Pelaksana Dasar Pendidikan Tahfiz Negara (DPTN) pada 15 Mac 2021

Perbincangan dan laporan berkaitan tahfiz oleh agensi kerajaan turut dibentangkan dan
dimanfaatkan pihak pemegang taruh dan agensi terlibat bagi merancang tindakan lanjut. Oleh
itu, Jawatankuasa ini akan terus memaksimakan peranannya melestari pendidikan tahfiz yang akan
menjadi model pendidikan Islam terbaik.

LAPORAN TAHUNAN 2021 105

PENGIKTIRAFAN MQA

Program Sijil Pengajian Islam di Institut Kemahiran Islam Malaysia Sarawak (IKMAS) dan Institut
Pengajian Islam dan Dakwah Sabah (IPDAS) telah mendapat pengiktirafan sementara (MQA/PA)
yang berkuatkuasa pada 05 Ogos 2021 selama lima (5) tahun.

Pencapaian ini hasil usaha dan kerjasama daripada pegawai-pegawai di IKMAS, IPDAS, Bahagian
Dasar Kemajuan Islam dan juga bimbingan daripada panel-panel yang dilantik dalam memastikan
hasrat ini tercapai. Sebelum ini IKMAS dan IPDAS telah mendapat pengiktirafan penuh bagi Program
Diploma Dakwah Islamiah daripada Agensi Kelayakan Malaysia.

Pengiktirafan diperingkat sijil ini akan mengukuhkan lagi kualiti pendidikan di Pemberi Pendidikan Tinggi
JAKIM dan seterusnya meningkatkan keyakinan masyarakat khususnya ibu bapa untuk menghantar
anak-anak meneruskan pengajian di PPT JAKIM.

SKIM PEMBIAYAAN HAFIZ (SPH)

Penajaan Skim Pembiayaan Hafiz (SPH) JAKIM mula dilaksanakan pada tahun 2012 berdasarkan
keputusan Mesyuarat Majlis Kebangsaan bagi Hal Ehwal Islam (MKI) kali ke 49/2009. Skim ini membiayai
pengajian pelajar-pelajar hafiz yang telah menghafaz 30 juzuk al-Quran dan memiliki sijil tahfiz yang
diiktiraf oleh Kerajaan untuk melanjutkan pengajian di Institusi Pengajian Tinggi Awam dalam dan luar
negara.

Tujuan pelaksanaan SPH adalah untuk memartabatkan serta menarik minat masyarakat dalam
bidang pengajian al-Quran, membantu menjana modal insan dari kalangan penghafaz al-Quran
dan membantu golongan penghafaz al-Quran bagi melanjutkan pengajian ke peringkat yang lebih
tinggi. Skim ini menawarkan pembiayaan pelajaran di peringkat ijazah sarjana muda, sarjana dan
doktor falsafah. Tajaan yang diberikan meliputi kos yuran pengajian dan sara hidup.

Tahun 2021, SPH telah membiayai 221 orang pelajar; 184 pelajar dalam negara dan 37 orang pelajar
luar negara. 210 orang peringkat ijazah sarjana muda, 7 orang peringkat sarjana dan 4 orang
peringkat doktor falsafah.

Rajah 14
Ringkasan Bilangan Tajaan SPH bagi Tahun 2021

Rajah 13
Sijil Pengajian Islam di Institut Kemahiran Islam Malaysia
Sarawak (IKMAS) dan Institut Pengajian Islam dan
Dakwah Sabah (IPDAS) telah mendapat pengiktirafan
sementara (MQA/PA) yang berkuatkuasa pada 05
Ogos 2021

NEGARA BIL. PELAJAR
DALAM NEGARA 184

LUAR NEGARA 37
JUMLAH 221

PROSES BIL. PELAJAR
MEMOHON 435
TEMUDUGA 357

DITAJA 221

PERINGKAT BIL. PELAJAR
PHD 4

SARJANA 7
SARJANA MUDA 210

JUMLAH 221

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA106

Tahun 2021, SPH telah membiayai 221 orang pelajar; 184 pelajar dalam negara dan 37 orang pelajar
luar negara. 210 orang peringkat ijazah sarjana muda, 7 orang peringkat sarjana dan 4 orang
peringkat doktor falsafah.

Rajah 16
Penerima-penerima tajaan SPH sedang mengikuti taklimat tawaran SPH daripada urus setia SPH.

LAPORAN TAHUNAN 2021 107

PELAN INTERVENSI AGENSI AGAMA MENDEPANI COVID-19 (PIAGAM C-19)

Pada 22 Ogos 2021, YAB Dato’ Sri Ismail Sabri bin
Yaakob Perdana Menteri kesembilan telah membawa
pendekatan KELUARGA MALAYSIA dalam pentadbiran
beliau.

Susulan daripada itu, pada 1 September 2021, YB
Senator Tuan Haji Idris bin Haji Ahmad, Menteri di
Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) dan YB
Datuk Ahmad Marzuk bin Shaary, Timbalan Menteri di
Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) telah
diamanahkan untuk mengemudi 14 agensi agama di
peringkat persekutuan. Maka, semua program dan
aktiviti di 14 agensi agama khususnya di JAKIM disusun
semula agar selari dengan tema pentadbiran hal
ehwal Islam baharu yang dibawa oleh YB Menteri iaitu
“Bersama Agensi Islam Menyantuni Keluarga Malaysia
Mendepani COVID-19”.

Lima (5) Inisiatif MANTAP telah diperkenalkan dan digerakkan melalui 208 program di bawah Pelan
Intervensi Agensi Agama Mendepani COVID-19 (PIAGAM C-19) bertujuan membawa Keluarga
Malaysia keluar daripada kesukaran yang dihadapi akibat pandemik COVID-19.

Rajah 17
208 program di bawah Inisiatif MANTAP berjaya dilaksanakan dalam tempoh 100 hari pemerintahan

YB Menteri di JPM (HEA)

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA108

INISIATIF PROGRAM PENERAJU
Inisiatif 1:
Pemantapan Mental,
Jasmani Dan Rohani

Program:
Prihatin Insan

Peneraju: JAKIM
Agensi Pelaksana: JAKIM, YADIM, JKSM, JAWI, IKIM,
TV AL-HIJRAH, PEJ MUFTI WP

Inisiatif 2:
Pemantapan Sistem
Pendidikan Islam

Program:
Tarbiyyah

Peneraju: JAKIM
Agensi Pelaksana: JAKIM, JAWI, MAIWP,
TV AL-HIJRAH, IKIM, YAPEIM, YADIM, YWM

Inisiatif 3:
Pemantapan
Institusi Kekeluargaan,
Sosial Dan Komuniti Islam

Program:
Mawaddah

Peneraju: JAKIM
Agensi Pelaksana: JAKIM, JAWI, JKSM, JAPENS,
MSWP, IKIM, TV AL-HIJRAH, YADIM, PEJ MUFTI WP,
MAIWP

Inisiatif 4:
Pemantapan Institusi
Masjid Dan Surau

Program:
Imarah

Peneraju: JAWI
Agensi Pelaksana: JAKIM, PEJ MUFTI WP,
TV AL-HIJRAH, YADIM, MAIWP

Inisiatif 5:
Pemantapan Sosioekonomi
Ummah

Program:
Lestari Ummah

Peneraju: JAWHAR
Agensi Pelaksana: MAIWP, YADIM, YWM, LTH,
YAPEIM, JAKIM, TV AL-HIJRAH, IKIM

Sehingga 16 November 2021, jumlah perbelanjaan Musa’adah Agensi di bawah Menteri di Jabatan
Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) adalah sebanyak RM22,236,269.95 telah diselaras dan
disalurkan kepada 734,304 penerima.

SASARAN KERJA STRATEGIK (SKS) DAN PETUNJUK PRESTASI UTAMA (KPI) JAKIM BAGI TAHUN 2021

Mesyuarat Sasaran Kerja Strategik (SKS) dan Petunjuk Prestasi Utama (KPI) JAKIM (Penilaian Akhir Tahun
2021 dan Perancangan Tahun 2022) telah diadakan pada 1 November 2021 secara dalam talian
melibatkan penyertaan 96 orang ahli, dipengerusikan oleh YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua
Pengarah JAKIM dan disertai oleh Pengarah-pengarah dan Timbalan Pengarah Bahagian, pegawai
kanan JAKIM seterusnya penyelaras SKS dan KPI Bahagian di JAKIM.

Pelaksanaan program strategik di bawah PSJ dan KPI JAKIM bagi tahun 2021 dilapor dan perancangan
JAKIM tahun 2022 dibincang secara tuntas dan diberi nilai tambah bagi mencapai visi JAKIM secara
keseluruhannya ke arah menjayakan Wawasan Kemakmuran Bersama 2030.

Rajah 18 Pencapaian KPI JAKIM bagi tahun 2021

Rajah 19 Pencapaian SKS JAKIM bagi Tahun 2021

LAPORAN TAHUNAN 2021 109

PROGRAM ASPIRASI KELUARGA MALAYSIA (AKM) 100 HARI

Program Aspirasi Keluarga Malaysia (AKM) 100 Hari Anggota Jemaah Menteri berjaya dilaksanakan
pada 9 hingga 12 Disember 2021 merupakan hasil pencapaian dan penilaian keseluruhan 31 orang
Yang Berhormat Menteri daripada lima (5) Kluster, iaitu Kluster Menteri Kanan, Ekonomi, Sosial,
Keselamatan dan Infrastruktur. Petunjuk Prestasi Utama bagi AKM 100 Hari diukur berdasarkan
Perkhidmatan Teras Kementerian, Penilaian Prestasi Menteri dan Persepsi Awam terhadap Menteri
dan Kementerian.

Petunjuk Prestasi Utama bagi AKM 100 Hari
Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal
Agama), YB Senator Datuk Haji Idris bin Haji
Ahmad adalah di bawah Teras 1: Menstruktur
Semula Ekonomi dan Teras 6: Memperkasa
Penyampaian Perkhidmatan. Selaras dengan
agenda utama negara untuk memulih semula
ekonomi dan memperkasa penyampaian
perkhidmatan serta meningkatkan taraf sosial,
agensi agama mengambil pendekatan kolektif,
dalam membantu usaha ini dengan memperkasa
taraf hidup golongan terkesan akibat COVID-19.
Program Inspirasipreneur YaPEIM diperkenalkan
sebagai salah satu program strategik utama untuk
8,600 orang usahawan yang disasarkan. Sehingga
9 Disember 2021, seramai 10,346 usahawan yang
telah mendapat manfaat daripada program ini.
Program yang telah dijalankan adalah Program
Accelerator Usahawan YaPEIM, Program Perkasa
Usahawan-Sijil Halal, Program Inspirasipreneur
MyHAUS YaPEIM, Program Simulator Digital
YaPEIM Mall dan Program Ar- Rahnu Bisnes dan
Biznita YaPEIM.

Bagi Program MyHaus YaPEIM, sasaran adalah
45 orang penerima manfaat. Namun sehingga
9 Disember 2021, nama yang telah diterima
daripada Majlis Agama Islam Negeri telah
mencecah 47 orang dan urusan profiling sedang
dilaksanakan ke atas nama-nama yang baru
diterima. Ini merupakan hasil komitmen yang
diberikan oleh Majlis Agama Islam Negeri bagi
menjayakan program 100 Hari AKM ini.

Rajah 20
YB Menteri di JPM (HEA) beramah mesra
dengan petugas-petugas di reruai JPM (HEA)
semasa sesi Pameran AKM 100 hari

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA110

Rajah 21
Usahawan Asnaf Terima Kunci, Simbolik Penyerahan MyHAUS di program AK 100 hari yang disampaikan

oleh YB Menteri di JPM (HEA)

Rajah 22
Urus setia dan petugas-petugas JAKIM di reruai JPM (HEA)

Dalam usaha meningkatkan taraf sosioekonomi ummah, strategi meningkatkan peluang pendanaan
dengan produk pendanaan inovatif dilaksanakan melalui Program Musaadah Tijariyyah 2.0. Sasaran
bagi program ini adalah seramai 700 orang penerima. Permohonan bantuan yang telah diterima
sehingga 9 Disember 2021 adalah sebanyak 2,141 permohonan. Sebanyak 1,371 permohonan telah
diluluskan dan akan menerima bantuan tersebut serta telah melebihi sasaran yang ditetapkan.
Jumlah bantuan yang diberikan adalah RM 4,113,000.00. Ini dapat membantu golongan usahawan
asnaf yang terkesan serta dapat merancakkan semula pertumbuhan ekonomi negara.

Bagi memperkasakan industri halal negara, program pensijilan halal Malaysia telah diperkasakan
dengan sasaran menyelesaikan 75% permohonan pensijilan Halal yang lengkap berbayar dalam
tempoh 30 hari bagi permohonan yang tidak mempunyai teguran audit. Bahagian Pengurusan
Halal telah membuat kajian penambahbaikan berhubung pencapaian tersebut ke arah mencapai
sasaran 75% yang telah ditetapkan, dengan menubuhkan task force pengauditan. Sebanyak 80%
permohonan lengkap (Penerimaan fi Sijil Permohonan Halal Malaysia sehingga awal Disember 2021)
telah berjaya diselesaikan sehingga 9 Disember 2022.

LAPORAN TAHUNAN 2021 111

Antara lain, dalam pertemuan yang berlangsung sekitar jam 2.30 petang tersebut juga bertujuan
untuk berkongsi maklumat berkaitan fungsi dan peranan Bahagian Dasar Kemajuan Islam dalam
pendidikan Islam, seterusnya menyalurkan informasi terkini berkenaan Dasar Pendidikan Tahfiz Negara
(DPTN) bagi memperkukuh kerjasama strategik antara JAKIM dan JAINJ.

Pihak JAINJ telah diwakili oleh 16 orang pegawai daripada Bahagian Pendidikan Islam, Jabatan
Agama Islam Negeri Johor (JAINJ). Lawatan kerja yang diketuai oleh Tuan Haji Yosree bin Ikhsan,
Timbalan Pengarah JAINJ ini telah disambut oleh Dr. Muhammad Yamin bin Ismail, Pengarah Kanan
BDKI dan Tuan Haji Mohd Ansarullah bin Mohd Hashim, Pengarah Bahagian Pendidikan, JAKIM
bersama pegawai dari kedua-dua Bahagian.

Diharapkan pertemuan dan perbincangan seumpama ini akan memberi impak terbaik kepada usaha
penyelarasan serta pemerkasaan pendidikan Islam seterusnya dapat membantu agensi agama
untuk meyakinkan masyarakat terhadap institusi pendidikan Islam yang dikelola pihak kerajaan atau
yang telah mendaftar dengan Pihak Berkuasa Agama Negeri.

JAKIM MERAIKAN KUNJUNGAN PEGAWAI-PEGAWAI BAHAGIAN PENDIDIKAN ISLAM, JABATAN AGAMA
ISLAM NEGERI JOHOR

PUTRAJAYA – Penyelarasan Pendidikan Islam antara agenda penting institusi hal ehwal Islam, Jabatan
Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) melalui Bahagian Dasar Kemajuan Islam (BDKI) dan Bahagian
Pendidikan telah menyantuni satu lawatan kerja dari Bahagian Pendidikan Islam, Jabatan Agama
Islam Negeri Johor bertempat di Aras 6, Blok A, Kompleks Islam Putrajaya pada 29 November 2021.

Rajah 23
Pihak JAINJ telah diwakili oleh 16 orang pegawai daripada Bahagian Pendidikan Islam, Jabatan Agama Islam

Negeri Johor (JAINJ)

Rajah 24
Taklimat yang disampaikan oleh Pengarah
Bahagian Dasar Kemajuan Islam kepada
rombongan daripada Bahagian Pendidikan
Islam, Jabatan Agama Islan Negeri Johor

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA112

BAHAGIAN PENYELARASAN
PENGUATKUASAAN DAN
PENDAKWAAN SYARIAH,
AGENDA-AGENDA KOMITED YANG DILAKSANAKAN OLEH BAHAGIAN PENYELARASAN
PENGUATKUASAAN DAN PENDAKWAAN SYARIAH BAGI TAHUN 2021

Berteraskan visi, misi dan objektif Bahagian dalam usaha penyelarasan tindakan penguatkuasaan
dan pendakwaan syariah, beberapa program komited telah dilaksanakan sepanjang tahun 2021
untuk memastikan tindakan penguatkuasaan dan pendakwaan syariah dilaksanakan dengan
mantap, berkesan dan bersepadu bagi menjamin keadilan pelaksanaan Undang-Undang Syariah
di Malaysia.

I.  PENYELARASAN PENGUATKUASAAN DAN PENDAKWAAN SYARIAH DI MALAYSIA

 Penyelarasan bagi tindakan penguatkuasaan dan pendakwaan syariah di Malaysia dilaksanakan
melalui beberapa platform seperti mesyuarat, bengkel serta aktiviti utama Bahagian iaitu :

 1.  PERSIDANGAN KETUA PEGAWAI PENGUATKUASA AGAMA DAN KETUA PENDAKWA SYARIE
SELURUH MALAYSIA 2021

  Persidangan yang dipengerusikan oleh YBrs. Tuan Haji Mohd Ansarullah bin Mohd Hashim,
Pengarah BPPPS ini telah diadakan pada 9 September 2021 secara atas talian dan dihadiri
oleh Ketua Pegawai Penguatkuasa Agama (KPPA) dan Ketua Pendakwa Syarie (KPS) seluruh
Malaysia. Sebanyak dua kertas kerja telah dibentangkan melibatkan kertas laporan kajian
ajaran sesat. Bersempena dengan persidangan ini, majlis ucap tama telah disampaikan
oleh YBhg. Datuk Haji Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua Pengarah JAKIM.

 2.  KONVENSYEN PEGAWAI PENGUATKUASA AGAMA DAN PENDAKWA SYARIE SELURUH
MALAYSIA 2021

  Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah telah menganjurkan
Konvensyen Pegawai Penguat Kuasa Agama dan Pendakwa Syarie Seluruh Malaysia bagi
Tahun 2021 pada 5 Oktober 2021 secara atas talian. Konvensyen yang dilaksanakan secara
maya tersebut telah berjaya mengumpulkan seratus lima belas (115) orang peserta yang
terdiri daripada Pegawai Penguat Kuasa Agama dan Pendakwa Syarie negeri-negeri.

  Konvensyen dengan tema “Penguatkuasaan Jitu, Pendakwaan Padu” tersebut telah
dimulakan dengan ucapan alu-aluan oleh YBhg Tuan Haji Mohd Ansarullah bin Mohd Hashim,
Pengarah, Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah, JAKIM dan
dirasmikan oleh YBhg Datuk Haji Abdul Aziz bin Haji Jusoh, Ketua Pengarah, JAKIM.

LAPORAN TAHUNAN 2021 113

 3.  WACANA PAKAR UNDANG-UNDANG TATACARA JENAYAH SYARIAH 2021

  Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah telah mengadakan
Wacana Pakar Undang-Undang Tatacara Jenayah Syariah pada 18 Februari 2021 yang
disertai oleh 60 peserta dari Bahagian Penguatkuasaan Jabatan Agama Islam Negeri dan
Jabatan Pendakwaan Syariah Negeri.

  YBhg. Dato’ Yusaini Amer bin Abdul Karim, Timbalan Pendakwa Raya, Jabatan Peguam
Negara telah mengupas Akta Tatacara Jenayah Syariah (Wilayah-Wilayah Persekutuan)
1997 (Akta 560) secara terperinci khususnya dari hal perbicaraan dan penghakiman di
Mahkamah Syariah. Beliau turut berkongsi pengalaman berkaitan prosiding di mahkamah
sivil sebagai perbandingan dan nilai tambah yang sesuai diaplikasikan di Mahkamah Syariah.

  Turut serta dalam wacana ini ialah YBrs. Tuan Mohd Ansarullah bin Mohd Hashim, Pengarah
BPPPS, JAKIM, Ketua-ketua Penguatkuasa Agama dan Ketua-ketua Pendakwa Syarie Negeri.

 4.  WACANA PAKAR UNDANG-UNDANG KETERANGAN JENAYAH SYARIAH 2021

  Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah telah menganjurkan
Wacana Pakar Undang-Undang Keterangan Jenayah Syariah sebanyak 2 siri iaitu pada
24 Mac 2021 dan 13 Oktober 2021. Program ini dihadiri oleh Ketua Pegawai Penguatkuasa
Agama dan Ketua Pendakwa Syarie seluruh Malaysia. Bagi mengendalikan wacana
tersebut, bagi siri 1, pihak urus setia telah menjemput YBrs. Prof. Madya Dr. Zulfakar bin Ramli,
Pensyarah Kanan, Universiti Islam Antarabangsa Malaysia sebagai pemudah cara manakala
siri 2 oleh Prof. Madya Dr. Lukman bin Abdul Mutalib, Pensyarah Kanan Universiti Sains Islam
Malaysia.

  Program yang berlangsung selama 1 hari ini telah membincangkan Akta Keterangan
Mahkamah Syariah (Wilayah-Wilayah Persekutuan) 1997 (Akta 561) berkenaan fakta-
fakta relevan (berkaitan) yang boleh diambil kira oleh Pendakwa Syarie dan Pegawai
Penguatkuasa Agama semasa melaksanakan tugas Penguatkuasaan dan Pendakwaan.
Objektif program ini adalah untuk meningkatkan lagi penguasaan ilmu dan kemahiran
Ketua Pegawai Penguatkuasa Agama dan Ketua Pendakwa Syarie dalam menguruskan
kes-kes kesalahan jenayah syariah di Malaysia.

 5.  MESYUARAT KETUA PENDAKWA SYARIE SELURUH MALAYSIA

  Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah (BPPPS) telah
mengadakan Mesyuarat Ketua Pendakwa Syarie Seluruh Malaysia secara atas talian
sebanyak 2 siri iaitu pada 23 Mac 2021 dan 15 Julai 2021.

  Mesyuarat tersebut telah dipengerusikan oleh Pengarah BPPPS iaitu YBrs. Tuan Haji Mohd
Ansarullah bin Mohd Hashim dan dihadiri oleh semua Ketua Pendakwa Syarie Negeri seluruh
Malaysia. Sebanyak 2 kertas kerja telah dibentangkan dalam mesyuarat ini iaitu, “Kertas
Makluman Pencapaian 2020 dan Perancangan 2021” dan “Kertas Makluman Cadangan
Peruntukan Tatacara Pelupusan Barang Sitaan” disampaikan oleh Bahagian Penyelarasan
Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah, JAKIM.

  Di samping itu, mesyuarat tersebut juga
telah dapat menyelaraskan gerak kerja dan
aktiviti tahunan pendakwaan syariah seluruh
Malaysia.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA114

 6.  MESYUARAT KETUA-KETUA PEGAWAI PENGUATKUASA AGAMA SELURUH MALAYSIA

  Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah (BPPPS) telah
mengadakan Mesyuarat Ketua Pegawai PenguatKuasa Agama Seluruh Malaysia secara
atas talian sebanyak 2 siri iaitu pada 15-16 Februari 2021 dan 28-29 Jun 2021.

  Mesyuarat yang diadakan secara atas talian selaras dengan norma baharu telah
dipengerusikan oleh YBrs. Tuan Haji Mohd Ansarullah bin Mohd Hashim, Pengarah BPPPS dan
dihadiri oleh Ketua Pegawai Penguat Kuasa Agama Seluruh Malaysia.

  Turut hadir dalam Mesyuarat Ketua Pegawai Penguat Kuasa Agama Seluruh Malaysia ialah
dua orang wakil dari Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia (JKSM) iaitu YDH Tuan Abu Suffian
bin Abu Yaziz, Pengarah, Bahagian Pendaftaran, Keurussetiaan dan Rekod (BPKR), JKSM
dan YDH Tuan Muhamad Yusro bin Borhan Nordin, Ketua Penolong Pengarah, Bahagian
Pendaftaran, Keurussetiaan dan Rekod (BPKR), JKSM yang telah membentangkan Kertas
Makluman Mengenai Garis Panduan Perintah Kehadiran Wajib Bagi Pesalah Syariah.

