Panduan Berpuasa bagi Warga Emas dengan Keuzuran Kognitif

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Oleh: Nurul Hidayah Md Fadzil dan Suzana Shahar

Terkini, istilah baharu telah diperkenalkan, iaitu keuzuran kognitif yang bermaksud sindrom pra-demensia dengan kehadiran keuzuran fizikal dan kemerosotan kognitif ringan dengan kelaziman 2.2 peratus atau 11 daripada 500 orang warga emas di Malaysia.

Secara umumnya, warga emas merupakan golongan yang terdedah dengan pelbagai penyakit fizikal dan mental, termasuklah mereka yang menghidapi keuzuran kognitif. Bagi individu yang mempunyai gejala bagi keuzuran tersebut, mereka disarankan untuk mendapatkan khidmat nasihat daripada pakar perubatan sebelum berpuasa bagi memastikan masalah kesihatan anda tidak terjejas.

Dari sudut kesihatan, berpuasa memberikan pelbagai manfaat kepada warga emas yang menghidapi keuzuran kognitif seperti mengurangkan tekanan oksidatif, menajamkan akal, menurunkan tekanan darah dan memanjangkan jangka hayat seseorang. Meskipun begitu, warga emas hendaklah berpuasa secara sihat dan betul untuk memastikan tidak terlalu cepat letih, kekal hidrasi dan daya tumpuan tidak terjejas.

Yang berikut ialah panduan yang boleh diamalkan oleh warga emas dengan keuzuran kognitif untuk kekal bertenaga pada bulan Ramadan.

Antara gejala yang boleh diperhatikan bagi penghidap keuzuran kognitif termasuklah lemah tubuh badan, pergerakan fizikal yang terbatas dan rendah daya ingatan. Oleh itu, amatlah disarankan untuk warga emas merancang menu lebih awal sepanjang bulan Ramadan.

Pes atau stok masakan boleh disediakan bagi mengelakkan pembaziran dan menjimatkan masa penyediaan masakan. Beberapa contoh pes masakan ialah pes sambal, stok sup dan pes tomyam.

Setiap pes masakan yang dilakukan hendaklah dilabel dengan nama pes dan tarikh luput, iaitu tiga bulan daripada tarikh penyediaan. Pes tersebut hendaklah disimpan dalam peti sejuk beku dan dikeluarkan sewaktu penggunaan.

Sahur ialah amalan yang mustahak kerana boleh membekalkan tenaga bagi menjalani aktiviti harian. Sekiranya tidak bersahur, sumber bekalan tenaga seseorang akan diperoleh daripada simpanan otot dan lemak bukan glukosa yang boleh menyebabkan individu tersebut menjadi lesu dan lemah daya tumpuan.

Bagi warga emas yang mempunyai keuzuran kognitif, mereka disarankan untuk mengamalkan hidangan yang seimbang berpandukan pinggan sihat Malaysia. Pengambilan sumber karbohidrat kompleks adalah penting kerana karbohidrat ini dihadamkan sebagai pelepasan karbohidrat perlahan (slow release carbohydrate), iaitu makanan yang sumber gulanya dibebaskan secara perlahan yang membolehkan individu berpuasa bertahan beberapa jam tanpa makanan.

Di samping membekalkan tenaga, sumber makanan ini kaya dengan serat, vitamin dan mineral. Antara contoh makanan karbohidrat kompleks termasuklah beras perang atau basmati, roti dan biskut bijirin penuh, oat, capati dan muesli.

Selain itu, warga emas dengan keuzuran kognitif juga disyorkan untuk mengambil makanan sumber protein seperti ikan, ayam, daging, telur, kekacang, susu dan produk tenusu, tempe dan tauhu serta sayur-sayuran dan ulam-ulaman.

Makan berprotein boleh meningkatkan horman glukagon yang membantu rasa kenyang dengan lebih lama di samping serat yang melambatkan pencernaan dan memberikan rasa kenyang yang lama.

Pengambilan kurma sewaktu bersahur juga amat digalakkan kerana mengandungi serat yang tinggi selain kaya dengan sumber mineral dan vitamin seperti kalium, magnesium dan selenium.

Sewaktu berpuasa, badan telah kehabisan sumber glukosa yang diperlukan oleh otak dan sel badan. Untuk warga emas, menyegerakan berbuka puasa adalah penting bagi menggantikan semula glukosa yang digunakan.

Mereka disarankan untuk mendahulukan berbuka puasa dengan makanan karbohidrat ringkas yang dikenali sebagai pelepasan karbohidrat cepat (fast release carbohydrate). Hal ini dikatakan demikian kerana karbohidrat jenis ini seperti kurma, buah-buahan segar, jus buah asli, minuman bercoklat malta atau susu dapat memberikan tenaga segera setelah tidak makan untuk tempoh yang lama.

Warga emas dengan keuzuran kognitif juga harus mengelakkan makanan yang tinggi dengan gula, kalori dan garam, terutamanya bagi warga emas yang mempunyai masalah kesihatan tertentu seperti kencing manis dan hipertensi.

4) Mengambil hidangan moreh dengan sihat

Kajian mendapati bahawa warga emas yang mempunyai masalah keuzuran kognitif akan cepat kenyang, kurang selera makan dan menghadapi malpemakanan akibat perubahan fisiologi badan tinggi di samping peranan horman leptin.

Oleh itu, warga emas disarankan untuk mengambil makanan dalam kuantiti yang kecil tetapi kerap.

Warga emas dengan keuzuran kognitif dicadangkan mengambil hidangan moreh antara satu hidangan hingga dua hidangan karbohidrat seperti bubur lambuk, capati, oat dan sandwic tuna.

5) Memastikan pengambilan air yang mencukupi

Warga emas juga terdedah dengan risiko dehidrasi atau kurang air dalam badan. Saranan keperluan pengambilan air dalam sehari untuk warga emas adalah sebanyak enam gelas hingga lapan gelas atau 1.5 liter sehari, termasuk cecair daripada makanan.

Pengambilan minuman berkafein yang berlebihan sewaktu bersahur dan berbuka tidak digalakkan kerana boleh menyebabkan individu tersebut cepat letih dan lesu. Hal ini turut membahayakan warga emas yang mempunyai penyakit jantung dan hipertensi kerana kafien boleh meningkatkan tekanan darah.

Bukan itu sahaja, minuman berkarbonat juga tidak disarankan kerana kandungan gula dan sodiumnya adalah tinggi yang boleh mendorong kepada kenaikan aras gula dalam darah.

Warga emas boleh mengekalkan hidrasi dengan menyediakan botol dengan kapasiti 1.5 liter dan minum semasa berbuka sehingga waktu sahur pada keesokan harinya. Jangan tunggu untuk berasa haus kerana sensori haus bagi warga emas adalah tidak cekap.

Selain air putih, minuman juga boleh digantikan dengan jus buah, teh lemon, susu bermalta dan laici kang. Walau bagaimanapun, tindakan ini perlu diberikan perhatian, terutamanya bagi warga emas yang mempunyai kencing manis.

Secara umumnya, keselamatan makanan pada bulan Ramadan adalah amat penting bagi mengelakkan daripada keracunan makanan. Terdapat beberapa cara untuk memastikan makanan yang disediakan oleh warga emas adalah selamat untuk dimakan.

Pertama, sebaik-baiknya warga emas dinasihatkan menyediakan makanan sendiri di rumah daripada membeli makanan di luar. Episod keracunan makanan adalah dikaitkan dengan kebersihan penyediaan makanan, tahap kebersihan individu, amalan pengedalian makanan dan tempat penjualan makanan. Sebahagian makanan pula telah disediakan terlalu awal atau tidak disimpan dalam bekas yang bersih.

Warga emas hendaklah peka dengan makanan yang rosak seperti berubah tekstur, bau yang tidak menyenangkan, melebihi tarikh luput, berbeza rasa atau basi dan berubah warna. Jika makanan disediakan di rumah, simpan semula lebihan makanan dalam peti sejuk dan panaskan semula apabila dikeluarkan. Hidangkan makanan yang dipanaskan semula dalam tempoh empat jam.

Secara keseluruhannya, warga emas khususnya yang mempunyai masalah keuzuran kognitif boleh mengamalkan gaya pemakanan yang sihat dan berkhasiat sewatu bulan Ramadan. Rebutlah peluang dalam bulan ini dengan mengamalkan gaya pemakanan yang seimbang bagi kekal bertenaga sepanjang melakukan ibadah, seterusnya kekal sihat dan cerdas pada usia yang berharga.

Jadual 1 Contoh senarai hidangan menu bersahur dan berbuka puasa untuk warga emas dengan keuzuran kognitif.


Hospital Pakar Regency Memperkenalkan Sistem Angiografi Dwisatah

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Johor Bahru – Hospital Pakar Regency memperkenalkan Sistem Angiografi Dwisatah untuk menghasilkan imej berkualiti tinggi dengan jumlah radiasi paling rendah yang digunakan dalam situasi kecemasan atau prosedur pembedahan.

Angiografi ialah sejenis X-ray yang digunakan untuk memeriksa saluran darah bagi membolehkan doktor meninjau sebarang masalah yang dilengkapi dengan teknologi untuk memberikan ketepatan dalam proses diagnosis dan membimbing profesional penjagaan kesihatan dalam prosedur intervensi kardiologi dan radiologi.

“Sistem angiografi dwisatah direka bentuk berasaskan teknologi yang memberikan hasil diagnostik intraoperasi jitu serta mampu menghasilkan imej yang tepat semasa pembedahan,” kata Perunding Radiologi Klinikal dan Radiologi Intervensi, Hospital Pakar Regency, YBrs. Dr. Yeow Kee Min.

Sistem yang mempunyai kelebihan berbanding dengan angiogram dan prosedur lazim ini menggunakan kombinasi dua pengesan berbeza yang terletak di dua kawasan berbeza yang memberikan panduan yang lebih baik semasa rawatan. Dengan adanya resolusi kontras tinggi, alat ini boleh digunakan tanpa mengira saiz pesakit. Jelasnya lagi,

Angiografi ini menggunakan radiasi pengionan dengan dos radiasi yang boleh menimbulkan bahaya jika dosnya terlalu tinggi. Dengan Sistem Angiografi Dwisatah, profesional penjagaan kesihatan boleh mendapatkan imej yang berkualiti tinggi menggunakan pengimejan tiga dimensi (3D) termaju dan visualisasi butiran seperti salur darah, peranti, tisu dan tulang tanpa memerlukan dos radiasi yang lebih tinggi.

Selain itu, Angiografi Dwisatah menyediakan teknologi untuk melakukan angiografi invasif minimum yang lebih pantas dan pada dos radiasi yang rendah kepada doktor dan pesakit berbanding dengan alat angiografi konvensional. Sistem ini juga mampu menambah baik diagnosis dan rawatan kes yang sukar seperti penyakit jantung koronari yang menjadi punca sekundar kematian dalam kalangan rakyat Malaysia. Teknologi ini juga berkeupayaan untuk menambah baik hasil klinikal bukan sahaja untuk penyakit arteri koronari tetapi juga untuk rawatan strok dan tumor.

Menurut Perunding Kardiologi dan Perubatan Dalaman, Hospital Pakar Regency, Dr. Paul Ling Kah Hing, beliau menyatakan bahawa teknologi Angiografi Dwisatah dapat mengesan dan menghasilkan imej tajam bagi objek yang bergerak dan resolusi kontras tinggi walaupun pada sudut curam.

Sementara itu, Perunding Radiologi Klinikal dan Radiologi Intervensi, Hospital Pakar Regency, Dr. Ganesan Arthimulam pula berkata,

Teknologi Angiografi Dwisatah dengan tiub X-ray menyediakan tahap keterlihatan yang lebih tinggi bagi salur darah halus yang berada di dalam tengkorak dan otak.

Pada masa yang sama, Ketua Pegawai Eksekutif, Hospital Pakar Regency, Puan Serena Yong menyatakan bahawa pihak hospital mengutamakan usaha dalam mencari cara baharu bagi meningkatkan kualiti penjagaan kepada pesakit termasuklah melabur dalam bidang teknologi. Ujarnya,

Sistem Angiografi Dwisatah ini menghasilkan imej berkualiti tinggi sambil mengeluarkan jumlah radiasi yang paling kecil dan membolehkan profesional penjagaan kesihatan memberikan penjagaan yang sebaik mungkin kepada pesakit tidak kira sama ada kes yang dihidapi oleh pesakit itu mudah ataupun rumit.

Sebagai rekod, Hospital Pakar Regency ialah sebuah hospital pakar swasta yang sedang berkembang maju di Iskandar Malaysia dengan memiliki tenaga pakar sebanyak 82 orang dalam pelbagai disiplin perubatan dan pembedahan.

Dengan kapasiti 218 buah katil, Hospital Pakar Regency menerima lebih daripada 173 000 orang pesakit pada setiap tahun dan menyediakan perkhidmatan Kemalangan dan Kecemasan selama 24 jam yang dikendalikan oleh pakar kecemasan.

Untuk mendapatkan maklumat lanjut berkaitan dengan hospital ini, sila layari laman sesawang Hospital Pakar Regency.


Akademi Sains Malaysia Terus Cemerlang dengan Lantikan Pengerusi Baharu

Kuala Lumpur – Profesor Madya Ts Dr. Nurfadhlina Mohd Sharef dari Universiti Putra Malaysia (UPM) diumumkan sebagai Pengerusi Young Scientists Network (YSN) – Akademi Sains Malaysia (ASM) bagi tahun 2023 hingga tahun 2025.

ASM ialah badan berkanun dalam kerajaan Malaysia yang ditubuhkan di bawah Akta Parlimen (Akademi Sains Malaysia 1994) dan bernaung di bawah bidang kuasa Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi (MOSTI) yang berperanan sebagai badan penasihat saintifik tertinggi di Malaysia.

“Fungsi utama ASM ialah menasihati kerajaan berkenaan dengan hal sains, teknologi dan inovasi yang berkepentingan kepada negara dan antarabangsa,” kata YBrs. Profesor Madya Ts Dr. Nurfadhlina Mohd Sharef dalam satu kenyataan.

Beliau merupakan Timbalan Pengarah Inovasi dalam Pengajaran dan Pembelajaran di Pusat Pembangunan Akademik (CADe) di UPM. Bidang penyelidikan beliau memfokuskan penyelidikan berkaitan dengan sains data, terutamanya dalam menyelesaikan analisis sentimen, menjawab persoalan, chatbot dan masalah sistem cadangan.

Pada masa yang sama, beliau turut terlibat dalam projek akademik dan industri yang melibatkan pengembangan kaedah pengkomputeran pintar, terutamanya model pembelajaran adaptif.

