SUCCESS

MARKET
TRENDS

RESEARCH
&

ANALYSIS

PERNIAGAAN
Tingkatan 4

P
E

R
N

IA
G

A
A

N
 T

IN
G

K
A

TA
N

4SUCCESS

MARKET
TRENDS

RESEARCH
&

ANALYSIS

4

Harga: RM15.85

FT374001
iTujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

RUKUN NEGARA
Bahawasanya Negara Kita Malaysia

mendukung cita-cita hendak;

Mencapai perpaduan yang lebih erat dalam kalangan
seluruh masyarakatnya;

Memelihara satu cara hidup demokratik;

Mencipta satu masyarakat yang adil di mana kemakmuran negara
akan dapat dinikmati bersama secara adil dan saksama;

Menjamin satu cara yang liberal terhadap
tradisi-tradisi kebudayaannya yang kaya dan pelbagai corak;

Membina satu masyarakat progresif yang akan menggunakan
sains dan teknologi moden;

MAKA KAMI, rakyat Malaysia,
berikrar akan menumpukan

seluruh tenaga dan usaha kami untuk mencapai cita-cita tersebut
berdasarkan prinsip-prinsip yang berikut:

KEPERCAYAAN KEPADA TUHAN
KESETIAAN KEPADA RAJA DAN NEGARA

KELUHURAN PERLEMBAGAAN
KEDAULATAN UNDANG-UNDANG
KESOPANAN DAN KESUSILAAN

(Sumber: Jabatan Penerangan Kementerian Komunikasi dan Multimedia Malaysia)
MATA PELAJARAN ELEKTIF IKHTISAS

PERNIAGAAN

TINGKATAN 4

PENULIS

ZAITON BINTI HUSSIN

ZAKIYAH BINTI JALUN

MOKHTAR BIN PET

EDITOR

MOHD FARIS BIN DAIN

AL HIDAYAH HOUSE OF PUBLISHERS SDN. BHD.
2016

PEREKA BENTUK

LAI HUEY MIN

ILUSTRATOR

MOHAMMAD FAIZ BIN
MOHAMED HAUZA

SUCCESS

MARKET
TRENDS

RESEARCH
&

ANALYSIS

02_Txtbk Perniagaan Tg4_Prelims-7/11.indd   1 11/7/16   12:11 PM
NO. SIRI BUKU: 0104

KPM 2016 ISBN 978 967 439 277 2

Cetakan Pertama 2016
©Kementerian Pendidikan Malaysia 2016

Hak Cipta Terpelihara. Mana-mana bahan
dalam buku ini, tidak dibenarkan diterbitkan
semula, disimpan dalam cara yang boleh
dipergunakan lagi, ataupun dipindahkan
dalam sebarang bentuk atau cara, baik dengan
elektronik, mekanik, penggambaran semula
mahupun dengan cara perakaman tanpa
kebenaran terlebih dahulu daripada Ketua
Pengarah Pelajaran Malaysia, Kementerian
Pendidikan Malaysia. Perundingan tertakluk
kepada perkiraan royalti atau honorarium.

Diterbitkan untuk Kementerian Pendidikan
Malaysia oleh:

Al Hidayah House of Publishers Sdn. Bhd.
No. 27, Jalan Dolomite Business Park,
68100 Batu Caves, Selangor Darul Ehsan.

Reka letak dan atur huruf:

Al Hidayah House of Publishers Sdn. Bhd.

Muka Taip Teks: Minion Pro
Saiz Muka  Taip Teks: 11 poin

Dicetak oleh:
Q My Print Sdn. Bhd.
No. 10, Jalan MU 1/6R, Seksyen 7,
Taman Perindustrian Meranti Utama Petaling,
47120 Puchong,
Selangor Darul Ehsan.

PENGHARGAAN
Penerbitan buku teks ini melibatkan kerjasama
banyak pihak. Sekalung penghargaan dan
terima kasih ditujukan kepada semua pihak
yang terlibat:

•			Pegawai-pegawai	Bahagian	Buku	Teks
dan Bahagian Pembangunan Kurikulum,
Kementerian Pendidikan Malaysia.

•			Jawatankuasa	Penambahbaikan	Pruf
Muka Surat, Bahagian Buku Teks,
Kementerian Pendidikan Malaysia.

•			Jawatankuasa	Penyemakan	Pembetulan
Pruf Muka Surat, Bahagian Buku Teks,
Kementerian Pendidikan Malaysia.

•			Jawatankuasa	Penyemakan	Naskhah
Sedia Kamera,  Bahagian Buku Teks,
Kementerian Pendidikan Malaysia.

02_Txtbk Perniagaan Tg4_Prelims-7/11.indd   2 11/7/16   12:11 PM
KANDUNGAN
Pendahuluan              vi-x

TAJUK 1
TUJUAN PERNIAGAAN                            1

Bab 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan 3
 1.0 Pengenalan  5
Gerak Minda 1.0  9
 1.1 Tujuan Perniagaan  11
 1.2  Bentuk Pemilikan Perniagaan  17
 1.3 Bentuk-bentuk Perniagaan Lain 33
 1.4 Klasifikasi Perniagaan  38
 1.5 Skala Perniagaan  49
	 1.6	 	Perkaitan	antara	Penawaran	Barang	dan	Perkhidmatan,	Bentuk	Pemilikan,

Klasifikasi dan Skala Perniagaan 52
 1.7  Perkembangan Sektor Perniagaan di Malaysia 54

Gerak Minda 1.1  56
Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif 1  58
Refleksi    58
Rumusan   58
Latihan Sumatif 1  59

Bab 2 Trend Semasa dalam Perniagaan  63
 2.1  Peranan Kerajaan dalam Menangani Isu-isu Tempatan, Negara

dan Serantau  65
 2.2  Trend Persekitaran Perniagaan  87
	 2.3	 	Analisis	Faktor-faktor	yang	Membawa	Perubahan	kepada

Persekitaran Perniagaan  100
 2.4  Kesan Perubahan Persekitaran terhadap Organisasi Perniagaan 110

Gerak Minda 2  114
Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif 2  115
Refleksi    115
Rumusan   115
Latihan Sumatif 2  116

iii

02_Txtbk Perniagaan Tg4_Prelims-7/11.indd   3 11/7/16   12:11 PM
TAJUK 2
ORGANISASI PERNIAGAAN  119

Bab 3 Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan 121
 3.1  Maksud Visi, Misi dan Objektif Perniagaan 123
 3.2  Perbandingan Visi, Misi dan Objektif Beberapa Perniagaan yang Berbeza 124
 3.3  Ciri-ciri Objektif Sesebuah Perniagaan 127
 3.4  Tujuan Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan sebagai

Panduan Perniagaan  131
 3.5  Menghasilkan Visi, Misi dan Objektif bagi Perniagaan Tertentu 135
 3.6  Kesan kepada Perniagaan Akibat Kegagalan Mencapai Matlamat

dan Objektif  147
 3.7  Faktor yang Mempengaruhi Perubahan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan 151
 3.8  Pencapaian Visi, Misi dan Objektif Perniagaan yang Dipilih 162

Gerak Minda 3  168
Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif 3  169
Refleksi    169
Rumusan   169
Latihan Sumatif 3  170

Bab 4  Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan 173
 4.1  Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan 175
 4.2  Tujuan Setiap Bahagian Fungsian 177
 4.3 Pembangunan Produk dan Pasaran Baharu 199
 4.4  Penggunaan Teknologi Maklumat 202
 4.5  Hubungan dan Interaksi dengan Bahagian Fungsian Lain 206
 4.6  Interaksi dan Perkaitan antara Bahagian Fungsian dalam Dua

Perniagaan Berlainan  215

Gerak Minda 4  217
Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif 4   218
Refleksi    218
Rumusan   218
Latihan Sumatif 4  219

iv

02_Txtbk Perniagaan Tg4_Prelims-7/11.indd   4 11/7/16   12:11 PM
KERTAS KERJA PROJEK PERNIAGAAN 223

Kertas Kerja Projek  225
Panduan Tugasan Kertas Kerja Projek  227
Pengenalan   227
Panduan Pelaksanaan Tugasan Kertas Kerja Projek 228

CONTOH KERTAS KERJA PROJEK TINGKATAN 4 233

Glosari    253

Senarai Rujukan  257

Indeks    261

Jawapan   262

v

02_Txtbk Perniagaan Tg4_Prelims-7/11.indd   5 11/7/16   12:11 PM
vi

BUKU TEKS PERNIAGAAN TINGKATAN 4 ini ditulis selaras dengan hasrat murni Rukun Negara, Falsafah
Pendidikan	Kebangsaan	serta	Wawasan	2020.	Dokumen	Standard	Kurikulum	dan	Pentaksiran	(DSKP)	menjadi
panduan utama penulisan buku ini di samping penggunaan bahan-bahan rujukan yang lain.

Buku ini berkonsepkan korporat, interaktif, eye rest dan santai bagi menarik minat murid untuk terus
mempelajari mata pelajaran Perniagaan. Buku ini juga dibentuk dengan memasukkan unsur kepelbagaian
latihan dan informasi tambahan. Selain itu, elemen nilai murni, elemen merentas kurikulum dan kemahiran
abad ke-21 turut diterapkan bagi melahirkan generasi yang mencintai negara dan menjana minda murid untuk
berfikir di luar kotak.

Objektif utama buku ini ditulis adalah untuk menyediakan rujukan utama dalam proses pembelajaran dan
pengajaran	(PdP).	Buku	ini	juga	disediakan	untuk	menimbulkan	minat	murid	ke	arah	bidang	perniagaan.	Pada
masa yang sama, buku ini bertujuan untuk meningkatkan kemahiran komunikasi, kreativiti dan kemahiran
menganalisis dalam kalangan murid.  Selain itu, buku ini juga bertujuan untuk membina kesediaan murid untuk
memulakan perniagaan dan menjadikan perniagaan sebagai pilihan utama selepas menamatkan persekolahan.

Kandungan buku ini yang meliputi tujuan perniagaan dan organisasi perniagaan, dijangka dapat
menyediakan bahan yang sesuai untuk murid memahami persekitaran mereka secara saintifik, sistematik dan
menyeluruh. Menguatkan hujah dan pembuktian, penulis telah menggunakan maklumat dan data terkini yang
diperoleh daripada sumber-sumber rasmi.

Keistimewaan	Buku	Teks	Kurikulum	Standard	Sekolah	Menengah	(KSSM)	Perniagaan	Tingkatan	4	 ini
adalah seperti yang berikut:

Halaman rangsangan ialah halaman yang merangsang minda murid untuk memahami kandungan bab
secara umum. Halaman ini mengandungi maklumat tentang standard pembelajaran, peta konsep, previu dan
gambar foto.

PENDAHULUAN

HALAMAN RANGSANGAN

Makna – Pengenalan ringkas berkaitan bab
Fungsi	–	Memberi	gambaran	awal	berkaitan
dengan tajuk yang bakal dipelajari

Makna – Foto yang memberi gambaran kepada
kandungan teks
Fungsi – Memberi pemahaman kepada murid
melalui foto yang mempunyai kaitan dengan
kandungan teks tajuk yang bakal dipelajari

Gambar foto

Makna – Grafik yang merumuskan DSKP
Fungsi – Memberi pemahaman secara lebih
mudah kepada murid berkaitan dengan isi
pembelajaran berdasarkan DSKP

Peta Konsep

Makna – Standard pembelajaran yang ditetapkan
dalam DSKP
Fungsi – Memberi pengetahuan kepada murid
berkaitan dengan perkara yang akan dipelajari
dan dinilai

Standard Pembelajaran

vi

02_Txtbk Perniagaan Tg4_Prelims-7/11.indd   6 11/7/16   12:11 PM
vii

IKON TEKS

Makna – Info berkaitan dengan
dunia perniagaan
Fungsi – Menarik minat murid kepada
perniagaan	dan	keusahawanan

Arahan:
Memupuk murid mengamalkan
lapan elemen merentas kurikulum

Soalan:
Persoalan berkaitan dengan bab
dan aktiviti

EMK

Makna – Unsur nilai tambah yang diterapkan
dalam proses PdP selain yang diterapkan dalam
DSKP	(Elemen	Merentas	Kurikulum	(EMK)
berkaitan	Bakat	dan	Memupuk	Nilai	Murni)
Fungsi – Merangsang keupayaan murid untuk
mengaplikasikan pengetahuan, kemahiran dan
nilai bagi menyelesaikan masalah, membuat
keputusan, berinovasi dan mencipta sesuatu

Makna – Info untuk mendidik murid
berkaitan	dengan	pengurusan	kewangan
Fungsi	–	Memupuk	budaya	celik	kewangan
dalam kalangan murid

Makna – Soalan ringkas berkaitan dengan
teks utama
•			Keupayaan	berfikir	yang	dapat	melahirkan

idea baharu yang unik dan menarik
Fungsi – Melahirkan murid yang kreatif

Makna – Info berkaitan dengan nilai patriotik
dan penyayang
Fungsi – Meningkatkan semangat patriotik
dan mengukuhkan sifat penyayang dalam
kalangan murid

Info mencintai negara

Cintai Negara

Makna – Glosari untuk istilah berkaitan
dengan	perniagaan	(EMK	berkaitan
dengan	Bahasa)
Fungsi – Memberi pengetahuan kepada
murid untuk memahami perkataan penting
dalam bahasa Melayu dan bahasa Inggeris

Istilah dalam bahasa Melayu
(istilah dalam bahasa Inggeris):
Huraian atau maksud
kepada istilah

Istilah Perniagaan

Soalan menguji minda murid

Minda Kreatif

Ikon teks merupakan maklumat dan latihan tambahan yang berfungsi memberi idea kepada murid untuk
berfikir	di	luar	kotak.	Ikon	teks	ini	merangkumi	enam	ikon	utama,	iaitu	buletin	keusahawanan,	celik	kewangan,
cintai negara, minda kreatif, EMK dan istilah perniagaan.

Berita berkaitan dengan perniagaan
dan	usahawan

Buletin Keusahawanan

Info berkaitan dengan
pengurusan	kewangan

Celik KewanganRM

02_Txtbk Perniagaan Tg4_Prelims-7/11.indd   7 11/7/16   12:11 PM
viii

NOTA DAN LATIHAN TAMBAHAN

Tajuk
Kajian Kes

Soalan kajian kes

Makna – Contoh bagi sesuatu topik
Fungsi – Memudahkan dan meningkatkan
pemahaman murid berkaitan dengan sesuatu topik

Makna	–	Tugasan	kes	bagi	sub	topik	(projek)
Fungsi – Menilai kefahaman murid berkaitan
dengan topik yang dipelajari melalui aplikasi
dalam situasi sebenar

Nota dan latihan tambahan melibatkan nota dalam bentuk contoh dan aplikasi QR Code. Selain itu, latihan
dalam bentuk jom cuba, kajian kes serta aktiviti kumpulan kreatif dan inovatif membantu menjadikan murid
lebih berdikari dan berdisiplin.

Contoh
Contoh yang berkaitan
dengan topik

Makna – Tugasan individu berkaitan dengan
sesuatu topik
Fungsi	–	Sebagai	persediaan	awal	sebelum
memulakan aktiviti kumpulan atau memenuhi
masa lapang

Tugasan dalam dan luar kelas

Makna – Tugasan berkumpulan
	(Elemen	Merentas	Kurikulum	(EMK)	berkaitan
dengan	Kreativiti	dan	Inovasi)
Fungsi – Mencungkil pengetahuan murid dan
memupuk semangat bekerjasama dalam kumpulan
ketika menyelesaikan sesuatu tugasan

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif

Soalan Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif

Makna – Aplikasi QR Code	(Quick Response)	dan
URL	(Uniform Resource Locator)
(Elemen	Merentas	Kurikulum	(EMK)	berkaitan
dengan Sains dan Teknologi serta Teknologi dan
Maklumat	dan	Komunikasi	(ICT))
Fungsi – Menarik minat murid untuk belajar
secara lebih interaktif, cepat dan mudah serta
mendapat maklumat yang betul dan tepat

QR Code
Tajuk

Senarai URL

Makna – Soalan Kemahiran Berfikir Aras Tinggi
(KBAT)
Fungsi – Melahirkan murid berfikiran kreatif dan
inovatif serta berupaya berfikir di luar kotak

Peta       -THINK

Makna	–	Peta	pemikiran	inovatif	(Innovative
thinking map)
Fungsi – Mempertingkatkan dan membudayakan
kemahiran berfikir dalam kalangan murid
ke arah menghasilkan murid yang kreatif,
kritis dan inovatif

02_Txtbk Perniagaan Tg4_Prelims-7/11.indd   8 11/7/16   12:11 PM
ix

ELEMEN DI AKHIR SUB TOPIK DAN BAB

Makna – Latihan formatif
(Soalan	objektif,	struktur	dan	esei)
Fungsi – Menguji dan mengukuhkan kefahaman
murid terhadap sub topik yang telah dipelajari

Gerak Minda

Makna – Rumusan Bab
Fungsi – Menyatakan isi penting bagi
setiap bab

Rumusan

Makna – Imbas kembali
(Soalan	esei	yang	merangkumi	kesimpulan
kepada	kehendak	DSKP)
Fungsi – Mengimbas kembali topik yang
telah dipelajari melalui soalan-soalan yang
memerlukan	jawapan	sama	ada	secara	lisan
atau bertulis

Refleksi

Makna – Latihan akhir bab
(Soalan	objektif	dan	esei)
Fungsi – Menguji pemahaman murid terhadap
topik atau bab yang telah dipelajari

Latihan Sumatif

Elemen di akhir sub topik dan bab  merangkumi rumusan ringkas yang memberi gambaran secara umum
kepada bab yang telah dipelajari. Selain itu, latihan yang dibentuk akan menguji pemahaman murid dalam
setiap bab yang telah dipelajari. Setiap soalan meliputi pelbagai aras termasuk soalan Kemahiran Berfikir Aras
Tinggi	(KBAT).

Makna – Tugasan berkumpulan di akhir setiap bab
	(Elemen	Merentas	Kurikulum	(EMK)	berkaitan	dengan	Kreativiti	dan	Inovasi)
Fungsi – Mencungkil pengetahuan murid dan memupuk semangat bekerjasama dalam kumpulan ketika
menyelesaikan sesuatu tugasan murid yang mencakupi pengetahuan setiap bab

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif (Bab)

Soalan Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif

02_Txtbk Perniagaan Tg4_Prelims-7/11.indd   9 11/7/16   12:11 PM
Irfan Khairi
Seorang pakar perniagaan Internet dan pengasas Irfan Khairi Sdn. Bhd. (iksb).
Beliau terlibat dalam perniagaan bermula pada usia 20 tahun dan berjaya menjadi
jutawan	pada	usia	25	tahun.	Beliau	telah	menggunakan	kejayaan	yang	dimiliki	untuk
membantu	 usahawan	 sedia	 ada	 dan	 bakal	 usahawan	 untuk	 turut	 berjaya	 dalam
bidang perniagaan.

Mohd Khairul Nizam Wahiddin
Pengasas syarikat Spirit Beauty Sdn. Bhd. dan produk jenama DEWAMOR
SIGNATURE yang ditubuhkan olehnya sendiri. Beliau merupakan seorang
usahawan	muda	dan	orang	kelainan	upaya	(OKU).	Beliau	berjaya	membuktikan
bahawa	 kekurangan	 diri	 bukan	 alasan	 atau	 halangan	 untuk	 terus	 berjaya	 bagi
mengubah nasib diri dan keluarga.

Neeta Gosalia
Pengasas Neeta’s Herbal (M) Sdn. Bhd. yang mengeluarkan produk rambut  herba dan
pusat penjagaan kulit. Beliau telah melalui pelbagai cabaran dan dugaan sebelum bergelar
usahawan	berjaya.	Sikap	ingin	terus	berjaya,	tidak	pernah	berputus	asa	dan	yakin	pada
diri menyebabkan beliau berjaya mengharungi setiap cabaran yang mendatang.

Lee Thiam Wah
Pengasas dan pemilik  mini market 99 SPEEDMART melalui syarikatnya, iaitu
99 SPEED MART SDN. BHD.	Beliau	merupakan	orang	kelainan	upaya	(OKU)	yang
berjiwa	besar	dan	kental.	Beliau	berjaya	membuktikan	melalui	usaha	yang	berterusan
dan	semangat	yang	tinggi	akan	mengatasi	setiap	kelemahan	yang	wujud.		Sikap	berani
“bertindak di luar kebiasaan” menjadi pencetus kepada kejayaan yang dimilikinya pada
hari ini.

Sesiapa	sahaja	boleh	jadi	jutawan	asalkan
berani berusaha tanpa putus asa.

Yakinlah	bahawa	9/10	rezeki	adalah
daripada perniagaan.

Jadikan setiap masalah sebagai peluang dan
bukan sebagai halangan untuk berjaya.

Berfikir positif akan membuat anda nampak
peluang di sekeliling anda.

x

IKON USAHA NIAGA

02_Txtbk Perniagaan Tg4_Prelims-7/11.indd   10 11/7/16   12:11 PM
Tajuk 1
Tujuan Perniagaan

1
Permata Niaga

“Jika kita senang, kesenangan yang kita peroleh datang dengan
tanggungjawab. Kita perlu melakukan amal jariah. Walaupun sedikit,
biarlah yang sedikit itu ada berkatnya”.

-   Tan Sri Syed Mokhtar Shah bin Syed Nor Al-Bukhary
(Syed Mokhtar Al-Bukhary)  -

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan daripada laman sesawang
http://nurulnasuha208799.blogspot.my/2013/10/19-prinsip-

kejayaan-tan-sri-syed.html, capaian pada 23 Julai 2016)

2
Tajuk 2
Organisasi Perniagaan

119
Permata Niaga

“Setiap perniagaan ada risikonya, jadi jika anda takut buat sesuatu
perniagaan, elok tinggalkan sahaja kerana pasti ada peluang yang
lebih baik untuk anda. Tetapi, jika anda langsung tiada sikap berani,
anda akan kekal miskin”.

-  Tan Sri Robert Kuok Hock Nien (Robert Kuok)  -

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan daripada laman sesawang https://dahalmi
wordpress.com/2011/09/20/tan-sri-robert-kuok-usahawan

bersifat-realistik/, capaian pada 23 Julai 2016)

120
Kertas Kerja Projek Perniagaan
223
Permata Niaga

“Jika anda mahu merealisasikan impian, “belajar” bagaimana agar
impian tersebut dapat dicapai, “lakukan” dengan segera. Kejayaan
luar biasa akan menjadi milik anda”.

-  Tan Sri Anthony Francis Fernandes (Tony Fernandes)  -

(Sumber:  Dipetik dan disesuaikan daripada laman sesawang http://pranataharri.
blogspot.com/2012/01/biografi-tony-hernandes.html#ixzz4FF9CAyBm, capaian

pada 23 Julai 2016)

224
Standard Pembelajaran

Adakah anda tahu bagaimana sesebuah negara dapat mencapai kestabilan ekonomi?
Ukuran paling mudah yang digunakan pada masa kini ialah mengukur keupayaan negara dan rakyat

untuk menjanakan pendapatan dalam bentuk kewangan.
Di Malaysia, menceburi bidang perniagaan merupakan salah satu cara paling berkesan untuk menjanakan

pendapatan yang lumayan dan mengubah sosioekonomi diri, keluarga atau masyarakat. Perniagaan ialah salah
satu aktiviti penting yang menjanakan ekonomi individu dan juga negara. Aktiviti perniagaan terbahagi kepada
barang dan perkhidmatan.

Dalam bab ini, anda akan mengenal pasti pelbagai organisasi perniagaan yang wujud dan cara perniagaan
dapat menyumbang kepada kesejahteraan negara. Anda juga akan mempelajari aspek pengurusan, pemilikan
dan klasifikasi perniagaan di Malaysia.

BAB1
TUJUAN PERNIAGAAN DAN
PEMILIKAN PERNIAGAAN

KATA KUNCI
• Tujuan perniagaan
• Bentuk pemilikan
• Francais
• Usaha sama

• Klasifikasi perniagaan
• Skala perniagaan
• Barang dan perkhidmatan
• Perkembangan perniagaan

3Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

Selepas mempelajari bab ini, murid boleh:
1 menerangkan tujuan perniagaan
2 membezakan setiap bentuk pemilikan perniagaan secara milikan tunggal, perkongsian, syarikat

sendirian berhad atau berhad, koperasi dan kerajaan
3 mengklasifikasikan perniagaan mengikut saiz kecil, sederhana dan besar
4 menerangkan skala perniagaan berdasarkan kriteria tempatan, zon dan kebangsaan
5  menjelaskan sesuatu perniagaan berdasarkan penawaran barang dan perkhidmatannya,

pemilikan, saiz dan skala serta klasifikasinya
6 membezakan perkembangan perniagaan dalam sektor utama, kedua dan ketiga

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   3 11/7/16   12:14 PM
Peta Konsep

4 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

Bentuk pemilikan
perniagaan
• Milikan tunggal
• Perkongsian
• Syarikat berhad
• Koperasi

Perkembangan
sektor perniagaan
di Malaysia

Perkaitan antara
penawaran barang dan
perkhidmatan, bentuk
pemilikan, klasifikasi
dan skala perniagaan

Klasifikasi perniagaan
• Saiz perniagaan
• Sektor perniagaan

Bentuk-bentuk
Perniagaan Lain
• Francais
• Usaha sama

Tujuan
perniagaan

Skala perniagaan

Tujuan perniagaan dan pemilikan perniagaan

11

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   4 11/7/16   12:14 PM
5Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

Pengenalan

Perniagaan ialah aktiviti yang melibatkan urus niaga jual beli
barang atau perkhidmatan antara penjual dengan pembeli
bagi memenuhi keperluan dan kehendak pengguna. Aktiviti
perniagaan melibatkan pertukaran nilai antara penjual dengan
pembeli bagi membolehkan penjual memperoleh keuntungan.
Keuntungan yang diperoleh boleh dilaburkan semula untuk
me majukan cabang perniagaan. Sebagai peniaga yang beretika,
sebahagian kecil keuntungan boleh digunakan untuk memenuhi
tanggungjawab kepada masyarakat.

Setiap perniagaan dalam pasaran bertanggungjawab untuk
menghasilkan barang atau perkhidmatan bagi memenuhi
keperluan dan kehendak masyarakat. Perniagaan juga turut
bertanggungjawab untuk membantu meningkatkan taraf hidup
masyarakat dengan menyediakan peluang pekerjaan. Selain
itu, perniagaan juga bertanggungjawab untuk menjalankan
tanggungjawab sosial korporat (CSR) seperti melindungi alam
sekitar dan meningkatkan infrastruktur setempat.

1.0.1  Konsep Asas Perniagaan
Konsep asas perniagaan merupakan perkara utama dan asas
yang membolehkan wujudnya proses urus niaga antara penjual
dengan pembeli. Setiap asas yang terdapat dalam perniagaan
mempunyai perkaitan antara satu sama lain. Konsep asas
perniagaan merangkumi enam komponen utama seperti yang
ditunjukkan dalam Rajah 1.1 yang berikut:

1.0

Bidang perniagaan merupakan
suatu bidang yang perlu menjadi
pilihan pertama rakyat bagi
membantu mengukuhkan
ekonomi diri, keluarga
dan negara.

Cintai Negara

Rajah 1.1 Konsep asas perniagaan

Konsep
asas

perniagaan

Barang dan
perkhidmatan

Penjual dan
pembeli

Buku rujukan

Usahawan Majalah

Internet

Pertukaran
nilai

Keuntungan
perniagaan

Kontrak
perniagaan

Memuaskan
kehendak dan

keperluan
pengguna

Peta       -THINK

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Berikan pendapat anda berkaitan
dengan kepentingan konsep
asas perniagaan kepada setiap
organisasi perniagaan.

EMK

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   5 11/7/16   12:14 PM
6 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

(b)  Memuaskan Keperluan dan
Kehendak Pengguna

Keperluan ialah sesuatu yang diperlukan oleh manusia untuk
meneruskan kehidupan. Keperluan adalah terhad dan mudah
dipuaskan serta sama bagi semua individu.

Kehendak pula ialah keinginan manusia untuk hidup
dengan lebih selesa. Kehendak tidak terhad dan sukar dipuaskan
serta berbeza antara individu.

Peniaga perlu menawarkan barang dan perkhidmatan yang
dapat memenuhi dan memuaskan keperluan dan kehendak
manusia jika mereka mahu memajukan perniagaan.

(a) Barang dan Perkhidmatan

Secara umumnya, kombinasi barang dan perkhidmatan dikenali
sebagai produk. Barang dan perkhidmatan ini disediakan dan
ditawarkan bagi memenuhi keperluan dan kehendak pengguna.

Barang ialah sesuatu yang mempunyai bentuk fizikal.
Barang merupakan objek yang dapat dilihat serta disentuh.

Perkhidmatan ialah aktiviti yang memberikan faedah kepada
pengguna dan peniaga. Perkhidmatan tidak mempunyai bentuk
fizikal secara khusus dan disalurkan terus kepada pengguna oleh
peniaga yang menyediakan perkhidmatan tersebut.

Contoh

Barang: perabot, makanan dan pakaian
Perkhidmatan: pengangkutan, insurans dan pelancongan

Gambar foto 1.1 Keperluan Gambar foto 1.2 Kehendak

Untuk menjadi pengguna dan
usahawan yang bijak, setiap
individu perlu berupaya untuk
memahami perkara yang berikut:
• nilai wang
• kepentingan wang
• pengurusan wang

Celik KewanganRM

Jelaskan kaedah yang boleh
digunakan oleh sesebuah
perniagaan bagi memenuhi
keperluan dan kehendak
pengguna yang tidak terhad.

Minda Kreatif

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   6 11/7/16   12:14 PM
7Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

(c) Pertukaran Nilai

Pertukaran nilai merupakan aktiviti urus niaga yang melibatkan
tindakan pembeli memberikan sesuatu yang bernilai (wang)
kepada penjual sebagai balasan kepada produk yang diperoleh.
Urus niaga akan berlaku sekiranya wujud persetujuan antara
penjual dengan pembeli tentang harga yang ditetapkan.

(d) Keuntungan Perniagaan

Keuntungan ialah lebihan hasil jualan setelah ditolak semua kos
yang terlibat. Contoh kos-kos yang terlibat ialah kos pengeluaran
dan kos operasi.

Keuntungan = Jumlah jualan – Jumlah kos

Tahap keuntungan yang diperoleh sesebuah perniagaan
boleh dijadikan petunjuk jika perniagaan itu berjaya dan mampu
bersaing di pasaran. Pada masa yang sama, keuntungan akan
melambangkan imej dan kecemerlangan sesebuah perniagaan.

Apabila sesebuah perniagaan telah berjaya memaksimumkan
keuntungan seperti yang telah ditetapkan, perniagaan tersebut
bertanggungjawab untuk menyumbang semula sebahagian
daripada keuntungan kepada masyarakat setempat.

(e) Penjual dan Pembeli

Penjual ialah individu yang menawarkan barang atau
perkhidmatan. Pembeli pula ialah pihak yang memerlukan atau
menghendaki barang atau perkhidmatan tersebut. Peniaga dan
pembeli melakukan urus niaga di pasaran.

Urus niaga berlaku apabila peniaga dan pembeli setuju dengan
masa, harga, kuantiti serta tempat barang atau perkhidmatan
tersebut dibekalkan.

(f) Kontrak Perniagaan

Kontrak ialah perjanjian yang dimeterai oleh dua atau lebih
individu. Pihak-pihak tersebut akan terikat secara sah kepada
perjanjian yang telah dipersetujui.

Kontrak dikuatkuasakan melalui Akta Kontrak 1950. Contoh
kontrak perniagaan ialah kontrak jual beli barang dan kontrak
sewa beli. Kontrak perniagaan berperanan untuk melindungi
pengguna dalam urusan perniagaan.

Arahan:
Dapatkan maklumat melalui
kaedah sumbang saran.

Soalan:
1 Bincangkan peranan penjual

dan pembeli dalam memacu
pertumbuhan perniagaan
secara keseluruhan
di Malaysia.

2 Nyatakan sumbangan yang
boleh diberikan oleh peniaga
kepada masyarakat.

EMK

QR Code
Akta Kontrak 1950

http://www.docfoc.com/akta-
kontrak-1950-act-136

Akta Kawalan Harga dan Anti
Pencatutan 2011

Akta ini berfungsi untuk
melindungi pengguna dan
memastikan bahawa peniaga
berniaga secara jujur tanpa
menaikkan harga barang atau
perkhidmatan secara sesuka hati.

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 1

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   7 11/7/16   12:14 PM
8 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

• Program 1AZAM merupakan
salah satu usaha atau
inisiatif kerajaan dalam
melahirkan usahawan dan
mengeluarkan rakyat daripada
kepompong kemiskinan.

• Antara program yang terdapat
dalam program 1AZAM adalah
seperti yang berikut:

– AZAM KERJA
 Memberi kemahiran

tambahan bagi meningkatkan
produktiviti dan kemahiran

– AZAM TANI
 Menyediakan peluang

menjana pendapatan melalui
aktiviti pertanian

– AZAM NIAGA
 Menyediakan peluang

menjana pendapatan
melalui aktiviti perniagaan
secara kecil-kecilan dengan
kemudahan latihan dan
kredit mikro

– AZAM KHIDMAT
 Menyediakan peluang untuk

menjana pendapatan melalui
aktiviti perkhidmatan

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan
daripada laman sesawang http://

www.kpwkm.gov.my/nkra/1azam)

Buletin Keusahawanan

Gambar foto 1.3 Kilang perabot

1.0.2   Aktiviti Perniagaan
Aktiviti perniagaan dapat dibahagikan kepada aktiviti berasaskan
barang dan perkhidmatan.

(a) Aktiviti Berasaskan Barang
Aktiviti berasaskan barang melibatkan penggunaan faktor-faktor
pengeluaran untuk menghasilkan barang fizikal. Contohnya,
kilang perabot menghasilkan perabot seperti meja, kerusi dan
kabinet untuk dijual kepada individu, organisasi dan kedai perabot.

(b) Aktiviti Berasaskan Perkhidmatan
Aktiviti berasaskan perkhidmatan melibatkan penawaran barang
tidak nyata yang dapat memberikan keselesaan, kepuasan dan
kecekapan kepada pengguna. Contohnya, pendidikan merupakan
aktiviti perkhidmatan yang menawarkan pembangunan modal
insan dari aspek mental dan fizikal. Perkhidmatan ini melibatkan
sektor awam dan sektor swasta.

Gambar foto 1.4 Perkhidmatan pendidikan

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   8 11/7/16   12:14 PM
9Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

Gerak Minda 1.0
SOALAN STRUKTUR
Arahan: Jawab semua soalan.

1 Senaraikan empat komponen utama dalam konsep asas perniagaan.

(a)

(b)

(c)

(d)

2 Kenal pasti aktiviti yang dijalankan oleh perniagaan yang berikut:

Jenis perniagaan Aktiviti yang dijalankan

Agensi Pelancongan

Percetakan

Kedai Dobi

Kilang Kopi

3 Nyatakan lima kepentingan konsep asas perniagaan kepada bakal usahawan.

(a)

(b)

(c)

(d)

(e)

4 Berikan dua perbezaan antara keperluan dengan kehendak dalam perniagaan.

Keperluan Kehendak

(a) (c)

(b)  (d)

5 Senaraikan empat contoh aktiviti perniagaan yang boleh diceburi dengan modal yang kecil.

(a)

(b)

(c)

(d)

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   9 11/7/16   12:14 PM
10 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

SOALAN ESEI
Arahan: Jawab semua soalan.

1 Hotel Haiwan Peliharaan Sarah Kedai Haiwan Peliharaan Preety

Menjalankan perniagaan penjagaan sementara
untuk haiwan kesayangan

Menjual barang keperluan haiwan peliharaan
seperti makanan, pakaian, syampu dan permainan

(a) Bandingkan dua perniagaan tersebut dari aspek aktiviti perniagaan yang dijalankan.
(b) Pada pendapat anda, adakah kedua-dua perniagaan tersebut beroperasi dengan konsep asas

perniagaan yang sama? Bincangkan.

2 (a)  Pilih satu barang kegunaan harian. Bagaimanakah konsep asas dalam perniagaan membolehkan
barang tersebut dinikmati oleh pengguna?

(b) Gambar foto yang berikut berkaitan dengan aktiviti perniagaan.
 Berdasarkan Gambar foto A dan Gambar foto B, terangkan aktiviti perniagaan yang dijalankan.

3 Jelaskan bagaimanakah seseorang usahawan yang kreatif dan inovatif berupaya menjadikan keperluan
dan kehendak manusia sebagai suatu perniagaan?

4 Huraikan kaitan yang wujud antara konsep asas perniagaan dengan aktiviti perniagaan berasaskan barang
dan perkhidmatan.

Gambar foto A

Gambar foto B

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   10 11/7/16   12:14 PM
11Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

Tujuan Perniagaan1.1

Menawarkan Barang dan
Perkhidmatan
Tujuan perniagaan adalah untuk menawarkan barang atau
perkhidmatan oleh seseorang peniaga atau organisasi kepada
pembeli. Hal ini melibatkan aktiviti pembayaran atau pertukaran
wang untuk mendapatkan barang atau perkhidmatan yang
dikehendaki oleh pembeli atau pengguna.

Tujuan perniagaan ditunjukkan dalam Rajah 1.2 yang berikut:

Terdapat pelbagai jenis perniagaan wujud untuk memenuhi
keperluan dan kehendak individu yang pelbagai.

Jadual 1.1 Contoh barang dan perkhidmatan yang ditawarkan

Barang Perkhidmatan Keperluan/
kehendak Perniagaan

Nasi lemak Servis hidangan Makanan –
keperluan asas

Gerai
makanan

Baju Menjahit pakaian Pakaian baharu Kedai jahit

Produk
kecantikan

Rawatan muka Ingin kelihatan
cantik

Salun
kecantikan

Fikirkan barang dan perkhidmatan yang anda perlukan atau inginkan dalam minggu ini.

Rajah 1.2 Tujuan perniagaan

Tujuan perniagaan

Menawarkan barang atau perkhidmatan

Bermotifkan untung Bukan bermotifkan untung

Setiap perniagaan perlu
didaftarkan mengikut
prosedur yang betul dengan
berlandaskan undang-undang
yang telah ditetapkan. Hal
ini bagi melindungi semua
pihak termasuk pengguna dan
perniagaan itu sendiri.

Cintai Negara

Jelaskan aktiviti perniagaan
yang boleh diceburi oleh
bakal usahawan yang tidak
mempunyai pengalaman dalam
bidang perniagaan.

Minda Kreatif

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   11 11/7/16   12:14 PM
12 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

Barang

Barang ialah item yang dapat dilihat, disentuh atau dipegang.
Barang terhasil daripada aktiviti pengeluaran untuk memenuhi
keperluan dan kehendak manusia.

Perkhidmatan

Perkhidmatan ialah aktiviti yang dilakukan oleh seseorang atau
sekumpulan individu yang memberi manfaat kepada orang lain.
Antara aktiviti yang terlibat adalah menyumbangkan tenaga
fizikal dan mental, kemahiran, kepakaran dan pengalaman.
Perkhidmatan tiada bentuk fizikal. Pembekal perkhidmatan
boleh terlibat dalam aktiviti perniagaan tanpa menyediakan stok.

Senaraikan barang buatan Malaysia dan barang import yang telah anda gunakan dalam minggu ini. Bandingkan
senarai tersebut dengan rakan anda. Siapakah yang lebih patriotik?

Gambar foto 1.5 Makanan Gambar foto 1.6 Telefon pintar

Gambar foto 1.7 Perubatan

Kempen Belilah Barangan
Buatan Malaysia
Setiap rakyat Malaysia perlu
menyokong produk keluaran
Malaysia bagi membantu
memperkukuh ekonomi negara
dan usahawan muda.

Cintai Negara

B
a

b
 1

Harga yang ditawarkan oleh
perniagaan perlu kompetitif bagi
memastikan semua peringkat
pengguna berkemampuan
untuk membelinya.

Celik KewanganRM

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   12 11/7/16   12:14 PM
13Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

(a) Organisasi Bermotifkan Untung (OBU)

Organisasi bermotifkan untung terlibat secara langsung dalam
aktiviti pengeluaran dan penjualan barang dan perkhidmatan
dengan objektif utama, iaitu untuk mendapatkan keuntungan.
Organisasi ini menawarkan barang dan perkhidmatan yang
diperlukan dan diminta oleh pengguna.

Gabungan Barang dan Perkhidmatan

Terdapat juga perniagaan yang menawarkan kedua-dua barang
dan perkhidmatan kepada pelanggan.

Contoh

Jika anda berkunjung ke kedai kopi, anda dapat membeli barang
fizikal, iaitu roti dan kopi, di samping menerima perkhidmatan
dalam bentuk layanan yang diberikan oleh pelayan di premis tersebut.

B
a

b
 1

Sebagai bakal usahawan, pilih seorang tokoh perniagaan yang anda kenali. Kemudian, kenal pasti ciri-ciri usahawan
yang dimiliki oleh usahawan tersebut yang dapat dicontohi serta meningkatkan semangat anda untuk menjadi
usahawan yang berjaya pada masa hadapan.

Jakel Trading Sdn. Bhd. merupakan contoh organisasi yang
berjaya membantu melahirkan ramai usahawan muda dalam
industri tekstil di Malaysia.

Gambar foto 1.8 Perniagaan tekstil

Datuk Haji Mohamed Faroz
bin Mohamed Jakel

Legasi Jakel Trading Sdn. Bhd.
yang diasaskan oleh Allahyarham
Mohamed Jakel bin Ahmad telah
berjaya membuktikan bahawa
setiap kejayaan memerlukan
pengorbanan dan semangat juang
yang tinggi. Kejayaan yang dicapai
tersebut telah diteruskan melalui
kebolehan dan kebijaksanaan yang
dimiliki oleh Datuk Faroz dengan
membawa Jakel Trading Sdn. Bhd.
ke tahap yang dikagumi dan lebih
berdaya saing. Setiap cabaran dan
dugaan yang diterima selama ini
dijadikan kayu pengukur untuk
terus berjuang dan membantu
melahirkan lebih ramai usahawan
untuk lebih berjaya.

Buletin Keusahawanan

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   13 11/7/16   12:14 PM
14 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

(i) Kepentingan Keuntungan kepada Perniagaan

Keuntungan digunakan untuk mengukur tahap prestasi dan
menentukan hala tuju sesebuah perniagaan. Keuntungan juga
penting untuk mengembangkan dan memastikan kelangsungan
perniagaan. Tahap keuntungan melambangkan imej perniagaan.
Imej yang tinggi memudahkan pemilik untuk menarik pelaburan
baharu. Di samping itu, keuntungan juga membolehkan sesuatu
organisasi perniagaan menjalankan tanggungjawab sosial dengan
menyumbangkan keuntungan semula kepada masyarakat seperti
membina tempat rekreasi.

(b) Organisasi Bukan Bermotifkan
     Untung (OBBU)

Organisasi bukan bermotifkan untung ialah organisasi yang
memenuhi keperluan awam dalam pelbagai bidang termasuk
bidang pendidikan, keagamaan, sosial dan budaya. Organisasi
ini menyediakan barang dan perkhidmatan untuk membantu
golongan kurang berkemampuan, miskin tegar, gelandangan,
orang kelainan upaya, warga tua yang terabai dan melindungi
haiwan yang terbiar.

Gambar foto 1.9 Pemaju membina tempat rekreasi

Contoh
Organisasi bukan bermotifkan untung

Yayasan Kebajikan Haiwan Kebangsaan Malaysia
(MNAWF)

Rakyat Malaysia perlu bersatu
membantu semua insan yang
kurang bernasib baik untuk
bersama-sama menikmati hidup
yang lebih baik.

Cintai Negara

Jelaskan cara organisasi
bukan bermotifkan untung
memperoleh dana bagi
menjalankan aktivitinya.

Minda Kreatif

Tanggungjawab Sosial Korporat
(Corporate Social Responsibility − CSR)

Perkhidmatan  ‘extra miles’ adalah
satu  program tanggungjawab
sosial korporat Lembaga Hasil
Dalam Negeri (LHDN). Telefon
bimbit  dibekalkan kepada
Community Care Officer (CCO)
LHDNM bagi memudahkan
semua pembayar cukai mendapat
perkhidmatan secara terus
daripada CCO.
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan
daripada laman sesawang http://
lampiran.hasil.gov.my/pdf/pdfam/
Tanggungjawab Sosial Korporat)

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   14 11/7/16   12:14 PM
15Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

(i) Matlamat Penubuhan Organisasi

Organisasi bukan bermotifkan untung (OBBU) bermatlamat
untuk meningkatkan penglibatan sektor awam dalam kegiatan
kemasyarakatan. OBBU juga menyediakan ruang dan peluang
untuk semua golongan melibatkan diri dalam aktiviti yang boleh
membangunkan masyarakat kurang berkemampuan. Contohnya,
Persatuan Pengguna dan Rumah Anak Yatim.

Pada masa yang sama, OBBU turut membantu golongan
yang kurang berkemampuan untuk mendapatkan perkhidmatan
seperti perlindungan, pendidikan, rawatan dan kaunseling.

OBBU juga memastikan nasib setiap insan yang memerlukan
bantuan terus terbela dan terpelihara demi menjamin masa depan
yang lebih baik.

Gambar foto 1.10 Rumah Anak Yatim

(ii)  Kaedah Perniagaan bagi Organisasi Bukan
Bermotifkan Untung

Terdapat beberapa kaedah yang boleh digunakan oleh organisasi
bukan bermotifkan untung untuk menjalankan perniagaan, iaitu
secara percuma, jualan pada harga kos dan jualan pada harga di
bawah kos.

• Secara Percuma
Sesetengah barang dan perkhidmatan yang disediakan secara
percuma oleh organisasi bukan bermotifkan untung. Barang
dan perkhidmatan ini selalunya disediakan oleh kerajaan atau
pertubuhan bukan kerajaan (NGO).

Arahan:
Dapatkan maklumat tentang
organisasi yang berikut daripada
laman sesawangnya.

•   Gabungan Persatuan-Persatuan
Pengguna Malaysia (FOMCA)

•   Majlis Kanser Nasional
(MAKNA)

Soalan:
Kenal pasti jenis organisasi
bukan bermotifkan untung dan
aktiviti yang dijalankan oleh
organisasi tersebut.

EMK

Setiap pengguna perlu bijak
menguruskan kewangan termasuk
menyediakan tabung khas bagi
tujuan untuk membantu golongan
yang memerlukan.

Celik KewanganRM

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   15 11/7/16   12:14 PM
16 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

Contoh

Menyediakan bantuan perubatan serta barang keperluan harian
secara percuma apabila berlaku bencana alam seperti gempa bumi
atau banjir.

QR Code
Klinik 1Malaysia

http://pmr.penerangan.gov.my/
index.php/1malaysia/7816-klinik-

1malaysia.html

• Jualan Pada Harga Kos
 Terdapat juga barang dan perkhidmatan yang ditawarkan pada

harga kos. Jualan pada harga kos bermakna tiada sebarang
keuntungan diperoleh oleh penjual.

Harga yang dikenakan hanya mencukupi untuk menanggung
kos jualan barang atau perkhidmatan yang ditawarkan.

Gambar foto 1.11  Peserta bengkel di pusat kulinari dibekalkan bahan
pada harga kos

Selain barang yang telah dinyatakan dalam gambar foto 1.12, senaraikan barang yang mendapat subsidi daripada pihak
kerajaan. Kemudian, jelaskan kelebihan dan kekurangan pemberian subsidi kepada rakyat dan negara.

Gambar foto 1.12 Tepung
gandum (1 kg), iaitu barang yang
mendapat subsidi daripada kerajaan

• Jualan Pada Harga di Bawah Kos
 Barang atau perkhidmatan yang dijual di bawah harga kos

bermaksud harga yang dikenakan adalah lebih rendah
berbanding dengan kos sebenar untuk menyediakan barang
atau perkhidmatan tersebut. Secara kebiasaannya, barang dan
perkhidmatan ini mendapat subsidi daripada pihak kerajaan.
Subsidi yang diberikan bertujuan untuk membantu rakyat
yang kurang berkemampuan.

Jelaskan kelebihan dan
kekurangan perniagaan yang
melakukan aktiviti jualan pada
harga kos.

Minda Kreatif

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   16 11/7/16   12:14 PM
17Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

Bentuk Pemilikan
Perniagaan

1.2

Milikan Tunggal

Koperasi Syarikat Berhad

Perkongsian

Bentuk
pemilikan

perniagaan

Peta MINDA

Dain, Siti Juna & Partner

Rajah 1.3 Pemilikan perniagaan

Jelaskan perbezaan yang wujud
antara setiap bentuk pemilikan
dalam perniagaan.

Minda Kreatif
Pemilikan perniagaan merupakan entiti sesebuah perniagaan
yang dibentuk dari aspek perundangan. Antara bentuk pemilikan
perniagaan yang lazim adalah milikan tunggal, perkongsian,
syarikat berhad dan koperasi. Bentuk pemilikan perniagaan boleh
dikategorikan mengikut ciri-ciri dari aspek pemilik, corak kawalan
dan struktur pengurusannya.

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   17 11/7/16   12:14 PM
18 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

(a) Milikan Tunggal

Milikan tunggal ialah sejenis aktiviti perniagaan yang dimiliki
dan dikawal sepenuhnya oleh seorang individu sahaja. Individu
yang menjalankan perniagaan milikan tunggal bertanggungjawab
untuk melaburkan modal dalam perniagaan.

Sumber pembiayaan diperoleh daripada wang simpanan
pemilik, pinjaman daripada saudara-mara, agensi kerajaan dan
institusi kewangan. Keuntungan yang diperoleh akan dikenakan
cukai pendapatan perseorangan. Milikan tunggal merupakan
jenis pemilikan perniagaan yang paling popular di Malaysia.

Gambar foto 1.13 Perniagaan milikan tunggal

Usahawan yang berjaya tidak
mengutamakan keuntungan
perniagaan semata-mata tetapi
berusaha untuk memastikan
bahawa keuntungan yang
diperoleh dapat memberikan
manfaat kepada masyarakat
dan negara.

Cintai Negara

B
a

b
 1

Ali pergi ke kedai alatan sukan untuk membeli sepasang kasut bola untuk perlawanan persahabatan antara daerah.
Kos belian kasut daripada pembekal oleh pemilik kedai ialah RM150.00. Harga yang ditawarkan adalah sebanyak
RM250.00. Dia mendapati terdapat tawaran diskaun sebanyak 25 peratus untuk setiap item. Setiap item tertakluk
kepada cukai barang dan perkhidmatan (GST) sebanyak enam peratus. Kira keuntungan yang diperoleh pemilik kedai
alatan sukan tersebut.

Khalif bin Samsuddin
@ Carl Samsuddin

Pengasas Butik Bella Ammara
dan beberapa perniagaan
lain. Keberanian beliau untuk
mengubah nasib diri dengan
menceburi bidang perniagaan
telah menjadi asas kepada
kejayaan beliau pada hari ini.
Kejayaan beliau bermula daripada
sembilan pasang telekung pada
Julai 2012 perlu dicontohi oleh
generasi muda pada masa ini
dengan menjadikan bidang
perniagaan sebagai kerjaya
pilihan utama.

Buletin Keusahawanan

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   18 11/7/16   12:14 PM
19Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

(i) Pendaftaran Perniagaan Milikan Tunggal

Aktiviti perniagaan yang dijalankan secara milikan tunggal perlu
didaftarkan di Pejabat Pendaftaran Perniagaan di Suruhanjaya
Syarikat Malaysia (SSM) dalam tempoh 30 hari bermula dari
tarikh memulakan perniagaan. Pendaftaran perniagaan milikan
tunggal yang menjalankan perniagaan di premis tetap perlu
melalui proses yang berikut:

1 Mendaftar dengan Pendaftar Perniagaan

Perniagaan boleh didaftarkan dengan menggunakan
nama sendiri atau nama perniagaan. Sijil Perakuan
Pendaftaran Perniagaan akan dikeluarkan dalam tempoh
sejam selepas bayaran dibuat.

Gambar foto 1.14 Sijil perakuan pendaftaran perniagaan yang dikeluarkan oleh SSM

QR Code
Suruhanjaya Syarikat Malaysia

http://www.ssm.com.my

2  Mendapatkan lesen perniagaan daripada Pihak Berkuasa
Tempatan (PBT)

Rajah 1.4 Proses pendaftaran penubuhan perniagaan

Mengisi Borang
carian nama Mengisi Borang A

Hantar kepada Pendaftar
Perniagaan, Suruhanjaya
Syarikat Malaysia (SSM)

Membuat pembayaran
RM30.00 jika nama sendiri,

RM60.00 jika nama tred

Mendapatkan Borang D,
iaitu Sijil Perakuan

Pendaftaran Perniagaan

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   19 11/7/16   12:14 PM
20 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

(ii) Kelebihan dan Kekurangan Milikan Tunggal

Kelebihan dan kekurangan milikan tunggal ditunjukkan dalam
Jadual 1.2 yang berikut:

Jadual 1.2 Kelebihan dan kekurangan milikan tunggal

Kelebihan Kekurangan

Mudah ditubuhkan Diuruskan secara berseorangan

Tidak banyak syarat dan hanya
memerlukan modal kecil

Sukar untuk berkembang kerana
modal kecil

Mudah diurus kerana saiznya
yang kecil

Beban kerja semua ditanggung
oleh pemilik

Bebas menguruskan perniagaan Perniagaan tidak berterusan

Keputusan dibuat oleh pemilik Risiko perniagaan ditutup jika
pemilik meninggal dunia

Beban cukai rendah Sukar berkongsi kepakaran

Pemilik hanya perlu membayar
cukai individu

Pemilik menanggung liabiliti
tidak terhad

(b) Perkongsian

Perkongsian ditakrifkan sebagai kerjasama antara dua atau lebih
individu bagi menjalankan perniagaan. Mereka bersetuju untuk
bergabung tenaga bagi menjalankan perniagaan berasaskan
syarat yang dipersetujui bersama. Melalui perkongsian modal,
kepakaran, pengalaman dan pengetahuan, setiap rakan kongsi
dapat digabungkan untuk mengembangkan perniagaan.

Perniagaan perkongsian boleh ditubuhkan secara lisan atau
bertulis. Perkongsian yang wujud tanpa perjanjian bertulis adalah
tertakluk kepada peruntukan dalam Akta Perkongsian 1961.

Kebiasaannya, pihak-pihak yang terlibat akan membentuk
satu persetujuan bersama dalam surat ikatan perkongsian yang
merupakan perjanjian perkongsian. Syarat-syarat perkongsian
akan dicatatkan dalam dokumen ini untuk mengelakkan berlaku
perselisihan antara rakan kongsi.

Ahli yang terlibat dalam perniagaan secara perkongsian boleh
berkongsi ilmu pengetahuan, kepakaran, kemahiran, pengalaman
serta bebanan tugas. Jika terdapat rakan kongsi yang sakit atau
ingin bercuti, tugasannya dapat diambil alih oleh rakan kongsi.

Bahagikan kelas kepada beberapa
kumpulan kecil.

Tugasan:
Jelaskan cara atau langkah yang
terlibat dalam penubuhan entiti
milikan tunggal.

Langkah-langkah:
1 Kumpulkan semua borang

yang perlu dilengkapkan.
2 Kumpulkan maklumat dan

dokumen yang diperlukan.
3 Isikan borang dengan kemas

dan teliti.
4 Serahkan dokumen kepada

kumpulan lain.
5 Semak kekurangan yang

wujud dalam dokumen yang
anda terima.

6 Berikan komen anda.

EMK

Kebijaksanaan dalam pengurusan
kewangan akan membantu
menjamin kestabilan kewangan
pada masa hadapan.

Celik KewanganRM

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   20 11/7/16   12:14 PM
21Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

(i) Kandungan Perjanjian Perkongsian

Kandungan perjanjian yang terdapat dalam pemilikan perniagaan
secara perkongsian termasuklah nama firma, nama semua rakan
kongsi, peruntukan berkaitan dengan hak dan tanggungjawab
rakan kongsi, jenis dan tempat perniagaan, nisbah pembahagian
keuntungan atau kerugian, cara menjalankan perniagaan dan
menamatkan perkongsian.

(ii) Ciri-ciri Perkongsian

Ciri-ciri perkongsian adalah seperti berikut:
• bilangan rakan kongsi umumnya adalah dalam lingkungan

dua hingga 20 orang.
• bagi perkongsian yang melibatkan sesuatu profesion seperti

peguam dan akauntan, jumlah rakan kongsi adalah tidak
melebihi 50 orang.

• perniagaan yang dijalankan secara perkongsian juga tertakluk
di bawah Akta Pendaftaran Perniagaan 1956 (Pindaan 1978).

(iii) Jenis-jenis dan Liabiliti Rakan Kongsi

Perniagaan perkongsian mempunyai perbezaan dalam aspek jenis
rakan kongsi. Jenis rakan kongsi yang wujud dalam perniagaan
perkongsian ditunjukkan dalam Jadual 1.3 yang berikut:

Kaji terlebih dahulu kelebihan
dan kekurangan setiap jenis
pemilikan sebelum anda
memilih jenis yang sesuai untuk
perniagaan anda.

Jelaskan sebab bilangan rakan
kongsi perkongsian biasa berbeza
daripada perkongsian profesion.

Minda Kreatif

Gambar foto 1.15 Perkongsian

Jadual 1.3 Jenis dan liabiliti rakan kongsi

Jenis rakan kongsi Penerangan

Rakan kongsi berhad Liabiliti rakan kongsi ini terhad kepada
jumlah modal yang dilaburkan sahaja
dan tiada kuasa pengurusan serta
dibenarkan untuk memeriksa rekod dan
akaun perniagaan

Rakan kongsi lelap Menanggung liabiliti tidak terhad dan
tidak aktif dalam pengurusan serta
menyumbangkan modal sahaja

Rakan kongsi biasa Menanggung liabiliti tidak terhad dan
berhak menguruskan perniagaan

Rakan kongsi aktif Menanggung liabiliti tidak terhad dan
aktif dalam pengurusan serta dibayar
gaji secara bulanan

Rakan kongsi
nominal (namaan)

Nama digunakan sebagai rakan kongsi
tanpa mengeluarkan modal dan perlu
menanggung liabiliti yang tidak terhad

Setiap rakan kongsi perlu
sentiasa jujur dan amanah
terhadap perjanjian dalam
perniagaan yang telah dibuat
bagi memastikan setiap hasil
yang diperoleh dapat dinikmati
oleh semua pihak, termasuk
pekerja, masyarakat dan negara.

Cintai Negara

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   21 11/7/16   12:14 PM
22 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

(iv) Bilangan Rakan Kongsi

Bilangan rakan kongsi adalah berbeza bagi perkongsian biasa,
Perkongsian Berhad dan Perkongsian Liabiliti Terhad.