  Mesyuarat yang diadakan secara berkala ini telah membincangkan perkara-perkara
berkaitan dengan penambahbaikan dalam undang-undang Syariah yang menyentuh tugas
dan tanggungjawab Ketua Pegawai Penguatkuasa Agama dan Pegawai Penguatkuasa
Agama, perkara-perkara yang melibatkan penyelarasan tindakan dalam urusan
penguatkuasaan Syariah dan keseragaman pakaian seragam serta Kad Kuasa Pegawai
Penguatkuasa Agama.

 7.  MESYUARAT JAWATANKUASA PENYEMAKAN DAN PENGGUBALAN MODEL SOP
PENGUATKUASAAN UNDANG-UNDANG SYARIAH

  Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah (BPPPS) telah
mengadakan Mesyuarat Jawatankuasa Penyemakan Dan Penggubalan Model Standard
Operating Procedure (SOP) Penguatkuasaan Undang-Undang Syariah Bil.1/2021 melalui
persidangan video bersama Ketua Pegawai Penguat Kuasa Agama (KPPA) seluruh
Malaysia, wakil dari Jabatan Penjara Malaysia, Polis DiRaja Malaysia (PDRM) dan Bahagian
Penyelidikan JAKIM.

  Mesyuarat yang telah dipengerusikan oleh YBhg. Tuan Haji Mohd Ansarullah bin Mohd Hashim,
Pengarah BPPPS itu telah membincangkan beberapa perkara berkaitan memperkasakan
institusi penguatkuasaan dari aspek pengurusan kerja melalui sistem e-jinayat dan juga
penggubalan Standard Operating Procedure (SOP) secara selaras dan seragam. Mesyuarat
tersebut juga merupakan salah satu usaha penyelarasan yang dilaksanakan oleh JAKIM
dalam perkara perundangan bagi membantu memperkemaskan dan melancarkan
pengurusan perkhidmatan serta tindakan penguatkuasaan syariah yang diamanahkan
kepada Pegawai Penguat Kuasa Agama Seluruh Malaysia.

 8.  MESYUARAT JAWATANKUASA PENYEDIAAN ELEMEN KESALAHAN JENAYAH SYARIAH

  Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah (BPPPS) telah
mengadakan Mesyuarat Jawatankuasa Kerja Manual Elemen Kesalahan Jenayah Syariah
sebanyak 2 siri iaitu pada 17-18 Mac 2021 dan 12-14 Julai 2021 secara atas talian.

  Mesyuarat yang dipengerusikan oleh YBrs. Tuan Haji Mohd Ansarullah bin Mohd Hashim,
Pengarah Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah itu telah
dihadiri oleh Ketua Pendakwa Syarie dan Ketua Pegawai PenguatKuasa Agama yang
dilantik.

 9.  MESYUARAT JAWATANKUASA PENYEMAKAN DAN PENGGUBALAN ARAHAN TETAP PENGARAH
JABATAN AGAMA ISLAM NEGERI

  Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah (BPPPS) telah berjaya
menganjurkan Mesyuarat Jawatankuasa Penyemakan dan Penggubalan Arahan Tetap
Pengarah Jabatan Agama Islam Negeri Bil 1/2021 pada 8 April 2021 secara atas talian.

LAPORAN TAHUNAN 2021 115

  Mesyuarat yang telah dihadiri oleh Ketua Pegawai Penguat Kuasa Agama Negeri-Negeri
dan wakil tersebut telah menyemak dan memperhalusi Arahan Tetap Pengarah Jabatan
Agama Islam Negeri 2007 yang merupakan garis panduan umum kepada Pegawai Penguat
Kuasa Agama dalam melaksanakan tugas mereka. Mesyuarat turut mencadangkan
beberapa cadangan pindaan bagi tujuan penambahbaikan kepada tatacara sedia ada
selaras dengan misi ke arah pemerkasaan institusi penguatkuasaan syariah.

 10.  BENGKEL QUICK REFERENCE PENDAKWA SYARIE

  Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah (BPPPS) telah berjaya
menganjurkan Bengkel Quick Reference Pendakwa Syarie sebanyak 3 siri iaitu pada 5 April
2021, 29 Julai 2021 dan 26 Ogos 2021.

  Bengkel ini telah dihadiri oleh wakil Ketua Pendakwa Syarie seluruh Malaysia untuk
menyemak dan memurnikan Quick Reference sedia ada agar ianya dapat dijadikan rujukan
oleh pendakwa syarie.

 11.  DISKUSI PAKAR PENGHUJAHAN KES RAYUAN

  Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah telah menganjurkan
Diskusi Pakar Penghujahan Kes Rayuan pada 6 September 2021 secara atas talian. Program
ini dihadiri oleh Ketua Pendakwa Syarie dan Pendakwa Syarie seluruh Malaysia. Bagi
mengendalikan diskusi tersebut, pihak urus setia telah menjemput Yang Amat Arif Tuan
Haji Mohammad Taifor bin Ahmad Rusdi sebagai pemudah cara bagi diskusi tersebut.
Objektif diskusi ini adalah untuk meningkatkan lagi penguasaan ilmu dan kemahiran Ketua
Pendakwa Syarie dan Pendakwa Syarie dalam menguruskan kes-kes rayuan di Mahkamah
Syariah.

 12.  PENERBITAN BUKU KOD ETIKA PENDAKWA SYARIE

  Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah telah mengadakan
beberapa siri bengkel semakan dan pemurnian Kod Etika Pendakwa Syarie bagi tahun
2020. Bengkel ini dihadiri Jawatankuasa gubalan Kod Etika yang terdiri daripada Ketua-
ketua Pendakwa Syarie, JKSM dan Jabatan Peguam Negara. Diharapkan penerbitan buku
ini dapat membantu meningkatkan kredibiliti pendakwa syarie dalam mengendalikan
prosiding pendakwaan di mahkamah syariah.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA116

II.  PENGUKUHAN KERJASAMA STRATEGIK DI PERINGKAT KEBANGSAAN

 Kerjasama strategik antara agensi penguatkuasaan syariah dan inter agensi penguatkuasaan di
peringkat kebangsaan diteruskan pada tahun ini melalui pelbagai program iaitu:

 1.  KURSUS ASAS RISIKAN : TINGKATKAN KOMPETENSI PEGAWAI PENGUAT KUASA AGAMA

  Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah (BPPPS) dengan
kerjasama Bahagian Staf Perisikan Pertahanan, Kementerian Pertahanan Malaysia telah
mengadakan Kursus Asas Risik Siri 1/2021 secara atas talian. Kursus yang telah dirasmikan
oleh YBrs. Tuan Haji Mohd Ansarullah bin Mohd Hashim, Pengarah BPPPS, JAKIM ini telah
dihadiri oleh 45 orang peserta yang terdiri daripada Ketua Pegawai PenguatKuasa Agama
dan Pegawai Penguatkuasa Agama (PPA) dari Jabatan Agama Islam Negeri (JAIN) seluruh
Malaysia serta pegawai-pegawai kanan dari BPPPS.

  Antara objektif kursus adalah untuk memberi pendedahan kepada semua peserta mengenai
tatacara risikan dan siasatan yang berkesan mengikut undang-undang yang sedia ada,
memberi pemahaman kepada peserta mengenai risiko semasa menjalankan sesuatu
tugas risikan, melengkapkan peserta dengan ilmu risikan dan siasatan yang betul mengikut
Standard Operation Prosedur (SOP) yang sebenar, berkongsi pengalaman peserta berkaitan
aktiviti risikan yang pernah dijalankan serta meningkatkan hubungan dan kerjasama strategik
di antara JAKIM, JAIN dan ATM. Kursus ini merupakan salah satu inisiatif JAKIM dalam usaha
membantu meningkatkan kompetensi PPA ke arah pemerkasaan institusi penguatkuasaan
Syariah di negeri-negeri.

 2.  KUNJUNG HORMAT BPPPS KEPADA KETUA PENDAFTAR JKSM

  Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah (BPPPS) telah
mengadakan kunjungan hormat kepada Ketua Pendaftar JKSM pada 4 Ogos 2021 secara
atas talian. Delegasi JAKIM terdiri YBrs. Tuan Haji Mohd Ansarullah bin Mohd Hashim, Pengarah
BPPPS JAKIM dan Pegawai-Pegawai Kanan BPPPS. Turut hadir dalam kunjung hormat ini,
Pengarah Bahagian Pembangunan Sumber Manusia, JAKIM.

  Antara perkara yang dibincangkan dalam pertemuan ini ialah Resolusi Persidangan KPPA
dan KPS 2020, Penyelarasan Latihan kepada Pendakwa Syarie, Penyelarasan Penggunaan
Kod Mahkamah dalam Sistem e-Jinayat dan Waran Penahanan.

III.  PENDIGITALAN SISTEM PENGUATKUASAAN DAN PENDAKWAAN

 Transfromasi digital kini menjadi agenda utama dalam penyampaian perkhidmatan Kerajaan.
Pandemik Covid-19 telah mempercepatkan perubahan budaya kerja dan semua Penguat Kuasa
Agama/ Pendakwa Syarie perlu pantas untuk mengadaptasi norma baharu ini. Selaras dengan
itu, BPPPS menggiatkan usaha perluasan penggunaan Sistem E-Jinayat ke negeri-negeri dengan
mengadakan beberapa program seperti berikut:

 1.  BENGKEL PENYELARASAN UJIAN PENERIMAAN PENGGUNA DAN UJIAN PENERIMAAN AKHIR
SISTEM E-JINAYAT MODUL PENGUATKUASAAN DAN PENDAKWAAN SYARIAH

  Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah (BPPPS) telah
mengadakan Bengkel Penyelarasan Ujian Penerimaan Pengguna (UAT) dan Ujian
Penerimaan Akhir (FAT) Sistem e-Jinayat bagi Modul Penguatkuasaan dan Modul
Pendakwaan pada tarikh berikut:

  i.  Bengkel UAT Modul Penguatkuasaan pada 19 Mei 2021, 8 Jun 2021 dan 23 Jun 2021.
  ii.  Bengkel UAT Modul Pendakwaan pada 20 Mei 2021, 10 Jun 2021 dan 21 Jun 2021.
  iii Bengkel FAT Modul Penguatkuasan dan Pendakwaan pada 30 Julai 2021.

  Bengkel ini telah dihadiri oleh Ketua-Ketua Pendakwa Syarie Negeri, Pegawai-Pegawai
Penguat Kuasa Agama Negeri dan Pentadbir-Pentadbir Sistem e-Jinayat dari Bahagian
Penguatkuasaan Syariah Negeri dan Jabatan Pendakwaan Syariah Negeri.

LAPORAN TAHUNAN 2021 117

  Sistem e-Jinayat merupakan satu sistem aliran kerja penguatkuasaan dan pendakwaan
yang diautomasikan ke dalam sistem yang telah dapat membantu pegawai penguatkuasa
agama dan pendakwa syarie di negeri-negeri dalam menyeragamkan prosedur kerja
mereka sesuai dengan kehendak undang-undang yang sedang digunapakai di negeri-
negeri.

 2.  MESYUARAT SISTEM E-JINAYAT PERINGKAT PERSEKUTUAN

  Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah, telah mengadakan
Mesyuarat Sistem e-Jinayat Peringkat Persekutuan pada 3 November 2021 secara atas talian.
Mesyuarat ini telah dipengerusikan oleh YBrs. Tuan Haji Mohd Ansarullah bin Mohd Hashim
dan dihadiri oleh Bahagian Pengurusan Maklumat, Ketua-Ketua Pendakwa Syarie Negeri
dan Pegawai-Pegawai Penguat Kuasa Agama Negeri. Mesyuarat ini diadakan bagi tujuan
membincangkan penambahbaikan sistem seterusnya memperkukuh serta meningkatkan
sistem penyampaian perkhidmatan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah di Malaysia.

 3.  LATIHAN SISTEM E-JINAYAT PENDAKWA SYARIE DAN PEGAWAI PENGUATKUASA AGAMA

  Bahagian Penyelarasan Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah, telah mengadakan
Latihan Sistem e-Jinayat kepada Pendakwa Syarie dan Pegawai Penguatkuasa Agama
pada 8-9 Disember 2021 secara atas talian. Bengkel ini telah dihadiri oleh Pendakwa Syarie,
Pegawai Penguatkuasa Agama, Pentadbir-Pentadbir Sistem e-Jinayat dari Bahagian
Penguatkuasaan Syariah Negeri dan Jabatan Pendakwaan Syariah Negeri yang telah
mengguna pakai Sistem e-Jinayat bagi memudah dan melancarkan urusan kerja PPA & PS
di negeri-negeri.

BIL. PROGRAM/AKTIVITI TARIKH TEMPAT

1

Mesyuarat Jawatankuasa
Penyemakan Dan Penggubalan
Model SOP Penguatkuasaan
Undang-Undang Syariah Bil. 1/2021

21 Januari 2021 Online

2 Mesyuarat Isu-Isu Dalam Sistem
e-Jinayat Siri 1 26 Januari 2021 Online

3
Mesyuarat Ketua-ketua Pegawai
Penguat Kuasa Agama Seluruh
Malaysia Bil.1/2021

15-16 Februari 2021 Online

4 Wacana Pakar Undang-Undang
Tatacara Jenayah Syariah Bil. 1\2021 18 Februari 2021 Online

5 Mesyuarat Pengurusan BPPPS
Bil. 1/2021 26 Februari 2020 Online

6 Kursus Asas Risikan Siri 1 8-9 Mac 2021 Online

7
Mesyuarat Jawatankuasa Kerja
Manual Elemen Kesalahan Jenayah
Syariah Bil.1/2021

17-18 Mac 2021 Online

8 Mesyuarat Ketua Pendakwa
Syarie Bil. 1/2021 23 Mac 2021 Online

9 Wacana Pakar Undang-Undang
Keterangan Jenayah Syariah Bil.1\2021 24 Mac 2021 Online

10

Mesyuarat Jawatankuasa
Penyemakan Dan Penggubalan
Model SOP Penguatkuasaan
Undang-Undang Syariah Bil. 2/2021

29 Mac 2021 Online

11 Bengkel Quick References Bil. 1/2021 5 April 2021 Online

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA118

12
Webinar Pencegahan Jenayah
Syariah Bual Bicara : Masih Islamkan
Aku?

7 April 2021 Online

13
Mesyuarat Jawatankuasa Kerja
Semakan Arahan Tetap Pengarah
JAIN Bil.1/2021

8 April 2021 Online

14 Mesyuarat Kajian Penyelarasan Elaun
Kritikal Kepada PPA Seluruh Malaysia 15 April 2021 Online

15 Mesyuarat Peningkatan
Pembangunan e-Jinayat 22 April 2021 Online

16
Mesyuarat Penyelarasan
Re-Organisasi Bahagian
Penguatkuasaan Syariah

22 April 2021 Online

17 Mesyuarat Pengurusan BPPPS
Bil. 2/2021 26 April 2021 Online

18
Sesi Penjelasan Kod Etika
Penguatkuasa Agama dengan
Negeri-Negeri Siri 1

27 April 2021 Online

19
Bengkel Ujian Penerimaan Pengguna
(UAT) Sistem e-Jinayat Versi 3.1 Modul
Penguatkuasaan

19 Mei 2021 Online

20
Bengkel Ujian Penerimaan Pengguna
(UAT) Sistem e-Jinayat Versi 3.1 Modul
Pendakwaan

20 Mei 2021 Online

21
Mesyuarat Jawatankuasa
Penyemakan Semula Modul Sijil Tinggi
Penguatkuasaan

25 Mei 2021 Online

22
Bengkel Ujian Penerimaan Pengguna
(UAT) Sistem e-Jinayat Versi 3.1 Modul
Penguatkuasaan

8 Jun 2021 Online

23
Bengkel Ujian Penerimaan Pengguna
(UAT) Sistem e-Jinayat Versi 3.1 Modul
Pendakwaan

10 Jun 2021 Online

24
Mesyuarat Penyelarasan Aktiviti/
Program BPPPS Bagi Bulan Jun –
November 2021

15 Jun 2021 Online

25
Bengkel Ujian Penerimaan Pengguna
(UAT) Sistem e-Jinayat Modul
Pendakwaan Versi 3.1 Siri Akhir

21 Jun 2021 Online

26
Bengkel Ujian Penerimaan Pengguna
(UAT) Sistem e-Jinayat Modul
Penguatkuasaan Versi 3.1 Siri Akhir

23 Jun 2021 Online

27
Mesyuarat Ketua Pegawai
Penguatkuasa Agama Seluruh
Malaysia Bil. 2/2021

28-29 Jun 2021 Online

28 Mesyuarat Pengurusan Bahagian
BPPPS Bil. 3/2021 30 Jun 2021 Online

29
Mesyuarat Jawatankuasa Kerja
Manual Elemen Kesalahan Jenayah
Syariah Bil.2/2021

12-14 Julai 2021 Online

30 Mesyuarat Ketua Pendakwa Syarie
Bil. 2/2021 15 Julai 2021 Online

LAPORAN TAHUNAN 2021 119

31
Sesi Penjelasan Kod Etika
Penguatkuasa Agama dengan
Negeri-Negeri Siri 2

27 Julai 2021 Online

32
Webinar Cakna Pergaulan Anda
2021, Sumbang Mahram: Jenayah dan
Keruntuhan Moral

28 Julai 2021 Online

33 Bengkel Quick References Bil. 2/2021 29 Julai 2021 Online

34
Bengkel Ujian Penerimaan Akhir (FAT)
Sistem e-Jinayat Versi 3.1 Modul
Penguatkuasaan

30 Julai 2021 Online

35 Persiapan Cenderahati dan Sijil Tokoh
Maal Hijrah 2021 Ogos 2021 -

36 Kunjung Hormat BPPPS ke JKSM 4 Ogos 2021 Online
37 Bengkel Quick References Bil. 3/2021 26 Ogos 2021 Online

38 Webinar Cakna Pergaulan Anda 3.0:
Isteri di Rumah, Kekasih di Pejabat 1 September 2021 Online

39 Diskusi Pakar Penghujahan Kes Rayuan
2021 6 September 2021 Online

40 Kunjung Hormat Cawangan Risikan
Angkatan Tentera Malaysia ke BPPPS 7 September 2021 KIP

41
Persidangan Ketua Pegawai
Penguatkuasa Agama dan Ketua
Pendakwa Syarie Kali Ke-21

9 September 2021 Online

42
Webinar Kefahaman Undang-Undang
Syariah “Akta 303: Nikah Tanpa
Kebenaran, Implikasi dan Solusi”

15 September 2021 Online

43

Mesyuarat Kajian Penyelarasan
Reorganisasi Bahagian
Penguatkuasaan Syariah di JAIN dan
Perbincangan Mengenai SOP Aduan
Kes LGBT

17 September 2021 Online

44 Mesyuarat Pengurusan Bahagian
BPPPS Bil. 4/2021 24 September 2021 Online

45 Persiapan Cenderahati dan Sijil Tokoh
Maulidur Rasul 2021 September 2021 -

46
Konvensyen Pegawai Penguat Kuasa
Agama dan Pendakwa Syarie Seluruh
Malaysia Tahun 2021

5 Oktober 2021 Online

47 Perbincangan SKS dan KPI BPPPS 2021 7 Oktober 2021 Online

48
Wacana Pakar Undang-Undang
Keterangan Jenayah Syariah Bil.
2/2021

13 Oktober 2021 Online

49

Mesyuarat Khas Bagi Membincangkan
Garis Panduan Pengendalian Kes
Hina Agama dan Promosi Gaya Hidup
LGBT di Media Sosial

26 Oktober 2021 Online

50
Mesyuarat Jawatankuasa Sistem
e-Jinayat Peringkat Persekutuan Kali
Kelima Tahun 2021

3 November 2021 Online

51 Mesyuarat Pengurusan Bahagian
BPPPS Bil. 5/2021 25 November 2021 Online

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA120

52 Bengkel Pemerkasaan dan Hala Tuju
BPPPS 2022 7 Disember 2021 KIP

53
Latihan Sistem E-Jinayat Kepada
Penguatkuasa Agama dan Pendakwa
Syarie Seluruh Malaysia

8-9 Disember 2021 Online

BAHAGIAN
UNDANG-UNDANG
Melangkah ke tahun 2021 pastinya menjanjikan seribu satu harapan setelah dunia diuji dengan
cabaran dilanda penularan Covid-19 semenjak setahun lalu. Bahagian Undang- Undang (BUU)
meneruskan inisiatif untuk melaksanakan penggubalan undang-undang utama dan subsidiari
serta usaha penyeragamannya sepanjang tahun ini selaras dengan perancangan Pelan Strategik
Jabatan Kemajuan Islam Malaysia 2019-2025. Bagi tahun 2021, BUU telah berjaya menggubal empat
Rang Undang-Undang (RUU) dan sepuluh Kaedah-Kaedah di bawah Akta Profesion Guaman
Syarie (Wilayah-Wilayah Persekutuan) 2019 [Akta 814]. Penetapan hala tuju penggubalan RUU dan
Kaedah-Kaedah ini telah diputuskan dalam Mesyuarat Sekretariat Dasar Perundangan Syariah Bil.
1/2021 yang dipengerusikan oleh YB Senator Datuk Idris bin Haji Ahmad, Menteri di Jabatan Perdana
Menteri (Hal Ehwal Agama). Tugas melaksanakan kajian dan penggubalan ini telah dibuat melalui
siri-siri perbincangan khususnya Mesyuarat Jawatankuasa Teknikal Undang- Undang Syarak dan Sivil
(“Mesyuarat Jawatankuasa Teknikal”) yang dipengerusikan oleh YBhg. Tan Sri Sheikh Ghazali bin
Abdul Rahman.

Bahagian Undang-Undang telah berjaya melaksanakan fungsi penyelarasan dan penyeragaman
undang-undang syariah melalui aktiviti-aktiviti berikut:

PENGGUBALAN UNDANG-UNDANG

Sepanjang tahun 2021, empat Rang Undang-Undang (“RUU”) dan sepuluh kaedah-kaedah telah
digubal seperti yang berikut:

(a) RUU Kawalan dan Sekatan Pengembangan Doktrin atau Kepercayaan Agama dalam Kalangan
 Orang Islam (Wilayah-Wilayah Persekutuan) (“RUU Kawalan”)

 Penggubalan RUU Kawalan bertujuan untuk mengawal dan menyekat pengembangan doktrin
dan kepercayaan agama dalam kalangan orang yang menganut agama Islam. Sepanjang tahun
2021, perbincangan terhadap RUU Kawalan oleh Jawatankuasa Kecil Kajian Penambahbaikan
RUU Kawalan telah diadakan sebanyak enam kali. RUU Kawalan ini telah dibentangkan kepada
negeri-negeri melalui sesi libat urus dalam Persidangan Penyelarasan Undang-Undang Syarak
dan Sivil Ke-27 yang diadakan pada 11 – 12 Oktober 2021.