Dengan pengalamannya yang sangat luas dalam akademik dan penyelidikan, ASM memberikan tanggungjawab kepada beliau untuk memimpin serta menjadi peneraju pemikir yang diiktiraf bagi menangani isu berkaitan dengan sains, kejuruteraan, teknologi dan inovasi.

“Saya berasa sangat berbesar hati dengan keyakinan yang diberikan dan akan melaksanakan amanah ini dengan sebaik-baiknya. Saya akan berusaha dalam memberikan pelbagai sumbangan kepada YSN-ASM,” kata beliau lagi.

Untuk maklumat lanjut berkenaan dengan program yang terdapat di bawah ASM, sila layari laman sesawang ASM.


SMK Puteri Wilayah Anjur Karnival STEM Pupuk Minat Pelajar terhadap Bidang Sains

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Kuala Lumpur – Dalam menyahut cabaran dan usaha kerajaan untuk menggalakkan bidang Sains, Teknologi, Kejuruteraan dan Matematik (STEM) di sekolah demi mewujudkan masyarakat MADANI, Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) Puteri Wilayah, Kuala Lumpur telah menganjurkan Forum Jejak Kerjaya Seorang Saintis yang memberikan informasi terkini tentang kerjaya seorang saintis di Malaysia.

Forum yang berlangsung selama dua jam ini telah dikupas oleh Pakar Fizik Perubatan dan Kanser, Fakulti Sains Kesihatan (FSK), Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM), YBrs. Dr. Rozilawati Ahmad; Pakar Roket, Universiti Islam Antarabangsa Malaysia, YBrs. Ts. Dr. Hanafi Azami; Pakar Kejuruteraan Tisu, Universiti Teknologi MARA, YBrs. Ts. Dr. Nur Aliana Hidayah Mohamed; dan Doktor Perubatan dan Pakar Balistik, FSK, UKM, YBrs. Dr. Noor Hazfalinda Hamzah.

Sementara itu, Pakar Toksikologi, FSK, UKM, YBrs. Profesor Madya Dr. Razinah Sharif bertindak selaku moderator dalam forum berkenaan.

Dalam sesi forum tersebut, ahli panel memberikan perkongsian tentang kriteria dan perjalanan sebagai seorang doktor perubatan di Malaysia, menjawab persoalan berkaitan dengan pilihan yang lebih baik untuk menyambung pelajaran dalam bidang perubatan sama ada di Malaysia ataupun di luar negara, membuka minda para pelajar tentang cabaran yang dihadapi oleh seorang saintis serta mengupas isu hasil pendapatan yang boleh dperoleh jika menjadi seorang pensyarah, saintis ataupun doktor perubatan di Malaysia pada masa ini.

Majlis Perasmian Karnival STEM Peringkat Sekolah SMK Puteri Wilayah juga telah dirasmikan oleh Pakar Toksikologi, FSK, UKM, YBrs. Profesor Madya Dr. Razinah Sharif pada hari berkenaan.

Selain forum, terdapat aktiviti lain yang dianjurkan sepanjang Karnival STEM ini berlangsung, misalnya pertandingan reka bentuk bandar teknologi hijau, pameran sudut matematik, pameran kerjaya, pertandingan membina jambatan, sesi eskperimen amali dan pertandingan inovasi teknologi hijau yang mendapat sambutan yang sangat memberangsangkan daripada para pelajar.

Walaupun program tersebut diadakan pada bulan Ramadan, ahli panel forum, guru dan pelajar sentiasa memberikan kerjasama yang baik dan usaha murni seumpama ini seharusnya dilaksanakan di semua sekolah bagi melahirkan insan yang celik ilmu, kreatif dan berinovasi.


Memasak Lebih Mudah dengan Matematik

Kita selalu mendengar ramai yang mengeluh susahnya untuk menemui juadah atau masakan Melayu tradisional yang rasa dan kualitinya sama seperti yang dimasak oleh orang dahulu.

Satu daripada sebab masakan yang dimasak oleh orang dahulu adalah lebih sedap ialah bahan yang digunakan dalam masakan mencukupi jumlah atau sukatannya walaupun hanya untuk membuat sambal belacan. Bukan itu sahaja, masa untuk menumis, membakar atau memasak bahan tersebut juga tidak disingkatkan oleh manusia ataupun gajet dapur moden sekarang.

Bahan untuk memasak sesuatu juadah selalunya mempunyai hubungan antara satu sama lain. Lantaran itu, sukatan yang tepat bagi setiap bahan adalah sangat penting bagi membentuk hubungan yang sempurna untuk sesuatu rasa yang diinginkan dalam masakan.

Kesempurnaan rasa dan tekstur dalam masakan sukar untuk ditemui sekiranya sukatan agak-agak atau lebih kurang digunakan. Orang tua pada zaman dahulu selalunya tidak pernah memberikan nombor yang tepat apabila kita diminta untuk mengupas bawang atau menyediakan bahan untuk sesuatu masakan. Meraka akan menggunakan perkataan sepertik segenggam, sesudu, secubit dan banyak “se” lagi. Antara perkataan yang paling banyak digunakan termasuklah agak-agak cukup untuk seekor ayam, sekilo daging, sekilo beras dan seumpamanya.

Bilangan sesuatu benda dalam segenggam tangan individu yang berlainan pasti berbeza nilainya, bukan? Oleh hal yang demikian, sebagai seorang ahli matematik profesional, chef amatur di dapur sendiri dan seorang yang suka akan kesempurnaan rasa dan kemenjadian sesuatu masakan, maka terbentuklah beberapa resipi makanan Melayu lama dengan ketepatan sukatan yang selalunya diukur dengan sukatan agak-agak oleh orang dahulu. Ketepan sukatan dan masa serta hubungan antara setiap bahan dalam resepi masakan adalah sangat berkait rapat dengan konsep matematik.

Sebagai contohnya, sambal belacan mengikut cita rasa orang dahulu sangat sukar untuk dilakukan sekiranya tiada sukatan yang tepat bagi setiap bahan yang digunakan. Penulis kongsikan resepi yang tepat untuk sambal belacan yang sempurna rasanya setelah beberapa kali percubaan membuatnya berpandukan resepi daripada bonda penulis dengan kuantiti setiap bahan dalam resepi tersebut hanyalah menggunakan imbuhan “se” dan sukatan agak-agak.

Mula-mula, tumis bawang merah dan bawang putih yang telah dimayang sehingga garing kekuningan. Kemudian, masukkan cili besar dan cili api yang telah dipotong dan tumiskan bersama-sama bawang tadi untuk seketika, lebih kurang lima minit. Seterusnya, kisar bahan yang ditumis tadi bersama-sama belacan sangai, gula, garam dan jus limau nipis.

Air tidak dimasukkan ketika proses mengisar menggunakan pengadun tangan. Jadi, tekstur sambal yang dihasilkan adalah sama seperti sambal yang ditumbuk dengan lesung batu. Sambal yang telah siap tadi akan ditambahkan dengan hirisan tomato secukupnya sebelum dimakan. Tiga sudu besar sambal mencukupi dengan satu biji tomato yang dihiris dadu.

Jika diteliti resepi yang dibangunkan di atas, nombor yang tepat diletakkan di setiap bahan yang digunakan. Hal ini adalah untuk memastikan tekstur dan rasa sambal belacan yang konsisten setiap kali kita atau sesiapa sahaja ingin membuatnya. Mudah bukan?

Di samping itu, setiap bahan ini juga mempunyai hubungan antara satu sama lain. Misalnya, untuk memberikan rasa yang autentik dalam sambal belacan, hubungan antara satu sudu besar garam dengan empat sudu besar gula perlu digunakan.

Hubungan antara bahan ini penting dalam masakan yang juga merupakan konsep penting dalam matematik yang dipanggil nisbah yang boleh ditulis sebagai 1:4. Konsep nisbah ini juga digunakan dalam cara menghidangkan sambal belacan ini seperti tiga sudu sambal mencukupi dengan satu biji tomato yang dihiris dadu. Jadi, nisbah 1:3 digunakan dalam mengira sukatan sambal yang telah siap dikisar dengan bilangan tomato.

Selain itu, resepi yang tepat ini juga akan memudahkan kita untuk mengurangkan atau meningkatkan jumlah sambal belacan yang dihasilkan. Katakan kita ingin menyediakan sambal belacan dengan sekilo cili padi untuk jamuan di pejabat. Pertama sekali, kita hanya perlu mengukur berat yang tepat untuk 30 tangkai cili padi. Apabila ditimbang, didapati bahawa 30 tangkai adalah bersamaan dengan 200 gram cili padi.

Sekarang, kita boleh menggunakan konsep matematik untuk menghasilkan resepi yang tepat untuk menghasilkan sambal belacan yang menggunakan sekilo cili padi. Penyelesaiannya sangat mudah, iaitu hanya dengan menggunakan operasi bahagi untuk mendapatkan perkadaran bagi setiap bahan yang digunakan.

Bagi resepi sambal belacan ini, sekilo adalah bersamaan dengan 1000 gram. Maka itu, kita hanya perlu bahagikan 1000 gram (cili padi yang akan digunakan) dengan 200 gram (cili padi dalam resepi asal) untuk mendapatkan nilai kadaran.

Nilai kadaran yang diperoleh ialah lima. Jadi, semua bahan dalam resepi di atas hanya perlu didarabkan dengan lima untuk membolehkan resepi sambal belacan yang tepat dan konsisten rasanya dihasilkan untuk 1000 gram cili padi.

Dengan penggunaan matematik ini, kita sudah tidak perlu risau yang sambal belacan yang ingin dihasilkan sama ada konsisten atau tidak rasanya dengan sambal belacan yang selalu disediakan sebelum ini dalam jumlah yang lebih sedikit.

Oleh hal yang demikian, bukanlah suatu perkara yang pelik jika mendengar bahawa ilmu matematik diperlukan untuk memasak. Ketahuilah bahawa asas matematik itu sememangnya sangat penting dan diperlukan dalam semua cabang kehidupan.

Jadi, inilah hasilnya apabila penulis mengambil peluang untuk sentiasa bersama-sama bonda setiap kali menolongnya di dapur. Pelbagai resepi masakan atau juadah tradisional Melayu dengan sukatan yang tepat telah berjaya dikumpulkan.

Seorang ahli matematik tidak pernah berasa terbeban untuk mengira jumlah bawang merah yang ada dalam segenggam tangan dan tidak juga pernah merasa penat untuk mencatatkan masa yang tepat untuk mengukus beras pulut, misalnya. Walau bagaimanapun, kami akan rasa lebih terbeban sekiranya disuruh memasak atau menyediakan bahan untuk dimasak tanpa sukatan yang tepat kerana memasak lebih mudah dengan matematik.


Penyelidik UUM Hasilkan Makanan Ikan Bantu Tingkatkan Industri Akuakultur

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Sintok – Penyelidik dari Universiti Utara Malaysia (UUM) telah mempelopori penghasilan makanan ikan yang diperbuat daripada sumber tempatan, iaitu Azolla untuk membantu para penternak ikan berikutan kekurangan makanan ikan dan kos makanan ikan yang tinggi di negara ini sekali gus menjadi cabaran besar bagi industri akuakultur.

Azolla merupakan sejenis tumbuhan hijau yang tumbuh secara bersimbiosis dengan sejenis sianobakteria (alga biru-hijau), iaitu Anabaena yang didapati tumbuh dengan banyak di dalam kolam air serta sawah padi di negara Asia.

“Terdapat pelbagai spesies Azolla dan setiap satu daripadanya mempunyai potensi yang besar untuk dikomersialkan dalam bidang makanan dan kosmetik,” kata Pengarah Pusat Penyelidikan Sekuriti Makanan, Inovasi dan Pembangunan (FInDER), Pusat Pengajian Pengurusan Teknologi dan Logistik (STML), UUM, YBrs. Profesor Madya Dr. Risyawati Mohamed Ismail.

Tambah beliau, Malaysia juga menjadikan Azolla sebagai sumber makanan ternakan, namun kegunaannya belum mencapai tahap yang optimum dan signifikan untuk menampung keperluan industri ternakan tempatan.

Penternakan ikan dan hidupan akuatik lain merupakan sektor penting bagi pertumbuhan ekonomi Malaysia yang menyediakan peluang pekerjaan kepada rakyat di samping menyumbang ke arah pemantapan sekuriti makanan negara berikutan faktor iklim dan sumber air yang tersedia serta pantai yang luas menjadikan Malaysia sebagai sebuah lokasi yang ideal untuk melakukan aktiviti akuakultur.

Pada tahun 2019, pengeluaran tilapia sahaja telah mencapai 485 817 tan metrik, manakala ikan keli dan udang air tawar masing-masing menghasilkan 203 074 tan metrik dan 156 200 tan metrik.

“Dengan pertumbuhan industri akuakultur yang pesat ini, keperluan makanan haiwan untuk menampung sektor ini juga bertambah disebabkan oleh peningkatan permintaan untuk makanan ikan di seluruh dunia di samping ketersediaan bahan mentah yang terhad serta harga bahannya yang tidak menentu,” ujar beliau.

Setakat ini, hanya sekitar 30 peratus daripada permintaan tersebut dipenuhi oleh pengeluar tempatan, manakala selebihnya diimport dari luar negara sekali gus menyebabkan industri akuakultur terdedah kepada ketidaktentuan harga global dan gangguan rantaian bekalan ikan tempatan.

Mengulas lebih lanjut, beliau menyatakan bahawa bagi menampung kos operasi, para penternak ikan terpaksa menggunakan pengganti yang lebih murah dan kurang berkhasiat sebagai makanan ikan yang menyebabkan kadar pertumbuhannya lebih rendah, kadar kemandiriannya berkurangan dan produk yang dihasilkan kurang berkualiti selain menyebabkan penternak ikan berskala kecil gagal membina daya saing dengan ladang komersial yang lebih besar.

Sebelum ini, beliau telah menghasilkan makanan ayam daripada Azolla dan produk tersebut sedang menjalani ujian lapangan terakhir sebelum dikomersialkan.

“Melihat kepada masalah bekalan makanan yang sama dalam industri akuakultur, saya menggunakan Azolla untuk menghasilkan pelet makanan ikan selain pelet makanan ayam dan setakat ini prototaip tersebut telah lulus ujian makmal dan sedang disiapkan untuk melalui ujian lapangan yang lebih besar,” jelas beliau.

Projek ini juga adalah jalinan kerjasama antara UUM dengan komuniti penduduk kampung daerah Padang Terap, Kedah yang terdiri daripada penternak keli yang berpengalaman dan merupakan pemegang taruh utama dalam rantaian bekalan ikan tempatan.

