Evolusi Sistem Bas Alihan Cepat Autonomi

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Sistem bas alihan cepat atau bus rapid transit (BRT) telah diperkenalkan di Malaysia pada bulan Jun 2015. Sistem BRT ini meliputi kawasan penempatan perumahan komersial di sekitar Bandar Sunway dan Subang Jaya di Selangor. Projek BRT-Laluan Sunway sepanjang 4.5 kilometer telah dimajukan secara usaha sama oleh Syarikat Prasarana Negara Berhad (Prasarana) dan Sunway Berhad. Sistem BRT yang menggunakan perkhidmatan bas elektrik mesra alam ini menghubungkan lokasi utama seperti hospital, universiti, pusat membeli-belah dan kawasan komersial.

Sistem BRT dibina untuk meningkatkan hubung kait perkhidmatan bas sedia ada dan mempercepatkan perjalanan bas untuk penumpang. Sistem ini juga merupakan sistem transit aliran dengan penggunaan lorong khusus bas mesra alam sekitar serta infrastuktur yang mesra pelanggan. Berbeza dengan perkhidmatan bas berhenti-henti yang perlu bersaing dengan lalu lintas biasa, para pengguna sistem BRT ini tidak perlu menghadapi kesesakan lalu lintas. Terkini, Johor juga tidak ketinggalan dalam meningkatkan lagi mutu perkhidmatan awam di negeri tersebut, dengan memperkenalkan perkhidmatan BRT yang terbaharu, iaitu sistem BRT autonomi.

Menurut Datuk Ismail Ibrahim, Ketua Pegawai Eksekutif Pihak Berkuasa Wilayah Pembangunan Iskandar (IRDA), Iskandar Malaysia akan menjadi bandar pertama di Malaysia dan Asia Tenggara yang menguji sistem BRT autonomi melalui program perintisnya di negeri tersebut. Sistem pengangkutan bas tanpa pemandu, yang dikenali sebagai Iskandar Malaysia Bus Rapid Transit (IMBRT) telah pun dimulakan program rintisnya selama tiga bulan, bermula pada bulan April 2021. Fasa pertama IMBRT ini melibatkan perjalanan sejauh 51 kilometer dan pembinaan sebanyak 39 buah stesen di sekitar Tebrau, Skudai dan Iskandar Puteri. Sistem BRT autonomi di Brisbane, iaitu satu daripada bandar di Australia telah digunakan sebagai model rujukan pelaksanaannya di Iskandar Malaysia.

Walaupun sistem BRT autonomi ini masih baharu dan dalam tempoh percubaan di negeri Johor, sistem ini sebenarnya telah digunakan secara meluas di seluruh dunia dengan kadar pertumbuhannya adalah sekitar 383 peratus semenjak diperkenalkan 10 tahun lalu. Sebanyak 171 bandar di seluruh dunia telah menggunakan sistem ini sebagai satu daripada kaedah penyelesaian kepada kesesakan jalan raya, termasuklah Jakarta, Bangkok, Hanoi, Shanghai, Istanbul, Paris, Los Angeles dan New York. Setiap hari, lebih daripada 33 juta orang telah mendapat manfaat daripada sistem BRT autonomi ini.

Sistem BRT autonomi biasanya digambarkan sebagai “rel ringan yang beroda“. Sistem ini ialah sistem bas artikulasi yang berpandukan pengesanan dan jarak cahaya atau LiDAR yang mempunyai kapasiti tinggi untuk pengangkutan penumpang bandar. Sistem ini juga menggabungkan kualiti sistem rel-ringan seperti kelajuan, kecekapan, pembayaran tambang di stesen, stesen tetap dan lengkap, kos yang lebih rendah dan sistem tayar getah yang fleksibel. Secara umumnya, sistem BRT autonomi memberikan banyak kualiti sistem rel ringan dengan harga tambang yang lebih murah.

Walaupun kumpulan pakar transit umumnya bersetuju bahawa sistem BRT autonomi mempunyai kelebihan, namun masih terdapat dalam kalangan mereka yang mempertimbangkan pembinaan rel ringan untuk meningkatkan mobiliti di sepanjang koridor yang sangat sibuk. Antara sebab utama untuk memilih sistem rel ringan berbanding BRT ialah potensi untuk kapasiti yang lebih besar yang diperlukan di beberapa laluan permintaan tinggi. Gerabak rel ringan yang lebih panjang dan boleh disatukan untuk menampung lebih banyak penumpang pada waktu puncak dan hal ini menjadikan sistem ini lebih diminati. Namun demikian, dengan kemajuan terkini dalam teknologi kenderaan autonomi telah mengembangkan BRT menjadi lebih daripada sekadar peniruan rel ringan. Sistem BRT autonomi dapat menggabungkan kebaikan sistem rel ringan dan BRT dalam menetapkan piawaian baharu dalam pengangkutan awam.

Penggunaan sistem BRT autonomi adalah kurang mengganggu berbanding dengan rel ringan kerana tidak melibatkan pembinaan perkhidmatan dan penjajaran yang baharu. Laluan bas BRT autonomi ini juga boleh diautomasikan secara serta-merta. Hal ini bermaksud laluan jalan sedia ada boleh terus digunakan dan jika perlu, lorong bas khusus boleh disediakan. Sistem BRT autonomi ini dilihat berpotensi untuk mengurangkan kesesakan lalu lintas terutamanya di bandar-bandar dengan ketara, bukan sahaja dengan penggunaan lorong atau laluan bas khusus tetapi juga dengan menggunakan kawalan trafik automatik. Memandangkan purata hayat efektif bas transit hanya kira-kira sekitar 12 tahun sahaja, bas sedia ada boleh diubah suai semula untuk menampung sistem automasi atau bas yang tidak digunakan boleh digantikan dengan bas automatik sifar pelepasan.

Sistem BRT autonomi ini juga boleh berkembang dan digabungkan dengan teknologi bandar pintar yang lain. Contohnya, apabila penderia dan kawalan ditambahkan pada sistem trafik dan jalan raya, bas BRT autonomi boleh mengumpulkan data tentang corak trafik untuk dianalisis. Bas BRT autonomi juga boleh bertindak sebagai antara muka dengan lampu isyarat, persimpangan jalan dan sistem lain untuk mengoptimumkan aliran trafik, yang mewujudkan asas untuk sistem lalu lintas bandar pintar dengan pelaburan minimum menggunakan infrastruktur sedia ada.

Teknologi kenderaan berautonomi akan membolehkan operator BRT menambahkan bilangan bas, sesuai dengan permintaan dan penambahan kapasiti jika diperlukan. Operator BRT dengan mudah dapat mengendalikan dua atau lebih bas serentak untuk memenuhi perubahan permintaan. Tidak seperti sistem rel-ringan, bas tambahan ini tidak akan dihubungkan secara fizikal. Sebaliknya, sistem autonomi dapat dikalibrasi sehingga bas dapat bergerak dalam sela beberapa minit sahaja, seperti meniru pergerakan rel ringan. Secara teorinya, bas BRT autonomi boleh ditambah bilangannya mengikut keperluan semasa dan para operator dapat mengekalkan jarak kepala yang selamat ketika berlakunya kesesakan lalu lintas.

Peningkatan tahap keselamatan ialah manfaat yang dapat dicapai melalui sistem BRT autonomi. Menurut Pangkalan Data Transit Nasional Pentadbiran Transit Persekutuan Amerika Syarikat, terdapat sebanyak 3250 perlanggaran dengan hampir 13 000 kecederaan dan 92 kematian yang melibatkan bas pada tahun 2011. Angka ini berjumlah kira-kira RM1930 juta dalam perbelanjaan menguruskan kemalangan dan liabiliti.

Teknologi autonomi dapat mengurangkan jumlah kemalangan yang berkaitan dengan bas. Sistem brek kecemasan yang telah terbukti memiliki waktu reaksi yang lebih baik jika dibandingkan dengan pemanduan manusia akan digunakan secara automatik ketika kenderaan, penunggang basikal atau pejalan kaki dikesan terlalu dekat. Sistem autonomi ini dapat mengesan kemungkinan kemalangan dari arah belakang atau sisi dan menyesuaikan kelajuan atau kedudukan bas untuk mengelakkannya. Manfaat keselamatan yang lain adalah untuk penunggang basikal yang tidak perlu menangani bahaya trek rel ringan yang tertanam di jalan raya.

Aras lantai BRT adalah seperti sistem rel ringan dan pengguna tidak perlu memanjat tangga untuk masuk ke dalamnya. Ciri ini sangat bermanfaat terutamanya bagi warga emas, kanak-kanak atau pengguna yang mempunyai masalah pergerakan. Sistem BRT autonomi ini juga mempunyai dok yang tepat yang membolehkan bas mendekati bebendul jalan secara konsisten dan seterusnya masa untuk merapatkan jurang di antara bas dan platform dapat dikurangkan. Dari segi kos pula, modal yang lebih rendah diperlukan dibandingkan dengan pembinaan sistem rel ringan dan teknologi mudah ditambahkan ke sistem BRT yang ada.

Sistem BRT autonomi juga mungkin tidak memerlukan pemandu dan hal ini dapat mengurangkan kos operasi. Sebaliknya, kakitangan ini dapat disediakan untuk tugasan lain seperti menyediakan operasi pusat kawalan, layanan pelanggan untuk agensi atau hanya diperlukan jika berlakunya sebarang kerosakan. Sistem BRT autonomi juga boleh beroperasi di jalan yang lebih sempit, menjimatkan kos modal dan membolehkan BRT dilaksanakan dengan lebih mudah dalam senario jalan yang agak terbatas.

Walaupun begitu, tidak dinafikan bahawa sistem BRT autonomi yang berkesan memerlukan sistem integrasi yang efektif, antaranya dari segi perancangan bandar, pengurusan lalu lintas dan kawalan isyarat lalu lintas. Walaupun sistem ini masih berkembang dan belum cukup siap sepenuhnya untuk keseluruhan rangkaian jalan hari ini terutamanya di Malaysia, namun sistem ini terus berevolusi. Sistem BRT autonomi memberikan kualiti rel terbaik sambil memberikan pilihan yang paling efisien dan menjimatkan kos untuk penumpang bergerak di sepanjang koridor yang strategik. Sistem BRT autonomi ini sewajarnya dikembangkan, selari dengan aspirasi Malaysia ke arah negara neutral karbon menjelang tahun 2050.

Profesor Madya Ts. Ir. Dr. Nur Izzi Md Yusoff ialah pensyarah di Jabatan Kejuruteraan Awam, Universiti Kebangsaan Malaysia.


Meneroka Potensi Kesum dalam Kesihatan

Bagi penggemar laksa, bau dan aroma daun kesum pastinya terbayang-bayang dalam ingatan. Tanpanya, masakan tradisional yang sangat terkenal di belah utara itu boleh dikatakan sebagai satu hidangan yang belum sempurna. Oleh itu, daun kesum mempunyai peranan yang sangat besar dalam hidangan tersebut serta boleh dianggap sebagai daya pemikat paling utama yang menjadikan hidangan sangat unik dan istimewa.

Kesum juga merupakan tanaman mudah mesra kerana mudah membiak tanpa memerlukan penjagaan yang rapi, misalnya dengan penentuan kualiti baja, air atau pencahayaan. Oleh sebab itu, pokok ini sangat mudah kelihatan di kediaman termasuklah di kawasan rumah pangsa. Pokok ini tidak memerlukan kawasan tanah yang luas. Dengan menggunakan keratan batang dan direndam di dalam besen, kesum boleh merimbun dalam tempoh dua minggu. Selepas itu, kesum boleh dipetik untuk dijadikan sebagai perencah masakan. Selain laksa, kesum turut dimasukkan ke dalam hidangan asam pedas.

Disebabkan oleh bau kesum yang agak kuat dan menarik, tumbuhan ini juga dimanfaatkan dalam industri pembuatan minyak wangi. Sebagaimana yang dinyatakan dalam makalah Daun Kesum Mampu Rencat Sel Kanser tulisan Mona Ahmad pada tahun 2016, terdapat bahan yang digunakan untuk menghasilkan minyak wangi di Perancis yang dipercayai menggunakan sebatian yang terdapat dalam daun kesum. Keadaan ini adalah tidak pelik kerana daun kesum sememangnya mampu menghasilkan minyak pati yang mengandungi bahan kimia alipathic aldehyde, yakni secara semula jadi berpotensi untuk dijadikan sebagai perisa atau wangian. Baunya yang kuat juga dimanfaatkan dalam industri pembuatan semburan untuk menghalau serangga perosak seperti lipas.

Kesum tergolong sebagai satu daripada tumbuhan istimewa kerana berkeupayaan mengeluarkan sebatian metabolit sekunder yang sangat berguna dalam merawat penyakit kanser. Berdasarkan penulisan oleh Mona Ahmad, dinyatakan bahawa sesuatu tumbuhan itu akan mengeluarkan sebatian metabolit sekunder apabila berada dalam keadaan tertekan untuk melindungi dirinya apabila berdepan dengan cuaca yang panas atau hujan, serangan bakteria atau jangkitan kulat dan perubahan hormon.

Tidak seperti haiwan yang boleh melarikan diri untuk berteduh, mencari tempat perlindungan atau merawat dirinya dengan menggunakan unsur semula jadi, tumbuh-tumbuhan akan bertindak balas terhadap perubahan yang berlaku kepada dirinya dengan membina sistem pertahanan yang unik. Oleh itu, tumbuhan yang berupaya bertindak balas dan menghasilkan sistem perlindungan diri boleh dianggap sebagai tumbuhan yang sangat lasak kerana mempunyai ketahanan diri yang tinggi. Maka, tidak hairanlah apabila kesum boleh membiak di mana-mana sahaja kerana keupayaan semula jadinya yang mampu bertindak balas terhadap persekitaran.