(b)  RUU Mahkamah Syariah (Bidang Kuasa Jenayah) (Pindaan) (“RUU 355”)

 Cadangan pindaan RUU 355 bertujuan untuk meningkatkan bidang kuasa jenayah mahkamah
Syariah untuk membicarakan kesalahan terhadap rukun agama Islam oleh orang yang
menganuti agama Islam. RUU 355 telah dibentangkan dalam Mesyuarat Jawatankuasa Teknikal
Bil. 159 pada 9 – 11 Mac 2021 dan 29 Julai 2021. Mesyuarat Jawatankuasa Teknikal pada 29
Julai 2021 telah memutuskan Jawatankuasa Kecil Mengkaji Pindaan Seksyen 1 Akta 355
(“Jawatankuasa Kecil”) ditubuhkan bagi mengkaji dan meneliti cadangan pindaan terhadap
seksyen 1 Akta 355. Jawatankuasa Kecil ini terdiri daripada ahli yang berikut:

 (i)  YBhg. Dato’ A. Aziz bin A. Rahim - Pengerusi
 (ii)  YBhg. Dato’ Zainul Rijal bin Abu Bakar - Ahli
 (iii)  Puan Rodziah binti Muhammad - Ahli
 (iv)  YBrs. Dr. Nurhafilah binti Musa - Ahli

LAPORAN TAHUNAN 2021 121

 (v)  Tuan Ramzi bin Osman - Ahli
 (vi)  Tuan Zawawi bin Ghazali - Setiausaha

 Jawatankuasa Kecil telah mengadakan mesyuarat sebanyak dua kali iaitu pada 11 Ogos 2021
dan 27 Ogos 2021 bagi membincangkan cadangan pindaan terhadap seksyen 1 Akta 355
dan dapatan kajian Jawatankuasa Kecil telah dibentangkan dalam Mesyuarat Jawatankuasa
Teknikal pada 29 September 2021. Seterusnya RUU 355 telah dibentangkan kepada negeri-negeri
melalui sesi libat urus dalam Persidangan Penyelarasan Undang-Undang Syarak dan Sivil Ke-27
yang diadakan pada 11 – 12 Oktober 2021.

(c)  RUU Pentadbiran Undang-Undang Islam (Wilayah-Wilayah Persekutuan) (Pindaan) (“RUU 505”)

 Penggubalan RUU 505 ini bertujuan untuk menambah baik pentadbiran Islam dan perundangan
dan kehakiman syariah di Wilayah-Wilayah Persekutuan. Bagi tujuan ini, mesyuarat bersama
agensi yang berkaitan telah diadakan pada 24 Mac 2021, 9 Jun 2021 dan 2 Julai 2021.

(d)  Rang Undang-Undang Mufti (Wilayah-Wilayah Persekutuan) (“RUU Mufti”)

 Penggubalan RUU Mufti bertujuan untuk mewujudkan undang-undang khusus yang akan
mentadbir dan mengawal selia hal ehwal yang berkaitan dengan Mufti dan fatwa di Wilayah-
Wilayah Persekutuan secara lebih komprehensif. Mesyuarat Jawatankuasa Teknikal Undang-
Undang Syarak dan Sivil Bil. 158 pada 2 – 6 September 2020 telah memutuskan agar peruntukkan
berkaitan Mufti dan fatwa dalam Akta 505 digubal semula dalam satu akta yang khusus. YB
Senator Datuk Idris bin Haji Ahmad, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama)
dalam Mesyuarat Sekretariat Dasar Perundangan Syariah Bil. 1/2021 yang diadakan pada
22 September 2021 telah memutuskan supaya Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM)
dipertanggungjawabkan untuk menggubal RUU Mufti (Wilayah-Wilayah Persekutuan) dengan
mengambil kira pandangan daripada Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan. JAKIM telah
mengadakan mesyuarat bersama Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan pada 1 Oktober 2021 dan
7 Disember 2021 bagi membincangkan penggubalan RUU Mufti.

(e)  Kaedah-Kaedah di bawah Akta Profesion Guaman Syarie (Wilayah-Wilayah Persekutuan) 2019
[Akta 814] (“Kaedah-Kaedah PGS”)

 Sepanjang tahun 2021, sebanyak lima belas siri mesyuarat telah diadakan bagi membincangkan
sepuluh kaedah-kaedah yang perlu digubal bagi tujuan untuk menguatkuasakan Akta Profesion
Guaman Syarie (Wilayah-Wilayah Persekutuan) 2019 [Akta 814]. Daripada 10 kaedah-kaedah
tersebut, sebanyak 5 kaedah-kaedah telah berjaya digubal dan dikemukakan kepada Bahagian
Gubalan, Jabatan Peguam Negara untuk kelulusan, iaitu seperti yang berikut:

 (i)  Kaedah-Kaedah Profesion Guaman Syarie (Wilayah-Wilayah Persekutuan)
  (Tatacara Mesyuarat Agung Badan Peguam Syarie);
 (ii)  Kaedah-Kaedah Profesion Guaman Syarie (Wilayah-Wilayah Persekutuan)
  (Akaun Peguam Syarie);
 (iii) Kaedah-Kaedah Profesion Guaman Syarie (Wilayah-Wilayah Persekutuan)
  (Laporan Akauntan);
 (iv) Kaedah-Kaedah Profesion Guaman Syarie (Wilayah-Wilayah Persekutuan)
  (Amalan dan Etika Peguam Syarie); dan
 (v)  Kaedah-Kaedah Profesion Guaman Syarie (Wilayah-Wilayah Persekutuan)
  (Kelayakan Bagi Penerimaan Masuk Sebagai Peguam Syarie).

PENYELARASAN, PENYERAGAMAN DAN PEMERKASAAN UNDANG-UNDANG SYARIAH

(a) Bahagian Undang-Undang JAKIM telah dipertanggungjawabkan untuk mengurussetiakan
Mesyuarat Sekretariat Dasar Perundangan Syariah Bil. 1/2021 pada 22 September 2021. Mesyuarat
ini bertujuan untuk membincangkan hala tuju perundangan syariah supaya seiring dengan dasar
terkini Kerajaan. Mesyuarat ini dipengerusikan oleh YB Senator Datuk Idris bin Haji Ahmad, Menteri
di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama).

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA122

(b)  Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Syarak dan Sivil bertanggungjawab membantu JAKIM
dalam memastikan usaha penyeragaman dan penyelarasan undang-undang syariah dengan
negeri-negeri dapat direalisasikan. Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Syarak dan Sivil ini
dipengerusikan oleh YBhg. Tan Sri Sheikh Ghazali bin Abdul Rahman dan dianggotai oleh sembilan
orang ahli yang terdiri dalam kalangan mereka yang mempunyai pengetahuan sangat luas
dalam bidang undang-undang syariah mahupun sivil dan juga undang-undang perlembagaan.
Dalam melaksanakan fungsinya, Jawatankuasa Teknikal telah melaksanakan aktiviti-aktiviti yang
berikut:

 (i)  Mesyuarat Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Syarak dan Sivil Mesyuarat Jawatankuasa
Teknikal telah diadakan sebanyak tiga kali iaitu Bil. 159 pada 9 – 11 Mac 2021, Bil. 160 pada
29 Julai 2021 dan Bil. 161 pada 29 September 2021.

 (ii)  Mesyuarat Khas Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Syarak dan Sivil Mesyuarat Khas
Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Syarak dan Sivil telah diadakan sebanyak tiga kali
iaitu Bil. 1/2021 pada 14 September 2021, Bil. 2/2021 pada 4 Oktober 202 dan Bil. 3/2021 pada
21 - 22 Oktober 2021.

(c)  Suatu pertemuan dan perbincangan khas yang melibatkan ahli Jawatankuasa Teknikal Undang-
Undang Syarak dan Sivil bersama dengan YB Senator Datuk Haji Idris bin Haji Ahmad, Menteri
di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) telah diadakan semasa Mesyuarat Khas
Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Syarak dan Sivil Bil. 3/2021 pada 21 Oktober 2021. Majlis
pertemuan ini turut dihadiri oleh YB Datuk Ahmad Marzuk bin Shaary, Timbalan Menteri di Jabatan
Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama). Pertemuan dan perbincangan ini memberi manfaat
kepada kedua-dua pihak dalam memastikan matlamat penyelarasan.

Gambar semasa Mesyuarat Jawatankuasa Kecil RUU Kawalan dan Sekatan
Pengembangan Doktrin atau Kepercayaan Agama dalam Kalangan Orang Islam

(Wilayah-Wilayah Persekutuan)

LAPORAN TAHUNAN 2021 123

Gambar semasa Mesyuarat Jawatankuasa Kecil Mengkaji Pindaan Seksyen 1
Akta 355 secara dalam talian

Gambar semasa Mesyuarat Penggubalan RUU Mufti (Wilayah-Wilayah Persekutuan)

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA124

Gambar semasa Mesyuarat Penggubalan Kaedah-Kaedah di Bawah Akta
Profesion Guaman Syarie (Wilayah-Wilayah Perskutuan) [Akta 814] secara dalam talian

Gambar semasa Mesyuarat Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Syarak dan Sivil Bil. 159

Gambar semasa Mesyuarat Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Syarak dan
Sivil Bil. 160 secara dalam talian

LAPORAN TAHUNAN 2021 125

Gambar semasa Mesyuarat Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Syarak dan
Sivil Bil. 161 secara dalam talian

Gambar semasa Mesyuarat Khas Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang
Syarak dan Sivil Bil. 1/2021 secara dalam talian

Gambar semasa Mesyuarat Khas Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang
Syarak dan Sivil Bil. 2/2021 secara dalam talian

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA126

Gambar semasa Mesyuarat Khas Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang
Syarak dan Sivil Bil. 3/2021 secara dalam talian

Gambar semasa pertemuan dan perbincangan khas yang melibatkan ahli
Jawatankuasa Teknikal bersama dengan YB Senator Datuk Haji Idris bin Haji
Ahmad, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) bersama

Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Syarak dan Sivil

LAPORAN TAHUNAN 2021 127

Sesi Libat Urus Bersama Institut
Kefahaman Islam Malaysia.

Sesi Libat Urus Bersama
Yayasan Dakwah Islam
Malaysia.

Sesi Libat Urus Bersama Pejabat
Mufti Wilayah Persekutuan.

BAHAGIAN
MAQASID SYARIAH
1.  Sesi Libat Urus Maqasid Syariah Peringkat Agensi YB Menteri di JPM (Hal Ehwal Agama)

 Pada tahun 2021, Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) melalui Bahagian Maqasid Syariah
telah menganjurkan sebanyak 13 Sesi Libat Urus Maqasid Syariah Peringkat Agensi YB Menteri di
JPM (Hal Ehwal Agama) secara dalam talian. Antara agensi-agensi yang terlibat adalah Majlis
Agama Islam Wilayah Persekutuan, Yayasan Pembangunan Ekonomi Islam Malaysia, Jabatan
Wakaf, Zakat dan Haji, TV Al-Hijrah, Institut Kefahaman Islam Malaysia, Jabatan pendakwaan
Syariah Wilayah Persekutuan, Yayasan Dakwah Islam Malaysia, Jabatan Kehakiman Syariah
Malaysia, Mahkamah Syariah Wilayah Persekutuan, Tabung Haji , Yayasan Waqaf Malaysia,
Jabatan Agama Islam Wilayah persekutuan dan Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA128

2.  Pelancaran Buku Maqasid Syariah : Pelaksanaan dan Aplikasi dalam Pengurusan dan
Pentadbiran

 Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) melalui Bahagian Maqasid Syariah telah menganjurkan
Majlis Pelancaran Buku Maqasid Syariah: Pelaksanaan dan Aplikasi dalam Pengurusan dan
Pentadbiran pada 08 Mac 2021 bertempat di Perpustakaan JAKIM. Majlis ini disempurnakan
oleh YB Senator Datuk Dr. Zulkifli bin Mohamad Al-Bakri, Menteri di Jabatan Perdana Menteri
(Hal Ehwal Agama). Turut hadir dalam majlis ini ialah YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua
Pengarah JAKIM dan YBhg. Sahibus Samahah Datuk Dr. Luqman bin Abdullah, Mufti Wilayah
Persekutuan.

Sesi bergambar YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua Pengarah JAKIM dan YBhg. Sahibus
Samahah Datuk Dr. Luqman bin Abdullah, Mufti Wilayah Persekutuan bersama YB Menteri di

Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama).

LAPORAN TAHUNAN 2021 129

3.  Persidangan Meja Bulat Dasar Manhaj Rabbani

 Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) melalui Bahagian Maqasid Syariah telah mengadakan
Persidangan Meja Bulat Dasar Manhaj Rabbani pada 05 April 2021 bertempat di Hotel Everly,
Putrajaya. Seramai 25 orang cendekiawan yang terdiri daripada mufti-mufti, ketua-ketua agensi
di Jabatan Perdana Menteri dan wakilnya, ahli akademik serta individu-individu yang mempunyai
pengalaman luas dalam pembentukan sesebuah dasar utama kerajaan. Persidangan ini telah
dipengerusikan oleh YBrs. Puan Hajah Hakimah binti Mohd Yusoff, Timbalan Ketua Pengarah
(Dasar) JAKIM. Majlis penutupan program ini telah disempurnakan oleh YB Senator Datuk
Dr. Zulkifli bin Mohamad Al-Bakri, Menteri di Jabatan Perdana Menteri di JPM (Hal Ehwal Agama).

4.  Wacana Eksekutif Maqasid Syariah

 Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) melalui Bahagian Maqasid Syariah telah mengadakan
Program Wacana Eksekutif Maqasid Syariah pada 07 April 2021 bertempat di Hotel Everly,
Putrajaya yang dihadiri seramai 133 orang peserta daripada 16 Kementerian, 9 agensi agama di
bawah Jabatan Perdana Menteri, 2 Jabatan Agama Islam Negeri (JAIN) dan 4 Universiti Awam.
Majlis penutupan program ini telah disempurnakan oleh YB Senator Datuk Dr. Zulkifli bin Mohamad
Al-Bakri, Menteri di Jabatan Perdana Menteri di JPM (Hal Ehwal Agama).

Sesi bergambar ahli-ahli persidangan bersama YB Senator Datuk Dr. Zulkifli bin Mohamad Al-Bakri,
Menteri di Jabatan Perdana Menteri di JPM (Hal Ehwal Agama).

Peserta-peserta yang menghadiri Program Wacana Eksekutif
Maqasid Syariah pada 07 April 2021 bertempat di Hotel Everly,

Putrajaya.

Ucapan perasmian penutup program oleh YB Senator Datuk
Dr. Zulkifli bin Mohamad Al-Bakri, Menteri di Jabatan Perdana
Menteri di JPM (Hal Ehwal Agama).

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA130

5.  Sesi Penjelasan Maqasid Syariah Peringkat Kementerian Pembangunan Wanita dan Masyarakat
(KPWKM)

 Pada 9 April 2021, Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) melalui Bahagian Maqasid Syariah

telah mengadakan sesi penjelasan mengenai konsep dan aplikasi Maqasid Syariah dalam
pengurusan dan pentadbiran organisasi khususnya berkaitan fungsi dan perancangan strategik
KPWKM. YBrs. Dr. Hishamuddin Mohd Hashim, Timbalan Ketua Setiausaha (Strategik) KPWKM telah
mempengerusikan sesi ini, manakala perkongsian maklumat tentang Maqasid Syariah telah
disampaikan oleh YBrs. Puan Nor Safina binti Zainal, Pengarah Bahagian Maqasid Syariah JAKIM.

6.  Program Eksekutif Maqasid Syariah Dalam Tadbir Urus Organisasi Peringkat Kementerian
Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna Malaysia (KPDNHEP)

 Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) melalui Bahagian Maqasid Syariah bersama Bahagian

Pengurusan Sumber Manusia KPDNHEP telah menganjurkan Program Eksekutif Maqasid Syariah
Dalam Tadbir Urus Organisasi pada 29 Julai 2021 secara dalam talian. Seramai 50 orang peserta
yang terdiri daripada Pegawai-Pegawai KPDNHEP Gred 41 ke atas dari seluruh negeri telah
menyertai program ini. Majlis Perasmian oleh YBhg. Datuk Seri Hj. Hasnol Zam Zam bin Hj. Ahmad,
Ketua Setiausaha KPDNHEP.

YBrs. Dr. Hishamuddin Mohd Hashim, Timbalan Ketua Setiausaha (Strategik) KPWKM
mempengerusikan sesi penjelasan Maqasid Syariah.

Peserta-peserta yang menghadiri Program Eksekutif Maqasid Dalam Tadbir Urus Organisasi
peringkat KPDNHEP secara dalam talian.

LAPORAN TAHUNAN 2021 131

7.  Webinar Diskusi Maqasid Syariah & Tadbir Urus Negara

 Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) melalui Bahagian Maqasid Syariah telah mengadakan

Webinar Diskusi Maqasid Syariah & Tadbir Urus Negara dengan tema “Merealisasikan Model
Keluarga Malaysia Mengikut Kerangka Maqasid Syariah” pada 12 Oktober 2021 secara dalam
talian. Webinar yang bermula jam 9.30 pagi hingga 1.00 petang ini telah dirasmikan oleh YB
Senator Tuan Haji Idris bin Ahmad, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama).
Seramai 260 orang peserta daripada 15 Kementerian, 9 Jabatan Agama Islam Negeri (JAIN), 5
Majlis Agama Islam Negeri (MAIN), 14 Agensi YB Menteri di JPM (Hal Ehwal Agama) dan pegawai-
pegawai dari Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) telah menghadiri Webinar ini.

Ucapan perasmian webinar oleh YB Senator Tuan Haji Idris bin Ahmad, Menteri di Jabatan
Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama).

UNIT INTEGRITI
PENGENALAN

Unit Integriti ditubuhkan selaras dengan Pekeliling Perkhidmatan Bil. 6 Tahun 2013 yang berperanan
sebagai `focal point` kepada pengurusan isu-isu berkaitan integriti di semua agensi awam.
Penubuhan Unit Integriti ini adalah bagi merealisasikan hasrat kerajaan untuk meningkatkan tadbir
urus sektor awam dan memantapkan budaya integriti penjawat awam. Ia merupakan satu usaha
kawalan dalaman jabatan untuk menguruskan integriti dalam organisasi bagi memastikan penjawat
awam mengamalkan budaya kerja unggul dengan ciri-ciri moral dan etika yang kukuh hatta
meningkatkan semangat patriotisme. Inisiatif ini akan dapat membendung salah laku jenayah serta
pelanggaran tatakelakuan dan etika organisasi di kalangan penjawat awam.

MESYUARAT JAWATANKUASA ANTIRASUAH (JAR) JAKIM

Selaras dengan Arahan YAB Perdana Menteri No. 1 Tahun 2018 berkenaan Pemantapan Governans,
Integriti dan Anti-Rasuah dalam Pengurusan Pentadbiran Kerajaan Malaysia: Mekanisme Pengurusan
Governans, Integriti Dan Anti-Rasuah Kebangsaan, sebanyak 3 kali Mesyuarat Jawatankuasa
Antirasuah (JAR) JAKIM telah diadakan sepertimana berikut:

BIL MASYUARAT TARIKH
1 JAR JAKIM Bil. 1/2021 28 April 2021
2 JAR JAKIM Bil. 2/2021 30 Ogos 2021
3 JAR JAKIM Bil. 3/2021 7 Disember 2021

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA132

PROGRAM PENGUKUHAN INTEGRITI

Pada tahun 2021, Unit Integriti telah melaksanakan 8 program dalam usaha meningkatkan kesedaran
dan pembudayaan integriti di kalangan warga JAKIM dan masyarakat secara umum. Penularan
wabak Covid-19 telah mengubah norma penganjuran program secara fizikal kepada pelaksanaan
secara dalam talian.

Program-program tersebut ialah:

Program Cakna Integriti :
“Kepentingan Tugas VS Kepentingan Peribadi”.

Unit Integriti telah menganjurkan Program Cakna Integriti pada 26 Februari 2021 dengan
mengenengahkan tajuk “Kepentingan Tugas vs. Kepentingan Peribadi”. Program ini diadakan
sebagai salah satu usaha untuk memupuk budaya kerja berintegriti serta meningkatkan komitmen
warga JAKIM tentang peranan dan tanggungjawab sebagai penjawat awam.

Program tersebut diadakan secara hybrid dengan penglibatan seramai 65 orang peserta dengan
menampilkan penceramah jemputan iaitu Encik Asrul Shah bin Dato’ Razali, Ketua Penolong
Setiausaha Kanan, Bahagian Keselamatan Kementerian Dalam Negeri yang juga seorang Pegawai
Integriti Bertauliah (CeIO).

LAPORAN TAHUNAN 2021 133

Klinik Perolehan Berintegriti Dengan Kerjasama SPRM.

Pada 12 April 2021, kerjasama erat antara Unit Integriti JAKIM dan SPRM telah menjayakan Program
Klinik Perolehan Berintegriti Bersama warga JAKIM. Sesi selama satu hari itu diisi dengan aktiviti
ceramah dan diskusi berkaitan pencegahan rasuah. Program tersebut bertempat di Aras 2, Blok B,
Kompleks Islam Putrajaya (KIP). Program ini diadakan bertujuan untuk menerap dan memegang utuh
nilai integriti dalam organisasi selaras dengan pelaksanaan Pelan Antirasuah Nasional (NACP) 2019 –
2023.

Program ini dikendalikan sepenuhnya oleh 4 orang pegawai daripada Bahagian Pendidikan
Masyarakat SPRM. Seramai 25 orang pegawai terdiri daripada Kumpulan Pengurusan dan Profesional
serta Kumpulan Sokongan daripada setiap bahagian di JAKIM hadir. Perkongsian ilmu dan
pengalaman penceramah di harap dapat meningkatkan kefahaman peserta berkaitan integriti,
tadbir urus dan anti rasuah dalam perolehan kerajaan.

Majlis Pelancaran Pelan Antirasuah Organisasi (OACP) JAKIM 2021-2025

Pada 3 Mei 2021 – Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) telah melancarkan Pelan Antirasuah
Organisasi (OACP) JAKIM 2021-2025. Pelan ini merupakan satu komitmen jabatan untuk mendukung
aspirasi dan hasrat kerajaan untuk mempertingkatkan governans, integriti dan antirasuah dalam
penyampaian perkhidmatan kerajaan selaras dengan dasar yang dinyatakan dalam Pelan Antirasuah
Nasional (NACP 2019-2023). Perancangan inisiatif dan pelan tindakan bagi tempoh lima tahun (2021-
2025) yang digariskan dalam Pelan OACP JAKIM ini menggunakan pendekatan Maqasid Syariah.

Majlis pelancaran OACP JAKIM ini disempurnakan oleh YB Senator Datuk Dr. Zulkifli Mohamad
Al-Bakri, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama). Turut hadir bersama dalam
majlis  ini ialah YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua Pengarah JAKIM dan Ketua Pesuruhjaya
Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM), YBhg. Datuk Seri Azam bin Baki dan YBrs. Puan
Hajah Hakimah binti Mohd. Yusoff, Timbalan Ketua Pengarah (Dasar) JAKIM.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA134

Taklimat Integriti dan Pencegahan Salah Laku :
“Pengurusan Pegawai Tidak Hadir Bertugas & Penipuan Sijil Cuti Sakit”.

Pada 28 Jun 2021, Unit Integriti telah menganjurkan Taklimat Integriti dan Pencegahan Salah Laku
dengan mengetengahkan topik “Pengurusan Pegawai Tidak Hadir Bertugas & Penipuan Sijil Cuti
Sakit”. Program ini diadakan bertujuan untuk memberi pemahaman kepada warga JAKIM khususnya
kepada pegawai penyelia untuk melaksanakan tugas-tugas pemantauan dan penyeliaan kepada
pegawai di bawah seliaan bagi tujuan kawalan dalaman dan pencegahan salah laku. Program yang
diadakan secara dalam talian itu telah dihadiri oleh seramai 68 orang peserta dengan menampilkan
penceramah yang dijemput khas dari Bahagian Perkhidmatan Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA),
iaitu Encik Mohd Taufik bin Khamis.

LAPORAN TAHUNAN 2021 135

Kursus Pengukuhan Integriti Kepada Penggerak Masyarakat Orang Asli :
“PMOA Bermaruah dan Berintegriti”.