Jadual 1.4 Kelebihan dan kekurangan perkongsian

Kelebihan Kekurangan

Modal lebih besar
Lebih banyak modal dapat
dikumpulkan oleh rakan kongsi

Modal terhad
Sukar untuk berkembang
kerana modal masih terhad
berbanding dengan
syarikat berhad

Mudah ditubuhkan
Tidak banyak peraturan
perlu dipatuhi

Perniagaan tidak berterusan
Perniagaan terbubar jika rakan
kongsi meninggal dunia, muflis
atau wujud perselisihan faham

Berkongsi kepakaran
Gabungan tenaga rakan kongsi
menambahkan pengetahuan,
kepakaran dan pengalaman yang
diperlukan perniagaan

Liabiliti tidak terhad
Aset peribadi rakan kongsi
boleh digunakan untuk
menjelaskan hutang perniagaan

(v) Jenis-jenis Perkongsian

Perkongsian terbahagi kepada beberapa jenis seperti berikut:

• Perkongsian Biasa
Dalam perkongsian biasa, semua rakan kongsi terdiri daripada
rakan kongsi biasa. Rakan kongsi biasa menanggung liabiliti
tidak terhad. Mereka mempunyai kuasa, tanggungjawab serta
hak yang sama untuk menguruskan perniagaan.

Rajah 1.5 Bilangan rakan kongsi

Bilangan rakan kongsi

Perkongsian biasa

Bilangan rakan kongsi yang
dibenarkan adalah antara
2 orang hingga 20 orang

Perkongsian Liabiliti Terhad

Bilangan rakan kongsi yang
dibenarkan adalah minimum

2 orang dan tiada had bilangan
maksimum rakan kongsi

Perkongsian Berhad

Bilangan rakan kongsi yang
dibenarkan adalah antara
2 orang hingga 50 orang

B
a

b
 1

YOUNG ENTREPRENEUR
ORGANIZATION MALAYSIA

Generasi Muda Berjaya (GMB)
merupakan antara platform
terbaik yang menyatukan dan
mengembangkan perniagaan
usahawan muda daripada pelbagai
kaum di Malaysia ke tahap lebih
baik termasuk ke peringkat dunia.

Buletin Keusahawanan

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   22 11/7/16   12:14 PM
23Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

Entiti
berasingan

Liabiliti
terhad

Hayat
berterusan

Ciri-ciri
PLT

Rajah 1.6 Ciri-ciri PLT

Senaraikan perniagaan Perkongsian Liabiliti Terhad yang wujud di kawasan anda.

• Perkongsian Berhad
Dalam perniagaan Perkongsian Berhad, terdapat beberapa
orang rakan kongsi yang mempunyai liabiliti yang terhad. Hal
ini disebabkan oleh liabiliti yang ditanggung terhad setakat
jumlah modal yang dilaburkan. Mereka tidak mempunyai
kuasa dalam pengurusan perniagaan. Dalam Perkongsian
Berhad, sekurang-kurangnya seorang rakan kongsi biasa yang
menanggung semua liabiliti perniagaan dan bertanggungjawab
terhadap pengurusan perniagaan. Pekongsi dibenarkan untuk
memeriksa rekod dan akaun perniagaan.

• Perkongsian Liabiliti Terhad (PLT)
Perkongsian Liabiliti Terhad (PLT) merupakan satu bentuk
perniagaan alternatif yang menggabungkan ciri-ciri
perkongsian dengan syarikat sendirian berhad. PLT telah
diperkenalkan oleh Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM) pada
tahun 2013 di bawah Akta Perkongsian Liabiliti Terhad 2012.

Ciri-ciri perkongsian liabiliti terhad (PLT) adalah seperti yang
ditunjukkan dalam Rajah 1.6 yang berikut:

QR Code
Perkongsian Liabiliti Terhad (PLT)

https://www.ssm.com.my

Perkongsian modal atau
premis perniagaan akan
membantu mengurangkan
kos serta meningkatkan
keuntungan perniagaan.

Celik KewanganRM

B
a

b
 1

Peta MINDA

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   23 11/7/16   12:14 PM
24 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

– entiti berasingan
 Pemilik dan perniagaan dalam PLT merupakan dua pihak yang

berbeza. Perniagaan dalam PLT mempunyai hak menyaman,
didakwa, memperoleh dan melupuskan harta.

– liabiliti terhad
 Semua rakan kongsi mempunyai tanggungan terhad setakat

modal yang dilaburkan sahaja dan tidak melibatkan harta
peribadi pemilik.

– hayat berterusan
 Setiap perubahan yang berlaku dalam pekongsi PLT tidak akan

menjejaskan kewujudan, hak atau liabiliti PLT. Contohnya, jika
salah seorang rakan kongsi meninggal dunia, kurang siuman
atau muflis, perniagaan masih boleh meneruskan operasinya
seperti biasa.

Kelebihan Perkongsian Liabiliti Terhad kepada pemilik adalah
seperti berikut:

– entiti berasingan
 Rakan kongsi bebas daripada tindakan undang-undang yang

dikenakan terhadap syarikat.

– fleksibiliti perniagaan
 Rakan kongsi boleh meletakkan syarat-syarat tambahan

menurut perjanjian perkongsian.

– liabiliti terhad
 Aset peribadi semua rakan kongsi dalam PLT dilindungi

sekiranya perniagaan muflis.

– penjimatan kos
 PLT tidak tertakluk kepada sistem audit dan pematuhan pada

undang-undang berkanun. Selain itu, tiada had bilangan
maksimum rakan kongsi atau keperluan modal minimum.

Contoh

Contoh syarikat yang terlibat dengan Perkongsian Liabiliti
Terhad adalah seperti berikut:
1 Teguh Jaya PLT
2 Jati Diri PLT
3 Seri Cahaya PLT
4 Che Rose PLT
5 Senang Hati PLT

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan daripada laman sesawang
http://www.hasil.gov.my/pdf/pdfam/KU_3_2014.pdf)

Jelaskan perbezaan yang wujud
antara Perkongsian Liabiliti
Terhad dengan syarikat dan
milikan tunggal.

Minda Kreatif

Senaraikan negara yang
mempunyai bentuk pemilikan
jenis Perkongsian Liabiliti Terhad.

Minda Kreatif

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.
Kemudian bentangkan
dalam kelas.

Soalan:
1 Jelaskan cara mengatasi

kekurangan yang wujud
dalam bentuk pemilikan
secara perkongsian.

2 Jelaskan undang-undang
yang perlu dipatuhi oleh
perniagaan yang dijalankan
secara perkongsian.

EMK

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   24 11/7/16   12:14 PM
25Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

(vi) Tanggungjawab rakan kongsi

Setiap rakan kongsi dalam perniagaan bertanggungjawab untuk
menjalankan peranan masing-masing seperti berikut:
• menjaga kepentingan rakan kongsi lain
• melindungi rahsia perniagaan termasuk rahsia kewangan,

maklumat perniagaan dan akaun perniagaan
• mencari peluang dan sumber tambahan bagi memajukan

perniagaan yang dijalankan
• memberikan idea dan pendapat bagi menyelesaikan setiap

masalah yang timbul

(c) Syarikat Berhad

Syarikat Berhad merupakan entiti yang didaftarkan secara sah
dengan SSM dan tertakluk di bawah Akta Syarikat 1965. Syarikat
Berhad di tubuhkan oleh sekumpulan individu bagi tujuan
menjalankan aktiviti perniagaan.

Keanggotaan Syarikat Berhad terdiri daripada ahli lembaga
pengarah dan pemegang saham.

Ahli Lembaga Pengarah
1 Ahli lembaga pengarah yang paling kanan akan dilantik sebagai

pengarah urusan syarikat.

2 Ahli lembaga yang lain terdiri daripada pengarah eksekutif yang
menetapkan pelbagai polisi dan membuat keputusan-keputusan
berkaitan dengan perniagaan.

Pemegang saham
1 Pemegang saham merupakan pihak yang memegang

kepentingan dalam bentuk milikan saham.

2 Antara hak pemegang saham dalam sesebuah syarikat adalah
seperti yang berikut:

(a) mengundi dalam mesyuarat agung tahunan
 (b)  mendengar dan memberikan pendapat tentang laporan

tahunan aktiviti dan laporan kewangan syarikat
 (c) mempersoalkan polisi syarikat jika difikirkan perlu
 (d)  mengundi untuk meluluskan atau menolak setiap cadangan

yang dibawa oleh ahli lembaga pengarah
 (e) mengundi untuk melantik ahli lembaga pengarah

Senaraikan beberapa Syarikat Berhad yang wujud di Malaysia.

Entiti (entity):
Sesuatu yang diwujudkan atas
tujuan tertentu.

Istilah Perniagaan

Tindakan mengelakkan unsur
negatif dalam menjalankan
perniagaan termasuk
penipuan dan rasuah akan
menjadikan sesebuah
perniagaan lebih berjaya.

Cintai Negara

Sime Darby Berhad merupakan
contoh Syarikat Berhad yang
berjaya dan kukuh di Malaysia.
Kejayaan Sime Darby Berhad telah
membantu negara dalam pelbagai
aspek termasuk mengurangkan
kadar pengangguran dan
mengukuhkan ekonomi Malaysia
ke tahap lebih baik.

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   25 11/7/16   12:14 PM
26 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

Syarikat Sendirian Berhad (Sdn. Bhd.) Syarikat Awam Berhad

Jenis-jenis Syarikat Berhad

Rajah 1.7 Jenis-jenis Syarikat Berhad

(i) Syarikat Sendirian Berhad (Sdn. Bhd.)

Syarikat Sendirian Berhad kebiasaannya lebih kecil berbanding
dengan Syarikat Awam Berhad. Pemegang saham terdiri daripada
ahli keluarga atau rakan-rakan yang rapat. Syarikat Sendirian
Berhad mesti memiliki sekurang-kurangnya dua orang pemegang
saham dalam syarikat.

Ciri-ciri Syarikat Sdn. Bhd.
Ciri-ciri Syarikat Sdn. Bhd. adalah seperti berikut:

• tertakluk kepada Akta Syarikat 1965

• bilangan ahli yang dibenarkan adalah antara dua orang hingga
50 orang

• saham syarikat tidak boleh diurusniagakan di Bursa Malaysia

• pindah milik saham hanya boleh dilakukan dengan kebenaran
ahli lembaga pengarah

• lebih mudah mendapatkan modal yang besar untuk membiayai
operasi syarikat

• modal tambahan dapat diperoleh dengan menerbitkan syer

• pemegang saham juga menanggung liabiliti terhad

• sekiranya perniagaan muflis, pemegang syer hanya kehilangan
modal syer yang dilaburkan

• semua harta peribadi mereka tidak akan digunakan untuk
menyelesaikan hutang piutang syarikat

• pemegang saham terbesar syarikat berhak untuk mengawal
setiap operasi syarikat

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Nyatakan kandungan Akta
Syarikat 1965.

EMK

Syarikat Berhad di Malaysia dibahagikan kepada dua jenis
seperti yang telah termaktub dalam Akta Syarikat 1965. Setiap
jenis syarikat mempunyai ciri-ciri tersendiri.

Setiap transaksi kewangan sama
ada individu atau perniagaan
perlu dibuat secara berhati-hati
mengikut panduan dan nasihat
yang dikeluarkan oleh pakar
bagi mengelakkan berlakunya
masalah pencerobohan privasi dan
pencurian identiti.

Celik KewanganRM

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   26 11/7/16   12:14 PM
27Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

“Setiap maklumat kewangan
Syarikat Sendirian Berhad
dirahsiakan daripada
orang awam”.
Jelaskan pernyataan ini.

Minda Kreatif

Kelebihan dan Kekurangan Syarikat Sendirian Berhad

Kelebihan dan kekurangan Syarikat Sendirian Berhad ditunjukkan
dalam Jadual 1.5 yang berikut:

Jadual 1.5 Kelebihan dan kekurangan Syarikat Sendirian Berhad

Kelebihan Kekurangan

Modal lebih besar
Lebih banyak modal dapat
dikumpulkan melalui
terbitan syer

Penawaran syer terhad
Syer hanya boleh ditawarkan
kepada saudara dan rakan
(Maksimum 50 orang)

Liabiliti terhad
Jika syarikat muflis, pemegang
syer hanya rugi setakat modal
yang dilaburkan sahaja

Beban cukai yang tinggi
Kadar bayaran cukai syarikat
adalah tinggi

Hal ehwal syarikat
dirahsiakan
Laporan kewangan tidak
perlu diumumkan kepada
orang ramai

Syer tidak boleh dipindah
milik secara bebas
Pindah milik syer perlu
mendapat kelulusan daripada
Lembaga Pengarah

B
a

b
 1

Berikut merupakan contoh
Syarikat Sendirian Berhad
yang berjaya:

Buletin Keusahawanan

Gambar foto 1.16 NH PRIMA INTERNATIONAL SDN. BHD.
                                                                   (Butik Naelofar)

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   27 11/7/16   12:14 PM
28 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

2 Syarikat Awam Berhad
Ciri-ciri Syarikat Awam Berhad adalah seperti berikut:
(a) bilangan ahli yang dibenarkan adalah antara dua orang

hingga tiada had maksimum.
(b) sahamnya boleh diurusniagakan di Bursa Malaysia.
(c) pemegang saham asal menanggung risiko kehilangan

kawalan atas syarikatnya jika terdapat pembelian saham
dalam kuantiti yang besar (saham majoriti) oleh pihak
tertentu dalam usaha untuk mengambil alih pengurusan
syarikat daripada pemegang saham asal.

Arahan
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Bandingkan ciri-ciri Syarikat
Sendirian Berhad dengan Syarikat
Awam Berhad.

EMK

Gambar foto 1.17 CIMB Bank Berhad

Kelebihan dan Kekurangan Syarikat Awam Berhad

Kelebihan dan kekurangan Syarikat Awam Berhad ditunjukkan
dalam Jadual 1.6 yang berikut:

Jadual 1.6 Kelebihan dan kekurangan Syarikat Awam Berhad

Kelebihan Kekurangan

Modal lebih besar
• Lebih banyak modal dapat dikumpulkan

kerana bilangan pemegang syer
tidak terhad

Proses penubuhan rumit
• Pelbagai borang dan peraturan perlu dipatuhi

Menikmati ekonomi bidangan
• Dapat menjalankan perniagaan

besar-besaran dengan modal yang besar

Beban cukai yang tinggi
• Kena membayar cukai syarikat

Liabiliti terhad
• Jika muflis, hanya rugi setakat modal yang

dilaburkan sahaja

Pemilik dan pengurusan yang terpisah
• Syarikat diuruskan oleh ahli lembaga pengarah
• Terdapat risiko penyelewengan oleh pihak pengurusan

Kewujudan kekal
• Syarikat merupakan entiti yang berasingan

daripada pemilik

Tiada kerahsiaan
• Laporan kewangan tahunan perlu diumumkan kepada

orang awam

Pemilihan sesuatu pakej pinjaman
perlu dinilai secara teliti terlebih
dahulu. Penilaian perlu dibuat dari
semua aspek termasuk jumlah
kadar faedah, kadar pinjaman asas
(BLR), kadar dasar semalaman
(OPR) dan sebagainya. Penilaian
ini adalah untuk memastikan
setiap pinjaman yang dibuat tidak
memberikan kesan negatif dan
membebankan peminjam.

Celik KewanganRM

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   28 11/7/16   12:14 PM
29Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

Gambar foto 1.18 Contoh Koperasi

(d) Koperasi

Koperasi ialah sebuah organisasi perniagaan yang ditubuhkan
oleh sekumpulan individu secara sukarela. Koperasi merupakan
organisasi perniagaan yang mempunyai kepentingan yang sama
bagi setiap anggotanya. Matlamat penubuhan koperasi adalah
untuk melindungi kepentingan anggotanya. Koperasi juga
ditubuhkan dengan konsep “milik bersama” oleh semua anggota.

Harga yang ditawarkan di koperasi
secara relatifnya lebih murah
berbanding dengan harga yang
ditawarkan dalam pasaran.

Celik KewanganRM

(i) Ciri-ciri Koperasi

Ciri-ciri koperasi adalah seperti berikut:

• melaksanakan kegiatan berkaitan dengan ekonomi untuk
memenuhi keperluan anggota-anggotanya

Koperasi menjalankan aktiviti berkaitan perniagaan bagi
tujuan membantu memenuhi keperluan anggota-anggotanya.
Hal ini bagi mengurangkan beban kos sara hidup dan
meningkatkan ekonomi anggota-anggotanya.

• aktiviti tidak berunsurkan politik
 Aktiviti yang dijalankan oleh koperasi tidak melibatkan unsur

politik. Hal ini disebabkan oleh matlamat koperasi ialah
menjaga kebajikan anggota-anggotanya semata-mata.

• aktiviti koperasi diuruskan berdasarkan akta, peraturan
dan undang-undang kecil koperasi

Setiap aktiviti yang dijalankan oleh koperasi tertakluk pada
peraturan yang dibentuk secara khusus untuk koperasi sahaja,
iaitu Akta Koperasi 1993 (Pindaan 2007).

B
a

b
 1

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
1 Nyatakan koperasi utama yang

menaungi semua koperasi asas
di Malaysia.

2 Jelaskan peranan koperasi
tersebut dalam membantu
memacu pertumbuhan
koperasi di Malaysia.

EMK

QR Code
Koperasi Permodalan Felda

Malaysia Berhad (KPF)
http://kpf.felda.net.my

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   29 11/7/16   12:14 PM
30 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

• modal perniagaan disumbangkan oleh anggota
 Modal permulaan koperasi diperoleh daripada yuran keahlian

dan sumbangan daripada anggota-anggota koperasi. Hal ini
menjadikan setiap anggota mempunyai hak untuk bersuara
dalam memajukan perniagaan dan pengurusan koperasi.

• setiap anggota mempunyai hak dalam membuat keputusan
 Setiap anggota dalam koperasi mempunyai hak untuk terlibat

dalam pembuatan keputusan yang berkaitan dengan koperasi.
Hal ini termasuk dalam urusan perniagaan yang dijalankan
oleh koperasi.

• liabiliti anggota adalah terhad kepada sumbangan modal
atau yuran sahaja

Setiap anggota koperasi hanya menanggung liabiliti yang
terhad kepada sumbangan modal atau yuran sahaja.

(ii) Prinsip-prinsip Koperasi

Rochdale Cooperative yang ditubuhkan di Rochdale, England
pada tahun 1844 merupakan antara koperasi yang paling awal
ditubuhkan. Oleh sebab mereka telah menempa kejayaan, prinsip
operasi mereka yang dikenali sebagai “Prinsip Rochdale” telah
dijadikan asas penubuhan sesebuah koperasi hingga hari ini.

Prinsip-prinsip koperasi adalah seperti yang ditunjukkan dalam
Rajah 1.8 yang berikut:

Rajah 1.8 Prinsip koperasi

Pendidikan, latihan
dan maklumat

Bekerjasama
antara koperasi

Prihatin terhadap
komuniti

Keanggotaan sukarela
dan terbuka

Kebebasan
autonomiPenglibatan

anggota dalam
kegiatan ekonomi

Kawalan secara
demokratik oleh
anggota

Prinsip
koperasi

Pemilihan anggota lembaga
koperasi (ALK) dilaksanakan
melalui proses pengundian dalam
mesyuarat agung tahunan melalui
proses pengundian oleh setiap
anggota koperasi demi menjaga
kepentingan bersama.

Buletin Keusahawanan

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.
Gunakan kaedah inkuiri untuk
mengumpulkan  maklumat
tentang Hari Koperasi pada
tahun ini.

Soalan:
1 Kenal pasti tema dan aktiviti

yang dijalankan.
2 Cadangkan aktiviti yang sesuai

untuk sambutan Hari Koperasi
di sekolah anda.

EMK

B
a

b
 1

Setiap anggota koperasi perlu
sentiasa membantu koperasi
masing-masing mencapai
matlamat yang telah ditetapkan
demi kepentingan organisasi,
masyarakat dan negara.

Cintai Negara

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   30 11/7/16   12:14 PM
31Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

Jelaskan cara memajukan
koperasi sekolah anda ke tahap
lebih baik.

Minda Kreatif
• keanggotaan sukarela dan terbuka
 Keanggotaan dalam sesebuah koperasi adalah secara sukarela

tanpa paksaan daripada mana-mana pihak. Keanggotaan
dalam koperasi terbuka kepada sesiapa sahaja yang boleh
menggunakan perkhidmatan yang ditawarkannya dan rela
menerima tanggungjawab sebagai anggota, tanpa mengira
jantina, perbezaan sosial, bangsa, fahaman politik atau agama.

• kawalan secara demokratik oleh anggota
 Kawalan atas pengurusan koperasi dilakukan secara demokrasi

dengan setiap anggota mempunyai hak untuk bersuara
dan mengundi dalam menentukan dalam sesuatu perkara.
Koperasi merupakan organisasi yang demokratik, dikawal
oleh anggotanya sendiri dengan melibatkan diri secara aktif
dalam membuat polisi dan keputusan.

• penglibatan anggota dalam kegiatan ekonomi
 Setiap anggota dalam koperasi mempunyai hak untuk terlibat

dalam aktiviti ekonomi atau perniagaan yang dijalankan oleh
koperasi. Hal ini disebabkan oleh modal perniagaan diperoleh
daripada anggotanya sendiri.

• kebebasan autonomi
 Dalam aspek pengurusan koperasi, setiap anggota berhak

untuk bersuara dan menyatakan pendapat dalam sesuatu
perkara. Hal ini bagi memastikan kebajikan setiap ahli sentiasa
terpelihara tanpa dikuasai oleh mana-mana pihak tertentu.

• pendidikan, latihan dan maklumat
 Koperasi bertanggungjawab untuk menyediakan pendidikan

dan latihan untuk anggotanya, ahli lembaga yang dipilih,
pengurus dan pekerja agar mereka boleh menyumbang secara
berkesan kepada kemajuan koperasi. Koperasi menyampaikan
maklumat kepada orang ramai terutama kepada golongan
muda dan ketua-ketua masyarakat berhubung perihal dan
faedah berkoperasi.

• bekerjasama antara koperasi
 Kerjasama yang dijalinkan dengan koperasi-koperasi lain

menjadikan ekonomi koperasi menjadi lebih luas dan kukuh.
Kerjasama yang terjalin membolehkan sistem pengurusan
dan perniagaan koperasi terus dipertingkatkan dari semasa
ke semasa.

• prihatin terhadap komuniti
 Selain menjaga kebajikan ahli, kepentingan komuniti setempat

juga turut dititikberatkan. Hal ini meliputi aktiviti yang
memberi impak positif kepada anggota tanpa menjejaskan
kepentingan komuniti setempat.

QR Code
Suruhanjaya Koperasi Malaysia

(SKM)
http://www.skm.gov.my

Setiap koperasi di Malaysia perlu
bekerjasama antara satu sama
lain bagi memastikan kebajikan
setiap anggota dapat terus
dipelihara dan memberikan
manfaat kepada semua pihak
termasuk rakyat dan negara.

Cintai Negara

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   31 11/7/16   12:14 PM
32 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

(iii) Keanggotaan

Keanggotaan koperasi meliputi dua aspek, iaitu jumlah dan hak
anggota. Jumlah anggota dalam sesebuah koperasi memerlukan
sekurang-kurangnya 50 orang dan setiap anggota perlu membeli
modal syer.

Hak anggota
Setiap anggota koperasi mempunyai hak masing-masing. Contoh
hak anggota dalam koperasi adalah seperti yang berikut:
• mempunyai hak untuk mengundi (satu undi) dalam mesyuarat

agung tahunan koperasi tanpa mengira jumlah syer yang
dimiliki dalam koperasi yang dianggotainya

• terlibat secara langsung dalam proses pembuatan keputusan
• mengambil semula modal syer apabila keluar dari koperasi
• menerima pulangan dalam bentuk dividen

(iv) Kelebihan dan Kekurangan Koperasi

Kelebihan dan kekurangan koperasi ditunjukkan dalam Jadual 1.7
yang berikut:

Jadual 1.7 Kelebihan dan kekurangan koperasi

Kelebihan Kekurangan
Liabiliti terhad
• Anggota hanya rugi setakat

modal dilaburkan

Kadar pulangan
• Dividen rendah berbanding

dengan pelaburan dalam syarikat
Pentadbiran secara demokrasi
• Setiap anggota diberi hak

mengundi ALK

Pengurusan dan pemilik terpisah
• Pekerja mungkin tidak terdorong

untuk memajukan perniagaan
Tiada beban cukai
• Dikecualikan daripada cukai

Pemilikan syer terhad
• Setiap individu tidak boleh

memikili syer melebihi 20 peratus
Rebat
• Insentif yang diberikan

kepada pelanggan koperasi

Pindah milik syer
• Syer tidak boleh dipindah milik

kepada orang lain

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Nyatakan sebuah koperasi di
Malaysia dan jelaskan keunikan
yang ada pada koperasi tersebut
yang dapat digunakan bagi
membantu memperkasa koperasi
di sekolah anda.

EMK

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif
Tugasan: Membuat perbandingan antara Syarikat Sendirian Berhad dengan Syarikat Awam Berhad
Langkah-langkah:
1 Murid dibahagikan kepada beberapa kumpulan kecil.
2 Setiap kumpulan diberikan dua set profil syarikat yang berbeza (disediakan oleh guru).
3 Murid diminta menganalisis profil yang diberikan untuk mengenal pasti ciri-ciri syarikat.
4 Murid diminta menyenaraikan ciri yang dikenal pasti dalam peta i-Think (dicadangkan agar

menggunakan peta buih berganda). Kemudian bentangkan dalam kelas.

Setiap dividen atau keuntungan
yang diperoleh perlu diuruskan
mengikut keperluan termasuk
membuat pelaburan semula
demi masa depan yang lebih
cerah dan terjamin.

Celik KewanganRM

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   32 11/7/16   12:14 PM
33Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

1.3.1  Francais
Francais merupakan bentuk perniagaan yang berpotensi besar
menyumbang kepada kepesatan pertumbuhan ekonomi negara.
Francais merujuk pada hubungan antara dua pihak dari segi
perjanjian urus niaga antara fancaisor dengan fancaisi.

(a)  Ciri Umum Francais Mengikut
Akta Francais 1998

Ciri-ciri perniagaan francais adalah seperti berikut:
• perniagaan mesti dikendalikan mengikut sistem yang telah

ditetapkan oleh francaisor
• perniagaan dijalankan mengikut tempoh yang ditetapkan

dalam perjanjian
• francaisi berhak untuk menggunakan cap atau rahsia dagangan

milik francaisor
• francaisor mengenakan kawalan berterusan kepada francaisi
• francaisor bertanggungjawab untuk memberikan bantuan

kepada francaisi
• francaisi akan membuat sesuatu bayaran dalam bentuk fi atau

bentuk balasan lain yang dipersetujui kepada francaisor
• francaisor dan fancaisi boleh menjalankan aktiviti perniagaan

secara berasingan

Jelaskan secara ringkas perkaitan
yang wujud antara francaisor,
francaisi dan pelanggan.

Minda Kreatif

Bayaran berkala
kepada francaisor

Bayaran permulaan
kepada francaisor

Sokongan promosi
dan pentadbiran

Kawalan mutu
perkhidmatan

Penyelidikan dan
pembangunan
produk baharu

Barang dan perkhidmatan Bayaran

Rajah 1.9 Perkaitan antara francaisor dengan francaisi

Persetujuan
tentang bayaran,

prosedur
operasi, hak dan
tanggungjawab

FRANCAISI

PELANGGAN

FRANCAISOR

Bentuk-bentuk
Perniagaan Lain

1.3

Setiap rakyat Malaysia perlu
menyokong usahawan tempatan
termasuk perniagaan yang
dijalankan secara francais.
Tindakan ini bukan sahaja
membantu memajukan
usahawan tempatan, tetapi
membolehkan pengaliran wang
berlaku dalam negara.

Cintai Negara

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   33 11/7/16   12:14 PM
34 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

(b) Francaisor

Francaisor merupakan syarikat induk yang memiliki hak asal
atas jenama produk. Francaisor akan menyediakan produk dan
sistem perniagaan.

Kerajaan melalui Agensi
Kaunseling dan Pengurusan
Kredit menyediakan khidmat
nasihat secara percuma bagi
membantu individu dan
usahawan menguruskan
kewangan dengan bijak.

Celik KewanganRM

(i) Peranan Francaisor

Francaisor memberikan hak untuk menggunakan imej, jenama,
sistem operasi dan format perniagaannya kepada francaisi.
Sebagai pemilik jenama, francaisor mempunyai tanggungjawab
dan kewajipan untuk menyediakan “blueprint” atau petunjuk
pelaksanaan bentuk perniagaan sebagai panduan dan rujukan
kepada francaisi.

Francaisor  boleh membantu menyediakan khidmat latihan
seperti kursus dan bimbingan untuk memberikan pengetahuan
tentang sistem pemasaran yang digunakan oleh francaisor kepada
francaisi. Hal ini dapat memastikan setiap francaisi dapat bertahan
dan perniagaan dijalankan dengan lancar dan terus maju.

Terdapat juga francaisor yang membiayai kos pengiklanan
francaisi dengan menjalankan aktiviti promosi bersepadu. Bagi
perniagaan tertentu, francaisor turut memberikan bantuan dalam
bentuk ramuan khas serta alatan dan perkakas.

(ii)  Kelebihan dan Kekurangan Perniagaan
Francais kepada Francaisor

Kelebihan dan kekurangan perniagaan francais kepada francaisor
ditunjukkan dalam Jadual 1.8 yang berikut:

Gambar foto 1.19 Francaisor

Program Francais Komuniti
Program itu bagi membantu
usahawan francais tempatan
mengembangkan perniagaan
sebagai francaisor.
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan

daripada laman sesawang
http://www.bharian.com.my

node/158718)

Buletin KeusahawananB
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   34 11/7/16   12:14 PM
35Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

Jadual 1.8 Kelebihan dan kekurangan perniagaan francais kepada francaisor

Kelebihan Kekurangan

• Dapat mengembangkan perniagaan
secara global

• Menikmati ekonomi bidangan dalam
bentuk peningkatan dalam jumlah
sesuatu pengeluaran

• Mekanisme yang berkesan bagi
menembusi pasaran baharu

• Berkongsi risiko dan tanggungjawab
dengan francaisi

• Struktur pengurusan tidak begitu
besar – pengurusan outlet francaisi
dilakukan oleh francaisi sendiri

• Boleh menjejaskan
reputasi francaisor
sekiranya francaisi
tidak mematuhi
kualiti produk
yang ditetapkan

• Peningkatan dalam
kos sokongan operasi
untuk francaisi

• Kesukaran memilih
francaisi yang baik
dan berdaya saing

(b) Francaisi

Francaisi merupakan syarikat yang membeli hak kebenaran
untuk menggunakan jenama daripada francaisor. Francaisi
akan menyediakan modal dalam bentuk dana, sumber manusia
dan usaha berterusan untuk memastikan kelangsungan perniagaan.

(i) Peranan Francaisi

Peranan francaisi adalah untuk menjalankan aktiviti perniagaan
mengikut peraturan dan sistem piawaian yang ditetapkan oleh
francaisor. Kegagalan mematuhi peraturan ini akan menyebabkan
penamatan kontrak oleh francaisor.

Jelaskan lima kategori
pendaftaran di bawah Akta
Francais (Pindaan) 2012.

Minda Kreatif

Gambar foto 1.20 Francaisi

QR Code
Persatuan Francais Malaysia

http://www.mfa.org.my

PEMBANGUNAN FRANCAIS
Kementerian Perdagangan
Dalam Negeri, Koperasi dan
Kepenggunaan (KPDNKK) telah
melaksanakan pelbagai insiatif
berkaitan dengan pembangunan
francais. Antara inisiatif yang
dilaksanakan oleh KPDNKK
adalah seperti berikut:
• Pelan Induk Pembangunan

Francais Nasional (PIPFN)
• Skim Pembiayaan Kecil

Francais (SPF)
• Dana Bantuan Pembangunan

Francais (DBPF)
• Skim Pembiayaan Kecil

Francais (SPKF)
• Program Pembangunan

Francais (PPF)
• Program Pembangunan Produk

Francais Tempatan (PPFT)
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan

daripada laman sesawang
http://www.kpdnkk.gov.my)

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   35 11/7/16   12:14 PM
36 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

1.3.2  Usaha Sama
Usaha sama ialah suatu perkongsian strategik antara dua atau
lebih individu atau syarikat dan mereka bersetuju untuk
bekerjasama mengeluarkan barang atau perkhidmatan dalam
jangka masa yang tertentu.

Dalam sesebuah usaha sama, kedua-dua pihak akan
membentuk sebuah entiti perniagaan yang baharu. Modal untuk
syarikat baharu ini akan disumbangkan oleh pihak-pihak yang
telah bersetuju untuk menjalankan usaha sama. Mereka akan
bersama-sama mengawal dan menguruskan syarikat baharu
tersebut dan seterusnya berkongsi aset, hasil dan perbelanjaan.

Usaha sama yang ditubuhkan mungkin untuk satu projek
tertentu sahaja, iaitu syarikat baharu akan ditubuhkan. Kedua-dua
syarikat akan menjadi pemegang saham. Perjanjian perniagaan
dibuat untuk menetapkan peranan dan tanggungjawab syarikat
yang terlibat dalam kewangan, tenaga kerja dan lain-lain.

(ii)  Kelebihan dan Kekurangan Perniagaan
Francais kepada Francaisi

Kelebihan dan kekurangan perniagaan francais kepada francaisi
ditunjukkan dalam Jadual 1.9 yang berikut.

Jadual 1.9 Kelebihan dan kekurangan perniagaan francais kepada francaisi

Kelebihan Kekurangan
• Memiliki dan menjalankan satu

perniagaan yang sistematik
• Reka bentuk yang seragam
• Mendapat sokongan pengurusan

daripada francaisor
• Risiko kegagalan perniagaan rendah
• Jenama terkenal dan jaringan

perniagaan yang lebih luas
• Tidak perlu banyak pengalaman

dalam perniagaan

• Perlu mengawal kualiti
barang kerana boleh
menjejaskan nama
baik francaisor

• Terikat dengan perjanjian
francais dan bergantung
pada francaisor

• Tiada inovasi dan
inisiatif sendiri untuk
majukan perniagaan

Namakan perniagaan francais
di kawasan anda atau yang
anda ketahui. Jelaskan
penambahbaikan yang
boleh dilakukan oleh
perniagaan tersebut.

Minda Kreatif

Contoh

Malaysia Aviation Group jalin
usaha sama dengan Lufthansa
Malaysia Aviation Group
Berhad memeterai Terma
Rujukan bersama Lufthansa
Technik AG untuk membentuk
rangka kerja usaha sama
strategik bagi kerjasama (JV)
menubuhkan sebuah kemudahan
penyelenggaraan, pembaikan
dan baik pulih (MRO) serantau.
Kemudahan MRO itu, yang
dirancang tahun depan, akan
berpangkalan di kemudahan
sedia ada Malaysia Airlines
Berhad (MAB) di Lapangan
Terbang Antarabangsa Kuala
Lumpur (KLIA). MRO bakal
menyelenggara angkatan pesawat
Boeing 737 dan Airbus A320.
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan

daripada laman sesawang
http://www.bharian.com.my/

node/157437)

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 1

Lembaga Tabung Haji dan Amanah Raya telah bekerjasama menubuhkan
Abraj Management Sdn. Bhd. (Abraj) dengan pemilikan saham secara
sama rata.

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan daripada http://ww1.utusan.com.my/
utusan/info.asp?y=2010&dt=0330&pub=Utusan_Malaysia&sec=Dalam_

Negeri&pg=dn_15.htm)

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   36 11/7/16   12:14 PM
37Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

(a) Tujuan Usaha Sama

Tujuan usaha sama dilaksanakan adalah untuk meningkatkan
kedudukan syarikat, perkongsian kepakaran dan menambahkan
keuntungan perniagaan pemilik. Apabila sesuatu usaha sama telah
berjaya atau tercapai objektifnya, syarikat usaha sama selalunya
akan dibubarkan. Kedua-dua syarikat juga dapat meningkatkan
dana perniagaan dan seterusnya meningkatkan keuntungan.

(b)  Kelebihan dan Kekurangan
Usaha Sama

Kelebihan dan kekurangan perniagaan usaha sama ditunjukkan
dalam Jadual 1.10 yang berikut.

Jadual 1.10 Kelebihan dan kekurangan usaha sama

Kelebihan Kekurangan

• Membantu perniagaan untuk
memperluas asas perniagaan.
Syarikat boleh menjalankan
perniagaan di tempat yang belum
pernah diterokai

• Dapat meningkatkan dana
kewangan dan tenaga kerja untuk
menjalankan sesuatu projek

• Meningkatkan pengeluaran
kerana pasaran adalah lebih besar

• Mendapat teknologi baharu
dan terkini dengan bekerjasama
dalam pengeluaran

• Mudah untuk mendapatkan
bahan mentah dan
sumber-sumber lain daripada
syarikat usaha sama

• Harta individu, aset serta
pegangan dalam syarikat
asal dikekalkan

• Risiko dalam perniagaan
dapat dikongsi kerana risiko
ditanggung oleh kedua-dua
buah syarikat

• Visi dan misi yang
berbeza antara pihak yang
bergabung menyebabkan
berlakunya konflik

• Perbezaan budaya dan cara
pengurusan yang berbeza
dalam menjalankan
sesebuah perniagaan

boleh membawa masalah
kepada pengurusan pada
masa hadapan

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan cara atau prosedur
menjalankan  perniagaan
secara usaha sama.

EMK

Senaraikan syarikat usaha sama yang berjaya di Malaysia. Kemudian, pilih satu perniagaan usaha sama hasil daripada
carian anda. Berikan pendapat anda tentang punca kejayaan usaha sama perniagaan tersebut.

Program Pembangunan
Produk Perusahaan Kecil dan

Sederhana (PKS)

Program Pembangunan Produk
bertujuan untuk membangunkan
produk PKS yang berpotensi
untuk dipromosi dan dipasarkan
melalui pasar raya di peringkat
domestik. Dalam memastikan
program ini dilaksanakan
dengan berkesan, usaha sama
dengan agensi yang mempunyai
kepakaran dalam aspek
penjenamaan dan pembangunan
produk dijalinkan secara
berterusan. Agensi kerajaan yang
terlibat akan membantu merangka
program-program pembangunan
yang bersesuaian.
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan

daripada laman sesawang
http://spacedeals.1pengguna.com/

spacedeals/index.php?r=portal/
left&id=aDRjRDJEcmJsTjV
2UWpPWHhIdmhUZz09)

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   37 11/7/16   12:14 PM
38 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

1.4.1  Saiz
Saiz perniagaan boleh dibahagikan kepada tiga, iaitu kecil,
sederhana dan besar. Di Malaysia satu definisi seragam telah
ditetapkan oleh Majlis Pembangunan Perusahaan Kecil dan
Sederhana (PKS) Kebangsaan (MPPK). Definisi tersebut diguna
pakai oleh semua kementerian dan agensi kerajaan, institusi
kewangan dan pengawal selia yang terlibat dalam program
pembangunan PKS.

Faktor penentuan saiz perniagaan ialah:
• jumlah jualan tahunan
• bilangan pekerja tetap

Kedua-dua aspek ini berbeza untuk perniagaan yang terlibat
dalam aktiviti pengilangan dan perkhidmatan seperti dalam
Jadual 1.11 yang berikut:QR Code

SME Corporation Malaysia
http://www.smecorp.gov.my

Klasifikasi Perniagaan

Klasifikasi perniagaan merupakan penyusunan perniagaan
dalam sesuatu kelompok tertentu mengikut kriteria yang telah
ditetapkan. Perniagaan diklasifikasikan kepada dua kelompok,
iaitu saiz dan sektor seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1.10
yang berikut:

Rajah 1.10 Klasifikasi perniagaan

Saiz

Kecil Sederhana Besar

Sektor

Utama Kedua Ketiga

Klasifikasi Perniagaan

1.4

Arahan:
Bincang dalam kumpulan.

Soalan:
Terdapat usahawan yang keliru
berkaitan dengan perbezaan
antara jualan tahunan dengan
keuntungan. Sesebuah
perniagaan mungkin mempunyai
nilai jualan tahunan yang tinggi
tetapi masih menanggung
kerugian. Bincangkan
sebab-sebab situasi ini berlaku.

EMK

Setiap perniagaan di Malaysia
perlu saling membantu dan
bersaing secara adil bagi
memastikan pertumbuhan
ekonomi negara berkembang
secara konsisten dan kukuh.

Cintai Negara

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   38 11/7/16   12:14 PM
39Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

Jadual 1.11 Klasifikasi perniagaan berdasarkan saiz

Klasifikasi

Saiz

Pengilangan Perkhidmatan

Jumlah Jualan
Tahunan

Bilangan Pekerja
Tetap

(orang)

Jumlah Jualan
Tahunan

Bilangan Pekerja
Tetap

(orang)

Kecil RM300,000 hingga
kurang daripada
RM15 juta

5 hingga kurang
daripada 75

RM300,000 hingga
kurang daripada
RM3 juta

5 hingga kurang
daripada 30

Sederhana RM15 juta hingga
kurang daripada
RM50 juta

75 hingga kurang
daripada 200

RM3 juta hingga
kurang daripada
RM20 juta

30 hingga kurang
daripada 75

Besar RM50 juta dan
ke atas

200 dan ke atas RM20 juta dan
ke atas

75 dan ke atas

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan daripada laman sesawang
http://www.smecorp.gov.my, capaian pada 26 Jun 2016)

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan perbezaan antara
perniagaan bersaiz kecil dengan
perniagaan bersaiz sederhana.

EMK

(a) Perniagaan Bersaiz Kecil

Sesebuah perniagaan yang terlibat dalam aktiviti pengilangan
akan dikategorikan sebagai perniagaan bersaiz kecil sekiranya
mempunyai pencapaian jumlah jualan tahunan dalam anggaran
RM300,000 hingga kurang daripada RM15 juta serta pekerja tetap
5 hingga kurang daripada 75 orang. Bagi perkhidmatan pula,
jumlah jualan tahunan adalah antara RM300,000 hingga kurang
daripada RM3 juta manakala bilangan pekerja tetap antara 5
hingga kurang daripada 30 orang.

(i) Kelebihan Perniagaan Bersaiz Kecil

•	 Kos	overhed	yang	lebih	rendah
Perniagaan bersaiz kecil tidak memerlukan kos operasi dan
kos pengurusan yang tinggi. Hal ini membolehkan peniaga
menawarkan harga yang lebih bersaing berbanding dengan
syarikat yang lebih besar.

•	 Cepat	menyelesaikan	masalah	dan	rungutan	pelanggan
Pemilik dapat mengambil tindakan segera atas segala masalah
dan rungutan pelanggan. Kebiasaannya, perniagaan bersaiz
kecil kurang menghadapi birokrasi, seperti borang yang perlu
diisi oleh pelanggan yang menghadapi masalah.

Setiap perniagaan perlu
memastikan keuntungan
yang diperoleh diagihkan dan
digunakan dengan baik mengikut
keutamaan bagi memastikan
operasi perniagaan berjalan lancar.

Celik KewanganRM
B

a
b

1
B

a
b

1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   39 11/7/16   12:14 PM
40 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

•	 Fleksibel
Perniagaan kecil lebih mudah untuk mengubah strategi
apabila diperlukan. Hal ini disebabkan oleh pemilik boleh
membuat keputusan dengan mudah. Selain itu, pemilik juga
terlibat secara langsung dalam pengurusan perniagaannya.

•	 Kos	upah	yang	lebih	rendah
Pekerja dalam perniagaan bersaiz kecil tidak berdaftar dengan
kesatuan sekerja, atau merupakan pekerja sambilan. Hal ini
membolehkan mereka hanya dibayar gaji minimum.

(ii) Kekurangan Perniagaan Bersaiz Kecil

•	 Kos	pengeluaran	tinggi
Perniagaan bersaiz kecil menanggung kos pengeluaran yang
tinggi kerana tidak dapat menikmati ekonomi bidangan.

•	 Kurang	berdaya	saing
Perniagaan bersaiz kecil sukar untuk mengekalkan perniagaan
dalam keadaan mencabar berbanding dengan pesaing yang
bersaiz besar seperti ketika keadaan ekonomi kurang menentu.

•	 Sukar	mendapat	pekerja	mahir	dan	berpengalaman
Pemilik tidak mampu membayar upah pekerja mahir yang
lebih tinggi. Mereka juga tidak mampu untuk menampung
kos latihan untuk pekerja sedia ada.

•	 Kekurangan	sumber	kewangan
Perniagaan bersaiz kecil sukar mendapatkan modal tambahan.
Bank dan institusi kewangan kerap kali enggan memberikan
pinjaman kepada mereka kerana kurang keyakinan akan
potensi perniagaan tersebut. Pemilik juga tidak dapat
menyediakan cagaran yang diminta oleh pihak bank.

(iii) Cabaran Perniagaan Bersaiz Kecil

•	 Masalah	aliran	tunai
Aliran tunai yang negatif menjadi cabaran utama yang
dihadapi oleh perniagaan bersaiz kecil. Masalah ini timbul
berikutan daripada pelanggan yang lambat menjelaskan
hutang. Pada masa yang sama, perniagaan perlu membayar
bil-bil dan perbelanjaan di luar jangka.

Pihak pengurusan digalakkan menggunakan teknologi
terkini termasuk perisian komputer untuk menjana penyata
aliran tunai dan belanjawan agar aliran tunai dapat dikawal.
Sebarang perbelanjaan luar jangka dapat dikesan lebih awal.

Produk yang baik tidak
bergantung pada harga yang
ditawarkan tetapi bergantung
pada kualiti sumber dan
teknik pembuatannya.

Celik KewanganRM

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Jelaskan cara mengatasi masalah
kekurangan yang wujud dalam
perniagaan bersaiz kecil.

EMK

B
a

b
 1

Buletin Keusahawanan

Showcase Produk
Usahawan Serumpun

Showcase ini merupakan
platform yang disediakan kepada
usahawan untuk mengembangkan
perniagaan dan menyatukan
usahawan yang berdaya maju
dari Malaysia dan Indonesia.
Kerjasama erat antara usahawan
Malaysia dan Indonesia dibentuk
dan dijayakan melalui Malaysia
Indonesia Corporate House
(MICH). Peluang ini perlu
dimanfaatkan oleh semua
usahawan untuk terus maju dan
berdaya saing.
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan

daripada laman sesawang
https://www.youtube.com/

watch?v=pm7AAkj_O0Y, capaian
pada 5 Oktober 2016)

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   40 11/7/16   12:14 PM
41Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

•	 Bebanan	kerja
Pemilik perniagaan kecil kebiasaannya menanggung bebanan
kerja yang berat kerana tiada pengkhususan. Pengurusan dan
keputusan perniagaan perlu dilakukan sendiri oleh pemilik.

•	 Mengekalkan	pelanggan	lama	dan	mendapatkan
pelanggan baharu
Pemilik perlu sentiasa memikirkan strategi untuk memastikan
pelanggan sedia ada kekal dengan memberikan perkhidmatan
yang unik dan istimewa. Kajian perlu dibuat untuk membentuk
strategi terbaik bagi mendapatkan pelanggan baharu.

•	 Memotivasikan	pekerja
Pekerja merupakan faktor penting dalam sesebuah perniagaan.
Pemilik perlu memastikan setiap pekerja gembira dengan
persekitaran kerja supaya mereka lebih produktif. Kebajikan
pekerja juga perlu diambil kira untuk mengurangkan kadar
pusing ganti pekerja.

•	 Kos	overhed	yang	tinggi
Mengawal kos overhed merupakan cabaran besar kepada
perniagaan kecil. Terdapat perniagaan terpaksa ditutup akibat
menanggung kos overhed yang berlebihan. Kajian keperluan
sebenar berkaitan dengan pelanggan perlu dilaksanakan bagi
mengelakkan memberi perkhidmatan yang tidak diperlukan
oleh pelanggan.

Perniagaan bersaiz kecil berpeluang untuk mendapatkan
pelbagai jenis bantuan kewangan daripada pelbagai agensi
atau institusi kewangan seperti Bank SME dan sebagainya.

Gambar foto 1.21 Perniagaan bersaiz kecil

Setiap pengguna perlu
menyokong produk tempatan bagi
memastikan aliran mata wang
terus mengalir dalam negara.

Cintai Negara

Anda merupakan pengurus
dalam sebuah organisasi
perniagaan. Nyatakan perkara
yang perlu perhatian untuk
meningkatkan motivasi pekerja
di syarikat anda.

Minda Kreatif

B
a

b
 1

QR Code
Tekun Nasional

https://www.tekun.gov.my

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   41 11/7/16   12:14 PM
42 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

(b) Perniagaan Bersaiz Sederhana

Perniagaan dikategorikan bersaiz sederhana jika mempunyai
nilai jualan tahunan sebanyak RM15 juta hingga kurang daripada
RM50 juta dan bilangan pekerja 75 hingga kurang daripada 200
orang bagi syarikat pengilangan. Bagi perniagaan berasaskan
perkhidmatan pula nilai jualan tahunan mestilah bernilai RM3
juta hingga kurang daripada RM20 juta dengan bilangan pekerja
tetap dari 30 hingga kurang daripada 75 orang.

Arahan:
Pilih satu perniagaan bersaiz
sederhana di kawasan anda.

Soalan:
Jelaskan secara ringkas setiap
ciri yang terdapat dalam
perniagaan tersebut.

EMK

(i) Kelebihan Perniagaan Bersaiz Sederhana

• Mudah ditubuhkan
 Perniagaan bersaiz sederhana mudah ditubuhkan sekiranya

perniagaan yang dijalankan adalah dalam bentuk milikan
tunggal atau perkongsian, prosedur penubuhannya mudah
kerana tidak banyak peraturan perlu dipatuhi.

• Fleksibel
 Perniagaan bersaiz sederhana juga adalah fleksibel. Perniagaan

bersaiz sederhana akan berupaya untuk membuat sesuatu
perubahan dengan cepat dan mudah jika keadaan memerlukan
perubahan dilakukan. Pembahagian kerja perniagaan bersaiz
sederhana juga adalah fleksibel. Hal ini membolehkan
pekerja melakukan lebih daripada tugasan sebenar mereka
untuk menarik perhatian majikan.

• Semangat berpasukan yang tinggi
 Majikan dapat memupuk semangat bekerja dalam pasukan.

Majikan mengetahui bahawa setiap pekerja ialah aset dalam
memajukan sesebuah perniagaan.

• Pelaporan kewangan syarikat dirahsiakan
 Perniagaan bersaiz sederhana tidak perlu melaporkan aktiviti

dan kedudukan kewangan mereka kepada umum berbanding

Gambar foto 1.22 Perniagaan bersaiz sederhana

Setiap kemudahan kredit yang
ditawarkan oleh kerajaan perlu
dimanfaatkan sepenuhnya
oleh perniagaan bagi memacu
pertumbuhan perniagaan ke
tahap lebih baik.

Celik KewanganRM

Fleksibel (Flexible):
Boleh diubah atau disesuaikan
dengan mudah

Istilah Perniagaan

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   42 11/7/16   12:14 PM
43Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

dengan syarikat besar. Hal ini merupakan satu kelebihan
perniagaan sekiranya pihak pengurusan sesebuah perniagaan
berhasrat untuk menerokai pasaran baharu tanpa pengetahuan
pesaing-pesaing dalam industri.

(ii) Kekurangan Perniagaan Bersaiz Sederhana

• Sukar menyediakan latihan
 Perniagaan bersaiz sederhana memerlukan pekerja yang

berkemampuan untuk mengendalikan projek yang kompleks.
Namun mereka tiada sumber untuk melatih pekerja untuk
menghadapi cabaran ini berbanding perniagaan bersaiz besar.

• Sukar untuk memajukan kerjaya
 Perniagaan bersaiz sederhana tidak menawarkan peluang

kerjaya yang menarik kepada pekerjanya. Bilangan pekerja
yang kurang menyebabkan seseorang pekerja tiada peluang
menikmati kenaikan pangkat dalam organisasi perniagaan.

• Wujud jurang hubungan
 Jurang hubungan wujud kerana bilangan pekerja yang lebih

ramai menyukarkan hubungan rapat antara majikan dengan
para pekerja.

(iii) Cabaran Perniagaan Bersaiz Sederhana

• Meningkatkan hasil
 Perniagaan bersaiz sederhana menghadapi cabaran yang besar

untuk meningkatkan hasil berbanding dengan perniagaan
bersaiz kecil dan besar. Pada peringkat ini, perbelanjaan
perniagaan cenderung untuk naik secara mendadak.

• Pengambilan pekerja
 Pada tahap ini, pengambilan pekerja perlu diberikan perhatian

yang serius oleh pihak pengurusan. Perniagaan memerlukan
tenaga kerja yang lebih ramai mahir dan berpengalaman untuk
terus berkembang. Terdapat persaingan dengan perniagaan
besar untuk mendapatkan pekerja pakar yang berpengalaman.

• Undang-undang dan peraturan kerajaan
 Semakin besar sesebuah perniagaan, semakin banyak

peraturan yang perlu dipatuhi. Selain pendaftaran perniagaan,
peniaga perlu mendapatkan pelbagai lesen, permit atau
surat-surat kuasa dari pelbagai agensi berdasarkan aktiviti yang
dijalankan. Jika peniaga terlibat dalam aktiviti pengeluaran
makanan mereka perlu memohon lesen kilang makanan
daripada Pegawai Kesihatan Daerah atau Majlis Perbandaran
bagi tujuan pemeriksaan kesihatan ke atas kilang-kilang dan
ujian keluaran makanan tersebut.

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
1 Cadangkan cara perniagaan

bersaiz sederhana boleh
memberikan latihan kepada
pekerja tanpa kos yang besar.

2 Nyatakan dua agensi kerajaan
yang menyediakan latihan
untuk pekerja.

EMK

QR Code
Majlis Amanah Rakyat (MARA)

http://www.mara.gov.my

Setiap perniagaan perlu
mengutamakan pengambilan
pekerja tempatan berbanding
dengan pekerja asing.

Cintai Negara
B

a
b

1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   43 11/7/16   12:14 PM
44 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

(c) Perniagaan Bersaiz Besar

Sesebuah perniagaan yang terlibat dalam aktiviti pengeluaran
adalah bersaiz besar jika nilai jualan tahunan melebihi RM50 juta
dan bilangan pekerja tetap juga perlu melebihi 200 orang.
Perniagaan berasaskan perkhidmatan pula mempunyai nilai
jualan tahunan melebihi RM20 juta serta bilangan pekerja
melebihi 75 orang.

Mass Rapid Transit
Corporation Sdn. Bhd.

(MRT Corp)

• Pelaksanaan beberapa projek
aliran transit massa (Mass
Rapid Transit-MRT) telah
membuka pelbagai peluang
perniagaan tambahan kepada
usahawan berskala sederhana
dan kecil untuk terus maju dan
mengembangkan
perniagaan mereka.

• Hal ini dilaksanakan melalui
tawaran untuk berniaga di
stesen-stesen MRT kepada
usahawan sedia ada dan
bakal-bakal usahawan.

• Tindakan ini bukan sahaja
membuka peluang perniagaan
tetapi turut merangsang
kelahiran usahawan muda
di Malaysia.

Buletin Keusahawanan
(i) Kelebihan Perniagaan Bersaiz Besar

• Menikmati ekonomi bidangan
 Aktiviti perniagaan yang dijalankan secara besar-besaran

membolehkan kos seunit pengeluaran dikurangkan ke tahap
paling minimum. Perniagaan boleh menjual barang dengan
harga yang lebih murah dan dapat meningkatkan keuntungan.

• Dapat menguasai pasaran
 Perniagaan yang besar lebih mudah menguasai pasaran

sesuatu produk berbanding dengan perniagaan bersaiz kecil.

• Wujud pengkhususan
 Pihak pengurusan mampu mengupah tenaga pakar yang

berpengalaman luas di setiap bahagian untuk menjalankan
operasi mereka.

(ii) Kekurangan Perniagaan Bersaiz Besar

• Komunikasi kurang berkesan
 Perniagaan yang besar mempunyai pelbagai aras atau hierarki

dalam pengurusannya. Hal ini akan melambatkan proses
penghantaran sesuatu maklumat daripada satu jabatan ke
jabatan yang lain. Wujud juga kemungkinan berlakunya salah
faham dalam proses penyampaian maklumat.

Gambar foto 1.23 Perniagaan bersaiz besar

Jelaskan peranan perniagaan
bersaiz besar dalam membantu
melahirkan usahawan terutama
dalam kalangan generasi muda.

Minda Kreatif

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   44 11/7/16   12:14 PM
45Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

• Birokrasi
 Terdapat banyak peraturan dan polisi yang perlu dipatuhi.

Sesuatu perkara yang mudah menjadi sukar kerana wujudnya
pelbagai peraturan yang perlu dilaksanakan.

• Risiko kerugian lebih besar
 Perniagaan bersaiz besar dipengaruhi oleh keadaan ekonomi

dan politik dunia yang tidak menentu.

(iii) Cabaran Perniagaan Bersaiz Besar

• Ketidakpastian pasaran
 Keadaan ekonomi dan politik global yang tidak menentu,

peraturan yang sentiasa berubah, perubahan teknologi
dan pesaing adalah antara faktor yang menimbulkan
ketidakpastian dalam sesebuah perniagaan.

• Pengambilan pekerja
 Perniagaan menghadapi persaingan dengan perniagaan lain

untuk mendapatkan pekerja pakar yang berpengalaman.
Terdapat juga golongan pekerja berpengalaman menubuhkan
perniagaan mereka sendiri.

• Meningkatkan keuntungan tahunan
 Perniagaan bersaiz besar menghadapi cabaran untuk

meningkatkan keuntungan tahunan kerana proses perubahan
sukar dilaksanakan. Perniagaan memerlukan tindakan segera
dalam menghadapi perubahan dalam persekitaran.

• Perundangan peraturan kerajaan
 Perniagaan perlu mematuhi undang-undang dan peraturan

yang ditetapkan oleh kerajaan.  Perniagaan juga harus peka
terhadap setiap perubahan yang berlaku termasuk dalam
undang-undang seperti perlindungan pengguna.

PERATURAN-PERATURAN

PERLINDUNGAN PENGGUNA

(URUS NIAGA PERDAGANGAN

ELEKTRONIK) 2012

TUJUAN PERATURAN

TERPAKAI KEPADA

Meningkatkan keyakinan pengguna
untuk menjalankan transaksi secara

elekronik dengan memberi
perlindungan yang menyeluruh dan

sekaligus membangunkan
perdagangan elektronik di Malaysia.

