Sinergi Sains Islam dan STEM Semarakkan Minggu Sains Negara 2022

Subang Jaya – Sesi ceramah interaktif dengan tajuk “Sains Islam dan Sains, Matematik, Kejuruteraan dan Teknologi (STEM)” telah dikongsikan oleh Dr. Mohammaddin Abdul Niri, Pensyarah Kanan, Jabatan Fiqh dan Usul, Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya (JFU, APIUM) bersama-sama warga Sekolah Rendah Islam Darul Ehsan (SRIDE) pada 4 Ogos 2022 bersempena dengan Minggu Sains Negara 2022.

Ceramah terbabit merupakan satu daripada pengisian Minggu STEM yang dianjurkan oleh SRIDE dan dijayakan oleh Pasukan Aljawi dan Falak JFU APIUM, Makmal Fizik Angkasa, Jabatan Fizik Fakulti Sains Universiti Malaya (UM) dan Pusat STEM UM.

Sepanjang sesi ceramah, para peserta telah diperkenalkan dengan peranan kitab suci al-Quran yang bukan sahaja menjadi pedoman dalam hukum akidah, hukum Fiqh dan hukum akhlak, tetapi juga memberikan petunjuk dalam uji kaji sains. Hal ini bermakna pengkajian saintifik terhadap alam tabii dari sebesar-besar alam semesta, kemudiannya jasad samawi sehinggalah makhluk Allah SWT, yakni sekecil-kecil mikroorganisma dan zarah, kesemuanya telah dipandu dalam al-Quran dengan pandangan sarwa (worldview) yang jelas, iaitu bagi meyakini zat Allah SWT Yang Maha Esa, Yang Maha Suci, Yang Maha Kuasa sebagai Tuhan yang mentadbir seluruh jagat raya. Kemudian, pandangan sarwa itu hendaklah disempurnakan dengan ketaatan melaksanakan segala perintah-Nya, meninggalkan larangan-Nya dan berakhlak baik mengikuti rasul-Nya, iaitu Nabi Muhammad SAW.

Pada masa ini, kesempurnaan pandangan sarwa terbabit dan segala manfaatnya akan menjadi lebih mudah dikongsikan dan memberikan kebaikan buat manusia dan alam sejagat apabila dibantu dengan penguasaan kemahiran STEM. Penguasaan itu haruslah dipupuk bermula daripada peringkat asas yang melibatkan kemahiran menghitung dan menaakul sehinggalah peringkat lanjutan seperti kemahiran penyelesaian masalah secara empirikal dan kemahiran komputasional.

Dengan menguasai kemahiran tersebut, bentuk pengoperasian sains Islam yang bersifat semasa dan mengatur gerak integrasi ilmu wahyu dan ilmu akal serta uji kaji saintifik dapat dipugar kembali bagi menyambung kecemerlangan tokoh ilmuan Islam silam dalam bidang sains dan teknologi. Ketokohan dua orang cendekiawan sains Islam, iaitu Ibn al-Haytham dan Ismail al-Jazari telah dikongsikan oleh penceramah sebagai sumber inspirasi STEM.

Ibn al-Haytham merupakan tokoh sains Islam abad ke-10 yang terkenal dengan sumbangannya dalam bidang sains cahaya dan optik. Di Barat, namanya cukup masyhur dikenali sebagai Alhazen dan karya agungnya Kitab al-Manazir telah diterjemahkan ke bahasa Latin dengan judul De Aspectibus or Perspectiva. Reka ciptanya yang cukup diingati hingga kini ialah kamera lubang jarum. Menurut Profesor Jim al-Khalili, tidak dapat disangkal bahawa Ibn al-Haytham merupakan Bapa Optik Moden dan sebenarnya turut dirujuk sebagai Bapa Saintifik Moden meskipun terdapat dakwaan lain yang menyatakan bahawa kaedah saintifik hanya ditemukan pada abad ke-17 oleh Francis Bacon and Rene Descartes.

Walau bagaimanapun, Ibn al-Haytham jelas merupakan tokoh cendekiawan serba pengetahuan (polymath) yang menguasai bidang agama dan pelbagai disiplin sains. Keunggulan sumbangannya dalam bidang sains khususnya dalam bidang fizik, astronomi dan matematik telah menjadi rujukan dan memberikan impak selama ratusan tahun dalam kalangan tokoh sains terkemuka di Eropah seperti Nicolaus Copernicus, Galileo Galilei, Johannes Kepler dan Sir Isaac Newton.

Tokoh kedua yang dikongsikan sebagai sumber inspirasi STEM ialah Ismail al-Jazari, tokoh jurutera Islam abad ke-12. Sebagaimana Ibn al-Haytham, beliau juga serba pengetahuan dan dikenali sebagai Bapa Robotik. Kecemerlangannya dalam kejuruteraan mekanik jelas terpapar menerusi karyanya berjudul Kitab fi Ma’rifat al-Hiyal al-Handasiyya yang mengandungi penjelasan 50 alatan mekanik dan panduan membinanya.

Satu daripada hasil reka ciptanya dalam robotik ialah automaton muzik berbentuk sebuah bot yang dinaiki empat pemuzik automatik yang terapung di tasik untuk menghiburkan tetamu semasa pesta minum diraja. Menurut Profesor Noel Sharkey, kemungkinan besar reka cipta terbabit merupakan automata terprogram yang terawal. Sebagai perbandingan, terdapat dakwaan menyatakan bahawa automata teraturcara tertua di dunia ialah mesin yang dibina oleh Leonardo da Vinci pada tahun 1478.

Yang pasti, hakikat ilmiah yang tidak dapat dinafikan ialah berlakunya transmisi ilmu pengetahuan sains dan teknologi dari tamadun Islam ke Eropah, terutamanya semasa era Andalusia di Sepanyol. Demikian juga faktor perkembangan sains dan teknologi di Eropah adalah terhasil daripada interaksi dan pertembungan peradaban antara Islam dan Barat.

Selain daripada sorotan ketokohan Ibn al-Haytham dan Ismail al-Jazari sebagai sumber inspirasi STEM, penceramah turut berkongsi konsep asas penghitungan kalendar Islam serta konsep asas cahaya dan sifatnya. Kuiz bertulis juga dilaksanakan dan melibatkan sebanyak 320 penyertaan yang terdiri daripada peserta dewasa dalam kalangan guru dan murid sekolah SRIDE.

Pengisian Minggu STEM anjuran SRIDE turut mengandungi tiga sesi ceramah bertemakan sains angkasa. Sesi ceramah pertama bertajuk “Makhluk Allah Si Matahari” oleh Dr. Nazhatulshima Ahmad, Pensyarah Kanan, Makmal Fizik Angkasa Jabatan Fizik Fakulti Sains UM. Sesi ceramah kedua diteruskan oleh Dr. Nurulhuda Ahmad Zaki, Pensyarah Kanan, JFU, APIUM dengan tajuk “Waktu Solat Dalam Astronomi”  dan diteruskan oleh Dr. Mohd Hafiz Mohd Saadon, Pensyarah Kanan, JFU, APIUM dengan tajuk “Bulan, Bintang dan Galaksi”.

Sementara itu, ucapan penutupan telah disempurnakan oleh Guru Besar SRIDE, Puan Hjh. Kamariah Nasir pada akhir majlis.


Kitosan sebagai Pilihan dalam Bidang Pertanian

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Biopolimer ialah polimer yang dihasilkan daripada sumber semula jadi, sama ada disintesis secara kimia daripada bahan biologi ataupun dibiosintesis sepenuhnya oleh organisma hidup. Kebimbangan terhadap masalah sisa alam sekitar yang disebabkan oleh bahan berasaskan polimer petrokimia yang tidak boleh terbiodegradasi telah menyebabkan pengguna mencari alternatif lain yang boleh terbiodegradasi dan terdiri daripada sumber yang boleh diperbaharui.

Hal ini adalah selaras dengan Dasar Teknologi Hijau Negara yang menggariskan arah tuju kepada pembangunan mampan dan bersepadu bagi memulihara sumber asli untuk generasi pada masa ini dan masa hadapan. Satu daripada contoh sumber biopolimer semula jadi yang giat dikaji adalah daripada selulosa dan protein yang dikatakan setanding dengan biopolimer daripada sumber petrokimia.

Sejak kebelakangan ini, kesedaran tentang penggunaan biopolimer semula jadi dalam sains semakin meningkat. Hal ini disebabkan oleh kelebihan biopolimer yang meluas yang meliputi kebolehan biocompatibility dan biodegradasi. Kelebihan tambahan juga dilihat dari segi kesediaan biopolimer diubah suai kepada pelbagai terbitan secara kimia untuk kegunaan spesifik.

Kitin ialah biopolimer semula jadi kedua terbanyak selepas selulosa. Kitin ialah biopolimer berstruktur yang terdapat di dalam komponen dinding sel kulat dan komponen rangka krustasea. Penemuan kitosan dilaporkan pada sekitar tahun 1811 apabila kitin ditemui oleh Henri Braconnot, yang merupakan pengarah Taman Botani di Akademi Sains di Nancy, Perancis.

Sumber komersil kitin kebanyakannya diperoleh daripada ketam, udang dan kulat yang kebanyakannya terbuang dalam industri makanan laut. Cangkerang krustasea terdiri daripada protein, kalsium karbonat, kalsium fosfat dan kitin. Satu daripada terbitan penting kitin ialah kitosan.

Secara umumnya, perbezaan antara kitin dengan kitosan adalah berdasarkan tahap asetilasi. Kitin mempunyai tahap asetilasi melebihi 50 peratus, manakala kitosan mempunyai peratusan yang lebih rendah. Apabila dibandingkan, kitosan lebih berfungsi daripada kitin disebabkan oleh kumpulan berfungsi amino di sepanjang rantaian polimer. Rantaian kitosan terdiri daripada kopolimer β-(1→4)-2-unit acetamido-D-glukosa dan β-(1→4)-2-amino-D-glukosa. Kitosan secara struktur adalah serupa dengan selulosa yang hidroksil pada karbon-2 telah digantikan oleh acetamido atau kumpulan amino.

Berat molekul, sifat fizikokimia dan biologi serta ketulenan kitosan yang diekstrak sangat dipengaruhi oleh sumber kitosan dan kaedah pengekstrakan. Kini, terdapat pelbagai cara pengekstrakan kitosan daripada sumber cangkerang krustasea yang mesra alam, mengurangkan kos dan kesan kepada alam sekitar serta mampu menghasilkan kitosan dengan ketulenan yang tinggi. Ciri utama kitosan termasuklah tidak bersifat toksik kepada manusia, haiwan dan tumbuhan, hemostatik, keupayaan membentuk filem, penjerapan yang mantap, antibakteria dan antioksida. Semua ciri ini menjadikan kitosan sebagai komponen yang menarik dan selamat untuk digunakan dalam pelbagai aplikasi bidang pertanian.

Dalam bidang pertanian, kitosan berguna sebagai matriks pelepasan kawalan sesuatu bahan. Kitosan merupakan polimer yang sesuai untuk aplikasi enkapsulasi kerana permukaan kumpulan berfungsinya yang berasaskan amino merentangi struktur rantaian. Kefungsian kitosan disebabkan oleh kehadiran kumpulan hidroksil dan amino di sepanjang rantaian molekul kitosan membolehkannya mengikat pelbagai jenis molekul organik dan bukan organik untuk pelepasan kawalan.

Pelepasan kawalan ditakrifkan sebagai pemindahan terkawal resapan bagi bahan aktif daripada takungan ke permukaan yang disasarkan untuk mengekalkan tahap kepekatan yang telah ditetapkan dalam tempoh masa tertentu. Matriks pelepasan kawalan boleh mengekalkan pembebasan sebatian aktif untuk masa yang lebih lama.

Pembajaan tanah merupakan amalan biasa dalam pertanian untuk membekalkan makronutrien dan mikronutrien untuk tanaman meningkatkan hasil dan kualitinya. Walau bagaimanapun, penggunaannya yang berlebihan boleh mengakibatkan pencemaran alam sekitar dan ketidakseimbangan pH tanah.

Kitosan mikro atau nanopartikel dan hidrogel telah dikaji sebagai strategi untuk meningkatkan kecekapan baja, mengurangkan pencemaran tanah dan menggalakkan pembebasan lestari molekul ini ke dalam tanah. Dalam tempoh lima tahun kebelakangan ini, nitrogen, kalium, fosfat, kuprum, zink, dan vitamin menjadi tumpuan dalam banyak kajian.

Dalam satu kajian, baja nano NPK disediakan dengan memuatkan nitrogen (N), fosforus (P) dan kalium (K) ke dalam zarah nano kitosan. Nanopartikel kitosan telah disediakan melalui penggelan ionik tripolifosfat dan larutan kitosan. Baja nano ini telah digunakan kepada anak benih kopi dalam keadaan rumah hijau. Keputusan menunjukkan bahawa baja nano ini meningkatkan penyerapan nutrien, fotosintesis dan pertumbuhan tumbuhan kopi. Penggubahan kitosan kepada saiz nano membolehkan nutrien memasuki stomata daun dan seterusnya sampai kepada pucuk dan akar lalu memperbaik pertumbuhan tumbuhan.

Kitosan juga boleh diubah suai menjadi filem hidrogel sebagai aplikasi pelepasan kawalan baja menurut satu kajian daripada Iftime pada tahun 2019. Kajian tersebut menunjukkan bahawa hidrogel menunjukkan keupayaan untuk secara beransur-ansur melepaskan beban bahan dalam persekitaran melalui penyerapan air. Hidrogel kitosan juga berkeupayaan menyerap air dan meningkatkan kapasiti pegangan air dalam tanah. Pembebasan urea daripada hidrogel kitosan dikesan secara perlahan selama 23 hari sehingga kesemua urea dibebaskan. Selain itu, penambahan nitrogen dalam tanah meningkatkan pertumbuhan pokok tomato sebanyak 70 peratus jika dibandingkan dengan tanah yang tidak dirawat.

Selain digunakan dalam teknik pembajaan, kitosan juga mampu dijadikan sebagai agen penghantaran bahan genetik seperti asid deoksiribonukleik (DNA), asid ribonukleik (RNA) dan protein kepada sel tumbuhan. Kitosan berpotensi sebagai penghantaran gen dan transformasi tumbuhan kerana keupayaannya untuk membentuk kompleks dengan bahan genetik bercas negatif melalui interaksi elektrostatik. Namun, kajian ini masih pada tahap awal, terutamanya dari segi keselamatan sisipan genetik dan interaksi gen tumbuhan dengan kitosan.

