LAPORAN TAHUNAN

JAKIM

2

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

JAKIM

KANDUNGAN
4 Perutusan Menteri di Jabatan Perdana Menteri

5 Ucapan Alu-Aluan Ketua Pengarah Jakim

6-7 Info Korporat

8-9 Carta Organisasi

10-12 Pengurusan Tertinggi dan Pengarah-Pengarah Bahagian

14-56 Penyelidikan & Pembangunan Fatwa

58-77 Manifestasi Dakwah dalam Masyarakat

80-94 Pengukuhan Institusi Kekeluargaan dan Kemasyarakatan

96-119 Pengukuhan Modal Insan

122-134 Penyelarasan Pendidikan dan Pengurusan Masjid

136-143 Penggubalan dan Penyelarasan Undang-Undang

144-156 Pemerkasaan Hab Halal Global

158-172 Perhubungan Antarabangsa dan Dalam Negeri

174-176 Pengurusan dan Kewangan

4

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Assalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh…

Alhamdulillah, saya merafakkan setinggi-tinggi
kesyukuran kepada Allah SWT kerana dengan
limpah kurnia-Nya saya diberi kesempatan bersama-
sama JAKIM dalam memartabatkan pentadbiran
hal ehwal agama Islam dan menyebar luaskan syiar
Islam di Malaysia. Buku Laporan Tahunan JAKIM ini
diterbitkan sebagai penanda aras dan rujukan untuk
penambahbaikan program-program yang akan datang
di JAKIM.

Konvensyen Pegawai Penguatkuasaan Agama dan
Pendakwa Syarie Seluruh Malaysia bagi Tahun 2014
telah diadakan bagi melestari martabat undang-undang
syariah di Malaysia. Ia bertujuan bagi membincangkan
jalan penyelesaian  berkaitan pelaksanaan  Undang-
Undang Syariah serta mewujudkan tindakan yang
seragam, berkesan dan bersepadu antara agensi
persekutuan dan negeri-negeri. Ini membuktikan
yang kerajaan memberikan komitmen dan perhatian
sepenuhnya dalam membendung jenayah syariah agar
tidak berleluasa.

Jakim berperanan memberi pendidikan dan kefahaman
secara berterusan kepada kakitangan awam dan
masyarakat Islam umumnya mengenai kekeluargaan
dan sosial. Seminar Kaunseling Syarie Peringkat
Kebangsaan Tahun 2014 telah mengupas peranan
psikologi dan kaunseling Syarie  secara menyeluruh

MENTERI
PERUTUSAN

di Jabatan
Perdana Menteri

dalam pembangunan ummah serta peranannya
dalam membantu kerajaan mengatasi permasalahan
sosial.  Ini menunjukkan bahawa kerajaan berusaha
dalam membina kesejahteraan Ummah dan menjaga
kestabilan sosial di Malaysia.

Saya pasti banyak lagi program-program besar yang
banyak memberi impak  kepada masyarakat dan
apa yang saya nyatakan di sini adalah sebahagian
kecil sahaja. Akhir kata, saya berharap warga JAKIM
dan juga agensi-agensi agama dapat bersatu dalam
mengharungi gelombang transformasi Negara selari
dengan misi dan visi masing-masing. Semoga Allah
merahmati serta mempermudahkan segala usaha baik
kita dalam memartabatkan agama-Nya.

Y.B MEJAR JENERAL DATO’ SERI JAMIL KHIR BIN
HAJI BAHAROM (B)
Menteri di Jabatan Perdana Menteri

La
po

ra
n

Ta
hu

na
n

 2
01

4

5

Assalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh…

Alhamdulillah, bersyukur ke hadrat Illahi di atas
limpah rahmat dan kasih sayang-Nya, kita masih lagi
di beri kesempatan dalam meneruskan perjuangan
memartabatkan syiar Islam menerusi pemantapan
pengurusan hal ehwal Islam di Malaysia.  Saya juga
mengucapkan jutaan terima kasih dan syabas kepada
sidang redaksi atas kejayaan penerbitan Buku Laporan
Tahunan JAKIM pada kali ini.

Tahun 2014 telah berakhir dengan kesudahan yang
cukup sempurna dan sudah tentu banyak kejayaan
yang kita kecapi pada tahun tersebut. Buku Laporan
Tahunan ini telah menjadi kayu pengukur dan penanda
aras bagi kita supaya merancang program-program
yang lebih memberi pendedahan dan impak yang
positif kepada masyarakat. Antara program yang
dilaksanakan meliputi aspek pengurusan halal, dakwah,
kekeluargaan, pembangunan modal insan, akidah,
syariah, penyelarasan undang-undang,keseragaman
penguatkuasaan dan sebagainya.

Seiring dengan sumbangan JAKIM dalam pelbagai
bidang dan lapangan di Malaysia, saya yakin pencapaian
ini bukan hanya kejayaan bagi pihak pengurusan
tertinggi JAKIM sahaja, tetapi kerjasama dan komitmen
semua agensi-agensi agama Islam seluruhnya. Saya
mengambil kesempatan ini mengucapkan syabas dan
tahniah buat semua warga JAKIM.

Akhir kata, saya menyeru kepada warga JAKIM agar
sentiasa mengambil peluang ke arah yang lebih baik

dan menjaga integriti sebagai penjawat awam dengan
menjaga nama baik serta mendukung misi dan visi
jabatan dan sentiasa menambah nilai mutu kerja secara
produktif dan inovatif.

“Perpaduan Nadi Transformasi Negara”

DATO’ HAJI OTHMAN BIN MUSTAPHA
Ketua Pengarah JAKIM

KETUA
PENGARAH

UCAPAN

Jakim

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia

6

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Peneraju Dalam Membina Ketamadunan Ummah Yang
Unggul

Mewujudkan Pengurusan Hal Ehwal Islam Yang Cekap
dan Berkesan

Sebagai sebuah agensi utama pengurusan hal ehwal Islam
di peringkat persekutuan serta urus setia kepada Majlis
Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia (MKI),
Maka JAKIM melaksanakan tiga fungsi utama berikut :

Fungsi 1 :
Penggubalan dan Penyeragaman Undang-Undang Syarak

Fungsi 2 :
Penyelarasan dan Pentadbiran Islam

Fungsi 3 :
Penyelarasan dan Pembangunan Pendidikan Islam

PIAGAM
PELANGGAN

VISI

MISI

FUNGSI

Jabatan ini berjanji akan melaksanakan tanggungjawab dan
memainkan peranan sebagai ”agensi pusat” yang unggul
dengan memberikan perkhidmatan yang berkualiti dalam
pengurusan hal ehwal Islam melalui usaha penyelarasan
dan peningkatan mutu perkhidmatan dalam bidang dakwah,
penyelidikan, perundangan, latihan, pendidikan serta
pembangunan ekonomi dan sosial dengan menyediakan
perkhidmatan seperti yang berikut:

•	 Menyediakan	draf	undang-undang	 Islam	dalam	 tempoh
enam bulan selepas semua dasar diputuskan.

•	 Menyediakan	 hasil	 penyelidikan	 dalam	 bidang	 akidah,

syariah, falak dan muamalat dalam tempoh enam bulan
selepas arahan diterima.

•	 Menyediakan	program	dakwah	secara	komprehensif	dan

melaksanakannya mengikut jadual yang ditetapkan.

•	 Menerbitkan	 rancangan	 agama	 di	 radio	 dan	 televisyen

pada setiap hari menepati waktu, dipersembahkan
secara menarik dan mudah difahami.

•	 Menerbit	dan	mengedar	buku,	majalah	dan	risalah	dalam
bidang keilmuan Islam mengikut jadual yang ditetapkan.

•	 Menyiarkan	 keputusan	 atau	 pandangan	 hukum
Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal
Ehwal Ugama Islam Malaysia dalam Portal e-Fatwa
dalam tempoh satu hari selepas ia disahkan.

•	 Menyediakan	 program	 Kelas	 al-Quran	 dan	 Fardu	 Ain

(KAFA) kepada kanak-kanak Islam berusia enam hingga
12 tahun mengikut kurikulum yang ditetapkan.

•	 Mengeluarkan	 Sijil	 Pengesahan	 Halal	 Malaysia	 bagi

makanan, barangan gunaan dan perkhidmatan logistik bagi
permohonan yang memenuhi syarat dalam tempoh 50
hari bekerja selepas permohonan diterima.

•	 Menyediakan	 teks	khutbah	Jumaat	pada	setiap	minggu

dan memaparkannya dalam portal Jakim pada setiap hari
Rabu.

•	 Memberi	 latihan	 dalam	 bidang	 pengurusan	 hal	 ehwal
Islam mengikut jadual perancangan yang ditetapkan.

•	 Mengeluarkan	 surat	 tawaran	 kepada	 calon	 yang

berjaya dalam temuduga pengambilan pelajar baharu
Darul	Quran	 dalam	 tempoh	 tiga	minggu	 selepas	 tarikh
temuduga.

•	 Memastikan	segala	tuntutan	yang	lengkap	diproses	dan

pembayaran dibuat dalam tempoh 14 hari.

•	 Mengeluarkan	 surat	 sokongan	 pas	 lawatan	 ikhtisas

bagi pendakwah dan pelajar warganegara asing dalam
tempoh 21 hari bekerja daripada permohonan diterima.

INFO KOrPOrAt

OBJEKtIF
JAKIM

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

7

Memastikan Ajaran Islam Tersebar Luas Kepada
Seluruh Masyarakat

Membentuk Kepimpinan
Yang Berwibawa dan
Melahirkan Tenaga
Pengurusan Yang Terlatih,
Berketerampilan, Dedikasi
dan Berhikmah

Menghasilkan Sistem
Pengurusan Yang

Berteraskan Nilai dan
Etika Islam

INFO KOrPOrAt

CArtA OrGANISASI

8

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

JAKIM

Penasihat Undang-undang

timbalan Ketua Pengarah
(PEMBANGUNAN INSAN)

timbalan Ketua Pengarah
(DASAr)

Perancangan dan
Penyelidikan Kemajuan Islam

Pengurusan Fatwa Perhubungan

Penyelarasan
Undang-undang

Dakwah

Media

Pembangunan
Insan

Penerbitan

Keluarga Sosial
dan Komuniti

INFO KOrPOrAt

Darul Quran Hab Halal

Pengurusan
Sumber Manusia

Pengurusan
Maklumat

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

9

Ketua Pengarah

Pengarah Kanan
(PENGUrUSAN)

Jabatan Agama Islam
Wilayah Persekutuan

JAKIM Cawangan
Sarawak

Institut Latihan
Islam Malaysia

JAKIM Cawangan
Sabah

Kewangan dan
Pembangunan

Khidmat
Pengurusan

INFO KOrPOrAt

10

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUrUSAN tErtINGGIJAKIM

DAtO’ HAJI OtHMAN BIN
MUStAPHA

Ketua Pengarah JAKIM

DAtO’ HAJI rAZALI BIN SHAHABUDIN
Timbalan Ketua Pengarah
(PEMBANGUNAN INSAN)

tUAN HAJI MOHAMAD
NOrDIN BIN IBrAHIM

Timbalan Ketua Pengarah
(DASAR)

tUAN HAJI AWANG KHALID
BIN MAt ALI

Pengarah Kanan
(PENGURUSAN)

ENCIK MOHD HAMZAH BIN ISMAIL
Penasihat Undang-Undang

INFO KOrPOrAt

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

11

PENGArAH-PENGArAH BAHAGIAN JAKIM

tUAN HAJI MOHAMAD BIN SAArI
Pengarah Bahagian Perancangan &

Penyelidikan

HAJJAH SAIMAH BINtI MUKHtAr
Pengarah Bahagian Pembangunan

Insan

tUAN AZIZ BIN HAJI MOHAMAD
Pengarah Bahagian Penyelarasan

Undang-Undang

HAJJAH rAMLAH BINtI YONG
Pengarah Bahagian Kemajuan Islam

tUAN HAJI PAIMUZI BIN YAHYA
Pengarah Jabatan Agama Islam

W.Persekutuan

ENCIK SUHAIMI BIN ALI @ AHMAD
Pengarah Bahagian Perhubungan

ENCIK ZAKUAN BIN SAWAI
Pengarah Bahagian Keluarga,
Sosial & Komuniti

DAtO’ HAJI ALI BIN MOHAMMED
Pengarah Bahagian Dakwah

ENCIK MAZLAN BIN ABDULLAH
Pengarah Pengurusan Fatwa

DAtO’ HAJI MUStAPHA KAMAL
BIN A. rAZAK

Pengarah Bahagian Media

INFO KOrPOrAt

12

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

INFO KOrPOrAt

PENGArAH-PENGArAH BAHAGIANJAKIM

tUAN HAJI ABDUL HAMID BIN
MOHAMED SALLEH

Pengarah Bahagian Penerbitan

HAJJAH HAKIMAH BINtI
MOHD YUSOFF

Pengarah Bahagian Hub Halal

ENCIK MASrI BIN rAZALI
Pengarah Pengurusan

Sumber Manusia

PUAN ZAWANAH BINtI MUHAMAD
Pengarah Darul Quran

ENCIK HALIM BIN AHMAD
Pengarah Jakim Cawangan Sabah

ENCIK MOHD HALIMI BIN IBrAHIM
Pengarah Bahagian Kewangan

ENCIK ZAINUDIN BIN SULEIMAN
Pengarah Bahagian Khidmat
Pengurusan

HAJJAH PAUZAIYAH BINtI HArON
Pengarah  Institut Latihan Islam

Malaysia

tUAN HAJI ABDUL AZIZ BIN JUSOH
Pengarah Jakim Cawangan

Sarawak

tUAN HAJI KAMArUDIN BIN
HAJI DOLMAIN

Pengarah Bahagian Pengurusan
Maklumat

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

13

INFO KOrPOrAt

PENYELIDIKAN &
PENGUrUSAN FAtWAJAKIM

14

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENYELIDIKAN DAN PENGUrUSAN FAtWA
JAKIM memberikan tumpuan kajiannya dalam bidang akidah, syariah, falak, muamalat, dan kajian media. Bidang-
bidang penyelidikan yang dijalankan oleh bahagian ini semakin mencabar selaras dengan keperluan, tuntutan dan
cabaran semasa. Malah hasil kajian yang dijalankan juga menjadi sumber rujukan dan panduan kepada Kerajaan
dan masyarakat khususnya berkaitan dengan hal ehwal agama Islam.

3. Mesyuarat Panel Pakar Syariah Kali Ke-87
Tarikh : 4 - 6 November 2014
Tempat : Hotel Mines Wellness, Seri Kembangan

Antara ahli Mesyuarat Panel Pakar Syariah Kali Ke-86

Mesyuarat Panel Pakar Syariah Kali Ke-87 pada 4 hingga
6 November 2014 bertempat di Hotel Mines Wellness, Seri

Kembangan

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

SYARIAH

JAKIM menjalankan kajian dalam bidang syariah
merangkumi aspek ibadat, hal ehwal keperibadian
(ahwal syakhsiyyah), hal ehwal kenegaraan (siyasah
syar’iyyah), jenayah (jinayat), sains perubatan, sains
pemakanan dan fiqah semasa yang melibatkan hukum
syarak bagi mencapai tujuan syariah (maqasid syariah)
serta melaksanakan kajian istinbat hukum untuk dirujuk
kepada Panel Pakar Syariah dan Jawatankuasa
Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama
Islam Malaysia. Selain itu, menyediakan kaedah dan
garis panduan bagi perkara yang melibatkan hukum
syarak untuk memberi kefahaman kepada masyarakat.
Sepanjang tahun 2014, JAKIM telah melaksanakan
beberapa program dan aktiviti seperti berikut:

Panel Pakar Syariah

Sepanjang tahun 2014, empat siri mesyuarat Panel
Pakar Syariah telah diadakan. Berikut adalah butiran
mesyuarat tersebut:

1. Mesyuarat Panel Pakar Syariah Kali ke-85
Tarikh : 14 - 16 Mei 2014
Tempat	 :	Hotel	Qulity,	Shah	Alam

2. Mesyuarat Panel Pakar Syariah Kali Ke-86
Tarikh : 16 - 18 Jun 2014
Tempat : Hotel Grand Blue Wave, Shah Alam

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

15

Lawatan Kajian ke Brahim’s Airlines Catering, KLIA sempena Mesyuarat Panel Pakar Syariah kali Ke-87

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

16

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

4. Mesyuarat Khas Panel Pakar Syariah
Tarikh : 18 Julai 2014
Tempat : Institut Latihan Islam Malaysia (ILIM),
    Bangi

Kajian dan Penyelidikan Isu Syariah

Sepanjang tahun 2014, sebanyak 24 kertas kerja telah
dibentangkan merangkumi pelbagai isu Syariah. Tajuk-
tajuk kertas kerja tersebut adalah seperti berikut:

1. Garis Panduan Ibadat Bagi Atlet, Jurulatih dan
Pegawai Sukan;

2. Garis Panduan Berkhatan Dalam Islam;

3. Semakan Garis Panduan Hiburan Dalam Islam;

4. Hukum Juruterbang Menunaikan Solat Dalam
Kokpit Atas Faktor Keselamatan;

5. Hukum Pernikahan Warganegara Malaysia Di
Luar Negara Bagi Kes Yang Dirujuk Kepada
Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sembilan;

6. Hukum Perkahwinan Antara Pasangan Yang
Berpegang Dengan Fahaman Ahli Sunnah Wal
Jamaah Dengan Pengikut Yang Menyeleweng
Daripada	Ajaran	 Islam	(Syiah,	Qadiani	dan	Lain-
Lain;

7. Kedudukan Ganjaran Cuti Rehat (GCR) Bagi
Penjawat Awam Yang Meninggal Dunia Semasa
Dalam Perkhidmatan dari Aspek Syarak;

8. Hukum Pencucian Menggunakan Kaedah “Dry
Cleaning”;

9. Hukum Pemakaian Purdah di IPTA;

10. Faedah Yang Di “Awardkan” Dalam Kes Tuntutan
Sivil;

11.  Hukum Menetapkan Jantina Pesakit Mixed
Karyotype Bagi Kes N.A.;

12.  Kedudukan Rongga Mata dari Perspektif Syarak;

13.  Hukum Menggunakan Sabun Susu Ibu dan
Mengkomersialkannya;

14.  Hukum Menggunakan Minyak Ikan Yang Diproses
Tanpa Dibuang Perut dan Najisnya;

15.  Isu Penyelarasan Fatwa Zakat Perniagaan
Syarikat-Syarikat Milik Kerajaan;

16.  Pengurusan Jenazah Mangsa Nahas Pesawat;

17.  Hukum Berkaitan Kehilangan Kapal Terbang MAS
MH370 – KL- Beijing;

18.  Hukum Mengitar Semula Air Wuduk Bagi
Kegunaan Masjid dan Surau;

19.  Kes Kecelaruan Jantina Pesakit H;

20.  Kes Kecelaruan Jantina Pesakit NY;

21.  Kajian Istiadat Pengkebumian Jenazah Polis
(Memainkan Pancaragam);

22.  Kajian Istiadat Pengkebumian Jenazah Polis
(Hukum Pegawai Islam  Mengusung Jenazah
Bukan Islam dan Jenazah Islam Diusung oleh
Pegawai Bukan Islam);

23.  Kajian Pengurusan Anak Tak Sah Taraf dari Sudut
Syariah;

24.  Kajian Program Fear Factor Selebriti Malaysia di
Astro.

Indeks Syariah dan Akreditasi Patuh Syariah

1. Mesyuarat Cadangan Penubuhan
Jawatankuasa Akreditasi Patuh Syariah
Tarikh : 15 September 2014
Tempat : Bilik Syura Abu Bakar As-Siddiq,
Institut Latihan Islam Malaysia (ILIM), Bangi

2. Mesyuarat Induk Kajian Penyediaan Indeks
Syariah Bil.1/2014
Tarikh : 22 Oktober 2014
Tempat : RHR Hotel Uniten, Bangi

3. Majlis Penyerahan Surat Pelantikan Panel
Pembangunan Indeks Syariah oleh YB
Menteri di Jabatan Perdana Menteri
Tarikh : 24 Oktober 2014
Tempat : Dewan Syura, Aras 9, Jakim

Menteri di Jabatan Perdana Menteri, YB Mejar Jeneral
Dato’ Seri Jamil Khir bin Hj. Baharom (B) menyerahkan
Surat Pelantikan Panel Pembangunan Indeks Syariah

kepada Rektor UIAM, YBhg. Dato’ Sri Prof. Dr. Zaleha binti
Kamarudin

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

17

Dalam Islam Edisi Kedua agar ia lebih bersifat holistik
dan komprehensif.

Peserta Bengkel Pemantapan Garis Panduan Hiburan
Dalam Islam

YBhg. Tuan Haji Mohamad Nordin bin Ibrahim, Timbalan
Ketua Pengarah (Dasar), Jakim mempengerusikan bengkel

4. Mesyuarat Induk Kajian Penyediaan Indeks
Syariah Bil.2/2014
Tarikh : 26 November 2014
Tempat : Bilik Mesyuarat Utama, Bangunan
    PERKIM, Kuala Lumpur.

Wacana, Seminar dan Bengkel Syariah

1. Bengkel Pemantapan Garis Panduan Hiburan
Dalam Islam
Tarikh : 5 Mei 2014
Tempat : Institut Latihan Islam Malaysia (ILIM),
    Bangi

Bengkel ini diterajui oleh Tuan Haji Mohamad Nordin bin
Ibrahim, Timbalan Ketua Pengarah (Dasar), Jakim dan
dihadiri oleh beberapa orang Ahli Panel Pakar Syariah
Jakim, ahli akademik yang berkepakaran dalam bidang
hiburan, wakil daripada RTM, TV Al-Hijrah dan penggiat
seni hiburan. Turut hadir dalam bengkel ini ialah Dato’
Haji Mustapha Kamal bin A. Razak, Pengarah Bahagian
Media serta Dato’ Haji Ali bin Mohammed, Pengarah
Bahagian Dakwah. Bengkel ini diadakan bertujuan
untuk menambahbaik draf Garis Panduan Hiburan

Sidang media sempena Majlis Penyerahan Surat Pelantikan
Panel Pembangunan Indeks Syariah

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

18

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

2. Bengkel Garis Panduan Ibadat Atlet, Jurulatih
dan Pegawai Sukan
Tarikh : 28 Mei 2014
Tempat : Bilik Syura Umar al-Khattab, Institut
     Latihan Islam Malysia (ILIM), Bangi

3. Wacana Maqasid al-Syariah dalam Pentadbiran
Negara
Tarikh : 30 September 2014
Tempat : Institut Latihan Islam Malaysia (ILIM),
    Bangi

Sebanyak 3 kertas kerja telah dibentangkan dalam
wacana ini, iaitu:
i) Maqasid al-Syariah dalam Pentadbiran Negara:

Satu Tinjauan Sejarah Islam
 Oleh: YBhg. Dr. Zaidi bin Ab. Rahman, Jabatan

Siasah Syar’iyyah, Universiti Malaya;
ii) Elemen Penting dalam Pelaksanaan Maqasid al-

Syariah dalam Pentadbiran Negara
 Oleh:  YBhg. En. Rosli bin Mokhtar, Jabatan

Syariah, KUIS; dan
iii) Pelaksanaan Maqasid al-Syariah di Malaysia
 Oleh: YBhg. Dr. Muhammad Adib bin Samsudin,

Jabatan Syariah, Universiti Kebangsaan Malaysia.

Para Pembentang Kertas Kerja di “Wacana Maqasid al-Syariah dalam Pentadbiran Negara”

Satu forum juga diadakan dengan tajuk “Maqasid
Syariah Sebagai Paksi Dalam Pentadbiran Negara”. Ahli
Panel terdiri daripada YBhg. Dato’ Hj. Wan Mohamad
bin Dato’ Sheikh Abd  Aziz yang merupakan Presiden

Yayasan Ihtimam Malaysia, YBhg. Dato’ Dr. Ab. Bakar
bin Sarpon, Timbalan Pengarah Institu Integriti Malaysia
dan En. Ali bin Maidin dari SIRIM.

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

19

Forum “Maqasid Syariah Sebagai Paksi Dalam Pentadbiran Negara”

YBhg. Dato’ Othman bin Mustapha, Ketua Pengarah Jakim hadir merasmikan wacana

Antara hadirin Wacana Maqasid Al-Syariah dalam Pentadbiran Negara

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

20

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

4. China-Malaysia Islamic Cultural Forum
Tarikh : 3 Julai 2014
Tempat : Palace of the Golden Horses, Seri
  Kembangan, Selangor

Forum ini adalah anjuran JAKIM dengan kerjasama
Jabatan Perpaduan Negara dan Integrasi Nasional
(JPNIN) bersempena China – Malaysia Islamic Culture
Expo 2014. Expo tersebut bertujuan untuk mengeratkan
hubungan China dan Malaysia dan bersempena
menyambut ulangtahun ke-40 hubungan diplomatik
antara China dan Malaysia.

Sebanyak enam kertas kerja telah dibentangkan oleh
wakil Chinese Islamic Association dan dan wakil dari
Malaysia:

i) “Experience and Value in Harmonious Coexisting of
Confucianism and Islam”

 Oleh: YBhg. Profesor Dr. Yang Guiping dari Minzu
University of China in Beijing;

ii) “Developing the Concept of Harmony in Islam,
Constucting a harmonious Society”

 Oleh: YBhg. Mr. Kuerban Maimaiti dari Institute
of Ethnic and Religious Studies of the Ethnic and
Religious Affairs Committee of the Xinjiang Uyghur
Autonomous Region;

iii) “The Profound Significance of Muslim’s
Communication Between Malaysia and China”

	 Oleh:	 YBhg.	 Profesor	 Dr.	Ma	Qiang	 dari	 Institute
for Western Frontier Region of China, Shaan Xi
Normal University;

iv) “General Information about Malay Descendants
Community in China”

 Oleh: Tuan Haji Yusuf Liu Baojun, Felo Penyelidik,
APM, Universiti Malaya;

v) “The Importance of Inter-Religious Dialogue in
Ethnic Relations in Malaysia”

 Oleh: YBhg. Profesor Madya Dr. Jaffary bin Awang,
Felo Kanan, Institut Hadhari Malaysia, Universiti
Kebangsaan Malaysia dengan pembentangan
bertajuk; dan

vi) “The Interwining of Islam and Chinese Culture – A
Truly Shared Heritage”

 Oleh: YBhg. Ir. Dr. Haji Muhamad Fuad bin
Abdullah, Timbalan Presiden MACMA dengan
pembentangan bertajuk.

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

21

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

FALAK

JAKIM melaksanakan kajian dalam bidang falak
merangkumi aspek pembangunan sistem pengurusan
falak, menganalisis data cerapan untuk rujukan Pejabat
Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja Malaysia bagi
penentuan awal Ramadan, Syawal dan Zulhijjah,
menganalisis data piawai falak untuk menyediakan
almanak, takwim hijri, hari kebesaran Islam,   jadual
waktu solat seluruh Malaysia, penentuan arah kiblat,
objek samawi dan fenomena alam serta melaksanakan
kajian istinbat hukum berkaitan falak untuk dirujuk
kepada Panel Pakar Syariah dan Jawatankuasa
Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama
Islam Malaysia. Selain itu, Unit Falak juga berperanan
menyediakan kaedah dan garis panduan bagi perkara
yang melibatkan bidang falak untuk memberi kefahaman
kepada masyarakat.

Kajian Cerapan Hilal, Kecerahan Langit Dan
Pembiasan Cahaya Di Ufuk Selepas Terbenam
Matahari

Sepanjang tahun 2014, JAKIM (Unit Falak) telah
menjalankan  Kajian Cerapan Hilal, Kecerahan Langit
dan Pembiasan Cahaya Di Ufuk Selepas Terbenam
Matahari bertempat di Kompleks Baitul Hilal Telok
Kemang, Port Dickson, Negeri Sembilan pada tarikh-
tarikh seperti berikut:

1. 2 Januari 2014
2. 31 Januari 2014
3. 2 Mac 2014
4. 31 Mac 2014
5. 30 April 2014
6. 29 dan 30 Mei 2014
7. 26 dan 27 Ogos 2014
8. 24 dan 25 Oktober  2014
9. 23 dan 24 November 2014
10. 22 dan 23 Disember 2014

Kajian ini diketuai oleh Prof. Dato’ Dr. Mohd Zambri
bin Zainuddin, Universiti Malaya dan ahli kajian ini
terdiri daripada pegawai Jabatan Ukur dan Pemetaan
malaysia (JUPEM), Universiti Malaya, Jabatan Mufti
Negeri Sembilan dan Jabatan Kemajuan Islam Malaysia.

22

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Gambar-gambar yang dirakam sewaktu kajian di Kompleks Baitul Hilal Telok Kemang, Port Dickson, Negeri Sembilan

Kajian Arah Kiblat di Tanah Perkuburan

JAKIM juga melaksanakan kajian arah kiblat tanah
perkuburan Islam seluruh Malaysia. Kajian ini bertujuan
mengumpul data-data arah kiblat tanah perkuburan
Islam bagi penyediaan kertas hukum berkaitan arah
kiblat di tanah perkuburan. Bagi melaksanakan kajian
ini, JAKIM telah mengadakan kerjasama dengan
beberapa Jabatan/ Pejabat Mufti Negeri, antaranya:

1. Kajian Arah Kiblat di Tanah Perkuburan Islam
Jalan Ampang, Kuala Lumpur pada 20 Januari
2014 dengan kerjasama Pejabat Mufti Wilayah
Persekutuan; dan

2. Kajian Arah Kiblat di Tanah Perkuburan Islam
Kuala Temayong dan Tanah Perkuburan Islam
Kuala Melaka, Langkawi pada 5-7 Februari 2014
dengan pihak Jabatan Mufti negeri Kedah dan
Pejabat Agama Daerah Langkawi.

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

23

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Kajian Arah Kiblat di Tanah Perkuburan Islam Jalan Ampang, Kuala Lumpur

24

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Kajian Arah Kiblat di Tanah Perkuburan Islam Kuala Temayong, Langkawi

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

25

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Kajian Arah Kiblat di Tanah Perkuburan Islam Kuala Melaka, Langkawi

26

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Seminar dan Bengkel Falak

1. Bengkel Garis Panduan Arah Kiblat dan Garis
Panduan Cerapan Hilal (Siri 3)
Tarikh : 8 hingga 9 Julai 2014 bersamaan 10
  hingga 11 Ramadan 1435H
Tempat :  Bilik Syura Umar Al-Khatab, ILIM, Bangi

 Peserta bengkel sedang mendengar taklimat yang
disampaikan oleh En. Ali bin Maidin,SIRIM

2. Bengkel Penyelarasan Zon Waktu Solat Negeri-
Negeri
Tarikh : 8 hingga 10 Disember 2014 bersamaan
  15 hingga 17 Safar 1436H
Tempat :  Hotel Seri Malaysia, Johor Baharu, Johor

Bengkel sedang berlangsung

Sesi lawatan ke Pusat Sains Republik Singapura sempena
Bengkel Penyelarasan Zon Waktu Solat Negeri-negeri

Mesyuarat Panel dan Jawatankuasa

1. Mesyuarat Penyelarasan Aktiviti Falak Seluruh
Malaysia
Tarikh : 19 Februari 2014
Tempat :  Bilik Syura Abu Bakar As-Siddiq, ILIM,
  Bangi

Ahli Mesyuarat penyelarasan Aktiviti Falak Seluruh Malaysia

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

27

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

2. Mesyuarat Panel Pakar Falak Bil. 1/2014
Tarikh : 23 April 2014
Tempat : Bilik Syura Abu Bakar as-Siddiq, ILIM,
  Bangi

Ahli Mesyuarat Panel Pakar Falak Bil. 1/2014

3.  Mesyuarat Jawatankuasa Penetapan Awal
Puasa dan Hari Raya & Mesyuarat Penyelarasan
Waktu Imsak dan Berbuka Puasa Negeri-Negeri
Seluruh Malaysia 1435H/2014M
Tarikh : 12 Mei 2014
Tempat : Dewan Syura, Aras 9, Jakim.

YBhg. Tuan Haji Mohamad Nordin bin Ibrahim
memepengerusikan mesyuarat

4. Mesyuarat Isu-Isu Falak dan Syariah Berkaitan
Pelantar Minyak
Tarikh :  21 November 2014
Tempat :  Bilik Syura Abu Bakar As-Siddiq, ILIM,
  Bangi

Ahli mesyuarat Isu-isu Falak dan Syariah berkaitan Pelantar
Minyak

28

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Pelancaran e-Falak

Majlis Pelancaran Portal e-Falak oleh YB Mejar Jeneral
Dato’ Seri Jamil Khir bin Hj Baharom (B), Menteri di
Jabatan Perdana Menteri telah diadakan pada 10 Julai
2014 di Auditorium D8 Kompleks D, Putrajaya.

SEKSYEN AKIDAH

Aspek akidah merupakan fokus utama aktiviti
penyelidikan Jakim kerana ia menjadi teras kepada
pegangan agama kepada setiap individu.  Penyelidikan
akidah, Jakim adalah berteraskan prinsip-prinsip akidah
Ahli Sunnah Wal Jamaah sebagai dasar dan pegangan
masyarakat Islam di negara ini. Sepanjang tahun 2014,
JAKIM mempunyai beberapa aktiviti dan program
seperti berikut:

Panel Pakar Akidah (PPA)

Dalam usaha JAKIM mencapai matlamat memelihara
kemurniaan akidah, satu Panel Penasihat telah
ditubuhkan pada 20 Mei 1993. Keahliannya terdiri
daripada para ulama, ahli akademik dan wakil daripada
beberapa agensi yang berkaitan. Pada masa ini panel
ini dipengerusikan oleh YBhg. Dato’ Wan Zahidi bin Wan
Teh, Mantan Mufti Wilayah Persekutuan. Sepanjang
tahun 2014, JAKIM telah berjaya melaksanakan tiga
mesyuarat Panel Pakar Akidah seperti berikut:

1) Mesyuarat Panel Pakar Akidah Kali Ke-
48/2014
Tarikh : 28 hingga 30 Mei 2014
Tempat : Hotel Grand Bluewave, Shah Alam

2) Mesyuarat Panel Pakar Akidah Kali Ke-49/2014
Tarikh : 30 September hingga 2 Oktober 2014
Tempat : Hotel Ramada Plaza, Melaka

3) Mesyuarat Khas Panel Pakar Akidah (PPA)
Tarikh : 24 November 2014
Tempat : Mines Wellnes Hotel, Seri Kembangan

Seminar, Bengkel dan Pembentangan Kertas
Kerja Isu Akidah

1) Seminar Hak Asasi Manusia Dari Perspektif
Islam Kerjasama Jakim dan ACCIN
Tarikh : 24 Januari 2014
Tempat :  Dewan Muktamar, Pusat Islam, Kuala
Lumpur

2) Seminar Pemurnian Akidah Islam Kerjasama
Jakim dan UM
Tarikh :  2 Mac 2014
Tempat :  Akademi Pengajian Islam, Universiti
  Malaya, Kuala Lumpur.

3) Bengkel Pengemaskinian Sistem Maklumat
Ajaran Sesat (SISMAS) Siri 1/2014
Tarikh :  14 hingga 16 Mei 2014
Tempat : Bilik Simulasi, Bhg. Pengurusan
  Maklumat, Jakim

4) Bengkel Pengemaskinian Sistem Maklumat
Ajaran Sesat (SISMAS) Siri 2/2014
Tarikh :  9 hingga 11 September 2014
Tempat :  Bilik Simulasi, Bahagian Pengurusan
  Maklumat

5) Makmal Menangani Isu Syiah Siri 3
Tarikh :  23 hingga 25 Jun 2014
Tempat :  Grand Paragon Hotel, Johor Bahru,
  Johor

6) Bengkel Pelan Tindakan Strategik Menangani
Ajaran Sesat 2015-2019
Tarikh :  3 hingga 5 September 2014
Tempat	 :		 Hotel	Quality,	kuala	Lumpur.

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

29

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

7) Seminar Pemikiran Akidah Peringkat
Antarabangsa Anjuran UM dengan Kerjasama
Institut Wasatiyah, Rabitah Alamiyah Malaysia
dan Jakim
Tarikh :  9 hingga 10 Disember 2014
Tempat :  Universiti Malaya, K. Lumpur.

8) Seminar Pemikiran Kassim Ahmad: Satu
Penilaian

9) Aplikasi Neurosains Untuk “Penyakit Hati”

10) Program Pemurnian Akidah Hatijah Am dan
Ahli Syarikat Global Ikhwan Sdn Bhd

11) Taklimat Khas Perkembangan Gerakan Hizbut
Tahrir Malaysia

12) Konvesyen Akidah Antarabangsa Di Negeri
Sembilan

13) Seminar Tarikat dan Tasawuf di KUIS Selangor

PERCETAKAN

Beberapa buah buku dan risalah telah diterbitkan
berkaitan isu akidah, iaitu:

1) Buku Soal Jawab Isu Syiah Di Malaysia

2) Bagaimana Mengenal Ahli Sunnah Wal Jamaah

3) Leaflet Penyelewengan Syiah

4) Buku Keabsahan Penggunaan Nama Allah SWT
Hanya untuk Orang Islam

UNIT KAJIAN MEDIA

JAKIM juga berperanan menjalankan kajian terhadap
bahan penerbitan berunsur Islam  yang disalurkan
melalui tiga media utama iaitu media cetak, media
elektronik dan media baharu seperti buku-buku,
majalah, manuskrip, laman web/blog dan bahan audio
visual, pertubuhan/individu dan bahan gunaan yang
dirujuk oleh pihak-pihak yang berkaitan. Selain itu,
JAKIM diberi tanggungjawab membuat kajian terhadap
trend penyebaran bahan penerbitan berunsur Islam dan
pengaruhnya terhadap akidah umat Islam. JAKIM juga
turut terlibat dalam membuat pemantauan terhadap
bahan penerbitan berunsur Islam yang disebarkan di
pasaran.

Mesyuarat Jawatankuasa Penapisan Bahan
Penerbitan Berunsur Islam

Mesyuarat ini bertujuan mendengar, menilai dan
membuat keputusan bagi bahan penerbitan berunsur
Islam berdasarkan laporan semakan dan penilaian yang
dibuat oleh Panel Penilai atau Penyemak Jakim. Buku-
buku tersebut kemudiannya akan diperakukan haram
dan dicadangkan supaya dikenakan Perintah Larangan
oleh Kementerisan Dalam Negeri (KDN).

1. Mesyuarat Jawatankuasa Penapisan Bahan
Penerbitan Berunsur Islam Kali Ke-82
Tarikh :  22 hingga 24 September 2014
Tempat :  Hotel Lexis, Port Dickson

2. Mesyuarat Jawatankuasa Penapisan Bahan
Penerbitan Berunsur Islam Kali Ke-83
Tarikh :  10 hingga 12 November 2014
Tempat :  Mines Wellness Hotel, Seri
  Kembangan

3. Mesyuarat Jawatankuasa Penapisan Bahan
Penerbitan Berunsur Islam Kali Ke-84
Tarikh :  8 hingga 10 Disember 2014
Tempat :  Ramada Plaza, Melaka

30

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Mesyuarat Jawatankuasa Penapisan Bahan Penerbitan
Berunsur Islam Kali Ke-84

Kajian Pemantauan Bahan-Bahan Penerbitan
Berunsur Islam di Pasaran

Sebanyak 17 siri kajian pemantauan telah dilaksanakan
bagi memastikan bahan penerbitan berunsur Islam yang
telah diharamkan tidak tersebar di pasaran. Terdapat
tiga bentuk kajian pemantauan yang telah dilaksanakan
oleh Unit Kajian Media, iaitu:

i) Pemantauan berkala (11 siri)

ii) Pemantauan bersepadu dengan kerjasama
Kementerian Dalam negeri (KDN), Jabatan-
Jabatan Agama Islam Negeri (JAIN), pihak
berkuasa tempatan, Polis diRaja Malaysia (PDRM)
dan agensi berkaitan (2 siri)

iii) Pemantauan berdasarkan aduan (3 siri)

Kajian dan Penapisan Yang Dijalankan oleh Unit
Kajian Media

Pada tahun 2014, JAKIM telah menjalankan kajian
terhadap beberapa pertubuhan/individu, bahan gunaan
serta bahan penerbitan berunsur Islam di media cetak,
media elektronik dan media baharu. Jumlah kajian
adalah seperti dalam carta berikut:

Carta 1: Jumlah Kajian Mengikut Kategori

Senarai Judul Buku Yang Diwartakan Perintah
Larangan Sepanjang Tahun 2014

1. Utraman The Utra Power

2. After

3. Akhirnya Ku Temui Kebenaran

4. Agama Politik Nalar Politik Islam

5. 99 Wasiat Imam Ja’far Ash-shadiq Lentera Ilahi

6. Saling Memberi Saling Menerima

7. Fatwa-fatwa 2 Soal Jawab Seputar Muamalah
Ahlulbait

8. Teladan Abadi Ja’far Shadiq Sang Mahaguru

9. Teladan Abadi Hasan Askari Tumpuan Kaum
Papa

10. Teladan Abadi Husain Syahid

11. Fatimah Az-Zahra’ & Keturunannya Yang Mulia

12. Imamul Muhtadin ‘Ali bin Abi Thalib

13. Meniti Titian Kebenaran

14. Memories of Muhammad: Why The Prophet
Matters

15. Perempuan Nan Bercinta

16. Al-Fathun Nawa Jilid 1/2011

17. Mengenal Diri Ilmu Peninggalan Tok Kenali
Kelantan

18. Metodologi Fiqih Islam Kontemporer

19. Mencari Jalan Pulang Daripada Sosialisme
Kepada Islam

20. The	Meaning	Of	The	Holy	Quran	For	Kids

21. Where Did I Come From?

22. Primbon Mujarobat Ketabiban Dalam Islam

23. Ilmu Pengasihan Sejati

24. Ilmu Kharang Tinggi

25. Aji Mantra Cinta dan Peraih Harta

SEKSYEN MUAMALAT

Selaras dengan keperluan semasa, beberapa kajian
mengenai muamalat telah dilaksanakan dengan
matlamat supaya prinsip muamalat Islam digunakan
secara meluas dalam masyarakat. Sepanjang tahun
2014, JAKIM telah melaksanakan beberapa program
dan aktiviti seperti berikut:

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

31

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Wacana, Seminar dan Bengkel Isu Muamalat

1. Muzakarah Ahli Majlis Penasihat Syariah
Institusi Kewangan Di Malaysia Kali Ke-10
Tarikh : 19 Jun 2014
Tempat : Lanai Kijang, Bank Negara Malaysia

Muzakarah ini merupakan program tahunan anjuran
Jakim sejak tahun 2004. Penganjuran muzakarah pada
kali ini bertemakan “Pematuhan Syariah Perkukuh
Ekonomi Ummah” dan sebanyak empat kertas kerja
telah dibentangkan, iaitu:

i) “Akta Perkhidmatan Kewangan Islam 2013”
 oleh Puan Nurul Izza binti Idris daripada Jabatan

Perbankan Islam dan Takaful, Bank Negara
Malaysia;

ii) “Pematuhan Syariah Dalam Operasi Syarikat Bagi
Industri Halal”

 oleh YBhg. Dr. Lokman bin Ab. Rahman daripada
Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM)

iii) ”Peranan Kewangan Islam Dalam Memajukan
Ekonomi Ummah”

 oleh YBhg. Ustaz Mohd Nazri bin Chik daripada
Bank Islam Malaysia Berhad (BIMB).

iv) “Peranan Kewangan Islam Dalam Industri Halal”
 oleh YBhg. Dr. Syahida binti Abdullah daripada

Akademi Penyelidikan Syariah Antarabangsa
dalam Kewangan Islam (ISRA).