Peniaga dalam talian, iaitu orang yang menjalankan
perniagaan membekalkan barang atau perkhidmatan
melalui tapak web (laman web, blog,media sosial)
atau melalui pasar dalam talian (online marketplace).
Pengendali pasar dalam talian
(online marketplace operators).

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan
daripada laman sesawang

http://www.kpdnkk.gov.my,
capaian pada 10 Julai 2016)

Buletin Keusahawanan

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif
Tugasan: Mengklasifikasikan perniagaan

Langkah-langkah:
1 Bahagikan murid kepada beberapa kumpulan kecil.
2 Setiap kumpulan diberikan akses komputer dan Internet.
3 Setiap kumpulan mendapatkan jenis perniagaan yang dipilih seperti restoran, perkhidmatan

pengangkutan, kedai bunga, butik, kedai emas dan perhotelan.
4 Berdasarkan maklumat yang diperoleh, asingkan setiap perniagaan mengikut saiz dan skalanya.
5 Adakah saiz perniagaan mempengaruhi skalanya? Berikan alasan anda.

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   45 11/7/16   12:14 PM
46 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

1.4.2  Sektor Perniagaan
Sektor perniagaan terbahagi kepada tiga, iaitu sektor utama, sektor
kedua dan sektor ketiga. Ketiga-tiga sektor saling memerlukan
dalam memastikan aktiviti perniagaan berjalan lancar tanpa
sebarang masalah.

(a) Sektor Utama (Primer)
Sektor utama meliputi semua aktiviti pengekstrakan sumber
semula jadi dengan mengeluarkan bahan mentah atau hasil
alam semula jadi dari bumi atau laut. Aktiviti perniagaan yang
dijalankan dalam sektor utama akan memberikan nilai tambah
kepada hasil yang diperoleh seperti yang ditunjukkan dalam
Rajah 1.11 yang berikut:

Rajah 1.11 Sektor utama

Perlombongan

• Petroleum dan
gas asli

• Emas, kuprum
dan bijih timah

• Mineral lain
bukan logam

Pertanian Pembalakan Perikanan

Tanaman jualan
untuk pasaran
tempatan atau
eksport seperti
kelapa sawit
dan getah

Kayu merbau,
cengal, meranti,
seraya dan keruing

Perikanan laut
dalam, pinggir
pantai, air tawar,
akuakultur dan
ikan hiasan

Sektor Utama

(b) Sektor Kedua (Sekunder)
Sektor kedua melibatkan pemprosesan bahan mentah untuk
menghasilkan barang siap atau barang separuh siap.  Nilai
tambah yang dihasilkan dalam sektor ini lebih tinggi berbanding
dengan sektor utama. Industri pembinaan dan pembekalan kuasa
elektrik juga termasuk dalam sektor kedua.

Sektor kedua boleh dikategorikan kepada empat seperti yang
ditunjukkan dalam Rajah 1.12 yang berikut:

Kenal pasti aktiviti yang termasuk dalam sektor utama di kawasan anda.
1 Bincangkan kelebihan sektor utama yang sedang dijalankan untuk masyarakat tempatan.
2 Berikan cadangan penambahbaikan yang boleh dilaksanakan bagi memastikan sumber yang digunakan terus

terpelihara dan dikomersialkan secara sistematik.

Jelaskan peranan sektor utama,
kedua dan ketiga dalam memacu
pertumbuhan ekonomi negara.

Minda Kreatif

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   46 11/7/16   12:14 PM
47Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

Rajah 1.12 Sektor kedua

Sektor Kedua

Pembuatan dan
pengilangan Kejuruteraan Pembekalan tenaga Pembinaan

(i) Pembuatan dan Pengilangan

Terdapat perniagaan yang terlibat dalam aktiviti pembuatan dan
pengilangan. Penghasilan barang melalui proses transformasi
input kepada output yang lebih bernilai. Contohnya, kilang
pembuatan roti menjalankan transformasi daripada bahan
mentah (tepung) kepada roti.

(ii) Kejuruteraan

Kejuruteraan menyediakan jentera, mesin dan peralatan untuk
pengeluaran. Jenis mesin yang diperlukan bergantung pada jenis
aktiviti pengilangan yang dijalankan.

Sebuah kilang mungkin memerlukan peralatan saintifik
untuk pengeluaran manakala sebuah kilang yang lain memerlukan
jentera berat dalam proses pengeluarannya. Contohnya, Proton
Holdings Berhad memerlukan mesin khas yang bersesuaian
untuk menghasilkan kereta mengikut reka bentuk dan kualiti
yang telah ditetapkan.

Gambar foto 1.24 Teknologi kejuruteraan

QR Code
Proton Holdings Berhad

http://www.proton.com.my

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Jelaskan kepentingan sektor
kedua kepada aktiviti yang
dijalankan oleh sektor utama dan
sektor ketiga.

EMK
B

a
b

1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   47 11/7/16   12:14 PM
48 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

(iii) Pembekalan Tenaga

Pembekalan tenaga melibatkan aktiviti pembekalan sesuatu
tenaga dari pelbagai sumber seperti elektrik, petroleum dan air
untuk kegunaan industri dan isi rumah. Contohnya, Tenaga
Nasional Berhad (TNB), Petroliam Nasional Berhad (Petronas)
dan Syarikat Air Negeri Sembilan (SAINS).

(iv) Pembinaan

Pembinaan merangkumi aktiviti pemasangan, pembinaan dan
pengubahsuaian dengan menggunakan barang siap atau separa
siap. Contohnya, pembinaan bangunan dan jambatan.

(c) Sektor Ketiga (Tertier)

Sektor ketiga melibatkan aktiviti membekalkan  perkhidmatan
tertentu daripada pengeluar terus kepada pengguna. Aktiviti
perkhidmatan dikenali juga sebagai aktiviti ekonomi peringkat
ketiga atau tertier.

Aktiviti perkhidmatan dalam sektor ketiga meliputi pelbagai
bidang seperti sektor perkhidmatan pelancongan, pengangkutan,
telekomunikasi, perbankan, perdagangan serta perkhidmatan
awam dan swasta. Sektor ketiga berperanan untuk menyokong
perkembangan sektor primer dan sekunder. Kini sektor ketiga
merupakan penyumbang terbesar kepada KDNK negara.

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan kecil.

Soalan:
1 Senaraikan jenis perkhidmatan

yang disediakan oleh kerajaan,
swasta dan badan kebajikan.

2 Teliti senarai tersebut dan kenal
pasti jika wujud persamaan
dalam perkhidmatan yang
diberikan oleh kerajaan
dan swasta.

3 Bincangkan sebab perkara
ini berlaku.

EMK

Perkhidmatan Awam

Di Malaysia, keupayaan rakyat untuk
membayar kos perkhidmatan swasta
masih lagi rendah

Kerajaan mengamalkan dasar seperti
dasar penswastaan untuk membantu
keselesaan, kesejahteraan, kebajikan
dan keselamatan rakyat

Terdapat beberapa bidang tidak
diswastakan sepenuhnya seperti
pendidikan dan kesihatan

Sektor Ketiga

Memberikan
perkhidmatan kepada
perniagaan dan individu

Perkhidmatan ditawarkan
oleh perniagaan
yang dimiliki secara
persendirian seperti
peruncitan dan akauntan

Perkhidmatan
disediakan oleh
badan-badan amal
dan sukarela dalam
bidang seperti
kesihatan komuniti
dan alam sekitar

Perkhidmatan swasta Perkhidmatan
sukarela/kebajikan

Rajah 1.13 Sektor ketiga

Setiap tenaga yang dibekalkan
perlu digunakan secara
berhemah tanpa melibatkan
sebarang pembaziran.

Cintai Negara

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   48 11/7/16   12:14 PM
49Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

Skala Perniagaan1.5

Rajah 1.14 Skala perniagaan

Tempatan Kebangsaan

Skala Perniagaan

Domestik Antarabangsa

Zon GlobalNegeri

1.5.1  Pasaran Domestik
Pasaran domestik melibatkan penjualan produk pada peringkat
pasaran dalam negara. Pasaran domestik boleh dibahagikan
kepada tiga tahap seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1.14.

(a) Skala Tempatan

Perniagaan yang menembusi pasaran tempatan membekalkan
barang dan perkhidmatan mereka di kawasan tertentu sahaja.
Saiz pasaran adalah kecil. Dari aspek kos perniagaan, kos yang
ditanggung adalah rendah kerana tidak melibatkan operasi
yang besar.

Jelaskan kelebihan perniagaan
berskala tempatan.

Minda Kreatif

Gambar foto 1.25 Perniagaan skala tempatan

Setiap modal yang diperuntukkan
dalam perniagaan perlu
digunakan sepenuhnya secara
sistematik dan terurus.

Celik KewanganRM

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   49 11/7/16   12:14 PM
50 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

(b) Skala Negeri

Perniagaan telah berjaya menembusi pasaran yang lebih besar pada
peringkat daerah dalam sesebuah negeri. Kos yang ditanggung
pada peringkat ini agak tinggi kerana perlu memenuhi permintaan
dari pelbagai daerah. Kebanyakan perniagaan pada tahap ini
terlibat dalam perusahaan kecil dan sederhana (PKS).

(c) Skala Kebangsaan

Perniagaan berskala kebangsaan mempunyai saiz pasaran yang
lebih besar. Perniagaan berskala kebangsaan meliputi pasaran di
seluruh negara. Beroperasi di skala kebangsaan membolehkan
peniaga menikmati ekonomi bidangan. Barang atau perkhidmatan
dapat ditawarkan dengan harga yang lebih berpatutan kepada
pengguna. Perniagaan berskala kebangsaan mampu membeli
stok dalam kuantiti yang lebih besar. Oleh itu, perniagaan boleh
berunding dengan pembekal untuk mendapatkan diskaun yang
lebih tinggi, dan seterusnya menjual pada harga yang lebih murah
kepada pelanggan. Hal ini menyebabkan perniagaan yang berskala
tempatan sukar menyaingi perniagaan berskala kebangsaan.

Gambar foto 1.26 Perniagaan skala kebangsaan

Jelaskan kelebihan perniagaan
berskala negeri.

Minda Kreatif

1.5.2  Pasaran Antarabangsa
Pasaran antarabangsa melibatkan beberapa aktiviti perniagaan
yang dijalankan antara sebuah negara dengan negara lain. Pasaran
antarabangsa melibatkan aktiviti import, eksport dan entreport.
Liputan pasaran bagi perniagaan skala antarabangsa menjadi
luas dan sasaran pasaran baharu akan wujud. Keadaan ini dapat
meningkatkan keuntungan syarikat. Pasaran antarabangsa boleh
dibahagikan kepada dua, iaitu:

“Jangan takut untuk meninggalkan
yang BAIK bagi mengejar yang
HEBAT!”

Dato’ Haji Musa bin Haji Nordin,
merupakan contoh usahawan
berjaya yang berani keluar dari zon
selesa untuk mengejar kejayaan
yang lebih hebat.

Buletin Keusahawanan

KUARI BATU EMAS
GROUP OF COMPANIESKBE

Dalam perniagaan antarabangsa,
setiap perniagaan perlu
mengutamakan kepentingan
negara. Setiap aktiviti yang
menjejaskan kedaulatan negara
perlu dielakkan sepenuhnya.

Cintai Negara

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   50 11/7/16   12:14 PM
51Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

(a) Skala Zon

Perniagaan yang berskala zon, peniaga memberi fokus kepada
pasaran di kawasan-kawasan tertentu yang telah dikenal pasti
bersesuaian dengan barang dan perkhidmatan.

(b) Skala Global

Perniagaan yang berskala global, pasaran adalah luas merentasi
sempadan. Pada masa kini, pasaran global mudah ditembusi
dengan wujudnya Internet. Penggunaan aplikasi seperti emel,
Newsgroup dan laman web di dalam perniagaan yang diguna
pakai secara meluas dapat melangkaui sempadan negara.

Jelaskan kelebihan dan
kekurangan perniagaan yang
terlibat secara langsung dalam
pasaran antarabangsa.

Minda Kreatif

Kerajaan Malaysia memberi pelbagai galakan kepada peniaga
untuk menembusi pasaran global. Contohnya, pihak kerajaan
telah menubuhkan Perbadanan Pembangunan Perdagangan
Luar Malaysia (MATRADE) yang memberikan khidmat nasihat,
latihan dan bantuan promosi kepada peniaga yang ingin
mengembangkan sayap ke luar negara.

Kerajaan Malaysia mempelawa
pelabur Jepun dan pelabur
lain memanfaatkan peluang
perniagaan dalam pasaran ASEAN
yang besar, menjadikan Malaysia
sebagai pintu masuk ke rantau ini.
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan

daripada http://www.astroawani.
com, capaian pada 28 Jun 2016)

Buletin Keusahawanan

Contoh

Contoh

Syarikat Malaysia yang berjaya menembusi pasaran global.

B
a

b
 1

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan rahsia kejayaan
syarikat Malaysia yang berjaya
mengharumkan nama Malaysia
di persada dunia terutama dalam
pasaran ASEAN dan Kesatuan
Eropah (EU).

EMK

Pengeksport Malaysia atau syarikat sedia mengeksport adalah
dialu-alukan untuk menjadi ahli MATRADE dengan mendaftar
secara dalam talian atau menghantar Borang Pendaftaran
Pengeksport Malaysia kepada Unit Khidmat Nasihat Perdagangan.
Pendaftaran sebagai ahli MATRADE adalah percuma.

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   51 11/7/16   12:15 PM
52 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

Penawaran barang dan perkhidmatan, bentuk pemilikan,
klasifikasi dan skala perniagaan dapat dikaitkan dengan aktiviti
perniagaan seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1.15 berikut:

Perkaitan antara
Penawaran Barang
dan Perkhidmatan,
Bentuk Pemilikan,
Klasifikasi dan Skala
Perniagaan

1.6

Jelaskan perkaitan antara
penawaran barang dan
perkhidmatan yang wujud dalam
perniagaan yang dijalankan di
kawasan anda.

Minda Kreatif

Sesebuah perniagaan boleh menawarkan barang, perkhidmatan
atau kedua-duanya untuk memenuhi keperluan dan kehendak
pengguna atau pelanggan. Jenis barang atau perkhidmatan yang
ditawarkan akan mempengaruhi perniagaan yang dijalankan. Jika
perniagaan yang dijalankan berasaskan perkhidmatan, peniaga
tidak perlu terlibat dengan pengurusan stok dan lebih memberi
tumpuan kepada pengurusan sumber manusia.

Rajah 1.15 Perkaitan perniagaan

PerniagaanKlasifikasi

Skala

Bentuk
pemilikan

Penawaran
barang dan

perkhidmatan

#YOUCANDUIT merupakan
kempen digital untuk
meningkatkan pendapatan
tambahan dalam kalangan rakyat
Malaysia melalui inisiatif digital
seperti program eRezeki
dan eUsahawan.
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan

daripada laman sesawang http://
youcanduit.mdec.my/)

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 1

Pemangkin Pendapatan Digital

TM

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   52 11/7/16   12:15 PM
53Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

Pemilik sesebuah perniagaan boleh memilih untuk menubuhkan
perniagaan milikan tunggal, perkongsian, syarikat berhad atau
koperasi. Bagi perniagaan yang dijalankan secara kecil-kecilan,
perniagaan bentuk milikan tunggal lazimnya dipilih untuk
menawarkan barang atau perkhidmatan. Apabila perniagaan
semakin berkembang atau saiznya bertambah besar, bentuk
pemilikan juga boleh diubah mengikut keperluan perniagaan.
Contohnya, perubahan bentuk pemilikan perniagaan daripada
milikan tunggal kepada perkongsian, perlulah didaftarkan di
Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM).

Perniagaan boleh dikategorikan mengikut skala, iaitu domestik
dan antarabangsa. Saiz perniagaan tidak mempengaruhi skalanya.
Sesebuah perniagaan tidak perlu bersaiz besar untuk menawarkan
barang atau perkhidmatan ke pasaran global. Teknologi moden
seperti Internet membolehkan perniagaan yang bersaiz kecil
menembusi pasaran pada peringkat antarabangsa. Hal ini akan
meningkatkan jualan dan keuntungan perniagaan.

Terdapat tiga sektor dalam perniagaan, iaitu sektor utama,
sektor kedua dan sektor ketiga. Di Malaysia, lazimnya sektor
utama seperti pertanian adalah untuk memenuhi pasaran atau
skala domestik. Sektor kedua dan ketiga, iaitu sektor pengilangan
dan perkhidmatan adalah untuk pasaran domestik dan juga
antarabangsa. Semua sektor yang terlibat memerlukan aktiviti
perniagaan untuk mengagihkan barang dan perkhidmatan yang
ditawarkan. Tanpa aktiviti perniagaan, barang dan perkhidmatan
tidak dapat digunakan sepenuhnya bagi tujuan jual beli untuk
menjana keuntungan.

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif
Pembelajaran Penerokaan

Tugasan:  Mengaitkan perniagaan mengikut jenis perniagaan, bentuk pemilikan, skala
dan klasifikasinya

Langkah-langkah:
1 Bahagikan kelas kepada beberapa kumpulan kecil.
2 Setiap kumpulan pilih satu perniagaan yang terdapat di kawasan masing-masing.
3 Buat aktiviti sumbang saran dalam kumpulan dengan membincangkan jenis perniagaan,

pemilikan, skala dan klasifikasi bagi perniagaan yang telah dipilih.
4 Senaraikan isi penting hasil daripada aktiviti sumbang saran.
5 Sediakan bahan untuk pembentangan.
6 Bentangkan dalam kelas.
7 Lakukan sesi soal jawab selepas pembentangan.

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan kepentingan menentukan
jenis penawaran barang dan
perkhidmatan agar selaras dengan
jenis dan saiz perniagaan.

EMK

Pengurusan kewangan setiap
perniagaan perlu mengikut sistem
yang sistematik dan tersusun.

Celik KewanganRM

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   53 11/7/16   12:15 PM
54 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

Perkembangan
Sektor Perniagaan
di Malaysia

Sektor perniagaan di Malaysia dibahagikan kepada tiga bahagian,
iaitu sektor utama, sektor kedua dan sektor ketiga. Pembahagian
sektor adalah berdasarkan kepada bentuk aktiviti yang terlibat.
Sektor utama terlibat dalam aktiviti penerokaan sumber dan
pertanian. Sektor kedua melibatkan aktiviti perkilangan dan
pembinaan, manakala sektor ketiga melibatkan aktiviti berkaitan
dengan perkhidmatan.

1.7.1  Selepas Merdeka
Pada waktu selepas merdeka penduduk Malaysia kebanyakannya
menjalankan aktiviti berasaskan pertanian. Kita dikenali sebagai
negara pengeluar bahan mentah seperti getah dan bijih timah.
Namun kerajaan mendapati negara kita sukar untuk berkembang
maju jika hanya bergantung pada sektor utama.

1.7

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Cadangkan dua peluang
perniagaan dalam sektor
perkhidmatan yang boleh
dijalankan di tempat anda.

EMK

Gambar foto 1.27 Sektor pertanian

1.7.2  Era 1990-an
Kerajaan mula menggalakkan rakyat untuk menceburi sektor
kedua bagi tujuan untuk mengurangkan kebergantungan kepada
barang import. Pelbagai galakan telah diberikan oleh kerajaan
kepada pengusaha-pengusaha tempatan untuk menambah hasil
keluaran, sehinggalah pada awal tahun 1990-an sektor kedua
mengambil alih sebagai penyumbang utama eksport Malaysia.

Lembaga Kemajuan Tanah
Persekutuan (FELDA) telah
mengalami proses transformasi
yang melibatkan pelbagai
dimensi pada peringkat
individu dan keluarga, taraf dan
corak kehidupan, fizikal dan
minda serta organisasi. Felda
merupakan contoh terbaik
kepada semua perniagaan
di Malaysia terutama dalam
melakukan proses transformasi
terhadap aktiviti perniagaan yang
sedang dijalankan.

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   54 11/7/16   12:15 PM
55Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

1.7.3  Menjelang Abad ke-21
Kini dalam keadaan negara kita yang berusaha menuju ke arah
sebuah negara maju menjelang tahun 2020, sumbangan sektor
ketiga, iaitu sektor perkhidmatan semakin meningkat selaras
dengan perkembangan ekonomi negara. Penekanan yang lebih
tinggi diberikan kepada sektor perkhidmatan selaras dengan
matlamat Malaysia untuk menjadi negara maju.

Gambar foto 1.28 Sektor perindustrian

Gambar foto 1.29 Sektor perkhidmatan

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan daripada laman sesawang
http://www.mida.gov.my, capaian pada 29 Jun 2016)

QR Code
Pusat Transformasi Bandar (UTC)

http://www.utc.my

B
a

b
 1

Proton merupakan syarikat
pengeluar kereta nasional yang
telah berjaya mengharumkan
nama negara di peringkat dunia.
Pelbagai inisiatif dilakukan bagi
memastikan syarikat terus kukuh
dan berdaya saing dalam psaran
domestik dan dunia. Dengan
program rasionalisasi, cawangan
baharu yang terdiri daripada
pusat 3S telah mewujudkan
rangkaian yang sihat dengan
memberi tumpuan kepada
kawasan pasaran utama.

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan
daripada laman sesawang

http://www.utusan.com.
my/bisnes/korporat/pelan-
transformasi-proton-galak-

pertumbuhan-1.81303)

Buletin Keusahawanan

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   55 11/7/16   12:15 PM
56 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

Gerak Minda 1.1
SOALAN STRUKTUR
Arahan: Jawab semua soalan.

1 “Perniagaan bersaiz kecil turut menyumbang kepada peningkatan ekonomi negara”

Berdasarkan penyataan tersebut, jawab soalan yang berikut:
(a) Bagaimanakah perniagaan tersebut dapat menyumbang kepada ekonomi negara?

(b) Terangkan masalah dan peluang yang dihadapi oleh mereka sebagai perniagaan bersaiz kecil.

2 Terangkan perbezaan antara Syarikat Sendirian Berhad dengan Syarikat Awam Berhad.

3 Nyatakan definisi francais dan usaha sama.

4 Apakah yang dimaksudkan dengan perniagaan berskala domestik?

5 Terangkan sebab perniagaan bersaiz kecil terus popular dan mampu bersaing dengan perniagaan
bersaiz besar.

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   56 11/7/16   12:15 PM
57Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

SOALAN ESEI
Arahan: Jawab semua soalan.

1 Mengapakah perniagaan dalam perusahaan kecil dan sederhana (PKS) penting kepada pembangunan
ekonomi di Malaysia?

2 Rajah berikut menunjukkan tujuan perniagaan.

(a) Apakah X?
(b) Terangkan dua kepentingan X dengan memilih sebuah organisasi sebagai contoh.

3 Berikut ialah senarai perbelanjaan yang dibuat oleh Ali dan Aliya untuk tempoh satu minggu.
Bagaimanakah anda dapat mengkategorikan item-item dalam senarai itu?

4 Syarikat Juara Niaga Sdn. Bhd. merupakan sebuah organisasi bermotifkan untung. Syarikat mempunyai
tiga buah pasar raya yang beroperasi di Taiping dan Ipoh.
Pihak pengurusannya bercadang untuk menjual beberapa jenis barang di pasar raya tersebut pada
harga kos.
Adakah tindakan tersebut wajar? Berikan alasan anda.

5 Jelaskan perbezaan yang wujud antara organisasi bermotifkan untung dengan organisasi bukan
bermotifkan untung.

ORGANISASI
BERMOTIFKAN

UNTUNG

X

MENAWARKAN
BARANG DAN

PERKHIDMATAN

TUJUAN
PERNIAGAAN

SENARAI ALI
•  Buku
•  Nasi lemak
•  Tambang bas
•  Tiket wayang
•  Sabun
•  Pencuci
•  Raket badminton
•  Sewa gelanggang
•  Pakaian sukan
•  Mi segera

SENARAI ALIYA
•  Pencuci muka
•  Nasi ayam
•  Petrol
•  Salun kecantikan
•  Baju baharu
•  Sewa bilik
•  Rawatan doktor
•  Mi segera
•  Komputer

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   57 11/7/16   12:15 PM
58 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

1 Terangkan kepentingan keuntungan kepada sesebuah perniagaan.

2 Mengapakah perlu wujud organisasi bukan bermotifkan untung dalam sesebuah negara?

3 Terangkan perbezaan barang dan perkhidmatan dengan menggunakan contoh.

4 Terangkan perkaitan antara keperluan dan kehendak dengan perniagaan.

5 Jelaskan kaedah perniagaan yang digunakan oleh organisasi bukan bermotifkan untung.

6 Terangkan bentuk-bentuk pemilikan perniagaan.

7 Bagaimanakah sesebuah perniagaan itu diklasifikasikan?

Refleksi

Bab ini membincangkan tujuan perniagaan yang meliputi bentuk pemilikan perniagaan, klasifikasi
perniagaan serta perkembangan perniagaan di sektor utama, sektor kedua dan sektor ketiga. Setiap
bentuk pemilikan mempunyai ciri, kelebihan dan kelemahan masing-masing. Setiap perniagaan
diklasifikasikan kepada tiga saiz utama, iaitu perniagaan bersaiz kecil, sederhana dan besar.
Selain itu, perniagaan turut dilihat dari aspek penawaran barang dan perkhidmatan serta skala
perniagaan yang sedang dijalankan.

Rumusan

1 Anda dikehendaki untuk membentuk kumpulan kecil yang terdiri daripada lima orang
setiap kumpulan.

2 Dapatkan satu artikel berkaitan proses penubuhan aktiviti perniagaan sama ada milikan
tunggal, perkongsian, syarikat berhad atau koperasi.

3 Kaitkan artikel tersebut dengan peluang daya saing berdasarkan keadaan ekonomi semasa.

4 Lakukan aktiviti sumbang saran dalam kumpulan.

5 Bentangkan dalam kelas mengikut kumpulan.

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif 1

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   58 11/7/16   12:15 PM
59Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

Latihan Sumatif 1
SOALAN OBJEKTIF
Arahan: Jawab semua soalan.

1 Antara berikut, yang manakah benar tentang
tujuan perniagaan?
A Mewujudkan peluang pekerjaan
B Membantu masyarakat setempat
C Meningkatkan pendapatan negara
D Menawarkan barang dan perkhidmatan

2 Pilih jawapan yang betul.

Barang Perkhidmatan
A Pakaian Polisi insurans
B Pelancongan Salun kecantikan
C Pusat tuisyen Buku rujukan
D Telefon bimbit Kereta

3 Pernyataan manakah yang merupakan ciri
kehendak manusia?
A Mudah dipenuhi
B Hidup lebih selesa
C Mempunyai batasan
D Sama untuk semua individu

4 Pernyataan berikut berkaitan dengan Syarikat
Perkasa Sdn. Bhd.

Syarikat telah membina tiga buah pondok
rehat di taman rekreasi berhampiran

Syarikat Perkasa telah menggunakan
keuntungannya untuk
A memajukan lagi perniagaannya
B membantu masyarakat setempat
C membayar ganjaran kepada pekerjanya
D mendapatkan keyakinan daripada pelabur

5 Tepung, beras dan minyak masak adalah
antara barang keperluan asas yang dijual
pada harga subsidi.

Hal ini bermakna barang tersebut
A dijual pada harga kos
B dijual di atas harga kos
C dijual di bawah harga kos
D diberikan secara percuma

6 Apakah tujuan kewujudan organisasi bukan
bermotifkan untung?

I Mewujudkan kesedaran tentang
sesuatu perkara

II Mewujudkan peluang pekerjaan
kepada rakyat

III Memperoleh keuntungan daripada aktiviti
yang dijalankan

IV Membantu golongan kurang berkemampuan
mendapatkan keperluan

A I dan II C II dan III
B I dan IV D III dan IV

7 Antara berikut, yang manakah benar tentang
Perkongsian Liabiliti Terhad?
A Kuasa pemegang syer terhad
B Modal pemegang syer terhad
C Bilangan pemegang syer terhad
D Tanggungan pemegang syer terhad

8 Apakah kelebihan Syarikat Sendirian Berhad
berbanding dengan Syarikat Awam Berhad?
A Syarikat Sendirian Berhad mempunyai

taraf perundangan sendiri
B Keuntungan yang diperoleh Syarikat

Sendirian Berhad terlepas daripada
bebanan cukai

C Penyata kewangan Syarikat Sendirian
Berhad tidak perlu diumumkan kepada
orang ramai

D Lembaga pengarah Syarikat Sendirian
Berhad tidak semestinya terdiri daripada
pemegang syer

9 Nyatakan bentuk pemilikan perniagaan yang
mempunyai ciri berikut:

• Mudah ditubuhkan
• Pemilik mempunyai kuasa penuh
• Kadar cukai rendah

A Koperasi
B Perkongsian
C Milikan tunggal
D Syarikat Sendirian Berhad

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   59 11/7/16   12:15 PM
60 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

10 Antara berikut, yang manakah ciri Syarikat
Awam Berhad?
A Bilangan minimum ahlinya berjumlah

dua orang
B Syer hanya boleh dipindah milik atas

persetujuan lembaga pengarah
C Syarikat ini mesti dibubarkan jika majoriti

pemegang syer menjadi muflis
D Sebelum ditubuhkan, syer syarikat jenis ini

mestilah disenaraikan di bursa saham

11 Pentadbiran sebuah Syarikat Sendirian Berhad
dikawal dan diuruskan oleh
A pekerja syarikat
B ahli lembaga pengarah
C pemegang-pemegang syer
D pemiutang-pemiutang syarikat

12 Maklumat berikut berkaitan dengan satu
bentuk perniagaan.

• Menggunakan jenama yang sama
• Dikawal berterusan oleh syarikat asal
• Membayar fi yang dipersetujui untuk

mendapatkan kebenaran berniaga

Apakah bentuk perniagaan tersebut?
A Francais C Perkongsian
B Usaha sama D Milikan tunggal

13 Pilih pernyataan yang betul berkaitan francaisor
dan francaisi.

Francaisor Francaisi
A Mempunyai

jenama
yang terkenal

Memberi hak
kepada francaisor
untuk menggunakan
jenamanya

B Menjalankan
promosi bagi
pihak francaisi

Menanggung kos
promosi yang
dijalankan
oleh francaisor

C Sentiasa mengawal
syarikat yang
menerima
hak berniaga

Bebas menjalankan
perniagaan
mengikut
kehendak sendiri

D Memberi
hak kepada
francaisi untuk
menggunakan
jenamanya

Membayar
francaisor dalam
bentuk yang
dipersetujui

14 Usaha sama ialah
A bentuk perniagaan untuk menjaga kebajikan

pemiliknya
B hak yang diberi untuk menjalankan

perniagaan yang sama jenis
C perniagaan yang dijalankan untuk

memenuhi permintaan pengguna
D dua syarikat bergabung untuk membentuk

sebuah syarikat yang baharu

15 Antara berikut, pilih kelebihan usaha sama.
 I Syarikat boleh menembusi pasaran yang

belum diterokai
 II Risiko perniagaan dapat dikongsi antara

kedua-dua syarikat
 III Syarikat boleh berkongsi kepakaran

teknologi dengan syarikat lain
 IV Semua aset dalam perniagaan asal akan

diserap ke dalam perniagaan baharu
A  I, II dan III
B I, II dan IV
C I, III dan IV
D II, III dan IV

16 Tentukan pernyataan yang betul dan yang salah.
 I Syarikat usaha sama ialah entiti yang

berasingan daripada syarikat asal
 II Matlamat yang berbeza antara pihak

yang bergabung menyebabkan
berlakunya konflik

I II
A BETUL BETUL

B BETUL SALAH

C SALAH BETUL

D SALAH SALAH

17 Mengapakah perniagaan bersaiz kecil dan
sederhana lebih fleksibel berbanding dengan
perniagaan besar?
A Layanan peribadi yang diberikan menarik

lebih ramai pelanggan
B Risiko perniagaan bersaiz kecil dan

sederhana adalah lebih rendah
C Pekerja dapat membantu membuat

perubahan dengan lebih cepat
D Proses membuat keputusan lebih mudah

untuk pemilik perniagaan kecil

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   60 11/7/16   12:15 PM
61Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan BAB 1

18 Antara berikut, pilih persamaan antara
perniagaan bersaiz kecil dan sederhana.
A Menikmati ekonomi bidangan
B Mempunyai sumber yang cukup untuk

menguasai pasaran
C Mudah untuk mendapatkan pekerja yang

mahir dan berpengalaman
D Lebih mudah untuk melakukan perubahan

dalam strategi perniagaan

19 Pilih kelebihan perniagaan bersaiz besar.
 I Wujud ekonomi bidangan
 II Komunikasi lebih baik
 III Memberi layanan peribadi
 IV Mudah menguasai pasaran

A  I dan II
B I dan IV
C II dan III
D III dan IV

20 Pernyataan berikut berkaitan dengan kelebihan
perniagaan bersaiz kecil.

Encik Ayub merupakan pemilik Chini
Enterprise sentiasa mengenali semua
pelanggan tetap yang datang ke kedainya.

Pernyataan tersebut merujuk pada
A komunikasi yang lebih baik antara Encik

Ayub dengan pekerjanya
B layanan peribadi yang diberikan kepada

semua pelanggan
C pelanggan yang berpuas hati dengan layanan

yang diberikan
D kaedah untuk mengumpulkan maklumat

berkaitan dengan cita rasa pelanggan

SOALAN ESEI
Arahan: Jawab semua soalan.

1 Maklumat berikut adalah berkaitan dengan Perniagaan Agensi Pelancongan Global.

Encik Ikmal bercadang untuk menjemput rakannya menjalankan perniagaan tersebut
bersama-sama. Beliau berharap agar dapat mengumpulkan modal yang banyak dan
juga dapat menggunakan pengalaman rakannya dalam bidang pemasaran.

(a) Nyatakan perubahan bentuk milikan tersebut.
(b) Terangkan tiga kelebihan perubahan bentuk milikan tersebut kepada operasi Perniagaan Agensi

Pelancongan Global.

2 Situasi berikut menunjukkan perubahan pemilikan perniagaan.

KEDAI PAKAIAN
NORSHIDA

NO. 2, JLN BESAR,
KAJANG

KEDAI PAKAIAN
SHAHILA

NO. 3, JLN BESAR,
KAJANG

BUTIK NORILA
NO. 2–3, JLN BESAR, KAJANG

Jelaskan tiga kelebihan yang diperoleh Butik Norila selepas perubahan bentuk milikan perniagaan.

Situasi 1

Situasi 2

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   61 11/7/16   12:15 PM
62 BAB 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

3 Mengapakah bentuk perniagaan francais semakin popular di Malaysia?

4 Baca situasi berikut dengan teliti.

Amin Ridwan melihat peluang untuk memulakan perniagaan sendiri semasa bekerja sebagai
“budak penghantar” untuk Mizcici Pizza semasa berusia 17 tahun. Beberapa tahun kemudian
beliau telah berjaya menjadi pengurus untuk sebuah cawangan Mizcici Pizza di Bandar Kajang.
Peluang ini digunakan untuk mempelajari cara menguruskan perniagaan tersebut, iaitu daripada
proses pembuatan pizza hingga kepada cara menguruskan pekerja.

Pada usia 25 tahun, beliau bersama dengan dua rakannya berjaya menjadi francaisi Mizcici
Pizza di Putrajaya dan Sepang. Beliau menyatakan kejayaannya ialah hasil kerja keras dan semangat
tidak putus asa. Selain itu, Mizcici Pizza memang satu jenama yang telah dikenali di Malaysia.
Beliau juga mendapat sokongan dalam pelbagai bentuk oleh pemilik syarikat induk Mizcici Pizza.

(a) Bincangkan kelebihan yang diperoleh oleh kedua-dua pihak yang terlibat dalam perniagaan tersebut.
(b) Terangkan bentuk sokongan yang mungkin diterima Amin Ridwan daripada syarikat induk.

5 Baca situasi berikut dengan teliti.

Nik Rohana telah menceburi perniagaan pengeluaran minuman ringan dengan jenama “Pop Kola”
setelah berhenti daripada jawatan pengarah di sebuah syarikat pengeluaran minuman ringan di
Kawasan Perindustrian Tasek, Ipoh. Produknya dipasarkan di pasar raya seluruh Malaysia.

Bagi mengembangkan perniagaan yang dijalankan olehnya, Nik Rohana bercadang untuk
bekerjasama dengan Syarikat Sunrider pengeluar minuman ringan di Indonesia. Melalui kerjasama
tersebut, beliau berharap produknya boleh diperkenalkan di negara-negara ASEAN. Dalam
usaha merealisasikan impiannya, Nik Rohana menyediakan satu rancangan perniagaan untuk
dikemukakan kepada pihak berkepentingan bagi tujuan pembiayaan tambahan.

Adakah anda bersetuju dengan cadangan Nik Rohana untuk bekerjasama dengan Syarikat Sunrider?
Berikan alasan anda.

6 Terangkan kelebihan perniagaan bersaiz kecil berbanding dengan perniagaan bersaiz besar.

7 Anda telah ditawarkan jawatan penolong pengurus di Dilara Enterprise dan Syarikat Kunang Berhad.
Tawaran manakah yang akan anda terima? Berikan alasan anda.

8 Encik Azmi dan rakannya menubuhkan firma perakaunan di Kuala Lumpur dua tahun yang lalu.
Mereka sukar mendapatkan syarikat besar sebagai pelanggan kerana dikhuatiri firma mereka tidak
akan bertahan lama.
Bagaimanakah mereka boleh meyakinkan bakal pelanggan agar menerima perkhidmatan yang ditawarkan?

9 Sektor kedua telah berjaya memacu ekonomi negara dengan pertumbuhan pelabur asing yang masuk
ke Malaysia. Terangkan sumbangan lain sektor ini kepada negara.

10 Perkongsian Perwira Juara pengeluar perabot terkemuka di Taiping ingin menukar status pemilikan
perniagaan kepada Syarikat Sendirian Berhad. Adakah tindakan tersebut wajar? Berikan alasan anda.

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   62 11/7/16   12:15 PM
Kerajaan Malaysia, melalui pelbagai agensi, berusaha untuk menyediakan persekitaran kondusif agar rakyat
yang menceburi bidang perniagaan dapat berkembang maju. Oleh itu, dalam bab ini, anda akan mengenal
pasti peranan kerajaan dan memahami aspek-aspek yang dapat mendorong sesebuah perniagaan untuk maju
atau mengalami kegagalan pada peringkat domestik atau global.

BAB2
TREND SEMASA DALAM
PERNIAGAAN

KATA KUNCI
• Trend persekitaran
•	 Faktor perubahan
• Kesan perubahan

Standard Pembelajaran

Selepas mempelajari bab ini, murid boleh:
1 mengenal pasti peranan kerajaan dalam menangani isu-isu tempatan, negara dan serantau

mengenai pertumbuhan, guna tenaga penuh, inflasi dan deflasi
2 mengimbas trend persekitaran perniagaan
3 menganalisis faktor-faktor yang membawa perubahan kepada persekitaran perniagaan
4 menilai kesan perubahan persekitaran terhadap organisasi perniagaan

63Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   63 11/7/16   1:43 PM
Trend semasa
dalam perniagaan

Peta Konsep

Faktor-faktor perubahan
persekitaran perniagaan

Peranan kerajaan dalam
menangani isu-isu tempatan,
negara dan serantau mengenai
• pertumbuhan ekonomi,
• guna tenaga penuh,
• inflasi dan
• deflasi

Kesan perubahan persekitaran
terhadap organisasi perniagaan

Trend
persekitaran perniagaan

22

64 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   64 11/7/16   1:43 PM
Peranan Kerajaan
dalam Menangani
Isu-isu Tempatan,
Negara dan Serantau

Kerajaan  memainkan peranan yang penting dalam menangani
isu-isu berkaitan pertumbuhan, guna tenaga penuh, inflasi dan
kemelesetan ekonomi yang berlaku pada peringkat tempatan,
negara dan serantau. Antara kementerian yang sedia membantu
perniagaan bersaing pada peringkat domestik dan antarabangsa
adalah seperti Kementerian Perdagangan Antarabangsa dan
Industri (MITI) dan Kementerian Perdagangan Dalam Negeri,
Koperasi dan Kepenggunaan (KPDNKK) serta agensi kerajaan
seperti Perbadanan Pembangunan Perdagangan Luar Malaysia
(MATRADE) dan Bank Negara Malaysia (BNM).

2.1

Bank Negara Malaysia (BNM) merupakan bank pusat yang
berperanan untuk memantau dan mengawal keadaan ekonomi
negara termasuklah dalam bidang perniagaan. Bank Negara
Malaysia juga turut berperanan untuk meningkatkan kestabilan
kewangan bagi pertumbuhan ekonomi dan perniagaan Malaysia.

Pada masa yang sama, Bank Negara Malaysia berfungsi
untuk mengawal selia infrastruktur sistem pembayaran negara
yang menekankan aspek kecekapan dan keselamatan sistem
kewangan negara.

QR Code
Bank Negara Malaysia

http://www.bnm.gov.my

Perniagaan perlu melibatkan
penyertaan semua kaum
dalam sistem operasi bagi
memperkukuh perpaduan kaum
di Malaysia.

Cintai Negara

Gambar foto 2.1 Bank Negara Malaysia
B

a
b

2

65Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   65 11/7/16   1:43 PM
Gambar foto 2.3 Dewan Undangan Negeri

2.1.1  Peranan Kerajaan Pusat,
Negeri dan Tempatan

Di Malaysia, di bawah kerajaan negeri, terdapat kerajaan
tempatan yang berperanan menguruskan hal ehwal tempatan.
Berikut merupakan contoh pentadbiran kerajaan yang terdapat
di Malaysia:

Senaraikan agensi kerajaan yang terlibat secara langsung dalam urusan berkaitan dengan perniagaan.

Gambar foto 2.2  Parlimen Malaysia Gambar foto 2.4  Majlis Bandaraya

Jelaskan peranan kerajaan dalam
membangunkan perniagaan
di Malaysia.

Minda Kreatif

B
a

b
 2

66 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   66 11/7/16   1:43 PM
Kerajaan memainkan peranan yang penting dalam menangani
isu-isu yang berlaku pada peringkat tempatan, negara dan serantau.
Huraian lanjut adalah seperti dalam Rajah 2.1.

Rajah 2.1 Isu tempatan, negara dan serantau

(a) Peranan Kerajaan Pusat

Pusat pentadbiran kerajaan Persekutuan terletak di Putrajaya.
Kerajaan Pusat mempunyai fungsi dan bidang kuasa tersendiri
dalam menangani isu ekonomi dan perniagaan dari aspek
perundangan, kewangan dan perkembangan aktiviti perniagaan.

Gambar foto 2.5 Perdana Putra (Pusat pentadbiran kerajaan Persekutuan)

QR Code
Pejabat Perdana Menteri

http://www.pmo.gov.my

Berkaitan dengan
perniagaan di kawasan
setempat seperti
hubungan perniagaan
dengan komuniti,
pengguna tempatan,
tanggungjawab sosial
dengan masyarakat
sekeliling dan
faktor sosiobudaya
masyarakat setempat.

Isu Tempatan

Melibatkan hubungan
antara Malaysia dengan
negara jiran seperti
negara Singapura,
Indonesia, Thailand dan
Brunei Darussalam.

Isu Serantau

Berkaitan dengan
masalah yang dihadapi
oleh sesebuah negara
seperti jumlah
pendapatan negara,
inflasi, kemelesetan
ekonomi dan kadar
pertumbuhan ekonomi.

Isu Negara

B
a

b
 2

67Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   67 11/7/16   1:43 PM
(i) Aspek Perundangan

Dari aspek perundangan, kerajaan Malaysia mempunyai kuasa
untuk menggubal sesuatu undang-undang yang berkaitan dengan
perniagaan melalui Parlimen Malaysia. Hal ini bagi memastikan
aktiviti perniagaan dapat berjalan dengan lancar supaya semua
isu tempatan, negara dan serantau dapat diatasi dengan baik.

• Penggubalan Undang-Undang
 Terdapat beberapa akta yang telah diwujudkan seperti yang

ditunjukkan dalam Rajah 2.2 yang berikut:

Setiap akta digubal bertujuan untuk mengawal perjalanan
aktiviti perniagaan bagi menangani isu tempatan, negara dan
serantau dalam aspek perundangan. Setiap isu atau perkara
yang wujud dalam sesebuah perniagaan yang berkaitan
dengan pihak kerajaan dan undang-undang akan diselesaikan
melalui agensi penguatkuasaan yang berkaitan.

Pihak kerajaan juga berperanan untuk memastikan setiap
perniagaan yang dijalankan mesti didaftarkan. Pendaftaran
perniagaan boleh dibuat berdasarkan entiti perniagaan yang
ditubuhkan serta tertakluk kepada akta yang berkaitan.

Rajah 2.2 Contoh akta dalam perniagaan

Akta
Kontrak

1950

Akta
Perkongsian

1961

Akta Jualan
Barangan

1957

Akta
Syarikat

1965

Akta Sewa
Beli 1967

Akta
Perhubungan
Industri 1967

(Pindaan 1980)

Contoh

Semua syarikat perlu didaftarkan di Suruhanjaya Syarikat Malaysia
(SSM). Syarikat perlu mematuhi segala syarat yang termaktub di
bawah Akta Syarikat 1965.

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.
Kemudian bentangkan.

Soalan:
Jelaskan kebaikan
undang-undang yang
telah digubal kepada
perniagaan tempatan.

EMK

Parlimen
Parlimen ialah kuasa
perundangan bagi Malaysia.
Parlimen berperanan menggubal
undang-undang untuk
dikuatkuasakan di negara ini.
Parlimen Malaysia berbentuk
bicameral, iaitu terdiri daripada
dwidewan (Dewan Rakyat dan
Dewan Negara).

Sumber: Dipetik dan disesuaikan
daripada laman sesawang http://

www.parlimen.gov.my)

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 2

68 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   68 11/7/16   1:43 PM
• Perlindungan Pengguna
 Undang-undang yang berkaitan dengan perlindungan pengguna

turut digubal supaya pengguna tidak ditindas oleh peniaga
yang menjalankan amalan perniagaan yang tidak sihat seperti
mengelirukan pengguna dalam kualiti barang dan harga barang.

Contoh

Contoh undang-undang yang boleh melindungi pengguna ialah
Akta Perihal Dagangan 1972. Akta ini melindungi pengguna
dalam aspek mendapat maklumat barang dan kepenggunaan
yang benar melalui penerangan yang benar dan maklumat yang
mencukupi. Selain itu, terdapat akta lain yang berkaitan dengan
pengguna seperti Akta Kawalan Harga 1946, Akta Sewa Beli 1967,
Akta Timbang Sukat 1972, Akta Mutu Alam Sekitar 1974 dan
Akta Perlindungan Pengguna 1999.

Matlamat undang-undang perlindungan pengguna ditunjukkan
dalam Rajah 2.3 yang berikut:

Kesihatan
  pengguna
 bertujuan untuk
 melindungi
pengguna daripada tindakan
perniagaan yang boleh
mengancam kesihatan
pengguna

Keselamatan
  pengguna
  dalam aspek
 makanan,
ubat-ubatan serta sebarang
amalan dan perkhidmatan
yang tidak selamat

Hak
  pengguna
 mendapat
 ganti rugi jika
pengguna tidak menerima
barangan dan perkhidmatan
sebagaimana yang dijanjikan
oleh peniaga

Melindungi
  hak pengguna
 mendapat
alam sekitar yang bersih
ekoran aktiviti perniagaan
mencemarkan alam sekitar,
iaitu pencemaran udara, air,
bunyi dan tanah

Rajah 2.3 Matlamat undang-undang perlindungan pengguna

Setiap isu atau kes yang wujud akan dirujuk atau dikemukakan
kepada pihak atau agensi kerajaan yang bertanggungjawab
seperti Tribunal Tuntutan Pengguna dan mahkamah. Pihak
penghakiman akan memutuskan setiap kes.

Arahan:
Pilih salah satu undang-undang
berkaitan pengguna.

Soalan:
Jelaskan cara undang-undang
tersebut dapat melindungi
pengguna daripada tindakan
negatif peniaga.

EMK

E -Tribunal

E-Tribunal adalah sebuah
sistem berasaskan web yang
dibangunkan khusus oleh
KPDNKK untuk memberikan
kemudahan kepada para
pengguna membuat pertanyaan
mengenai pemfailan tuntutan
kepada Tribunal Tuntutan
Pengguna Malaysia (TTPM).

Daftarkan diri anda sebagai
pengguna, kemudian dapatkan
maklumat tentang jenis tuntutan
yang boleh difailkan di TTPM.

Minda Kreatif

B
a

b
 2

69Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   69 11/7/16   1:43 PM
• Pelepasan Cukai
 Bagi menggalakkan rakyat Malaysia menceburi sesuatu jenis

perniagaan, kerajaan telah mewujudkan beberapa pelepasan
cukai dalam sektor-sektor tertentu. Contoh pelepasan cukai
ialah taraf perintis, elaun cukai pelaburan, potongan cukai,
pengecualian cukai dan elaun pelaburan semula.

Huraian tentang pelepasan cukai ditunjukkan dalam Jadual 2.1
yang berikut:

Jadual 2.1 Huraian tentang pelepasan cukai

Jenis Pelepasan
Cukai Huraian

Taraf perintis Diberikan kepada syarikat yang menyertai
promosi oleh kerajaan. Syarikat dikecualikan
pembayaran cukai selama lima tahun.

Elaun cukai
pelaburan

Pelepasan cukai ekoran daripada pelaburan
modal yang diberikan kepada perniagaan
berstatus Koridor Raya Multimedia (MSC) dan
berasaskan bahan mentah tempatan.

Potongan cukai Potongan cukai diberikan kepada pengeksport
yang menjual barangan tempatan dengan kadar
potongan bergantung pada jenis perbelanjaan
yang terlibat.

Pengecualian
cukai

Diberikan kepada syarikat status MSC dan
terlibat dalam industri teknologi tinggi.
Perbelanjaan yang mendapat pengecualian cukai
ialah penyelidikan pasaran eksport, pameran
dan pengiklanan di luar negara.

Elaun pelaburan
semula

Diberikan kepada syarikat yang terlibat dalam
perniagaan pengeluaran makanan, pembinaan
jalan dan pembukaan tanah untuk pembelian
aset modal. Pendapatan syarikat dilabur semula
untuk pembelian aset.

Pada peringkat Persekutuan, kebiasaannya aktiviti pungutan
cukai dilaksanakan oleh dua agensi utama seperti yang
ditunjukkan dalam Rajah 2.4 yang berikut:

Rajah 2.4 Agensi pungutan cukai Persekutuan

Jabatan Kastam Diraja
Malaysia (JKDM)

Lembaga Hasil Dalam
Negeri (LHDN)

Hasil
pendapatan

negara

Jelaskan tindakan peniaga untuk
mendapatkan manfaat daripada
pelepasan cukai.

Minda Kreatif

Rakyat bertanggungjawab
membayar cukai kepada
kerajaan supaya kerajaan dapat
menggunakan hasil tersebut
untuk pembangunan negara.

Cintai Negara

B
a

b
 2

70 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   70 11/7/16   1:43 PM
(ii) Aspek Kewangan

Kewangan merujuk pada sumber pembiayaan yang diperlukan
untuk menjalankan aktiviti-aktiviti ekonomi. Terdapat banyak
isu yang dihadapi pada peringkat tempatan, negara dan serantau
yang berkaitan dengan bidang kewangan. Aspek kewangan perlu
ditangani dengan baik oleh pihak kerajaan bagi memastikan
ekonomi berkembang secara berterusan.

Oleh itu, kerajaan memainkan peranan yang penting dalam
membantu peniaga mendapat pembiayaan sumber kewangan
dalam memulakan dan mengembangkan sesuatu perniagaan.

Contoh
Agensi berkaitan dengan bantuan kewangan kepada usahawan

Majlis Amanah Rakyat
(MARA)

Perbadanan Usahawan
Nasional Berhad

TEKUN
Nasional

Rajah 2.5 Pembiayaan perniagaan

Majlis Amanah Rakyat Bank Pembangunan
dan Infrastruktur
Malaysia Berhad

Perkhidmatan
menyewa jentera

Projek pembangunan

Pinjaman beli aset

Bimbingan pengurusan
dan keusahawanan

Amanah Ikhtiar
Malaysia

Skim Pembiayaan
Ikhtiar

Skim Pembiayaan
Ikhtiar Ibu

Tunggal

Credit Guarantee
Corporation

Malaysia Berhad

Skim Jaminan
Laluan Terus

Skim Pembiayaan
Francais

Skim Jaminan
Utama Baharu

Skim Jaminan Anjal
I-Guarantee

Agensi Pembiayaan Perniagaan

Skim Pembiayaan Am

Skim Pembiayaan
Pengangkutan

Skim Pembiayaan
Profesional

Skim Pembiayaan
Kecil

Dalam mengawal perjalanan ekonomi negara, Bank Negara
Malaysia (BNM) berperanan untuk memastikan semua aktiviti
perniagaan hendaklah selaras dengan dasar kewangan yang
ditentukan dari semasa ke semasa.

Setiap usahawan perlu bijak
mengambil peluang daripada
bantuan kewangan yang
ditawarkan oleh pihak kerajaan.

Celik KewanganRM

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Jelaskan kelebihan bantuan
kewangan yang ditawarkan oleh
kerajaan kepada usahawan
di Malaysia.

EMK

B
a

b
 2

71Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   71 11/7/16   1:43 PM
(iii) Aspek Perkembangan Aktiviti Perniagaan

Perkembangan perniagaan yang pesat menyebabkan berlakunya
permintaan tenaga pekerja bagi mengisi kekosongan jawatan
yang wujud dalam sesebuah perniagaan. Namun, kemelesetan
ekonomi merupakan faktor penghalang dalam perkembangan
sesebuah organisasi perniagaan. Oleh itu, peranan pihak kerajaan
melalui pelaksanaan dasar fiskal dan dasar kewangan penting
untuk memulihkan keadaan ekonomi.

• Aktiviti Promosi
 Pihak kerajaan secara berterusan berusaha untuk memacu

per tumbuhan ekonomi ke arah yang lebih stabil dan kukuh
termasuk dengan meningkatkan aktiviti promosi. Perbadanan
Pembangunan Perdagangan Luar Malaysia (MATRADE) yang
ditubuhkan pada tahun 1993 menjalankan peranannya sebagai
sebuah agensi kerajaan dengan mempromosikan aktiviti yang
berkaitan dengan perdagangan di luar Malaysia bagi pihak
Kementerian Perdagangan Antarabangsa dan Industri (MITI).

Contoh
Peranan MATRADE

Peranan yang dijalankan oleh MATRADE ialah
• mencari dan membangunkan kawasan perdagangan baharu

serta mengenal pasti pasaran baharu di luar negara.
• menemukan pengeksport Malaysia dengan pengimport dari

luar negara.
• mengekalkan perhubungan antara pengimport dengan

pengeksport berdaftar.
• mencetak dan mengedarkan bahan bacaan mengenai aktiviti

perdagangan Malaysia.
• mengadakan misi perdagangan ke luar negara untuk pengeluar

tempatan dan membawa masuk pengimport dari luar negara.
• mengambil bahagian dalam pameran perdagangan

antarabangsa dalam usaha mempromosikan barangan keluaran
Malaysia dan mengeratkan perhubungan perdagangan dengan
negara lain.

• merancang dan mengendalikan seminar perdagangan
antarabangsa untuk pengeksport Malaysia.

Jelaskan cara memanfaatkan
peranan MATRADE bagi
memajukan perniagaan yang
sedang dijalankan.

Minda Kreatif

B
a

b
 2

Institut Keusahawanan
Negara (INSKEN) merupakan
sebuah pusat kecemerlangan
pembangunan keusahawanan.
INSKEN berperanan untuk
melaksanakan pembangunan
kapasiti melalui program-program
yang didorong oleh industri
(industry driven) dan dipacu
usahawan (entrepreneur-led)
secara kolaborasi antara sektor
swasta dengan sektor awam
melalui kerjasama daripada
pelbagai agensi. Hal ini bertujuan
untuk menentukan program
pembangunan keusahawanan bagi
memenuhi keperluan industri dan
bersifat rentas sektor.

Buletin Keusahawanan

72 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   72 11/7/16   1:43 PM
Contoh
Perbadanan Produktiviti Malaysia (MPC)

Perbadanan Produktiviti Malaysia (MPC) memainkan peranan
untuk menyediakan input dalam bidang produktiviti dan kuantiti,
memper tingkatkan pembangunan sumber tenaga manusia dan
menerajui pergerakan produktiviti dan kualiti. Antara latihan
yang dikendalikan oleh MPC ialah kursus keusahawanan,
kursus pengurusan dan kawalan kualiti dan kursus kewangan
dan perakaunan.

• Aktiviti Latihan dan Pembangunan
 Kerajaan Malaysia melalui pelbagai agensi di bawahnya telah

menganjurkan pelbagai jenis latihan dan kursus. Hal ini
bertujuan untuk meningkatkan pengetahuan dan kemahiran
peniaga terutama dalam kalangan bumiputera supaya dapat
terus berdaya saing dalam pasaran sama ada dalam atau di
luar negara.

Latihan ialah inisiatif yang dilaksanakan oleh sesebuah
organisasi untuk menggalakkan peningkatan produktiviti
dalam kalangan pekerja. Pembangunan bermaksud inisiatif
yang diambil oleh organisasi dalam jangka masa yang panjang
untuk meningkatkan pengetahuan, kemahiran dan kebolehan
pekerja dari semasa ke semasa.

Latihan dan pembangunan merupakan suatu bidang
yang khusus dalam usaha membantu pihak pengurusan
meningkatkan produktiviti para pekerja bermula daripada
peringkat atasan sehingga bawahan.

Jelaskan peranan Majlis Amanah
Rakyat (MARA) dan Institut
Kemahiran Belia Negara (IKBN)
dalam membantu peniaga.

Minda Kreatif

SME Corp Malaysia

SME Corp Malaysia merupakan agensi kerajaan yang ditubuhkan
untuk menggalakkan pembangunan Industri Kecil dan Sederhana.
Melalui gerak kerja kumpulan,

(i) senaraikan fungsi SME Corp

(ii)  terangkan cara SME Corp menangani isu tempatan dan negara.

Selain MPC, Pusat Pembangunan
Usahawan Malaysia,  atau
Malaysian Entrepreneurship
Development Center (MEDEC)
juga menyediakan latihan untuk
usahawan.  Secara khususnya,
MEDEC diwujudkan untuk
membentuk pelan rancangan dan
program keusahawanan seperti
latihan, kajian dan konsultansi.
MEDEC telah berkembang sebagai
sebuah badan atau organisasi
yang menjadi pusat latihan
keusahawanan dan pendidikan
di Malaysia.