Kajian penting yang diterbitkan sejak beberapa tahun kebelakangan ini menunjukkan potensi kitosan untuk digunakan dalam formulasi racun rumpai dan racun perosak. Kawalan pelepasan racun rumpai dan racun perosak melalui kitosan juga mengurangkan ketoksikan dan kesan genotoksik pada tanah dan mikrobiotanya seiring dengan kecekapan herbisida yang lebih tinggi. Sistem untuk pelepasan perlahan dan pelepasan terkawal boleh merevolusikan kaedah pengurusan pertanian, menawarkan keselamatan yang lebih tinggi kepada petani semasa peringkat penyemburan dan membolehkan pengecaman tisu sasaran.

Walaupun penggunaan kitosan dalam bidang pertanian sebagai agen pelepasan kawalan masih di peringkat awal. Lebih banyak produk baharu berasaskan kitosan perlu dibangunkan untuk menyokong pembangunan mampan demi kepentingan alam sekitar. Kitosan boleh dijadikan sebagai pilihan yang berdaya maju untuk pengusahaan tanaman demi meningkatkan keselamatan makanan bagi populasi global yang semakin meningkat.

Dr. Melody Kimi ialah pensyarah di Pusat Pengajian Pra-Universiti, Universiti Malaysia Sarawak (UNIMAS).


Malaysia Tandatangani Dua Perjanjian Angkasa Lepas Antarabangsa

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Putrajaya – Malaysia telah menandatangani dua daripada lima perjanjian atau konvensyen angkasa lepas antarabangsa berkaitan dengan angkasa di bawah Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) bagi melindungi dan menjaga keselamatan serta kedaulatan negara.

Berdasarkan kenyataan daripada Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi (MOSTI), dua perjanjian atau konvensyen yang ditandatangani tersebut ialah Treaty on Principles Governing the Activities of States in the Exploration and Use of Outer Space, Including the Moon and Other Celestial Bodies, 1967 (OST 1967) dan Agreement on the Rescue of Astronauts, the Return of Astronauts and the Return of Objects Launched into Outer Space, 1968 (ARRA 1968).

Proses meratifikasi atau menganggotai kesemua perjanjian atau konvensyen itu sedang dipertimbang selaras dengan kepentingan negara.

Menurut MOSTI, keanggotaan Malaysia dalam Pertubuhan United Nation-Committee on the Peaceful Uses of Outer Space (UNCOPUOS) sejak tahun 1994 menunjukkan komitmen negara untuk melaksanakan tanggungjawabnya dalam sektor angkasa pada peringkat antarabangsa.

Komitmen Malaysia telah dibuktikan melalui pewartaan Akta Lembaga Angkasa Malaysia 2022 (Akta 834) yang membolehkan kerajaan melalui MOSTI mempertimbang tindakan yang perlu dilakukan bagi meratifikasi kesemua perjanjian atau konvensyen antarabangsa tentang angkasa selaras dengan keutamaan dan kepentingan negara.

Sementara itu, terdapat tiga lagi perjanjian atau konvensyen antarabangsa berkaitan dengan angkasa yang belum ditandatangani, iaitu Convention on International Liability for Damage Caused by Space Objects, 1972 (LIAB 1972), Convention of Registration of Objects Launched into Outer Space, 1975 (REG 1975) dan Agreement Governing the Activities of States on the Moon and Other Celestial Bodies, 1979 (MOON 1979).


Bahana Asap Rokok Sekunder

Perokok pasif merujuk seseorang yang tidak merokok tetapi menghidu atau menyedut asap rokok yang dihasilkan oleh perokok aktif tanpa disedari. Apabila perokok aktif merokok, asap yang terhasil akan dilepaskan ke udara. Asap ini boleh berada di udara selama dua jam atau lebih dalam sesuatu ruang walaupun tingkap sudah dibuka.

Perkara yang paling penting untuk diketahui ialah walaupun kita tidak melihat atau menghidu asap rokok, tidak semestinya asap rokok itu tidak ada lagi di kawasan tersebut. Asap rokok juga boleh “kekal’ di dalam rumah dan melekat di permukaan makanan, mainan, perabot dan pakaian. Sesiapa yang terdedah kepada asap ini melalui sentuhan permukaan, mereka dikenali sebagai perokok tertier (thirdhand smoker).

Kajian membuktikan bahawa merokok bukan sahaja menyebabkan kesan sampingan ke atas diri perokok itu sendiri, malah orang sekeliling juga berisiko untuk mendapat pelbagai penyakit akibat menyedut asap rokok. Asap rokok mengandungi lebih daripada tujuh ribu bahan kimia dan sesetengahnya merupakan bahan karsinogenik atau dikenali sebagai bahan yang boleh menyebabkan kanser.

Antara kesan sampingan asap rokok kepada perokok atau perokok pasif ialah risiko untuk mendapat penyakit jantung koronari pada usia muda, lemah paru-paru dan penyakit angin ahmar atau strok.

Wanita dan kanak-kanak merupakan mangsa utama kepada pendedahan asap rokok, terutamanya di kawasan awam. Kesan sampingan bagi perokok pasif yang utama kepada wanita dan kanak-kanak ialah serangan asma yang berlaku secara kerap dan teruk.

Kita perlu sedar bahawa tiada tahap yang selamat bagi pendedahan kepada asap rokok. Oleh sebab itu, kebanyakan kerajaan di serata dunia mengambil tindakan melindungi rakyatnya daripada bahana asap rokok sekunder. Walau bagaimanapun, tindakan yang diambil adalah menjurus kepada mewartakan kawasan larangan merokok di tempat kerja ataupun di tempat awam.

Di Malaysia, Kementerian Kesihatan Malaysia telah mewartakan tempat makan di seluruh negara sebagai kawasan larangan merokok yang berkuat kuasa pada 1 Januari 2019 dengan penguatkuasaan pendidikan selama dua belas bulan dan diikuti dengan penguatkuasaan penuh bermula 1 Januari 2020.

Dengan melarang perokok daripada merokok di kawasan tersebut, kajian mendapati bahawa telah berlakunya pengurangan dari segi bilangan pesakit yang dirawat di hospital akibat penyakit jantung dan asma. Diharapkan juga langkah penguatkuasaan yang telah diambil oleh pihak berwajib dapat membantu melahirkan generasi yang lebih sihat dan bebas dari sebarang bentuk amalan merokok.

Dr. Iskandar Mirza Amran ialah Pakar Kardiologi di Institut Jantung Negara, Kuala Lumpur.Â


Yang di-Pertuan Agong Berkenan Merasmikan Institut Kesihatan Negara

Shah Alam – Yang di-Pertuan Agong, Al-Sultan Abdullah Ri’ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah berkenan merasmikan Institut Kesihatan Negara (NIH) semalam. Majlis perasmian ini julung-julung kali diadakan oleh NIH sejak memulakan operasinya pada tahun 2020

Dalam kenyataan media yang dikeluarkan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM), NIH ditubuhkan untuk memastikan kolaborasi dan penyelidikan dalam bidang kesihatan berjalan dengan lancar. Antara peranan lain NIH termasuklah mengenal pasti keutamaan penyelidikan, menjalankan penyelidikan dan menggunakan hasil penyelidikan untuk perkhidmatan dan program kesihatan.

Sebelum ini, terdapat enam institusi penyelidikan dan sekretariat di bawah KKM yang kemudiannya digabungkan menjadi satu organisasi penyelidikan yang dikenali sebagai NIH pada tahun 2019.

NIH merangkumi enam institut dan dua pejabat, iaitu Institut Penyelidikan Perubatan, Institut Kesihatan Umum; Institut Penyelidikan Klinikal; Institut Pengurusan Kesihatan; Institut Penyelidikan Sistem Kesihatan; Institut Penyelidikan Tingkahlaku Kesihatan serta Pejabat Pengurus; dan Pejabat Pendaftar.

Keberangkatan baginda diiringi oleh Raja Permaisuri Agong, Tunku Azizah Aminah Maimunah Iskandariah. Turut hadir dalam majlis berkenaan ialah Menteri Kesihatan, YB Khairy Jamaluddin; Ketua Pengarah Perkhidmatan Awam, Datuk Seri Mohd Shafiq Abdullah; Ketua Setiausaha KKM, Datuk Harjeet Singh; dan Ketua Pengarah Kesihatan, Tan Sri Dr. Noor Hisham Abdullah.


Menggantikan Arang Batu dengan Sumber Tenaga Boleh Diperbaharui bagi Penjanaan Elektrik

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Arang batu masih menjadi sumber utama bagi penjanaan tenaga elektrik di seluruh dunia. Malaysia juga tidak terkecuali dalam hal ini. Sudah berdekad lamanya, Malaysia bergantung pada sumber arang batu untuk menjana elektrik di seluruh negara. Malaysia membeli sebahagian besar sumber arang batu dari Indonesia (63 peratus), Australia (24 peratus), Rusia (11 peratus), dan Afrika Selatan (dua peratus). Suatu ketika dahulu, arang batu dihasilkan di Batu Arang, Selangor. Kini, Sarawak merupakan satu-satunya tempat arang batu dilombong di Malaysia.

Arang batu ialah sejenis bahan enapan hitam mudah terbakar yang terdiri daripada karbon berserta unsur lain seperti hidrogen, sulfur, oksigen dan nitrogen. Sifatnya yang mudah terbakar menjadikan arang batu digunakan dengan meluas sebagai bahan bakar, terutamanya untuk menjana elektrik. Arang batu dianggap sebagai sumber tenaga tidak boleh diperbaharui kerana bahan ini memakan masa jutaan tahun untuk terbentuk.

Walau bagaimanapun, pembakaran arang batu banyak mendatangkan risiko kepada persekitaran dan manusia. Pembakaran arang batu turut membebaskan karbon dioksida yang menyumbang kepada perubahan iklim. Dari sudut kesihatan pula, antara risiko pembakaran arang batu termasuklah pencemaran udara yang boleh menjejaskan sistem pernafasan. Sehubungan dengan itu, sudah sampai masanya tumpuan dan komitmen kerajaan Malaysia diberikan kepada usaha penjanaan elektrik yang lebih bersih.

Sebagai rekod, Malaysia mempunyai empat loji arang batu dengan penggunaan teknologi super ultracritical. Empat loji tersebut ialah Stesen Loji Janakuasa Elektrik Manjung 4 dan 5 di Perak, Stesen Loji Janakuasa Elektrik Tanjung Bin Energy di Johor dan Stesen Loji Janakuasa Elektrik Jimah East Power di Negeri Sembilan.

Kesemua loji tersebut mempunyai reka bentuk moden yang bergantung pada suhu dan tekanan air yang amat tinggi bagi membolehkan pembakaran arang batu bagi setiap MW/jam. Hal ini membolehkan loji tersebut menghasilkan kecekapan yang lebih tinggi sehingga 40 peratus dengan pelepasan karbon dan bahan lain yang lebih rendah dengan lebihan sedikit sisa.

Sementara itu, Tenaga Nasional Berhad (TNB) juga sedang meneroka daya maju loji arang batu sedia ada yang lain dalam usaha mempercepat proses peralihan kepada tenaga bersih seperti penyerapan, penggunaan atau penyimpanan karbon dan bagi memperkasa semula loji dengan teknologi baharu. Inisiatif ini adalah untuk mempercepat usaha merealisasikan aspirasi kemampanan bagi pelepasan sifar bersih menjelang tahun 2050 seperti yang diumumkan oleh TNB pada tahun lepas.

Dalam konteks ini, penjanaan elektrik melalui sumber tenaga boleh diperbaharui adalah lebih baik daripada arang batu. Tenaga boleh diperbaharui ialah tenaga yang boleh diganti atau ditambah apabila digunakan. Tenaga boleh diperbaharui dihasilkan daripada sumber semula jadi seperti matahari, angin, hujan, air pasang surut, ombak, biojisim dan geoterma. Tenaga boleh diperbaharui juga mempunyai perspektif yang sangat baik bagi pembangunan mapan dan teknologi hijau kerana sumber ini sentiasa tersedia dan tidak akan habis walaupun digunakan dalam kuantiti yang banyak.

Antara aspek penting penggunaan tenaga boleh diperbaharui dalam konteks pembangunan lestari ialah tenaga ini tidak mencemarkan alam sekitar. Pendirian kerajaan Malaysia untuk tidak lagi membina loji jana kuasa arang batu yang baharu merupakan langkah yang tepat dalam memberikan sinar baharu kepada penggunaan tenaga boleh diperbaharui bagi menjana elektrik. Tindakan ini juga dianggap sebagai langkah ke hadapan dalam merealisasikan aspirasi Malaysia untuk menjadi negara neutral karbon seawal tahun 2050.

Pihak TNB selaku pemain utama dalam penjanaan elektrik utama negara perlu memulakan usaha untuk melabur dalam tenaga boleh diperbaharui. Memandangkan masa yang kian suntuk, sempatkah Malaysia melepaskan kebergantungan terhadap arang batu bagi menepati janjinya untuk bersifat lebih mesra alam? Meskipun Malaysia mempunyai rancangan jangka panjang untuk mengurangkan kebergantungan ke atas arang batu, adalah sukar buat Malaysia merealisasikannya sekiranya tiada rangka tindakan yang komprehensif.

Pada tahun lepas, penggunaan arang batu di Malaysia dianggarkan sebanyak 42.9 juta tan metrik, 94 peratus daripadanya digunakan untuk menjana elektrik. Oleh sebab itu, usaha berterusan diperlukan untuk mencapai sasaran dalam mencari alternatif untuk menjana tenaga elektrik yang lebih hijau pada masa hadapan. Sememangnya tenaga boleh diperbaharui merupakan sumber yang mahal untuk dilaksanakan pada masa ini, tetapi tindakan ini merupakan langkah yang menguntungkan pada masa depan.

Sumber tenaga boleh diperbaharui yang terawal dibangunkan di Malaysia ialah tenaga hidro. Tenaga hidro atau hidroelektrik merujuk pertukaran tenaga daripada pengaliran air kepada tenaga elektrik. Hidroelektrik menyumbangkan lebih 90 peratus tenaga elektrik dunia yang dihasilkan daripada tenaga boleh diperbaharui. Hidroelektrik menyumbangkan sebanyak 2559.9 MW tenaga elektrik di Semenanjung Malaysia dan menjadikannya sebagai penyumbang terbesar tenaga boleh diperbaharui di negara ini. Malaysia mempunyai hampir 20 stesen janakuasa hidroelektrik yang diselenggara oleh TNB, Sarawak Hidro Sdn. Bhd. dan Sabah Electricity Sdn. Bhd.