Sebatian yang dimiliki oleh kesum ini dianggap sebagai aset yang mempunyai nilai perubatan yang sangat berharga berdasarkan kajian yang dijalankan oleh Institut Biologi Sistem (INBIOSIS), Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM). Dalam ujian makmal yang dijalankan oleh INBIOSIS, sebatian yang terkandung dalam tumbuhan tersebut mampu merencatkan sel kanser dengan sangat efektif.

Kajian yang dijalankan oleh Mohamad Agus Wibowo dan rakan-rakannya tentang ekstrak daun kesum yang dapat memperbaik kerosakan paru-paru kesan daripada penghasilan Reactive Oxygen Species (ROS) barangkali dianggap sebagai penemuan yang mengujakan dan menggembirakan kepada golongan perokok tegar walaupun perkara ini bukanlah satu lesen untuk terus kekal dengan tabiat yang tidak elok itu.

Hal ini dikatakan demikian kerana kajian yang tersiar dalam jurnal Kedokteran Haiwan Volume 7 No. 2 keluaran bulan September 2013 itu mendapati bahawa pecahan n-heksana yang terdapat dalam ekstrak daun kesum dapat merencatkan pertumbuhan sel kanser yang disebabkan oleh benzopirena yang merupakan unsur utama dalam kandungan rokok. Sel kanser tercetus apabila benzopirena ini merosakkan asid deoksinukleik dan menghasilkan radang dalam paru-paru. Hal ini kerana benzopirena menguraikan metabolit reaktif dan ROS merupakan agen utama yang boleh merosakkan paru-paru.

Tesis yang dikemukakan oleh Naema Yousri Fatthallah Elnehrawy dalam bidang biosains dan kejuruteraan perubatan di Universiti Teknologi Malaysia pada tahun 2015 juga sangat menarik untuk diketengahkan. Tesis tersebut yang berkaitan dengan kajian in vitro terhadap kesum dan kesan ekstraknya kepada keupayaan penyembuhan sel kulit mendapati bahawa kesum memiliki ciri antioksidan, kaya dengan vitamin dan mineral penting serta mempunyai fungsi antiulser dan antimikrob yang menakjubkan. Terdapat dapatan utama dalam kajian ini menunjukkan bahawa ekstrak akueus daun kesum berpotensi untuk mempercepat penyembuhan sel kulit di samping menggalakkan proses merawat dengan cara yang selamat, semula jadi dan efektif.

Dengan ciri dan fungsi yang terdapat pada kesum, luka kronik yang sering menjadi masalah kepada penghidap diabetis dan pesakit yang mempunyai sistem saluran dalam tubuh yang lemah dapat diatasi. Luka kronik ini jika tidak dirawat dengan segera boleh menyebabkan masalah komplikasi yang serius seperti kecederaan parah, septisemia atau amputasi (kekudungan). Oleh itu, penemuan kajian Naema ini boleh dianggap sebagai berita yang sangat melegakan kepada pesakit yang berhadapan dengan masalah tersebut.

Selain itu, ciri antioksidan yang dimiliki oleh tumbuhan herba seperti kesum bukan sahaja berupaya merencatkan sel kanser tetapi memberikan kesan yang signifikan kepada psikologi manusia, misalnya memperbaik dimensi kognitif manusia seperti ingatan dan pengecaman tugas. Ciri ini juga mampu menurunkan tahap kegelisahan dan tekanan. Dengan kata lain, ciri antioksidan yang terdapat pada kesum boleh memperbaik kualiti hidup manusia dari segi emosi, perasaan dan pemikiran.

Berdasarkan tulisan Suzana Shahar dan rakan-rakannya dari UKM bertajuk The Effect of Polygonum Minus Extract on Cognitive and Psychosocial Parameters According to Mood Status Among Middle-Aged Woman: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Study pada tahun 2015 dalam jurnal Clinical Interventions in Aging menyatakan bahawa pengambilan kesum dapat memperbaik Wechsler Abbreviated Scale of Intelligence (WASI) yang merujuk fungsi psikologi dari sudut keupayaan berfikir, kemahiran intelek dan kekuatan emosi. Perkara yang paling menarik dalam kajian tersebut ialah pengambilan kesum tidak memberikan kesan sampingan kepada organ dalaman seperti hati. Oleh sebab itu, pengambilan kesum secara suplementari boleh dianggap selamat kerana mempunyai keupayaan penyembuhan secara semula jadi.

Barangkali atas sebab itu, kesum mempunyai tempat dalam masyarakat Melayu sehinggakan tumbuhan herba tersebut turut dijadikan sebagai ulam yang boleh dimakan mentah begitu sahaja. Sifatnya yang menonjolkan ciri yang lasak dan dikategorikan daripada jenis tumbuhan “panas” menyebabkannya banyak dimanfaatkan untuk kegunaan kesihatan dalaman. Antaranya adalah seperti yang berikut:

Jadual 1 Rawatan yang menggunakan daun kesum mengikut jantina.

Dalam tulisan Aidatul Azura Abdul Rani dan rakan-rakannya yang berjudul Amalan Perubatan Tradisional Melayu bagi Penjagaan Ibu-ibu Selepas Bersalin di Negeri Kelantan yang diterbitkan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia (Bahagian Perubatan Tradisional dan Komplementari) pada tahun 2017 menyatakan bahawa daun kesum yang dicampurkan dengan pucuk lengkuas dan daun pucuk pinang boleh digunakan untuk merawat penyakit rengat yang merujuk sakit di bahagian peranakan selepas melahirkan anak. Caranya adalah dengan menumbuk kesemua bahan tersebut, kemudian menapisnya dan seterusnya meminumnya.

Rawatan lain yang menggunakan daun kesum sebagaimana yang menjadi amalan dalam perubatan tradisional masyarakat Melayu adalah seperti yang berikut:

Jadual 2 Rawatan perubatan tradisional yang menggunakan daun kesum.

Penggunaan kesum sebagai agen rawatan tradisi turut digunakan di negara lain di rantau Asia Tenggara. Sebagai contohnya, dalam kalangan masyarakat Kalimantan Barat, daun kesum yang mempunyai ekstrak etanol telah dikomersialkan menjadi syampu. Hal ini sebagaimana dalam kajian Dini Hadiarti yang bertajuk Shampoo of Kesum (Polygonum Minus) Leaves Ethanol Extract as an Anti-Dandruff, yang tersiar dalam AIP Conference Proceedings pada tahun 2017 yang menyatakan bahawa daun kesum mampu membina aktiviti antikulat bagi menghalang pembiakan kulat yang disebabkan oleh kelemumur.

Di samping itu, daun kesum juga mempunyai kesan yang signifikan terhadap asid lemak bebas yang terdapat dalam minyak masak. Dalam kajian yang dijalankan oleh Gervacia Jenny R dan Ratih Indrawati dari Jabatan Analisis Kesihatan, Pontianak yang berpusat di Kalimantan Barat sebagaimana yang terpapar dalam INTEK: Jurnal Penelitian Keluaran Volume 7 (2) pada tahun 2020, didapati bahawa daun kesum yang dimasukkan ke dalam minyak masak dapat mengurangkan asid lemak bebas yang terdapat dalam minyak tersebut. Penemuan ini pastinya memberikan manfaat kepada industri pengeluaran minyak masak, khususnya minyak sawit yang tidak perlu mengeluarkan kos yang besar untuk menjalankan proses penyulingan molekul bagi memisahkan asid lemak bebas yang terdapat dalam minyak sawit mentah berasid lemak tinggi.

Sebagai kesimpulannya, kesum ialah anugerah Tuhan yang tidak ternilai kerana boleh dimanfaatkan dalam pelbagai bidang sama ada dalam bidang masakan, wangian, kesihatan atau perubatan. Walaupun masih banyak lagi gerak kerja saintifik yang perlu dilakukan terhadapnya, namun begitu amalan perubatan tradisional telah membuktikan bahawa kesum mempunyai potensi yang sangat baik kepada penjagaan kesihatan.


Raja Perlis Seru Rakyat Peka dalam Penjagaan Buah Pinggang

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Kangar – “Rakyat perlu mengambil langkah awal untuk menjaga buah pinggang,” titah Raja Perlis, DYMM Tuanku Syed Sirajuddin Putra Jamalullail dalam Majlis Perasmian Bangunan Wakaf Majlis Agama Islam dan Adat Istiadat Melayu Perlis (MAIPs), Pusat Perkhidmatan Dialisis, Hospital Tuanku Fauziah (HTF).

Menurut baginda, buah pinggang merupakan suatu organ yang penting dan berfungsi dalam mencuci darah daripada sisa buangan dan lebihan air yang diperlukan oleh tubuh seseorang. Namun begitu, penjagaan organ ini sering dipandang remeh oleh masyarakat. Masyarakat seharusnya peka akan hal ini kerana penyakit tersebut tidak menunjukkan sebarang simptom yang jelas hinggalah dikesan melalui pemeriksaan kesihatan.

Tambah baginda, sekurang-kurangnya 10 orang penduduk di negara ini setiap hari didiagnosis mengalami kerosakan buah pinggang kronik atau berada pada peringkat lima serta memerlukan rawatan dialisis yang berterusan.

Beta difahamkan bahawa pusat dialisis ini mempunyai kapasiti 69 buah katil dan mesin dialisis untuk pesakit pada setiap masa. Oleh itu, beta berharap agar pusat dialisis ini mampu menampung jumlah pesakit yang sedia ada dan memberikan keselesaan serta kemudahan yang terbaik kepada semua pesakit.

Sementara itu, menurut Pengarah Bahagian Perkembangan Perubatan Kementerian Kesihatan Malaysia, YBrs. Datuk Dr. Mohd Fikri Ujang menyatakan bahawa pusat dialisis yang digunakan bermula 17 Ogos 2020 ini merupakan inisiatif daripada pihak MAIPs dan HTF. Kos pembinaan pusat dialisis ini juga adalah sebanyak RM6.2 juta dan mengambil masa selama dua tahun untuk disiapkan.

Berangkat sama ialah Raja Perempuan Perlis, DYMM Tengku Fauziah Tengku Abdul Rashid, Raja Muda Perlis, DYTM Tuanku Syed Faizuddin Putra Jamalullail, Raja Puan Muda Perlis, DYTM Tuanku Hajah Lailatul Shahreen Akashah Khalil. Turut hadir dalam majlis berkenaan juga ialah Menteri Besar Perlis, YAB Dato’ Seri Azlan Man.


Derma Darah Mampu Menyelamatkan Banyak Nyawa – Raja Muda Perlis

Kangar – Raja Muda Perlis, Duli Yang Teramat Mulia (DYTM) Tuanku Syed Faizuddin Putra Jamalullail merakamkan setinggi-tinggi penghargaan kepada semua penderma darah dan penganjur kempen derma darah yang telah banyak membantu mengekalkan bekalan darah, khususnya Hospital Tuanku Fauziah (HTF). Bantuan ini telah banyak menyelamatkan nyawa pesakit yang memerlukan.

Baginda bertitah demikian selepas berkenan berangkat melancarkan kempen Hari Penderma Darah Sedunia 2022 dalam program Hijrah Minda MAIPs Khas bersempena dengan Perkampungan Sunnah Edisi Ke-7 yang berlangsung dari 17 Jun 2022 hingga 19 Jun 2022 di Masjid Alwi, Kangar semalam.

Program ini dianjurkan secara bersama oleh Jabatan Kesihatan Negeri dengan Majlis Agama Islam dan Adat Istiadat Melayu Perlis (MAIPs), Jabatan Mufti Negeri, Yayasan Tuanku Syed Putra (YTSP) Perlis, dan Yayasan Tuanku Fauziah (YTF).

Bersempena dengan program tersebut juga, DYTM Raja Muda Perlis yang merangkap Yang DiPertua MAIPs turut berkenan menyerahkan sumbangan MAIPs berjumlah RM11 600 kepada 29 orang asnaf terpilih dalam kalangan anak kariah Masjid Alwi, Kangar untuk diagihkan oleh amilnya, Encik Ismail Hashim. Masing-masing akan menerima RM400 setiap seorang.

Sementara itu, Pengarah Jabatan Kesihatan Negeri, Dr. Sirajuddin Hashim memaklumkan bahawa Pertubuhan Kesihatan Sedunia telah mewartakan tarikh 14 Jun pada setiap tahun sebagai Hari Penderma Darah Sedunia. Tema sambutan pada kali ini ialah “Derma Darah, Kukuhkan Perpaduan”.

Menurut beliau, walaupun bekalan darah di negeri Perlis masih baik, komitmen berterusan daripada penderma darah dan penganjur kempen derma darah sentiasa diperlukan.

Tabung darah di Hospital Tuanku Fauziah memerlukan 160 hingga 200 beg darah seminggu dan hampir 800 beg darah sebulan untuk menampung keperluan pesakit.

Sebelum program ini telah diadakan sesi taklimat berkenaan dengan kempen Rakyat Perlis Hidup Bersih yang disampaikan oleh Pengarah SWCorp Negeri, Shamsuharizal Basir.

Turut hadir dalam program ini ialah Mufti Perlis,  YBhg. Dato’ Arif Perkasa Dr. Mohd Asri Zainul Abidin dan Mufti Negeri Pulau Pinang, YBhg. Datuk Seri Wan Salim Wan Mohd Noor.


Perihal Kata Pemeri

Menurut Tatabahasa Dewan Edisi Ketiga (2015 : 263), kata pemeri ialah unsur yang menjadi pemerihal kepada predikat atau perangkai antara subjek dengan frasa utama dalam predikat. Kata pemeri dalam bahasa Melayu ialah kata ialah dan adalah.

1b.  Warna kegemarannya ialah (warna) putih.

Kata pemeri ialah harus diikuti oleh kata nama, frasa nama atau kata lain seperti kata kerja atau kata adjektif yang dapat berfungsi sebagai frasa nama. Dalam ayat 1a, kata pemeri ialah diikuti kata nama jururawat. Dalam ayat 1b, kata pemeri ialah diikuti kata kerja berenang yang menjadi penerang frasa nama aktiviti berenang. Dalam ayat 1c, kata pemeri ialah diikuti oleh kata adjektif putih yang merupakan penerang bagi frasa nama warna putih.