“Kerjasama yang erat bersama-sama penternak ikan keli menjadikan projek ini lebih bermakna dan penyelidik memperoleh gambaran sebenar serta maklumat yang terperinci berkaitan dengan operasi penternakan ikan secara akuakultur,” tambahnya lagi.

Beliau menegaskan bahawa Malaysia perlu membina keupayaan bagi menghasilkan bahan mentah tempatan demi memastikan kos makanan ternakan mampu menjamin kemampanan sektor ternakan pada masa hadapan.

“Saya percaya bahawa jika penyelidikan dilakukan secara lebih terperinci dan menyeluruh terhadap pelbagai jenis sumber tempatan, negara ini mampu untuk menghasilkan makanan ternakan yang lebih ekonomi dan mengurangkan kebergantungan terhadap bahan mentah yang diimport dari luar negara,” katanya.

Penyelidikan berkenaan turut dibantu oleh dua orang lagi penyelidik dari STML, iaitu YBrs. Dr. Mastora Mustafar dan YBrs. Dr. Siti Zakiah Abu Bakar yang menumpukan aspek ekonomi penternakan ikan keli di kawasan pedalaman di Kedah.

Kumpulan penyelidik ini juga memfokuskan kajian bagi membantu pembangunan komuniti luar bandar yang menerima impak ekonomi paling serius akibat kenaikan harga barangan sokongan aktiviti pertanian.

Projek penyelidikan makanan alternatif tersebut telah dimulakan sejak dua tahun lalu di UUM bagi membantu penternak B40 dan komuniti pedalaman untuk meneruskan kesinambungan projek ekonomi mereka susulan harga makanan ternakan yang semakin tinggi.


Keselamatan di Makmal Terjamin dengan Amalan Penaksiran Risiko Bahan Kimia Berbahaya

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Kuala Lumpur – Fakulti Sains Kesihatan (FSK), Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) Kampus Kuala Lumpur perlu melakukan Penaksiran Risiko Bahan Kimia Berbahaya (CHRA) bagi memastikan keadaan makmal adalah selamat digunakan oleh pelajar, kakitangan dan penyelidik berikutan terdapat pelbagai makmal pengajaran dan penyelidikan yang kebanyakannya menggunakan bahan kimia berbahaya.

Oleh yang demikian, satu sesi perkongsian “Kepentingan Penaksiran Risiko Bahan Kimia Berbahaya kepada Kesihatan” telah dianjurkan oleh Pusat Kajian Toksikologi dan Risiko Kesihatan, FSK, UKM Kampus Kuala Lumpur dengan kerjasama Institut Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Negara (NIOSH) bagi membincangkan hal ini dengan lebih terperinci secara bersemuka di Bilik Mesyuarat Saidatina Khadijah, Tingkat Empat, Blok H, FSK, UKM, Kampus Kuala Lumpur.

“CHRA merupakan keperluan kepada pematuhan perundangan Peraturan-peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Penggunaan dan Standard Pendedahan Bahan Kimia Berbahaya kepada Kesihatan) 2000 atau lebih dikenali sebagai USECHH 2000 di bawah Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994,” kata YBrs. Profesor Madya ChM. Dr. Normah Awang selaku Pengerusi Sesi Perkongsian Kepentingan Penaksiran Risiko Bahan Kimia Berbahaya kepada Kesihatan.

Jelas beliau, di bawah peraturan USECHH 2000, majikan dikehendaki untuk mengenal pasti, mendaftarkan dan merekodkan semua bahan kimia berbahaya yang digunakan di tempat kerja.

Sesi perkongsian tersebut telah disampaikan oleh Pakar Teknikal III daripada Jabatan Perundingan, Penyelidikan dan Pembangunan, NIOSH, Ts. Nor Mohd Razif Noraini yang berpengalaman bekerja selama 15 tahun dalam bidang Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (KKP) serta banyak terlibat sebagai penceramah dan pengajar dalam pelbagai program serta aktiviti yang berkaitan dengan bidang KKP sama ada yang dianjurkan oleh NIOSH atau agensi luar.

Peserta yang menghadiri sesi perkongsian ini didedahkan dengan maklumat mengenai CHRA seperti takrifannya di bawah Peraturan USECHH sebagai bahan kimia yang (a) disenaraikan dalam Jadual I atau II Peraturan USECHH; (b) dikelaskan dalam mana-mana kelas bahaya yang dinyatakan di bawah Bahaya Kesihatan Jadual Pertama Peraturan KELAS; (c) racun makhluk perosak seperti yang ditakrifkan di bawah Akta Racun Perosak 1974; dan (d) sisa terjadual yang disenaraikan dalam Jadual Pertama Kualiti Alam Sekitar (Buangan Terjadual) Peraturan 2005.

Melalui sesi perkongsian ini juga, peserta dapat mengenal pasti bahayanya penggunaan bahan kimia berbahaya kepada kesihatan di tempat kerja; dapat menilai tahap pendedahan pekerja kepada bahan kimia berbahaya sama ada melalui penyedutan, kulit atau pengingesan; dapat memastikan kecukupan langkah kawalan yang sedia ada; serta mengesyorkan langkah kawalan selanjutnya yang sesuai dan mengutamakan tindakan yang perlu diambil untuk mencegah atau mengurangkan risiko yang bakal dihadapi.

Menurut Ts. Nor Mohd Razif Noraini, tujuan CHRA ini dijalankan adalah untuk membolehkan keputusan dibuat berkaitan dengan langkah kawalan yang sesuai dilakukan, latihan yang sewajarnya diberikan kepada pekerja, keperluan program pemantauan pendedahan dan pengawasan perubatan yang diperlukan untuk melindungi kesihatan pekerja yang terdedah kepada bahan kimia berbahaya di tempat kerja.

Penaksiran ini perlu dijalankan lima tahun sekali bagi setiap bahan kimia yang digunakan oleh seorang pengapit CHRA kompeten yang berdaftar dengan Jabatan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (JKKP) Malaysia dan biasanya melibatkan kos konsultan yang agak tinggi.

Turut hadir dalam sesi perkongsian berkenaan ialah ahli jawatankuasa JKKP, kakitangan makmal dan penyelidik daripada FSK, UKM yang merupakan pengguna berisiko tinggi untuk terdedah kepada bahan kimia berbahaya sepanjang mereka menjalankan aktiviti penyelidikan di stesen kerja masing-masing.


Raja Muda Perlis Santuni Pesakit Buah Pinggang di HTF Kangar

Kangar – Bersempena dengan Program Tanggungjawab Sosial Korporat CSR “Ramadan Kita“, Raja Muda Perlis, Duli Yang Teramat Mulia (DYTM) Tuanku Syed Faizuddin Putra Jamalullail berkenan berangkat menyantuni para pesakit buah pinggang yang menjalani rawatan dialisis di Hospital Tuanku Fauziah (HTF) Kangar.

Keberangkatan tiba baginda ke program yang dianjurkan oleh E-Idaman Sdn. Bhd. dan Majlis Agama Islam dan Adat Istiadat Melayu Perlis (MAIPs) dengan kerjasama HTF Kangar, Padi Beras Nasional (BERNAS) dan Persatuan Wartawan Perlis (PWP) disambut oleh Ketua Pegawai Eksekutif E-Idaman Sdn. Bhd., Encik Zaki Abdul Aziz Daud dan Pengarah Jabatan Kesihatan Negeri Perlis, YBrs. Dr. Ismuni Bohari.

“Program yang diadakan pada hari ini adalah sebahagian daripada iltizam syarikat untuk menyumbang kepada masyarakat atas sokongan yang diberikan kepada E-Idaman Sdn. Bhd. selama ini dan sebagai sebuah syarikat swasta, E-Idaman Sdn. Bhd. bertanggungjawab dalam melaksanakan tanggungjawab sosial korporat syarikat bersama-sama pihak MAIPs,“ ujar Encik Zaki Abdul Aziz Daud dalam majlis tersebut.

Susulan itu, pihak E-Idaman Sdn. Bhd. telah menyampaikan sumbangan CSR berjumlah RM16 480 kepada 113 orang pesakit yang menerima rawatan di Unit Dialisis, Bangunan Wakaf MAIPs Perkhidmatan Dialisis HTF Kangar.

Turut hadir dalam program berkenaan ialah Pengarah Hospital Tuanku Fauziah, YBrs. Dr. Nordin Mohamed, Ketua Pegawai Eksekutif MAIPs, Tuan Haji Mohd Nazim Mohd Noor dan Pengarah Perbadanan Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam (SWCorp) Negeri Perlis, Encik Shamsuharizal Basir.


Peruntukan Perkhidmatan Kesihatan Awam Perlu Digunakan secara Optimum

Putrajaya – Setiap kerajaan negeri bertanggungjawab dalam memastikan peruntukan yang diberikan oleh kerajaan, khususnya bagi perkhidmatan kesihatan awam digunakan secara optimum dalam memenuhi keperluan rakyat.

Hal ini berikutan Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) merupakan kementerian yang menerima peningkatan peruntukan kedua terbesar selaras dengan hasrat kerajaan untuk memastikan kelangsungan perkhidmatan kesihatan awam.

“Peruntukan yang telah ditetapkan oleh kerajaan dilakukan setelah membuat penelitian yang terperinci terhadap keperluan dan kepentingan rakyat di setiap negeri selaras dengan konsep Malaysia MADANI,” kata Menteri Kesihatan Malaysia, Yang Berhormat (YB) Dr. Zaliha Mustafa dalam satu kenyataan.

YB Dr. Zaliha Mustafa yang mempengerusikan Mesyuarat YB Menteri Kesihatan bersama-sama Exco Kesihatan Negeri yang pertama di Ibu Pejabat KKM semalam menyatakan bahawa dengan adanya penganjuran mesyuarat ini telah membuktikan komitmen kerajaan dalam meningkatkan kualiti penyampaian perkhidmatan kesihatan di setiap negeri.

Menurut beliau, mesyuarat yang diadakan itu ialah satu platform bagi menyampaikan keputusan dan dasar semasa KKM untuk pemakluman dan tindakan Exco Kesihatan Negeri serta membincangkan isu semasa dan perkara berbangkit daripada YB Menteri Kesihatan bersama-sama Exco Kesihatan Negeri yang lepas.

Selain itu, mesyuarat tersebut turut membentangkan isu berkaitan dengan Kertas Putih Kesihatan, Perbelanjaan dan Projek Pembangunan KKM serta Agenda Nasional Malaysia Sihat (ANMS).

“Saya menggesa setiap Exco Kesihatan Negeri perlu memainkan peranan yang aktif dalam memastikan pembentangan Kertas Putih Kesihatan dapat direalisasikan,” ujar beliau.

Pada masa yang sama, beliau mengatakan bahawa mesyuarat yang diadakan ini dapat dijadikan sebagai platform yang menjadi pemangkin untuk meningkatkan penyampaian perkhidmatan kesihatan bagi mewujudkan masyarakat Malaysia MADANI yang sihat sejahtera.


YAB Perdana Menteri Mahu Semua Pihak Memartabatkan Bahasa Melayu

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Kuala Lumpur – YAB Dato’ Sri Ismail Sabri Yaakob mahu skop kerjasama diperluas, termasuklah merancang dengan rapi aspek penyelidikan, penerbitan dan pemupukan agar bahasa Melayu kembali dijadikan lingua franca. Beliau berkata demikian dalam ucapan perasmian Simposium Pengantarabangsaan Bahasa Melayu di Balai Budaya Tun Syed Nasir, Wisma Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP), Kuala Lumpur pada pagi ini.

Menurut Perdana Menteri, Kerajaan juga sedar betapa pentingnya pelibatan golongan cendekiawan dalam merancang dan melaksanakan gagasan pemimpin dan dasar negara selain pandangan seluruh Keluarga Malaysia. Beliau turut yakin bahawa simposium ini dapat mengenal pasti segala halangan yang ada untuk memartabatkan bahasa Melayu serta mengemukakan satu rangka kerja khusus untuk mengatasi halangan tersebut.

“Bahasa Melayu memiliki keunikan dan kelebihannya yang tersendiri khususnya dalam kalangan negara ASEAN dan diyakini boleh dijadikan satu daripada bahasa rasmi ASEAN. Sehubungan dengan itu, bahasa Melayu perlu dimartabatkan dalam negara, termasuklah meminda Akta DBP 1959 bagi memberikan kuasa kepada DBP untuk menjalankan penguatkuasaan terhadap kesalahan penggunaan bahasa berkenaan.”

Tambah beliau, usaha memartabatkan dan mengantarabangsakan bahasa Melayu bukan kerja mudah kerana terlalu banyak cabaran yang dihadapi oleh pejuang bahasa. Sementara itu, usaha sewajarnya juga perlu dilakukan untuk memperluas pengajaran dan penggunaan bahasa Melayu di institusi pendidikan tinggi.

Beliau turut menyeru seluruh Keluarga Malaysia terutamanya penjawat awam agar memberikan komitmen untuk melaksanakan usaha memartabatkan bahasa Melayu. Usaha mengantarabangsakan bahasa Melayu di persada dunia sudah menjadi dasar kerajaan dan ini antara satu bidang keutamaan kerangka Dasar Luar Negeri Malaysia yang dilancarkan pada 7 Disember 2021, iaitu diplomasi kebudayaan. Berkenaan dengan pindaan Akta DBP 1959, DBP juga telah mengadakan beberapa bengkel untuk memastikan urusan pindaan akta itu capai secepat yang boleh.

“Saya ingin menegaskan betapa pentingnya semua sektor menggunakan bahasa Melayu dengan seluas-luasnya kerana bahasa Melayu merupakan bahasa urusan rasmi Kerajaan Persekutuan, Kerajaan Negeri dan Pihak Berkuasa Awam. Perluasan penggunaannya hendaklah dilaksanakan di semua jabatan dan agensi kerajaan, syarikat berkaitan kerajaan (GLC) dan syarikat swasta. Jadikanlah peribahasa “Di mana bumi dipijak, di situ langit dijunjung” sebagai pegangan kerana dengan cara itu barulah bahasa Melayu benar-benar boleh dijadikan alat perpaduan negara.”

Tegas beliau, DBP juga perlu menjalani proses transformasi dan peralihan paradigma daripada Akta DBP 1959 yang hanya memperuntukkan kuasa Lembaga Pengelola dalam pelaksanaan prasarana badan itu pada peranannya yang sewajarnya. Peranan dan tanggungjawab DBP sebagai badan perancangan bahasa, sastera dan penerbitan negara perlu dirincikan dengan lebih jelas supaya peranannya lebih berkesan untuk mendukung dan melaksanakan peruntukan Perkara 152 Perlembagaan Persekutuan, Akta Bahasa Kebangsaan dan undang-undang lain yang berkaitan dengan bahasa kebangsaan.