Di samping tenaga hidro, terdapat beberapa sumber tenaga boleh diperbaharui lain yang berpotensi untuk menjana tenaga elektrik termasuklah tenaga geoterma. Geoterma ialah tenaga yang dijana daripada haba yang berasal dari dalam bumi. Kebiasaannya, haba dari dalam bumi dialirkan hampir ke permukaan oleh mata air panas. Selain mata air panas, medium lain yang menjana haba dari dalam bumi ialah takungan hidrotermal lain, air garam yang mengalami geotekanan, batuan kering panas dan magma.

Walau bagaimanapun, medium lain selain mata air panas memerlukan teknologi tinggi untuk mengekstrak tenaga haba. Suhu minimum bagi tenaga geoterma yang diperlukan untuk penjanaan tenaga elektrik ialah 125 darjah Celsius melalui stim yang dijana yang bertekanan tinggi.

Di Malaysia, sumber sedia ada tenaga geoterma bagi penghasilan elektrik terletak di Apas Kiri, Tawau, Sabah. Kajian pada tahun 2007 mendapati bahawa kawasan seluas 50 kilometer persegi ini mempunyai takungan geoterma pada kedalaman tiga kilometer dengan suhu air mencecah 235 darjah Celsius. Mata air panas yang terdapat di sini berasal daripada aktiviti volkanik.

Selain itu, antara sumber tenaga boleh diperbaharui lain termasuklah biojisim dan biogas. Biojisim ialah sumber semula jadi yang terhasil daripada tumbuh-tumbuhan dan haiwan. Sumber biojisim terdiri daripada bahan organik seperti sisa tumbuhan, sisa haiwan, tanaman serta bahan buangan sampah pepejal yang boleh ditukarkan kepada tenaga elektrik. Bahan organik ini mudah mereput hasil daripada tindak balas bakteria melalui proses anaerobik. Proses ini menghasilkan gas metana atau biogas yang boleh menjana tenaga elektrik.

Biojisim ialah sumber tenaga keempat terbesar di dunia dan merupakan sumber yang paling banyak di negara ini. Malaysia ialah negara pengeluar minyak sawit mentah kedua terbesar di dunia. Hampir 70 peratus daripada jumlah pemprosesan buah sawit dijadikan sisa buangan. Industri minyak sawit Malaysia menjana lebih kurang 80 juta tan kering biojisim pada setiap tahun.

Tenaga solar sememangnya telah diketahui umum sebagai sumber tenaga boleh diperbaharui melalui pancaran cahaya matahari. Malaysia berada di kedudukan khatulistiwa dan menerima jumlah cahaya matahari yang tinggi pada sepanjang tahun. Iklim di Malaysia dengan purata suhu antara 21 darjah celsius hingga 32 darjah Celsius menjadikan tenaga solar mempunyai potensi yang besar dalam penjanaan tenaga elektrik. Penggunaan tenaga solar di Malaysia menggunakan kaedah fotovoltan atau panel solar. Kebanyakkan tenaga yang dihasilkan digunakan untuk tenaga elektrik di luar bandar, telekomunikasi, lampu jalan dan navigasi.

Kuasa angin adalah satu daripada potensi sumber tenaga boleh diperbaharui di Malaysia. Tenaga elektrik juga boleh dihasilkan menggunakan angin. Angin yang bertiup akan memusingkan bilah kipas pada turbin angin. Turbin angin ini disambungkan dengan penjana yang menghasilkan tenaga elektrik. Malaysia boleh dianggap sebagai kawasan yang mempunyai kelajuan angin yang tinggi berbanding dengan negara lain.

Di Semenanjung Malaysia, Mersing dan Kuala Terengganu telah dikenal pasti sebagai kawasan yang mempunyai kelajuan angin yang tinggi, manakala di Malaysia Timur pula, Kudat merupakan kawasan yang berpotensi tinggi untuk menerima kelajuan angin yang lebih tinggi. Kuasa angin di Malaysia boleh mencecah sehingga 1.5 MW. Kedudukan Malaysia yang dikelilingi lautan dan mempunyai garis pantai yang luas menjadikan tenaga ombak amat sesuai untuk dipertimbang bagi menerajui satu daripada tenaga boleh diperbaharui dalam penjanaan elektrik.


Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee Lancar Buku Kanak-kanak Rumah Baharu Pario

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Serdang – Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) melalui Bahagian Buku Kanak-kanak dan Remaja (BKR) terus aktif dalam menerbitkan bahan bacaan bermutu dan berkualiti untuk golongan kanak-kanak.

Pada kali ini, buku terbaharu terbitan DBP, iaitu buku cerita bergambar kanak-kanak Rumah Baharu Pario nukilan Dr. Kua Beng Chu dilancarkan di MAEPS, Serdang. Beliau merupakan Timbalan Pengarah Kanan Penyelidikan FRI Batu Maung.

Pelancaran buku tersebut berlangsung bersempena dengan Majlis Penyampaian Hadiah Anugerah Inovasi Tahun 2022, Jigsaw Puzzle Pemodenan Vesel Penangkapan Ikan dan Membina Model Tukun Tiruan, pagi tadi.

Buku tersebut dilancarkan oleh Menteri Pertanian dan Industri Makanan, YBhg. Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee sambil disaksikan oleh Ketua Pengarah Perikanan Malaysia, YBhg. Tuan Haji Mohd Sufian Sulaiman serta Ketua Pengarah DBP, YBhg. Datuk Abang Sallehuddin Abg. Shokeran.

Bagi memastikan golongan kanak-kanak tidak ketinggalan dalam mendapatkan bahan bacaan yang bermutu berkaitan dengan flora dan fauna, DBP mengambil tanggungjawab dengan menerbitkan buku tersebut bertepatan dengan usaha DBP untuk menambah khazanah bacaan kanak-kanak dalam bahasa Melayu.

Penerbitan buku ini juga membuktikan bahawa DBP sentiasa komited dan terus menjayakan usaha dalam mengembangkan bahasa Melayu kepada semua golongan masyarakat, tidak terkecuali kepada golongan kanak-kanak.


Mengenali Propolis Lebah Kelulut

Walaupun lebah kelulut tidak mempunyai sengat, namun haiwan ini masih dapat mempertahankan diri dengan menghasilkan bahan yang dikenali sebagai propolis. Propolis ialah campuran yang bersifat melekit yang dihasilkan oleh lebah kelulut dan digunakan untuk menutup lubang pada sarangnya. Propolis dapat membantu lebah kelulut melindungi sarang dan diri daripada serangan luar dan perubahan iklim.

Propolis ialah bahan campuran serbuk yang kompleks dan terdiri daripada bahan resin semula jadi seperti daun, kulit pokok dan tunas bunga yang dikumpulkan daripada pelbagai jenis sumber tumbuhan. Bahan ini kemudiannya dicampurkan dengan lilin dan enzim air liur yang dirembeskan oleh lebah kelulut. Secara amnya, propolis terdiri daripada resin (50 peratus), lilin (30 peratus), minyak pati (10 peratus), sebatian kimia (10 peratus), debunga (lima peratus) serta vitamin dan mineral (lima peratus).

Pada masa ini, terdapat banyak kajian yang telah dijalankan untuk mengkaji sebatian kimia yang terdapat di dalam pelbagai jenis propolis di seluruh dunia. Setiap jenis propolis yang dihasilkan oleh lebah kelulut adalah berbeza-beza dan bergantung pada lokasi geografi dan jenis tumbuhan yang dikumpulkan oleh lebah kelulut. Sebagai contohnya, propolis yang dihasilkan di hemisfera utara mempunyai komposisi sebatian kimia yang berbeza dengan propolis yang dihasilkan di hemisfera selatan.

Perbezaan kandungan propolis ini adalah disebabkan oleh propolis yang terdapat di hemisfera utara terdedah kepada perubahan iklim, iaitu musim panas, musim bunga dan musim luruh. Hemisfera selatan pula tidak mengalami perubahan musim yang ketara dan lebah dapat menghasilkan propolis sepanjang tahun. Kepelbagaian jenis propolis ini telah menarik minat saintis dan penyelidik untuk mengkaji sebatian kimia yang terdapat di dalam propolis sekaligus dapat menentukan kesan biologinya.

Pada tahun 2014, lebih daripada 400 sebatian telah dikenal pasti di dalam propolis jenis poplar. Jumlah sebatian ini dijangka meningkat apabila banyak lagi sampel propolis di seluruh dunia dikumpulkan dan direkodkan. Pada kebiasaannya, sebatian propolis yang telah dikenal pasti akan dikelaskan di dalam kelas kimia seperti alkohol, asid aromatik, vitamin, gula, asid lemak, flavonoid, fenol dan sebagainya. Seterusnya, pengkelasan sebatian kimia tersebut akan dikategorikan di dalam sebatian aktif seperti flavon, vanilin, asid malik, galangin, krisin dan sebagainya.

Sifat terapeutik propolis boleh dikaitkan dengan sebatian flavonoid dan fenolik yang terkenal sebagai bahan aktif antioksidan dan antimikrob. Aktiviti antikanser dan kesitotoksikan propolis pula terhasil daripada kehadiran krisin. Asid malik ialah bahan kimia yang terdapat di dalam buah-buahan dan digunakan sebagai perasa dalam makanan dan minuman yang juga menunjukkan aktiviti antimikrob.

Di samping itu, propolis juga mengandungi gliserol dan asid glikolik yang banyak digunakan dalam produk kosmetik dan bahan makanan tambahan kerana sifatnya sebagai antipenuaan, antimikrob, antivirus dan antioksida. Antara contoh aktiviti topikal propolis termasuklah:

Sehingga kini, beberapa jenis propolis telah dikenal pasti berdasarkan komposisi kimia dan asal tumbuhan. Antara jenis propolis yang terkenal ialah propolis jenis poplar, hijau, merah dan Mediterranean. Perbezaan warna propolis seperti warna kuning gelap, coklat, hijau dan merah adalah berpunca daripada sumber dan umur tumbuhan yang berhampiran dengan propolis.

Jadual 1 Jenis dan kawasan yang terdapat propolis.

Sementara itu, kandungan terpenes dan sebatian fenolik memberikan kesan kepada bau propolis. Disebabkan oleh kandungan sebatian yang tinggi di dalam propolis, setiap sebatian kimia perlu diekstrak dengan teliti dan dianalisis untuk memastikan jenis propolis yang digunakan sesuai untuk sebarang rawatan dan aplikasi yang lebih selamat dan berkesan.

Secara keseluruhannya, propolis lebah kelulut bukan sahaja merupakan produk makanan yang diperolehi dari lebah, malah turut digunakan sebagai penambah nilai dalam penghasilan barangan kosmetik dan makanan tambahan. Dewasa ini, pelbagai produk kesihatan yang mengandungi propolis dalam pelbagai bentuk seperti tablet, cecair dan krim boleh dijumpai dalam pasaran. Pengguna dinasihatkan untuk menyemak kandungan produk sebelum membeli produk tersebut. Pengguna juga perlu mendapatkan khidmat nasihat daripada sumber yang sah seperti pegawai perubatan dan ahli farmasi sebelum membeli sebarang produk kesihatan.


Polisi Pengurusan Kenderaan Akhir Hayat Dilaksana Menjelang Tahun 2025

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Kuala Lumpur – Malaysia sedang mengkaji dan meneliti pendekatan yang sesuai bagi melaksanakan pengurusan kenderaan akhir hayat atau end-of-life vehicle (ELV) menjelang tahun 2025.

Menurut Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi, YB Dato’ Sri Dr. Adham Baba, pihak universiti dan industri dalam pembangunan teknologi lestari akan menyelesaikan permasalahan berkenaan dengan ELV menerusi pelbagai komponen dan bahan yang masih boleh diguna pakai untuk tujuan yang sama atau diolah menjadi suatu produk yang lain agar tidak menjadi bahan buangan yang sia-sia.

Kerjasama antara kedua-dua pihak ini menunjukkan negara kita berada di landasan yang tepat bagi memastikan pertumbuhan ekonomi yang mampan dalam ruang lingkup teknologi kenderaan.

Demikian ucaptama YB Dato’ Sri Dr. Adham Baba dalam majlis perasmian Memorandum Persefahaman (MoU) antara Universiti Teknologi Malaysia (UTM) dengan Malaysia Automative Recyclers Association (MAARA).

Beliau yakin bahawa kerjasama ini akan menjadi pemangkin kepada perkembangan sektor industri, khususnya dalam bidang inovasi dan teknologi yang akhirnya dapat membantu mewujudkan sebuah ekosistem ekonomi yang cemerlang serta meningkatkan taraf pendidikan dan penyelidikan sains, teknologi dan inovasi Malaysia.

Sementara itu, Naib Canselor UTM, YBhg. Datuk Ts Dr. Ahmad Fauzi Ismail berkata, MoU yang akan menterjemahkan inisiatif pengetahuan akademik, penyelidikan dan pembangunan teknologi ini akan memberikan banyak manfaat kepada kedua-dua pihak serta menyumbang kepada pembangunan ekonomi dan teknologi negara.

Presiden MAARA, YBhg. Datuk Haji Khan Mohd Akram pula menegaskan pelibatan pemain industri melalui perkongsian ilmu berkenaan dengan sektor kitar semula ini dapat membantu pihak universiti untuk menambah baik kursus yang sedia ada agar lebih relevan terhadap keperluan industri.

Tambah beliau lagi, kerjasama ini juga memudahkan kebolehpasaran graduan lepasan universiti untuk merebut peluang pekerjaan yang ditawarkan apabila pengurusan kenderaan akhir hayat kenderaan ini dilaksanakan oleh kerajaan.

Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi berharap jalinan kerjasama ini dapat menjadi titik permulaan kepada sebuah usaha yang lebih besar pada masa hadapan seiring dengan pembangunan dasar dan polisi kebangsaan bagi mencapai matlamat dan objektif yang ditetapkan.

Majlis perasmian MoU antara UTM dengan MAARA telah berlangsung di Bilik Ilmuan 2, UTM Kuala Lumpur, baru-baru ini.


Derma Organ: Cakna demi Kehidupan

Pendermaan organ merupakan amalan yang mulia, namun masih ramai orang yang ragu-ragu untuk menjadi sebahagian daripada pengikrar derma organ di negara ini. Malaysia merupakan antara negara terendah yang mempunya bilangan penderma organ di dunia. Pelbagai persepsi berkaitan dengan isu pendermaan organ telah mendorong terjadinya hal ini.

Kempen kesedaran pendermaan organ acap kali dijalankan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) termasuklah Minggu Kesedaran Pendermaan Organ Peringkat Kebangsaan yang pada kebiasaannya berlangsung pada pertengahan bulan Ogos setiap tahun. Minggu kesedaran ini diadakan bersempena dengan tarikh 13 Ogos yang telah dipilih sebagai Hari Pendermaan Organ Sedunia oleh beberapa buah negara seperti India dan United Kingdom.