Resolusi muzakarah adalah seperti berikut:

a. Muzakarah mengambil maklum bahawa Akta
Perkhidmatan Kewangan Islam 2013 yang
merupakan akta baharu bagi menggantikan Akta
Perbankan Islam 1983 dan Akta Takaful 1984.
Akta ini menyediakan peruntukan perundangan
yang lebih menyeluruh dan komprehensif dalam
mewarnai lanskap sistem kewangan Islam pada
masa akan datang;

b. Muzakarah memperakui usaha penambahbaikan
yang telah diambil oleh Bank Negara Malaysia
(BNM) berkaitan hal ehwal perbankan dan takaful
ke arah memperkasa pematuhan syariah dalam
industri kewangan Islam. Pematuhan syariah ini
perlu diperluaskan ke sektor-sektor lain supaya
bertepatan dengan maqasid syariah dan dapat
meningkatkan keyakinan pengguna;

c. Muzakarah bersetuju pematuhan syariah dalam
industri perniagaan bukan sahaja tertakluk
kepada produk yang dihasilkan, malah ia juga
turut merangkumi dana, pelaburan, takaful,
pengurusan, dan operasi syarikat yang dijalankan;

d. Muzakarah mencadangkan kepada pihak kerajaan
agar menggubal dasar bagi menyelaras industri
halal yang menggariskan peraturan dan prosedur
dalam mewujudkan industri patuh syariah. Ini
merupakan satu keperluan ke arah mewujudkan
industri halal yang patuh syariah secara holistik;

e. Muzakarah menyeru institusi kewangan Islam
perlu mengambil peluang dalam menawarkan
kemudahan kewangan Islam kepada industri halal
yang semakin berkembang pada hari ini. Manakala
pemain industri halal pula bertanggungjawab
dalam memastikan segala dana syarikat diperolehi
daripada sumber yang patuh syariah;

f. Muzakarah mencadangkan kerajaan
memberi perhatian sewajarnya kepada sektor
keusahawanan di kalangan bumiputra yang turut
memberi sumbangan besar kepada ekonomi
negara di samping meningkatkan peranan
institusi kewangan Islam dalam membantu
membangunkan ekonomi golongan tersebut; dan

g. Muzakarah mencadangkan agar agensi-agensi
kerajaan tertentu iaitu Bank Negara Malaysia
(BNM), Suruhanjaya Sekuriti Malaysia (SC),
Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) dan
Jabatan Agama Islam Negeri (JAIN) serta lain-
lain agensi yang berkaitan dapat memberikan
kesedaran kepada masyarakat mengenai
pentingnya elemen pematuhan syariah dan
undang-undang dalam mana-mana industri. Ini
adalah penting bagi mengelakkan masyarakat
terjebak dalam transaksi yang tidak patuh syariah
dan bertentangan dengan undang-undang

32

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

2. Wacana Kewangan Islam Kepada Pegawai Dan
Kakitangan Kerajaan Dan Ahli Jawatankuasa
Masjid Dan Surau Peringkat Negeri Kedah
Tarikh : 25 Mei 2014
Tempat : Wisma Darul Aman, Kedah

Penganjuran wacana kewangan Islam telah mula
diperkenalkan sejak tahun 2008. Wacana pada kali
ini merupakan anjuran bersama Jabatan Kemajuan
Islam Malaysia (Jakim) dan Persatuan Institusi-
Institusi Perbankan Islam Malaysia (AIBIM) dengan
kerjasama Jabatan Hal Ehwal Islam Negeri Kedah
(JHEAIK) serta Institut Tadbir Awam Kampus Wilayah
Utara (INTURA). Objektif wacana ini diadakan adalah
untuk memberi kefahaman kepada peserta mengenai
kebaikan pelaksanaan Sistem Kewangan Islam, konsep
asas dan isu-iu terkini sistem Kewangan Islam serta
perbezaannya dengan sistem kewangan.

Tiga kertas kerja wacana telah dibentangkan, iaitu:

i) “Perbezaan Produk Perbankan Islam dan
Konvensional: Satu Analisis Kritikal”

 oleh YBhg. Ustaz Mohd Hafiz bin Haji Fauzi
(Ketua Jabatan Syariah, Bank Muamalat Malaysia
Berhad);

ii) “Falsafah & Prinsip Kewangan Islam”
 oleh YBhg. Ustaz Mohd Hafiz bin Haji Fauzi

(Ketua Jabatan Syariah, Bank Muamalat Malaysia
Berhad); dan

iii) “Masjid: Pusat Pembangunan Ekonomi Ummah”
 oleh YBhg. Dr. Lokman bin Ab. Rahman (Ketua

Penolong Pengarah, Seksyen Muamalat, Bahagian
Perancangan dan Penyelidikan, JAKIM)

Pendaftaran peserta

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

33

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Antara peserta yang hadir

Pembentang Kertas Kerja

34

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

 Perasmian wacana oleh YB Dato’ Haji Mohd Rawi bin Abd. Hamid, Pengerusi Jawatankuasa Agama Negeri Kedah
mewakili YAB Menteri Besar Kedah

Penyampaian Cenderamata kepada Tuan Rumah

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

35

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Kajian dan Penyelidikan Isu Muamalat

Antara kajian dan penyelidikan yang dijalankan oleh
JAKIM adalah seperti berikut:

1. Konsep Percukaian Islam: Satu Tinjauan Dari
Sudut Pelaksanaan Cukai Barangan dan
Perkhidmatan (GST)

2. Hukum Pelaburan Mecca Fund Global

3. Kajian Penubuhan Akta ar-Rahnu

4. Kajian Penyelarasan Tabung Khairat Kematian
oleh Syarkat WD Gemilang

5. Kajian Pelaksanaan Sistem Pajak Gadai Islam
Secara Atas Talian oleh Syarikat Pisang Sdn. Bhd

6. Kajian Pematuhan Syariah dalam Operasi Syarikat
Bagi Industri Halal

Portal e-Muamalat

Portal e-Muamalat bagi tahun 2014 bermula pada 1hb.
Januari, 2014 berakhir 31hb. Disember, 2014 telah
memuatkan 212 keratan akhbar dan majalah, 8 banner,
1 garis panduan, 4 kertas ilmiah, 6 berita dan 12 harga
emas yang diperolehi daripada Jabatan Wakaf Zakat
dan Haji (JAWHAR).

Bagi pengunjung/pelayar portal e-Muamalat
sebagaimana yang telah direkodkan oleh google
analaytics bermula 1hb. Januari hingga 31hb. Disember,
2014 adalah seramai 159,049 berbanding tempoh yang
sama pada tahun 2013 seramai 128,077 pengunjung/
pelayar. Ini bermakna, purata sebulan seramai 13,254
pengunjung berbanding tahun 2013 seramai 10,673
pengunjung sebulan.

SEKSYEN PERANCANGAN STRATEGIK

JAKIM juga menyedia, mengemaskini dan memantau
pelaksanaan Pelan Strategik Jakim, Indeks Petunjuk
Prestasi (Key Performance Indicators (KPI) Jakim dan
Piagam Pelanggan. Seksyen ini juga mengurusetiakan
Jawatankuasa Penyelarasan Penyelidikan Islam
Peringkat Kebangsaan. Berikut adalah antara program
dan aktiviti yang telah dilaksanakan oleh Seksyen
Perancangan Strategik, Bahagian Perancangan dan
Penyelidikan:

Mesyuarat Sasaran Kerja Strategik (SKS) Jakim
2014

Mesyuarat Sasaran Kerja Strategik (SKS)
Jakim merupakan mesyuarat dwitahunan yang
membincangkan pencapaian Pelan Tindakan Strategik
Jakim 2009 - 2014 bagi tahun semasa dan merancang
program Jakim bagi tahun yang akan datang. Mesyuarat
ini dipengerusikan oleh Ketua Pengarah JAKIM, Dato’
Haji Othman bin Mustapha dan dianggotai oleh semua
Pengurusan Tertinggi dan Pegawai Kanan JAKIM. Bagi
tahun 2014, Mesyuarat SKS telah diadakan seperti
butiran berikut:

1. Mesyuarat Pencapaian Sasaran Kerja Strategik
Jakim 2009 - 2014 (Kajian Penilaian Setengah
Tahun 2014)
Tarikh : 26 hingga 28 Jun 2014
Tempat : Avillion Admiral Cove, Port Dickson

YBhg. Dato’ Ketua Pengarah mempengerusikan mesyuarat

36

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Antara Pengurusan Tertinggi dan Pegawai Kanan yang
hadir

YBhg. Dato’ Ketua Pengarah mempengerusikan mesyuarat
Antara Pengurusan Tertinggi dan Pegawai Kanan yang

hadir

1. Mesyuarat Sasaran Kerja Strategik Jakim
(Pencapaian 2014 dan Perancangan 2015)
Tarikh : 26 hingga 28 November 2014
Tempat : The Grand Beach Resort, Port Dickson

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

37

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Pertandingan Bowling turut diadakan bagi mengukuhkan kemesraan dalam kalangan pegawai-pegawai kanan Jakim

Key Performance Indicators (KPI) JAKIM

KPI merupakan satu sistem pengukuran yang mudah
dan berkesan bagi membantu sesebuah organisasi
menjelaskan dan mengawal tahap kemajuan sesuatu
proses perkhidmatan yang disampaikan kepada
pelanggan selaras dengan misi dan visi sesebuah
organisasi.

BIL. MKPI SASARAN PENCAPAIAN

1.
Jumlah Kelas Pengajian Saudara Kita (Mualaf) Di Perkampungan
Terpilih Saudara Kita (Mualaf)

800 kelas 1891 kelas pengajian (100%)

2.
Jumlah Peserta Dalam Program Dialog Silang Agama Atau
Program Indahnya Islam

6000 orang 6140 orang peserta (100%)

Pencapaian Keseluruhan : 100%

Jadual 1: KPI Jakim kepada YB Menteri di Jabatan Perdana Menteri (MKPI)

Manakala bilangan KPI bahagian-bahagian dalam JAKIM adalah sebanyak 200 KPI. Purata pencapaian atau
pencapaian keseluruhan KPI tersebut adalah 95%. Pencapaian KPI tersebut dapat dilihat melalui pembahagian
sektor seperti dalam carta di bawah:

Carta 2: Pencapaian KPI Jakim Mengikut Sektor

Selaras dengan fungsi yang diberi, JAKIM
bertanggungjawab memantau pencapaian KPI setiap
bahagian dalam Jakim dan KPI Jakim kepada YB
Menteri di Jabatan Perdana Menteri (MKPI) setiap
bulan. Terdapat dua MKPI bagi tahun 2014 dan
pencapaiannya adalah seperti berikut:

38

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Penyediaan Pelan Strategik JAKIM 2015-2019

Pelan Strategik JAKIM 2009-2014 akan berakhir pada
Disember 2014. Justeru itu, Pelan Strategik 2015-
2019 perlu disediakan sebagai kesinambungan pelan
strategik tersebut. Penyediaan pelan strategik yang
baru telah dimulakan seawal Februari 2014. Berikut
adalah sesi percambahan idea, mesyuarat dan bengkel
yang telah diadakan:

1. Sesi Taklimat oleh Unit Pemodenan Tadbiran
dan Perancangan Malaysia (MAMPU)

 Tarikh : 10 Februari 2014
 Tempat : Dewan Syura, JAKIM

Encik Shahrir bin Mohammad Zakey, Timbalan
Pengarah Bahagian Transformasi Sektor Awam
dijemput bagi memberi khidmat nasihat, kaedah dan
penilaian yang terbaik dan sesuai untuk digunakan
dalam menyemak semula Pelan Strategik yang lalu dan
memastikan Pelan Strategik JAKIM yang akan datang
lebih mantap.

Encik Shahrir Mohammmad Zakey, Timbalan Pengarah
Bahagian Transformasi Sektor Awam, MAMPU,

menyampaikan taklimat

YBhg. Dato’ Ketua Pengarah tekun melihat video selingan
dari pihak MAMPU

Antara Pengarah-Pengarah Bahagian dan Panel Pemikir
JAKIM yang hadir

2. Semakan Pelan Strategik JAKIM 2009-2014
 Tarikh :  11 Februari 2014
 Tempat :  Bilik Mesyuarat Saidina Abu Bakar As-

  Siddiq, ILIM

YBhg. Timbalan Ketua Pengarah (Dasar) mempengerusikan
mesyuarat

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

39

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Antara Pengarah-Pengarah Bahagian dan Panel Pemikir
JAKIM yang hadir bagi berkongsi buah fikiran

3. Wacana Perancangan Strategik JAKIM 2015-
2019

 Tarikh :  24 - 25 Februari 2014
 Tempat : Puri Pujangga, Universiti Kebangsaan

  Malaysia (UKM)

Wacana ini, mengetengahkan isu-isu perundangan
syariah yang melibatkan aspek pelaksanaan,
penguatkuasaan dan pendakwaan, isu pendidikan
Islam, isu pengantarabangsaan, isu pembangunan
halal, isu pemerkasaan organisasi dan modal insan,
isu pembangunan dakwah, serta isu pembangunan
kefatwaan dan penyelidikan Islam melalui 11
pembentangan, iaitu:

i) “Pelaksanaan Undang-Undang Syariah di Brunei
Darussalam: Perbezaan antara Brunei dan
Malaysia”

 Oleh:   YABhg. Tun Abdul Hamid Mohamad, Mantan
Ketua Hakim Negara

ii) “Strategi dan Program Jakim Ke Arah Memperkasa
Penyelarasan dan Penguatkuasaan Undang-
Undang Syariah Menjelang Tahun 2020”

 Oleh:   YBhg. Tan Sri Sheikh Ghazali Haji Abdul

Rahman, Penasihat Perundangan Syariah, Jabatan
Peguam Negara dan YBhg. Prof. Dr. Hj. Abdul
Samat Musa, Profesor, Fakulti Undang-Undang
dan Syariah, USIM

iii) “Strategi dan Program Ke Arah Pengantarabangsaan
JAKIM”

 Oleh:  YBhg. Dato’ Wira Prof. Dr. Ismail Haji Ibrahim,
Ketua Hal Ehwal Akademik, UIM

iv) “Strategi dan Program JAKIM Ke Arah Memperkasa
Pendidikan Islam Menjelang Tahun 2020”

 Oleh:   YBhg. Prof. Madya Dato’ Dr. Ab Halim
Tamuri, Rektor KUIS dan YBhg. Tan Sri Dato’ Hj
Alimuddin Hj Mohd Dom, Pengerusi Yayasan Guru
Malaysia Berhad

v) “Strategi dan Program JAKIM Ke Arah Memperkasa
Pembangunan Halal Menjelang Tahun 2020”

 Oleh:    YBhg. Tan Sri Muhammad Ali Hashim,
Presiden Dewan Perdagangan Islam Malaysia

vi) “Strategi dan Program JAKIM Ke Arah Memperkasa
Agensi/ Institusi Agama Islam di Peringkat
Persekutuan, Negeri, Daerah dan Komuniti
Menjelang Tahun 2020”

 Oleh:   YBhg. Dato’ Wan Mohamad bin Sheikh
Abdul Aziz, Mantan Ketua Pengarah Jakim

vii) “Strategi JAKIM dalam Memperkasa Organisasi
dan Modal Insan Hal Ehwal Islam”

 Oleh:    YBhg. Dato’ Dr. Ismail Haji Alias, Mantan
Timbalan Ketua Pengarah Perkhidmatan Awam
(Operasi)

viii) “Strategi dan Program JAKIM Ke Arah Memperkasa
Pembangunan Dakwah Islamiah Menjelang Tahun
2020”

 Oleh:   YBhg. Prof. Dr. Zulkiple bin Abd Ghani,
Dekan Fakulti Kepimpinan dan Pengurusan, USIM

ix) “Strategi dan Program JAKIM Ke Arah Memperkasa
Pembangunan Kefatwaan dan Penyelidikan Islam
Menjelang Tahun 2020”
Oleh:   YBhg. Dr. Mohd. Farid Mohd Shahran, Fellow
Kanan, Pusat Kajian Ekonomi dan Kemasyarakatan,
IKIM

40

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Ucapan Aluan dari YBhg. Ketua Pengarah JAKIM

YABhg. Tun Abdul Hamid Mohamad, Mantan Ketua Hakim
Negara

YBhg. Prof. Dr. Hj. Abdul Samat Musa, Profesor, Fakulti
Undang-Undang dan Syariah, USIM

YBhg. Dato’ Wira Prof. Dr. Ismail Haji Ibrahim, Ketua Hal
Ehwal Akademik, UIM

YBhg. Prof. Madya Dato’ Dr. Ab Halim Tamuri, Rektor KUIS

YBhg. Tan Sri Dato’ Hj. Alimuddin Hj Mohd Dom, Pengerusi
Yayasan Guru Malaysia Berhad

YBhg. Tan Sri Muhammad Ali Hashim, Presiden Dewan
Perdagangan Islam Malaysia

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

41

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

YBhg. Dato’ Wan Mohamad bin Sheikh Abdul Aziz, Mantan
Ketua Pengarah JAKIM

YBhg. Dato’ Dr. Ismail Haji Alias, Mantan Timbalan Ketua
Pengarah Perkhidmatan Awam (Operasi)

YBhg. Prof. Dr. Zulkiple bin Abd Ghani, Dekan Fakulti
Kepimpinan dan Pengurusan, USIM

YBhg. Dr. Mohd. Farid Mohd Shahran, Fellow Kanan, Pusat
Kajian Ekonomi dan Kemasyarakatan, IKIM

Bergambar Kenangan Bersama Panel
Jemputan

42

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

4. Sesi Percambahan Idea bersama Jabatan
Agama Islam Negeri-negeri dan Panel Pemikir

 Tarikh : 18 April 2014
 Tempat : Dewan Sheikh Daud al-Fathoni, Masjid

  Tuanku Mizan Zainal Abidin

5. Sesi Percambahan Idea bersama Pegawai Gred
44dan Ke Atas

 Tarikh : 23 April 2014
 Tempat : Bilik Mesyuarat, Aras 6, JAKIM

6. Bengkel Dokumentasi Pelan Strategik JAKIM
2015-2019

 Tarikh : 28 - 30 April 2014
 Tempat : Klana Beach Resort, Teluk Kemang

Encik Shahrim Hussin, Puan Suraya
Hani Salleh dan Encik Mohd Kamal

Azizi Shahadan dari Bahagian Advisori
Pengurusan 1, MAMPU sebagai fasilitator

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

43

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Perbincangan dan percambahan idea dalam
kumpulan mengikut Teras Pelan Strategik

44

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

7. Bengkel Penyediaan Pelan Strategik JAKIM
2015-2019 (mengikut teras)

 Tarikh : 19 - 28 Mei 2014
 Tempat :  Bilik Mesyuarat Aras 6, JAKIM

8. Bengkel Pemurniaan Draf Pelan Strategik JAKIM
2015-2019

 Tarikh :  4 Julai 2014
 Tempat : Bilik Mesyuarat, Aras 6, JAKIM

9. Sesi Pembentangan dan Pemurniaan Draf
(mengikut sektor)

 Tarikh :  8 - 18 Julai 2014
 Tempat :  Bilik Mesyuarat, Aras 8, JAKIM

10. Sesi Pembentangan Draf Pelan Strategik JAKIM
2015-2019

 Tarikh :  21 Julai 2014
 Tempat :  Dewan Syura, Aras 9, JAKIM

11. Mesyuarat Penyelarasan Dokumentasi Pelan
Strategik JAKIM 2015-2019 bersama Panel
Penulis

 Tarikh :  19 Ogos 2014

12. Mesyurat Semakan Dokumentasi Pelan Strategik
JAKIM 2015-2019

 Tarikh :  10 - 12 Oktober 2014
 Tempat :  Klana Beach Resort, Teluk Kemang,

  Port Dickson

Mesyurat Semakan Dokumentasi Pelan Strategik JAKIM 2015-2019

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

45

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Jawatankuasa Penyelarasan Penyelidikan Islam
Peringkat Kebangsaan (JAPPIS)

Mesyuarat Jawatankuasa Penyelarasan Penyelidikan
Islam Peringkat Kebangsaan (JAPPIS) Kali ke-32/2014
Tarikh : 28 - 30 Oktober 2014
Tempat : KSL Hotel & Resort, Johor Bahru.

Mesyuarat JAPPIS merupakan mesyuarat tahunan
yang diurusetiakan oleh Bahagian Perancangan dan
Penyelidikan sebagai medium bagi menyelaras dan
berkongsi maklumat mengenai isu-isu penyelidikan
Islam yang dijalankan oleh Jakim, JAIN dan agensi-
agensi persekutuan yang berkaitan. Jawatankuasa
ini dianggotai oleh Ketua-ketua Penolong Pengarah
Penyelidikan Jabatan Agama Islam seluruh negeri dan
agensi-agensi pusat iaitu Majlis Keselamatan Dalam
Negeri, Kementerian Dalam Negeri, Kementerian
Pendidikan Malaysia, Polis DiRaja Malaysia, Kor
Agama Tentera (Kagat) dan Suruhanjaya Komunikasi
Multimedia Malaysia (SKMM).

YBhg. Prof. Madya Dr. Khalif Muammar bin A.Harris,
Pensyarah dan Kordinator Akademik di Center for

Advanced Studies on Islam, Science and Civilisation
(CASIS), Universiti Teknologi Malaysia (UTM) menyampaikan

taklimat mengenai Liberalism

YBhg. Timbalan Ketua Pengarah (Dasar) Jakim
mempengerusikan mesyuarat

46

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

47

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Antara ahli mesyuarat yang hadir

48

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Muzakarah Jawatankuasa Fatwa MKI

Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal
Ugama Islam Malaysia atau ringkasnya Jawatankuasa
Fatwa Kebangsaan (JFK) berperanan sebagai badan
pengeluar dan penyelaras hukum/fatwa di peringkat
kebangsaan. Muzakarah JFK diadakan bagi tujuan
mengeluar dan menyelaraskan pandangan hukum/
fatwa khususnya isu-isu yang bersifat nasional sebagai
panduan kepada masyarakat.

Muzakarah Jawatankuasa MKI telah bersidang
sebanyak empat (4) kali. Dua (2) daripadanya adalah
Muzakarah Khas yang telah membincangkan “Isu
Bughah” dan “Tragedi MH 370”. Antara keputusan/
pandangan hukum lain yang telah diputuskan ialah:

(1) Pendermaan Jasad Si Mati Untuk Tujuan
Penyelidikan

(2) Penghasilan Monosodium Glutamat (MSG)
Menggunakan Mikroorganisma Terubahsuai

(3) Kedudukan Amalan Khurafat di Pulau Besar
Melaka

(4) Kajian Semula Tiupan Rouse dan Last Post
(5) Hukum Penggunaan Vaksin Meninggitis

Monumen
(6) Kuantifikasi  dan Stabiliti DNA Babi Yang

Diekstrak daripada Daging Campuran Dan
Produk Yang Diproses

(7) Isu Umat Islam Malaysia Yang Berjuang Atas
Nama ISIS

(8) Isu Perkahwinan Kanak-Kanak: Kajian Dari
Aspek Agama, Kesihatan dan Psikologi

(9) Kajian terhadap Cukai Barangan Dan
Perkhidmatan (GST)

(10) Ancaman Aliran Bukan Ahli Sunnah Wal
Jamaah Terhadap Perpaduan Umat Islam di
Malaysia

(11) Hukum Pendermaan Rahim
(12) Hukum Amalan Toast Dalam Majlis Makan

Beradat Angkatan Tentera Malaysia
(13) Hukum Pengggunaan Cordyceps Sinensis

Dalam Pembuatan Ubat Tradisional
(14) Ajaran Ilmu Makrifat (Mengenal Allah/Diri) Oleh

Mohd. Yusof Cik Wook Yang Disebarkan Oleh
Haji Shaari Mohd Yusof.

(15) Kedudukan Perbuatan Zikir Sambil Memukul
Gendang Atau Peralatan Muzik lain Dalam
Masjid Atau Surau

KAJIAN FATWA

Beberapa kajian mengenai isu-isu kefatwaan telah
dan sedang dilaksanakan bagi tujuan pembangunan
kefatwaan dan penentuan hukum/fatwa oleh
Jawatankuasa Fatwa MKI. Antara isu-isu kajian fatwa
yang dijalankan ialah:

1. Kajian Awal Penggunaan Sutera Dalam Produk
Tekstil

2. Pendermaan Rahim

3. Kajian Impak Penerimaan & Pematuhan
Masyarakat Terhadap Keputusan MJFK

4. Percukaian Menurut Perundangan Islam:
Kajian Terhadap GST

5. Isu Toast Dalam Majlis Makan Beradat Angkatan
Tentera Malasyia

Multaqa Ahli-Ahli Jawatankuasa Fatwa Seluruh
Malaysia

Multaqa Ahli-Ahli Jawatankuasa Fatwa Seluruh
Malaysia yang bertemakan “Mendepani Cabaran
Semasa Ummah Melalui Pengukuhan Institusi Fatwa”
telah diadakan pada 22-23 Oktober 2014 bertempat
di TH Hotel & Convention Centre, Kuala Terengganu
telah dirasmikan oleh YB Mejar Jeneral Dato’ Seri
Jamil Khir Haji Baharom, Menteri Di Jabatan Perdana
Menteri. Sebanyak 4 kertas kerja dibentangkan; iaitu
“Kepentingan Memahami Maqasid Syar’iyyah Oleh Ahli
Fatwa Dalam Mengeluarkan Fatwa” oleh Dr. Ahmad
Wifaq Mokhtar (USIM), “Ancaman Aliran Bukan Ahli
Sunnah Wal Jamaah Terhadap Perpaduan Umat Islam
Di Malaysia” oleh Prof. Dato’ Zakaria Stapa (UKM),

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

PENGURUSAN FATWA

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

49

(11) Hukum Pendermaan Rahim
(12) Hukum Amalan Toast Dalam Majlis Makan

Beradat Angkatan Tentera Malaysia
(13) Hukum Pengggunaan Cordyceps Sinensis

Dalam Pembuatan Ubat Tradisional
(14) Ajaran Ilmu Makrifat (Mengenal Allah/Diri) Oleh

Mohd. Yusof Cik Wook Yang Disebarkan Oleh
Haji Shaari Mohd Yusof.

(15) Kedudukan Perbuatan Zikir Sambil Memukul
Gendang Atau Peralatan Muzik lain Dalam
Masjid Atau Surau

KAJIAN FATWA

Beberapa kajian mengenai isu-isu kefatwaan telah
dan sedang dilaksanakan bagi tujuan pembangunan
kefatwaan dan penentuan hukum/fatwa oleh
Jawatankuasa Fatwa MKI. Antara isu-isu kajian fatwa
yang dijalankan ialah:

1. Kajian Awal Penggunaan Sutera Dalam Produk
Tekstil

2. Pendermaan Rahim

3. Kajian Impak Penerimaan & Pematuhan
Masyarakat Terhadap Keputusan MJFK

4. Percukaian Menurut Perundangan Islam:
Kajian Terhadap GST

5. Isu Toast Dalam Majlis Makan Beradat Angkatan
Tentera Malasyia

Multaqa Ahli-Ahli Jawatankuasa Fatwa Seluruh
Malaysia

Multaqa Ahli-Ahli Jawatankuasa Fatwa Seluruh
Malaysia yang bertemakan “Mendepani Cabaran
Semasa Ummah Melalui Pengukuhan Institusi Fatwa”
telah diadakan pada 22-23 Oktober 2014 bertempat
di TH Hotel & Convention Centre, Kuala Terengganu
telah dirasmikan oleh YB Mejar Jeneral Dato’ Seri
Jamil Khir Haji Baharom, Menteri Di Jabatan Perdana
Menteri. Sebanyak 4 kertas kerja dibentangkan; iaitu
“Kepentingan Memahami Maqasid Syar’iyyah Oleh Ahli
Fatwa Dalam Mengeluarkan Fatwa” oleh Dr. Ahmad
Wifaq Mokhtar (USIM), “Ancaman Aliran Bukan Ahli
Sunnah Wal Jamaah Terhadap Perpaduan Umat Islam
Di Malaysia” oleh Prof. Dato’ Zakaria Stapa (UKM),

“Menangani Isu Khilafiah Dan Perbezaan Pandangan Dalam Pengeluaran Fatwa: Kupasan Isu Percukaian dan
Zakat” oleh Dr. Arieff Salleh Rosman, Felo Fatwa dan “Keterikatan Kepada Mazhab Dalam Mengeluarkan Fatwa
Semasa” oleh Ustaz Lokmanulhakim Hussain, Felo Fatwa. Satu sesi Eksekutif Talk telah disampaikan oleh Pengerusi
Jawatankuasa Fatwa MKI, Prof. Emeritus Tan Sri Dato’ Dr. Abdul Shukor Haji Husin bertajuk “Transformasi dan
Pengukuhan Institusi Fatwa Di Malaysia” turut diadakan pada Majlis Makan Malam sempena Multaqa tersebut.

Pertemuan Jawatankuasa Fatwa Bersama Ikon Da’ei

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Sesi Multaqa Ucapan Perasmian oleh YB Menteri Di JPM

Bagi merapatkan hubungan antara para da’ie dengan institusi kefatwaan ke arah mewujudkan kesepaduan fikrah
dalam memartabatkan syiar Islam di negara ini, satu pertemuan Jawatankuasa Fatwa Kebangsaan dengan ikon-
ikon da’ie tanahair telah diadakan pada 10 April 2014 di RHR Hotel@Uniten. Ikon-ikon da’ie berkenaan dalam
kalangan yang banyak mengisi slot-slot agama dan motivasi di stesen-stesen tv. Antara personaliti da’ie yang hadir
ialah Ustaz Haslin Baharin, Ustaz Nidzam Abdul Kadir, Prof. Dr.Ridhuan Tee Abdullah, Dr.Mohd.Izhar Ariff, Prof.
Dr.Muhaya, Dato’ Siti Nor Bahyah Mahmood, dan ramai lagi.

50

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Mesyuarat Jawatankuasa Penyelarasan Pengurusan dan Pembangunan Fatwa

Mesyuarat Jawatankuasa Penyelarasan Pengurusan dan Pembangunan Fatwa (JKPPF) Kali Ke-8 telah diadakan
pada 15-17 September 2014 di Hotel Langkawi Seaview, Langkawi, Kedah Darul Aman. Mesyuarat yang
dipengerusikan oleh Timbalan Ketua Pengarah (Dasar), Tuan Haji Mohamad Nordin Ibrahim telah dihadiri oleh
Timbalan/Ketua Penolong Mufti/Pegawai-Pegawai Jabatan Mufti Seluruh Malaysia serta Pengarah/wakil beberapa
Bahagian-Bahagian di JAKIM; iaitu Bahagian Penyelarasan Undang-Undang, Bahagian Pembangunan Sumber
Manusia, Bahagian Pengurusan Maklumat, Pejabat Penasihat Undang-Undang dan Bahagian Penyelidikan.
Beberapa isu berkaitan dengan penyelarasan kefatwaan telah dibincangkan sepanjang tempoh mesyuarat tersebut;
antaranya ialah:

(1) Garis panduan pemakaian keputusan/pandangan hukum yang dibuat oleh Jawatankuasa Fatwa MKI
sebagai fatwa negeri;

(2) Hasil Kajian “Muzakarah Jawatankuasa Fatwa MKI: Kajian Terhadap Penerimaan & Penolakan di Peringkat
Negeri;

(3) Cadangan penyeragaman sighah fatwa bagi tujuan penguatkuasaan;

(4) Penyelarasan arah kiblat;

Bengkel Penyelarasan Pengurusan Fatwa

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Bengkel Penyelarasan Pengurusan Fatwa Jabatan
Mufti Seluruh Malaysia telah diadakan pada 4 hingga  6
Februari 2014 di Hotel Grand Blue Wave, Shah Alam,
Selangor Darul Ehsan. Seramai  35 orang peserta
telah menghadiri Bengkel ini terdiri daripada Timbalan/
Pegawai Jabatan Mufti Seluruh Malaysia, wakil
Institut Pengurusan dan Penyelidikan Fatwa Sedunia
(INFAD) USIM dan wakil JAKIM daripada Bahagian
Perancangan & Penyelidikan, Pejabat Penasihat
Undang-Undang dan Bahagian Pengurusan Fatwa.
Isu-isu yang dibincangkan adalah berkaitan dengan
penyelarasan kefatwaan iaitu Ijtihad Jamai’ie Dalam
Penetapan Hukum Syara’: Aplikasi di Malaysia” dan
“Penyelarasan Fatwa di Malaysia: Kewajaran dan
Kekangan” oleh Lokmanulhakim Hussain (Felo Fatwa
JAKIM), “Kesan Ketidakseragaman Fatwa: Pandangan
Dari Sudut Undang-Undang” oleh Hamzah Ismail
(Penasihat Undang-Undang JAKIM), “Mekanisme
Pewartaan dan Penguatkuasaan Fatwa” oleh Norliah

binti Sajuri (Bahagian Penyelarasan Undang-Undang
JAKIM) dan “Garis Panduan Pemakaian Keputusan/
Pandangan Hukum Yang Dibuat Oleh Jawatankuasa
Fatwa MKI sebagai Fatwa Negeri” oleh Aminudin bin
Mohamad (Bahagian Pengurusan Fatwa JAKIM).

JAKIM-Yayasan Taqwa

JAKIM-UTM

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

51

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

Pemeteraian Memorandum Persefahaman (Mou) Dalam Bidang Kefatwaan

Pemeteraian MoU dalam bidang kefatwaan antara JAKIM dengan Universiti Sains Islam Malaysia (USIM), Universiti
Teknologi Malaysia (UTM) dan Yayasan Taqwa Wilayah Persekutuan telah berlangsung  pada 25 November 2014
bertempat di Dewan Datuk Mohd. Shahir, Institut Latihan Islam Malaysia, Bangi, Selangor. JAKIM diwakili oleh
Ketua Pengarah, Dato’ Haji Othman Mustapha. Manakala USIM diwakili oleh Naib Canselor, Prof. Dato’ Dr. Musa
Ahmad, UTM diwakili oleh Pengarah Kampus UTM Kuala Lumpur, Prof. Dr. Hamdani Saidi dan  Yayasan Taqwa
Wilayah Persekutuan diwakili oleh Pengurus Besarnya, Haji Zabidi bin Nasan.

JAKIM-USIM

JAKIM-Yayasan Taqwa

JAKIM-UTM

52

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

WALK-ABoUT KEFATWAAN

Pertemuan Dengan Penyimpan Mohor Besar
Raja-Raja Malaysia

Prof. Emeritus Tan Sri Dato Dr. Abdul Shukor Hj. Husin,
Pengerusi Jawatankuasa Fatwa MKI telah mengadakan
pertemuan dengan Datuk Syed Danial Syed Ahmad,
Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja Malaysia pada 9
Disember 2014 bagi berbincang ke arah memantapkan
lagi pelaksanaan tugas dan peranan Jawatankuasa
Fatwa MKI. Pertemuan yang diadakan di Pejabat
Penyimpan MoHor Besar Raja-Raja Malaysia turut
dihadiri oleh Dato’ Haji Othman Mustapha, Ketua
Pengarah JAKIM, Tan Sri Sheikh Ghazali Hj. Abd.
Rahman, Ahli Jawatankuasa Fatwa MKI dan juga
pegawai-pegawai daripada Bahagian Pengurusan
Fatwa JAKIM.

Walk-about Ke Jabatan Mufti Negeri-Negeri

Beberapa siri walk-about ke Jabatan Mufti Negeri-
Negeri telah diadakan bagi mengeratkan lagi hubungan
dan kerjasama dalam hal ehwal kefatwaan antara pusat
dengan negeri-negeri. Antara Jabatan Mufti yang telah
dikunjungi ialah:

1. Jabatan Mufti Negeri Selangor
5 Feb 2014

2. Jabatan Mufti Negeri Melaka
11 Feb 2014

3. Pejabat Mufti Negeri Wilayah Persekutuan
14 Feb 2014

4. Jabatan Mufti Negeri Sembilan
05 Mei 2014

5. Jabatan Mufti Negeri Perak
05 Jun 2014

6. Kunjungan Ke Atas Mufti WP
17 Julai 2014

7. Jabatan Mufti Negeri Pulau Pinang
26 Ogos 2014

SEMINAR ULAMA MABIMS

Seminar Ulama MABIMS telah berlangsung pada 19
hingga 21 Mei 2014 di Holiday Inn Orchard City Centre
Singapura yang dianjurkan oleh Negara Republik
Singapura. Seminar yang bertemakan “Melakar
Rangka Kerja Bio-Etika Islam Senusantara” ini telah
disertai oleh empat (4) anggota Negara MABIMS iaitu
Brunei Darussalam, Republik Indonesia, Malaysia dan
Republik Singapura. Malaysia turut membentangkan
Kertas Kerja “Hak Dan Batas-Batas Individu Dalam
Isu Kajian DNA Dan Pendermaan Organ” oleh Nor
Safina Zainal, Ketua Penolong Pengarah Bahagian
Pengurusan Fatwa JAKIM. Seminar ini memfokuskan
kepada permasalahan umum bioethics iaitu mengenai
penghormatan nyawa manusia dan autonomi manusia
dalam kebebasan memilih. Hasil daripada seminar
kali ini suatu draf awal Rangka Kerja Bioetika Islam

Kunjungan Mufti WP

Jabatan Mufti P.Pinang

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

53

02
. L

AP
OR

AN
 BA

HA
GI

AN
, L

AP
OR

AN
 PR

OG
RA

M

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

telah dapat dihasilkan dan akan dikemukakan pada
Mesyuarat MABIMS akan datang untuk digunapakai
dalam menghadapi isu-isu bioethics  yang banyak
berkaitrapat dengan hukum Islam.

International Conference on organ Transplantation
In Islam

International Conference On Organ Transplantation
In Islam telah diadakan pada 20 hingga 23 November
2014 di University Of Western Sydney (UWS) Australia.
Persidangan ini memfokuskan perbahasan tentang
Organ Transplantation in Modern Medicine, Islamic
Theological Perspective on Organ Transplantation
and Donationdan Social Scientific and Comparative
Analysis of Organ Transplantation and Donation. JAKIM
telah dijemput untuk menyertai dan membentangkan
kertas kerja “Organ Transplantation: Islamic Bioethics
Discourse” yang telah diwakili oleh Ketua Penolong
Pengarah Bahagian Pengurusan Fatwa, Ustazah Nor
Safina Zainal.