Kesan Pendedahan Bunyi Bising terhadap Status Pendengaran Pekerja di Tapak Bina

Pendedahan kepada bunyi bising yang terlalu lama dan berlebihan boleh menyebabkan kerosakan kepada deria pendengaran manusia, malah menyebabkan gangguan pendengaran seperti kehilangan pendengaran disebabkan bunyi bising (NIHL).

Pada tahun 2009, Pertubuhan Keselamatan Sosial telah mengeluarkan laporan bahawa kes NIHL telah meningkat secara mendadak bermula tahun 1995. Statistik yang dikeluarkan oleh SOHELP pada tahun 2016 juga menunjukkan bahawa jumlah keseluruhan kes penyakit pekerjaan yang dilaporkan pada tahun 2015 ialah 5960 dan 5366 kes daripadanya ialah NIHL.

Bunyi bising dalam bidang kesihatan industri ditakrifkan sebagai bunyi yang boleh menyebabkan kehilangan pendengaran jika pekerja terdedah semasa melakukan tugas mereka. Bunyi boleh diukur keamatannya melalui aras tekanan bunyi dan keamatan sesuatu bunyi itu diukur dalam unit desibel (dB). Skala desibel adalah bersifat logaritma berbanding dengan linear. Hal ini bermakna perbezaan sebenar tahap tekanan bunyi dari satu dB ke tahap tekanan seterusnya meningkat apabila paras dB juga meningkat.

Bunyi bising mampu menyumbang kepada masalah pendengaran. Menurut Baguley dan Mcferran (2015), punca masalah pendengaran selain pendedahan kepada bunyi bising di tempat kerja dapat dikelaskan kepada tiga iaitu, punca sebelum kelahiran, ketika kelahiran, dan selepas kelahiran. Baka atau keturunan, pengambilan dadah yang berlebihan dan jangkitan penyakit dapat dikelaskan sebagai punca masalah pendengaran sebelum kelahiran.

Selain itu, satu kajian yang telah dijalankan oleh Kurmis dan Apps (2007) yang menunjukkan bahawa bahan kimia yang berbahaya seperti racun serangga atau perosak mampu menyebabkan masalah pendengaran NIHL kepada individu yang terdedah kepadanya. Bagi mengatasi permasalahan ini, pengukuran paras pendedahan kebisingan adalah penting untuk menentukan tahap pendedahan kebisingan pekerja.

Terdapat tiga alat yang digunakan untuk mengukur paras kebisingan, iaitu meter aras bunyi yang digunakan untuk mengukur intensiti bunyi di sesuatu tempat seperti bunyi bising di persekitaran, penganalisis jalur oktaf dan dosimeter untuk mengukur paras bunyi impuls.

Seterusnya, kawalan secara perundangan juga memainkan peranan yang penting. Berdasarkan Peraturan-Peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Pendedahan Bising) 2019, dalam bahagian tanggungjawab, majikan mestilah melakukan pemantauan bunyi bising di tempat kerja, mengurangkan pendedahan pekerja terhadap bunyi bising melalui kejuruteraan, pentadbiran dan penggunaan alat perlindungan diri, melakukan program ujian audiometri, mengendalikan latihan dan pendidikan kepada pekerja dan akhir sekali, penyimpanan rekod untuk rujukan pada masa hadapan.

Tambahan lagi, mengikut Peraturan 5 dan 6 dalam peraturan yang sama, tiada seorang pun pekerja dibenarkan terdedah kepada tahap bunyi yang melebihi aras bunyi berterusan setara (Leq) dengan 85 dB (A) atau melebihi had yang ditetapkan dalam Jadual Pertama atau melebihi dos bunyi harian.

McAlexander et al. (2015) mengatakan bahawa kehilangan pendengaran yang disebabkan oleh bunyi bising di tempat kerja dapat dicegah sekiranya majikan dan pekerja memainkan peranan masing-masing. Sebagai contohnya, bunyi bising di tapak bina sememangnya tidak dapat dielakkan kerana proses kerja melibatkan penggunaaan mesin, alatan dan jentera yang besar.

Satu kajian telah dijalankan yang melibatkan pekerja di satu daripada tapak bina di Shah Alam, Selangor secara keratan rentas untuk melihat kesan pendedahan bunyi bising individu terhadap pekerja di tapak bina. Persampelan yang dijalankan melibatkan dua pengukuran utama, iaitu tahap pendedahan bunyi bising individu yang diukur menggunakan dosimeter dan status pendengaran pekerja dengan penentuan ujian audiometri dan otoskopi yang dijalankan melalui kajian borang soal selidik.

Hasil kajian menunjukkan bahawa tiada pekerja yang melebihi had pendedahan yang dibenarkan, iaitu 85 dBA dan paras bertindak, iaitu 83 dBA. Oleh itu, pendedahan bunyi bising individu di tapak bina mematuhi nilai piawai yang telah ditetapkan dalam Peraturan-Peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Pendedahan Bising) 2019. Jika pendedahan bunyi bising individu melebihi had pendedahan yang dibenarkan atau paras bertindak, majikan perlu mengambil beberapa langkah untuk mengatasinya seperti mewajibkan penggunaan alat perlindungan pendengaran dan penilaian risiko kesihatan terhadap pekerja.

Bagi ujian otoskopi pula, kajian tersebut menunjukkan bahawa pekerja yang terdedah kepada bunyi bising yang berlebihan berpotensi mengalami tahi telinga terimpak (impacted ear wax), manakala pekerja yang tidak terdedah kepada bunyi bising secara terus mempunyai struktur fizikal telinga dalam yang normal. Oleh itu, penggunaan alat perlindungan pendengaran seperti pengedap bunyi dan penyumbat telinga perlu diwajibkan ketika bekerja.

Sementara itu, hasil ujian audiometri mendapati bahawa pekerja yang terdedah kepada bunyi bising di tapak bina mempunyai peratusan hilang pendengaran tahap ringan yang agak tinggi, iaitu sebanyak 64.7 peratus berbanding dengan pekerja yang tidak terdedah dengan bunyi bising. Kehilangan pendengaran tahap ringan yang dihadapi oleh pekerja ialah masalah pendengaran jenis konduktif. Oleh itu, ujian audiometri perlu dijalankan secara berkala untuk mengetahui status pendengaran pekerja dari semasa ke semasa.

Sebagai kesimpulannya, pekerja yang terdedah kepada bunyi bising berisiko tinggi untuk mengalami masalah pendengaran tahap ringan. Majikan dan pekerja perlu memandang serius terhadap masalah pendengaran yang dihadapi oleh sebahagian pekerja yang telah terdedah secara berterusan terhadap bunyi bising di tempat kerja. Terdapat pelbagai aktiviti atau program yang boleh dijalankan oleh pihak majikan dalam menangani masalah ini seperti melaksanakan program pemuliharaan pendengaran, sekurang-kurangnya sekali dalam tempoh setahun kepada pekerja yang bekerja dalam persekitaran yang bising.

Artikel ini ditulis bersama-sama Siti Nor Nabilah Syasya Ismail, Mohd Fitri Takri dan Dr. Nurul Farahana Kamaludin, Program Kesihatan Persekitaran dan Keselamatan Industri, Pusat Kajian Toksikologi dan Risiko Kesihatan, Fakulti Sains Kesihatan, Universiti Kebangsaan Malaysia, Kampus Kuala Lumpur.


Suruhanjaya Tenaga Tiada Kuasa bagi Menambah Kuota CGPP

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Kuala Lumpur – Suruhanjaya Tenaga (ST) tidak mempunyai sebarang kuasa untuk bertindak sendiri bagi meningkatkan kuota atau membuat perubahan kepada sebarang hala tuju dasar berkaitan dengan Program Tenaga Hijau Korporat (CGPP).

ST menjelaskan aspek berkaitan dengan hala tuju dasar serta arahan dan kuasa menambah kuota kepada 800 megawatt (MW) daripada 600 MW adalah di bawah kuasa Menteri Sumber Asli, Tenaga dan Perubahan Iklim, YB Tuan Nik Nazmi Nik Ahmad.

Menteri Sumber Asli, Tenaga dan Perubahan Iklim telah mengumumkannya ketika berucap pada 9 Mac yang lalu semasa pelancaran Malaysia Energy Transition Outlook selain mengumumkan garis masa bagi pengambilan kuota tambahan 800 MW adalah seawal akhir tahun ini atau hingga peruntukan penuh kuota berdasarkan permohonan yang berjaya.

Kenyataan ST berhubung dengan hal ini adalah sebagai maklum balas terhadap pengumuman garis panduan terkini mengenai CGPP pada 7 April 2023 dan laporan media pada 8 April 2023.

Kenyataan tersebut juga memaklumkan bahawa terdapat aspek penambahbaikan yang selanjutnya berkaitan dengan garis panduan kepada ST untuk dilaksanakan susulan pengumuman kuota oleh menteri.

Berpandukan penambahbaikan tersebut, lanjutan tempoh serahan permohonan adalah untuk memberikan masa yang mencukupi bagi pengeluar tenaga solar dan pengguna korporat memahami garis panduan terkini serta membuat apa-apa perubahan yang sewajarnya dalam permohonan masing-masing.

Pada masa yang sama, ST juga mengingatkan kepada pemohon bahawa permohonan mereka hanya boleh diterima pada atau selepas pukul 10.00 pagi pada 9 Mei 2023 dan bukan pada waktu sebelumnya, manakala pihak yang tidak mematuhi ketetapan tersebut akan diminta menyerahkan semula permohonan masing-masing sebagaimana yang telah ditetapkan.


Bekalan Ikan untuk Aidilfitri Mencukupi

Putrajaya – Status bekalan makanan berasaskan ikan di negara ini adalah mencukupi bagi menampung permintaan pengguna sepanjang tempoh perayaan Aidilfitri.

Selaras dengan Dasar Agromakanan Negara 2.0 dan Dasar Sekuriti Makanan, Jabatan Perikanan Malaysia yang merupakan peneraju utama kepada pembangunan dan pemodenan sektor perikanan negara akan memastikan jaminan bekalan makanan sentiasa mencukupi kepada para pengguna.

“Sektor perikanan tangkapan masih kekal menyumbang dengan jumlah pengeluaran menunjukkan jumlah pendaratan perikanan tangkapan hingga Mac 2023 adalah stabil, iaitu sebanyak 295 169 tan metrik,” kata Ketua Pengarah Perikanan, YBhg. Dato’ Adnan Hussain dalam satu kenyataan.

Sektor pengeluaran akuakultur bagi tempoh Januari 2023 hingga Mac 2023 telah menyumbang sebanyak 111 320 tan metrik daripada 24 352 hektar merangkumi sektor akuakultur air tawar, air payau dan rumpai laut sekali gus membuktikan bahawa pendaratan ikan sepanjang tempoh perayaan Aidilfitri adalah mencukupi dan terjamin.

YBhg. Dato’ Adnan Hussain berkata, “Bekalan makanan berasaskan ikan bagi penggunaan ikan per kapita adalah sebanyak 43.38 kilogram per orang dengan tahap sara diri mencecah 93 peratus.

Pengurusan sumber perikanan negara perlu diurus dengan sebaik-baiknya agar sektor ini kekal menyumbang secara mampan kerana pengeksploitasian yang berlebihan akan menyebabkan penurunan sumbangan kepada pengeluaran ikan negara.

Pengurusan makanan perlu dilaksanakan melalui pelesenan dan pemuliharaan habitat penting seperti Zon Konservasi 0-1 batu nautika bagi memastikan bekalan ikan mencukupi dan menyumbang kepada jaminan sumber perikanan untuk membangunkan industri perikanan serta meningkatkan ekonomi nelayan dan pengguna.

Jelas beliau lagi, bilangan vesel penangkapan ikan yang berlesen di Malaysia adalah sebanyak 48 493, yakni hampir 84 peratus daripadanya ialah vesel yang beroperasi di Zon A, manakala selebihnya beroperasi di Zon B (4857), Zon C (2273), Zon C2 dan C3 (548) dengan menggunakan peralatan pukat jerut, pukat tunda dan rawai tuna.

Orang ramai dinasihatkan agar tidak perlu berasa khuatir dengan isu ketiadaan bekalan ikan seperti yang digembar-gemburkan kerana pilihan ikan tidak terhad kepada ikan laut sahaja, malah pengguna juga boleh memilih ikan air tawar sebagai menu pilihan untuk dipelbagaikan sepanjang Aidilfitri nanti.


Meneroka Kesum sebagai Khazanah Negara melalui Penyelidikan Berimpak

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Kuala Lumpur – Pusat Kajian Penuaan Sihat dan Kesejahteraan (H-CARE), Fakulti Sains Kesihatan (FSK), Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) dengan kerjasama Biotropics Malaysia Berhad telah menganjurkan sesi perkongsian dan pelancaran National Kesum Initiative 2.0 yang diadakan secara dalam talian, hari ini.

Program ini adalah untuk mempromosikan penyelidikan kompetitif berkaitan dengan kesum dalam kalangan penyelidik di Malaysia.

Menurut Pengerusi National Kesum Initiative 2.0, Profesor Dr. Suzana Shahar, program yang akan mempromosikan hasil penyelidikan kesum kepada khalayak melalui pelbagai penerbitan ini diharapkan memberikan kesedaran kepada masyarakat umum tentang kepelbagaian manfaat kesum.

Kajian lepas yang melibatkan penyertaan wanita pada pertengahan usia mendapati bahawa terdapat pelbagai manfaat pengambilan suplemen kesum terhadap mood, fungsi kognitif dan kualiti hidup. Selain itu, suplemen kesum juga terbukti memperbaik fungsi memori, mood, petunjuk biologi dan protein berkaitan otak dalam kalangan warga emas.

Program diteruskan dengan sesi perkongsian oleh Profesor Dato’ Dr. Ibrahim Jantan dari Institut Biologi Sistem (INBIOSIS), UKM tentang pelbagai kaedah dan pendekatan pengkajian herba untuk tujuan perubatan.

Selepas itu, Pengarah Institut Atta-Ur-Rahman untuk Penemuan Produk Semulajadi Universiti Teknologi MARA (UiTM), Profesor Dr Nor Hadiani Ismail telah berkongsikan beberapa penemuan daripada kajian lepas yang melibatkan kesum.