Pendermaan organ atau tisu ialah proses mendermakan sebahagian organ atau tisu daripada badan untuk tujuan pemindahan kepada orang lain yang memerlukan disebabkan oleh kegagalan atau kerosakan organ atau tisu tersebut. Selepas pemindahan organ, seseorang itu dapat meneruskan kehidupan yang lebih baik.

Menurut Penyelaras Unit Bank Tisu, Pusat Pengajian Sains Perubatan, Kampus Kesihatan, Universiti Sains Malaysia, Profesor Dr. Suzina Sheikh Abdul Hamid, pendermaan organ dan tisu adalah satu daripada amalan kemanusiaan yang mulia kerana berjaya menyelamatkan satu nyawa dan memberikan nafas baharu yang lebih sempurna kepada penerimanya.

Pemindahan organ di Malaysia dikendalikan oleh Pusat Sumber Transplan Nasional (PSTN) berdasarkan Akta Tisu Manusia 1974 dan pelbagai polisi serta garis panduan. Secara umumnya, terdapat dua bentuk pendermaan organ, iaitu pendermaan organ semasa hidup dan pendermaan organ kadaverik atau selepas kematian.

Di Malaysia, KKM hanya membenarkan pendermaan organ semasa hidup daripada ahli keluarga terdekat yang mempunyai pertalian darah atau mendermakan organ kepada pasangan masing-masing yang sah.

Menurut risalah yang diterbitkan oleh Unit Perkhidmatan Transplan, Bahagian Perkembangan Perubatan KKM, bagi pendermaan organ hidup, penderma perlu menjalani penilaian oleh sebuah jawatankuasa bebas yang dilantik oleh KKM, iaitu Unrelated Transplant Approval Committee (UTAC) sekiranya mahu mendermakan organ kepada seseorang yang tidak mempunyai pertalian darah.

Menurut PSTN, secara umumnya individu yang ingin mendermakan organ perlu sihat dari segi fizikal dan mental. Mereka yang mempunyai penyakit berjangkit dan menghidap penyakit seperti diabetes dan barah tidak boleh menjadi penderma organ. Oleh itu, bagi individu yang ingin menjadi penderma organ, mereka perlu memaklumkan status kesihatan fizikal dan mental mereka kepada pegawai perubatan yang menjalankan penilaian. Berdasarkan statistik yang dikeluarkan oleh laman rasmi PSTN hingga bulan Jun 2022, jumlah pengikrar penderma organ di Malaysia ialah 515 530 orang sejak tahun 1997.

Walaupun jumlah tersebut dilihat tinggi, namun jumlah penderma sebenar selepas kematian hanya 774 orang sejak tahun 1997, manakala bilangan organ dan tisu selepas kematian yang didermakan hanya berjumlah 2432. Hal ini disebabkan oleh ahli keluarga atau waris pengikrar penderma organ yang telah meninggal dunia tidak memberikan keizinan untuk mengambil organ sebagaimana yang telah diikrarkan.

Menteri Kesihatan Malaysia, YB Khairy Jamaluddin dalam ucapannya ketika melancarkan Minggu Kesedaran Pendermaan Organ Peringkat Kebangsaan 2022, beliau menasihati para pengikrar penderma organ agar memaklumkan hasrat mereka kepada ahli keluarga atau waris bagi memastikan pendermaan organ dan tisu mereka dapat direalisasikan.

Tambah beliau lagi, hajat dan hasrat murni pengikrar penderma organ hanya dapat dilaksanakan apabila ahli keluarga atau waris mengetahui serta memahami konsep pendermaan organ.

Kesedaran pendermaan organ dalam kalangan masyarakat Malaysia, terutamanya individu yang beragama Islam masih rendah walaupun Majlis Fatwa Kebangsaan yang bersidang pada tahun 1970 telah memutuskan bahawa pendermaan organ dan tisu untuk pemidahan adalah dibenarkan (harus).

Menurut mantan Mufti Wilayah Persekutuan, Datuk Dr. Zulkifli Mohamad al-Bakri, pemindahan organ dibenarkan bagi memenuhi tuntutan memelihara nyawa manusia yang merupakan satu daripada tuntutan Maqasid al-Syariah.

Kebanyakan orang Islam mempunyai salah faham berkaitan dengan isu pendermaan organ. Antara salah faham tersebut ialah (i) pendermaan organ oleh orang yang telah meninggal dunia didakwa boleh menyeksa mayat; (ii) sesetengah umat Islam pula berpendapat bahawa tubuh orang Islam itu ialah amanah Allah SWT dan tidak boleh diambil sesuka hati; (iii) sesetengah umat Islam yang lain risau dan takut penderma organ akan bangkit dengan jasad yang tidak sempurna di padang mahsyar, dan (iv) penderma organ akan menanggung dosa penerima organ jika berbuat maksiat ataupun penerima organ tersebut adalah kafir. Walau bagaimanapun, pandangan ini sekadar salah faham kerana pendermaan organ akan mengelakkan mudarat yang lebih besar, Â iaitu menyelamatkan nyawa pesakit yang memerlukan organ berkenaan.

Sejarah pemindahan organ di Malaysia telah bermula dari tahun 1975. Sejak tahun tersebut, pelbagai aktiviti dan langkah pengukuhan terus dijalankan dari tahun ke tahun untuk meningkatkan kesedaran masyarakat berkenaan dengan pendermaan organ. Antaranya aktiviti yang dijalankan ialah penganjuran minggu kesedaran pendermaan organ peringkat kebangsaan yang bertujuan memberikan kesedaran melalui promosi dan pendidikan berterusan kepada masyarakat berkaitan dengan pendermaan dan pemindahan sebagai satu daripada teknologi perubatan bagi menyelamatkan nyawa.

Pada tahun ini, tema yang dipilih bersempena dengan sambutan Minggu Kesedaran Pendermaan Organ Peringkat Kebangsaan ialah Derma Organ: Cakna Demi Kehidupan. Terdapat pelbagai aktiviti menarik telah dirancang sepanjang sambutan minggu kesedaran tersebut yang berlangsung dari 13 Ogos 2022 hingga 17 Ogos 2022. Antaranya ialah pertandingan melukis poster, webinar derma organ istimewa, pertandingan video pendek, kuiz interaktif, pertandingan inovasi dan pameran serta pelbagai aktiviti lain.

Minggu kesedaran pendermaan organ ini juga dilaksanakan pada peringkat negeri. Diharapkan dengan segala aktiviti dan hebahan berkaitan dengan pendermaan organ di seluruh negara mampu meningkatkan kesedaran dalam kalangan Keluarga Malaysia untuk menjadi sebahagian daripada pengikrar penderma organ dan memberikan harapan kepada 10 279 orang pesakit yang menunggu organ daripada penderma.

Maklumat lanjut berkaitan dengan pendermaan organ dan sambutan Minggu Kesedaran Pendermaan Organ Peringkat Kebangsaan 2022 boleh didapati dalam laman media sosial PSTN, atau melayari laman sesawang rasminya di pautan https://www.dermaorgan.gov.my/.


Bahasa Vaie Kini Diiktiraf sebagai Bahasa Sukuan di Sarawak

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

KUALA LUMPUR – Satu bahasa sukuan baharu telah diiktiraf di Sarawak yang menambahkan bilangan bahasa sukuan sedia ada. Bahasa tersebut ialah bahasa Vaie yang dituturkan suku kaum Vaie sebagai satu bahasa sukuan yang tersendiri. Pada asalnya, bahasa ini dikelompokkan dalam bahasa Melanau Bintulu, namun begitu terdapat perbezaan dalam kosa katanya.

Menurut Dr. Haji Mohd. Sharifudin Yusof, mantan pensyarah Universiti Putra Malaysia, sesuatu yang menarik dalam kajiannya yang lebih mendalam tentang bahasa ini telah ditemukan. Beliau mendapati bahawa bahasa Vaie menggunakan konsonan v, q, dan z, yang hampir sama dengan bahasa Latin di Turin, Itali.

Kewujudan pelbagai variasi bahasa sukuan dalam kalangan suku kaum tersebut menampilkan dialek yang berbeza sehingga menimbulkan sedikit kesukaran dalam proses pendokumentasian kosa kata bahasa sukuan setempat. Perbezaan kosa kata dalam bahasa sukuan menyebabkan pertembungan dalam menentukan kosa kata yang tepat dalam kalangan mereka sendiri. Oleh itu, penerimaan kesemua kosa kata tersebut dan mengkategorikannya mengikut suku kaum merupakan jalan yang terbaik.

Di Sarawak, terdapat kira-kira 48 bahasa sukuan dan ada sebilangan daripadanya tidak pernah diketahui kewujudannya atau kedengaran tentangnya. Bahasa sukuan merupakan bahasa komunikasi bagi masyarakat setempat untuk berkongsi pemikiran dan ilmu dalam kalangan mereka. Dalam hal ini, Dewan Bahasa dan Pustaka Cawangan Sarawak khususnya telah memainkan peranannya dengan mengkaji dan mendokumentasikan bahasa sukuan untuk dibukukan, atau dirakam dalam kamus dan daftar kata sukuan.

Bahasa sukuan juga mendepani cabaran dalam kepesatan dunia kini. Generasi muda khususnya berlumba-lumba untuk menimba ilmu dan membina kerjaya di luar kelompok tradisi mereka. Bahasa sukuan berdepan dengan ancaman kepupusan dalam penggunaannya. Hal ini demikian kerana kelompok penuturnya semakin kecil kerana bahasa sukuan hanya dituturkan dalam kalangan kelompoknya sahaja. Bahasa sukuan juga dianggap tidak ekonomikal dan tidak relevan dengan keadaan semasa.

Tegas beliau, bahasa sukuan dilihat mampu memberikan sumbangan dalam memperluas dan memperkaya kosa kata dalam bahasa Melayu itu sendiri. Pengayaan kosa kata bahasa Melayu ini sejajar dengan hasrat untuk menjadikan bahasa Melayu sebagai bahasa kedua ASEAN. Keindahan dan keunikan bahasa sukuan ini juga berpotensi untuk diketengahkan dan diangkat penggunaannya dalam bahasa Melayu sebagai usaha untuk memartabatkannya sebagai antara bahasa komunikasi di ASEAN.


Malaysia Sasar Sifar Bersih Karbon Seawal 2050

Kuala Lumpur – “Selepas revolusi industri kira-kira 150 tahun yang lalu, peningkatan suhu bumi lebih ketara disebabkan oleh banyak penghasilan sebatian karbon di ruang atmosfera yang mengakibatkan bumi semakin lama semakin panas.”

Demikian ulasan yang diberikan oleh Ketua Setiausaha Kementerian Alam Sekitar dan Air (KASA), YBhg. Dato’ Seri Ir. Dr. Zaini Ujang dalam program Bicara Naratif: Malaysia Sifar Bersih Karbon Seawalnya 2050 yang berlangsung menerusi Facebook rasmi Berita RTM dan platform media sosial lain, hari ini.

Menurut beliau, karbon merupakan suatu unsur kimia dan berada dalam banyak keadaan, terutamanya dalam badan manusia. Di alam sekitar pula, unsur karbon atau sebatian karbon ini adalah paling banyak selepas hidrogen, helium, oksigen, dan sebagainya.

Tambah beliau, apabila karbon banyak di ruang udara, karbon akan memerangkap haba daripada pancaran cahaya matahari. Semakin banyak sebatian karbon tersebut terperangkap, semakin panas ruang atmosfera. Tambahan pula, apabila terdapat pelepasan sebatian karbon lain seperti pembakaran sampah atau pembakaran bahan api fosil sama ada untuk penjanaan elektrik, kenderaan bergerak atau proses industri.

Dalam bicaranya juga, beliau menyatakan bahawa seluruh ahli sains di dunia yang bergabung dengan Panel Antara Kerajaan tentang Perubahan Iklim atau Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) telah bersetuju bahawa peningkatan suhu sebanyak 1.1 darjah Celsius telah dicerap dalam tempoh 150 tahun yang lalu disebabkan oleh revolusi industri. Hal ini bermakna jika pelepasan karbon tidak dikawal akan menyebabkan pelbagai bencana seperti peningkatan suhu bumi, hakisan pantai, banjir yang tidak menentu, dan sebagainya.

Mengulas mengenai perkara ini, beliau turut menyatakan bahawa Malaysia komited untuk mengurangkan tujuh jenis sebatian karbon atau gas rumah kaca. Gas rumah kaca ini bertujuan untuk melindungi tanaman, khususnya sayur-sayuran dan bunga-bungaan daripada perubahan cuaca yang tidak menentu.

Terdapat tiga cara untuk mengurangkan pelepasan karbon, iaitu memperbanyak berjalan kaki ke tempat yang mudah dikunjungi, melakukan aktiviti seperti menunggang basikal dan tidak menggunakan plastik sekali guna. Sementara itu, bagi meningkatkan kadar penyerapan karbon pula, seseorang itu boleh menanam sayur-sayuran atau pokok di kawasan rumah. Tindakan ini bukan sahaja menyihatkan badan, malah amalan ini boleh menjadi budaya dalam kalangan masyarakat.

Berdasarkan kajian yang dilakukan, beliau telah mendapati bahawa pembelajaran tentang alam sekitar di Malaysia hanya sekadar untuk lulus peperiksaan, tetapi tidak dilaksanakan sepertimana yang dilakukan oleh para pelajar di Jepun. Sebagai contohnya, pembersihan padang sekolah atau tandas dilakukan oleh pelajar itu sendiri dan bukannya dilakukan oleh individu upahan. Secara tidak langsung, tindakan ini telah memberikan pengajaran kepada para pelajar agar menjaga kebersihan kawasan sekolah.

Selain itu, terdapat banyak negara yang telah mengenakan cukai karbon kepada individu yang menghasilkan karbon seperti Sweden, Denmark, Norway dan sebagainya. Situasi ini akan menyebabkan masyarakat berfikir akan jumlah pelepasan karbon yang telah dihasilkan dan memikirkan kaedah yang terbaik untuk mengurangkan pelepasan karbon. Pelepasan karbon telah mengakibatkan pelbagai bencana di dunia dan pembayaran cukai karbon ini adalah sangat rasional untuk dilaksanakan.

Bagi menjadikan Keluarga Malaysia sebagai sebuah keluarga yang lestari, penekanannya adalah pada pembentukan tabiat yang boleh dibina dengan adanya asuhan agama. Malaysia boleh mencapai sifar bersih karbon menjelang tahun 2050 ataupun lebih awal daripada tempoh ini dengan syarat masyarakat perlu memahami maksud sifar bersih karbon dan melaksanakan suatu tindakan yang proaktif dalam menangani isu ini.