Dalam usaha menyubur dan menyemarak budaya integriti dalam kalangan warga JAKIM, Unit
Integriti dengan kerjasama Cawangan Pemantapan Kefahaman Islam, Bahagian Dakwah telah
menganjurkan Kursus Pengukuhan Integriti : “PMOA Berintegriti & Bermaruah” secara dalam talian
khusus kepada Penggerak Masyarakat Orang Asli (PMOA) pada 26 Julai 2021,

Kursus ini dihadiri oleh 240 orang Penggerak Masyarakat Orang Asli PMOA dari 9 buah negeri
secara atas talian. Antara pengisian dalam kursus ini ialah slot ceramah bertajuk “Integriti Dalam
Perkhidmatan Awam : Tanggungjawab Kita” telah disampaikan oleh Puan Yusheliza binti Mohd Yunus,
Ketua Unit Integriti (JAKIM) manakala slot ceramah kedua disampaikan oleh Tuan Effezul Azran bin
Abd Maulop daripada Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) bertajuk “Rasuah Dihina,
Maruah Dibina”.

Program ini dirasmikan oleh YBhg. Dato’ Dr. Sirajuddin bin Suhaimee, Timbalan Ketua Pengarah
(Operasi) Jabatan Kemajuan Islam Malaysia.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA136

Bicara Integriti : “Integriti dan Ancaman Patriotisme”

Bagi tujuan memastikan warga JAKIM mengamalkan budaya kerja unggul dengan ciri-ciri moral dan
etika yang kukuh serta tinggi semangat patriotisme, Unit Integriti telah menganjurkan Program Bicara
Integriti pada 26 Ogos 2021 dengan tema “Integriti dan Ancaman Patriotisme”. Sesi ceramah telah
disampaikan oleh Encik Fazly Nordin, seorang Perunding Latihan dari Institut Integriti Malaysia.

Kursus Lensa Integriti Penyelia KAFA : “Qawiyyul Amin”

Pada 5 Oktober 2021, Unit Integriti dengan kerjasama Bahagian Pendidikan JAKIM telah menganjurkan
Kursus Lensa Integriti Penyelia KAFA : “Qawiyyul Amin” secara dalam talian. Kursus ini telah dirasmikan
oleh Timbalan Ketua Pengarah (Operasi) JAKIM, YBhg. Dato’ Dr. Sirajuddin bin Suhaimee dan turut
sama dihadiri oleh Pengarah Bahagian Pendidikan, YBrs. Tuan Haji Aminudin bin Mohamad.

Dua topik ceramah telah disampaikan iaitu “Saya Yang Menjalankan Amanah” oleh Tuan Haji
Muhyidin bin Aziz@Saari, Imam Besar Masjid Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur dan ceramah
kedua disampaikan oleh Ustaz Nik Mohd. Sukiman bin Nik Mohd. Yusof, Penguasa Kanan Bahagian
Pendidikan Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) bertajuk “Antara Nikmat dan Laknat”.

LAPORAN TAHUNAN 2021 137

Program Kerjasama Strategik Bersama SPRM
“Jihad Memerangi Rasuah”.

JAKIM dan Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) telah menganjurkan Program
Kerjasama Strategik JAKIM-SPRM, Webinar Integriti : “Jihad Memerangi Rasuah” pada 22 Oktober
2021. Program ini telah disempurnakan perasmiannya oleh YB Senator Tuan Haji Idris bin Haji Ahmad,
Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama). Webinar secara dalam talian ini disertai
oleh pegawai-pegawai JAKIM, wakil dari Jabatan Agama Islam Negeri, Pejabat Mufti Negeri-Negeri,
Majlis Agama Islam Negeri-Negeri, Agensi Agama di Bawah YB Menteri di Jabatan Perdana Menteri.

Panel webinar terdiri daripada Ketua Jabatan Sejarah dan Tamadun Islam, Akademi Pengajian
Islam Universiti Malaya, Prof Dr. Mohd. Roslan bin Mohd. Noor dan Pengarah Bahagian Pendidikan
Masyarakat SPRM, YBhg. Datuk Razim bin Mohd. Noor.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA138

KERAWANG DINDING

SOSIO
 EKONOMI

UMMAH

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA140

BAHAGIAN KELUARGA,
SOSIAL DAN KOMUNITI
Bahagian Keluarga, Sosial dan Komuniti (KSK) diletakkan di bawah Sektor Operasi, Jabatan Kemajuan
Islam Malaysia (JAKIM). Bahagian ini memegang visi untuk memupuk kefahaman dan kesedaran
masyarakat mengenai keluarga sakinah dalam pembentukan pembangunan sosial dan komuniti
yang sejahtera misi untuk melahirkan institusi keluarga dan masyarakat yang berlandaskan ajaran
Islam.

Program sepanjang tahun 2021 dilaksanakan selaras dengan Teras 4 dalam Pelan Strategik Jakim
2019-2025 bertujuan untuk memantapkan kefahaman dan penghayatan Islam secara inklusif bagi
melahirkan masyarakat yang berakhlak. Program di KSK di laksanakan menerusi dua (2) cawangan
iaitu:
 1. Cawangan Pembangunan Keluarga
 2. Cawangan Pembangunan Sosial dan Komuniti

PROGRAM RAKAN SETIA KOMUNITI

Program Rakan Setia Komuniti merupakan suatu usaha untuk membimbing Orang Kena Pengawasan
(OKP) Dadah agar dapat mengelakkan mereka dari terjerumus dalam perkara-perkara yang
merosakkan masa depan. Justeru, OKP Dadah adalah golongan yang perlu diberi perhatian
dan bimbingan daripada semua pihak bagi membina semula kehidupan serta mengembalikan
keyakinan diri mereka dalam masyarakat. Pada tahun ini, KSK telah melaksanakan program RSK
seperti berikut:

i.  2-4 April 2021 di Hotel Grand Continental Kuala Terengganu dengan kerjasama Jabatan Hal
Ehwal Agama Terengganu (JHEAT) dan Agensi Anti Dadah Kebangsaan (AADK);

ii.  Program Outreach Rakan Setia Komuniti Orang Kena Pengawasan (OKP) Dadah ke Pengkalan
Chepa, Kelantan pada 9 hingga 11 Oktober 2021 dengan kerjasama rakan strategik dari Agensi
Antidadah Kebangsaan (AADK), Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Kelantan (JAHEIK), Yayasan
Taqwa Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan (MAIWP), Yayasan Waqaf Malaysia (YWM),
Yayasan Ihtimam Malaysia (YIM) dan Persatuan Mencegah Dadah Malaysia (PEMADAM) telah
menganjurkan Program Outreach Rakan Setia Komuniti Pengkalan Chepa, Kelantan. Program
disertai oleh YB Datuk Ahmad Marzuk Syaari dan isteri Datin Pengiran Siti Radziah Pengirang
Abdullah dengan diiringi rakan-rakan strategik JAKIM meluangkan masa turun menziarahi
dan menyantuni klien AADK Pengkalan Chepa. Program yang berlangsung selama 3 hari dan

LAPORAN TAHUNAN 2021 141

WEBINAR TERAPI PSIKOSPIRITUAL ISLAM BERSAMA LIEN AGENSI ANTI DADAH KEBANGSAAN NEGERI
SELANGOR DAN WILAYAH PERSEKUTUAN

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) melalui Bahagian Keluarga, Sosial Dan Komuniti dengan
kerjasama Agensi Antidadah Kebangsaan (AADK) Negeri Selangor dan Wilayah Persekutuan
telah mengadakan Webinar Terapi Psikospiritual Islam Bersama Klien AADK Negeri Selangor dan
Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur dan Putrajaya pada 20 Oktober 2021M / 13 Rabi’ulawal 1443H.
Penganjuran webinar ini bertepatan dengan Inisiatif Mantap yang diperkenalkan oleh YB Menteri Di
Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) di bawah PIAGAM C-19 melalui Inisiatif Ketiga (3) iaitu
Pemantapan Institusi Kekeluargaan, Sosial dan Komuniti Islam. Ia juga selaras dengan prinsip Maqasid
Syariah yang bertujuan memelihara agama, nyawa, akal, keturunan dan harta.

Webinar yang bermula jam 8.30 pagi hingga 1.00 petang ini telah dirasmikan oleh YB Datuk Ahmad
Marzuk Shaary, Timbalan Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama). Dalam ucapan
perasmiannya, beliau menegaskan bahawa “program sebegini adalah amat penting dalam

dibahagikan kepada 3 kumpulan kecil dengan penglibatan pegawai-pegawai dari JAKIM,
AADK, JAHEIK, PEMADAM dan YIM turun menyantuni klien AADK dengan memberikan bimbingan
nasihat keagamaan, kaunseling syarie dan disusuli dengan sumbangan keperluan harian.

iii.  Program Outreach Rakan Setia Komuniti Orang Kena Pengawasan (OKP) Dadah DUN Kubu Gajah,
Perak pada 5 hingga 7 Disember 2021. YB Senator Tuan Hj. Idris bin Hj Ahmad telah berbesar hati
untuk menyampaikan bantuan berbentuk keperluan asas makanan kepada 5 (lima) orang OKP
Dadah yang telah dipilih oleh pihak AADK Negeri Perak. Dalam program ini kunjungan Home Visit
ke 15 buah rumah OKP Dadah di sekitar Dun Kubu Gajah dan turut menyampaikan sumbangan
serta keperluan makanan sebagai tanda keprihatinan serta sokongan psikospiritual dan moral
kepada mereka dalam menjalani kehidupan yang lebih baik. Program ini telah berlangsung
dengan jayanya serta memberi kesan mendalam kepada komuniti yang terlibat dan mereka
merasa berbesar hati dan mengucapkan terima kasih atas kunjungan dan sokongan yang telah
diberikan.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA142

membantu setiap klien untuk pulih sepenuhnya dan bangkit semula menjadi individu yang boleh
menyumbang ke arah pembentukan sebuah Keluarga Malaysia yang sihat dan sejahtera”.

Majlis perasmian webinar ini turut dihadiri YBhg. Dato’ Dr. Sirajuddin Suhaimee Timbalan Ketua
Pengarah (Operasi) JAKIM, Tuan Haji Mohd Norizan Abd Ghani Pengarah Bahagian Keluarga, Sosial
dan Komuniti JAKIM, Tuan Nazir Mohamad Pengarah AADK Negeri Selangor dan Tuan Md Razif Wan
Pengarah AADK Wilayah Persekutuan.

Sebanyak dua (2) sesi pembentangan telah berlangsung iaitu Slot 1 bertajuk ‘Membina Diri Melalui
Kaunseling Syarie’ disampaikan oleh Dr. Mohd Noor Bin Saper, Pensyarah Universiti Pendidikan Sultan
Idris (UPSI) merangkap Kaunselor dan Fasilitator KSKCC.

Manakala Slot 2 bertajuk ‘Rawatan Diri Melalui Ilaj Syarie’ telah disampaikan oleh Ustaz Halim Bin
Zakaria, Pengamal Pengubatan Islam merangkap Fasilitator KSKCC. Seramai 200 orang peserta
daripada klien Agensi Antidadah Kebangsaan daerah-daerah dalam Negeri Selangor dan Wilayah
Persekutuan Kuala Lumpur dan Putrajaya telah menghadiri webinar ini.

MULTAQA KAUNSELOR SYARIE DAN PERUNDING CARA KELUARGA
PERINGKAT KEBANGSAAN TAHUN 2021

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) melalui Bahagian Keluarga, Sosial dan Komuniti (KSK) telah
menganjurkan Multaqa Kaunselor Syarie dan Perunding Cara Keluarga Peringkat Kebangsaan secara
dalam talian pada 2 November 2021.

Penganjuran multaqa ini bertepatan dengan Inisiatif MANTAP yang diperkenalkan oleh YB. Menteri Di
Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) di bawah PIAGAM C-19 melalui Inisiatif Ke-tiga (3) iaitu
Pemantapan Institusi Kekeluargaan, Sosial dan Komuniti Islam dan juga ”Keluarga Malaysia Keluarga
Sejahtera”. Ini jelas menunjukkan komitmen JAKIM dalam usaha memantapkan institusi kekeluargaan
ke arah mensejahterakan masyarakat sekaligus sesuai dengan tema “Menyantuni Keluarga Malaysia
Mendepani Pandemik Covid-19”.

Seramai 249 orang peserta dalam kalangan Kaunselor Syarie, Perunding Cara Keluarga daripada
seluruh Jabatan Agama Islam Negeri (JAIN) dan Fasilitator KSKCC telah menghadiri multaqa ini.

Multaqa yang bermula jam 8.30 pagi hingga 1.00 petang telah dirasmikan oleh YB Senator Tuan
Haji Idris bin Haji Ahmad, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama). Dalam ucapan
perasmiannya, beliau menegaskan bahawa “Peranan Kaunselor Syarie dan Perunding Cara
sangat penting bagi membantu masyarakat di luar sana yang sedang berhadapan dengan konflik
dan tekanan hidup akibat pandemik Covid-19. Justeru para Kaunselor Syarie dan Perundingcara
perlu meningkatkan tahap profesional dan kompetensi dengan mengikuti latihan-latihan secara
berterusan”.

Majlis perasmian multaqa ini turut dihadiri oleh YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua Pengarah
JAKIM, YBhg. Dato’ Dr. Sirajuddin Suhaimee, Timbalan Ketua Pengarah (Operasi) JAKIM, Tuan Haji
Mohd Norizan Abd Ghani, Pengarah Bahagian Keluarga, Sosial dan Komuniti JAKIM.

LAPORAN TAHUNAN 2021 143

Sebanyak dua (2) sesi pembentangan telah berlangsung dan diakhiri dengan pembentangan
resolusi oleh Tuan Haji Mohd Norizan Abd Ghani, Pengarah Bahagian Keluarga, Sosial dan Komuniti
untuk diambil tindakan selanjutnya.

PROGRAM KHEMAH IBADAH NUSANTARA 2021

Program ini telah diadakan pada 27 November 2021M/22 Rabi’ulakhir 1443H dan merupakan
program kerjasama antara Bahagian Keluarga, Sosial dan Komuniti JAKIM dengan Universiti Islam
Antrabangsa Malaysia (UIAM), Yayasan Taqwa MAIWP, Yayasan Ihtimam Malaysia, Majlis Agama
Islam Wilayah Persekutuan dan NGO Komuniti Hijrah LGBT iaitu Persatuan Insaf Pahang, Pertubuhan
Hijrah Republique dan Kesatuan Komuniti Sejahtera. Program ini telah diadakan secara atas talian
dan telah dirasmikan oleh YB Senator Tuan Hj Idris bin Ahmad, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal
Ehwal Agama). Turut hadir YBhg. Prof. Emeritus Tan Sri Dato’ Dzulkifli bin Abdul Razak Rektor Universiti
Antrabangsa Malaysia (UIAM), Puan Hajjah Hakimah binti Mohd Yusoff, Timbalan Ketua Pengarah
(Dasar) JAKIM, Dato’ Dr. Sirajuddin bin Suhaimee, Timbalan Ketua Pengarah (Operasi) JAKIM, Dato’
Razali bin Shahabudin, Pengerusi Yayasan Ihtimam Malaysia merangkap Pengerusi Yayasan Taqwa
Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan, Haji Mohd Norizan bin Abd Ghani Pengarah Bahagian
Keluarga Sosial dan Komuniti JAKIM, Prof. Dr Shamsul bin Draman, Timbalan Pengarah Kampus UIA
Kuantan Pahang, Tuan Haji Bakri bin Abu Bakar, Pengerusi Persatuan Insaf Pahang, Saudara Khusyairie
bin Mohd Ariff, Pengerusi Pertubuhan Hijrah Republique dan Saudara Khairolizan bin Atan, Pengerusi
Kesatuan Komuniti Sejahtera.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA144

Penganjuran program Khemah Ibadah Nusantara ini amat bertepatan dengan Inisiatif Mantap yang
telah dibentangkan oleh YB Senator Tuan Haji Idris Ahmad Menteri Di Jabatan Perdana Menteri
(Hal Ehwal Agama) di bawah PIAGAM C-19 melalui Inisiatif ketiga (3) iaitu Pemantapan Institusi
Kekeluargaan, Sosial dan Komuniti Islam. Penganjuran program ini juga sebenarnya menunjukkan
betapa pentingnya kita untuk memahami dan menawarkan penyelesaian yang terbaik berkenaan
isu LGBT.

PERSIDANGAN MEJA BULAT: INISIATIF LELAKI QAWWAM

Persidangan Meja Bulat bersama para ilmuwan, aktivis masyarakat serta wakil kementerian dan
jabatan kerajaan telah diadakan pada 30 November 2021 bertempat di Dewan Sheikh Daud Al-
Fathoni, Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin, Putrajaya bagi memperoleh syor dan pandangan
dari pelbagai pihak serta mendapatkan input bagi merangka strategi dan hala tuju Inisiatif Lelaki
Qawwam yang akan dibangunkan.

Persidangan Meja Bulat ini dipengerusikan oleh YB Senator Tuan Haji Idris bin Haji Ahmad, Menteri
Di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) dan turut disertai oleh Timbalan Menteri YB Datuk
Ahmad Marzuk bin Shaary, Timbalan Ketua Pengarah (Dasar) JAKIM, Puan Hajah Hakimah binti Mohd
Yusoff dan Timbalan Ketua Pengarah (Operasi) JAKIM, Dato’ Dr. Sirajuddin bin Suhaimee. 30 orang
ahli-ahli yang berkepakaran hadir berkongsi pandangan antaranya YB Dato’ Dr. Mohamed Fadzli bin
Dato’ Haji Hassan (Pengerusi Jawatankuasa Pembangunan Insan, Pendidikan, Pengajian Tinggi, Sains
dan Teknologi Negeri Kelantan), YB Dato’ Hajah Mumtaz binti Md Nawi (Pengerusi Jawatankuasa
Kebajikan, Pembangunan Keluarga dan Wanita Negeri Kelantan), YB Senator Ir. Ts. Haji Khairil Nizam
bin Khirudin (Ahli Dewan Negara), YAA Dato‘ Setia Dr. Haji Mohd Na’im bin Haji Mokhtar (Ketua
Pengarah JKSM), Prof. Dato’ Dr. Mohd Yakub @ Zulkifli bin Mohd Yusoff (Pengerusi Majlis Al-Quran
Malaysia - MAQAM), YBhg. Prof. Emeritus Dato’ Dr. Mahmood Zuhdi bin Haji Ab Majid (Pengerusi Majlis
Dakwah Negara), Dato’ Wan Muhammad bin Dato’ Sheikh Abdul Aziz (Mantan Ketua Pengarah
JAKIM), Dr. Mohd Sani bin Badron (IKIM), Datuk Haji Mohd Ajib bin Ismail (Pengarah JAWI), Prof. Dr.
Fariza Md Sham (Pengarah Institut Islam Hadhari UKM), Prof. Madya Dato’ Dr. Mohd. Izhar Ariff bin Mohd
Kashim, Dr. Safinar binti Salleh (Pengerusi Majlis Wanita Islam YADIM (MAYA), Puan Hajah Noor Hadina
binti Haji Ahmad Zabidi (Pengarah JAPENS WP), Tuan Haji Hazarudin bin Haji Baharudin (Timbalan
Mufti Negeri Melaka), Tuan Haji Ahmad Noor Sulaiman (Penerbit Eksekutif Jabatan Kandungan Islam
Stesyen Televisyen Media Prima), Tuan Haji Hushim bin Haji Salleh (Kaunselor), Encik Wan Syahrul Amry
bin Wan Mansor (Pengurus Kandungan Radio Zayan), Encik Azreen bin Rusnan mewakili KPWKM, Dr.
Tenku Putri Norishah Tenku Shariman dan Ustazah Asmak bin Husin mewakil MAYA, serta Dr. Ahmad
Izzuddin Abu Bakar dan Encik Mohd Faizal Zainuddin mewakili NGO Islam.

Persidangan Meja Bulat selama separuh hari ini sarat dengan perbincangan serta perkongsian
idea dan pandangan ahli berdasarkan kepakaran dan pengalaman masing-masing. Segala input
Persidangan Meja Bulat ini akan memandu hala tuju inisiatif dan pelan tindakan bersesuaian yang
akan dibangunkan kelak. Buat para lelaki, berusahalah untuk menjadi yang terbaik dalam melindungi,
membimbing dan memimpin ahli keluarga dan masyarakat.

LAPORAN TAHUNAN 2021 145

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA146

BAHAGIAN PENYELIDIKAN
PENDAHULUAN

Penyelidikan dan pembangunan (R&D) memainkan peranan yang penting dalam membina
ketamadunan sesebuah negara dan organisasi. Menyedari hakikat ini Jabatan Kemajuan Islam
Malaysia (JAKIM) melalui Bahagian Penyelidikan telah membangun dan menggerakkan fungsi
penyelidikan berasaskan kepada pegangan Ahli Sunnah Wal Jamaah, merentas pelbagai bidang
dan disiplin ilmu, iaitu akidah dan pemikiran, syariah dan fiqh kontemporari, al-Quran dan al-Hadith,
muamalat, falak dan media. Hasil daripada penyelidikan yang dilaksanakan ini, diharap dapat
menjadi panduan dan rujukan kepada seluruh masyarakat serta menjadi input penting kepada
kerajaan dalam membangunkan dasar dan garis panduan bagi memartabatkan syiar Islam dan
mencapai kemaslahatan dalam kehidupan dan pembangunan negara.

BILANGAN KAJIAN BAGI TAHUN 2021

•  Kajian Strategik Akidah Jangka Pendek/Sederhana/Panjang

•  Kajian Media Cetak

•  Kajian Hukum dan Isu-Isu Semasa Syariah, Muamalat dan Falak (Jangka Masa Pendek)

•  Kajian Pemantauan Berkaitan Isu Akidah, Aliran Pemikiran, Tarekat Dan
 Tasawuf

•  Kajian Media Penyiaran

•  Kajian Hukum dan Isu-Isu Strategik Syariah , Muamalat dan Falak(Jangka Masa Panjang)

•  Kajian/Penelitian Terhadap Individu Berkaitan Isu Akidah, Aliran Pemikiran, Tarekat Dan
Tasawuf

•  Kajian Media Baharu

Kajian Akidah

Kajian Media

Kajian Syariah

13 Kajian

14 Kajian

17 Kajian

28 Kajian

15 Kajian

11 Kajian

17 Kajian

21 Kajian

LAPORAN TAHUNAN 2021 147

i.  Aplikasi Smart Quran Dan Mysolat Antara Yang Paling Banyak Dimuat Turun

 Bahagian Penyelidikan mencipta pencapaian baharu dalam era teknologi maklumat apabila
Aplikasi Digital untuk Smart Quran dan MySolat adalah applikasi yang paling banyak di muat
turun oleh pengguna telefon pintar di Malaysia. Aplikasi Smart Quran telah menerima (5-star
rating) dan berada di tangga aplikasi Smart Quran di tangga ke enam (6) dan aplikasi MySolat
berada di tangga ke sembilan (9) dalam kategori muat turun tertinggi.