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 2

73Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   73 11/7/16   1:43 PM
• Aktiviti Penyelidikan dan Pembangunan
 Setiap aktiviti penyelidikan dan pembangunan (R&D) yang

dijalankan oleh pihak kerajaan dapat menjana kreativiti dan
inovasi untuk memangkinkan kejayaan dalam dunia perniagaan
selain dapat menangani isu setempat, negara dan serantau.

Contoh
Agensi yang terlibat dalam R&D

Menjalankan penyelidikan dalam bidang
pertanian dan memperkenalkan teknologi
baharu kepada industri bagi tujuan untuk
menghasilkan peningkatan produktiviti dan
kualiti produk

Meningkatkan nilai perkembangan keluaran
berasaskan minyak sawit Malaysia

Menjalankan penyelidikan dan pembangunan
bagi menangani setiap isu yang berkaitan
dengan tenaga elektrik

•		 	Memastikan produk di pasaran menepati
piawaian yang ditetapkan dan bermutu tinggi

•	 	Menjalankan kajian bagi memastikan tiada
penyelewengan dari segi kualiti

•	 	Menjalankan aktiviti penyelidikan dan
menyampaikan maklumat yang berkaitan
dengan pembangunan dan perubahan
dalam teknologi

Dapatkan maklumat tentang peranan yang dijalankan oleh Institut Piawaian Penyelidikan Perindustrian Malaysia
(SIRIM) dalam menangani isu tempatan dan negara.

Kemajuan dalam aktiviti penyelidikan dan pembangunan
(R&D) yang berkembang pesat merupakan salah satu faktor
yang dapat membantu memajukan ekonomi sesebuah
industri. Hal ini dilaksanakan melalui kajian secara sistematik
dan intensif bagi memperbaiki tahap pertumbuhan dan
pembangunan sesebuah industri selaras dengan wawasan
negara Malaysia menjadi negara maju menjelang tahun 2020.

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan kelebihan aktiviti
penyelidikan dan pembangunan
kepada perniagaan.

EMK

Dato’ Prof Dr Hassan Yaacob ialah
seorang penyelidik perubatan
dari Universiti Malaya yang
mendapat anugerah INOTEX/
MINDEX dari Kementerian Sains
Teknologi dan Alam Sekitar pada
tahun 1994. Beliau ialah pengasas
produk berjenama Healin dan
syarikat Healwell Pharmaceuticals
Sdn. Bhd. Penyelidikannya ke
atas keajaiban gamat dilanjutkan
di University of Kyushu dan
University of Toyama Jepun
bermula pada tahun 1995 sehingga
sekarang. Setelah lebih dari 10
tahun melakukan penyelidikan
dan pembangunan ke atas gamat,
beliau telah berjaya mengeluarkan
produk berasaskan sebatian
tulenan Gamodulin dari gamat
secara komersial di bawah
jenama HEALIN.

Buletin KeusahawananB
a

b
 2

Your Health & Beauty Store

74 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   74 11/7/16   1:43 PM
(b) Peranan Kerajaan Negeri

Pembentukan kerajaan negeri termaktub dalam Perlembagaan
Persekutuan, iaitu terdapat pembahagian kuasa antara kuasa
kerajaan Pusat dengan kerajaan negeri. Dengan itu, kerajaan
negeri mempunyai kuasa tertentu bagi membolehkan pentadbiran
kerajaan negeri berjalan dengan lancar dan tersusun.

Bidang kuasa kerajaan negeri atas bahan galian dan tanah
membolehkan mereka mewujudkan kawasan industri untuk
menggalakkan dan memajukan kegiatan ekonomi di sesuatu
kawasan yang dipilih.

Kewujudan kawasan industri membolehkan peningkatan
hasil pendapatan kerajaan melalui bayaran lesen yang dikenakan.
Kerjasama antara kerajaan negeri dengan sektor swasta dapat
menggalakkan aktiviti perniagaan dalam sesebuah negeri.

Hal ini termasuk menarik kemasukan pelabur tempatan
untuk melabur modal dalam pelbagai bidang seperti bidang
teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) dan infrastruktur.
Hal ini seterusnya telah membantu kerajaan sesebuah negeri
untuk memacu kerancakan aktiviti perniagaan. Contohnya,
kerajaan negeri Johor telah membentuk Hub Perdagangan ICT
Global dalam Iskandar Malaysia.

Pembentukan syarikat berkepentingan kerajaan negeri
seperti Perbadanan Kemajuan Ekonomi Negeri (PKEN) yang
terdapat di setiap negeri dapat merancakkan aktiviti perniagaan.
Banyak perniagaan berasaskan perusahaan kecil dan sederhana
(PKS) telah diwujudkan sebagai pembekal dan vendor dalam
menyokong aktiviti-aktiviti perniagaan yang dijalankan PKEN.

Gambar foto 2.7  Perbincangan
pembangunan kawasan

Gambar foto 2.6 Aktiviti pembangunan kawasan

Jelaskan peranan kerajaan negeri
dalam meningkatkan bilangan
usahawan di Malaysia.

Minda Kreatif

Setiap aktiviti perniagaan perlu
mengambil kira perlindungan
alam sekitar dan kesejahteraan
masyarakat setempat.

Cintai Negara

B
a

b
 2

75Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   75 11/7/16   1:43 PM
Kerajaan negeri melalui PKEN boleh memberi bantuan
kepada usahawan yang baharu dengan menghasilkan produk
yang mendapat sokongan daripada kerajaan negeri.

Dalam bidang pertanian, kerajaan negeri boleh menggalakkan
sektor swasta dalam mengusahakan sesuatu jenis pertanian yang
diperlukan oleh rakyat sesebuah negeri dan negara. Oleh sebab
pengurusan tanah merupakan penguasaan kerajaan negeri, hal
ini memudahkan kerajaan negeri untuk menyediakan lokasi
strategik dalam mengusahakan sesuatu projek pertanian dengan
memberi beberapa skim galakan yang sesuai dan kompetitif.

Gambar foto 2.8 Projek pertanian moden

Jelaskan skim galakan yang
disediakan oleh kerajaan negeri
tempat anda tinggal dalam
memajukan Perusahaan Kecil
dan Sederhana (PKS).

Minda Kreatif
Contoh

Perbadanan Kemajuan Negeri

SABAH ECONOMIC DEVELOPMENT CORPORATION

Perbadanan Pembangunan
Ekonomi Sabah (SEDCO)

Perbadanan Kemajuan Negeri
Pahang (PKNP)

1Malaysia Best merupakan satu
Perakuan Jenama (Endorsement
Brand) yang melambangkan
identiti Malaysia untuk
meningkatkan jualan dan profil
produk-produk berasaskan
pertanian di pasaran tempatan
dan global. 1Malaysia Best
membantu menaikkan taraf
produk-produk berasaskan
pertanian keluaran tempatan
bagi pasaran antarabangsa serta
mewujudkan kestabilan dalam
setiap keadaan ekonomi.

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 2

76 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   76 11/7/16   1:43 PM
(c)  Peranan Pihak Berkuasa Tempatan
(PBT)

Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) merupakan pelaksana dasar
pada peringkat akar umbi dalam menyampaikan perkhidmatan
kepada warga penduduk tempatan. PBT ditubuhkan di bawah
Akta Kerajaan Tempatan 1976 (Akta 171) sebagai badan yang
bertanggungjawab untuk mengurus dan mentadbir sesebuah
kawasan yang terlibat berasaskan kepentingan tempatan seperti
Majlis Bandaraya, Majlis Perbandaran dan Majlis Daerah.

Peranan PBT dalam perniagaan lebih tertumpu pada
menangani isu tempatan. PBT diberi kuasa untuk memastikan
kawasan pentadbirannya berada dalam keadaan selamat dan
merancang sesuatu pembangunan dalam keadaan sempurna
serta sesuai dengan keadaan masyarakat setempat.

Peranan lain yang dijalankan oleh PBT adalah seperti berikut:
1 penyediaan kemudahan infrastruktur yang dapat menjamin

keselesaan kehidupan masyarakat setempat.
2 pewujudan pusat-pusat perniagaan atau perdagangan seperti

pasar-pasar dan gerai-gerai.
3 pengawalan terhadap kesihatan awam dan keselamatan.
4 pelaksanaan tanggungjawab sosial yang meliputi pembangunan

kemudahan awam.

Gambar foto 2.9 Pihak Berkuasa Tempatan

Arahan:
Bincangkan dan buat
pembentangan dalam kelas.

Soalan:
Kenal pasti dan terangkan
perkhidmatan yang disediakan
oleh Pihak Berkuasa Tempatan
untuk membantu peniaga.

EMK

Skim PUNB
Terdapat pelbagai program yang
dianjurkan oleh Perbadanan
Usahawan Nasional Berhad bagi
melahirkan generasi usahawan
yang sentiasa berdaya saing dan
berfikir di luar kotak. Antara
program yang dilaksanakan adalah
seperti yang berikut:

•

•

•

•

•

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 2

77Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   77 11/7/16   1:43 PM
PBT bertanggungjawab untuk memastikan setiap pembinaan
bangunan dalam keadaan selamat dan sempurna. Selain itu, PBT
turut bertanggungjawab untuk merangka dan melaksanakan
dasar-dasar pembangunan setempat. PBT juga berkuasa untuk
menggubal sesuatu undang-undang kecil yang berkaitan dengan
perniagaan, iaitu pengawalan premis perniagaan, pengawalan
pengiklanan dan mengatur sebarang jualan awam.

Contoh

Pihak Berkuasa Tempatan diberi kuasa untuk menggubal beberapa
Undang-Undang Kecil seperti yang berikut:

1 Undang-Undang Kecil Pelesenan, Perniagaan dan Perindustrian
2 Undang-Undang Kecil Pasar
3 Undang-Undang Kecil Penjaja

Kegagalan pihak yang berkaitan di kawasan setempat dan peniaga
dalam mematuhi undang-undang boleh menyebabkan mereka
dikenakan tindakan termasuk didakwa di mahkamah.

Berikan kelebihan yang
termaktub dalam undang-undang
kecil penjaja kepada usahawan
muda pada masa ini.

Minda Kreatif

Pembelajaran Kendiri

Tugasan:  Pihak Berkuasa Tempatan mempunyai bidang kuasa tersendiri dalam memastikan setiap
perkara yang dirancang dapat dilaksanakan dengan baik dan sistematik. Huraikan bidang
kuasa yang dimiliki oleh PBT dalam membantu melahirkan usahawan yang lebih berjaya
dan berdaya saing.

Arahan:
 1 Buat perbincangan kumpulan dengan mengenal pasti isu utama. Kemudian, nyatakan kehendak

tugasan soalan.
 2 Buat rangka isi-isi penting dan sediakan bahan untuk pembentangan.
 3 Lakukan sesi sumbang saran antara ahli kumpulan. Pastikan setiap ahli mendengar idea dan

pandangan ahli lain tanpa membangkang.
 4 Pilih idea terbaik untuk dijadikan isi penting.
 5 Sediakan bahan pembentangan dalam bentuk PowerPoint.
 6 Buat persediaan pembentangan.
 7 Bentangkan dalam kelas.

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif

Senaraikan peranan PBT dalam memajukan peniaga-peniaga kecil terutama usahawan muda yang baru menceburi
bidang perniagaan ke tahap yang lebih baik. Kemudian berikan contoh bantuan yang telah diberikan oleh PBT kepada
perusahaan kecil dan sederhana di kawasan anda.

Setiap usahawan perlu peka
terhadap setiap cukai yang perlu
dibayar termasuk cukai yang
melibatkan Pihak Berkuasa
Tempatan (PBT).

Cintai Negara

B
a

b
 2

78 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   78 11/7/16   1:43 PM
Kuasa beli pengguna

Keuntungan negara
meningkat

Pada masa ini, terdapat pelbagai inisiatif yang telah dilaksanakan
oleh pihak kerajaan dalam memacu pertumbuhan ekonomi negara.

Peningkatan dalam
aktiviti perniagaan akan
meningkatkan pendapatan
penduduk setempat. Apabila
perniagaan berkembang, hal
ini akan dapat membantu
perkembangan ekonomi
sesebuah negara.

Pertumbuhan ekonomi
negara meliputi perubahan
dalam nilai mata wang,
kemampuan atau pendapatan
isi rumah, perubahan nilai
pasaran dalam semua sektor
ekonomi dan sebagainya.
Pertumbuhan ekonomi
negara turut dipengaruhi
oleh faktor-faktor pada
peringkat tempatan, negara
dan serantau.

Perbelanjaan isi rumah akan
menyebabkan berlakunya
peningkatan permintaan.
Permintaan yang meningkat
akan menyebabkan
perniagaan berusaha untuk
mengeluarkan barang
dan perkhidmatan.

Rajah 2.6 Pertumbuhan ekonomi negara

2.1.2  Peranan Kerajaan dari
Aspek Pertumbuhan
Ekonomi

Pertumbuhan ekonomi ialah peningkatan dalam sesuatu kegiatan
yang berkaitan dengan ekonomi terutama dalam pembangunan
ekonomi berbentuk fizikal yang menyebabkan pertambahan
dalam Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) dalam ekonomi
sesebuah negara.

Setiap individu perlu bijak
mengawal dan mengurus kredit
bagi mengelakkan masalah
kekangan kewangan atau terjebak
dalam risiko muflis.

Celik KewanganRM

Contoh
Program Transformasi
Kerajaan (GTP)

• Bidang Keberhasilan Utama
Negara (NKRA)

• Strategi Lautan Biru
Kebangsaan (NBOS)

• Bidang Keberhasilan Ekonomi
Negara (NKEA)

• Inisiatif Transformasi
Strategik (SRI)

Program Transformasi
Ekonomi (ETP)

Pendapatan isi rumah

Inisiatif Kerajaan

B
a

b
 2

79Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   79 11/7/16   1:43 PM
Peringkat tempatan

Peringkat serantauPeringkat negara

Perbelanjaan penduduk akan meningkatkan
penawaran dan membantu mengukuhkan
ekonomi negara. Kerajaan boleh menyediakan
elaun eksport untuk menggalakkan perniagaan
mengeksport lebih banyak barang dan
perkhidmatan yang lebih banyak ke luar negara.

Kerajaan memainkan peranan untuk memperkukuh
pertumbuhan ekonomi melalui pelaksanaan dasar
tertentu seperti dasar fiskal dan dasar kewangan.
 Dasar fiskal dilaksanakan melalui tindakan
perbelanjaan pihak kerajaan dan pelaksanaan cukai
tertentu yang boleh mempengaruhi permintaan.
Kesannya, perniagaan akan berusaha meningkatkan
pengeluaran barang atau perkhidmatan tertentu dan
seterusnya meningkatkan pendapatan penduduk
setempat. Hal ini seterusnya akan membantu
perkembangan ekonomi sesebuah negara.
 Dasar kewangan pula boleh dilaksanakan melalui
peranan bank pusat, iaitu Bank Negara Malaysia
(BNM) yang berupaya untuk mengurangkan kadar
faedah bagi menggalakkan penduduk berbelanja
dan aktiviti pelaburan oleh perniagaan. Hal ini
seterusnya dapat menstabilkan kewangan negara.

Perkembangan yang wujud dalam perniagaan pada peringkat tempatan akan membantu meningkatkan
pendapatan penduduk setempat. Hal ini membolehkan penduduk berbelanja lebih dan membantu
memacu pertumbuhan ekonomi setempat.

B
a

b
 2

Rajah 2.7 Peranan kerajaan dari aspek ekonomi

80 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   80 11/7/16   1:43 PM
2.1.3  Peranan Kerajaan dari
Aspek Guna Tenaga

Dalam konteks ilmu ekonomi, guna tenaga penuh akan berlaku
apabila sesebuah negara mencapai kadar pengangguran kurang
daripada empat peratus. Dalam keadaan ini, negara tersebut hanya
mengalami pengangguran geseran.

Apabila guna tenaga penuh dicapai, hal ini membolehkan
pekerja memperoleh pendapatan untuk memenuhi keperluan
dan kehendak dalam kehidupan. Sebaliknya, apabila guna tenaga
gagal mencapai guna tenaga penuh, hal ini akan menyebabkan
wujud pengangguran.

Contoh
Jika sebuah kilang di sesuatu kawasan ditutup, hal ini akan
menye babkan penduduk yang bekerja di kilang tersebut kehilangan
pekerjaan. Penduduk yang terlibat dalam masalah tersebut akan
kehilangan punca pendapatan. Hal ini seterusnya menyebabkan
taraf kehidupan penduduk di kawasan tersebut akan terjejas.

Pengangguran teknologi boleh berlaku disebabkan oleh sektor perniagaan
mengutamakan penggunaan teknologi menggantikan pekerja. Hal ini menyebabkan
pekerja yang sedia ada kehilangan pekerjaan sementara pekerja baharu tidak
memperoleh pekerjaan.

Keadaan ekonomi yang
meleset menyebabkan
perniagaan kehilangan
sebahagian pendapatan dan
tidak mampu membayar
gaji kepada pekerja. Hal
ini menyebabkan majikan
terpaksa mengurangkan
bilangan pekerja.

Berlaku ekoran
perubahan dalam
industri secara
keseluruhan yang
tidak memerlukan
kemahiran pekerja.

Jenis pengangguran yang wujud di sesebuah negara terbahagi
kepada empat jenis seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 2.8
yang berikut:

Berlaku apabila seseorang pekerja bekerja dalam jangka
masa pendek pada setiap tahun. Apabila pekerjaan telah
tamat, pekerja terpaksa mencari pekerjaan yang lain.

Pengangguran
struktur

Pengangguran
teknologi

Pengangguran
kitaran

Pengangguran
bermusim

Rajah 2.8 Jenis pengangguran

Pengangguran geseran
(frictional unemployment)
Berlaku apabila pekerja
berhenti kerja dan mencari
pekerjaan tetapi tidak mendapat
pekerjaan dengan serta merta;
dan ketika itu mereka dikira
sebagai penganggur.

Guna tenaga (Labour)
Tenaga buruh yang terlibat
dalam sesuatu kegiatan
ekonomi untuk menghasilkan
barang dan perkhidmatan.

Istilah Perniagaan

B
a

b
 2

Setiap warganegara Malaysia
yang berjaya dalam pendidikan
atau perniagaan di luar negara,
terutama dalam bidang kritikal
seperti perubatan, perlu kembali
dan berbakti kepada negara
Malaysia tercinta.

Cintai Negara

81Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   81 11/7/16   1:43 PM
(a) Cara Mengatasi Pengangguran

Gambar foto 2.10 Temu duga pekerjaan

Arahan:
Bincang dalam kumpulan.

Soalan:
Apakah penambahbaikan yang
boleh dilakukan oleh pihak
kerajaan dalam mengatasi
masalah pengangguran pada
masa ini? Jelaskan pendapat anda.

EMK

(i) Pengangguran Bermusim

Bagi mengatasi pengangguran bermusim, kerajaan boleh memberi
insentif kepada pihak perniagaan supaya pengurusan sesebuah
perniagaan membenarkan pekerja terus bekerja. Contoh insentif
yang boleh diberikan oleh kerajaan ialah pengecualian cukai atas
pembayaran gaji pekerja yang diambil terus bekerja dalam satu
tempoh masa tertentu.

(ii) Pengangguran Teknologi

Bagi mengatasi masalah pengangguran teknologi, penggunaan
mesin-mesin moden hanya digunakan untuk proses tertentu
sahaja yang tidak dapat dilaksanakan oleh tenaga buruh. Selain
itu, maklumat berkaitan peluang pekerjaan juga perlu diberi dan
dikongsi dengan semua tenaga buruh.

(iii) Pengangguran Kitaran

Bagi mengatasi pengangguran kitaran, tindakan kerajaan yang
sesuai ialah menjalankan dasar fiskal dan dasar kewangan
dalam mengekang kemelesetan ekonomi. Dengan itu, aktiviti
perniagaan dapat terus beroperasi dan pengecilan bilangan
pekerja dapat dikurangkan.

(iv) Pengangguran Struktur

Bagi mengatasi pengangguran struktur, kerajaan boleh membuat
perancangan ekonomi sesuai dengan trend perubahan ekonomi
dan perniagaan. Maka, setiap perubahan boleh dihadapi dengan
lebih mampan kerana persiapan telah dibuat terutama dalam
keperluan tenaga pekerja yang selari dengan perubahan tuntutan
semasa. Kerajaan perlu peka tentang perubahan global yang boleh
mempengaruhi hala tuju dan corak perniagaan pada jangka masa
pendek dan jangka masa panjang.

Antara peranan Pembangunan
Sumber Manusia Berhad
(HRDF) adalah seperti berikut:
• untuk menilai dan

menentukan jenis-jenis,
takat latihan dan latihan
semula pekerja selaras dengan
keperluan-keperluan sumber
manusia bagi industri-industri

• untuk menggalakkan dan
meningkatkan latihan

tenaga manusia
• menentukan terma-terma

dan syarat-syarat yang di
bawahnya apa-apa bantuan
kewangan atau pemberian
yang hendak diberikan

Pembangunan Sumber Manusia
Berhad (PSMB atau HRDF)

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 2

82 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   82 11/7/16   1:43 PM
2.1.4  Peranan Kerajaan dari
Aspek Ekonomi

(a) Inflasi

Inflasi merupakan satu fenomena kenaikan harga barang
dan perkhidmatan secara berterusan. Keadaan ini berlaku
disebab kan oleh berlaku situasi seperti peningkatan permintaan
barang atau perkhidmatan berbanding dengan jumlah barang
atau perkhidmatan yang terhad dalam pasaran.

Selain itu, inflasi boleh berlaku disebabkan oleh kenaikan
kos pengeluaran barang dan perkhidmatan yang dikenali sebagai
inflasi tolakan kos.

Bagi mengatasi masalah inflasi, kerajaan memainkan
peranan mengawal kenaikan harga barang dan perkhidmatan.
Kerajaan juga turut berperanan memastikan kebajikan pengguna
atau pelanggan sentiasa dilindungi dan dipelihara. Hal ini penting
bagi memastikan rakyat tidak terbeban dengan peningkatan
harga barang dan perkhidmatan.

CONTOH

• Pengguna bijak menghadapi
kenaikan kos sara hidup
dengan memastikan
perancangan kewangan dibuat
secara teratur dan terperinci.

• Hal ini disebabkan oleh kos
sara hidup semasa sukar
dijangka kerana  bergantung
pada pelbagai faktor dari
dalam negara dan luar negara.

Celik KewanganRM

Gambar foto 2.11 Jualan barang keperluan harian

Kerajaan juga turut berperanan dalam menangani masalah
kenaikan kos sara hidup yang semakin meningkat dari semasa
ke semasa. Kenaikan kos sara hidup menyebabkan pendapatan
boleh guna menurun.

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
1 Kenal pasti tahun dan punca

berlaku inflasi di Malaysia.
2 Jelaskan cara terbaik bagi

mengawal inflasi yang wujud
agar tidak menjejaskan
perniagaan dan pengguna
di Malaysia.

EMK

B
a

b
 2

83Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   83 11/7/16   1:43 PM
• dasar kerajaan
 Tindakan kerajaan melalui dasar-dasar yang dilaksanakan

dapat membantu penduduk sesebuah negara mengekalkan
kesejahteraan dengan memenuhi keperluan dan kehendak
dalam kehidupan. Harga barang dan perkhidmatan yang stabil
memberi daya saing dalam aspek harga dan hal ini mendorong
peningkatan permintaan terhadap produk tempatan daripada
pengguna negara luar.

Gambar foto 2.12 Jualan barang di pasar raya

Kenaikan harga barang dan perkhidmatan berlaku
disebabkan oleh jumlah barang dan perkhidmatan yang tidak
mencukupi. Pelaksanaan dasar galakan pelaburan merupakan
salah satu cara yang dapat meningkatkan kadar pengeluaran
sesuai dengan jumlah permintaan. Hal ini seterusnya boleh
menyekat kenaikan harga secara berterusan.

Jika inflasi berlaku disebabkan oleh tolakan kos, kerajaan
akan memberikan subsidi kepada pengeluar supaya tidak berlaku
peningkatan kos pengeluaran yang dihadapi oleh pengeluar dan
mengelakkan berlaku peningkatan harga barang dan perkhidmatan.

Langkah-langkah lain yang boleh dilakukan oleh kerajaan
adalah seperti berikut:

• meningkatkan kadar faedah
 Apabila berlaku inflasi dalam ekonomi, kerajaan berperanan

untuk mengurang kan tekanan permintaan terhadap barang
atau perkhidmatan dengan menggalakkan penduduk  untuk
menyimpan wang melalui peningkatan dalam kadar faedah.
Kesannya, permintaan akan jatuh yang menyebabkan harga
tidak terus naik.

B
a

b
 2

Jelaskan secara ringkas tentang
punca pekerja kehilangan
pekerjaan.

Minda Kreatif

Terdapat pelbagai program
keusahawanan yang dibentuk
oleh kerajaan bagi melahirkan
generasi usahawan muda yang
lebih berdaya saing. Berikut
ialah antara program berkaitan
dengan keusahawanan yang
boleh dimanfaatkan oleh
usahawan muda.

Buletin Keusahawanan

1Malaysia
EnTrepreneur

84 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   84 11/7/16   1:43 PM
Keadaan ini menggalakkan aktiviti eksport ke luar negara.
Pendapatan kerajaan meningkat ekoran peningkatan kutipan
cukai melalui duti eksport yang dikenakan terhadap perniagaan
yang mengeksport ke luar negara.

(b) Deflasi

Deflasi merupakan satu keadaan kejatuhan harga barang dan
perkhidmatan secara berterusan. Antara faktor yang menyebabkan
berlaku kejatuhan harga barang atau perkhidmatan termasuklah
faktor permintaan jatuh disebabkan oleh penduduk tidak mampu
membeli barang di pasaran. Selain itu, penduduk meramalkan
harga barang dan perkhidmatan akan terus jatuh, kesannya
pembeli akan menangguhkan pembelian.

Gambar foto 2.13 Aktiviti import dan eksport

Kesan deflasi

Membantutkan aktiviti
perniagaan

Penduduk kehilangan
pekerjaan

Kuasa beli penduduk
menurun

Rajah 2.9 Kesan deflasi

Jelaskan kesan deflasi kepada
usahawan yang baru menceburi
bidang perniagaan. Berikan cara
membantu usahawan tersebut.

Minda Kreatif

Berdasarkan Rajah 2.9, jelaskan kesan deflasi.

Duti eksport dikenakan terhadap
barang yang dieksport ke luar
negara. Contoh barang keluaran
utama yang dikenakan duti
eksport ialah petroleum, kayu
balak, kelapa sawit dan getah.

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 2

85Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   85 11/7/16   1:43 PM
Bagi mengatasi masalah berkaitan deflasi, kerajaan memainkan
peranan seperti yang berikut:

• menurunkan kadar cukai
Bagi mengatasi deflasi, kerajaan mengurangkan kadar cukai
yang dibayar oleh pengguna supaya dapat meningkatkan
pendapatan boleh guna penduduk. Kesannya, pengguna boleh
berbelanja lebih bagi merangsangkan aktiviti perniagaan.

• memberi khidmat nasihat dan perundangan
Pihak kerajaan berperanan untuk mendidik para peniaga agar
menggunakan setiap sumber secara optimum dalam aktiviti
perniagaan untuk meningkatkan jumlah aktiviti eksport ke
negara serantau.

• dasar kewangan negara
Deflasi juga dapat diatasi dengan menurunkan kadar faedah
supaya pengguna mengurangkan simpanan di bank dan
meningkatkan perbelanjaan. Kerajaan juga menggunakan
peruntukan undang-undang dan beberapa dasar percukaian
seperti menurunkan cukai eksport untuk menggalakkan
aktiviti perniagaan pada peringkat antarabangsa.

Selain itu, dasar fiskal boleh dilaksanakan bagi tujuan
meningkatkan permintaan yang akan meningkatkan harga
barang serta merancakkan aktiviti dan hasil jualan perniagaan.
Seterusnya, hasil pendapatan kerajaan akan meningkat melalui
kutipan cukai korporat dan individu. Kutipan atau hasil cukai
yang diperoleh akan dapat memastikan aktiviti perniagaan
berkembang melalui dasar fiskal dan dasar kewangan.

Arahan:
Baca situasi di bawah dengan
teliti, kemudian bincangkan
dalam kumpulan.

Soalan:
Deflasi menyebabkan pelbagai
kesan negatif bukan sahaja kepada
rakyat tetapi turut memberi
kesan negatif kepada negara.
Oleh sebab itu, terdapat beberapa
perkara yang perlu dianalisis
berkaitan dengan deflasi bagi
memastikan masalah ini tidak
menjejaskan ekonomi negara
secara menyeluruh. Perkara yang
perlu dianalisis adalah seperti
yang berikut:
1 faktor yang menyebabkan

berlaku masalah deflasi.
2 cara mengatasi masalah deflasi.
3 adakah deflasi mempunyai

kebaikan? Jika Ya, jelaskan
hujah anda dengan fakta yang
tepat dan jelas.

Sebagai murid yang berfikir
di luar kotak, bincangkan
dan nyatakan pendapat anda
berdasarkan bukti dan fakta
yang diperoleh daripada sumber
rujukan seperti buku dan Internet.

EMK

Rajah 2.10 Contoh belanjawan negara

B
a

b
 2

Pinjaman &
penggunaan aset
kerajaan 18.9% Duti

eksport
1.0%

Perkhidmatan
sosial 4.5%

Perkhidmatan
ekonomi 12.0%

Perbelanjaan
lain 12.0%

Subsidi 15.1%

Pencen &
ganjaran
5.4%

Bekalan &
perkhidmatan
5.4%

Pemberian
& serahan
kepada kerajaan
negeri 2.5%

Keselamatan
1.8%

Pentadbiran
am 0.8%

Emolumen
23.5%

Bayaran
khidmat
hutang
8.9%

Duti
import
0.9%

Cukai tidak
langsung lain
13.0%

Cukai
pendapatan
46.4%

Hasil bukan cukai &
cukai-cukai lain 19.8%

HASIL

RM249,6671

juta

1 Terdiri daripada hasil, pinjaman dan penggunaan aset kerajaan
2 Tidak termasuk simpanan luar jangka
(Sumber: Kementerian Kewangan Malaysia.)

Bajet 20XX

RM249,6672

juta

Senaraikan jenis cukai yang telah
dilaksanakan di Malaysia dan
jelaskan kepentingan setiap jenis
cukai tersebut kepada negara dari
aspek ekonomi, sosial dan politik.
Kemudian berikan cadangan
penambahbaikan kepada sistem
cukai sedia ada.

Minda Kreatif

86 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   86 11/7/16   1:43 PM
Trend Persekitaran
Perniagaan

Trend persekitaran perniagaan bermaksud suatu arah aliran
perkembangan sesuatu perniagaan. Persekitaran perniagaan
dipengaruhi oleh faktor dalaman dan faktor luaran.

Faktor dalaman merupakan faktor yang boleh dikawal
oleh organisasi yang dikenali sebagai faktor persekitaran tugas.
Faktor ini terdiri daripada gaya pengurusan, sumber manusia,
pemasaran, pengeluaran, kewangan dan perakaunan, teknologi
maklumat serta penyelidikan dan pembangunan.

Faktor luaran pula dikenali sebagai persekitaran umum, iaitu
faktor ekonomi, politik dan perundangan, pelanggan, masyarakat,
persaingan dan jaringan. Kedua-dua faktor ini mempengaruhi
trend perniagaan, iaitu trend meningkat, trend menurun dan
trend mendatar.

2.2

2.2.1  Trend Meningkat
Trend meningkat menunjukkan aktiviti dan operasi perniagaan
semakin meningkat. Hal ini menggambarkan situasi persekitaran
perniagaan yang dihadapi oleh sesebuah organisasi perniagaan
dapat memacu perkembangan sesebuah perniagaan.

(a) Faktor Dalaman

Pekerja yang bermotivasi tinggi, kreatif, inovatif, rajin, berdisiplin
dan berkemahiran tinggi dapat meningkatkan daya pengeluaran
sesebuah perniagaan. Perniagaan dapat menawarkan barang dan
perkhidmatan yang lebih banyak akan meningkatkan keuntungan.
Selain itu, pengurusan yang cekap dan sistematik dapat membantu
meningkatkan aktiviti dan operasi perniagaan.

Trend (trend):
Arah aliran perkembangan
sesuatu kejadian.

Istilah Perniagaan

Rajah 2.11 Graf perniagaan meningkat

Jelaskan kesan trend persekitaran
perniagaan pada masa ini kepada
pembangunan usahawan muda.

Minda Kreatif

Setiap perniagaan yang telah
berjaya perlu membantu bakal
usahawan yang mempunyai
minat dan semangat untuk
turut berjaya.

Cintai Negara

B
a

b
 2

87Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   87 11/7/16   1:43 PM
(b) Faktor Luaran

Dalam aspek faktor luaran, persekitaran perniagaan berada
dalam keadaan positif. Hal ini menunjukkan keadaan ekonomi
berada dalam keadaan berkembang dengan pesat. Kemampuan
sesebuah perniagaan untuk menjana keuntungan hasil daripada
aktiviti perniagaan dan pelaburan akan meningkatkan keyakinan
pihak pembiaya untuk memberi bantuan kewangan.

Trend perniagaan yang meningkat juga didorong oleh
situasi politik dan perundangan yang stabil. Perkembangan
teknologi terkini dapat meningkatkan kecekapan pengeluaran
dan mengurangkan kos. Selain itu, kewujudan persaingan dan
jaringan perniagaan yang positif boleh menjana kreativiti dan
inovasi sesebuah perniagaan.

2.2.2  Trend Menurun
Trend menurun dalam persekitaran perniagaan menunjukkan
aktiviti dan operasi perniagaan semakin menurun.

Rajah 2.12 Graf perniagaan menurun

(a) Faktor Dalaman

Faktor dalaman termasuk gaya pengurusan yang tidak bersesuaian
dengan keadaan pekerja, sumber manusia yang kurang produktif,
aktiviti pemasaran yang kurang berkesan, pengeluaran yang tidak
mencukupi untuk memenuhi permintaan dan tiada teknologi
maklumat dan penyelidikan. Hal ini menyebabkan sesebuah
perniagaan menjadi semakin merosot.

Arahan:
Bincang dalam kumpulan.

Soalan:
Jelaskan cara menangani
masalah trend menurun
dalam perniagaan.

EMK

Jelaskan secara ringkas
cara persekitaran perniagaan
mempengaruhi situasi atau
operasi sesebuah perniagaan.

Minda Kreatif

Setiap perniagaan yang
mengalami kegagalan perlu
terus berusaha dan tidak mudah
berputus asa. Hal ini disebabkan
oleh terdapat ramai usahawan
berjaya membuktikan bahawa
kegagalan merupakan batu
loncatan kepada kejayaan besar
sesebuah perniagaan.

Cintai Negara

B
a

b
 2

88 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   88 11/7/16   1:43 PM
(b) Faktor Luaran

Trend menurun turut dipengaruhi oleh keadaan ekonomi yang
lembap atau perlahan. Situasi ini juga disebabkan oleh keadaan
politik dan perundangan sesebuah negara yang tidak stabil. Selain
itu, bencana alam juga akan menyebabkan kesukaran untuk
mendapatkan bahan mentah. Kesannya, aktiviti pengeluaran
akan terjejas.

2.2.3  Trend Mendatar
Persekitaran perniagaan trend mendatar menggambarkan keadaan
konsisten dalam perniagaan. Trend ini berlaku disebabkan oleh
tiada perubahan yang ketara berlaku terhadap faktor dalaman dan
faktor luaran perniagaan. Oleh itu, perkembangan perniagaan
berada dalam keadaan malar.

Dalam hal ini, peniaga perlu memainkan peranan penting
untuk meningkatkan aktiviti dan operasi untuk mengembangkan
perniagaan. Sekiranya pasaran menjadi tepu, peniaga perlu
meningkatkan daya saing dengan membuat penambahbaikan
pada barang dan perkhidmatan sedia ada, mengeluarkan produk
baharu atau mencari pasaran baharu.

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Jelaskan cara menangani
masalah trend mendatar
dalam perniagaan.

EMK

Rajah 2.13 Carta perniagaan mendatar

Andaikan anda ialah peniaga nasi lemak, cadangkan penambahbaikan yang boleh dilakukan untuk mengatasi masalah
pasaran nasi lemak yang telah tepu di tempat anda.

Pasaran tepu (market saturation):
Pasaran yang mengalami jumlah
jualan yang statik.

Istilah Perniagaan

Kadar pertumbuhan

Masa

B
a

b
 2

89Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   89 11/7/16   1:43 PM
2.2.4  Pasaran
Pasaran merupakan suatu keadaan berlakunya urus niaga
antara penjual dengan pembeli, pada suatu tingkat harga dan
masa yang dipersetujui oleh kedua-dua pihak. Pada masa ini,
pasaran boleh wujud secara dalam talian seperti e-dagang.

Terdapat beberapa jenis pasaran seperti yang berikut:

1 pasaran untuk semua (mass market)
 Produk yang dikeluarkan adalah untuk ditawarkan kepada

semua pengguna seperti sabun pencuci dan sos tomato.

2 pasaran produk
 Berkaitan dengan permintaan dan penawaran semua jenis

produk seperti makanan, pelancongan dan perumahan.

3 pasaran kewangan
 Berkaitan dengan jual beli saham dan sekuriti, pertukaran

wang asing, pinjaman dan pelaburan.

Tajuk: Proton Iriz

Proton Iriz juga dikenali sebagai Proton Global
Small Car (GSC) dan Proton Compact Car (PCC).
Di Malaysia, Proton Iriz bersaing dengan Produa
Myvi yang telah menjuarai kereta terlaris di
Malaysia lapan tahun berturut-turut. Di samping
itu, Proton Iriz juga bersaing dengan pengeluar

kereta dari luar negara seperti Toyota Prius,
Daihatsu, Honda Jazz dan Hyundai i20.
Berdasarkan kes tersebut, jelaskan peranan
kerajaan untuk membantu Proton Iriz menghadapi
persaingan pasaran kereta di Malaysia.

Kajian Kes

Gambar foto 2.14 Pasaran perniagaan

Jelaskan jenis pasaran yang wujud
di kawasan anda.

Minda Kreatif

Faedah-faedah memasarkan
produk perniagaan di Internet:
•  Masa perniagaan fleksibel

Perniagaan boleh dijalankan 24
jam dan 7 hari seminggu. Tidak
seperti kedai biasa yang hanya
beroperasi jam 7 pagi hingga
jam 8 malam.

• Komunikasi pantas
Anda boleh berkomunikasi
terus di Internet.  Sediakan
borang pertanyaan di laman
sesawang anda dan pastikan
anda respons dalam jangka
masa yang terdekat.

• Prospek perniagaan yang luas
Anda dapat menyampaikan
maklumat kepada prospek
pelanggan yang tersangat ramai.
Anda dapat memperkenalkan
perniagaan kepada jutaan orang
di Internet.

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan
daripada laman sesawang http://

www.usahawan.com/
strategi bisnes)

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 2

90 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   90 11/7/16   1:43 PM
2.2.5  Trend Guna Tenaga,
Pendapatan dan
Pertumbuhan Ekonomi

Apabila ekonomi berkembang, permintaan daripada pengguna
dari dalam dan luar negara akan meningkat. Sektor perniagaan
akan meningkatkan kuantiti pengeluaran produk bagi memenuhi
permintaan yang terus meningkat.

Perbelanjaan kerajaan juga akan terus meningkat kerana
pendapatan kerajaan meningkat ekoran daripada peningkatan
pembayaran cukai. Langkah kerajaan meningkatkan perbelanjaan
adalah bagi tujuan memacu perkembangan ekonomi negara.

(a) Trend Guna Tenaga

Guna tenaga ialah pekerja yang menyumbangkan tenaga
fizikal dan mental dalam sesuatu pekerjaan. Jika guna tenaga
yang sedia ada tidak digunakan, hal ini akan mewujudkan
masalah pengangguran.

Program Transformasi
Kerajaan (GTP) dan Program
Transformasi Ekonomi (ETP)
merupakan idea terbaik yang
telah berjaya mengukuhkan
ekonomi negara.

Buletin Keusahawanan

Gambar foto 2.15 Aktiviti pelantar minyak

Bidang Profesional

Negara maju terkenal dalam bidang industri dan
perkhidmatan. Oleh itu, kebanyakan negara maju
memiliki ramai pekerja berkemahiran tinggi.

Aktiviti Pembinaan

Gambar foto 2.16 Aktiviti pembinaan

• Mengutamakan penggunaan modal dalam
menjalankan aktiviti pekerjaan seperti
menggunakan mesin, komputer, perkakas,
robot dan teknologi.

• Oleh itu, trend penggunaan tenaga pekerja
negara maju semakin berkurangan,
kesannya kadar upah yang dibayar
lebih tinggi.

B
a

b
 2

91Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   91 11/7/16   1:43 PM
Jelaskan cara Malaysia
dapat menangani masalah
ketidaktentuan ekonomi negara
dan dunia pada masa ini.

Minda Kreatif

(i) Pembangunan Negara

Gambar foto 2.18  Pengumpulan kelapa sawit
di kilang

Gambar foto 2.17 Ladang kelapa sawit

Gambar foto 2.19 Penyelidikan kelapa sawit

• Banyak terlibat dalam aktiviti sektor utama seperti
pertanian dan hasil semula jadi. Oleh itu, pekerja
ini tidak mempunyai kemahiran yang tinggi.

• Mengutamakan penggunaan tenaga pekerja
manusia dalam menjalankan aktiviti pekerjaan.

Aktiviti pengeluaran

Bidang penyelidikan

• Mempelbagaikan sektor ekonomi
dengan menceburi sektor perindustrian
dan perkhidmatan bagi mengurangkan
kebergantungan pada sektor utama.

• Menjalankan aktiviti penyelidikan dan
pembangunan (R&D) agar berkembang
seiring dengan negara maju.

B
a

b
 2

92 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   92 11/7/16   1:43 PM
(ii) Perubahan dalam Guna Tenaga

Perbadanan Usahawan Nasional
Berhad (PUNB) menawarkan
pelbagai program keusahawanan
bagi membantu golongan
bumiputera untuk terus maju
dalam bidang perniagaan agar
berjaya seiring dengan kaum
lain di Malaysia.

Buletin Keusahawanan

Arahan:
Bincang dalam kumpulan dan
bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Sebagai seorang usahawan,
bagaimanakah anda membentuk
diri menjadi usahawan yang
berdaya saing dalam pasaran?

EMK

Penambahan
bilangan pekerja

Perkembangan
dalam teknologi

Kepakaran
guna tenaga
berkemahiran
tinggi

Menyebabkan bilangan pekerja yang
diperlukan dalam sesuatu sektor
berkurangan walaupun sektor tersebut
mengalami pertumbuhan pesat.

Sangat diperlukan untuk menggunakan
teknologi. Hal ini secara tidak langsung
telah meningkatkan nilai kebolehpasaran
guna tenaga dalam sesebuah industri.

Menunjukkan sektor itu sedang
berkembang. Walau bagaimanapun,
pengambilan ramai pekerja sambilan oleh
sesetengah sektor seperti peruncitan dan
hospitaliti mungkin menyebabkan angka
bilangan pekerja tidak begitu tepat.

Perkembangan teknologi telah berjaya membantu ramai
usahawan mengembangkan aktiviti perniagaan mereka.

Rajah 2.15 Transformasi aktiviti penanaman padi

Jelaskan cara melahirkan guna
tenaga yang kreatif dan inovatif.

Minda Kreatif

B
a

b
 2

Rajah 2.14 Perubahan dalam guna tenaga

93Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   93 11/7/16   1:43 PM
(b) Trend Pendapatan

Untuk memenuhi peningkatan permintaan barang dalam pasaran,
perniagaan akan meningkatkan pengeluaran barang. Perniagaan
akan memperoleh peningkatan pendapatan melalui peningkatan
hasil jualan.

Keuntungan dalam perniagaan diperoleh melalui hasil jualan
ditolak dengan kos dan perbelanjaan perniagaan yang sedang
dijalankan. Perniagaan yang beroperasi dengan cekap memberi
keuntungan maksimum terhadap perniagaan.

Selain hasil jualan produk, perniagaan juga boleh mendapat
sumber pendapatan daripada aktiviti sampingan yang lain seperti
yang berikut:
• penyewaan bangunan,
• dividen daripada pelaburan saham dan
• faedah daripada simpanan wang di bank.

Perniagaan Buku Sdn. Bhd.
Penyata Pendapatan

bagi Tahun Berakhir 31 Disember 20XX

RM RM RM
Jualan  1,953,252
Tolak: Kos Jualan  1,688,322
Untung Kasar   264,930 (i)

Tolak: Perbelanjaan
Belanja Pentadbiran
Gaji 80,200
Sewa 10,000
Insurans 4,200
Alat Tulis 2,223
Belanja Am 2,500
Penyelenggaraan 4,123
Susut Nilai Perabot 2,500
Bil Elektrik, Air dan Telefon 3,812 109,558 (a)

Belanja Pemasaran
Promosi 19,500
Penghantaran 38,200
Belanja Kewangan 13,500
Susut Nilai Kenderaan 7,000 78,200 (b)

Belanja Kewangan
Faedah Pinjaman  4,200 (c)

Jumlah Perbelanjaan (a + b + c)   191,958 (ii)
Untung Bersih Sebelum Cukai (i – ii)  72,972

Setiap individu perlu memastikan
simpanan sekurang-kurangnya
10 peratus daripada jumlah
pendapatan kasar setiap bulan
dijadikan keutamaan.

Celik KewanganRM

Rajah 2.16 Contoh penyata pendapatan

Jelaskan kaedah menguruskan
perniagaan ketika menghadapi
situasi di luar jangka seperti
kemelesatan ekonomi.

Minda Kreatif

B
a

b
 2

Tunas Usahawan Belia
Bumiputera (TUBE)

Program TUBE merupakan
inisiatif kerajaan bagi
menggalakkan generasi belia
menceburi bidang perniagaan.
Program ini menyokong dasar
pembangunan belia negara yang
mana keusahawanan merupakan
antara bidang tumpuan utama
untuk belia maju ke hadapan.
Program ini menyasarkan
golongan belia bumiputera yang
berumur antara 18 hingga 30
tahun yang mempunyai minat
mendalam untuk melibatkan diri
dalam bidang keusahawanan.
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan

daripada laman sesawang http://
tube.smecorp.gov.my/, capaian

pada 22 September 2016)

Buletin Keusahawanan

94 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   94 11/7/16   1:43 PM
(c) Pertumbuhan Ekonomi

Pertumbuhan ekonomi menyebabkan perniagaan berkembang
dengan pesat. Keuntungan dalam perniagaan yang meningkat
akan menye babkan perniagaan membayar cukai keuntungan
yang tinggi kepada kerajaan.

Sementara itu, penduduk juga akan mendapat pendapatan
daripada gaji dan upah yang semakin meningkat, dengan jumlah
cukai pendapatan yang dibayar oleh pekerja turut meningkat.

Kerajaan akan menggunakan pendapatan yang diperoleh
untuk membangunkan negara termasuk dalam bidang ekonomi.
Perkembangan ekonomi pesat dalam sesebuah negara akan
mendorong perkembangan sesebuah perniagaan.

Berdasarkan contoh di atas, boleh disimpulkan bahawa trend
persekitaran pertumbuhan ekonomi terbahagi kepada dua, iaitu
kemerosotan dan perkembangan. Jika trend kemerosotan, negara
akan menghadapi cabaran untuk memulihkan keadaan ekonomi.

Perniagaan perlu bijak membuat
pinjaman dengan memilih
institusi kewangan yang telah
disahkan dan diluluskan oleh
Bank Negara Malaysia (BNM).

Celik KewanganRM

Contoh

Pada tahun 1930-an, 1980-an, 1998 dan 2009, negara kita pernah
mengalami masalah kemelesetan ekonomi. Pada masa itu,
pertumbuhan ekonomi negara adalah perlahan serta memberikan
kesan negatif kepada perkembangan perniagaan. Dengan inisiatif
dan usaha bersungguh-sungguh pihak kerajaan Malaysia serta
mendapat kerjasama penuh daripada rakyat Malaysia, ekonomi
negara berada di landasan yang baik seperti pada tahun 1999
dan tahun 2000 tetapi berkembang dengan perlahan pada tahun
2001 disebabkan oleh masalah kemelesetan ekonomi global.

Gambar foto 2.21 Aktiviti pembinaan

Gambar foto 2.20
Pengurusan pembangunan

B
a

b
 2

95Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   95 11/7/16   1:43 PM
Kitaran ekonomi boleh digambarkan melalui Rajah 2.17 seperti
yang berikut:

Fasa I: Fasa Kemelesetan

Fasa II: Fasa Melambung

Penduduk tidak mempunyai wang atau pendapatan yang
mencukupi untuk membeli produk. Pendapatan kerajaan
juga merosot ekoran jatuhnya pendapatan perniagaan
dan pekerja.

Kadar pengangguran juga turut meningkat kerana
perniagaan tidak dapat menawarkan pekerjaan yang
menyebabkan wujudnya deflasi.

Pada fasa ini, perniagaan akan menambah pengeluaran
produk untuk memenuhi peningkatan penggunaan
produk yang semakin meningkat.

Perniagaan juga memerlukan pekerja yang ramai
untuk menjalankan aktiviti perniagaan serta mampu
membayar gaji dan upah yang tinggi. Perniagaan juga
akan mengorak langkah ke tahap antarabangsa termasuk
aktiviti eksport dan pelaburan di luar negara.

Huraian

Kadar pertumbuhan

Melambung

Kemelesetan

FASA I FASA II Tempoh masa

Rajah 2.17 Graf kitaran ekonomi

Fasa (phase):
Tahap atau peringkat
perkembangan sesuatu keadaan
perniagaan atau ekonomi.

Istilah Perniagaan

Arahan:
1 Bentukkan kelas kepada

kumpulan kecil.
2 Jalankan proses atau aktiviti

sumbang saran.
3 Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
1 Jelaskan pengaruh

kitaran ekonomi kepada
perkembangan sesebuah
organisasi perniagaan.

2 Jelaskan kaedah menjadikan
pengaruh positif seperti ketika
ekonomi melambung sebagai
peluang mengukuhkan operasi
perniagaan yang dijalankan.

EMKB
a

b
 2

96 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   96 11/7/16   1:43 PM
2.2.6  Undang-undang Perniagaan
Undang-undang merupakan suatu peraturan yang termaktub
dan ditentukan oleh sesebuah masyarakat untuk mengawal
kelakuan dan tingkah laku anggota sendiri. Dalam konteks
negara Malaysia, Parlimen memainkan peranan untuk menggubal
undang-undang untuk peringkat Persekutuan manakala Dewan
Undangan Negeri (DUN) pula menggubal undang-undang untuk
peringkat negeri dan kerajaan tempatan.

Undang-undang yang berkaitan dengan perniagaan digubal
dan dilaksanakan dengan tujuan untuk memastikan setiap aktiviti
perniagaan dijalankan mengikut peraturan yang telah ditetapkan
dan memberikan kesan positif terhadap persekitaran perniagaan.
Setiap perniagaan yang dijalankan adalah tertakluk kepada
peraturan dan undang-undangnya tersendiri. Hal ini termasuk
aspek undang-undang berkaitan dengan penubuhan dan operasi.
Perkara yang terdapat dalam organisasi perniagaan mengikut
kerangka perundangan adalah seperti berikut:

Setiap undang-undang perlu
dipelihara kedaulatannya
supaya persekitaran yang aman
dapat diwujudkan.

Cintai Negara

Rajah 2.18 Organisasi perniagaan dalam kerangka perundangan

Kesihatan dan
keselamatan

Persekitaran

Undang-undang
syarikat

Pengiklanan

Persaingan Perlindungan
pengguna

Perancangan

Maklumat

Pekerjaan

Organisasi
perniagaan

dalam kerangka
perundangan

Peta MINDA

B
a

b
 2

97Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   97 11/7/16   1:43 PM
Berdasarkan Rajah 2.19, undang-undang yang berkaitan dengan perniagaan boleh memberikan
kesan terhadap aspek persekitaran yang berikut:

Perancangan

• Perniagaan memerlukan
bangunan sebagai premis
untuk menjalankan operasi
perniagaan seperti bangunan
kilang kereta Proton untuk
mengeluarkan kereta
nasional negara di Malaysia.

• Di Malaysia, lesen
perniagaan diperoleh
berdasarkan undang-undang
Persekutuan sementara
bangunan di bawah bidang
kuasa kerajaan negeri.

Perlindungan
pengguna

• Undang-undang
perlindungan pengguna
bertujuan untuk melindungi
hak-hak pengguna daripada
amalan perniagaan yang
menyalahi undang-undang.

• Perniagaan perlu
mengeluarkan produk
yang sesuai dengan tujuan
penggunaan seperti
barangan makanan yang
tidak mengandungi
pengawet yang boleh
menjejaskan kesihatan.

• Sistem ekonomi negara
menggalakkan unsur
persaingan dengan harga
yang berdaya saing untuk
memberikan faedah yang
besar kepada pengguna.

• Untuk mewujudkan
persaingan yang sihat,
undang-undang diperlukan
untuk mengawal aktiviti
persaingan, iaitu dalam
persaingan harga, pasaran
dan antarabangsa.

Persaingan

Kesihatan dan
keselamatan

• Aspek kesihatan dan
keselamatan berkaitan
dengan peraturan kebakaran
dan perlindungan
pemakanan pekerja.

• Undang-undang
memastikan organisasi
perniagaan mematuhi
peraturan keselamatan
dalam menjalankan
operasi perniagaan.

Pekerjaan

• Undang-undang yang
berkaitan dengan aspek
pekerjaan ialah menekankan
kadar upah minimum,
tempoh waktu bekerja
dan diskriminasi pekerjaan.

• Undang-undang melarang
perniagaan mengamalkan
diskriminasi terhadap
pekerja berdasarkan kaum,
agama dan jantina dengan
mengeratkan perpaduan dan
semangat kerjasama dalam
kalangan rakyat Malaysia.

Maklumat

• Pada abad ke-21,
dunia mengalami
ledakan maklumat yang
membolehkan maklumat
mudah diperoleh dan boleh
dicapai dengan cepat.

• Dengan itu, undang-undang
perlindungan maklumat
penting untuk mengelakkan
berlakunya cetak rompak
dan perlindungan data
sulit daripada diceroboh
oleh pihak yang tidak
bertanggungjawab.

B
a

b
 2

98 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   98 11/7/16   1:43 PM
• Akta Kontrak 1950
• Akta Jualan Barangan 1957
• Akta Sewa Beli 1967
• Akta Perkongsian 1961 (Pindaan 1974)
• Akta Syarikat 1965 (Pindaan 1992)

• Akta Kerja 1955 (Pindaan 1980)
• Akta Perhubungan Industri 1967

(Pindaan 1980)
• Akta Hak Cipta 1987

• Aktiviti pengiklanan
merupakan satu
komponen dalam
campuran promosi yang
menyebarkan maklumat
produk kepada pengguna
dengan menggunakan
media massa.

• Undang-undang berkaitan
dengan pengiklanan perlu
digubal atau meminda
undang-undang sedia ada
supaya sesuai dengan
keperluan semasa.

Pengiklanan

• Undang-undang
diwujudkan sebagai
garis panduan untuk
memulakan dan
menjalankan operasi
sesebuah perniagaan.

• Butiran undang-undang
syarikat berkaitan
dengan entiti perniagaan
termasuklah aspek
pengurusan dan bidang
kuasa pihak pengurusan
yang ada dalam organisasi.

Undang-
undang
Syarikat

Aktiviti perniagaan pada
masa ini memerlukan
inisiatif penggubalan
undang-undang berkaitan
alam sekeliling dengan
mengambil kira kepentingan
masyarakat termasuklah
pengurusan perniagaan
dalam pembuangan sisa
pengeluaran yang berbahaya
kepada manusia.

Persekitaran

1 Bahagikan kelas kepada beberapa kumpulan.
 2 Setiap kumpulan diberikan satu tajuk akta perniagaan. Contohnya, Akta Kerja 1955, Akta

Syarikat 1965 dan Akta Perkongsian 1961.
 3 Ahli kumpulan dikehendaki mendapatkan naskhah akta berkenaan atau maklumat yang

berkaitan sama ada melalui Internet atau perpustakaan.
 4 Kenal pasti skop atau kandungan utama dalam akta tersebut.
 5 Bentangkan hasil dapatan kumpulan anda dalam kelas dengan menggunakan idea dan

kreativiti masing-masing.
 6 Kemukakan soalan kepada rakan-rakan anda pada akhir sesi pembentangan bagi memastikan

rakan-rakan anda memahami setiap fakta yang telah anda sampaikan.

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif

B
a

b
 2

Rajah 2.19 Persekitaran perniagaan dari aspek undang-undang

99Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   99 11/7/16   1:43 PM
2.3 Analisis Faktor-faktor
yang Membawa
Perubahan kepada
Persekitaran
Perniagaan

Sesuatu perubahan yang berlaku di persekitaran dunia perniagaan
tidak kira kecil atau besar boleh memberi kesan kepada sesebuah
syarikat perniagaan. Para usahawan perlu sentiasa peka terhadap
perubahan-perubahan yang berlaku di luar kerana perubahan itu
boleh memberi kesan yang besar kepada perniagaan mereka.

Faktor ini terbahagi kepada dua, iaitu faktor dalaman
dan luaran. Kedua-dua faktor ini boleh dianalisis dengan
menggunakan analisis kekuatan, kelemahan, peluang dan
ancaman (SWOT). Analisis SWOT merupakan analisis
persekitaran keseluruhan yang melibatkan organisasi dalam
aspek kekuatan, kelemahan, peluang dan ancaman. Analisis
SWOT digunakan untuk memastikan strategi yang digubal itu
benar-benar berkemampuan untuk merealisasikan objektif, misi
dan visi perniagaan.

2.3.1  Faktor Dalaman
Faktor dalaman merujuk pada faktor-faktor yang dimiliki
oleh syarikat yang boleh memberi kekuatan dan kelemahan
kepada sesebuah organisasi. Faktor dalaman terdiri daripada
faktor yang berkaitan dengan gaya pengurusan, sumber manusia,
pemasaran, pengeluaran, kewangan dan teknologi maklumat serta
penyelidikan dan pembangunan (R&D).

(a) Gaya Pengurusan

Gaya pengurusan ialah teknik mengurus sesebuah perniagaan
yang akan memacu pertumbuhan perniagaan. Gaya pengurusan
memainkan peranan penting dalam membentuk persekitaran
yang kondusif dan produktif.