Kata pemeri adalah harus diikuti oleh kata adjektif atau frasa sendi nama. Sila lihat contoh yang berikut:

Dalam ayat 2a, kata pemeri adalah diikuti oleh kata adjektif cerdik dan dalam ayat 2b, kata pemeri adalah diikuti frasa sendi nama untuk Aminah. Dalam hal ini, adalah merupakan kata hubung huraian atau kualitatif.

Kata pemeri ialah biasanya hadir dalam ayat yang subjek dan predikatnya bersifat persamaan atau ekuatif. Sila lihat contoh yang berikut:

3a.  Bahasa Melayu ialah bahasa rasmi Malaysia.

3b.  Bahasa rasmi Malaysia ialah bahasa Melayu.

Ayat 3a bersifat ekuatif. Oleh itu, subjek dan predikatnya dapat diterbalikkan tanpa menjejaskan maksud ayat. Walau bagaimanapun, ayat 4a menampilkan persamaan tetapi tidak betul-betul ekuatif. Oleh itu, makna ayat 4a akan terjejas maksudnya jika kedudukan subjek dan predikatnya diterbalikkan seperti dalam ayat 4b. Hal ini dikatakan demikian kerana bukan semua jururawat ialah Aminah atau bernama Aminah.  Dalam hal ini, kata jururawat bersifat umum, manakala kata Aminah bersifat khusus.

Oleh sebab subjek ayat bahasa Melayu mesti terdiri daripada frasa nama, penggunaan silap kata sendi nama antara di hadapan ayat sebagai subjek menjejaskan sifat ekuatif ayat. Sila lihat contoh yang berikut:

5a.  *Antara tetamu yang hadir ialah Aminah.

5b.  Antara lain, tetamu yang hadir ialah Aminah.

5c.  Tetamu yang hadir, antara lain, ialah Aminah.

5e.  Aminah adalah antara tetamu yang hadir.

5f.   Aminah termasuk dalam kalangan tetamu yang hadir.

Ayat 5a salah kerana frasa sendi nama antara tetamu yang hadir tidak boleh menjadi subjek ayat. Sebaliknya, frasa sendi nama antara lain harus dijadikan sebagai keterangan tambahan bagi tetamu yang hadir. Frasa itu boleh diletakkan pada awal atau di tengah ayat, seperti dalam ayat 5b dan 5c. Pilihan lain ialah frasa antara tetamu yang hadir dijadikan predikat ayat. Dalam hal ini, kata pemeri adalah boleh ditambah sebagai unsur opsyenal (ayat 5e). Dalam ayat 5f, kata kerja termasuk yang bermaksud “tergolong” dengan frasa sendi nama seperti  dalam kalangan boleh ditambah sebagai pilihan. Dalam hal ini, kata pemeri ialah atau adalah tidak boleh dijadikan sebagai unsur iringan dalam ayat. Satu lagi pilihan ialah kita menggunakan kata kerja meliputi, mencakupi atau merangkumi untuk membina variasi struktur dengan makna yang sama ayat (5g).

Oleh sebab kata pemeri adalah tidak boleh diikuti kata hubung, binaan ayat sedemikian dianggap salah. Sila lihat contoh yang berikut:

6a.  *Bantuan itu adalah untuk menyantuni orang miskin.

6b.  *Bantuan itu untuk menyantuni orang miskin.

6c.  Bantuan itu disediakan untuk menyantuni orang miskin.

6d.  Projek itu adalah untuk orang miskin.

Ayat 6a tidak betul kerana kata pemeri adalah tidak boleh diletakkan di hadapan kata untuk yang merupakan kata hubung keterangan tujuan yang berada pada pangkal klausa subordinat keterangan untuk menyantuni orang miskin. Selain itu, ayat itu tidak ada klausa bebas. Ayat 6b masih salah kerana tiada klausa bebas. Ayat 6c betul kerana ayat majmuk itu terdiri daripada klausa bebas dan klausa subordinat. Ayat 6c betul kerana kata untuk ialah kata sendi nama dalam ayat tunggal yang mempunyai struktur Frasa Nama + Frasa Sendi nama. Dalam ayat 6d, kata pemeri adalah merupakan unsur iringan yang opsyenal.

Kata pemeri ialah dan adalah, sebagai kata perangkai antara subjek dengan predikat, bersifat opsyenal, dan boleh digugurkan tanpa menjejaskan struktur binaan ayat. Hal ini berbeza daripada kata perangkai copula seperti is dan are dalam bahasa Inggeris. Sila lihat contoh yang berikut:


KKM Buka Semula PICKids hingga 24 Jun

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Putrajaya – Program Imunisasi COVID-19 Kebangsaan bagi kanak-kanak (PICKids) yang berusia antara lima tahun hingga 11 tahun akan dibuka semula selama lima hari mulai 20 Jun 2022 bersempena dengan sambutan Minggu Imunisasi Peringkat Kebangsaan tahun ini yang bertemakan “Perlindungan Sepanjang Hayat untuk Semua”.

Menurut Timbalan Menteri Kesihatan I, Yang Berhormat Dato’ Dr. Noor Azmi Ghazali, pembukaan program vaksinasi ini adalah bagi meraikan ibu bapa yang kini berhasrat untuk mendapatkan vaksin COVID-19 bagi kanak-kanak yang terlepas peluang sebelum ini dan sebagai satu daripada keprihatinan pihak Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) atas keselamatan kanak-kanak daripada penyakit cegahan vaksin.

Ibu bapa yang berhasrat untuk mendapatkan vaksinasi ini boleh mendapatkannya tanpa janji temu di klinik kesihatan KKM dalam tempoh tersebut.

Beliau berkata, pemberian vaksin adalah berdasarkan stok vaksin di sesebuah fasiliti pada hari tersebut dan sekiranya stok pada hari tersebut habis, ibu bapa perlu membawa anak mereka pada keesokan harinya.

Tambah beliau lagi, ibu bapa yang baru mengetahui mengenai vaksinasi COVID-19 ataupun baru membuat keputusan untuk membenarkan anak mereka divaksinasi digalakkan mengambil peluang ini.

Sementara itu, bagi kanak-kanak yang akan mencapai umur lima tahun, ibu bapa masih boleh membuat tempahan janji temu vaksinasi mengikut tarikh dan tempat vaksinasi pilihan melalui aplikasi MySejahtera masing-masing.


Tuberkulosis yang Mudah Berjangkit

Tuberkulosis (tibi) atau batuk kering ialah penyakit berjangkit yang berbahaya. Penyakit ini disebabkan oleh organisma yang dikenali sebagai Mycobaterium tuberculosis. Tibi dikesan oleh ahli arkeologi sejak 9000 tahun dulu di Atlit Yam, sebuah penempatan Neolitik melalui tetulang ibu dan anak yang dikebumikan bersama-sama. Sejarah tentang tibi pula mula didokumentasi sejak 3300 tahun dan 2300 tahun dahulu, masing-masing di India dan China.

Penyakit tibi merupakan punca kematian nombor satu di Malaysia pada tahun 1940-an dan 1950-an. Pada tahun 2020, sebanyak 1.5 juta orang mati akibat jangkitan tibi di seluruh dunia, manakala di Malaysia pula, dilaporkan insiden jangkitan tibi sebanyak 30 ribu orang. Pada tahun 2018, negeri Selangor mencatatkan kes tertinggi (5071 kes), berikutan jumlah penduduk yang padat serta faktor sosioekonomi yang rendah di bandar dan diikuti oleh negeri Sabah (3122 kes) akibat banyak penduduk bukan warganegara tidak tampil untuk pengesanan awal kerana bimbang diambil tindakan undang-undang.

Penyakit tibi ialah penyakit yang tidak mengenal usia dan mudah berjangkit. Namun begitu, terdapat rawatan yang terbukti berkesan serta vaksin untuk mencegah jangkitan tibi yang teruk, iaitu penggunaan vaksin Bacille Calmette Guerin (BCG).

Beberapa faktor telah dikaitkan dengan pertambahan bilangan pesakit tibi termasuklah kemiskinan, kekurangan penjagaan dan kemudahan perubatan serta gaya hidup yang tidak sihat seperti merokok.

Penyakit tibi mudah merebak dalam kalangan orang yang dijangkiti tibi apabila tinggal bersama, atau berada/terdedah bersama-sama di satu-satu tempat untuk jangka masa yang tertentu seperti di tempat kerja atau asrama pekerja. Tibi merebak melalui udara, iaitu apabila seseorang batuk, bercakap atau menyanyi.

Selain itu, seseorang yang mempunyai jangkitan virus kurang daya tahan manusia (HIV) 18 kali lebih berisiko menghidap tibi, begitu juga dalam kalangan perokok (1.6 kali faktor risiko) dan pengambilan alkohol (3.3 kali faktor risiko). Risiko jangkitan tibi juga adalah tinggi dalam kalangan mereka yang mempunyai system imuniti yang rendah seperti pengambil ubat-ubatan steroid, pesakit kanser, lupus eritematosus sistemik (SLE), artritis reumatoid dan kencing manis.

Tuberkulosis pulmonari ialah penyakit berjangkit pada paru-paru dan mudah berjangkit. Tibi juga boleh merebak ke bahagian anggota badan yang lain seperti tulang belakang, kelenjar limfa, otak, buah pinggang atau abdomen, namun keadaan ini tidak mudah menjangkiti orang lain.

Tibi tidak merebak melalui perkongsian tandas, ciuman, berkongsi makanan atau minuman, berkongsi pakaian atau tempat tidur atau menyentuh kain pesakit, atau bersalaman.

Tanda-tanda atau gejala seseorang itu dijangkiti tuberkulosis pulmonari adalah seperti yang berikut:

Antara tanda jangkitan tibi pada bahagian anggota badan yang lain, selain daripada yang telah dinyatakan di atas adalah:

Rawatan tibi dilakukan secara bersemuka oleh doktor dan jururawat terlatih di klinik directly observed treatment (DOTS) semasa fasa intensif. Rawatan tibi di klinik DOTS adalah terbukti berkesan menyembuhkan jangkitan berbanding dengan pengambilan ubat secara sendiri.

Kini, ubat-ubatan tibi yang perlu diambil adalah lebih mudah untuk pesakit berbanding zaman dahulu dan kesan sampingan juga sentiasa diawasi oleh doktor dan jururawat dari semasa ke semasa. Namun demikian, untuk pesakit yang tinggal jauh dari fasiliti kesihatan atau mempunyai kekangan lain untuk hadir secara fizikal untuk mengambil ubat, kini terdapat alternatif pengambilan ubat secara teleperundingan atau video observed treatment (VOT).

Cara kawalan jangkitan tibi adalah untuk mengelakkan pendedahan terhadap bakteria tibi sendiri seperti menghindari tempat sesak, menghindari pesakit tibi sehingga mereka tidak lagi boleh menjangkiti dan memastikan sistem pengudaraan yang baik.

Apabila anda mempunyai tanda atau gejala seperti yang dinyatakan, anda perlu ke klinik kesihatan secepat mungkin untuk membuat ujian saringan tibi. Antara ujian yang akan dilakukan ialah X-ray paru-paru, sampel kahak untuk calitan acid fast bacilli (AFB) atau doktor mungkin mengesyorkan ujian Mantoux jika berlakunya jangkitan terhadap kanak-kanak.

Seseorang yang dijangkiti tibi perlu memberitahu ahli keluarga terdekat ataupun rakan serumah serta rakan sekerja untuk membuat saringan di klinik kerajaan mahupun swasta. Hal ini adalah untuk membendung penyakit ini daripada merebak dengan lebih teruk dan bagi memulakan rawatan seawal mungkin sebelum bakteria tibi merebak ke anggota badan yang lain.

Setelah disahkan menghidap pulmonari tuberkulosis, anda akan diberikan surat cuti sakit untuk tempoh yang tertentu. Pada masa yang sama, rawatan intensif tibi dimulakan dan tempoh rawatan yang perlu diambil adalah selama enam bulan. Pada kebiasaannya, untuk jangkitan tibi selain daripada paru-paru, tempoh rawatan adalah lebih lama.

Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) telah merangka strategi global menamatkan tibi pada tahun 2030. Namun begitu, hal ini memerlukan kerjasama pelbagai pihak untuk menjayakannya. Antara strategi berikut yang dirancang bagi usaha ini adalah seperti yang berikut:

Di Malaysia, vaksin BCG diberikan kepada semua bayi yang baru lahir atau kanak-kanak sehingga berumur tujuh tahun. Vaksin ini adalah antara vaksin paling selamat dengan kesan sampingan yang minima. Pemberian vaksin BCG merupakan usaha untuk mengelakkan penyebaran tibi yang serius termasuklah meningitis tuberkulosis (radang pada selaput sekeliling otak dan saraf tunjang), terutamanya dalam kalangan kanak-kanak. Jangkitan tibi dalam kalangan bayi dan kanak-kanak adalah lebih rumit untuk dirawat. Oleh sebab itu, dengan pemberian vaksin BCG, kadar jangkitan tibi dalam kalangan kanak-kanak telah menurun di Malaysia.

Bagi individu yang mempunyai kesan parut di lengan akibat suntikan vaksin BCG, mereka tidak perlu menerima suntikan semula kerana suntikan tersebut tidak memberikan perlindungan tambahan. Vaksinasi semula akan diberikan kepada bayi yang berumur antara tiga bulan hingga 12 bulan, ataupun kanak-kanak yang berumur kurang daripada tujuh tahun, jika tiada kesan parut di lengan (dengan pinpoint kurang daripada atau bersamaan dengan dua milimeter).