Pada masa yang sama, KASA akan memastikan jumlah pelepasan karbon dan menggantikannya dengan penyerapan gas rumah kaca supaya aktiviti yang dijalankan pada tahun ini menjadi sifar bersih.

Sementara itu, buku 40 Hadis Pelestarian Alam Sekitar yang dihasilkan oleh beliau bersama-sama YBhg. Profesor Dato’ Dr. Zulkifli Mohd Yusoff bertujuan untuk menyebarluaskan kefahaman masyarakat tentang kepentingan menjaga kelestarian alam sekitar.


Khasiat dan Potensi Ceri Kampung dalam Perubatan

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Ceri kampung atau Muntingia calabura tergolong dalam keluarga Muntingiaceae. Pokok ini berasal daripada Amerika Tengah tetapi telah ditanam secara meluas di kebanyakan negara yang beriklim tropika seperti Brazil, China, India, Filipina, dan Malaysia. Lazimnya, tanaman ini tumbuh secara meliar, namun terdapat sesetengah masyarakat menanamnya di halaman rumah.

Pokoknya yang rendang dan bercabang menjadi tempat tarikan kanak-kanak untuk berteduh dan bermain. Buahnya yang kecil dan berwarna merah-kemerahan bukan sahaja menarik minat manusia, bahkan menjadi tarikan haiwan seperti burung. Buah ceri kampung ini rasanya amat manis ketika masak ranum. Namun begitu, kebanyakan orangÂ  tidak mengetahui tentang khasiat yang boleh diperoleh daripada pokok ini.

Berdasarkan penulisan Farah Eliani dalam SinarPlus, terdapat enam khasiat daun pokok ceri kampung yang dibincangkan. Antara khasiatnya ialah dapat menurunkan bacaan kencing manis, menyembuhkan luka dan kudis, mencegah kanser, meredakan rasa sakit akibat keradangan, menurunkan kadar kolesterol, dan menurunkan bacaan darah tinggi.

Walau bagaimanapun, sejauh manakah kebenaran khasiat yang dinyatakan tanpa bukti kajian saintifik? Secara umumnya, kita mengetahui bahawa masyarakat tradisional Melayu sememangnya menggunakan bahan daripada sumber alam semula jadi untuk merawat pelbagai penyakit. Namun begitu, dalam arus pemodenan pada masa ini, kajian terperinci perlu dilaksanakan bagi membuktikan khasiat sesuatu pokok atau tanaman yang digunakan sebagai ubat tradisional untuk tujuan penyembuhan beberapa penyakit.

Hasil pembacaan umum melalui penulisan kajian saintifik, terdapat beberapa orang saintis di Malaysia telah membuat analisis terhadap ekstrak daun pokok ceri dan telah menguji tindak balas tersebut ke atas kehadiran sebatian aktif semula jadi, iaitu antioksidan yang bertindak balas dengan aktiviti radikal bebas yang memberikan kesan terhadap proses penuaan dan penyebab pelbagai penyakit kronik.

Penulis sendiri telah menjalankan kajian terhadap kehadiran sebatian aktif semula jadi daripada ekstrak buah ceri kampung tempatan bagi kedua-dua buah ranum dan muda. Kajian tersebut dilakukan bagi menguji kehadiran sebatian semula jadi sebagai agen antibakteria dan mengira kuantiti kandungan fenolik yang dikaitkan dengan aktiviti antioksidan.

Hasil kajian tersebut telah membuktikan bahawa ekstrak buah ceri kampung tempatan mengandungi sebatian aktif semula jadi yang berpotensi sebagai agen antibakteria dan mungkin mengandungi sebatian antioksidan yang tinggi. Oleh itu, kajian terhadap pokok ceri kampung tempatan adalah perlu kerana mempunyai potensi yang tinggi dalam nilai perubatan yang boleh dimodenkan. Tambahan pula, pokok ceri kampung ini mudah didapati dan boleh ditanam secara meluas.


TTS dan DBP: Memperkukuh Kerjasama Penerbitan Buku dan Majalah

Ranau  –  Kerjasama penulisan dan penerbitan buku antara Taman-Taman Sabah (TTS) dengan Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) sememangnya telah lama terjalin. Sebagai hasilnya, sebanyak enam judul buku TTS sebelum ini telah berjaya diterbitkan oleh Bahagian Buku Umum, DBP.

Hubungan akrab yang sedia ada itu diperkukuh lagi pada hari ini menerusi Bengkel Pemurnian Buku Umum TTS dan DBP yang dihadiri oleh lebih daripada 20 orang kakitangan TTS dalam kalangan penyelidik pelbagai bidang dan kepakaran, serta mewakili stesen yang terpilih, iaitu botani; ekologi; entomologi; zoologi; Taman Kinabalu/Poring; Taman Pulau Tiga; Taman Kinabalu; Taman Pulau Sipadan; Taman Tunku Abdul Rahman; dan Taman Marin Tun Sakaran.

Menurut Pengarah Jabatan Penerbitan, DBP, Tuan Haji Razali Che Mat, menerusi Bengkel Pemurnian Buku Umum TTS dan DBP, penyelidik yang terlibat akan lebih terdedah dan lebih mendalami keperluan terpenting dalam penghasilan sesebuah buku yang pada akhirnya akan memudahkan keseluruhan proses penerbitan. Kerjasama tersebut juga, menurut Tuan Haji Razali merupakan landasan untuk mengetengahkan penghasilan buku yang benar-benar berkualiti dan mampu bersaing di pasaran kelak.

DBP percaya bahawa dengan kerjasama sebegini, lebih banyak buku yang berkualiti akan dapat dihasilkan. Diharapkan kerjasama ini akan dapat diteruskan pada masa akan datang.

Keyakinan tersebut turut disandarkan menerusi kepakaran dan bimbingan Editor Kanan dan Editor Bahagian Buku Umum yang turut serta dan  bertanggunjawab mengendalikan bengkel pemurnian tersebut yang diketuai oleh Puan Huznah Sait; Puan Siti Mariam Othman; dan Puan Munirah Ghazali.

Tidak ketinggalan, TTS turut menzahirkan penghargaan terhadap komitmen DBP atas kerjasama penerbitan buku yang telah dirancang. Menurut Penolong  Pengarah Penyelidikan dan Pendidikan Taman Kinabalu, Encik Fred Tuh Yit Yu, kumpulan penyelidik yang terlibat dalam bengkel tersebut perlu mengambil sebaik-baik ilmu dan peluang yang diberikan dalam usaha penerbitan buku yang dirancang.

Saya percaya bahawa dengan penerbitan buku yang sedang dalam proses pemurnian ini akan dapat meningkatkan lagi semangat para penyelidik di TTS untuk lebih banyak menghasilkan buku pada masa akan datang, khususnya dengan DBP.

Dalam bengkel tersebut, para peserta turut didedahkan dengan peluang penerbitan rencana dalam 11 majalah terbitan DBP, khususnya majalah Kosmik dan Dewan Masyarakat, serta portal digital JendelaDBP.


Forum “Memartabatkan Buku Karya Cendekia“ Membuka Minda Masyarakat

Serdang – Forum “Memartabatkan Buku Karya Cendekia“ antara satu daripada program yang diadakan bersempena dengan penganjuran Ekspo Buku Malaysia dan Persidangan Buku Antarabangsa 2022 yang diadakan mulai 22 Ogos 2022 hingga 25 Ogos 2022 di Pusat Kebudayaan dan Kesenian Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah, Universiti Putra Malaysia (UPM).

Forum ini menampilkan empat orang ahli panel jemputan, iaitu Felo Utama, Institut Kajian Etnik, Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM), YBhg, Dato’ Paduka Profesor Dr. Supyan Hussin, Pensyarah Fakulti Bahasa dan Komunikasi, Universiti Pendidikan Sultan Idris, YBhg. Profesor Dr. Azhar Wahid, Pengarah Majlis Buku Kebangsaan Malaysia, YBrs. Encik Mohd. Khair Ngadiron, dan mantan wali Kota Batam, YBhg. Dato’ Dr. Ahmad Dahlan serta dikendalikan oleh Pensyarah Fakulti Ekologi Manusia, UPM, YBhg. Profesor Dr. Zaid Ahmad selaku moderator.

Penganjuran forum ini menjadi medan atau platform penting untuk melihat kembali tradisi penghasilan karya ilmiah yang terdapat di Malaysia dan karya yang dihasilkan oleh masyarakat di negara ini.

Bangsa yang banyak menghasilkan karya besar atau mahakarya merupakan bangsa yang dihormati kerana memiliki keupayaan intelektual. Oleh itu, kita seharusnya menghasilkan penulisan yang boleh ditelaah dan diwariskan kepada generasi akan datang.

Menurut YBhg, Dato’ Paduka Profesor Dr. Supyan Hussin, konteks membaca itu sangat luas. Amalan membaca itu perlu bermula daripada hati. Kini, generasi muda lebih menjurus kepada dunia digital. Mereka tidak menolak keberadaan buku tetapi rupa bentuk fizikal buku itu tidak digemari oleh mereka. Generasi muda pada masa ini lebih menggemari buku yang berbentuk digital.

Tambah beliau, individu terutamanya pensyarah sebagai seorang cendekiawan dan aktif berfikir perlu memiliki budaya menulis. Tanggungjawab mereka yang perlu digalas bukan sahaja setakat mengajar, malah mereka juga perlu membuat penyelidikan, membentang hasil penyelidikan dan menerbitkan kajian yang telah dilakukan. Selain itu, pensyarah juga digalakkan untuk menghasilkan buku berdasarkan hasil kajian yang terhimpun setelah beberapa tahun. Hal ini bertujuan bagi mengelakkan kesuraman dalam penerbitan buku, terutamanya pada peringkat universiti dan sebagainya.

Seterusnya, YBhg. Profesor Dr. Azhar Wahid menyatakan bahawa antara punca kesuraman dalam dunia penulisan adalah disebabkan oleh tiada keperluan untuk menulis buku, terutamanya pada peringkat universiti. Hal ini dikatakan demikian kerana seseorang pensyarah itu jika menginginkan kenaikan pangkat, perkara yang dititikberatkan ialah penghasilan penulisan jurnal bukannya penulisan buku.

Beliau juga mengatakan bahawa tempoh penilaian karya yang terlalu lama telah mengurangkan motivasi penulis untuk menulis buku. Oleh yang demikian, tempoh penilaian sesuatu penerbitan buku perlu dikurangkan agar membolehkan buku tersebut dapat diterbitkan dengan segera.

Mengulas dengan lebih lanjut topik perbincangan dalam forum ini, YBrs. Encik Mohd. Khair Ngadiron menyatakan bahawa jumlah penulis dan penerbit indie pada masa ini semakin banyak dan kebanyakannya terdiri daripada generasi muda. Sebahagian besar golongan ini menggerakkan penulisan yang berbentuk serius dan ilmiah. Hal ini bermakna penerbitan buku berbentuk fizikal masih mempunyai ruang untuk dihasilkan dan penerbitannya masih berterusan.

Beliau turut memberikan beberapa inisiatif yang boleh dilakukan untuk memartabatkan buku, antaranya adalah dengan membina hubungan baik antara buku dengan masyarakat, memperkukuh gerakan budaya membaca, mengangkat karya Malaysia di persada antarabangsa, mempromosikan aktiviti perbukuan di seluruh negara, memperkasa akta, dasar, peraturan dan garis panduan perbukuan, membina pangkalan data perbukuan yang sistematik, dan membuat potongan cukai kepada individu dan syarikat yang menyumbang kepada aktiviti perbukuan.

Sementara itu, YBhg. Dato’ Dr. Ahmad Dahlan telah berkongsi pengalaman beliau berkaitan dengan penerbitan bukunya dalam bahasa Melayu, terutamanya tentang sejarah Melayu, Dalam bicaranya juga, beliau menasihati masyarakat agar mengembalikan semula penerbitan buku tentang Melayu dan berusaha membangkitkan sejarah Melayu pada masa lalu untuk diterbitkan.

Turut hadir dalam program ini ialah Pengerusi Lembaga Pengelola Yayasan Pembangunan Buku Negara, YBhg. Tan Sri Profesor Datuk Wira Dr. Abdul Latif Abu Bakar dan Naib Canselor, UPM, YH Profesor Dato’ Dr. Mohd Roslan Sulaiman.


Anugerah Buku Negara: Pengiktirafan Berharga

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Serdang – “Industri perbukuan negara memainkan peranan penting dalam membentuk generasi Malaysia yang bertamadun dan berdaya saing. Generasi muda, terutamanya daripada golongan kanak-kanak hingga remaja wajar diberikan pendedahan berkenaan dengan perkembangan dan transformasi industri perbukuan negara kerana mereka merupakan golongan yang akan bertanggungjawab dalam meneruskan industri ini kelak”.

Demikian ucapan perasmian Anugerah Buku Negara 2022 oleh Timbalan Ketua Setiausaha (Dasar) Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia, YBhg. Dato’ Dr. Haji Megat Sany Megat Ahmad Supian yang diadakan di Pusat Kebudayaan dan Kesenian Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah, Universiti Putra Malaysia (UPM), hari ini.

Beliau merakamkan setinggi-tinggi penghargaan kepada Yayasan Pembangunan Buku Negara (YPBN) dan UPM yang telah berusaha untuk merealisasikan program yang dilaksanakan sepanjang Ekspo Buku Malaysia dan Persidangan Buku Antarabangsa 2022 ini berlangsung.

Menurut beliau, acara penganugerahan seperti ini perlu diperkasa. Hal ini dikatakan demikian kerana penganugerahan ini merupakan landasan yang baik untuk membangun dan meningkatkan penyertaan semua pihak dalam ikhtiar mengisi Wawasan Kemakmuran Bersama Keluarga Malaysia yang sedang dilaksanakan kini.

Pihak Kementerian Pengajian Tinggi (KPT) turut memajukan enam agenda utama untuk melahirkan generasi Malaysia pendidikan tinggi yang berkaliber dan berperadaban, iaitu (1) memperkasa pendidikan digital dengan memanfaatkan teknologi berkomputer, (2) memantapkan jaringan strategik swasta dengan memperkasa kerjasama antara pihak industri dengan pusat pengajian tinggi, (3) memperkukuh kebolehpasaran graduan dengan menyediakan peluang pekerjaan baharu dan menangani isu pengangguran, (4) memacu kesejahteraan komuniti dengan menekankan keperluan untuk menggiatkan lebih banyak sumbangan akademik kepada komuniti (5) merakyatkan kecemerlangan institusi dengan memberikan naratif baharu kepada model bisnes syarikat induk dan anak-anak syarikat universiti awam serta (6) menyemarakkan semangat #KPTPrihatin dengan menerapkan elemen kebajikan kepada graduan institut pengajian tinggi dan warga kerja KPT.