MINGGU SAHAM AMANAH MALAYSIA

Minggu Amanah Saham Malaysia (MASM) anjuran
Permodalan Nasional Berhad (PNB) telah berlangsung
pada 20-27 April 2014 di RTC Kota Bharu, Kelantan.
Penyertaan JAKIM adalah bertujuan untuk memberikan
pendidikan hukum/fatwa terutama berkaitan dengan isu-
isu muamalat dan kewangan Islam serta mengedarkan
bahan-bahan terbitan kefatwaan kepada para
pengunjung. Program Bersama Felo Fatwa, Bual Bicara
Bersama Felo Fatwa, Kuiz Fatwa dan “Like” Facebook
Fatwa Malaysia turut diadakan sepanjang MSAM.

Bersama Felo Fatwa

Ketua Pengarah JAKIM hadir memberi sokongan

Pengunjung Booth JAKIM

54

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

 “ROAD-SHOW” PENDIDIKAN FATWA

“Road-Show” Pendidikan Fatwa melalui Seminar/Wacana Pendidikan Fatwa telah diadakan di beberapa buah
negeri secara kerjasama dengan Kementerian/Jabatan Kesihatan Malaysia dan Jabatan-Jabatan Mufti Negeri yang
berkenaan:

1. Seminar Pendidikan Fatwa Peringkat IPT Negeri Sarawak 29-30 April 2014
2. Seminar Pendidikan Fatwa Kesihatan Peringkat Negeri Selangor 19 Jun 2014
3. Seminar Pendidikan Fatwa Kesihatan Peringkat Negeri Kedah 11 Ogos 2014
4. Seminar Pendidikan Fatwa Kesihatan Negeri Sabah Peringkat Kota Kinabalu 11 Sept 2014
5. Seminar Pendidikan Fatwa Kesihatan Negeri Sarawak Bahagian Sibu 22-23 Sept. 2014
6. Seminar Pendidikan Fatwa Kesihatan Peringkat WP Labuan 02 Okt 2014
7. Seminar Pendidikan Fatwa Kesihatan Peringkat Negeri Sembilan 06 Okt 2014
8. Seminar Pendidikan Fatwa Kesihatan Peringkat Negeri Perak 18 Nov 2014
9. Seminar Pendidikan Fatwa Kesihatan Negeri Sabah Peringkat Sandakan 27 Nov 2014

10. Wacana Pendidikan Fatwa Muamalat 03 Dis 2014

Isu-isu yang diperjelaskan dalam siri-siri tersebut adalah berkaitan dengan isu-isu perubatan, kesihatan  muamalat
dan pandangan hukum/fatwa yang berkaitan dengannya. Antaranya ialah isu pelalian, pengguguran, merokok,
insuran & takaful dan pelaburan.

Bahagian Sibu, Sarawak

Peringkat Negeri Perak Peringkat Negeri Sembilan Peringkat Negeri Kelantan

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

55

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

PROGRAM FELO FATWA

Felo Fatwa diwujudkan hasil inisiatif daripada
Jawatankuasa Fatwa MKI sebagai medium bagi
memperjelaskan isu-isu hukum yang bersifat segera
dan semasa dalam media baru, dan membimbing
masyarakat dengan pandangan hukum yang disepakati
secara jama’ie sama ada secara atas talian, bersemuka
atau melalui bahan penulisan. Setelah hampir setahun
pelaksanaan program Felo Fatwa ini, feedbacks yang
diterima amat positif dan memberangsangkan daripada
pelbagai peringkat masyarakat dalam dan luar negara.
Beberapa saluran media sosial telah dibuka untuk

memudahkan maklumat fatwa disebarkan dan juga
bagi masyarakat awam berhubung langsung secara
maya dengan  Felo Fatwa. Saluran-saluran tersebut
ialah e-Fatwa, Facebook Fatwa Malaysia dan twitter
Felo Fatwa. Semua jawapan dan penjelasan yang
disediakan oleh Felo Fatwa akan dipapar di saluran-
saluran berkenaan. Sehingga 31 Disember 2014,
jumlah PAGE LIKES Facebook Fatwa Malaysia ialah
seramai 66,500. Purata setiap bulan sebanyak 25 isu/
persoalan diterima melalui emel felofatwa@gmail.com
daripada masyarakat dalam dan juga luar negara.

Felo Fatwa Facebook Fatwa Malaysia

PORTAL E-FATWA

Portal e-Fatwa yang merupakan Portal Rasmi Fatwa
Malaysia terus memainkan peranan sebagai medium
utama dalam penyebaran keputusan Jawatankuasa
Fatwa MKI dan fatwa negeri-negeri serta info kefatwaan.

Jumlah pengunjung daripada dalam dan luar Negara
sentiasa meningkat setiap tahun. Pengunjung portal
pada tahun 2014 telah mencecah 1,602,272 berbanding
814,297 pengunjung pada tahun 2013.

56

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

PENERBITAN FATWA

Penyebaran maklumat kefatwaan melalui penerbitan turut dilakukan dengan menerbitkan beberapa siri penerbitan
kefatwaan; iaitu:

1. Buletin al-Ifta’ Siri  5 & Siri 6

2. Q	&	A	Felo	Fatwa

3. Pendermaan Jasad Si Mati

4. Parameter Pelaburan Emas

5. FAQ	Hukum	Pelaburan	ASN	&	ASB
6. Keputusan Muzakarah Jawatankuasa Fatwa MKI

7. Himpunan Keputusan Muzakarah JK Fatwa MKI Isu-Isu Sains dan Perubatan

8. 5 Pamplet Info Kefatwaan/Keputusan Muzakarah Jawatankuasa Fatwa MKI

9. FAQ	Vaksin	&	Imunisasi	Dari	Aspek	Syarak	Dan	Perubatan

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

57

PENYELIDIKAN & PENGUrUSAN FAtWA

MANIFEStASI DAKWAH
DALAM MASYArAKAtJAKIM

58

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PROGRAM UKHUWAH

Bas Belia MABIMS 2014

Perjalanan selama 7 hari merentas hampir 340
kilometer tanah besar Surabaya hingga ke Denpasar,
Bali, Indonesia telah memberi seribu pengalaman
kepada 42 orang belia Islam dari 4 buah Negara iaitu
Malaysia, Indonesia, Singapura dan Brunei bermula
pada 22 hingga 28 Oktober 2014.

Program dwitahunan di bawah program kluster
MABIMS (Menteri Agama Brunei, Indonesia, Malaysia,
Singapura) dan dianjurkan secara bergilir oleh
Negara-negara anggota MABIMS. Bas Belia MABIMS
bertemakan Pemimpin Serantau, Pemikir Global
merupakan pertemuan pemuda berusia 25 sampai

dengan 30 tahun yang diharapkan menjadi pemimpin
masa depan serta menjaga hubungan baik antara
Negara masa hadapan.

Majlis Perasmian Bas Belia MABIMS telah
disempurnakan oleh Sekretaris Jeneral, Kementerian
Agama Republik Indonesia. Sekretaris Jeneral,
Kementerian Agama, Prof. Dr. Nur Syam.  Para peserta
dibawa ke Universiti Islam Negeri, Madrasah Alayiah dan
masjid-masjid utama Indonesia, Pesantren Amanatul
Ummah di Surabaya, Pesantren Shafiyyah Salafiyyah
di Situbundo, Pesantren Darussalam di Bangyuwangi
dan Pesantren Nurul Islam di Bali.

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt
MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

59

Bengkel Semakan Akhir Draf Pelan Tindakan
Dakwah Negara (PTDN) 2014

JAKIM selaku Jawatankuasa Induk Pembangunan
Draf Pelan Tindakan Dakwah Negara (PTDN) telah
menjayakan Bengkel Semakan Akhir Draf PTDN
2014 bertempat di Akademi Kepimpinan Pengajian
Tinggi (AKEPT) pada 2 hingga 4 April 2014. Bengkel
ini melibatkan seramai 65 orang peserta yang terdiri
daripada Pegawai-pegawai peringkat pengurusan
dan profesional JAKIM, Panel-panel Penilai Draf lima
Agenda Transformasi Dakwah Negara (ATDN),  Ketua-
ketua dan Ahli-ahli Pasukan Memperkukuh Draf ATDN
yang telah dilantik secara rasmi oleh pihak pengurusan
tertinggi Jakim serta urusetia program.

Bengkel ini dipengerusikan oleh YBhg. Dato’
Haji Razali bin Shahabudin, Timbalan Ketua
Pengarah Pembangunan Insan (TKPPI), JAKIM
dan merupakan tindakan susulan hasil persetujuan
melalui Workshop Memperkemas Draf PTDN bersama
TKPPI 2014 pada 17 Mac 2014 yang lalu. Ahli bengkel
bersetuju untuk menghimpunkan semua ahli Pasukan
Memperkukuh Draf PTDN yang telah dilantik secara
rasmi melalui Bengkel Pengemaskinian Draf PTDN
2013 pada 8 Julai 2013 bagi melaporkan hasil gerak
kerja masing-masing untuk dibentangkan kepada pihak
pengurusan tertinggi jabatan.

JAKIM Dinobatkan Sebagai Jabatan Paling
Inovatif 2013

JAKIM dinobatkan sebagai Jabatan Paling Inovatif
Anugerah Inovasi Jabatan Perdana Menteri 2013
sempena Hari Inovasi dan Kecemerlangan Jabatan
Perdana Menteri 2014 di MAEPS, Serdang hari ini, 29
Oktober 2014. Anugerah Inovasi dan Kecemerlangan
Jabatan Perdana Menteri 2014 (AIJPM) ini telah
disempurnakan oleh YAB Timbalan Perdana Menteri,
Tan Sri Muhyiddin bin Yassin dengan temanya
Menyemarak Inovasi Merealisasi Transformasi.

Melalui majlis ini JAKIM telah merangkul sebanyak 6
anugerah. Anugerah berkenaan adalah:

1. JAKIM memperoleh tempat ketiga melalui
Projek	 Diari	 Huffaz	 Darul	 Quran	 di	 bawah
Kategori Konvensyen Kumpulan Inovatif dan
Kreatif (KIK).

2. Anugerah olahragawati individu yang
dimenangi oleh Puan Shukriyah binti Mohamad
dari Bahagian Kewangan JAKIM.

3. Anugerah Khas Sukan Individu yang telah
dimenangi oleh En Mohd Azam bin Mohd Daud
dari Bahagian Kewangan, JAKIM.

4. Jakim memperolehi JOHAN dalam Anugerah
Inovasi JPM 2013 dalam kategori ICT melalui
projek JAKIM.TV.

5. JAKIM mendapat tempat KEDUA dalam
Kategori Produk Harapan melalui Projek Diari
Huffaz	Darul	Quran.

6. Secara keseluruhannya JAKIM telah
dinobatkan sebagai Jabatan Paling Inovatif
tahun 2013.

Perakuan pemenang oleh Panel Penilai telah
diputuskan dalam Mesyuarat Jawatankuasa
Inovasi JPM yang dipengerusikan oleh Ketua
Setiausaha Negara (KSN) dan pemenang bagi
kedua-dua kategori iaitu ICT dan non ICT masing-
masing mendapat RM8,000 bagi tempat pertama.

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

60

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

DAKWAH KHAS

Sambutan Majlis Tahun Baru Cina Peringkat
Kebangsaan 2014

“Hasten to Success”  adalah tema bagi sambutan
Tahun Baru Cina atau Chinese New Year peringkat
kebangsaan bersama saudara Muslim dan non Muslim
yang telah diadakan pada 16 Februari 2014 di Telekom
Convention Centre, Jalan Pantai Bharu, Kuala Lumpur.
Program gilang gemilang ini telah disempurnakan oleh
Dato’ Haji Razali bin Shahabudin, Timbalan Ketua
Pengarah (Pembangunan Insan) JAKIM. Program ini
merupakan anjuran Jakim dengan kerjasama Hidayah
Centre Foundation, Malaysian Chinese Muslim
Association (MACMA), Malaysia Reverted Muslim
(MRM), Pertubuhan IKRAM Malaysia (IKRAM), Badan
Kebajikan Islam Telekom Malaysia (BAKIT), Overseas
Chinese Muslim Malaysia (OCMA), Persatuan Darul
Fitrah Malaysia dan Restoran Muhammad Chan
Abdullah.

Perayaan kebudayaan yang disambut oleh setiap
lapisan masyarakat Saudara Muslim dan non-Muslim

ini telah mendapat sambutan yang menggalakkan
daripada masyarakat Cina iaitu hampir 1,000 orang
jemputan dan turut hadir adalah barisan kepimpinan
agensi kerajaan dan bukan kerajaan yang datang dan
menjayakannya.

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

61

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

62

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

anak-anak mereka memilih jalan kekufuran sebagai
pegangan hidup.

Dengan bungkusan yang mengandungi makanan,
rombongan berbasikal menemui seorang demi seorang
rumah saudara kita hingga ke jam 10.30 pagi. Apa
yang dapat disimpulkan kebanyakan saudara kita
di Pulau Ketam ini sudah lanjut usia antara 60-70 an
mengalami penyakit yang memakan belanja ratusan
ringgit sebulan. Keuzuran mereka dan tiada upaya
untuk berdikari menyebabkan sukar untuk bekerja.
Keadaan ini memaksa mereka tinggal dengan saudara
mara yang bukan Islam.

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

Program Tautan Kasih Masyarakat orang Asli dan
Cina Muslim Pulau Ketam 2014

JAKIM telah mengadakan program Tautan Kasih
Bersama Masyarakat Orang Asli dan Cina Muslim
di Pulau Ketam. Seramai 20 kakitangan dari JAKIM,
MAIS, Yayasan Taqwa dan JAKOA mendekati
beberapa saudara Muslim dan Orang Asli Sungai Dua
untuk melihat keadaan hidup mereka. Rombongan
yang di ketuai oleh Tuan Haji Hashim Haji Salleh,
KPPK Cawangan Dakwah Khas turut serta menziarahi
Kampung Orang Asli Sungai Dua dengan ditemani
oleh Ustaz Fauzi Siva bin Abdullah, Eksekutif Unit
Pembangunan Mualaf (MAIS).

Pelbagai acara sukan seperti pertandingan berenang,
permainan kerusi berirama dan lain-lain mendapat
sambutan yang amat baik dari penduduk setempat.
Acara pertandingan mewarnai bagi kanak-kanak
juga diadakan selain pelbagai bantuan makanan dan
kelengkapan rumah daripada MAIS dan Yayasan Taqwa
yang telah  disalurkan selepas acara sukan tersebut.
Pada sebelah malamnya, diadakan pula kuliah maghrib
yang bertajuk ‘Tahsin Ibadah’ yang disampaikan oleh
Ustaz Daniel Tan bin Abdullah.

Keesokan harinya bersama Ustaz Amin Lam Panel
Dakwah Muallaf Pulau Ketam, kita dibawa melawat
keluarga Encik Salleh Abdullah, Encik Shafie  Abdullah,
Encik Hassan Abdullah, Encik Salleh Chia Abdullah,
Encik Musa Abdullah dan Encik Mohd Nor Abdullah.
Encik Hassan menyatakan bahawa pernah satu ketika
dahulu penduduk Islam di sini menjangkau 250 orang
pada satu masa. Namun, pada hari ini hanya tinggal
10-12 keluarga yang masih menjadikan Islam sebagai
pegangan hidup mereka. Itu pun ada yang di antara
mereka hanya suami isteri yang Muslim, sedangkan

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

63

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

Majlis Sambutan Aidilfitri Bersama Saudara Muslim Peringkat Zon Utara

Majlis ini turut dihadiri oleh Dato’ Haji Mohammad
Mohsin bin Dato’ Haji Abd Rahman Pengerusi PUSBA
dan Dato’ Hajjah Nafisah binti Haji Abdullah Timbalan
Pengarah JHEAIK. Pengarah Bahagian Dakwah
dalam ucapannya menegaskan agar semua hadhirin
mendapat satu semangat yang begitu bersungguh-
sungguh dalam menghayati bulan Syawal yang penuh
dengan peluang-peluang untuk berbuat kebaikan
yang disediakan oleh Allah SWT. Manakala Pengerusi
PUSBA juga turut menjelaskan kehebatan ibadah
puasa yang difardhukan dalam rukun Islam yang ketiga
sehingga Aidilfitri dikurniakan sebagai hari kemenangan
bagi umat Islam yang bertaqwa.

“Kemenangan Aidilfitri” adalah tajuk perbincangan
dalam forum yang dianjurkan pada 16 Ogos 2014
sempena Majlis Sambutan Aidilfitri Bersama Saudara
Muslim Peringkat Zon Utara di Pusat Bimbingan Islam
Sultan Abdul Halim Mu’adzam Shah, Sungai Petani,
Kedah Darul Aman. Majlis yang dihadiri lebih 200 orang
Saudara Muslim dan Orang Asli dari Negeri Kedah,
Perak, Pulau Pinang dan Perlis ini telah disempurnakan
oleh YBhg. Dato’ Haji Ali bin Mohammed, Pengarah
Bahagian Dakwah, Jabatan Kemajuan Islam Malaysia.
Program ini merupakan anjuran Jabatan Kemajuan
Islam Malaysia dengan kerjasama Jabatan Hal Ehwal
Agama Islam Negeri Kedah, Majlis Agama Islam Negeri
Kedah dan Pusat bimbingan Islam Sultan Mu’adzam
Shah (PUSBA).

64

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

MEDIA PENYIARAN

Media Penyiaran

Jun 1994 menyaksikan Unit Dakwah Radio dan TV
RTM di pindahkan ke bawah pentadbiran Jabatan
Kemajuan Islam (JAKIM)  sebagai Bahagian Media
yang bertanggungjawab menerbitkan rancangan agama
radio dan TV berperanan membantu JAKIM mencapai
misi dan visi organisasi melalui konsep dakwah media
dan media baru.

Unit TV menerbitkan 24 rancangan di TV1 berbahasa
melayu, 3 rancangan berbahasa Tamil dan mandarin
termasuk dua rancangan hiburan Islam. Manakala
Unit Radio menerbitkan lebih 80 rancangan harian dan
mingguan termasuk rancangan dalam bahasa Tamil,
Mandarin, Inggeris dan bebarapa bahasa suku kaum
bumiputera seperti bahasa temuan, jakun, temiar dan
sebagainya. Unit radio juga bersiaran melalui radio
rasmi jakim Salam FM (91.1) yang bersiaran dari  jam
10 malam hingga 8 pagi yang mempunyai pengikut dan
pendengar setianya sendiri.

Pada tahun 2014 Bahagian ini mengorak selangkah
ke hadapan lagi dengan penerbitan radio internet
Salamfm.net  dengan mota ilmu merentas sempadan.
Walaupun masih dalam bentuk siaran percubaan,
sistem radio tersebut telah mencatat sebanyak 71 buah
negara mengikuti siaran radio tersebut. Sehingga kini
sebanyak lebih kurang  3,700 pendengar dari seluruh
dunia mengikutinya seperti USA, Brazil, Singapore,
Netherlands, Italy dan lain-lain lagi. Radio internet boleh
dilayari melalui website salamfm.net. Radio ini akan
dirasmikan tidak lama lagi.

JAKIM diberi kepercayaan dan  tanggungjawab
menerbitkan acara - acara rasmi agama dengan secara
langsung dengan kerjasama RTM , seperti siaran
langsung majlis Sambutan Maulidur Rasul, Maal Hijrah,
Majlis	 Tilawah	 	 Al	 Quran	 Peringkat	 Kebangsaan	 dan
Antarabangsa.

Bahagian ini juga aktif melaksanakan kerja amal dan
aktiviti kemasyarakatan dengan meneruskan tradisi
Unit Radio menerbitkan program Salam Iftar dan Salam
Sahur Ramadhan di 5 buah pusat kebajikan anak yatim
sekitar Kuala Lumpur dan Selangor yang mendapat
sokongan padu dari Majlis Agama Islam Wilayah
Persekutuan (MAIWP) dan beberapa pihak NGO.

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

65

16 rancangan menunjukan prestasi yang sangat memberangsangkan apabila dilihat peningkatan rating penonton
mencapat lebih dari 30 juta penonton dari bulan Disember 2014 sehingga bulan Mei 2015 sebagaimana carta di
bawah :

MEDIA CETAK

Bahan Bacaan Terbitan JAKIM

JAKIM  memainkan peranan penting dalam penyebaran dakwah melalui pelbagai saluran. Antara bidangnya ialah
dakwah bil hal, penyiaran, pendidikan, modal insan dan juga melalui terbitan buku-buku dan majalah-majalah khas.
Antara yang telah diterbitkan oleh JAKIM  ialah :

Bil Kategori Bahan Terbitan Tajuk

1 Buku -Diskusi Isu Akidah dan Pemikiran Semasa
-Sebuah Tempat Bernama Kaabah

2 Majalah -Majalah Pendidik
-Majalah Cahaya
-Majalah Sinar Rohani

3 Buletin -Buletin	Harian	Tilawah	sempena	Majlis	Tilawah	Al-Quran	peringkat
antarabangsa.

4 Risalah Khas -Perpaduan Nadi Transformasi Negara
-Maulidur Rasul
 -Soal Jawab Isu Syiah di  Malaysia

5 Risalah Yassin -Sempena Hari Keputraan DYM SPB Yang Di-Pertua Agong
-Sempena Hari Pahlawan.
-Sempena Maal Hijrah .

6 Buku Braille -Dilema Wanita Bekerjaya
-Garis Panduan Nikah Cerai Rujuk
-“Allah” Kalimah Tauhid
-Poligami di Malaysia
-Tragedi MH370
-Elak Sambut Valentine’s Day
-Hujjah Menolak penggunaan Kalimah Allah oleh Kristian.
-Fatwa Munakahat
-Panduan Solat Sunat Tarawih.

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

66

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

67

PROMOSI  BAHAN TERBITAN JAKIM  DAN JUALAN LUAR PEJABAT

JAKIM  aktif menjelajah ke seluruh Negara dalam mempromosikan buku-buku terbitan  JAKIM  sepanjang 2013,
JAKIM menjalankan akiviti memperkenalkan buku-buku bagi menggalakkan rakyat menambah minat membaca dan
menambah nilai penghayatan Islam melalui pembacaan buku-buku berbentuk Islamik.

BIL. TARIKH PROGRAM TEMPAT

1. 9 Jan 2014 Jualan buku sempena Majlis Perhimpunan
Bulanan Jakim dan Pelancaran Buku Diskusi Isu
Akidah & Pemikiran Semasa

Auditorium D8
Kompleks D

2. 21 Jan 2014 Jualan buku sempena Majlis Penyampaian
Amanat YB Menteri di Jab. Perdana Menteri

Auditorium D8
Kompleks D

3. 3-4 Mac 2014 Promosi dan jualan buku anjuran Perpustakaan
KDN

Blok D1,
Kompleks D

4. 28 Feb-9 Mac 2014 Ekspo Buku Islam 10, Putrajaya Dewan Cempaka Sari,
Presint 3, Putrajaya

5. 17 Mac 2014 Jualan buku sempena Multaqa
Imam, Guru Takmir di Melaka

Dewan Masjid Al- Azim, Melaka

6. 19 Mac 2014 Jualan Buku sempena Kongres Kepimpinan
Wanita Islam Peringkat Kebangsaaan kali 2

Dewan Besar IKIM,
Jalan Duta, Kuala Lumpur

7. 31 Mac 2014 Jualan buku sempena Multaqa
Imam, Guru Takmir di Terengganu

Dewan Utama,
Wisma Darul Iman, K.Terengganu

8. 24 April – 4 Mei 2014 Pesta Buku Antarabangsa
Kuala Lumpur 2014

Pusat Dagangan Dunia Putra
(PWTC), Kuala Lumpur

9. 14 – 16 Mei 2014 Jualan buku sempena Festival Sambutan Hari
Guru Peringkat Kebangsaan 2014

Pusat Dagangan Dunia Putra
(PWTC), Kuala Lumpur

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

68

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

LAPORAN TAHUNAN (2014) JUALAN BUKU JAKIM
(Kutipan Jualan Bagi Kedai Buku JAKIM Kompleks D dan Kedai Buku JAKIM Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin)

BIL. BULAN KEDAI BUKU/JUALAN LUAR PEJABAT NASKHAH NILAI (RM)

1 Januari Kedai Buku Jakim Kompleks D 1,660 30,423.95

Kedai Buku Jakim Masjid Tuanku Mizan 127 1,375.55

JUMLAH KESELURUHAN 1,787 31,799.50

2 Februari Kedai Buku Jakim Kompleks D 1,234 20,717.50

Kedai Buku Jakim Masjid Tuanku Mizan 138 3,100.05

JUMLAH KESELURUHAN 1,372 22,859.14

3 Mac Kedai Buku Jakim Kompleks D 2,655 19,675.49

Kedai Buku Jakim Masjid Tuanku Mizan 33 578.15

JUMLAH KESELURUHAN 2,688 20,253.64

4 April Kedai Buku Jakim Kompleks D 4100 25,633.79

Kedai Buku Jakim Masjid Tuanku Mizan 69 3,071.70

JUMLAH KESELURUHAN 4,169 28,705.49

5 Mei Kedai Buku Jakim Kompleks D 2,800 25,132.76

Kedai Buku Jakim Masjid Tuanku Mizan

JUMLAH KESELURUHAN 2,800 25,132.76

6 Jun Kedai Buku Jakim Kompleks D 355 6,408.50

Kedai Buku Jakim Masjid Tuanku Mizan

JUMLAH KESELURUHAN 355 6,408.5

7 Julai Kedai Buku Jakim Kompleks D 1,237 7,225.80

Kedai Buku Jakim Masjid Tuanku Mizan

JUMLAH KESELURUHAN 1,237 7,225.80

8 Ogos Kedai Buku Jakim Kompleks D 505 3,074.80

Kedai Buku Jakim Masjid Tuanku Mizan 110 1,749.20

JUMLAH KESELURUHAN 615 4,824.00

9 September Kedai Buku Jakim Kompleks D 1,859 14,619.00

Kedai Buku Jakim Masjid Tuanku Mizan 112 1,673.20

JUMLAH KESELURUHAN 1,971 16,292.20

10 Oktober Kedai Buku Jakim Kompleks D 949 14,127.35

Kedai Buku Jakim Masjid Tuanku Mizan 123 2,266.80

JUMLAH KESELURUHAN 1,072 16,394.15

11 November Kedai Buku Jakim Kompleks D 3,200 36,762.65

Kedai Buku Jakim Masjid Tuanku Mizan 239 4,658.80

JUMLAH KESELURUHAN 3439 41,421.45

12 Disember Kedai Buku Jakim Kompleks D 2,542 39,568.12

Kedai Buku Jakim Masjid Tuanku Mizan 217 1,869.50

JUMLAH KESELURUHAN 2759 41,437.62

JUMLAH KESELURUHAN TAHUNAN (2014) 24,264 262,754.25

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

69

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

PERPUSTAKAAN AWAM ISLAM (PAI)

PAI yang terletak di Kompleks Pusat Islam, Kuala
Lumpur menyediakan perkhidmatan dan sumber
rujukan mengenai Islam kepada warga JAKIM, komuniti
setempat dan orang awam. Sehingga tahun 2014,
PAI mempunyai 144,843 naskhah koleksi bahan
rujukan.

Pengguna Perpustakaan

Jumlah pengguna perpustakaan PAI bagi tahun 2014
adalah seramai 7,768 orang. Butiran terperinci adalah
seperti berikut : -

Pinjaman Bahan Perpustakaan

Jumlah permohonan pinjaman bahan sepanjang tahun
2014 adalah sebanyak 1,028 pinjaman.

Pertanyaan Rujukan

Perpustakaan menerima sebanyak 770 pertanyaan
rujukan sepanjang tahun 2014.

Carta statistik pencapaian perkhidmatan perpustakaan
bagi tahun 2014 adalah seperti  berikut:

Jenis Bahan yang dirujuk

(a)  Koleksi Umum
Sebanyak 2,030 naskhah bahan umum dirujuk oleh
pengguna perpustakaan sepanjang tahun 2014.

(b)  Koleksi Arab
Sebanyak 205 naskhah koleksi Arab dirujuk oleh
pengguna perpustakaan sepanjang tahun 2014.

Berikut adalah carta statistik buku dirujuk di PAI bagi
tahun 2014.

70

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

MEDIA BAHARU

1.   Jakim.TV

Jakim.TV adalah siaran WebTV JAKIM. Ia  merupakan
medium baharu yang memuatkan hasil produksi JAKIM.
Ia boleh dilayari dengan melawati http://www.jakim.tv
yang memuatkan koleksi video serta arkib rancangan
RTM khususnya yang berkaitan Islam bertujuan bagi
meningkatkan penerbitan kandungan Islamik tempatan
yang lebih berkualiti, holistik dan berterusan untuk
mengimbangi kandungan dari luar yang bercanggah
dengan nilai agama dan sosio-budaya Malaysia. Buat
permulaannya, kebanyakan kandungan JAKIM. TV
adalah berbentuk video on demand (VoD).

Jakim.TV menjadi satu-satunya saluran media webtv
berwibawa, berteraskan Islam yang diiktiraf MyAIM
(Malaysian Authoritative Islamic Media) di Malaysia.
Ia selari dengan tujuan kerajaan dalam menjadikan
sistem penyampaian kerajaan yang cekap, mudah,
cepat dan mesra pengguna selain berperanan sebagai

media alternatif dakwah baru yang tidak diragui
kewibawaannya sebagai panduan umat Islam di
peringkat nasional dan antarabangsa. Ia boleh dilayari
dari negara luar seperti Thailand, Singapura, Indonesia,
United Kingdom, Brunei, AS, Asutralia dan Mesir.
Ternyata Jakim.TV merupakan hasil inovasi yang
sangat inovatif, signifikan serta berimpak tinggi kerana
berjaya menggabungkan perisian terbuka (open source
software) dengan teknologi “adaptive video streaming”
terkini daripada Microsoft sekaligus memudahkan
penyampaian dakwah dan tarbiyah melalui internet.
Sempena Hari Inovasi dan Kecemerlangan Jabatan
Perdana Menteri 2014 bertemakan “Menyemarak
Inovasi Merealisasi Transformasi”, JAKIM menerusi
projek Jakim.TV ini telah dinobatkan sebagai Johan
dalam Anugerah Inovasi JPM 2013 (Kategori ICT).

Anugerah Inovasi JPM
2013 (Kategori ICT) telah

disempurnakan oleh YAB
Timbalan Perdana Menteri, Tan

Sri Muhyiddin bin Yassin.

Paparan muka depan Jakim.TV

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

71

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

2. Sistem Dashboard JAKIM

Sistem Dashboard JAKIM merupakan salah satu
komponen utama dalam Malaysian Islamic Service and
Bussiness Intelligence (MISB). Sistem Dashboard ini
menampilkan inovasi dari aspek pembentangan data
dan maklumat berkenaan hal ehwal Islam (HEI) untuk
tujuan membuat keputusan dan tindakan yang tepat
dalam penyediaan perancangan strategik dan juga
dalam menangani isu-isu hal ehwal Islam semasa.
Sistem ini mula dibangunkan pada tahun 2012 dan mula
digunakan pada tahun 2013. Ia boleh dilayari dengan
melawat ke http://dashboard.islam.gov.my.

Sistem Dashboard JAKIM ini diambil dari sistem sebenar
atau laporan “stand alone” yang kemudian dijana dan
dikumpulkan menjadi data berpusat yang boleh dicapai
bila-bila masa dan di mana sahaja. Ia terbahagi kepada
9 modul utama iaitu;

1. Modul Laporan Halal – Ringkasan Laporan aktiviti
Pensijilan Halal

2. Modul Laporan Pas Lawatan Ikhtisas
3. Modul Laporan Kewangan
4. Modul Laporan Sumber Manusia
5. Modul Laporan Mesyuarat
6. Modul Laporan Key Performance Indicators (KPI)
7. Modul Laporan Sasaran Kerja Strategik (SKS)
8. Modul Laporan Pendidikan Islam
9. Modul Laporan Masjid & Imam

Kesimpulannya, sistem Dashboard Jakim memudahkan
pengurusan JAKIM dan stakeholders JAKIM yang
lain mendapatkan maklumat berkenaan hal ehwal
Islam secara online yang bersifat sentiasa kemas
kini, menyeluruh, lengkap dan mesra pengguna. Ia
dipecahkan berdasarkan bahagian-bahagian dan
pengguna yang bertanggungjawab untuk mengemaskini
maklumat dan  disediakan dengan kawalan keselamatan
yang kukuh.

Muka hadapan Dashboard Jakim

72

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Contoh Laporan Halal pada Dashboard JAKIM

Modul-modul yang terdapat pada Dashboard JAKIM

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

73

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

Contoh Laporan Halal

Contoh laporan penjawatan dari Bahagian Pengurusan Sumber Manusia JAKIM

74

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

3.  Portal Masjid Malaysia

Selaras dengan visi Islamic Portal, Islamic Model
for the World, JAKIM bergerak selangkah lagi ke
hadapan dengan membangunkan Portal Masjid
Malaysia. Portal ini diwujudkan bertujuan memberi
maklumat dan informasi berkaitan masjid seperti
perkhidmatan direktori dan informasi berhubung
masjid dan surau, statistik bilangan masjid dan surau
di Seluruh Malaysia, integrasi dengan e-khutbah
dan e-penerbitan berkaitan masjid, berita terkini,
aktiviti-aktiviti masjid dan sebagainya. Kewujudan
portal ini telah memberi banyak informasi berguna
ke arah melahirkan masyarakat Islam yang komited
terhadap masjid dengan pelbagai aktiviti dan program
pengimarahan kepada semua lapisan masyarakat.
Portal ini boleh dilayari dengan melawat ke http://
masjid.islam.gov.my

Contoh Laporan Sasaran Kerja Strategik oleh Bahagian Perancangan dan Penyelidikan

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

75

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

HARI KEBESARAN ISLAM

Majlis Sambutan Maulidur Rasul SAW Peringkat
Kebangsaan Tahun 1435H/2014M telah diadakan
dengan jayanya pada 12 Rabi’ulawwal 1435H
bersamaan 14 Januari 2014 (Selasa), bertempat di
Masjid Putra, Putrajaya. Seri Paduka Baginda Yang
di-Pertuan Agong Almu’tasimu Billahi Muhibbuddin
Tuanku Alhaj Abdul Halim Mu’adzam Shah ibni
Almarhum Sultan Badlishah dan Seri Paduka Baginda
Raja Permaisuri Agong Tuanku Hajah Haminah telah
berkenan mencemar duli menghadiri majlis berkenaan
sekaligus merasmikannya.

Dengan bertemakan “Wasatiyyah Tonggak Kesatuan
Ummah”, majlis tersebut turut diserikan dengan
kehadiran YAB Dato’ Sri Mohd Najib bin Tun Haji Abdul
Razak, Perdana Menteri, YABhg. Datin Sri Rosmah
Mansor; YB Tan Sri Dato’ Haji Muhyiddin bin Haji Mohd.
Yassin, Timbalan Perdana Menteri; YBhg. Puan Sri
Datin Paduka Noorainee binti Haji Abdul Rahman; YB
Senator Mejar Jeneral Dato’ Seri Jamil Khir bin Haji
Baharom (B), Menteri di Jabatan Perdana Menteri
merangkap Pengerusi Jawatankuasa Induk Majlis
Sambutan Maulidur Rasul SAW Peringkat Kebangsaan
Tahun 1435H/2014M, dan tetamu-tetamu kenamaan
yang lain.

Majlis sambutan itu turut disertai lebih 13,500 peserta
termasuk kakitangan kerajaan, badan berkanun,
pertubuhan swasta, golongan pelajar, badan bukan
kerajaan (NGO) dan orang ramai.

Dalam majlis itu juga, Seri Paduka Baginda Yang
di-Pertuan Agong telah berkenan menyampaikan
anugerah Maulidur Rasul SAW kepada sembilan (9)
penerima anugerah yang terbahagi kepada dua kategori
iaitu Anugerah Perdana Maulidur Rasul SAW dan
Anugerah Maulidur Rasul SAW. Penerima Anugerah
Perdana Maulidur Rasul SAW bagi tahun 1435H/2014M
ialah YBrs. Dr. Mohd Daud bin Bakar, Pengerusi Majlis
Penasihat Syariah Bank Negara  dengan membawa
pulang hadiah wang tunai berjumlah  RM50,000, sijil,
plak	serta	hadiah	iringan	Mashaf	al-Quran	dan	set	Kitab
Tafsir	Fi-Zilalil	Quran	yang	bernilai	RM	3,000.00.

Manakala, penerima-penerima Anugerah Maulidur
Rasul SAW pula ialah YBhg.Tan Sri Abdul Kader Talip
(Bekas Mufti Wilayah Persekutuan), YBhg. Dato’ Faiza
bin Haji Thamby Chik (Felo Kehormat Universiti Sains
Islam Malaysia), YBhg. Datuk Wira Hj. Hamza bin Taib
(Pesuruhjaya Polis Sabah), YBhg. Datuk Zainal Abidin
Abdul Kadir (Ahli Majlis Kebangsaan PERKIM: 2013-
2016), YBhg. Prof. Dato’ Zakaria bin Stapa (Pensyarah
di Jabatan Akidah dan Falsafah Fakulti Pengajian
Islam, Universiti Kebangsaan Malaysia), YBhg. Datin
Rosmiyati binti Haron (Mantan Pengarah Bahagian
Latihan Jakim), YBrs. Encik Azimi Kassim @ Pak
Ngah, (Juruhebah Radio Salam FM) dan  Allahyarham
Ahmad Ammar bin Ahmad Azam (Pelajar Malaysia
di Turki dan Sukarelawan Malaysia). Masing-masing
menerima hadiah wang tunai berjumlah RM20,000,
sijil,	plak	serta	hadiah	iringan	mashaf	al-Qur’an	dan		set
Kitab	Tafsir	Fi-Zilalil	Qur’an	yang	bernilai	RM	3,000.00.
Majlis sambutan ini diakhiri dengan ceramah khas
yang disampaikan oleh pendakwah bebas, YBrs. Ustaz
Mohammad Kazim bin Elias.

76

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Suasana sepanjang majlis Majlis Sambutan Maulidur Rasul SAW Peringkat Kebangsaan Tahun 1435H/2014M

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) telah
menganjurkan Majlis Perhimpunan Sambutan Maal
Hijrah Peringkat Kebangsaan Tahun 1436H/2014M
pada 25 Oktober 2014 (Sabtu) bertempat di Dewan
Plenari, Pusat Konvensyen Antarabangsa Putrajaya
(PICC).

Penyertaan melebihi 4,500 orang terdiri daripada 100
pasukan kontinjen daripada jabatan kerajaan, badan-
badan berkanun dan swasta.

Tema sambutan “Perpaduan Nadi Transformasi Negara”
amat bertepatan dengan usaha Kerajaan yang inginkan
rakyat negara ini bersatu padu, bekerjasama, saling

memahami dan menerima di antara satu sama lain
atas dasar akidah supaya dapat direalisasikan sebagai
sebuah negara unggul dengan wujudnya konsep “unity
in diversity”.

Kemuncak bagi Majlis Sambutan Maal Hijrah ini adalah
penganugerahan tokoh Maal Hijrah di mana YBhg.
Tan Sri  Sheikh Ghazali bin Abdul Rahman, Penasihat
Perundangan Syariah, Jabatan Peguam Negara
dinobatkan sebagai tokoh Peringkat Kebangsaan
tahun 1436H/2014M. Penerima anugerah Tokoh Maal
Hijrah akan menerima hadiah wang tunai berjumlah RM
100,000.00, sebuah plak, pingat dan sijil penghargaan.

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

MAJLIS SAMBUTAN MAAL HIJRAH PERINGKAT KEBANGSAAN 1436H/2014M

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

77

MANIFEStASI DAKWAH DALAM MASYArAKAt

Majlis Perhimpunan Sambutan Maal Hijrah Peringkat Kebangsaan Tahun 1436H/ 2014M

YBhg. Tan Sri  Sheikh Ghazali bin Abdul Rahman menerima plak daripada YAB Perdana Menteri.

JAKIM78

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

79
PENGUKUHAN INStItUSI

KEKELUArGAAN DAN
KEMASYArAKAtAN

JAKIM

80

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUKUHAN INStItUSI KEKELUArGAAN DAN KEMASYArAKAtAN

Kemajuan negara yang mapan perlu diintegrasikan dengan pembangunan modal insan yang seimbang.
Pembangunan modal insan yang seimbang lahir daripada institusi kekeluargaan dan kemasyarakatan yang
kukuh dan stabil. Oleh itu, Jakim bersama agensi agama di peringkat negeri sentiasa menjalin kerjasama untuk
meningkatkan pengetahuan dan kefahaman masyarakat mengenai kekeluargaan dan kemasyarakatan.

Bahagian Pembangunan Keluarga, Sosial dan Komuniti melaksanakan program dengan berdasarkan Pelan
Strategik Jakim 2009-2014 iaitu Memantapkan Kefahaman Dan Penghayatan Islam Secara Syumul Bagi
Melahirkan Khaira Ummah. Antara program yang dilaksanakan adalah dari aspek :

1. Penyelarasan nikah, cerai, ruju’
2. Pembangunan dasar, modul/manual dan pelan tindakan
3. Pendidikan kekeluargaan,
4. Rawatan kepada kumpulan sasar terdiri dari  juvana, orang kena pengawasan dadah, LGBT dan sebagainya.

Jakim sebagai agensi penyelaras telah mengadakan
penyelarasan urusan nikah, cerai dan ruju’ umat Islam di
Malaysia dan warganegara Islam Malaysia yang berada
di luar Negara. Antara usaha yang telah dilaksanakan
ialah :

PENGUKUHAN INStItUSI KEKELUArGAAN
DAN KEMASYArAKAtAN

PENYELARASAN NIKAH, CERAI RUJU’

1. Persidangan Ketua Pendaftar Nikah, Cerai, Ruju’
Seluruh Malaysia

 a) Kali ke 30 telah diadakan pada 16-18
  Jun 2014 bertemapat di Hotel Grand Continental,
   Kuantan,Pahang.

 b) Kali ke 31 pada 24-26 November 2014 di Suria
  City Hotel, Johor

2. Persidangan Ketua Pendaftar Nikah, Cerai, Ruju’
(KPNCR) dan Ketua Pendaftar Jabatan Kehakiman
Syariah Negeri (KpJKSN) Seluruh Malaysia pada
12-13 Oktober 2014 di Hotel Pantai Puteri, Melaka
NCR Luar Negara

3. Mesyuarat Jawatankuasa Pemandu bagi
penyediaan Tatacara Pengurusan Perkahwinan,
Perceraian dan Ruju’ Orang Islam yang Tinggal
Tanpa Dokumen Lengkap di Malaysia

a) Siri 1 - pada 9-11 April 2014 di Selesa Beach
 Resort, N. Sembilan

b) Siri 2 - pada 14-16 Oktober 2014 di Hotel Pantai
 Puteri, Melaka

4. Persidangan Ketua Pendaftar Nikah, Cerai, Ruju’
(KPNCR)  dengan Selatan Thailand pada 9-11 Jun
2014 di Kelantan

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

81

PENGUKUHAN INStItUSI KEKELUArGAAN DAN KEMASYArAKAtAN

Penyelarasan melalui pelaksanaan Sistem Pengurusan Perkahwinan Islam Malaysia (SPPIM)

Carta 1 : Pelaksanaan SPPIM

Jadual 1 : Status Pelaksanaan SPPIM Mengikut Modul

 N.Sembilan Melaka Perlis Kedah Perak JAWI KL Catatan

Backlog NCR √ √ √ √ √ x

BN √ √ √ √ √ x

BNO √ √ √ √ √ x

Nikah √ √ √ √ √ x
Cetakan sijil
belum dibuat

Cerai √ √ √ √ √ x

Rujuk √ √ √ √ √ x

Rundingcara √ √ √ x x √

82

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUKUHAN INStItUSI KEKELUArGAAN DAN KEMASYArAKAtAN

Multaqa’ Pendaftar / Penolong Pendaftar Nikah, Cerai Ruju’

Pada 10 November 2014 bertempat di Masjid Al-Azim, Melaka,  Jabatan Kemajuan Islam Melaysia (JAKIM) dan
Jabatan Agama Islam Melaka telah menganjurkan Multaqa Pendaftar dan Penolong Pendaftar Perkahwinan,
Perceraian dan Ruju’ Peringkat  Negeri Melaka.

Objektif program ini adalah  untuk memberi kefahaman
dan pendedahan berhubung prosedur nikah, cerai dan
ruju’ di Malaysia  serta mempertingkatkan keberkesanan
proses urusan perkahwinan orang Islam di Malaysia dan
di luar negara supaya selari dengan undang-undang
dan peraturan Negara.

Program ini dimulakan dengan sesi forum yang
melibatkan dua orang panel iaitu Mufti Wilayah
Persekutuan, YBhg. S.S. Dr Zulkifli bin Mohamad al-
Bakri, dan Ketua Pendaftar Mahkamah Syariah Negeri

Ucapan Perasmian penutupan  oleh Timbalan Pengerusi
Majlis Agama Islam Melaka  YBhg. Datuk Wira Yaakob bin

Md Amin

Ucapan aluan oleh Pengarah Bahagian Pembangunan
Keluarga, Sosial Dan Komuniti, Jakim, YBhg. Tuan Haji

Zakuan bin Sawai

Melaka, Y.A. Tuan Abu Sufian bin Abu Yaziz, dengan
tajuk : Nikah Sindiket : Pandangan dari Sudut Syara’
dan Perundangan.

JAKIM juga berperanan memberi pendidikan dan
kefahaman secara berterusan kepada kakitangan
awam dan masyarakat Islam  umumnya mengenai
kekeluargaan dan sosial.

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

83

PENGUKUHAN INStItUSI KEKELUArGAAN DAN KEMASYArAKAtAN

Mufti Wilayah Persekutuan, YBhg. S.S.Dr. Zulkifli Mohamad
al- Bakri menerangkan Isu Nikah Sindiket Dari Pandangan

Syara’

Ketua Pendaftar Mahkamah Syariah Negeri Melaka, Y.
A. Tuan Abu Sufian bin Abu Yaziz menjelaskan Isu Nikah

Sindiket dari Aspek Perundangan

Majlis Penyampaian cenderahati kepada Penolong
Pendaftar Nikah, Cerai, Ruju’ Peringkat Negeri Melaka

Perhatian yang diberikan oleh Penolong Pendaftar yang
hadir

84

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (Jakim) dengan
kerjasama Lembaga Penduduk dan Pembangunan
Keluarga Negara (LPPKN) telah mengadakan Seminar
Kaunseling Syarie Peringkat Kebangsaan Tahun 2014
dan Majlis Pemeteraian Memorandum Persefahaman
(MoU) antara Jakim dan LPPKN pada 5 November
2014 (Rabu) bertempat di Dewan Putra, Hotel Putra,
Kuala Lumpur.

Majlis perasmian seminar telah disempurnakan
oleh Menteri di Jabatan Perdana Menteri YB Mejar
Jeneral Dato’ Seri Jamil Khir bin Haji Baharom (B),
bersama  Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan
Masyarakat, YB Dato’ Sri Rohani binti Abdul Karim.

PENGUKUHAN INStItUSI KEKELUArGAAN DAN KEMASYArAKAtAN

Kerjasama strategiK antara JAKIM dan LPPKN

SEMINAR KAUNSELING SYARIE PERINGKAT KEBANGSAAN TAHUN 2014

Dalam majlis yang sama, Majlis Pemeteraian MoU
antara Jakim dan LPPKN dengan ditandatangani oleh
Ketua Pengarah Jakim, YBhg. Dato’ Haji Othman
bin Mustapha dan Ketua Pengarah LPPKN, YBhg.
Dato’ Dr. Siti Norlasiah binti Ismail yang disaksikan
oleh kedua-dua menteri. Kerjasama yang dipersetujui
adalah berbentuk perkongsian program kekeluargaan
dan perkongsian data dan hasil penyelidikan, bahan
penerbitan serta maklumat yang berkaitan kedua-dua
agensi ini.

Ucapan perasmian oleh  Menteri di JPM, YB Mejar Jeneral
Dato’ Seri Jamil Khir bin Haji Baharom (B)

Menteri Pembangunan Wanita, Keluarg satua dan
Masyarakat, YB Dato’ Sri Rohani binti Abdul Karim memberi

ucapan

Ucapan seminar oleh Timbalan Ketua Pengarah
Pembangunan Insan, YBhg. Dato’ Razali bin Shahabudin

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

85

PENGUKUHAN INStItUSI KEKELUArGAAN DAN KEMASYArAKAtAN

Pemeteraian MoU ditandatangan oleh Ketua Pengarah Jakim, YBhg. Dato’ Haji Othman bin Mustapha dan Ketua
Pengarah LPPKN, YBhg. Dato’ Dr. Siti Norlasiah binti Ismail

Bertemakan ‘Membina Kesejahteraan Ummah
dan Kestabilan Sosial’, seminar ini diadakan bagi
membincangkan peranan psikologi dan Kaunseling
Syarie secara menyeluruh dalam pembangunan
ummah serta peranannya dalam membantu kerajaan
untuk mengatasi permasalahan sosial yang dilihat
semakin membimbangkan pada masa kini. Kaunseling
Syarie berfungsi sebagai penunjuk jalan atau pemandu
klien untuk mencari jalan dan membuat pilihan dengan
berlandaskan	al-Quran	dan	Sunnah.

Antara isu yang dibincangkan ialah Isu Sosial dan
Keluarga Islam  Isu dan Cabaran Keluarga daripada
Perspektif LPPKN serta Keperluan dan Cabaran
Kaunseling Syarie Dalam Pembangunan Ummah.

KONvENSYEN PEMERKASAAN
UMMAH PERINGKAT KEBANGSAAN
2014

Dalam usaha meningkatkan kesedaran masyarakat
mengenai isu-isu semasa berkaitan keluarga, sosial dan
komuniti Islam selain untuk memperkasakan kerjasama
strategik di antara agensi secara holistik dan berkesan,
bahagian ini telah menganjurkan  Konvensyen
Pemerkasaan Ummah Peringkat Kebangsaan 2014.

Konvensyen yang diadakan pada 24-25 Jun 2014
di Dewan Melawati, Kompleks Tabung Haji Kelana
Jaya, Selangor ini adalah anjuran bersama Bahagian
Pembangunan Keluarga, Sosial dan Komuniti (KSK)
Jakim dan Sektor Pembangunan Sosial, Majlis Agama
Islam Selangor (MAIS).

Sebahagian peserta yang hadir terdiri dari Pegawai
Rundingcara Negeri, Kementerian dan Jabatan kerajaan

86

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUKUHAN INStItUSI KEKELUArGAAN DAN KEMASYArAKAtAN

Konvensyen yang membawa tema “Kesejahteraan
Ummah Tanggungjawab Bersama” ini turut
memfokuskan kepada pendekatan pembebasan
asnaf al-Riqabdaripada  permasalahan  sosial  serta
mekanisme penglibatan dan peranan pemimpin negara
dan negeri, agensi awam dan swasta serta pihak-pihak
yang berkenaan dalam menangani isu umat Islam ini.

Majlis Perasmian konvensyen telah disempurnakan
oleh YBhg. Dato’ Othman bin Mustapha, Ketua
Pengarah Jakim. Pada majlis tersebut, beliau juga telah
menyempurnakan pelancaran 3 Manual Sosial Islam
terbitan JAKIM iaitu Manual Kaunseling Syarie, Manual
Islam dan MakNyah dan Manual Sukarelawan Sosial
Islam.

Pembentangan kertas kerja oleh Mufti Wilayah Persekutuan
Sahibus Samahah Dr. Zulkifli Mohamad al-Bakri

Sesi soal jawab

Pengerusi MAIS, Y.A.D Dato’ Setia Haji Mohamad Adzib
Mohd Isa menerima cenderahati dari Pengarah Bahagian

Pembangunan Keluarga, Sosial dan Komuniti, Tuan  Haji
Zakuan bin Sawai

Perasmian telah disempurnakan oleh Ketua Pengarah
JAKIM, YBhg. Dato’ Hj. Othman bin Mustapha

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

87

PENGUKUHAN INStItUSI KEKELUArGAAN DAN KEMASYArAKAtAN

SEMINAR RUMAHKU SYURGAKU

Bertempat di Dewan Serbaguna, Masjid Wilayah
Persekutuan, Kuala Lumpur telah berlangsung Seminar
Rumahku Syurgaku (RKSK) Peringkat Kebangsaaan
Program yang diadakan  pada 27 Oktober 2014 (Isnin)
ini bertemakan: “MENITI BAHAGIA HINGGA KE
SYURGA” dirasmikan oleh Menteri di Jabatan Perdana
Menteri , YB Mejar Jeneral Dato’ Seri Jamil Khir bin Haji
Baharom (B).

Sempena seminar ini juga diadakan Majlis Pelancaran
Penjenamaan Semula PPKI & PPS kepada Pusat
Khidmat Keluarga, Sosial dan Komuniti (PKKSK). Pusat
ini berfungsi membantu masyarakat dalam menangani
isu keluarga dan masyarakat. Pusat  ini telah diwujudkan
dan dibawah seliaan Jabatan Agama Islam Negeri-
Negeri di Malaysia.

Menteri di JPM, YB Mejar Jeneral Dato’ Seri Jamil Khir bin
Haji Baharom (B), melancarkan Pusat Khidmat Keluarga,

Sosial dan Komuniti

Forum bertajuk ‘ Meniti Bahagian Hingga ke Syurga’

Peserta yang terdiri dari kakitangan kementerian/jabatan

88

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUKUHAN INStItUSI KEKELUArGAAN DAN KEMASYArAKAtAN

Peserta yang terdiri dari kakitangan kementerian/jabatan

Kongres yang bertemakan, “Kepimpinan Wanita
Pemacu Transformasi Ummah” diteruskan pada
sebelah petangnya dengan forum yang mengupas
isu,“Wanita dan Cabaran Sekularisme” oleh ahli-
ahli panel yang memiliki kepakaran dalam pelbagai
bidang iaitu,Prof. Madya Dr. Sharifah Hayaati binti
Syed Ismail, Pensyarah dari Universiti Malaya, Dato’
Dr. Siti Norlasiah binti Ismail, Ketua Pengarah Lembaga
Penduduk dan Pembangunan Keluarga Negara
(LPPKN) dan Dr. Asyraf Wajdi bin Datuk Haji Dusuki,
Yang Dipertua Yayasan Dakwah Islamiah Malaysia
(YADIM). Manakala moderator forum adalah Prof. Datin
Dr. Azizan binti Baharuddin, Timbalan Ketua Pengarah
Institut Kefahaman Islam Malaysia (IKIM) merangkap
Ahli PISWI.

Antara panel pembentang

Forum yang membicarakan  isu,“Wanita dan Cabaran
kementerian/jabatan

Kepimpinan wanita dari pelbagai peringkat menghadiri
kongres ini

KONGRES KEPIMPINAN WANITA
ISLAM PERINGKAT KEBANGSAAN

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia dan Panel Isu-isu
Semasa Wanita Islam (PISWI)  telah menganjurkan
Kongres Kepimpinan Wanita Islam Peringkat
Kebangsaan 2014 pada 19 Mac 2014. Kongres yang
diadakan di Dewan Besar, Institut Kefahaman Islam
Malaysia (IKIM) ini dirasmikan oleh oleh Menteri di
Jabatan Perdana Menteri,  YB Mejar Jeneral Dato’ Seri
Jamil Khir B. Hj. Baharom (B)

Kongres ini bertemakan, “Kepimpinan Wanita
Pemacu Transformasi Ummah” dan antara isu yang
diketengahkan dalam pembentangan ini ialah  Wanita,
Pemimpin atau Dipimpin, isu Wacana Kesetaraan
Gender : Kekeliruan Feminis Muslim, Isu-isu
Kepimpinan Wanita di Peringkat Global

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

89

PENGUKUHAN INStItUSI KEKELUArGAAN DAN KEMASYArAKAtAN

Menyedari kepentingan kepimpinan wanita sebagai
pemacu tranformasi ummah, Kongres Kepimpinan
Wanita Islam Peringkat Kebangsaan 2014 telah
bersetuju menggariskan resolusi berikut:

Pertama  :
Islam mengiktiraf peranan dan tanggungjawab wanita
sama ada sebagai anak, isteri, ibu dan pekerja.
Setiap peranan dan tanggungjawab tersebut mestilah
dilaksanakan menurut tuntutan syarak. Di samping
itu, perjuangan memartabatkan kedudukan wanita
Islam hendaklah berlandaskan prinsip kesamarataan
(equality) yang berteraskan keadilan (equity).  Wanita
yang memimpin tanpa mengira  peringkat kepimpinan
mesti melengkapkan diri mereka dengan iman, ilmu
pengetahuan dan kebijaksanaan. Justeru, wanita
mestilah diberi galakan, sokongan dan kemudahan
prasarana untuk memimpin dan memberi sumbangan
dalam pembangunan sosial masyarakat dan negara
mengikut kepakaran masing-masing di samping
sentiasa bersedia untuk dipimpin mengikut kesesuaian.

Kedua :
Kepimpinan adalah suatu kewajipan setiap manusia
tanpa mengira jantina dan ia adalah suatu yang
diwarisi daripada Rasulullah SAW. Matlamat memimpin
hendaklah membawa kepada sebaik-baik ummah
(khayra ummah).

Ketiga :
Penindasan dan diskriminasi terhadap wanita hendaklah
dihindari oleh semua pihak agar keharmonian dalam
masyarakat terjamin berdasarkan keadilan dan bukan
kesamarataan jantina (gender equally) semata-mata.

Keempat :
Penglibatan dan peluang kepada pemimpin wanita
Islam dalam setiap aspek pengurusan perlu ditambah
melalui pelbagai agensi termasuk institusi keagamaan
supaya saling melengkapi antara satu sama lain.

Kelima :
Program penjelasan dan pendidikan bagi menangkis
pelbagai aliran pemikiran hendaklah disebarluaskan
kepada semua lapisan masyarakat melalui pelbagai
medium.

Keenam :
Satu piagam wanita Islam di peringkat nasional
hendaklah diwujudkan sebagai rujukan dan panduan
berkaitan isu-isu wanita Islam di Malaysia.

Ketujuh :
Institusi kekeluargaan yang merupakan asas paling
utama dalam pembentukan keperibadian muslim
hendaklah diperkukuhkan menerusi pendidikan
Islam yang syumul  bagi melahirkan pemimpin yang
berwibawa kepada generasi yang akan datang.

PELANCARAN  SUKARELAWAN
SOSIAL ISLAM

Timbalan Ketua Pengarah (PI) YBhg. Dato’ Hj. Razali bin
Shahabudin melancarkan Kelab Sukarelawan

Pelancaran Kelab Sukarelawan Sosial Islam oleh TKP9PI)

90

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Pada 2 Mac 2014 bertempat di Masjid Tuanku Mizan
Zainal Abidin telahberlangsung  Seminar Sehari
Mengenai Kesukarelawan. Program ini anjuran bersama
Bahagian Keluarga Sosial dan Komuniti (KSK), Yayasan
Ihtimam Malaysia (YIM), Majlis Agama Islam Wilayah
Persekutuan (MAIWP), Majlis Agama Islam Selangor
(MAIS) dan Jabatan Agama Islam Wilayah Persekutuan
(JAWI)

Dalam seminar ini telah diadakan Majlis Pelancaran
Kelab Sosial Islam bernaung di bawah Yayasan Ihtimam
Malaysia (YIM) yang dirasmikan oleh  Timbalan Ketua
Pengarah (Pembangunan Insan),YBhg Dato’ Haji
Razali bin Shahabudin, Jakim. Turut hadir pada majlis
tersebut ialah Pengerusi Yayasan Ihtimam Malaysia,
YBhg Dato’ Wan Mohamad bin Dato’ Sheikh Abdul
Aziz, Timbalan Pengerusi Yayasan Ihtimam Malaysia,
YBhg Tan Sri Zaman Khan Bin Rahim Khan, barisan
pemimpin Pertubuhan Bukan Kerajaan, wakil agensi-
agensi agama peringkat zon tengah dan selatan
Semenanjung Malaysia.

Antara pengisian ialah:

1. Wacana Bersama Pemimpin NGO iaitu YBhg Dato’
Dr Abdul Razak bin Kechik, Presiden Malaysia
Relief Agency (MRA), Dr. Abdullah Sudin Ab
Rahman, Presiden Pertubuhan Himpunan Lepasan
Institusi Pendidikan Malaysia (HALUAN) dan Tuan
Haji Zairulshahfuddin B. Zainal Abidin, Pengarah
Negara Islamic Relief Malaysia (IRM).

PENGUKUHAN INStItUSI KEKELUArGAAN DAN KEMASYArAKAtAN

2. Pengenalan Asas Gerak Kerja Sosial Menangani
Isu-isu yang dikendalikan oleh tiga orang fasilitator
dari NGO iaitu En. Mohd Rashid bin Hashim,
Persatuan Kebajikan Komuniti Ikhlas Malaysia,
Encik Nurfitri Amir bin Muhammad, Pertubuhan
Menangani Gejala Sosial (UNGGAS) Malaysia dan
Encik Mohamad Raffie bin Jaafar, Pertubuhan
Amal Firdausi Kuala Lumpur (PAFI).

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

91

PENGUKUHAN INStItUSI KEKELUArGAAN DAN KEMASYArAKAtAN

3. Slot Sharing is Caring – Outreach : ‘Best Practice’
Sukarelawan Sosial Islam menangani isu-isu.
Slot ini diadakan secara berkumpulan dengan
kendalian empat orang fasilitator. Pada slot ini para
peserta diberikan pendedahan yang lebih lanjut
dan perkongsian pengalaman dari fasilitator serta
para peserta itu sendiri.

Selaras dengan pelancaran Kelab ini, keahlian akan
dibuka kepada mana-mana individu yang berminat
dengan beberapa syarat  yang dikenakan iaitu:

PROGRAM RINTIS KURSUS PASCA
PERKAHWINAN

Pada tahun 2012, Jabatan Kemajuan Islam Malaysia
(JAKIM) melalui Bahagian Pembangunan Keluarga
Sosial dan Komuniti (KSK) telah pun membangunkan
Modul Pasca Perkahwinan dengan membahagikan
tempoh perkahwinan kepada 4 fasa iaitu tempoh
perkahwinan 0-5 tahun (Fasa Bulan Madu), tempoh
perkahwinan 6 – 10 tahun (Fasa Sehati Sejiwa), tempoh
perkahwinan 11 – 20 tahun (Fasa Semarak Kasih) dan
tempoh perkahwinan 21 tahun ke atas (Fasa Syurga
Cinta).

Bagi mendapatkan kajian impak terhadap keberkesanan
kursus sekaligus memudahkan pelaksanaan di
peringkat pelaksana, satu Program Rintis bagi setiap
fasa telah dirancang dan selesai diadakan sepanjang
tahun 2013 - 2014 ini.

KEAHLIAN KELAB SUKARELAWAN
SOSIAL ISLAM

•	 Warg anegara Malaysia yang beragama Islam
dan berumur lebih daripada 18 Tahun ke atas;

•	 Mestilah berdaftar dengan Yayasan Ihtimam
Malaysia atau dengan unit sukarelawan
di bawah Bahagian Keluarga, Sosial dan
Komuniti, JAKIM ; dan

•	 Mestilah melepasi 3 fasa Latihan ToT (Training
for Trainers) dan 1 sesi Temuseru yang
diiktiraf oleh Kelab atau pun JAKIM.

Objektif Program Rintis ini terbahagi kepada dua iaitu:

Memberi pendedahan teknik dan kemahiran suami
isteri dalam menguruskan soal-soal kehidupan
berumahtangga dan Memberi kesedaran / motivasi
tentang peranan dan tanggungjawab suami isteri/ibu
bapa yang sebenar bagi mewujudkan sebuah keluarga
bahagia;

Pada tahun 2014, program rintis bagi tiga fasa telah
dilaksanakan iaitu:

1.  Fasa Semarak Kasih bagi 11-20 tahun tempoh
perkahwinan telah diadakan pada 5-7 September
2014 bertempat di Hotel Summit USJ, Subang Jaya.
Ia melibatkan pasangan suami isteri yang telah
melalui tempoh perkahwinan antara 11-20 tahun.

92

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUKUHAN INStItUSI KEKELUArGAAN DAN KEMASYArAKAtAN

2.  Fasa Syurga Cinta melibatkan  pasangan suami
isteri  21 tahun ke atas tempoh perkahwinan telah
diadakan pada 9-11 Mei 2014 di Pusat Latihan
Sarawak

3.  Fasa Sehati Sejiwa untuk pasangan suami isteri
bagi 6-10 tahun tempoh perkahwinan. Ia  diadakan
pada   18-20 November 2014 di Maktab Tentera
Laut DiRaja Malaysia, Lumut, Perak.

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

93

PENGUKUHAN INStItUSI KEKELUArGAAN DAN KEMASYArAKAtAN

DASAR KEKELUARGAAN, SOSIAL
DAN HAL EHWAL WANITA

Bahagian ini juga dipertanggungjawabkan untuk
membangunkan dasar, pelan tindakan, manual,
program-program berkaitan kekeluargaan, sosial dan
komuniti dan sebagainya.

Mesyuarat Penyelarasan Program Kekeluargaan,
Sosial dan Komuniti JAKIM dan JAIN 2014

Mesyuarat kali pertama telah diadakan pada 23
Januari 2014 di InstitutLatihan Islam Malaysia. Tujuan
mesyuarat adalah untuk menyelaras dan memperkasa
gerak kerja secara bersepadu dan holistik di antara
JAKIM dan JAIN berkaitan program kekeluargaan,
sosial dan komuniti. Selain itu, dapat meningkatkan
perkongsian strategik dari aspek inovasi idea dan
sumbang saran, penyediaan tenaga penceramah /
fasilitator / sukarelawan, pelaksanaan modul-modul /
bahan terbitan yang berkaitan, penyediaan logistik dan
lain-lain bagi mencapai objektif yang dirancang dengan
lebih berkesan.

Persidangan Jawatankuasa Bertindak (Focal
Point) Menangani Gejala Sosial 2014

Persidangan Jawatankuasa Bertindak (Focal Point)
Menangani Gejala Sosial Kali Ke-2 telah diadakan pada
4 - 6 Mei 2014 di RHR Hotel @ UNITEN Bangi, Selangor.
Manakala persidangan Kali Ke-3 telah diadakan pada
31 Oktober& 1 November 2014 di Hotel Seri Malaysia
Bagan Lalang, Sepang, Selangor. Tujuan persidangan
dilaksanakan adalah untuk menyelaras gerak kerjadi
antara JAKIM, JAIN, IPTA dan NGO yang berkaitan
bagi menangani gejala sosial yang kritikal. Pada tahun
ini tumpuan diberikan kepada pembangunan Pelan
Tindakan Rawatan dan Pemulihan Kepada Golongan
Kecelaruan Jantina (LGBT).

Bengkel Pembangunan Pelan Tindakan Keluarga
Sakinah Negara 2014

Bengkel Pembangunan Pelan Tindakan Keluarga
Sakinah Negara 2014 kali pertama telah diadakanpada
28-30 September 2014 di De Palma Hotel Ampang,
Selangor. Tujuan bengkel adalah untukmerangka dan
membangunkan pelan tindakan bagi memperkukuhkan
lagi institusi kekeluargaan Islam di Malaysia

berpandukan kepada Dasar Keluarga Sakinah Negara
yang telah digubal oleh JAKIM pada tahun 2010.

RAWATAN DAN PEMULIHAN (‘ILAJ
WA SHIFA)

Tadarus Perdana

Mengambil peluang keemasan di bulan Ramadhan ini,
Majlis	Tadarus	Al-Quran	Perdana	dan	Berbuka	Puasa
Bersama Asnaf Riqab 2014 telah diadakan pada 20
Julai 2014 (Ahad) bertempat di Laman Kayangan,
Kompleks Belia & Sukan Negeri Selangor, Shah Alam.
Majlis telah dijayakan dengan anjuran bersama Jabatan
Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) melalui Bahagian
Pembangunan Keluarga, Sosial dan Komuniti bersama
Majlis Agama Islam Selangor (MAIS) dan Yayasan
Ihtimam Malaysia (YIM). Majlis tersebut telah dihadiri
hampir 550 orang termasuk para peserta yang diraikan
dan tetamu jemputan.

Majlis Tadarus Al-Quran

Majlis Khatam Al-Quran yang dipimpin oleh Us. Amirrahman
bin Abas

94

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUKUHAN INStItUSI KEKELUArGAAN DAN KEMASYArAKAtAN

Antara	pengisian	ialah	Majlis	Tadarus	Al-Quran	Perdana,	Majlis	Khatam	Al-Quran	Perdana	dijalankan	dan	diketuai
oleh	 Qari	 Jemputan,	 Ustaz	 Amirahman	 bin	 Abas.	 Tazkirah	 Ramadhan	 juga	 turut	 diselitkan	 sebagai	 pengisian
kerohanian. Manakala acara kemuncak bagi majlis tersebut dimulakan dengan ucapan alu-aluan yang disampaikan
oleh Yang Berbahagia Dato’ Haji Razali bin Shahabuddin, Timbalan Ketua Pengarah (Pembangunan Insan),
JAKIM dan diikuti penyampaian ucapan perasmian yang disampaikan oleh Yang Berbahagia Dato’ Haji Bakhtiar
bin Hussein, Setiausaha Majlis Agama Islam Selangor. Sempena mengambil keberkatan Ramadhan, penyampaian
bantuan Ramadhan  kepada asnaf riqab dan rumah pemulihan riqab telah diberikan kepada para peserta dengan
pelbagai kategori sumbangan seperti yang telah ditetapkan.

Majlis Perasmian

Majlis penyampaian sumbangan

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

95

PENGUKUHAN INStItUSI KEKELUArGAAN DAN KEMASYArAKAtAN

PENGUKUHAN
MODAL INSANJAKIM

96

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUKUHAN MODAL INSAN

PROGRAM PEMERKASAAN PHEI

JAKIM berperanan sebagai penggubal dasar bagi Skim
Perkhidmatan Hal Ehwal Islam. JAKIM telah berjaya
membangunkan Pelan Operasi Latihan untuk Kumpulan
Pengurusan dan Profesional bagi Gred S 41 hingga
S 48. Pelaksanaan program pembangunan latihan ini
adalah dilaksanakan di Institut Latihan Islam Malaysia
(ILIM). BPI juga telah menggariskan Bidang Teras PHEI
yang merangkumi 8 bidang Perkhidmatan Hal Ehwal
Islam seperti :

a)   Akidah dan Aliran Pemikiran
b)   Dakwah dan Pembangunan Insa
c)   Perundangan Islam
d)   Tarbiyyah dan Tadribiyyah Islamia
e)   Kewangan dan Ekonomi Islam
f)    Pengurusan Halal Malaysia
g)   Penyelidikan dan Pembangunan (R&D)
h)   Pengurusan Siasah Syariah

Latihan Dalam Tempoh Percubaan

JAKIM telah mengadakan Kursus Asas Perkhidmatan
Hal Ehwal Islam bertempat di Pusat Pemantapan Akidah
(PPA) Jelebu pada 17 hingga 26 Sept 2014 kepada
Kumpulan Pelaksana Gred S 17 seramai 47 orang.
Kursus ini dilaksanakan berpandukan kepada modul
i-Qawiyy	 al-Amin	 yang	 dibangunkan	 khusus	 memberi
latihan kepada semua pegawai dan kakitangan lantikan
baru Skim Hal Ehwal Islam. Antara objektif kursus
ini dilaksanakan adalah untuk membentuk warga
perkhidmatan Hal Ehwal Islam yang bersikap positif,
berintegriti dan berpersonaliti tinggi serta menerapkan
pendekatan berhikmah ke arah melahirkan budaya
kerja yang cemerlang.

Peserta Kursus PHEI sedang menjalani Riadhah Minda Peserta Kursus Asas PHEI menjalani sesi Program Kembara

PENGUKUHAN MODAL INSAN

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

97

PENGUKUHAN MODAL INSAN

Hadiah Latihan Persekutuan (HLP)

HLP merupakan tajaan yang disediakan oleh Kerajaan Persekutuan melalui Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA)
kepada pegawai awam bagi membiayai kos pengajian di peringkat ijazah lanjutan iaitu Ph.D dan Sarjana. Secara
automatik pegawai yang mendapat tajaan diberi cuti belajar bergaji penuh.

Sehingga 2014, JAKIM telah memberi peluang kepada pegawainya mengikuti pengajian dengan tajaan HLP di
peringkat Ph.D seramai 36 orang, dan Sarjana seramai 159 orang. Peluang yang diberikan adalah sejajar dengan
hasrat JAKIM bagi memantapkan modal insan dan melahirkan tenaga pakar dalam pelbagai bidang ke arah
memperkasakan pengurusan hal ehwal Islam di Malaysia. Seterusnya agar JAKIM dapat melahirkan pegawai-
pegawai dan kakitangan yang berpendidikan tinggi, berkelayakan, dan berpengalaman luas yang mampu untuk
menangani isu-isu semasa yang kompleks yang berlaku di dalam dan luar negara. Pegawai yang telah berjaya
menamatkan pengajian mereka pada tahun 2014 peringkat Ph.D adalah:

Manakala 7 orang pegawai yang telah dianugerahkan Ijazah Sarjana adalah sebagaimana berikut:

Bil. Nama Pegawai Bidang Pengajian Tempat Pengajian

1. Dr. Mohamad Marzuqi Bin Abdul Rahim Pendidikan UNIVERSITI YARMOUK JORDAN

2. Dr. Zulfaqar Bin Mamat Kefatwaan UKM

3. Dr.Yusaini Bin Yusoff Dakwah UKM

Bil. Nama Pegawai Bidang Pengajian Tempat Pengajian

1. Us. Mohd Roska Bin M. Rasidek Dakwah UKM

2. Us. Khwar Izman Bin Ismail  Dakwah UKM

3. Us. Majdi Bin Mohamad Nor Dakwah UKM

4. Us. Mohammad Azli Bin Ab.Rahman Muamalat UKM

5. Us. Mohd Hidayat Bin Abd. Rani Mualamalat UM

6. Mohd Haiyazid Bin Mohammad Muamalat UKM

7. Us. Mohd Salleh Bin Ariff  Syariah- Fikh UKM

98

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUKUHAN MODAL INSAN

BIL PROGRAM TARIKH TEMPAT
JUMLAH
PESERTA

1. Konvensyen Kader Zon Utara 8 Feb. 2014 Ibu Pejabat Polis Kontinjen Kedah 170 orang

2. Konvensyen Kader Zon Tengah 20 Feb. 2014 Auditorium Al-Syafei , ILIM 220 orang

3. Konvensyen Pegawai Kader Zon Selatan 28-29 Ogos 2014 Hotel Sentral, Melaka 240 orang

4. Konvensyen Kader Zon Sabah 28-29 Sept. 2014 PLI, Kundasang, Sabah 120 orang

Program Pemerkasaan PHEI Luar Negara

Kursus Khas Pegawai Hal Ehwal Islam di London merupakan program pemerkasaan modal insan khususnya bagi
Pegawai Hal Ehwal Islam di peringkat global dengan anjuran bersama Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA). Seramai
18 orang Pegawai Hal Ehwal Islam telah berangkat ke United Kingdom pada 12 April 2014 bagi menghadiriK ursus
Khas Pegawai Hal Ehwal Islam di London selama dua bulan bermula 14 April 2014 sehingga 13 Jun 2014. Para
peserta terdiri daripada pegawai yang sedang berkhidmat di JAKIM, Jabatan Agama Islam Negeri, Majlis Agama
Islam, Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia, Kor Agama Angkatan Tentera (KAGAT) dan juga Tabung Haji.

Kursus ini merupakan salah satu program di bawah pembangunan kepimpinan dilaksanakan bertujuan untuk
meningkatkan kompetensi kearah melahirkan barisan kepimpinan di kalangan pegawai hal ehwal Islam yang
lebih profesional, berfikiran matang dan dinamik. Selain itu, kursus ini juga merupakan satu medan bagi memberi
pendedahan secara langsung kepada pegawai untuk meningkatkan kemahiran pengurusan, kepimpinan,
kemasyarakatan, perbandingan agama dan komunikasi dalam Bahasa Inggeris selari dengan Pelan Laluan Kerjaya
mengikut kehendak jabatan dan keperluan semasa.

Ketua Pengarah, JAKIM dan Timb. Ketua Pengarah (PI) hadir di KLIA menyampaikan pesanan sebelum peserta berlepas
ke London

PROGRAM PEMANTAPAN DAN PENYELARASAN PEGAWAI KADER

Selaku agensi pusat, JAKIM mengambil peranan menyelaras isu-isu berkaitan latihan dan kebajikan pegawai dan
kakitangan JAKIM yang ditempatkan di luar ibu pejabat di 18 buah agensi kerajaan melalui pelbagai program. Bagi
melahirkan pegawai kader yang profesional, kompeten dan berkualiti dalam melaksanakan tugasan hal ehwal Islam
di agensi-agensi berkaitan.

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

99

PENGUKUHAN MODAL INSAN

Kunjung hormat kepada TYT Datuk Ahmad Rashidi Bin Hazizi, Pesuruhjaya Tinggi Malaysia ke United Kingdom

Khusyuk mendengar taklimat program daripada pihak
penganjur

Mengenali kota London di minggu pertama

Sedang mengikuti kelas Perbandingan Agama

100

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUKUHAN MODAL INSAN

Kursus Pengurusan Dakwah dan Pengendalian
Fatwa

Seramai 16 orang Pegawai Hal Ehwal Islam berlepas
ke Kaherah Mesir pada 30 Ogos 2014 bagi mengikuti
Kursus Pengurusan Dakwah dan Pengendalian Fatwa.
Mereka terdiri daripada 7 orang pegawaiJakim yang
mendapat tajaan penuh daripada Jabatan Perkhidmatan
Awam Malaysia (JPA) dan 9 orang pegawai yang
sedang bertugas di Jabatan Agama Islam Ne eri(JAIN)
danabatan Mufti ditaja oleh agensi masing-masing.
Program init urut disertai oleh Pegawai Agama dari
Majlis Amanah Rakyat (MARA) dan Majlis Sukan Negara
(MSN). Deligasi peserta kursus bagi tahun ini diketuai
oleh Ustaz Anuar Hakim Bin Mohd Salleh dariJabatan
Agama Islam Wilayah Persekutuan (JAWI). Kursus ini
berlangsung selama 3 bulan iaitu bermula 1 September
2014 sehingga 27 November 2014 dikendalikan oleh
pejabat Setiausaha Agong Jawatankuasa Tertinggi
Dakwah Islamiah al-Azhar Mesir. Kursus ini merupakan
salah satu usaha Jakim untuk meningkatkan kemahiran,
kepakaran, pengetahuan dan pengalaman di kalangan
pegawai Hal Ehwal Islam khususnya dalam pengurusan
dakwah dan kefatwaan yang berhubungkait dengan
masalah semasa ummah. Melalui kursus ini juga peserta
akan diberi penekanan mengenai asas-asas ilmu bagi
mengeluarkan sesuatu hukum disamping mendalami
kemahiran pengurusan kefatwaan yang dikendalikan
oleh DarulIfta’, Mesir.

Peserta Kursus Pengurusan Dakwah dan Pengendalian
Fatwa di Mesir

Kursus Imam dan Pendakwah

Kali kedua peluang diberikan kepada Pegawai Hal Ehwal
Islam untuk menyertai kursus Imam dan Pendakwah
di Mesir. Kursus anjuran Lajnah al-‘ulya lil Dakwah
al-Islamiyyah al-Azhar al-Sharif di Mashikah al-Azhar
Mesir telah berlangsung selama 3 bulan bermula 6 April
2014 sehingga 30 Jun 2014. Seramai 5 orang pegawai
dipilih untuk menyertai kursus ini iaitu Ustaz Mohd
Yazid Bin Disun dari Masjid Negara, Ustaz Huzaifah Bin
Jalal Asnawi dari Masjid Tuanku Mizan, Ustaz Redzuan
Bin	Ahmad	dari	Darul	Quran,	Ustaz	Zulkiffly	Bin	Adimun
dari Jabatan Agama Islam Labuan dan Ustaz Mohd
Razalieh Bin Matusin dari Majlis Agama Islam Labuan
untuk siri I.

Bagi Siri ke II pula bermula pada September sehingga
November 2014 telah dihadiri oleh Us. Mohd Najeeb
Bin Abdul Rahim ( S41) dari Jabatan Agama Islam
Wilayah Persekutuan, Us Adam bin Ibrahim (S 41) dari
Jab. Agama Johor, Mohd Isa Bin Hj. Ab Rahman (S
32)dari Jab. Mufti Kedah, Mohd Shahir bin Annuar (S
27 ) MAIWP dan Mohd Firdaus Bin Rosli (S 27) Masjid
Tuanku Zainal Abidin Jakim.

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

101

PENGUKUHAN MODAL INSAN

Kursus Imam dan Pendakwah Siri I

Kursus Imam dan Pendakwah Siri II

Pihak penganjur telah menaja penginapan dan makan
minum sepanjang tempoh kursus. Selain JAKIM,
penyertaan kursus seramai ini juga dihadiri oleh peserta
dari negara India, Nigeria dan Binin. Menariknya,
kursus ini memberi peluang kepada semua peserta
untuk mendalami ilmu-ilmu agama mencakupi bidang
fiqh	 dan	 akidah	 serta	 ilmu	 al-Quran	 secara	 langsung
dari para ilmuan yang muktabar di Mesir. Kursus ini
juga merupakan medium peningkatan keintelektualan
modal insan dari kalangan pegawai hal ehwal Islam
sebagai persediaan untuk menangani permasalahan
masyarakat masa kini.

PENYELARASAN PUSAT-PUSAT
AKADEMIK DAN PUSAT-PUSAT
LATIHAN

Pembangunan Modul

Selaras dengan hasrat membentuk dan melahirkan
modal Insan yang berkualiti dan cemerlang, Bahagian
Pembangunan Insan turut membangunkan modul-
modul latihan khusus bagi membina kemahiran
dan meningkatkan pengetahuan para pegawai Hal
Ehwal Islam. Pembangunan modul-modul latihan ini
adalah berteraskan kepada lapan (8) bidang teras
perkhidmatan hal ehwal Islam. Bagi tahun 2014,
Bahagian Pembangunan Insan telah membangunkan
sebanyak empat buah modul iaitu:

1-  Modul Sijil Tinggi Akidah dan Pemikiran Islam
 Modul Sijil Tinggi Akidah dan Pemikiran Islam yang

komprehensif ini dibangunkan bertujuan membina
kemahiran para pegawai Hal Ehwal Islam dalam
empat bidang, iaitu Akidah, Perbandingan Agama,
Tasawuf dan Pemikiran Islam.

2-   Modul Sijil Tinggi Pengurusan dan Kepemimpinan
Islam

 Modul Sijil Tinggi Pengurusan dan Kepemimpinan
Islam dibangunkan untuk membina kemahiran para
pegawai Hal Ehwal Islam dalam aspek pengurusan
dan kepemimpinan Islam.

3- Modul Sijil Tinggi Pengurusan Harta dan
Kewangan Islam

 Modul Sijil Tinggi Pengurusan Harta dan Kewangan
Islam dibangunkan untuk membina kemahiran
pegawai Hal Ehwal Islam dalam aspek pengurusan
Harta dan Kewangan Islam.

4- Modul Latihan Badan Pensijilan Halal
Antarabangsa Filipina

 Modul Latihan Badan Pensijilan Halal Antarabangsa
Filipina pula dibangunkan untuk memberi
pendedahan kepada wakil pertubuhan Islam
dari negara Filipina berkaitan prosedur bagi
membangunkan badan pensijilan halal di Filipina.

102

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUKUHAN MODAL INSAN

BENGKEL DOKUMEN STANDARD
KEMAHIRAN PEKERJAAN
KEBANGSAAN (SKPK) / NATIONAL
OCCUPATIONAL SKILLS
STANDARD (NOSS)

•	 Pada Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan JAKIM
Bil.3/2014 telah memutuskan agar Bahagian
Pembangunan Insan menyelaras program dan
bengkel bagi memastikan Pusat Akademik Jakim
mendapat pengiktirafan Standard Kemahiran
Pekerjaan Kebangsaan (SKPK), Malaysia daripada
Jabatan Pembangunan Kemahiran, Kementerian
Sumber Manusia

•	 Melalui pengiktirafan daripada Standard Kemahiran
Pekerjaan Kebangsaan (SKPK), Malaysia program-
program kemahiran yang ditawarkan di pusat
akademik JAKIM akan dinaiktaraf dan memenuhi
keperluan semasa dan jugaakan melayakkan para
pelajar lepasan sijil kemahiran ini menyambung
pengajian ke tahap yang lebih tinggi di institut-
institut pengajian tinggi Malaysia. Sehubungan itu,
satu bengkel telah diadakan pada 21 Mei 2014 di
BPI JAKIM bagi merealisasikan hasrat tersebut
yang berobjektifkan :

1. Menjelaskan kepada pusat-pusat akademik JAKIM
berkaitan dokumen Standard Kemahiran Pekerjaan
Kebangsaan (SKPK), Malaysia

2. Memastikan semua program kemahiran yang
ditawarkan di pusat-pusat akademik JAKIM
memenuhi syarat pengiktiran Standard Kemahiran
Pekerjaan Kebangsaan (SKPK), Malaysia

3. Menyediakan draf kurikulum-kurikulum kemahiran
yang dilaksanakan di pusat-pusat akademik JAKIM
berdasarkan Standard Kemahiran Pekerjaan
Kebangsaan (SKPK), Malaysia

Skim Pembiayaan Hafiz

Skim Pembiayaan Hafiz (SPH) dilaksanakan
berdasarkan keputusan Mesyuarat Majlis Kebangsaan
bagi Hal Ehwal Islam kali ke 49/2009 yang bersidang
pada 19 Jun 2009 yang dipengerusikan oleh Y.A.B.
Dato’ Sri Mohd Najib Tun Razak, Perdana Menteri
Malaysia dengan meluluskan peruntukan sebanyak
RM10 juta untuk membiayai pengajian pelajar-pelajar
Hafiz	 yang	 telah	 menghafaz	 al-Quran	 30	 juzuk	 di
Institusi Pengajian Tinggi dalam dan luar negara.
Objektif pengwujudan SPH adalah bertujuan untuk:

Sebanyak dua (2) modul pula telah berjaya dicetak
pada tahun 2014 iaitu:

1- Modul Sijil Tinggi Kaunseling Syar‘ie dan
Pengurusan Rundingcara Kekeluargaan Islam

2-  Modul Sijil Tinggi Pengurusan Fatwa

PPROGRAM PEMANTAUAN
STANDARD KUALITI PENGURUSAN
PUSAT- PUSAT AKADEMIK
(SKPPA) DAN STANDARD KUALITI
PENGURUSAN PUSAT- PUSAT
LATIHAN (SKPPL) JAKIM

Pada tahun 2008, pengurusan tertinggi Jakim telah
bersetuju agar Bahagian Pembangunan Insan membuat
pemantauan di Pusat-Pusat Latihan dan Pusat-Pusat
Akademik JAKIM bagi memastikan perjalanan
operasi pengurusan pusat mampu mencapai objektif
penubuhannya. Disamping itu, dapat mewujudkan satu
tanda aras kualiti yang tersendiri bagi Pusat Latihan dan
Pusat Akademik JAKIM. Standard Pemastian Kualiti
Pendidikan Malaysia daripada Kementerian Pendidikan
Malaysia (KPM) telah dipilih untuk dijadikan asas dalam
pembangunan Standard Kualiti Pengurusan Pusat
Latihan dan Pusat Akademik JAKIM. Pelaksanaan
standard ini adalah oleh Bahagian Pembangunan Insan
dalam memastikan kualiti Pusat Latihan dan Pusat
Akademik terkawal dan berkualiti.

PELAKSANAAN PRoGRAM PEMANTAUAN
SKPPL DAN SKPPA JAKIM 2014:

•	 Pelaksanaan SKPPA JAKIM di Institut Pengajian
Islam Dan Dakwah (IPDAS), Keningau, Sabah
pada 25-27 Februari 2014

•	 Pelaksanaan SKPPA JAKIM di Institut Kemahiran
Islam Sarawak (IKMAS), Kuching, Sarawak pada
18-20 Jun 2014

•	 Pelaksanaan SKPPL JAKIM di Pusat Latihan Islam
(PLI) Kundasang, Sabah pada 27-29 Ogos 2014

•	 Pelaksanaan SKPPL JAKIM di Pusat Latihan Islam
(PLI) Lahad Datu, Sabah pada 24-26 September
2014

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

103

PENGUKUHAN MODAL INSAN

a. Memartabatkan serta menarik minat masyarakat
dalam	bidang	pengajian	al-Quran.

b. Membantu menjana modal insan dari kalangan
penghafaz	al-Quran.

c.	 Membantu	 golongan	 penghafaz	 al-Quran	 bagi
melanjutkan pengajian ke peringkat yang lebih
tinggi.

Pelaksanaan Skim Pembiayaan Hafiz 2014

Pelaksanaan Skim Pembiayaan Hafiz (SPH)
dilaksanakan berdasarkan keputusan Mesyuarat Majlis
Kebangsaan bagi Hal Ehwal Islam kali ke 49/2009 yang
bersidang pada 19 Jun 2009 yang dipengerusikan
oleh Y.A.B. Dato’ Sri Mohd Najib Tun Razak, Perdana
Menteri Malaysia dengan meluluskan peruntukan
sebanyak RM10 juta untuk membiayai pengajian
pelajar-pelajar	 Hafiz	 yang	 telah	 menghafaz	 al-Quran
30 juzuk di Institusi Pengajian Tinggi dalam dan luar
negara. Objektif pengwujudan SPH adalah bertujuan
untuk:

1. Memartabatkan serta menarik minat masyarakat
dalam	bidang	pengajian	al-Quran.

2. Membantu menjana modal insan dari kalangan
penghafaz	al-Quran.

3. Membantu	 golongan	 penghafaz	 al-Quran	 bagi
melanjutkan pengajian ke peringkat yang lebih
tinggi

Butiran permohonan adalah seperti berikut;

STATUS
KESELURUHAN
PERMOHONAN

PEMOHONAN
YANG
LAYAK

Tempat
Pengajian

Dalam
Negara

Luar
Negara

Dalam
Negara

Luar
Negara

Jumlah 259 98 212 85

Jumlah
Keseluruhan

357 297

Tapisan Dan Pemilihan

Seramai 357 permohonan telah diterima dan daripada
jumlah keseluruhan permohonan, tersebut, sebanyak
297 permohonan telah melepasi syarat-syarat yang
permohonan, tersebut, sebanyak 297 permohonan
telah melepasi syarat-syarat yang ditetapkan dan layak
dipanggil temuduga yang diadakan di tempat berikut :

•	 ILIM Bangi
•	 ILTIM Besut
•	 JAKIM Sabah
•	 Jordan
•	 Mesir

Bilangan Penerima SPH 2014 Mengikut Bidang
Pengajian

Daripada 297 orang pemohon yang ditemuduga,
seramai 152 orang telah dipilih. Butiran pemohon yang
berjaya mengikut bidang pengajian dan IPT adalah
seperti berikut;

TEMPATAN SARJANA MESIR JORDAN

BIL
BIDANG

PENGAJIAN
JUMLAH PELAJAR

1
PENGAJIAN
ISLAM

72 4 4 18

2 QIRAAT 10 0 22 0

3 KEJURUTERAAN 3 0 0 0

4 SAINS 3 0 0 0

5 TEKNOLOGI 2 0 0 0

6 SASTERA 2 0 0 0

7 FARMASI 2 0 0 0

8 PERUBATAN 4 0 0 0

9 KEJURURAWATAN 1 0 0 0

10 PERGIGIAN 1 0 0 0

JUMLAH 100 4 30 18

JUMLAH
KESELURUHAN

152

104

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUKUHAN MODAL INSAN

Bilangan Penerima SPH 2013 Mengikut Institusi
Pengajian Tinggi

Penyerahan Surat Tawaran

Majlis penyerahan Surat Tawaran SPH kepada pelajar-
pelajar yang berjaya telah disempurnakan oleh Yang
Berhormat Mejar Jeneral Dato’ Seri Jamil Khir bin Haji
Baharom, Menteri di Jabatan Perdana Menteri pada
13 November 2014 bertempat di Majlis Agama Islam
Wilayah Persekutuan (MAIWP).

BIL NEGARA UNIvERSITI
JUMLAH
PELAJAR

1

Malaysia
(104)

KUIS 2

2 UIAM 13

3 UKM 24

4 UM 7

5 UTM 1

6 UITM 1

7 UNISZA 10

8 USIM	DQ 24

9 USIM NILAI 14

10
UIAM

KUANTAN
8

11

MESIR (30)

SHOUBRA 15

12 MANSOURA 8

13 AL-AZHAR 6

14 TANTA 1

15

JORDAN
(18)

MU’TAH 9

16 YARMOUK 6

17 BAYT 2

18 AMMAN 1

JUMLAH KESELURUHAN 152

GAMBAR MAJLIS PENYAMPAIAN
TAWARAN SKIM PEMBIAYAAN HAFIZ

2014

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

105

PENGUKUHAN MODAL INSAN

PECAHAN KEHADIRAN PESERTA MENGITU AGENSI

Bagi tahun 2014, secara keseluruhannya JAKIM telah berjaya melaksanakan program sebanyak 153 program
dengan penyertaan seramai 7374 orang daripada pelbagai agensi dan jabatan seluruh Malaysia. Penyertaan
program ini merangkumi pelbagai kursus (termasuk 14 kursus Pelan Operasi Latihan, JAKIM), 5 program pensijilan,
1 program Diploma Pengurusan Islam (DPI) dan 19 program intellectual discourse yang dilaksanakan melalui 7
pusat-pusat di ILIM iaitu:

•	 Pusat Pengurusan Undang-undang Islam (PPUI)
•	 Pusat Pembangunan Keluarga Islam (PPKI)
•	 Pusat Pengajian Sains Dakwah (PPSD)

•	 Pusat	al-Quran	dan	Ilmu	Teras	(PQIT)
•	 Pusat Ekonomi dan Kewangan Islam (PEKI)
•	 Pusat Bahasa (PB)
•	 Pusat Teknologi Maklumat (PTM)

106

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUKUHAN MODAL INSAN

Kursus anjuran Pusat Bahasa

Kursus anjuran Pusat al-Quran & Ilmu Teras

Kursus anjuran Pusat Ekonomi & Kewangan Islam

Kursus anjuran Pusat Pengajian Sains Dakwah

Kursus anjuran Pusat Teknologi Maklumat Kursus anjuran Pusat Pembangunan Keluarga
Islam

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

107

PENGUKUHAN MODAL INSAN

Barisan peserta seminar persediaan persaraan di ILIM yang dikendalikan oleh Pusat Pengurusan Undang-Undang Islam

SISTEM MAKLUMAT LATIHAN ILIM / ILIM TRAINING INFoRMATIoN SYSTEM
(I-TIS)

Maklumat pengurusan latihan daripada sistem maklumat latihan ILIM atau ILIM Training Information System (I-TIS)
telah dibangunkan pada tahun 2010. Sehingga tahun 2014 banyak penambahbahbaikan telah dibuat oleh ILIM
dalam menaiktaraf sistem ini untuk lebih sistematik bagi memudahkan pelanggan ILIM sejajar dengan kecanggihan
IT masa kini.

Permohonan kursus secara online boleh diaplikasikan bermula tahun 2014

108

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENSIJILAN TINGGI

Program pensijilan telah memasuki tahun kelima (5)
pelaksanaannya. Justeru itu, sepanjang tahun 2014,
JAKIM telah berjaya melaksanakan lima (5) Sijil Tinggi
seperti di jadual 1:

BIL
PROGRAM

SIJIL TINGGI
TEMPOH ANJURAN BERMULA

1
Sijil Tinggi
Pengurusan
Sains Dakwah

3 minggu

Pusat
Pengajian

Sains
Dakwah

Tahun
2009

2
Sijil Tinggi
Muamalat

3 minggu

Pusat
Ekonomi

dan
Kewangan

Islam

Tahun
2011

3
Sijil Tinggi
Bahasa Arab

3 minggu
Pusat

Bahasa
Tahun
2013

4

Sijil Tinggi
Penguatkuasa
Syarie
Malaysia

6 minggu

Pusat
Pengurusan

Undang-
Undang
Islam

Tahun
2014

5

Sijil Tinggi
Kaunseling
Syarie &
Pengurusan
Rundingcara
Kekeluargaan
Islam

4 minggu

Pusat
Pengurusan

Undang-
Undang
Islam

Tahun
2014

PENGUKUHAN MODAL INSAN

Peserta mengikuti kuliah berkaitan kewangan Islam

Peserta STPSD pada hari penganugerahan sijil dalam Majlis
Konvokesyen ILIM

a) Sijil Tinggi Pengajian Sains Dakwah (STPSD)

Program Sijil Tinggi Pengurusan Sains Dakwah melalui
tiga peringkat pada:

•	 Peringkat : Asas (20-24 Januari 2014)
•	 Peringkat : Pertengahan (10-14 Mac 2014)
•	 Peringkat : Lanjutan (19-23 Mei 2014)

Objektif program ini adalah untuk meningkatkan
kemahiran dan profesionalisme pegawai Perkhidmatan
Awam khususnya Pegawai Hal Ehwal Islam sebagai dai
di samping memberi pendedahan dan latihan mengenai
strategi, teknik dan metodologi dakwah bersesuaian
dengan kehendak semasa.

b) Sijil Tinggi Muamalat (STM)

Program Pensijilan Sijil Tinggi Muamalat telah memasuki
tahun ke-3 pelaksanaan di ILIM yang telah diurus
setiakan oleh Pusat ekonomi dan kewangan Islam
(PEKI).Program ini bertujuan melahirkan Pegawai Hal
Ehwal Islam dan kakitangan kerajaan yang mempunyai
kefahaman secara komprehensif tentang prinsip syariah
dalam bidang Fiqh Muamalat dan memahami tentang
aplikasi prinsip syariah dalam ekonomi, kewangan dan
perbankan Islam. Pada tahun 2014, seramai 19 orang
peserta daripada pelbagai agensi telah berjaya
menamatkan Sijil Tinggi tersebut yang telah diadakan
pada 3 peringkat iaitu:

•	 Peringkat Asas : 17-20 Februari 2014
•	 Peringkat Pertengahan : 01-04 April 2014
•	 Peringkat Lanjutan : 09-12 Jun 2014

Seramai 25 orang peserta telah berjaya memperolehi
sijil tinggi ini yang terdiri daripada pegawai dan
kakitangan Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (Jakim),
Jabatan Agama Islam Negeri (JAIN), Majlis Agama
Islam Negeri (MAIN), Jabatan Mufti Negeri serta dari
agensi-agensi lain.

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

109

Modul STM yang digunapakai di ILIM

c) Sijil Tinggi Bahasa Arab (STBA)

Program Sijil Tinggi Bahasa Arab 2014 ini merupakan
program pensijilan yang di anjurkan oleh Pusat Bahasa
buat kali kedua. Program ini pertama kali diadakan pada
tahun 2013 rentetan daripada keputusan Mesyuarat
Lembaga Penasihat ILIM kali keenam. Kali ini seramai
15 orang peserta telah layak menamatkan sjil ini dengan
jayanya pada Majlis Konvokesyen ILIM Kali Ke-3 yang
telah diadakan pada 26 September 2014. Secara
dasarnya, program ini melibatkan Pegawai Hal Ehwal
Islam Jakim dan guru-guru KAFA di Jabatan Agama
Islam Wilayah Persekutuan (JAWI) dan Majlis Agama
Islam Wilayah Persekutuan (MAIWP).

PENGUKUHAN MODAL INSAN

Ustaz Rozuki Bin Ariffin (Pensyarah Bahasa Arab, UIA) ialah
salah seorang tenaga pengajar STBA sedang memberi
contoh perbendaharaan kata Bahasa Arab kepada

peserta.

d) Sijil Tinggi Kaunseling Syarie & Pengurusan
Runding Cara Kekeluargaan Islam  (STKSPRKI)

Program ini mula diperkenalkan pada tahun 2014
dengan melibatkan sasaran kepada Pegawai Hal
Ehwal Islam dari seluruh Malaysia, keutamaan peserta
sijil tinggi ini adalah kepada pegawai runding cara di
Jabatan Agama Islam Negeri (JAIN). Pensijilan ini
bertujuan untuk melahirkan peserta yang berkemahiran
dan berpengetahuan tinggi, khususnya dalam
bidang runding cara kekeluargaan Islam. Kursus ini
dilaksanakan secara berfasa selama 4 minggu (20 hari)
dan melibatkan peserta yang sama sepanjang tempoh 4
fasa tersebut. Setiap peserta perlu menyertai keempat-
empat siri tersebut serta lulus ujian yang dilaksanakan
untuk dianugerahkan Sijil Tinggi Kaunseling Syarie dan
Pengurusan Runding Cara Kekeluargaan Islam.

Modul Sijil Tinggi KSPRKI

Barisan peserta pada hari konvokesyen ILIM

110

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUKUHAN MODAL INSAN

Segak Beruniform semasa Majlis Penganugerahan Sijil Tinggi
oleh YB Menteri di Jabatan Perdana Menteri

Majlis resepsi peserta STPSM

e) Sijil Tinggi Penguatkuasa Syarie Malaysia (STPSM)

Buat julung kalinya program berstatus jangka masa sederhana telah diadakan pada 12 Mei- 20 Jun 2014 (lebih
kurang 6 minggu) selari dengan dasar Program Transformasi Kerajaan bagi penambahbaik pemerkasaan Pegawai
Penguatkuasa. Seramai 29 orang peserta daripada pelbagai negeri telah hadir mengikuti program ini. Program
sijil ini dilaksanakan secara berpenginapan penuh (fully residential) dengan mengguna pakai Modul Sijil Tinggi
Penguatkuasa Syarie Malaysia (STPSM) yang digubal oleh Bahagian Pembangunan Insan dengan kerjasama
Institut Latihan Islam Malaysia (ILIM), Jakim. Pecahan peserta seperti di graf 3:

Komponen modul STPSM adalah seperti berikut:

•	 Pengantar Ilmu Teras
•	 Kefahaman Undang-undang Islam
•	 Kemahiran Penguatkuasaan
•	 Akhlak dan Etka Penguatkuasa

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

111

PENGUKUHAN MODAL INSAN

PROGRAM INTELLECTUAL DISCoURSE

Saban tahun kehadiran para peserta untuk program berbentuk intellectual discourse mendapat sambutan yang
sangat menggalakkan dalam kalangan penjawat awam daripada di sekitar Putrajaya.Kebanyakan program
ini berobjektif untuk memberi pendedahan dan pengetahuan mengenai pelbagai isu terkini yang hangat
diperbincangkan dalam dan luar negara. Biasanya program ini menampilkan barisan penceramah yang tersohor
dan yang berkeupayaan untuk memberi penjelasan berkaitan isu-isu dan tema-tema yang telah ditetapkan. Tahun
2014 seramai 2728 (37%) penyertaan peserta daripada keseluruhan kehadiran peserta ILIM 2014 adalah dalam
program seumpama ini.

Senarai Nama Program tersebut bagi tahun 2014

BIL PROGRAM TARIKH URUS SETIA JUMLAH

1 Wacana Psikokologi Kekeluargaan 28 Mac 2014 PPKI 158 orang

2 Wacana Isu-Isu Munakahat 11 April 2014 PPKI 50 orang

3 Diskusi Psikokologi Kekeluargaan 16 Mei 2014 PPKI 61 orang

4
Seminar Bahasa:Kepentingan Penguasaan
Bahasa Isyarat sebagai Bahasa Dakwah &
Perundangan

22 Mei 2014 PB 163 orang

5 Diskusi Isu-isu Munakahat 6 Jun 2014 PPKI 163 orang

6
Seminar	al-Quran	Kali	ke-6	Sempena
MajlisTilawah	al-Quran	Peringkat
Antarabangsa Tahun 2014

16 Jun 2014 PQIT 532 orang

7 Muhadharah Ekonomi Islam 25 Jun 2014 PEKI 122 orang

8 Seminar Ihya’ Ramadan I Julai 2014 PPSD 283 orang

9 Diskusi Isu-Isu Munakahat 3 Julai 2014 PEKI 66 orang

10 Wacana Isu-Isu Munakahat 19 September 2014 PPKI 39 orang

11 Konvokesyen ILIM Kali ke-3 26 September 2014 PPUI 200 orang

12
Seminar Bahasa:Penterjemahan Sumber-
Sumber Agama di Malaysia

9 Oktober 2014 PB 93 orang

13 Diskusi Muamalat Islam 13 Nov. 2014 PEKI 36 orang

14
Konvensyen Latihan Islam Peringkat
Kebangsaan Kali ke-3

18-19 Nov.2014 PPUI 176 orang

15 Wacana Psikokologi Kekeluargaan 27 Nov.2014 PPUI 176 orang

16 Muhadharah Ekonomi Islam 3 Disember 2014 PEKI 109 orang

17
Seminar Isu-Isu Semasa Islam/ Takhrij
Hadis

4 Disember 2014 PPSD		&	PQIT 200 orang

18
Seminar Antarabangsa Muamalat Ekonomi
Kewangan Islam 2014 (SMEKI)

8-10 Disember 2014 PEKI 100 orang

19
Bengkel Kepimpinan Muda Lima Bintang
dalam Perkhidmatan Awam

16 Disember 2014 PPUI 118 orang

                                                                                JUMLAH KEHADIRAN PESERTA 2728 ORANG

112

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUKUHAN MODAL INSAN

TKP Perkhidmatan Awam (Pembangunan)

Persekutuan Datuk Dr. Zulkifli Bin Mohamad al- Bakri

Majlis Konvokesyen ILIM Kali ke-3 disempurnakan
Konvensyen ILIM kali ke-3 dirasmikan oleh oleh YB Menteri

di Jabatan Perdana Menteri

Perasmian seminar al-Quran tahun 2014 Kupasan isu-isu
munakahat oleh S.S Mufti Wilayah diwakili oleh TKP JAKIM

(Pengurusan)

ILIM dalam Program Seminar Bahasa pada 22 Mei 2014Perasmian Seminar Bahasa oleh Penyampaian cenderahati
oleh Timb. Pengarah Pengarah ILIM pada 9 Oktober 2014

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

113

PENGUKUHAN MODAL INSAN

Hadirin Program Seminar Isu-Isu Semasa & Takrij Hadis

Bengkel Kepimpinan Muda Lima Bintang dalam
Perkhidmatan Awam

Program Diskusi Muamalat Islam pada 13 Nov.

Seminar SMEKI kerjasama dengan UKM

PROGRAM TAFAQQUH FI- ALDIN

Program Tafaqquh fi al-Din merupakan program
yang paling lama diadakan berbanding program-
program peningkatan kemahiran intelek yang lain.
Program ini bertujuan membangunkan kepakaran
pegawai Perkhidmatan Hal Ehwal Islam melalui
penguasaan dalam disiplin pengajian Ilmu Turath
sejajar dengan peranan dan tanggungjawab mereka
sebagai pembimbing dan pakar rujuk hal ehwal Islam.
Program ini mengambil masa selama setahun bagi
setiap pengambilan peserta. Pecahan Peserta Program
Tafaqquh fi al-Din tahun 2014

JAWATAN
JUMLAH
PESERTA

Bahagian Hab Halal, Jakim 5 orang

Bahagian Dakwah, Jakim 1 orang

JAWI 3 orang

ILIM 2 orang

Jabatan Mufti 3 orang

Kader Jakim (SPA) 1 orang

JUMLAH PESERTA 17 orang

Menekuni kitab Turath yang dikendalikan oleh salah
seorang tenaga pengajar kelas Tafaqquh Fi al- Din di ILIM

iaitu S.S Dato’ Seri Haji Hassan bin Haji Ahmad (Mufti Negeri
Pulau Pinang).

114

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUKUHAN MODAL INSAN

Peserta Filipina mengikuti kursus di ILIM program MTCP

Ketua Pengarah JAKIM merasmikan majlis penutup

Himpunan para imam peringkat serantau daripada negara
Brunei Darussalam, Indonesia, Thailand, Kemboja dan
Malaysia bergambar dengan pihak penganjur ILIM.

Selain itu, ILIM juga sentiasa menjadi tempat tumpuan
penganjuran program berskala besar dengan kerjasama
daripada kerajaan negeri mahu pun Institusi Pegajian
Tinggi Awam (IPTA). Antara program yang telah
dilaksanakan ialah:

•	 Pada 5-6 November 2014:Persidangan ke-4
Falsafah Sains Asia Timur & Asia Tenggara 2014
(East Asia & Southeast Asia Conference on the
Philosophy of Science 2014): Kerjasama dengan
Universiti Kebangsaaan Malaysia (UKM)

•	 Pada 16-17 November 2014: Wacana Keputeraan
Sultan Muhammad V 1436/2014 “Rahiman :
Pencetus Keamanan Sejagat” : Kerjasama dengan
Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Kelantan
(JAHEAIK)

Kebawah Duli Yang Maha Mulia Sultan Muhammad V dan
Yang Teramat Mulia Tengku Mahkota Kelantan mencemar

Duli ke ILIM dalam Program Wacana Keputeraan Sultan
Muhammad V

PROGRAM BERSIFAT ANTARABANGSA

a) Kursus Profesionalisme Imam Peringkat
Serantau

Pusat Pengajian Sains Dakwah (PPSD) telah
menganjurkan Kursus Profesionalisme Imam Serantau
pada 22-27 September 2014. Kursus seumpama ini
diadakan bertujuan untuk mewujudkan hubungan dua
hala antara badan-badan Islam dan masjid-masjid di
Asia Tenggara di samping menjadikan ILIM sebagai
sebuah institusi latihan bertaraf antarabangsa. Selain
itu, kursus ini diharapkan dapat memperkembangkan
ilmu pengurusan Islam khususnya pentadbiran masjid
dalam  kalangan imam-imam di rantau Asia Tenggara.

b) Kursus The Management of National Halal
Certification And International Relationship In
Halal Industry

Realisasikan visi menerusi penganjuran program
bertaraf antarabangsa dengan kerjasama Wisma Putra
pada  16 November – 29 November 2014 menjadi
permulaan untuk ILIM terus mengorak langkah dengan
penganjuran pelbagai program bersifat antarabangsa
selepas ini. Seramai 9 orang peserta daripada Negara
Filipina telah mengikuti kursus tersebut.

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

115

PENGUKUHAN MODAL INSAN

105 PELAJAR DARUL QURAN MELEBAR BAKTI
DI TANJUNG KARANG

Darul	 Quran	 JAKIM	 melalui	 Persatuan	 Kebajikan
Pelajar	Maahad	Tahfiz	Darul	Quran	(PERKEMAT	DQ)
telah mengadakan Program Bakti Huffaz 2014. Program
tersebut bermula pada 24 hingga 29 Oktober 2014
bertempat di Kampung Ampangan , Jalan Parit Satu Sg.
Sireh, Tanjung Karang , Selangor Darul Ehsan. Peserta
yang terlibat terdiri daripada pelajar semester 1,3, dan 5
Diploma	Tahfiz	al-Quran	.

Perasmian program ini telah disempurnakan oleh Ust.
Che	 Mat	 bin	 Che	 Deraman,Pendaftar	 Darul	 Quran
JAKIM. Dalam ucapan beliau, Ust. Che Mat menyentuh
berkenaan objektif utama program Bakti Huffaz
diadakan iaitu memberi pengalaman dan pendedahan
kepada para pelajar program Bakti Huffaz diadakan
iaitu memberi pengalaman dan pendedahan kepada
para pelajar sebelum mereka berdepan dengan
masyarakat sebagai seorang dai’e dan murabbi kepada
masyarakat	kelak	selaras	dengan	visi	Darul	Quran	untuk
melahirkan huffaz, qurra’ dan du’at yang berwibawa
kearah pembangunan negara dan ummah. Turut hadir
pada majlis perasmian tersebut En. Jainuddin bin Abu
AmalPengerusi JKKKP Kg. AmpanganTanjungKarang .

Majlis Penutup program tersebut telah disempurnakan
oleh Ybhg. Pn. Hjjh. Zawanah binti Muhammad
Pengarah	Darul	Quran	JAKIM,	dengan	disertai	penduduk
Kampung Apangan serta anak angkat mereka . Harapan
Puan Pengarah adalah silaturahim yang terjalin melalui
program Bakti Huffaz ini tidak terhenti di sini sahaja
bahkan diharapkan dapat berterusan sehingga ke masa
hadapan insyaallah.

DELEGASI DARUL QURAN KUNJUNGI
SURUHANJAYA TINGGI MALAYSIA DI AUSTRALIA

Delegasi	 Darul	 Quran	 yang	 diketuai	 oleh	 Pengarah,
Ustazah Zawanah Muhammad telah mengunjungi
Suruhanjaya Tinggi Malaysia di Canberra, Australia
pada 15 Ogos yang lalu. Rombongan Delegasi Akademik
dan Bakti Siswa ke Australia ini disertai 15 orang pelajar
tahun	 akhir	 Ijazah	 Sarjana	 Muda	 Pengajian	 Quran
dan Sunnah dengan Kepujian, Universiti Sains Islam
Malaysia	(USIM)	di	Darul	Quran	JAKIM.

Pertemuan ini telah disambut oleh Tuan Yang Terutama
Dato’ Zainal Abidin Ahmad Pesuruhjaya Tinggi
Malaysia ke Australia dan pegawai-pegawai kanan
suruhanjaya tersebut, temasuk Ustaz Asri Bin Abdullah
yang bertugas sebagai Pegawai Atase Halal di pejabat
konsulat tersebut.

Delegasi telah diberikan penerangan berkaitan fungsi
dan tugas-tugas Suruhanjaya Tinggi Malaysia di
Australia selaku wakil Kerajaan Malaysia di luar negara.
TYT Dato’ Zainal Abidin Ahmad menyatakan bahawa
Kerajaan Malaysia telah mempunyai hubungan yang
baik dengan Australia dalam tempoh yang sudah lama
dan mereka telah banyak bekerjasama dari pelbagai
bidang termasuk ketenteraan. Selain itu Australia turut
menerima akreditasi halal daripada Malaysia yang telah
memacu industri halal di Australia.

Di kesempatan ini juga, delegasi telah berkesempatan
menziarahi beberapa buah masjid di sekitar Sydney
iaitu Masjid Tempe, Masjid Lakemba serta berpeluang
menjalankan beberapa aktiviti di Masjid Darul Imaan
yang lebih dikenali sebagai masjid komuniti Orang
Melayu di Sydney.

116

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUKUHAN MODAL INSAN

DARUL QURAN RANGKUL DUA HADIAH INoVASI PERINGKAT JABATAN PERDANA MENTERI

Darul	 Quran	 JAKIM	 telah	 merangkul	 dua	 hadiah
inovasi yang diadakan sempena Hari Inovasi dan
Kecemerlangan Jabatan Perdana Menteri 2014 yang
diadakan pada 29 Oktober 2014. Kumpulan Inovatif dan
Kreatif	 (KIK)	yang	mewakili	Darul	Quran,	 iaitu	GEN-Q
telah memenangi hadiah ketiga pada Konvensyen KIK
melalui Projek Diari Huffaz. Projek yang dilaksanakan
oleh kumpulan yang terdiri daripada sembilan orang
ahli ini turut merangkul tempat kedua bagi bagi Kategori
Produk Harapan. Kedua-dua hadiah disampaikan oleh
YAB Timbalan Perdana Menteri, Tan Sri Muhyiddin bin
Yassin.

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

117

PENGUKUHAN MODAL INSAN

KoNVENSYEN PENSYARAH TAHFIZ KALI KE-13

Majlis Perasmian Konvensyen Pensyarah Tahfiz
Peringkat Kebangsaan Kali Ke-13 berlangsung di Klana
Beach Resort, Port Dickson Negeri Sembilan Darul
Khusus baru-baru ini. Penganjuran Konvensyen kali ini
adalah kerjasama di antara Jabatan Kemajuan Islam
Malaysia (JAKIM) dan Jabatan Hal Ehwal Agama Islam
Negeri Sembilan (JHEAINS).

Masjis perasmian disempurnakan oleh Yang Berhormat
Dato’ Dr. Hj. Awaludin bin Haji Said, Speaker Dewan
Undangan Negeri, Negeri Sembilan yang ketika dalam
ucapan beliau, Yang Berhormat Dato’ Dr. Awaludin
menyatakan betapa perlunya para pensyarah tahfiz dan
pentadbir institusi pengajian tahfiz meletakkan Al-quran
itu di tempat yang tertinggi .

Turut hadir pada Majlis Perasmian Konvensyen
Pensyarah Tahfiz Peringkat Kebangsaan kali ini adalah
Y.B Dato’ Hj. Mat Ali bin Mat Hassan, Setiausaha
Kerajaan Negeri, Negeri Sembilan, Y.B Tuan Haji
Hairudin bin Abu Bakar, Pengerusi Jawatankuasa
Bertindak Pelancongan Negeri Sembilan, Y.Bhg. Dato’
Ghazali bin Shahabudin, Timbalan Ketua Pengarah
Pembangunan Insan Sembilan, Y.Bhg. Dato’ Ghazali bin
Shahabudin, Timbalan Ketua Pengarah Pembangunan
Insan JAKIM, Y.B Dato’ Hj. Tahar bin Sudin , Pegawai
Kewangan Negeri Sembilan, Y.B Sohibus Samahah
Dato’ Hj. Mohd Yusof bin Hj. Ahmad Mufti Kerajaan
Negeri Sembilan, Tuan Selamat bin Paigo , Pengarah
Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sembilan, Tuan
Hj. Kamal Amran bin Kamaruddin, Setiausaha Majlis
Agama Islam Negeri Sembilan, Tuan Hj. Abd Halim
bin Sulaiman, Ketua Penolong Pengarah Pelajaran
JHEAINS, Puan Hjh. Zawanah binti Muhammad,
Pengarah	 Darul	 Quran	 JAKIM,	 pengetua-pengetua
serta perwakilan daripada Ma’ahad Tahfiz Alquran
Negeri.

Pada majlis ini juga, turut diadakan Majlis
Menandatangani Memorandum Persefahaman
diantara	JAKIM	melalui	Darul	Quran	dengan	JHEAINS
melalui	 Institut	 Tahfiz	 Al-Quran	 Negeri	 Sembilan
(ITQAN)	buat	sekian	kalinya.

Dengan	 tema	 “Huffaz	 Berhemah	 Qudwah	 Ummah”
diharapkan dapat memberi semangat dan inspirasi bagi
seluruh pensyarah dan institusi tahfiz di Negara ini untuk
terus	maju	dan	komited	dalam	memperkasan	Al-Quran	.

596 GRADUAN DIRAI DALAM ISTIADAT
KoNVoKESYEN DARUL QURAN JAKIM KALI KE-
23

Seramai 596 graduan menerima Ijazah Sarjana Muda
Pengajian	Quran	dan	Sunnah,	Diploma	Tahfiz	al-Quran
wal-Qiraat,	Sijil	Tahfiz	al-Quran	dan	Sijil	Tinggi	Taranum
dalam	 Majlis	 Konvokesyen	 Darul	 Quran,	 Jabatan
Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) kali ke-23.

Majlis yang berlangsung dengan penuh istiadat itu
disempurnakan oleh Ketua Pengarah JAKIM, Dato’
Othman	Mustapha	di	Dewan	Muktamar,	Darul	Quran	di
sini.

Dato’ Othman Mustapha Ketua Pengarah JAKIM yang
mewakili Menteri di Jabatan Perdana Menteri, Datuk
Seri Jamil Khir Baharom berkata, penganjuran majlis itu
bukan sahaja bertujuan meraikan kejayaan para pelajar
dalam bidang berkaitan, malah sebagai satu suntikan
semangat kepada mereka untuk terus memartabatkan
al-Quran	yang	menjadi	rujukan	utama	umat	islam	dalam
kehidupan.

118

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUKUHAN MODAL INSAN

Majlis itu turut menyaksikan Muhammad Dawud Al-
Hawariy Hamizan, 21, dan Nurdiana Zwlkifli, 22, dipilih
sebagai penerima Anugerah Perdana Menteri yang
julung kali diperkenalkan tahun ini.

PERSIDANGAN PENGETUA-PENGETUA MAAHAD
TAHFIZ AL-QURAN NEGERI PERINGKAT
KEBANGSAAN DI KUANTAN

Persidangan Pengetua-Pengetua Maahad Tahfiz al-
Quran	 Negeri	 Peringkat	 Kebangsaan	 kali	 ke-28	 telah
diadakan di MS Garden Hotel, Kuantan Pahang pada
24-26 November lalu. Persidangan kali ini dianjurkan
oleh Maahad Tahfiz Negeri Pahang dengan kerjasama
Darul	Quran,	JAKIM.

Persidangan dwi tahunan ini telah dirasmikan oleh Y.B
Dato’ Syed Ibrahim bin Syed Ahmad, Exco Dakwah
Islamiyyah dan Tugas-tugas Khas Negeri Pahang.
Turut hadir dalam majlis ini YDH. Orang Kaya Indera
Pahlawan Dato’ Sri Wan Haji Abdul Wahid Bin Hj. Wan
Hassan Timb. Yang Di-Pertua Majlis Ugama Islam Dan
Adat Resam Melayu Pahang (MUIP, Pengarah Darul
Quran,	Hjh	Zawanah	Muhammad	dan	Dato’	Haji	Zulkifle
Bin Haji Ali, Ketua Pegawai Eksekutif Maahad Tahfiz
Negeri Pahang.

Sepanjang persidangan ini, sebanyak 6 kertas telah
dibentangkan yang menyentuh secara langsung
berkenaan dengan kawalan kualiti akademik,
peperiksaan, pengurusan dan penyelarasan antara
semua	 Maahad	 Tahfiz	 al-Quran	 Negeri.	 Dalam	 pada
itu, para peserta persidangan berpeluang melawat
International College of Automative di Pekan, Pahang
dan melakukan aktiviti menunggang kuda yang
diuruskan oleh Maahad Tahfiz Negeri Pahang.

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

119

PENGUKUHAN MODAL INSAN

PRoJEK INoVASI MAHASISWA PRoGRAM
IJAZAH SARJANA MUDA USIM DARUL QURAN
TERPILIH MENYERTAI PERINGKAT AKHIR
“CABARAN MY INNoVATIoN - JEJAK INoVASI
NEGERI SELANGoR TAHUN 2014”

10 orang mahasiswa, Semester 3 Program Ijazah
USIM-DQ	 berjaya	 mara	 ke	 peringkat	 akhir	 “Cabaran
My Innovation-Jejak Inovasi Negeri Selangor” yang
diadakan pada 12 dan 13 November 2014 di Pejabat
Setiausaha Kerajaan Negeri Selangor. Kumpulan
daripada	 Darul	 Quran	 iaitu	 The	 Rare	 Thinkers	 telah
menghasilkan projek inovasi Tajwid Magic Flower.
Manakala, kumpulan ALEBO menghasilkan projek
Arabic Learning Board .

Kedua-dua kumpulan terpilih mewakili Daerah Hulu
Selangor bagi kategori Institusi Pengajian Tinggi (IPT)
menerusi projek inovasi Tajwid Magic Flower iaitu inovasi
dalam membantu proses pengajaran dan pembelajaran
(PnP)	 pengajian	 al-Quran	 khususnya	 berkaitan	 tajwid
yang merupakan projek inovasi kumpulan The Rare
Thinkers. Manakala produk inovasi Arabic Learning
Board (ALEBO) adalah inovasi permainan untuk
meningkatkan kosa kata Bahasa Arab dalam kalangan
pelajar sekolah mahupun Universiti merupakan produk
inovasi daripada kumpulan ALEBO.

Projek inovasi Tajwid Magic Flower dan ALEBO
merupakan dua projek inovasi terbaik yang dinilai
melalui kurus Creative Thinking And Problem Solving,
Semester	 2,	 Program	 Ijazah	 Sarjaan	 Muda	 Quran
Sunnah,	 USIM-DQ	 dan	 dipertandingkan	 di	 peringkat
Daerah Hulu Selangor bersama 6 institusi yang lain.
Kedua-dua kumpulan ini telah dinilai dan berjaya mara
ke peringkat akhir Cabaran My Innovation-Jejak Inovasi
Negeri Selangor Tahun 2014.

Pencapaian Calon Mengikut Pangkat

 Program Tahun 2014

NO PANGKAT DIPLOMA
PENSIJILAN

DQ/UIAM
STTQ

1 Mumtaz 44 33 1

2 Jayyid Jiddan 136 47 18

3 Jayyid 176 38 8

4 Maqbul 26 10 1

5 Gagal 0 0 0

120

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

120

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

JAKIM

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

121
PENYELArASAN

PENDIDIKAN DAN
PENGUrUSAN MASJID

JAKIM

122

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

MESYUARAT MKI KALI KE-56, 57
DAN 58

Mesyuarat Majlis Kebangsaan bagi Hal Ehwal Ugama
Islam (MKI) yang dipengerusikan oleh YAB Perdana
Menteri, Dato’ Seri Haji Mohd Najib bin Tun Haji Abdul
Razak telah diadakan sebanyak tiga (3) kali, iaitu pada
16 Januari 2014 (Khamis), 9 Jun 2014 (Isnin) dan 15
Disember 2014 (Isnin) bertempat di Bilik Mesyuarat
Perdana, Aras 3, Bangunan Perdana Putra, Blok
Utama, Pejabat Perdana Menteri, Putrajaya.

YAB Perdana Menteri semasa mempengerusikan
Mesyuarat MKI Kali Ke-56, dalam perutusannya sangat
menekankan soal perpaduan negara dan umat Islam
yang berteraskan konsep wasatiyyah sebagai agenda
utama kerajaan. Beliau turut menyatakan bahawa
dalam isu penggunaan kalimah Allah, kerajaan amat
menitikberatkan soal keselamatan dan kedamaian serta
tidak akan membiarkan isu ini menggugat keharmonian
negara. Dalam mesyuarat MKI Kali Ke-57 yang
dipengerusikan oleh YAB Timbalan Perdana Menteri
pula menekankan mengenai kualiti dan kecekapan
urus tadbir pengurusan hal ehwal Islam terutamanya
dalam aspek pematuhan syariah dalam pengurusan
halal dengan menekankan sistem pengauditan dan
pemeriksaan serta penguatkuasaan yang tegas.

YAB Timbalan Perdana Menteri Malaysia bergambar bersama Ahli Mesyuarat MKI yang hadir

YAB Perdana Menteri mempengerusikan Mesyuarat MKI
Kali ke-56

YAB Perdana Menteri bergambar bersama semua Ahli
Mesyuarat MKI yang hadir

PENYELArASAN PENDIDIKAN DAN PENGUrUSAN MASJID

PENYELArASAN PENDIDIKAN DAN
PENGUrUSAN MASJID

Mesyuarat MKI Kali Ke-58 pula, YAB Perdana Menteri
mengucapkan tahniah kepada JAKIM atas kejayaan
memenangi anugerah inovasi Jabatan Perdana Menteri
bagi tahun 2014 sebagai “Jabatan Paling Inovasi” di
Jabatan Perdana Menteri.

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

123

PENYELArASAN PENDIDIKAN DAN PENGUrUSAN MASJID

SEMINAR MAGNET KERJAYA
PELAJAR JAKIM-1MDB 2014

JAKIM dengan kerjasama 1Malaysia Development
Berhad (1MDB) tampil menganjurkan Seminar Magnet
Kerjaya Pelajar JAKIM-1MDB 2014 bersama Amin
Idris bertempat di Institut Latihan Islam Malaysia,
Bangi pada 21 hingga 23 Februari 2014. Seminar ini
telah dihadiri 50 orang pelajar JAKIM-1MDB terdiri
daripada para penerima geran tahunan JAKIM-1MDB
yang melanjutkan pengajian di USIM, UM, UITM,
UNIMAS,	 UIA,	 UNISZA	 	 dan	 Darul	 Quran	 JAKIM.
Majlis Perasmian Penutup Seminar dan Penyampaian
Sijil  telah disempurnakan oleh Pengarah Bahagian
Kemajuan Islam JAKIM, Ramlah binti Yong.

PERSIDANGAN LEPAI KALI KE-42
DAN KE-43

Persidangan Lembaga Penasihat Penyelarasan
Pelajaran dan Pendidikan Agama Islam (LEPAI) telah
diadakan dua (2) kali bagi tahun 2014. Persidangan
LEPAI Kali ke-42 pada 8 Mei 2014 manakala
Persidangan Kali Ke-43 telah berlangsung pada 5
Disember 2014 dan dipengerusikan oleh Pengerusi
LEPAI, Tan Sri Dr. Mohd Yusof bin Noor.

PROGRAM QIAMULLAIL PERDANA
BERSAMA YB MENTERI DI JABATAN
PERDANA MENTERI 2014

Program qiamullail ini julung kali telah diadakan dengan
kerjasama BKI dan Masjid Putra, Putrajaya pada 20
Julai 2014. Program ini berjaya mengumpulkan seramai
1900 orang terdiri daripada warga JAKIM, kakitangan
dari agensi di bawah YB Menteri di JPM dan orang
awam.

Program yang bermula dari jam 3.00 pagi ini merupakan
hasrat YB Menteri untuk bertemu penjawat awam
dan masyarakat setempat disamping menyampaikan
inspirasi kerajaan bagi melahirkan masyarakat bertaqwa.
Peluang menghidupkan malam Ramadhan ini direbut
bersama-sama bagi mengeratkan hubungan antara
pemimpin dan rakyat. Program tersebut dimeriahkan
dengan kehadiran Mufti dari negara Zimbabwe, Mufti
Menk dengan menyampaikan kuliah subuh dalam
bahasa Inggeris.

Tan Sri Dr. Mohd Yusof bin Noor mempengerusikan
Mesyuarat LEPAI Kali ke-42

Sesi bergambar sebahagian ahli persidangan LEPAI kali
ke-43 yang hadir

124

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

peserta kontinjen yang telah menyertai KESSUMA  ini
ialah seramai 2,500 orang peserta termasuk pegawai
pengiring dari negeri masing-masing. Acara yang telah
dipertandingkan dalam kejohanan ini ialah bola sepak,
sepak takraw, ping pong, badminton, bola tampar dan
bola jaring.

ANUGERAH MASJID MALAYSIA
(AMM) KALI PERTAMA

Pelaksanaan Anugerah Masjid Malaysia (AMM)
Peringkat Kebangsaan Tahun 2014 bermula daripada
cetusan idea YAB Perdana Menteri melalui ucapan
beliau dalam Majlis Perhimpunan Perdana Ulama
Umara & Asnaf Bersama YAB Perdana Menteri pada
5 Mac 2013 (Selasa) di Stadium Putra Bukit Jalil, Kuala
Lumpur.

AMM ini adalah salah satu usaha murni kerajaan untuk
memperkasakan pengurusan masjid. Pelbagai aspek
dan perkara yang dapat dikongsi dan diperkukuhkan
dari pelaksanaan AMM ini.Penilaian masjid telah dibuat
berdasarkan buku Standard Penarafan Masjid Malaysia
(SPMM) iaitu merangkumi 4 komponen seksyen A
dan 5 komponen Seksyen B. Seksyen A merangkumi
komponen pengurusan, pengimarahan, prasarana dan

KEJOHANAN SUKAN SEKOLAH-
SEKOLAH MENENGAH AGAMA
NEGERI / RAKYAT (KESSUMA)
PERINGKAT KEBANGSAAN TAHUN
2014

KESSUMA baru berusia dua (2) tahun sejak 2013
dianjurkan oleh JAKIM. Sebelum ini, Kejohanan Sukan
Sekolah Agama ini dilaksanakan oleh negeri-negeri,
sejak 15 tahun yang lepas. Bagi tahun 2014, JAKIM
bersama dengan Jabatan Agama Islam Kedah telah
berganding tenaga dalam melaksanakan KESSUMA
Kali Ke-15.

Kejohanan ini telah dijalankan pada 14 hingga 18 Ogos
2014 di Universiti Utara Malaysia, Sintok, Kedah dan
telah disertai oleh semua negeri kecuali Sarawak. Jumlah

PENYELArASAN PENDIDIKAN DAN PENGUrUSAN MASJID

YB Menteri Di JPM Bersama Jemaah Mendengar Tazkirah
Subuh Oleh Mufti Menk dari negara Zimbabwe

YB Menteri Di JPM Menyampaikan Cenderamata Kepada
Mufti Menk

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

125

persekitaran manakala seksyen B melibatkan aktiviti
masjid bersama surau, usaha dakwah kepada non-
muslim, mengoptimakan sumber kariah, pengurusan
jenazah dan kubur serta pelaksanaan inovasi.

PENYELArASAN PENDIDIKAN DAN PENGUrUSAN MASJID

IHTIFAL ILMI KALI PERTAMA (2014)

Buat julung kalinya, Jabatan Kemajuan Islam Malaysia
(JAKIM) menganjurkan Majlis Ihtifal Ilmi Kali Pertama
(2014) untuk mencungkil bakat dan mengukur
kefahaman para pelajar Sekolah Menengah Agama
Negeri (SMAN) atau Sekolah Menengah Agama Rakyat
(SMAR) terhadap kurikulum yang digunakan, selain
meningkatkan motivasi para guru dalam penyampaian
Pengajaran dan Pembelajaran (P&P) di sekolah.

Ihtifal sulung ini dianjurkan dengan kerjasama Majlis
Agama Islam dan Adat Melayu (MAIDAM) Terengganu.
Majlis gilang-gemilang ini telah diadakan pada 13

hingga 17 September 2014 bertempat di Akademi
Binaan Malaysia, Kuala Berang, Hulu Terengganu.
Seramai 600 orang pelajar dan pegawai terlibat dengan
Ihtifal Ilmi Kali Pertama ini. Acara yang dipertandingkan
ialah	pertandingan	Tilawah	al-Qur’an,	syarahan	bahasa
Melayu, bahasa Arab dan bahasa Inggeris, perbahasan
ala Parlimen, nasyid dan seni khat.

IHTIFAL KAFA KEBANGSAAN (IKK)
KALI KETIGA TAHUN 2014

Ihtifal	Kelas	al-	Qur’an	dan	Fardhu	Ain	(KAFA)	Peringkat
Kebangsaan Kali Ke-3 telah diadakan pada 14 hingga
16 November 2014 bertempat di Bukit Gambang Resort
City, Kuantan Pahang. Sebanyak lima acara telah
dipertandingkan berbanding empat acara pada tahun
2013.	 Acara	 tersebut	 ialah	 Tilawah	 al-Qur’an,	 Nasyid
Berkumpulan, Syarahan yang melibat kategori lelaki
dan perempuan, manakala acara  Kesenian  Khat dan
Tulisan Jawi kategori terbuka.

Johan Masjid Daerah

Majlis Perdana Ulama Umara & Anugerah Masjid Malaysia

Majlis Perasmian Ihtifal Ilmi Kali Pertama

Majlis Perasmian Ihtifal Ilmi Kali Pertama

126

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Ihtifal kali ini disertai oleh seramai 700 orang peserta
dari seluruh negara. Kontinjen Melaka telah berjaya
dinobatkan sebagai juara keseluruhan Ihtifal ini dengan
memperoleh dua (2) pingat emas, dua (2) perak dan
tiga (3) gangsa.

PENYELArASAN PENDIDIKAN DAN PENGUrUSAN MASJID

JAKIM CAWANGAN SABAH

Unit Kelas Al-Qur’an dan Fardhu Ain (KAFA)
JAKIM Cawangan Sabah:

Dengan perbelanjaan peruntukan hampir RM23 juta,
lebih 80 siri program telah digerakkan ke seluruh pelusuk
negeri Sabah yang terdiri daripada enam bahagian
utama yang meliputi 32 buah daerah. Unit KAFA telah
berjaya mencapai salah satu sasaran Key Performance
Indicator (KPI) JAKIM Cawangan Sabah yang telah
ditetapkan iaitu memberi latihan kepada lebih 1,200
guru-guru KAFA di Sabah setiap tahun. Keseluruhan
program KAFA pada tahun 2014 telah melibatkan lebih
6,000 peserta. Antara program tersebut ialah:

•	 Peperiksaan KAFA (Semester 1 dan 2);
•	 Peperiksaan Percubaan UPKK;
•	 Peperiksaan UPKK;
•	 Bengkel Lujnah Peperiksaan;
•	 Program Gerak Gempur UPKK;

•	 Bengkel Semakan Kertas UPKK 2014;
•	 Ihtifal KAFA Peringkat Daerah (32 Daerah),

Bahagian dan Negeri
•	 Kursus Bahasa Arab;
•	 Temuduga Guru KAFA Seluruh Sabah;
•	 Kursus P&P Penyelia KAFA Sabah;
•	 Kursus Induksi Guru KAFA 2014;
•	 Majlis Sambutan Hari Guru Peringkat Negeri

Sabah;
•	 Ijtima’ Penyelia KAFA Sabah;
•	 Bengkel Pengurusan KAFA Negeri Sabah;
•	 Mesyuarat Pembangunan KAFA Negeri Sabah;
•	 Mesyuarat Jawatankuasa KAFA Negeri;
•	 Sidang Media Pengumuman Keputusan UPKK

Negeri Sabah 2014; dan
•	 Melaksanakan pembayaran elaun kepada guru

KAFA Negeri Sabah.

Jadual 1: Kuantiti Guru dan Murid KAFA
Negeri Sabah Tahun 2014

KATEGORI
BILANGAN

JUMLAH
LELAKI PEREMPUAN

Guru KAFA 834 orang 1,366 orang
2,200
orang

Murid KAFA 17,430 orang 22,570 orang
40,000
orang

Jadual 2: Peruntukan Unit KAFA Bagi
Tahun 2014

JENIS JUMLAH (RM)

Pembayaran Elaun Guru KAFA Negeri
Sabah

22,000,000.00

Program dan Latihan 400,000.00

JUMLAH 22,400,000.00

Majlis Sambutan Hari Guru Dan Anugerah
Kecemerlangan UPKK Tahun 2014

JAKIM Cawangan Sabah telah berjaya menganjurkan
Majlis Sambutan Hari Guru Dan Anugerah
Kecemerlangan UPKK Bahagian Pantai Barat Selatan
Tahun 2014 pada 28 Mei 2014 bertempat di Dewan
Teratai Institut Latihan Perindustrian Kota Kinabalu.

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

127

PENYELArASAN PENDIDIKAN DAN PENGUrUSAN MASJID

Majlis perasmian telah disempurnakan oleh Ustaz
Halim bin Ahmad, Pengarah JAKIM Cawangan Sabah.
Dalam majlis ini seramai 123 orang murid KAFA lelaki
dan perempuan yang mendapat 8A bagi semua mata
pelajaran Ujian Penilaian Kelas KAFA (UPKK) dari 5
daerah iaitu Tuaran, Tamparuli, Menggatal, Penampang
dan Kota Kinabalu. Seterusnya 12 orang telah
menerima Anugerah Guru Cemerlang. Pada peringkat
kebangsaan, KAFA Negeri Sabah telah menduduki
tempat ketiga tertinggi dalam pencapaian 8A di dalam
Ujian Penilaian Kelas KAFA (UPKK) tahun 2014.

Para guru, pelajar dan ibu bapa yang hadir memberi
sokongan kepada Majlis Anugerah yang dianjurkan

Ustaz Halim Ahmad dalam acara penyampaian anugerah

Ustazah Hjh. Nordianah menyampaikan ucapan aluan

Sidang Media Pengumuman Keputusan Ujian Penilaian
Kelas KAFA (UPKK) Negeri Sabah 2014

Oleh Pembantu Menteri Kepada Ketua Menteri

Bengkel Pemeriksaan Kertas UPKK Tahun 2015

Unit KAFA telah melaksanakan bengkel di atas pada 27
Oktober hingga 1 November 2014 bertempat di Hotel
Airport View Tanjung Aru, Kota Kinabalu. Seramai 90
orang peserta terdiri daripada penyelia dan guru KAFA
dari seluruh Sabah terlibat dalam program tersebut.
Dalam bengkel ini, mereka dibahagikan kepada enam
kumpulan dan bertanggungjawab memeriksa enam
bidang kertas subjek UPKK. Bengkel pemeriksaan
kertas secara berpusat ini telah diadakan buat kali
yang ke-6 dan melibatkan semua kertas jawapan calon
dari seluruh negeri Sabah. Bengkel kali ini dimulakan
dengan kursus moderasi pemeriksaan kertas jawapan
secara berkumpulan mengikut subjek yang bertujuan
untuk menyeragamkan panduan menyemak kertas
jawapan serta panduan memberi markah kepada
semua peserta bengkel.

Bengkel Moderasi sebelum memulakan Penyemakan
Jawapan UPKK Subjek Ulum Syariah

Majlis perasmian bengkel dan Majlis Penyampaian
Netbook 1 Malaysia daripada Wakil Pengarah SKMM

128

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENYELArASAN PENDIDIKAN DAN PENGUrUSAN MASJID

PENGURUSAN MASJID

MASJID NEGARA

Maulidur Rasul : Daurah Kitab : Bidayatul Sul Fil
Tafdhili Al-Rasul

Masjid Negara telah menganjurkan Program Sambutan
Maulidur Rasul 1436H pada 21-22 januari 2015 yang
lalu bertempat di dewan syarahan utama Masjid Negara.
Sambutan kali ini agak berbeza dengan sambutan
maulidur rasul yang dianjurkan pada tahun-tahun
sebelum ini. Pendekatan bedah kitab atau daurah kitab
yang diperkenalkan ini adalah cetusan idea YBhg. Tuan
Haji Yusuff Bin Ahmad, Timbalan Imam Besar Masjid
Negara yang juga merupakan mantan imam besar
masjid negeri Pulau Pinang yang biasa menganjurkan
pembacaan kitab seperti ini seterusnya dapat memberi
kefahaman yang jelas kepada masyarakat tentang
kefahaman Islam melalui pembacaan dan pembahasan
kitab-kitab yang dikarang oleh para ulama’ ahli sunnah
wal jamaah serta menolak dari fahaman israiliyyat.

Program kali ini mendapat sambutan yang menggalakkan
daripada masyarakat dan kira-kira 300 orang yang hadir
bagi mendengar perbahasan mengenai keperibadian
Baginda Rasulullah SAW yang amat kita cintai.
Penceramah undangan adalah YBhg al-Fadhil Ustaz
Rosli bin Osman, KPP Bahagian Pendidikan, Jabatan
Agama Islam Negeri Pulau Pinang. beliau merupakan
tokoh agama di pulau pinang dan kerap menyampaikan
ceramah-ceramah dengan kaedah pembacaan dan
tadabbur kitab. Kaedah penyampaian yang menarik
dan isi yang padat menceriakan suasana seterusnya
mengikat para peserta untuk terus setia sehingga ke
akhir program.

Program Bicara Mufti Bulanan Bersama Mufti
Wilayah Persekutuan

Bagi memberi kefahaman Islam kepada masyarakat,
Masjid Negara terus-menerus merancang dan
menganjurkan program-program ilmiah yang bertujuan
memberi pencerahan dari pelbagai sudut kehidupan
beragama. Kali ini, Masjid Negara menganjurkan
program Bicara Mufti siri 1/2015 pada 23 Januari 2015,
jumaat di Dewan Syarahan Utama Masjid Negara yang
menampilkan Sahibus Samahah Dr. Zulkifli Mohamad
al-Bakri, Mufti Wilayah Persekutuan.

Kira-kira 200 orang yang hadir menadah ilmu dan
bersoal jawab mengenai Hal Ehwal; Islam dan semasa.
Ucapan setinggi penghargaan dan terima kasih kepada
semua yang terlibat dalam menjayakan program ini
antaranya Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, Jabatan
Agama Islam Wilayah Persekutuan (JAWI), masjid-
masjid sekitar Wilayah Persekutuan, NGO dan orang
awam. Program ini akan diadakan secara bulanan
sepanjang tahun 2015. Antara objektif program ialah :

1.  Mendekatkan institusi mufti kepada orang awam.
2. Membentangkan isu berkaitan konsep fatwa.
3.  Memberi peluang berbincang secara langsung

bersama mufti.
4.    Perkongsian pintar dengan media massa dan orang

ramai.

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

129

PENYELArASAN PENDIDIKAN DAN PENGUrUSAN MASJID

Pelancaran Logo Rasmi Sambutan Jubli Emas 50
Tahun Masjid Negara Kuala Lumpur

Watikah Pelantikan Jawatankuasa Induk dan
Pelancaran Logo Rasmi Sambutan Jubli Emas 50 tahun
Masjid Negara Kuala Lumpur 2015M / 1436H telah
berlangsung pada 27 Januari 2015 (selasa) bersamaan
6 Rabi’ulakhir 1436H bertempat di Dewan Syarahan,
Masjid Negara, Kuala Lumpur.

Masjid Negara adalah simbolik keutuhan perpaduan,
kesejahteraan dan keutuhan agama Islam di Malaysia.
Sejarah Masjid Negara yang mula beroperasi dari
1965 yang telah dirasmikan oleh Seri Paduka Baginda
Almarhum Tuanku Syed Putra Al-Haj Ibni Almarhum
Syed Hassan Jamalullail pada 27 Ogos 1965.

YB Perdana Menteri telah memaklumkan dalam
mesyuarat kabinet bahawa adalah wajar Masjid Negara
dinaik taraf setanding dengan masjid-masjid utama
di negara luar. Hasil dari Mesyuarat Kabinet pada 17
Disember 2014, jemaah menteri bersetuju bahawa
JAKIM menganjurkan sambutan Jubli Emas 50 tahun
Masjid Negara sepanjang tahun 2015. Rentetan itu,
JAKIM telah menubuhkan jawatankuasa kerja bagi
melicinkan perjalanan Program Sambutan Jubli Emas
50 Masjid Negara ini yang mana akan melibatkan 27
buah agensi, 24 jawatankuasa dan 18 program.

Antara objektif penganjuran majlis ini adalah untuk
memartabatkan Masjid Negara sebagai sebuah institusi
masjid yang terulung di Malaysia disamping menjadikan
Masjid Negara sebagai sebuah masjid yang terbaik di
negara ini dalam aspek pengurusan, pengimarahan,
kemudahan prasarana dan persekitaran yang indah lagi
menarik. Penganjuran ini juga adalah bagi menonjolkan
Masjid Negara sebagai sebuah masjid yang mempunyai
ciri-ciri seni bina dan ikonik bukan sahaja di peringkat
dalam negara malahan di Peringkat Antarabangsa. Ia
juga bagi mempertingkatkan lagi usaha mengimarahkan
institusi masjid sebagai tempat ibadah kepada orang
ramai terutama sekali kepada generasi muda pasca
merdeka. Selain itu juga, ia dapat memperkukuhkan lagi
usaha penambahbaikkan keupayaan Masjid Negara
dalam menarik lebih ramai pelancong bagi menjayakan
sektor pelancongan islamik di Malaysia.

Ucapan perasmian dan pelancaran telah
disempurnakan oleh YB. Mejar Jeneral Dato’ Seri Jamil
Khir Bin Hj Baharom; Menteri Di Jabatan Perdana
Menteri seterusnya menyampaikan watikah kepada
yang terpilih. Turut hadir dalam majlis tersebut adalah
YBhg. Datuk Othman Bin Hj.Mahmood, Timbalan Ketua
Setiausaha Kanan JPM dan YBhg.Dato’ Haji Othman
Bin Mustapha, Ketua Pengarah JAKIM.

130

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Program Kem Ibadah Kanak-Kanak Siri 1/2015

Sempena Cuti Sekolah, Unit Penyelarasan Dakwah
dan Ibadah, Masjid Negara telah mengadakan Kem
Ibadah Kanak-Kanak Siri 1/2015 pada 17 Mac 2015.
Kem berkenaan diadakan bermula 13 hingga 15 Mac
2015. Program telah dilaksanakan dengan jayanya dan
mendapat sambutan menggalakkan iaitu sebanyak
139 orang serta terdapat penyertaan dari luar Lembah
Kelang iaitu Pahang 16 orang, Johor 3 orang ,Perak 3
orang dan Melaka 1 orang. Antara objektif program ini
adalah:

•	 Melahirkan super muslim yang dapat memberi
keberkatan kepada ibu    bapa yang telah mendidik
dengan penuh sabar

•	 Meningkatkan kefahaman asas-asas fardu ain dan
fardu kifayah kepada anak-anak.

•	 Mendedahkan kisah benar yang bersandarkan al-
Qur’an	dan	al-Hadith	kepada	anak-anak	agar	dapat
memberi motivasi kepada mereka

Oleh Itu, program ini dapat bagi membantu peserta
membina kecemerlangan diri menjadi insan yang soleh
dan berakhlak mulia disamping meningkatkan motivasi
peserta, serta bagi membimbing peserta mengenai
tanggungjawab sebagai seorang anak, pelajar, ahli
masyarakat dan hamba Allah yang bertaqwa.

MASJID TUANKU MIZAN ZAINAL ABIDIN

Karnival Rasul In My Heart

Bagi menafaatkan cuti hujung minggu bersama
keluarga, Masjid Tuanku Mizan Zainal Abidin (MTMZA)
telah mengadakan Karnival Rasul In My Heart pada
24 – 26 Januari 2014. Karnival ini diadakan dengan
mensasarkan beberapa objektif utama seperti berikut:

•	 Memperingati perjuangan Rasulullah SAW
•	 Menanamkan kecintaan Rasulullah kepada

masyarakat Islam dan
•	 Mempamerkan produk-produk Islam.

Majlis ini dirasmikan oleh YB. Dato’ Seri Ahmad
Zahid bin Hamidi, Menteri Dalam Negeri seterusnya
melancarkan	terbitan	Al-Qur’an	Waqaf	Ibtida’	bertajwid.
Antara dif-dif jemputan yang turut hadir ialah Y.Bhg.
Tan Sri Hassan Azhari, Y.Bhg. Dr. Zahazan bin
Mohamad, Pengurus Telaga Biru Sdn. Bhd., Tuan Hj
Hazarudin bin Baharudin, Imam Besar MTMZA serta
pengarah-pengarah Bahagian JAKIM.  Antara acara
menarik diadakan sepanjang karnival ini ialah pameran
dan jualan produk Islamik, sukan sunnah nabi seperti
memanah dan berkuda, bazaar jualan.   Manakala
program kerohanian pula diisi dengan qiamullail, solat
dhuha dan ceramah yang menampilkan penceramah
dan selebriti serta persembahan qasidah.  Karnival
yang berlangsung selama 3 hari ini telah menarik lebih

PENYELArASAN PENDIDIKAN DAN PENGUrUSAN MASJID

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

131

10,000 pengunjung.  Semoga dengan aktiviti-aktiviti ini dapat mendidik masyarakat agar mendekatkan diri kepada
institusi masjid seterusnya dapat memartabatkan perkembangan dunia Islam.

PENYELArASAN PENDIDIKAN DAN PENGUrUSAN MASJID

YB. Dato Seri Ahmad ZahidI Bin Hamidi,  Menteri Dalam
Negeri  Bersama  Tuan Haji Hazarudin Di  Karnival Rasul In

My Heart

 Aktiviti Berkuda Dan Taman Arnab Memeriahkan Kanak-Kanak

Pengunjung Karnival Dalam Majlis Pelancaran Al-Qur’an
Wakaf Ibtida’

PRAY 4 MH370 DAN MH17

Bagi memohon keselamatan dan memudahkan
pencarian pesawat MH370 yang masih belum diketahui
situasi sebenar MTMZA juga turut mengadakan solat
hajat, bacaan Yaasiin dan Tahlil serta doa selamat
pada 14 Mac 2014. Majlis yang bermula sejurus
selepas Solat Jumaat dimulai dengan solat hajat dan
seterusnya doa selamat dibimbing oleh Imam bertugas
iaitu Y.Bhg. Ustaz Muhamad Redza bin Ahmad.   Majlis
yang dihadiri hampir 20,000 orang jemaah turut disertai
YAB. Dato’ Sri Mohd Najib Tun Razak , Perdana  Menteri
Malaysia, YB Mejar Jeneral Dato’ Seri Jamil Khir bin Hj.
Baharom (B), Menteri Di Jabatan Perdana Menteri serta
YBhg.Tan Sri Aseh Che Mat, Presiden Perbadanan
Putrajaya.   Manakala pada 18 Ogos 2014 MTMZA juga
turut mengadakan solat jenazah ghaib sempena istiadat
penghormatan jenazah tragedi pesawat MH17.   Selesai
solat jenazah ghaib yang dibimbing oleh YBhg. Ustaz
Hamdan bin Mohamad disertai juga dengan majlis tahlil
dan doa selamat.

 Jemaah YB Mejar Jeneral Dato’ Seri Jamil Khir Bin Hj.

Baharom (B), Menteri Di Jabatan Perdana Menteri  turut
menyertai Solat Hajat dan Doa Selamat untuk MH370

132

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

HALAQAH BERSAMA MTMZA

Halaqah menjadi alternatif pendidikan Islam yang
cukup efektif untuk membentuk peribadi Muslim.
MTMZA telah mengambil inisiatif untuk bersama TV9
mengadakan program halaqah yang disiarkan secara
langsung pada 18 April 2014 bersama panel jemputan
YBhg. Ustaz Syed Mohd Norhisyam bin Tuan Padang,
YBhg. Ustaz Roslan bin Mohamed dan YBhg. Ustaz
Tarmizi bin Abd Rahman.  Program ini telah mendapat
tempat di hati masyarakat Putrajaya dan menjadi
sejarah bagi program halaqah sendiri yang mendapat
sambutan  tertinggi.   Disamping itu program ini juga
diserikan lagi dengan ceramah khas oleh YBhg. Dato’
Ustazah Siti Nor Bahyah Mahamood bersama Y.Bhg.
Ustaz Wan Akashah Bin Wan Abdul Hamid. Antara
objektif program ini diadakan adalah supaya masyarakat
dapat mendalami ajaran Islam dan seterusnya dapat
meningkatkan diri dengan ilmu.  Melalui program ini juga
masyarakat dapat berkongsi maklumat dikalangan para
ilmuan yang mempunyai kepakaran dalam mengupas
sesuatu isu.

YBhg. Tuan Haji Hazarudin Bin Baharudin
Imam Besar MTMZA. Mengimamkan Solat

Hajat  MH370  Bersama Ketua-ketua
Jabatan Pelbagai Agensi

Panel Jemputan Program Halaqah `Tak Tengok Rugi’

Jemaah MTMZA tidak berganjak menyaksikan Halaqah
di MTMZA

Jemaah Wanita Turut Serta Dalam Majlis Tahlil Dan Doa
Selamat MH370

Keluarga Mangsa Tragedi MH17 turut hadir dalam Majlis
Tahlil Dan Doa Selamat

PENYELArASAN PENDIDIKAN DAN PENGUrUSAN MASJID

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

133

PENYELArASAN PENDIDIKAN DAN PENGUrUSAN MASJID

Nouman Ali Khan memberi ceramah khas

Jemaah MTMZA sedang mendengar ceramah yang disampaikan oleh Nouman Ali Khan

Mufti Ismail Menk sedang memberi tazkirah

Tokoh Antarabangsa di MTMZA

MTMZA telah berjaya menarik tokoh/ulama’ antarabangsa ke masjid ini bagi menyampaikan dakwah kepada
masyarakat Putrajaya.  Antara tokoh jemputan khas ini ialah Nouman Ali Khan, penceramah Islam terkenal di
Amerika Syarikat yang berasal dari Pakistan dan juga pengasas kepada Institut Bayyinah (The Bayyinah Institute for
Arabic	and	Qur’anic).		Kehadiran	beliau	telah	berjaya	menarik	belasan	ribu	jemaah	ke	MTMZA	pada	20	Jun	2014.
Selain itu, Mufti Ismail Menk dari Zimbabwe juga telah mendapat sambutan yang amat menggalakkan di kalangan
jemaah MTMZA di sepanjang bulan Ramadhan tahun 1435H.  Tazkirah beliau bermula selepas solat tarawikh.

134

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Karnival Permotoran MTMZA

MTMZA dengan kerjasama Gabungan bikers
SeMalaysia telah mengadakan kanival permotoran pada
25 Disember 2014.  Objektif utama karnival ini diadakan
adalah untuk memberI kesedaran keselamatan jalan
raya disamping mendekatkan bikers dengan masjid.
Pelbagai pengisian telah diadakan seperti pameran
permotoran, sukan memanah, doa selamat dan solat
hajat.

MTMZA dipenuhi dengan motosikal berkuasa tinggi

Doa selamat bersama bikers diadakan di Dewan Solat
Utama MTMZA

Gerai pameran bikers

PENYELArASAN PENDIDIKAN DAN PENGUrUSAN MASJID

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

135
PENGGUBALAN DAN

PENYELArASAN
UNDANG-UNDANG

JAKIM

136

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGGUBALAN DAN PENYELArASAN UNDANG-UNDANG

JAKIM telah meneruskan kesinambungan kajian
undang-undang sihir dan kajian untuk mewujudkan
undang-undang/ peraturan bagi pungutan khairat pada
tahun 2014. Jalinan kerjasama dengan pihak Universiti
Malaysia Pahang telah diteruskan bagi melaksanakan
kajian undang-undang sihir melalui penganjuran
bengkel-bengkel sebagaimana yang berikut :

•	 Bengkel Kajian Undang-Undang Sihir Bil.2 : 7-9
Februari 2014;

•	 Bengkel Kajian Undang-Undang Sihir Bil.3 : 11-13
April 2014;

•	 Bengkel Kajian Undang-Undang Sihir Bil.4 : 6- 7
Ogos 2014; dan

•	 Bengkel Khas Kajian Undang-Undang Sihir : 18-19
Oktober 2014.

Hasil daripada perbincangan melalui bengkel-bengkel
tersebut, suatu Kertas Cadangan Untuk Mewujudkan
Peruntukan Kesalahan Sihir Dalam Undang-Undang
Kesalahan Jenayah Syariah telah dibentangkan
dalam Mesyuarat Jawatankuasa Teknikal Undang-
Undang Syarak dan Sivil Bil.146 pada 3 November
2014 dan bersetuju agar kesalahan berkaitan amalan
sihir dimasukkan dalam Undang-Undang Kesalahan
Jenayah Syariah serta kajian lanjut dibuat terhadap
undang-undang lain yang berkaitan.

Bengkel Kajian Undang-Undang Sihir

Mesyuarat Jawatankuasa Teknikal Undang-
Undang Syarak Dan Sivil

JAKIM merupakan urusetia kepada Jawatankuasa
Teknikal Undang-Undang Syarak dan Sivil yang
dipengerusikan oleh Penasihat Perundangan Syariah,
YBhg. Tan Sri Sheikh Ghazali bin Abdul Rahman.
Jawatankuasa ini berperanan dalam menggubal,
menyelaras dan membantu Jakim berkenaan dengan
undang-undang Islam dan isu-isu perundangan
semasa. Jawatankuasa ini juga bertanggungjawab
dalam menyemak undang-undang sedia ada ke arah
mengharmonikan undang-undang Syarak dan sivil.

Bagi membincangkan perkara-perkara yang berkaitan
dengan undang-undang khususnya undang-undang
Syariah, Jawatankuasa ini telah bersidang sebanyak
empat kali sepanjang tahun 2014 iaitu pada 21-23
Februari 2014, 26-28 April 2014, 17-19 September
2014 dan 2-4 November 2014. Antara undang-undang
yang dibincangkan adalah Undang-Undang Kawalan
Dan Sekatan Pengembangan Agama Bukan Islam
dan Undang-Undang Profesion Guaman Syarie.
Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Syarak dan
Sivil juga telah membincangkan mengenai cadangan
untuk mewujudkan peruntukan kesalahan berkaitan
amalan sihir dalam Undang-Undang Kesalahan
Jenayah Syariah dan cadangan bagi mewujudkan
undang-undang bagi mengawal aktiviti penyembelihan.

Mesyuarat Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Syarak
dan Sivil Bil.145

PENGGUBALAN DAN PENYELArASAN
UNDANG-UNDANG

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

137

PENGGUBALAN DAN PENYELArASAN UNDANG-UNDANG

Mesyuarat Jawatankuasa Teknikal Undang-
Undang Jenayah Syariah Peringkat Persekutuan

JAKIM telah dilantik sebagai urusetia bagi Mesyuarat
Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Jenayah
Syariah Peringkat Persekutuan yang dipengerusikan
oleh Penasihat Perundangan Syariah, Jabatan Peguam
Negara, YBhg. Tan Sri Sheikh Ghazali bin Abdul
Rahman. Objektif mesyuarat ini adalah memutuskan
kaedah pelaksanaan undang-undang jenayah Syariah
dan memberi penjelasan tentang pelaksanaan undang-
undang Syariah kepada masyarakat. Sepanjang tahun
2014, sebanyak tiga kali mesyuarat telah diadakan iaitu
pada 17 Julai 2014, 11 September 2014 dan 18-20
Disember 2014

Konvensyen Undang-Undang Jenayah Syariah

Pejabat Penasihat Undang-Undang telah
mengurusetiakan Konvensyen Undang-Undang
Jenayah Syariah yang diadakan pada 11 Disember 2014
bertempat di Hotel Putra KL, Kuala Lumpur. Konvensyen
ini dihadiri seramai 150 orang yang terdiri daripada
wakil Jabatan Agama Islam Negeri, Peguam Syarie dan
institusi pengajian tinggi. Objektif konvensyen ini ialah
membincangkan isu, permasalahan dan cadangan
penyelesaian berkaitan pelaksanaan undang-undang
jenayah Syariah dan memberi penjelasan tentang
pelaksanaan undang-undang jenayah Syariah kepada
masyarakat dan mendapatkan input daripada pihak-
pihak yang terlibat bagi mewujudkan undang-undang
jenayah Syariah yang mantap dan berkesan. Praktikal
hukuman sebat menurut sivil dan Syariah turut diadakan
semasa konvensyen ini dengan kerjasama Jabatan
Penjara Malaysia.

Kempen Menangani Eksploitasi Kanak-Kanak
Melalui Kutipan Amal Peringkat Kebangsaan

Pada 24 Jun 2014 bertempat di ILIM, Bangi, Jakim
dengan Kerjasama Majlis Agama Islam Wilayah
Persekutuan telah melancarkan Kempen Menangani
Eksploitasi Kanak-Kanak Melalui Kutipan Amal
Peringkat Kebangsaan. Dengan tema “Bijak Bersedekah
Kepada Yang Berhak”, kempen ini bertujuan memberi
pendedahan dan hebahan kepada umum mengenai
penguatkuasaan Akta/ Enakmen di bawah undang-
undang berkaitan kesalahan kutipan amal dan eksploitasi
kanak-kanak, di samping meningkatkan kesedaran
masyarakat berkaitan peranan dan tanggungjawab
dalam isu eksploitasi kanak-kanak melalui kutipan amal
ini.

Penasihat Perundangan Syariah, Jabatan Peguam Negara
YBhg. Tan Sri Sheikh Ghazali bin Abdul Rahman sedang

mempengerusikan Mesyuarat Jawatankuasa
Teknikal Undang-Undang Jenayah Syariah Peringkat

Persekutuan.

Mesyuarat Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang
Jenayah Syariah Peringkat Persekutuan.

Ketua Pengarah JAKIM, YBhg. Dato’ Haji Othman bin
Mustapha, memberi ucapan alu-aluan.

138

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Kempen ini melibatkan beberapa agensi
penguatkuasaan seperti Jabatan Kebajikan Masyarakat,
Bahagian Penguatkuasaan Jabatan Agama Islam
Negeri-Negeri, Polis Diraja Malaysia dan lain-lain agensi
yang akan melaksanakan tindakan penguatkuasaan
secara serentak di seluruh Negara bagi menggempur
pihak-pihak yang tidak bertanggungjawab dalam isu
eksploitasi kanak-kanak melalui kutipan amal ini. Turut
dilancarkan di dalam kempen ini adalah Pelan Tindakan
Penguatkuasaan Isu Kutipan Derma di Kalangan Kanak-
Kanak oleh Timbalan Ketua Pengarah (Pembangunan
Insan) JAKIM,  Dato Haji Razali bin Shahabudin. Pelan
tersebut mengandungi lima Teras Strategik yang
dirangka dengan kerjasama 18 agensi merangkumi
agensi kerajaan, badan bukan kerajaan dan institusi
pengajian tinggi bagi membolehkan tindakan yang
bersepadu dan berkesan dilaksanakan di peringkat
Persekutuan dan Negeri.

PROGRAM DISKUSI ISU
PENGUATKUASAN DAN
PENDAKWAAN UNDANG-UNDANG
SYARIAH DI REPUBLIK SINGAPURA

Agenda kerjasama strategik dan perkongsian pintar
dengan agensi penguatkuasaan dan pendakwaan
syariah luar Negara diteruskan pada tahun ini dengan
Diskusi Isu Penguatkuasan Dan Pendakwaan Undang-
Undang Syariah di Republik Singapura pada 21 Ogos
2014. Deligasi yang diketuai oleh Timbalan Ketua
Pengarah (Dasar) JAKIM, Tuan Haji Mohamad Nordin
bin Ibrahim ini melibatkan Pegawai-Pegawai daripada
Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM), Ketua
Pegawai Penguatkuasa Agama dan Ketua Pendakwa
Syarie Seluruh Malaysia.

Di samping bertujuan untuk menjalinkan hubungan
strategik dengan agensi agama seperti Majlis Ugama
Islam Singapura (MUIS) dan Mahkamah Syariah
Republik Singapura, objektif program ini bertujuan
mendapatkan maklumat dan penjelasan yang tepat
berkaitan penguatkuasaan dan pendakwaan serta
kaedah-kaedah hukuman Syariah di Republik Singapura.
Antara pengisian sepanjang program ini adalah Kunjung
Hormat dan Diskusi di Majlis Ugama Islam Singapura
(MUIS), Kunjung Hormat dan Diskusi di Mahkamah
Syariah Singapura dan Kunjung Hormat dan Diskusi
di Masjid Sultan, Singapura. Secara keseluruhannya
program ini telah berjaya dilaksanakan dengan baik dan
diskusi dapat diadakan pada masa yang ditetapkan.
Diharapkan agar program ini dapat diteruskan dalam
usaha mengeratkan hubungan silaturrahim dan
kerjasama antara dua negara khususnya bagi mengkaji
dan berkongsi pengalaman mengenai Perundangan
Syariah dari aspek penguatkuasaan, pendakwaan,
kehakiman dan pentadbiran di Agensi Kerajaan
Republik Singapura.

PENGGUBALAN DAN PENYELArASAN UNDANG-UNDANG

Forum bertajuk “Sokong Yang Membawa Rebah”

Pelancaran Pelan Tindakan Penguatkuasaan Isu Kutipan
Derma di Kalangan Kanak-Kanak oleh  Timbalan Ketua
Pengarah (Pembangunan Insan) JAKIM, Dato Haji Razali

bin Shahabudin.

Sokongan masyarakat perlu dalam menjayakan kempen
ini.

Ucapan Aluan Oleh Pengarah Pembangunan Agama
MUIS,

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

139

PENGGUBALAN DAN PENYELArASAN UNDANG-UNDANG

Konvensyen Pegawai Penguatkuasa Agama Dan
Pendakwa Syarie Seluruh Malaysia Bagi Tahun
2014

“Melestari Martabat Undang-Undang Syariah di
Malaysia” menjadi tema Konvensyen Pegawai
Penguatkuasa Agama dan Pendakwa Syarie
Seluruh Malaysia bagi tahun 2014. Konvensyen
yang menghimpunkan lebih 140 orang Pegawai
Penguatkuasa Agama dan Pendakwa Syarie seluruh
Negara ini telah diadakan pada 17 hingga 19 November
2014 bertempat di Hotel Wana Riverside, Melaka.
Perasmiannya telah disempurnakan oleh Menteri di
Jabatan Perdana Menteri, YB Mejar Jeneral Dato’
Seri Jamil Khir bin Haji Baharom (B). Hadir sama
ialah Timbalan Pengerusi Majlis Agama Islam Melaka,
Datuk Wira Haji Yaakub bin Md. Amin, Timbalan Ketua
Pengarah (Pembangunan Insan) Jakim,  Dato Haji
Razali bin Shahabudin mewakili Ketua Pengarah Jakim
dan Mufti Negeri Melaka, S.S Datuk Dr. Mohd Muhadis
Yassin.

Konvensyen ini bertujuan membincangkan isu-isu dan
permasalahan semasa serta mencari jalan penyelesaian
yang berkaitan dalam pelaksanaan Undang-
Undang Syariah di Malaysia, mewujudkan tindakan
penguatkuasaan Syariah yang selaras, seragam,
berkesan dan bersepadu serta mengeratkan jalinan
hubungan kerjasama antara agensi Persekutuan dan
Negeri. Ucaptama konvensyen yang bertajuk “Melestari
Martabat Undang-Undang Syariah di Malaysia” telah
disampaikan oleh Penasihat Perundangan Syariah,
Jabatan Peguam Negara, Tan Sri Sheikh Ghazali bin
Abdul Rahman.

Ucapan Balas Oleh Timbalan Ketua Pengarah (Dasar)
JAKIM

Timbalan Ketua Pengarah (Dasar) JAKIM menyampaikan
cenderahati kepada  Pengarah Pembangunan Agama

MUIS Tuan Mohd Murat bin Md. Aris.

Delegasi Program Diskusi Isu Penguatkuasan Dan
Pendakwaan Undang- Undang Syariah

bergambar kenangan di Majlis Ugama Islam Singapura
(MUIS)

Ucaptama oleh Penasihat Perundangan Syariah, Jabatan
Peguam Negara Tan Sri Sheikh Ghazali bin Abdul Rahman,

140

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGGUBALAN DAN PENYELArASAN UNDANG-UNDANG

Sesi pembentangan kertas kerja

Pengarah Bahagian Penyelarasan Undang-Undang JAKIM,
Tuan Aziz bin Hj. Mohamad menyampaikan cenderahati

kepada pembentang kertas kerja

Forum bertajuk “Perkahwinan Antara Nikmat dan Azab”

Bergambar kenangan bersama Menteri di Jabatan Perdana Menteri,
YB Mejar Jeneral Dato’ Seri Jamil Khir bin Haji Baharom (B)

Ucapan perasmian oleh Menteri di Jabatan Perdana
Menteri, YB Mejar Jeneral Dato’ Seri Jamil Khir bin Haji

Baharom (B)

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

141

PENGGUBALAN DAN PENYELArASAN UNDANG-UNDANG

Projek Rintis Sistem Penarafan Bahagian
Penguatkuasaan & Bahagian Pendakwaan
Syariah Jain

Sistem Penarafan Bahagian Penguatkuasaan
dan Bahagian Pendakwaan Syariah JAIN telah
diperkenalkan sebagai satu inisiatif bagi memantau
semua pelaksanaan tindakan penguatkuasaan dan
pendakwaan agar ianya berjalan dengan sistematik dan
berkesan selari dengan kehendak undang-undang sedia
ada. Sistem ini merupakan mekanisma baharu terhadap
penambahbaikan gerak kerja, menilai kekuatan dan
kelemahan organisasi serta memperluaskan konsep
perkongsian ilmu. Bagi menguji keabsahan instrumen
Penarafan yang telah dibina, Projek Rintis Penarafan
telah dijalankan di tiga buah negeri yang terpilih iaitu
Jabatan Agama Islam Wilayah Persekutuan (JAWI)
pada 16 Julai 2014, Jabatan Agama Islam Melaka
(JAIM) pada 27 Ogos 2014 dan Jabatan Hal Ehwal
Agama Islam Kelantan (JAHEAIK) pada 23 September
2014.

Kumpulan penilai diketuai Oleh Prof. Madya Dr. Mohd
Aderi bin Che Noh dari Fakulti Pendidikan, UKM dan
dibantu oleh beberapa penilai yang dilantik mengikut
kepakaran serta pengalaman masing-masing dalam
bidang Penguatkuasaan dan Pendakwaan Syariah.
Hasil pelaksanaan projek rintis tersebut mendapati
bahawa terdapat beberapa penambahbaikan yang perlu
dikemaskini bagi memastikan instrumen penarafan
tersebut dapat digunakan sepenuhnya pada tahun 2015
dalam projek sebenar Sistem Penarafan Bahagian
Penguatkuasaan dan Bahagian Pendakwaan Syariah
JAIN.

Seminar Kebangsaan Pencegahan Jenayah
Aqidah

Dengan bertemakan “Aqidah Kukuh Perpaduan
Teguh”, Seminar Kebangsaan Pencegahan Jenayah
Aqidah telah dilaksanakan pada 25 November 2014
di Dewan Datuk Mohd Shahir, Institut Latihan Islam
Malaysia (ILIM), Bandar Baru Bangi, Selangor. Seminar
ini dihadiri oleh a Pegawai Penguatkuasa Agama,
Pendakwa Syarie, pegawai JAKIM, JAIN, Jabatan Mufti,
Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia, Jabatan Peguam
Negara, Jabatan Perpaduan Negara dan Integrasi
Nasional (JPNIN), Polis Diraja Malaysia (PDRM),
Jabatan Sukarelawan Malaysia termasuk Badan Bukan
Kerajaan (NGO), Pendakwah serta Institut Pengajian
Tinggi.

Majlis perasmian seminar ini telah disempurnakan
oleh Ketua Pengarah Jakim, Dato’ Haji Othman bin
Mustapha. Manakala pembentangan kertas utama
bertajuk “Kelestarian Fatwa Dalam Membina Keutuhan
Negara” telah disampaikan oleh Mufti Negeri Perak,
S.S. Tan Sri Dato’ Seri Dr. Haji Harussani bin Haji
Zakaria. Seminar ini bertujuan memberi pendedahan
kepada peserta mengenai kesalahan-kesalahan
jenayah berkaitan aqidah di Malaysia serta  isu-
isu yang berkaitan dengannya. Seminar ini turut
mencadangkan tindakan pencegahan, penguatkuasaan
dan pendakwaan yang seragam serta selaras menerusi
resolusi yang dirumuskan di akhir seminar.

               Projek Rintis Penarafan di JAWI

Projek Rintis Penarafan di JAIM

142

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGGUBALAN DAN PENYELArASAN UNDANG-UNDANG

S.S. Tan Sri Dato’ Seri Dr. Haji Harussani bin Haji Zakaria, Mufti Negeri Perak
membentangkan kertas utama bertajuk “Kelestarian Fatwa Dalam Membina Keutuhan Negara”

Ketua Pengarah JAKIM diiringi oleh Timbalan Ketua Pengarah (Dasar), JAKIM dan Pengarah Bahagian Penyelarasan
Undang-Undang di  Majlis Perasmian Seminar Kebangsaan Pencegahan Jenayah Aqidah

Forum bertajuk : “Ajaran Sesat Parasit Ummah”

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

143

PENGGUBALAN DAN PENYELArASAN UNDANG-UNDANG

PEMErKASAAN HAB
HALAL GLOBAL

JAKIM

144

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PEMErKASAAN HAB HALAL GLOBAL

PENSIJILAN HALAL MALAYSIA
TAHUN 2014

Industri halal merupakan kuasa besar dan mempunyai
permintaan yang sangat tinggi dalam pasaran global.
Salah satu emelen penting dalam industri halal ialah
pensijilan yang dikeluarkan oleh Jabatan Kemajuan
Islam Malaysia (JAKIM). Pensijilan halal yang
dilaksanakan oleh JAKIM menggabungkan kedua-
dua elemen iaitu Islam (hukum syarak) dan sains
(teknologi).  Ia dilaksanakan bagi memastikan tuntutan
dan prinsip-prinsip syariah dipenuhi selain keselamatan
dan kebersihan sesuatu produk terjamin.

Pada tahun 2014, JAKIM  telah melaksanakan pelbagai
program dan aktiviti yang menggariskan kesinambungan
dan sinergi bersama bagi menjadikan Malaysia sebagai
hab halal global menjelang tahun 2020.

Kelulusan Pensijilan HALAL dengan Tempoh 5
Tahun

Pensijilan halal Malaysia pada tahun 2014 telah
menambah baik sistem penyampaian  perkhidmatannya
dengan menawarkan tempoh pensijilan selama 5
tahun kepada syarikat yang memiliki rekod cemerlang.
Syarikat-syarikat tersebut adalah pemegang sijil
halal yang telah memberi komitmen yang tinggi dan
memenuhi kriteria yang telah ditetapkan.

Sepanjang tahun 2014, terdapat 9 permohonan telah
diberikan pensijilan untuk tempoh 5 tahun, iaitu:

•	 AJINOMOTO (MALAYSIA) BERHAD
•	 BERRY CALLEBAUN (M) SDN BHD
•	 F&N DAIRIES MANUFACTURING SDN BHD
•	 GARDENIA BAKERIES (KL) SDN BHD
•	 HOE PHARMACEUTICALS SDN BHD
•	 KUALA LUMPUR FRIED CHICKEN (M) SDN BHD
•	 NESTLE MANUFACTURING (M) SDN BHD

Statistik Pensijilan HALAL Malaysia dalam Negara
Bagi Tahun 2014

Sepanjang tahun 2014, sebanyak 8920 permohonan
telah diterima. Daripada jumlah tersebut, 4,442
(50%) adalah merupakan permohonan penambahan
produk dan 1,017 (11%)  permohonan pembaharuan.
Syarikat bukan bumiputra masih lagi mendahului
senarai pemohon sijil halal Malaysia iaitu sebanyak
66% walaupun berlaku sedikit penurunan berbanding
tahun 2013. Statistik menunjukkan sebanyak 4,720
permohonan telah diluluskan, manakala jumlah syarikat
yang gagal adalah 159 disebabkan tidak mematuhi
prosedur pensijilan yang ditetapkan.  Maklumat
berkaitan permohonan pensijilan halal Malaysia adalah
seperti butiran di bawah:

Carta 1 : Permohonan Pensijilan Halal
yang diterima sepanjang tahun 2014

PEMErKASAAN HAB HALAL GLOBAL

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

145

PEMErKASAAN HAB HALAL GLOBAL

Carta 2 : Permohonan Pensijilan Halal yang diterima sepanjang tahun 2013 – 2014

Carta 3 : Demografi Pemohon Pensijilan Halal Malaysia bagi tahun 2013 - 2014

146

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Carta 4 : Statistik Pensijilan Halal Malaysia bagi tahun 2013 - 2014

Carta 5 : Statistik Pensijilan Halal Malaysia bagi tahun 2013 - 2014

PEMErKASAAN HAB HALAL GLOBAL

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

147

CAWANGAN PEMANTAUAN DAN
PENGUATKUASAAN

Pemantauan dan Penguatkuasaan

Akta Perihal Dagangan 2011 telah diluluskan di Parlimen
pada 11 julai 2011 setelah Akta Perihal Dagangan
(APD) 1972 dan peraturan-peraturan di bawahnya
dipinda. Akta ini menjadikan Kementerian Perdagangan
Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan  sebuah
badan kawal selia yang dibantu oleh JAKIM dan MAIN /
JAIN dalam penguatkuasaan halal.

Akta ini, bersama Perintah Perihal Dagangan (Takrif
Halal) 2011 dan Perintah Perihal Dagangan (Perakuan
dan Penandaan halal) 2011; juga turut menamakan
Jakim dan Majlis Agama Islam Negeri sebagai pihak
berkuasa berwibawa yang mengeluarkan sijil halal
malaysia dalam Negara. Ia mula dikuatkuaskan pada
1 Januari 2012.

JAKIM diamanahkan untuk melaksanakan pemantauan
dan penguatkuasaan terhadap pihak industri bagi

STASTISTIK PEMANTAUAN DAN PENGUATKUASAAN

Sepanjang Januari hingga Disember 2014, sebanyak 1073 pemeriksaan pemantauan telah dilakukan, manakala
pemeriksaan penguatkuasaan pula sebanyak 291. Jumlah keseluruhan kedua-dua pemeriksaan adalah 1364.
Keterangan lanjut adalah seperti carta 2.

Carta 1: Pemantauan Dan Penguatkuasaan

memastikan piawaian halal dipatuhi dan kepentingan
umat islam terpelihara.

Pelaksanaan pemantauan berkala dan susulan
dilakukan terhadap pemegang Sijil Pengesahan
Halal Malaysia (SPHM) manakala pemeriksaan
penguatkuasaan dliakukan terhadap bukan pemegang
SPHM yang melibatkan pemeriksaan berdasarkan
aduan dan juga pencegahan.

Dalam melaksanakan tugas-tugas pemantauan
dan penguatkuasaan di lapangan, cawangan ini
menggunakan asas rujukan Manual Prosedur Pensijilan
Halal Malaysia (MPPHM) Malaysian Standard (MS)
Akta Perihal Dagangan 2011 (APD 2011) dan Perintah-
perintah berkaitan.

PEMErKASAAN HAB HALAL GLOBAL

148

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Pemeriksaan pemantauan dipecahkan kepada dua iaitu pemeriksaan berkala dan susulan. Manakala
penguatkuasaan juga dipecahkan kepada dua iaitu pemeriksaan berdasarkan aduan dan juga operasi. Pecahan
bagi setiap pemeriksaan mengikut bulan adalah seperti berikut:

Carta 2: Pencapaian Jenis Permeriksaan Pemantauan Dan Penguatkuasaan

Carta 3: Jenis Pemantauan Dan Penguatkuasaan Yang Dilakukan Sehingga November
2014

PEMErKASAAN HAB HALAL GLOBAL

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

149

Manakala pecahan mengikut kategori skim pensijilan halal iaitu produk, premis makanan/ hotel, barang gunaan,
kosmetik, rumah sembelih, farmaseutikal dan logistik adalah seperti jadual-jadual berikut:

Jadual 4: Kategori Pemantauan Dan Penguatkuasaan Sehingga Disember 2014

Carta 5: Pemeriksaan pemantauan dan penguatkuasaan mengikut produk, premis
makanan/ hotel, barang gunaan, kosmetik, rumah sembelih, farmaseutikal dan logistik

sehingga Disember 2014.

KATEGORI
PEMANTAUAN

JAN FEB MAC APR MEI JUN JULAI OGOS SEPT OKT NOv DIS JUMLAH

PRODUK
MAKANAN

106 128 99 103 56 69 31 59 27 80 7 22 787

PREMIS /HOTEL 41 30 21 40 39 36 32 11 23 23 10 11 317

BARANG
GUNAAN

7 2 14 4 0 0 1 3 0 2 1 3 37

KOSMETIK 21 2 8 2 3 3 0 0 0 0 0 1 40

RUMAH
SEMBELIH

1 15 0 24 12 12 3 1 11 12 24 24 139

FARMASEUTIKAL 6 3 5 2 0 1 0 1 1 2 1 2 24

LOGISTIK 0 0 1 1 0 7 4 4 0 2 0 1 20

JUMLAH 182 180 148 176 110 128 71 79 62 121 43 64 1364

PEMErKASAAN HAB HALAL GLOBAL

150

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Carta 6: Peratusan Kategori Pemeriksaan  Pemantauan  Dan Penguatkuasaan

TINDAKAN JUMLAH

NCR 142

GANTUNG 52

TARIK 4

JUMLAH 198

Dalam melaksanakan pemantauan dan penguatkuasaan, JAKIM mengadakan kerjasama dengan beberapa agensi
kerajaan yang lain, sperti Jabatan Agama Islam Negeri (JAIN), Pihak Berkuasa Tempatan (PBT), Kementerian
Perdangan Dalam Negeri, Operasi dan Kepenggunaan (KPDNKK), Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM), Jabatn
Perkhidmatan Veterinar (JPV), dan lain-lain.

Penemuan Hasil Daripada Pemeriksaan Pemantauan

Daripada 1073 pemeriksaan pemantauan yang dijalankan, didapati 198 premis/ syarikat telah melakukan kesalahan
samada kesalahan kecil, besar atau serius. Daripada jumlah tersebut, 142 syarikat telah diberikan amaran kerana
melakukan kesalahan kecil, 52 peremis telah dieknakan tindakan penggantungan kerana melakukan kesalahan
besar dan 4 premis telah ditarik balik Sijil Pengesahan Halal Malaysiaa kerana melakukan kesalahan serius.

Jadual 7: Kategori Kesalahan Pemegang SPHM

PEMErKASAAN HAB HALAL GLOBAL

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

151

Penemuan Hasil Daripada Pemeriksaan
Penguatkuasaan

JAKIM telah melakukan pemeriksaan penguatkuasaan
ke atas 292 buah premis di seluruh Malaysia yang
meliputi operasi, risikan, amaran dan aduan awam.

JAKIM turut melaksanakan beberapa Operasi Khas iaitu
Ops “Buffet Ramadhan”, Ops Kesan Ayam Sembelihan
di Pasar Borong, Pasar Basah dan Pasar Tani, Ops
Kesan Ikan Patin Dan Ikan Keli, Ops Kesan Gelatin
Sempena Musim Perayaan, Ops Kesan Coklat DNA
Babi dan Ops Kesan Kopi Tiruan.

Hasil daripada operasi yang dijalankan, 36 kertas
siasatan telah dibuka dan dalam peringkat siasatan
kerana menyalahi Akta Perihal Dagangan 2011 dengan
nilai rampasan sebanyak RM850,000.00.  Sebanyak
4 kes telah selesai, iaitu 2 kes kompaun, 1 kes NFA
dan 1 kes DNAA. Manakala 6 kertas siasatan kes telah
diserah kepada Timbalan Pendakwa Raya, KPDNKK
untuk semakan dan tindakan lanjut.

Daripada 36 kes yang diambil, 20 kes adalah atas
kesalahan menggunakan dan mempamerkan logo
halal yang tidak diiktiraf, 16 kes di atas kesalahan
penggunaan ungkapan Halal yang melibatkan 14
kertas siasatan kes operasi produk makanan kesihatan
bersama Bahagian Farmasi, KKM, 3 kertas siasatan
kes Ops “Buffet Ramadhan”, 3 kertas sisatan kes Ops
Kesan Gelatin dan 10 kertas siasatan kes Ops Kesan
Kopi Tiruan.  (lihat Jadual  13).

Jadual 8 : Jadual menunjukkan
tindakan penguatkuasaan yang diambil

berdasarkan Akta Perihal Dagangan 2011
(APD 2011).

BIL. KERTAS
SIASATAN

PERIHAL
KESALAHAN
& SEKSYEN/
PERINTAH/ AKTA

KESALAHAN

20

Perkara 4 Perintah
Perihal Dagangan
(Perakuan dan
Penandaan Halal)
2011

Penggunaan logo
halal swasta atau
logo halal generik

16
Seksyen 16 APD
2011

Representasi
palsu/
penggunaan logo
halal tanpa sijil
yang sah

Data Aduan Yang Diterima Pada Tahun 2014

Hanya aduan yang lengkap dan berkaitan
penyalahgunaan sijil dan logo halal sahaja yang akan
diambil tindakan dan diselesaikan. Sebanyak 222
aduan telah diterima sepanjang bulan Januari hingga
Disember 2014. Daripada jumlah tersebut,  sehingga
Disember 2014 sebantak 85% aduan telah berjaya
diselesaikan. (190 daripada 222).

Jadual 9 :  Jadual di bawah menunjukkan
maklumat bilangan aduan yang diterima

dan aduan yang diselesaikan.

BILANGAN ADUAN
DITERIMA

ADUAN SELESAI

222 189

Jadual 15 : Carta pai menunjukkan
peratusan aduan selesai dari Januari

sehingga Disember 2014

Analisis Persampelan

Sepanjang Januari hingga Disember  2014, sebanyak
43 sampel bahan ramuan dan produk siap telah
dihantar kepada Jabatan Kimia Malaysia untuk analisis
kesahihan sumber halal sesuatu produk yang diragui
atau terdapat aduan awam. Bilangan sampel yang
dihantar adalah mengikut parameter seperti di Jadual
15.

PEMErKASAAN HAB HALAL GLOBAL

152

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Jadual 15 : Bilangan Sampel yang dihantar ke Jabatan Kimia Malaysia
Januari hingga Disember 2014

Parameter Fizikal DNA Triglaserida Alkohol Kimia Jumlah

Bilangan 2 39 0 0 2 43

Asia Oceania Halal Certification Bodies Enhancement
Programme merupakan program berdasarkan teras
strategik (Buku Merah) ke enam iaitu pemerkasaan
pengurusan pensijilan halal Malaysia agar dapat
menjalinkan usahasama dengan badan-badan
pensijilan halal luar negara. Objektif pelaksanaannya
adalah bagi menjadi penggerak kepada usahasama
yang lebih bersepadu di antara badan-badan pensijilan
halal seluruh dunia; meningkatkan kompetensi
badan-badan pensijilan halal yang diiktiraf melalui
latihan bersama dan perkongsian pengetahuan; dan
menggerakan penyertaan badan-badan pensijilan
halal dalam penggunaan pangkalan data Halal Verified
Engine. Ia telah dilaksanakan pada 10-14 November
2014 bertempat di Palm Garden Hotel, Putrajaya
dengan kelulusan peruntukan kewangan sejumlah RM
41,176.00.

Peserta yang terlibat berjumlah 39 orang terdiri daripada
28 buah badan pensijilan halal luar negara yang diiktiraf.

Penerangan ringkas daripada En Ir. Zulfaizal b Mat Zin, pengurus tapak projek Malaysia Halal Analysis Centre (MyHAC)

Majlis Perasmiannya yang diadakan pada 10 November
2014 telah dihadiri oleh para tetamu jemputan dan
para peserta seramai 100 orang. Pengarah Bahagian
Hab Halal, Puan Hajjah Hakimah bin Mohd Yusoff,
telah mewakili Ketua Pengarah JAKIM merasmikan
majlis tersebut. Beliau turut membacakan teks ucapan
perasmian Ketua Pengarah JAKIM. Program selama
lima hari diisi dengan dua syarahan perdana dan 16
modul pembelajaran dalam dan luar dewan.

Majlis penutup yang diadakan pada 14 November 2014
telah disempurnakan oleh Ketua Penolong Pengarah
(Kanan), Bahagian Hab Halal, Dr. Sirajuddin bin
Suhaimee mewakili Timbalan Ketua Pengarah (Dasar)
JAKIM. Berdasarkan maklum balas daripada para
peserta, program ini telah mencapai sasaran yang
ditetapkan dan diharap akan diteruskan secara berkala
pada masa hadapan.

ASIA OCEANIA HALAL CERTIFICATION BODIES ENHANCEMENT
PROGRAMME

PEMErKASAAN HAB HALAL GLOBAL

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

153

JAWATANKUASA TEKNIKAL HALAL
NEGARA-NEGARA MABIMS

Jawatankuasa Teknikal Halal Negara-Negara MABIMS
Bilangan 1 Tahun 2014 telah diadakan pada 18 hingga
20 Ogos 2014 yang lalu di Hotel Bangi-Putrajaya.
Mesyuarat ini telah diadakan sebanyak 05 kali bermula
dari tahun 2011 di mana Jakim adalah urusetia kepada
mesyuarat ini.

Mesyuarat telah diadakan secara back-to-back dengan
bengkel Pelan Pengiktirafan Pensijilan Halal Bersama
dan Pengharmonian Piawaian Halal Bersama  yang
dihadiri oleh wakil-wakil daripada Kementerian Hal
Ehwal Ugama Negara Brunei Darussalam, Lembaga
Pengkajian Pangan, Obat-obatan dan Kosmetika
Majelis Ulama Indonesia (LPPOM-MUI), Majlis Ugama
Islam Singapura (MUIS) Republik Singapura.

Hasil daripada mesyuarat ini adalah diharapkan
dapat mengharmonisasikan standard dan peraturan
pensijilan halal di antara negara-negara anggota agar
memudahkan perdagangan produk halal negara-
negara terlibat.

PENYERTAAN JAKIM DI DALAM THE
STANDARDS AND METROLOGY
INSTITUTE FOR ISLAMIC COUNTRIES
(SMIIC.)

JAKIM bersama-sama delegasi daripada Jabatan
Standards Malaysia dan agensi-agensi lain yang terlibat
telah mewakili Malaysia untuk menghadiri mesyuarat
7th General Assembly (GA) of The Standards and
Metrology Institute for Islamic Countries (SMIIC) pada
17-24 November 2014 di Istanbul, Turki.

Pada mesyuarat ini Malaysia telah memohon untuk
menjadi ahli SMIIC dan telah diterima serta diluluskan
melalui pengundian yang diadakan dikalangan anggota
Board of Directors (BOD) of SMIIC. Dengan kemasukan
Malaysia jumlah keanggotaan SMIIC adalah 31 buah
negara.

Antara objektif penubuhan SMIIC di mana Malaysia boleh
menyumbang kepakaran adalah melalui pembangunan
standard halal diperingkat negara OIC dan memberikan
bantuan kepakaran kepada negara-negara anggota di
dalam membangunkan pensijilan halal.

PEMBANGUNAN KAPASITI HALAL
IMANOR-MOROCCO

JAKIM telah bekerjasama dengan International Trade
Centre (ITC), Geneva untuk membantu ITC dalam
membangunkan kapasiti badan pensijilan halal Morocco
iaitu Institut Marocain de Normalisation/ Moroccan
Institute for Standardization (IMANOR).

Bengkel bersama IMANOR telah dijalankan di Rabat,
Morocco pada 25 Oktober 2014 hingga 06 November
2014 dan Jakim telah menghantar seramai 03 pegawai
untuk berkongsi pengalaman dan pengetahuan
bersama-sama pegawai IMANOR.

Bengkel latihan yang diperlukan ini bertujuan untuk
membina dan meningkatkan keupayaan kakitangan
serta juruaudit yang berkelayakan di IMANOR dalam
proses pensijilan halal.

Hasil daripada bengkel ini adalah diharapkan IMANOR
berupaya menjadi badan pensijilan halal di Morocco
yang berwibawa serta dapat menjalinkan hubungan
yang erat dengan Jakim untuk manfaat bersama di
masa hadapan.

LAWATAN ANTARABANGSA

KUNJUNGAN HoRMAT THE CENTRAL ISLAMIC
CoUNCIL oF THAILAND (CICoT) KE JAKIM

JAKIM menerima kunjungan dari CICOT pada 21
Oktober 2014 dengan seramai 30 orang. Tujuan
kunjungan ini adalah untuk mendapatkan kerjasama
dalam operasi isu halal.

PEMErKASAAN HAB HALAL GLOBAL

154

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

AKTIvITI UNIT MAKMAL

Lawatan Unit Makmal ke Bilik  Mock-Up

Pada 25 April 2014, Unit Makmal Bahagian Hab Halal, JAKIM telah menghadiri lawatan ke bilik mock-up yang
bertempat di tapak Malaysia Halal Analysis Centre (MyHAC). Lawatan yang dianjurkan oleh pihak JKR ini adalah
bertujuan untuk menunjukkan keadaan sebenar perabot makmal yang akan dipasang. Hasil daripada lawatan ini,
beberapa isu berbangkit telah dikemukakan oleh Unit Makmal bagi tujuan penambahbaikan.

Penerangan ringkas daripada En Ir. Zulfaizal b Mat Zin, pengurus tapak projek Malaysia Halal Analysis Centre (MyHAC)

PEMErKASAAN HAB HALAL GLOBAL

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

155

Lawatan Ketua Pengarah JAKIM ke Tapak Malaysia Halal Analysis Centre (MyHAC)

Ketua Pengarah JAKIM, Dato’ Haji Othman Mustapha telah mengadakan lawatan ke tapak Malaysia Halal Analysis
Centre (MyHAC) pada 22 Mei 2014 dengan diiringi oleh pegawai-pegawai JAKIM. Lawatan ini turut disertai oleh
Pengarah Bahagian Hab Halal, Pn Hakimah Mohd Yusoff dan pihak JKR. Tujuan lawatan adalah untuk melihat
perkembangan terkini serta membincangkan isu-isu berbangkit berkaitan projek pembangunan makmal. Status
pembangunan fizikal pada masa lawatan ini adalah 77%.

Perabot makmal di bilik mock-up

Pembentangan status terkini pembangunan makmal oleh
pihak JKR kepada pihak JAKIM

Pemantauan perkembangan projek oleh Ketua Pengarah
JAKIM, Dato’ Haji Othman Mustapha

Pengarah Bahagian Hab Halal turut menyertai lawatan ini

PEMErKASAAN HAB HALAL GLOBAL

156

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PEMErKASAAN HAB HALAL GLOBAL

PROGRAM KESEDARAN HALAL

HALFEST 2014

Bahagian Hab Halal menyertai di Ekspo Kepenggunaan, Halal Fiesta Malaysia (HALFEST 2014) di Mines
International Exhibition & Convention Centre, Seri Kembangan anjuran SHAPERS Malaysia Sdn. Bhd. merupakan
program tahunan yang dirasmikan oleh YAB Menteri Kementerian Kemajuan Luar Bandar dan Wilayah pada 3-7
September 2014.

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

157

PEMErKASAAN HAB HALAL GLOBAL

PErHUBUNGAN
ANtArABANGSA

DAN DALAM NEGErI
JAKIM

158

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PErHUBUNGAN ANtArBANGSA DAN DALAM NEGErI

SEKSYEN DALAM NEGERI

MAJLIS MENGHAFAZ AL-QURAN PERINGKAT
KEBANGSAAN TAHUN 1435H/2014

Majlis	 Menghafaz	 Al-Quran	 	 Peringkat	 Kebangsaan
Tahun 1435H/2014M  telah diadakan dengan jayanya
pada 10 hingga 14 Mac 2014 bertempat di Auditorium
MBSA, Shah Alam, Selangor. Majlis selama lima hari
ini dilaksanakan dengan kerjasama pihak Kerajaan
Negeri Selangor Darul Ehsan. Pembukaan Majlis telah
dirasmikan oleh Yang Berhormat Tan Sri Dato’ Seri
Abdul Khalid Bin Ibrahim, Menteri Besar Selangor,
manakala Majlis Penutupan dan Penyampaian Hadiah
disempurnakan oleh Duli Yang Maha Mulia Sultan
Sharafuddin Idris Shah Al Haj Al Marhum Sultan
Salahuddin Abdul Aziz Shah Al Haj. Tiga kategori telah
dipertandingkan iaitu kategori juzuk 1 – 10, juzuk 1 – 20
dan juzuk 1 – 30 bagi lelaki dan perempuan.

Keputusan penuh seperti berikut:

KATEGORI PERTAMA KEDUA KETIGA

HAFIZ

1-10 juzuk Muhammad
Zulhilmi Bin
Ab Rahman
(Kelantan)

U’baid Bin
Mohd Asri
(Perlis)

Nasyhraf
Ideen Bin
Nahar
(Selangor)

1-20 juzuk Muhammad
Syazani Bin
Jemy
(Negeri
Sembilan)

 Abdul Wafi
Azzaki Bin
Sinwan
(Melaka)

Muaz Bin
Nadsarudin
(Perak)

1-30 juzuk Mohd Ersyad
Bin Abdullah
(Kedah)

Khairul Anuar
Bin Mohd
Dahnan
(Perak)

Mohamad
Omar Bin
Mansu
(Negeri
Sembilan)

KATEGORI PERTAMA KEDUA KETIGA

HAFIZAH

1-10 juzuk Putri Aminah
Binti Mohd
Anif
(Kelantan)

Sumaiyah
Najihah Binti
Mohd Zaini
(Selangor)

Fathinizzati
Binti Fahmi
(Negeri
Sembilan)

1-20 juzuk Siti Hajar
Nabilah Binti
Mohd Darha
(Selangor)

Farah
Faqihah Binti
Mohd Iqbal
(Pahang)

Siti Aishah
Binti Zolkifli
(Kedah)

1-30 juzuk  Norhaafizah
Binti Mohd
Shafie
(Selangor)

Nur Munirah
Binti Mohd
Nor
(Kelantan)

Mazian Binti
Abu Bakar
(W.P.)

Tetamu VIP yang hadir

PErHUBUNGAN ANtArABANGSA DAN
DALAM NEGErI

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

159

PErHUBUNGAN ANtArBANGSA DAN DALAM NEGErI

MAJLIS TILAWAH AL-QURAN PERINGKAT
KEBANGSAAN KALI KE-57 TAHUN TAHUN 2014

Majlis	 Tilawah	 Al-Quran	 Peringkat	 Kebangsaan	 ke-
57  yang bermula pada 13  hingga 17 Mei 2014 di
Dewan Jubli Perak Sultan Ahmad Shah, Kuantan,
Pahang telah disertai seramai 30 qari dan qariah dari
seluruh Malaysia.

Majlis Perasmian Pembukaan telah disempurnakan
oleh Perdana Menteri, YAB Datuk Sri Mohd Najib Tun
Abdul Razak. Majlis turut dihadiri oleh YABhg. Datin Sri
Rosmah Mansor, YB Datuk Seri Diraja Adnan Yaakob,
Menteri Besar Pahang dan YB Mejar Jeneral Dato’
Seri Jamil Khir Baharom, Menteri di Jabatan Perdana
Menteri.

Majlis Tilawah Ke 57 pada tahun ini yang bertemakan
“Wassatiyah Tonggak Kesatuan Ummah” turut
menampilkan kelainan apabila bekas-bekas juara qari
dan qariah peringkat kebangsaan telah dijemput untuk
memperdengarkan	bacaan	al-Quran.

Majlis Perasmian Penutup dan Penyampaian Hadiah
kepada peserta telah disempurnakan oleh Kebawah
duli Yang teramat Mulia (KDYTM) Tengku Mahkota
Pahang.	 Johan	 Qari	 dan	 Qariah	 membawa	 pulang
wang tunai berjumlah RM 30,000 dan sebuah kereta
Proton Preve sumbangan dari Tabung Haji dan pakej
menunaikan Haji. Naib Johan dan Tempat ketiga bagi
Qari	 dan	Qariah	 pula	membawa	 pulang	 hadiah	wang
tunai masing-masing berjumlah RM 20,000 dan RM
10,000. Hadiah saguhati berupa wang tunai RM 5,000
telah diberikan kepada semua peserta yang menyertai
Majlis Tilawah pada tahun ini.

Keputusan	Majlis	Tilawah	Al-Quran	Ke-57	ialah	seperti
berikut:

QARI
Tempat Pertama:
Ahmad Tirmizi Bin Haji Ali (Terengganu)

Tempat Kedua:
Amirahman Bin Abas (Negeri Sembilan)

Tempat ketiga:
Wan Fakhrurrazi Bin Wan Muhammad (Wilayah
Persekutuan)

QARIAH
Tempat Pertama:
Hanimzah Binti Jalaluddin (Pahang)

Duli Yang Maha Mulia Sultan Sharafuddin Idris Shah Al Haj
Al Marhum Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah Al Haj, Sultan
Selangor menyempurnakan titah ucapan peramian Majlis
Penutupan dan Penyampian Hadiah Majlis Menghafaz Al-

Quran Peringkat Kebangsaan

Antara pemenang Majlis Menghafaz al-Quran Peringkat
Kebangsaan Kali Ke 35 Tahun 2014M/1435H

YB Mejar Jeneral Dato’ Seri Jamil Khir bin Baharom
(B), Menteri di Jabatan Perdana Menteri sedang

menyampaikan ucapan aluan

160

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Tempat Kedua:
Nur Faizah Binti Panut (Selangor)

Tempat Ketiga:
Nur Azrah Binti Ayub (Johor)

Johan Keseluruhan: Terengganu

PERSIDANGAN PENGERUSI-PENGERUSI
JAWATANKUASA HAL EHWAL ISLAM SELURUH
MALAYSIA BIL.1/2014

Persidangan Pengerusi-pengerusi Jawatankuasa Hal
Ehwal Islam Seluruh Malaysia (PPJISM) Bil.1/2014 telah
bersidang pada 7 Julai 2014 bersamaan 9 Ramadan
1435 di Dewan Syura, Aras 9 JAKIM, Putrajaya.
Persidangan yang lebih dikenali sebagai Mesyuarat
EXCO ini dipengerusikan oleh YB Mejar Jeneral Dato’
Seri Jamil Khir bin Hj. Baharom (B), Menteri di Jabatan
Perdana Menteri dan dihadiri oleh  semua barisan
EXCO Hal Ehwal Islam dari setiap negeri.

 Persidangan ini unik kerana barisan EXCO yang dilantik
dari pelbagai ideologi politik mampu bekerjasama
sebagai satu pasukan untuk memberi fokus kepada
pembangunan pengurusan dan pentadbiran hal ehwal
Islam.  Persidangan yang membincangkan masa depan
dan hala tuju umat Islam di Malaysia ini turut dihadiri
oleh Pengarah-Pengarah Jabatan Agama Islam Negeri,
Agensi-Agensi di Bawah YB Menteri, barisan kepimpinan
JAKIM, Ketua-ketua Jabatan yang mempunyai kaitan
secara langsung dengan pengurusan hal ehwal Islam
seperti Kementerian Kewangan Malaysia, Jabatan
Hal Ehwal Khas dan Jabatan Perkhidmatan Awam.
Badan Bukan Kerajaan (NGO) yang turut serta ialah
Pertubuhan Kebajikan Islam Malaysia (PERKIM).

MAJLIS SAMBUTAN MAULIDUR RASUL SAW
PERINGKAT KEBANGSAAN TAHUN 1435H/2014M

Majlis Sambutan Maulidur Rasul SAW Peringkat
Kebangsaan Tahun 1435H/2014M telah diadakan
dengan jayanya pada 12 Rabi’ulawwal 1435H
bersamaan 14 Januari 2014 (Selasa), bertempat di

Johan Qari dan Qariah

Perasmian Majlis Tilawah

YB Mejar Jeneral Dato’ Seri Jamil Khir bin Baharom (B)
Menteri di Jabatan Perdana Menteri bergambar bersama

Pengerusi-Pengerusi Jawatankuasa Hal Ehwal Agama Islam
Negeri-negeri Seluruh Malaysia serta wakil

YB Mejar Jeneral Dato’ Seri Jamil Khir bin Baharom
(B) Menteri Di Jabatan Perdana Menteri sedang

mempengerusikan persidangan.

PErHUBUNGAN ANtArBANGSA DAN DALAM NEGErI

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

161

PErHUBUNGAN ANtArBANGSA DAN DALAM NEGErI

Masjid Putra, Putrajaya. Seri Paduka Baginda Yang
di-Pertuan Agong Almu’tasimu Billahi Muhibbuddin
Tuanku Alhaj Abdul Halim Mu’adzam Shah ibni
Almarhum Sultan Badlishah dan Seri Paduka Baginda
Raja Permaisuri Agong Tuanku Hajah Haminah telah
berkenan mencemar duli menghadiri majlis berkenaan
sekaligus merasmikannya.

Dengan bertemakan “Wasatiyyah Tonggak Kesatuan
Ummah”, majlis tersebut turut diserikan dengan
kehadiran YAB Dato’ Sri Mohd Najib bin Tun Haji Abdul
Razak, Perdana Menteri, YABhg. Datin Sri Rosmah
Mansor; YB Tan Sri Dato’ Haji Muhyiddin bin Haji Mohd.
Yassin, Timbalan Perdana Menteri; YBhg. Puan Sri
Datin Paduka Noorainee binti Haji Abdul Rahman; YB
Senator Mejar Jeneral Dato’ Seri Jamil Khir bin Haji
Baharom (B), Menteri di Jabatan Perdana Menteri
merangkap Pengerusi Jawatankuasa Induk Majlis
Sambutan Maulidur Rasul SAW Peringkat Kebangsaan
Tahun 1435H/2014M, dan tetamu-tetamu kenamaan
yang lain.

Majlis sambutan itu turut disertai lebih 13,500 peserta
termasuk kakitangan kerajaan, badan berkanun,
pertubuhan swasta, golongan pelajar, badan bukan
kerajaan (NGO) dan orang ramai.

Terlebih dahulu, para peserta kontinjen telah mengambil
bahagian dalam perarakan Maulidur Rasul yang bermula
dari hadapan bangunan Kementerian Perdagangan
Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan, Putrajaya
dan turut diiringi oleh alunan selawat kepada Baginda
Nabi SAW.

Dalam majlis itu juga, Seri Paduka Baginda Yang
di-Pertuan Agong telah berkenan menyampaikan
anugerah Maulidur Rasul SAW kepada sembilan (9)
penerima anugerah yang terbahagi kepada dua kategori
iaitu Anugerah Perdana Maulidur Rasul SAW dan
Anugerah Maulidur Rasul SAW. Penerima Anugerah
Perdana Maulidur Rasul SAW bagi tahun 1435H/2014M
ialah YBrs. Dr. Mohd Daud bin Bakar, Pengerusi Majlis
Penasihat Syariah Bank Negara  dengan membawa
pulang hadiah wang tunai berjumlah  RM50,000, sijil,
plak	serta	hadiah	iringan	Mashaf	al-Quran	dan	set	Kitab
Tafsir	Fi-Zilalil	Quran	yang	bernilai	RM	3,000.00.

Manakala penerima-penerima Anugerah Maulidur
Rasul SAW pula ialah YBhg.Tan Sri Abdul Kader Talip
(Bekas Mufti Wilayah Persekutuan), YBhg. Dato’ Faiza
bin Haji Thamby Chik (Felo Kehormat Universiti Sains
Islam Malaysia), YBhg. Datuk Wira Hj.Hamza bin Taib

(Pesuruhjaya Polis Sabah), YBhg. Datuk Zainal Abidin
Abdul Kadir (Ahli Majlis Kebangsaan PERKIM: 2013-
2016), YBhg. Prof. Dato’ Zakaria bin Stapa (Pensyarah
di Jabatan Akidah dan Falsafah Fakulti Pengajian
Islam, Universiti Kebangsaan Malaysia), YBhg. Datin
Rosmiyati binti Haron (Mantan Pengarah Bahagian
Latihan Jakim), YBrs. Encik Azimi Kassim @ Pak Ngah,
(Juruhebah Radio Salam FM) dan  Allahyarham Ahmad
Ammar bin Ahmad Azam (Pelajar Malaysia di Turki
dan Sukarelawan Malaysia). Masing-masing menerima
hadiah wang tunai berjumlah RM20,000, sijil, plak serta
hadiah	iringan	mashaf	al-Quran	dan		set	Kitab	Tafsir	Fi-
Zilalil	Quran	yang	bernilai	RM	3,000.00.	Majlis	sambutan
ini diakhiri dengan ceramah khas yang disampaikan
oleh pendakwah bebas, YBrs. Ustaz Mohammad Kazim
bin Elias.

162

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

Tema sambutan “Perpaduan Nadi Transformasi
Negara” amat bertepatan dengan usaha Kerajaan yang
inginkan rakyat negara ini bersatu padu, bekerjasama,
saling memahami dan menerima di antara satu sama
lain atas dasar akidah supaya dapat direalisasikan
sebagai sebuah negara unggul dengan wujudnya
konsep “unity in diversity”.

Kemuncak bagi Majlis Sambutan Maal Hijrah ini adalah
penganugerahan tokoh Maal Hijrah di mana YBhg.
Tan Sri  Sheikh Ghazali bin Abdul Rahman, Penasihat
Perundangan Syariah, Jabatan Peguam Negara
dinobatkan sebagai tokoh Peringkat Kebangsaan
tahun 1436H/2014M. Penerima anugerah Tokoh Maal
Hijrah akan menerima hadiah wang tunai berjumlah RM
100,000.00, sebuah plak, pingat dan sijil penghargaan.

Persidangan ketua Jabatan/ Majlis Agama Islam
Negeri seluruh Malaysia Tahun 2014

Sepanjang tahun 2014, Jabatan Kemajuan Islam
Malaysia (JAKIM) telah berjaya menganjurkan
sebanyak tiga (3) kali persidangan dengan kerjasama
Majlis Ugama Islam dan Adat Melayu Terengganu,
Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Perlis dan Jabatan
Agama Islam Sarawak.

1. Persidangan Ketua Jabatan/ Majlis Agama
Islam Negeri Seluruh Malaysia (PKJ) Kali Ke-
93 telah diadakan pada 30 Mac hingga 1 April
2015 bertempat di Hotel Primula Beach, Kuala
Terengganu, Terengganu.

2. PKJ Kali Ke-94 telah diadakan pada 13 hingga
15 Ogos 2014 bertempat di Hotel Seri Malaysia,
Kangar, Perlis.

MAJLIS PERHIMPUNAN SAMBUTAN MAAL
HIJRAH PERINGKAT KEBANGSAAN TAHUN
1436H/ 2014M

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia  (JAKIM) telah
menganjurkan Majlis Perhimpunan Sambutan Maal
Hijrah Peringkat Kebangsaan Tahun 1436H/2014M
pada 25 Oktober 2014 (Sabtu) bertempat di Dewan
Plenari, Pusat Konvensyen Antarabangsa Putrajaya
(PICC).

Penyertaan melebihi 4,500 orang terdiri daripada 100
pasukan kontinjen daripada jabatan kerajaan, badan-
badan berkanun dan swasta.

PErHUBUNGAN ANtArBANGSA DAN DALAM NEGErI

Suasana sepanjang majlis Majlis Sambutan Maulidur Rasul
SAW Peringkat Kebangsaan Tahun 1435H/2014M

YBhg. Tan Sri  Sheikh Ghazali bin Abdul Rahman menerima
cenderamata daripada YAB Perdana Menteri.

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

163

PErHUBUNGAN ANtArBANGSA DAN DALAM NEGErI

3. PKJ Kali Ke-95  pada 11 hingga 13 Disember 2014
bertempat di Hotel Pullman, Kuching, Sarawak.

Persidangan tersebut telah dipengerusikan oleh YBhg.
Dato’ Haji Othman Bin Mustapha, Ketua Pengarah
JAKIM. Ahli persidangan yang hadir terdiri daripada
Pengarah-Pengarah Jabatan Agama Islam Negeri
(JAIN) / Majlis Agama Islam Negeri (MAIN) serta
Pegawai-Pegawai Kanan wakil agensi-agensi dibawah
YB Menteri di Jabatan Perdana Menteri seperti Jabatan
Bantuan Guaman Malaysia, Jabatan Kehakiman
Syariah Malaysia, Jabatan Wakaf, Zakat dan Haji,
Jabatan Pembangunan Persekutuan Negeri Kelantan,
Bahagian Pendidikan Islam Kementerian Pelajaran
Malaysia, Yayasan Dakwah Islamiah Malaysia, Jabatan

Gambar-gambar semasa Persidangan  Ketua Jabatan/ Majlis Agama Islam Negeri
Seluruh Malaysia Tahun 2014

Arah Kor Agama Angkatan Tentera  Malaysia (KAGAT),
Bahagian Agama dan Kaunseling (BAKA) Polis Diraja
Malaysia dan Lembaga Tabung Haji dan Pengarah-
Pengarah Bahagian JAKIM.

Persidangan ini merupakan platform untuk
mengukuhkan kerjasama antara JAKIM dan
JAIN/ MAIN dalam pengurusan hal ehwal agama Islam
di peringkat negeri dan persekutuan. Persidangan ini
juga bertujuan untuk menyelaras dan mewujudkan
keseragaman dalam pentadbiran dan perlaksanaan
hukum syara’ di negeri-negeri di samping mempelajari
kemajuan yang dicapai oleh  JAIN/ MAIN untuk dijadikan
panduan dan penanda aras kepada yang lain.

164

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

SEKSYEN LUAR NEGARA

MESYUARAT PEGAWAI-PEGAWAI KANAN (SoM)
KE-39 DAN PERTEMUAN TIDAK RASMI MENTERI-
MENTERI AGAMA BRUNEI DARUSSALAM,
REPUBLIK INDoNESIA, MALAYSIA DAN
REPUBLIK SINGAPUR

Mesyuarat Pegawai-Pegawai Kanan (SOM) Ke-39
dan Pertemuan Tidak Rasmi Menteri-Menteri Agama
Brunei Darussalam, Republik Indonesia, Malaysia dan
Republik Singapura (MABIMS) Ke-16 telah berjaya
diadakan pada 30 November – 4 Disember 2014
bertempat di Hotel Nusa Dua, Bali, Indonesia.

Delegasi Malaysia bagi Mesyuarat SOM diketuai
oleh YBhg. Dato’ Haji Othman bin Mustapha, Ketua
Pengarah JAKIM bersama tiga (3) orang pegawai.
Manakala Pertemuan MABIMS Ke-16 dihadiri oleh ke
empat-empat Menteri bertanggungjawab bagi hal ehwal
mengenai agama setiap negara anggota. Malaysia
diwakili oleh Yang Berhormat Mejar Jeneral Dato’ Seri
Jamil Khir bin Haji Baharom (B), Menteri di Jabatan
Perdana Menteri.

Sebanyak tujuh (7) kertas Bidang Strategik dan empat
(4) kertas Bidang Khas telah dibentang dan dibincangkan
sepanjang dua hari mesyuarat SOM berlangsung. Satu
kertas tema bertajuk “Agama Sebagai Berkah Bagi
Umat Manusia” telah dibentang oleh setiap negara
anggota MABIMS. Kertas Tema bagi pihak Malaysia
telah dibentangkan oleh YBrs. Puan Hajah Saimah binti
Mukhtar, Pengarah Bahagian Pembangunan Insan,
JAKIM.

Menteri-menteri agama negara anggota MABIMS telah
bersama-sama melancarkan buku sempena Sambutan
Ulang Tahun ke-25 MABIMS bertajuk “25 Tahun
MABIMS” pada 2 Disember 2014. Pertemuan MABIMS
dimulakan dengan mengesahkan keputusan Mesyuarat
SOM Ke-39 dan menandatangan minit MABIMS Ke-16.
Pertemuan MABIMS telah dipengerusikan oleh Menteri
Agama Republik Indonesia, Bapak Lukman Hakim
Saifuddin. Dalam Pertemuan MABIMS, YB Menteri
di Jabatan Perdana Menteri turut membentangkan
kertas kerja bertajuk “Isu Jihad Umat Islam Malaysia
Atas Nama IS”. YB Menteri turut meluangkan masa
mengadakan pertemuan dan diskusi bersama pelajar-
pelajar Malaysia yang sedang menuntut dalam bidang
perubatan di Universiti Udayana, Bali, Indonesia.

Mesyuarat SOM Ke-39 dan Pertemuan MABIMS Ke-
16 di Bali pada kali ini telah sepakat memutuskan
Negara Brunei Darusaalam sebagai tuan rumah bagi
SOM ke-40 pada tahun 2015. Malaysia pula dipilih
sebagai tuan rumah bagi Mesyuarat SOM Ke-41
dan Pertemuan MABIMS Ke-17 pada tahun 2016.

PErHUBUNGAN ANtArBANGSA DAN DALAM NEGErI

Barisan Ketua Delegasi MABIMS dan SOM

Pembentangan kertas kerja bertajuk “Isu Jihad Umat
Islam Malaysia atas nama IS” oleh YB Menteri di Jabatan

Perdana Menteri

Sidang Pertemuan MABIMS Ke-16

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

165

PErHUBUNGAN ANtArBANGSA DAN DALAM NEGErI

PERMoHoNAN VISA IKTISAS

Bahagian Perhubungan merupakan urus setia
permohonan Surat Sokongan Pas Lawatan Visa Ikhtisas
bagi permohonan baharu dan lanjutan untuk pelajar
Islam, pelajar saudara baharu dan tenaga pengajar
warganegara asing yang melepasi tapisan Jabatan
Agama Islam Negeri (JAIN)/ Majlis Agama Islam Negeri
(MAIN) atau Jabatan Mufti Negeri.

Sepanjang tahun 2014, sebanyak 3,095 permohonan
telah disokong oleh Jakim bagi meneruskan tempoh
visa ikhtisas untuk berada di Malaysia.

NEGERI
TENAGA

PENGAJAR
PELAJAR

ISLAM ASAL

PELAJAR
SAUDARA

BARU

Johor 58 68 -

Kedah 69 378 1

Kelantan 46 193 9

Melaka 3 31 22

Negeri
Sembilan

43 10 -

Pahang 82 144 8

Pulau Pinang 53 132 -

Perak 45 29 2

Perlis 2 35 1

Selangor 214 319 301

Terengganu 18 176 9

W. P. Kuala
Lumpur

52 432 110

Jumlah 685 1947 463

Bergambar bersama-sama pelajar-pelajar Malaysia

Barisan Ketua Delegasi SOM

Sesi Pertukaran Cenderahati Ketua Delegasi SOM Malaysia
dan Indonesia

Sesi Pelancaran Buku “25 Tahun MABIMS”

Jadual 1 : Taburan permohonan yang disokong mengikut
negeri.

166

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PEMENTASAN KESENIAN ISLAM MABIMS 2014

Malaysia telah menghantar delegasi ke Program
Pementasan Kesenian Islam MABIMS dengan tema
“Membangun Peradaban Islam Nusantara Melalui
Penghayatan Sejarah Islam dan Seni Budaya Melayu”
pada 25 hingga 27 April 2014 di Negara Brunei
Darussalam.

Delegasi Malaysia terdiri daripada 13 orang iaitu
kumpulan	 Nasyid:	 Imam	Muda	Qariah	 (IMQ)	 seramai
11 orang bersama-sama seorang pegawai pengiring
dan seorang pegawai penyelaras. Kumpulan nasyid
ini telah berjaya mempamerkan persembahan yang
mantap dalam program pementasan tersebut.

Program ini telah disempurnakan perasmiannya oleh
Duli Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pangiran Muda
Mahkota Peniran Muda Haji Al-Mutadee Billah Ibni
Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda
Sultan Haji Hasanul Bolkiah Mu’izzuddin Waddaulah,
Menteri Kanan di Jabatan perdana Menteri dan Yang
Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Anak Isteri
Pengiran Anak Sarah binti Pegiran Haji Salleh Ab.
Rahman yang juga merupakan tetamu kehormat majlis
tersebut.

Turut hadir dalam majlis perasmian program tersebut
ialah YBhg. Dato’ Haji Othman bin Mustapha, Ketua
Pengarah JAKIM.

SEMINAR ULAMA MABIMS 2014

Sekretariat MABIMS Malaysia telah mewakili
Malaysia ke Seminar Ulama MABIMS 2014 pada
19 hingga 21 Mei 2014  di Holiday Inn Orchard
City, Republik Singapura. Seminar ini bertemakan
“Melakar Rangka Kerja Bio-Etika Islam
Senusantara” telah disertai oleh empat (4) anggota
Negara MABIMS iaitu Negara Brunei Darussalam,
Republik Indonesia, Malaysia dan Republik Singapura.

Sebanyak empat (4) kertas kerja telah dibentangkan
dalam seminar tersebut dan telah diperhalusi semasa
Sesi Perbincangan Meja Bulat. Kertas kerja bertajuk
“Hak dan Batas-batas Individu Dalam Isu Kajian DNA
dan Pendermaan Organ” telah berjaya dibentangkan
oleh Puan Nor Safina binti Zainal Ketua Penolong
Pengarah Bahagian Pengurusan Fatwa, JAKIM. Hasil
daripada seminar ini juga, satu draf awal Rangka Kerja
Bioetika Islam telah dapat dihasilkan.

PErHUBUNGAN ANtArBANGSA DAN DALAM NEGErI

Majlis perasmian Program Pementasan Kesenian Islam
MABIMS

Pementasan Kesenian Islam MABIMS

PROGRAM MABIMS SEPANJANG TAHUN 2014

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

167

PErHUBUNGAN ANtArBANGSA DAN DALAM NEGErI

MUSYAWARAH RUKYAT DAN TAQWIM ISLAM
NEGARA ANGGoTA MENTERI-MENTERI AGAMA
NEGARA BRUNEI DARUSSALAM, REPUBLIK
INDoNESIA, MALAYSIA DAN REPUBLIK
SINGAPURA (MABIMS)

Musyawarah Rukyat Dan Taqwim Islam Negara Anggota
Menteri-Menteri Agama Negara Brunei Darussalam,
Republik Indonesia, Malaysia Dan Republik Singapura
(MABIMS) telah diadakan pada  21 Hingga 23 Mei 2014
Di Jakarta, Indonesia.

Dua (2) orang pegawai JAKIM telah mewakili Malaysia
ke seminar tersebut.

Tiga (3) kertas kerja telah dibentang dalam musyawarah
tersebut termasuk pembentangan oleh En. Muhamad
Zakuwa bin Rodzali dengan tajuk “Telah Data Hasil
Observasi Hilal (Rukyatul Hilal) Tahun 2011-2013M
Lokasi Representatif  untuk  Rukyatul  Hilal di masing-
masing Negara” dan “Membangun Kesepakatan Kriteria
dan Wilayatul Hukmi MABIMS dalam Penetapan Awal
Bulan	Qamariah”	 yang	 dibentangkan	 oleh	En.	Shahril
Azwan bin Hussin.

BENGKEL DAN MESYUARAT TEKNIKAL
PEMBANGUNAN HALAL MABIMS 2014

Pada 18 Ogos 2014, ahli jawatankuasa teknikal halal
MABIMS telah membincang dan meneliti dua (2)
pelan kerjasama yang diterajui oleh Malaysia sebagai
penghubung iaitu Pelan Kerjasama Pensijilan Halal
dan Pelan Pengharmonian Piawaian. Perbincangan
dan  bengkel telah diadakan di Hotel Bangi-Putrajaya,
Selangor dan dipengerusikan oleh Puan Hakimah binti
Mohd Yusoff, Pengarah Bahagian Hab Halal yang
juga merupakan salah seorang ahli jawatankuasa
bagi pembangunan halal MABIMS. Negara Brunei
Darussalam diwakili oleh Ustazah Hajah Zakiah binti
Haji Taib, Pemangku Pengarah Hal Ehwal Syariah,
Liyana binti Haji Julaihi, Bahagian Kawalan Makanan
Halal di Jabatan Hal Ehwal Syariah dan Haji Abdul
Rahman bin Matzin, Ketua Bahagian Antarabangsa dan
MABIMS.

Pelan Kerjasama Pensijilan Halal merupakan salah
satu daripada lapan (8) pelan kerjasama yang telah
dipersetujui oleh negara-negara anggota di bawah
bidang khas Pembangunan Halal MABIMS.

BAS BELIA MABIMS 2014

Progam Bas Belia MABIMS 2014 telah diadakan pada
22 hingga 28 Oktober 2014 iaitu bermula dari Surabaya
hingga ke Denpasar, Bali, Indonesia.

Malaysia yang diwakili oleh JAKIM telah menghantar
delegasi bagi menyertai program tersebut yang diketuai
oleh Encik Mohd. Hariri bin Haji Mohamad Daud. Turut
serta dalam program tersebut ialah Encik Ruslan bin
Said yang menyertai majlis penutup program.

Penganjuran program Bas Belia MABIMS tahun 2014
oleh Kementerian Agama Indonesia telah memilih
destinasi kota-kota utara di Pulau Jawa dengan tujuan
untuk memperkenalkan corak Islam pesisir Nusantara
yang memiliki perbezaan dengan model keislaman di
pedalaman.

Pembentangan kertas kerja

Seminar Ulama MABIMS 2014

168

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

BENGKEL TEKNIKAL AMALAN TERBAIK
PEMBASMIAN KEMISKINAN NEGARA ANGGoTA
MABIMS 2014

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) dengan
kerjasama Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan
(MAIWP) telah berjaya menganjurkan Bengkel Teknikal
Amalan Terbaik Pembasmian Kemiskinan Negara
Anggota MABIMS 2014 dari 11 hingga 14 Ogos 2014
bertempat di Hotel Putra, Kuala Lumpur.

Bengkel ini telah disempurnakan perasmiannya oleh YB
Menteri di Jabatan Perdana Menteri Mejar Jeneral Dato’
Seri Jamil Khir bin Haji Baharom (B) pada 12 Ogos 2014
di Menara Wakaf Kuala Lumpur.

Seramai empat (4) orang pembentang utama
daripada perwakilan Negara anggota MABIMS
telah membentangkan kertas kerja dalam bengkel
tersebut dan tiga (3) resolusi telah berjaya dicapai dan
dipersetujui oleh ke empat-empat buah Negara anggota
MABIMS.

MULTAQA PENDAKWAH NEGARA DAN
SERANTAU MABIMS

Malaysia melalui JAKIM telah menganjurkan Multaqa
Dakwah Serantau MABIMS pada 30 Oktober 2014
di Masjid Putra, Putrajaya. Perasmian Multaqa telah
disempurnakan oleh YB Mejar Jeneral Dato’ Seri Jamil
Khir bin Haji Baharom (B) Menteri di Jabatan Perdana
Menteri.

Sebanyak empat (4) kertas kerja telah berjaya
dibentangkan oleh Negara anggota MABIMS dalam
multaqa pendakwah tersebut yang bertemakan

PErHUBUNGAN ANtArBANGSA DAN DALAM NEGErI

Gambar-gambar sepanjang program Bas belia MABIMS
2014

Majlis Perasmian Bengkel Amalan Terbaik Pembasmian
Kemiskinan negara Anggota MABIMS 2014

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

169

PErHUBUNGAN ANtArBANGSA DAN DALAM NEGErI

“Memperkasa Dakwah, Menyatu Ummah”. Turut
berjaya diadakan ialah forum terbuka bertajuk: Ummah
Perkasa, Generasi Gemilang”, pelancaran Portal
e-Daie serta penyampaian sumbangan Dakwah kepada
NGO Islam dan Palestin.

Program ini telah dihadiri seramai 650 pendakwah
dari Majlis Agama Islam Negeri, Jabatan Agama Islam
Negeri, Jabatan Mufti Kerajaan Negeri, Persatuan dan
pertubuhan dakwah di Malaysia, Institusi pendidikan
dan pengajian tinggi, pendakwah bebas, para aktivis
dakwah, blogger dan orang awam. Multaqa ini turut
disertai oleh tujuh (7) orang wakil peserta negara
anggota MABIMS iaitu dua (2) orang wakil dari Negara
Brunei Darussalam dan Singapura serta tiga (3) orang
wakil dari Republik Indonesia.

Malaysia telah membentangkan kertas kerja bertajuk
“Memasuki Era keruntuhan Tamaddun Dunia Moden:
Tanggungjawab Dakwah Semakin Berat” yang
disampaikan oleh YBhg. Prof. Tan Sri Dr. Mohd. Kamal
bin Hassan, Profesor Ulong UIAM.

MAJLIS TILAWAH DAN MENGHAFAZ
AL-QURAN PERINGKAT
ANTARABANGSA KE-56 TAHUN
1435H/2014M

Majlis	 Tilawah	 dan	 Menghafaz	 Al-Quran	 Peringkat
Antarabangsa	 (MTHQA)	 Ke-56	 Tahun	 1435H/2014M
telah telah diadakan pada 16 hingga 21 Jun 2014
bertempat di Dewan Merdeka, Pusat Dagangan Dunia
Putra, Kuala Lumpur. Seri Paduka Baginda Yang
di-Pertuan Agong, Almu’tasimu Billahi Muhibbuddin
Tuanku Alhaj Abdul Halim Mu’adzam Shah Ibni
Almarhum Sultan Badlishah dan Raja Permaisuri Agong,
Tuanku Hajah Haminah telah berkenan mencemar duli
mengurniakan hadiah kepada para pemenang.

Turut hadir dalam majlis tersebut ialah Yang Di-Pertua
Negeri Sarawak Tuan Yang Terutama Tun Pehin Sri Haji
Abdul Taib Mahmud dan isteri, Yang Amat Berbahagia
Toh Puan Ragad Kurdi Taib, serta YB Dato’ Seri
Jamil Khir Haji Baharom, Menteri di Jabatan Perdana
Menteri merangkap Pengerusi Ahli Jawatankuasa Induk
MTHQA	Ke-56	Tahun	1435H/2014M.

MTHQA	tahun	2014	menyaksikan	penyertaan	seramai
51 orang peserta bagi Kategori Tilawah iaitu 29 orang
peserta lelaki dan 22 orang peserta perempuan. 30 orang
peserta pula menyertai Kategori Hafazan iaitu 22 orang
peserta lelaki dan 8 orang peserta perempuan. Johan
qari dan johan qariah dianugerahkan Hadiah Utama
iaitu kepingan emas (gold bar), sumbangan Yayasan
Pembangunan Ekonomi Islam Malaysia (YaPIEM)
dengan nilai anggaran RM70,000.00 di samping wang
tunai RM40,000.00, sebuah piala iringan, cenderamata
dan sijil. Manakala hadiah bagi Johan Majlis Menghafaz
Al-Quran	 Peringkat	 Antarabangsa	 ialah	 wang	 tunai

170

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

RM20,000.00 sumbangan Kerajaan Malaysia dan
RM10,000.00 sumbangan Yayasan Pembangunan
Islam Malaysia (YaPEIM).

 Ketua Pengarah Jabatan Kemajuan Islam Malaysia
YBhg. Dato’ Haji Othman bin Mustapha selaku
Pengerusi	Jemaah	Hakim	MTHQA	telah	mengumumkan
keputusan rasmi pemenang pada Majlis Penutupan
dan Pengurniaan Hadiah tersebut. Keputusan penuh
MTHQA	 Ke-56	 Tahun	 1435H/2014M	 ialah	 seperti
berikut:

A. KATEGORI TILAWAH

Bahagian Lelaki/Qari

Tempat Pertama:
Haji Ahmad Tirmizi Bin Haji Ali (Malaysia)

Tempat Kedua:
Mehmet Bilir (Turki)

Tempat Ketiga:
Ihsan Nuzula Zamri (Indonesia)

Tempat Keempat:
Awangku Muhammad Adibul Amin Pengiran Haji Marjuki
(Brunei)

Tempat Kelima:
Valizadeh Khalkhali (Iran)

Bahagian Perempuan/Qariah

Tempat Pertama:
Hanimzah Binti Haji Jalaluddin (Malaysia)

Tempat Kedua:
Rahima Pandoniongan Amerol (Filipina)

Tempat Ketiga:
Siti Huzaimah Yadey Binti Hj Rosli (Brunei)

Tempat Keempat:
Mumi Kanlayanee (Thailand)

Tempat Kelima:
Nurul Huda Binti Khamsani (Singapura)

B. KATEGORI HAFAZAN

Bahagian Lelaki/Hafiz

Tempat Pertama:
Mohd Ersyad Bin Abdullah (Malaysia)

Tempat Kedua:
Abdullah Mohammed Al-Khairy (Arab Saudi)

Tempat Ketiga:
Abdullah Hamad Salim Hamad Abu Sheraidah
(Qatar)

Bahagian Perempuan/Hafizah

Tempat Pertama:
Norhaafizah Binti Mohd Shafie (Malaysia)

Tempat Kedua:
Soumaya Chiekh Ali (Tunisia)

Tempat Ketiga:
Ndombor Sene (Senegal)

PErHUBUNGAN ANtArBANGSA DAN DALAM NEGErI

Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong dan Seri
Paduka Baginda Raja Permaisuri Agong.

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

171

PErHUBUNGAN ANtArBANGSA DAN DALAM NEGErI

Pengumuman Keputusan oleh YBhg. Dato’ Haji Othman bin Mustapha, Ketua
Pengarah JAKIM selaku Pengerusi Jemaah Hakim MTHQA.

Johan Hafazan Lelaki,
Mohd Ersyad bin Abdullah

Johan Hafazan Perempuan,
Norhaafizah binti Mohd Shafie

172

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PErHUBUNGAN ANtArBANGSA DAN DALAM NEGErI

Johan Qari,
Haji Ahmad Tirmizi bin Haji Ali

Barisan Jemaah Hakim Majlis Tilawah
dan Menghafaz Al-Quran Peringkat Antarabangsa Ke-56 Tahun 1435H/2014M

Johan Qariah,
Hanimzah binti Mohd Jalaluddin.

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

173PENGUrUSAN DAN
KEWANGANJAKIM

174

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

PENGUrUSAN DAN KEWANGAN

Sebagai tunjang kepada kelancaran operasi, JAKIM sentiasa melaksanakan tanggungjawab dalam memastikan
bahawa perancangan jabatan ini dapat berjalan dengan baik melalui khidmat pentadbiran dan pengurusan kewangan
yang efisien.

•	 Jawi, Kuala Lumpur
•	 Jawi, Labuan
•	 Jakim, Sabah

6. Cawangan Pengurusan Aset juga memainkan
peranan penting dalam memberi khidmat nasihat
kepada semua Bahagian dan PTJ mengenai
Pengurusan Aset Kerajaan. Selain itu, Cawangan
Pengurusan Aset juga telah menghadiri empat (4)
mesyuarat JKPAK di JPM dan empat (4) mesyuarat
di 12 PTJ di bawah JAKIM.

7. Bahagian Khidmat Pengurusan telah membuat
perolehan sebuah kenderaan Toyota Hilux
yang telah di tempatkan di Bahagian Khidmat
Pengurusan, JAKIM. Perolehan ini dilakukan
bagi menampung keperluan pengangkutan untuk
program-program JAKIM.

PENTADBIRAN AM

1.  Antara program utama pengurusan JAKIM yang
telah dilaksanakan ialah mesyuarat-mesyuarat
utama Jabatan, Perhimpunan Agensi-agensi di
Bawah YB Menteri di Jabatan Perdana Menteri,
Perhimpunan Bulanan JAKIM dan Sambutan Hari
Raya Aidilfitri. Berikut adalah pelaksanaan program
peringkat jabatan yang telah berjaya dilaksanakan
pada tahun 2014.

PENGUrUSAN DAN KEWANGAN

PENGURUSAN ASET KERAJAAN

1. Pengurusan aset amat penting sebagai medium
utama dalam perancangan, pemantauan,
pengawasan dan penyeliaan pengurusan aset di
Jakim ibu pejabat dan juga Pusat Tanggungjawab
(PTJ) Jakim yang lain.

2. Pada tahun 2014, Cawangan ini telah berjaya
mengendalikan empat (4) bilangan Mesyuarat
Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan
(JKPAK) dan mengemukakan laporan tahunan
ke Perbendaharaan Malaysia selaras dengan
Pekeliling Perbendaharaan IPP yang  berkuatkuasa
pada 3 Julai 2014. Selain itu, Cawangan ini juga
telah berjaya menjalankan beberapa program
dalam usaha mempertingkatkan kecekapan dan
pengetahuan iaitu:

•	 Bengkel Sistem Pengurusan Aset (SPA) pada 18
hingga 19 Ogos 2014;

•	 Bengkel Pengurusan Aset dan Stor pada 27
hingga 30 Oktober 2014 di ILIM, Bangi;

•	 Pemeriksaan Aset di Ibu Pejabat dan PTJ pada
November – Disember 2014;  dan

•	 Pemeriksaan Stok dan Pemverifikasi Stor di Ibu
Pejabat dan PTJ pada November  - Disember
2014.

3. Pada tahun 2014 Cawangan Pengurusan Aset
telah menguruskan kelulusan bagi 7 permohonan
pelupusan di Ibu Pejabat dan 14 permohonan
pelupusan bagi PTJ.  Kementerian Kewangan telah
meluluskan 2 kes kehilangan dan hapus kira.

4. Cawangan Pengurusan Aset juga telah menghadiri
beberapa mesyuarat dengan Jabatan Perdana
Menteri mengenai Mock Run 1-3 bagi tujuan
Perakaunan Akruan yang akan dilaksanakan pada
tahun 2015.

5. Pemantauan aset juga telah dilaksanakan terhadap
PTJ iaitu:

Ja
ba

ta
n

Ke
m

aj
ua

n
Isl

am
 M

al
ay

sia
La

po
ra

n
Ta

hu
na

n
 2

01
4

175

PENGUrUSAN DAN KEWANGAN

Jadual 1 : Program-Program Yang
Dilaksanakan Oleh Pentadbiran Am

PROGRAM BILANGAN PENYERTAAN

Mesyuarat
Jawatankuasa
Tertinggi JAKIM

2 Ketua Pengarah,
Timbalan Ketua
Pengarah, Penasihat
Undang-Undang dan
pengarah Gred Jusa

Mesyuarat
Jawatankuasa
Pengurusan JAKIM

9 Pengarah-pengarah
Bahagian di ibu pejabat
JAKIM dan PTJ

Mesyuarat Pagi
JAKIM

20 Pengarah-pengarah
bahagian di ibu pejabat
JAKIM

Majlis Perhimpunan
Bulanan JAKIM

10 Warga JAKIM

Majlis Perhimpunan
Agensi-agensi di
Bawah YB Menteri
di Jabatan Perdana
Menteri

3 Warga Agensi-agensi
di Bawah YB Menteri
di Jabatan Perdana
Menteri

2. Pentadbiran am turut memainkan peranan sebagai
penyelaras program utama Sektor Pengurusan
Jakim seperti Mesyuarat Pagi Sektor Pengurusan,
Majlis Perjumpaan Pengarah Kanan (Pengurusan)
Bersama Warga Sektor Pengurusan, program turun
padang atau walkabout sektor. Program-program
ini dilaksanakan bagi memastikan bahawa aspek
pengurusan JAKIM sentiasa berada di tahap yang
terbaik dan mengurangkan teguran audit dan aspek
akauntabiliti dipatuhi sepenuhnya.

3. Selain itu, Pentadbiran Am turut terlibat dalam
penyediaan infrastruktur, penyelenggaraan asset-
aset milik jabatan dan membuat semakan berkaitan
keselamatan jabatan ini secara kerap dan teratur.
Tugas rutin ini sentiasa dilaksanakan dengan
kerjasama pelbagai pihak seperti JKR, Jabatan
Bomba dan Penyelamat, Pejabat Ketua Pegawai
Keselamatan Kerajaan, syarikat penyelenggaraan
dan pihak-pihak lain yang berkaitan.

4. Bagi memastikan pengurusan kenderaan Jabatan
berjalan lancar dan selamat, latihan dan kursus
telah diadakan iaitu Bengkel Penyeliaan Kenderaan
di Masjid Putra pada  15  April 2014 dan Kursus

Pengendalian Pacuan 4 roda (4x4) lanjutan yang
telah diadakan di Pusat Latihan Islam Malaysia
Cawangan Timur (ILTIM), pada 8 hingga 10 Mei,
2014. Kursus kecemerlangan Pembantu Operasi
2014 di Melaka Tropical Fruit Farm pada 26 -28
November 2014

5.  Pentadbiran Am juga bertanggung jawab dalam
memastikan keselamatan Jabatan sentiasa berada
ditahap kawalan maksima. Kursus dan latihan
diberi kepada pegawai dan kakitangan yang
berkaitan untuk meningkatkan lagi kompetensi
dalam pengurusan keselamatan Jabatan. Selain
daripada itu, lawatan inspektorat daripada Pejabat
Ketua Pengawal Keselamatan Kerajaan turut
diadakan bagi menilai dan memastikan tatacara
keselamatan Jabatan sentiasa dipatuhi. Antara lain
program yang telah berlangsung pada tahun 2014
adalah seperti berikut:

•	 Bengkel Pendaftar Rahsia pada 30 September
hingga 2 Oktober 2014

•	 Bengkel Pelupusan Fail di Stor ILIM bersama
Bahagian-Bahagian di JAKIM 3 hingga 7
November 2014

•	 Bengkel Task Force di Stor ILIM bersama
Bahagian-Bahagian di Jakim pada 17 hingga
19 November 2014

•	 Bengkel Task Force di Stor ILIM bersama
Bahagian Pengurusan Kewangan di Jakim
pada 1 hingga 3 Disember 2014

Kursus Pengendalian Pacuan 4 roda (4x4) lanjutan

176

Laporan Tahunan  2014
Jabatan Kem

ajuan Islam
 M

alaysia

KOMUNIKASI KORPORAT

1. Seksyen Komunikasi Korporat (dahulunya dikenali
sebagai Unit Perhubungan Awam – Unit PRO)
telah ditubuhkan bertujuan untuk menjadi perantara
JAKIM dengan Kementerian / Jabatan lain dan
orang luar bagi menjamin pentadbiran yang cekap
dan adil.

2. Pada asalnya fungsi Seksyen Komunikasi Korporat
adalah sebagai penghubung antara Kerajaan
dengan orang ramai dan mewujudkan satu saluran
yang membolehkan orang ramai mengemukakan
kesulitan-kesulitan mereka semasa berurusan
untuk mendapatkan perkhidmatan-perkhidmatan
daripada agensi Kerajaan atau pengaduan
terhadap sesuatu tindakan pentadbiran Kerajaan
yang dirasai tidak adil.

3. Bidang tugas dan tanggungjawab Seksyen
Komunikasi Korporat telah dipertingkatkan lagi
melalui Pekeliling Kemajuan Pentadbiran Awam
(PKPA) Bil. 4 Tahun 1992 dan PKPA Bil.1 Tahun
2009 : Penambahbaikan Proses Pengurusan
Aduan Awam. Pekeliling ini bertujuan untuk
mewujudkan satu sistem pengendalian  pengaduan
awam agar tindakan-tindakan segera dan lebih
berkesan diambil terhadap aduan-aduan yang
diterima daripada orang awam.

4. Seksyen Komunikasi Korporat menjadi pusat
tumpuan pengaduan awam dan bertanggungjawab
bagi melaksanakan sistem pengendalian
pengaduan awam dengan fungsi-fungsi dan
tanggungjawab-tanggungjawab berikut:

•	 Menerima aduan-aduan awam mengenai
ketidakpuasan hati mereka terhadap sebarang
tindakan pentadbiran Kerajaan;

•	 Menyiasat aduan-aduan awam yang
mempunyai asas; dan

•	 Melaporkan dan memperakukan hasil siasatan
mengenai aduan-aduan itu kepada Mesyuarat
Pengurusan setiap bulan

5.  Seksyen Komunikasi Korporat telah menyediakan
sistem pengendalian pengaduan awam yang cekap
dan berkesan dengan ciri-ciri seperti yang berikut:

a.  Semua aduan diselesaikan dengan cepat,
tepat, adil dan cermat;

b.  Aduan diuruskan dengan jujur, berkecuali dan
identiti pengadu dirahsiakan atas permintaan
pengadu); dan

c.  Tindakan pemulihan adalah adil, objektif dan
telus.

6. Berikut adalah statistik melibatkan aktiviti rutin
pihak Seksyen Komunikasi Korporat JAKIM:

a. Sidang Media JAKIM
 Sebanyak 55 kali sidang media telah diadakan

sepanjang tahun 2014.

b.  Kenyataan Media JAKIM
 Sebanyak 126 kenyataan media telah

dikeluarkan sepanjang tahun 2014.

Jadual 2: Berita yang Tersiar di Laman
web/ Portal JAKIM sepanjang tahun 2013

Bulan Bilangan

Januari 11

Februari 20

Mac 24

April 19

Mei 16

Jun 18

Julai 10

Ogos 15

September 14

Oktober 22

November 19

Disember 28

Jumlah 216

PENGUrUSAN DAN KEWANGAN