Vaksin tibi lebih berkesan untuk mengelakkan jangkitan terhadap kanak-kanak berbanding dengan orang dewasa. Namun begitu, setiap individu masih perlu berikhtiar mengelakkan jangkitan tibi dengan mangambil vaksin BCG.

Panduan umum untuk mencegah jangkitan tibi adalah seperti yang berikut:

Profesor Madya Dr. Nur Amani @ Natasha Ahmad Tajuddin ialah Pakar Perubatan Keluarga dan Pensyarah Kanan di Fakulti Perubatan, Universiti Malaya.


Program Dermasiswa B40 TVET untuk Golongan B40

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Shah Alam – Program Dermasiswa B40 Pendidikan Teknikal dan Latihan Vokasional (TVET) khusus kepada pelajar B40 diperkenalkan bagi membolehkan golongan berkenaan mengikuti pengajian itu di institusi pengajian tinggi awam di bawah seliaan Kementerian Pengajian Tinggi pada tahun ini.

Perdana Menteri, YAB Dato’ Sri Ismail Sabri Yaakob berkata program tersebut diperkenalkan untuk meningkatkan motivasi dan galakan kepada pelajar untuk memilih bidang TVET.

“Saya yakin program ini menawarkan lebih banyak peluang kepada anak-anak Keluarga Malaysia, terutamanya daripada kumpulan B40 untuk mendapat akses kepada pendidikan pada peringkat yang lebih tinggi dan seterusnya membina kerjaya dalam bidang TVET.”

Beliau berkata demikian dalam ucapan perasmiannya bersempena dengan Majlis Perasmian Minggu TVET Negara 2022 di Politeknik Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah, Shah Alam, Selangor. Tambahnya lagi, TVET telah dikenal pasti sebagai satu daripada 14 pemacu perubahan dalam Rancangan Malaysia Ke-12 (RMKe-12) kerana sudah sampai masanya TVET menjadi pilihan utama para belia dalam mempersiapkan diri mereka untuk masa hadapan.

Beliau juga mengharapkan inisiatif yang dilaksanakan oleh kerajaan ini menjadi titik tolak kepada usaha mencorak semula landskap TVET negara agar setanding dengan maju yang lain.

Dalam majlis yang sama, YAB Perdana Menteri turut mengisytiharkan tarikh 2 Jun pada setiap tahun sebagai Hari TVET Negara.

Menurut YAB Perdana Menteri, tarikh ini wajar disambut pada setiap tahun bagi menghargai sumbangan pelbagai pihak yang berkaitan dengan TVET.

“Tarikh ini juga ditetapkan bersempena dengan penubuhan Politeknik Ungku Omar yang merupakan institusi penyediaan TVET terawal negara sejak tahun 1969.

Selain pengisytiharan Hari TVET Negara, penganjuran Sambutan Minggu TVET Negara juga antara tindakan dalam Pelan Penjenamaan TVET Nasional.

Sementara itu, menerusi hantaran dalam laman Facebook Menteri Kanan Pendidikan, YB Datuk Dr. Radzi Jidin, beliau menjelaskan bahawa Kementerian Pendidikan Malaysia amat komited dalam usaha memperkasakan bidang TVET, khususnya di kolej vokasional (KV) dan sekolah teknik.

Tambah YB Menteri Kanan Pendidikan lagi, pelbagai pendekatan akan dilaksanakan agar masyarakat lebih memahami dan mendapat gambaran yang lebih jelas tentang potensi bidang kemahiran TVET yang ditawarkan di KV.

Turut hadir dalam majlis ini ialah Menteri Pengajian Tinggi, YB Datuk Seri Dr. Noraini Ahmad; Menteri Sumber Manusia, Datuk Seri M. Saravanan; Menteri Pembangunan Luar Bandar, YB Dato’ Sri Mahdzir Khalid; dan Menteri Belia dan Sukan, YB Dato’ Sri Faizal Azumu.


MEASAT 3-d Bakal Tambah Baik Perkhidmatan Internet Negara

Putrajaya – Satelit MEASAT 3-d yang akan dilancarkan pada Khamis ini bakal menambah baik perkhidmatan Internet dan kadar ketersambungan capaian Internet, terutamanya di kawasan luar bandar.

Menteri Komunikasi dan Multimedia, YB Tan Sri Annuar Musa berkata MEASAT 3-d merupakan satelit kelapan yang akan dilancarkan dan merupakan jenis Geostationary Equatorial Orbit atau GEO.

Tambahnya, satelit ini mempunyai tapak liputan yang luas dan berkemampuan untuk menyediakan perkhidmatan jalur lebar yang pantas dan menyokong aliran tinggi data yang dikenali sebagai High Throughput Satellite (HTS).

HTS adalah antara perkhidmatan penting dalam penyediaan perkhidmatan jalur lebar tinggi, terutamanya di kawasan pedalaman dan Internet kelajuan tinggi akan ditambah baik daripada kelajuan muat turun 30 MBps kepada 100 MBps yang membolehkan penstriman kandungan tinggi data seperti video 4K/8K.

Beliau juga berkata MEASAT 3-d mampu memperkukuh era digital Malaysia berteraskan teknologi talian tetap, mudah alih dan satelit tanpa meminggirkan mana-mana kelompok rakyat melalui pelancaran satelit baharu ini.

“Penyedia perkhidmatan telekomunikasi lain juga boleh menggunakan satelit ini untuk menawarkan perkhidmatan data, suara dan video kepada tiga peratus hingga lima peratus populasi yang belum lagi diliputi oleh sambungan fiber atau jalur lebar tanpa wayar seperti yang ditawarkan oleh MEASAT melalui perkhidmatan jalur lebar satelit CONNECTme NOW,” ujarnya melalui kenyataan media semalam.

Selaras dengan inisiatif kerajaan melalui pelan Jalinan Digital Negara (JENDELA), MEASAT 3-d dapat merapatkan jurang ketersambungan digital dan membentuk masa depan ketersambungan yang lebih baik untuk semua rakyat Malaysia dengan mengembangkan liputan Internet berkelajuan tinggi di kawasan pedalaman yang tidak mempunyai sambungan supaya mencapai 100 peratus kesalinghubungan Internet sekali gus membolehkan rakyat menikmati kemudahan Internet dengan lebih baik.

Beliau juga berkata dengan akses Internet yang stabil dan pantas, keluarga Malaysia boleh memperoleh pelbagai manfaat sosioekonomi seperti penyertaan dalam aktiviti e-dagang dan pembelajaran digital.

MEASAT 3-d bakal dilancarkan pada Khamis ini pada pukul 5.03 pagi waktu tempatan French Guiana, Amerika Selatan. Pelancaran ini boleh disaksikan secara langsung menerusi Facebook Berita RTM.


Cacar Monyet Muncul Semula

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Dalam tempoh tiga tahun yang lalu, dunia telah mengharungi dua wabak global yang sangat berbeza, iaitu influenza dan jangkitan koronavirus. Tidak seperti virus SARS-CoV-2 (COVID-19) pada awalnya, jangkitan cacar monyet yang sedang melanda dunia pada masa ini menjadikan dunia sudah bersedia untuk menempuh wabak dengan vaksin yang sangat berkesan dan dirumuskan untuk melindungi diri daripada cacar (smallpox).

Kemunculan cacar monyet kali terakhir adalah sekitar tahun 2017 hingga 2018. Negara Singapura melaporkan satu kes import daripada warga Nigeria pada tahun 2019 dan pada 20 Jun 2022, cacar moyet telah dikesan semula di negara itu. Maklumat menunjukkan bahawa punca jangkitan ialah daripada memakan daging hidupan liar (bushmeat), yakni satu daripada bentuk klasik jangkitan penyakit zoonosis iaitu jangkitan daripada haiwan kepada manusia. Untuk jangkitan cacar monyet yang terbaharu pula, kes tersebut melibatkan kes import warga British yang bekerja sebagai pramugara dan 13 kontak rapat telah dijejaki.

Cacar monyet ialah sejenis penyakit cacar bawaan primat. Penyakit ini jarang-jarang berlaku dan disebabkan oleh jangkitan virus cacar monyet. Secara kronologinya, cacar monyet merupakan jangkitan haiwan di belantara, menular kepada manusia dan kemudiannya daripada manusia kepada manusia. Tidak seperti namanya, hanya sedikit sahaja virus cacar monyet berlaku dalam kalangan perumah primat. Sebahagian besarnya berlaku kepada haiwan rodensia seperti tikus gergasi Gambia dan tupai. Pada tahun 2003, sebanyak 40 kes jangkitan cacar monyet kepada manusia telah dilaporkan disebabkan oleh jangkitan daripada anjing prairie.

Simptom cacar monyet menyerupai cacar manusia. Simptomnya berlarutan selama 14 hari hingga 21 hari yang melibatkan demam, sakit kepala yang kuat, sakit belakang, lenguh anggota badan, sengal di bahagian sendi dan lesu. Ciri lesi penyakit tipikal menyerupai cacar air, iaitu bintil berair, bermula daripada radang dan ruam kulit di bahagian muka dan merebak ke seluruh bahagian tubuh dengan lesi papul, vesikel dan pustul, dan akhirnya meninggalkan keruping. Berbanding dengan cacar, penyakit ini adalah kurang teruk dan ciri pembezaannya ialah cacar monyet menyebabkan pembesaran nodus limfa. Kes kematian bagi cacar monyet, khususnya di negara endemik Afrika adalah tidak lebih daripada 10 peratus.

Kemunculan baharu penyakit ini dikatakan mempunyai kaitan dengan menurunnya kes cacar di dunia. Jangkitan cacar yang disebabkan oleh virus variola adalah satu daripada penyakit yang paling ditakuti. Kes cacar terakhir yang diketahui berlaku pada tahun 1977 di Somalia. Wabak ini akhirnya telah berjaya dibasmi sejak tahun 1980 hasil daripada kempen pemvaksinan sejagat yang diterajui oleh Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO).

Pembasmian jangkitan cacar adalah satu-satunya kejayaan dan pencapaian penting kesihatan awam dunia. Namun demikian, dengan pengurangan pemvaksinan yang berterusan, imuniti populasi manusia terhadap cacar juga merosot dan membuka peluang untuk risiko jangkitan oleh virus yang berkaitan dengan cacar lain, termasuklah cacar monyet. Seperti virus vaksinia yang digunakan dalam vaksin cacar dan virus cacar lembu, virus cacar monyet tergolong dalam genus yang sama, iaitu Orthopoxvirus dalam keluarga virus Poxviridae.

Republik Demokratik Congo merupakan “tuan rumah” asal kepada penyakit cacar monyet. Penyakit ini pertama kali ditemui pada tahun 1958 apabila dua wabak penyakit seperti cacar berlaku dalam koloni monyet yang disimpan untuk penyelidikan. Keadaa ini berlaku dalam tempoh dua tahun selepas kes cacar terakhir di negara itu dilaporkan, iaitu pada tahun 1970.  Sejak itu, virus cacar monyet telah menyerang manusia di beberapa buah negara Afrika Tengah dan Afrika Barat seperti Cameroon, Republik Afrika Tengah, Côste d’Ivoire, Sierra Leone, Sudan, Gabon, Liberia, Nigeria, dan Liberia. Negara ini akhirnya menjadi endemik kepada cacar monyet.

Kemunculan semula wabak cacar monyet pada tahun ini telah mencetuskan kebimbangan baharu disebabkan oleh virus ini jarang-jarang berlaku di luar Afrika. Keadaan ini adalah berbeza dengan kes pada tahun 2018 dan tahun 2019 yang kebanyakannya tidak mempunyai kaitan dengan perjalanan ke benua itu.

Setakat bulan Mei 2022, WHO melaporkan kes dari 28 buah negara endemik Afrika itu dengan lebih daripada 1500 kes disyaki. Daripada lapan buah negara tersebut, sebanyak 59 kes telah disahkan dengan 72 kematian. Data ini kelihatan seperti biasa pada setiap tahun, tetapi apabila wabak cacar monyet berlaku dalam negara yang virusnya tidak lazim, hal ini telah membuatkan pihak berkuasa kesihatan antarabangsa bimbang dan berada dalam kedudukan berjaga-jaga.

Adakah cacar monyet akan mengikut jejak wabak Covid dan menjadi endemik? Persoalan itu mempunyai asasnya. Persekitaran endemik cacar monyet di Afrika telah berkembang antara benua dan jangkitan dilihat semakin meningkat. Sebanyak 85 peratus kemunculan baharu wabak sekarang berlegar-legar di sekitar Eropah dan diikuti oleh negara Amerika Syarikat, Timur Mediterranean dan Australia. Sejumlah 1600 kes telah dilaporkan dan kebanyakan kes berlaku dalam kalangan pasangan homoseksual dan berkait rapat dengan sejarah perjalanan ke negara tersebut. Hal ini telah membangkitkan stigma terhadap golongan lesbian, homoseksual, biseksual dan trans transjantina dengan wabak virus kurang daya tahan manusia (HIV) pada tahun 1980-an.

Kajian genom mendapati virus cacar monyet berasal daripada kes lama (tahun 2017 hingga 2019) yang berasal dari Singapura, United Kingdom, Israel dan Nigeria. Hal ini bermaksud dalam masa tiga atau empat tahun lepas, jangkitan cacar monyet tidak dikesan dengan cekap atau terdapat kemungkinan virus tersebut telah berevolusi. Namun begitu, kemungkinan untuk virus bermutasi adalah rendah disebabkan virus ini ialah virus asid deoksibonukleik (DNA) dan genomnya stabil sejak sekian lama, berbanding dengan virus korona, SARS-CoV yang terdiri daripada asid ribonukleik (RNA) yang berevolusi dengan cepat.

Virus ini mempunyai dua klados, iaitu klados Afrika Barat (WA) seperti kes yang dikesan di Amerika Syarikat dan Singapura pada tahun 2019 dan klados Congo Basin (CA) bagi wabak yang berlaku di Afrika. Perbezaan kedua-dua klados ini ialah virus klados Afrika Barat adalah kurang ganas dan nisbah kes kematian (CFR) adalah kurang daripada satu peratus berbanding dengan virus cacar monyet klados CA dengan CFR melebihi 10 peratus.