Terdapat beberapa gaya pengurusan yang diamalkan dalam
perniagaan. Penerangan ringkas tentang gaya pengurusan dalam
perniagaan ditunjukkan dalam Rajah 2.20 yang berikut:

Kunci utama dalam
meningkatkan kekayaan ialah
berbelanja kurang daripada
pendapatan tidak kira
waktu ekonomi melambung
atau meleset.

Celik KewanganRM

Arahan:
1 Bentukkan kelas kepada

kumpulan kecil.
2 Jalankan proses atau aktiviti

sumbang saran.
3 Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Jelaskan kelebihan dan
kekurangan yang wujud dalam
faktor dalaman kepada sesebuah
organisasi perniagaan.

EMK

B
a

b
 2

100 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   100 11/7/16   1:43 PM
(i) Gaya pengurusan laissez-faire (1,1)

Gaya pengurusan laissez-faire menunjukkan majikan terlalu
memberi ruang atau kebebasan kepada pekerja mereka. Hal ini
mewujudkan masalah tingkah laku pekerja yang sukar dikawal.
Hal ini seterusnya menyebabkan organisasi gagal mencapai
matlamat yang telah ditetapkan.

(ii) Gaya pengurusan sokongan (1,9)

Gaya pengurusan sokongan menunjukkan tahap perhubungan
yang baik telah terjalin antara majikan dengan pekerja. Walau
bagaimanapun, masih wujud risiko kegagalan dalam tindakan
daripada majikan bagi mempengaruhi pekerja untuk berusaha
membantu perniagaan mencapai matlamat yang telah ditetapkan.

(iii) Gaya pengurusan sederhana (5,5)

Gaya pengurusan sederhana menunjukkan tindakan majikan yang
bijak dalam menjaga hubungan dengan pekerja mereka. Tindakan
tersebut diambil bagi tujuan memberi motivasi kepada pekerja
agar berusaha untuk mencapai matlamat yang telah ditetapkan.

(iv) Gaya pengurusan autokratik (9,1)

Gaya pengurusan autokratik menunjukkan tindakan majikan
yang tegas dalam mencapai matlamat yang telah ditetapkan.
Walau bagaimanapun, gaya pengurusan seperti ini berpotensi
untuk menimbulkan ketidakpuasan hati dalam kalangan
sesetengah pekerja.

Rajah 2.20 Grid pengurusan

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Berdasarkan trend semasa dalam
perniagaan dan situasi ekonomi
semasa, jelaskan gaya pengurusan
masa kini yang berupaya memacu
pertumbuhan perniagaan ke arah
yang lebih baik.

EMK

9

9

8

8

7

7

6

6

5

5
Orientasi pengeluaran

O
rie

nt
as

i p
ek

er
ja

4

4

3

3

2

2

1

1

(1,1)

(5,5)

(1,9) (9,9)

(9,1)

Setiap perniagaan perlu
menjalankan sistem pengurusan
secara adil dan saksama dengan
mengambil kira kepentingan
semua pihak.

Cintai Negara

Jelaskan kaedah menguruskan
perniagaan dengan cara yang
baik dan berkesan.

Minda Kreatif

B
a

b
 2

101Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   101 11/7/16   1:43 PM
(v) Gaya pengurusan demokratik (9,9)

Gaya pengurusan demokratik menunjukkan tindakan majikan
mengamal kan toleransi dan menjalinkan hubungan yang baik
dengan pekerja dalam semua aspek. Gaya pengurusan jenis ini
berupaya mempengaruhi pekerja terus berusaha untuk mencapai
matlamat yang telah ditetapkan.

(b) Sumber Manusia

Sumber manusia ialah fungsi perniagaan yang memberi fokus
kepada keperluan tenaga kerja semasa termasuk pengurusan
pembahagian kerja dan menambah baik tenaga kerja sedia
ada. Sumber manusia yang mencukupi dan baik akan menjadikan
persekitaran perniagaan lebih berkesan dan berdaya saing.
Sumber manusia dibahagikan kepada dua, iaitu sumber dalaman
dan luaran.

(i) Sumber Manusia Dalaman

Sumber dalaman merujuk pada pekerja yang sedang berkhidmat
dalam sesebuah organisasi perniagaan. Penggunaan sumber
dalaman akan mengurangkan kos perniagaan dan memudahkan
proses pengambilan dengan merujuk rekod pekerja sedia ada.
Kelebihan dan kekurangan pengambilan pekerja melalui sumber
dalaman ditunjukkan di dalam Jadual 2.2 yang berikut:

Jadual 2.2 Kelebihan dan kekurangan sumber manusia dalaman

Kelebihan Kekurangan

• Memotivasikan pekerja
 Pekerja akan lebih bermotivasi

untuk bekerja kerana wujud
kemungkinan untuk
kenaikan pangkat

• Tidak membawa idea baharu
 Organisasi tidak memperoleh

idea baharu daripada pekerja

• Pekerja lebih memahami
budaya organisasi

Pekerja sudah memahami
budaya organisasi, maka
program induksi tidak
perlu dijalankan

• Kekosongan jawatan
 Berlaku jika pekerja

dinaikkan pangkat atau
berhenti kerja

• Maklumat pekerja sedia ada
 Maklumat dan prestasi pekerja

sudah diketahui oleh majikan

• Pengetahuan stereotaip
 Pekerja yang telah lama

berkhidmat di syarikat
mungkin akan mempunyai
pengetahuan stereotaip

Jelaskan secara ringkas tiga
kumpulan pekerja mengikut
peringkat kemahiran.

Minda Kreatif

QR Code
Pembangunan Sumber

Manusia Berhad (HRDF)

http://www.hrdf.com.my

Setiap pekerja perlu didedahkan
dengan pengurusan kewangan
bagi memastikan pekerja tidak
terbeban dengan masalah
kewangan sehingga menjejaskan
produktiviti mereka.

Celik KewanganRM

B
a

b
 2

102 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   102 11/7/16   1:43 PM
(ii) Sumber Manusia Luaran

Sumber luaran merujuk pada pengambilan pekerja dari luar
organisasi. Penggunaan sumber luaran memerlukan proses yang
lebih rumit dan kos tertentu termasuk pengiklanan dan lain-lain.
Kebaikan dan kekurangan pengambilan pekerja melalui sumber
luaran ditunjukkan di dalam Jadual 2.3 yang berikut:

Jadual 2.3 Kelebihan dan kekurangan sumber manusia luaran

Kelebihan Kekurangan

• Melahirkan idea baharu
 Pekerja baharu akan

membawa idea baharu

• Memerlukan program induksi
 Pekerja perlu diberikan program

induksi untuk menyesuaikan diri
dengan keadaan tempat kerja

• Kemahiran baharu
 Pekerja baharu

mempunyai kemahiran
baharu dan terkini

• Mengambil masa untuk
memahami budaya organisasi

Pekerja memerlukan masa untuk
menyesuaikan diri dengan budaya
kerja organisasi

• Semangat
 Pekerja baharu akan

mempunyai semangat
yang berkobar-kobar
untuk menjalankan tugas

• Kos merekrut yang tinggi
 Organisasi perlu membelanjakan

kos yang tinggi untuk pengambilan
pekerja baharu

(c) Pemasaran

Pemasaran merupakan satu sistem aktiviti sesebuah perniagaan
yang dibentuk dalam merancang dan melaksanakan strategi
produk, penentuan harga, promosi dan pengedaran barang
atau perkhidmatan. Objektif pemasaran ialah untuk memenuhi
keperluan dan kehendak pengguna dalam mencapai objektif
organisasi perniagaan.

Perniagaan juga boleh menggunakan elemen-elemen yang
terdapat dalam campuran pemasaran untuk mempengaruhi
permintaan terhadap barang dan perkhidmatan yang ditawarkan.
Elemen dalam campuran pemasaran ditunjukkan dalam Jadual
2.4 yang berikut:

Pilih satu perniagaan yang terdapat di tempat tinggal anda. Berdasarkan persekitaran perniagaan di tempat anda, kenal
pasti faktor-faktor yang membolehkan perniagaan tersebut terus berdaya saing.

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Jelaskan cara meningkatkan
produktiviti sumber manusia
dalam perniagaan.

EMK

Aktiviti pemasaran perlu
mengutamakan promosi
barang atau perkhidmatan
keluaran tempatan berbanding
dengan barang atau
perkhidmatan import.

Cintai Negara

Jelaskan kaedah mendapatkan
sumber manusia yang memenuhi
keperluan operasi perniagaaan.

Minda Kreatif

B
a

b
 2

103Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   103 11/7/16   1:43 PM
Jadual 2.4 Campuran pemasaran

Elemen Keterangan
Produk • Tahap kualiti

• Reka bentuk
• Gaya dan jenama

• Pembungkusan
• Saiz produk
• Jaminan produk

Pengedaran • Saluran pengedaran
• Kawasan pengedaran

• Kadar inventori
• Pengangkutan
• Lokasi syarikat

Promosi • Kaedah pengiklanan
• Pendekatan jualan

• Aktiviti promosi
• Program publisiti

Harga • Harga yang ditetapkan
• Kadar diskaun

• Tempoh bayaran
jualan kredit

• Kemudahan kredit

(d) Pengeluaran

Pengeluaran merupakan satu proses menghasilkan barang atau
perkhidmatan untuk memenuhi keperluan dan kehendak
manusia yang tidak terhad. Pengeluaran melibatkan proses
mengubah input kepada output melalui aktiviti tambah nilai.

(e) Kewangan

Faktor kewangan dan perakaunan merujuk pada struktur
kewangan perniagaan. Faktor kewangan dan perakaunan ini
bergantung pada kaedah perniagaan menjalankan urus niaga
dan sistem kewangan yang diamalkan dalam perniagaan. Faktor
kewangan juga berkaitan tentang sumber pendapatan serta
peluang-peluang pelaburan perniagaan.

(f) Teknologi Maklumat

Perkembangan dalam sistem teknologi maklumat telah mengubah
cara komunikasi dan hubungan antara peniaga dengan pembekal,
pelabur dan pelanggan. Maklumat lebih mudah diperoleh dan
disampaikan melalui Internet. Perkembangan dalam teknologi
maklumat membolehkan proses pencapaian, penghantaran dan
penyimpanan maklumat menjadi lebih teratur. Hal ini seterusnya
membantu dan memudahkan proses membuat keputusan. Selain
itu, pasaran perniagaan bagi barang dan perkhidmatan menjadi
lebih meluas.

(g) Penyelidikan dan Pembangunan

Penyelidikan dan pembangunan (R&D) merupakan aktiviti
kreatif dan inovatif yang dijalankan secara sistematik bagi

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Jelaskan teknik mengawal
perbelanjaan terbaik bagi
memastikan kos pengeluaran
dapat dikurangkan.

EMK

QR Code
Campuran pemasaran

http://ecrim.ptsb.edu.my/
file/20141106092106.pdf

Penggunaan teknologi maklumat
pada masa ini perlu digunakan
secara berhemah dan bijak
dengan mengutamakan
kepentingan negara.

Cintai Negara

B
a

b
 2

104 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   104 11/7/16   1:43 PM
meningkatkan pengetahuan dan hasil sedia ada kepada
pembangunan dan penciptaan produk baharu yang bermanfaat.
Penyelidikan pemasaran perlu dilakukan untuk memastikan
barang yang dikeluarkan mampu mendapat tempat dalam
pasaran. Penyelidikan dan pembangunan (R&D) penting kepada
sesebuah perniagaan untuk meningkatkan kualiti barang atau
perkhidmatan bagi memenuhi cita rasa dan kehendak pengguna
yang sentiasa berubah-ubah.

2.3.2  Faktor Luaran
Faktor luaran merujuk pada faktor yang boleh memberi peluang
dan ancaman kepada sesebuah syarikat. Faktor-faktor luaran
yang mempengaruhi perniagaan terdiri daripada faktor politik,
ekonomi, sosiobudaya, teknologi, ekologi dan undang-undang.
Kebiasaannya, faktor luaran berada di luar kawalan syarikat.

(a) Politik

Keputusan dalam sesebuah perniagaan turut dipengaruhi oleh
perkembangan politik. Setiap dasar yang ditetapkan oleh sesebuah
kerajaan mempengaruhi persekitaran perniagaan. Kerajaan boleh
meluluskan undang-undang yang membawa kesan positif atau
negatif yang dihadapi oleh sesebuah perniagaan.
Contoh
Cukai barang dan perkhidmatan (GST) pada kadar enam peratus
(6%) telah diperkenalkan pada 1 April 2015. Antara kesan GST
kepada peniaga ialah mereka perlu mengeluarkan modal bagi
membeli perisian kewangan berkaitan GST.

Gambar foto 2.22 Persidangan Dewan Rakyat
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan daripada laman sesawang https://commons.

wikimedia.org/wiki/File:Dewan_Rakyat_Malaysia.jpg,
capaian pada 22 September 2016)

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Jelaskan cara menjadikan
peluang yang wujud dalam
persekitaran luaran sebagai
kelebihan kepada perniagaan.

EMK

QR Code
Parlimen Malaysia

http://www.parlimen.gov.my

Gambar foto 1.12 Rumah tumbangan

• Bermula 1 April 2015, cukai
barang dan perkhidmatan
(GST) dikenakan atas
produk tertentu.

• Cukai ini telah membantu
menambah sumber
pendapatan negara.

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 2

105Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   105 11/7/16   1:43 PM
(c) Sosiobudaya

Cara hidup dan sosiobudaya yang diamalkan oleh pelanggan akan
mempengaruhi permintaan terhadap barang dan perkhidmatan.
Komposisi etnik yang terdapat di Malaysia seperti Melayu, Cina,
India serta bumiputera Sabah dan Sarawak membentuk corak
permintaan terhadap keluaran. Sikap pengguna terhadap sesuatu
barang dan perkhidmatan berubah mengikut masa.

(d) Teknologi

Perubahan dalam teknologi mewujudkan peluang dan pasaran
baharu yang lebih banyak kepada usahawan. Perkembangan
teknologi membolehkan barang dan perkhidmatan baharu
ditawarkan kepada pengguna.

Teknologi baharu menjadikan barang dan perkhidmatan
sedia ada ditawarkan pada harga yang lebih rendah berbanding
dengan harga pasaran. Perkembangan dalam teknologi komputer
membolehkan barang dan perkhidmatan disampaikan dengan
lebih efisien kepada pengguna.

Contoh
Pandangan terhadap gaya hidup sihat telah berubah menjadi
sesuatu yang penting untuk semua pada masa kini berbanding dengan
10 tahun yang lalu. Kesannya, perniagaan barang dan perkhidmatan
berasaskan kesihatan telah berkembang pesat. Pusat kecergasan dan
produk-produk kesihatan mengalami pertumbuhan yang positif.

Contoh
Perkhidmatan perbankan sudah mengalami perubahan teknologi.
Pengguna kini boleh menggunakan perkhidmatan perbankan 24 jam
tanpa mengambil kira lokasi mereka berada.

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan cara menggunakan
perkembangan teknologi untuk
melicinkan aktiviti perniagaan.

EMK

(b) Ekonomi

Faktor ekonomi mempengaruhi kuasa beli dan gaya perbelanjaan
pengguna. Pendapatan meningkat bermakna kuasa beli turut
meningkat. Apabila keadaan sesuatu ekonomi itu baik, prestasi
perniagaan juga menjadi baik.

Contoh
Pada tahun 2015, Malaysia sekali lagi dilanda kemelesetan ekonomi,
pelbagai industri seperti perhotelan dan automobil turut terjejas
kerana pengguna hanya berbelanja untuk keperluan sahaja.

Perbelanjaan secara berhemah
perlu dijadikan sebagai amalan
yang konsisten bagi memastikan
keadaan kewangan sentiasa berada
dalam keadaan kukuh dan baik.

Celik KewanganRM

B
a

b
 2

Gambar foto 2.23 Mesin pengeluaran
wang automatik (ATM) 24 jam

106 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   106 11/7/16   1:43 PM
(e) Ekologi

Ekologi melibatkan isu alam sekitar yang memberi kesan kepada
perniagaan. Ekologi melibatkan beberapa perkara seperti sumber
bahan mentah, sumber tenaga, kadar pencemaran serta campur
tangan kerajaan dalam pengurusan sumber semula jadi.

Sumber semula jadi sedia ada yang terhad menjadi semakin
berkurangan berbanding dengan permintaan yang memerlukan
penyelesaian untuk masalah tersebut. Pelbagai agensi telah
melakukan usaha-usaha penyelidikan dan pembangunan produk
baharu untuk menggantikan atau mengurangkan penggunaan
sumber semula jadi.

(f) Undang-undang

Faktor undang-undang juga boleh mempengaruhi persekitaran
perniagaan. Setiap organisasi perniagaan memerlukan peraturan
dan undang-undang untuk melindungi semua pihak termasuk
masyarakat dan alam sekitar. Undang-undang juga dapat
mewujudkan persaingan yang sihat dan melindungi pengguna
daripada penyelewengan peniaga yang tidak bertanggungjawab.

2.3.3  Analisis Faktor Dalaman
dan Faktor Luaran

Analisis faktor dalaman dan luaran terhadap sesebuah organisasi
perniagaan boleh dilakukan dengan menggunakan analisis SWOT.
Analisis SWOT merupakan salah satu kaedah menganalisis yang
digunakan dalam perancangan dan persediaan dalam sesuatu
perniagaan. SWOT ialah singkatan kepada perkataan Strengths
(Kekuatan), Weaknesses (Kelemahan), Opportunities (Peluang) dan
Threats (Ancaman).

Objektif analisis SWOT ini adalah bertujuan untuk menilai
kesan perubahan persekitaran dalaman dan luaran yang boleh
mempengaruhi aktiviti organisasi perniagaan. Selain itu, analisis
SWOT juga dapat membantu organisasi merancang aktiviti
perniagaan secara lebih sistematik. Kekuatan dan kelemahan
merupakan komponen analisis faktor dalaman manakala peluang
dan ancaman ialah komponen untuk analisis faktor luaran.

Contoh

Teknologi solar lebih mesra alam dan bersih. Teknologi ini lebih
murah berbanding dengan sumber tenaga lain.

Gambar foto 2.24  Teknologi solar

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Jelaskan peranan analisis SWOT
dalam memastikan faktor dalam
dan luaran kepada perkembangan
dan kemajuan perniagaan.

EMK

Jelaskan kepentingan
undang-undang dalam mengawal
operasi sesebuah perniagaan.

Minda Kreatif

B
a

b
 2

107Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   107 11/7/16   1:43 PM
(a) Analisis Faktor Dalaman
Analisis faktor dalaman ialah penilaian secara terperinci tentang
kekuatan dan kelemahan dalam sesebuah organisasi perniagaan.
Antara faktor dalaman yang boleh dianalisis dan dinilai ialah
struktur organisasi, budaya kerja, sumber kewangan, kecekapan
pengeluaran, kualiti pengeluaran dan sumber manusia.

(i) Kekuatan

Kekuatan ialah keupayaan dan kemampuan yang dimiliki  oleh
perniagaan untuk bersaing. Contoh kekuatan ialah jenama
yang popular, paten, hubungan baik dengan pelanggan, sumber
kewangan yang kukuh dan lain-lain.

(ii) Kelemahan

Kelemahan ialah kekurangan yang wujud dari aspek sumber
tenaga, kepakaran dan bahan mentah. Jenama yang belum dikenali
serta pekerja kurang berkemahiran juga boleh menghalang
perniagaan mencapai prestasi yang baik.

(b) Analisis Faktor Luaran
Analisis faktor luaran ialah penilaian berkaitan dengan peluang
dan ancaman yang wujud di persekitaran luaran perniagaan.
Faktor-faktor luaran yang boleh dinilai adalah seperti pelanggan,
persaingan, trend pasaran, pembekal, keadaan ekonomi, sosial,
teknologi, politik dan perundangan.

(i) Peluang

Peluang ialah kelebihan yang diperoleh kesan daripada perubahan
yang berlaku dalam persekitaran luaran perniagaan. Contohnya,
kewujudan teknologi baharu dan perubahan cita rasa pelanggan.

(ii) Ancaman

Ancaman pula ialah sesuatu perubahan daripada persekitaran
luaran perniagaan yang boleh membantutkan perkembangan
perniagaan. Contohnya, muncul barang atau perkhidmatan
pengganti daripada pesaing dan perubahan undang-undang yang
ditetapkan oleh kerajaan.

Pada 2 Oktober 2002, jemaah
menteri telah meluluskan Dasar
Alam Sekitar Negara bertujuan
meneruskan kemajuan, sosial dan
budaya serta peningkatan kualiti
hidup rakyat Malaysia menerusi
kesejahteraan alam sekitar dan
pembangunan lestari.
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan

daripada laman sesawang
http://www.doe.gov.my)

Cintai Negara

Pilih satu perniagaan yang terdapat di tempat tinggal anda. Kenal pasti peluang dan ancaman yang wujud
dan dihadapi oleh perniagaan tersebut. Kemudian, jelaskan cara yang boleh digunakan oleh perniagaan bagi
menggunakan peluang yang wujud agar dapat memajukan perniagaan yang sedang dijalankan. Seterusnya, berikan
cadangan terbaik menghadapi ancaman yang wujud bagi memastikan perniagaan dapat berdaya saing dalam pasaran.

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Jelaskan kaedah menjadikan
faktor luaran sebagai sumber
idea dalam memaksimumkan
keuntungan perniagaan.

EMK

B
a

b
 2

108 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   108 11/7/16   1:43 PM
(c) Cara Menggunakan Matriks SWOT

Berikut merupakan cara menggunakan matriks SWOT.

Analisis SWOT dibuat berdasarkan pada hubungan antara faktor
dalaman, iaitu kekuatan dan kelemahan, terhadap faktor luaran,
iaitu peluang dan ancaman.

Strategi Huraian

Kekuatan -
Peluang

(S O)

Kekuatan merujuk pada keunikan yang ada pada faktor dalaman perniagaan yang
boleh digunakan untuk merebut peluang yang wujud ekoran daripada perkembangan
faktor luaran.

Kelemahan-
Peluang (W O)

Kelemahan merujuk pada kekurangan yang dihadapi perniagaan disebabkan oleh
faktor dalaman.  Kelemahan ini boleh menggugat perkembangan perniagaan. Oleh itu,
pihak pengurusan perniagaan perlu mengambil  langkah yang proaktif supaya peluang
perniagaan yang wujud disebabkan oleh faktor luaran dapat direbut oleh perniagaan.

Kekuatan-
Ancaman (S T)

Kekuatan perniagaan yang dimiliki oleh faktor dalaman perniagaan dapat digunakan
dalam strategi menghadapi ancaman yang wujud disebabkan oleh perkembangan
faktor luaran.

Kelemahan-
Ancaman

(W T)

Kekurangan yang dihadapi oleh perniagaan seperti kekurangan tenaga pakar memberi
ancaman kepada perniagaan ekoran tindakan pesaing dalam pasaran. Perniagaan perlu
menjalinkan kerjasama dengan pihak lain supaya setiap kelemahan dapat diatasi.

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan peluang yang boleh
diambil oleh koperasi atau
kantin sekolah anda dalam
memaksimumkan keuntungan
yang diperoleh.

EMK

Rajah 2.21 Cara menggunakan matriks SWOT

Jadual 2.5 Kaedah menggunakan SWOT

D
al

am
an

Lu
ar

an
Kekuatan Kelemahan

Peluang Ancaman

D
al

am
an

Lu
ar

an
KekuatanKekuatan Kelemahan

PeluangPeluang Ancamancam

1 Pilih sebuah perniagaan bagi mengkaji dan menganalisis berdasarkan analisis SWOT.
2 Bahagikan kelas kepada empat kumpulan kecil.
3 Setiap kumpulan diberikan satu ciri SWOT, iaitu kekuatan, kelemahan, peluang dan ancaman.
4 Lakukan aktiviti sumbang saran berdasarkan ciri SWOT yang telah ditetapkan.
5 Bentangkan dalam kelas.

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif

B
a

b
 2

109Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   109 11/7/16   1:43 PM
Perubahan fesyen dan gaya
hidup pengguna
Cara untuk mendapatkan
muzik kegemaran pada masa
ini berubah daripada membeli
cakera padat (CD) kepada
memuat turun dari Internet.
Hal ini memberi kesan kepada
pembekal CD kerana  pasaran
mereka  menjadi kecil dan
tertumpu kepada sebilangan
individu yang suka mengumpul
dan menyimpan CD sahaja.

Pembangunan dalam
teknologi
Pembangunan dalam
teknologi memberi kesan
kepada pasaran barang.
Wujudnya barang baharu
seperti kamera digital,
telefon mudah alih 4G,
televisyen beresolusi tinggi
(HD), pencetak tanpa wayar
dan lain-lain menyebabkan
permintaan untuk versi lama
produk semakin berkurang.

Lambakan barang import
Kemasukan barang
import  yang murah tanpa
sekatan  boleh menjejaskan
perniagaan tempatan.

BERITA PERNIAGAAN
Perniagaan  •  Kewangan  •  Gaya Hidup  • Pelancongan  •  Sukan  •  Cuaca

Kesan Perubahan
Persekitaran
terhadap Organisasi
Perniagaan

Setiap individu perlu saling
bekerjasama dan bertoleransi
bagi membantu negara
menangani keadaan ekonomi
semasa yang tidak menentu
pada masa ini.

Cintai Negara

Rajah 2.22 Kesan perubahan dari aspek pasaran

Setiap trend dan faktor persekitaran akan memberi kesan kepada
persekitaran perniagaan sama ada secara langsung atau tidak
langsung. Usahawan atau peniaga perlu sentiasa peka terhadap
keadaan pasaran yang sentiasa berubah-ubah.

Antara kesan perubahan persekitaran terhadap sesebuah
organisasi perniagaan ialah pasaran, trend dan undang-undang.

2.4.1  Kesan Perubahan dari
Aspek Pasaran

Kesan perubahan persekitaran terhadap pasaran dalam sesebuah
perniagaan boleh dilihat dari beberapa perspektif seperti yang
ditunjukkan dalam Rajah 2.22 yang berikut:

2.4

B
a

b
 2

110 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   110 11/7/16   1:43 PM
2.4.2  Kesan Perubahan dari
Aspek Trend

Kesan perubahan dari aspek trend meliputi kesan terhadap guna
tenaga, pendapatan dan pertumbuhan ekonomi.

(a) Guna Tenaga

Guna tenaga ialah tenaga buruh yang terlibat dalam kegiatan
ekonomi untuk menghasilkan barang dan perkhidmatan.
Guna tenaga penuh ialah kadar pengangguran sumber tenaga
pekerja berada pada paras empat peratus (4%) atau kurang.
Pekerja memperoleh pendapatan untuk memenuhi keperluan
dan kehendak dalam kehidupan dan menyebabkan wujudnya
perkembangan perniagaan.

Bagi pihak kerajaan, sumber pendapatan negara diperoleh
daripada pelbagai sumber seperti cukai yang dikenakan atas
keuntungan sesebuah perniagaan dan pendapatan penduduk.

Jika trend penurunan dalam guna tenaga berlaku, hal ini
bermakna kadar pengangguran akan meningkat.

(b) Pendapatan

Pendapatan persendirian ialah jumlah nilai pendapatan yang
diterima oleh individu dalam satu jangka masa tertentu,
biasanya dalam masa satu tahun, sama ada daripada kegiatan
produktif atau tidak produktif. Pendapatan boleh guna yang
meningkat akan merancakkan pertumbuhan ekonomi.

(c) Pertumbuhan Ekonomi

Trend pertumbuhan ekonomi negara yang semakin berkembang
memberi kesan positif kepada perniagaan. Kerajaan berperanan
memperkukuh tahap pertumbuhan ekonomi negara melalui
pelaksanaan dasar tertentu seperti dasar fiskal dan dasar kewangan.

2.4.3  Kesan Perubahan dari
Aspek Undang-undang

Undang-undang yang telah diluluskan kerajaan berkaitan dengan
pelbagai isu perlu dipatuhi oleh semua pihak yang terlibat
dalam perniagaan.

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Berdasarkan keadaan
ekonomi negara dan dunia
pada masa ini, jelaskan kesan
perubahan ekonomi kepada
persekitaran perniagaan.

EMK

Setiap individu perlu berani
mencari sumber pendapatan
tambahan dan tidak hanya
bergantung pada sumber
pendapatan sedia ada.

Celik KewanganRM

B
a

b
 2

111Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   111 11/7/16   1:43 PM
Kesan perubahan yang wujud dari aspek undang-undang adalah
seperti yang berikut:

(a)  Melindungi Perniagaan daripada
Sebarang Penipuan

Dari semasa ke semasa kerajaan akan menggubal dan meminda
undang-undang berkaitan dengan perniagaan untuk melindungi
sesebuah organisasi perniagaan daripada unsur penipuan. Akta
Kontrak 1950 memberi peruntukan dalam aspek perundangan
berkaitan dengan elemen-elemen kontrak yang wujud supaya
pihak-pihak perniagaan yang terlibat dapat mematuhi elemen
kontrak yang telah dipersetujui.

Peruntukan Akta Kontrak 1950 menetapkan bahawa setiap
perjanjian perlu wujud konsep balasan atas pihak yang mem buat
kontrak. Balasan merupakan faedah yang diperoleh semua pihak
yang menjalankan urus niaga. Jika sesuatu pihak gagal mendapat
balasan, hal ini menyebabkan sesuatu kontrak batal.

(b)  Mewujudkan Sistem Perniagaan
secara Adil

Setiap organisasi perniagaan tidak boleh lari daripada unsur
persaingan yang wujud dalam pasaran. Oleh itu, persaingan untuk
mendapatkan pembeli antara perniagaan akan wujud. Peruntukan
undang-undang membolehkan sesebuah perniagaan mendapat
hak dalam menjalankan aktiviti-aktiviti untuk mendapat hak
persaingan yang sihat.

Akta Persaingan 2010 memberi peruntukan kepada sesebuah
perniagaan bersaing secara adil serta mengelakkan daripada
terlibat dalam perjanjian persaingan termasuk penyalahgunaan
kedudukan dominan sesebuah perniagaan dalam pasaran.

Contoh

Puan Nor Bahijah bersetuju untuk menjual sebuah rumah teres
dengan harga  sebanyak RM300,000 kepada Encik Ismat. Penjual
rumah perlu menyerahkan rumah teres tersebut kepada pembeli
setelah Encik Ismat menyelesaikan semua pembayaran sebanyak
RM300,000. Selagi pembayaran tidak diselesaikan sepenuhnya,
penjual tidak perlu menyerahkan rumah tersebut kepada pembeli
untuk mengelakkan berlaku sebarang penipuan dalam urus niaga.

QR Code
Akta Persaingan 2010

http://www.mycc.gov.my

Arahan:
1 Bentukkan kelas kepada

kumpulan kecil.
2 Jalankan proses atau aktiviti

sumbang saran.
3 Bincangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Jelaskan kaedah mewujudkan
sistem perniagaan yang adil
dan saksama dalam sesebuah
organisasi perniagaan.

EMK

B
a

b
 2

112 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   112 11/7/16   1:43 PM
(c)  Melindungi Hak Semua Pihak di
Dalam Perniagaan

Bagi mengelakkan berlakunya unsur peniruan dan mengambil
hak cipta perniagaan daripada perniagaan lain, pihak kerajaan
telah menggubal dan menguatkuasakan undang-undang bagi
melarang perniagaan menggunakan hak paten perniagaan lain
tanpa mendapat kebenaran. Akta Hak Cipta 1987 digubal bagi
tujuan memberi perlindungan terhadap karya-karya sastera,
muzik, seni, filem, rakaman bunyi dan siaran. Perlanggaran hak
cipta berlaku apabila perniagaan lain mengambil hak cipta tanpa
mendapat kebenaran seperti menjual, mengeluarkan, memiliki
dan menyalin bagi tujuan perniagaan.

Contoh

Syarikat Filem A telah menyalin semula filem yang dikeluarkan
oleh Syarikat Filem B bertujuan untuk disiarkan dalam Youtube
supaya mendapat keuntungan. Dengan itu, Syarikat Filem A telah
melakukan kesalahan mengikut peruntukan undang-undang
melalui Akta Hak Cipta 1987.

Contoh

Syarikat besar luar negara menjalankan dasar lambakan untuk
mengeluarkan perniagaan bersaiz kecil daripada pasaran. Dasar
lambakan merupakan strategi perniagaan menjual produk dengan
harga di bawah kos. Hal ini bermakna syarikat besar luar negara
menjalankan aktiviti dalam keadaan kerugian dalam jangka
masa pendek. Tujuan syarikat ini adalah untuk menyingkirkan
perniagaan kecil dalam pasaran dalam jangka masa pendek. Dalam
jangka panjang, syarikat besar luar negara akan menaikkan harga
produk setelah perniagaan kecil tidak ada lagi dalam pasaran.

Cari maklumat tentang Perbadanan Harta Intelek Malaysia (MyIPO).
Kemudian jelaskan perkara yang berikut:

1 peranan MyIPO.

2 kebaikan MyIPO kepada perniagaan dan pengguna.

3 kandungan yang termaktub dalam undang-undang:
(a) Akta Paten 1983
(b) Akta Cap Dagangan 1976
(c) Akta Hak Cipta 1987

Paten (patent)
Satu hak eksklusif yang
dianugerahkan oleh pihak
kerajaan untuk suatu reka cipta
baharu, iaitu satu produk atau
satu proses. Perlindungan Paten
adalah selama 20 tahun dari
tarikh pemfailan.

Istilah Perniagaan

Terangkan peranan kerajaan
dalam memastikan setiap
perniagaan dijalankan secara adil
dalam pasaran.

Minda Kreatif

B
a

b
 2

113Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   113 11/7/16   1:43 PM
Gerak Minda 2
SOALAN STRUKTUR
Arahan: Jawab semua soalan.

1 Nyatakan maksud faktor dalaman dalam persekitaran perniagaan.

2 Berikan dua contoh kesan perubahan dalam ekonomi dan teknologi kepada perniagaan.

3 Nyatakan jenis pelepasan cukai yang berkaitan dengan perniagaan.

4 Berikan dua contoh agensi kerajaan yang membantu memberi pembiayaan kepada usahawan.

(a)

(b)

5 Nyatakan maksud inflasi.

SOALAN ESEI

Arahan: Jawab semua soalan.

1 (a) Huraikan persekitaran dalam perniagaan.
(b) Berikan cadangan yang dapat membantu sesebuah perniagaan menangani perubahan dalam

teknologi dan perundangan.

2 Jelaskan jenis pengangguran yang sedang dihadapi oleh negara pada masa ini. Bincangkan.

3 Jelaskan punca berlakunya deflasi di sesebuah negara.

4 Terangkan kepentingan aktiviti penyelidikan dan pembangunan.

5 Terangkan perbezaan antara persekitaran dalaman dengan persekitaran luaran.

114 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   114 11/7/16   1:43 PM
1 Terangkan peranan kerajaan dalam menangani isu tempatan, negara dan serantau.

2 Jelaskan perbezaan peranan yang wujud antara kerajaan pusat, negeri dan tempatan.

3 Terangkan undang-undang yang berkaitan dengan perniagaan.

4 Jelaskan peranan kerajaan dari aspek pertumbuhan ekonomi, guna tenaga dan masalah
kemelesetan ekonomi.

5 Jelaskan persekitaran perniagaan yang wujud di Malaysia.

Refleksi

Bab ini mengulas isu berkenaan dengan persekitaran perniagaan yang sangat kompleks. Persekitaran
perniagaan terdiri daripada faktor dalaman dan faktor luaran. Elemen dalam kedua-dua faktor
ini perlu diberi perhatian dalam membentuk satu sistem pengurusan dan operasi yang mantap
dalam sesebuah perniagaan. Faktor dalaman merupakan kekuatan dan kelemahan dalam sesebuah
organisasi. Faktor luaran pula ialah sesuatu yang di luar kawalan perniagaan. Hala tuju perniagaan
boleh ditentukan dengan membuat analisis dalaman dan luaran untuk menentukan tindakan yang
perlu diambil untuk menangani perubahan-perubahan dalam persekitaran perniagaan.

Rumusan

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif 2
Tugasan: Menjelaskan jenis-jenis perundangan dan peraturan perniagaan yang terdapat di Malaysia

Kaedah dicadangkan: Pembelajaran berasaskan inkuiri

Langkah-langkah:

1 Bahagikan kelas kepada kumpulan kecil.

2 Setiap kumpulan diberikan tugasan mengikut jenis perundangan oleh guru. Contohnya,
undang-undang yang melindungi pengguna dan undang-undang yang melindungi peniaga.

3 Murid melayari Internet untuk mendapatkan maklumat.

4 Bincangkan maklumat dalam kumpulan dan buat pembentangan dalam kelas.

115Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   115 11/7/16   1:43 PM
Latihan Sumatif 2
SOALAN OBJEKTIF
Arahan: Jawab semua soalan.

1 Antara berikut, yang manakah akta yang
terdapat dalam perniagaan?
A Akta kontrak 1960
B Akta sewa beli 1967
C Akta perkongsian 1969
D Akta jualan barangan 1975

2 Yang manakah peranan Pihak Berkuasa
Tempatan (PBT)?
A Menyediakan infrastruktur
B Menyediakan bantuan pelaburan
C Memajukan sistem pendidikan usahawan
D Menaja pembangunan perniagaan setempat

3 Kerajaan negeri menjalankan peranan
A membangunkan kawasan setempat
B membina jaringan pengangkutan yang baik
C mengumpul cukai pendapatan dan cukai

keuntungan perniagaan
D melindungi pengguna daripada menjadi

mangsa penipuan perniagaan

4 Pilih pernyataan yang benar berkaitan dengan
guna tenaga penuh.
A Pengangguran mencapai tahap minimum

empat peratus
B Pengurangan kadar ganti pusing dalam

kalangan pekerja
C Tidak wujud pengangguran sumber tenaga

dalam kalangan pekerja
D Penganggur diberi latihan berkaitan dengan

peningkatan produktiviti

5 Antara berikut, yang manakah berkaitan dengan
pengangguran bermusim?
A Keadaan ekonomi meleset
B Tiada kemahiran yang diperlukan
C Berlaku perubahan dalam industri
D Tempoh bekerja dalam jangka masa pendek

6 Apakah faktor yang menyebabkan
pengangguran bermusim berlaku?
A Pekerja tamat kontrak
B Pekerja diberhentikan
C Pekerja tiada kemahiran teknologi
D Pekerja mendapat pekerjaan baharu

7 Pengangguran kitaran berlaku kerana
A ekonomi tidak stabil
B pekerja tamat kontrak
C pekerja kekurangan kemahiran
D majikan gagal membayar gaji pekerja

8 Yang manakah faktor inflasi?
A Kenaikan harga barang dan perkhidmatan

secara tahunan
B Kenaikan harga barang dan perkhidmatan

secara berterusan
C Kenaikan harga barang dan perkhidmatan

secara berperingkat
D Kenaikan harga barang dan perkhidmatan

mengikut jumlah permintaan

9 Yang manakah kesan deflasi?
A Berlaku guna tenaga penuh
B Kuasa beli pengguna meningkat
C Wujud lambakan barang atau perkhidmatan

dalam pasaran
D Permintaan terhadap barang atau

perkhidmatan meningkat secara berterusan

10 Pilih kesan yang berlaku akibat daripada
kewujudan faktor persekitaran luaran yang
menyebabkan trend menurun.
A Kuasa beli meningkat
B Nilai wang meningkat
C Kos pengeluaran menurun
D Kesukaran melaksanakan polisi atau dasar

yang berkaitan dengan ekonomi

11 Bagaimanakah kerajaan dapat mempengaruhi
operasi sesebuah perniagaan?
A Melalui penggubalan dasar dan

penguatkuasaan undang-undang
B Memberikan khidmat nasihat kepada

golongan peniaga
C Meletakkan wakil kerajaan di setiap
 premis perniagaan
D Mengenakan denda kepada peniaga yang

tidak mengikut peraturan

116 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   116 11/7/16   1:43 PM
12 Yang manakah pasangan yang betul?

Dasar Fiskal Dasar Kewangan

A Pelaksanaan cukai Penetapan kadar
faedah

B Dilaksanakan
sepanjang tahun

Dilaksanakan untuk
tempoh tertentu

C Dikenakan kepada
semua orang

Khas untuk peniaga
sahaja

D Dilaksanakan
melalui bank
saudagar

Dilaksanakan
melalui bank pusat

13 Antara berikut, yang manakah kesan
kemelesetan ekonomi?

I Guna tenaga penuh
 II Pengangguran meningkat
 III  Kuasa beli penduduk menurun
 IV Kuasa beli penduduk meningkat

A I dan II C II dan III
B I dan IV D III dan IV

14 Gambar foto berkaitan faktor dalaman dalam
persekitaran perniagaan.

Pekerja Cemerlang
dianugerahkan kepada

Tarikh

01 January 2016

Tandatangan

sebagai penghargaan
Pembaktian, semangat dan usaha anda

Siti Juna binti Isa

Apakah faktor dalaman tersebut?
A Pekerja  C Pengeluaran
B Pemasaran D Gaya pengurusan

15 Pilih pernyataan yang benar berkaitan analisis
SWOT.
A Kekuatan dan ancaman ialah komponen

analisis luaran
B Kekuatan dan kelemahan ialah komponen

analisis luaran
C Peluang dan ancaman ialah komponen

untuk analisis luaran
D Peluang dan ancaman ialah komponen

untuk analisis dalaman

16 Mengapakah trend penggunaan tenaga pekerja
di negara maju semakin berkurangan?
A Tiada peluang untuk kenaikan pangkat

dalam organisasi
B Upah yang ditawarkan rendah oleh itu

pekerja berhijrah ke negara lain
C  Meningkatnya penggunaan mesin, robot

dan teknologi dalam pengeluaran
D Negara maju hanya menumpukan kepada

bidang perkhidmatan sahaja

17 Pilih pernyataan betul tentang masalah
kemerosotan ekonomi.

I Pendapatan penduduk tidak mencukupi
untuk membeli barang

II Peniaga akan mengeksport barang ke
  luar negara
 III Pengeluaran barang meningkat
 IV Kadar pengangguran meningkat

A I dan II C II dan III
B I dan IV D III dan IV

18 Yang manakah kesan perubahan dari aspek
teknologi?
A Kaedah pengagihan barang dan

perkhidmatan menjadi lebih cekap
B Perbezaan gaya hidup membuka peluang

menembusi pasaran yang baharu
C Pelbagai program berkaitan perniagaan

diterapkan dalam sistem pendidikan
D Sekatan dikenakan ke atas barang import

untuk melindungi dan menjaga kepentingan
peniaga tempatan

19 Situasi manakah yang berkaitan dengan gaya
pengurusan sederhana?
A Majikan bertindak tegas dengan pekerja
B Majikan terlalu memberi ruang kepada

pekerja mereka
C Majikan menjaga hubungan baik dengan

pekerja mereka
D Majikan menjalinkan hubungan baik

dengan pekerja mereka

20 Yang manakah tanggungjawab Suruhanjaya
Syarikat Malaysia (SSM)?
A Mendaftar perniagaan
B Mengawal penetapan harga
C Menggubal undang-undang syarikat
D Membantu mempromosi syarikat ke
 luar negara

117Trend Semasa dalam Perniagaan BAB 2

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   117 11/7/16   1:43 PM
SOALAN ESEI
Arahan: Jawab semua soalan.

1 Jelaskan dengan ringkas kepentingan perniagaan kepada ekonomi negara.

2 Terangkan empat faktor persekitaran luaran dengan memberikan contoh yng sesuai.

3 Jelaskan analisis kekuatan (strenghts) dan peluang (opportunities) dapat menyumbang kepada sesebuah
organisasi perniagaan.

4 Terangkan sebab pihak kerajaan menggubal undang-undang dan peraturan untuk memberi
perlindungan kepada pengguna.

5 Huraikan bagaimana faktor yang berikut dapat menggalakkan industri pelancongan di Malaysia.
 (i)  Pelanggan
 (ii) Ekonomi
 (iii) Undang-undang

6 Dengan memberikan contoh, jelaskan bagaimana perubahan teknologi dan pelanggan dapat
menyumbang kepada perkembangan dan pertumbuhan industri perbankan Malaysia.

7 Terangkan manfaat yang diperoleh oleh sebuah organisasi perniagaan yang telah melakukan analisis
dalaman dan luaran untuk perniagaannya.

8 Terangkan dengan contoh dasar fiskal dan dasar kewangan yang boleh dilaksanakan oleh kerajaan untuk
memperkukuh pertumbuhan ekonomi.

9 Analisis SWOT dilakukan bagi memahami situasi sesebuah organisasi perniagaan. Jelaskan.

10 Jelaskan cara mengatasi lambakan barang import di Malaysia.

118 BAB 2 Trend Semasa dalam Perniagaan

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-25/10.indd   118 11/7/16   1:43 PM
Organisasi perniagaan memerlukan visi, misi dan objektif perniagaan untuk memudahkan pengurusan.
Visi, misi dan objektif dijadikan panduan kepada perniagaan dalam menentukan hala tuju sebarang aktiviti
perniagaan yang akan dijalankan.

Untuk pengetahuan anda, penetapan visi, misi dan objektif bukan sahaja bagi organisasi perniagaan tetapi
melibatkan organisasi bukan perniagaan supaya dijadikan panduan dalam sebarang keputusan dan tindakan.

Dalam bab ini, anda akan mengetahui maksud, ciri, tujuan dan faktor penetapan visi, misi dan objektif
sesebuah perniagaan.

BAB3
PENETAPAN VISI, MISI
DAN OBJEKTIF PERNIAGAAN

121Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

KATA KUNCI
• Visi
•	 Misi

• Objektif
• Matlamat

Standard Pembelajaran

Selepas mempelajari bab ini, murid boleh:
1 menyatakan maksud dan menulis visi, misi dan objektif perniagaan
2 membandingkan visi, misi dan objektif beberapa perniagaan yang berbeza
3 menjelaskan ciri-ciri objektif sesuatu perniagaan
4 menghuraikan tujuan penetapan visi, misi dan objektif perniagaan sebagai panduan perniagaan
5 menghasilkan visi, misi dan objektif bagi perniagaan tertentu
6 menerangkan kesan kepada perniagaan akibat kegagalan mencapai matlamat dan objektif
7 menjelaskan faktor lain yang mempengaruhi perubahan visi, misi dan objektif perniagaan
8 menilai pencapaian visi, misi dan objektif bagi sesebuah perniagaan

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   121 11/7/16   1:47 PM
Peta Konsep

Maksud visi,
misi dan

objektif perniagaan

Perbandingan visi,
misi dan objektif
beberapa perniagaan
yang berbeza

Penghasilan visi,
misi dan objektif
bagi perniagaan

Kesan kepada perniagaan
akibat kegagalan mencapai
matlamat dan objektif

Pencapaian visi, misi
dan objektif dalam
sesebuah perniagaan

Tujuan penetapan
visi, misi dan objektif
perniagaan sebagai
panduan perniagaan

Ciri-ciri
objektif Faktor lain yang

mempengaruhi
perubahan visi,
misi dan objektif
perniagaan

Penetapan visi, misi dan
objektif perniagaan

122 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

33

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   122 11/7/16   1:47 PM
123Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

Rajah 3.1 Maksud visi, misi dan objektif
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan daripada Pengurusan Strategik Konsep dan Kes, Edisi Ketiga, Pearson: Petaling Jaya)

Maksud Visi, Misi dan
Objektif Perniagaan

3.1

Setiap perniagaan mempunyai visi, misi dan objektif (VMO)
tersendiri yang selari dengan jenis perniagaan yang sedang
dijalankan. Visi, misi dan objektif perniagaan yang ditetapkan
akan menjadi pemacu kepada pencapaian dan kesinambungan
sesebuah organisasi perniagaan.

Visi, misi dan objektif perniagaan merupakan jenis
perancangan yang digunakan oleh organisasi perniagaan dalam
mencapai sesuatu matlamat yang telah ditetapkan. Selain itu, visi,
misi dan objektif perniagaan dijadikan sebagai panduan dalam
pengurusan organisasi dalam membuat sebarang keputusan
dan tindakan yang diambil. Visi, misi dan objektif perniagaan
merupakan asas pembentukan strategi perniagaan.

Jelaskan kelebihan pembentukan
visi, misi dan objektif sesebuah
organisasi perniagaan.

Minda Kreatif

•   Merupakan penetapan perancangan
melibatkan fokus dan perancangan
jangka masa panjang

•   Menjadi panduan untuk membuat
keputusan dan tindakan bagi
memastikan hala tuju perniagaan
berada di landasan yang tepat

•   Merupakan satu pernyataan ringkas
 yang menjelaskan tujuan atau
 matlamat utama sesebuah perniagaan

•   Dibentuk menjadi satu ketetapan
dalam melakukan aktiviti perniagaan
untuk mencapai matlamat

•    Merupakan pembentukan maklumat
yang lebih khusus

•   Sasaran boleh diukur bagi membantu
pencapaian tujuan organisasi

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   123 11/7/16   1:47 PM
124 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

B
a

b
 3

Penentuan pernyataan visi, misi dan objektif perniagaan adalah
berbeza antara satu sama lain. Visi, misi dan objektif perniagaan
ditetapkan bersesuaian dengan aspek perniagaan, iaitu organisasi
bermotifkan untung, organisasi bukan bermotifkan untung dan
pertubuhan sukarela.

Arahan:
Layari laman sesawang Khazanah
Nasional dan bentangkan
kajian anda dalam kelas dengan
menggunakan teknologi terkini.

Soalan:
Apakah visi, misi dan
objektif Khazanah Nasional?
Bagaimanakah visi, misi
dan objektif Khazanah
Nasional dibentuk?

EMK

QR Code
Khazanah Nasional

http://www.khazanah.com.my

Kebanyakan visi, misi dan objektif bagi organisasi yang
berteraskan sektor swasta menjurus kepada matlamat yang sama,
iaitu bertujuan untuk memaksimumkan keuntungan.

Perbandingan Visi,
Misi dan Objektif
Beberapa Perniagaan
yang Berbeza

3.2

Contoh
Organisasi bermotifkan untung

Felda Global Ventures (FGV)

3.2.1  Organisasi Bermotifkan
Untung (OBU)

Organisasi bermotifkan untung ialah perniagaan yang
mempunyai objektif untuk memaksimumkan keuntungan
supaya dapat memuaskan kehendak pemilik perniagaan.

Organisasi bermotifkan untung didaftarkan di bawah Pendaftar
Perniagaan dan Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM).

Organisasi bermotifkan untung terdiri daripada entiti perniagaan
milikan tunggal, perkongsian, syarikat berhad dan koperasi.
Entiti perniagaan yang berbeza tertakluk pada undang-undang
perniagaan yang berbeza.

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   124 11/7/16   1:47 PM
125Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

Gambar foto 3.1 Organisasi bukan bermotifkan untung

3.2.2  Organisasi Bukan
Bermotifkan Untung
(OBBU)

Organisasi bukan bermotifkan untung pula ialah perniagaan
yang mempunyai objektif berorientasi kepada kebajikan
ahli, masyarakat dan memberikan perkhidmatan kepada
orang ramai. Perniagaan ini berbentuk persatuan, pertubuhan,
yayasan, kelab, angkatan dan kesatuan. Dalam aspek pendaftaran,
organisasi bukan bermotifkan untung (OBBU) perlu didaftarkan
di bawah Jabatan Pendaftaran Pertubuhan Malaysia (ROS) atau
Pejabat Pendaftar Pertubuhan Belia (ROY).

Pembentukan visi, misi dan objektif OBBU tertumpu kepada
kepentingan orang ramai termasuklah penyediaan perkhidmatan
yang cekap dan berkualiti kepada ahli. Walaupun visi, misi dan
objektif OBBU berbeza dengan OBU tetapi pada masa ini, OBBU
telah menerapkan budaya kerja korporat dalam pengurusan
organisasi supaya visi, misi dan objektif boleh dicapai dengan
cekap dan berkesan.

Begitu juga visi, misi dan objektif sektor awam berbeza
daripada sektor swasta, tetapi pada masa sekarang kerajaan telah
menerapkan budaya korporat dalam pengurusan supaya visi, misi
dan objektif dapat dicapai. Pengamalan budaya korporat dalam
pengurusan milikan kerajaan membolehkan sumber digunakan
dengan cekap.

Jelaskan perbezaan antara organisasi bermotifkan untung dengan organisasi bukan bermotifkan untung dari aspek
peranan dan kepentingannya.

QR Code
Jabatan Pendaftaran

Pertubuhan Malaysia (ROS)

http://www.ros.gov.my

Setiap perniagaan atau individu
perlu sentiasa membantu
organisasi bukan bermotifkan
untung agar usaha membantu
masyarakat atau golongan
yang memerlukan dapat terus
dilaksanakan dengan baik dan
berkesan secara berterusan.

Cintai Negara

B
a

b
 3

QR Code
Pejabat Pendaftar

Pertubuhan Belia (ROY)

http://roy.kbs.gov.my

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   125 11/7/16   1:47 PM
126 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

3.2.3  Pertubuhan Sukarela
Masyarakat merupakan pelanggan utama kepada pertubuhan
sukarela. Oleh itu, penentuan visi, misi dan objektif yang tepat
akan dapat menyokong tujuan organisasi tersebut.

Pencapaian visi, misi dan objektif pertubuhan sukarela
ber gantung kepada pengurusan organisasi yang dapat menarik
ahli menjalankan aktiviti yang telah dirancang secara sukarela.
Kemampuan menarik ahli yang ramai serta aktif menjalankan
aktiviti yang dirancang menyumbang kepada pencapaian visi,
misi dan objektif pertubuhan sukarela.

Lebih bercorak
aktiviti selaras
dengan tujuan
organisasi
tersebut
didaftarkan

Lebih berfokus pada
perkhidmatan yang
disediakan untuk
ahli dan masyarakat

Lebih dikenali
dengan nama
persatuan, kelab,
yayasan dan angkatan

Bercorak
kebajikan dan
faedah bersama 1

4 3

2

Rajah 3.2 Tumpuan pertubuhan sukarela

Dengan memberikan satu contoh
yang sesuai, jelaskan secara
ringkas visi, misi dan objektif
pertubuhan sukarela.

Minda Kreatif

Bentukkan satu kumpulan kerja yang terdiri daripada lima orang. Cari dan bentangkan perkara yang berikut:
• Visi, misi dan objektif sekolah.
• Bandingkan visi, misi dan objektif antara sekolah, koperasi sekolah, kantin sekolah dan kelab pengakap.

– Jika pengusaha kantin sekolah anda tidak menyatakan visi, misi dan objektif organisasi, sebagai murid yang
berpengetahuan dalam perniagaan, sediakan visi, misi dan objektif kantin tersebut berdasarkan pengetahuan
sedia ada anda.

Gambar foto 3.2 Persekutuan Pengakap
Malaysia (PPM)

Jadual 3.1 Perbandingan antara OBU dengan OBBU

Dimensi Organisasi
Bermotifkan Untung

Organisasi Bukan
Bermotifkan Untung

Aktiviti Mengeluarkan barang
dan perkhidmatan

Tertumpu pada aktiviti
memberi perkhidmatan
kepada masyarakat

Tujuan Memaksimumkan
keuntungan

Memberi kepuasan dan
menjaga kebajikan ahli

Sumber
kewangan

Sumber modal daripada
pemilik, pinjaman dan
keuntungan perniagaan

Dapat pembiayaan daripada
kerajaan, sumbangan dan
yuran keahlian

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   126 11/7/16   1:47 PM
127Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

Objektif sesebuah perniagaan terbahagi kepada dua kategori, iaitu
objektif jangka pendek dan objektif jangka panjang. Objektif ini
dibentuk oleh pihak pengurusan organisasi sama ada organisasi
bermotifkan untung atau organisasi bukan bermotifkan untung.

Objektif jangka pendek merupakan matlamat organisasi yang
ingin dicapai dalam tempoh masa kurang daripada lima tahun
sementara objektif jangka panjang pula merupakan matlamat
organisasi yang ingin dicapai dalam tempoh masa melebihi
lima tahun.

Ciri-ciri objektif yang baik dibentuk berdasarkan konsep
SMART. SMART ialah akronim yang mewakili rangka untuk
membentuk objektif yang berkesan. Lima ciri yang diwakili
oleh SMART ditunjukkan dalam Rajah 3.3 yang berikut:

Rajah 3.3 Ciri-ciri objektif perniagaan

Peta       -THINK

Ciri-ciri Objektif
Sesebuah Perniagaan

3.3

Anda dalam proses membuka
sebuah perniagaan mencuci
kenderaan. Nyatakan satu objektif
yang sesuai digunakan untuk
perniagaan anda.

Minda Kreatif

R
Realistic

(Munasabah)

A
Attainable

(Boleh Dicapai)

Measureable
(Boleh Diukur)

M
Specific

(Spesifik)

S

Time frame
(Jangka Masa)

T Ciri-ciri
objektif

perniagaan
B

a
b

3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   127 11/7/16   1:47 PM
128 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

3.3.1  S – Specific (Spesifik)
Spesifik merupakan ciri objektif yang menekankan bahawa
pernyataan objektif hendaklah dinyatakan secara khusus.
Lazimnya, spesifik merujuk pada sesuatu tindakan yang boleh
diukur secara kuantitatif.

3.3.2  M – Measureable
(Boleh Diukur)

Boleh diukur merujuk pada objektif yang telah ditetapkan dapat
dibanding kan dengan pencapaian pada sebelum dan selepas
sesuatu aktiviti perniagaan dilaksanakan. Objektif dan pencapaian
sebenar mestilah boleh diukur sama ada dalam bentuk kuantitatif
atau kualitatif. Pengukuran pencapaian boleh dibuat sepanjang
tindakan yang dibuat. Bentuk kuantitatif lazimnya diukur dalam
bentuk angka, nombor, masa dan wang.

Contoh
Pengukuran dalam bentuk kuantitatif

Syarikat kereta menyasarkan pengeluaran kereta sport sebanyak
100,000 unit kereta pada tahun 2017 bagi memenuhi permintaan
pengguna di Malaysia. Hujung tahun 2017 didapati syarikat berjaya
mengeluarkan kereta sebanyak 90,000 unit kereta sport. Berapakah
jurang wujud?

Secara pengiraannya, jurang yang wujud ialah 10,000 unit kereta
sport. Hal ini bermaksud terdapat kegagalan syarikat kereta
mencapai objektif apabila terdapat kekurangan 10,000 kereta sport
dan ini boleh diukur dengan menggunakan angka.

Contoh

Perbandingan kualitatif boleh dibuat dengan melihat jumlah jualan
jenis kereta pada tahun 2017, iaitu 60,000 buah kereta jenis sport
dan jangkaan jualan sebanyak 40,000 buah kereta jenis sedan pada
tahun 2017. Terdapat perbezaan sebanyak 20,000 unit kereta antara
jenis sport dan sedan yang disasarkan pada tahun 2017.