Panel yang terakhir daripada Biotropics Malaysia Berhad, iaitu Dr Annie George pula menerangkan tentang pelibatan syarikat dalam kajian klinikal kesum yang telah diterbitkan di pelbagai jurnal.

Pelancaran National Kesum Initiative 2.0 ialah rentetan daripada kejayaan program dalam siri pertama yang melibatkan lebih daripada 40 penyertaan dan 13 pembentangan akhir dalam kalangan penyelidik.

Program ini menggalakkan penyertaan penyelidik yang menjalankan kajian berkaitan dengan kesum dalam bentuk kajian saintifik, percubaan dan kegunaan klinikal, pertanian dan sains sosial.

Sesi pembentangan proposal kajian akan dilakukan oleh peserta diikuti dengan beberapa sesi pemantauan, bimbingan, penilaian kemajuan oleh panel pakar. Pembentangan akhir dan penyampaian anugerah untuk program ini dijangkakan akan berlangsung pada November 2024.

Penyelidik dengan proposal kajian yang novel dan mampu menghasilkan penerbitan berimpak berpeluang menjadi pemenang bagi program ini yang menawarkan hadiah wang tunai sebagai galakan untuk mengembangkan kajian yang telah dijalankan.


Bekalan Telur Tempatan Masih Mencukupi

Putrajaya – Berdasarkan data unjuran Jabatan Perkhidmatan Veterinar (JPV), bekalan telur di dalam negara adalah mencukupi berikutan terdapat lebihan bekalan telur pada Mac 2023 sebanyak 250.8 juta biji menyebabkan limpahan bekalan telur pada April 2023.

Susulan itu, kerajaan melalui JPV telah mengambil beberapa langkah dalam memastikan bekalan telur tempatan kekal stabil, misalnya dengan mengadakan sesi libat urus yang melibatkan Persekutuan Persatuan Penternak-penternak Malaysia pada 23 Mac 2023.

“Pengeluar telah meningkatkan pengeluaran telur mengikut permintaan sebelum dan semasa musim perayaan serta memberikan jaminan bahawa pengeluaran telur tempatan adalah mencukupi,” menurut Kementerian Pertanian dan Keterjaminan Makanan (KPKM) dalam satu kenyataan.

KPKM melalui Lembaga Pemasaran Pertanian Persekutuan telah mengambil inisiatif dalam penganjuran Jualan Terus Dari Ladang bagi membantu pengedaran bekalan telur di lokaliti yang memerlukan, terutamanya di kawasan yang mengalami peningkatan kos logistik.

Pada masa yang sama, penternak ayam yang menghadapi masalah modal pusingan kewangan akibat terjejas ekoran kenaikan kos pengeluaran juga boleh merebut peluang menggunakan inisiatif pinjaman mudah melalui Agrobank yang ditawarkan oleh KPKM sebanyak RM300 juta melalui Dana Pembiayaan Agromakanan.

Pada 17 Februari 2023 yang lalu, kerajaan telah memutuskan untuk meneruskan subsidi ayam dan telur hingga Jun 2023 yang melibatkan kos sebanyak RM1.28 bilion bagi membantu para penternak dalam menghadapi pelbagai cabaran semasa dalam sektor penternakan serta meringankan beban penternak berikutan peningkatan kos penternakan.

Selain itu, kerajaan juga telah membawa masuk telur dari negara luar yang sememangnya adalah bersifat sementara bagi memastikan bekalan telur tempatan tidak terputus dan menampung permintaan tempatan sehingga bekalan telur dalam pasaran kembali stabil.

Usaha yang dilaksanakan oleh kerajaan ini membuktikan bahawa kerajaan sangat prihatin terhadap keperluan rakyat, termasuklah penternak dan sentiasa komited dalam mengambil langkah proaktif bagi memastikan kebajikan rakyat terus terjamin.


Warga Emas Kekal Aktif pada Bulan Ramadan

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Satu daripada empat kumpulan dewasa pada peringkat global dikategorikan sebagai tidak aktif secara fizikal. Di Malaysia, sebanyak 59 peratus daripada bilangan kumpulan itu terdiri daripada populasi warga emas.

Kajian Geran Jangka Panjang (LRGS TUA): Neuroprotective Model for Healthy Longevity among Malaysian Older yang djalankan oleh kumpulan penyelidik dari Universiti Kebangsaan Malaysia yang melibatkan 2322 orang warga emas di Malaysia menunjukkan bahawa sebanyak 28.4 peratus daripada jumlah tersebut tidak aktif secara fizikal dan angkanya meningkat pada bulan Ramadan, yakni ketika berpuasa .

Berdasarkan kajian tersebut, antara faktor penentu bagi ketidakaktifan warga emas termasuklah etnik Melayu, merokok, kelajuan berjalan yang perlahan dan skor kognitif yang rendah.

Aktiviti fizikal ditakrifkan sebagai sebarang pergerakan badan yang dihasilkan oleh otot skeletal bagi meningkatkan penggunaan tenaga seperti melakukan tugas harian di rumah atau berkebun. Aktiviti atau pergerakan seumpama ini dapat membakar kalori, namun manfaat utama aktiviti tersebut bukanlah kecergasan.

Senaman pula didefinisikan sebagai aktiviti fizikal yang berstruktur dan dilakukan untuk mengekalkan atau meningkatkan kecergasan badan, misalnya duduk dan berdiri berulang kali, berdiri dengan satu kaki atau mengangkat berat. Senaman bukan sahaja memberikan impak yang positif kepada kesihatan fizikal, malah mental juga bertambah sihat dan mendatangkan kebaikan kepada kehidupan sosial.

Antara manfaat aktiviti fizikal dan senaman termasuklah mengurangkan risiko penyakit jantung, menguatkan otot dan tulang, mengurangkan risiko kencing manis hingga 50 peratus, mengawal berat badan, mengelakkan kemerosotan kognitif dan mengurangkan risiko demensia sebanyak 30 peratus. Oleh sebab itu, dengan melakukan aktiviti fizikal dan senaman, risiko jatuh, keuzuran dan kecelaan kognitif dapat dikurangkan.

Dari segi emosi pula, aktiviti fizikal dan senaman dapat mengurangkan stres, merangsang mood dan kesejahteraan emosi secara menyeluruh, meningkatkan tahap tenaga dan memperbaik kualiti tidur. Dengan menyertai kumpulan berjalan di taman atau berkebun bersama-sama keluarga di kawasan rumah, aktiviti tersebut boleh menjadi lebih seronok,  mampu mengeratkan hubungan antara satu sama lain, memperkukuh kepentingan sosial serta mengelakkan diri daripada berasa kesepian.

Puasa sangat sinonim dengan kelakuan tidak bermaya, cepat penat dan kekurangan tenaga. Ada yang beranggapan bahawa puasa tidak membolehkan seseorang itu untuk bersenam. Realitinya, badan kita mempunyai lemak yang dapat membekalkan tenaga apabila kita berpuasa. Masa yang sesuai untuk melakukan senaman dalam bulan Ramadan ialah sebelum waktu berbuka puasa, selepas berbuka puasa atau tarawih dan sebelum bersahur.

Waktu yang disarankan untuk bersenam sebelum waktu berbuka puasa adalah pada hujung waktu, misalnya satu jam sebelum berbuka puasa dengan melakukan senaman yang berintensiti rendah seperti regangan. Senaman yang berintensiti tinggi seperti tabata dan senaman kardio intensif hendaklah dielakkan ketika berpuasa kerana badan kekurangan air dan boleh meningkatkan risiko kecederaan, pengsan dan serangan jantung.

Mereka yang bersenam juga perlu memastikan untuk minum air secukupnya selepas berbuka puasa dan ketika sahur untuk mengelakkan dehidrasi. Tempoh senaman yang dicadangkan pula bergantung pada intensiti, iaitu 30 minit bagi senaman berintensiti tinggi seperti berjalan laju dan 45 minit bagi senaman berintensiti rendah seperti berjalan di taman, aktiviti taici dan membersihkan halaman rumah. Walau bagaimanapun, individu yang bersenam perlu melihat kepada tindak balas badan dan berhenti bersenam apabila badan mula berasa letih.

Secara idealnya, kekerapan senaman yang disarankan ialah tiga kali hingga empat kali seminggu bagi mencapai saranan daripada The American College of Sports Medicine, iaitu sekurang-kurangnya 150 minit seminggu atau 30 minit selama lima hari seminggu. Namun begitu, warga emas boleh memulakan senaman sebanyak satu kali hingga dua kali seminggu dengan senaman berintensiti rendah dan kemudiannya menambah masa, kekerapan atau meningkatkan intensiti apabila badan tidak menunjukkan sebarang ketidakselesaan seperti sakit dada atau pertambahan intensiti sakit sendi.

Sementara itu, International Conference on Frailty and Sarcopenia Research menekankan bahawa jumlah senaman di bawah garis panduan am juga boleh memberikan beberapa manfaat kesihatan. Melakukan senaman walaupun sekejap adalah lebih baik daripada tidak bersenam langsung. Warga emas boleh melakukan senaman yang diminati agar dapat mengubah tingkah laku positif, mudah diterapkan dalam aktiviti harian dan kekal melakukannya sepanjang hayat.

Selain itu, warga emas juga dinasihatkan agar mengurangkan masa duduk seperti menonton televisyen dan memperbanyak aktiviti bergerak, tidak kiralah pergerakan yang mudah ataupun kompleks. Semakin banyak pergerakan dalam tempoh masa yang lama, semakin banyak otot badan yang bekerja.

Kekurangan keseimbangan dan kemerosotan fungsi otot adalah selari dengan peningkatan usia. Senaman, terutamanya latihan keseimbangan dan kekuatan otot harus ditekankan dalam kehidupan mengikut saranan daripada Pertubuhan Kesihatan Sedunia pada tahun 2020. Hal ini adalah untuk memperbaik risiko kesihatan secara umum, mengelakkan kematian yang disebabkan oleh penyakit jantung, menghindari serangan tekanan darah tinggi, kanser, kencing manis, mengelakkan kemurungan dan keuzuran fizikal serta risiko jatuh.

Latihan kekuatan otot hendaklah dilakukan pada intensiti sederhana hingga tinggi dengan penumpuan terhadap otot utama seperti anggota tangan, kaki, perut dan bahu yang dilakukan sekurang-kurangnya dua kali seminggu. Untuk menambah baik kapasiti kefungsian dan mengurangkan risiko jatuh, warga emas boleh melakukan senaman multikomponen, iaitu gabungan keseimbangan dan latihan kekuatan, sekurang-kurangnya tiga kali seminggu.

Pada masa yang sama, warga emas boleh melakukan senaman yang melibatkan keseimbangan dan koordinasi. Senaman ini membabitkan pergerakan yang mencabar penjajaran pusat graviti badan berpandukan asas sokongan dan reaksi menghadapi perubahan spontan pada situasi fizikal. Senaman ini dapat meningkatkan kawalan postur badan, meningkatkan kestabilan berjalan dan seterusnya mengelakkan risiko jatuh.

Antara senaman mudah yang boleh dilakukan bagi jenis senaman tersebut termasuklah senaman berdiri dengan satu kaki dan berdiri tegak dengan permukaan asas sokongan yang kecil seperti berdiri sambil tapak kaki kanan menyentuh ibu jari kaki kiri. Aktiviti ini perlu dilakukan dengan sokongan seperti melakukannya berdekatan dengan meja makan.

Seterusnya, senaman rintangan ialah pergerakan otot yang melibatkan kontraksi otot terhadap rintangan seperti berat badan atau rintangan luar, misalnya menggunakan pemberat. Jenis senaman ini bertujuan meningkatkan kekuatan dan daya tahan otot. Aktiviti seperti bangun dan duduk kerusi, separa cangkung, membengkokkan siku sambil memegang botol air serta mengenggam bola getah dapat mencapai objektif untuk meningkatkan kekuatan otot.

Senaman regangan pula ialah senaman yang membabitkan pergerakan sendi dan otot. Pada kebiasaannya, senaman ini dilakukan pada awal pemanasan badan dan ketika akhir sesi senaman. Senaman ini dapat meningkatkan julat pergerakan sendi dan kelenturan otot.

Selain itu, senaman aerobik juga boleh dilakukan, iaitu pergerakan yang melibatkan otot besar seperti berjalan pantas, naik dan turun tangga serta mengayuh basikal yang mampu meningkatkan keperluan oksigen dan meningkatkan daya tahan kardiovaskular.

Dalam kebanyakan kajian yang dijalankan, kombinasi senaman adalah sangat disarankan untuk dilakukan kerana gabungan senaman ini ialah asas untuk mencapai faedah kesihatan fizikal dan mental yang optimum.

Warga emas hendaklah memakai pakaian yang menyerap peluh, tidak terlalu longgar ataupun ketat dan memakai kasut sukan bertapak getah ketika melakukan senaman. Mereka perlu memilih kawasan senaman yang memiliki pencahayaan baik, tidak terlampau panas dan permukaannya rata bagi mengurangkan risiko jatuh dan  kecederaan ketika melakukan senaman.

Warga emas yang menghidap penyakit jantung, asma ataupun masalah kebimbangan hendaklah mendapatkan nasihat daripada doktor terlebih dahulu tentang keselamatan senaman ketika berpuasa. Amalkanlah gaya hidup sihat agar mendapat kehidupan yang sejahtera.

Azianah Ibrahim dan Profesor Dr. Devinder Kaur Ajit Singh, Pusat Kajian Penuaan Sihat dan Kesejahteraan, Fakulti Sains Kesihatan, Universiti Kebangsaan Malaysia.


Klinik Optometri UKM Terima Lawatan Guru Pelatih Pendidikan Khas Masalah Penglihatan

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Kuala Lumpur – Guru pelatih Pendidikan Khas Masalah Penglihatan, Fakulti Pendidikan, Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) telah mengadakan lawatan sambil belajar ke Klinik Optometri UKM di Jalan Raja Muda Abd Aziz, Kuala Lumpur bagi mendapatkan pendedahan tentang rehabilitasi untuk orang kurang upaya (OKU) penglihatan.

Sejajar dengan Dasar Inklusif OKU yang diperjuangkan oleh Malaysia, usaha dan kerjasama daripada semua profesion dalam memperkasakan golongan OKU termasuklah golongan yang menghadapi masalah penglihatan perlu dilakukan secara berterusan.