•  Semakan Teks Terjemahan dan Tafsiran Al-Quran, Surah-surah pilihan serta hadith-
hadith

•  Kajian Strategik Pembangunan al-Quran dan Hadith (Jangka Masa Panjang)

Antara Produk Bahagian Penyelidikan bagi Tahun 2021:

Kajian Al-Quran dan Al-Hadith

Muzakarah dan Penyelarasan Penyelidikan

15 Semakan

2 Kajian

Bil Perkara Bilangan / Jumlah
1 Mesyuarat Jawatankuasa Muzakarah MKI 2 Kali
2 Mesyuarat Jawatankuasa Khas Muzakarah MKI 6 Kali
3 Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan Penyelidikan 2 Kali

4 Multaqa Jawatankuasa Fatwa Negeri-negeri Seluruh
Malaysia 1 Kali

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA148

 Kesemua aplikasi ini boleh dimuat turun melalui:

 Aplikasi Smart Quran:
 IOS https://apps.apple.com/my/app/smart-quran/id1351866913

 Android
 https://play.google.com/store/apps/details?id=com.madcatworld.qurantestbed&hl=en&gl=US

 Aplikasi MySolat:
 IOS
 https://play.google.com/store/apps/details?id=my.gov.onegovappstore.mysolat&hl=en&gl=US

Antara program-program utama Bahagian Penyelidikan pada tahun 2021:

 i.  Mesyuarat Lembaga Penasihat Pembangunan Al-Quran Malaysia (LPQM)

  Mesyuarat Lembaga Penasihat Pembangunan Al-Quran Malaysia Kali Ke – 3/2021 telah
berjaya dilaksanakan pada 2 April 2021 bertempat di Bilik Mesyuarat Aras 8, Blok A, Jabatan
Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM), Kompleks Islam Putrajaya. Mesyuarat yang di pengerusikan
oleh YBhg. Prof. Dato’ Dr. Mohd Yakub @ Zulkifli bin Mohd Yusoff dan dihadiri oleh ahli-ahli dari
pelbagai agensi itu antaranya membincangkan fungsi dan hala tuju pembangunan al-Quran
di Malaysia. Beberapa keputusan dan kata sepakat telah diambil sepanjang mesyuarat
berlangsung.

LAPORAN TAHUNAN 2021 149

 ii.  “Segalanya Bermula Di Sini”: Mesyuarat Jawatankuasa Muzakarah MKI Kali Ke-119 Cipta
Sejarah Tersendiri.

  Singkat, namun pertemuan Jawatankuasa Muzakarah Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal
Ugama Islam Malaysia (MKI) pada 9 April 2021 di Negeri Melaka sangat memberi impak dalam
menggambarkan kerjasama utuh antara kerajaan pusat dan negeri dalam memartabatkan
institusi kefatwaan di Malaysia.

  Setelah beberapa kali bersidang dan bertemu secara dalam talian akibat gelombang ketiga
wabak COVID-19 yang melanda negara, Melaka menjadi tuan rumah bagi pelaksanaan
Mesyuarat Jawatankuasa Muzakarah MKI Kali Ke-119 bermula 7 hingga 9 April 2021 bertempat
di Hatten Hotel, Melaka.

  Persidangan 3 hari 2 malam ini disusun kemas dengan perbincangan 5 Kertas Hukum dan 1
kertas makluman dan inspirasi Majlis Mengadap Tuan Yang Terutama Yang Di-Pertua Negeri
Melaka serta Forum Perdana Ehwal Islam.

  Majlis Mengadap Tuan Yang Terutama Negeri Melaka selama 3 jam itu digambarkan amat
bermakna kerana Jawatankuasa Muzakarah MKI berpeluang untuk berdialog bersama
TYT Negeri Melaka dan saling berbincang mengenai isu-isu semasa kefatwaan yang sering
dibangkitkan.Melalui kejayaan program kolaborasi ini, dapat disimpulkan bahawa JAKIM
sebagai badan penyelaras diperingkat pusat dan kerajaan negeri umpama aur dan tebing
yang semestinya tidak dapat dipisahkan kerana saling memerlukan antara satu sama lain.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA150

 iii.  Mesyuarat Jawatankuasa Pemandu Menangani Ancaman Akidah Peringkat Kebangsaan
Kali Ke -18 Tahun 2021

  Mesyuarat Jawatankuasa Pemandu Menangani Ancaman Akidah Peringkat Kebangsaan
Kali Ke-18 bagi Tahun 2021 telah diadakan pada 26 Oktober 2021 bertempat di The Everly
Hotel Putrajaya.

  Mesyuarat ini telah dipengerusikan oleh YB Senator Tuan Haji Idris Bin Haji Ahmad Menteri
Di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama). Mesyuarat ini bermula pada jam 2.30
petang dan dihadiri oleh Pengarah Jabatan Agama Islam Negeri-Negeri , wakil-wakil Agensi
antaranya Polis Diraja Malaysia, Kementerian Dalam Negeri, Suruhanjaya Komunikasi dan
Multimedia dan Kementerian Pertahanan. Mesyuarat ini turut dihadiri oleh YBrs. Puan Hajah
Hakimah bt Mohd Yusof, Timbalan Ketua Pengarah (Dasar) JAKIM, Puan Nor Safina binti Zainal,
Pengarah Kanan Bahagian Penyelidikan JAKIM selaku Setiausaha Jawatankuasa, Pengarah
Kanan Bahagian Dakwah JAKIM, Penasihat Undang-Undang JAKIM dan Pengarah Bahagian
Penguatkuasaan Pendakwaan Syariah JAKIM.

  Satu sesi taklimat berkaitan keselamatan dan dua (2) kertas kerja telah dibentangkan
pada mesyuarat kali ini. Beberapa keputusan telah disepakati untuk dilaksanakan ke arah
memperkukuhkan pegangan akidah umat Islam di Malaysia.

LAPORAN TAHUNAN 2021 151

BAHAGIAN PENDIDIKAN
Bahagian Pendidikan merupakan salah satu bahagian yang berada di bawah Sektor Operasi
JAKIM. Antara peranan utama Bahagian Pendidikan ialah melaksanakan fungsi Lembaga Penasihat
Penyelarasan Pelajaran dan Pendidikan Agama Islam (LEPAI) dalam menyelaras pelaksanaan
Program Kelas al-Quran dan Fardu Ain (KAFA) dan pendidikan agama Islam di Sekolah Agama
Negeri (SAN) dan Sekolah Agama Rakyat (SAR) seluruh Malaysia. Bahagian Pendidikan mempunyai
tiga cawangan utama iaitu Cawangan Pengurusan KAFA, Cawangan Pengurusan Sekolah Agama
dan Cawangan Penyelarasan Pendidikan. Antara program utama Bahagian Pendidikan sepanjang
tahun 2021 ialah seperti berikut:

Program KAFA D’Hijrah

Tahun 2021 merupakan tahun yang penuh mencabar buat seluruh rakyat Malaysia susulan penularan
wabak Covid-19 yang masih belum reda, malah terus menunjukkan trend peningkatan. Sektor
pendidikan antara sektor yang turut terkesan dengan penularan wabak ini sehingga menyebabkan
murid-murid dan guru-guru perlu menjalani sesi pembelajaran secara Pengajaran dan Pembelajaran
di Rumah (PdPR). Bagi melengkapi sesi PdPR terutama bagi murid-murid yang tidak mempunyai
kemudahan peranti digital dan capaian internet yang terhad, YB Senator Datuk Dr. Zulkifli bin Mohamad
Al-Bakri, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) telah menyarankan supaya JAKIM
dengan kerjasama TV Al-Hijrah dan Jabatan Agama Islam Wilayah Persekutuan (JAWI) mengadakan
Program KAFA D’Hijrah yang disiarkan melalui siaran TV Al-Hijrah. Menerusi program ini, murid-murid
dapat mengikuti PdP KAFA sepanjang tempoh pelaksanaan PdPR tanpa memerlukan peranti digital,
capaian internet dan bahan pengajaran buku teks. Selain itu, ia turut memberi peluang kepada ibu
bapa dan masyarakat awam untuk menambah ilmu berkaitan fardu ain. Maklumat program KAFA
D’Hijrah adalah seperti berikut:

Perkara Keterangan
Pelaksana JAKIM, JAWI dan TV Al-Hijrah

Tarikh Pelaksanaan • Bermula 1 Februari 2021 hingga 24 April 2021
• 2 musim = 72 siri rakaman

Waktu dan Hari Tayangan
• 4.30 pm hingga 5.00 pm setiap Isnin hingga Sabtu
• Siaran ulangan pada jam 6.30 hingga 7.00 petang juga
   setiap hari kecuali Ahad.

Mata Pelajaran Tahun 1
hingga 6 (musim pertama
dan kedua)

• Al-Quran
• Akidah
• Ibadah
• Sirah
• Bahasa Arab
• Jawi

Tenaga Pengajar Guru KAFA dari JAWI
Kurikulum Menggunakan kurikulum KAFA JAKIM

Kaedah pelaksanaan Dalam bentuk pengajaran dan pembelajaran secara
interaktif

Jumlah tontonan Jumlah keseluruhan bagi kedua-dua musim ialah sebanyak
3.25 juta penonton.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA152

Majlis Pelancaran Program KAFA D’Hijrah

Kursus Pemetaan Guru KAFA Sebagai Jurulatih Daerah

Bagi meningkatkan kompetensi Guru-guru KAFA terutama dalam penguasaan PdP melalui pelbagai
medium perantaraan, Bahagian Pendidikan telah mempelbagaikan aspek latihan dalam pelbagai
bidang. Bagi mendepani cabaran PdPR menggunakan peranti digital, Bahagian Pendidikan telah
melaksanakan Kursus Pemetaan Guru KAFA Sebagai Jurulatih Daerah kepada guru-guru KAFA yang
telah dipilih sebagai jurulatih daerah. Sebanyak 11 siri latihan melibatkan 591 orang peserta dari
10 buah negeri iaitu Pahang, Negeri Sembilan, Perak, Perlis, Kedah, Sabah, Melaka, Terengganu,
Kelantan dan Sarawak telah dilaksanakan. Objektif kursus ini ialah untuk:

(a)  Memberi latihan secara komprehensif bagi memperkasa ilmu dan kemahiran guru KAFA.
(b)  Memantapkan guru-guru dengan ilmu teknologi seiring peredaran dan perkembangan dunia

teknologi dan keperluan semasa PdPR.
(c)  Melatih Guru KAFA untuk menjadi pembimbing kepada guru-guru KAFA yang lain.
(d)  Memantapkan kemahiran penyampaian dan pengajaran guru-guru dalam pelbagai bidang

ilmu.

LAPORAN TAHUNAN 2021 153

Antara slot dalam Kursus Pemetaan Guru KAFA Sebagai Jurulatih Daerah

Kursus Pembimbing Latihan Peningkatan Kompetensi Pentaksiran Pendidikan Guru KAFA

Dalam aspek pendidikan, kemenjadian murid turut menjadi fokus aspirasi dasar dan hasrat Kerajaan
bagi mewujudkan generasi masa hadapan yang berpengetahuan, berakhlak dan berkemahiran
tinggi. Justeru, pentaksiran KAFA dilihat suatu yang amat penting sebagai medium untuk merealisasikan
hasrat ini dan sebahagian daripada usaha melahirkan generasi khaira ummah yang seimbang
duniawi dan ukhrawi.

Kursus Pembimbing Latihan Peningkatan Kompetensi Pentaksiran Pendidikan Guru KAFA dilihat amat
signifikan bagi meningkatkan pengetahuan dan kemahiran Guru KAFA dalam bidang pentaksiran
seiring dengan perkembangan pentaksiran pendidikan semasa, supaya dapat meningkatkan
kecekapan dalam melaksanakan aktiviti pentaksiran berkualiti.

Sepanjang tahun 2021, Bahagian Pendidikan telah melaksanakan 20 siri kursus tersebut dengan
objektif seperti berikut:

(a)  Memberi pendedahan dan kemahiran pentaksiran di kalangan guru-guru KAFA.
(b)  Melatih dan meningkatkan kemahiran pentaksiran dalam pengajaran dan pembelajaran

kepada Guru-guru KAFA mengikut standard modul yang disediakan.
(c)  Melahirkan Pembimbing Latihan Modul Peningkatan Kompetensi Pentaksiran Pendidikan Guru

KAFA.

Bahagian Pendidikan juga telah menghasilkan empat instrumen berkaitan iaitu Pentaksiran Kendiri
(Self Assessment), Konferensi (Conferencing), Pentaksiran Portfolio (Portfolio Assessment) dan
Pemetaan Konsep (Concept Mapping). Manakala pembinaan empat lagi baki instrumen iaitu

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA154

Pertanyaan (Questioning), Pemerhatian Guru (Teacher Observation), Ujian & Tugasan Rekaan Guru
(Teacher-designed Tasks and Tests), dan Ujian Diselaraskan (Standardised Testing) akan diteruskan
pada tahun berikutnya.

Para peserta mengikuti kursus dengan penuh tekun

LAPORAN TAHUNAN 2021 155

YBhg. Ketua Pengarah JAKIM turut sama dalam Majlis Tadarus al-Quran dan Dialog bersama
Penyelia KAFA Negeri Sabah

Majlis Tadarus Al-Quran dan Dialog Penyelia-penyelia KAFA Seluruh Malaysia

Pandemik Covid-19 telah merubah sebahagian besar cara bekerja penjawat awam dengan
pelaksanaan kaedah Bekerja Dari Rumah (BDR). Dalam tempoh tersebut, Pogram KAFA juga tidak
terkecuali daripada dihujani pelbagai aduan, pertanyaan dan cadangan dari pelbagai pihak
termasuk isu berkaitan PdPR dan pelaksanaan Ujian Penilaian Kelas KAFA (UPKK).

Justeru, bagi mendapatkan maklumat daripada pihak negeri secara lebih dekat mengenai isu-isu
berbangkit berkaitan pengurusan KAFA dalam tempoh PKP, Bahagian Pendidikan telah mengambil
inisiatif menjelajah dari negeri ke negeri dan mengatur pertemuan secara maya bersama dengan
383 orang Penyelia KAFA di seluruh Malaysia. Program yang melibatkan sembilan sesi dan bermula
pada 23 Jun 2021 hingga 13 Ogos 2021 ini telah menjadi platform penyelarasan dan perkongsian
dua hala isu-isu berkaitan pengurusan KAFA, yang mana Bahagian Pendidikan selaku bahagian yang
bertanggungjawab dalam menyelaras pengurusan KAFA di seluruh Malaysia dapat mendengar,
berdialog dan seterusnya cuba menyelami jiwa serta permasalahan yang dihadapi oleh Penyelia
KAFA.

Semoga sesi pertemuan seperti ini dapat diteruskan dari semasa ke semasa dalam usaha JAKIM
bersama Agensi Pelaksana KAFA Negeri memperkasakan pendidikan KAFA.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA156

Pelaksanaan Program Kokurikulum JAKIM Tahun 2021

Program kokurikulum merupakan program tahunan anjuran JAKIM yang melibatkan murid-murid KAFA
dan Sekolah-sekolah Menengah Agama di bawah penyelarasan Lembaga Penasihat Pelajaran dan
Pendidikan Agama Islam (LEPAI), di seluruh negara.

Berikutan pandemik Covid-19, pelaksanaan kokurikulum pada tahun 2021 tetap diteruskan walaupun
hanya melibatkan dua program sahaja, yang dilaksanakan dalam norma baharu dan mematuhi
sepenuhnya Garis Panduan Pelaksanaan Program Kokurikulum Kebangsaan Dalam Norma Baharu
Tahun 2021 dan Prosedur Operasi Standard (SOP) yang ditetapkan oleh pihak berkuasa. Dua program
kokurikulum yang dilaksanakan ialah:

(a)  Ihtifal KAFA Kebangsaan (IKK) Kali Ke-6 Tahun 2021(Norma Baru).
(b)  Majlis Ihtifal Ilmi Sekolah Menengah Agama Malaysia (MIISMAM)
 Peringkat Kebangsaan Kali Ke-7 Tahun 2021 (Norma Baru).

Pertandingan IKK dan MIISMAM peringkat sekolah, daerah dan negeri telah berlangsung sejak April
hingga Ogos 2021, dan negeri-negeri telah menghantar rakaman peserta masing-masing kepada
JAKIM untuk dipertandingkan di peringkat kebangsaan.

Majlis Penghakiman Rakaman IKK dan MIISMAM Norma Baharu Tahun 2021 telah diadakan pada 13
hingga 17 Oktober 2021 bertempat di Kompleks Islam Putrajaya manakala Majlis Penyampaian Hadiah
kepada para pemenang telah diadakan pada 12 November 2021 di The Everly Hotel Putrajaya, yang
disempurnakan oleh YB Senator Datuk Haji Idris Bin Haji Ahmad, Menteri di Jabatan Perdana Menteri
(Hal Ehwal Agama).

Majlis perasmian telah disempurnakan oleh YB Senator Datuk Haji Idris bin Haji
Ahmad, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama)

Majlis penyampaian hadiah kepada para pemenang

LAPORAN TAHUNAN 2021 157

Konvensyen Institusi Pendidikan Islam LEPAI

Pada 2 Disember 2021, JAKIM melalui Bahagian Pendidikan telah mengadakan Konvensyen Institusi
Pendidikan Islam Lembaga Penasihat Penyelarasan Pelajaran dan Pendidikan Agama Islam (LEPAI)
Peringkat Kebangsaan Tahun 2021. Konvensyen yang diadakan secara dalam talian dengan siaran
secara langsung di laman FB rasmi JAKIM telah disempurnakan perasmiannya oleh YB Senator Datuk
Haji Idris Bin Haji Ahmad, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama).

Konvensyen ini diadakan sebagai usaha bagi memastikan institusi Pendidikan Islam terus relevan
dalam apa jua situasi yang dihadapi dan mengadaptasikan peranannya dalam norma baharu.
Pengisian konvensyen menfokus kepada cabaran dan masalah berkaitan pendidikan ekoran
penularan wabak Covid-19 yang perlu ditangani dengan tindakan sewajarnya bagi memastikan
kelangsungan pendidikan Islam tetap berada pada tahap yang optimum.

Sekitar Majlis Penghakiman Rakaman IKK dan MIISMAM Norma Baharu Tahun 2021

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA158

Sesi pembentangan kerta kerja oleh YBrs. Tuan Haji Mohd Ansarullah bin Mohd
Hashim, Pengarah Bahagian Pendidikan

LAPORAN TAHUNAN 2021 159

Pengurusan Peruntukan Khas Kerajaan Persekutuan Kepada Institusi-Institusi Pendidikan Islam Seluruh
Malaysia

Kerajaan sentiasa komited untuk menambah baik kualiti pendidikan sekolah agama, tahfiz dan
pondok yang berdaftar dengan pemegang taruh (stakeholder) negeri masing-masing. Bagi tujuan
tersebut, sejak tahun 2015 Kerajaan melalui JAKIM telah mengurus agihan Peruntukan Khas Kerajaan
Persekutuan kepada institusi Pendidikan Islam di bawah penyelarasan LEPAI bagi tujuan selenggara
dan naik taraf bangunan. Hal ini juga selaras dengan salah satu fungsi LEPAI iaitu menyalurkan
bantuan, pemberian atau subsidi untuk faedah institusi pendidikan Islam di bawah penyelarasan
LEPAI.

Pada tahun 2021, Kerajaan Persekutuan melalui JAKIM telah mengagihkan RM100,000,000.00 bagi
institusi pendidikan Islam membabitkan bantuan Covid-19 sebanyak RM15.7 juta dan peruntukan
selenggara dan naik taraf sebanyak RM84.3 juta yang memberi manfaat kepada 2,875 buah institusi
merangkumi sekolah agama, tahfiz dan pondok. Peruntukan khas ini disalurkan bagi memastikan
institusi pendidikan Islam di negara ini kekal berdaya saing selari dengan aspirasi negara untuk
memartabatkan institusi pendidikan Islam. Dua jawatankuasa diwujudkan iaitu Jawatankuasa Teknikal
dan Jawatankuasa Induk Agihan Peruntukan Khas Kerajaan Persekutuan bagi memastikan proses
agihan peruntukan dibuat secara telus. Pemantauan dan pelaporan juga dibuat secara berkala
bagi memastikan projek selenggara dan naik taraf institusi berjalan dengan lancar.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA160

Temuduga Guru KAFA Kelantan Secara Norma Baharu

Bagi memastikan pendidikan Kelas Al-Quran dan Fardu Ain (KAFA) di Kelantan dapat dilaksanakan
dengan sebaiknya, JAKIM melalui Bahagian Pendidikan mengambil inisiatif menjalankan Temuduga
Guru KAFA Kelantan dalam norma baharu bagi mengisi kekosongan yang wujud. Temuduga selama
4 hari bermula 27 hingga 30 September 2021, dilaksanakan di Hotel Grand Renai, Kota Bharu, Kelantan
dan diurussetiakan oleh Bahagian Pendidikan JAKIM.

Temuduga dilaksanakan secara online in situ berpandukan Garis Panduan Pelaksanaan Temuduga
Guru KAFA Secara Online In Situ yang dibangunkan oleh JAKIM. Semua panel dan urus setia
ditempatkan di satu lokasi manakala calon berada di lokasi masing-masing.

Seramai 240 calon dari 10 daerah Negeri Kelantan dipanggil bagi sesi temuduga kali ini bagi mengisi
kekosongan guru KAFA Negeri Kelantan. Pengisian kekosongan guru-guru KAFA yang dibuat secara
berperingkat bagi memenuhi kuota ditetapkan, diharap dapat melancarkan program KAFA di
Kelantan dalam memastikan murid di sekolah kebangsaan mendapat pendidikan asas fardu ain dari
segi teori dan amali ke arah melahirkan generasi Rabbani.

Sesi temuduga secara dalam talian sedang berlangsung

LAPORAN TAHUNAN 2021 161

SK - Sekolah Kebangsaan
SRAN - Sekolah Rendah Agama Negeri
SAR - Sekolah Agama Rakyat
SJK- Sekolah Jenis Kebangsaan
SMKA - Sekolah Menengah Kebangsaan Agama
SABK - Sekolah Agama Bantuan Kerajaan

19

DATA KAFA TAHUN 2021

JADUAL 1: STATISTIK PREMIS KAFA SELURUH MALAYSIA TAHUN 2021

NEGERI

BILANGAN SEKOLAH BERDASARKAN PREMIS
BIL.

KELAS SK MASJID SURAU SRAN SAR
BALAI
RAYA

PREMIS
KERAJAAN

RUMAH
KEDAI SJK SMKA SABK

LAIN-LAIN
TEMPAT JUMLAH

JOHOR 71 0 3 485 5 4 10 1 0 0 8 38 625 8,156

KEDAH 340 42 42 0 3 0 2 0 1 0 0 13 443 6,804

KELANTAN 400 0 0 0 2 0 0 0 15 0 1 1 419 5,979

MELAKA 38 2 0 0 146 0 1 1 0 0 2 3 193 2,144

N.SEMBILAN 202 0 1 0 57 0 0 8 9 0 0 33 310 2,096

PAHANG 259 19 12 0 260 0 6 6 4 0 2 21 589 4,328

PULAU PINANG 40 9 26 13 103 0 7 0 0 0 1 21 220 1,711

PERAK 9 4 15 38 617 2 7 8 0 0 3 3 706 7,654

PERLIS 59 1 1 0 5 1 1 0 10 0 4 0 82 1,512

SELANGOR 7 23 49 239 179 1 10 61 0 0 0 235 804 3,515

TERENGGANU 317 11 9 0 22 4 2 0 1 0 0 16 382 3,270

SABAH 73 173 170 56 87 59 46 10 0 0 2 190 866 2,304

SARAWAK 436 4 0 0 3 0 0 0 37 0 0 3 483 2,579
WILAYAH
PERSEKUTUAN 41 11 36 80 0 4 2 1 0 0 0 61 236 4,972

JUMLAH 2,292 299 364 911 1,489 75 94 96 77 0 23 638 6,358 57,024

20

            JADUAL 2: RUMUSAN STATISTIK KAFA TAHUN 2021

SUMBER : Sistem Maklumat Pendidikan Islam (SIMPENI)

NEGERI
BIL.

PREMIS
BIL.