Bentuk klinikal cacar monyet dalam wabak terbaharu tidak lagi mempamerkan gambaran klinikal klasik itu lagi. Ciri tidak tipikal tetapi ketara termasuklah lesi yang sedikit (kadang-kadang hanya satu) lesi bermula dari alat kelamin dan dubur dan terhad di kawasan itu, fasa perkembangan lesi yang tak segerak dan kemunculan lesi terkehadapan daripada simptom am serta daripada pembengkakan nodus limfa. Hal ini menyebabkan pada awalnya cacar monyet disangkakan sebagai sejenis penyakit kelamin seperti HIV.

Laluan jangkitan cacar monyet melalui hubungan seks dikatakan masih belum dipastikan, walaupun diketahui bahawa sentuhan fizikal dengan kontak rapat boleh menyebabkan perebakan. Dalam kajian yang dilakukan oleh penyelidik Itali dan German, mereka mendapati bahawa virus yang terdapat dalam air mani dapat menjangkiti orang lain dan membiak.

Secara umumnya, beberapa buah negara telah memberikan pemvaksinan sebagai rawatan profilaksis, khusus kepada penghidap penyakit cacar monyet. WHO juga telah mengeluarkan garis panduan pemvaksinan untuk cacar monyet sebagai langkah siap siaga kebimbangan wabak ini akan menjadi endemik seperti wabak COVID-19. Dalam keadaan sekarang, risiko jangkitan cacar monyet kepada orang awam belum cukup membimbangkan untuk pemvaksinan massa seperti COVID-19 dengan mengambil kira kesan sampingan dan bekalan vaksin. Hal ini disebabkan oleh kaedah penularan patogen cacar monyet adalah berbeza yang membuatkan langkah kawalannya lebih mudah berbanding dengan wabak COVID-19. Namun begitu, sekiranya virus terus merebak dalam populasi rentan seperti kanak-kanak dan wanita mengandung atau menyebabkan kadar kematian yang tinggi, perkiraan risiko-faedah boleh berubah.

Beberapa buah negara di dunia ini dilaporkan masih menyimpan bekalan vaksin cacar, namun penggunaan vaksin generasi pertama ini tidak disarankan pada masa ini. Hal ini dikatakan demikian kerana vaksin tersebut belum menepati piawai keselamatan dan pembuatan. Vaksin cacar generasi kedua atau ketiga mungkin lebih selamat dan berguna untuk menentang cacar monyet. Dilaporkan juga vaksin generasi kedua bagi cacr monyet masih tidak cukup berkesan di samping memberikan kesan sampingan tertentu.

Antara vaksin cacar yang berkaitan ialah virus vaksinia terubah suai (buatan Kanada dan Kesatuan Eropah) dan orthopoxvaccine keluaran Amerika Syarikat. Kelebihan vaksin ini ialah virus vaksin tidak mampu untuk membiak dalam individu yang divaksin berbanding dengan vaksin cacar asal. Bekalannya terhad dan capaiannya sedang dibincangkan oleh penguasa kesihatan antarabangsa. Namun demikian, WHO menyatakan pemvaksinan tidak disarankan sehingga ditentukan penilaian risiko bagi hal tersebut.

Negara Kanada, United Kingdom dan Amerika Syarikat telah melaksanakan strategi pemvaksinan sekitar (ring vaccination) untuk menyekat perebakan virus. Hal ini melibatkan pemvaksinan vaksin cacar kepada individu yang telah terdedah kepada cacar monyet melalui kontak rapat dengan orang yang telah terjangkit. Strategi ini memerlukan pengesanan kontak kepada mereka yang telah terdedah dengan kontak rapat.

Walau bagaimanapun, strategi ini mungkin mempunyai cabaran. Walaupun vaksin tersebut mungkin selamat dan berkesan digunakan untuk mencegah cacar, namun belum lagi terdapat kajian yang lengkap tentang keberkesanannya. Strategi itu juga bergantung kepada pengesanan kontak atau kontak rapat, yang tidak semua negara mampu lakukan di samping individu berkenaan juga harus bersetuju dan menerima untuk divaksin. Hal ini mungkin jarang-jarang berlaku tetapi masih dianggap serius. Keadaan ini hampir sama semasa dunia memperkenalkan pemvaksinan untuk COVID-19.


Ambil Peluang Melakukan Saringan Kesihatan – Raja Muda Perlis

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Kuala Perlis – “Melalui pemeriksaan kesihatan, faktor risiko kesihatan individu akan dapat dikenal pasti dan rakyat akan dapat mengambil tindakan pencegahan dan pemulihan yang bersesuaian.“

Demikian titah Raja Muda Perlis, DYTM Tuanku Syed Faizuddin Putra Jamalullail selepas berkenan berangkat menerima mengadap hormat Presiden Pertubuhan Kebajikan Al-Nidaa’ Malaysia, Ustaz Shofwan Badrie Ahmad Badrie baru-baru ini.

Menurut baginda, selain mengamalkan cara hidup sihat, rakyat Perlis juga diseru supaya melakukan saringan kesihatan setiap tahun, iaitu pemeriksaan kesihatan secara berkala. Rakyat di negeri ini diharapkan dapat membudayakan amalan hidup sihat dari sudut fizikal dan mental serta dapat terus menjadikan persekitaran negeri ini sebagai persekitaran idaman setiap orang.

Bersempena dengan majlis tersebut, baginda berkesempatan untuk meninjau kawasan Program Transformasi Kampung Nelayan Warna-warni Seberang Ramai, Kuala Perlis hasil inisiatif daripada Majlis Agama Islam dan Adat Istiadat Melayu Perlis (MAIPs) dan Yayasan Tuanku Syed Putra (YTSP) Perlis berserta pelbagai agensi dan syarikat swasta, masyarakat setempat serta individu perseorangan. Baginda diiringi oleh Ustaz Shofwan Badrie yang juga merupakan seorang pendakwah terkenal dan pernah mendapat pendidikan di Kolej Ilmu Islam dan Bahasa Arab di Universiti Imam Muhammad Saud, Jakarta sebelum melanjutkan pengajian di Universiti Islam Madinah.

Bagi golongan B40, pemeriksaan kesihatan ini adalah percuma dan sekiranya perlu, mereka akan dirujuk kepada pihak tertentu untuk pemeriksaan lanjut. Oleh itu, semua rakyat Perlis diseru agar mengambil peluang untuk melakukan saringan kesihatan bagi menjamin kesejahteraan kesihatan diri masing-masing.


Pengukuhan Ekonomi Biru Asas Kelestarian Lautan

Lautan merupakan ekosistem terbesar di planet bumi yang meliputi kira-kira 71 peratus daripada permukaan bumi. Tidak dapat disangkal lagi bahawa laut menjadi sistem sokongan utama kehidupan di bumi, terutamanya kepada manusia. Malaysia ialah negara bertuah kerana negara ini mempunyai garis pantai yang panjang. Malaysia disempadani dengan Laut Andaman, Selat Melaka, Teluk Thailand, Laut China Selatan, Laut Sulu dan Laut Sulawesi.

Sehubungan dengan itu, lautan yang mengelilingi Malaysia menyumbang secara signifikan sebagai sumber ekonomi utama yang telah menjadi hub perdagangan global dan aktiviti ekonomi, khususnya dalam sektor perkapalan, pelancongan, perikanan serta minyak dan gas luar pesisir. Selain itu, lautan Malaysia juga menjadi rumah kepada kepelbagaian biologi yang luar biasa dan ekosistem yang unik merangkumi hutan bakau, terumbu karang dan rumput laut serta sumber semula jadinya menawarkan nilai tersendiri dalam menyokong pembangunan mampan.

Walau bagaimanapun, aktiviti seharian manusia telah menjejaskan daya tahan persekitaran marin dan sumbernya. Sebagai contohnya, pencemaran plastik di lautan yang membahayakan hidupan laut dan memberikan kesan negatif kepada kesihatan manusia masih berlarutan hingga kini. Lebihan penggunaan plastik juga telah mengakibatkan lambakan sisa buangan plastik di tapak pelupusan.

Amalan pengurusan dan pelupusan sampah plastik yang tidak sistematik telah menyebabkan kehadiran plastik di lautan sehingga Malaysia disenaraikan sebagai antara negara di dunia yang menyumbang kepada sumber plastik yang besar di lautan. Hal ini bukan sahaja mencetuskan kesan yang buruk terhadap alam sekitar dan juga kesihatan dan kesejahteraan manusia dan hidupan laut, malah turut menjejaskan imej Malaysia di mata dunia. Kemerosotan alam sekitar marin dan pantai juga berpunca daripada aktiviti ekonomi seperti perkapalan dan pelancongan.

Peningkatan pencemaran dan pembangunan pantai yang tidak mampan adalah antara isu yang menyumbang kepada kehilangan biodiversiti dan perubahan dalam ekosistem seperti rantaian makanan dan fungsi ekologi. Isu ini perlu ditangani demi kelestarian sumber laut serta kestabilan pembangunan sektor maritim negara. Berdasarkan pemerhatian, kekangan pentadbiran dan pengurusan sumber lautan, terutamanya dalam konteks urus tadbir perlu diberi perhatian.

Pada masa ini, pendekatan pengurusan dipraktikkan adalah kurang teratur dan tidak sistematik dengan kewujudan birokrasi dalam pentadbiran sedia ada yang tertumpu kepada perancangan yang tidak selari dengan pelaksanaan. Oleh itu, menjadi keperluan pihak tertentu untuk menerima pakai dan melaksanakan keseimbangan yang lebih mampan antara pertumbuhan ekonomi dan mengekalkan kesejahteraan lautan yang berkait rapat dengan Matlamat Pembangunan Mampan (SDG) yang digariskan oleh Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) yang bertujuan mengurus dan melindungi ekosistem marin secara mampan.

Kini, kita sedang memasuki dekad baharu SDG (2021–2030) seperti yang diisytiharkan oleh PBB. Sebagai negara anggota PBB, Malaysia menunjukkan komitmen sepenuhnya terhadap lautan yang mampan menjelang tahun 2030 dengan memasukkan pelaksanaan SDG 14 dalam Rancangan Malaysia ke-11 untuk tempoh 2016 —2020.

Sebagai sebuah negara maritim, Malaysia komited untuk menerapkan konsep Ekonomi Biru sebagai keperluan utama untuk mencapai keseimbangan selain merupakan prasyarat untuk menyokong pertumbuhan sosioekonomi dan merealisasikan lautan yang mampan menjelang tahun 2030. Konsep ini dilihat menjamin perancangan dan pengurusan yang betul bagi ruang laut Malaysia yang dimaksudkan untuk industri perikanan, tenaga boleh diperbaharui, pengangkutan maritim, pengurusan sisa, pelancongan, dan perubahan iklim seperti yang digariskan oleh Bank Dunia.

Malaysia memegang mandat untuk memupuk pembangunan dalam bidang pembangunan lautan dan hal ini boleh dijayakan dengan menyepadukan konsep Ekonomi Biru. Seterusnya, dalam Rancangan Malaysia ke-12 (tempoh 2021-2025), konsep Ekonomi Biru diletakkan di bawah dimensi kelestarian alam sekitar, antara lain termasuklah teknologi hijau, tenaga boleh diperbaharui serta penyesuaian dan mitigasi perubahan iklim.

Pada terasnya, pengurusan lautan yang mampan dan saksama bergantung pada pelaksanaan dasar yang proaktif diikuti dengan proses tadbir urus yang inklusif. Antara ciri tadbir urus baik ialah kesediaan menghadapi cabaran dengan berkesan di samping memenuhi aspirasi dan kepentingan penggunanya. Langkah ini boleh dilaksanakan dengan merumuskan rangka kerja bersepadu meliputi pengukuhan bersama-sama pertumbuhan ekonomi dan pemuliharaan lautan.

Secara amnya, tadbir urus lautan perlu berpandukan perlembagaan lautan terkandung dalam Konvensyen Undang-Undang Laut Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (UNCLOS) 1982. UNCLOS adalah asas kepada tindakan melindungi persekitaran laut dari segi penggunaan dan pemuliharaan sumber laut serta hak perundangan dan ruang lautan saling berkaitan dan perlu dipertimbangkan secara keseluruhan. Bahagian XII UNCLOS menggariskan panduan khusus untuk perlindungan alam sekitar marin daripada kesan berbahaya ditimbulkan secara langsung oleh kegiatan manusia, termasuklah sumber pencemaran berasaskan laut, darat dan udara.

Keseragaman dalam tadbir urus lautan diyakini dapat menangani isu, terutamanya dalam pembahagian ruang lautan laut, di samping mengawal aktiviti manusia di lautan secara holistik. Pengukuhan ekonomi biru demi kelestrarian lautan ini memerlukan sokongan penuh daripada kerajaan dan pihak berkepentingan bagi memacu pelaksanaan dan kemajuan, misalnya mewujudkan mekanisme pentadbiran untuk pengurusan bersepadu lautan.

Selain itu, adalah amat kritikal untuk memberikan kesedaran kepada orang ramai mengenai kesan tindakan manusia terhadap lautan serta pendedahan pengurusan mampan lautan dunia. Kesedaran masyarakat mengenai kepentingan laut kepada pertumbuhan ekonomi dan kesejahteraan hidup amat penting kerana tanggungjawab melindungi dan memelihara ekosistem laut merupakan tanggungjawab bersama bagi memastikan persekitaran marin yang sihat, berdaya tahan dan produktif.

Dr. Izyan Munirah Mohd Zaideen ialah Pensyarah Kanan di Fakulti Pengajian Maritim, Universiti Malaysia Terengganu.