“Golongan kanak-kanak OKU penglihatan hanya berjumpa dengan optometris dalam sesi rehabilitasi yang berdurasi selama satu jam hingga dua jam sahaja, namun guru Pendidikan Khas akan berjumpa dengan mereka sepanjang tempoh persekolahan, maka adalah wajar untuk kita memberikan pendedahan asas mengenai optometri kepada guru berkenaan agar mereka lebih prihatin akan keperluan pelajar dan dapat memberikan sokongan semasa di dalam kelas” ujar Pegawai Optometri, UKM, Puan Siti Hanisah ketika sesi lawatan berkenaan.

Lawatan tersebut memberikan pendedahan kepada guru pelatih tentang instrumen optometri yang digunakan untuk pemeriksaan kesihatan mata komprehensif, memahami prosedur pentaksiran penglihatan kanak-kanak serta diperkenalkan dengan beberapa jenis alat bantu penglihatan terhad yang digunakan untuk mengoptimumkan penglihatan.

Salah seorang guru pelatih yang menyertai lawatan ini, Puan Siti Nur Zulaikha Zaki berkata, “Melalui lawatan ini, kami dapat menimba ilmu pengetahuan dalam mengenal pasti tanda awal para pelajar OKU penglihatan yang perlu dirujuk untuk melakukan pemeriksaan lanjut.”

Sebanyak enam orang pelajar tahun dua diiringi oleh seorang pengiring merangkap pensyarah Pendidikan Khas daripada Pusat Kajian Pendidikan dan Kesejahteraan Komuniti, UKM, YBrs. Dr. Mohd Norazmi Nordin turut menyertai lawatan ini.

Dalam memacu agenda pendidikan perlu dilaksanakan secara berterusan yang merangkumi semua golongan termasuklah golongan OKU, guru Pendidikan Khas memainkan peranan dan tanggungjawab utama dalam membentuk pelajar OKU agar mereka mampu berdikari dan memberikan sumbangan kepada negara.


UKM dan Mead Johnson Nutrition (Malaysia) Sdn. Bhd. Jalin Kerjasama dalam Penyelidikan Produk Susu

Kuala Lumpur – Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) melalui Pusat Kajian Penuaan Sihat dan Kesejahteraan (H-CARE), Fakulti Sains Kesihatan (FSK) telah menandatangani memorandum perjanjian bersama-sama Mead Johnson Nutrition (Malaysia) Sdn. Bhd. bagi menjalinkan kerjasama strategik merangkumi bidang penyelidikan produk susu yis beta-glukan.

Jalinan kerjasama ini adalah sejajar dengan komitmen, usaha dan strategi UKM sebagai universiti penyelidikan yang berkolaborasi bersama-sama pihak industri dalam memantapkan pembudayaan penyelidikan yang berimpak tinggi.

“Warga penyelidik UKM mesti meningkatkan ilmu pengetahuan dan dikongsikan dengan cara yang jelas dan bermakna bukan sahaja kepada rakan akademik, malah industri dan masyarakat termasuklah berkongsikan kepakaran dan penemuan akademik secara strategik dengan pemain industri,” kata Timbalan Naib Canselor Hal Ehwal Penyelidikan dan Inovasi, UKM, YBhg. Profesor Dato’ Dr. Wan Kamal Mujani.

Menurut beliau, kerjasama strategik sebegini harus diperluaskan lagi bagi membantu universiti untuk berada pada landasan yang betul serta dapat mengikuti perkembangan pesat dan terkini yang berlaku dalam industri.

Pengurus Besar Malaysia, Singapura, Vietnam dan SPOC Asean Hygiene, Mead Johnson Nutrition (Malaysia) Sdn. Bhd., Encik Brian Fischel pula menyatakan bahawa kerjasama yang dilakukan ini akan memberikan impak yang positif kerana dengan adanya kepakaran saintifik melalui kerjasama kedua-dua belah pihak dapat memenuhi keperluan pemakanan orang ramai di seluruh peringkat kehidupan melalui produk yang dihasilkan.

Tambah beliau lagi, produk susu yang mengandungi tiga ramuan utama, iaitu susu yis beta-glukan, selenium dan vitamin C dapat mengatasi keletihan, meningkatkan mikrobiom di dalam badan serta membantu dalam memberikan tiga kali ganda perlindungan imuniti kepada seluruh warga Malaysia amnya dengan menyokong akses kepada pemakanan dan penjagaan kesihatan yang lebih baik.

Turut hadir dalam majlis ini ialah Ketua Projek merangkap Dekan FSK, UKM, YBrs. Profesor Dr. Suzana Shahar, Timbalan Dekan FSK, Pengerusi H-CARE, UKM dan pegawai kanan Mead Johnson Nutrition (Malaysia) Sdn. Bhd.


Makanan Punca Kanser?

Makanan punca kanser? Telahan atau persoalan ini sebenarnya sudah lama bermain dalam minda masyarakat. Kanser merupakan satu daripada penyakit tidak berjangkit yang semakin tinggi di Malaysia. Peningkatan insiden kanser saban tahun lazimnya dikaitkan dengan gaya hidup yang semakin menjurus kepada cara hidup Barat selain makanan tinggi kalori yang banyak dihasilkan daripada percambahan makanan silang budaya.

Kanser boleh dikaitkan dengan pelbagai faktor seperti genetik, persekitaran dan gaya hidup termasuk amalan diet dan senaman. Selain itu, stres di tempat kerja, pendedahan kepada bahan yang boleh meningkatkan risiko kanser (karsinogen) boleh mencetuskan proses inisiasi sel kanser itu sendiri.

Asbab kanser biasanya dikaitkan dengan genetik, namun kajian terkini menunjukkan punca perubahan genetik itu ialah pemakanan dan persekitaran. Perubahan genetik, makanan dan persekitaran juga dikaitkan dengan satu daripada bidang ilmu yang dikenali sebagai toksikologi.

Ahli kimia, Paracelsus selaku perintis dalam dunia toksikologi telah menyatakan bahawa semua bahan ialah racun dan tiada bahan yang bukan racun. Selain itu, yang membezakan bahan racun dan bukan racun ialah dos. Penyataan ini menerangkan konsep asal dos dan respons yang merujuk dos tertentu boleh menyebabkan sesuatu bahan boleh bertindak sebagai racun.

Bidang toksikologi merupakan satu daripada bidang kajian yang berkaitan dengan sebarang bahan yang boleh menyebabkan kemudaratan kepada semua organisma hidup, termasuklah manusia. Bermula dari tahun 1960 hingga kini, bidang toksikologi telah mengalami perkembangan pesat dengan pelbagai teknik analisis telah dibangunkan dan undang-undang terhadap penggunaan bahan toksik telah dikuatkuasakan.

Antara sumber pendedahan bahan toksik kepada manusia termasuklah melalui makanan yang lazimnya dimakan secara langsung. Pendedahan ini boleh disebabkan oleh bahan makanan itu sendiri atau daripada bahan tambahan kepada makanan tersebut.

Bahan toksik yang terkandung dalam makanan boleh terbahagi kepada dua, iaitu bahan aditif makanan seperti pengawet dan bahan yang terbentuk secara semula jadi seperti miktoksin, fitotoksin dan mineral inorganik. Pengawet seperti asid benzoik, natrium benzoat dan natrium klorida (garam) juga biasa digunakan bagi memastikan produk makanan tersebut dapat bertahan lama dengan bertindak sebagai antimikrob.

Terdapat juga bahan dalam diet manusia yang dapat bertindak sebagai karsinogen dan mutagen secara semula jadi seperti aflatoksin yang boleh terbentuk dalam kekacang yang mempunyai kulat dan pelbagai lagi contoh ketoksikan alami.

Mutagen dan karsinogen merupakan istilah asing untuk masyarakat. Dua istilah ini lazim digunakan dalam bidang toksikologi bagi melihat kesan buruk sesuatu bahan. Secara ringkasnya, mutagen ialah sebarang agen yang boleh menyebabkan mutasi atau kerosakan kepada asid deoksiribonukleik (DNA). Mutasi pula merujuk sebarang perubahan walaupun kecil yang berlaku pada jujukan DNA dan kromosom. Karsinogen pula secara ringkasnya merujuk bahan yang boleh menjadi pemula untuk proses kanser berlaku.

Kanser yang bersifat berbilang faktor biasanya bermula dengan proses inisiasi dan di sinilah karsinogen memainkan peranan. Selain inisiasi, karsinogen juga terlibat dalam proses promosi dan pergerakan kanser.

Kerosakan DNA dan mutasi dalam jangka masa panjang boleh menyebabkan pelbagai penyakit degeneratif. Tingkah laku biasa setiap sel dalam tubuh manusia dikawal oleh bahan genetiknya. Bahan genetik terdiri daripada rantaian unit DNA yang diatur dalam suatu susunan tertentu di dalam nukleus sel. Perubahan dalam urutan DNA yang disebut sebagai mutasi boleh mengganggu fungsi biasa sesuatu protein.

Kehadiran bahan toksik dalam makanan sering dianggap remeh oleh sesetengah pihak. Pelbagai telahan dilakukan dan bermacam-macam mesej tular di media sosial yang berkaitan dengan makanan dan bahan toksik tanpa memahami sains di sebalik setiap mesej berikut.

Antara contoh isu tular tentang bahan toksik dalam makanan termasuklah kehadiran karsinogen dalam biskut dan penggunaan penggoreng kering serta ketuhar gelombang mikro yang boleh menyebabkan kanser. Kajian yang dijalankan oleh Kementerian Keselamatan dari Hong Kong yang telah menilai isu ketoksikan biskut keluaran Malaysia mendapati bahawa biskut keluaran Malaysia tinggi dengan akrilamid.

Akrilamid ialah satu daripada karsinogen utama yang turut dikaitkan dengan perubahan genetik. Selain itu, makanan tradisi seperti sate turut dikaitkan dengan kanser. Banyak lagi telahan dan mitos yang mungkin ada kebenarannya atau kekal sebagai mitos seperti perkaitan antara mi segera dan ramen dengan kanser, antara makanan pedas dengan kanser, prebiotik dan penggunaan arang dalam masakan seperti roti arang, kuih kuba guling dan sebagainya.

Kajian yang dilakukan oleh penulis melihat tentang risiko kesihatan dan kaitannya dengan akrilamid. Hasil kajian mendapati bahawa pengambilan makanan yang kaya dengan akrilamid ini tinggi dalam kalangan populasi Malaysia, terutamanya dalam makanan seperti ayam goreng, keropok lekor dan pisang goreng.

Akrilamid biasanya terdapat dalam makanan kegemaran masyarakat Malaysia seperti kerepek ubi, kerepek pisang, dan keropok yang bahan asasnya ialah bahan yang tinggi kanji atau karbohidrat dan dimasak dengan suhu tinggi.

Pengambilan makanan tinggi akrilamid juga tidak terhad kepada makanan sahaja kerana akrilamid juga boleh didapati dalam kopi dan teh. Namun begitu, berdasarkan kajian yang telah dijalankan dalam kalangan pekerja pejabat, masyarakat Malaysia lebih gemar meminum air kopi segera. Kandungan akrilamid dalam air kopi segera adalah sangat rendah berbanding dalam kopi espreso.

Jika anda penggemar kopi segera, maka anda tidak perlu risau dengan pendedahan kepada akrilamid. Walau bagaimanapuan, jika anda penggemar kopi Americano dan espreso, maka anda perlu menilai semula dedahan anda terhadap akrilamid.

Di Malaysia, penyelidikan berkaitan dengan makanan yang dimakan setiap hari masih tidak luas dikaji. Di negara Barat, penyelidikan terhadap makanan menjadi komponen penting dan pelbagai pertubuhan berminat untuk mengkaji bahan makanan yang mampu menyebabkan kemudaratan kepada manusia.

Hasil kajian tersebut telah digunakan oleh pihak berwajib seperti International Agency for Research on Cancer untuk mewartakan pengambilan daging terproses sebagai karsinogen kelas pertama. Hal ini jelas menunjukkan bahawa makanan yang dimakan kini turut bertindak dalam peningkatan risiko penyakit kronik.

Sebagai contohnya, pengambilan makanan dengan kandungan lemak tepu yang tinggi akan menyebabkan peningkatan risiko penyakit jantung. Pengambilan lemak pula dikaitkan dengan insiden kanser payudara dan kanser kolon. Selain itu, pengambilan garam yang tinggi pula dihubungkan dengan darah tinggi dan insiden kanser perut.

Secara umumnya, kanser ialah proses yang merujuk populasi sel melepasi kawalan tumbesaran normal untuk menjadi satu tumor yang malignan. Kanser merupakan penyakit yang berkaitrapat dengan diet dan gaya hidup seharian. Kajian oleh Doll dan Peto pada tahun 1981 dilihat sebagai kajian perintis yang menyatakan hubung kait antara kanser dengan diet.

Pengambilan sayuran dan buah-buahan yang kaya dengan serat dikatakan mampu menurunkan risiko kanser. Sebaliknya, pengambilan makanan yang tinggi dengan kandungan lemak dan mempunyai kandungan bahan kimia yang tinggi mampu meningkatkan insiden kanser.

Selain itu, amaun bahan kimia dalam diet seharian yang boleh dikategorikan sebagai bahan karsinogen juga kian meningkat. Kehadiran bahan tambahan makanan, pengawet makanan dan residu pestisid dalam sayur dan buah dilihat menjadi antara bahan karsinogen yang berpunca daripada makanan.

Karsinogen juga boleh diperoleh daripada makanan secara langsung. Karsinogen semula jadi daripada makanan menyebabkan risiko penyakit yang lebih tinggi berbanding dengan sumber lain.

Karsinogen yang lazimnya terdapat dalam diet seharian ialah mikotoksin (roti yang berkulat, kacang tanah dan tempeh), sebatian n-nitroso (bahan yang digunakan dalam penyediaan jeruk dan makanan yang diawet) dan polisiklik aromatik hidrokarbon (makanan yang telah dimasak dengan cara gorengan dan panggang atau salai, terutama sehingga garing dan hangus).

Secara keseluruhannya, faktor pemakanan juga menyumbang kepada peningkatan kes kanser. Makanan dan minuman yang diambil sehari-hari akan membentuk diet anda. Mesej yang paling penting dalam hal ini ialah akses kepada jumlah makanan yang selamat dan berkhasiat yang mencukupi ialah kunci untuk mengekalkan kehidupan dan menggalakkan kesihatan yang baik.

Profesor Madya Dr. Razinah Sharif @ Mohd Sharif, Pensyarah, Pusat Kajian Penuaan Sihat & Kesejahteraan (H-CARE), Fakulti Sains Kesihatan, Universiti Kebangsaan Malaysia.


Individu Berdarah AB Disaran menjadi Penderma Aferesis

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Kuala Lumpur – Orang ramai disarankan untuk menjadi salah seorang penderma aferesis, terutamanya bagi individu yang darahnya tergolong dalam kumpulan darah AB.