KELAS

BILANGAN GURU
(Pengisian)

BILANGAN PENYELIA
KAFA (Pengisian) KUOTA

PENYELIA
KAFA

BILANGAN MURID

L P J L P J L P J

JOHOR 625 8,156 285 1,320 1,605 9 15 24 25 103,349 97,718 201,067

KEDAH 443 6,804 455 2,751 3,206 12 20 32 33 47,008 46,565 93,573

KELANTAN 419 5,979 738 4,454 5,192 10 21 31 33 82,662 80,172 162,834

MELAKA 193 2,144 250 1,221 1471 9 3 12 14 25,137 24,088 49,225

N.SEMBILAN 310 2,096 466 1,622 2088 5 15 20 20 28,069 26,775 54,844

PAHANG 589 4,328 370 2,216 2,586 16 23 39 39 45,258 43,780 89,038

PULAU PINANG 220 1,711 432 1,279 1,711 7 7 14 15 23,029 22,486 45,515

PERAK 706 7,654 577 2,487 3,064 20 9 29 31 51,115 54,058 105,173

PERLIS 82 1512 155 620 775 4 4 8 9 11,140 10,513 21,653

SELANGOR 804 10,146 594 2,186 2,780 7 24 31 32 140,604 134,388 274,992

TERENGGANU 382 3,270 386 2,820 3,206 14 16 30 30 46,859 45,957 92,816

SABAH 866 2,304 553 1,681 2,234 27 19 46 49 23,776 23,320 47,096

SARAWAK 483 2,579 692 1,924 2,616 16 20 36 38 35,705 33,859 69,564
WILAYAH
PERSEKUTUAN 236 4,972 379 786 1,165 8 4 12 12 19,410 18,644 38,054
IBU PEJABAT JAKIM
PUTRAJAYA           2 5 7 7

JUMLAH 6,358 63,655 6,332 27,367 33,699 166 205 371 387 683,121 662,323 1,345,444

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA162

SEKRETARIAT MAJLIS HALAL
MALAYSIA
PERSIDANGAN BADAN-BADAN PENSIJILAN HALAL LUAR NEGARA 2021

Berpaksikan tema “Memupuk Integriti Halal Sebagai Tanggungjawab Bersama Pasca Pandemik”,
Persidangan Badan-Badan Pensijilan Halal Luar Negara 2021 yang dianjurkan oleh JAKIM pada 9
September 2022 secara dalam talian ini telah berjaya menarik penyertaan 150 perwakilan daripada
46 buah negara untuk edisi kali ini, antaranya ialah Thailand, New Zealand, Pakistan, India, Turki,
Belgium, Itali, Kenya dan Chile. Slot forum “Penyusunan Semula Tadbir Urus Serta Integriti Terkini Dalam
Pensijilan Halal Pasca Pandemik” telah dikupas dan dihuraikan dengan jelas oleh para panel. Ketua
Pengarah JAKIM, YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh berkata persidangan ini adalah platform terbaik
bagi meneruskan hasrat JAKIM untuk memperkukuhkan jalinan kerjasama dengan 84 badan pensijilan
halal yang diiktiraf dalam suasana pasca pandemik Covid-19.

Sehari kemudian, JAKIM telah mencipta sejarah tersendiri apabila berjaya menganjurkan 1st Board
of Governance of International Halal Authority Board (IHAB) Meeting 2021 pada 10 September 2021.
Mesyuarat tersebut telah dihadiri oleh 8 wakil daripada badan pensijilan halal luar negara yang telah
diundi dan dipengerusikan oleh YBhg. Dato’ Dr. Sirajuddin Suhaimee yang mewakili Ketua Pengarah
JAKIM.

Ucapan perasmian pembukaan oleh
YBhg. Dato’ Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua Pengarah JAKIM

1st Board of Governance of International Halal Authority
Board (IHAB) Meeting 2021
pada 10 September 2020

Ucaptama oleh YBhg. Puan Hjh Hakimah Mohd Yusoff,
TKP (Dasar) JAKIM pada hari pertama persidangan

Mesyuarat Pertama BOG IHAB yang dipengerusikan oleh
YBhg. Dato’ Dr. Sirajuddin Suhaimee mewakili Ketua

Pengarah JAKIM

LAPORAN TAHUNAN 2021 163

PERSIDANGAN MEJA BULAT PEMBANGUNAN DASAR HALAL NEGARA (2035)

Sekretariat Majlis Halal Malaysia (SMHM) telah menganjurkan Persidangan Meja Bulat Pembangunan
Dasar Halal Negara (2035) pada 4 Mei 2021 yang lalu bertempat di ILIM Kampus Bangi. Objektif utama
program ialah percambahan idea berkaitan perancangan dan strategi jangka panjang negara bagi
mewujudkan ekosistem halal yang holistik dan kondusif. Ini bagi menjamin Malaysia kekal sebagai
peneraju halal global. Sesi taklimat teras Dasar Halal Negara telah disampaikan oleh Pengarah
SMHM, Encik Marzuki bin Hassan. Hampir 100 pegawai JAKIM terlibat dalam program ini termasuklah
daripada SMHM, Bahagian Pengurusan Halal yang diketuai oleh pengarahnya, Encik Bukhari bin Md.
Akhir dan para pegawai yang pernah berkhidmat dan berpengalaman dalam bidang halal seperi
YBrs. Dr. Lokman Ab. Rahman, Encik Johari bin Abd. Latif dan ramai lagi.

Salah seorang panel pembentang yang hadir
menyampaikan slot beliau didalam Forum berkaitan

Penyusunan Semula Tadbir Urus Serta Integriti
Terkini Dalam Pensijilan Halal Pasca Pandemik

Taklimat teras yang disampaikan oleh
YBrs. Tuan Pengarah SMHM, Encik Marzuki bin Hassan

Dialog “Prosedur Pengiktirafan Badan-Badan Pensijilan
Halal Luar Negara” disampaikan oleh

YBrs. Tuan Marzuki Hassan dan panel jemputan

Sesi bergambar bersama ahli yang hadir yang diadakan
selepas selesai Persidangan Meja Bulat

Sebahagian ahli persidangan yan turut bersama di dalam
persidangan yang berlangsung selama 1 hari itu

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA164

MESYUARAT JAWATANKUASA PELAKSANA PENSIJILAN HALAL MALAYSIA TAHUN 2021

JAKIM telah melaksanakan dua siri Mesyuarat Jawatankuasa Pelaksana Pensijilan Halal Malaysia
iaitu pada 24 Februari 2021 dan 5 Oktober 2021. Mesyuarat ini telah dipengerusikan sendiri oleh
Encik Marzuki bin Hassan, Pengarah Sekretariat Majlis Halal Malaysia, JAKIM. Antara ahli mesyuarat
termasuklah Pengarah Bahagian Pengurusan Pensijilan Halal JAKIM, pegawai-pegawai kanan JAKIM,
Ketua-Ketua Penolong Pengarah Jabatan Agama Islam Negeri (JAIN) seluruh negara dan pegawai
kanan Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna (KPDNHEP). Antara
fungsi utama Jawatankuasa ini ialah mempertimbang dan memperakukan inisiatif-inisiatif solusi
bagi menyelesaikan isu-isu teknikal berkaitan Pensijilan Halal Malaysia di peringkat persekutuan dan
negeri-negeri.

PENGAUDITAN PEMBAHARUAN PENGIKTIRAFAN BADAN PENSIJILAN HALAL LUAR NEGARA

Pelaksanaan pengauditan pembaharuan bagi pengiktirafan Badan Pensijilan Halal Luar Negara
Malaysia yang Diiktiraf dilaksanakan secara berbeza pada tahun 2021 apabila dijalankan secara
dalam talian berikutan penularan wabak COVID-19 di seluruh dunia. Sebanyak 50 Badan Pensijilan
telah dijalankan pengauditan sejak 5 hingga 20 April 2021 ini melibatkan lebih 30 buah negara
termasuklah Australia, United State of America (USA), Jerman, India, China, Jepun, New Zealand,
Vietnam dan lain-lain lagi.

Perbezaan masa antara negara menjadi cabaran paling besar apabila masa yang ditetapkan
untuk dilaksanakan pengauditan tersebut berbeza dengan masa di negara berkenaan. Namun atas
komitmen yang tinggi oleh pegawai pemeriksa JAKIM menjadikan program pengauditan tersebut
berjalan lancar.

Tangkapan layar Mesyuarat Jawatankuasa Pelaksana
Pensijilan Halal Malaysia Bil 1/2021 yang

diadakan secara dalam talian

Sesi pengauditan yang dijalankan ke atas Islamic
Co-Ordinating Council of Victoria (ICCV), salah satu

daripada Badan Pensijilan Halal Australia

Pengerusi dan sebahagian ahli mesyuarat yang hadir secara
fizikal dalam mesyuarat Jawatankuasa Pelaksana Pensijilan

Halal Malaysia Bil 2/2021 yang turut diadakan secara
hybrid

Sedang berlangsung pengauditan terhadap Japan Halal
Association (JHA), salah sebuah Badan Pensijilan

Halal Jepun

LAPORAN TAHUNAN 2021 165

BENGKEL SEMAKAN PINDAAN PERINTAH PERIHAL DAGANGAN (PERAKUAN DAN PENANDAAN
HALAL) 2011

Sekretariat Majlis Halal Malaysia (SMHM) telah menganjurkan Bengkel Semakan Pindaan Perintah
Perihal Dagangan (Perakuan dan Penandaan Halal) 2011 pada 8 Mac 2021 bertempat di
Kompleks Islam Putrajaya. Objektif pelaksanaan bengkel tersebut bertujuan untuk menambah
baik pelaksanaan Perintah Perihal Dagangan bagi Perakuan dan Penadaan Halal. Beberapa
penambahbaikan telah dicadangkan untuk ditambah baik di dalam Perintah Perihal Dagangan
2011 tersebut. Bengkel ini dihadiri oleh beberapa orang pegawai yang mempunyai kepakaran dan
berpengetahuan luas di dalam bidang halal seterusnya dirasmikan oleh Tuan Marzuki bin Hassan,
Pengarah Sekretariat Majlis Halal Malaysia.

Bengkel Semakan Perintah Perihal Dagangan yang dipengerusikan oleh YBrs Tuan Marzuki bin Hassan,
Pengarah SMHM dan dihadiri oleh beberapa pegawai yang berpengalaman dalam bidang halal

BAHAGIAN
PENGURUSAN HALAL
PENGUMUMAN INISIATIF KOD QR PADA APIKASI TELEFON PINTAR SMARTHALAL

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA166

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) telah mengadakan Pengumuman Inisiatif Kod QR
SmartHalal Pada Aplikasi Telefon Pintar SmartHalal yang diumumkan oleh YB Senator Datuk Dr.
Zulkifli Mohamad al-Bakri, Menteri Di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) di Kompleks Islam
Putrajaya pada 29 Januari 2021.

Sistem Kod QR ini merupakan sebahagian daripada penambahbaikan Prosedur Operasi Standard
dalam pensijilan halal Malaysia khususnya bagi memudahkan pengguna untuk mengetahui status
halal sesuatu produk atau perkhidmatan dengan lebih pantas di samping membantu pemain industri
untuk memperoleh pelbagai informasi berkaitan prosedur pensijilan halal terkini dengan lebih cepat
dan tepat.

Majlis pengumuman yang berlangsung hampir 1 jam tersebut turut dihadiri YBhg. Datuk Abdul
Aziz Jusoh, Ketua Pengarah JAKIM dan Encik Bukhari Md Akhir, Pengarah Bahagian Pengurusan
Halal, JAKIM. Semoga inisiatif ini akan membawa manfaat yang besar kepada ummah seterusnya
mengekalkan imej pensijilan halal Malaysia selaku peneraju pensijilan halal bertaraf dunia.

MAJLIS PENYAMPAIAN SIJIL AKREDITASI ISO/IEC 17065 KEPADA JAKIM SEBAGAI BADAN PENSIJILAN
HALAL PERTAMA DI MALAYSIA

LAPORAN TAHUNAN 2021 167

Bagi meraikan kejayaan Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) memperoleh pengiktirafan
akreditasi berdasarkan standard antarabangsa ISO/IEC 17065, satu majlis penyampaian sijil
berkenaan telah diadakan di Studio Utama, Kompleks Islam Putrajaya pada 04 Mac 2021 lalu.

Majlis berkenaan telah disempurnakan oleh YB Senator Datuk Dr. Zulkifli bin Mohamad al-Bakri,
Menteri Di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) dan turut dihadiri Ketua Pengarah JAKIM
dan Ketua Pengarah Standards Malaysia bersama pegawai-pegawai kanan dari kedua-dua
Jabatan berkenaan.

Standards Malaysia selaku Badan Standard Kebangsaan dan Badan Akreditasi Kebangsaan telah
memberikan pengiktirafan akreditasi kepada JAKIM berdasarkan kepada keupayaan sistem
pensijilan yang dilaksanakan serta mempunyai kualiti dan kompetensi perkhidmatan yang baik
dalam menjalankan fungsinya sebagai badan pensijilan halal.

Untuk makluman, skop akreditasi ISO/IEC 17065 yang diperoleh oleh JAKIM adalah bagi pensijilan
produk makanan dan minuman, premis makanan seperti hotel dan restoran serta pensijilan bagi
rumah sembelihan haiwan. Pada masa akan datang, skop akreditasi ini akan terus diperluaskan
kepada skim-skim pensijilan halal yang lain.

JAKIM memberikan sepenuh komitmen bagi memastikan impian dalam memperoleh akreditasi
ini menjadi realiti sepertimana yang telah dicapai pada hari ini. Ia menjadi titik tolak ke arah
memperkukuhkan lagi jenama Malaysia selaku peneraju badan pensijilan halal bertaraf dunia.

Majlis yang berlangsung hampir 1 jam tersebut juga menjadi kenangan manis kepada Standards
Malaysia yang sedang meraikan ulang tahun penubuhannya yang ke-25. Semoga dengan inisiatif
murni seumpama ini akan merancakkan lagi pensijilan halal Malaysia demi kepentingan ummah
sejagat.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA168

roUnd TaBle diSCUSSion BERSAMA PERSATUAN-PERSATUAN INDUSTRI DI MALAYSIA

Demi memperkasa pemahaman yang selari berkaitan pensijilan halal Malaysia, Jabatan Kemajuan
Islam Malaysia (JAKIM) melalui Bahagian Pengurusan Halal telah menganjurkan Round Table
Discussion (RTD) bersama Persatuan-persatuan Industri di Malaysia pada 08 April semalam.

Program yang dijalankan secara hibrid iaitu pertemuan secara fizikal dan virtual tersebut telah
berlangsung di Pulse Grande Hotel, Putrajaya dan melibatkan penyertaan daripada wakil-wakil
Persatuan Industri di Malaysia serta wakil-wakil dari Bahagian Pengurusan Halal, Jabatan Agama
Islam Negeri-negeri di Malaysia.

Antara lain ia adalah satu platform perkongsian pengalaman dan perbincangan bagi mendapatkan
maklum balas daripada pihak industri berkenaan usaha mengadaptasi Manual Prosedur Pensijilan
Halal Malaysia (MPPHM) Domestik 2020 serta usaha mengimplementasikannya dalam sistem
pengurusan halal di industri.

Selain itu, melalui pertemuan dua hala ini, segala isu serta permasalahan dan cabaran yang dialami
oleh pihak industri, diteliti serta diperhalusi secara bersama melalui beberapa slot pembentangan
dan perkongsian sepanjang program berlangsung.

LAPORAN TAHUNAN 2021 169

PERSIDANGAN MEJA BULAT BERSAMA AGENSI PEMBIMBING USAHAWAN DI MALAYSIA

Pengisian utama yang menjadi tumpuan sepanjang program ialah perkongsian berkaitan
pelaksanaan Manual Prosedur Pensijilan Halal Malaysia (Domestik) 2020 oleh pegawai-pegawai
Bahagian Pengurusan Halal dan Pembentangan Cabaran Pelaksanaan Manual Prosedur Pensijilan
Halal Malaysia berkenaan oleh wakil-wakil industri.

Program RTD kali ini juga membawa kelainan tersendiri dengan penyediaan ruang pameran yang
memaparkan info-info halal khususnya berkaitan Evolusi Sijil Pengesahan Halal Malaysia, Pelaksanaan
dan Pemakaian Manual Prosedur Pensijilan Halal Malaysia (Domestik) 2020, Sistem Pengurusan Halal
Malaysia (MHMS) 2020 dan pelbagai lagi info halal semasa yang memberi manfaat kepada industri
khususnya yang masih berjinak-jinak dengan pensijilan halal Malaysia.

Ketua Penolong Pengarah Kanan, Bahagian Pengurusan Halal JAKIM, Puan Siti Rahmaniah Bachok
melalui ucapan aluannya turut menzahirkan penghargaan kepada semua pihak yang terlibat
secara langsung atau tidak langsung dalam menjayakan program seterusnya mengharapkan agar
program seumpama ini bakal memberi manfaat yang besar demi memperkukuh imej dan kualiti
pensijilan halal Malaysia.

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) melalui Bahagian Pengurusan Halal (BPH) dengan
kerjasama Sekretariat Majlis Halal Malaysia (SMHM) buat julung kalinya telah berjaya menganjurkan
Persidangan Meja Bulat Bersama Agensi Pembimbing Usahawan Di Malaysia secara dalam talian
pada 17 Ogos 2021.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA170

Ketua Pengarah JAKIM, Datuk Abdul Aziz bin Jusoh ketika berucap menyempurnakan majlis
perasmian persidangan berkata, sinergi yang dilakukan bersama jabatan agama islam negeri
(JAIN) serta kerjasama strategik daripada semua agensi pembimbing usahawan bukan sahaja
dapat merancakkan perkembangan industri halal di Malaysia namun sekaligus memberi impak
yang positif kepada jenama Malaysia sebagai peneraju Pensijilan Halal Malaysia di peringkat global.

Tambah beliau, melalui kerjasama strategik dan bersepadu di antara JAKIM/JAIN serta agensi
pembimbing usahawan, lebih ramai lagi usahawan luar bandar berpeluang untuk melebarkan
sayap perniagaan ke ruang lingkup yang lebih luas. Industri mikro dan kecil dapat melonjakkan
ekonomi setempat, meningkatkan nilai kualiti hidup dan akhirnya membuka peluang kerjaya bagi
memperkasa ekonomi negara pada masa panjang.

JAKIM dan JAIN juga sentiasa komited dalam memberikan perkhidmatan Pensijilan Halal
Malaysia yang cekap, berintegriti serta memenuhi kehendak pihak berkepentingan berdasarkan
undang-undang, peraturan, standard dan garis panduan berkaitan yang diguna pakai di dalam
Pengurusan Pensijilan Halal.

Persidangan ini turut melibatkan penyertaan daripada 5 buah Kementerian termasuk Kementerian
Perdagangan Dalam Negeri Dan Hal Ehwal Pengguna (KPDNHEP), Kementerian Pembangunan
Usahawan dan Koperasi (MEDAC), Kementerian Pertanian dan Industri Makanan (MAFI), Kementerian
Pembangunan Luar Bandar (KPLB) dan Kementerian Wilayah Persekutuan bersama-sama 30 agensi
pembimbing usahawan yang dikenalpasti telah menjalankan bimbingan kepada usahawan di
agensi masing-masing di samping penyertaan daripada lebih 60 orang usahawan yang berdaftar
dengan agensi yang diwakili.

Melalui persidangan ini diharapkan ia menjadi titik tolak ke arah pembentukan pembangunan
pelan perancangan strategik antara agensi pembimbing agar usaha melahirkan lebih ramai
usahawan kecil dan mikro yang mempunyai pensijilan halal lebih terarah dan berfokus kekal berada
pada landasan yang tepat.

LAPORAN TAHUNAN 2021 171

PERSIDANGAN DALAM TALIAN BADAN-BADAN PENSIJILAN HALAL LUAR NEGARA (HCBvC 2021)

Persidangan Dalam Talian Badan-Badan Pensijilan Halal Luar Negara (HCBvC 2021) telah
melabuhkan tirainya pada 10 September 2021. Berpaksikan tema “Memupuk Integriti Halal Sebagai
Tanggungjawab Bersama Pasca Pandemik”, persidangan yang dianjurkan oleh JAKIM berjaya
menarik penyertaan hampir 150 orang perwakilan daripada 84 badan-badan pensijilan halal
melibatkan 46 buah negara seluruh dunia termasuk Amerika Syarikat, Korea Selatan, Indonesia, Afrika
Selatan, India dan lainlain. Pemilihan platfom secara maya dalam menganjurkan siri persidangan
kali ke 12 ini adalah tepat dan bersesuaian dengan persekitaran pandemik Covid 19 yang masih
melanda dunia.

Antara topik yang telah dibincangkan sepanjang satu (1) hari persidangan tersebut yang berlangsung
pada 09 September ialah Dialog Berkaitan Prosedur Pengiktirafan Badan-Badan Pensijilan Halal
Luar Negara dan Forum Penyusunan Semula Tadbir Urus serta Integriti Terkini Dalam Pensijilan Halal
Pasca Pandemik yang dikupas serta dikongsi oleh wakil Malaysia dan badan pensijilan halal luar
negara yang berkepakaran dalam bidang masing-masing.

Persidangan dalam talian yang dirasmikan oleh YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua Pengarah
JAKIM ini dilihat sebagai satu platform terbaik bagi meneruskan hasrat JAKIM untuk mengukuhkan
jalinan kerjasama dengan badan-badan pensijilan halal luar negara dalam suasana yang
bersesuaian dengan situasi terkini yang memunculkan pelbagai inovasi dan pendekatan segar
untuk meneruskan agenda halal walaupun berdepan suasana norma baharu pada masa kini.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA172

Selain itu, program sebegini bukan hanya menitikberatkan usaha bagi meningkatkan tahap
kefahaman ahli perwakilan daripada badan-badan pensijilan halal luar negara yang diiktiraf oleh
JAKIM malah mampu mengharmonisasikan kefahaman terhadap tujuan utama pelaksanaan
persidangan dalam konteks memahami ekosistem halal berteraskan sistem dan standard halal
Malaysia yang menjadi tumpuan dan rujukan dunia.

Agenda lain yang berjaya menepati hasrat penganjuran pada kali ini adalah memperkukuh
hubungan kerjasama antara badan-badan pensijilan halal luar negara di samping dapat
memanfaatkan pengalaman dan kepakaran Malaysia dalam mengendalikan pensijilan halal
secara komprehensif dan dipercayai.

JAKIM juga telah mencipta sejarah tersendiri apabila menganjurkan 1st Board of Governance of
International Halal Authority Board (IHAB) Meeting 2021 berturutan selepas tamatnya persidangan
badan pensijilan halal luar negara. Mesyuarat ini telah dihadiri oleh 8 orang wakil daripada badan
pensijilan halal luar negara yang telah diundi sebagai ahli mesyuarat tersebut di dalam IHAB 2nd
General Assembly 2019 yang lalu.

Semoga persidangan seumpama ini memberi manfaat kepada ummah untuk terus memperoleh
dan berkongsi info-info halal yang sangat penting dari semasa ke semasa.

LAPORAN TAHUNAN 2021 173

roUnd TaBle diSCUSSion BERSAMA JABATAN AGAMA ISLAM NEGERI (JAIN)

Penyelarasan strategik antara Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) dan Jabatan Agama Islam
Negeri-Negeri di Malaysia (JAIN) melalui penganjuran Persidangan Meja Bulat Bersama JAIN 2021
yang berlangsung selama dua (2) hari secara hibrid di Kompleks Islam Putrajaya dan melibatkan
hampir 80 orang pegawai dan wakil-wakil dari kedua-dua agensi berkenaan bermula 12 Oktober
lalu.