Inisiatif bagi membangunkan kecemerlangan rakyat dan negara serta pelibatan pihak industri seperti ini harus disokong oleh semua pihak agar dapat membantu memajukan industri buku negara dan seterusnya membina masyarakat berilmu menerusi budaya suka meningkatkan pengetahuan, menulis dan membaca yang berteraskan pendidikan dan sumber kreatif sekali gus memberikan manfaat besar kepada kemajuan dunia, bangsa, Keluarga Malaysia, dan negara.

YBhg. Dato’ Dr. Haji Megat Sany Megat Ahmad Supian mengucapkan selamat maju jaya kepada YPBN, UPM dan rakan strategik yang telah berganding bahu bekerja keras dalam merealisasikan matlamat dan hasrat kerajaan dalam membina Malaysia yang lebih progresif serta dinamik melalui tabiat membaca dan menulis.

Sementara itu, Pengerusi Lembaga Pengelola YPBN, YBhg. Tan Sri Profesor Datuk Wira Dr. Abdul Latif Abu Bakar mengucapkan rasa syukur kerana penganjuran Ekspo Buku Malaysia dan Persidangan Buku Antarabangsa 2022 yang pertama kali diadakan pada peringkat universiti berjalan dengan lancar.

Mengulas lebih lanjut, beliau menyatakan bahawa Anugerah Buku Negara yang disampaikan kepada para penerima pada hari ini merupakan suatu penghormatan dan anugerah yang sangat menarik lebih-lebih lagi apabila mendapat sokongan daripada pihak KPT. Dalam majlis penyampaian anugerah seperti ini membolehkan penerima anugerah bertemu dengan tokoh tanah air, generasi muda dan generasi lama sekali gus dapat memanfaatkannya sebagai satu pertemuan ilmuan.

Seperkara lagi, beliau berkata dengan adanya ekspo buku seperti ini dapat menimbulkan rasa minat pelajar untuk berusaha menerbitkan buku, misalnya tentang kisah kehidupan mereka dan sebagainya. Walau bagaimanapun, penerbitan buku dalam kalangan pelajar ini perlulah di bawah pengawasan pihak hal ehwal pelajar universiti masing-masing.

Setelah selesai sesi penyampaian Anugerah Buku Negara, turut diadakan pelancaran buku Pantun Teka-Teki Fikir dan Tafsir, buku Bahasa dan Identiti Kepimpinan Khaled Nordin dalam Pendidikan Tinggi Negara serta buku Politik, Etnisiti dan Peradaban: Malaysia Pasca 2020. Majlis tamat dengan sesi lawatan ke tapak Ekspo Buku Malaysia.

SENARAI PENERIMA ANUGERAH BUKU NEGARA 2022

Kategori Anugerah Perdana: Penerbit Profilik

Kategori Anugerah Perdana: Penerbit Universiti Harapan

Penerima: Penerbit Universiti Teknologi Malaysia

Kategori Anugerah Perdana: Kepimpinan Penerbit Pengajian Tinggi

Penerima: Profesor Ir. Ts. Dr. Mohamed Thariq Hameed Sultan

Kategori Anugerah Perdana: Tokoh Penerbit Novel Profilik

Penerima: Dato’ Sri Wan Mohd Muzri Ramli

Kategori Anugerah Pengajian Tinggi: Buku Perniagaan dan Ekonomi Terbaik

Judul: Pemerkasaan Aktiviti Pengkomersialan Produk Penyelidikan di Universiti

Penyunting: Norain Ismail, Zawiah Mat dan Sazelin Arif

Penerbit: Universiti Teknikal Malaysia Melaka

Kategori Anugerah Pengajian Tinggi: Buku Seni dan Kreatif Terbaik

Judul: Tutorial Ilustrasi Digital Motosikal

Kategori Anugerah Pengajian Tinggi: Buku Mewah Terbaik (Penyelidikan dan Fotografi)

Penulis: Norhayati Ahmad, Daicus Belabut dan Chan Kin Onn

Penerbit: Universiti Kebangsaan Malaysia

Kategori Anugerah Pengajian Tinggi: Buku Sains dan Teknologi Terbaik

Judul: Digital Image Processing and Computer Vision Fundamental and Applications

Penerbit: Universiti Islam Antarabangsa Malaysia

Kategori Anugerah Pengajian Tinggi: Buku Alam Semula Jadi Terbaik (Lestari)

Judul: Lower Kinabatangan Premier Competitive Sustainable Ecotourism Destination

Penulis: Jennifer Chan Kim Lian, Kamarul Mizal Marzuki, Fiffy Hanisdah Saikim, dan Tini Maizura Mohtar

Kategori Anugerah Pengajian Tinggi: Buku Alam Semula Jadi Terbaik (Penyelidikan)

Judul: Tinosfora Crispa Akar Patawali Health Benefits of Bitter Taste

Judul: Scientific Evidence Malaysian Medical Plants with Wound Healing Properties

Penulis: Sharifah Sakinah Syed Alwi, Seri Narti Edayu Sarchio, Mohd Firdaus Ismail, Henna Roshini Alexander, dan Latifah Saiful Yazan

Kategori Anugerah Pengajian Tinggi: Buku Islamik Terbaik

Penulis: Mohd Fauzi Hamat dan Mohd Hasrul Shuhari

Kategori Anugerah Pengajian Tinggi: Buku Perisian Multimedia Terbaik

Judul: Pembangunan Perisian Multimedia untuk Kanak-kanak Prasekolah

Penulis: Nor Azah Abdul Aziz, Norasikin Fabil dan Zawawi Ismail

Penerbit: Universiti Sultan Zainal Abidin

Kategori Anugerah Industri: Buku Umum Terbaik (Pengurusan Organisasi)

Judul: Sarwajagat Kepimpinan Islam dalam Pengurusan Organisasi

Penulis: Ab Aziz Yusof dan Muhammad Afif Mohd Badrol

Kategori Anugerah Industri: Novel Terbaik

Kategori Anugerah Industri: Buku Umum Terbaik (Terjemahan)

Judul: Imam Al-Bukhari Terjemahan Al-Adab Al-Mufrad Sunnah dalam Beradab dan Kelebihan Beramal Mulia

Penulis: Imam Al-Bukhari “Penterjemah: Sidang Penterjemah Seliaan Telaga Biru”

Kategori Anugerah Industri: Buku Umum Terbaik (Biografi)

Judul: Biografi Sasterawan Negara Shahnon Ahmad Anak Nan Bertuah

Kategori Anugerah Industri: Buku Umum Terbaik (Pengajian Al-Quran)

Judul: Panduan Lengkap Ilmu Tajwid: Riwayat Hafs daripada Qiraat ‘Asim melalui Toriq Al-Syatibiyyah

Penulis: Dr. Khairul Anuar Mohamad dan Ustaz Abu Iskandar

Kategori Anugerah ASEAN: Buku Umum Terbaik (Islamik)

Penerima: Penerbit Buku Sejarah Melayu, Dato’ Dr. Ahmad Dahlan


Lembaga Angkasa Malaysia Setuju Kerajaan Meratifikasi Triti Angkasa Lepas Antarabangsa

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Putrajaya – Lembaga Angkasa Malaysia yang bersidang buat pertama kalinya pada 25 Ogos lalu secara dasarnya bersetuju agar kerajaan meratifikasi triti angkasa lepas antarabangsa selaras dengan keutamaan dan kepentingan negara.

Keutamaan semasa kerajaan ketika ini ialah triti berkaitan dengan keselamatan dan liabiliti yang terkait isu penemuan objek disyaki roket di sekitar Sarawak pada hujung bulan Julai yang lalu.

Demikian kenyataan yang dikeluarkan oleh Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi (MOSTI) dalam satu sidang media yang diadakan.

Mengulas lanjut berkaitan dengan isu penemuan objek yang disyaki tersebut, MOSTI memaklumkan bahawa perkara berkenaan sedang dalam siasatan lanjut pihak Agensi Angkasa Malaysia (MYSA) dan Jabatan Kimia Malaysia.

Akta Lembaga Angkasa Malaysia 2022 telah diwartakan pada 25 Januari 2022 dan tarikh 4 Ogos 2022 pula telah ditetapkan sebagai tarikh kuat kuasa Akta 834 bagi Bahagian I, II, VII, IX Seksyen 64 dan Seksyen 62 oleh Menteri MOSTI, YB Dato’ Seri Dr. Adham Baba.

Fungsi utama Lembaga Angkasa Malaysia adalah untuk mengawal selia segala aktiviti berkaitan dengan angkasa bagi tujuan keselamatan, pendaftaran objek angkasa dan peruntukan bagi kesalahan aktiviti angkasa.

Lembaga ini juga akan memastikan aktiviti angkasa negara dilaksanakan secara bertanggungjawab, selamat, terjamin serta mematuhi segala peraturan dan piawaian yang dipersetujui pada peringkat antarabangsa.

Di samping itu, lembaga ini bertanggungjawab untuk menasihati kerajaan Malaysia mengenai perkara berhubung dengan pelaksanaan dan pentadbiran Akta 834 selain melaksanakan atau mengadakan peruntukan bagi pelaksanaan obligasi yang berbangkit daripada perjanjian, konvensyen atau triti antarabangsa berkaitan dengan akta ini.


Taman Kinabalu: Syurga Alam Semula Jadi

Taman Kinabalu terletak di pantai barat negeri Sabah, di Malaysia timur yang juga dikenali sebagai Malaysia Borneo. Taman Kinabalu terletak di hujung utara Banjaran Crocker dan membentuk tulang belakang tanah besar Sabah.

Taman Kinabalu merangkumi tiga buah daerah, iaitu Ranau yang berkeluasan 31 700 hektar (ha), Kota Belud (25 700 ha), dan Kota Marudu (17 970 ha). Taman ini menjadi lokasi pelbagai habitat termasuklah habitat pergunungan, subalpin, ultramafik dan tanah rendah. Taman Kinabalu juga dikenali sebagai syurga alam semula jadi kerana kawasan ini mempunyai kepelbagaian flora dan fauna yang unik dan pelbagai spesies endemik yang tidak ternilai harganya.

Memiliki landskap yang teramat indah, kepelbagaian flora dan fauna serta tahap perlindungan dan pengurusan yang terbaik menjadikan Taman Kinabalu permata pelancong dari dalam dan luar negara. Sebagai antara taman yang terunik dan terindah di dunia, Taman Kinabalu telah diisytiharkan sebagai Tapak Warisan Dunia oleh Pertubuhan Pelajaran, Sains dan Kebudayaan, Bangsa-Bangsa Bersatu (UNESCO) pada 2 Disember 2000.

Taman Kinabalu yang berkeluasan 753.37 kilometer (km) persegi telah diwartakan pada 16 Januari 1964 sebagai Taman Negara di bawah Ordinan Taman Negara (1962). Pada tahun 1984, nama Taman Negara Kinabalu telah ditukar kepada Taman Kinabalu selaras dengan penggantian Ordinan Taman Negara Sabah oleh Enakmen Taman-Taman Sabah. Di bawah Enakmen Taman 1984, taman ini diuruskan oleh Lembaga Pemegang Amanah Taman-Taman Sabah.

Uniknya, di dalam taman ini, terdapat tujuh pencawang, iaitu Ibu Pejabat Taman (Park HQ), Kolam Air Panas Poring, Mesilau Nature Resort, Serinsim, Monggis, Sayap dan Nalapak. Stesen utama taman ini termasuklah Ibu Pejabat Taman dan Mata Air Panas Poring, manakala selebihnya ialah pencawang yang berfungsi sebagai pos luar di sepanjang sempadan taman untuk pemantauan dan penguatkuasaan.

Flora Taman Kinabalu merupakan satu daripada yang terkaya dan pelbagai di dunia, dengan tahap endemisme yang tinggi. Hal ini telah ditetapkan sebagai Pusat Kepelbagaian Tumbuhan yang mengandungi spesies dari Australia, Himalaya, China dan Malaysia serta flora pan-tropika. Keajaiban flora Taman Kinabalu juga menjadikannya rumah kepada kebanyakan mamalia, amfibia, burung dan invertebrata Borneo yang sukar ditemukan di kawasan lain sama ada di negara ini atau di negara lain.

Julat ketinggian dan iklim yang hebat, topografi yang pelbagai dan curam yang mewujudkan pengasingan geografi, geologi yang pelbagai dan keindahan semula jadi yang luar biasa semuanya menyumbang kepada kepelbagaian yang tinggi. Maka itu, Taman Kinabalu diletakkan dalam Hotspot Pemuliharaan yang ditetapkan oleh Conservation International, kawasan Eko Air Tawar Global 200 WWF, Pusat Kepelbagaian Tumbuhan WWF/IUCN dan Kawasan Burung Endemik yang ditetapkan oleh BirdLife.

Taman Kinabalu merupakan taman yang luar biasa kerana mempunyai kawasan hutan dengan kepelbagaian spesies flora yang unik dan menarik. Terdapat sekurang-kurangnya 5000 hingga 6000 tumbuhan vaskular yang mengandungi 200 keluarga dan lebih 1000 genera yang menyumbang kepada 14 peratus flora di Malaysia dan sebanyak 2.4 peratus flora yang terdapat di dunia. Terdapat sebanyak 612 spesies paku pakis; 90 spesies orkid endemik daripada 887 spesies yang dikenal pasti; dan daripada 33 spesies rhododendron, sembilan daripadanya merupakan spesies endemik.

Selain itu, sebanyak sembilan spesies tumbuhan periuk kera telah direkodkan oleh para penyelidik yang menjadikannya sebagai antara khazanah paling berharga di Taman Kinabalu. Daripada jumlah itu, sebanyak empat spesies merupakan spesies endemik, iaitu Nepenthes rajah, Nepenthes villosa, Nepenthes burbidgeae dan Nepenthes kinabaluensis.

Tidak cukup dengan itu, terdapat 81 spesies pokok ara telah direkodkan, dengan 13 daripadanya merupakan spesies endemik Taman Kinabalu. Terdapat juga 13 spesies tumbuhan buluh; 78 spesies pokok palma; dan 46 spesies halia liar. Tumbuhan Begonia pula terdiri daripada 21 spesies dengan 16 daripadanya merupakan spesies endemik. Terdapat juga kira-kira 600 spesies cendawan yang “menghuni” Taman Kinabalu.

Keunikan Taman Kinabalu tambah diserlahkan lagi dengan kehadiran dua spesies bunga terbesar di dunia, iaitu Rafflesia keithii dan Rafflesia pricei. Selain itu, para penyelidik turut menemukan sebanyak 24 spesies tumbuhan hiperakumulator nikel dengan dua daripadanya merupakan spesies endemik. Sebanyak 119 spesies mamalia di Taman Kinabalu turut direkodkan dengan 18 daripada jumlah tersebut merupakan spesies endemik di Borneo.