Ketahui Sumber dan Pengekstrakan Kolagen

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Apabila sebut sahaja perkataan kolagen, pasti kebanyakan orang mengetahui bahawa kolagen banyak digunakan dalam produk kosmetik dan makanan tambahan. Sebenarnya, apakah kolagen dan kelebihannya sehinggakan ramai yang berminat untuk membeli atau menggunakan produk yang berasaskan kolagen ini?

Kolagen merupakan protein penting yang terdapat pada kulit, rawan dan tulang. Perkataan kolagen berasal daripada perkataan Yunani, iaitu kola yang bermaksud gam dan gen yang bermaksud menghasilkan. Terdapat 28 jenis kolagen yang telah dikenal pasti dan setiap jenis kolagen ini memberikan fungsi yang tersendiri.

Kolagen boleh diekstrak daripada sumber haiwan. Sumber kolagen daripada haiwan seperti lembu dan khinzir digunakan secara meluas dalam produk berasaskan kolagen kerana kandungan kolagennya yang tinggi. Walau bagaimanapun, penggunaan kolagen daripada lembu dan khinzir berisiko terhadap penularan pelbagai jenis penyakit seperti bovine spongiform encephalopathy (BSE), transmissible spongiform encephalopathy (TSE) dan penyakit kuku dan mulut (FMD).

Di samping itu, individu yang beragama Islam dan Hindu tidak memakan atau menggunakan produk berasaskan khinzir atau lembu kerana larangan agama masing-masing. Halangan ini menyebabkan kebanyakan orang mencari alternatif sumber kolagen lain, iaitu organisma laut seperti ikan, obor-obor, gamat, dan sebagainya. Antara sumber utama kolagen semula jadi ialah ayam, lembu, khinzir, obor-obor, ikan, dan penyu.

Kolagen ikan merupakan kolagen yang halal untuk digunakan. Selain isi ikan, sisa pepejal ikan seperti kulit, tulang, sisik, dan sirip merupakan bahagian yang kaya dengan sumber kolagen. Industri pemprosesan ikan menjana sekitar 50 peratus hingga 80 peratus sisa pepejal dan cecair semasa pemprosesan ikan. Sisa tersebut tidak digunakan tetapi dibakar atau dibuang ke dalam longkang ataupun sungai yang menyebabkan masalah pencemaran yang serius kepada alam sekitar.

Proses pengekstrakan kolagen boleh dilakukan dengan menggunakan teknik hidrolisis kimia dan hidrolisis enzim. Kaedah penghasilan kolagen juga sangat mudah tetapi memerlukan persekitaran yang sejuk, iaitu empat darjah Celsius dan mengambil masa yang agak lama untuk mengekstrak keluar kolagen daripada sumbernya. Hal ini bergantung pada bahan asas yang digunakan.

Kaedah yang paling biasa digunakan untuk mengekstrak kolagen adalah dengan menggunakan kaedah kolagen larut asid. Kaedah ini dimulai dengan pembuangan bahagian yang bukan kolagen pada bahan asas dengan menggunakan alkali dan seterusnya pengekstrakan kolagen dijalankan dalam keadaan berasid. Asid yang selalu digunakan dalam pengekstrakan kolagen ialah asid asetik atau cuka yang biasa digunakan dalam masakan. Kemudian, larutan kolagen di dalam asid dicampurkan dengan garam untuk membentuk pepejal kolagen. Akhir sekali, pepejal kolagen ini akan dikumpulkan, ditulenkan dan dikeringkan dengan menggunakan kaedah beku kering dan boleh terus digunakan untuk pelbagai aplikasi.

Sementara itu, kaedah yang sama juga digunakan untuk kaedah hidrolisis enzim dengan tambahan enzim di dalam larutan asid semasa proses pengekstrakan. Kaedah ini akan menghasilkan kolagen peptida yang mempunyai struktrur kolagen yang lebih kecil dan mudah dihadam dan diserap di dalam kulit dan badan.

Selepas kolagen diekstrak, beberapa analisis perlu dilakukan untuk memastikan jenis kolagen yang terhasil. Setiap sumber kolagen mempunyai jenis kolagen yang berbeza. Setiap jenis kolagen mempunyai kebaikan yang tersendiri dan boleh dipadankan dengan aplikasi atau industri yang sesuai. Sebagai contohnya, ikan tilapia dikelaskan sebagai kolagen jenis I yang mempunyai fungsi untuk menghidratkan kulit dan sesuai untuk digunakan dalam bidang kosmetik. Kolagen daripada ayam pula telah direkodkan mempunyai kolagen jenis II yang baik untuk sakit sendi. Kolagen jenis ini juga boleh digunakan dalam industri makanan.

Secara umumnya, kolagen telah lama diketahui dan digunakan dalam formulasi kosmetik sebagai pelembap kerana mempunyai sifat penyerapan pada kulit yang lebih baik di samping ciri antipenuaan dan antikedutan untuk kecantikan kulit.

Terdapat pelbagai jenis produk kosmetik dan makanan tambahan yang menggunakan kolagen untuk menarik minat pembeli bagi membeli sesuatu produk tersebut supaya kekal muda dan mendapatkan kulit yang sihat dan cantik. Kepelbagaian fungsi kolagen juga menyebabkan kolagen menjadi pilihan dan digunakan di pelbagai industri seperti industri kejuruteraan tisu, farmaseutikal dan industri makanan.

Jadual Penggunaan kolagen dalam bidang makanan, kosmetik, farmaseutikal, dan kejuruteraan tisu.

Sebagai kesimpulannya, sumber kolagen diperoleh daripada tiga sumber utama, iaitu ikan, lembu dan khinzir. Kolagen juga digunakan secara meluas dalam pelbagai bidang penyelidikan. Walau bagaimanapun, lambakan produk yang mengandungi kolagen perlu diberikan perhatian oleh pengguna. Kesan penggunaan kolagen adalah berbeza-beza dan bergantung pada kandungan jumlah molekul kolagen, jenis dan kadar penyerapan oleh sistem badan manusia.


Waspada Tanda Tsunami – Raja Muda Perlis

Simpang Empat – “Sebelum tsunami berlaku, ketahuilah tanda tsunami dan kenali persekitaran anda serta laluan evakuasi. Sekiranya berlaku tsunami, jauhi kawasan pantai jika berada di daratan dan sekiranya berada di lautan, jauhi kawasan pesisir pantai. Jangan membawa barangan yang membebankan. Hubungi pihak berkuasa dan saudara-mara jika kemudahan komunikasi masih belum terputus serta cuba mendapatkan benda yang mudah terapung.”

Demikian titah Raja Muda Perlis, Duli Yang Teramat Mulia (DYTM) Tuanku Syed Faizuddin Putra Jamalullail selepas berkenan meninjau tiang siren Sistem Amaran Awal Tsunami Nasional Malaysia (SAATNM) yang baru sahaja dipasang oleh Jabatan Meteorologi Malaysia (MET Malaysia) di pekarangan Masjid Ameer Fawwaz, Sungai Baru, Simpang Empat baru-baru ini selepas berkenan berangkat menghadiri Program Hijrah Minda MAIPs Bilangan ke-16 bagi tahun 2022 di masjid tersebut, petang semalam.

Bersempena dengan program tersebut, baginda turut berkenan menyerahkan sumbangan zakat MAIPs berjumlah RM11 600 kepada 29 orang asnaf terpilih dalam kalangan anak kariah masjid tersebut untuk diagihkan oleh amilnya, Mohd Shokkeri Ismail.

Turut hadir dalam program ini ialah Ahli Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri, Nurulhisham Yaakob yang juga merupakan Ahli Dewan Undangan Negeri Simpang Empat, Mufti Perlis, Dato’ Arif Perkasa Profesor Madya Dr. Mohd Asri Zainul Abidin dan Ketua Pegawai Eksekutif MAIPs, Tuan Haji Mohd Nazim Mohd Noor.


Khairy Jamaluddin Iringi Raja Muda Perlis Santuni Asnaf

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Kuala Perlis – Menteri Kesihatan, YB Khairy Jamaluddin mengiringi Duli Yang Teramat Mulia (DYTM) Tuanku Raja Muda Perlis, Tuanku Syed Faizuddin Putra Jamalullail dalam acara berbasikal melawat sekitar Projek Diraja Program Transformasi Kampung Nelayan Warna-warni Seberang Ramai Kuala Perlis yang diinisiatifkan oleh Majlis Agama Islam dan Adat Istiadat Melayu Perlis (MAIPs) dan Yayasan Tuanku Syed Putra (YTSP) Perlis.

Kayuhan berkenaan diadakan bersempena dengan Karnival Jelajah Agenda Nasional Malaysia Sihat Peringkat Negeri Perlis 2022 anjuran Jabatan Kesihatan Negeri Perlis yang disekalikan dengan aktiviti Kayuhan MAIPs Peduli ke-46 bagi tahun 2022.

Antara lokasi menarik yang disinggahi ialah Rumah Mural Air Terjun Kampung Tandiap, Jambatan Tuanku Syed Putra, Laman Laksa, Surau Lama dan Anjung Persinggahan Diraja, Laman Bunga Raya, perasmian Rumah Sihat – Ubat dan Rumah Sihat – Gigi serta Gelanggang Futsal Pulau Ketam sebelum berlepas ke Laman Woodball MPK Dataran Dato’ Sheikh Ahmad Kangar.

Titah DYTM Raja Muda Perlis selepas berkenan menutup program tersebut, baginda mengingatkan bahawa pesakit diabetes, darah tinggi, dan kolesterol tinggi memerlukan rawatan seumur hidup selain berhadapan dengan komplikasi seperti strok, kegagalan fungsi buah pinggang, saluran jantung tersumbat, dan kebutaan. Menurut baginda lagi,

Sememangnya menjadi tanggungjawab Jabatan Kesihatan untuk memberikan rawatan kepada pesakit, tetapi amalan cara hidup individu yang berkaitan dengan penyakit kronik tersebut dipengaruhi oleh pelbagai faktor persekitaran. Penyakit ini boleh dicegah sekiranya setiap individu mengamalkan cara hidup yang sihat, iaitu kekal aktif, makan secara sihat, tidak merokok, serta tangani stres dengan bijak.

Sementara itu, YB Khairy Jamaluddin berkata usaha dan peranan yang telah dimainkan oleh Tuanku Raja Muda Perlis dalam menjayakan Projek Diraja berkenaan adalah bertepatan dengan hasrat Kementerian Kesihatan Malaysia dalam menjadikan elemen penentu kesihatan seperti sosial, ekonomi dan persekitaran termasuklah kebersihan serta keceriaan diberikan perhatian dalam menjayakan Agenda Nasional Malaysia Sihat (ANMS).

Sempena program yang disekalikan dengan aktiviti Kayuhan MAIPs Peduli Bilangan ke-46 bagi tahun 2022, DYTM Raja Muda Perlis turut berkenan menyantuni tiga buah rumah asnaf untuk menyampaikan sumbangan MAIPs.

Terdahulu, baginda turut berkenan menyerahkan sumbangan berjumlah RM21 000 untuk diagihkan kepada 30 orang asnaf terpilih dalam kalangan anak kariah Masjid Al Munawwarah, Sungai Bugis.


Bahasa Melayu Wajar Diangkat ke Persada Antarabangsa

Kuala Lumpur − Pertemuan YBhg. Prof. Datuk Seri Dr. Awang Sariyan, selaku Pengerusi Lembaga Pengelola Dewan Bahasa dan Pustaka, bersama-sama YBhg. Dato’ Goh Hin San dan YB Senator Tan Sri Dato’ Seri Utama Dr. Rais Yatim, iaitu Yang di-Pertua Dewan Negara serta wakil daripada GAPENA dan juga pakar-pakar bahasa yang lain dengan YAB Perdana Menteri, Dato’ Sri Ismail Sabri Yaakob telah membuka lembaran baharu dalam sejarah bahasa Melayu. Dalam pertemuan tersebut, cadangan supaya bahasa Melayu disatukan sebagai satu bahasa serumpun disambut baik oleh YAB Perdana Menteri dan beliau telah mencadangkan agar bahasa Melayu dijadikan sebagai bahasa rasmi kedua ASEAN.

YBhg. Dato’ Goh Hin San, iaitu Presiden Persatuan Kebudayaan Han Malaysia, yang juga merangkap Presiden Persatuan Penterjemahan dan Penulisan Kreatif Malaysia (PERSPEKTIF) sangat berbangga kerana YAB Perdana Menteri amat peka dan prihatin terhadap perkembangan bahasa Melayu di dalam dan di luar negara serta di peringkat antarabangsa. Tambah beliau, bahasa Melayu sudah menjadi bahasa lingua franca sejak berabad-abad yang lalu di rantau Nusantara yang disebut sebagai Austronesia.

Menurut beliau, walaupun terpisah oleh sempadan politik dan selepas kemerdekaan Indonesia misalnya, negara tersebut telah menukarkan bahasa Melayu kepada bahasa Indonesia manakala Malaysia telah menukarkan bahasa Melayu kepada bahasa Malaysia selepas 13 Mei 1969. Namun begitu, akarnya tetap berasal daripada rumpun yang sama, iaitu bahasa Melayu. Perbezaan tersebut kecil, iaitu hanya dari segi dialek dan pengaruh tempatan sahaja. Tujuh peratus istilah Indonesia pula sama dengan bahasa Melayu berdasarkan kajian beliau ketika belajar di Universitas Indonesia dahulu.

Tambah beliau, masyarakat di rantau ASEAN perlu kembali kepada jati diri asal, iaitu mencintai akan bahasa Melayu sebagai bahasa ibunda, bahasa rasmi dan bahasa perpaduan.

Ketidaksefahaman wilayah sempadan juga perlu diketepikan oleh masyarakat Nusantara kerana pemecahan sempadan telah memberikan gambaran bahawa bahasa Melayu agak tidak bersatu padu pada pandangan mata dunia. Bahasa Melayu perlu diangkat sebagai bahasa antarabangsa. Sekiranya matlamat ini tercapai, maka bahasa Melayu akan menjadi bahasa yang ketujuh terbanyak dituturkan di dunia.