Pelbagai pengisian penting berlangsung sepanjang persidangan dengan matlamat untuk
memperhalusi segala pertanyaan serta maklum balas daripada pihak industri yang diperolehi
melalui siri-siri pertemuan dan perbincangan berkala khususnya melibatkan penyelarasan antara
JAKIM dan JAIN dalam menguatkuasa pelaksanaan Manual Prosedur Pensijilan Halal Malaysia
(Domestik) 2020 dan Sistem Pengurusan Halal Malaysia 2020.

Untuk rekod, persidangan ini dikendalikan secara dua kaedah iaitu Sesi Round Table Discussion
dan Segmen Penataran Pengurusan Permohonan Sijil Pengesahan Halal Malaysia. Persidangan
ini sekaligus menzahirkan kebersamaan JAKIM dan JAIN dalam memperkukuh pensijilan halal
Malaysia dari semasa ke semasa agar kekal relevan selaku badan pensijilan halal yang diyakini
oleh semua pihak termasuk pemain-pemain industri di luar sana.

Melalui segmen penataran, pelbagai isu dan pandangan dikongsi termasuk strategi komunikasi
berkesan bersama industri, best practice pengauditan kecukupan dokumen, pengauditan
lapangan/audit jauh, pemantauan & penguatkuasaan serta pelaksanaan pasca pensijilan.

Melalui ucapan penutup,
Pengarah Bahagian Pengurusan
Halal JAKIM, Tuan Bukhari Md
Akhir menzahirkan harapan
dan ucapan terima kasih atas
kerjasama dan komitmen
semua pihak demi memastikan
kelestarian pensijilan halal
Malaysia kekal realistik dan
diyakini.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA174

PROGRAM KESEDARAN HALAL MALAYSIA BERSAMA MAHASISWA

Demi melahirkan lebih ramai mahasiswa yang cakna dan prihatin berkaitan isu-isu halal semasa,
Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) melalui Bahagian Pengurusan Halal telah menganjurkan
Program Kesedaran Halal Malaysia secara dalam talian dengan penerimaan penyertaan hampir
seribu orang mahasiswa pelbagai agama dan bangsa dari seluruh Malaysia pada 14 Oktober lalu.

Program santai penuh berinformasi yang berlangsung hampir tiga (3) jam ini turut menerima
penyertaan dari para penuntut Malaysia yang berada di luar negara khususnya timur tengah
seterusnya menunjukkan keprihatinan bakal-bakal pemimpin masa depan negara dalam
mendepani isu-isu halal yang menular saban tahun di media sosial.

Bagi menghargai penglibatan para peserta dalam program kali ini, hadiah saguhati turut
disediakan kepada mereka yang berjaya menjawab soalan kuiz yakini halal dengan tepat. Selain
itu, sijil penyertaan juga turut diberikan kepada semua mahasiswa yang terlibat sebagai kenang-
kenangan dan boleh digunakan sebagai dokumen sokongan sekiranya mahu berkecimpung
dalam dunia pensijilan serta industri halal kelak.

Program kesedaran halal Malaysia kali ini juga turut disiarkan secara langsung melalui laman
Facebook Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) dan Bahagian Hab Halal, JAKIM dan telah
meraih lebih 3000 tontonan khususnya daripada golongan mahasiswa yang tidak berkesempatan
menyertainya melalui aplikasi zoom kerana sambutan penyertaan luar jangkaan.

LAPORAN TAHUNAN 2021 175

MUZAKARAH AHLI PANEL PENGESAHAN HALAL MALAYSIA

JAKIM melalui Pengarah Bahagian Pengurusan Halal, YBrs. Tuan Bukhari Md Akhir turut menzahirkan
komitmen penuh bagi memastikan program-program kesedaran halal seumpama ini dapat
dilaksanakan dari semasa ke semasa seterusnya menjadi titik tolak ke arah memperkukuhkan lagi
kefahaman masyarakat berkaitan isu-isu halal semasa di samping menunjukkan keprihatinan pihak
Kerajaan dalam melindungi dan memelihara hak pengguna Islam khususnya dan keseluruhan
umumnya.

Pengesahan status halal berdasarkan skim ke atas produk / perkhidmatan yang memohon Sijil
Pengesahan Halal Malaysia (SPHM) merupakan satu amanah dan tanggungjawab yang perlu
digalas oleh setiap ahli panel dalam membuat keputusan melalui Mesyuarat Panel Pengesahan
Halal Malaysia di peringkat JAKIM dan JAIN bagi memastikan syarat- syarat pensijilan dipatuhi oleh
pemohon.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA176

Justeru, demi memantapkan kompetensi, menyalurkan maklumat semasa mengenai pensijilan
halal Malaysia, Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) melalui Bahagian Pengurusan Halal
dan Sekretariat Majlis Halal Malaysia buat julung kalinya telah menganjurkan Muzakarah Ahli Panel
Pengesahan Halal Malaysia 2021 (MAPPHM 2021) yang berlangsung selama dua hari secara hibrid
di Blok D, Kompleks Islam Putrajaya.

Muzakarah yang dirasmikan oleh YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua Pengarah JAKIM ini disertai
oleh semua ahli panel pengesahan pensijilan Halal Malaysia seluruh Malaysia yang terdiri daripada
Mufti dan timbalan mufti, Pengarah-Pengarah Jabatan Agama Islam Negeri (JAIN) serta agensi
berkaitan termasuk Kementerian Perdagangan Dalam Negeri & Hal Ehwal Pengguna (KPDNHEP),
Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM), Jabatan Kimia Malaysia (JKM), Jabatan Perkhidmatan
Veterinar (DVS) dan lain-lain.

WEBINAR KURSUS KESEDARAN HALAL HOSPITAL

Sepanjang muzakarah berlangsung,
pelbagai informasi terkini telah
disajikan melalui sesi pembentangan
dan dialog yang melibatkan JAKIM
dan JAIN. Antara topik yang menjadi
tumpuan utama kepada muzakarah
kali ini adalah Senario dan Cabaran
Pensijilan Halal Malaysia Lima Dekad
yang disampaikan oleh YBrs. Puan
Hajjah Hakimah Mohd Yusoff, Timbalan
Ketua Pengarah (Dasar) JAKIM dan
Sesi Dialog: Amalan Terbaik Pensijilan
Halal Malaysia susulan daripada
penganjuran Persidangan Meja Bulat
Bersama JAIN pada 12 dan 13 Oktober
yang lalu.

Demi memastikan penyediaan dan kualiti makanan berstatus halal kepada pesakit mengikut diet
yang sesuai sebagai pelengkap kepada keseluruhan rawatan terjamin, Kementerian Kesihatan

LAPORAN TAHUNAN 2021 177

Malaysia (KKM) melalui Unit Hal Ehwal dengan kerjasama Bahagian Pengurusan Halal, JAKIM telah
menganjurkan Webinar Kursus Kesedaran Halal Hospital yang berlangsung selama dua (2) hari
secara dalam talian.

Penganjuran kursus yang melibatkan lebih 100 penyertaan warga KKM dari seluruh Malaysia ini
telah dirasmikan oleh YBrs. Ustaz Mohd Isa Abdullah, Ketua Penolong Setiausaha/ Ketua Unit Hal
Ehwal Islam, Bahagian Khidmat Pengurusan, KKM seterusnya menunjukkan komitmen pengurusan
pelbagai peringkat agensi berkenaan bagi memastikan kefahaman berkaitan pensijilan halal
Malaysia dihayati dan diaplikasi khususnya untuk penyediaan makanan halal di dapur-dapur
hospital Kerajaan.

Pelbagai topik penting dikongsi bersama para peserta yang merupakan petugas barisan hadapan
dan menerima maklum balas positif agar webinar seumpama ini dapat diteruskan pada masa
hadapan. JAKIM melalui Bahagian Pengurusan Halal telah diwakili oleh Encik Mohd Fakarudin
Masod, Ketua Penolong Pengarah, Cawangan Pengesahan Halal, Bahagian Pengurusan Halal
JAKIM dengan pembentangan “Permohonan Pensijilan Halal Dapur Hospital.”

BUSINESS MATCHING HALAL MALAYSIA SEMPENA PROGRAM 100 HARI ASPIRASI KELUARGA MALAYSIA

Sebanyak 50 buah syarikat/individu termasuk generasi Y dan OKU telah disantuni JAKIM melalui 4
hari slot Business Matching Halal Malaysia sempena Program Aspirasi Keluarga Malaysia (AKM) yang
berlangsung di Pusat Konvensyen Kuala Lumpur (KLCC).

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA178

“Sijil halal ni mudah sebenarnya jika faham prosedur” antara maklum balas positif pengunjung yang
pernah berurusan untuk memohon Sijil Pengesahan Halal Malaysia. Rata-rata pengunjung turut
menyambut baik usaha Kerajaan dalam turun padang mendekati rakyat khususnya bagi memberi
maklumat berkaitan pensijilan halal Malaysia.

AKM telah melabuhkan tirainya pada 12 Disember lalu dan JAKIM merakamkan ucapan terima
kasih kepada para pengunjung dari kalangan syarikat, agensi dan individu dari pelbagai lapisan
masyarakat yang sudi menemui halal JAKIM bagi mendapatkan info-info terkini.

LAPORAN TAHUNAN SEKSYEN KOMUNIKASI KORPORAT SEPANJANG TAHUN 2021

Seksyen Komunikasi Korporat, Bahagian Pengurusan Halal, JAKIM merupakan seksyen penting
yang bertanggungjawab untuk menyelaras perkara berkaitan media sosial, jemputan ceramah,
program kesedaran halal dan hubungan industri. Walaupun negara dilanda pandemik Covid 19,
namun ia tidak menghalang seksyen ini untuk meneruskan beberapa program sepanjang tahun
2021 dengan mematuhi SOP yang telah ditetapkan seperti jadual di bawah:-

Bil Perkara Jumlah
1 Panggilan Telefon 3415
2 Inbox FB / E-mel PR / WhatsApp BPHJAKIM 4310
3 Hebahan 73
4 Ceramah 27
5 Info Grafik Kesedaran Halal 25
6 Perbincangan Bersama Industri 53
7 Lawatan (Dalam Dan Luar Negara) 10
8 Pameran Halal Malaysia 2
9 Perbincangan Bersama Agensi Kerajaan 8

10 Penjelasan Rasmi Isu Halal Yang Menular 13
11 Program Kesedaran Halal Bersama Mahasiswa 1
12 Round Table Discussion (RTD) 4

IN
STITUSI M

ASJID

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA180

MASJID NEGARA
PROGRAM KEMPEN DERMA DARAH MASJID NEGARA DI PUSAT LATIHAN POLIS (PULAPOL), KUALA LUMPUR

20 Mac 2021 - Program Kempen Derma Darah Masjid Negara telah berlangsung dengan jayanya
di Dewan Tan Sri Abdul Rahman Hashim, Pusat Latihan Polis (PULAPOL), Kuala Lumpur. Program ini
adalah anjuran Masjid Negara dengan kerjasama PULAPOL dan Pusat Darah Negara.

Program ini telah dihadiri oleh YBrs. Imam Besar Masjid Negara, Tuan Haji Ehsan bin Mohd Hosni
bersama beberapa pegawai masjid. Turut hadir bersama pada program kali ini adalah Senior Assistant
Commisioner Police, Tuan Haji Ghazali bin Haji Daud, Pengarah Pusat Darah Negara, Doktor Noryati
binti Abu Amin serta Superintendent Razali bin Mohd Shahid.

Antara objektif kempen ini adalah bagi menampung kekurangan bekalan darah di Pusat Darah
Negara pada masa ini. Selain itu juga, bagi memperkasakan peranan Masjid Negara kepada
masyarakat.

Pihak Masjid Negara mengucapkan ribuan terima kasih kepada mereka yang telah menderma
dalam membantu Pusat Darah Negara menambah bekalan darah ini. Sebagai maklumat tambahan,
sebanyak 100 beg darah telah berjaya diperolehi selepas disaring daripada 200 orang yang hadir
untuk menderma melalui program yang telah berlangsung pada kali ini. Semoga usaha murni ini
diberkati Allah SWT.

YBrs. Imam besar bersama dif-dif jemputan

Sebahagian peserta yang hadir bagi menderma darah

LAPORAN TAHUNAN 2021 181

MAJLIS PELANCARAN KEMPEN CINTA NABI MUHAMMAD S.A.W DI MASJID NEGARA

Majlis Pelancaran Kempen Cinta Nabi Muhammad S.A.W telah berlangsung dengan jayanya pada
15.10.2021 di Dewan Solat Utama, Masjid Negara yang bermula pada jam 11.30 pagi. Program ini
adalah anjuran Gabungan Dakwah Malaysia (GDM) dengan kerjasama Jabatan Kemajuan Islam
Malaysia (JAKIM) dan Masjid Negara, Kuala Lumpur.

Program ini telah dirasmikan oleh YBrs. Tuan Haji Ruslan bin Said, Pengarah Kanan, Bahagian Dakwah,
JAKIM bagi mewakili YBhg. Datuk Abdul Aziz bin Jusoh, Ketua Pengarah, JAKIM. Turut hadir bersama
adalah Pengerusi GDM, YBrs. Ir Hj. Wan Ahmad Nizar Bin Zakaria dan YBrs. Tuan Haji Ehsan bin Mohd
Hosni, Imam Besar Masjid Negara serta .

Satu pengisian tazkirah khas juga telah diadakan yang disampaikan oleh YBrs. Dr. Ann Wan Seng,
Exco GDM dengan tajuknya ‘Kenali Nabi Muhammad S.A.W’.

MAJLIS PERASMIAN PERPUSTAKAAN SHEIKH MOHAMMAD IDRIS AL-MARBAWI, MASJID NEGARA

Majlis Perasmian Perpustakaan Sheikh Mohammad Idris Al-Marbawi telah berlangsung dengan
jayanya di Dewan Syarahan Utama, Masjid Negara pada 16 November 2021 yang bermula sekitar
jam 12.00 tengah hari.

Program ini telah dirasmikan oleh YB Senator Tuan Haji Idris bin Haji Ahmad, Menteri di Jabatan Perdana
Menteri (Hal Ehwal Agama). Turut hadir bersama Puan Hajah Hakimah bin Mohd Yusuff, Timbalan Ketua
Pengarah Dasar JAKIM, YBhg. Dato’ Dr. Sirajuddin Suhaimee, Timbalan Ketua Pengarah (Operasi)
JAKIM, Encik Midhat Abduh bin Dato’ Ghazali, waris Sheikh Mohammad Idris Al-Marbawi, Encik Ali bin
Rashid mewakili Ketua Pengarah Perpustakaan Negara Malaysia, Tuan Haji Ehsan bin Mohd Hosni,
Imam Besar Masjid Negara serta dif-dif jemputan yang lain.

Program ini juga merupakan antara elemen dalam inisiatif Mantap YB Menteri di Jabatan Perdana
Menteri (Hal Ehwal Agama) iaitu serta ‘Pemantapan Institusi Masjid dan Surau’.

YBrs. Tuan Haji Ruslan bin Said bersama
Pengerusi GDM, YBrs. Ir Hj. Wan Ahmad Nizar
Bin Zakaria dan YBrs. Tuan Haji Ehsan bin
Mohd Hosni

YB menurunkan tandatangan sebagai simbolik kepada
perasmian perpustakaan ini

YB Menteri bersama barisan dif-dif terhomat yang hadir

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA182

LAWATAN DARIPADA CAWANGAN KHAS IPD DANG WANGI, KUALA LUMPUR

Masjid Negara telah menerima kunjungan hormat lawatan daripada Cawangan Khas IPD Dang
Wangi, Kuala Lumpur pada 25.11.2021 sekitar jam 11.00 pagi.

Seramai 5 orang anggota telah hadir yang diketuai oleh Tuan DSP Mohd Azli bin Abu Seman. Kesemua
mereka telah disambut oleh YBrs. Imam Besar Masjid Negara, Tuan Haji Ehsan bin Mohd Hosni bersama
beberapa pegawai masjid yang lain.

Antara objektif perjumpaan ini adalah bertujuan untuk mewujudkan persekitaran yang selamat,
meningkatkan kepercayaan masyarakat terhadap polis serta bagi meningkatkan kolaborasi
bersama dalam aktiviti pencegahan jenayah terutamanya di kawasan masjid.

YBrs. Imam Besar bersama pegawai IPD Dang Wangi

Sesi perbincangan yang dilakukan bersama IPD Dang Wangi

LAPORAN TAHUNAN 2021 183

PROGRAM MAHABBAH KASIH MASJID NEGARA BERSAMA JABATAN KEBAJIKAN MASYARAKAT (JKM)

Program Mahabbah Kasih Masjid Negara’ telah berlangsung dengan jayanya pada 07.12.2021 di
perkarangan parkir bas, Masjid Negara yang bermula pada jam 9.30 pagi. Program ini adalah anjuran
Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM) dengan kerjasama Masjid Negara, Kuala Lumpur.

Diantara pengisian program pada kali ini adalah seperti sesi kempen gaya hidup sihat melalui aktiviti
senamrobik, sesi santapan rohani melalui slot ceramah dan beberapa lagi aktiviti yang lain turut
dilaksanakan.

Program ini juga merupakan salah satu elemen dalam inisiatif Mantap YB Menteri di Jabatan Perdana
Menteri (Hal Ehwal Agama) iaitu ‘Pemantapan Institusi Keluarga, Sosial dan Komuniti’. Program pada
hari ini telah disempurnakan oleh Al fadhil Ustaz Khairul Asyraf bin Ahmad, Penolong Pengarah Kanan,
Masjid Negara bagi mewakili YBrs. Imam Besar Masjid Negara, Tuan Haji Ehsan bin Mohd Hosni.

Antara objektif program ini adalah bagi mengeratkan hubungan baik diantara pihak JKM dengan
Masjid Negara. Selain itu juga, bagi memperkasakan peranan Masjid Negara kepada masyarakat.

Sesi tazkirah ringkas disampaikan oleh pegawai Masjid Negara

Sesi senam kepada para peserta yang hadir

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA184

MASJID PUTRA
MAJLIS PELANCARAN DAN PENYAMPAIAN AL
MUSA’ADAH BAIT AL- MAHABBAH DI MASJID PUTRA
26 FEBBRUARI 2021, MASJID PUTRA, PUTRAJAYA

Program dsempurnakan oleh Menteri di Jabatan
Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama), Datuk Seri
Dr Zulkifli Mohamad Al-Bakri.

PROGRAM BANTUAN MUSA’ADAH COVID-19 SEPANJANG 2021, Sekitar Putrajaya

LAPORAN TAHUNAN 2021 185

PROGRAM MUSA’ADAH PERDANA – RAYA AIDILADHA 2021, 28 JULAI 2021, Masjid Putra, Putrajaya

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA186

MASJID TUANKU
MIZAN ZAINAL ABIDIN
PROGRAM ZIARAH KASIH MTMZA KE PUSAT JAGAAN AL FIKRAH MALAYSIA

18 April 2021 (Sabtu): Program Ziarah Kasih MTMZA ke Pusat Jagaan Al Fikrah Malaysia. Hari ini, Masjid
Tuanku Mizan Zainal Abidin (MTMZA) bersama Kelab Penyayang (Universiti Cyberjaya) dan MyHeart
Association berpeluang dan berkesempatan ziarah kasih serta menyantuni warga emas yang terbiar
di Pusat Jagaan Al Fikrah Malaysia, Sungai Sekamat Kajang, Selangor. Pusat jagaan ini menempat
seramai 70 orang penghuni yang majoritinya warga tua yang terbiar. Ada juga sebahagian mereka
yang terlantar tidak bermaya kerana sakit dan uzur. Selain menyantuni mereka dengan menyediakan
hidangan berbuka puasa, program turut diisi dengan tazkirah ringkas yang disampaikan oleh Ustaz
Mohd Radhi bin Abdul Ghani, Imam Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin Putrajaya. Pihak MTMZA
juga turut menyampaikan sumbangan barangan dapur dan lampin pakai buang untuk kegunaan
penghuni pusat jagaan ini. Terbayang wajah berseri dan gembira mereka tatkala kami hadir
bertanya khabar mereka dan berbuka puasa bersama mereka.

SUMBANGAN KASIH AIDILFITRI 2021 MTMZA
KEPADA ASNAF DAN OKU.

10 Mei 2021 (Isnin): Suasana Aidilfitri yang kian
terasa, MTMZA sekali lagi mengambil peduli dan
cakna kepada saudara-saudara kita yang kurang
bernasib baik. Walaupun dalam kekangan
suasana perintah kawalan pergerakan, ianya tidak
menghalang pihak MTMZA untuk menyalurkan
bantuan berupa barangan keperluan dapur
kepada mereka yang memerlukan. Penyerahan
sumbangan ini dilakukan secara pandu lalu yang
turut dijayakan oleh Imam Besar Masjid Tuanku
Mizan Zainal Abidin, Tuan Haji Nor Azamir bin Haji
Alias. Semoga segala usaha dan amal ini menjadi
asbab kepada makmurnya rumah Allah ini dan
semoga para penyumbang beroleh ganjaran
besar di sisi Allah.

Ustaz Mohd Radhi bin Abdul Ghani, Imam Masjid Tuanku
Mizan Zainal Abidin, Putrajaya sedang menyampaikan

tazkirah.

Ustazah Norlia (Ketua Unit Sosial, MTMZA) menyampaikan
sumbangan kepada penerima.

Para penghuni bersedia menanti waktu berbuka puasa

LAPORAN TAHUNAN 2021 187

PROGRAM MUSAHAMAH MTMZA (SUMBANGAN KOTAK MAKANAN)

Musahamah MTMZA Siri 1 - 10. Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin (MTMZA) telah berjaya menyampaikan
lebih 2000 kotak musahamah. Pepatah ada menyebutkan “berat sama dipikul, ringan sama dijinjing”.
Begitulah umpamanya Musahamah MTMZA menyampaikan sumbangan kepada golongan yang
diperlukan. Ini adalah sebagai tanda keprihatinan MTMZA terhadap jerih payah yang dilalui oleh
anggota masyarakat khususnya di sekitar Putrajaya dan juga luar Putrajaya yang terkesan dalam
suasana pandemik yang melanda pada hari ini. MTMZA juga ingin menyampaikan mesej bahawa
kami sedia membantu setakat yang termampu. MTMZA akan terus komited untuk mengimarahkan
institusi yang sangat mulia ini. Semoga Allah melimpahkan keberkatan dan rahmat kepada para
penyumbang, semoga ia juga menjadi amal jariah yang bermanfaat untuk hari akhirat kelak.

PENYERAHAN PENGAGIHAN DAGING KORBAN ANJURAN MASJID TUANKU MIZAN ZAINAL ABIDIN
(MTMZA) DENGAN KERJASAMA YAYASAN BUDI IHSAN MALAYSIA (YBIM)

5 Ogos 2021 (Khamis) - Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin (MTMZA), Putrajaya telah menerima serahan
sebanyak 20 kotak yang mengandungi 300 pek daging korban sejuk beku yang telah disumbangkan
oleh pihak Yayasan Budi Ihsan Malaysia (YBIM). Antara objektif utama program agihan daging korban
ini termasuklah untuk menyantuni golongan muallaf yang didaftarkan di bawah pengurusan masjid
selain turut membantu golongan yang memerlukan bantuan. Disamping itu juga, agihan daging
korban ini juga turut diagihkan kepada pihak Surau Al-Mustaqim, Presint 14 Putrajaya. Surau ini akan
berperanan dalam menyalurkan agihan daging yang diterima daripada pihak masjid untuk diberikan
kepada anak kariah yang memerlukan.

Tn Hj Hashim bin Salleh, Pengarah Kanan Dakwah JAKIM
menyampaikan ucapan ketika Majlis Perasmian Program

Musahamah di Dewan MTMZA.

Tn Hj Nor Azamir bin Hj Alias, menyampaikan sumbangan
kepada penerima di Sekolah Kebangsaan Pasir Panjang,

Port Dickson.