Sementara bentuk kualitatif pula diukur dalam bentuk kualiti,
iaitu kepuasan pengguna apabila menggunakan sesuatu barang
dan perkhidmatan.

Kuantitatif (Quantitative):
Kaedah pengukuran yang
menggunakan data bernombor
yang boleh diukur secara objektif
dan tepat.

Istilah Perniagaan

Sebaik-baiknya setiap sumbangan
derma yang ingin dibuat perlu
dilaksanakan mengikut agensi
yang telah diperakui dan disahkan
oleh pihak yang berkuasa agar
setiap sumbangan yang diberi
dapat dinikmati oleh insan yang
layak menerimanya.

Celik KewanganRM

Arahan:
Bincangkan dalam kumpulan dan
bentangkan dalam kelas.

Soalan:
1 Jelaskan kepentingan

ciri boleh diukur dalam
memajukan sesebuah
organisasi perniagaan.

2 Adakah unsur boleh diukur
dapat mengurangkan
kos pengeluaran dan
memaksimumkan keuntungan
sesebuah perniagaan?

3 Jelaskan jawapan yang anda
berikan dalam soalan 2.

EMK

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   128 11/7/16   1:47 PM
129Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

3.3.3  A – Attainable
(Boleh Dicapai)

Boleh dicapai ialah satu penentuan objektif berdasarkan
sasaran yang boleh dicapai jika pekerja menggembleng tenaga
sepenuhnya berdasarkan sumber yang ada.

Bagi menetapkan objektif, sesebuah perniagaan perlu mengenal
pasti sumber-sumber sedia ada dengan baik.

3.3.4  R – Realistic (Munasabah)
Munasabah bermaksud penetapan objektif menjurus kepada
peluang yang tidak mustahil untuk mencapainya. Bagi
mencapai objektif, sesebuah perniagaan memerlukan sumber
manusia dan fizikal yang mencukupi. Dengan perkataan lain,
sesebuah organisasi berkemampuan untuk mencapai objektif
yang telah ditetapkan.

Selain itu, faktor kemampuan mengambil kira faktor sumber
fizikal dan faktor persekitaran yang memadankan kekuatan
sumber yang ada dengan faktor persekitaran luaran.

• Penentuan objektif perlu mengambil kira

kemampuan syarikat dalam aspek

sumber yang ada dalam organisasi.

Antaranya, aspek sumber manusia

yang meliputi pengalaman, kemahiran,

pengetahuan dan bilangan pekerja.

• Pihak pengurusan boleh mendapatkan

data tentang maklumat pekerja

inventori kemahiran.

Rajah 3.4 Fakta asas penentuan kemampuan

3.3.5  T – Time Frame
(Jangka Masa)

Jangka masa merupakan satu tempoh masa yang perlu ada
dalam sesuatu penentuan objektif perniagaan. Pencapaian
objektif lazimnya merujuk pada tempoh jangka pendek dan
jangka panjang. Oleh itu, penentuan objektif perlu ada penetapan
tarikh yang perlu dicapai.

Apakah fakta
asas untuk

menentukan
kemampuan?

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan kepentingan membentuk
objektif yang munasabah dalam
sesebuah perniagaan.

EMK

Setiap keputusan berkaitan
dengan pelaburan perlu dinilai
secara teliti bagi memastikan
keuntungan dapat diperoleh
mengikut sasaran yang ditetapkan.

Celik KewanganRM

Setiap keputusan yang dibuat
untuk sesuatu aktiviti perlu
mengambil kira semua aspek
termasuk kepentingan pemegang
saham, pelanggan, alam sekitar
dan negara.

Cintai Negara

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   129 11/7/16   1:47 PM
130 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

Carta Gantt menunjukkan perkara yang berkaitan dengan
jenis aktiviti yang dirancangkan dengan tempoh yang masa telah
ditetapkan. Rajah 3.5 menunjukkan Carta Gantt aktiviti membina
sebuah bangunan kedai.

Masa
Aktiviti Januari Februari Mac April Mei

Menyediakan
tapak

Cerucuk

Membina
rangka

Melengkapi
bangunan

Rajah 3.5 Carta Gantt membina bangunan kedai

Huraian:
Aktiviti membina sebuah bangunan kedai mengambil tempoh
masa selama lima bulan. Aktiviti yang terlibat dalam membina
bangunan kedai adalah dengan menyediakan tapak, cerucuk,
membina rangka dan melengkapi bangunan.

Bagi aktiviti menyediakan tapak memerlukan masa selama
satu bulan, iaitu dilakukan pada pada bulan Januari. Aktiviti
membuat cerucuk juga mengambil masa selama satu bulan
yang dimulakan pada bulan Februari. Aktiviti membina rangka
bangunan mengambil masa satu bulan yang dilakukan pada
bulan Mac.

Aktiviti melengkapi bangunan memerlukan tempoh masa
selama dua bulan setengah yang dimulakan pada pertengahan
bulan Mac dan siap pada bulan Mei.

Jelaskan secara ringkas tentang
kepentingan ciri spesifik
sesebuah perniagaan.

Minda Kreatif

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif
1 Bahagikan kelas kepada beberapa kumpulan.

2 Setiap kumpulan diberikan satu jenis perniagaan. Contohnya, kilang membuat sos tomato.

3 Bincangkan kaedah penentuan masa dibuat dalam menetapkan visi, misi dan objektif
perniagaan tersebut.

4 Bincangkan kelebihan dan kelemahan visi, misi dan objektif perniagaan tersebut.

5 Bentangkan hasil cadangan kumpulan anda.

Pembahagian sumber kewangan
perlu dibuat secara tepat dan
sistematik bagi memastikan
tidak berlaku pembaziran atau
penyalahgunaan wang.

Celik KewanganRM

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   130 11/7/16   1:47 PM
131Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

Penetapan visi, misi dan objektif setiap perniagaan mempunyai
tujuan tersendiri yang menunjukkan kepentingannya dalam
menjalankan sesuatu aktiviti perniagaan. Penetapan visi dan misi
adalah bertujuan untuk mencapai matlamat perniagaan dalam
jangka masa panjang. Manakala, penetapan objektif dibahagikan
kepada dua kategori, iaitu objektif jangka masa pendek dan
objektif jangka masa panjang. Penetapan objektif hendaklah
selari dengan misi dan visi perniagaan supaya dapat membantu
pencapaian matlamat organisasi keseluruhannya.

3.4.1  Tujuan Penetapan Visi
Visi merupakan wawasan yang dimasukkan dalam komponen
pengurusan strategik dan proses untuk mencapainya mengambil
masa lebih daripada lima tahun.

Tujuan Penetapan
Visi, Misi dan Objektif
Perniagaan sebagai
Panduan Perniagaan

3.4

Arahan:
Lakukan aktiviti sumbang saran
dalam kumpulan.

Soalan:
Cari maklumat berkaitan dengan
visi yang dibentuk oleh sebuah
perniagaan yang berada di
kawasan anda. Jelaskan kelebihan
dan kekurangan yang wujud
dalam visi perniagaan tersebut.

EMK

Contoh

Visi Petronas ialah “untuk menjadi pembekal minyak yang
terkemuka bukan sahaja di negara Malaysia, malahan pada
peringkat antarabangsa”. Untuk mencapai visi sebagai pembekal
minyak terkemuka di Malaysia dan antarabangsa, strategi yang
mampu mencapai visi Petronas tersebut perlu dirancang.

Gambar foto 3.3 Perniagaan petroleum

Setiap visi yang dibentuk dalam
sesebuah perniagaan perlu
berupaya memberi impak positif
terutama kepada pertumbuhan
ekonomi negara.

Cintai Negara

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   131 11/7/16   1:47 PM
132 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

Penetapan visi sesebuah organisasi perniagaan adalah dengan
mencapai matlamat perniagaan dalam jangka masa melebihi lima
tahun. Penetapan visi ini boleh mendorong semua pihak yang
terlibat dalam sesebuah organisasi memahami dan bekerjasama
bagi menterjemahkan visi yang telah ditetapkan dalam bentuk
tindakan terhadap setiap pekerja berdasarkan tanggungjawab dan
peranan masing-masing.

Berdasarkan carta organisasi di atas, ketua pegawai eksekutif
sebuah perniagaan menjelaskan visi yang ingin dicapai oleh
organisasi perniagaan kepada pengurus pemasaran dan pengurus
pengeluaran. Setiap pengurus pemasaran akan menyampaikan
visi organisasi kepada pekerja A sementara pengurus pengeluaran
akan menyampaikan visi organisasi kepada pekerja B.

Ketua Pegawai Eksekutif

Pengurus Pengeluaran

Pekerja B

Pengurus Pemasaran

Pekerja A

Visi

Rajah 3.6 Carta organisasi penyampaian visi

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif
Pembelajaran Penerokaan

Tugasan: Membandingkan visi dua buah perniagaan
Langkah-langkah:
 1 Bahagikan murid kepada beberapa kumpulan kecil.
 2 Setiap kumpulan diarahkan melayari Internet untuk mengenal pasti visi dua buah perniagaan

dalam bidang yang sama. (Contohnya, bidang pengangkutan)
 3 Adakah visinya sama atau berbeza?
 4 Cari kelebihan dan kelemahan yang terdapat dalam visi kedua-dua perniagaan tersebut.
 5 Lakukan aktiviti sumbang saran dalam kumpulan.
 6 Bentangkan dalam kelas.

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan kepentingan penetapan
visi dalam carta organisasi
sesebuah perniagaan.

EMK

Pengurusan kewangan yang baik
dan selaras dengan penetapan
visi akan membantu perniagaan
menjalankan aktiviti perniagaan
dengan lancar.

Celik KewanganRM

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   132 11/7/16   1:47 PM
133Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

Jelaskan kepentingan penetapan
misi secara spesifik kepada
sesebuah organisasi perniagaan.

Minda Kreatif

3.4.2  Tujuan Penetapan Misi
Misi organisasi perniagaan dibentuk setelah wujud penyataan visi
sesebuah organisasi perniagaan. Visi menggambarkan matlamat
yang ingin dicapai pada masa akan datang dalam tempoh masa
panjang, sementara misi lebih menjurus kepada aktiviti yang
dijalankan oleh organisasi perniagaan pada masa ini.

Dalam erti kata yang lain, misi ialah menyatakan sebab
sesebuah organisasi wujud pada masa ini berdasarkan matlamat
yang telah dinyatakan dalam visi. Tujuan penyataan misi dapat
menerangkan aktiviti-aktiviti perniagaan yang sedang dijalankan.

Tujuan penetapan misi perniagaan adalah bagi  memudahkan
pihak pengurusan yang telibat untuk mengagihkan setiap sumber
yang berkaitan dengan unit-unit dan bahagian-bahagian dalam
sesebuah organisasi perniagaan. Penyataan misi secara spesifik
dapat dijadikan garis panduan menilai keperluan setiap unit dan
bahagian organisasi.

Dengan itu, pengagihan sumber manusia dan sumber fizikal
dapat dibuat secara tepat. Pada masa yang sama, sumber boleh
digunakan secara cekap dan berkesan.

Penyataan misi perniagaan dijadikan asas dalam penyataan
objektif sesebuah organisasi perniagaan. Penyataan objektif akan
menjelaskan perkara yang perlu dicapai dengan lebih terperinci
berdasarkan misi yang telah ditetapkan.

Ketua Pengawai Eksekutif

Pengurus Pengeluaran

Pekerja B

Pengurus Pemasaran

Pekerja A

Misi

Rajah 3.7 Carta organisasi penyampaian misi

Berdasarkan Rajah 3.7, penyataan misi dibuat oleh pihak
atasan, iaitu ketua pengawai eksekutif. Misi dijadikan garis
panduan dalam organisasi perniagaan supaya hala tuju organisasi
difahami oleh semua pihak. Pihak pengurus dalam perniagaan
yang terlibat akan memberi maklumat kepada semua pekerja
yang terdapat dalam kawalan masing-masing.

B
a

b
 3

Buletin Keusahawanan

Sekretariat Pembangunan
Usahawan Malaysia (SAME)
diwujudkan untuk menjana
pembangunan perusahaan
kecil dan sederhana (PKS),
selaras dengan Pelan Induk PKS
(SME Masterplan) 2012-2020.
Penubuhan sekretariat ini
adalah untuk
•  merangsang peningkatan

tahap keusahawanan di
seluruh negara, bagi mencapai
sumbangan minimum 41
peratus kepada Keluaran
Dalam Negara Kasar (KDNK)
pada tahun 2020.

•  membantu menjelaskan dengan
lebih terperinci tentang inisiatif
kerajaan kepada seluruh
komuniti PKS tempatan dan
luar negara.

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan
daripada laman sesawang http://
same.jpm.gov.my/html/, capaian

pada 22 September 2016)

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   133 11/7/16   1:47 PM
134 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

3.4.3  Tujuan Penetapan Objektif
Penyataan objektif terikat dengan ciri-ciri SMART sebagaimana
yang telah dijelaskan dalam bab yang sebelumnya. Bagi mencapai
matlamat organisasi perniagaan, penyataan objektif hendaklah
selaras dengan penyataan misi.

Penetapan objektif organisasi perniagaan perlu mempunyai
sekurang-kurangnya satu objektif yang mempunyai ciri SMART
bagi menggambarkan satu sasaran yang ingin dicapai secara
spesifik dan khusus. Hal ini seterusnya memudahkan kefahaman
semua pihak organisasi perniagaan dalam usaha untuk mencapai
sasaran yang telah ditetapkan.

Berdasarkan Rajah 3.8 di atas, tujuan pembentukan sesuatu
objektif bergantung pada pembentukan visi dan misi yang telah
ditetapkan oleh sesebuah organisasi. Penetapan objektif perlu
selaras dengan pembentukan visi dan misi organisasi perniagaan
yang ditentukan oleh pihak pengurusan atasan. Anak panah dari
bawah ke atas menggambarkan penetapan objektif menjadi asas
kepada pencapaian misi dan visi sesebuah organisasi.

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif
Berikut ialah maklumat tentang Lembaga Kemajuan Kelantan Selatan (KESEDAR).

Objektif KESEDAR

• Mengimbangi nisbah kepadatan penduduk
	 • Mengecilkan jurang pembangunan antara kawasan
	 • Menyediakan kemudahan infrastruktur dan sosial
	 • Meningkatkan taraf sosioekonomi dan membasmi kemiskinan tegar serta mengurangkan kadar

kemiskinan pada masa ini
	 • Membangunkan modal insan

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan daripada laman sesawang http://www.kesedar.gov.my

Berikan pendapat anda tentang objektif yang telah ditetapkan oleh KESEDAR.

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan perkaitan antara ciri
SMART dengan penetapan
objektif sesebuah perniagaan.

EMK

Rajah 3.8 Pembentukan objektif

Visi

Misi

Objektif

Semangat cintai negara perlu
diaplikasikan dalam setiap
perniagaan agar operasi yang
dijalankan memberi penekanan
kepada kepentingan negara.

Cintai Negara

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   134 11/7/16   1:47 PM
135Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

Visi, misi dan objektif sesebuah perniagaan ditetapkan supaya
menjadi panduan kepada pihak pengurusan perniagaan dalam
mencapai tujuan perniagaan. Indikator perniagaan yang boleh
digunakan untuk mengukur prestasi perniagaan ialah titik pulang
modal, pertumbuhan, pemaksimuman keuntungan, daya saing,
syer pasaran, jualan dan penyediaan perkhidmatan.

Semua perkara yang terdapat dalam visi, misi dan objektif
mempunyai tujuannya tersendiri yang menunjukkan kepentingan
penetapannya dalam perniagaan. Tujuan penetapan visi, misi dan
objektif perniagaan sebagai panduan perniagaan adalah seperti
yang ditunjukkan dalam Rajah 3.9 yang berikut:

Menghasilkan Visi,
Misi dan Objektif bagi
Perniagaan Tertentu

3.5

Rajah 3.9  Faktor yang perlu dipertimbangkan untuk menetapkan visi, misi dan objektif perniagaan sebagai
panduan perniagaan

Syer pasaran

PertumbuhanPenyediaan
perkhidmatan

Daya saing

Titik pulang
modal

Jualan
Pemaksimuman

keuntungan

Faktor yang
perlu

dipertimbangkan
untuk menghasilkan
visi, misi dan objektif

perniagaan

Berikan cadangan tentang teknik
terbaik bagi menghasilkan visi,
misi dan objektif yang dapat
memajukan perniagaan.

Minda Kreatif

B
a

b
 3

Peta MINDA

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   135 11/7/16   1:47 PM
136 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

Memastikan perniagaan
yang dijalankan boleh
kekal dalam pasaran

Asas ukuran kepada
perniagaan baharu atau
penghasilan produk
baharu untuk mengetahui
perniagaan tersebut boleh
terus beroperasi atau tidak

{

{

Hasil/kos (RM)

Untung

Rugi

Jumlah hasil

Jumlah kos

Kuantiti (Q)Q10

S1

3.5.1  Titik Pulang Modal
Titik pulang modal merupakan satu kaedah atau teknik yang
boleh digunakan oleh perniagaan untuk merancang dan
mengetahui hasil yang diperoleh bersamaan dengan jumlah
kos yang ditanggung.

Antara tujuan penggunaan titik pulang modal (TPM) adalah
seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 3.10 yang berikut:

Petunjuk:

Jumlah hasil meningkat seiring dengan peningkatan kuantiti produk

Jumlah kos meningkat seiring dengan peningkatan kuantiti produk

Rajah 3.10 Titik pulang modal (TPM)

Huraian:
Rajah di atas menggambarkan titik pulang modal (TPM). Paksi
menegak menunjukkan jumlah hasil atau kos sementara paksi
mendatar menunjukkan kuantiti produk.

Titik S1 menggambarkan jumlah hasil sama dengan jumlah
kos yang digunakan, dengan kuantiti bersamaan Q1 dan hasil
bersamaan H1. Pada titik S1, perniagaan mendapat titik pulang
modal, iaitu perniagaan tidak mendapat keuntungan atau tidak

Jelaskan secara ringkas kaedah
untuk menghitung jumlah hasil
dan jumlah kos.

Minda Kreatif

Setiap keuntungan perniagaan
perlu diasingkan mengikut
keperluan dan keutamaan bagi
membolehkan perniagaan terus
berdaya saing dengan baik
dalam pasaran.

Celik KewanganRM

H1

Setiap keuntungan yang
diperoleh perlu disumbangkan
kepada negara berdasarkan
peratusan tertentu melalui
cukai yang telah ditetapkan bagi
membantu pembangunan negara
ke tahap lebih baik.

Cintai Negara

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   136 11/7/16   1:47 PM
137Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

mengalami kerugian. Perniagaan akan rugi jika mengeluarkan
kuantiti produk kurang daripada Q1 dan perniagaan mendapat
keuntungan jika mengeluarkan kuantiti produk melebihi Q1.

Formula TPM ialah:

TPM = Kos tetap
Harga – Kos berubah seunit

Syarikat Sukan Maju membekalkan bola sepak di kedai-
kedai runcit seluruh negara. Syarikat ini menanggung kos tetap
sebanyak RM500,000. Harga sebiji bola sepak dijual pada harga
RM100 dan kos berubah seunit yang ditanggung ialah RM75.

Pengiraan TPM:
Kos tetap  : RM500,000
Harga  : RM100
Kos berubah seunit  : RM75
TPM:

= RM500,000
RM100 – RM75

= RM500,000
RM25

= 20,000 biji bola sepak

Berdasarkan Rajah 3.10, Q1 merupakan kuantiti yang
menun jukkan TPM. Oleh itu, jumlah bola sepak yang perlu dijual
oleh Syarikat Sukan Maju untuk mendapat pulang modal bagi
operasi perniagaan dalam tempoh satu tahun adalah sebanyak
20,000 biji bola sepak.

3.5.2  Pertumbuhan Perniagaan
Pertumbuhan perniagaan merujuk pada hasil yang meningkat
dari semasa ke semasa untuk mencapai matlamat perniagaan.
Pertumbuhan perniagaan menjadi asas kepada perkembangan
perniagaan pada masa hadapan.

Perancangan yang boleh diambil bagi meningkatkan hasil
jualan adalah seperti berikut:

(a) Merancang membuka cawangan yang
banyak

Hasil jualan yang meningkat menjadi asas kepada pening katan
keuntungan perniagaan. Keuntungan boleh dijadikan sebagai
modal pelaburan untuk membuka cawangan perniagaan.

Jelaskan faktor yang perlu diambil
kira jika sesebuah perniagaan
ingin membuka cawangan baharu.

Minda Kreatif

SEED merupakan agensi yang
ditubuhkan di bawah Jabatan
Perdana Menteri (JPM) yang
berperanan untuk memperkasa
usahawan India untuk terus
maju dan bersama-sama
membangunkan ekonomi negara
ke tahap yang lebih baik dan
kukuh. Contoh usahawan India
yang berjaya melalui SEED adalah
seperti berikut:
1  Kurinji Kumaran

(First Class Media & Publication
(M) Sdn. Bhd.

2  Jeya Kumar Arumugam
(APP Jay Enterprise)

Selain itu, SEED Start Up Nation
merupakan contoh skim yang
dilaksanakan di bawah SEED yang
menggalakkan usahawan baharu
untuk menceburkan diri dalam
bidang perniagaan.

Contoh usahawan India yang
berjaya melalui SEED Start Up
Nation adalah seperti berikut:
1 Manormani Murugiah
2 Sarasvathy Thevi Kathan
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan

daripada laman sesawang http://
www.seed.jpm.my/, capaian pada

22 September 2016)

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 3

Sekreteriat Khas
Untuk Memperkasa
Usahawan India
(SEED)

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   137 11/7/16   1:47 PM
138 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

Gambar foto 3.4 Keuntungan perniagaan

Dalam jangka masa panjang, perniagaan yang berjaya
meningkatkan keuntungan boleh menaikkan nilai perniagaan
dalam industri.

Hasil cukai keuntungan
perniagaan yang diterima oleh
kerajaan dapat digunakan
untuk menjalankan program
pembangunan negara. Oleh itu,
peniaga-peniaga tidak boleh lari
atau melakukan penipuan dalam
pembayaran cukai.

Cintai Negara

(b) Membesarkan perniagaan sedia ada

Pertambahan kuantiti jualan produk dari semasa ke semasa
membolehkan hasil jualan perniagaan boleh meningkat. Para
peniaga pula mempunyai keyakinan yang tinggi untuk terus
melaburkan modal.

Bagi perniagaan baharu, mereka akan membuat pilihan
untuk mengembangkan perniagaan tersebut. Setiap tindakan
yang diambil oleh perniagaan didorong oleh keinginan untuk
mendapat pulangan tinggi melalui peningkatan keuntungan.

Info Abad ke-21

Perkembangan teknologi maklumat dan komunikasi (ICT)
memberikan sumbangan yang besar dalam proses membantu
perkembangan dan kemajuan sesebuah organisasi perniagaan
pada peringkat antarabangsa.

Pada masa yang sama, kemajuan ICT juga turut membantu
ramai individu memulakan perniagaan dengan cara yang
mudah dan cepat.

Nilai perniagaan (Business Value):
Imej perniagaan kepada pihak
berkepentingan

Istilah Perniagaan

Jelaskan kaedah membeli secara
dalam talian dengan cara yang
selamat bagi mengelakkan
pengguna terjebak dalam
aktiviti penipuan oleh peniaga
yang tidak bertanggungjawab.

Minda Kreatif

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   138 11/7/16   1:47 PM
139Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

3.5.3  Memaksimumkan
Keuntungan

Memaksimumkan keuntungan adalah matlamat utama sesebuah
organiasi perniagaan. Memaksimumkan keuntungan bermaksud
perniagaan mendapat keuntungan yang tertinggi hasil daripada
penggunaan sumber perniagaan termasuk bahan mentah, modal,
modal insan, teknologi dan keusahawanan yang cekap.

Konsep kecekapan ialah kemampuan memaksimumkan
hasil dengan meminimumkan kos. Perbezaan yang wujud antara
memaksimumkan hasil dengan meminimumkan kos akan dapat
memberikan keuntungan yang tertinggi kepada perniagaan.

Perniagaan perlu mencari
pembekal yang menawarkan harga
bahan bekalan yang termurah
dengan kualiti terbaik.

Celik KewanganRM

Gambar foto 3.5 Kecekapan perniagaan

Untung diperoleh apabila terdapat lebihan dalam hasil setelah
jumlah hasil ditolak jumlah kos. Keuntungan akan digunakan sebagai
modal pusingan untuk meneruskan operasi dalam perniagaan.
Untung dapat dimaksimumkan melalui pengurangan dalam kos
pengeluaran ke tahap paling minimum.

Formula mendapat untung ialah:

Untung = Jumlah hasil – Jumlah kos

Jumlah hasil jualan boleh dihitung berdasarkan jumlah
kuantiti didarabkan dengan harga produk sementara jumlah kos
diperoleh dengan mencampurkan kos tetap dengan kos berubah.
Jika nilainya positif, maka perniagaan akan mendapat untung.
Sebaliknya, jika nilainya negatif, perniagaan mengalami kerugian.

Setiap keuntungan yang
diperoleh perniagaan perlu
dinikmati secara bersama oleh
masyarakat melalui pelaksanaan
tanggungjawab sosial korporat
(CSR) kepada masyarakat.

Cintai Negara

Arahan:
1 Bentukkan beberapa

kumpulan kecil dalam kelas.
2 Lakukan sesi sumbang saran.
3 Bentangkan hasil sumbang

saran dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan kaedah yang boleh
digunakan oleh peniaga
bagi memastikan setiap
aktiviti yang dilakukan dapat
memaksimumkan keuntungan
sesebuah perniagaan.

EMK

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   139 11/7/16   1:47 PM
140 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

Nyatakan langkah-langkah
memaksimumkan keuntungan.

Minda Kreatif

Gambar foto 3.6 Penilaian keuntungan perniagaan

Hal ini boleh digambarkan melalui formula di bawah:

Jumlah hasil = Harga × Kuantiti
Jumlah kos = Kos tetap + Kos berubah
Kos berubah = Kos berubah seunit × Kuantiti

Organisasi perniagaan perlu mengetahui kedudukan jumlah
kuantiti jualan produk yang boleh menghasilkan jumlah hasil
tertinggi dan jumlah kos yang paling rendah. Apabila perniagaan
memperoleh maklumat yang tepat berkaitan dengan kuantiti
jualan produk semasa, hal ini membolehkan perniagaan dapat
membuat perancangan secara lebih baik dan sistematik.

(a) Perancangan Jangka Masa Pendek

Dalam jangka masa pendek, perniagaan tidak semestinya akan
mendapat untung atau memaksimumkan keuntungan. Keadaan
ini berlaku disebabkan oleh kelaziman dalam jangka masa
pendek perniagaan tidak dapat beroperasi dengan cekap seperti
mengeluarkan produk dalam kuantiti yang banyak. Kesannya,
kos pengeluaran produk seunit meningkat akan menyebabkan
perniagaan tidak mendapat keuntungan tertinggi.

(b) Perancangan Jangka Masa Panjang

Dalam jangka masa panjang, perniagaan boleh mengeluarkan
barang atau perkhidmatan dengan kuantiti yang banyak kerana
perniagaan berupaya untuk menggunakan sumber dengan cekap
serta dapat memaksimumkan keuntungan.

Setiap harga yang ditawarkan
untuk sesuatu barang atau
perkhidmatan perlu sesuai
dan berpatutan agar tidak
membebankan pengguna.

Celik KewanganRM

Arahan:
1 Bentukkan beberapa

kumpulan kecil dalam kelas.
2 Lakukan sesi sumbang saran.
3 Bentangkan hasil sumbang

saran dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan perbezaan antara
kepentingan perancangan jangka
pendek dengan perancangan
jangka panjang.

EMK

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   140 11/7/16   1:47 PM
141Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

Kesimpulannya, memaksimumkan keuntungan merupakan
tujuan perniagaan dalam jangka masa panjang. Kegagalan
perniagaan mendapat keuntungan dalam jangka masa pendek
tidak menghalang perniagaan berusaha untuk mendapat untung
dalam jangka masa panjang.

3.5.4  Daya Saing
Daya saing bermaksud kemampuan sesebuah perniagaan
untuk mengekalkan operasi perniagaannya dalam industri.
Perniagaan mempunyai kemampuan untuk terus bertahan
dalam industri dan menghadapi kesukaran sehingga perniagaan
memperoleh keuntungan pada masa hadapan.

Terdapat beberapa faktor kemampuan perniagaan bertahan
dalam industri. Antara faktor yang penting ditunjukkan dalam
Rajah 3.11 yang berikut:

(a) Kewangan

Dalam menghadapi persaingan, penetapan visi, misi dan objektif
organisasi perniagaan perlu mengambil kira faktor kestabilan
kewangan. Modal kewangan sesebuah perniagaan boleh diperoleh
melalui pembiayaan daripada pelaburan pemilik perniagaan dan
pembiayaan dalam bentuk hutang. Pembiayaan kewangan amat
bergantung kepada kestabilan kedudukan kewangan sesebuah
organisasi perniagaan.

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan sebab syarikat bersaiz
besar mempunyai daya saing
yang tinggi.

EMK

Rajah 3.11 Faktor kemampuan perniagaan bertahan dalam industri

Teknologi

Kewangan

RM

Jaringan

Pemasaran

Sumber
Manusia

Organisasi
berdaya

saing

B
a

b
 3

QR Code
Strategi Lautan Biru Kebangsaan

(National Blue Ocean Strategy - NBOS)

http://nbos.gov.my/

Strategi Lautan Biru Kebangsaan
atau National Blue Ocean Strategy
(NBOS) merupakan pelengkap
kepada Dasar Transformasi
Nasional (DTN) melalui langkah
bersepadu kerajaan dengan
merangka dasar dan inisiatif
melalui perkongsian pintar antara
kementerian dan agensi. Sebanyak
lapan strategi utama yang dirangka
dan dilaksanakan dibawah konsep
Strategi Lautan Biru Kebangsaan
(NBOS). Setiap strategi yang
dirangka memberi impak positif
termasuk melahirkan usahawan
muda yang kreatif dan inovatif
serta lebih berdaya saing.

Buletin Keusahawanan

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   141 11/7/16   1:47 PM
142 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

Kestabilan kewangan merujuk pada kedudukan sesebuah
organisasi perniagaan yang bergantung pada polisi dan sistem
kewangan yang berdaya tahan ketika pasaran sedang menghadapi
masalah ekonomi. Faktor sistem kewangan yang baik dan berdaya
tahan ialah kemampuan perniagaan dalam pengurusan risiko
kewangan, menyusun jadual pembayaran semula dan mengubah
peranan tabung-tabung kewangan organisasi tersebut.

(b) Sumber Manusia

Sumber manusia dalam organisasi perniagaan merujuk pada
pekerja yang terdapat dalam organisasi perniagaan. Pekerja akan
menawarkan perkhidmatan dalam bentuk fizikal dan kepakaran.

Sumber manusia atau pekerja yang berada dalam bidang
pengurusan di sesebuah organisasi boleh dikategorikan mengikut
tiga peringkat, iaitu pengurusan atasan, pengurusan pertengahan
dan pengurusan bawahan.

Berikan perbezaan antara modal
ekuiti dengan modal hutang.

Minda Kreatif

Gambar foto 3.7 Pengiraan modal perniagaan

Gambar foto 3.8 Sumber manusia

Setiap pengguna perlu bijak dalam
membuat keputusan berkaitan
dengan pemilihan institusi
kewangan yang baik dan kukuh
agar dapat memberi manfaat yang
maksimum kepada pengguna.

Celik KewanganRM

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan kaedah mewujudkan
sistem pengurusan sumber
manusia yang baik dan sistematik
agar dapat membantu organisasi
perniagaan beroperasi pada
tahap optimum.

EMK

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   142 11/7/16   1:47 PM
143Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

Pengurusan atasan lazimnya dikenali sebagai ketua pegawai
eksekutif, pengarah urusan dan pengurus besar. Golongan ini akan
mengetuai operasi sesebuah organisasi perniagaan. Pengurusan
pertengahan mengetuai bahagian yang terdapat dalam sesebuah
organisasi perniagaan seperti pengurus pemasaran, pengurus
pengeluaran, pengurus kewangan dan pengurus sumber manusia.
Pengurusan bawahan pula mengetuai unit yang terdapat dalam
sesebuah bahagian seperti penyelia jualan.

Rajah peringkat pengurusan berdasarkan carta organisasi
ditunjukkan dalam Rajah 3.12 yang berikut:

Berdasarkan Rajah 3.12, terdapat tiga peringkat pengurusan
utama dalam sesebuah organisasi, iaitu pengurusan atasan yang
dikenali sebagai ketua pegawai eksekutif, pengurusan pertengahan
terdiri daripada pengurus pemasaran, pengurus kewangan dan
pengurus pengeluaran manakala pengurusan bawahan terdiri
daripada penyelia jualan, penyelia audit dan penyelia bahan.

(c) Teknologi

Faktor teknologi telah memainkan peranan yang sangat penting
dalam memberikan sumbangan kepada dunia perniagaan dari
aspek pertumbuhan, keuntungan dan mengekalkan kedudukan
perniagaan dalam pasaran. Teknologi maklumat dan komunikasi
telah menyebabkan lahirnya era perdagangan yang berkonsepkan
Internet seperti e-perdagangan, e-perniagaan, e-kerajaan dan
e-pemasaran.Teknologi membolehkan perniagaan menghasilkan
barang dan perkhidmatan dengan cepat, cekap dan berkualiti.

Namun, penggunaan sesuatu teknologi terutama teknologi
terkini memerlukan pelaburan yang besar. Kelebihan teknologi
membolehkan sesebuah perniagaan mendapat kelebihan dalam
aspek perniagaan. Hal ini seterusnya membolehkan perniagaan
terus beroperasi dalam jangka masa panjang.

Rajah 3.12 Peringkat pengurusan

Ketua Pegawai Eksekutif

Pengurus
Pemasaran

Pengurus
Kewangan

Pengurus
Pengeluaran

Penyelia Jualan Penyelia Audit Penyelia Bahan

Bagi memperoleh untung
yang tinggi melalui penjanaan
jualan, peniaga harus
memastikan kadar kenaikan kos
operasi tidak melebihi kadar
peningkatan jualan.

Celik KewanganRM

Pengurusan
Atasan

Pengurusan
Pertengahan

Pengurusan
Bawahan

Jelaskan peranan pengurusan
atasan bagi memastikan
pengurusan bawahan dapat
melaksanakan tugas yang
diamanahkan dengan baik,
berkesan dan sempurna.

Minda Kreatif

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   143 11/7/16   1:47 PM
144 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

3.5.5  Syer Pasaran
Syer pasaran merujuk pada bahagian atau peratus penguasaan
jumlah pengguna yang membeli barang dan perkhidmatan
yang dikeluarkan oleh sesebuah perniagaan dalam pasaran
berbanding dengan pesaing. Setiap organisasi perniagaan akan
berusaha untuk meningkatkan syer pasaran masing-masing dalam
sesuatu pasaran.

Perniagaan yang berjaya menguasai syer pasaran yang
terbesar akan memperoleh pendapatan yang tinggi hasil daripada
jualan. Perniagaan yang menguasai syer pasaran terbesar,
lazimnya akan menjadi pemimpin dalam pasaran. Semua
tindakan pemasaran akan diikuti oleh pesaing yang lain, malah
perniagaan tersebut boleh mempengaruhi tindakan pesaing lain.
Keadaan ini membolehkan perniagaan tersebut terus kekal dan
meraih keuntungan yang besar.

Gambar foto 3.9 Teknologi komputer

Contoh
Rajah di sebelah menggambarkan kadar peratusan syer pasaran
yang wujud bagi perniagaan yang berkaitan dengan kasut sukan
di negeri Sabah. Perniagaan Maju Sukan telah berjaya menguasai
sebahagian syer pasaran bagi perniagaan berkaitan dengan kasut
sukan di negeri Sabah dengan syer pasaran sebanyak 60 peratus.
Hal ini bermakna, Perniagaan Maju Sukan mendapat sebanyak
60 peratus daripada keseluruhan pengguna kasut sukan yang ada
di negeri Sabah.

Perniagaan A pula telah berjaya menguasai syer pasaran sebanyak
35 peratus, manakala Perniagaan B telah berjaya menguasai 15
peratus syer pasaran.

Perniagaan
Maju Sukan

(60%)

Perniagaan
A

(35%)

Perniagaan
B

(15%)

Kenal pasti barang atau
perkhidmatan yang merupakan
pemimpin dalam pasaran serta
jumlah pesaingnya.

Minda Kreatif

Setiap teknologi yang digunakan
perlu memberi manfaat kepada
semua pihak termasuk organisasi
perniagaan, alam sekitar,
masyarakat dan negara.

Cintai Negara

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   144 11/7/16   1:47 PM
145Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

3.5.6  Jualan
Jualan ialah satu transaksi jual beli yang berlaku antara penjual
dan pembeli dalam memenuhi keperluan dan kehendak
yang boleh memberi faedah kepada kedua-dua pihak, iaitu
penjual dan pembeli. Faedah yang diperoleh penjual, iaitu
mendapat keuntungan sementara pembeli mendapat kepuasan
apabila menggunakan barang dan perkhidmatan yang dijual.

Penjual boleh menggunakan pelbagai strategi promosi jualan
seperti jualan murah, diskaun harga, sampel dan mengadakan
peraduan. Jualan murah ialah harga barang diturunkan pada
musim tertentu seperti musim perayaan. Diskaun harga ialah
pengurangan harga daripada harga asal berdasarkan peratus
yang telah ditentukan. Sampel ialah pemberian satu contoh
produk yang diberikan secara percuma supaya pengguna boleh
mencuba barangan yang dikeluarkan dengan harapan produk
tersebut dapat mempengaruhi pengguna membeli. Peraduan
pula ialah menggalakkan pengguna membeli produk dengan
nilai tertentu supaya melayakkan pengguna tersebut memasuki
sesuatu peraduan dengan menawarkan hadiah yang menarik.

Jelaskan fungsi teknik
pemberian diskaun harga dalam
meningkatkan jualan.

Minda Kreatif

Tajuk: Isu Kegawatan Ekonomi

Semasa kegawatan ekonomi, aktiviti perniagaan
menjadi semakin perlahan dan merosot. Pihak
kerajaan akan memperkenalkan pelbagai pakej
rangsangan ekonomi serta menggunakan polisi
atau dasar-dasar yang proaktif seperti dasar fiskal
dan dasar kewangan untuk mengaktifkan semula
aktiviti perniagaan atau ekonomi. Setiap dasar yang
dilaksanakan bergantung pada keadaan ekonomi
dan keperluan semasa.

Untuk pihak peniaga, mereka perlu melakukan
pelbagai inisiatif atau tindakan seperti aktiviti
pemasaran untuk menyelamatkan perniagaan
mereka. Setiap tindakan atau keputusan yang akan
diambil oleh sesebuah perniagaan perlu diteliti,
dibin cangkan dan diputuskan secara bersama.

Berdasarkan satu contoh yang sesuai, bincangkan
aktiviti jualan yang boleh meningkatkan kuantiti
jualan pada masa genting seperti ini.

Kajian Kes

Contoh
Program jualan

KUD
KARNIVAL USAHAWAN DESA
KUD

Setiap pengguna perlu menjadi
pengguna yang bijak dan tidak
mudah terpengaruh dengan
promosi jualan murah yang
ditawarkan oleh sesetengah
organisasi perniagaan. Pengguna
yang bijak akan berbelanja
mengikut keperluan berdasarkan
kemampuan kewangan yang ada
tanpa terjebak dengan bebanan
hutang yang melebihi had.

Celik KewanganRM

B
a

b
 3

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   145 11/7/16   1:47 PM
146 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

Rajah 3.13 Proses perkhidmatan penghantaran barang

Membuat tempahan dan pembelian

Menghantar tempahan kepada pembeli

Menerima tempahan

Membawa tempahan ke lokasi

3.5.7  Penyediaan Perkhidmatan
Penyediaan perkhidmatan merupakan aktiviti yang ditawarkan
oleh perniagaan kepada pelanggan yang bertujuan untuk menarik
minat pengguna agar membeli barang atau perkhidmatan
yang ditawarkan. Antara perkhidmatan yang disediakan oleh
perniagaan adalah seperti pembelian dalam talian, penghantaran
barang ke rumah, kemudahan pembayaran dan membaik pulih
jika barang mengalami kerosakan.

Jelaskan kelebihan menyediakan
perkhidmatan selepas jualan
kepada pengguna.

Minda Kreatif

Contoh
Penyedia perkhidmatan jualan dalam talian

• Zalora Malaysia (https://www.zalora.com.my)
• Go Shop Malaysia (http://www.goshop.com.my)
• 11street (http://www.11street.my)
• Lazada Malaysia (http://www.lazada.com.my)
• Lelong.my (http://www.lelong.com.my)
• GEMFIVE (http://www.gemfive.com.my)B

a
b

3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   146 11/7/16   1:47 PM
147Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

Rajah 3.14 Kesan kegagalan mencapai matlamat dan objektif

Kesan kegagalan
mencapai matlamat dan

objektif

Gagal dalam
persaingan

Tidak mampu
membayar kos

perniagaan

Jualan
merosot

Imej perniagaan
terjejas

Tidak mampu
mengembangkan

perniagaan

Keadaan persekitaran dalaman dan luaran perniagaan yang
sentiasa berubah boleh mempengaruhi pencapaian matlamat
dan objektif perniagaan. Tidak semua matlamat dan objektif yang
ditetapkan oleh perniagaan dapat dicapai.

Faktor dalaman perniagaan boleh menjadi satu halangan
kepada pencapaian matlamat dan objektif sesebuah organisasi
perniagaan. Begitu juga ancaman daripada faktor persekitaran
luaran boleh menjadi sekatan terhadap pencapaian matlamat dan
objektif perniagaan. Kegagalan mencapai matlamat dan objektif
perniagaan boleh memberi kesan negatif kepada perniagaan,
iaitu jualan merosot, tidak mampu membayar kos perniagaan,
gagal dalam persaingan, imej perniagaan terjejas dan tidak
mampu mengembangkan perniagaan.

Antara langkah penyelesaian yang boleh digunakan oleh
sesebuah perniagaan apabila gagal mencapai sesuatu matlamat
perniagaan ialah mengurangkan kos, menurunkan harga produk,
mempelbagaikan barang atau perkhidmatan yang ditawarkan,
mengurangkan jumlah atau kadar pembayaran dividen kepada
pemegang saham, menggunakan kaedah atau teknologi baharu
dalam pengeluaran dan menyemak semula matlamat perniagaan.

Kesan kegagalan perniagaan mencapai matlamat dan objektif
perniagaan dapat digambarkan melalui Rajah 3.14 yang berikut:

Kesan kepada
Perniagaan Akibat
Kegagalan Mencapai
Matlamat dan Objektif

3.6

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan langkah-langkah yang
boleh diambil untuk mengatasi
kegagalan dalam perniagaan.

EMK

Setiap pekerja perlu berusaha
memastikan tanggungjawab
yang diberikan dipikul dengan
baik dan penuh integriti demi
menjaga kepentingan organisasi
yang akan membawa manfaat
kepada negara dan masyarakat.

Cintai Negara

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   147 11/7/16   1:47 PM
148 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

Tajuk: Techno (M) BerhadKajian Kes

Techno (M) Berhad lebih dikenali sebagai Techno merupakan anak syarikat Kumpulan Techno
Asia Electrical yang berpusat di Jepun. Techno (M) Berhad mengeluarkan barangan elektrik untuk
memenuhi permintaan barangan isi rumah di Malaysia secara khususnya. Visi Techno (M) Berhad
ialah “Berusaha menjadi syarikat barangan elektrik terunggul di dunia” dan misi Techno pula ialah
“Menawarkan barangan untuk semua golongan masyarakat dengan kadar harga yang berpatutan dan
kualiti terbaik”
 Persaingan sengit telah menyebabkan ramai juruteranya berpindah ke syarikat pesaing yang sering
menawarkan gaji dan jawatan yang lebih tinggi. Kesannya, kadar pulangan daripada pelaburan untuk
penyelidikan dan pembangunan tidak setimpal dengan pulangan berbanding dengan pelaburan yang
telah dibuat. Tambahan pula, struktur organisasi yang kompleks lebih menyukarkan para pekerja untuk
menyumbangkan pandangan dan buah fikiran.
 Techno (M) Berhad berjaya menghasilkan peti sejuk berjenama Green, iaitu peti sejuk pertama
menerima kebenaran  JBE’s dan sekaligus mendapat pengiktirafan MS ISO 14001. Selain itu, berjaya
memperkenalkan dapur gas jenis SuperSaver, iaitu dapur yang menjimatkan penggunaan tenaga.
Namun, harga produk yang ditawarkan lebih mahal sekitar 20 peratus berbanding dengan produk
syarikat pesaing.
 Selain itu, Techno (M) Berhad juga berdepan dengan kesukaran untuk menerapkan budaya kerja
berpasukan terutama dalam kalangan pekerja berstatus kontrak. Kajian yang dijalankan oleh jabatan
sumber manusia mendapati para pekerja tidak menjiwai tugas dan tidak menyayangi syarikat kerana
merasakan diri mereka dianaktirikan terutama dari segi kebajikan berbanding dengan pekerja yang
berstatus tetap.
 Berdasarkan Penyata Kewangan Techno (M) Berhad pendapatan telah meningkatkan dari tahun
2009, iaitu RM725,054,000 kepada tahun 2010, iaitu sebanyak RM916,550,000. Sebaliknya, jumlah
keuntungan bersih telah menurun dari tahun 2009 sebanyak RM201,202,000 kepada tahun 2010
sebanyak RM158,185,000.

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan daripada Pengurusan Strategik:
Konsep dan Kes. Ed-3, Pearson, Petaling Jaya)

1 Terangkan kesan yang dihadapi oleh Techno (M) Berhad akibat daripada kegagalan dalam mencapai
matlamat dan objektif.

2 Huraikan langkah yang boleh diambil oleh Techno (M) Berhad dalam mengatasi kegagalan
mencapai matlamat yang telah ditetapkan.

1 Bahagikan kelas kepada beberapa kumpulan kecil.
2  Buat carian di Internet berkaitan syarikat yang pernah atau telah mengalami kegagalan dalam

perniagaan yang dijalankannya.
3 Cari maklumat berkaitan perniagaan yang sedang dijalankan oleh perniagaan tersebut.
4 Pilih satu perniagaan hasil daripada carian tersebut.
5 Kenal pasti punca kegagalan dan bincangkan dalam kumpulan.
6 Jelaskan sebab dan cara membina semula perniagaan yang telah gagal tersebut.

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   148 11/7/16   1:47 PM
149Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

3.6.1  Jualan Merosot
Hasil jualan merupakan sejumlah keuntungan perniagaan yang
berperanan penting sebagai sumbangan modal dalam membiayai
pengembangan perniagaan.

Kegagalan mencapai sasaran jualan boleh menjejaskan objektif
dan matlamat perniagaan dalam memaksimumkan keuntungan.
Keuntungan yang diperoleh perniagaan menjadi tanda aras kepada
pihak berkepentingan dan perniagaan yang lain.

3.6.2  Tidak Mampu Membayar
Kos Perniagaan

Operasi sesebuah perniagaan perlu membayar semua kos yang
terlibat dalam aktiviti perniagaan.

Gambar foto 3.10 Hasil jualan

Jelaskan kaedah yang dapat
meningkatkan jualan yang
telah merosot.

Minda Kreatif

Jenis kos

Kos tetap

Kos yang tidak dipengaruhi oleh kuantiti
dalam sesuatu pengeluaran

Kos yang ditanggung sama tanpa perlu
mengikut jumlah kuantiti pengeluaran

Kos berubah

Kos yang dipengaruhi oleh kuantiti dalam
sesuatu pengeluaran

Kos yang ditanggung bergantung pada
kuantiti produk yang dikeluarkan

Contohnya, bahan mentah, kos air, kos
elektrik dan kos telefon

Contohnya, kos bangunan, insurans,
pekerja, kilang dan jentera

Rajah 3.15 Jenis kos

Bank menilai berdasarkan konsep
5C dalam memproses pinjaman
perniagaan,  iaitu:
• Capital – modal
• Capacity – kapasiti
• Character – karakter
• Collateral – cagaran
• Conditions – keadaan

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   149 11/7/16   1:47 PM
150 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

Kegagalan mendapat keuntungan akan menyebabkan sebahagian
kos operasi tidak mampu dibayar oleh perniagaan. Perniagaan
hendaklah mengambil tindakan segera dan proaktif untuk
mengatasi setiap punca kegagalan yang wujud dalam mencapai
objektif perniagaan.

3.6.3  Gagal dalam Persaingan
Setiap perniagaan akan menghadapi persaingan dalam pasaran.
Kegagalan perniagaan mendapat keuntungan perniagaan akan
menye babkan perniagaan tersebut tidak mempunyai kedudukan
kewangan yang kukuh untuk membina strategi dalam menghadapi
persaingan pasaran.

3.6.4  Imej Perniagaan Terjejas
Kegagalan medapat keuntungan dalam perniagaan menyebabkan
imej perniagaan pada mata pihak berkepentingan akan tercalar.
Oleh itu, perniagaan sukar mendapat kerjasama daripada pihak
berkepentingan dalam operasi perniagaan.

Pihak pembiaya seperti bank mengenakan syarat ketat untuk
memberi kemudahan pinjaman kerana bimbang perniagaan
tidak mampu membayar pinjaman balik.

3.6.5  Tidak Mampu
Mengembangkan
Perniagaan

Perniagaan yang gagal mendapat keuntungan akan mengalami
kesukaran dalam mengembangkan perniagaan. Perkembangan
perniagaan sedia ada boleh dilaksanakan melalui dua cara, iaitu
membuka cawangan dalam dan di luar negara serta membesarkan
kapasiti operasi perniagaan sedia ada.

Kegagalan ini bukan sahaja disebabkan oleh faktor tidak
dapat membesarkan perniagaan yang merupakan matlamat
perniagaan tetapi juga oleh faktor ketidakmampuan bertahan
dalam industri.

Gambar foto 3.11
Perbincangan untuk menyelesaikan
sesuatu masalah

Contoh

Perniagaan perlu menjalankan kajian secara teliti dan berterusan
melalui aktiviti penyelidikan dan pembangunan (R&D) supaya dapat
menghasilkan produk yang berkualiti.

Pengguna perlu bijak
menguruskan hutang dengan
mengurangkan atau mengelakkan
penggunaan kad kredit atau
pinjaman peribadi.

Celik KewanganRM

Jelaskan kaedah yang dapat
membantu usahawan untuk
bangun semula selepas
mengalami kegagalan
dalam perniagaan.

Minda Kreatif

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   150 11/7/16   1:47 PM
151Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

Terdapat enam faktor utama yang boleh mempengaruhi pihak
pengurusan dalam membuat perubahan penetapan visi, misi
dan objektif perniagaan. Faktor dalaman terdiri daripada dua
faktor, iaitu faktor sumber manusia dan kewangan. Manakala
faktor luaran pula terdiri daripada faktor ekonomi, sosiobudaya,
teknologi dan undang-undang.

Pengaplikasian analisis  SWOT digunakan untuk menilai
faktor-faktor yang mempengaruhi perubahan visi, misi dan
objektif perniagaan seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 3.16.

Faktor yang
Mempengaruhi
Perubahan Visi, Misi
dan Objektif Perniagaan

3.7

QR Code
Analisis SWOT

https://www.mindtools.com/pages/
article/newTMC_05.htm

Analisis SWOT

Faktor dalaman

Sumber manusia

Kewangan

Faktor luaran

Ekonomi

Sosiobudaya

Teknologi

Undang-undang

Rajah 3.16 Analisis SWOT

Arahan:
Lakukan aktiviti sumbang saran
dalam kumpulan.

Soalan:
Jelaskan kelebihan dan
kekurangan analisis SWOT dalam
membantu perniagaan mengatasi
masalah yang wujud dalam sistem
operasi perniagaan.

EMK

Kegagalan perniagaan
mencapai objektif untuk
meningkatkan keuntungan
secara berterusan dalam
jangka masa pendek
akan menyebabkan
matlamat perniagaan yang
ditetapkan dalam jangka
masa panjang tidak dapat
dicapai sepenuhnya. Gambar foto 3.12 Prestasi perniagaan

Jelaskan cara memulihkan
perniagaan yang hampir muflis.

Minda Kreatif

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   151 11/7/16   1:47 PM
152 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

Kelemahan

Merupakan halangan

dan ketidakmampuan

bertindak dengan baik

dalam menyumbangkan

pencapaian visi, misi dan

objektif perniagaan

Kekuatan

Bermaksud sumber

unik yang dimiliki oleh

perniagaan yang boleh

digunakan untuk mencapai

visi, misi dan objektif

sesebuah perniagaan

Rajah 3.17 Maksud kekuatan dan kelemahan persekitaran dalaman

3.7.1  Faktor Dalaman
Faktor dalaman yang mempengaruhi visi, misi dan objektif
perniagaan terbahagi kepada dua, iaitu analisis kekuatan dan
analisis kelemahan yang dihadapi oleh perniagaan. Perniagaan
perlu mengkaji kekuatan dan kelemahan setiap aspek dalaman
yang dihadapi oleh perniagaan.

Bagaimanakah latihan dan
pembangunan dapat membantu
meningkatkan daya pengeluaran
dan produktiviti pekerja?

Minda Kreatif

(a) Sumber Manusia

Dalam aspek sumber manusia, setiap pekerja akan menjalankan
tugas mengikut peringkat pengurusan, iaitu pengurusan atasan,
pengurusan pertengahan dan pengurusan bawahan.

Setiap pekerja akan menyumbangkan tenaga dan kepakaran
berdasarkan pengetahuan, kemahiran dan pengalaman. Kekuatan
dan kelemahan dalam aspek ini bergantung pada tahap kuantiti
dan kualiti pekerja. Pihak pengurusan perlu mengubah visi,
misi dan objektif perniagaan sekiranya memiliki pekerja yang
berkebolehan seperti mampu menguasai pelbagai bahasa dan
berkemahiran tinggi.

Gambar foto 3.13 Kawalan kuantiti

1

Setiap kekuatan dan kelemahan
yang wujud dalam faktor
dalaman perlu ditransformasikan
kepada perkara positif dengan
menjadikannya sebagai sumber
inspirasi bagi memajukan dan
mengukuhkan perniagaan yang
sedang dijalankan.

Cintai Negara

Setiap pekerja perlu bijak
merancang masa hadapan dengan
membuat simpanan untuk
kegunaan selepas menamatkan
perkhidmatan di sesebuah
organisasi perniagaan.

Celik KewanganRM

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   152 11/7/16   1:47 PM
153Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

(b) Kewangan

Kewangan merupakan satu fungsi perniagaan yang berkaitan
dengan sumber kewangan yang boleh diperoleh dan bagaimana
wang tersebut dibelanjakan. Pengurusan kewangan membantu
perniagaan dan membelanjakan wang dengan cekap.

(i) Kekuatan perniagaan

Perniagaan perlu membayar setiap pinjaman berdasarkan jumlah
pinjaman bersama-sama dengan jumlah faedah yang dikenakan.
Jumlah wang yang besar membolehkan aktiviti pelaburan dan
perbelanjaan dalam menjalankan aktiviti perniagaan.

Jika faktor kewangan perniagaan meningkat disebabkan
oleh kesediaan pemodal menambahkan modal melalui pinjaman
dari bank, sudah tentu visi, misi dan objektif perlu diubah
dengan meningkatkan sasaran pencapaian kerana mempunyai
kekuatan kewangan.

Gambar foto 3.14 Kawalan kualiti

2

CONTOH

Lazimnya, kekuatan
perniagaan digambarkan
melalui jumlah wang atau
sumber kewangan yang
banyak. Sumber kewangan
adalah daripada simpanan
pemilik perniagaan.

Gambar foto 3.15 Simpanan pemilik

Arahan:
Bentangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Senaraikan dan huraikan sumber
modal ekuiti dan sumber hutang.

EMK

Kawalan kualiti yang tinggi
dalam setiap barang atau
perkhidmatan yang ditawarkan
akan meningkatkan keyakinan
pengguna dan mengharumkan
nama negara di persada dunia.

Cintai Negara

Pengurusan kewangan yang
baik dan konsisten merupakan
kaedah yang dapat membantu
menyelesaikan masalah kewangan
yang melanda golongan muda
pada masa ini.

Celik KewanganRM

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   153 11/7/16   1:47 PM
154 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

Contoh

Contoh sumber kewangan yang boleh dimanfaatkan oleh
perniagaan dan bakal usahawan adalah seperti berikut:

3.7.2  Faktor Luaran
Persekitaran luaran perniagaan merangkumi persekitaran umum
perniagaan yang boleh memberikan kesan kepada pencapaian
visi, misi dan objektif perniagaan.

Secara umumnya, peluang dan ancaman wujud ekoran daripada
faktor luaran organisasi perniagaan. Perubahan visi, misi dan
objektif turut dipengaruhi oleh persekitaran luaran perniagaan
seperti ekonomi, sosiobudaya, teknologi dan undang-undang.

QR Code
Analisis PESTEL

http://www.tutorialspoint.com/artides/
pestel-analysis

Arahan:
Bentangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Pilih satu daripada sumber
kewangan yang ditawarkan di
Malaysia. Jelaskan kelebihan
sumber kewangan tersebut
kepada perniagaan.

EMK

Modal
Usahawan
1Malaysia

(MUS1M-i)

Skim Tabung
Ekonomi Belia

(STEB)

Skim
Permulaan
Usahawan

Bumiputera
(SUPERB)

Skim Belia
Niaga-I (SBN)

Dana
Usahawan Muda

(YEF)

Dana
Bumiputera

Al-Ansar

B
a

b
 3

Jelaskan faktor yang
dipertimbangkan oleh pihak bank
atau institusi kewangan sebelum
meluluskan sesuatu pinjaman.

Minda Kreatif

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   154 11/7/16   1:47 PM
155Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

Rajah 3.18 Kitaran ekonomi

Melibatkan tindakan pihak
kerajaan dalam mengawal keadaan
ekonomi melalui perubahan kadar
cukai dan perbelajaan kerajaan.

Perancangan dan tindakan
kerajaan yang berkaitan dengan
sumber kredit, kadar faedah dan
penawaran wang untuk mengawal
ekonomi. Polisi kewangan boleh
mempengaruhi hala tuju perniagaan
termasuklah perancangan dalam
visi, misi dan objektif.

Dasar
kewangan

Dasar
fiskal

Rajah 3.19 Dasar kewangan dan dasar fiskal

Rakyat yang bijak akan
menyimpan wang di institusi
kewangan yang berdaftar dan
kukuh untuk memperoleh faedah
yang tinggi. Di samping itu, rakyat
perlu mengamalkan sikap jimat
cermat pada waktu mewah.