Sehubungan dengan itu, setiap warga Malaysia tidak kira apa-apa bangsa sekalipun perlu menghormati bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi dan sebagai bahasa perpaduan negara. Ada segelintir masyarakat yang menganggap bahawa bahasa Melayu hanya terhad penggunaannya dalam satu lingkungan sahaja dan bahasa Melayu bukan bahasa ilmu dan juga bukan bahasa ekonomi. Mereka sebenarnya lupa bahawa setiap bahasa ada perkembangannya. Pada masa akan datang, tidak mustahil sekiranya bahasa Melayu akan menjadi bahasa antarabangsa kerana bahasa Melayu berpotensi untuk menjadi bahasa yang gah di dunia.


Raja Muda Perlis Titah Pemerkasaan Rakyat Perlis Penting untuk Hidup Sejahtera

Kangar – “Pemerkasaan rakyat Perlis adalah penting kerana rakyat yang berpengetahuan dan cakna akan mahir dan berupaya membuat keputusan, mengambil tindakan terbaik dalam kawalan kesihatan kendiri merangkumi budaya hidup sihat, amalan kebiasaan baharu dan penilaian kesihatan kendiri. Hal ini akan dapat mencegah pelbagai jenis penyakit dan rakyat Perlis akan dapat hidup sihat sejahtera.”

Demikian titah Raja Muda Perlis, DYTM Tuanku Syed Faizuddin Putra Jamalullail ketika berkenan berangkat merasmikan Karnival Jelajah Agenda Nasional Malaysia Sihat Peringkat Negeri Perlis anjuran Jabatan Kesihatan Negeri Perlis di Dataran Dato’ Sheikh Ahmad Kangar, pagi tadi.

Menurut baginda, bagi memperkasa individu, keluarga dan komuniti dalam penjagaan kesihatan diri dan persekitaran untuk melahirkan rakyat yang sihat dan hidup sejahtera, rakyat Perlis hendaklah lebih peka dan mengambil tahu akan status kesihatan diri sendiri serta ahli keluarga tersayang masing-masing dan mengambil langkah kawalan perebakan penyakit.

Tambah baginda lagi, rakyat telah banyak belajar daripada kawalan kendiri dalam menghadapi COVID-19. Oleh itu, pengetahuan dan pengalaman yang sedia ada perlu digunakan dengan sebaik-baiknya dalam menangani penyakit lain sama ada penyakit berjangkit ataupun tidak.

Keberangkatan tiba baginda dan Raja Puan Muda Perlis, DYTM Tuanku Hajah Lailatul Shahreen Akashah Khalil disambut oleh Menteri Kesihatan Malaysia, YB Khairy Jamaluddin dan Pengarah Kesihatan Negeri Perlis, Dr. Sirajuddin Hashim.

Baginda menyokong penuh Agenda Nasional Malaysia Sihat (ANMS) yang diperkenalkan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia. Baginda juga menyeru agar seluruh penduduk di negeri Perlis menyokong ANMS ini kerana bermatlamat untuk melahirkan rakyat Malaysia yang sihat sejahtera dengan membudayakan cara hidup sihat. Baginda juga menyatakan bahawa kita bukan hanya mahu sihat dari segi fizikal, malah sihat dan sejahtera dari segi mental dan hidup dalam persekitaran yang bersih.

Terdahulu, baginda berdua berkenan menyaksikan YB Khairy Jamaluddin mencuba bermain sukan woodball buat pertama kalinya di padang bersebelahan diiringi oleh Presiden Persatuan Woodball Negeri Perlis, Profesor Emeritus Datuk Dr. Kamarudin Hussin dan setiausahanya, Tuan Haji Rusli Abdul Hamid.

Pada akhir program, Raja Muda Perlis dan Raja Puan Muda Perlis turut meluangkan masa melancarkan plak “Trak Wellness on Wheel Peringkat Negeri Perlis“.


Pupuk Budaya Menjaga Kebersihan Persekitaran

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Kangar – Duli Yang Teramat Mulia (DYTM) Raja Puan Muda Perlis, Tuanku Hajah Lailatul Shahreen Akashah Khalil menitahkan masyarakat agar memupuk budaya menjaga kebersihan persekitaran untuk kesejahteraan kesihatan rakyat Perlis.

Baginda bertitah demikian selepas berkenan berangkat mengadakan lawatan ke tapak pameran Karnival Jelajah Agenda Nasional Malaysia Sihat Peringkat Negeri Perlis anjuran Jabatan Kesihatan Negeri Perlis di Dataran Dato’ Sheikh Ahmad, semalam.

Melalui titahnya baginda menyatakan bahawa kebanyakan penyakit berjangkit dapat dicegah dengan mengamalkan kebersihan persekitaran. Sebagai contohnya, taska yang bersih dapat mencegah penyakit tangan, kaki dan mulut, manakala jika tiada tempat takungan air, tiadalah pembiakan aedes, maka tiada denggi. Menurutnya lagi,

Persekitaran yang bersih dapat menceriakan emosi dan minda. Misalnya, bersenam di taman yang bersih seperti Denai Larian Pengkalan Asam akan membuatkan kita lebih bersemangat. Oleh itu, rakyat Perlis hendaklah sentiasa menjaga kebersihan persekitaran yang merupakan tanggungjawab kita bersama.

DYTM Raja Puan Muda Perlis juga berkenan menyempurnakan pelepasan peserta dan meninjau Checkpoints Explore Health selepas mengambil bahagian dalam aerobik yang diadakan bersempena dengan program tersebut.

Sementara itu, Pengarah Jabatan Kesihatan Negeri Perlis, Dr. Sirajuddin Hashim pula memaklumkan bahawa keadaan pada masa ini yang membimbangkan ialah Beban Penyakit Tidak Berjangkit (NCD) yang semakin meningkat di seluruh negara.

“Kajian Tinjauan Kesihatan Kebangsaan dan Morbiditi oleh Kementerian Kesihatan Malaysia pada tahun 2019 mendapati negeri Perlis mempunyai prevalen faktor risiko NCD antara yang tertinggi di Malaysia, iaitu diabetes sebanyak 32.7 peratus, darah tinggi sekitar 29.9 peratus, hiperkolesterolemia sebanyak 47.2 peratus dan obesiti sebanyak 57.4 peratus.

Raja Puan Muda kemudiannya mengiringi Raja Muda Perlis DYTM Tuanku Syed Faizuddin Putra Jamalullail berangkat ke Laman Woodball MPK Dataran Dato Sheikh Ahmad untuk menyaksikan pertandingan woodball yang dipertandingkan sempena karnival tersebut bersama-sama Menteri Kesihatan Malaysia, YB Khairy Jamaluddin.


Enam Saintis Muda Wakil Malaysia dalam Mesyuarat Nobel Laureate

Kuala Lumpur – Enam saintis muda negara diberikan pengiktirafan mewakili Malaysia dalam Mesyuarat Nobel Laureate Ke-71 di Lindau, Jerman yang bermula dari 26 Jun hingga 1 Julai 2022.

Mereka yang terpilih ialah Dr. Enis Nadia Md. Yusof dari Universiti Sains Malaysia (USM), Dr. Goh Choon Fu (USM), Dr. Nur Azzalia Kamaruzaman (USM), Dr. Oh Wen Da (USM), Dr. Sazlinda Kamaruzaman dari Universiti Putra Malaysia (UPM) dan Dr. Low May Lee dari International Medical University (IMU).

“Mesyuarat Nobel Laureate merupakan platform terbaik kepada saintis muda yang juga peneraju sains, teknologi, kejuruteraan dan matematik (STEM) bagi membina jaringan bersama-sama saintis terbaik di peringkat antarabangsa,” kata Presiden Akademi sains Malaysia (ASM), Prof Emerita Datuk Dr. Asma Ismail.

Tambahnya lagi, selain dapat bertemu dengan Pemenang Anugerah Nobel daripada pelbagai disiplin sains, mesyuarat yang akan disertai kira-kira 600 saintis muda lain dari seluruh dunia ini juga memberikan peluang kepada saintis muda negara untuk memperkenalkan penyelidikan mereka yang seterusnya mungkin membuka peluang kerjasama dengan saintis berkenaan di makmal bertaraf dunia.

“Malaysia menerusi ASM telah menghantar sebanyak 81 saintis muda untuk mengambil bahagian dalam mesyuarat ini sejak tahun 2004”, ujarnya melalui kenyataan media semalam.

Mesyuarat Nobel ke-71 pada tahun ini didedikasikan untuk bidang kimia dan dianggarkan sejumlah 35 pemenang Anugerah Nobel akan menyertainya dengan membentangkan penyelidikan serta berkongsi pengalaman mereka bersama semua peserta.

Pencalonan wakil Malaysia bagi Mesyuarat Nobel ini dibuka kepada semua saintis muda institut pengajian tinggi awam dan institut pengajian tinggi swasta pada setiap tahun yang dikendalikan oleh ASM, agensi seliaan Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi (MOSTI).


Menteri Kesihatan Gesa Lakukan Saringan Kesihatan Cegah NCD

Rembau – Menteri Kesihatan, YB Khairy Jamaluddin menggesa golongan B40 untuk melakukan saringan kesihatan di bawah Skim Peduli Kesihatan untuk kumpulan B40 (PeKa B40) untuk mencegah penyakit tidak berjangkit (NCD) yang menunjukkan trend peningkatan sejak akhir-akhir ini.

Dalam kenyataan media yang dikeluarkan oleh ProtectHealth Corporation semalam, menurut YB Khairy Jamaluddin sejak wabak COVID-19 melanda, mereka yang menghidap NCD menghadapi kesan kemudaratan COVID-19 yang paling teruk.

Oleh sebab itu, orang ramai digalakkan membuat saringan kesihatan awal dan berkala untuk pengesanan awal sesuatu penyakit dan menjadi individu yang lebih celik kesihatan.

“Saya menyeru kepada mereka yang layak menerima manfaat daripada program B40 untuk ke klinik yang berdaftar dengan ProtectHealth bagi menjalani pemeriksaan kesihatan secara percuma. Klinik yang berdaftar dengan ProtectHealth Corporation Sdn. Bhd. (ProtectHealth) boleh dikenal pasti melalui pelekat B40 di pintu masuk klinik yang berkenaan,” jelasnya lagi dalam sidang media yang diadakan selepas lawatan program jangkau luar PeKa B40 di sini.

Ketua Pegawai Eksekutif ProtectHealth, Dato’ Dr. Anas Alam Faizli berkata, pada tahun ini, pihaknya menyasarkan sebanyak dua kali ganda jumlah keseluruhan saringan kesihatan yang telah dicapai pada tahun 2021, iaitu sebanyak 200 ribu saringan kesihatan.

Menurutnya lagi, fokus utama ProtectHealth pada masa ini adalah untuk mendapatkan seberapa ramai orang untuk menjalani saringan pemeriksaan kesihatan di samping menyebarkan kesedaran tentang NCD yang boleh menjejaskan kehidupan manusia.

Penghidap NCD berisiko menghadapi krisis kewangan disebabkan oleh kos bayaran perbelanjaan kesihatan yang tinggi. Hal ini mengakibatkan NCD boleh menjejaskan kestabilan kewangan individu dan perkembangan ekonomi negara. Oleh hal yang demikian, program PeKa B40 dilaksanakan untuk mengurangkan beban golongan B40 dari segi kos penjagaan kesihatan sekali gus membantu individu yang terjejas mendapatkan kualiti hidup yang lebih baik.

Program PeKa B40 adalah sebahagian daripada program Inisiatif Saringan Kesihatan Nasional (NHSI). Orang ramai boleh menyemak kelayakan mereka dengan memasukkan nombor kad pengenalan di laman sesawang www.pekab40.com.my atau kunjungi klinik terdekat yang berdaftar dengan ProtectHeatlh.


Menyebarluaskan Ilmu Sains dan Teknologi Penting Menggunakan Bahasa Kebangsaan

Untuk mendapatkan maklumat terkini, ikuti kami melalui Telegram

Melaka – “Penyampaian dan menyebarluaskan ilmu sains dan teknologi yang tinggi dalam kalangan rakyat adalah dengan menggunakan bahasa bangsa itu sendiri,” kata Ketua Pengarah Agensi Nuklear  Malaysia (Nuklear Malaysia), Dr. Abdul Rahim Harun dalam Majlis Perasmian Seminar dan Bengkel Penulisan dan Penerbitan Saintifik 2022 pada pagi ini di Hotel LaCrista, Melaka.

Dalam ucapan perasmiannya, Nuklear Malaysia menyambut baik hasrat kerajaan dalam memperkasakan bahasa Melayu sesuai dengan saranan Perdana Menteri Malaysia, YAB Dato’ Seri Ismail Sabri Yaakob yang meminta nota percakapan dan dokumen rasmi kerajaan disediakan dalam bahasa Melayu apabila beliau mengadakan lawatan rasmi ke luar negara.

“Nuklear Malaysia berazam menjadikan sains dan teknologi sebagai sumber untuk menjana ilmu, terutamanya dalam penerbitan bahan ilmiah menggunakan bahasa Melayu. Saya juga mengucapkan ribuan terima kasih kepada Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) kerana banyak menerbitkan buku dalam bahasa Melayu. Kerjasama antara Nuklear Malaysia dengan DBP dalam penerbitan buku adalah usaha yang harus menjadi kebanggaan bersama.”

Sementara itu, beliau mengatakan penganjuran program Seminar dan Bengkel Penulisan dan Penerbitan Saintifik 2022 yang mengangkat tema Menyemarakkan Penulisan dalam bidang Sains dan Teknologi adalah sangat relevan kerana tanpa penulisan, ilmu pengetahuan tidak dapat disampaikan kepada masyarakat umum.