Pendermaan aferesis ialah proses pendermaan darah yang khusus, yakni apabila darah utuh dikeluarkan daripada badan penderma, proses tersebut akan melalui satu mesin khas dan produk plasma atau platelet sahaja yang akan diambil, manakala darah merah akan dipulangkan semula kepada penderma darah berkenaan.

“Pendermaan aferesis ini boleh dilakukan dengan lebih kerap, iaitu sekitar dua minggu hingga satu bulan selepas pendermaan darah, namun berbeza pula dengan pendermaan darah utuh yang mengambil masa selama tiga bulan untuk melakukan pendermaan darah yang seterusnya,” kata Pakar Perubatan Transfusi, Pusat Darah Negara, YBrs. Dr. Norasrina Ishak menerusi rancangan Selamat Pagi Malaysia anjuran Radio Televisyen Malaysia, baru-baru ini.

Jelas beliau, seseorang yang ingin membuat pendermaan aferesis haruslah menjadi penderma darah utuh sebanyak dua kali dalam tempoh 24 bulan dan pendermaan darahnya yang terakhir adalah pada enam bulan sebelum menjadi penderma aferesis, mempunyai salur darah yang baik serta memiliki berat badan melebihi 55 kilogram.

“Pada kebiasaannya, pendermaan aferesis ini sering digunakan dalam situasi klinikal yang tertentu dan disebabkan oleh kuantiti penghasilan produk aferesis tidaklah sebanyak pendermaan darah utuh, kebanyakan platelet yang diambil akan dibekalkan kepada pesakit yang telah didiagnosis dengan kanser darah ataupun melalui proses pemindahan organ dan kes tertentu,” ujar beliau.

Secara umumnya, sebanyak 4000 plasma daripada hasil pendermaan darah utuh akan menjalani proses fraksinasi melalui program fraksinasi kebangsaan yang dilakukan dengan kerjasama sebuah syarikat di Australia.

Menurutnya lagi, produk fraksinasi seperti ubat-ubatan akan dihasilkan bagi memenuhi 15 peratus hingga 75 peratus permintaan daripada hospital kerajaan untuk dibekalkan kepada pesakit yang memerlukan.

Orang ramai bukan sahaja boleh melakukan pendermaan darah di Pusat Darah Negara, malah pendermaan darah juga boleh dilakukan di pelbagai pusat kutipan darah di seluruh negara.

Sebarang maklumat lanjut berkaitan dengan lokasi pendermaan darah ataupun aktiviti berkaitan dengan tatacara dan kriteria penderma darah, orang ramai disarankan untuk menghubungi pusat kutipan darah atau melayari laman sesawang Pusat Darah Negara.


Ensiklopedia Bahasa Melayu yang Perlu Dimiliki

KUALA LUMPUR − Ensiklopedia Bahasa Melayu terbitan Dewan Bahasa dan Pustaka ini merupakan ensiklopedia bahasa Melayu yang sangat istimewa. Buku ini memberikan penjelasan ringkas tentang beberapa aspek bahasa, termasuklah sejarah, pembinaan, perkembangan, sistem tulisan dan sebagainya. Istimewanya buku ini kerana memaparkan fakta tentang bahasa Melayu secara menyeluruh dan komprehensif, iaitu kandungannya meliputi sejarah awal, rekonstruksi dan batu bersurat hingga perkembangan bahasa pada masa ini, di samping keutamaan dari segi sejarah perkembangan bahasa Melayu dan perkembangan sosial, iaitu penggunaan bahasa Melayu dalam pemerintahan, hubungan antara kawasan di Alam Melayu dan hubungan antara orang Melayu dengan orang luar.

Ensiklopedia Bahasa Melayu turut menjadi bahan rujukan bagi sesiapa sahaja yang ingin membuat penyelidikan bahasa, yang berminat tentang sosiolinguistik, sebagai bahasa halus bagi sesuatu situasi, bahasa Melayu untuk berinteraksi, bahasa yang digunakan di parlimen dan juga sangat berguna bagi golongan profesional lain seperti pihak pentadbir, pihak media massa, dan penyambut tetamu.

“Dari segi bahasa slanga pula, penggunaannya mengikut generasi dan peredaran masa. Bahasa slanga itu akhirnya akan “mati” begitu sahaja mengikut peredaran zaman. Pencemaran bahasa berlaku apabila seseorang menggunakan sesuatu perkataan yang tidak sesuai dari segi budaya kita. Hal ini akan mengganggu perkembangan bahasa itu sendiri. Begitu juga dari aspek kesantunan berbahasa. Untuk mengembangkan bahasa Melayu, kita harus mempertahankan keindahan bahasa Melayu. Jangan sampai kita terpengaruh dengan bahasa lain sehingga merosakkan bahasa Melayu itu sendiri.”

Demikianlah antara penerangan yang diberikan oleh Prof. Emeritus Dato’ Dr. Asmah Haji Omar, selaku pakar bidang dan ahli Lembaga Pengelola DBP ketika berbicara tentang pelbagai ilmu bahasa Melayu sewaktu menjadi tetamu undangan dalam rancangan Peka Bahasa, “Ensiklopedia Bahasa Melayu:Rujukan Lengkap dan Menyeluruh Bahasa Melayu”, menerusi Studio Siaran Langsung Media Sosial DBP pada pukul 12.00 tengah hari tadi.


Tiang Kestabilan Bahasa Perlu Dibina – Profesor Emeritus Dato’ Dr. Asmah Haji Omar

Kuala Lumpur – Setiap negara yang berdaulat mempunyai bahasa utama dengan pengertian bahasa yang paling ulung dalam sejumlah bahasa di negara berkenaan, sebagai alat hubungan antara rakyat, serta antara pemerintah dengan rakyat, dan tidak kurang pentingnya dalam membina dan mempertingkatkan anak negeri dalam keupayaan intelektual dan kemahiran dalam setiap bidang kehidupan.

“Pengertian ‘bahasa utama’ ini diwujudkan dalam nama lain seperti ‘bahasa kebangsaan’ dan ‘bahasa rasmi’. Di Asia, ‘bahasa kebangsaan’ atau national language digunakan antara lain oleh Malaysia, Brunei, Filipina, Thailand dan Cambodia. Indonesia pula memilih bentuk serapan, iaitu “bahasa nasional“. Istilah “bahasa rasmi” digunakan antara lain oleh India, Republik Rakyat China, dan Papua New Guinea. Di Singapura pada mulanya digunakan istilah national language, dengan bahasa Melayu sebagai pemegang peranannya. Kemudian, istilah ini digantikan dengan first language dan penghormatan diberi kepada bahasa Inggeris. Walau apa pun nama yang diberi, setiap negara tentu sahaja memilih bahasa yang baginya adalah bahasa yang martabatnya melebihi bahasa lain di bawah langitnya,” ujar Profesor Emeritus Dato’ Dr. Asmah Haji Omar, dalam  Ucap Utama 1: Martabat Bahasa Kebangsaan, bersempena dengan Simposium Pengantarabangsaan Bahasa Melayu yang kini berlangsung di Balai Budaya Tun Syed Nasir, Wisma DBP, Kuala Lumpur.

Menurut Profesor Emeritus Dato’ Dr. Asmah Haji Omar, kata “martabat”, asalnya bahasa Arab, bermakna “pangkat tinggi di atas segala yang lain”. Ciri-ciri penting dari segi penggunaan bahasa, penciptaan sastera dan budaya telah menjadikan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan Malaysia. Unsur-unsur itu yang dalam pemerhatiannya boleh diletakkan dalam dua paksi, iaitu paksi dalaman dan paksi luaran. Sementara itu, paksi dalaman ialah keupayaan yang ada pada bahasa itu sendiri, pada aspek filogenetiknya, yakni sistem dan struktur yang mewujudkan daya kognitif penutur dengan konsep-konsep yang sedia ada dan yang baru tumbuh, sesuai dengan kemajuan hidup komuniti penuturnya.

Profesor Emeritus Dato’ Dr. Asmah Haji Omar turut menyentuh bahawa pengalaman Malaysia, Indonesia dan Brunei dalam MABBIM (Majlis Bahasa Brunei- Indonesia-Malaysia) menyediakan panduan mencipta istilah baharu dalam bidang akademik dan profesional ialah contoh keupayaan yang ada pada bahasa Melayu. Keupayaan sebegini bukan baru bermula dalam tahun 1972 dengan terbentuknya MBIM (Majlis Bahasa Indonesia-Malaysia), tetapi sudah wujud ratusan tahun sebelumnya, mungkin juga ribuan tahun.

Batu Bersurat abad ke-7 di Sumatera Selatan dan Pulau Bangka memperlihatkan penggunaan bahasa Melayu dalam pemerintahan empayar Melayu Srivijaya. Bahasa tersebut menggambarkan ciri-ciri bahasa Melayu tinggi (high language – LH), sebagai lawan bahasa Melayu rendah (low language – LL) yang antara lain ialah bahasa Melayu lingua franca sebagai bahasa pengantar antara penutur berlainan bahasa di pelabuhan-pelabuhan Gugusan Pulau-pulau Melayu.

Beliau turut menjelaskan bahawa kepentingan “lama-waktu“ (time-depth) pertumbuhan bahasa, iaitu  bahasa Melayu tinggi tidak muncul secara tiba-tiba dengan adanya Srivijaya. Pertumbuhannya berlaku jauh lebih lama dari itu. Istilah-istilah Sanskrit dalam batu-batu bersurat itu terdiri daripada nama pangkat, takwim dan unsur-unsur agama dan budaya Hindu-Buddha. Selainnya, teks-teks itu sudah menggambarkan bahasa Melayu yang sesuai dengan peradabannya. Dari bukti-bukti ini, kesimpulannya ialah bahasa Melayu pada zaman itu sudah mencatat lama-waktu, iaitu lama-waktu atau sejarah, yang cukup panjang. Lama-waktu penting bagi pertumbuhan bahasa dari segi filogenetik dan juga peraturan-peraturan sosiolinguistiknya yang menunjukkan adanya adab tertib yang sangat penting dalam peradaban Melayu, dan ini diperkuatkan lagi dengan budaya hidup yang dibawa oleh agama Islam.

“Lama-waktu memungkinkan penghasilan sastera rakyat, bahkan sebelum orang Melayu mempunyai sistem tulisan. Khazanah Melayu cukup kaya dengan sastera rakyat seperti pantun dan cerita binatang, jenaka, dan tauladan, dengan kaedah bercerita yang cukup canggih yang tidak mungkin ada jika tidak ada bahasa tinggi.

Pertumbuhan pesat dengan adanya tulisan Jawi. Apabila datangnya tulisan Arab bersama-sama dengan agama Islam, tidak ada sekatan bagi orang Melayu mencapai setakuk lagi tingkat dalam budaya tinggi, iaitu celik huruf. Dengan keupayaan mereka sendiri, tulisan Arab disesuaikan dengan sistem bunyi bahasa Melayu, menghasilkan tulisan yang kita kenal sekarang sebagai tulisan Jawi. Mereka menerapkan alat ini sepenuh-penuhnya dengan merakam semua hasil sastera yang selama itu terdapat dalam bentuk lisan sahaja, termasuklah hasil sastera yang dibawa dari luar. Maka muncullah juga ciptaan teks dalam genre-genre baharu seperti kitab agama Islam, tafsir Quran juz demi juz, serta teks undang-undang dan hukum kanun yang digunakan dalam pemerintahan negeri-negeri Melayu.”

Profesor Emeritus Dato’ Dr. Asmah Haji Omar turut mengajak semua pihak untuk memahami sejarah bahasa pemerintahan Kesultanan Melayu, iaitu sebelum lahirnya Persekutuan Tanah Melayu pada 31 Ogos 1957, sembilan kesultanan Melayu, sudah pun menggunakan bahasa Melayu, dialek masing-masing, sebagai bahasa rasmi. Perbezaan dialek terletak pada sebutan dan sejumlah kecil perkataan (antara 15 peratus dan 16 peratus). Perbezaan seperti itu tidak merosakkan jalan perbualan antara mereka, disebabkan adanya komponen teras, merangkumi aspek- aspek filogenetik dan sosiolinguistik, yang mengikat dialek-dialek itu dalam kesatuan yang kukuh di bawah nama “bahasa Melayu”.

Selain itu, tiap-tiap negeri Melayu mempunyai karya agung seperti hikayat dan syair yang dihasilkan oleh rakyatnya. Selama ini orang Melayu diperkenalkan dengan warisan sastera lama yang terdiri daripada Sejarah Melayu dan Hikayat Hang Tuah, seolah-olah itulah sahaja karya agung peradaban Melayu, sehingga orang luar menganggap bakat Melayu terhenti di situ sahaja. Dari segi sejarah, ada empat karya agung, iaitu Hikayat Merong Mahawangsa, Hikayat Terong Pipit, Selindung Bulan Kedah Tua dan Syair Sultan Maulana. Negeri-negeri Melayu yang lain juga mempunyai khazanah yang setaraf.

Tidak dilupakan, Profesor Emeritus Dato’ Dr. Asmah Haji Omar juga menyentuh tentang budaya tinggi dalam seni surat-menyurat. Katanya, hubungan antara raja-raja Melayu banyak melalui surat-menyurat yang menggunakan bahasa Melayu; demikian juga antara mereka dengan raja-raja lain serta dengan kuasa penjajah di Alam Melayu. Seni surat-menyurat Melayu sudah mencapai taraf budaya tinggi dalam abad ke-19, bukti panjangnya lama-waktu seni tersebut. Koleksi Surat-Surat Sultan Abdul Hamid Halim Shah yang memerintah Kedah dari tahun 1881 hingga tahun 1943, diisytiharkan oleh UNESCO sebagai Warisan Dunia. Bukan sahaja isi kandungan surat-surat itu memberikan maklumat sejarah kehidupan masyarakat Kedah, tetapi bahasa yang digunakan oleh Sultan ialah bahasa tinggi dengan gaya yang berbeza-beza sesuai dengan kedudukan orang yang ditujukan suratnya.

Paling penting menurut Profesor Emeritus Dato’ Dr. Asmah Haji Omar, penghasilan buku bahasa dan kamus yang meliputi fonologi dan nahu, yang sudah banyak dihasilkan oleh pegawai-pegawai Inggeris sejak abad ke-19 lagi. Tidak kurang juga usaha daripada pihak penutur Melayu sendiri, bukan sahaja di Tanah Melayu bahkan juga di kawasan-kawasan Melayu yang sekarang ini menjadi bahagian Republik Indonesia. Semuanya cukup baik, memberikan tumpuan pada pembentukan ayat, sesuai dengan zaman penulisannya bahkan hingga sekarang ini.