Celik KewanganRM

Tahap ini
memberikan kesan
negatif kepada
perniagaan.
Perniagaan perlu
mengubah suai visi,
misi dan objektif
supaya bersesuaian
dengan kemampuan
operasi perniagaan.

Tahap ini memberikan
kesan positif kepada
sesebuah perniagaan.
Oleh itu, visi, misi
dan objektif perlu
bersesuaian dengan
kitaran ekonomi.

Permintaan terhadap
perniagaan akan
jatuh, kuantiti jualan
merosot, hasil akan
merosot, keuntungan
juga turut jatuh.
Dalam hal ini, visi,
misi dan objektif
yang terdahulu perlu
diubah suai semula.

Pertumbuhan Kemerosotan Kemelesetan Melambung

(a) Ekonomi

Keadaan ekonomi dipengaruhi oleh kitaran ekonomi, dasar
kewangan negara dan dasar fiskal negara. Empat kitaran ekonomi
ditunjukkan dalam Rajah 3.18 yang berikut:

Tahap ini memberikan
kesan positif kepada
perniagaan. Oleh itu,
visi, misi dan objektif
perniagaan perlu
bersesuaian dengan
kitaran ekonomi.

Kitaran

Masa

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   155 11/7/16   1:47 PM
156 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

(b) Sosiobudaya

Persekitaran sosiobudaya merujuk pada amalan dan cara
hidup yang diamalkan oleh sesuatu kaum di sesebuah negara.
Sosiobudaya di Malaysia terdiri daripada tiga kaum utama, iaitu
Melayu/Bumiputera, Cina dan India.

Setiap kaum membentuk amalan dan cara hidup tersendiri.
Hal ini seterusnya akan mempengaruhi pembelian sesuatu
produk yang dikeluarkan oleh sesebuah perniagaan.

Perbezaan sesuatu kaum sebenarnya memberi manfaat
kepada perniagaan kerana dapat mengeluarkan pelbagai jenis
produk untuk memenuhi cita rasa setiap budaya. Menghormati
setiap kaum merupakan asas kepada perpaduan di Malaysia.
Oleh itu, perniagaan perlu mengambil kira faktor pelanggan
dalam penetapan visi, misi dan objektif sesebuah perniagaan.

Gambar foto 3.16 Kepelbagaian sosiobudaya di Malaysia

(c) Teknologi

Persekitaran teknologi pada masa ini sentiasa berubah mengikut
keadaan semasa. Teknologi dirujuk sebagai kaedah dan tatacara
dalam aktiviti perniagaan yang boleh memberikan kesan positif.
Teknologi canggih dan terkini membolehkan perniagaan lebih
cekap, kos operasi perniagaan menjadi lebih murah dan daya
pengeluaran dapat ditingkatkan.

Penyelidikan dan pembangunan memerlukan modal yang
besar yang dilaburkan oleh perniagaan. Bagi membolehkan
perniagaan berdaya saing, perniagaan perlu mendapatkan dan
menggunakan teknologi terkini.

Merupakan platform digital
yang membantu usahawan muda
dan usahawan mikro untuk
mengembangkan perniagaan ke
tahap yang lebih baik.

Buletin Keusahawanan

Berikan satu contoh adat budaya
setiap kaum di Malaysia. Cuba
kaitkan dengan perniagaan.

Minda Kreatif

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   156 11/7/16   1:47 PM
157Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

Perniagaan juga memerlukan pelaburan modal yang besar untuk
mendapatkan teknologi tinggi dan terkini yang dapat digunakan
dalam operasi perniagaan. Sesetengah perniagaan yang besar
dapat menjalankan penyelidikan bertujuan untuk mencipta
teknologi canggih dan terkini.

Pada masa itu, visi, misi dan objektif perniagaan perlu dilihat
kembali dan usaha pengubahsuaian visi, misi dan objektif perlu
dibuat. Teknologi menjanjikan kecekapan dalam pengeluaran
yang akan menyebabkan untung perniagaan terus meningkat.

Perkembangan teknologi yang pesat telah menyebabkan
sesebuah organisasi perniagaan bertindak membuat pelaburan
supaya dapat menikmati manfaat daripada perubahan teknologi.
Hal ini seterusnya membolehkan kuantiti pengeluaran lebih besar
dapat dihasilkan berbanding dengan  penggunaan teknologi yang
telah ketinggalan zaman.

Perkembangan teknologi pada masa ini termasuk dalam
teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) telah menyebabkan
organisasi perniagaan mendapat maklumat dengan cepat bagi
menyelaraskan setiap perancangan dan strategi perniagaan.

Arahan:
1 Bentukkan beberapa

kumpulan kecil dalam kelas.
2 Lakukan sesi sumbang saran.
3 Bentangkan hasil sumbang

saran dalam kelas.

Soalan:
1 Senaraikan bantuan teknologi

yang diberikan oleh kerajaan
pada masa ini untuk
membantu usahawan muda
agar terus berjaya dalam
bidang perniagaan.

2 Jelaskan kepentingan bantuan
teknologi yang ditawarkan
oleh kerajaan dalam
memajukan usahawan.

EMK

Gambar foto 3.17 Mesin fotostat  Gambar foto 3.19 Teknologi dron

Gambar foto 3.18 Robot

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   157 11/7/16   1:47 PM
158 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

Arahan:
Bentangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Sekiranya perniagaan tidak
mampu menggunakan teknologi
terkini, adakah visi, misi dan
objektif perlu diubah?

EMK

Gambar foto 3.20 Teknologi menganalisis pasaran

Arahan:
Gunakan teknologi terkini untuk
mendapatkan maklumat.

Soalan:
Berdasarkan satu contoh
akta yang berkaitan dengan
perniagaan, jelaskan sebab pihak
kerajaan menguatkuasakan
akta tersebut.

EMK

Penggunaan teknologi terkini membolehkan setiap proses
pengeluaran dan pengawalan kualiti dapat dilakukan dengan
lebih tepat sejak dari mula dalam proses pengeluaran sehingga
produk siap.

(d) Undang-undang

Perniagaan mesti mematuhi undang-undang dalam sesebuah
negara. Tahap perniagaan peringkat domestik hanya melibatkan
per undangan dalam negara sahaja, manakala tahap perniagaan
peringkat antarabangsa melibatkan perundangan negara asing.

Untuk perniagaan yang menjalankan operasi di luar negara,
penetapan visi, misi dan objektif adalah berbeza dengan operasi
perniagaan tahap domestik. Perniagaan tempatan yang beroperasi
di luar tertakluk pada undang-undang luar negara yang berbeza
antara negara. Oleh itu, cabaran perniagaan lebih besar kerana
perlu berhadapan dengan undang-undang yang berbeza dari
pelbagai negara.

Setiap undang-undang di sesebuah negara bertujuan  untuk
memastikan dasar dan matlamat sesebuah negara dapat dicapai.
Antara faktor undang-undang yang boleh mempengaruhi
operasi perniagaan adalah seperti undang-undang berkaitan
dengan perubahan kadar cukai. Hal ini melibatkan kenaikan kos
perniagaan yang akan menyebabkan jumlah keuntungan yang
diperoleh syarikat berkurangan.

Faktor undang-undang sentiasa berubah ekoran tindakan
kerajaan menggubal undang-undang dari semasa ke semasa. Oleh
itu, perniagaan juga perlu melihat suasana ini dengan mengubah
suai visi, misi dan objektif perniagaan.

Setiap rakyat Malaysia dan
perniagaan perlu mematuhi
undang-undang yang telah
ditetapkan bagi memastikan
keharmonian dan kesejahteraan
negara dapat terus dipelihara.

Cintai Negara

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   158 11/7/16   1:47 PM
159Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

Tajuk: Voice BerhadKajian Kes

Voice Berhad telah ditubuhkan pada 12 Januari 1986. Voice Berhad merupakan salah sebuah syarikat
peneraju utama industri komunikasi negara. Voice Berhad telah mengorakkan langkah dalam dunia
perniagaan telekomunikasi ke peringkat antarabangsa. Visi Voice Berhad yang dibentuk ialah “Menjadi
sebuah syarikat telekomunikasi terkemuka di dunia”. Manakala misi Voice Berhad ialah “Memberi
perkhidmatan bertaraf dunia kepada pelanggan”. Objektif Voice Berhad ialah “Sebagai sebuah syarikat
telekomunikasi yang dinamik dan bergerak di atas landasan menjana keuntungan maksimum untuk
pemegang saham”.

Voice Berhad memberi penekanan khusus terhadap program pembangunan sumber manusia kerana
hampir semua institut latihan dilakukan oleh institutnya sendiri dengan menjalinkan kerjasama dengan
institusi pengajian tinggi dan antarabangsa. Seramai 40,000 orang pekerja dirancang melalui program
latihan dan kemahiran secara teratur yang terdiri tiga kategori, iaitu mahir, separuh mahir dan tidak
mahir. Pengurusan Voice Berhad kerap mengadakan majlis-majlis makan malam untuk mengenang jasa
keluarga, hari keluarga, karnival sukan kebangsaan, bengkel dan seminar supaya setiap lapisan pekerja
mengetahu tentang visi, misi dan objektif syarikat.

Dari segi kepimpinan, Voice Berhad secara konsisten memilih pemimpin berteraskan konsep peserta
aktif dan pemangkin supaya dapat melahirkan pemimpin yang dinamik, progresif dan berpandangan
jauh. Pihak Voice Berhad memberi kuasa penuh kepada setiap pengurus membuat keputusan. Syarikat
bercadang menggunakan struktur berasaskan geografi atau fungsian.

Voice Berhad telah melabur jutaan ringgit dalam aktiviti penyelidikan dan pembangunan (R&D)
produk, pemasaran dan perkhidmatan pelanggan supaya dapat menyumbangkan kepada pengukuhan
kedudukannya dalam pasaran dan industri.

Voice Berhad telah mengamalkan budaya kerja berteraskan nilai-nilai murni seperti kewibawaan,
kepantasan, komitmen dan keprihatinan. Syarikat ini menitikberatkan aspek keselamatan dan kesihatan
tempat kerja kerana mampu menyumbangkan kepada keuntungan, pulangan atas pelaburan dan
kecemerlangan Voice Berhad.

Dalam aspek kewangan, Voice Berhad mempunyai kedudukan kewangan kukuh hasil daripada
keuntungan operasi, langkah penjimatan, pelaburan jangka pendek dan penjualan aset yang tidak
penting. Dengan itu, pendapatan syarikat telah meningkat dan keuntungan bersih syarikat juga meningkat
daripada RM690,000,000 pada tahun 2009 kepada RM785,280,000 pada tahun 2010. Sejajar dengan itu,
pulangan kepada pemegang saham berjaya ditingkatkan.

Faktor perkembangan industri teknologi komunikasi menyebabkan perkembangan dalam ekonomi
negara. Hal ini akan meluaskan perkhidmatan komunikasi di kawasan luar bandar. Sokongan berterusan
kerajaan dibuat dengan mewujudkan Dasar Telekomunikasi Negara pada tahun 1994. Dasar tersebut
telah berjaya memastikan kemudahan telekomunikasi terus dipertingkatkan. Walau bagaimanapun,
persaingan baharu dan sengit dalam industri telekomunikasi telah wujud termasuklah dalam aspek
mengadakan strategi produk yang murah.

Jumlah penduduk Malaysia yang terus meningkat telah menjadi pemangkin perniagaan yang sihat
dan celik teknologi maklumat. Selain itu, dasar kerajaan yang pro liberalisasi ekonomi terhadap 27 sub
sektor berkaitan perkhidmatan telah mewujudkan persekitaran mesra perniagaan walaupun berlaku
kemelesetan ekonomi sekitar tahun 2010. Kerajaan telah memberi peruntukan besar dalam Rancangan
Malaysia Kesembilan dan Rancangan Malaysia Kesepuluh dalam usaha membangunkan infrastruktur
ICT di luar bandar.

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan daripada Pengurusan Strategik:
Konsep dan Kes. Ed-3, Pearson, Petaling Jaya)

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   159 11/7/16   1:47 PM
160 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

Penyataan visi Voice Berhad
Berdasarkan kes Voice Berhad, penyataan visi VoiceBerhad ialah
“Menjadi sebuah syarikat telekomunikasi terkemuka di dunia”.

Faktor yang boleh mempengaruhi perubahan misi Voice
Berhad ialah dalam aspek sumber manusia. Sumber manusia
merujuk pada barisan pekerja yang boleh menggerakkan tenaga
dan aktiviti syarikat telekomunikasi Voice Berhad terkemuka
di dunia. Dengan jumlah 40,000 orang pekerja, setiap pekerja
akan menjalinkan kerjasama dengan institusi pengajian tinggi
antarabangsa. Hal ini melibatkan semua kategori pekerja, iaitu
mahir, separuh mahir dan tidak mahir mempunyai pendedahan
pengetahuan dan kemahiran di tahap antarabangsa. Dengan
ini Voice Berhad mempunyai kekuatan untuk menjadi syarikat
telekomunikasi terkemuka di dunia.

Selain itu, dalam aspek pengurusan sumber manusia, hala
tuju kepimpinan Voice Berhad ialah untuk melahirkan pemimpin
yang dinamik, progresif dan berpandangan jauh. Penglibatan
perniagaan pada peringkat antarabangsa, memerlukan pemimpin
yang dinamik, progresif dan berpandangan jauh supaya visi Voice
Berhad yang dibentuk dapat dicapai. Kekuatan yang ada pada
Voice Berhad menyebabkan syarikat ini membentuk penyataan
misi ini.

Syarikat yang bertaraf antarabangsa memerlukan satu
struktur pengurusan yang berasaskan geografi supaya kawalan
penjalanan pengurusan lebih berkesan supaya visi Voice Berhad
dapat dicapai. Dengan adanya kuasa penuh yang diberi kepada
pengurus dalam membuat keputusan membolehkan keputusan
yang dibuat lebih cekap dan berkesan.

Penyataan misi Voice Berhad
Penyataan misi Voice Berhad ialah “Memberi perkhidmatan
bertaraf dunia kepada pelanggan”.

Voice Berhad telah menyesuaikan misi organisasi perniagaan
sejajar dengan visi yang telah ditetapkan. Untuk memastikan
visi yang ditetapkan dapat dicapai, Voice Berhad memberi fokus
terhadap penyataan misi, iaitu menyediakan perkhidmatan
telekomunikasi yang bertaraf dunia kepada pelanggan dari dalam
negara dan luar negara.

Faktor sosiobudaya lebih menjuruskan kepada pola
masyarakat dalam negara dan luar negara telah celik dalam bidang
teknologi maklumat dan komunikasi. Keperluan telekomunikasi
menyebabkan masyarakat yang menjadi pengguna telah
meningkat permintaan terhadap produk perkhidmatan yang
ditawar terutama penduduk di luar bandar. Bagi mengekalkan

Jelaskan cara menjadikan setiap
visi dan misi yang dibentuk
memberi kesan positif
kepada perniagaan.

Minda Kreatif

Kerajaan berhasrat meningkatkan
purata pendapatan isi rumah
bulanan rakyat kepada RM10,540
seisi rumah menjelang tahun 2020.
Hal ini sejajar dengan matlamat
kerajaan untuk mencapai status
negara maju berpendapatan tinggi
menjelang tempoh yang sama.
Perkara ini merupakan sasaran
peningkatan sebanyak 41.7 peratus
berbanding purata pendapatan isi
rumah bulanan sebanyak RM6,141
pada tahun 2014.
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan

daripada Astro Awani, pada
17/12/2015)

Buletin Keusahawanan

Untuk menjadi pengguna dan
usahawan yang bijak, setiap
individu perlu berupaya untuk
memahami dan membezakan
perbelanjaan mengikut tahap
kemampuan kewangan.

Celik KewanganRM

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   160 11/7/16   1:47 PM
161Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

kedudukan dalam pasaran Voice Berhad perlu menawarkan
perkhidmatan yang berkualiti bertaraf dunia kepada pelanggan.

Faktor perkembangan teknologi dalam bidang maklumat
bukan sahaja berlaku di luar negara malah telah berkembang
pesat di dalam negara. Penduduk Malaysia yang merupakan
golongan pengguna perkhidmatan telekomunikasi telah mula
celik teknologi maklumat sejajar dengan dasar kerajaan yang
menekankan pembangunan teknologi maklumat dan komunikasi
(ICT) di luar bandar.

Penyataan objektif Voice Berhad
Penyataan objektif Voice Berhad ialah “Sebagai sebuah syarikat
telekomunikasi yang dinamik dan bergerak di atas landasan
yang betul bagi menjana keuntungan yang maksimum untuk
pemegang saham”.

Penyataan objektif Voice Berhad dibentuk adalah bertujuan
untuk menyokong penyataan visi dan misi. Oleh itu, bagi
menggerakkan visi dan misi, Voice Berhad menekankan
objektif penjanaan untung maksimum penting supaya dapat
memaksimumkan kehendak pemegang saham.

Pemegang saham ialah pihak yang melaburkan atau
mengeluarkan sejumlah modal dalam kuantiti tertentu kepada
sesebuah perniagaan. Pemegang saham ialah pihak yang
memiliki sesebuah perniagaan, sudah tentu pemilik perniagaan
ingin mendapat pulangan yang setimpal ke atas pelaburan modal
yang dibuat.

Oleh sebab itu, Voice Berhad memiliki kekuatan dalam aspek
kewangan. Voice Berhad berjaya menggunakan sumber kewangan
untuk menjanakan keuntungan supaya dapat meningkatkan
pendapatan. Keuntungan bersih yang diperoleh telah meningkat
daripada RM690,000,000 pada tahun 2009 ke RM785,280,000
pada tahun 2010. Keuntungan yang meningkat membolehkan
Voice Berhad memberi pulangan yang setimpal dan berpatutan
kepada pemegang saham yang merupakan pemilik syarikat.

Kekuatan dalam bidang penyelidikan dan pembangunan
produk merupakan asas kepada kemajuan Voice Berhad yang
membolehkan Voice Berhad berjaya menghasilkan barang dan
perkhidmatan yang bertaraf dunia. Keuntungan yang meningkat
telah membolehkan Voice Berhad membuat pelaburan bagi
memastikan misi dan visi organisasi dapat dicapai. Contohnya,
Voice Berhad telah melabur jutaan ringgit dalam aktiviti
penyelidikan dan pembangunan (R&D) produk, pemasaran dan
perkhidmatan pelanggan supaya dapat menyumbang kepada
pengukuhan kedudukannya dalam pasaran dan industri.

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Berdasarkan kes,
1 buat analisis berkaitan visi,

misi dan objektif yang
sedia ada,

2 jelaskan faktor yang
mempengaruhi perubahan
visi, misi dan objektif,

3 hasilkan visi, misi dan objektif
yang baharu.

EMK

B
a

b
 3

Cukai pendapatan dapat
dikurangkan melalui kaedah
yang berikut:
• pembayaran zakat

secara bulanan
• penyertaan skim simpanan

pendidikan anak-anak seperti
Skim Simpanan Pendidikan
Nasional (SSPN-i)

• pembiayaan perubatan ibu bapa

Buletin Keusahawanan

QR Code
Lembaga Hasil Dalam Negeri

http://www.hasil.gov.my

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   161 11/7/16   1:47 PM
162 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

Pencapaian Visi,
Misi dan Objektif
Perniagaan yang
Dipilih

3.8

Pencapaian visi, misi dan objektif perniagaan boleh dinilaikan
berdasarkan beberapa kriteria yang telah ditetapkan semasa
menghasilkan visi, misi dan objektif perniagaan. Antara kriteria
penilaian yang boleh digunakan menilai ialah titik pulang modal,
pertumbuhan perniagaan, memaksimumkan keuntungan, daya
saing, syer pasaran, jualan dan penyediaan perkhidmatan.

Contoh
Visi bagi MODENAS

“Menjadi jenama nombor satu pada tahun 2020”

Berdasarkan visi MODENAS, mereka perlu membuat analisis
SWOT bagi meningkatkan keupayaan organisasi dalam mencapai
visi yang telah ditetapkan.

(a) Daya saing

Antara keunikan MODENAS ialah mengeluarkan spesifikasi
motosikal yang tidak dimiliki oleh pengeluar motosikal yang
lain. Kekuatan ini akan memberi kelebihan MODENAS untuk
bersaing dengan pengeluar motosikal dunia.

Rakyat perlu bijak berbelanja
dengan memanfaatkan aplikasi
MyKira GST sebelum membuat
pembelian dan medium aduan
pengguna Malaysia seperti
Aplikasi Ez-ADU dan Pusat
Informasi dan Gerakan Operasi
Strategik (PIGOS) KPDNKK
selepas membuat pembelian.

Celik KewanganRM

3.8.1  Pencapaian visi
perniagaan

Pembentukan visi yang tepat dan baik ialah visi yang mampu
menjadi pemangkin kepada pembentukan misi dan objektif
yang menyeluruh bagi semua peringkat pengurusan organisasi
perniagaan. Pencapaian visi organisasi perniagaan bergantung
kepada analisis penilaian faktor dalaman dan faktor luaran
sesebuah organisasi perniagaan yang juga dikenali sebagai analisis
SWOT. Organisasi perniagaan berkemampuan memadankan
kekuatan dan peluang yang dihadapi oleh organisasi perniagaan
berbanding dengan kelemahan dan ancaman yang dihadapi oleh
sesebuah organisasi perniagaan.

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan kaedah yang dapat
digunakan bagi menambah baik
hasil yang diperoleh melalui
analisis SWOT ke atas pencapaian
visi, misi dan objektif perniagaan.

EMK

B
a

b
 3

MyKira GST

myKPDNKK

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   162 11/7/16   1:47 PM
163Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

(b) Pertumbuhan perniagaan

MODENAS mempunyai pekerja yang berkemahiran tinggi
serta memiliki kecekapan dalam pengeluaran motosikal. Selain
itu, aspek kewangan yang kukuh dapat membantu MODENAS
membiayai aktiviti pengeluaran motosikal yang memerlukan
pelaburan yang besar terutama dalam menanam modal bagi
penggunaan teknologi tinggi dan canggih.

(c) Penyediaan perkhidmatan

MODENAS memiliki satu sistem pengurusan yang cekap bagi
membentuk imej motosikal MODENAS yang positif dalam
kalangan pengguna motosikal pada masa depan. MODENAS
juga boleh memberi perkhidmatan yang berkualiti kepada semua
pengguna motosikal.

(d) Memaksimumkan keuntungan

Faktor luaran yang dikenal pasti sebagai peluang oleh MODENAS
perlu dimanfaatkan untuk mengeluarkan motosikal bertaraf
dunia. Maklumat dari pasaran ASEAN boleh mencetus idea
baharu berdasarkan persaingan dari pengeluar lain. Oleh itu,
MODENAS boleh menjana keuntungan yang besar.

3.8.2  Pencapaian misi
perniagaan

Pembentukan misi yang baik ialah misi yang mampu menjadi
pemangkin kepada pembentukan objektif yang menyeluruh bagi
semua peringkat pengurusan organisasi perniagaan. Selain itu,
misi tersebut juga berupaya menjadi pemacu kepada visi yang
telah dibuat. Pencapaian sesuatu misi organisasi perniagaan juga
turut bergantung pada analisis penilaian faktor dalaman dan
faktor luaran sesebuah organisasi perniagaan yang juga dikenali
sebagai analisis SWOT.

(a) Berdaya saing

Kekuatan merujuk pada keunikan faktor dalaman yang memberi
kelebihan kepada MODENAS dalam usaha mencapai misi yang
ditetapkan. MODENAS memiliki teknologi pengeluaran yang
tinggi dan dapat menghasilkan produk motosikal yang berkualiti
tinggi serta boleh berdaya saing dalam pasaran.

Jelaskan cara menjadikan
pencapaian visi sebagai asas
kepada penambahbaikan kepada
misi dan objektif.

Minda Kreatif

KEPENTINGAN KHIDMAT
PELANGGAN KEPADA

PERNIAGAAN
“Customer satisfaction is worthless.
Customer loyalty is priceless...”
– Jeffrey Gitomer-

Ramai yang menganggap
tanggungjawab usahawan
hanyalah sebelum dan ketika
jualan dihasilkan, iaitu dari proses
menjual produk sehinggalah
produk tersebut diterima oleh
para pelanggan sahaja. Sebagai
usahawan, kita tidak boleh
memandang mudah  berkenaan
dengan perkhidmatan pelanggan,
terutamanya selepas produk
berjaya dijual  sekiranya mahu
mewujudkan pelanggan setia.
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan

daripada laman sesawang
majalahniaga .com)

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 3

Setiap rakyat Malaysia perlu
memanfaatkan setiap peluang
dan ruang yang ada bagi
memajukan diri dan seterusnya
mengukuhkan ekonomi negara
ke tahap yang lebih baik dan
berdaya saing.

Cintai Negara

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   163 11/7/16   1:47 PM
164 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

(b) Memaksimumkan keuntungan

Dalam aspek kewangan, MODENAS perlu menetapkan matlamat
kewangan untuk memaksimumkan keuntungan supaya dapat
memberi kepuasan kepada pemegang saham. Oleh itu, setiap
usaha dalam menghasikan produk yang inovatif dan berkualiti
perlu dipertingkatkan serta mempergiat aktiviti pemasaran yang
berorentasikan kepada khidmat pelanggan cemerlang.

(c) Syer pasaran

MODENAS merupakan sebuah syarikat pengeluar motosikal
nasional yang mendapat sokongan daripada pihak kerajaan.
MODENAS mempunyai kelebihan di pasaran tempatan kerana
pelanggan yang bersemangat nasionalisme dan patriotisme akan
mengutamakan produk tempatan. Dengan ini, MODENAS boleh
memperoleh pelanggan yang ramai di dalam negara.

MODENAS berjaya mengukuhkan
daya saing dalam pasaran dengan
meningkatkan penguasaan
pasaran daripada 10 peratus
kepada 15 peratus. Hal ini
dibuktikan dengan sasaran
baharu MODENAS untuk
menjual sebanyak 2,000 unit
motosikal pada setiap tahun.

Buletin Keusahawanan

Pilih sebuah perniagaan di kawasan anda. Nyatakan pencapaian perniagaan tersebut dalam mencapai misi yang
telah ditetapkan. Sekiranya perniagaan gagal mencapai misi yang ditetapkan, jelaskan punca kegagalan tersebut. Jika
perniagaan berjaya mencapai misi, berikan cadangan penambahbaikan yang boleh dilakukan.

Contoh

Jelaskan penambahbaikan yang
boleh dilakukan oleh MODENAS
bagi meningkatkan prestasi
keuntungan sedia ada.

Minda Kreatif

Bagi memastikan jualan barang
atau perkhidmatan sentiasa
meningkat dari semasa ke semasa,
perniagaan perlu bijak dan berani
mengatur strategi seperti berikut:
1 berusaha mengenali pelanggan
2 memilih lokasi yang strategik
3 bijak menggunakan

kemudahan teknologi terkini
seperti pemasaran melalui
Internet dan televisyen

4 melakukan aktiviti promosi
secara agresif dan konsisten

5 menjalinkan hubungan baik
dengan pelanggan

Celik KewanganRM

B
a

b
 3

Untuk menyediakan produk yang inovatif, berkualiti, selamat dan
mampu milik melalui perkhidmatan yang cemerlang, kerja berpasukan
dalam suasana yang harmoni dan menjaga alam sekitar.

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   164 11/7/16   1:47 PM
165Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

3.8.3  Pencapaian objektif
perniagaan

Pembentukan objektif yang baik ialah objektif yang mampu
menjadi pemacu kejayaan hasil daripada pembentukan visi dan
misi. Pencapaian sesuatu objektif organisasi perniagaan juga
turut bergantung pada analisis penilaian faktor dalaman dan
faktor luaran sesebuah organisasi perniagaan yang juga dikenali
sebagai analisis SWOT.

Contoh
Objektif bagi Nestlé

“Menjadi peneraju dalam kesihatan dan kesejahteraan pemakanan
dan menjadi rujukan industri bagi prestasi kewangan yang
dipercayai oleh semua pihak berkepentingan.”

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan daripada laman sesawang http://
www.nestle.com/aboutus/strategy)

(a) Jualan

Nestlé memastikan operasi perniagaan boleh menghasilkan
keuntungan yang meningkat dari tahun ke tahun. Peningkatan
keuntungan boleh dihasilkan melalui peningkatan jualan, dengan
mengukuhkan kekuatan dari aspek pemasaran Nestlé supaya
dapat meningkatkan kuantiti jualan kepada pelanggan. Melalui
peningkatan dalam jualan, Nestlé dapat meningkatkan jumlah
jualan produk-produknya.

Selain itu, faktor masyarakat yang mementingkan makanan
sihat dan segera merupakan salah satu faktor penyumbang yang
boleh meningkatkan jualan produk Nestlé. Tambahan pula,
keadaan masyarakat yang sibuk dengan tugasan, permintaan
pengeluaran produk makanan Nestlé semakin bertambah,
dengan itu Nestlé boleh menjana keuntungan yang besar.

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan kaitan antara pencapaian
objektif perniagaan dengan
pengukuhan imej perniagaan
dalam pasaran.

EMK

B
a

b
 3

QR Code
Halal Malaysia

http://www.halal.gov.my/

Industri Halal Malaysia

Pengiktirafan dunia terhadap
Sijil Halal Malaysia telah
membuktikan bahawa industri
halal telah diterima dan
berpotensi besar untuk memberi
keuntungan yang tinggi kepada
sesebuah perniagaan.

Buletin Keusahawanan

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   165 11/7/16   1:47 PM
166 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

(b) Pertumbuhan perniagaan

Nestlé perlu terus membina dan mengukuhkan imej syarikat yang
baik untuk mencapai kejayaan pada masa depan. Imej perniagaan
yang baik boleh memberi keyakinan kepada pelabur untuk
menyumbangkan sejumlah modal dalam Nestlé. Peningkatan
dalam pelaburan membolehkan Nestlé meningkatkan jumlah
ekuiti, kesannya Nestlé mempunyai kekuatan dalam bidang
kewangan dalam membiayai semua aktiviti yang dijalankan untuk
mengembangkan perniagaan.

(c) Memaksimumkan keuntungan

Peningkatan ekuiti bermaksud Nestlé sentiasa berusaha untuk
meningkatkan nilai aset pemilik organisasi perniagaan yang ada
dari semasa ke semasa. Peningkatan ekuiti boleh dibuat melalui
peningkatan pelaburan dan peningkatan keuntungan dalam
operasi mengeluarkan produk makanan.

(d) Titik Pulang Modal

Nestlé perlu menentukan kuantiti minimum keluaran bagi
memastikan perniagaan mendapatkan keuntungan.  Keuntungan
diperoleh apabila Nestlé berjaya menjual kuantiti keluaran
melebihi Titik Pulang Modal.

Contoh
Produk keluaran Nestlé

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan cara meningkatkan
jualan seiring dengan
perkembangan ekonomi semasa.

EMK

Setiap rakyat dan perniagaan
perlu saling menghargai dan
menghormati antara satu sama
lain. Hal ini bukan sahaja akan
memberi kebaikan kepada
kedua-dua pihak dari aspek
kualiti dan keuntungan tetapi
turut membantu mngukuhkan
perpaduan dalam kalangan
rakyat Malaysia.

Cintai Negara

Rajah 3.20 Peningkatan keuntungan dalam
aktiviti perniagaan

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   166 11/7/16   1:47 PM
167Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

Tajuk: PrimeBank Berhad

PrimeBank Berhad menawarkan perkhidmatan bank perdagangan, kewangan, insurans, penyewaan dan
saham amanah. Bank ini terdapat banyak cawangan di Malaysia dan di luar negara. Hala tuju bank ini
bertunjangkan visi, misi dan objektif. Visi PrimeBank Berhad ialah “menjadi sebuah institusi kewangan
yang sentiasa menjadi pilihan utama pelanggan di mana juga kami berada”. Penyataan misi PrimeBank
Berhad ialah “menyediakan perkhidmatan kewangan paling cekap dan mesra pelanggan”. Penyataan
objektif PrimeBank  Berhad ialah “sentiasa berusaha mempertingkatkan kepakaran dan menjana
pertumbuhan serta keuntungan di sektor bank saudagar, sewa pajak dan insurans”
 Dalam aspek sumber manusia, PrimeBank Berhad menyediakan program pembangunan pekerja
yang sistematik melalui bekerjasama dengan badan-badan profesional dan institusi pengajian tinggi bagi
melahirkan pekerja yang produktif, dedikasi dan cekap. Gaya kepimpinan pemangkin dalam kalangan
pengurusan atasan mampu membentuk objektif, strategi dan polisi baharu. Tambahan PrimeBank
Berhad memiliki ramai pekerja berkemahiran tinggi dalam bidang undang-undang, perbankan,
perakaunan, ekonomi, teknologi maklumat dan pengurusan. Penawaran pekerja berstatus kontrak
menyebabkan tidak disenangi dalam kalangan pekerja tersebut walaupun tindakan tersebut dapat
menjimatkan kos perbelanjaan. Selain itu, terdapat ramai pekerja yang berpengalaman telah berhenti
dan menyertai syarikat pesaing yang menawarkan jawatan yang baik dan gaji yang lebih tinggi.
 PrimeBank Berhad menjadi penaja utama bagi Program Kasih Abadi, iaitu program yang membantu
kanak-kanak miskin dan yatim piatu seluruh negara. Selain itu, syarikat ini juga menaja pelajar cemerlang
yang miskin melanjutkan pelajaran di menara gading.
 PrimeBank Berhad juga menyediakan kemudahan kewangan Electronic Fund Transfer at Point of
Sales (EFTOS) yang memberi kemudahan kepada para pengguna untuk memindahkan wang secara
elektronik di tempat belian. PrimeBank Berhad juga menawarkan perkhidmatan ATM yang cukup
meluas di seluruh negara. Namun, PrimeBank Berhad masih belum kukuh pada peringkat antarabangsa
kerana memerlukan pelaburan untuk membuka cawangan baharu dan membuat promosi untuk
mengukuhkan penjenamaan secara berterusan.
 Iklim politik yang stabil dan dasar kerajaan yang konsisten mewujudkan persekitaran yang
baik dalam sektor perbankan. Dasar kerajaan yang telah menambaikan sistem penyampaian seperti
“Government Tranformation Plan”, pemansuhan Foreign Investment Council (FIC) dan liberalisasi
ke atas 27 sub sektor perkhidmatan dapat menggalakkan perkembangan sektor perbankan. Jumlah
penduduk Malaysia dan ASEAN yang ramai dan dasar luar Malaysia berpandukan kepada persahabatan
menyebabkan syarikat Malaysia diterima baik di negara asing.
 Krisis ekonomi yang melanda negara seperti Greece, Sepanyol dan Portugal telah memberi kesan
kepada ekonomi dunia lebih-lebih lagi negara Sepanyol yang menyumbang lapan peratus kepada
Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) Eropah. Kepadatan penduduk negara China mampu memberi
persekitaran yang baik untuk diterokai disamping wujudnya pasaran baharu di India, Brazil, Indonesia
dan Vietnam.
 Kewujudan perbankan secara dalam talian (Online) seperti “internet banking” telah merevolusikan
industri perbankan, namun cabaran yang wujud ialah kes-kes pencerobohan sistem keselamatan
termasuk pemalsuan kad kredit. Selain itu, kecederungan meningkat dalam kalangan rakyat Malaysia
untuk menceburi dunia perniagaan, mendorong institusi kewangan mewujudkan banyak produk
baharu. Syarat pinjaman yang ketat telah menyukarkan pihak perniagaan ingin membuat pinjaman
telah menyebabkan aktiviti pinjaman yang ditawarkan oleh pihak pemberi pinjaman tidak sah yang
boleh memberi kesan kepada perniagaan perbankan.

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan daripada Pengurusan Strategik:
Konsep dan Kes. Ed-3, Pearson, Petaling Jaya)

Kajian Kes

B
a

b
 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   167 11/7/16   1:47 PM
168 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

Gerak Minda 3
SOALAN STRUKTUR

Arahan: Jawab semua soalan.

1 Berdasarkan kajian kes PrimeBank Berhad.

(a) Berikan tiga unsur yang terdapat dalam visi PrimeBank Berhad.

(i)

(ii)

(iii)

(b) Berikan pendapat anda tentang penambahbaikan objektif PrimeBank Berhad.

(c)  Terangkan cara menghasilkan visi perniagaan PrimeBank Berhad.

(d)  Terangkan pencapaian visi, misi dan objektif perniagaan PrimeBank Berhad berdasarkan kriteria
penilaian yang sesuai.

(e)  Jelaskan jenis kos yang terlibat dalam perniagaan PrimeBank Berhad.

SOALAN ESEI

Arahan: Jawab semua soalan.

1 Berdasarkan visi, misi dan objektif sesebuah perniagaan, huraikan kemampuan perniagaan tersebut
untuk mencapai matlamat perniagaan, iaitu memaksimumkan keuntungan.

2 Huraikan faktor-faktor yang boleh mempengaruhi penetapan visi sesebuah perniagaan.

3 Jelaskan kesan kegagalan pencapaian objektif perniagaan terhadap pencapaian misi dan visi perniagaan.

4 Jelaskan bagaimana faktor persekitaran tempat pekerjaan yang kondusif dapat memotivasikan pekerja.

5 Huraikan cara mengatasi kegagalan sesebuah perniagaan untuk mencapai visi, misi dan objektif perniagaan.

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   168 11/7/16   1:47 PM
169Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

Bab ini menerangkan berkenaan visi, misi dan objektif perniagaan. Setiap visi, misi dan objektif
perniagaan yang dibentuk akan menjadi asas kepada pengurusan dan operasi perniagaan. Penetapan
visi, misi dan objektif perniagaan yang tepat dan memenuhi ciri SMART akan membantu perniagaan
untuk mencapai matlamat yang telah ditetapkan. Setiap visi, misi dan objektif perlu mengambil kira
faktor dan kesan yang akan dihadapi oleh perniagaan. Penilaian terhadap visi, misi dan objektif
perniagaan perlu dibuat dalam tempoh tertentu bagi memastikan visi, misi dan objektif sedia ada
terus relevan dengan keadaan semasa.

Rumusan

1 Jelaskan maksud visi, misi dan objektif perniagaan.

2 Berikan perbezaan visi, misi dan objektif antara organisasi bermotifkan untung dengan
organisasi bukan bermotifkan untung.

3 Jelaskan kepentingan ciri SMART kepada perniagaan.

4 Terangkan tujuan penetapan visi, misi dan obejktif.

5 Huraikan kaedah menghasilkan visi, misi dan objektif.

Refleksi

1 Bahagikan kelas kepada beberapa kumpulan kecil.
 2 Setiap kumpulan pilih satu perniagaan yang ingin dijalankan.
 3 Lakukan aktiviti sumbang saran ke atas visi, misi dan objektif yang telah dibuat.
 4 Tulis visi, misi dan objektif bagi perniagaan yang ingin dijalankan.
 5 Buat penambahbaikan ke atas visi, misi dan objektif yang telah dibuat.
 6 Bentangkan kelebihan visi, misi dan objektif yang telah dibuat.

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   169 11/7/16   1:47 PM
170 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

Latihan Sumatif 3
SOALAN OBJEKTIF
Arahan: Jawab semua soalan.

1 Antara berikut, yang manakah berkaitan dengan
visi dan misi?
A Visi menyokong penyataan misi
B Visi lebih umum berbanding misi
C Visi dibuat terlebih dahulu daripada misi
D Visi dibuat oleh pengurusan atasan sementara

misi dibuat oleh pengurus pertengahan

2 Organisasi A–Syarikat pengeluaran biskut
mendapat keuntungan
Organisasi B–Persatuan pengguna memberi
perlindungan ahlinya daripada amalan
perniagaan yang tidak sihat”

Berikut merupakan ulasan tentang penyataan di
atas. Pilih penyataan yang paling tepat.
A Kedua-dua organisasi mengeluarkan produk
B Tujuan organisasi A berbeza dengan tujuan

organisasi B
C A merupakan visi organisasi perniagaan

sementara B merupakan visi organisasi
bukan perniagaan

D Perbandingan organisasi bermotifkan
untung dengan organisasi bukan
bermotifkan untung

3 Mengapakah objektif sesebuah organisasi mesti
selaras dengan visi dan misi?
A Objektif dibentuk setelah ditetapkan visi
 dan misi
B Objektif pendokong kepada pencapaian visi

dan misi
C Pencapaian visi dan misi bergantung pada

pencapaian objektif
D Objektif dijadikan sebagai penjelasan lanjut

tentang visi dan misi

4 Di bawah ini contoh visi syarikat pengeluar
kereta tempatan. Pilih visi yang paling tepat.
A Mengeluarkan kereta yang berkualiti tinggi

untuk pelanggan
B Memberi perkhidmatan tambahan kepada

pengguna kereta
C Menjadi organisasi pengeluar kereta terkenal

di peringkat antarabangsa
D Meningkatkan kadar keuntungan sebanyak

25 peratus pada setiap tahun

5 Antara berikut, yang manakah ciri-ciri
misi yang baik perlu ada pada sesebuah
organisasi perniagaan?

I Ringkas, tepat dan mudah difahami oleh
semua pihak

II Menerangkan kewujudan sesebuah
organisasi dalam pasaran

III Menggambarkan produk yang ditawarkan
 IV Menggambarkan satu harapan yang hendak

dicapai dalam jangka panjang
A I, II dan III
B I, II dan IV
C II, III dan IV
D Semua di atas

6 Muhamad menerangkan kualiti sabun yang
dihasilkan oleh syarikatnya kepada pelanggan
supaya pelanggan meyakini dan membuat
keputusan membeli produk tersebut.
Apakah alasan anda yang menyatakan
tindakan Muhamad boleh menyumbangkan
kepada pencapaian objektif syarikatnya?
A Sabun yang berkualiti tinggi boleh

meningkat imej syarikat
B Sabun merupakan produk yang dihasilkan

oleh perniagaan
C Jualan sabun boleh meningkatkan

pendapatan syarikat
D Kejayaan Muhamad mempengaruhi

pelanggan membuat keputusan
membeli sabun

7 Syarikat Batik Ehsan Terengganu mensasarkan
pengeluaran batik sebanyak 5,000 helai
dalam tempoh masa seminggu sebagai
memenuhi permintaan pelanggan dalam
dan luar negara.

Nyatakan ciri-ciri SMART dalam penetapan
objektif syarikat Batik Ehsan Terengganu.
A Spesifik
B Munasabah
C Jangka masa
D Boleh dicapai

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   170 11/7/16   1:47 PM
8 Apakah yang dimaksudkan dengan ciri objektif
boleh dicapai?
A Mengeluarkan produk dengan kemampuan

mesin sedia ada
B Meramalkan kuantiti produk yang diminta

oleh pelanggan
C Selaraskan kemampuan pengeluaran dengan

kuantiti permintaan
D Bilangan pekerja yang mencukupi untuk

mengeluarkan jumlah produk yang telah
ditetapkan oleh perniagaan

9 “Pencapaian objektif jangka pendek dalam
tempoh kurang daripada setahun manakala
pencapaian objektif jangka panjang dicapai
dalam tempoh melebihi satu tahun”. Nyatakan
dimensi perbezaan antara objektif jangka
pendek dengan objektif jangka panjang
berdasarkan penyataan di atas
A Tahun
B Sasaran
C Jenis objektif
D Tempoh masa

10 Objektif The Atlas Corporation ialah
“Meningkatkan simpanan emas sebanyak
1,500,000 aun”. Penyataan objektif di atas
mempunyai ciri SMART, iaitu:
A Spesifik C Boleh diukur
B Munasabah D Boleh dicapai

11 Pemimpin yang mempunyai wawasan mampu
menyampaikan visi organisasi perniagaan
mudah supaya dapat dihayati semua golongan
pekerja. Mengapa pekerja perlu menghayati visi
organisasi perniagaan?
A mengelakkan sebarang pembaziran
B menjalankan tugas dengan lebih tepat
C mewujudkan satu pasukan yang mantap
D bekerjasama ke arah hala tuju organisasi

yang sama

12 Apakah faedah pihak bank mengetahui misi
sesebuah perniagaan?
A Menilai aktiviti perniagaan yang dijalankan
B Menentukan jumlah pinjaman perniagaan

yang ingin diluluskan
C Menjangkakan kejayaan organisasi

perniagaan pada masa panjang
D Menilai kemampuan organisasi perniagaan

membayar balik pinjaman

13 Kegunaan titik pulang modal dalam penetapan
objektif organisasi perniagaan ialah
A meramalkan keuntungan
B mengira kos berubah seunit
C mengelakkan berlaku kerugian
D menentukan kuantiti pengeluaran bagi

menghasilkan keuntungan dan mencapai
kerugian sifar

14 Bagaimanakah faktor pertumbuhan ekonomi
dunia merupakan faktor yang boleh
mempengaruhi pembentukan visi, misi dan
objektif perniagaan?
A Asas kepada keuntungan syarikat
B Faktor penting dalam peningkatan jualan
C Kemampuan pengguna membeli produk

keluaran perniagaan
D Boleh mempengaruhi semua aspek

keputusan perniagaan

15 Bagi mencapai visi, misi dan objektif, pihak
pengurusan perlu mengamalkan pendekatan
pengurusan sumber manusia berteraskan
A menjaga kebajikan pekerja
B membayar gaji yang berpatutan
C mengekalkan dan membangunkan

potensi pekerja
D memberi latihan dan kursus untuk

meningkatkan pengetahuan pekerja

16 Syarikat A menguasai syer pasaran produk
kecantikan sebanyak 30%, sementara Syarikat B
menguasai sebanyak 25% bakinya dimiliki oleh
Syarikat C. Dalam pasaran tersebut terdapat
seramai 100,000 pengguna. Hitungkan bilangan
pengguna yang membeli produk kecantikan
daripada Syarikat A.
A 25,000 pengguna
B 30,000 pengguna
C 45,000 pengguna
D 55,000 pengguna

17 Di bawah ini adalah kesan-kesan dialami
oleh perniagaan secara berurutan jika gagal
mencapai matlamat perniagaan.

I Gagal dalam persaingan
 II Imej perniagaan terjejas
 III Jualan merosot
 IV Tidak mampu membayar kos perniagaan

A I, II, III dan IV C III, IV, I dan II
B II, I, III dan IV D IV, III, II dan I

171Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan BAB 3

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   171 11/7/16   1:47 PM
172 BAB 3  Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan

18 Antara berikut, yang manakah langkah-langkah
yang boleh diambil untuk mengurangkan kos
operasi perniagaan.
A Mengambil pekerja secara kontrak
B Menghasilkan produk secara besar-besaran
C Membeli bahan mentah secara pukal

berdasarkan keperluan
D Menyimpan produk yang siap di dalam

stor sebagai langkah mengelakkan
kehabisan stok

19 Syarikat Teguh merupakan syarikat yang
mengeluarkan produk kesihatan yang terkenal
di Malaysia. Syarikat ini bercadang mengeksport
produk kesihatan ke negara Indonesia apabila
dapat menjalinkan kerjasama dengan syarikat
pemasaran yang terkenal di Indonesia. Apakah
faktor peluang yang ada yang mendorong
Syarikat Teguh mengeksport produk kesihatan
di negara Indonesia.

A Imej Syarikat Teguh
B Produk kesihatan yang terkenal
C Terdapat pengguna produk kesihatan di

Indonesia
D Kerjasama syarikat pemasaran yang terkenal

di Indonesia

20 Antara berikut, yang manakah merupakan satu
faktor ancaman kepada syarikat yang ingin
menerokai pasaran di China?
A Modal yang tidak mencukupi
B Amalan dan kebudayaan masyarakat di

China yang berbeza
C Pekerja yang tidak memahami budaya

masyarakat di China
D Gagal mengeluarkan produk mengikut cita

rasa penduduk di China

SOALAN ESEI
Arahan: Jawab semua soalan.

1 Jelaskan perbezaan antara organisasi bermotifkan untung dengan organisasi bukan bermotifkan untung.

2 Jelaskan cara pertubuhan sukarela memperoleh dana.

3 Huraikan kaedah ciri-ciri SMART dalam mengurangkan kos pengeluaran perniagaan.

4 Huraikan langkah yang boleh diambil oleh perniagaan dalam meningkatkan hasil jualan.

5 Jelaskan perbezaan antara perancangan jangka pendek dengan perancangan jangka panjang
dalam perniagaan.

6 Terangkan kepentingan kewangan dari aspek daya saing perniagaan dalam pasaran.

7 Huraikan titik pulang modal dalam perniagaan.

8 Huraikan kesan kepada perniagaan jika berlaku kegagalan dalam pencapaian objektif.

9 Jelaskan kepentingan faktor SWOT kepada perniagaan.

10 Huraikan cara menggunakan faktor SWOT dalam memaksimumkan keuntungan.

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   172 11/7/16   1:47 PM
Setiap bahagian fungsian mempunyai peranan tersendiri dalam memastikan operasi perniagaan berjalan
dengan lancar. Walau bagaimanapun, setiap bahagian fungsian mempunyai tujuan dan perkaitan yang
tersendiri. Interaksi antara bahagian fungsian membentuk suatu sistem yang memberi pelbagai kebaikan
kepada perniagaan.

BAB4
BAHAGIAN-BAHAGIAN
FUNGSIAN UTAMA
DALAM ORGANISASI
PERNIAGAAN

KATA KUNCI
• Bahagian Fungsian
•	 Tujuan Fungsian
• Interaksi Bahagian Fungsian

Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4 173

Standard Pembelajaran

Selepas mempelajari bab ini, murid boleh:
1	 menjelaskan bahagian-bahagian fungsian dalam organisasi perniagaan
2	 menjelaskan tujuan setiap bahagian fungsian
3 menjelaskan pembangunan produk dan pasaran baharu
4 menjelaskan penggunaan teknologi maklumat untuk mengintegrasikan bahagian-bahagian fungsian
5 menerangkan hubungan dan interaksi bahagian fungsian yang lain
6 menjelaskan interaksi dan perkaitan antara bahagian fungsian dan perkaitan antara satu sama lain

dalam dua perniagaan yang berlainan

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   173 11/7/16   1:48 PM
Peta Konsep

Tujuan bahagian fungsian

Bahagian fungsian dalam
organisasi perniagaan

Hubungan dan interaksi
dengan bahagian

fungsian yang lain

Interaksi antara
bahagian fungsian dan

perkaitan antara
satu sama lain dalam

dua perniagaan
yang berbeza

Pembangunan produk dan
pasaran baharu

Penggunaan teknologi
maklumat untuk

mengintegrasikan
bahagian fungsian

BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan174

Bahagian-bahagian fungsian utama dalam
organisasi perniagaan

44

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   174 11/7/16   1:48 PM
175Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

Bahagian fungsian merupakan sebahagian atau rantaian
dalam sesebuah organisasi yang mempunyai tanggungjawab
dan fungsi secara khusus atau spesifik. Bahagian fungsian
melibatkan pelbagai peringkat pengurusan seperti pentadbiran,
pengurusan sumber manusia, kewangan, teknologi maklumat
dan komunikasi (ICT), penyelidikan dan pembangunan (R&D),
pembelian, pengeluaran, pemasaran, pengagihan, perkhidmatan
pelanggan dan jualan.

Semua aktiviti perniagaan yang dijalankan perlu mempunyai
fungsi-fungsi tertentu untuk memastikan perniagaan tersebut
berjalan dengan lancar. Fungsi-fungsi ini juga akan membantu
mencapai tujuan dan objektif perniagaan. Dalam organisasi yang
besar, pekerja diletakkan mengikut kepakaran yang berbeza.

4.1.1  Struktur organisasi
Dalam sesebuah perniagaan yang dijalankan, terdapat struktur
organisasi perniagaan. Struktur organisasi perniagaan merupakan
susunan dan hubungan antara setiap bahagian fungsian yang
terdapat dalam sesebuah organisasi perniagaan untuk mencapai
visi, misi dan objektif (VMO) perniagaan yang telah ditetapkan.

Tujuan struktur organisasi ini dibahagikan mengikut
bahagian fungsian supaya setiap anggota dalam bahagian fungsian
itu mengetahui dengan jelas tentang tanggungjawab, kedudukan,
dan spesifikasi tugas. Dalam setiap bahagian fungsian ini akan
diketuai oleh seorang pengurus.

Dalam setiap bahagian, terdapat carta organisasi yang
berfungsi menunjukkan struktur organisasi yang wujud. Carta
organisasi merujuk pada struktur organisasi yang dipamerkan
dalam bentuk hierarki. Carta organisasi menunjukkan fungsi
jabatan atau unit utama yang terdapat dalam sesebuah organisasi.

Bahagian-bahagian
Fungsian Utama
dalam Organisasi
Perniagaan

4.1

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan kepentingan struktur
organisasi kepada perniagaan.

EMK

Cari carta organisasi kelas anda. Kemudian, jelaskan kelebihan dan kekurangan carta organisasi tersebut. Berikan
cadangan penambahbaikan yang boleh dibuat terhadap carta organisasi tersebut.

Lukis satu contoh carta organisasi
kelab atau persatuan di sekolah
anda. Jelaskan fungsi setiap
bahagian yang terdapat dalam
carta organisasi tersebut.

Minda Kreatif

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   175 11/7/16   1:48 PM
176 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

Carta organisasi menggambarkan beberapa aspek penting seperti
yang berikut:

(a) Pembahagian kerja

Pembahagian kerja ialah pengagihan tugas dan tanggungjawab
yang perlu dilakukan dalam perniagaan. Pengagihan tugas adalah
berdasarkan tahap jawatan yang dipegang. Contohnya, bahagian
pengurusan dalam perniagaan bertanggungjawab untuk membuat
perancangan dan pengawalan manakala bahagian operasi  pula
bertanggungjawab melaksanakan tugas yang telah dirancang.

(b)  Hubungan antara ketua dengan
pekerja

Hubungan antara ketua dengan pekerja menunjukkan bahawa
ketua mempunyai kuasa mengarah kepada pekerja di bawahnya.
Pekerja pula perlu melaksanakan tugas yang telah diarahkan dan
melaporkan kepada ketua.

(c) Jenis tugas

Jenis tugas yang dijalankan oleh pekerja adalah berkaitan dengan
tugas dan tanggung jawab yang diberikan oleh ketua. Tugas dan
tanggungjawab yang dijalankan juga bergan tung pada jawatan
yang disandang dalam carta organisasi.

(d) Hierarki pengurusan

Tahap pengurusan mempunyai tiga peringkat, iaitu pengurusan
atasan, pengurusan pertengahan dan pengurusan bawahan.
Pengurusan atasan sesebuah perniagaan akan bertanggungjawab
pada keseluruhan operasi organisasi, pengurusan pertengahan
bertanggungjawab pada bahagian masing-masing dan pengurusan
bawahan bertanggungjawab pada unit masing-masing.

Rajah 4.1 Carta organisasi

Ketua Eksekutif

Pengurus
Pemasaran

Pengurus
Pengeluaran

Pengurus
Kewangan

Penyelia kilangPenyelia jualan Penyelia akaun

Murid dikehendaki mereka
bentuk satu carta organisasi bagi
sebuah perniagaan.

Minda Kreatif

Setiap tugas dan tanggungjawab
yang diamanahkan perlu dipikul
dengan baik tanpa sebarang
penipuan atau penyelewangan.

Cintai Negara

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Berpandukan carta organisasi
sekolah bincangkan tugas setiap
bahagian dalam carta tersebut.

EMK

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   176 11/7/16   1:48 PM
177Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

Jelaskan maksud Intranet dan
kelebihannya dalam membantu
menghubungkan setiap bahagian
fungsian dalam organisasi.

Minda Kreatif

4.2 Tujuan Setiap
Bahagian Fungsian

Tujuan bahagian fungsian adalah untuk memastikan semua
aktiviti perniagaan dapat dilakukan dengan pantas dan efisien.

Tambahan pula, setiap bahagian membantu untuk mencapai
visi, misi dan objektif yang diingini.

Tujuan bahagian-bahagian fungsian ditunjukkan dalam
Rajah 4.2 seperti yang berikut:

4.2.1  Bahagian Fungsian
Pentadbiran

Pentadbiran merujuk pada pelaksanaan sesuatu tugas yang telah
ditetapkan ke arah mencapai sesuatu visi, misi dan objektif
dalam perniagaan.

(a)  Tujuan Bahagian Fungsian
Pentadbiran

Tujuan bahagian fungsian ini adalah untuk menjalankan proses
sokongan supaya semua aktiviti dalam perniagaan berjalan
dengan lancar.

QR Code
Bahagian Pentadbiran dalam

Rancangan Tebatan Banjir
Sungai Perai

http://state.water.gov.my/perai/
index.php?option=com_

Rajah 4.2 Tujuan bahagian fungsian

Tujuan bahagian
fungsian

Mudah melatih
pekerja baharu
kerana bidang
pengkhususan

yang sama

Dapat meningkatkan
kemahiran kerana
melakukan kerja
yang sama dalam

satu jabatan

Penumpuan pada
bidang tugas yang
diberikan sahaja.
(pengkhususan

tugasan atau kerja)

Dapat mengurangkan
kos dan masalah

pengurusan kerana
wujudnya sistem

perkongsian sumber

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   177 11/7/16   1:48 PM
178 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

(b)  Peranan Bahagian Fungsian
Pentadbiran

Bahagian fungsian pentadbiran berperanan menjalankan urusan
dalaman organisasi perniagaan seperti mengurus, menyimpan
dan menerima rekod. Selain itu, bahagian fungsian pentadbiran
juga berperanan untuk menyediakan dokumen syarikat dan
menguruskan program seperti mesyuarat.

4.2.2  Bahagian Fungsian
Pengurusan Sumber
Manusia

Pengurusan sumber manusia melibatkan aktiviti perancangan
sumber manusia, pengrekrutan dan pemilihan (temu duga),
penilaian prestasi dan kebajikan pekerja dalam organisasi.

Sumber manusia bagi sesebuah perniagaan ialah pekerjanya.
Jika pekerja dilatih dengan baik dan komited terhadap tujuan
perniagaan, organisasi tersebut lebih mudah untuk berjaya.

(a)  Tujuan Bahagian Fungsian
Pengurusan Sumber Manusia

Tujuan bahagian pengurusan sumber manusia adalah untuk
membantu perniagaan supaya berjalan lancar serta mempunyai
staf yang berpengalaman. Selain itu, bahagian ini juga bertujuan
untuk memastikan organisasi mempunyai keperluan sumber
manusia yang mencukupi mengikut bidang kepakaran yang
diperlukan dalam organisasi.

Pada masa yang sama, bahagian ini juga adalah untuk
membangunkan sumber manusia bagi memastikan organisasi
kekal berdaya saing dan kemahiran pekerja dapat ditingkatkan
seiring dengan perkembangan teknologi dan perubahan yang
berlaku di dalam atau di luar organisasi.