“Sains menjadi teras kepada pembentukan tamadun manusia. Pembudayaan sains, teknologi dan inovasi untuk masyarakat memerlukan tindakan bersepadu daripada semua pihak dan penggunaan teknologi perlu dimanfaatkan sepenuhnya.”

Jelasnya lagi, perihal membudayakan sains dalam masyarakat seiring dengan tema yang diangkat oleh Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi (MOSTI) pada tahun 2022, iaitu Merakyatkan Sains dan Menginsankan Teknologi untuk mendekatkan sains dan teknologi lebih dekat dengan Keluarga Malaysia.

Sementara itu, Ketua Pengarah DBP, Datuk Abang Sallehuddin Abg. Shokeran dalam ucap temanya dengan tajuk “Menyemarakkan Penulisan dalam bidang Sains dan Teknologi”, beliau menjelaskan bahawa dalam usaha untuk memasyarakatkan ilmu sains dan teknologi, terdapat keperluan untuk menentukan sasaran untuk membudayakan sains itu sendiri.

“Penyampaian ilmu melalui penulisan dalam pelbagai bidang, termasuklah dalam sains dan teknologi perlulah lebih meluas dan tidak terhad kepada golongan ilmuwan semata-mata. Masyarakat umum seharusnya boleh memanfaatkan kajian dan penemuan oleh penyelidik di samping dapat menggunakan ilmu tersebut dalam kehidupan seharian.”

Tambah beliau, dalam membina khazanah ilmu dalam bidang sains dan teknologi, pihak DBP berusaha untuk menyediakan bahan bacaan yang bersifat lebih santai untuk golongan tertentu seperti kanak-kanak.

“Minat anak-anak untuk menguasai sains dan teknologi perlu dipupuk sejak dari awal usia. Golongan belia yang minat menulis juga boleh mula untuk menulis dengan penulisan cerpen dan novel, dan bentuk fiksyen”.

Ketua Pengarah DBP juga menyatakan bahawa selain menerbitkan bahan ilmiah dalam bentuk bercetak, DBP juga sedang mengusahakan penerbit digital dan dalam bentuk multimedia yang lebih mudah diakses oleh penyelidik dan masyarakat umum sesuai dengan perkembangan teknologi pada masa ini.

Seminar dan Bengkel Penulisan dan Penerbitan Saintifik 2022 diadakan secara hibrid bermula 28 Jun hingga 30 Jun 2022 di Hotel LaCrista, Melaka dan aplikasi Zoom merupakan anjuran Nuklear Malaysia dengan kerjasama DBP dan disokong oleh Universiti Teknologi Mara (UiTM), Universiti Teknikal Malaysia Melaka (UTEM), Perbadanan Kemajuan Negeri Melaka, Persatuan Penerbit Buku Malaysia (MABOPA) dan MajalahSains.com.

Seminar ini membincangkan cabaran, hak cipta, keselamatan maklumat, pengurusan editorial, isu pemasaran serta masa depan penulisan dan penerbitan saintifik diikuti oleh  bengkel penulisan bagi memberikan peluang kepada para peserta untuk menguasai teknik dan kaedah penulisan saintifik serta mendapat peluang penerbitan.

Program tahunan ini terbuka kepada karyawan dari sektor awam, badan berkanun dan swasta yang terlibat dalam bidang penulisan dan penerbitan karya, khususnya penyelidik, pensyarah, pegawai penerbitan, pustakawan, dan mereka yang terlibat secara langsung atau tidak langsung dalam bidang penulisan dan penerbitan serta orang awam. Sejumlah satu ucap tema, tiga ucap utama, dan 10 kertas kerja akan dibentangkan oleh penceramah undangan dalam program ini.


Tingkatkan Peranan Sains, Teknologi dan Inovasi dalam Penulisan

Melaka – Seminar dan Bengkel Penulisan dan Penerbitan Saintifik 2022 anjuran Nuklear Malaysia dengan kerjasama Dewan Bahasa dan Pustaka serta disokong oleh Universiti Teknologi Mara (UiTM), Universiti Teknikal Malaysia Melaka (UTEM), Perbadanan Kemajuan Negeri Melaka, Persatuan Penerbit Buku Malaysia (MABOPA), dan MajalahSains.com telah berlangsung di Hotel LaCrista, Melaka dan secara dalam talian, hari ini.

Dalam program ini, antara pengisian penting dalam ucaptama yang disampaikan oleh Pengarah IIUM Press Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (UIAM), Profesor Madya Dr. Roosfa Hashim berkenaan dengan Strategi Wacana Penulisan Sains dan Teknologi di Malaysia membincangkan tentang isu yang terdapat pada penulisan sains dan teknologi.

Menurut beliau, berdasarkan kajian dan pandangan yang dilontarkan daripada pihak pembaca, memang banyak isu yang berlaku dalam penulisan sains dan teknologi. Antaranya adalah seperti penulisan sains dan teknologi di negara ini tidak terkini dan tidak bersifat semasa, liputannya juga terlalu sedikit, terbatas, dan tidak meluas. Hal ini dikatakan demikian kerana penulisan yang banyak pada masa ini adalah lebih kepada isu hiburan semata-mata.

Tambah beliau lagi, bentuk penyampaian penulisan sains dan teknologi juga tidak pelbagai. Hal ini berikutan penulisan tentang sesuatu topik itu kadangkala terlalu panjang, tidak jelas dan sukar difahami. Terdapat juga istilah yang digunakan dalam penulisan saintifik tidak diketahui oleh para pembaca. Bahan bacaan sains yang sedia ada juga tidak dibantu dengan gambar atau grafik yang menarik. Timbul juga isu penulisan sains dan teknologi ini tidak begitu meyakinkan pembaca kerana penulisan tersebut bukan ditulis oleh pakar yang berkaitan dengan bidang ini.

Walau bagaimanapun, penulisan dalam bidang sains dan teknologi ini sentiasa berkembang dengan pesat berikutan bidangnya yang begitu meluas. Oleh itu, beliau menyatakan bahawa strategi wacana penulisan sains dan teknologi perlu diambil perhatian dan tindakan segera supaya masyarakat dapat mengungkapkan ilmu sains itu dan menjadikan ilmu itu tersebar luas.

Mengulas dengan lebih lanjut tentang hal ini, beliau menyatakan beberapa strategi yang perlu dilakukan bagi meningkatkan mutu wacana penulisan sains dan teknologi di Malaysia, misalnya media massa di negara ini perlu berusaha meningkatkan jumlah terbitan bahan yang berasaskan sains dan teknologi dalam akhbar dan majalah sama ada dalam bentuk bercetak, elektronik ataupun penyiaran.

Selain itu, beliau juga menyatakan bahawa majalah sains dan teknologi yang sedia ada di Malaysia perlu memperbaik persembahan dengan mempelbagaikan bentuk dan format wacana seperti ruangan berita, rencana, ulasan buku, surat pembaca, dan sebagainya. Kandungan majalah juga perlu memberikan tumpuan kepada ilmu sains yang bersifat Malaysiana. Kerjasama daripada pihak swasta dan syarikat perniagaan barangan dan perkhidmatan juga penting dalam membantu penerbitan majalah sains dan teknologi dengan membeli ruangan iklan, menaja rencana saintifik atau sebarang bentuk kerjasama, kolaborasi dan perkongsian pintar.

Pasukan editorial majalah sains dan teknologi sedia ada perlu mendapat latihan dan pendedahan kepada penulisan sains dan teknologi yang lebih baik dan berkesan. Pelbagai bentuk latihan dan bengkel tentang penulisan dan reka bentuk majalah perlu diadakan secara kerap, berkala dan berterusan kepada penulis, editor dan pereka bentuk majalah sains dan teknologi bagi menghasilkan sebuah penulisan yang berkualiti dan bermutu tinggi.

Pada masa yang sama, beliau turut mengharapkan pelbagai institusi yang berkaitan dengan kegiatan penyelidikan sains dan teknologi di Malaysia terlibat sama dalam usaha menerbitkan lebih banyak majalah dalam pelbagai cabang, terutamanya sains dan teknologi termasuklah melatih kakitangan mereka untuk menjadi penulis penulisan sains dan teknologi.

Seterusnya, pembentangan kertas kerja Penerbitan Berimpak Tinggi yang dibentangkan oleh Pengasas dan Ketua Editor Proofreading by A UK PhD, Dr. Thavamaran Kanesan pula menekankan cara untuk menghasilkan sesuatu penerbitan yang berimpak tinggi.

Menurut beliau, sesuatu kajian itu perlu dikaji dengan baik, merangka satu persoalan kajian dan objektif kajian yang penting, tidak melakukan kajian secara bersendirian, menggunakan metodologi penyelidikan yang kukuh, menghasilkan sesuatu yang menakjubkan, membuat penulisan yang baik, dan memastikan tiada kesalahan selepas selesai menghasilkan sesuatu kajian.

Dalam sesi pembentangan kertas kerja ini juga, beliau banyak berkongsi tentang cara untuk mencari sesuatu kajian atau penerbitan yang berimpak tinggi, iaitu sama ada melalui carian di laman sesawang dengan memasukkan kata kunci sesuatu kajian yang ingin dicari atau dengan menggunakan cara membandingkan sesuatu kajian yang dihasilkan dengan penerbitan orang lain.

Selain itu, beliau turut menjelaskan beberapa perkara yang perlu diberikan perhatian dalam struktur kertas semakan. Antaranya ialah seseorang penyelidik atau penulis itu perlu menyelesaikan sesuatu kesamaran, memberikan gambaran menyeluruh tentang keadaan pengetahuan semasa, mengenal pasti keputusan sebelumnya yang tidak konsisten, menilai metodologi, membangunkan rangka kerja konsep sebagai penyelesaian (kertas konsep), dan menyelesaikan segala masalah yang terdapat pada sesuatu kajian atau penerbitan.

Sementara itu, pembentangan kertas kerja yang seterusnya adalah berkaitan dengan Teknologi Terkini dalam Teknik Pengambilan, Pengumpulan dan Analisis Data Kajian yang dibentangkan oleh Timbalan Dekan Hal Ehwal Akademik, Universiti Teknologi MARA Cawangan Melaka (UiTM), Ts. Dr. Fazleen Abdul Fatah.

Beliau menyatakan bahawa dalam sesuatu pangkalan data, pencarian semula data merupakan proses mengenal pasti dan mengekstrak data daripada pangkalan data. Hal ini membolehkan pengambilan data daripada pangkalan data untuk dipaparkan pada monitor dan/atau digunakan dalam aplikasi.

Selain itu, bagi pengumpulan data pula, analisis pemboleh ubah data dan klasifikasi data adalah penting untuk memastikan keputusan sampel memenuhi tujuan yang dimaksudkan dan boleh digunakan untuk mendapatkan kesimpulan yang relevan, manakala analisis data merujuk proses mengumpul, memodelkan dan menganalisis data untuk mengekstrak pandangan yang menyokong pembuatan keputusan sesuatu sampel. Kaedah dan teknik untuk melakukan analisis ini bergantung pada industri dan tujuan penyiasatan.

Dalam pembentangan kertas kerja ini juga, beliau turut menerangkan tentang jenis data yang terbahagi kepada dua, iaitu data primer dan data sekunder. Data primer merupakan suatu data yang pertama kali dikumpul oleh penyelidik. Sumber data primer ini adalah daripada tinjauan, pemerhatian, eksperimen, soal selidik, dan temu bual peribadi. Proses pengumpulan datanya juga mengambil masa yang agak lama.

Data sekunder pula merujuk maklumat yang dikumpul atau dijana oleh pihak ketiga pada masa lalu. Antara sumber data sekunder adalah seperti dokumen kerajaan, laman sesawang, buku, artikel jurnal, rekod di Internet, dan sebagainya. Walau bagaimanapun, pengumpulan data sekunder ini lebih pantas dan mudah berbanding dengan pengumpulan data primer.

Beliau turut mengulas sedikit tentang jenis penyelidikan yang dilakukan dalam pengumpulan dan analisis data. Jenis penyelidikan yang dibuat melibatkan penyelidikan berbentuk kuantitatif dan kualitatif. Penyelidikan kuantitatif membolehkan data yang diperoleh dianalisis secara numerik. Kaedah pengumpulan datanya adalah melalui dalam talian, temu bual secara peribadi atau melalui telefon, melakukan tinjauan, eksperimen terkawal, data sekunder, dan sebagainya untuk menguji hipotesis dan data berangka. Dari segi analisis yang dilakukan pula melibatkan analisis statistik, laporan statistik dengan penemuan dan hubungannya yang signifikan. Pendekatan penyelidikan ini berbentuk deduktif dan pensampelan datanya adalah secara rawak (kebarangkalian). Antara perisian penyelidikan berbentuk kuantitatif adalah seperti SPSS, MATLABB, SAS, Eviews, Stata, JMuLTi, dan Excel.

Selain itu, penyelidikan berbentuk kualitatif melibatkan data bukan berangka yang menggambarkan kualiti, pendapat atau perasaan. Kaedah pengumpulan data yang digunakan dalam penyelidikan jenis ini merumuskan hipotesis dan mengumpul maklumat terperinci daripada kumpulan yang lebih kecil atau kumpulan fokus, data teks, audio dan visual serta soalan terbuka. Dari segi analisis datanya pula melibatkan analisis manual melalui pengelompokan tema, corak dan laporan naratif dengan penerangan kontekstual. Pendekatan yang digunakan ketika membuat penyelidikan ini adalah berbentuk induktif dan pensampelan datanya adalah secara bertujuan dan menilai (bukan kebarangkalian). Antara perisian yang digunakan dalam penyelidikan jenis kualitatif adalah seperti NVivo, ATLAS.ti, MAXQDA, dan Microsoft Word.

Sesi ini dipengerusikan oleh Pengarah Kanan, Program Pengurusan Agensi Nuklear Malaysia, Dr. Muhammad Rawi Mohamed Zin dan disertai oleh karyawan dari sektor awam dan swasta.