Sementara itu, Taman Kinabalu turut dihuni oleh 326 spesies burung, dengan 17 spesies daripadanya ialah spesies endemik Borneo. Daripada 92 spesies amfibia yang terdapat di Taman Kinabalu, sembilan daripadanya merupakan spesies endemik yang perlu diberikan perhatian. Hal yang demikian juga dengan spesies ular apabila para penyelidik mendapati terdapat 62 spesies ular, dengan 13 daripadanya merupakan spesies endemik Borneo; dan 44 spesies biawak (21 daripadanya merupakan spesies endemik Borneo).

Taman Kinabalu juga mempunyai pelbagai jenis ikan air tawar. Sebanyak 40 spesies ikan air tawar juga telah direkodkan (16 daripadanya merupakan spesies endemik Borneo). Selain itu, terdapat 850 spesies rama-rama direkodkan dalam kalangan kumpulan serangga tersebut. Daripada jumlah tersebut sebanyak 15 daripadanya merupakan spesies endemik. Seterusnya, sebanyak 112 spesies rama-rama telah dikenal pasti, dengan sembilan daripadanya diklasifikasikan sebagai endemik Taman Kinabalu.

Sesungguhnya Taman Kinabalu merupakan syurga flora dan fauna yang tidak ternilai harganya. Mengekalkan keindahan flora dan fauna Taman Kinabalu pastinya penuh dengan pelbagai cabaran dan rintangan. Maka itu, semua pihak harus menyedari bahawa hidupan, flora dan fauna Taman Kinabalu harus diwarisi oleh generasi akan datang. Oleh itu, mahu tidak mahu kita harus bersama-sama menjaganya agar keaslian khazanah ini dapat dikekalkan sampai bila-bila.

Penulis ialah Penolong Pengarah Bahagian Penyelidikan dan Pendidikan Taman-Taman Sabah.


Negara Perlu Bersedia Hadapi Ancaman Krisis Kesihatan

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Kuching – Raja Muda Perlis, Duli Yang Teramat Mulia (DYTM) Tuanku Syed Faizuddin Putra Jamalullail telah berkenan mencemar duli berangkat menyempurnakan perasmian Seminar Sarawak Le Tour De Borneo – From Perlis to East Malaysia 2022 anjuran Persatuan Pakar Perubatan Dalaman Maju dan Akut serta Ultrabunyi Malaysia (MAAIMUSS) Perlis di Auditorium Clinical Research Centre, Hospital Umum Sarawak pada petang semalam.

Keberangkatan tiba baginda yang diiringi oleh Raja Puan Muda Perlis, DYTM Tuanku Hajah Lailatul Shahreen Akashah Khalil disambut oleh Presiden MAAIMUSS, Datuk Seri Profesor Dr. Paras Doshi.

DYTM Tuanku Syed Faizuddin Putra yang merangkap Penaung MAAIMUSS bertitah bahawa negara perlu lebih bersedia dan menambahbaik perkhidmatan di sektor kesihatan untuk menghadapi sebarang gelombang mahupun krisis kesihatan pada masa hadapan.

Pada masa ini, tumpuan harus diberikan kepada gelombang seterusnya, iaitu penyakit tidak berjangkit (NCD). Gelombang ini dijangka akan berpanjangan berbanding dengan gelombang pandemik COVID-19. Sekiranya petugas sektor kesihatan tidak bersedia secukupnya untuk menghadapi gelombang NCD ini, hal ini akan memberikan kesan yang lebih besar terhadap sistem penjagaan kesihatan dan mampu meruntuhkan sektor kesihatan Malaysia.

Tambah baginda lagi, sektor kesihatan di Malaysia harus sentiasa berinovasi dan mengamalkan amalan terbaik bagi menjadikan sistem penjagaan kesihatan negara lebih maju ke hadapan, berdaya tahan dan cekap.

Baginda juga menyeru rakyat untuk sama-sama bersiap sedia untuk mempelajari dan mengambil pedoman daripada pihak luar bagi menyesuaikan sesuatu amalan yang positif untuk dilaksanakan dalam sistem penjagaan kesihatan tempatan, misalnya amalan dalam Perubatan Dalaman Maju dan Akut.

Baginda juga berharap agar MAAIMUSS akan terus menerajui kaedah penggunaan Bedside Point of Care Ultrasound di seluruh negara.

Keperluan dan manfaat program sebegini mampu memberikan kesan yang besar. Seharusnya, inisiatif ini diperluaskan ke seluruh negara bagi membolehkan sektor kesihatan di setiap negeri akan mendapat manfaat daripada kemahiran masing-masing di samping menggalakkan perkongsian dan pembelajaran antara negeri. Inisiatif ini boleh dijayakan dengan kerjasama yang erat antara semua pihak.

Menurut baginda, MAAIMUS di negeri Perlis dan Sarawak telah mengambil inisiatif dan langkah awal dalam menjayakan program ini. Baginda juga menyeru semua pihak dalam institusi kesihatan untuk terus memberikan sokongan bagi memastikan impak program sebegini akan terus membawa manfaat kepada negara.

Dalam majlis yang sama, Datuk Seri Profesor Dr. Paras Doshi memaklumkan bahawa matlamat utama yang perlu dicapai adalah memastikan agar setiap doktor mempelajari kaedah mengimbas pesakit secara terus dan seterusnya dapat menyumbang bakti kepada mereka yang memerlukannya semasa menghadapi sebarang krisis atau pandemik kesihatan.

“Sokongan daripada semua pihak amatlah diperlukan bagi memastikan kesinambungan matlamat yang ingin dicapai dapat direalisasikan dengan baik,” tambahnya lagi.

Hospital Tuanku Fauziah kini dijadikan sebagai model teladan atas kejayaannya dalam melaksanakan bidang yang baharu ini. Hal ini telah terbukti dapat mengurangkan beban HTF termasuklah dalam penjimatan kos yang lebih efektif.

Turut hadir dalam majlis ini ialah Pengarah Jabatan Kesihatan Negeri Perlis, Dr. Ismuni Bohari dan Pengarah Hospital Umum Sarawak, Dr. Ngian Hie Ung.


Lima Hospital Dipilih sebagai Hab Teknologi Kesihatan NTIS

Kuala Lumpur – Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) dan Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi (MOSTI) telah mengenal pasti lima buah hospital di Malaysia yang akan dijadikan sebagai Hab Teknologi Kesihatan Sandbox Teknologi dan Inovasi Nasional (NTIS).

Menurut Menteri Kesihatan, YB Khairy Jamaluddin dalam Majlis Pelancaran Hab Teknologi Kesihatan NITS yang diadakan semalam, lima hospital tersebut terdiri daripada Hospital Putrajaya, Hospital Tunku Azizah, Hospital Bera dan Hospital Rembau dan Institut Kanser Negara (IKN).

Kelima-lima lokasi ini akan dikenali sebagai pusat sehenti bagi sektor kesihatan untuk mencungkil potensi bagi menghadapi cabaran sektor kesihatan yang semakin  meningkat di negara ini di samping menyediakan pengalaman penjagaan kesihatan yang berkualiti tinggi dengan penggunaan teknologi dan inovasi.

Menurut Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi, YB Datuk Seri Dr Adham Baba, pelaksanaan Hab Teknologi Kesihatan NTIS ini dicadangkan di tiga lokasi di dalam bandar, iaitu Hospital Putrajaya, Hospital Tunku Azizah (Hospital Wanita dan Kanak-Kanak) di Kuala Lumpur dan IKN.

“Ketiga-tiga lokasi ini dipilih atas kesediaan infrastruktur teknologi, tenaga mahir, integrasi dengan teknologi semasa seperti Internet dan 5G, perkakasan dan pemahaman teknologi terkini,” katanya lagi.

Sementara itu, pemilihan dua buah hospital di luar bandar, iaitu Hospital Bera dan Hospital Rembau pula telah dikenal pasti bagi pengujian teknologi seperti robot, Internet Benda dalam perubatan dan kemudahan 4G atau 5G.

Hab Teknologi Kesihatan NTIS merupakan inisiatif MOSTI dengan Malaysian Research Accelator for Technology and Innovation (MRANTI) selaku Sekretariat  Utama.

Menteri MOSTI juga mengumumkan bahawa hab ini akan disokong oleh Kluster Penjagaan Kesihatan Bersepadu MRANTI yang berkeluasan 10 ekar yang akan mempercepat penerokaan dan pembangunan kerja dalam penjagaan kesihatan dan teknologi perubatan, menawarkan program pembangunan kapasiti, makmal dan kemudahan penyelidikan untuk ujian tegasan terhadap idea, prototaip, aplikasi dan pelbagai bidang yang berkaitan.


Teknologi Internet Benda dalam Sistem Masjid Pintar

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Masjid merupakan tempat ibadat yang penting bagi umat Islam. Pada masa ini, peranan masjid bukan sahaja terhad sebagai tempat ibadah, malah masjid juga digunakan untuk pelbagai aktiviti seperti kuliah agama, majlis jamuan, majlis akad nikah dan kursus. Selain itu, pembinaan taman perumahan yang bertambah dari semasa ke semasa menyebabkan lebih banyak masjid baharu didirikan.

Bagi masjid lama pula, ruang masjid perlu diperluas bagi menampung jumlah jemaah yang kian bertambah. Hal ini menyebabkan penggunaan elektrik seperti lampu, kipas dan penyaman udara semakin meningkat. Di masjid juga sering berlakunya kes kecurian wang tabung masjid dan kehilangan barangan berharga. Oleh yang demikian, pembangunan sistem pintar di dalam masjid adalah diperlukan untuk mengatasi masalah ini.

Kini, Internet telah menjadi suatu keperluan yang amat penting, lebih-lebih lagi setelah dunia dilanda wabak COVID-19. Teknologi komunikasi dan rangkaian Internet pada masa ini adalah semakin jauh lebih baik. Hal ini dibantu dengan kemajuan teknologi tanpa wayar dan keterhubungan digital seperti 4G, Wi-Fi, Bluetooth, dan yang paling baharu ialah 5G. Perkembangan baharu ini telah mewujudkan satu teknologi baharu yang dikenali sebagai Internet Benda (IoT).

Sedar ataupun tidak, masyarakat telahpun menggunakan produk atau perkhidmatan yang melibatkan IoT. Sebagai contohnya, jam tangan pintar yang dapat memantau status kesihatan dan penggunaan Shopee atau Lazada bagi pembelian secara dalam talian. IoT juga tidak hanya memainkan peranan dalam produk pengguna tetapi turut memberikan impak yang sangat besar dalam industri perkilangan dan sebagainya.

IoT ialah singkatan daripada Internet of Things. Istilah “benda” dalam istilah ini bermaksud peranti fizikal seperti cip, kamera, sensor, dan peranti lain. IoT merupakan jaringan benda fizikal yang dilengkapi dengan sensor atau penggerak, perisian dan teknologi lain yang bertujuan untuk menyambungkan dan bertukar data dengan peranti lain atau sistem dengan menggunakan Internet.

Cara IoT berfungsi ialah sesuatu objek tersebut akan dilengkapi dengan satu mikropengawal yang boleh berhubung dengan Internet. Objek tersebut juga mempunyai sensor atau penggerak untuk mengambil data atau menggerakkan sesuatu seperti suis dan motor. Objek tersebut akan disambungkan ke platform IoT melalui Internet. Platform tersebut mengambil data daripada pelbagai objek (jika terdapat lebih daripada satu objek) dan menganalisis data yang diperoleh. Data tersebut boleh dilihat oleh pemilik melalui telefon pintar atau tablet.

Sebagai contohnya, dalam aplikasi rumah pintar, objek tersebut mungkin terdiri daripada sensor suhu ruang tamu dan suis pintar penyaman udara yang disambungkan ke Wi-Fi rumah anda. Anda boleh mengakses data bacaan suhu tersebut dan mengawal penyaman udara dengan menggunakan aplikasi di dalam telefon pintar anda.

Teknologi IoT juga dapat dimanfaatkan untuk kegunaan di masjid. Seperti yang diketahui, terdapat banyak suis di dalam masjid seperti lampu, kipas dan penyaman udara. Kedudukan suis yang berselerak dan tidak sistematik menyebabkan penggunaan secara optimum tidak dapat dilaksanakan. Kehadiran jemaah untuk menunaikan solat di luar waktu juga menyebabkan lampu, kipas dan penyaman udara tidak ditutup.

Hal ini mengakibatkan berlakunya pembaziran dan meningkatkan penggunaan elektrik. Dengan adanya teknologi IoT, sistem masjid pintar dapat dilaksanakan. Baru-baru ini, penulis bersama-sama beberapa orang rakan berkesempatan untuk menjalankan kerja sukarelawan pemasangan sistem masjid pintar bersempena dengan suatu majlis perasmian yang diadakan di sebuah masjid di negeri Perlis.

Sistem masjid pintar ialah masjid yang dilengkapi dengan sistem pendigitalan. Semua suis bagi lampu, kipas dan penyaman udara di dalam masjid tersebut dapat dikawal dengan menggunakan telefon pintar atau tablet. Perkara penting yang diperlukan bagi pelaksanaan sistem ini ialah suis sentuh Wi-Fi pintar, kemudahan Internet dan telefon pintar atau tablet. Suis sentuh Wi-Fi pintar ini perlu menggantikan suis asal yang terdapat di dalam masjid. Terdapat beberapa jenis suis sentuh Wi-Fi pintar, iaitu satu gang, dua gang, tiga gang, dan empat gang.

Oleh yang demikian, suis asal hanya perlu digantikan dengan suis pintar yang bersesuaian. Untuk sistem pendawaian tanpa wayar neutral bagi kerja penggantian suis yang sedia ada dengan suis pintar ini, kapasitor yang dibekalkan bersama-sama suis pintar tersebut perlu dipasang pada beban yang dipasang, sama ada pada lampu atau kipas. Setelah siap dipasang, logo Wi-Fi pada suis pintar ini akan berkelip-kelip menandakannya telah siap untuk dikonfigurasikan dengan aplikasi di dalam telefon pintar atau tablet. Pemasang juga perlu memastikan Wi-Fi telah siap dipasang di dalam masjid untuk proses konfigurasi yang seterusnya.

Terdapat beberapa aplikasi yang telah siap sedia untuk dimuat turun secara percuma seperti Tuya Smart dan Smart Life. Dengan menggunakan aplikasi ini, suis pintar dapat disambungkan ke aplikasi pada telefon pintar atau tablet untuk dikawal oleh pengguna. Aplikasi ini boleh dimuat turun bagi kedua-dua pengguna sistem Android ataupun sistem iOS.

Oleh yang demikian, suis fizikal di dalam masjid dapat dilihat secara maya dan dapat dikawal dengan menggunakan telefon pintar atau tablet. Pengguna juga dapat melihat sama ada lampu, kipas atau penyaman udara dalam keadaan terbuka ataupun tertutup. Selain itu, pengguna juga boleh memuat turun aplikasi Google Home. Dengan menggunakan aplikasi ini, pengguna dapat mengintegrasikan aplikasi Tuya Smart atau Smart Life ke dalam aplikasi Google Home.

Hal ini membolehkan pengguna menyebut arahan suara untuk menghidupkan atau mematikan suis pintar yang terdapat di dalam masjid melalui Google Assistant. Cuba bayangkan pengguna hanya perlu menyebut arahan suara seperti “Hai, Google. Tolong buka lampu”, maka semua suis lampu akan dihidupkan secara serentak. Walau bagaimanapun, bagi memastikan arahan suara dapat digunakan di dalam ruang masjid yang luas, peranti tambahan seperti pembesar suara pintar perlu digunakan. Pembesar suara pintar ialah sejenis peranti arahan pembesar suara dengan pembantu maya bersepadu yang menawarkan interaksi dan pengaktifan bebas tangan dengan bantuan satu kata kunci.

Dengan kata lain, pengguna tidak perlu menekan suis di dalam aplikasi yang telah dinyatakan sebelum ini dan hanya perlu menyebut arahan suara. Melalui penggunaan aplikasi ini, pihak masjid dapat memantau penggunaan peralatan elektrik di dalam masjid dengan lebih mudah, efisien dan seterusnya dapat menyumbang kepada penjimatan penggunaan tenaga. Pihak masjid boleh memantau suis pintar ini di mana-mana sahaja mereka berada selagi mempunyai capaian Internet melalui telefon pintar atau tablet.

Selain kawalan suis lampu, kipas dan penyaman udara, melalui teknologi IoT juga pihak masjid dapat memantau keadaan masjid dengan menggunakan kamera Protokol Internet (IP), iaitu sejenis kamera video digital yang menerima data kawalan dan menghantar data imej melalui rangkaian IP. Kamera ini berbeza dengan kamera televisyen litar tertutup (CCTV) analog kerana kamera IP tidak memerlukan pemasangan kabel dan monitor.

Kebanyakan kamera IP terdiri daripada kamera web tetapi istilah kamera IP biasanya hanya terpakai kepada kamera yang boleh diakses secara langsung melalui sambungan rangkaian Internet dan sering digunakan untuk pengawasan. Kamera IP boleh dipasang tanpa sambungan wayar video. Kamera IP ini hanya memerlukan soket elektrik untuk bekalan kuasa pada kamera atau boleh menggunakan kuasa solar. Setelah siap dipasang, pengguna boleh memuat turun aplikasi yang dibekalkan oleh pembekal kamera IP. Pihak masjid dapat memantau keadaan di sekeliling melalui telefon pintar atau tablet dengan menggunakan aplikasi tersebut. Memori kad perlu dipasang pada kamera IP supaya proses rakaman dapat direkodkan secara berterusan.

Penggunaan IoT di dalam institusi masjid dapat ditingkatkan kerana teknologi ini dapat menjimatkan penggunaan elektrik di samping dapat memantau keadaan masjid dan mengelakkan kes kecurian berlaku. Walau bagaimanapun, beberapa faktor yang mengehadkan penggunaan IoT di dalam negara seperti kurangnya kefahaman tentang IoT dan kemudahan Internet yang tidak menyeluruh. Diharapkan agar rakyat Malaysia tidak ketinggalan dalam penggunaan teknologi IoT dalam kehidupan masing-masing.

Profesor Madya Ir. Dr. Sohiful Anuar Zainol Murad, Fakulti Teknologi Kejuruteraan Elektrik, Universiti Malaysia Perlis.


Kata Singkatan Menjejaskan Kewibawaan Bahasa Melayu

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Bahasa berfungsi sebagai alat komunikasi untuk menyampaikan konsep dan pernyataan. Selaras dengan peredaran zaman yang menjadikan teknologi maklumat dan komunikasi sebagai medium komunikasi, masyarakat seharusnya bijak dan peka terhadap penggunaan bahasa yang bersesuaian untuk mengelakkan penggunaan ragam bahasa yang tidak tepat dalam konteks tertentu.

Kewujudan media sosial, seperti Facebook, Instagram, Youtube, Twitter, dan WhatsApp, membolehkan masyarakat berkomunikasi secara maya dalam rangkaian yang lebih luas, seterusnya melewati batas waktu dan jarak fizikal. Menurut Mohd Sobhi dan Azizah Sarkowi, laporan World Stats pada tahun 2017 menunjukkan bahawa pengguna media sosial di Malaysia, khususnya pengguna Facebook mencapai 90 peratus.

Walaupun medium ini dapat menambahkan kosa kata baharu dalam konteks media sosial, seperti kata “swafoto“ , “swafoto bersama“ , “tuna foto“ , “sohor kini“ dan “tular“, medium ini turut mengundang masalah. Contohnya, penggunaan bahasa singkatan yang menjejaskan kegramatisan struktur kata yang terdapat dalam bahasa Melayu.

Bahasa singkatan merupakan hasil pemendekan huruf atau gabungan huruf yang jelas mempunyai struktur kata yang berbeza daripada struktur kata bahasa Melayu asal seperti yang dinyatakan oleh Kridalaksana. Penggunaan bahasa ringkas dapat menjejaskan kemurnian dan keaslian bahasa Melayu seperti yang dinyatakan oleh Tay Meng Guat dalam artikelnya yang bertajuk “Analisis Linguistik terhadap Penggunaan Bahasa SMS dalam Kalangan Guru Pelatih”.

Menurut Nur Azlina Jalaluddin dan Nurhasyinda Shahidan pula, pencemaran bahasa menyebabkan masalah kerancuan bahasa. Rozali Rejab turut menjelaskan bahawa kerancuan bahasa meliputi kecelaruan, kekacauan, pencemaran, kesalahan dan kesilapan dalam penggunaan bahasa. Kerancuan bahasa pasti memberikan kesan terhadap bahasa Melayu, termasuklah penggunaan bahasa singkatan yang digunakan secara meluas dalam media sosial. Oleh hal yang demikian, masalah ini perlu diberikan perhatian serius bagi memastikan martabat bahasa kebangsaan dapat dipelihara daripada gangguan pelbagai anasir yang dapat menjejaskan sistem dan struktur bahasa tersebut.

Pembentukan kata singkatan ini biasanya melalui pelbagai proses. Pertama, pembentukan disebabkan oleh proses pengguguran vokal seperti dalam kata “saya“, “cantik“ dan “pula“ yang ditulis sebagai sy, cntk dan plk. Kedua, pembentukan disebabkan oleh proses pengguguran konsonan seperti dalam kata “boleh“ yang ditulis sebagai bole. Ketiga, pembentukan disebabkan oleh proses pengguguran vokal dan konsonan seperti dalam kata “juga“, “sendiri“, “untuk“, “tengok“ dan “nanti“ yang ditulis sebagai gak, sdri, utk, tgk dan nt.

Yang keempat, pembentukan disebabkan oleh proses pengguguran suku kata seperti dalam kata “tidak“, “sudah“, “boleh“ dan “assalamualaikum“ yang ditulis sebagai tak, dah, leh dan askum. Kelima, pembentukan disebabkan oleh penggunaan angka, huruf dan simbol seperti dalam kata “dan“, “di“, “dua“, “sama-sama“, “selepas itu“, “tidak“ dan “atau“ yang ditulis sebagai n, d, 2, sama2, pas2, x dan @. Akhir sekali, pembentukan disebabkan oleh penggantian bahasa Inggeris seperti kata do it yourself, private message dan thank you yang ditulis sebagai DIY, pm dan tq.

Pada dasarnya, penggunaan bahasa singkatan berlaku disebabkan oleh kebebasan bersuara dalam media sosial. Sebagai negara yang mengamalkan sistem demokrasi, Malaysia memberikan kebebasan bersuara kepada rakyatnya. Konsep kebebasan bersuara ini diperuntukkan di bawah perkara 10(1)(a) Perlembagaan Persekutuan. Namun begitu, konsep kebebasan bersuara ini disalah tafsir oleh sesetengah individu yang menganggap bahawa mereka bebas meluahkan pendapat walaupun dengan cara yang salah. Begitu jugalah yang berlaku dalam penggunaan kata singkatan kerana penulis bebas menulis pandangan dalam bentuk yang diinginkan.

Selain itu, pengaruh media sosial merupakan faktor yang menyebabkan berlakunya penggunaan bahasa singkatan dalam media sosial. Menurut Nik Lah, penutur mementingkan isi mesej dan kepantasan menghantar mesej berbanding dengan penggunaan bahasa yang betul dari segi ejaan, tatabahasa, struktur ayat dan gaya bahasa.

Tambahan pula, penggunaan bahasa singkatan dianggap sebagai trend dalam penulisan mesej di media sosial. Oleh itu, seseorang individu itu akan dianggap sebagai ketinggalan zaman, berfikiran konvensional dan tidak kreatif jika menggunakan cara penulisan yang mengikut struktur nahu yang betul.

Penggunaan bahasa singkatan yang tidak terkawal boleh menjejaskan martabat bahasa Melayu. Selagi pembaca memahami maksud perkataan yang ingin disampaikan, pematuhan terhadap penggunaan bahasa yang betul tidak akan dititikberatkan.  Prof. Emeritus Dato’ Dr. Teo Kok Seong pula berpendapat bahawa amalan komunikasi di media sosial banyak mengubah sifat kata bahasa Melayu apabila golongan muda suka bereksperimen dan mengambil risiko ketika berbahasa, yang akhirnya membuka ruang kepada kemerosotan kualiti bahasa Melayu itu sendiri.

Seterusnya, penggunaan bahasa singkatan yang tidak terkawal menyebabkan kekeliruan berbahasa. Menurut Zaidi Ismail, kualiti bahasa kini ditentukan oleh pengguna. Kuasa penentuan penggunaan bahasa, sama ada mematuhi peraturan linguistik yang tepat atau tidak bergantung sepenuhnya kepada pengguna. Apabila pengguna tidak menitikberatkan penggunaan bahasa yang betul, kualiti bahasa yang digunakan dalam media sosial menjadi celaru, yang akhirnya menimbulkan kekeliruan berbahasa, selain menyebabkan pengguna bahasa tidak dapat membezakan cara ejaan kata yang tepat kerana amalan ini menjadi rutin dalam komunikasi harian.

Media sosial banyak membantu untuk menyampaikan komunikasi kerana sifatnya yang mudah, murah dan pantas. Namun begitu, kerancuan bahasa yang digunakan dalam medium tersebut seperti penyingkatan kata merupakan masalah yang boleh menjejaskan kemahiran berbahasa penutur, malah menggugat bahasa Melayu itu sendiri. Oleh hal yang demikian, pengguna perlu peka akan perkara ini dan meminimumkan penggunaan bahasa yang tidak tepat termasuklah, bahasa singkatan ketika berkomunikasi. Pengguna juga harus bijak menggunakan bahasa yang betul mengikut situasi supaya citra dalam penggunaan bahasa yang betul dapat diteladani oleh semua pihak.


Penyelidik Muda Tempatan Terima Geran Penyelidikan Dr. Ranjeet Bhagwan Singh

Kuala Lumpur – Majlis pengumuman penerima Geran Penyelidikan Dr. Ranjeet Bhagwan Singh 2022 telah berlangsung di Asian International Arbitration Centre (AIAC), Kuala Lumpur baru-baru ini.

Dalam majlis tersebut, Timbalan Ketua Setiausaha (Perancangan dan Pembudayaan Sains), Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi (MOSTI), YBrs. Dr. K. Nagulendran menyatakan bahawa mendiang Dr. Ranjeet telah mewasiatkan keseluruhan hartanya yang dianggarkan berjumlah RM1 juta untuk digunakan bagi tujuan penyelidikan pada setiap tahun hingga kini.

Tambah beliau, tindakan tersebut jelas menunjukkan bahawa mendiang Dr. Ranjeet merupakan seorang individu yang memiliki visi dan melihat kepentingan konsep filantropi bagi menyokong penyelidik muda tempatan tanpa mengira bangsa dan agama.

YBrs. Dr. K. Nagulendran kemudiannya mengumumkan penerima Geran Penyelidikan Dr. Ranjeet Bhagwan Singh 2022, iaitu Profesor Madya Dr. Tan Jun Jie dari Universiti Sains Malaysia. Beliau menerima geran penyelidikan berjumlah RM50 000 dengan hasil penyelidikan beliau yang bertajuk Preclinical Assessment of Human Induced Pluripotent Stem Cell-derived Pre-epicardial Cell/Cardiomyocyte Theraphy in Acute Myocardial Infarcted Rat Hearts. Penyelidikan yang dihasilkan ini bertujuan untuk mencipta sel jantung daripada sel stem untuk merawat serangan jantung.

Mendiang Dr. Ranjeet ialah seorang saintis penyelidikan perubatan tanah air terkemuka dan telah memberikan sumbangan yang tidak ternilai dalam bidang perubatan dan saintifik, khususnya dalam pembangunan makmal diagnostik di Malaysia.

Menurut beliau lagi, mendiang Dr. Ranjeet juga telah mewujudkan Dr. Ranjeet Bhagwan Singh Medical Research Endowment Fund sejak tahun 1982 dengan menyumbang dana awal berjumlah RM50 000. Seluruh hartanya yang dianggarkan berjumlah RM1 juta diuruskan oleh MOSTI dan Akademi Sains Malaysia (ASM) menerusi Akaun Amanah Tabung Penyelidikan Perubatan Dr. Ranjeet Bhagwan Singh untuk digunakan bagi tujuan berkenaan.

Selain peruntukan kerajaan, MOSTI juga mengawal selia Geran Penyelidikan Dr. Ranjeet Bhagwan Singh. Geran ini kekal menjadi komitmen MOSTI bersama-sama ASM untuk menyokong penyelidik muda tempatan melakukan penyelidikan dalam bidang perubatan dan saintifik.

Geran penyelidikan yang diuruskan menerusi Akaun Amanah Tabung Penyelidikan Perubatan Dr. Ranjeet Bhagwan Singh sejak tahun 1997 ini telah diberikan kepada 26 orang penyelidik muda dengan jumlah dana sebanyak RM632 265.00.

Turut hadir dalam majlis tersebut ialah Presiden ASM, Profesor Emerita Datuk Dr. Asma Ismail dan Ketua Pegawai Eksekutif ASM, Puan Hazami Habib.