“Daripada kajian saya, huraian nahu Melayu yang paling terkemuka dalam zamannya ialah hasil karya Za’ba. Dalam bukunya Ilmu Mengarang Melayu tahun 1934, yang diikuti oleh Pelita Bahasa Melayu pada tahun 1941, dalam tiga jilid, nahu Za’ba sudah dapat mengenal pasti perkaitan fonologi dengan aspek-aspek nahu. Nahunya bukanlah seperti yang diajarkan di sekolah-skolah di Malaysia yang berasaskan ‘Ayat sama dengan FN-FK’. Nahunya berasaskan wacana dan konteks. Za’ba sendiri menjelaskan bahawa beliau mendapat idea nahunya itu setelah mengkaji nahu yang digunakan dalam pengajaran bahasa Inggeris dan bahasa Arab. Za’ba tidak menggunakan istilah ‘wacana’ dan ‘konteks’, tetapi penjelasannya seharusnya dapat ditafsirkan oleh mana-mana ahli linguistik. Teori linguistik aliran London yang berasaskan konteks dalam situasi baharu diterbitkan sepenuhnya dalam tahun 1966 oleh Profesor J. R. Firth tidak lama sebelum beliau meninggal dunia,” ujar Profesor Emeritus Dato’ Dr. Asmah Haji Omar.

Tambahnya lagi, dalam bukunya Rahsia Ejaan Jawi 1931, Za’ba sudah dapat memberikan huraian bunyi-bunyi bahasa Melayu berserta dengan ciri artikulasi dan akustik bunyi-bunyi itu, dengan menggunakan istilah ciptaannya sendiri. Hal ini juga menunjukkan  bahawa kehandalan linguistiknya yang mendahului zamannya.

Perkamusan Melayu sudah bermula dari abad ke-19 sebagai kamus dwibahasa dengan entri bahasa Melayu dan padanan bahasa Inggeris, Belanda atau Perancis. Bidang ini terus hidup subur hingga sekarang, terutama dengan adanya Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) yang menghasilkan kamus ekabahasa dan dwibahasa, serta juga kamus simpulan bahasa dan pepatah petitih. Dalam tiga dekad kebelakangan ini, DBP juga menghasilkan kamus istilah dalam berbagai-bidang bidang ilmu pengetahuan.

Profesor Emeritus Dato’ Dr. Asmah Haji Omar, turut menyentuh tentang kepentingan paksi luaran yang terdiri daripada konteks budaya dan keluasan geografi yang mewujudkan komuniti bahasa. Hal ini bermakna martabatnya boleh dilihat dalam konteks tersebut. Hal yang demikian juga dengan martabat nama, iaitu dalam “Tujuh Wasiat Raja-Raja Melayu” pada 31 Ogos 1957, wasiat yang bertepatan dengan tema ucapannya ialah Wasiat Pertama dan Wasiat Kelima. Wasiat Pertama berbunyi: “Kami namakan dan kami panggil akan dia, bumi yang kamu pijak dan langit yang kamu junjung, Persekutuan Tanah Melayu”. Bunyi Wasiat Kelima ialah: “Kami tetapkan bahasa kebangsaan ialah bahasa Melayu”.

Penggunaan nama “bahasa Malaysia” yang tidak selaras dengan kehendak raja-raja Melayu, hanya untuk tujuan mengembalikan suasana aman damai selepas konflik perkauman Peristiwa 13 Mei 1969. Nama “bahasa Melayu” dalam Perlembagaan tidak diusik. Kehendak raja-raja Melayu secara tidak langsung menyatakan lama-waktu ada pada perkataan “Melayu” yang mengikat asal usul bahasa itu dengan nama etnik penuturnya.

“Nama bahasa penting kerana di dalam nama itulah terletak sejarahnya, iaitu suku etnik tempat tumbuhnya bahasa tersebut, dan dengan itu lama-waktunya. Amerika Syarikat, Kanada, Australia, dan New Zealand berasal daripada ibu kandung yang sama yang menggunakan bahasa Inggeris, dan mempertahankan nama bahasa berkenaan. Singapura juga demikian untuk perkataan pertamanya. Hal ini jelas menunjukkan bahawa nama bahasa ialah eksponen martabat bahasa tersebut. Jika bahasa Melayu digantikan dengan nama lain, maka akan tenggelamlah nama asal dan sejarahnya seperti hilangnya nama ‘Tasik Melayu’, yakni ‘Laut Melayu’ yang digantikan dengan nama ‘Selat Melaka’. Nama Selat Melaka menggambarkan seolah-olah tidak ada sejarah perairan yang penting di alam Melayu sebelum abad ke-15, sebelum Parasmeswara bersandar kepenatan di bawah pohon melaka setelah Singapura diserang oleh Majapahit. Hasilnya, di Kepuluan Melayu, tidak ada laut Melayu,” jelas Profesor Emeritus Dato’ Dr. Asmah Haji Omar.

Penyebaran luas dan komuniti baharu juga amat penting dalam penyebaran bahasa Melayu yang luas, dengan syarat ada kawasan komuniti penutur yang jelas dalam kawasan-kawasan penyebaran itu, sama ada sebagai komuniti bahasa pertama atau bahasa kedua. Bahasa Melayu mempunyai komuniti yang jelas di daratan Asia Tenggara, iaitu Thailand, Cambodia dan Vietnam dengan variasi masing-masing. Hal ini berlaku sejak zaman silam lagi sebagai kesinambungan kawasan bahasa Melayu yang ada di Tanah Melayu. Juga terdapat komuniti baharu bahasa Melayu di tanah besar Australia di pantai timur dan barat, dan juga di Pulau Christmas dan Kepulauan Cocos (Keeling) di Lautan Hindi. Sama halnya di Mekah dengan komuniti Melayu yang sudah wujud sejak abad ke-19 lagi.

“Adanya institusi-institusi yang mengajar bahasa tertentu di berbagai-bagai negara asing dalam mata kasar menaikkan taraf sosial bahasa berkenaan. Faktor ini boleh diterima jika insititusi-institusi itu membawa kepada wujudnya komuniti etnolinguistik baharu di kawasan berkenaan. Jika tidak, maka pengajaran bahasa itu samalah seperti pengajaran kursus-kursus elektif, yang ditawarkan kepada pelajar atas keperluan akademik tertentu. Di School of Oriental and African Studies (SOAS), London, suatu waktu dahulu, pengajaran bahasa Melayu, mendapat sambutan yang baik dengan adanya dua golongan pelajar, iaitu pegawai kerajaan British yang akan bertugas di Malaysia, dan mubaligh Kristian yang bertujuan untuk menyebarkan agama Kristian kepada bumiputera bukan Melayu di Sabah dan Sarawak. Sekarang sudah tidak ada lagi minat seperti dahulu. Lebih cepat orang belajar bahasa Melayu di kelas-kelas yang dijalankan oleh kelas-kelas swasta. Bagi mubaligh Kristian lebih cepat dan mudah mereka menggunakan Kitab Injil yang sudah ada terjemahannya dalam bahasa Indonesia. Bahasa asing juga diajar di institut bahasa angkatan tentera yang dijalankan oleh negara-negara tertentu dengan tujuan tertentu. Jika bahasa kita tidak dimasukkan dalam senarai tersebut, kita tidak perlu gelisah, kerana pemilihannya belum tentu menambah kepada martabat bahasa kita,” Profesor Emeritus Dato’ Dr. Asmah Haji Omar.

Mengakhiri ucap utamanya, Profesor Emeritus Dato’ Dr. Asmah Haji Omar menegaskan bahawa hanya dengan meletakkan unsur-unsur yang boleh diterima sebagai keunggulan bahasa, dan sebaliknya, dalam paksi dalaman dan luaran barulah bahasa Melayu dapat diperkasakan.

“Dengan meneliti eksponen paksi-paksi itu, kita dapat memilih yang mana yang boleh diambil sebagai penentu martabat, dan yang mana tidak. Eksponen yang penting dan wujud dalam kedua-dua paksi itu ialah lama-waktu yang merupakan konteks kemantapan budaya tinggi serta juga tiang kestabilan bahasa, yang tidak ada pada bahasa yang tidak cukup lama-waktunya,” ucapnya.


Malaysia Alami Fenomena Gerhana Matahari Separa Khamis Ini

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Kuala Lumpur – Malaysia akan mengalami gerhana matahari separa pada Khamis ini, 20 April 2023 bersempena dengan fenomena gerhana matahari hibrid yang berlaku ke utara dari benua Australia.

Menurut Ketua Penolong Pengarah Planetarium Negara, Mohd Zamri Shah Mastor, orang ramai berpeluang menyaksikan fenomena itu bermula pukul 11.00 pagi hingga pukul 2.00 petang bagi pemerhati di Sabah, manakala fenomena tersebut akan tamat lebih awal, iaitu sekitar pukul 1.00 tengah hari bagi pemerhati di Semenanjung dan pukul 1.30 petang bagi pemerhati di Sarawak.

“Litupan permukaan matahari ketika maksimum adalah berbeza antara satu kawasan dengan kawasan yang lain, iaitu di Langkawi hanya pada kadar satu peratus, 8.4 peratus di Kuala Lumpur dan di Tawau, manakala Sabah pula yang paling tinggi, iaitu 43 peratus,” jelasnya ketika bersiaran dalam Rancangan Selamat Pagi Malaysia terbitan Radio Televisyen Malaysia (RTM), semalam.

Beliau berkata pihak Planetarium Negara akan menganjurkan Program Pencerapan Gerhana Matahari Separa 2023 di perkarangan Planetarium Negara Kuala Lumpur dan di perkarangan Perpustakaan Tawau.

Selain itu, cermin mata gerhana (eclipse glasses) percuma juga bakal diedarkan di kedua-dua lokasi tersebut bagi membolehkan pengunjung menyaksikan fenomena itu dengan selamat.

“Beberapa teleskop dengan penuras khas juga akan disediakan oleh pihak Planetarium Negara supaya para pengunjung boleh menyaksikan keadaan itu dengan lebih jelas dan selamat,” ujarnya.

Selain itu, penstriman langsung di laman Facebook dan Youtube Planetarium Negara juga akan turut disediakan untuk rakyat Malaysia.

Beliau juga mengingatkan orang ramai untuk tidak melihat matahari secara terus tanpa menggunakan penuras khas kerana boleh merosakkan retina mata dan boleh mengakibatkan buta kekal.

“Air laut mungkin akan mengalami pasang yang lebih besar dan tinggi selain cuaca akan berubah menjadi kelam seperti senja,” katanya.

Beliau berkata masyarakat juga mungkin boleh memerhatikan fenomena alam seperti burung yang akan terbang kembali ke sarang masing-masing kerana beranggapan hari sudah malam.

Gerhana matahari berlaku apabila kedudukan bulan terletak di antara bumi dan matahari.

Keadaan ini akan menyebabkan bulan menutupi cahaya matahari, sama ada sebahagian atau sepenuhnya.


93 Orang Pelajar SMK Dato’ Mohd Said Terima Cermin Mata Percuma

Nilai – Klinik Optometri Bergerak, Program Optometri dan Sains Penglihatan, Fakulti Sains Kesihatan (FSK), Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) dengan kerjasama Pejabat Timbalan Dekan Hal Ehwal Jaringan, Industri dan Masyarakat (HEJIM), FSK, UKM telah menyempurnakan Majlis Penyerahan Cermin Mata kepada 93 orang pelajar Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) Dato’ Mohd Said, hari ini.

Majlis Penyerahan Cermin Mata yang disempurnakan oleh Pegawai Optometri Kanan, Program Optometri dan Sains Penglihatan, FSK, UKM, Puan Norlaili Arif merupakan acara kemuncak bagi perkhidmatan Klinik Optometri Bergerak, UKM tersebut yang telah dilaksanakan sejak 8 Januari 2023 lalu.

“Setinggi-tinggi penghargaan dan terima kasih daripada warga SMK Dato’ Mohd Said kepada pihak UKM yang menganjurkan program ini dan pelbagai aktiviti kesedaran untuk meningkatkan kesedaran berkaitan dengan kesihatan mata seharusnya dilakukan lagi pada masa akan datang,” ujar Pengetua SMK Dato’ Mohd Said, YBhg. Datin Sri Nurul Hidayah.

Klinik Optometri Bergerak, UKM ialah satu daripada perkhidmatan klinikal yang disediakan oleh FSK, UKM dengan menyediakan perkhidmatan ujian saringan dan pemeriksaan penglihatan serta menjalankan program kesedaran bagi meningkatkan kualiti kesihatan mata dalam kalangan masyarakat.

Pelbagai masalah penglihatan telah dapat dikesan semasa ujian saringan dan pemeriksaan penglihatan dilakukan terhadap 195 orang pelajar SMK Dato’ Mohd Said pada 8 Januari 2023 lalu yang kebanyakannya mengalami miopia atau rabun jauh (103 orang) dan hiperopia atau rabun dekat (17 orang) serta selebihnya menghadapi masalah penglihatan terhad disebabkan oleh masalah rabun yang sangat tinggi.

Berdasarkan rekod, daripada 195 orang pelajar yang telah disaring, sebanyak 40 orang pelajar tidak pernah menjalani pemeriksaan mata di mana-mana premis pemeriksaan awam ataupun swasta.

Selain berperanan dalam meningkatkan kesedaran awam, perkhidmatan Klinik Optometri Bergerak, UKM ini juga ialah satu daripada aktiviti pengajaran dan pembelajaran di bawah Program Optometri dan Sains Penglihatan yang membuka ruang kepada pelajar dalam bidang optometri mengasah kemahiran klinikal mereka melalui perjumpaan dengan masyarakat di luar bilik kuliah.

Sementara itu, pemberian cermin mata percuma ini dapat membantu pelajar SMK Dato’ Mohd Said yang kurang berkemampuan dan memberikan tahap penglihatan yang lebih jelas serta membantu pelajar dalam menjalani proses pembelajaran yang lebih baik di sekolah.

Klinik Optometri Bergerak, UKM juga amat mengalu-alukan sumbangan daripada pelbagai pihak sama ada dalam bentuk kewangan ataupun cermin mata agar kesinambungan dalam memberikan sumbangan kepada komuniti dapat diteruskan pada masa akan datang.

Turut hadir dalam majlis tersebut ialah wakil Persatuan Ibu Bapa dan Guru, YBrs. Dr. Kamal Abd Aziz dan barisan guru SMK Dato’ Mohd Said.