Majlis penyampaian sumbangan dalam program
Musahamah MTMZA.

Tn Hj Nor Azamir bin Hj Alias, menyampaikan sumbangan
kepada penerima di Masjid Kuala Pilah.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA188

Pihak Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin Putrajaya ingin merakamkan jutaan terima kasih kepada
Dato’ Sr. Hj Rosli Atan selaku Pengasas dan Pengerusi YBIM diatas kepercayaan yang telah diberikan
kepada pihak Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin untuk mengagihkan daging korban kepada mereka
yang memerlukan.

Dato’ Sr. Hj. Rosli Atan menyerahkan 20 kotak daging korban
sejuk beku kepada Tn. Hj. Nor Azamir bin Hj Alias.

Tn. Hj. Nor Azamir menyerahkan sumbangan kepada wakil
Surau Al-Mustaqim, Presint 14 untuk agihan kepada

penerima yang layak.

Sekitar sesi penyampaian sumbangan di PPS Sekolah
Kebangsaan Bukit Changgang, Banting.

Sekitar sesi penyerahan dan agihan daging korban
sejuk beku di Malakat Mall, Cyberjaya.

BANTU PASCA BANJIR

23 Disember 2021 (Khamis): Masjid Tuanku
Mizan Zainal Abidin (MTMZA) tidak terkecuali
untuk melaksanakan misi bantuan banjir
kepada mangsa² yang terlibat dengan banjir
di Pusat Pemindahan Sementara (PPS) Sekolah
Kebangsaan Bukit Changgang, Banting dan
mengedar bantuan Musahamah di sekitar
kawasan terbabit. Dengan kekuatan 10 orang
kakitangan MTMZA yang diketuai oleh Ustaz Abd
Halim bin Zakaria. MTMZA akan terus menyalurkan
bantuan dan menyantuni mangsa mangsa banjir
yang terlibat. Semoga Allah SWT menggantikan
segala ujian dan kehilangan yang dihadapi
oleh semua mangsa dengan sesuatu yang lebih
berharga di sisi Allah SWT.

LAPORAN TAHUNAN 2021 189

Sekitar sesi penyampaian sumbangan di PPS Sekolah
Kebangsaan Bukit Changgang, Banting.

Sekitar sesi penyampaian sumbangan di PPS Sekolah
Kebangsaan Bukit Changgang, Banting.

DARUL QURAN
MAJLIS KHATAM HAFAZAN AL-QURAN PELAJAR PROGRAM DIPLOMA TAHUN 2021

12 Mac 2021 - Seramai 219 orang pelajar Semester Enam Program Diploma Tahfiz Al-Quran & Al-
Qiraat telah menerima Sijil Khatam Hafazan Al-Quran Darul Quran JAKIM. Majlis Khatam Hafazan ini
telah disempurnakan oleh Ketua Pengarah JAKIM, Datuk Abdul Aziz bin Jusoh dalam Majlis Khatam
Hafazan Al-Quran Pelajar Program Diploma Tahfiz Al-Quran & Al-Qiraat Tahun 2021M/1442H yang
diadakan di Dewan Muktamar Darul Quran secara hibrid.

Majlis khatam ini telah dimulakan dengan alunan bacaan ayat-ayat suci al-Quran dari Surah al-
Dhuha hingga Surah al-Nas oleh pelajar 19 orang pelajar banin dengan dipimpin oleh Ustaz Mohd
Fazli bin Ibrahim selaku Penolong Pengarah Pusat Islam merangkap Pensyarah Tasmi’ Semester Enam.

Seterusnya majlis diteruskan lagi dengan ucapan aluan daripada Pengarah Darul Quran, Ustaz
Mohamad Kori Jusoh serta ucapan perasmian daripada Datuk Abdul Aziz Jusoh. Beliau yang dalam
ucapan perasmiannya telah mengucapkan syabas dan tahniah serta menyatakan harapan kepada
pelajar-pelajar yang diraikan dalam majlis ini agar menghargai kesungguhan mereka dalam
menamatkan hafazan dengan berusaha sedaya upaya untuk mengekalkan hafazan 30 juzuk.

Majlis ini juga turut diserikan dengan penyampaian anugerah-anugerah kecemerlangan seperti
senarai berikut:

1. Anugerah Pensyarah Tasmi’ Cemerlang:
=  Ustaz Mohd Fazli bin Mohd Azali
=  Ustazah Suhaida binti Che Samsudin

2. Anugerah Khas Pensyarah Tasmi’ (OKU Penglihatan):
=  Ustaz Ahmad Qusairy bin Mat Zizi

3. Anugerah Penulisan Al-Quran Terbaik:
=  Saudara Ahmad Muaz bin Baharudin
=  Saudari Umamah binti Ahmad Najib

4. Anugerah Khas:
• Kategori “khatam lebih daripada sekali di hadapan guru”:
i.  Saudara Ahmad Adib Syahmi bin Ahmad Zunaini
ii.  Saudara Abdurrahman bin Zubir

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA190

iii.  Saudara Muhammad Umaier bin Mohd Sabri
iv.  Saudara Ammar Hakim bin Mohd Azri
v.  Saudara Muhammad Faiz bin Mat Jusoh
vi.  Saudari Iman binti Razali
vii.  Saudari Ainy Sufiah binti Mohd Zailani
viii.  Saudari Nurul Aina Nazirah binti Mohd Jinah
ix.  Saudari Afifah Nazihah binti Tamili
x.  Saudari Nur Zulaikha binti Mohd Saufi
xi.  Saudari Nurul Syafiah binti Airussham
xii.  Saudari Nadzirah binti Abdul Rashid
xiii.  Saudari Siti Hajar binti Abd Wahap
xiv.  Saudari Nabihah binti Pakharuddin
xv.  Saudari Nur Huda Aqilah binti Anis Hilmi
xvi.  Saudari Siti Saidatul Nazihah binti Said
xvii.  Saudari Arham Sakinah binti Yazir Araafad
xviii.  Saudari Nurul Farahain binti Huslan
xix.  Saudari Ikramina binti Mohd Zubir
xx.  Saudari Munirah Nabihah binti Salleh
xxi.  Saudari Aisyatul Amirah binti Ahmad
xxii.  Saudari Anith Rusydina binti Mohd Rozi
xxiii.  Saudari Asilah binti Zubir
xxiv.  Saudari Nureen Afiqah binti Abdul Muttalib

• Kategori “oKU Penglihatan”:
i.  Saudari Nur Syuhada binti Alias
ii.  Saudari Nor Farah Alia binti Amran
iii.  Saudari Nur Basyirah binti Mohamad Azhar

5. Anugerah Pelajar Cemerlang:
1.  Saudara Muhammad Haris Daniel bin Mohd Khairi
2.  Saudari Nur Zulaikha binti Mohd Saufi

HARI HUFFAZ SELANGKAH KE MENARA GADING

15-16 Mac 2021 - Hari Huffaz Selangkah Ke Menara Gading yang diadakan selama dua hari pada
kali ini diadakan secara hibrid iaitu gabungan antara bersemuka serta dalam talian di Auditorium
Darul Quran dan secara langsung turut disiarkan melalui facebook Darul Quran JAKIM. Tujuan
utama penganjuran program ini adalah supaya para pelajar DQ khususnya pelajar-pelajar Semester
Enam yang bakal menamatkan pengajian tidak lama lagi akan mendapat input-input berkenaan
penyambungan pengajian ke peringkat yang lebih tinggi.

Program ini bukan sahaja mensasarkan para pelajar DQ dari kampus DQ Kuala Kubu sahaja, malah
melibatkan para pelajar seluruh Malaysia dari Lokasi Tambahan DQ (LTDQ) iaitu institusi-institusi tahfiz
yang berkolaborasi dengan DQ dalam menjalankan Program Diploma Tahfiz Al-Quran & Al-Qiraat.

Antara pengisian program ini ialah para pelajar diberikan panduan dan tips tentang UPU online yang
disampaikan oleh Penolong Pengarah Bahagian Kemasukan Pelajar IPTA Kementerian Pengajian
Tinggi (KPT), Cik Syazreenaa Abdul Rahman. Taklimat mengenai Skim Pembiayaan Huffaz (SPH) JAKIM
juga turut dikongsikan oleh Ustazah Norihan Zakaria, Penolong Pengarah Kanan Bahagian Dasar
Kemajuan Islam JAKIM selaku urus setia SPH JAKIM.

Selain itu, para peserta juga turut diberikan taklimat oleh wakil-wakil dari Institusi Pengajian Tinggi
(IPT) dalam negara antaranya ialah dari Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM), Universiti Malaya
(UM), Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (UIAM), Universiti Sultan Zainal Abidin (UNISZA), Universiti
Sains Islam Malaysia (USIM), Universiti Pendidikan Sultan Idris (UPSI), Universiti Teknologi MARA (UiTM),
Universiti Sultan Azlan Shah (USAS) dan Kolej Universiti Islam Perlis (KUIPs).

LAPORAN TAHUNAN 2021 191

PERBINCANGAN BAGI MEWUJUDKAN PENSIJILAN TAHFIZ AL-QURAN BERSAMA DQ

15 Jun 2021 - Dalam usaha mewujudkan Program Pensijilan Tahfiz Al-Quran, Bahagian Matrikulasi
Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) telah mengadakan perbincangan secara dalam talian
bersama dengan Darul Quran. Sesi perbincangan ini telah dipengerusikan oleh Timbalan Pengarah
Sektor Akademik Bahagian Matrikulasi KPM, Tuan Haji Mohd Yusof Samad bersama 13 orang ahli
yang lain. Turut serta dalam perbincangan ini ialah Pengarah Darul Quran, Ustaz Mohamad Kori
Jusoh, Timbalan Pengarah Akademik, Timbalan Pengarah Cawangan Kualiti serta lima lagi pegawai-
pegawai Darul Quran.

Perbincangan tersebut adalah berkaitan dengan inisiatif Bahagian Matrikulasi KPM untuk
mewujudkan laluan pengajian kepada pelajar sekolah yang melaksanakan Kurikulum Bersepadu
Tahfiz menyambung pengajian dalam bidang Sains, Teknologi, Kejuruteraan dan Matematik (STEM).

Selepas berbincang selama hampir dua jam, Bahagian Matrikulasi KPM akan memuktamadkan
semula pelaksanaan Sijil Tahfiz Malaysia (STM) yang merupakan salah satu daripada program
pengujian yang dianjurkan oleh Darul Quran.

Bukan sekadar IPT dalam negara, turut diadakan perkongsian maklumat berkenaan pengajian di
Mesir serta Jordan yang disampaikan oleh Pengarah Education Malaysia Egypt (EME) dan Pegawai
Education Malaysia Jordan (EMJ). Di samping perkongsian tentang pengalaman pengajian di
Universitas Islam Negeri Ar-Raniry Aceh.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA192

AHLI-AHLI JAWATANKUASA PENASIHAT AKADEMIK DQ BERSIDANG KALI KEDUA TAHUN INI

13 Ogos 2021 – Mesyuarat Jawatankuasa Penasihat Akademik Darul Quran JAKIM Bil.2/2021
ini dipengerusikan buat pertama kalinya oleh Dato’ Dr. Sirajuddin Suhaimee yang baru dilantik
sebagai Timbalan Ketua Pengarah Operasi JAKIM berkuatkuasa 14 Jun 2021. Mengikut peraturan,
Timbalan Ketua Pengarah Operasi JAKIM merupakan Pengerusi Jawatankuasa Penasihat Akademik
merangkap Ahli Lembaga Darul Quran JAKIM.

Sebanyak tujuh kertas cadangan telah dibentangkan dalam mesyuarat yang dijalankan secara
dalam talian ini. Tujuh kertas yang dibahaskan dalam mesyuarat ini ialah:
i.  Kertas Cadangan Perakuan Keputusan Peperiksaan Akhir Program Pensijilan Tahfiz Al-Quran

JAKIM-IIUM (Setahun Setengah) Tahun 2021;
ii.  Kertas Cadangan Perakuan Keputusan Peperiksaan Bagi Semester Akhir Program Pensijilan Tahfiz

Al-Quran JAKIM-UNITEN Tahun 2021;
iii.  Kertas Cadangan Perakuan Keputusan Peperiksaan Semester Akhir Program Sijil Asas Tahfiz Al-

Quran Darul Quran JAKIM Tahun 2021;
iv.  Kertas Cadangan Perakuan Keputusan Peperiksaan Semester Akhir Program Sijil Asas Tahfiz Al-

Quran JAKIM-PSAS Tahun 2021;
v.  Kertas Cadangan Perakuan Bergraduat Dan Tamat Pengajian Bagi Program Ijazah Sarjana Muda,

Diploma Dan Pensijilan Darul Quran JAKIM Bagi Tahun 2021;
vi.  Kertas Cadangan Pencalonan Anugerah Kecemerlangan Darul Quran JAKIM Tahun 2021; dan
vii.  Kertas Cadangan Mengadakan Majlis Istiadat Konvokesyen Darul Quran JAKIM Ke-29 Tahun 2021.

Mesyuarat ditangguhkan selepas bersidang selama hampir dua jam 30 minit.

MESYUARAT LEMBAGA DQ KALI KE-38

24 Ogos 2021 – Ahli-Ahli Lembaga Darul Quran telah bersidang buat kali ke-38 secara dalam talian
hari ini bagi membahaskan lima kertas cadangan. Mesyuarat ini telah dipengerusikan oleh Ketua
Pengarah JAKIM, Datuk Abdul Aziz Jusoh yang merangkap sebagai Pengerusi Lembaga Darul Quran.

Dalam ucapan aluannya, Datuk Pengerusi telah merakamkan penghargaan dan ucapan tahniah
atas perlantikan beberapa orang Ahli Lembaga DQ yang baru. Selain itu, beliau turut memaklumkan
kepada para ahli bahawa pelaksanaan proses PdP di DQ sepanjang musim PKP telah dilaksanakan
secara dalam talian selaras dengan arahan kerajaan. Walaupun pelaksanaan PdP telah dijalankan
secara norma baharu, para pelajar tetap mampu menunjukkan pencapaian yang baik dengan
pencapaian 83% pelajar telah berjaya mendapat pangkat Jayyid dan ke atas dalam peperiksaan
semester akhir bagi tahun 2021. Selain itu Datuk Pengerusi juga turut memaklumkan berkenaan Projek
Pembinaan Bangunan Akademik & Asrama DQ Kuala Kubu Bharu di bawah Rancangan Malaysia
Ke-11 Rolling Plan Ke-3 yang telah mula dilaksanakan pada Mac 2021 dan dijangka akan siap
sepenuhnya pada Mac 2024. Ini akan memberi lebih banyak peluang kepada calon-calon pelajar
untuk melanjutkan pengajian dalam bidang tahfiz al-Quran.

Antara Ahli Lembaga yang turut hadir dalam mesyuarat kali ini selain daripada Pegawai-Pegawai
Tertinggi JAKIM, ahli-ahli akademik dari IPTA tempatan dan seorang ahli akademik dari Universiti Brunei
Darussalam, Sahibus Samahah Datuk Dr. Mufti Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur serta Pengarah
Bahagian Pembangunan Modal Insan Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA). Mesyuarat berakhir pada
jam 3:30 petang selepas bersidang selama hampir satu jam 30 minit.

LAPORAN TAHUNAN 2021 193

PROGRAM ‘walKaBoUT’ BERSAMA TIMBALAN KETUA PENGARAH OPERASI JAKIM

26 Ogos 2021 - Timbalan Ketua Pengarah Operasi JAKIM, Dato’ Dr. Sirajuddin Suhaimee telah
dijadualkan untuk mengadakan ‘walkabout’ secara dalam talian bersama pegawai dan kakitangan
Darul Quran pada hari ini. Walaupun kekangan dengan wabak pandemik Covid-19 serta arahan
PKP oleh pihak kerajaan, program ‘walkabout’ bersama Timbalan Ketua Pengarah JAKIM tetap
diteruskan dengan medium Google Meet.

Dato’ Timbalan Ketua Pengarah Operasi juga telah diberikan taklimat mengenai info korporat dan
juga status penjawatan semasa warga kerja Darul Quran. Melalui program ini juga, warga Darul
Quran berkesempatan untuk berkongsi info mengenai isu semasa serta cadangan penambahbaikan
di Darul Quran.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA194

PERSIDANGAN PENGETUA-PENGETUA MTQN PERINGKAT KEBANGSAAN KALI KE-39

20 September 2021 - Persidangan Pengetua-Pengetua Maahad Tahfiz al-Quran Negeri (MTQN)
Peringkat Kebangsaan kali ke-39 yang diadakan secara dalam talian telah dihadiri oleh wakil-
wakil dari 10 Lokasi Tambahan Darul Quran (LTDQ). Persidangan kali ke-39 ini telah dirasmikan oleh
Timbalan Ketua Pengarah Operasi JAKIM, Dato’ Dr. Sirajuddin bin Suhaimee.

Dalam ucapan perasmiannya Yang Berbahagia Dato’ telah mengucapkan terima kasih kepada
wakil-wakil LTDQ yang dapat menyertai persidangan kali ini. Beliau juga menyatakan hasrat kerajaan
untuk terus komited dalam menjaga kebajikan institusi tahfiz selaras dengan Dasar Pendidikan Tahfiz
Negara (DPTN) bagi melahirkan 125,000 golongan huffaz profesional menjelang tahun 2050.

“Visi ini hanya akan dapat dicapai dengan komitmen yang jitu bukan sahaja dari pihak JAKIM tetapi
turut melibatkan peranan yang serius dari institusi tahfiz di negeri-negeri. Saya ambil contoh, setiap
tahun Darul Quran akan mengeluarkan purata sekitar 600 orang graduan huffaz. Dalam tempoh 29
tahun lagi sebelum menjelang ke tahun 2050, Darul Quran hanya hanya mengeluarkan anggaran
seramai 17,400 orang graduan huffaz sahaja. Jumlah ini hanya 13.92% sahaja berbanding sasaran
asal 125,000 huffaz”, kata beliau.

Menurut beliau lagi: “Maka bagi merealisasikan visi ini, suka untuk saya cadangkan agar setiap LTDQ
juga mempunyai rancangan sama ada jangka masa pendek atau jangka masa panjang bagi
pengembangan program-program pengajian sedia ada. Contohnya dari sudut penawaran program
pengajian, penawaran syukbah pengajian, pengambilan pelajar dan seumpamanya.”

Sebanyak empat kertas makluman telah dibentangkan dalam persidangan hari ini dan persidangan
kali ke-39 ini ditangguhkan selepas bersidang selama hampir dua jam 30 minit.

PERBINCANGAN BERSAMA UITM KAMPUS MACHANG

28 September 2021 - Sesi perbincangan susulan antara Darul Quran JAKIM dan Universiti Teknologi
MARA (UiTM) Cawangan Kelantan bagi cadangan mewujudkan Program Pensijilan Tahfiz Al-Quran.
Sesi perbincangan ini telah dipengerusikan oleh Rektor UiTM Kelantan, Prof. Madya Dr. Haji Zulkifli
Mohamed P.S.K. Turut hadir Timbalan Ketua Pengarah Operasi JAKIM, Dato’ Dr. Sirajuddin Suhaimee.

LAPORAN TAHUNAN 2021 195

ISTIADAT KONVOKESYEN DARUL QURAN KE-29

16 Oktober 2021 - Seramai 1,235 orang graduan bagi semua program yang ditawarkan di Darul
Quran JAKIM telah diraikan dalam Majlis Istiadat Konvokesyen Ke-29 yang diadakan secara hibrid di
Dewan Muktamar Darul Quran melibatkan dua kohort pengajian iaitu kohort 2020 dan 2021. Majlis
yang gilang gemilang ini telah disempurnakan oleh Yang Berhormat Senator Tuan Haji Idris bin Haji
Ahmad, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama).

Program-program pengajian yang ditawarkan oleh Darul Quran bagi kedua-kedua kohort
pengajian tersebut antaranya ialah:

■  Program Ijazah Sarjana Muda Pengajian Quran & Sunnah Dengan Kepujian Secara
 Kerjasama Dengan USIM;
■  Program Diploma Tahfiz al-Quran & al-Qiraat;
■ Program Pensijilan Tahfiz al-Quran:
 -  bagi kolaborasi JAKIM-IIUM (International Islamic University Malaysia), JAKIM-UNITEN

(Universiti Tenaga Nasional), JAKIM-UoC (University of Cyberjaya), JAKIM-UTeM (Universiti
Teknikal Malaysia Melaka) dan JAKIM-PSA (Politeknik Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah);

■  Program Sijil Asas Tahfiz JAKIM-PSAS (Politeknik Sultan Azlan Shah);
■  Program Sijil Asas Tahfiz:
 -  bagi kategori OKU Penglihatan, muallaf, orang asli dan pribumi Sabah/Sarawak;
■ Program Diploma Kemahiran Malaysia (DKM) Bidang Pengurusan Masjid;
■  Program Sijil Kemahiran Malaysia (SKM) Bidang Pengurusan Masjid serta Bidang Pengurusan
 Tahfiz.

Sesi kali ini melibatkan perbincangan yang lebih serius selepas pihak UiTM mengadakan
perbincangan kali pertama dengan Darul Quran pada bulan Mac 2021. Antara perkara yang
dibahaskan ialah berkenaan model atau bentuk pengajian serta dasar-dasar kerjasama yang telah
ditetapkan oleh Darul Quran. Turut dibincangkan ialah berkenaan kos, lokaliti dan syarat-syarat
kelayakan pelajar serta pensyarah.

Sesi ditangguhkan selepas para ahli berbincang selama hampir satu jam. Dalam usaha mewujudkan
proses kerjasama ini, masih terdapat langkah-langkah seterusnya yang perlu diperhalusi antara
kedua institusi. Semoga usaha ini berjaya mencapai objektifnya.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA196

Saudara Adib Mua’zzam bin Abdul Razak dan saudari Amalia Hayati binti Rosaimi dari Program
Diploma Tahfiz al-Quran & Al-Qiraat telah dinobat sebagai penerima anugerah tertinggi iaitu
Anugerah Perdana Menteri bagi kohort 2021 manakala saudara Ahmad Adib bin Mohd Rahim dan
Saudari Nur Hasanatul Fadhilah binti Ma’arof dari Program Diploma Tahfiz al-Quran & al-Qiraat pula
telah dinobat sebagai penerima Anugerah Perdana Menteri bagi kohort 2020.

Sejak penubuhannya pada tahun 1966 hingga 2021, Darul Quran telah melahirkan seramai 10,059
orang graduan huffaz. Tahniah dan syabas diucapkan kepada semua graduan.

LAPORAN TAHUNAN 2021 197

LAWATAN KERJA TKPP JAKIM KE TAPAK PROJEK PEMBINAAN BANGUNAN BAHARU DQ

15 Disember 2021 - Lawatan Kerja Timbalan Ketua Pengarah Pengurusan (TKPP) JAKIM, Tuan Haji
Ahmad Fuad Apandi bagi memantau perjalanan Projek Pembangunan Blok Akademik dan Asrama
Darul Quran.

Taklimat telah disampaikan oleh Tuan Ahmad Fahmi Abd. Ghaffar, Jurutera Penguasa Kanan, Pasukan
Projek Persekutuan Negeri Selangor mewakili Pengarah Jabatan Kerja Raya Negeri Selangor.

Turut hadir ialah Pengarah Darul Quran, Pegawai Kanan Bahagian Pembangunan JAKIM, Pegawai
Kanan JKR, Pegawai Kanan DQ dan wakil kontraktor.

TKPP JAKIM berpuas hati dengan kemajuan kerja di tapak bina dan berharap agar pihak kontraktor
sentiasa mematuhi tempoh penyiapan yang telah ditetapkan.

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA198

Catatan

LAPORAN TAHUNAN 2021 199

Catatan

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA200

Catatan

JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA202