MOSTI Tumpu Pemerkasaan Teknologi Kenderaan Elektrik

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Putrajaya – Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi (MOSTI) merupakan antara kementerian yang menyokong hasrat kerajaan mencapai sasaran negara neutral karbon atau negara sifar pelepasan karbon pada tahun 2050.

Melalui kenyataan media MOSTI, kementerian tersebut telah melancarkan Program Inisiatif Teknologi Penyimpanan Tenaga NanoMalaysia (NESTI). NESTI ialah sebuah platform perintis pada peringkat kebangsaan dalam usaha membangunkan dan mengkomersialkan sistem penyimpanan tenaga untuk mobiliti elektrik, kegunaan dalam sektor domestik dan industri serta penyelesaian mudah alih.

Menteri MOSTI, Yang Berhormat Dato’ Sri Dr. Adham Baba berkata, MOSTI telah melaksanakan pelbagai usaha dalam membantu kerajaan mencapai sasaran negara neutral karbon. Antaranya adalah menerusi teknologi storan tenaga kenderaan elektrik (EV) yang memberikan impak sampingan yang positif.

Tambah beliau, pada tahun ini juga, MOSTI menerusi program Enabling Mobility Electrification for Green Technology (EMERGE) yang diterajui oleh NanoMalaysia Berhad akan memberikan tumpuan kepada pembangunan dan pengkomersialan ekosistem teknologi EV tempatan bersama-sama syarikat pemula dan industri kecil sederhana. Selain itu, tumpuan juga diberikan kepada pembangunan kenderaan elektrik dua roda yang dibangunkan oleh para pengusaha EV tempatan.

Komitmen MOSTI telah dibuktikan melalui pelancaran skuter elektrik buatan tempatan yang diberikan nama Eclimo  ES-11. Skuter elektrik ini dikuasakan oleh bateri berstruktur nano dengan menggunakan sistem pemantauan bateri berstruktur nano yang memberikan pelbagai manfaat kepada alam sekitar.

Sebelum ini, Perdana Menteri Malaysia, Yang Amat Berhormat Dato’ Sri Ismail Sabri Yaakob telah mengumumkan perkhidmatan bas elektrik penuh akan dimulakan di Kuala Lumpur, Putrajaya dan bandar-bandar besar sebagai satu daripada usaha melestarikan alam sekitar.

(Sumber: Facebook Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi)


UniMAP sebagai Pusat Kompetensi dalam Bidang Teknologi

Pauh Putra – “Universiti Malaysia Perlis (UniMAP) akan memanfaatkan 10 buah Centre of Technology (CoT) yang sedia ada sebagai pusat kompetensi yang akan memainkan dua peranan utama. Pertama, membolehkan UniMAP membekalkan solusi teknologi yang memenuhi keperluan masyarakat dan industri. Kedua, meningkatkan kompetensi dalam kalangan kakitangan dan pelajar melalui latihan peningkatan kemahiran dan pemerolehan kemahiran baharu selari dengan perkembangan teknologi dan keperluan industri,” titah Duli Yang Teramat Mulia (DYTM) Raja Muda Perlis, Tuanku Syed Faizuddin Putra Jamalullail selepas berkenan berangkat meninjau tapak pembinaan Dewan Besar UniMAP di Pauh Putra.

Semasa tinjauan ke tapak pembinaan itu juga, Pengarah Jabatan Kerja Raya Negeri, Ir. Mohd Shahril Mohd Said selaku pegawai penguasa projek dan Ir. Amalludin Zolkifli telah menyampaikan taklimat berkenaan dengan dewan konvokesyen yang dilaksanakan oleh kontraktor Amna Construction Sdn. Bhd. yang dapat menampung hampir 4000 orang pada satu-satu masa.

Bangunan tersebut dibangunkan di atas tanah berkeluasan 38 218 meter persegi yang melibatkan pembinaan satu blok bangunan dewan besar bersaiz 4671 meter persegi, blok sokongan (meliputi rumah sampah, pencawang elektrik, rumah pam dan tangki pencegah kebakaran serta loji pendingin), dataran rekreasi, penuaian air hujan serta kawasan tempat letak kereta yang boleh memuatkan sebanyak 204 buah kereta dan 84 buah motor.

Dalam masa yang sama, DYTM Raja Muda Perlis yang juga merangkap Canselor UniMAP memaklumkan bahawa Perpustakaan Tuanku Syed Faizuddin Putra (PTSFP) akan terus memperkasakan peranannya sebagai hub komuniti bagi warga universiti dan komuniti sekitar seiring dengan konsep “UniMAP for Society”.

Ronald McDonald House Charities Sensory Room merupakan fasiliti terkini yang dibangunkan oleh PTSFP bagi memenuhi keperluan untuk meningkatkan keupayaan deria dalam kalangan golongan autisme. Fasiliti yang telah mula beroperasi pada pertengahan tahun lalu ini menempatkan sistem rangsangan deria yang dikenali sebagai snoezelen. Sistem yang bernilai lebih daripada RM100 000 ini disumbangkan sepenuhnya oleh Ronald McDonald House Charities.

Sementara itu, Naib Canselor UniMAP, Profesor Ts. Dr. Zaliman Sauli dan Pengarah Pembangunan UniMAP, Profesor Dr. Khairul Azwan Ismail turut hadir mengiringi baginda.


Pindaan Akta Memperhebat Peranan Bahasa Melayu

Kuala Lumpur − Cadangan Perdana Menteri, YAB Dato’ Sri Ismail Sabri Yaakob untuk membuat pindaan terhadap Akta Dewan Bahasa dan Pustaka 1959 merupakan satu usaha murni pihak kerajaan untuk mengangkat dan menjulang bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan di Malaysia. Susulan hal itu, Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) menyambut baik cadangan pindaan akta tersebut oleh Perdana Menteri kerana pindaan akta perlu dilakukan sebagai satu usaha untuk DBP bergerak ke peringkat antarabangsa dengan lebih aktif.

Menurut YBhg. Datuk Abang Sallehuddin Abg. Shokeran, Ketua Pengarah DBP, pemantapan akta ini membolehkan DBP bergerak lebih jauh ke hadapan secara lebih berkesan dalam usaha memartabatkan bahasa Melayu.

Tambah beliau, DBP menyambut baik saranan Perdana Menteri untuk menjadikan bahasa Melayu sebagai bahasa ASEAN. Usaha ini sangat bertepatan untuk menjadikan Malaysia sebagai negara yang mempunyai jati diri sendiri dari segi bahasa, iaitu bahasa Melayu. Sebagai sebuah negara yang merdeka, kebanggaan dan kecintaan terhadap bahasa Melayu merupakan lambang jati diri rakyat Malaysia.

Apabila kita memasarkan budaya kita, maka kita akan memasarkan nilai komersial kita. Jadi, perlu kita berusaha menggunakan pelbagai kaedah yang sesuai dengan memanfaatkan segala peluang yang ada seperti filem yang boleh diakses oleh pihak luar. Apa-apa sahaja teknologi yang boleh diguna akan kita gunakan. Contohnya, melalui program di televisyen.

DBP turut menyokong usaha Kerajaan agar bahasa Melayu digunakan di persidangan antarabangsa. Hal ini bertepatan kerana penutur bahasa Melayu di peringkat ASEAN adalah yang paling tinggi. Statistik dunia menyatakan bahawa ASEAN mempunyai bilangan penutur bahasa Melayu ketujuh terbanyak di dunia, cuma negara ini tidak memanfaatkan ruang yang ada, lebih-lebih lagi dari sudut ekonomi.

Sehubungan dengan itu, dalam usaha memartabatkan bahasa Melayu ke peringkat global, DBP sudah lama mengadakan usaha sama kebahasaan seperti peristilahan dengan negara Indonesia, Brunei, Singapura dan Thailand untuk mengembangkan bahasa Melayu.

Ada sesetengah pihak yang beranggapan bahawa jika kita mengutamakan bahasa Melayu, maka kita akan mengabaikan bahasa lain. Pemikiran seperti ini perlu diperbetulkan kerana bahasa kebangsaan ialah bahasa utama negara ini dan seseorang itu boleh mempelajari bahasa lain selain daripada bahasa Melayu. Oleh itu, kita perlu mengutamakan bahasa Melayu tetapi kita juga perlu memperhebat bahasa Inggeris, bahasa Mandarin dan sebagainya.

Demikianlah antara penerangan menarik daripada YBhg. Datuk Abang Sallehuddin Abg. Shokeran ketika menjadi tetamu jemputan dalam rancangan Selamat Pagi Malaysia (Nadi Seri Pagi), yang bersiaran secara langsung pada pukul 8.00 pagi tadi di saluran Berita RTM, TV1  dan RTM Klik serta FB Selamat Pagi Malaysia, bersama-sama pengacara, Ridwan Mustafa dan Syuhaida Ariffin.


Pakar Farmaseutikal Halal Negara Meninggal Dunia

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Seberang Jaya – Pakar farmaseutikal halal negara, Profesor Emeritus Zhari Ismail menghembuskan nafasnya yang terakhir pada pukul 7.37 pagi semalam di Hospital Seberang Jaya. Jenazah telah dikebumikan di Masjid Jamek Tuan Haji Abdul Latif, Permatang Pasir, Pulau Pinang.

Profesor Emeritus Zhari Ismail yang dilahirkan di Kuala Pilah, Negeri Sembilan pada 28 Jun 1949 merupakan tokoh yang disegani dalam bidang farmaseutikal halal. Beliau memperoleh ijazah sarjana dalam bidang farmasi di Institut Teknologi Bandung, Indonesia dan menyambung pengajiannya pada peringkat ijazah doktor falsafah di Universiti of Strathclyde, United Kingdom. Beliau telah dianugerahi gelaran Profesor Emeritus semasa konvokesyen USM ke-58 pada 2 Disember tahun lalu.

Pada tahun 1982, beliau mula berkhidmat sebagai tenaga pengajar di Pusat Pengajian Sains Farmasi, Universiti Sains Malaysia (USM) hingga beliau bersara wajib pada tahun 2009. Walau bagaimanapun, perkhidmatan beliau disambung hingga Disember 2019.

Profesor Emeritus Zhari Ismail sangat sinonim dengan industri farmaseutikal halal di Malaysia. Kajian penyelidikan beliau yang memfokuskan herba tempatan telah membawa kepada pembangunan monograf herba pertama di Malaysia. Menurut Encik Mohd Amri Abdullah, Pegawai Hal Ehwal Islam, Kementerian Kesihatan Malaysia:

Beliau seorang yang sangat komited dan sanggup berkorban bagi merealisasikan hasrat untuk mendapatkan pensijilan halal dalam industri farmaseutikal. Beliau menjadi pakar rujuk dalam industri farmaseutikal halal. Keilmuannya mengubah landskap farmaseutikal negara.

Sumbangan Profesor Emeritus Zhari Ismail yang sangat besar dalam bidang penyelidikan ini telah memberikan manfaat kepada pelbagai institusi seperti Jabatan Standard Malaysia, SIRIM Berhad dan Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP). Dalam konteks DBP misalnya, beliau menganggotai Jawatankuasa Istilah Farmasi (1989), Jawatankuasa Istilah Farmasi: Kimia Farmasi (2003), Jawatankuasa Istilah Tatanama Drug dan Bahan Bukan Proprietari (2004), Jawatankuasa Istilah Farmasi Jilid 2 (2005), dan Jawatankuasa Istilah Herba: Pembangunan Produk (2009). Selain itu, beliau juga aktif dalam penerbitan pelbagai bahan yang menjadi rujukan dalam industri farmaseutikal dan halal dalam negara serta peringkat antarabangsa.

Dr. Amirah Mohd Gazzali sebagai kenalan rapat Profesor Emeritus Zhari Ismail pula menyatakan bahawa beliau merupakan perintis yang menubuhkan Halal Studied in Services, Research and Training (HASRAT) beberapa tahun yang lalu. Walaupun sudah bersara, beliau aktif melakukan penyelidikan melalui kerjasama dengan Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM), terutamanya dalam isu halal farmaseutikal. Tambah beliau lagi:

Banyak sekali jasa Profesor Emeritus Zhari Ismail. Beliau seorang yang tenang, lemah lembut tetapi tegas. Dalam proses pengajaran dan pembelajaran, sangat jelas tahap keilmuannya. Beliau banyak melakukan penyelidikan dalam produk alami untuk mengangkat fungsi tumbuhan tempatan dan membuktikannya secara saintifik.

Selain dilantik sebagai Pengerusi Jawatankuasa Teknikal Farmaseutikal Halal, The Standards and Metrology Institute for Islamic Countries dan Pertubuhan Kerjasama Islam pada tahun 2020 hingga tahun 2025, beliau juga diberi kepercayaan oleh Majlis Raja-Raja Melayu sebagai Ahli Jawatankuasa Majlis Kebangsaan bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia.


Vaksinasi Kanak-kanak Bermula Februari 2022

Putrajaya – Berdasarkan kenyataan media Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) pada 20 Januari 2022, jumlah kes COVID-19 yang melibatkan individu berumur kurang daripada 18 tahun adalah sebanyak 579 624 kes bagi tempoh 25 Januari 2020 hingga 19 Januari 2022. Daripada jumlah tersebut, sebanyak 269 773 kes melibatkan kanak-kanak berumur lima tahun hingga 11 tahun.

Walaupun pada kebiasaannya kanak-kanak hanya mengalami gejala ringan, terdapat juga sebilangan kanak-kanak yang mengalami gejala teruk dan memerlukan rawatan di hospital, termasuklah di Unit Rawatan Rapi (ICU).

Baru-baru ini, berlaku peningkatan jangkitan COVID-19 dalam kalangan kanak-kanak, terutamanya setelah pembukaan sekolah pada awal tahun 2022. Varian Omicron didapati mudah merebak dan berpotensi tinggi untuk menjangkiti kanak-kanak serta orang dewasa. Negara yang terkesan dengan varian Omicron juga menunjukkan terdapat pertambahan jumlah kanak-kanak yang dimasukkan ke hospital akibat jangkitan virus ini.

Selain risiko mendapat penyakit COVID-19 yang berpanjangan, kanak-kanak yang dijangkiti COVID-19 juga berisiko tinggi untuk mendapat kesan serius yang dikenali sebagai multisystem inflammatory syndrome in children (MIS-C).

Kesan MIS-C ini boleh berlaku kepada seorang daripada 3200 orang kanak-kanak yang dijangkiti COVID-19. Demam yang berlarutan, mengalami tekanan darah rendah, sawan, dan keradangan pelbagai organ, termasuklah jantung (miokarditis), paru-paru, buah pinggang, otak, kulit, mata, dan saluran usus merupakan antara gejala MIS-C.

Populasi kanak-kanak turut mengalami kesan tidak langsung kepada kehidupan sosial, terutamanya dari segi persekolahan dan pendidikan. Hal ini memberikan kesan yang buruk kepada psikologi dan perkembangan sosial kanak-kanak secara keseluruhannya.

Oleh yang demikian, KKM melalui Pihak Berkuasa Kawalan Dadah Malaysia telah menganalisis data keselamatan dan keberkesanan serta bersetuju untuk memberikan kelulusan bersyarat kepada vaksin Comirnaty  10 mcg  Concentrate  for  Dispersion  (Pfizer-BioNTech) pada 6 Januari 2022 untuk kegunaan kanak-kanak berusia lima tahun hingga 11 tahun.

Hasil dapatan kajian klinikal, vaksin ini menunjukkan keberkesanan sebanyak 90.7 peratus dan berupaya untuk meningkatkan tindak balas imun yang tinggi terhadap penyakit COVID-19. Walau bagaimanapun, vaksin ini juga boleh memberikan kesan sampingan kepada kanak-kanak seperti sakit pada tempat suntikan, kemerahan dan bengkak. Tindak balas sistemik pula termasuklah keletihan, pening kepala, sakit otot, menggigil, dan demam. Namun begitu, kebanyakan kesan sampingan vaksin ini adalah ringan dan sederhana serta tidak berpanjangan.

Sementara itu, program vaksinasi COVID-19 untuk kanak-kanak berusia lima tahun hingga 11 tahun menggunakan vaksin Comirnaty formulasi khas untuk kanak-kanak juga telah dilaksanakan di beberapa buah negara, termasuklah Amerika Syarikat, Kanada, Israel, Australia, dan Singapura.

Pada masa ini, vaksinasi COVID-19 ini adalah disyorkan bagi kanak-kanak berumur lima tahun hingga 11 tahun. Waiau bagaimanapun, keutamaan untuk pemberian vaksin pada permulaan program ini adalah kepada kanak-kanak yang mempunyai masalah kesihatan kerana mereka lebih berisiko untuk mendapat penyakit COVID-19 yang teruk, termasuklah kemasukan ke hospital dan ICU serta kematian. Masalah kesihatan tersebut adalah seperti penyakit respiratori kronik, penyakit kardiovaskular, imunotindasan, kencing manis, penyakit ginjal kronik, dan penyakit saraf.

Formulasi vaksin COVID-19 Comirnaty yang akan digunakan dalam program vaksinasi ini merupakan formulasi khas untuk kanak-kanak dan dibekalkan di dalam bebuli 10-dos (penutup jingga) dan perlu dicampurkan dengan 1.3 mililiter larutan garam biasa. Setiap dos yang diberikan adalah 0.2 mililiter dan mengandungi 10 mcg vaksin mRNA. Dos ini adalah satu pertiga daripada dos yang digunakan dalam dos orang dewasa. Sebanyak dua suntikan dos vaksin diperlukan dengan sela masa lapan minggu selepas dos pertama dalam program vaksinasi ini.

Berdasarkan data terkini yang diperoleh, sela masa lapan minggu antara dua dos yang diberikan akan memberikan kesan tindak balas imuniti dan kadar keberkesanan yang lebih tinggi serta berpotensi untuk memberikan perlindungan yang lebih lama. Selain itu, data ini juga menunjukkan sela masa tersebut mampu mengurangkan risiko miokarditis.

KKM akan melaksanakan pemberian vaksin COVID-19 untuk kanak kanak berusia lima tahun hingga 11 tahun bermula Februari 2022 sebaik sahaja vaksin Pfizer (kanak-kanak) tiba di Malaysia mulai 31 Januari 2022. Pelancaran program pemberian vaksinasi kanak-kanak ini pula akan diadakan pada 3 Februari 2022 di Hospital Tunku Azizah, Kuala Lumpur.

Sistem tempahan janji temu melalui aplikasi MySejahtera akan mula dibuka pada penghujung bulan Januari 2022. Sebagai permulaan, ibu bapa boleh mula mendaftarkan anak sebagai tanggungan dalam aplikasi MySejahtera masing-masing. Tempahan janji temu ini akan dibuka secara berperingkat bermula pada 31 Januari 2022 dan dibuka kepada ibu bapa yang tinggal di Lembah Klang terlebih dahulu. Perincian berkenaan dengan akses kepada sistem tempahan janji temu ini akan dimaklumkan dalam masa terdekat.

KKM mensasarkan 70 peratus kanak-kanak berusia lima tahun hingga 11 tahun dalam sistem pendidikan dapat diberikan dos pertama vaksin Pfizer (kanak-kanak) dalam tempoh dua bulan dari tarikh program dilancarkan pada awal bulan Februari 2022 nanti. Seterusnya, 80 peratus kanak-kanak akan menerima dos lengkap dalam tempoh enam bulan pelaksanaan program vaksinasi ini.

Secara keseluruhannya, sebanyak 144 kematian telah direkodkan akibat daripada jangkitan COVID-19 dalam kalangan kanak-kanak berumur 18 tahun dan ke bawah. Daripada jumlah tersebut, sebanyak 31 kes kematian melibatkan kanak-kanak berumur lima tahun hingga 11 tahun telah direkodkan.


800 Individu Dilantik sebagai Renjer Hidupan Liar

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Kuala Lumpur – “Dengan pelantikan renjer hidupan liar di bawah Program Perlindungan dan Rondaan Biodiversiti atau Biodiversity Protection and Patrolling Programme (BP3) ini diharapkan dapat mengurangkan kegiatan pemburuan dan pencerobohan haram di kawasan habitat hidupan liar,” kata Timbalan Menteri Tenaga dan Sumber Asli (KeTSA), YB Datuk Ali Biju melalui siaran media yang disiarkan menerusi Facebook KeTSA.

Menurut beliau, sebanyak 800 Veteran Angkatan Tentera Malaysia dan Orang Asli (VetOA) menerima watikah pelantikan sebagai renjer hidupan liar di bawah program BP3 yang melibatkan pelantikan sebanyak 224 orang veteran Angkatan Tentera Malaysia, 439 orang asli, 112 orang awam, 15 orang veteran Polis Diraja Malaysia (PDRM) dan 10 orang pesara Jabatan Perlindungan Hidupan Liar dan Taman Negara (PERHILITAN).

Tambah beliau lagi, kepakaran VetOA telah meningkatkan keberkesanan pengesanan kes di kawasan pencerobohan, pemburuan dan pembalakan haram, termasuklah operasi pembasmian jerat. Penglibatan VetOA juga dapat memupuk rasa kebertanggungjawaban untuk melindungi khazanah negara serta meningkatkan kesejahteraan komuniti VetOA.

BP3 merupakan sebuah program untuk membanteras jenayah yang melibatkan hidupan liar di bawah Jabatan PERHILITAN, KeTSA yang bermula secara rasmi pada 29 Jun 2020. Program ini membabitkan kawasan operasi di Banjaran Titiwangsa, Taman Negara Pahang, Taman Negara Kelantan, Taman Negara Terengganu, Taman Negara Pulau Pinang, Taman Negeri Royal Belum, Taman Negara Endau Rompin, Rizab Hidupan Liar (RHL) Krau dan RHL Sungkai.

Selain itu, program BP3  turut melibatkan Jabatan Perhutanan Semenanjung Malaysia (JPSM), PDRM dan agensi penguatkuasaan lain bagi membantu membanteras pencerobohan, pembalakan serta pemburuan haram hidupan liar dalam kawasan perlindungan di Semenanjung Malaysia, termasuklah Taman Negara, Taman Negeri. Hutan Simpanan Kekal dan Tapak RAMSAR.

Program BP3 adalah kesinambungan daripada Operasi Bersepadu Khazanah yang telah dilancarkan pada 3 September 2019 melibatkan kerjasama dengan Jabatan PERHILITAN, PDRM dan Perbadanan Taman Negeri Perak, Perbadanan Taman Negara Endau Rompin, Johor, JPSM dan beberapa badan bukan kerajaan lain yang menjalankan operasi bersepadu untuk memerangi dan membanteras penjenayah hidupan liar. Program ini juga merupakan strategi terbaharu dalam meningkatkan strategi rondaan penguatkuasaan bagi menangani isu pencerobohan, pemburuan dan pembalakan haram.


Kawal Diabetes dengan Kekal Aktif

Diabetes melitus atau lebih dikenali sebagai kencing manis amat sinonim dalam kalangan masyarakat Malaysia. Penyakit ini terjadi disebabkan oleh kandungan gula yang tinggi dalam saluran darah. Diabetes melitus menjadi antara masalah kesihatan umum pada masa ini dan mampu menjejaskan kualiti hidup penghidapnya.

Sehingga hari ini, dianggarkan seramai 16.8 peratus penduduk di Malaysia menghidap diabetes. Lebih membimbangkan, pada tahun 2025, dianggarkan pesakit diabetes yang berumur 18 tahun ke atas akan meningkat kepada 31.3 peratus daripada jumlah populasi penduduk di Malaysia.

Menurut kajian yang dilakukan oleh Tinjauan Kesihatan dan Kebangsaan Morbiditi 2019 (NMHS), penghidap diabetes menunjukkan peningkatan sebanyak empat kali ganda dalam tempoh 30 tahun. Kajian juga menunjukkan pesakit diabetes tidak aktif dalam kehidupan seharian secara fizikal. Ramai penghidap penyakit ini mempunyai berat badan berlebihan atau obesiti.

Menurut laporan NHMS, tiga negeri merekodkan kes bagi penyakit diabetes tertinggi, iaitu Negeri Sembilan, Perlis dan Pahang. Lebih memburukkan keadaan, individu yang menghidap diabetes menunjukkan peningkatan dalam trend obesiti atau berlebihan berat badan. Hal ini dikatakan demikian kerana perintah kawalan pergerakan yang berlaku di negara kita menjadi faktor terbesar perubahan pola pengambilan makanan serta gaya diet seharian dan membataskan segala aktiviti senaman. Corak dan pola pemakanan yang tidak teratur, kurang pengambilan sayur-sayuran dan buah-buahan serta kualiti tidur yang terjejas mengganggu paras gula dalam darah dan akhirnya menjadi lebih tinggi berbanding normal.

Bacaan gula dalam darah bagi individu dewasa yang normal adalah dalam julat 3.9 mmol/L hingga 5.5 mmol/L. Jika bacaan gula berada dalam julat 5.6 mmol/L hingga 6.9 mmol/L, individu tersebut perlu menjalani ujian darah yang dikenali sebagai fasting blood sugar. Sekiranya individu tersebut membuat pemeriksaan dua jam selepas makan, bacaan tersebut bukan penentu sebagai menghidap diabetes, sebaliknya kemungkinan individu tersebut berada berisiko menghidapi diabetes.

Diabetes melitus boleh menyerang individu pada semua peringkat umur. Terdapat dua jenis diabetes, iaitu diabetes jenis satu dan diabetes jenis dua. Diabetes jenis satu kerap kali dijumpai dalam kalangan pesakit muda yang berumur daripada satu hari sehingga 17 tahun. Diabetes ini berlaku disebabkan ketidakfungsian organ pankreas untuk menghasilkan insulin dalam badan manusia. Sementara itu, diabetes jenis dua berlaku akibat kerintangan terhadap insulin untuk dikenal pasti oleh sel badan bagi menukarkan gula kepada tenaga. Diabates jenis dua amat sinonim dalam kalangan orang dewasa. Terdapat satu lagi jenis diabetes yang biasa dihidapi oleh ibu mengandung, iaitu diabetes gestasi. Keadaan ini disebabkan oleh tubuh ibu mengandung mempunyai paras glukosa yang tinggi dan akan kembali ke paras normal selepas bersalin.

Secara umumnya, selain daripada mengambil ubat-ubatan secara teratur,  pesakit diabetes digalakkan mengamalkan perubahan gaya hidup, terutamanya gaya pemakanan dan aktiviti fizikal. Pesakit diabetes untuk memakan lebih banyak serat dan memakan makanan yang mengandungi indeks glisemik rendah. Penghidap diabetes juga disarankan melakukan senaman secara berkala bagi memastikan glukosa darah terkawal.

Senaman berkala sangatlah diperlukan dalam pengawalan kandungan gula dalam darah. Bagi penghidap diabetes, pesakit disarankan untuk bersenam dalam tempoh 150 minit untuk aktiviti sederhana seperti berbasikal. Senaman ini boleh dilakukan selama 30 minit hingga 60 minit sehari selama tiga hari seminggu dan diselang-selikan dengan aktiviti tinggi seperti berjoging. Walau bagaimanapun, pesakit diabetes diingatkan untuk melakukan senaman mengikut keupayaan individu.

Penghidap diabetes juga boleh merujuk kepada pakar fisioterapi untuk mendapatkan khidmat nasihat berkenaan dengan senaman dan aktiviti fizikal mengikut intensiti yang bersesuaian untuk diamalkan sehari-hari. Intensiti aktiviti fizikal adalah berbeza mengikut keupayaan individu. Aktiviti fizikal dengan intensiti rendah adalah seperti dengan duduk menonton televisyen dan berjalan biasa. Aktiviti fizikal dengan intensiti sederhana pula merujuk aktiviti seperti berjalan pantas, berbasikal dan mengemas rumah, manakala aktiviti fizikal dengan intensiti tinggi adalah seperti senamrobik, berenang dan zumba.

Menurut pendekatan yang disyorkan oleh American College of Sports Medicine dan American Diabetes Association, aktiviti fizikal atau latihan daya tahan hendaklah dilakukan dengan kekerapan tiga hingga tujuh kali seminggu, dengan intensiti rendah dan sederhana, selama 150 minit atau 75 minit bagi aktiviti berintensiti tinggi. Pesakit diabates juga boleh memasukkan elemen atau jenis aktiviti fizikal membina kekuatan sebanyak dua hingga tiga kali seminggu. Hal Hal Hal ini termasuklah dengan mengangkat beban untuk 10 kali hingga 15 kali secara ulangan bagi lapan set hingga 10 set. Aktiviti fizikal membina kekuatan jenis ini mestilah tertumpu pada otot besar yang berada di anggota kaki dan tangan.

Sebelum memulakan latihan senaman, pesakit digalakkan untuk mendapatkan nasihat doktor perubatan. Jika pesakit tidak dapat melakukan aktiviti fizikal dan mempunyai kekangan, beberapa kaedah lain boleh diamalkan. Antaranya adalah dengan mengelakkan duduk terlalu lama dan mencuba untuk bangun dan berjalan bagi setiap 20 minit hingga 30 minit. Di samping itu, pesakit boleh untuk melakukan aktiviti riadah seperti berjalan di sekeliling rumah, berbasikal, berjoging selama 15 minit hingga 20 minit sehari. Pesakit juga disarankan menggunakan monitor langkah seperti pedometer atau akselerometer bagi merekod jumlah aktiviti harian. Pesakit juga boleh melakukan aktiviti senaman bersama-sama ahli keluarga atau mengikuti video senaman untuk meningkatkan kesihatan dan mengekalkan kecergasan.

Senaman yang mempunyai beberapa komponen seperti latihan daya tahan, membina kekuatan dan memberi keseimbangan sangat disyorkan oleh ahli fisioterapi. Hal ini dikatakan demikian kerana apabila individu bersenam, otot akan memerlukan tenaga untuk menghasilkan pergerakan dan berfungsi. Otot tersebut memerlukan “makanan” sebagai sumber tenaga tambahan. Badan akan menggunakan glukosa dalam darah untuk membekalkan tenaga kepada otot dan hal ini sekali gus dapat menurunkan kadar glukosa. Sekiranya individu tersebut melakukan senaman secara teratur mengikut jadual dan masa yang sesuai, badan dapat membantu menggunakan insulin dengan lebih berkesan dan menurunkan kadar gula dalam darah sehingga 12 jam selepas aktiviti senaman dilakukan.

Sebagai kesimpulannya, bagi pesakit yang ingin mengawal diabetes dengan lebih cekap, pesakit perlu mengamalkan gaya hidup sihat dengan diet yang seimbang dan mengamalkan aktiviti fizikal. Senaman secara berkala sangat memberikan impak yang positif dan berkesan dalam penurunan paras gula bagi pesakit diabetes. Senaman secara teratur juga mampu mengurangkan dos ubat dan seterusnya pesakit dapat menjalani kehidupan yang lebih sihat dan berkualiti.


Aedes Kembali Menyerang

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Program Jom Berinteraksi Sembang-sembang Denggi telah bersiaran langsung pada 22 Januari 2022 menerusi aplikasi Zoom mbermula pada pukul 10.00 pagi hingga pukul 11 pagi. Secara keseluruhannya, program anjuran dengan Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM), Institute for Clinical Research (ICR), Malaysian Society of Infection Control and Infectious Diseases (MyICID) dan National Institutes of Health (NIH) ini membincangkan tentang persoalan penting berkaitan dengan penyakit denggi di Malaysia.

Program yang berlangsung selama satu jam ini menampilkan ahli panel yang terdiri daripada empat orang doktor pakar, iaitu Dr. Jenarun Jelip, Pakar Perubatan Kesihatan Awam dan Ketua Sektor Kawalan Penyakit Bawaan Vektor, KKM; Dr. Thahira A. Jamal Mohamed, Pakar Perunding Penyakit Berjangkit Pediatrik, Hospital Tunku Azizah, Kuala Lumpur; Dr. Ho Bee Kiau, Pakar Perunding Perubatan Keluarga, Klinik Kesihatan Bandar Botanik, Klang; dan Dr. Alif Adlan Mohd Thabit, Pakar Penyakit Berjangkit, Hospital Selayang, Selangor.

Menurut Dr. Jenarun Jelip yang juga bertindak sebagai moderator program ini, secara umumnya penyakit denggi di Malaysia telah disebarkan oleh gigitan nyamuk Aedes betina. Selain itu, penyakit denggi merupakan penyakit virus yang berjangkit melalui gigitan nyamuk Aedes yang dicirikan dengan sakit kepala, demam, sakit sendi, dan ruam. Tiada rawatan atau ubatan khusus digunakan untuk merawat penyakit denggi. Dalam masa yang sama, vaksin yang berkesan untuk digunakan bagi mencegah penyakit denggi belum ditemui hingga kini.

Berdasarkan data yang dikeluarkan oleh KKM, pencapaian kes denggi di Malaysia pada tahun 2021 menunjukkan penurunan kes sebanyak 70 peratus (26 365 kes) berbanding dengan peningkatan jumlah kes denggi sebanyak 90 304 pada tahun 2020. Kadar kematian kes bagi kes denggi di Malaysia pula mencatatkan sebanyak 0.08 peratus (8/10 000 kes). Kadar kematian kes denggi pada tahun 2021 telah mencatatkan penurunan drastik berbanding dengan tahun sebelumnya.

Tambah Dr. Jenarun Jelip lagi, pemantauan yang dilakukan oleh KKM menunjukkan bilangan laporan kes denggi yang berlaku di Malaysia berdasarkan trend gelombang yang berlaku antara empat tahun dan lima tahun sekali. Gelombang kes denggi yang tinggi berlaku pada tahun 2015, manakala kes denggi yang kedua tertinggi berlaku pada tahun 2019. Oleh itu, berdasarkan data yang dikeluarkan oleh KKM, kemuncak gelombang kes denggi seterusnya akan berlaku pada tahun 2023 dan tahun 2024. Walau bagaimanapun, penurunan kes denggi dengan drastik pada tahun 2021 merupakan satu usaha terbaik rakyat Malaysia untuk terus memerangi penyakit denggi di Malaysia.

Sementara itu, Dr. Ho Bee Kiau dan Dr. Thahira A. Jamal Mohamed berkata, simptom penyakit denggi mempunyai dua fasa. Pada fasa permulaan, pesakit denggi akan mengalami demam, loya, muntah, sengal badan, ruam, kurang selera makan dan minum, cirit-birit, lesu, dan kurang aktif. Bagi fasa kritikal pula, pesakit denggi akan berasa lebih tenat walaupun demam sudah berkurangan. Dalam fasa ini, pesakit denggi akan mengalami sakit perut yang serius, muntah, cirit-birit yang berterusan, kelesuan, pendarahan ketika menggosok gigi dan berlaku pendarahan dalam gusi.

Menurut Dr. Alif Adlan Mohd Thabit, terdapat penyakit lain yang menyerupai penyakit denggi seperti penyakit Influenza, demam campak dan cirit-birit. Oleh sebab itu, gejala penyakit denggi bermula dengan demam.

Selain itu, tiada simptom khas untuk kanak-kanak yang mengalami serangan sawan lebih daripada sekali dalam penyakit demam jika dibandingkan dengan penyakit lain. Oleh itu, pesakit denggi dan orang ramai yang berada di kawasan kejiranan harus berwaspada dengan Indeks Kes Denggi yang Tinggi dan peningkatan kes denggi yang berlaku di tempat tinggal masing-masing. Lazimnya, penyakit denggi dikesan seperti penyakit demam yang melebihi tiga hari. Oleh itu, ujian spesifik dijalankan terhadap pesakit denggi.

Sakit perut diikuti dengan lesu dan pendarahan, tidak bermaya, ibu yang kurang menyusu dan minum, bintik-bintik merah, hidung berdarah, muntah yang berterusan, najis berdarah, haid yang teruk, sakit perut yang berlanjutan, resah, sawan, keadaan kaki dan tangan yang pucat, badan sentiasa sejuk, susah bernafas dan kurang membuang air kecil merupakan tanda bahaya yang dialami oleh pesakit denggi.

Dr. Ho Bee Kiau turut menegaskan bahawa ibu bapa tidak boleh memberikan ubat yang tergolong dalam ubat antiradang bukan steroid (NSAID), iaitu aspirin dan supositori voltaren kepada anak-anak yang menghidap demam denggi. Selain itu, ibu bapa juga tidak boleh memberikan ubat steroid dan ubat antibiotik kepada anak-anak yang menghidap demam denggi. Oleh itu, langkah terbaik yang perlu diambil adalah dengan memberikan rehat yang secukupnya dan memastikan anak-anak meminum air masak sebanyak enam gelas hingga lapan gelas sehari Minuman seperti susu, air barli dan air kelapa boleh diberikan kepada anak-anak yang mengalami demam denggi. Tegasnya, ibu bapa boleh memberikan ubat demam mengikut dos yang disarankan oleh doktor jika perlu.

Orang ramai boleh mencegah jangkitan denggi pada peringkat individu dan keluarga bermula dengan memusnahkan tempat pembiakan nyamuk. Oleh yang demikian, tempat pembiakan nyamuk harus dibersihkan, selain membuang air takungan di semua tempat takungan yang terbiar. PenggunaanÂ  bahan pembunuh jejentik untuk memusnahkan pembiakan nyamuk harus diletakkan di tempat takungan air yang tidak boleh dibuang seperti tangki simpanan air di rumah.

Dr. Ho Bee Kiau berpandangan bahawa kesedaran untuk membersihkan tempat pembiakan nyamuk dan tempat takungan air semasa pandemik COVID-19 ini merupakan satu kesedaran kendiri yang tinggi. Persekitaran di rumah sendiri juga harus dibersihkan dengan baik menerusi tanggungjawab kendiri. Tindakan ini sekali gus dapat mengelakkan orang ramai berkumpul dan mencetuskan kluster baharu yang boleh menyebabkan penularan penyakit COVID-19 berlaku di kawasan kejiranan.

Seterusnya, Dr. Alif Adlan Mohd Thabit berkata, pesakit denggi yang mengamalkan minuman isotonik berkarbonat perlu membuang gas dalam minuman itu terlebih dahulu. Dr. Ho Bee Kiau pula menjelaskan bahawa semua doktor tidak menggalakkan minuman isotonik tersebut kerana kandungan gulanya yang tinggi akan menyebabkan dehidrasi dan mendatangkan kesan bahaya terhadap penyakit kencing manis atau pesakit diabetes.

Dr. Alif Adlan Mohd Thabit turut menyatakan bahawa serangan penyakit denggi yang berbahaya adalah berdasarkan komplikasi denggi yang bersifat pendarahan sehingga menyebabkan salur darah dalam tubuh manusia mengalami kebocoran.


Mengenali Penyakit Genetik Porfiria

Istilah porfiria berasal daripada perkataan Yunani kuno, iaitu “porphura” yang bermaksud ungu. Istilah ini merujuk sejenis penyakit yang mempunyai simptom unik, iaitu air kencing berwarna ungu. Menurut Genetics Home Reference, porfiria ialah sekumpulan gangguan yang disebabkan oleh gangguan metabolisme pada penghasilan heme dan menyebabkan pengumpulan porfirin. Heme ialah prekursor kepada hemoglobin yang membawa oksigen ke seluruh badan. Heme mengandungi zat besi dan memberikan warna merah kepada sel darah merah.

Terdapat beberapa jenis porfiria dan kebanyakannya disebabkan oleh faktor genetik atau keturunan. Secara umumnya, porfiria boleh dikelompokkan kepada dua jenis utama, iaitu porfiria hepatik dan porfiria eritropoietik. Porfiria hepatik melibatkan masalah hati dan kebiasaannya dikaitkan dengan simptom seperti sakit abdomen dan masalah dengan sistem saraf utama. Porfiria eritropoietik pula disebabkan oleh masalah pada sel darah merah.

Jenis porfiria lain termasuklah porfiria yang terbentuk daripada ketidaksempurnaan enzim seperti delta-aminolevulinic acid dehydratase, porfiria eritropoiesis kongenital, koproporfiria keturunan, dan lain-lain lagi. Selain faktor keturunan, porfiria juga boleh berpunca daripada pengambilan ubat atau dadah dan jangkitan. Porfiria jenis ini dikenali sebagai sporadic porphyria atau acquired porphyria.

Antara simptom utama porfiria ialah warna air kencing yang gelap dan sangat kemerah-merahan. Warna kemerahan ini boleh menjadi semakin gelap sehingga bertukar kepada warna ungu apabila terdedah kepada cahaya. Perbezaan warna yang ketara ini adalah kerana kehadiran porfirin yang berlebihan dan tidak normal berbanding kebiasaan.

Terdapat juga beberapa simptom lain dan berbeza-beza mengikut jenis porfiria yang dihadapi. Antaranya ialah kulit menjadi sensitif terhadap cahaya matahari dan kadangkala kepada cahaya lampu. Hal ini disebabkan oleh pendedahan kulit kepada sinaran matahari menjadikan kulit menipis, mudah rosak dan pelbagai masalah lebih serius seperti kemerahan, luka dan lepuh. Simptom lain termasuklah pesakit porfiria akan mengalami peningkatan pertumbuhan rambut.

Porfiria intermiten akut memberikan kesan kepada sistem saraf. Porfiria jenis ini melibatkan simptom akut seperti sakit abdomen, muntah, sembelit, dan cirit-birit. Pesakit juga berisiko mengalami kelemahan otot, sawan, demam, kemerosotan deria, dan halusinasi. Simptom lain bagi penyakit ini ialah kekurangan sel darah merah, limpa bengkak dan peningkatan risiko kanser hati. Simptom seperti ini membahayakan pesakit dan boleh menyebabkan kematian.

Porfiria boleh didiagnosis melalui ujian darah, ujian air kencing dan pemeriksaan najis. Ujian genetik juga boleh mengesahkan seseorang itu menghidap porfiria dengan melihat kepada mutasi gen.

Dari segi statistik, dianggarkan bahawa satu daripada 500 orang hingga satu daripada 50 000 orang menghidap porfiria. Porfiria yang paling biasa dijumpai ialah porphyria cutanea tarda. Di Sweden dan United Kingdom, porfiria yang lebih kerap dijumpai ialah porfiria akut. Koproporfiria keturunan pula dilaporkan lebih popular di Eropah dan Amerika Utara. Porfiria variegat lebih banyak dijumpai di Afrika Selatan dan dianggarkan tiga daripada 1000 orang menghidap porfiria jenis ini di negara itu.

Hampir kesemua kes porfiria dikaitkan dengan isu genetik. Gen yang berkaitan dengan porfiria memberikan arahan untuk menghasilkan enzim yang diperlukan dalam penghasilan heme. Mutasi gen yang berlaku telah mengurangkan aktiviti enzim dan mengehadkan penghasilan heme. Kesannya, tubuh menghasilkan porfirin dan terkumpul dalam hati dan organ lain.

Beberapa jenis porfiria boleh diwarisi dalam dominant autosomal pattern. Hal ini bermakna satu salinan gen dalam setiap sel bermutasi dan mampu mengurangkan aktiviti enzim yang diperlukan untuk penghasilan heme. Antara porfiria jenis ini ialah porfiria akut, koproporfiria keturunan dan porfiria variegat.

Porfiria jenis lain pula diwarisi dalam recessive autosomal pattern. Hal ini bermakna dua salinan gen dalam setiap sel bermutasi. Dalam kebanyakan kes, jenis ini melibatkan ibu bapa yang mempunyai ketidaksempurnaan resesif autosamal dan setiap seorang membawa satu salinan gen yang bermutasi. Antara porfiria jenis ini ialah delta-aminolevulinic acid dehydratase dan porfiria eritropoiesis kongenital.

Terdapat beberapa rawatan khusus untuk pesakit porfiria dan bergantung pada jenis porfiria yang dihidapi. Antaranya ialah penggunaan heme arginate, iaitu kompaun gabungan heme dan arginina. Bahan ini mengurangkan penghasilan porfirin dan pengambilannya perlulah mengikut dos yang ditetapkan. Secara umumnya, jumlah dos yang disarankan ialah tiga miligram hingga 250 miligram untuk empat hari berturut-turut.

Tidak seperti porfiria akut, porfiria jenis lain kebiasaannya memberikan kesan kepada lapisan epidermis dan menjadi punca kepada warna kemerahan pada kulit. Bagi pesakit yang mempunyai masalah ini, pesakit dinasihatkan untuk menjauhkan diri daripada pendedahan cahaya matahari, mengurangkan pengambilan dadah dan alkohol, dan mengurangkan terapi estrogen.

Penulis ialah Felow Institut Pemikiran dan Kepimpinan Melayu (IMPAK), Universiti Teknologi MARA dan Pensyarah Kanan, Fakulti Sains Komputer dan Matematik, Universiti Teknologi MARA.


Potensi Pokok Laki Pukul Bini dalam Perubatan

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Genus Hibiscus merujuk tumbuhan berbunga daripada famili Malvaceae. Genus ini agak besar serta mempunyai beberapa ratus spesies dan varieti. Tumbuhan daripada genus ini merupakan tumbuhan natif yang boleh dijumpai di negara bersuhu sederhana panas ke panas, subtropika dan tropika di seluruh dunia. Genus Hibiscus terdiri daripada tumbuhan herba tahunan dan saka, serta pokok renek berkayu dan pokok kecil. Bunga raya yang dikenali sebagai bunga kebangsaan Malaysia atau nama botaninya Hibiscus rosa-sinensis juga merupakan satu daripada spesies daripada genus Hibiscus.

Pokok laki pukul bini atau nama botaninya Hibiscus mutabilis merupakan satu daripada tumbuhan dalam genus Hibiscus. Nama lain bagi pokok ini ialah pokok ros Cina, mati laki mati bini, ros Sharon, botan, landak baru dan ros Dixie.

Pokok laki pukul bini merupakan pokok renek yang boleh mencapai ketinggian lima meter. Daunnya berwarna hijau serta berbentuk kordat dan mempunyai tiga hingga tujuh lobus. Batang dan bahagian abaksial pada daun pokok ini mempunyai trikom halus yang padat. Bunganya mempunyai empat hingga lima petal.

Keunikan spesies pokok laki pukul bini ini terletak pada ciri bunganya yang boleh berubah-ubah kepada warna yang berbeza mengikut waktu. Bunganya akan berwarna putih pada sebelah pagi, kemudiannya bertukar kepada merah jambu pada waktu tengah hari dan berubah pula menjadi warna merah jambu pekat pada lewat petang.

Perubahan warna bunga pada pokok laki pukul bini disebabkan oleh kehadiran sebatian flavonoid dan antosian yang disintesis secara progresif pada bahagian bunga. Pada waktu pagi, bunga pokok laki pukul bini mengandungi pigmen isoquercetin, hypperoside, rutin, kuersetin-4-glikosida dan quercimeritin, manakala pada sebelah petang bunga tersebut mengandungi sianin, sianin-3-sambubioside dan cyaniding. Fenomena perubahan warna ini dipercayai untuk menarik minat pendebunga yang terdiri daripada pelbagai spesies serangga seperti lebah, kelulut dan sebagainya.

Pokok laki pukul bini mempunyai banyak manfaat yang dapat diaplikasikan dalam kehidupan seharian. Selain itu, pokok ini juga sesuai dijadikan sebagai tanaman hiasan kerana morfologi daun dan bunganya yang menarik, saiznya yang sederhana dan mudah dibiakkan melalui kaedah keratan batang.

Pokok laki pukul bini mempunyai banyak kegunaan dalam perubatan tradisional terutamanya dalam kalangan masyarakat orang Melayu dan orang asli di Malaysia. Antara khasiat bunga laki pukul bini yang pernah direkodkan ialah air rebusan bunga keringnya dipercayai boleh digunakan untuk merawat masalah berkaitan pernafasan.

Daun pokok laki pukul bini dikatakan boleh digunakan untuk meredakan bengkak pada badan. Cara penyediaannya termasuklah dengan menumbuk daun laki pukul bini sehingga hancur dan ditampal pada bahagian yang bengkak. Selain digunakan untuk melegakan kesakitan dan penyejuk badan, air rebusan daun dan bunga laki pukul bini juga digunakan untuk merawat batuk, kahak, hingus, dan masalah membuang air kecil.

Jika dilihat dari sudut penggunaan pokok laki pukul bini untuk perubatan tradisional, maka wajar kajian secara saintifik dilakukan bagi melihat potensi spesies ini sebagai sumber bahan ubat-ubatan alternatif. Kajian fitokimia menunjukkan bahawa terdapat 10 sebatian ditemui dan sembilan daripadanya merupakan asid tetracosanoic, iaitu sitosterol, daucosterol, asid salisilik, emodin, rutin, kaempferol-3-O-rutinosida, kaempferol-3-O-robinobinoside dan kaempferol-3-O-D-(6-E-p-hydroxycinnamoyl)-glukopiranosida. Sebatian yang ditemui ini juga menunjukkan perkaitan dengan potensi antimikrob dan antioksidan terutamanya pada bahagian daun spesies ini.

Oleh yang demikian, jelas menunjukkan bahawa spesies ini mempunyai potensi besar untuk dikomersialkan menjadi sumber bahan perubatan berasaskan tumbuh-tumbuhan.


Soladiriti Malaysia Tamatkan NTD

Putrajaya – Malaysia pada tahun ini sekali lagi menyertai usaha komuniti global untuk membanteras Penyakit Tropika Terabai (NTD) Sedunia dan membebaskan generasi akan datang daripada penyakit kemiskinan. Hari NTD di seluruh dunia disambut pada 30 Januari sejak tahun 2020. Sambutan kali ketiga ini bertemakan 100% Committed  bertujuan menyeru para pemimpin peringkat global menunjukkan solidariti dan 100 peratus komitmen mendokong sasaran Pertubuhan Kesihatan Sedunia bagi menghapuskan NTD di 100 buah negara menjelang tahun 2030.

NTD merangkumi kumpulan 20 jenis penyakit jangkitan tropika yang disebabkan oleh pelbagai patogen seperti denggi, demam Chikungunya, penyakit Chagas, rabies dan lain-lain lagi.

Menurut Khairy Jamaluddin Abu Bakar, Menteri Kesihatan Malaysia melalui siaran media Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) semalam, fokus utama Malaysia adalah untuk memerangi denggi, iaitu penyakit jangkitan virus bawaan nyamuk.

Pada tahun 2021, Malaysia telah berjaya mengurangkan kes denggi daripada 90 304 kes pada tahun 2020 kepada 26 365 kes, iaitu dengan penurunan sebanyak 70.8 peratus walaupun perubahan iklim yang memberi kesan dalam transmisi penyakit ini. Oleh itu, Malaysia bertekad untuk meneruskan trajektori ini dengan meningkatkan kesediaan menangani denggi dalam usaha mencapai Sustainable Development Goal yang seterusnya mengakhiri epidemik ini menjelang tahun 2030.

Dianggarkan seramai 1.7 bilion pesakit menderita penyakit NTD di seluruh dunia. NTD mampu melemahkan, menjejaskan fizikal dan boleh menyebabkan kematian yang seterusnya memberi kesan terhadap kualiti kehidupan seharian dan menghalang perkembangan kognitif dan fizikal mereka yang menghidapinya.

KKM dengan kerjasama Dewan Bandaraya Kuala Lumpur, Menara KL dan Drug for Negelected Diseases Initiative turut menyalakan struktur ikonik negara seperti Menara Kuala Lumpur dan Pintasan Saloma pada 30 Januari 2022 bermula pukul 7.00 malam sebagai soladiriti bersama-sama gerakan NTD di seluruh dunia. KKM berharap agar sambutan NTD ini akan menjadi pemangkin kepada usaha mengakhiri NTD di seluruh dunia.


Tingkatkan Kesedaran dan Pendidikan Kanser

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Kangar – Bersempena dengan Hari Kanser Sedunia, Raja Muda Perlis, Duli Yang Teramat Mulia (DYTM) Tuanku Syed Faizuddin Putra Jamalullail dan Raja Puan Muda Perlis, DYTM Tuanku Hajah Lailatul Shahreen Akashah Khalil menitahkan rakyat untuk bersama-sama menjayakan pelbagai aktiviti yang dijalankan bagi meningkatkan kesedaran serta menggalakkan komitmen peribadi mereka yang mempunyai kuasa dalam menentukan tindakan seseorang individu dalam pencegahan kanser.

Titah demikian dizahirkan baginda bersempena dengan kempen Perlis Hebat: Rakyat Bermentaliti Kelas Pertama dalam Tindakan yang dianjurkan oleh Yayasan Tuanku Syed Putra semalam.

Hari Kanser Sedunia disambut di seluruh dunia pada 4 Februari setiap tahun untuk meningkatkan kesedaran dan pendidikan tentang kanser serta mengajak orang ramai untuk menyokong dan bersama-sama mengambil bahagian dalam usaha mencegah dan mengawal penyakit kanser.  Tema sambutan pada tahun ini ialah Close the Care Gap atau Rapatkan Jurang Penjagaan Kanser.

Pengarah Jabatan Kesihatan Negeri Perlis, Dr. Sirajuddin Hashim memaklumkan bahawa sambutan Hari Kanser Sedunia diadakan sebagai usaha dan tanda kesepakatan seluruh dunia menghadapi cabaran besar dalam memerangi wabak kanser.

Pada tahun 2020, tiga jenis kanser yang menyumbang kepada kematian tertinggi ialah kanser paru-paru, kanser kolorektal dan kanser hati di seluruh dunia. Di Malaysia, kanser merupakan satu daripada lima penyakit utama yang menjadi punca kematian di Malaysia sejak beberapa dekad lalu.

Oleh hal yang demikian, beliau turut menerangkan bahawa Malaysia mengalami peralihan epidemiologi yang mengakibatkan berlakunya peningkatan penyakit yang berkaitan dengan gaya hidup, terutamanya kanser.

“Tiga jenis kanser yang paling kerap berlaku di Malaysia ialah kanser payudara (19%) diikuti dengan kanser kolorektal atau usus besar (13.5%) dan kanser paru-paru (9.8%). Dalam kalangan lelaki, kanser kolorektal merupakan kanser yang paling kerap berlaku, manakala kanser payudara dilaporkan sebagai kanser tertinggi dalam kalangan wanita,” tambah beliau.

Berdasarkan laporan Kementerian Kesihatan Malaysia, kanser menyumbang kepada 11.56 peratus daripada jumlah kematian di hospital kerajaan pada tahun 2020 berbanding dengan hanya 9.34 peratus pada tahun 2000.


Peningkatan Kes Harian Tidak Jejas Sistem Kesihatan Awam Negara

Putrajaya – Malaysia sekali lagi mencatatkan lima angka kes harian COVID-19 pada 6 Februari 2022 dan 7 Februari 2022 setelah kali terakhir dilaporkan pada 2 Oktober 2021. Peningkatan kes yang agak ketara sepanjang bulan Februari 2022 masih lagi tidak menjejaskan sistem kesihatan awam negara buat masa ini. Peningkatan kes tersebut juga bukanlah suatu yang di luar jangkaan kerana varian Omicron sememangnya lebih mudah merebak seperti yang berlaku di seluruh dunia.

Menurut Menteri Kesihatan Malaysia, Khairy Jamaluddin, sebanyak 5566 kes baharu COVID-19 dilaporkan pada 1 Februari 2022, 5736 kes pada 2 Februari 2022, 5720 kes pada 3 Februari 2022, 7234 kes pada 4 Februari 2022, 9117 kes pada 5 Februari 2022, dan 10 089 kes pada 6 Februari 2022. Walaupun berlakunya peningkatan kes, kebanyakan kes tersebut merupakan kes yang tidak bergejala atau bergejala ringan, iaitu dalam kategori klinikal 1 dan 2A.

“Bagi perkara berkaitan dengan kluster pula, terdapat 89 kluster baharu COVID-19 yang dikenal pasti pada Minggu Epid 5 dengan 353 kluster aktif. Daripada jumlah tersebut, 52 kluster (58.4 peratus) merupakan kluster pendidikan, 20 kluster (22.5 peratus) daripada kluster tempat kerja, tujuh kluster (7.9 peratus) daripada kluster komuniti, enam kluster (6.7 peratus) kluster dalam kalangan kumpulan berisiko tinggi, tiga kluster (3.4 peratus) daripada kluster pusat tahanan, dan satu kluster (1.1 peratus) daripada kluster keagamaan. Walaupun berlakunya peningkatan jumlah kes harian, jumlah kluster yang dilaporkan adalah berkurangan sebanyak 16 peratus pada Minggu Epid 5 berbanding dengan minggu sebelumnya,” ujar Khairy.

Tambah beliau, Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) juga telah mengaktifkan semula National COVID-19 Rapid Response Task Force (RRTF) bagi memastikan tahap kesiapsiagaan yang tinggi dalam menghadapi gelombang terbaharu ini. RRTF yang dipengerusikan oleh Timbalan Ketua Pengarah Kesihatan (Kesihatan Awam) dan Timbalan Ketua Pengarah Kesihatan (Perubatan) akan melaksanakan tindakan awalan pantas dalam mengawal penularan di sesebuah negeri atau kawasan serta membuat pelaporan terus kepada Menteri Kesihatan. Antara tindakan awalan pantas adalah dengan menambah dan mengubah suai katil bukan COVID-19, membina hospital medan dan menyumberluaran pesakit ke hospital swasta.

Menyentuh perkembangan kadar vaksinasi Malaysia, beliau memaklumkan bahawa hingga 6 Februari 2022, sejumlah 25 720 902 atau bersamaan dengan 78.8 peratus penduduk Malaysia yang berumur 12 tahun dan ke atas telah menerima dos lengkap vaksin COVID-19 manakala sebanyak 33 599 atau 1 peratus kanak-kanak berumur lima tahun hingga 12 tahun telah menerima dos pertama vaksin COVID-19. Seterusnya, sejumlah 12 361 663 atau 52.8 peratus penduduk Malaysia berumur 18 tahun dan ke atas telah menerima dos penggalak vaksin COVID-19.

“KKM amat menggalakkan penduduk Malaysia untuk mendapatkan dos penggalak dengan seberapa segera bagi melindungi diri, keluarga dan negara, terutamanya dengan peningkatan kes yang mendadak pada masa ini,” katanya dalam sidang media tersebut.

Hingga kini, terdapat lebih kurang 32 peratus atau 1 juta golongan warga emas yang masih belum mengambil dos penggalak. Sehubungan dengan itu, KKM memohon supaya golongan tersebut segera mendapatkan dos penggalak di Pusat Pemberian Vaksin (PPV) yang ada di seluruh negara. KKM juga memaklumkan bahawa individu yang berusia 60 tahun dan ke atas atau penerima dos lengkap vaksin Sinovac yang berusia 18 tahun dan ke atas perlu mengambil suntikan dos penggalak bagi mengekalkan status vaksinasi lengkap sebelum 1 Mac 2022.

Bagi penjagaan klinikal kes COVID-19, rakyat Malaysia dinasihatkan agar menjalani ujian COVID-19 sekiranya bergejala dan memuat naik keputusan sama ada positif atau negatif dalam aplikasi MySejahtera. Individu yang positif COVID-19 kategori 1 (tidak bergejala) dan kategori 2A (bergejala ringan) serta tidak berisiko tinggi (60 tahun ke bawah dan tidak mempunyai sebarang komorbid) tidak perlu hadir ke Pusat Penilaian COVID-19 (CAC). Individu yang perlu hadir ke CAC terdekat untuk penilaian akan dimaklumkan sama ada melalui aplikasi MySejahtera ataupun dihubungi oleh pihak CAC. Tempoh kuarantin bagi individu yang dikenal pasti sebagai kontak rapat kepada kes positif COVID-19 ialah lima hari bagi individu yang telah menerima dos penggalak, tujuh hari bagi individu yang telah menerima vaksinasi lengkap dan 10 hari bagi individu yang belum lengkap vaksinasi atau masih belum divaksinasi.

Bagi mengurangkan kesesakan di CAC, semua individu yang dikenal pasti sebagai kontak rapat kepada kes positif termasuklah yang belum divaksinasi hanya akan diberikan Home Surveillance Order (HSO) digital dan menjalani kuarantin di rumah masing-masing. Sekiranya bergejala, individu tersebut perlu melakukan ujian kendiri tanpa perlu hadir ke CAC.

“Semua klinik kesihatan di bawah KKM telah bersedia untuk menerima kedatangan pesakit yang ramai. Hingga 7 Februari 2022, terdapat 370 buah CAC di klinik kesihatan dan komuniti yang sedang beroperasi untuk membuat penilaian pesakit positif COVID-19,” tambah Khairy.

Selain vaksinasi dan isolasi, KKM juga dalam proses membangunkan COVID-19 Clinical Care Pathway. Tujuannya adalah untuk memulakan ubat antiviral terkini yang akan diberikan kepada pesakit COVID-19 berisiko tinggi pada peringkat lebih awal bagi mencegah jangkitan daripada menjadi lebih teruk. Rawatan ini akan meliputi pesakit di klinik kesihatan, CAC, Pusat Kuarantin dan Rawatan COVID-19 (PKRC), dan hospital bagi pesakit yang dimasukkan ke dalam wad. Rawatan antiviral ini akan dimulakan setelah bekalan ubat tersebut tersedia.

Mengakhiri sidang medianya, beliau menyeru masyarakat Malaysia untuk mendapatkan dos penggalak daripada PPV berhampiran. KKM juga menggalakkan para majikan meneruskan amalan Bekerja Dari Rumah (BDR) dan penggiliran kerja kerana kedua-dua kaedah tersebut dapat mewujudkan persekitaran yang selamat di tempat kerja. Para majikan juga perlu membantu pekerja masing-masing melaksanakan ujian kendiri dengan menyediakan kit ujian COVID-19. Hal ini adalah penting untuk mengimbangi kesihatan awam dan pemulihan ekonomi Malaysia.


Peribahasa Bukti Keintelektualan Bangsa

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Kuala Lumpur – Sejak lebih 800 tahun peribahasa kekal diungkapkan hingga ke hari ini dan kajian serta penyelidikan terus sahaja berlaku ke atas peribahasa oleh penyelidik tempatan dan luar negara. Keistimewaan peribahasa bukanlah semata-mata pada metaforanya tetapi bagaimana peribahasa ini berjaya mengungkapkan makna yang tersirat dan menyampaikan pengajaran kepada khalayak serta kekal relevan mendepani zamannya.

Sehubungan dengan itu, satu kupasan menarik tentang peribahasa telah disampaikan oleh Prof. Dr. Nor Hashimah Jalaluddin, Felo Utama, Institut Alam dan Tamadun Melayu, Universiti Kebangsaan Malaysia pada pagi tadi. Beliau berkongsi maklumat tentang peribahasa kepada khalayak melalui slot Jendela Fikir terbitan BERNAMA Radio yang bertajuk “Peribahasa: Cerminan Genius dan Ekonomik” yang dikendalikan oleh Irfan Faruqi.

Menurut Prof. Dr. Nor Hashimah, peribahasa berbeza daripada simpulan bahasa, iaitu satu lagi warisan bahasa yang dimiliki oleh bahasa Melayu yang juga unik tetapi mengandungi kata yang lebih pendek seperti kaki ayam dan kaki bangku. Kedua-dua contoh simpulan bahasa ini memberikan makna berdasarkan penelitian masyarakat tentang keadaan sifat objek yang dilihat yang kemudian dianalogikan tentang sifat manusia itu pula.

Tambahnya lagi, ayat yang digunakan untuk menghasilkan peribahasa lebih panjang kerana mempunyai makna yang lain di sebalik apa-apa yang dibaca atau dituturkan seseorang itu melalui peribahasa tersebut. Jelasnya, sesuatu peribahasa itu memerlukan penghayatan yang tidak hanya di peringkat luaran dan harfiah sahaja, bahkan menuntut pemikiran yang mendalam terhadap maksud yang hendak disampaikan.

Peribahasa mempunyai metafora atau perlambangan yang sangat kompleks. Malah yang lebih unik, peribahasa yang diwarisi ini tidak diketahui penciptanya dan juga tiada penulis yang direkodkan. Peribahasa terhasil kerana pengamatan, pencerapan dan penghayatan yang amat tinggi oleh masyarakat kepada alam sekitarnya ketika itu.

Menurutnya lagi, peribahasa yang ada dalam bahasa Melayu ini walaupun mempunyai persamaan tema dengan peribahasa bangsa lain (contohnya peribahasa dalam bahasa Inggeris), telah terbukti sangat penting dalam menterjemahkan keintelektualan bangsa di Alam Melayu ini.

Berdasarkan pengamatan terhadap alam sekitar, bangsa Melayu di Alam Melayu menjanakan pengalaman serta keintelektualannya melalui peribahasa yang dihasilkan ini. Peribahasa yang terhasil ini mempunyai falsafah tersendiri dan mencabar minda masyarakat pada hari ini untuk berfikir dan seterusnya memahami peribahasa ini.

Hasil penelitian terhadap citra budaya, peribahasa terhasil daripada cara orang Melayu berkomunikasi secara beradab dan bertatasusila ataupun secara beralas. Peribahasa yang diungkapkan ini bukan sahaja untuk menyindir tetapi mengandungi pengajaran agar dapat mewujudkan keharmonian dalam masyarakat daripada penggunaan kata yang dipilih itu.

Peribahasa menggunakan kata yang padat dan ekonomik. Kata yang digunakan akan memandu penutur peribahasa dan membantu khalayaknya mentafsirkan makna yang dikehendaki. Tema peribahasa merangkumi alam sekitar, politik dan keseluruhan budaya sesebuah masyarakat dan bersifat menyeluruh.

Menurut Prof. Dr. Nor Hashimah, generasi pada hari ini amat terhad pengetahuannya untuk memahami dan menghayati peribahasa. Keadaan menjadi lebih buruk kerana ada dalam kalangan generasi muda yang tidak pernah melihat objek yang disebut atau diungkapkan dalam peribahasa tersebut.

Tambahnya lagi, peribahasa juga mempunyai kesan kognitif kepada penuturnya. Terdapat ilmu yang khusus di sebalik peribahasa. Contohnya, peribahasa seperti bagai duri dalam daging, yang telah menghubungkannya dengan sains makanan dan kesannya kepada manusia. Daging menjelmakan metafora realiti penyakit kanser kepada manusia dan juga melambangkan kanser bersifat abstrak, iaitu sikap negatif yang menjadi barah dalam psikologi masyarakat.

Prof. Dr. Nor Hashimah turut berpesan agar generasi pada hari ini tidak merubah dan mengabaikan peribahasa yang lengkap dengan pakej falsafah.


Tindakan Segera Pulih Kanak-kanak Lambat Bercakap

Kuala Lumpur – Pandemik COVID-19 sememangnya memberikan impak kepada pelbagai pihak. Trend kehidupan masyarakat pintar peranti yang terlalu bergantung pada teknologi ini semasa tempoh Perintah Kawalan Pergerakan (PKP) telah memberi kesan buruk kepada kanak-kanak termasuklah lambat dalam percakapan. Tanpa disedari atau pun isu ini diambil ringan, gejala kanak-kanak lambat bercakap diberikan perhatian cukup penting oleh pakar kanak-kanak di seluruh negara.

Hal ini dikongsi bersama oleh Dr. Hairin Anisa Tajudin, pakar pediatrik dan pensyarah di Universiti Monash Malaysia dalam Slot Korensponden Bernama TV bersama-sama penyampai Fadzly Fuad yang telah membincangkan tajuk “Gejala Kanak-kanak Lambat Bercakap Membimbangkan” semalam.

Tambah beliau, PKP bukan sahaja merencat aktiviti ekonomi tetapi juga telah menjejaskan perkembangan minda kanak-kanak akibat sikap sambil lewa ibu bapa yang bergantung sepenuhnya kepada gajet untuk mententeramkan mereka. Ruang masa yang berlebihan oleh kanak-kanak kepada gajet telah menyebabkan otak kanak-kanak tidak berkembang dengan baik dan sukar memberikan tumpuan kepada perkara sekeliling.

Berdasarkan kajian yang telah dilakukan di Toronto, Kanada selama empat tahun bermula tahun 2011 hingga tahun 2015, secara purata kanak-kanak menggunakan gajet selama 28 minit dan boleh mencapai hingga 30 minit sehari. Tanpa disedari, 49 peratus kanak-kanak ini berdepan dengan atau mengalami keadaan lambat bercakap (expressive speech delay). Kanak-kanak yang mengalami gejala ini lazimnya tidak boleh meluahkan apa yang mereka fahami. Hal ini sudah pasti akan memberikan kesan buruk kepada perkembangan pertuturan apabila tidak diberikan rawatan.

Pada masa yang sama, Dr. Hairin Anisa Tajudin menegaskan bahawa terdapat faktor lain yang turut menyumbang kepada keadaan lambat bercakap seperti masalah pendengaran atau kecacatan yang dialami sejak bayi lagi seperti kekurangan oksigen, gangguan sindrom atau penyakit kronik.

“Kebanyakan ibu bapa tidak mengambil serius berkaitan gangguan perkembangan dalam kalangan kanak-kanak seperti autisme dan masalah tingkah laku. Keadaan lidah terikat atau tongue tie juga menjadi punca kepada kepada keadaan lambat bercakap dalam kalangan kanak-kanak”, ujar beliau.

Beliau menjelaskan, kanak-kanak yang mengalami gejala kanak-kanak lambat bercakap dapat dipulihkan secara berperingkat. Ibu bapa atau penjaga perlu membawa kanak-kanak berjumpa dengan doktor pakar kanak-kanak. Ujian pendengaran, rawatan terapi, ujian deria dan pengesanan penyakit autisme akan dilakukan bagi mengenal pasti punca dan jenis rawatan bersesuaian.

Beliau berpesan agar ibu bapa memberikan ruang masa untuk berkomunikasi dan bertutur dengan kanak-kanak secara konsisten. Ibu bapa juga disarankan untuk mengelak daripada menggunakan perkataan pelat. Stimulasi kepada kanak-kanak juga penting untuk merangsang mereka bertutur. Sebagai contohnya, penggunaan soalan seperti “apa itu mata?“ lebih tepat berbanding “yang mana mata?“. Hal ini penting untuk merangsang kanak-kanak menyebut perkataan mata berbanding menunjukkan mata.

“Ibu bapa hendaklah kerap berbicara dengan kanak-kanak. Dengan cara ini, mereka dapat dilatih untuk berkomunikasi dengan lebih berkesan. Tidak memberikan gajet kepada kanak-kanak yang lambat bercakap adalah tindakan yang amat perlu dan mesti dipatuhi dengan disiplin yang tinggi sekiranya kita mahu memulihkan kanak-kanak ini,“ tegasnya lagi.


Adakah Penggunaan Rokok Elektronik Selamat?

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Populariti menggunakan rokok elektronik semakin meningkat terutamanya dalam kalangan remaja. Kebanyakan orang memilih untuk menghisap rokok elektronik kerana merasakan bahawa penggunaannya lebih selamat daripada merokok. Penggunaan rokok elektronik juga dikatakan dapat melatih diri untuk berhenti daripada merokok konvensional.

Dilaporkan bahawa tujuh daripada 10 perokok tegar ingin berhenti merokok. Namun demikian, adakah dengan menggunakan rokok elektronik sebagai medium perantara untuk berhenti merokok merupakan tindakan yang selamat dan wajar? Mengapakah Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) tidak meluluskan rokok elektronik sebagai bahan pengantara untuk berhenti merokok? Adakah menghisap rokok elektronik mempunyai kesan sampingan yang sama seperti merokok? Terlalu banyak persoalan yang perlu dijelaskan agar perokok tegar tidak menggunakan rokok elektronik sebagai langkah utama untuk berhenti merokok.

Bahan kimia daripada rokok elektronik mengandungi cecair nikotin, perasa, pewarna, dan bahan kimia lain yang akan terbebas sebagai wap semasa disedut. Menurut laporan daripada Center of Disease Control and Prevention, kes kerosakan paru-paru dan kematian yang disebabkan oleh menghisap rokok elektronik semakin meningkat setiap tahun. Data pada bulan Februari 2020 menunjukkan sebanyak 2807 kes kerosakan akut paru-paru atau e-cigarette or vaping use-associated lung injury (EVALI) dan 68 kematian dilaporkan akibat penggunaan rokok elektrik. Menurut kajian, cecair rokok elektronik mengandungi vitamin E acetat yang menjadi satu daripada punca pesakit mendapat penyakit EVALI. Vitamin E acetat ini juga dijumpai dalam cecair paru-paru kesemua pesakit yang mengalami masalah EVALI.

Kajian di seluruh dunia mendapati penggunaan rokok elektronik memberi kesan negatif terhadap kesihatan jantung dan paru-paru. Nikotin merupakan bahan kimia utama dalam cecair rokok elektronik. Nikotin boleh memberi kesan ketagihan terhadap individu yang mengamalkan rokok elektronik. Nikotin merupakan bahan toksik berbahaya kepada badan yang boleh meningkatkan tekanan darah dan rembesan hormon adrenalin dalam darah yang menyebabkan peningkatan denyutan jantung. Kesemua perubahan ini dapat meningkatkan risiko individu untuk mendapat serangan jantung pada usia muda.

Adakah kandungan nikotin di dalam rokok elektronik kurang dari rokok tradisional? Jika dibandingkan dengan rokok tradisional, menghisap rokok elektronik mempunyai bahan kimia yang rendah berbanding dengan asap rokok. Walau bagaimanapun, terdapat sesetengah rokok elektronik mempunyai kandungan nikotin yang jauh lagi tinggi daripada rokok tradisional. Memandangkan rokok elektronik boleh diubah suai seperti ketinggian voltan atau menggunakan cecair yang lebih pekat, kandungan nikotin yang disedut mungkin mempunyai kepekatan jauh lebih tinggi daripada rokok biasa.

Wap panas daripada sedutan rokok elektronik juga boleh menyebabkan kerosakan paru-paru pada jangka masa panjang. Kajian mendapati bahawa wap daripada rokok elektronik menyebabkan pengurangan lumen salur paru-paru akibat pengecutan otot di salur pernafasan semasa menghisap rokok elektronik. Oleh sebab itu, pesakit asma berisiko tinggi mendapat serangan asma akut jika menghidu atau terhidu wap rokok elektronik.

Penggunaan rokok elektronik juga memberi kesan terhadap kanak-kanak dan remaja. Otak manusia akan berkembang bermula dari waktu lahir hingga umur 25 tahun. Penggunaan nikotin pada usia remaja mampu merosakkan sebahagian daripada fungsi otak dan menyebabkan gangguan pada fokus, masalah pembelajaran dan mengawal emosi.

Sepanjang tumbesaran kanak-kanak, sinaps atau jaringan yang menghubungkan sel saraf di otak berkembang dengan pesat. Setiap kali memori baharu terhasil atau kemahiran baru diperoleh, sinapsÂ antara sel menjadi lebih kuat. Otak kanak-kanak dan remaja juga menghasilkan sinaps jauh lagi cepat daripada otak dewasa. Pengambilan nikotin boleh membuatkan penyatuan sinaps ini terbantut. Hal ini menjadi punca utama menghisap rokok elektronik mengurangkan konsentrasi atau membantutkan proses pembelajaran kanak-kanak dan remaja.

Kebanyakan orang mendakwa bahawa kandungan perasa dalam cecair rokok elektronik adalah daripada bahan yang boleh dimakan dan selamat untuk disedut dalam bentuk wap air. Dakwaan tersebut adalah salah sama sekali. Setiap organ dalam badan mempunyai fungsi yang spesifik untuk menjadikan badan sentiasa sihat. Saintis mendapati pewarna atau perasa dalam cecair rokok elektronik adalah berbahaya kepada paru-paru. Hal ini dikatakan demikian kerana paru-paru tidak mempunyai enzim yang diperlukan untuk mencernakan perasa rokok elektronik berbanding dengan usus yang mempunyai fungsi untuk berbuat demikian. Oleh sebab itu, paru-paru tidak boleh dianggap mempunyai fungsi pencernaan seperti usus. Apabila bahan kimia tidak dapat dicernakan, bahan tersebut akan berkumpul dan merosakkan paru-paru pada jangka masa panjang.

Bagaimanakah pula dengan individu yang tidak merokok, namun menghidu asap atau wap rokok elektronik daripada persekitaran? Adakah mereka juga mempunyai risiko kesihatan yang sama seperti penghisap rokok elektronik? Kajian mendapati mereka yang terdedah kepada asap dan wap rokok sekunder berisiko tinggi untuk mendapat masalah seperti yang berikut:

Bagi wanita yang mengandung, risiko kesihatan yang boleh dialami apabila terdedah kepada asap dan wap rokok elektronik boleh menyebabkan masalah seperti yang berikut:

Walaupun rokok elektronik sering kali dijadikan rujukan untuk berhenti merokok, KKM atau persatuan perubatan seluruh dunia tidak pernah meluluskan rokok elektronik sebagai satu daripada pilihan untuk berhenti merokok. Hal ini disebabkan oleh kesan sampingan yang boleh berlaku pada jangka masa pendek dan panjang. Terdapat pelbagai cara lain untuk berhenti merokok yang lebih berkesan dan diluluskan oleh KKM seperti mendapatkan perkhidmatan berhenti merokok di klinik berhenti merokok.

Klinik berhenti merokok ialah klinik yang ditubuhkan bagi membantu perokok yang bertekad untuk membuang tabiat yang berbahaya ini. Khidmat yang ditawarkan di klinik ini termasuklah kaunseling individu dan berkumpulan serta terapi gentian nikotin (NRT). Setiap perokok yang bermotivasi untuk berhenti merokok akan diberikan NRT yang bertindak untuk mengurangkan rasa gian terhadap nikotin serta mengurangkan atau mencegah gejala tarikan yang mungkin berlaku semasa proses berhenti merokok. NRT tidak mempunyai bahan kimia seperti yang biasa terdapat dalam asap rokok. NRT dibekalkan dalam dos yang rendah sebagai gantian nikotin kepada rokok.

Sebagai kesimpulannya, amalan menggunakan rokok elektronik boleh memberikan impak pada kesihatan. Walaupun kesan tersebut mungkin tidak diketahui sehingga bertahun-tahun lamanya, namun orang ramai hendaklah menolak amalan tersebut demi menjaga kesihatan.


Cegah Kanser Sebelum Terlambat

Kangar – Raja Muda Perlis, Duli Yang Teramat Mulia (DYTM) Tuanku Syed Faizuddin Putra Jamalullail berkenan berangkat menyertai aktiviti berbasikal yang diadakan sempena Hari Kanser Sedunia dalam program “Perlis Hebat: Rakyat Bermentaliti Kelas Pertama dalam Tindakan” anjuran Majlis Agama Islam dan Adat Istiadat Melayu Perlis (MAIPs) dengan kerjasama Jabatan Kesihatan Negeri, Yayasan Tuanku Syed Putra (YTSP) Perlis dan Yayasan Tuanku Fauziah (YTF), petang semalam.

Program ini disekalikan dengan aktiviti MAIPs Peduli Bilangan ke-10 bagi tahun 2022 yang bertemakan “Rapatkan Jurang Penjagaan Kanser”. Tujuan aktiviti ini diadakan adalah untuk mengenal pasti ketidaksamarataan dan jurang yang wujud dalam penjagaan kesihatan kanser di seluruh dunia serta mewujudkan ekuiti dalam menyediakan perkhidmatan yang diperlukan secara saksama dalam penjagaan kanser. Hal ini adalah penting agar pesakit kanser dapat menikmati peluang yang sama untuk mendapatkan rawatan di mana-mana mereka berada sekali gus menikmati kesihatan yang optimum.

DYTM Raja Muda Perlis diiringi oleh Ketua Pegawai Eksekutif MAIPs, Haji Mohd Nazim Mohd Noor berkesempatan menyantuni tiga buah rumah asnaf bersempena dengan program tersebut. Agihan zakat MAIPs telah disampaikan oleh DYTM Raja Muda Perlis kepada asnaf yang terlibat, iaitu Puan Risnita Elias (60 tahun), Puan Rasanah Abdul (70 tahun) dan Puan Azizah Din (75 tahun). DYTM Raja Muda Perlis turut berkesempatan berkunjung ke Mirnaz Roomstay di Lot 2355, Kampung Masjid, Batu 3 3/4 Jalan Kaki Bukit, Kangar yang baru mula beroperasi dengan berkonsepkan penginapan yang menarik di tengah-tengah kawasan sawah.

Pada masa yang sama, Pengarah Jabatan Kesihatan Negeri Perlis, Dr. Sirajuddin Hashim telah berkongsi maklumat berkaitan dengan kes kanser. Beliau menyatakan bahawa menurut Pertubuhan Kesihatan Sedunia, lebih daripada satu per tiga kes kanser boleh dicegah, manakala satu per tiga kes kanser lagi boleh diubati jika dikesan pada peringkat awal dan dirawat dengan segera. Seterusnya, satu per tiga lagi adalah kualiti hidup dapat dipertingkatkan dengan rawatan paliatif.

“Berdasarkan Laporan Pendaftaran Kanser Perlis, kanser utama dalam kalangan lelaki ialah kanser kolorektal, diikuti dengan kanser paru-paru dan seterusnya kanser prostat. Bagi wanita pula, kanser payudara merupakan kanser yang tertinggi diikuti dengan kanser kolorektal dan kanser serviks”, katanya dalam program tersebut.

Tambah beliau, pencegahan kanser boleh dilakukan melalui beberapa cara seperti mengamalkan gaya hidup yang sihat. Amalan pemakanan yang sihat, mengekalkan berat badan yang optimum dan aktif secara fizikal membolehkan seseorang itu mampu mencegah dan mengurangkan risiko berlakunya kanser.

Beliau turut menasihati masyarakat agar berhenti merokok melalui perkhidmatan Klinik Berhenti Merokok atau melayari www.jomquit.com bagi mendapatkan maklumat lanjut tentang hal ini. Pengambilan rokok atau tembakau telah menyebabkan lapan juta kematian setiap tahun dan menyebabkan sekurang-kurangnya 25 peratus daripada semua kematian itu disebabkan oleh kanser. Ujian saringan kanser kolorektal dengan menggunakan immunochemical fecal occult blood test (iFOBT) juga perlu dilakukan bagi individu yang berusia 50 tahun dan ke atas. Menurut beliau lagi:

Golongan wanita perlu melakukan pemeriksaan sendiri payudara dengan cara yang betul sekurang-kurangnya dalam tempoh sebulan sekali. Selain itu, mereka juga perlu melakukan ujian saringan pap smear atau HPV/DNA bagi mereka yang pernah dan masih aktif secara seksual. Teruskan menyokong Program Imunisasi HPV Kebangsaan bagi suntikan vaksinasi HPV kepada semua warganegara wanita yang berusia 13 tahun dan layak mendapat suntikan tersebut.


Revolusi Teknologi Sel Bahan Api dalam Pengendalian Dron

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Revolusi Perindustrian Keempat (IR 4.0) boleh dianggap sebagai anjakan paradigma terhadap pencapaian sains dan teknologi pada tahap inovasi yang lebih canggih, kreatif dan pintar berbanding dengan teknologi yang sedia ada. Tercetusnya IR 4.0 dapat dilihat daripada munculnya teknologi seperti superkomputer, pesawat tanpa pemandu atau dron, robot autonomi, integrasi sistem, keselamatan siber, dan lain-lain lagi. Penggunaan teknologi pintar ini memudahkan urusan seharian manusia dari sudut penjimatan masa serta meningkatkan kecekapan dan mutu sesuatu pekerjaan. Walaupun seluruh dunia sedang menuju ke arah IR 4.0, adakah semua pihak menyedari bahawa sumber tenaga yang digunakan sehari-harian, sebahagian besarnya masih lagi bergantung pada sumber yang tidak boleh diperbaharui seperti petroleum dan gas asli? Oleh sebab itu, penggunaan sumber tenaga yang boleh diperbaharui seperti sel bahan api ialah pendekatan yang boleh dikatakan tepat pada masanya.

Sel bahan api ialah teknologi yang berasaskan kepada tindak balas elektrokimia untuk menghasilkan tenaga elektrik. Secara umumnya, sel bahan api akan dibekalkan dengan hidrogen di bahagian anod (terminal negatif), gas oksigen di bahagian katod (terminal positif) dan dipisahkan oleh konduktor ion elektrolit. Penghasilan tenaga elektrik melalui sel bahan api adalah lebih efektif daripada penghasilan tenaga secara konvensional seperti enjin dan bateri. Hal ini kerana sel bahan api akan menghasilkan air dan haba sebagai hasil sampingan. Tambahan pula, sel bahan api dapat beroperasi untuk suatu tempoh yang lebih lama berbanding dengan bateri selagi bahan-bahan bakarnya seperti gas hidrogen dibekalkan secara berterusan. Sel jenis ini tidak perlu melalui proses pengecasan semula setelah digunakan untuk suatu tempoh seperti bateri.

Satu unit sel bahan api akan menghasilkan kuasa elektrik dalam kuantiti yang sedikit. Oleh sebab itu, setiap unit sel bahan api haruslah digabungkan dengan beberapa unit sel bahan api lain bagi menghasilkan kuasa yang tinggi. Kepelbagaian kuasa yang dapat dihasilkan oleh sel bahan api bermula daripada serendah-rendah miliwatt hingga megawatt. Hal ini menjadikannya sangat sesuai untuk digunakan dalam pelbagai aplikasi. Antara kelebihan lain daripada penggunaan sel bahan api ialah keupayaannya dalam menerima pelbagai jenis bahan bakar seperti ammonia, metana dan metanol. Di sebalik kelebihan tersebut, penyelidikan sel bahan api perlu dirancakkan dan diperkemas bagi menyelesaikan beberapa isu seperti kos, sensitiviti elektrod serta penguraian elektrod disebabkan oleh pemendakan karbon pada permukaan pemangkin. Dengan itu, penggunaan sel bahan api dapat diperluas pada masa akan datang seperti dalam teknologi dron.

Kini, teknologi dron telah banyak digunakan di kebanyakan negara untuk tujuan pengawasan dan pemantauan. Pada kebiasaannya, dron menggunakan bateri untuk beroperasi. Penggunaan bateri berasaskan logam litium seperti litium ion, sememangnya tidak asing lagi di seluruh dunia kerana ketumpatan tenaganya yang tinggi. Namun begitu, permasalahan timbul kerana bateri adalah berat dan hanyalah terhad kepada penghasilan kuasa antara 150 Wh/kg hingga 200 Wh/kg sahaja. Oleh sebab itu, penggunaan sel bahan api untuk diadaptasikan kepada dron atau pesawat tanpa pemandu secara tidak langsung dapat menyelesaikan beberapa cabaran dalam teknologi aviasi atau penerbangan. Penggunaan gas hidrogen dalam sel bahan api boleh dimanfaatkan kepada dron lantas menjadikan operasi dron lebih cekap berbanding dengan penggunaan bateri dan enjin biasa. Ketumpatan tenaga yang tinggi sel bahan bakar yang dijana oleh hidrogen ini memberikan lebih banyak tenaga per unit berat lantas menjadikan dron berada lebih lama di udara berbanding dengan tempoh masa antara 30 minit hingga 40 minit dengan menggunakan bateri.

Penggunaan sel bahan api ke atas dron memerlukan penelitian terhadap beberapa perkara seperti suhu, saiz dan berat sesuatu sel bahan api tersebut. Tambahan pula, tidak semua jenis sel bahan api sesuai digunakan ke atas dron seperti sel bahan api beralkohol atau alcoholic fuel cell, sel bahan api asid fosforik atau phosphoric acid fuel cell dan sel bahan api karbonat lebur atau molten carbonate fuel cell.

Pada masa ini, sel bahan api membran pemindahan proton atau proton exchange membrane fuel cell (PEMFC) menjadi pilihan utama untuk digunakan ke atas dron. Hal ini dikatakan demikian kerana PEMFC beroperasi pada suhu yang rendah, iaitu antara suhu 80o Celsius hingga 160o Celsius dan tidak memerlukan elektrolit cecair yang menghakis dan berketumpatan tenaga kuasa yang tinggi. Sementara itu, bagi sel bahan bakar berasaskan metanol atau direct methanol fuel cell, isu seperti ketoksikan metanol dan pengeluaran karbon monoksida perlu diambil kira jika sel ini hendak digunakan ke atas dron. Selain itu, sel bahan api oksida pepejal (SOFC) juga boleh dijadikan sebagai pilihan untuk digunakan kepada dron kerana keupayaannya beroperasi pada suhu yang tinggi, iaitu lebih daripada suhu 400o Celsius.

Sebagai contohnya, satu daripada kejayaan penyelidikan SOFC dapat dilihat apabila sekumpulan penyelidik daripada Pohang University of Science and Technology di Korea Selatan telah menggabungkan antara keluli tahan karat berpori dengan filem nipis bagi elektrolit dan elektrod yang berasaskan oksida logam. Penyelidikan yang diketuai oleh Profesor Gyeong Man Choi ini telah menghasilkan SOFC dengan ketumpatan kuasa sebanyak 560 mW/cm2 pada suhu operasi 550o Celsius. Hal ini menyebabkan SOFC sesuai digunakan untuk dron yang memerlukan ketumpatan kuasa yang tinggi dan kecepatan masa dihidupkan.

Melalui data ini, penyelidik berharap dron dapat berada di udara lebih daripada satu jam berbanding dengan menggunakan bateri. Di samping itu, sifat SOFC yang fleksibel terhadap bahan api yang digunakan telah dimanfaatkan oleh penyelidik dari Korea Institute of Science and Technology dengan menggunakan butana sebagai bahan bakar serta memasukkan pemangkin sekunder, iaitu kuprum, paladium dan rutenium ke dalam anod nanostruktur. Komposit SOFC ini berjaya beroperasi pada suhu 600o Celsius dan sesuai untuk digunakan ke atas robot, dron dan kenderaan elektrik.

Penggunaan dron yang dijanakan tenaganya oleh SOFC juga telah dibangunkan oleh negara Jepun dengan kerjasama beberapa firma penyelidikan seperti Pro Drone Co. Ltd., Atsumitec Co. Ltd., Pusat Teknologi Alam Sekitar Jepun, Agensi Penyelidikan dan Pembangunan Nasional Jepun, Institut Sains dan Teknologi Perindustrian Lanjutan Jepun dan Pusat Penyelidikan untuk Bahan Berfungsi Jepun. Penghasilan dron ini menjadi lebih menarik apabila terdapatnya pembahagian tugasan yang spesifik dan kesediaan institusi penyelidikan ini untuk membantu antara satu sama lain dalam menjayakan projek dron yang dijana oleh SOFC.

Sebagai contohnya, syarikat Atsumitec menyediakan SOFC bersepadu (stacking), manakala syarikat Pro Drone Co. Ltd. pula menggunakan SOFC bersepadu ke dalam dron serta diberikan tugasan untuk mengurangkan berat keseluruhan dron tersebut. Dron yang berasaskan SOFC ini dapat berada di udara lebih lama dengan pengurangan berat sebanyak 60 peratus daripada dron konvensional. Tambahan pula, penggunaan gas petroleum cecair dalam sistem dron tersebut dijangka dapat memberikan kemudahan kepada sektor logistik, infrastruktur, pemantauan bencana, dan sebagainya.

Di Malaysia, teknologi dron telah berjaya menembusi pelbagai sektor seperti pertanian, pertahanan, kesihatan, dan lain-lain lagi. Pihak berkuasa telah menyediakan pelbagai latihan dan inisiatif melalui pelbagai badan yang dilantik seperti Pusat Kreativiti dan Inovasi Global Malaysia dan Malaysia Digital Economy Corporation dalam pengendalian dron agar dapat melahirkan masyarakat yang celik teknologi. Namun begitu, penyelidikan terhadap dron yang berasaskan kepada sel bahan api masih berada pada peringkat permulaan.

Pencapaian yang sepatutnya dibanggakan adalah apabila telah adanya kerjasama antara NanoCommerce Sdn. Bhd., iaitu anak syarikat NanoMalaysia Sdn. Bhd. dengan Pulsar UAV Sdn. Bhd. untuk membangunkan dron yang berasaskan hidrogen. Kerjasama seperti ini amat penting kerana industri dron global dilihat akan meningkat dan dapat memberikan keuntungan kepada negara pada masa akan datang. Tambahan pula, pencapaian ini seiring dengan hasrat kerajaan untuk menjadikan Malaysia sebagai pusat teknologi dron Asia Tenggara walaupun terdapat saingan daripada negara jiran seperti Thailand dan Singapura.

Secara keseluruhannya, keupayaan sel bahan api menggantikan bateri untuk digunakan kepada dron sememangnya tidak dapat dinafikan. Hal ini menjadikan teknologi dron mengalami revolusi baharu ke arah teknologi yang lebih canggih. Tambahan pula, penggunaan sel bahan api bukan dapat dimanfaatkan oleh dron sahaja. Kemajuan penciptaan ini turut sama boleh diaplikasikan kepada teknologi lain. Walau bagaimanapun, penyelidikan terhadap sel bahan api sudah tentunya dimantapkan dan perlu melepasi beberapa ujian saringan agar bersifat lebih mesra alam dan pengguna. Di samping itu, kerjasama antara semua pihak termasuklah ahli akademik, pemain industri, kerajaan, dan swasta haruslah dipertingkatkan bagi menjayakan hasrat Malaysia untuk terus maju ke hadapan.


Kepentingan Produktiviti dalam Menjamin Sekuriti Makanan

Kuala Lumpur – “Perkembangan sektor agromakanan berdasarkan Laporan Suku Ketiga Tahun 2021 mencatatkan angka yang memberangsangkan menerusi peningkatan sebanyak lima peratus. Selain itu, sumbangan sektor agromakanan di Malaysia mencatatkan pertumbuhan sebanyak 4.4 peratus. Namun begitu, cabaran pandemik COVID-19 di seluruh dunia dan kesan daripada banjir telah menjejaskan aktiviti rantaian sektor makanan di Malaysia,” kata Dato’ Haslina Abdul Hamid, Ketua Setiausaha Kementerian Pertanian dan Industri Makanan Malaysia dalam program wawancara “Dialog Industri AgroMakanan: Pemodenan dan Produktiviti Menjamin Sekuriti Makanan” yang bersiaran secara langsung menerusi program Malaysia Hari Ini di TV3 pada 8 Februari 2022 lalu.

Secara keseluruhannya, program anjuran Kementerian Pertanian dan Industri Makanan (MAFI) ini membincangkan tentang penganjuran dialog industri makanan di Malaysia. Pelbagai usaha telah dilaksanakan oleh MAFI bersama-sama semua pemain industri demi memastikan kualiti bekalan makanan di Malaysia berada dalam keadaan yang baik. Hal ini dapat memastikan kualiti bekalan makanan di Malaysia sentiasa mencukupi meskipun keadaan dunia kini terus menempuh cabaran pandemik COVID-19, bencana banjir dan pelbagai bencana alam.

Tema yang difokuskan dalam dialog ini, iaitu “Pemodenan dan Produktiviti Menjamin Sekuriti Makanan” telah menzahirkan hasrat kerajaan dalam memastikan semua objektif yang digariskan dalam pelan tindakan agromakanan tercapai menerusi Pelan Tindakan Dasar Sekuriti Makanan Negara 2021-2025. Ringkasnya, MAFI mempelawa pihak yang berkepentingan untuk menyerlahkan transformasi industri agromakanan di Malaysia.

“Misi dan matlamat MAFI adalah untuk memastikan sekuriti makanan di Malaysia dan pemain industri makanan di Malaysia terpelihara,” kata Dato’ Haslina Abdul Hamid semasa diwawancara dalam program tersebut.

Antara barisan panel yang terlibat dalam program ini ialah Yang Berhormat Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee, Menteri Pertanian dan Industri Makanan. Turut hadir memberi sokongan dalam program ini ialah Yang Berhormat Datuk Seri Haji Ahmad Hamzah, Timbalan Menteri Pertanian dan Industri Makanan I dan Yang Berhormat Datuk Dr. Nik Muhammad Zawawi Haji Salleh, Timbalan Menteri Pertanian dan Industri Makanan II.


Odontologi Forensik dalam Mengenal Pasti Umur Individu

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Anggaran umur amat diperlukan dalam kes forensik yang digunakan dalam prosiding jenayah, sukan, pendatang tanpa izin, dan penemuan mayat yang tidak diketahui identitinya. Pendekatan asas dalam mengenal pasti individu adalah dengan menganggarkan umur, jantina dan keturunan seseorang. Sebagai contohnya, anggaran umur bagi individu yang masih hidup adalah penting dalam berhadapan dengan isu seperti pendatang haram apabila ketiadaan dokumen pengenalan diri yang sah dan untuk penilaian status individu tersebut dalam kes jenayah. Dalam bidang forensik, penilaian perkembangan pergigian merupakan kaedah utama dan digunakan secara meluas. Kajian terdahulu telah menunjukkan korelasi yang signifikan antara peringkat perkembangan pergigian dan kronologi umur.

Bidang odontologi forensik adalah bidang ilmu yang jarang dikongsikan dalam kalangan masyarakat. Secara ringkasnya, odontologi forensik ditakrifkan sebagai aplikasi pengetahuan pergigian kepada undang-undang. Doktor gigi forensik atau pakar odontologi forensik terlibat dalam pemeriksaan dan penilaian kecederaan pada rahang, gigi dan tisu lembut mulut mayat manusia; pengenalan individu dalam penyiasatan jenayah atau bencana besar-besaran; pengenal pastian, pemeriksaan dan penilaian kesan gigitan serta anggaran umur daripada gigi. Mereka juga memainkan peranan penting dalam situasi seperti kaedah pengenalan biasa individu seperti cap jari dan pengecaman visual tidak dapat dilakukan, namun hanya boleh dilakukan dengan kehadiran profesional pergigian.

Di samping itu, pakar odontologi forensik juga boleh membantu pihak berkuasa untuk mengiktiraf kecuaian, penyelewengan, penipuan atau penyalahgunaan dan pengenalan individu yang tidak diketahui dalam beberapa kes dengan memberikan maklumat yang diperlukan.

Terdapat pelbagai kaedah yang digunakan dalam odontologi forensik untuk menentukan anggaran umur seperti kaedah morformetrik, radiologi dan biokimia. Dalam kaedah morformetrik, anggaran umur boleh ditentukan oleh perubahan morfologi yang diperhatikan pada permukaan tulang pubis, perubahan degeneratif pada permukaan aurikular di tulang pinggul dan tulang rusuk, tahap penutupan pada sutur kranial, saiz osteon serta jenis dan pemeriksaan pergigian. Dalam pendekatan biokimia, pemeriksaan asid amino dalam dentin dan paras isotop karbon-14 boleh memberikan petunjuk umur individu.

Gigi manusia kekal selama bertahun-tahun selepas kematian dan sesuai untuk menentukan anggaran umur. Gigi juga merupakan anggota badan yang paling kurang terjejas oleh persekitaran sekeliling. Pada peringkat kanak-kanak, anggaran umur menggunakan gigi agak mudah dan dibuat berdasarkan peringkat perkembangan gigi. Namun demikian, menentukan anggaran umur bagi orang dewasa menjadi cabaran dalam perubatan forensik.

Gigi diutamakan dalam kaedah anggaran umur kerana bahagian ini kurang dipengaruhi oleh faktor pemakanan, hormon dan persekitaran berbanding dengan tulang. Gigi terdiri daripada tiga lapisan utama, iaitu enamel, dentin dan pulpa. Struktur enamel sangat kuat seperti tulang, manakala dentin dan pulpa tisu yang lembut terdapat di bawah lapisan enamel. Kaedah penentuan anggaran umur pergigian bergantung pada corak perkembangan dan letusan gigi. Gigi terbukti berguna untuk menganggarkan umur kronologi dalam gigi susu dan kekal. Perkembangan dan letusan gigi ialah penunjuk yang boleh dipercayai untuk menganggarkan umur hingga umur 16 tahun. Daripada umur 16 tahun hingga 24 tahun, hanya perkembangan molar ketiga boleh dinilai, namun terdapat kebolehubahan yang ketara, ketepatannya kontroversi dan molar ketiga tidak selalu ada.

Kaedah radiologi pula mempunyai kelebihan tertentu berbanding dengan kaedah morformetrik dan biokimia untuk menentukan anggaran umur individu. Kaedah ini mudah, cepat, ekonomi, dan tidak invasif untuk mengenal pasti mayat. Imej tomografi panoramik pergigian ialah satu daripada kaedah radiologi pergigian yang digunakan oleh doktor gigi. Kaedah ini meliputi banyak struktur mulut dan gigi dan membolehkan pengumpulan imej dua dimensi (2D) yang objektif dan boleh dihasilkan semula untuk analisis variasi manusia.

Dari perspektif undang-undang, individu yang berumur 18 tahun menjadi titik tolak untuk had umur bagi sesuatu kes jenayah dalam kebanyakan negara. Gigi molar ketiga boleh digunakan untuk menilai umur kronologi seseorang berdasarkan penemuan radiografik. Pada peringkat akhir remaja dan awal dewasa bagi individu, gigi molar ketiga adalah satu-satunya gigi yang masih mengalami perubahan perkembangan. Walau bagaimanapun, letusan dan perkembangan gigi molar ketiga akan mencapai kematangan pada umur 18 tahun hingga 25 tahun.

Cabaran dalam penentuan anggaran umur meningkat apabila umur individu melebihi 25 tahun. Pemendapan dentin sekunder kemudiannya berlaku dan digunakan sebagai penunjuk dalam ramalan umur pada orang dewasa. Pemendapan dentin sekunder akan menyebabkan pengurangan rongga isi padu pulpa dalam proses penuaan.

Gigi kekal berkembang sepenuhnya pada umur 15 tahun dan 16 tahun. Oleh itu, perkembangan gigi molar ketiga boleh digunakan dengan berkesan untuk membezakan umur juvana dan dewasa. Perkembangan gigi molar ketiga berterusan sehingga umur 20 tahun hingga 23 tahun, manakala pembentukan enamel lengkap adalah pada umur 13 tahun hingga 15 tahun. Umur kronologi dan perkembangan gigi molar ketiga secara statistik telah dibuktikan oleh kajian terdahulu. Namun begitu, perbezaan jantina dan kaum menyebabkan perkaitan variasi boleh terjadi.

Variasi penuaan boleh diukur dengan pengimejan radiografik 2D dan tiga dimensi (3D). Teknik pengimejan 2D seperti radiografi panoramik mempunyai kelemahan kerana terdedah kepada ralat pembesaran dan herotan. Pengukuran 2D juga tidak dapat mencerminkan perubahan morfologi tiga dimensi yang sebenar kerana pemendapan dentin sekunder berlaku pada semua permukaan rongga pulpa. Oleh sebab pemendapan dentin sekunder berlaku pada mana-mana permukaan rongga pulpa, pengukuran 3D boleh meneroka dengan lebih tepat kepada perubahan morfologi pemendapan dentin sekunder dalam gigi molar ketiga.

Walau bagaimanapun, maklumat terhad imej 2D dan struktur anatomi tiga 3D boleh diatasi dengan menggunakan sistem pengimbasan tomografi berkomputer alur kon (CBCT). CBCT membolehkan visualisasi tiga dimensi gigi tanpa superimposisi, herotan atau pembesaran. Gigi ialah struktur 3D dan perkembangannya boleh dinilai dengan lebih tepat menggunakan modaliti pengimejan 3D. Teknologi CBCT yang dipertingkatkan telah menjadikannya sebagai satu daripada modaliti pengimejan yang paling boleh dipercayai dalam sains forensik. Kelebihan menggunakan CBCT berbanding imbas CT perubatan termasuklah kos yang lebih rendah, resolusi voksel yang lebih tinggi, masa imbasan pantas, pendedahan sinaran yang lebih rendah dan medan pandangan kecil (FOV). Selain itu, data CBCT boleh dipindahkan ke dalam perisian penambah imej pihak ketiga seperti Mimics (Materialise NV, Belgium) dan 3-Matics (Materialise NV, Belgium) untuk analisis volumetrik 3D. Baru-baru ini, pengimejan resonans magnetik juga telah digunakan untuk menilai perkembangan gigi molar ketiga dan sistem pementasan pematangan khusus molar ketiga juga telah dibangunkan.

Penulis ialah pensyarah pergigian dan pakar anatomi di Fakulti Pergigian, Universiti Sains Islam Malaysia.


Kalendar Astronomi 2022 Rujukan Keluarga Malaysia

Putrajaya – Dalam usaha menyemarakkan lagi agenda untuk merakyatkan sains dan menginsankan teknologi, Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi (MOSTI) melalui Planetarium Negara telah mengambil inisiatif untuk menyediakan maklumat mengenai peristiwa penting astronomi sepanjang tahun ini. Maklumat tersebut telah didokumentasikan sebagai Kalendar Astronomi 2022, MOSTI.

Kalendar Astronomi 2022 ini boleh dijadikan sebagai bahan rujukan dan garis panduan kepada orang ramai dan peminat astronomi untuk mencerap, memerhati dan menyaksikan fenomena unik yang bakal berlaku sepanjang tahun 2022. Kalendar ini menunjukkan peristiwa mengikut waktu piawai dan tarikh berlakunya sesuatu fenomena astronomi bukan sahaja di langit Malaysia, malah di seluruh dunia melalui grafik ringkas yang mudah difahami.

Menurut Menteri MOSTI, Yang Berhormat Dato’ Sri Dr. Adham Baba, setiap ahli Keluarga Malaysia boleh merujuk Kalendar Astronomi 2022 untuk mengatur dan merancang program keluarga bagi membolehkan ahli keluarga masing-masing mengikuti serta menikmati fenomena cakerawala yang berlaku. Bagi pihak sekolah pula, perancangan program yang bersesuaian pada peringkat bilik darjah atau sekolah boleh dilaksanakan dalam usaha untuk membolehkan para pelajar melihat fenomena sebenar sebagaimana yang dipelajari dalam buku teks.

Bukan itu sahaja, pihak sekolah juga boleh mengatur sesi lawatan para pelajar ke mana-mana pusat pendidikan tidak formal dalam bidang astronomi yang berdekatan. Kalendar ini juga boleh digunakan oleh para pelajar institut pengajian tinggi bagi meningkatkan minat dalam bidang astronomi dan seterusnya mencipta bakat dalam bidang ini.

Di samping itu, sesi pencerapan, forum, ceramah, atau taklimat awam boleh dilaksanakan dengan menjemput beberapa orang tokoh astronomi pada peringkat komuniti. Para ahli akademik pula boleh membantu penyelidik untuk membuat penyelidikan yang bersesuaian semasa berlakunya fenomena astronomi tersebut dan penemuan hasil penyelidikan dari lokasi masing-masing boleh dikongsikan kepada negara.

Data yang dikeluarkan dalam Kalendar Astronomi 2022 telah disemak dan disahkan dengan merujuk sumber data yang sahih dan berwibawa oleh beberapa pihak seperti Pentadbiran Aeronautik dan Angkasa Kebangsaan Amerika Syarikat. Perbezaan kecil dalam data seperti masa berlakunya fenomena berkemungkinan disebabkan oleh perbezaan kejituan perisian yang digunakan.

Inisiatif penerbitan kalendar ini adalah selaras dengan Teras Strategik ke-5 Dasar Sains, Teknologi dan Inovasi Negara, iaitu “Menggalak dan Memupuk Kesedaran Sains, Teknologi dan Inovasi” dalam kalangan masyarakat.  MOSTI melalui Planetarium Negara juga akan menyediakan siaran langsung atau liputan khas bagi setiap fenomena yang berlaku melalui laman media sosial masing-masing. Kalendar Astronomi 2022 boleh dimuat turun melalui laman web Planetarium Negara, www.planetariumnegara.gov.my dan diharapkan dapat dimanfaatkan sepenuhnya oleh Keluarga Malaysia bagi menambah pengetahuan, pendidikan, minat, bakat, kesedaran, dan seterusnya mencipta manfaat dari segi ekonomi.