Selain itu, bahagian ini juga bertujuan untuk memastikan
tenaga kerja kekal dalam organisasi. Sistem pembayaran upah
yang sistematik, kompetitif dan menarik akan mendorong pekerja
kekal dalam organisasi yang sama dan memberikan sumbangan
yang maksimum kepada peningkatan produktiviti organisasi.

Sikap saling menghormati
setiap kaum dan agama
perlu sentiasa diperkasa dan
dikukuhkan bagi memastikan
negara sentiasa berada dalam
keadaan aman dan makmur.

Cintai Negara

Setiap pendeposit perlu memilih
institusi kewangan yang
berdaftar bagi membolehkan
setiap simpanan dilindungi oleh
Perbadanan Insurans Deposit
Malaysia (PIDM) dengan nilai
perlindungan maksimum
RM250 ribu.

Celik KewanganRM

AHLI PIDM
MEMBER OF PIDM

PURU DO PIDM
KABAN PIDM

www.pidm.gov.my
Toll-free: 1-800-88-1266

Protecting Your Insurance And Deposits In Malaysia

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   178 11/7/16   1:48 PM
Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4 179

(b)  Peranan Bahagian Fungsian
Pengurusan Sumber Manusia

Bahagian fungsian pengurusan sumber manusia memainkan
peranan yang penting dalam membangunkan dan memacu
pertumbuhan sesebuah perniagaan. Terdapat empat peranan yang
dimainkan oleh bahagian fungsian pengurusan sumber manusia.
Peranan pengurusan sumber manusia ditunjukkan dalam
Rajah 4.3 yang berikut:

Rajah 4.3 Pengurusan sumber manusia

Perancangan
sumber manusia

Latihan dan
pembangunan

Perhubungan
industri

• Pelaksanaan
program induksi
dan program
latihan kemahiran
untuk pekerja
baharu dan
pekerja sedia ada

• Pembangunan
pekerja
melibatkan proses
meningkatkan
keupayaan
pekerja untuk
menerima
tanggungjawab
dan tugas baharu

• Pekerja melalui
kesatuan sekerja
menyuarakan
ketidakpuasan
mereka terhadap
kemudahan yang
disediakan oleh
pihak majikan

• Membantu
menyelesaikan
sebarang
pertikaian
semasa proses
perundingan
sedang dijalankan

Pengurusan sumber manusia

Perkhidmatan
pekerja dan
kebajikan

Menyediakan
kemudahan untuk
pekerja semasa
bertugas dalam
organisasi seperti
kemudahan
pengangkutan,
kemudahan
rekreasi,
kemudahan
kaunseling,
kemudahan kantin

• Proses mengambil
pekerja atau staf

• Membentuk polisi
berkaitan dengan
pembangunan
kerjaya pekerja

• Membentuk
sistem pertukaran

• Kenaikan pangkat
• Membentuk

sistem tindakan
yang berkaitan
dengan disiplin

Jelaskan kepentingan sumber manusia dalam perniagaan. Kemudian, kaitkan kepentingan tersebut dengan sumber
manusia di sekolah anda.

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   179 11/7/16   1:48 PM
180 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

4.2.3  Bahagian Fungsian
Kewangan

Pengurusan kewangan merujuk pada aktiviti untuk merancang,
menyusun, mengarah, dan mengawal segala aspek pembiayaan
dan perbelanjaan dalam perniagaan. Segala aset dan liabiliti
perlu diuruskan dengan cara terbaik bagi menjamin perniagaan
tersebut kekal lestari.

Menyediakan laporan prestasi
kewangan untuk melihat untung
rugi syarikat dan juga untuk
tujuan percukaian

Memeriksa bajet jabatan dan
pendapatan terkini daripada
jualan, menyediakan unjuran
jualan tunai dan kepakaran
dalam menganalisis maklumat
kewangan harian

Membantu menyediakan
penyata kewangan

Membantu akauntan
dalam menyelia rekod-rekod
kewangan dan mengurus semua
bentuk hutang

Pegawai
kredit

Akauntan

Pegawai
kewangan

Staf
kewangan

Rajah 4.4 Contoh fungsian kewangan

Peta MINDA

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   180 11/7/16   1:48 PM
181Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

(a)  Tujuan Bahagian Pengurusan
Kewangan

Bahagian pengurusan kewangan memainkan peranan penting
bagi memastikan sumber kewangan yang terhad diagihkan dan
dibelanjakan dalam aktiviti perniagaan yang boleh menjanakan
keuntungan dan meningkatkan produktiviti.

Pengurusan kewangan juga memastikan hasil kewangan yang
diperoleh bukan hanya dapat menampung segala perbelanjaan
dalam perniagaan malah dapat memperoleh keuntungan.

Pada masa yang sama, pengurusan kewangan juga penting
dalam memastikan sumber kewangan syarikat sentiasa berada
dalam keadaan yang mencukupi untuk menjalankan operasi
perniagaan agar operasi perniagaan tidak tergendala.

(b) Peranan Pengurusan Kewangan

Peranan pengurusan kewangan ditunjukkan dalam Rajah 4.5
yang berikut:

Rajah 4.5 Pengurusan kewangan

Pengurusan kewangan

Membuat perancangan
kewangan

• Menentukan objektif
kewangan yang hendak
dicapai oleh organisasi

• Penjelasan tentang objektif
kewangan secara terperinci
untuk dijadikan garis
panduan bertindak dalam
sebarang aktiviti kewangan
dalam organisasi

Mengagihkan sumber
kewangan mengikut

peruntukan yang ditetapkan

• Bajet kewangan yang telah
diluluskan oleh pihak
pengurusan perlu diagihkan
mengikut peruntukan
kepada setiap bahagian

• Pengagihan perlu dibuat
mengikut masa dan
jenis perbelanjaan yang
ditetapkan oleh organisasi

Mengawal kewangan
setiap bahagian

• Memastikan perbelanjaan
setiap bahagian berdasarkan
bajet yang telah diluluskan

• Setiap bahagian akan dipantau
dalam aspek kewangan
supaya masalah salah urus
perbelanjaan tidak berlaku

• Mengelak berlakunya
penipuan dan penyelewengan

Pemilihan jenis pelaburan perlu
dibuat dengan bijak dan teliti
berdasarkan potensi kadar
pulangan atau dividen, tahap
kecairan dan tahap risiko yang
bakal dihadapi.

Celik KewanganRM

Rancangkan satu aktiviti atau program di sekolah anda. Kemudian, uruskan program tersebut dengan memberi
tumpuan kepada pengurusan kewangan. Setelah tamat program, jelaskan di dalam kelas cara anda menguruskan
kewangan semasa menjalankan program tersebut.

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   181 11/7/16   1:48 PM
182 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

4.2.4  Bahagian Fungsian
Teknologi Maklumat dan
Komunikasi (ICT)

Teknologi maklumat merangkumi teknologi pengkomputeran
dan telekomunikasi yang digunakan dalam pelbagai
bidang seperti perniagaan, penerbitan, penyiaran, perubatan,
pendidikan, perindustrian, pertanian dan kosmetik.

Teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) merangkumi
penggunaan teknologi komputer seperti teknologi perisian
untuk mengubah, memindahkan, memproses, menyimpan
dan melindungi semua maklumat yang diperlukan dalam
sesebuah organisasi perniagaan secara selamat, mudah, cepat
dan tepat. Penggunaan komputer sangat penting untuk
membolehkan data-data perniagaan disimpan.

(a)  Tujuan Bahagian Fungsian ICT

Tujuan bahagian fungsian ICT adalah seperti berikut:

• Operasi organisasi lebih efektif dan efisien
Urusan perniagaan dapat dilakukan dengan lebih efektif dan
efisien melalui penggunaan sistem teknologi, pengkomputeran
dan perisian terkini.

• Memudahkan komunikasi dalaman (Intranet) dan luaran
(Internet)
Intranet memudahkan staf dalam organisasi berkomunikasi
manakala teknologi Internet pula boleh digunakan untuk
menjalankan pelbagai aktiviti perniagaan seperti jual beli
(e-dagang), mendapatkan sumber bekalan (e-perolehan) serta
mempromosikan barang dan perkhidmatan (e-pemasaran).

• Menyimpan maklumat dan data perniagaan
Setiap perniagaan mempunyai pangkalan data sendiri untuk
menyimpan maklumat penting seperti sumber manusia,
kewangan, per bekalan, penjualan, pembelian dan perolehan.
Hal ini memudahkan pihak pengurusan mengakses data
sekiranya diperlukan dengan kadar segera.

Digital Malaysia merupakan
inisiatif atau platform yang
disediakan oleh kerajaan bagi
mengumpul dan memperkasa
idea dan sumbangan rakyat
Malaysia ke arah ekonomi digital
untuk mencapai status negara
maju pada tahun 2020.

Buletin Keusahawanan

Jelaskan kelebihan menggunakan
teknologi e-pemasaran untuk
mempromosikan barang atau
perkhidmatan perniagaan.

Minda Kreatif

Cari maklumat berkaitan bahagian fungsian teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) dalam perniagaan
berhampiran dengan anda. Jelaskan kelebihan bahagian fungsian tersebut dalam memajukan perkembangan
perniagaan yang sedang dijalankan.

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   182 11/7/16   1:48 PM
183Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

• Bertanggungjawab terhadap keselamatan sistem
• Memastikan hanya pengguna yang dibenarkan sahaja boleh

mengakses sistem
• Memastikan adanya sistem simpanan yang penuh untuk

menyimpan semula data kritikal dalam keadaan kecemasan
• Membantu dan menolong pekerja menyelesaikan masalah

berkaitan dengan penggunaan perisian baharu
• Mengesyorkan sistem atau perisian terkini mengikut

perkembangan teknologi dan keperluan perniagaan
• Membantu pengguna yang berhadapan dengan masalah komputer

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Bincangkan kelebihan
menggunakan ICT dalam
menguruskan perniagaan.

EMK

• Program MINDA disasarkan
kepada semua rakyat termasuk
komuniti setempat, usahawan,
belia dan pelajar.

• Program ini berperanan
memberi rakyat perkhidmatan
komunikasi dan pendigitalan
negara serta memberi
kesedaran tentang penggunaan
teknologi maklumat dan
komunikasi (ICT) secara
berhemah dan berkesan.

• Program ini membuka ruang
dan peluang untuk merangsang
pertumbuhan ekonomi digital
dalam kalangan masyarakat.

Buletin Keusahawanan

• Mempercepat urus niaga
Teknologi Internet dapat membantu mempercepat aktiviti
urus niaga antara peniaga dengan pembeli. Hal ini seterusnya
meningkatkan keuntungan perniagaan.

(b) Peranan Bahagian Fungsian ICT

Bahagian fungsian teknologi maklumat dan komunikasi
(ICT) memainkan peranan penting untuk mengurus dan
menyelaras pembangunan perkakasan dalam sistem aplikasi
teknologi maklumat serta kerangkaian Intranet dan Internet
sesebuah organisasi perniagaan. Selain itu, bahagian ini juga
bertanggungjawab terhadap keselamatan sistem ICT.

Peranan bahagian fungsian ICT dalam sesebuah organisasi
perniagaan boleh diringkaskan seperti berikut:

Gambar foto 4.1 Teknologi dalam rekaan kereta

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   183 11/7/16   1:48 PM
184 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

Penyelidikan dan pembangunan (R&D) melibatkan pembangunan
produk baharu dan penambahbaikan produk yang sedia ada.
Dalam kebanyakan industri, R&D termasuk aktiviti rekaan produk.

(a)  Tujuan Bahagian Fungsian
Penyelidikan dan Pembangunan

Tujuan bahagian fungsian penyelidikan dan pembangunan (R&D)
adalah untuk meningkatkan tahap pengeluaran dan pemasaran
produk. Selain itu, usaha penyelidikan dan pembangunan juga
dapat menghasilkan produk yang berkualiti dengan kos efektif.

Gambar foto 4.2 Aktiviti penyelidikan dan pembangunan

Inovasi Sosial MOSTI
(MSI) merupakan salah satu
platform yang berperanan
untuk menjalankan aktiviti
pembangunan dan pelaksanaan
terhadap setiap idea berbentuk
barang, perkhidmatan dan model.

Buletin Keusahawanan

Contoh
Pasukan penyelidik dari Pusat Kejuruteraan Tisu, Pusat Perubatan
Universiti Kebangsaan Malaysia (PPUKM) berjaya menghasilkan
kulit gantian ‘MyDerm’ sebagai kaedah terbaharu dalam teknologi
perubatan dunia.

Kejayaan ini turut mendapat pengiktirafan daripada Malaysia
Book of Records (MBOR).

Hal ini bukan sahaja mengharumkan nama Malaysia pada peringkat
dunia tetapi turut membuka peluang perniagaan kepada usahawan
sedia ada dan bakal usahawan.

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan daripada laman sesawang http://
www.bharian.com.my/semasa)

4.2.5  Bahagian Fungsian
Penyelidikan dan
Pembangunan (R&D)

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Bincangkan contoh aktiviti
penyelidikan dan pembangunan
(R&D) yang telah dilakukan oleh
agensi kerajaan atau swasta untuk
meningkatkan kualiti produk
dalam sektor pertanian.

EMK

B
a

b
 4

Jelaskan cara untuk
meningkatkan keuntungan
perniagaan melalui bahagian
fungsian penyelidikan dan
pembangunan (R&D).

Minda Kreatif

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   184 11/7/16   1:48 PM
185Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

(b)  Peranan bahagian fungsian
penyelidikan dan pembangunan

Bahagian fungsian penyelidikan dan pembangunan berperanan
untuk merancang aktiviti pembangunan produk baharu dan
penambahbaikan produk yang sedia ada. Selain itu, bahagian
penyelidikan dan pembangunan juga berperanan untuk
merancang bagi menghasilkan produk yang dapat memenuhi
keperluan dan kehendak pengguna.

4.2.6  Bahagian Fungsian
Pembelian

Pembelian merupakan aktiviti yang dilakukan oleh dua pihak,
iaitu penjual dan pembeli bagi tujuan menukarkan barang dan
perkhidmatan dengan menggunakan alat transaksi yang sah.

Kebanyakan perniagaan memerlukan pembelian pelbagai jenis
barang secara rutin. Staf bahagian pembelian perlu menyediakan
kontrak dengan pembekal untuk membekalkan barang yang
diperlukan dalam operasi pengeluaran.

Keputusan untuk pembelian sesuatu barang hanya dapat
dilakukan selepas melalui beberapa proses utama dan mendapat
kelulusan daripada pengurusan tertinggi. Staf  bahagian pembelian
bertanggungjawab untuk memastikan syarikat membayar pada
jumlah yang berpatutan kepada pembekal.

Aktiviti pembelian boleh dilaksanakan dengan menempah
bekalan bahan mentah dan stok daripada pembekal. Tempahan
awal akan membantu menyelesaikan masalah pembekalan atau
penghantaran barang.

(a)  Tujuan Bahagian Fungsian
Pembelian

Bahagian fungsian pembelian perlu bijak mengawal pembelian
kuantiti bahan mentah. Pengurusan pembelian yang sistematik
akan mewujudkan pelbagai impak positif termasuk peningkatan
dalam keuntungan.

Cari maklumat berkaitan bahagian fungsian pembelian koperasi sekolah anda. Jelaskan kelebihan dan kekurangan
bahagian fungsian tersebut. Sekiranya terdapat kekurangan, berikan cadangan penyelesaian kepada masalah tersebut.

Arahan:
1 Bentukkan kelas kepada

kumpulan kecil.
2 Lakukan proses atau aktiviti

sumbang saran.
3 Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan kelebihan dan
kekurangan hasil daripada aktiviti
penyelidikan dan pembangunan
kepada sesebuah perniagaan.

EMK

B
a

b
 4

Gambar foto 4.3 Aktiviti pembelian

B
a

b
 4

Setiap pengguna perlu
menyokong dan membeli
produk keluaran tempatan
bagi membantu memajukan
usahawan tempatan.

Cintai Negara

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   185 11/7/16   1:48 PM
186 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

(b)  Peranan Bahagian Fungsian
Pembelian

Bahagian fungsian pembelian berperanan untuk menentukan
kuantiti dan spesifikasi barang yang dibeli adalah tepat. Bahagian
ini juga turut berperanan untuk menentukan pemilihan pembekal
yang bersesuaian dan cekap serta memastikan barang diterima
tepat pada masa dan lokasi yang telah ditentukan.

Proses pembelian barang oleh bahagian fungsian pembelian
ditunjukkan dalam Rajah 4.6 yang berikut:

4.2.7  Bahagian Fungsian
Pengeluaran

Pengeluaran merupakan proses menghasilkan barang melalui
proses transformasi yang menukarkan input kepada output
bagi memenuhi keperluan kehendak pengguna.

(a)  Tujuan Bahagian Fungsian
Pengeluaran

Pengurusan bahagian fungsian pengeluaran yang baik, cekap,
sistematik dan berkesan sangat penting bagi memastikan setiap
aktiviti pengeluaran yang dijalankan dapat mengurangkan kos
dan memaksimumkan keuntungan.

Menilai
pembekal-
pembekal

Membuat
pesanan

pembelian

Penerimaan
barang daripada

pembekal

Rajah 4.6 Tatacara pembelian

Peta       -THINK

Arahan:
Bincangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan kepentingan bahagian
fungsian pengeluaran dalam
memacu pertumbuhan
sesebuah perniagaan.

EMK

Jelaskan kaedah meningkatkan
keuntungan perniagaan melalui
bahagian fungsian pembelian.

Minda Kreatif

Menerima tempahan
belian daripada
pengurus jualan

Mencari pembekal
yang sesuai

Menerima sebut
harga daripada

pembekal-pembekal

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   186 11/7/16   1:48 PM
187Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

(b)  Peranan Bahagian Fungsian
Pengeluaran

Bahagian fungsian pengeluaran memainkan peranan seperti
yang berikut:

•	 Menghasilkan barang dan perkhidmatan
Menghasilkan barang dan perkhidmatan kepada masyarakat
dengan mematuhi aspek dan standard kualiti yang ditetapkan.

• Memenuhi keperluan dan kehendak
Output yang dihasilkan iaitu, barang dan perkhidmatan akan
dipasarkan untuk memenuhi keperluan dan kehendak kepada
pengguna dalam pasaran.

• Menukarkan input kepada output
Merancang dan menjalankan proses transformasi input yang
terdiri daripada tanah, buruh, teknologi dan bahan mentah
untuk menghasilkan output.

Output

Ciri produk

Cita rasa

Kualiti

Input

Tanah

Buruh

Teknologi

Bahan mentah

Proses Transformasi

Kerja 3

Kerja 1

Kerja 2

Rajah 4.7 Proses pengeluaran

Pelancaran Pelan Pembangunan
Industri Biomas Sabah dan
Sarawak (SBIDP) oleh Perdana
Menteri Malaysia telah membuka
peluang baharu kepada rakyat
untuk menjana pendapatan
melalui perniagaan.

Buletin Keusahawanan

Selain itu, pengurus bahagian ini juga perlu bertanggungjawab
kepada kawalan awalan, kawalan semasa dan kawalan selepas.

• Kawalan Awalan
 Kawalan awalan dilakukan adalah untuk memastikan semua

bahan atau input berada dalam keadaan baik dan berkualiti
sebelum proses transformasi dimulakan seperti mesin dalam
keadaan baik, bahan mentah yang berkualiti dan tenaga kerja
yang mencukupi.

Jelaskan proses transformasi
input kepada output.

Minda Kreatif
B

a
b

4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   187 11/7/16   1:48 PM
188 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

• Kawalan semasa
 Pengurus bahagian fungsian pengeluaran dalam sesebuah

perniagaan juga turut bertanggungjawab untuk melaksanakan
kawalan semasa yang terdiri daripada kawalan pengeluaran,
kawalan utiliti mesin dan kawalan staf.

– Kawalan pengeluaran
 Kawalan pengeluaran berperanan untuk memastikan proses

pengeluaran berjalan lancar. Selain itu, kawalan ini juga
akan membantu mengatasi masalah yang timbul dalam
pengeluaran dengan segera.

Gambar foto 4.5 Menjalankan aktiviti pengeluaran

Cari maklumat tentang aktiviti pengeluaran di kawasan anda. Adakah perniagaan tersebut menjalankan aktiviti
pengeluaran mengikut sistem kawalan awalan, semasa dan selepas? Jika Ya, jelaskan prosedur yang dilakukan. Jika
Tidak, berikan pandangan anda terhadap sistem pengeluaran perniagaan tersebut.

Gambar foto 4.4 Memeriksa sumber pengeluaran

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:

Jelaskan kepentingan kawalan
dalam operasi pengeluaran
sesebuah perniagaan.

EMK

Kemudahan Pengeluaran
dan Perintisan

Program Kemudahan Pengeluaran
dan Perintisan (KPP) Bahagian
Pembangunan Usahawan MARA
merupakan satu rangkaian
kemudahan yang disediakan bagi
membantu dan membangunkan
usahawan dalam perusahaan kecil
dan sederhana melalui kaedah
pembentukan etika keusahawanan,
perintisan perniagaan, kemudahan
pengeluaran, galakan pengeluaran,
pemindahan teknologi dan
rawatan perniagaan dan
pengkomersialan.
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan

daripada laman sesawang http://
www.mara.gov.my/kemudahan_

pengeluaran_perintisan)

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   188 11/7/16   1:48 PM
189Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

– Kawalan utiliti mesin
 Kawalan utiliti mesin memainkan peranan dengan

memastikan peralatan dan mesin dalam keadaan baik,
mengawal penggunaan mesin, membaiki mesin dengan
segera jika berlaku kerosakan dan menyelia mesin secara
konsisten dan berkala.

– Kawalan staf
 Kawalan staf berperanan untuk memastikan semua staf bekerja

secara efektif, efisien dan fokus kepada sasaran pengeluaran
serta memastikan jumlah tenaga buruh mencukupi.

• Kawalan selepas
 Kawalan selepas pengeluaran merupakan pemeriksaan kualiti

terakhir bagi memastikan produk yang dihasilkan berada pada
standard yang betul. Selain itu, kawalan ini juga berfungsi
membuat pemeriksaan produk sama ada secara manual atau
automatik dan membuat pemeriksaan kualiti.

Gambar foto 4.6 Memeriksa hasil pengeluaran

4.2.8  Bahagian Fungsian
Pemasaran

Pemasaran merupakan suatu aktiviti mencipta nilai barang,
penentuan harga, promosi dan pengedaran produk bagi
menggalakkan berlaku pertukaran yang dapat memenuhi
keperluan pengguna dan mencapai objektif organisasi.

(a) Tujuan Bahagian Fungsian Pemasaran

Tujuan bahagian fungsian pemasaran adalah untuk melakukan
pertukaran antara dua pihak, iaitu pembeli dan penjual.

Tahun Pengkomersialan
Malaysia yang dilaksanakan oleh
Kementerian Sains, Teknologi
dan Inovasi Malaysia (MOSTI)
akan membantu memperkasa,
melonjak dan membudayakan
aktiviti pengkomersialan
produk inovasi serta aktiviti
penyelidikan dan pembangunan
(R&D) ke tahap yang lebih baik.

Buletin Keusahawanan

Setiap perniagaan perlu
mengutamakan perniagaan
tempatan sebagai rakan
perniagaan dalam menjalankan
sesuatu kerjasama berkaitan
aktiviti pengeluaran.

Cintai Negara

Jelaskan cara menaik taraf
sistem sedia ada dalam sesebuah
perniagaan bagi memastikan
sistem yang wujud memberi
impak positif kepada perniagaan.

Minda Kreatif

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   189 11/7/16   1:48 PM
190 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

Bahagian fungsian pemasaran akan memastikan barang
dan perkhidmatan yang dikeluarkan sampai kepada pengguna
dengan cepat. Selain itu, aktiviti pemasaran yang berkesan dapat
mencipta permintaan bagi sesuatu barang dan perkhidmatan
serta mampu meningkatkan keuntungan kepada peniaga.

Bagi melancarkan aktiviti pemasaran, pengurus pemasaran
akan membentuk strategi pemasaran yang terdiri daripada
sasaran pasaran dan campuran pemasaran.

(i) Sasaran Pasaran

Sasaran pasaran merupakan kumpulan pengguna sedia ada
atau bakal pengguna yang berpotensi untuk membeli produk
yang dikeluarkan oleh organisasi perniagaan.

(ii) Campuran Pemasaran

Campuran pemasaran merupakan rangkuman beberapa strategi
utama yang direka bentuk dan diuruskan oleh pemasar bagi
tujuan menghasilkan proses pertukaran nilai yang dapat
memaksimumkan kepuasan pengguna. Terdapat empat elemen
dalam campuran pemasaran, iaitu produk, harga, pengedaran
atau pengagihan dan promosi.

Produk merangkumi
keputusan yang
berkaitan dengan
penyelidikan dan
pembangunan
produk baharu,
ujian produk,
perancangan
pengurusan produk,
pembungkusan dan
jaminan produk.

1
Harga ialah
penentuan
nilai produk
berkaitan dengan
penetapan
harga dan polisi
harga serta
pembentukan
strategi harga
termasuk
pelbagai diskaun.

2
Pengedaran
atau pengagihan
ini merupakan
aktiviti untuk
memastikan
barang dan
perkhidmatan
sampai kepada
pengguna.

3

Rajah 4.8 Huraian campuran pemasaran

4
Promosi melibatkan
aktiviti memberitahu
pelanggan tentang
sesuatu barang
atau perkhidmatan
yang ada melalui
pengiklanan, promosi
jualan atau publisiti.

Arahan:
Cari maklumat berkaitan
Anugerah Kedai Harga Patut
(AKHP) dan Anugerah Kedai
Pilihan Rakyat 1Malaysia.

Soalan:
Adakah anugerah itu sama atau
berbeza? Jelaskan jawapan anda.

Kemudian jelaskan kelebihan
anugerah tersebut kepada
usahawan dan pengguna.

EMK

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   190 11/7/16   1:48 PM
191Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

Buletin Keusahawanan
(b)  Peranan Bahagian Fungsian

Pemasaran

Pengurusan bahagian fungsian pemasaran berperanan untuk
mewujudkan dan meningkatkan permintaan. Selain itu, pihak
pengurusan juga bertanggungjawab untuk mengenal pasti sasaran
pasaran. Bahagian ini juga berperanan untuk menjalin hubungan
dengan pengguna setia. Pengguna setia merupakan pengguna
yang membeli barang dan perkhidmatan secara berterusan.

4.2.9  Bahagian Fungsian
Pengagihan

Pengagihan ialah barang atau perkhidmatan yang diagihkan
oleh perniagaan dapat diterima oleh pengguna mengikut
tempat dan masa yang tepat serta berada dalam keadaan baik.

Ringkasan peranan fungsian pemasaran

• Mengemaskinikan dan mempromosikan barang dan
perkhidmatan yang ditawarkan dalam pasaran

• Menghasilkan dan mengedarkan bahan publisiti seperti katalog

• Mendapatkan dan mengemaskinikan profil pelanggan yang
sedia ada untuk membuat sasaran pasaran

• Mempromosikan barang dan perkhidmatan melalui pelbagai
cara pengiklanan dan kaedah promosi, seperti akhbar,
televisyen, dalam talian, mel terus, penajaan serta pertunjukan
dan pameran perdagangan

• Menjalankan penyeliaan pasaran untuk mendapatkan maklum
balas berkenaan dengan produk atau perkhidmatan yang
telah berada dalam pasaran atau produk yang berpotensi
untuk dipasarkan

Contoh
Lembaga Pemasaran Pertanian Persekutuan (FAMA)

FAMA berperanan menjalankan aktiviti pemasaran
berkaitan pertanian yang melibatkan semua pihak
termasuk agensi kerajaan dan swasta.

Bincangkan kelebihan pemasaran
secara dalam talian berbanding
dengan kaedah tradisional.

Minda Kreatif

B
a

b
 4

MyCreative Ventures Sdn. Bhd.

• MyCreative Ventures Sdn. Bhd.
merupakan salah satu inisiatif
kerajaan bagi melahirkan
dan membantu lebih ramai
usahawan terutama dalam
industri kreatif dari
pelbagai bidang.

• Generasi muda yang
berfikiran kreatif berupaya
menjana pendapatan dengan
menjadikan bakat yang ada
sebagai sumber idea untuk
memulakan perniagaan.

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan
daripada laman sesawang http://
www.mycreative.com.my/about)

Setiap organisasi dan individu
yang terlibat dalam aktiviti
pengagihan perlu melaksanakan
tugas dengan penuh komitmen,
amanah dan integriti yang tinggi.

Cintai Negara

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   191 11/7/16   1:48 PM
192 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

(a) Tujuan Bahagian Fungsian Pengagihan

Tujuan bahagian fungsian pengagihan dibentuk adalah untuk
me mastikan setiap barang yang dikeluarkan dapat diterima oleh
pengguna mengikut tempat dan masa yang betul. Selain itu,
bahagian ini juga perlu memastikan pemilihan setiap saluran
agihan perlu bersesuaian dengan jenis barang yang hendak
dipasarkan. Bahagian ini juga akan memastikan pengangkutan
yang digunakan juga bersesuaian dengan barang yang hendak
diagihkan agar tidak berlaku pembaziran masa dan kos.

Fungsian pengagihan tersebut ditunjukkan seperti dalam gambar
foto 4.7 dan 4.8 yang berikut:

Gambar foto 4.7 Merancang perjalanan Gambar foto 4.8 Pengagihan barang

(b)  Peranan Bahagian Fungsian
Pengagihan

Bahagian fungsian pengagihan memainkan beberapa peranan
seperti memastikan barang disimpan dengan baik dan dilabel
sebelum dihantar pada waktu yang tepat. Selain itu, bahagian ini
juga berperanan untuk memeriksa semua barang yang ditempah
dan bertindak jika terdapat perbezaan atau kesilapan.

Bahagian fungsian pengagihan juga melibatkan aktiviti
pengumpulan, pengangkutan dan pengedaran barang. Bahagian
fungsian agihan turut berperanan untuk melengkapkan dokumen
penghantaran, menyediakan jadual pergerakan kenderaan dan
menyelesaikan masalah proses pengagihan.

Bincangkan kesan kepada
perniagaan sekiranya barang
tidak dapat dihantar pada masa
yang ditetapkan.

Minda Kreatif

Menentukan lokasi dan destinasi penghantaran
Memastikan kenderaan tidak pulang dalam
keadaan kosong, iaitu dengan membawa
barangan untuk dihantar dan dikutip

Setiap perniagaan perlu
mengagihkan semua sumber
yang terlibat termasuk sumber
kewangan mengikut keutamaan.

Celik KewanganRM

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   192 11/7/16   1:48 PM
193Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

Pengurus bahagian pengagihan akan memilih saluran
agihan yang berbeza untuk mengedarkan barang berdasarkan
keperluan dan kehendak pengguna pasaran dan jenis barang yang
dipasarkan. Terdapat empat jenis saluran agihan yang digunakan
dalam membuat pengagihan dan pengedaran kepada pengguna.

(i) Saluran 1: Pengeluar → pengguna

Jenis saluran ini dikenali sebagai saluran pemasaran langsung.
Pengeluar memasarkan barang secara terus kepada pengguna
akhir. Saluran agihan ini tidak melibatkan orang tengah.

Contoh

Barang dan perkhidmatan yang dipasarkan menggunakan saluran
agihan ini ialah:
• barang yang tidak tahan lama seperti barang pertanian
• barang bernilai tinggi seperti kapal terbang
• barang tempahan khas seperti pakaian
• perkhidmatan profesional seperti khidmat doktor dan guaman

(ii) Saluran 2: Pengeluar → peruncit → pengguna

Saluran agihan ini hanya melibatkan satu orang tengah sahaja.
Pengeluar memasarkan barang kepada peruncit dan peruncit
akan menjual barang kepada pengguna.

Jenis barang yang sesuai diagihkan menggunakan saluran
agihan ini ialah barang yang memerlukan khidmat nasihat pakar
dan barang tahan lama. Saluran agihan ini wujud apabila peruncit
membeli secara besar-besaran terus daripada pengeluar.

Contoh

Barang yang diagihkan melalui saluran agihan ini ialah barang
kosmetik, tayar, alat elektrik dan pakaian.

(iii)  Saluran 3: Pengeluar → pemborong
→ peruncit → pengguna

Jenis saluran ini mengandungi dua pihak pengantara, iaitu
pemborong dan peruncit. Pemborong berperanan membeli
barang daripada pengeluar secara pukal dan memecah pukal
dalam kuantiti kecil untuk dijual kepada peruncit.

Peruncit akan menjual barang kepada pengguna mengikut
permintaan pengguna. Jenis barang yang sesuai digunakan
dalam saluran agihan ini ialah barang keperluan harian.

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan kelebihan dan
kekurangan jenis saluran 1, 2, 3
dan 4.

EMK

Projek Pembangunan Bersepadu
Penapisan Minyak dan

Petrokimia (Rapid)
Kerajaan negeri Johor membuat
pengagihan projek Pembangunan
Bersepadu Penapisan Minyak dan
Petrokimia (Rapid) di Pengerang
kepada kontraktor serta usahawan
tempatan dan bumiputera. Hal
ini membantu meningkatkan
penyertaan pelbagai pihak
termasuk syarikat tempatan,
usahawan dan kontraktor dalam
projek besar yang dijalankan
termasuk projek Rapid.
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan

daripada laman sesawang http://
muafakatjohor.com/pengagihan-
projek-rapid-kepada-usahawan-

tempatan/)

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   193 11/7/16   1:48 PM
194 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

(iv)  Saluran 4: Pengeluar → ejen → peruncit
→ pengguna

Jenis saluran ini melibatkan ejen dan peruncit sebagai
pengantara. Pengeluar akan melantik ejen untuk memasarkan
dan mengedarkan barangnya kepada peruncit.

Pengeluar akan membekalkan barangnya kepada ejen untuk
diagihkan kepada peruncit. Peruncit pula akan menjual barang
yang diperoleh daripada ejen kepada pengguna.

Contoh

Barang yang diagihkan melalui saluran agihan ini ialah barang
keperluan harian seperti gula, beras dan barang dapur.

Contoh

Jenis barang yang sesuai diagihkan melalui saluran agihan ini ialah
pakaian yang berjenama, buku dan majalah.

Ringkasan peranan bahagian fungsian agihan

• Memastikan barang disimpan dengan baik dan dilabel sebelum
dihantar pada waktu yang tepat

• Memeriksa semua tempahan dan bertindak jika berlaku perbezaan
• Melengkapkan penghantaran dokumen
• Menyediakan jadual pergerakan kenderaan
• Menyelesaikan masalah proses pengagihan
• Memenuhi kekurangan bekalan yang berlaku di sesuatu lokasi
• Mengambil dan mengagihkan tempahan seperti yang

telah ditetapkan
• Membantu fungsian lain seperti pengeluaran dan jualan dalam

mencapai matlamat yang telah ditetapkan oleh organisasi

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Huraikan jenis-jenis saluran
agihan yang sesuai digunakan
untuk mengagihkan barang
keperluan harian dan barang yang
memerlukan tempahan khas.

EMK

Maklumat berikut berkaitan dengan barang dan perkhidmatan
• Barang keperluan harian
• Barang kosmetik
• Perkhidmatan guaman
• Pakaian yang berjenama

Bahagikan murid kepada empat kumpulan dan setiap kumpulan dikehendaki menyatakan contoh barang dan
contoh perkhidmatan serta jenis saluran agihan yang paling sesuai digunakan untuk mengagihkan barang dan
perkhidmatan tersebut.

Setiap pihak perlu saling
bekerjasama dengan membantu
antara satu sama lain agar setiap
urus niaga yang berlaku dapat
memanfaatkan semua pihak.

Cintai Negara

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   194 11/7/16   1:48 PM
195Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

Contoh

Perniagaan yang lain
menyimpan stok
mereka di gudang
sebelum dihantar ke
lokasi yang diperlukan.

Sesetengah syarikat
menggunakan kenderaan
yang sesuai untuk membawa
barangan sejuk beku.

Terdapat perniagaan yang
menggunakan kenderaan lain
seperti lori dan kereta api
untuk membawa barang yang
berat dan pukal seperti barang
kejuruteraan, kereta, atau
bahan kimia.

Gambar foto 4.9 Membeli pakaian

Gambar foto 4.10 Gudang

Gambar foto 4.11 Lori ais

Gambar foto 4.12 Kereta api

B
a

b
 4

OSRA Exclusive dan ZAWARA Sdn.
Bhd. mengagihkan barang mereka
secara terus kepada pelanggan
terutamanya apabila barang tersebut
dibeli dalam talian.

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   195 11/7/16   1:48 PM
196 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

4.2.10  Bahagian Fungsian Jualan
Bahagian fungsian jualan merupakan antara fungsi yang penting
dalam sesebuah organisasi perniagaan. Jualan merupakan suatu
transaksi yang memberikan nilai tambah dalam memenuhi
keperluan pelanggan dan memberi manfaat bersama kepada
penjual dan pembeli. Kebanyakan perniagaan akan meletakkan
jumlah sasaran jualan tertentu sebagai tujuan dan objektif kepada
perniagaan yang sedang dijalankan oleh mereka.

Staf di bahagian jualan akan sentiasa berkomunikasi dan
berinteraksi dengan pengguna. Hal ini seterusnya membina
jaringan yang kukuh yang akan menggalakkan pelanggan untuk
terus memilih perkhidmatan syarikat pada masa akan datang.

(a) Tujuan Bahagian Fungsian Jualan

Bahagian fungsian jualan dibentuk untuk memastikan jumlah
sasaran jualan yang telah ditetapkan dalam objektif perniagaan
tersebut tercapai. Selain itu, semua staf bahagian ini perlu
mengetahui dan memahami undang-undang yang melindungi
pengguna dan memahami jenis perniagaan yang dibenarkan dan
tidak dibenarkan. Staf yang berkemahiran dan berkebolehan akan
bertanggungjawab untuk menjawab pelbagai soalan daripada
pengguna serta mempengaruhi pengguna untuk membeli.

(b) Peranan Bahagian Fungsian Jualan

Bahagian fungsian jualan memainkan peranan untuk menjawab
pertanyaan pelanggan berkaitan dengan barang yang dijual seperti
jenis, spesifikasi, kualiti dan cara pemasangan dan penggunaan
barang. Bahagian ini juga berperanan untuk membuat jualan
secara bersemuka atau secara dalam talian.

Selain itu, bahagian fungsian jualan juga memainkan peranan
untuk menyediakan sebut harga atau jangkaan harga barang yang
dikehendaki oleh pengguna. Bahagian ini juga akan melakukan
rundingan dengan pengguna berkaitan dengan diskaun dan
terma jual beli.

Bahagian fungsian jualan turut berperanan untuk memberi
nasihat teknikal kepada pengguna. Selain itu, bahagian ini
juga berperanan untuk merancang dan mengurus masa yang
bersesuaian untuk membuat promosi jualan. Pada masa yang
sama, bahagian ini juga akan menjalankan peranannya untuk
menyemak dan mengemas kini rekod pengguna supaya mudah
untuk menghubungi pengguna.

Arahan:
Lakukan aktiviti sumbang saran
dalam kumpulan dan bentangkan
dalam kelas.

Soalan:
Huraikan kelebihan bahagian
fungsian jualan dalam
memaksimumkan keuntungan
sesebuah perniagaan.

EMK

Setiap hasil jualan perlu disimpan
dan digunakan berdasarkan
keperluan perniagaan semasa.

Celik KewanganRM

B
a

b
 4

Anugerah Kedai Harga Patut
(AKHP)

TAHUN

KEMENTERIAN PERDAGANGAN DALAM NEGERI
KOPERASI DAN KEPENGGUNAAN

Anugerah AKHP berperanan
mengenal pasti, menilai dan
mengiktiraf premis perniagaan
yang menjual barang dan
perkhidmatan pada harga yang
berpatutan mengikut tahap
kualiti terhadap barang dan
perkhidmatan yang ditawarkan.

Buletin Keusahawanan

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   196 11/7/16   1:48 PM
197Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

Pekerja di bahagian
jualan dan kumpulannya
bertanggungjawab
untuk mencapai objektif
yang ditetapkan.

Premis yang menjual barangan
asas seperti buku atau majalah
memerlukan pekerja yang
berpengetahuan asas dalam
perkara yang berkaitan.

Gambar foto 4.14 Kedai buku

Gambar foto 4.13
Gerai buah durian

Premis yang menjual barang
yang kompleks dan mahal
seperti komputer riba
memerlukan pekerja jualan
yang berpengetahuan dan
berkemahiran tinggi.

Gambar foto 4.15
          Kedai barangan elektronik

Lakukan temu bual dengan jurujual di sebuah perniagaan berdekatan anda. Kenal pasti peranan jurujual di premis
perniagaan tersebut.

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   197 11/7/16   1:48 PM
198 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

Contoh

4.2.11  Bahagian Fungsian
Khidmat Pelanggan

Khidmat pelanggan ialah keupayaan dan kebolehan organisasi
perniagaan dalam menyampaikan produk untuk memenuhi
keperluan dan kehendak pelanggan melebihi daripada tahap
yang mereka harapkan dan perkhidmatan diberikan secara
berterusan dan konsisten.

(a)  Tujuan Bahagian Fungsian Khidmat
Pelanggan

Bahagian fungsian khidmat pelanggan adalah untuk memberi
perkhidmatan kepada pelanggan. Pengurus bahagian ini akan
memastikan pelanggan akan mendapat perkhidmatan yang baik.

Kebanyakan organisasi perniagaan akan bertindak dengan
melantik dan meletakkan staf atau pekerja yang bersifat positif
untuk menjalankan tugas dan tanggungjawab pada bahagian
khidmat pelanggan. Perniagaan yang membuat dan menjual
barang industri yang kompleks akan melantik pakar teknikal
untuk memberikan nasihat secara terperinci dan maklumat
kepada pelanggan.

(b)  Peranan Bahagian Fungsian Khidmat
Pelanggan

Bahagian fungsian khidmat pelanggan memainkan peranan
untuk menjawab pertanyaan pelanggan berkenaan dengan barang
dan perkhidmatan. Selain itu, bahagian ini juga berperanan
untuk menyediakan pakar bagi memberikan maklumat mengikut
kehendak pelanggan.

Jelaskan kelebihan bahagian
fungsian khidmat pelanggan
kepada sesebuah perniagaan.

Minda Kreatif

Khidmat pelanggan yang
dilaksanakan oleh Bahijahdzakaria
seperti mengamalkan konsep
“Pelanggan ialah tetamu VVIP”
merupakan antara contoh terbaik
dalam memberi perkhidmatan
terbaik kepada pelanggan.

B
a

b
 4

Setiap perniagaan perlu
berusaha meningkatkan kualiti
barang atau perkhidmatan
yang ditawarkan agar dapat
menembusi pasaran domestik
dan antarabangsa.

Cintai Negara

Gambar foto 4.16 Perniagaan spa

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   198 11/7/16   1:48 PM
199Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

Pembangunan produk merujuk pada suatu aktiviti dan strategi
pertum buhan kepada perniagaan yang sedang dijalankan
yang bertujuan untuk memperkenalkan produk baharu
kepada pasaran sedia ada. Strategi ini memerlukan kreativiti
dan inovasi yang baik untuk menghasilkan produk yang baharu
atau mengubah suai produk sedia ada bagi menarik pelanggan
dalam pasaran sedia ada.

4.3.1  Langkah-langkah
pembangunan produk
baharu

Langkah-langkah pembangunan produk baharu ditunjukkan
dalam Rajah 4.9 yang berikut:

Pembangunan Produk
dan Pasaran Baharu

4.3

(a) Penjanaan Idea

Penjanaan idea merupakan proses bagi memenuhi keperluan
pasaran. Penjanaan idea ini dibuat carian sistematik untuk
idea-idea produk baharu berdasarkan dua jenis sumber
utama, iaitu sumber dalaman dan sumber luaran. Sumber
dalaman merujuk pada penyelidikan dan pembangunan rasmi
syarikat sendiri, pengurusan dan kakitangan. Manakala sumber
luaran merujuk pada sumber-sumber di luar sesebuah syarikat
seperti pelanggan, pesaing, pengedar, pembekal dan firma-firma
reka bentuk di luar organisasi.

Rajah 4.9 Langkah-langkah pembangunan produk baharu

Peta       -THINK

Penyaringan
idea

Pembangunan strategi
pemasaran

Penjanaan
idea

Pembangunan produk
dan pengujian konsep

Analisis
perniagaan

Pembangunan
produk Ujian pemasaran Komersialisasi

Arahan:
Bincangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan kaedah memastikan
setiap ahli dalam organisasi
bersedia menyumbangkan idea
bagi membantu meningkatkan
keuntungan perniagaan.

EMK

Jelaskan kepentingan
pembangunan produk dalam
Strategi Lautan Biru Kebangsaan
(NBOS) kepada sesebuah
organisasi perniagaan.

Minda Kreatif

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   199 11/7/16   1:48 PM
200 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

(b) Penyaringan Idea

Penyaringan idea merupakan proses mengkaji idea-idea produk
baharu untuk memilih yang terbaik dan menggugurkan yang
kurang berpotensi secepat mungkin.

(c)  Pembangunan Produk dan Pengujian
Konsep

Pembangunan produk melibatkan pembangunan idea, iaitu idea
produk yang berpotensi untuk ditawarkan oleh syarikat sendiri.
Pengujian konsep melibatkan proses menguji konsep baharu
produk dengan kumpulan-kumpulan pengguna sasaran untuk
mengetahui sama ada konsep tersebut telah berjaya menarik
perhatian mereka.

(d) Pembangunan Strategi Pemasaran

Pembangunan strategi pemasaran menerangkan sasaran pasaran,
posisi produk yang dirancang, jualan, syer pasaran dan matlamat
keuntungan. Pembangunan pemasaran ini juga melibatkan
strategi harga, produk, pengagihan dan promosi.

(e) Analisis Perniagaan

Analisis perniagaan melibatkan kajian semula jualan, kos
dan unjuran keuntungan untuk mengetahui sama ada dapat
memenuhi objektif syarikat.

(f) Pembangunan Produk

Pembangunan produk melibatkan proses mereka bentuk produk
daripada idea atau proses pembuatan produk prototaip.

(g) Ujian Pemasaran

Ujian pemasaran melibatkan ujian ke atas produk prototaip
untuk mengenal pasti penerimaan pengguna terhadap produk
yang dibangunkan.

(h) Komersialisasi

Komersialisasi melibatkan proses pembuatan sesuatu keputusan
berkaitan dengan di mana (where, iaitu tempat), bila (when, iaitu
bila), kepada siapa (to whom, iaitu sasaran pasaran), bagaimana
(how, iaitu cara promosi dilakukan).

Arahan:
Lakukan aktiviti sumbang saran
dalam kumpulan dan bentangkan
dalam kelas.

Soalan:
Huraikan kelebihan pembangunan
produk dalam meningkatkan
keuntungan perniagaan.

EMK

Peruntukan sewajarnya perlu
disediakan bagi aktiviti menguji
pemasaran untuk membantu
perniagaan mengenal pasti
makluamat yang diperlukan
dalam meningkatkan keuntungan
perniagaan yang dijalankan.

Celik KewanganRM

Unit Peneraju Agenda Bumiputera
(TERAJU) ialah unit strategik
di Jabatan Perdana Menteri
bertujuan menerajui, memacu
dan menyelaras penyertaan
Bumiputera dalam ekonomi
negara selaras dengan Pelan
Transformasi Negara. TERAJU
menyediakan peluang perniagaan,
pembiayaan perniagaan dan
pembangunan modal insan serta
pelaburan swasta.
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan

daripada laman sesawang http://
www.teraju.gov.my/, capaian pada

22 September 2016)

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   200 11/7/16   1:48 PM
201Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

Dalam pembangunan produk, pekerja saling bekerjasama
dengan pereka cipta dalam aktiviti penyelidikan dan pembangunan
(R&D). Kerjasama ini melibatkan usaha membentuk produk
yang boleh diguna pakai dan dikeluarkan dengan harga yang
kompetitif serta selamat digunakan. Kebanyakan organisasi
perniagaan bermatlamat untuk menambah baik dari segi reka
bentuk produk dan persembahan secara berterusan.

4.3.2  Pasaran Baharu
Strategi pembangunan pasaran merupakan salah satu usaha
berkaitan dengan pemasaran strategik yang dilakukan untuk
mencari pasaran baharu bagi tujuan memasarkan produk yang
sedia ada.

(a) Kepentingan Pasaran Baharu

Pasaran baharu penting bagi menguasai pasaran yang lebih besar
dan mengembangkan pasaran sedia ada. Selain itu, pasaran
baharu akan membantu mewujudkan peluang pasaran serta
mengelakkan daripada terlibat dalam pasaran tepu.

Pasaran baharu boleh diteroka sama ada dalam pasaran domestik
atau pasaran antarabangsa.

(i) Pasaran domestik

Strategi yang dijalankan untuk meluaskan pasaran baharu
domestik ialah mencari pasaran ke kawasan yang belum
diterokai. Strategi ini boleh dilakukan dengan menyertai ekspo
atau pameran perniagaan yang dilakukan di sesuatu kawasan.

(ii) Pasaran antarabangsa

Strategi pasaran baharu antarabangsa boleh dibuat melalui aktiviti
promosi yang agresif di pasaran yang menjadi tumpuan. Selain
itu, perniagaan boleh menyertai rundingan yang aktif melalui
hubungan dua hala, usaha sama dan pameran ke luar negara.

Setiap perniagaan berusaha menjadikan produk sentiasa
unik berbanding pesaing mereka. Kemajuan teknologi telah
mewujudkan transformasi kepada pasaran dunia. Pasaran baharu
turut dipengaruhi oleh pelbagai faktor seperti teknologi, polisi
kerajaan dan perubahan persekitaran. Pasaran antarabangsa
dapat dibentuk melalui kerjasama erat yang dijalinkan dengan
semua pihak termasuk pihak kerajaan dan organisasi perniagaan.

Andaikan anda seorang pemilik
perniagaan, kenal pasti pasaran
baharu yang terdapat di kawasan
anda dan berpotensi untuk
diterokai sebagai sumber idea
dalam sesebuah perniagaan.

Minda Kreatif

B
a

b
 4

Tan Sri Dr Tony Fernandes
Salah seorang usahawan yang
paling dikenali di Asia. Tan Sri
Dr Tony Fernandes adalah salah
seorang pengasas AirAsia, iaitu
syarikat penerbangan tambang
murah pertama di rantau ini.
Tony Fernandes terkenal dengan
pembelian syarikat penerbangan
yang dibebani oleh masalah
hutang pada tahun 2001 dengan
harga RM1 token. Tony Fernandes
hanya mengambil tempoh
masa selama dua tahun untuk
membina dan mengembangkan
syarikat penerbangan tempatan
yang berpangkalan di Malaysia
kepada sebuah syarikat kumpulan
yang terbesar dan paling berjaya
di rantau Asia. AirAsia kini
beroperasi di enam buah negara
yang menawarkan lebih daripada
260 laluan daripada 120 destinasi
di seluruh Asia Pasifik, Timur
Tengah dan Afrika.

Buletin Keusahawanan

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   201 11/7/16   1:48 PM
202 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

Penggunaan Teknologi
Maklumat

4.4

Gambar foto 4.17 Teknologi maklumat dan komunikasi

Teknologi maklumat pada masa ini merangkumi teknologi
pengkomputeran dan telekomunikasi yang telah menjadi suatu
keperluan kepada setiap perniagaan dalam menjalankan dan
melancarkan aktiviti perniagaan.

Ledakan kemajuan teknologi maklumat dan komunikasi
yang semakin berkembang pada masa ini telah mencetuskan
pelbagai fenomena yang memberi ruang dan peluang kepada
perkembangan perniagaan.

Penggunaan teknologi maklumat dan komunikasi (Information
and Communication Technology-ICT) merupakan salah satu
proses pengaliran, penyebaran, pemprosesan dan penyimpanan
maklumat menggunakan perantaraan teknologi. Pada masa
ini, ICT diperlukan untuk pemprosesan data.

Senaraikan teknologi maklumat dan komunikasi yang terdapat di kawasan anda. Jelaskan kelebihan dan kekurangan
kemajuan teknologi maklumat tersebut kepada perkembangan perniagaan di kawasan anda. Kemudian, berikan
cadangan bagi mengatasi kekurangan yang wujud.

Arahan:
Kenal pasti perubahan teknologi
maklumat dan komunikasi
masa ini yang digunakan dalam
aktiviti perniagaan. Kemudian,
bincangkan dalam kelas.

Soalan:
1 Jelaskan kaedah yang dapat

membantu setiap organisasi
perniagaan menjalankan
aktiviti seiring dengan
perkembangan teknologi
semasa pada masa ini.

2 Jelaskan kesan kepada
sesebuah perniagaan
jika tidak menggunakan
teknologi terkini dalam
aktiviti perniagaan yang
sedang dijalankan.

EMK

Menyediakan perkhidmatan
urusan pembaharuan lesen
memandu, insurans kenderaan
dan cukai jalan, semakan dan
pembayaran saman, sistem
tukar milik sementara atau
sukarela, pembaharuan permit
pekerja asing, semakan dan
pembayaran zakat.

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   202 11/7/16   1:48 PM
203Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

(a)  Tujuan penggunaan teknologi
maklumat

Tujuan penggunaan teknologi maklumat dalam sesebuah
organisasi perniagaan  adalah seperti berikut:

(i) Membantu memudahkan sistem operasi

Teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) dapat membantu
organisasi perniagaan membuat keputusan, menyesuaikan diri
dengan perubahan yang berlaku serta meningkatkan komunikasi
dalam organisasi. ICT juga membolehkan urusan menjadi lebih
cekap, berkesan, mudah dan cepat.

(ii)  Memperoleh maklumat dengan mudah
dan cepat

Organisasi perniagaan berupaya untuk mencari dan memperoleh
maklumat yang diperlukan daripada pelbagai sumber melalui
ICT. Hal ini seterusnya memudahkan dan mempercepatkan
proses penjanaan idea dalam sesuatu perbincangan.

(iii) Memperluas skop perniagaan

Kewujudan ICT telah membolehkan organisasi perniagaan
meluaskan skop perniagaan daripada berurusan secara fizikal
kepada secara maya. Hal ini seterusnya membolehkan organisasi
mendapat jumlah pelanggan yang lebih ramai meliputi jaringan
di seluruh dunia.

(iv)  Memudahkan aktiviti kewangan dan perakaunan

Melalui rangkaian teknologi maklumat, aktiviti kewangan dan
perakaunan dapat dijalankan dengan lebih mudah, cepat, tepat
dan berkesan. Hal ini disebabkan oleh kewujudan pelbagai
perisian yang membantu memastikan ketepatan dalam pengiraan
dan kemasukan data.

(v)  Menjadikan operasi perniagaan lebih efektif
dan efisien

Penggunaan ICT membantu anggota organisasi menguruskan
organisasi perniagaan dengan lebih baik, membuat keputusan
berdasarkan maklumat yang tepat dan membantu dalam
meningkatkan kelebihan persaingan dalam kalangan pesaing.

Jelaskan cara menjana
pendapatan pada masa kini
dengan menggunakan teknologi
maklumat dan komunikasi.

Minda Kreatif

e-Filing
Perisian e-Filing ialah satu aplikasi
yang mudah, tepat dan selamat
bagi pihak yang terlibat untuk
mengisi borang nyata cukai
pendapatan melalui komputer
tanpa memerlukan borang nyata
cukai pendapatan tersebut dicetak,
ditandatangani dan dihantar
secara fizikal. Contoh pihak yang
boleh mendaftar melalui e-Filing
ialah syarikat, individu dan
ejen cukai.
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan

daripada laman sesawang
http://ww1.utusan.com.my/

utusan/info.asp?y=2006&dt=
0211&pub=Utusan_Malaysia&sec

=Dalam_Negeri&pg=dn_10.htm
#ixzz4IbfUhGYe)

Buletin Keusahawanan

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   203 11/7/16   1:48 PM
204 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

(vi)  Meluaskan pasaran perniagaan

Pasaran perniagaan dapat diperluas ke tahap global melalui
kemajuan teknologi maklumat tanpa sempadan. Kelebihan ini
membolehkan perniagaan memaksimumkan keuntungan.

(vii)  Mewujudkan hubungan dan jaringan yang
lebih luas

Jaringan dengan pelanggan dan rakan strategik dalam perniagaan
dapat dilaksanakan. Hal ini disebabkan oleh tiada lagi halangan
komunikasi yang menjejaskan interaksi antara dua buah atau
lebih perniagaan.

(viii)  Mempercepatkan sistem pengeluaran dan
pengedaran

Penggunaan ICT membantu memastikan proses pengeluaran
dipantau secara lebih sistematik. Hal ini seterusnya membantu
mempercepatkan operasi pengeluaran dan pengedaran barang.

(b) Aplikasi Teknologi Maklumat dalam
Perniagaan
Antara kaedah yang boleh digunakan untuk mengaplikasikan
maklumat dalam perniagaan seperti yang berikut:

(i) e-pemasaran

e-pemasaran merupakan satu kaedah yang digunakan oleh
perniagaan memasarkan produk keluaran secara dalam talian
(online). Kaedah ini memberi kemudahan kepada pelanggan
untuk mengetahui maklumat berkaitan dengan barang dan boleh
membuat tempahan dengan segera.

(ii) e-dagang

e-dagang ialah suatu sistem urusan perniagaan berkaitan dengan
tempahan, pembelian dan pembayaran dilakukan secara dalam
talian (online). Penggunaan kaedah ini membolehkan perniagaan
mendapat faedah dalam peningkatan hasil jualan kerana
memudahkan pekerja memenuhi kehendak pelanggan dengan
segera dan secara berterusan tanpa henti.

(iii) e-government

Pihak perniagaan menggunakan secara dalam talian (online)
untuk sebarang urusan perniagaan yang melibatkan pihak
kerajaan seperti kementerian dan jabatan kerajaan. Urusan pihak
perniagaan dengan pihak kerajaan akan menjadi lebih cepat,
menjimatkan kos dan telus.

Jelaskan kelebihan menggunakan
e-dagang dan e-pemasaran
dalam perniagaan.

Minda Kreatif

Kemajuan teknologi perbankan
pada masa ini membolehkan
pemilihan jenis pinjaman
dibuat dengan bijak melalui
perbandingan dari aspek kos
dan kadar faedah.

Celik KewanganRM

Pusat transformasi yang
diwujudkan oleh kerajaan telah
membantu memperkasa sistem
penyampaian perkhidmatan
awam. Selain itu, pembentukan
pusat ini telah memberi impak
positif kepada insdutri setempat
dan berjaya melahirkan ramai
usahawan muda termasuk belia
untuk menjalankan perniagaan.

Buletin Keusahawanan

MILITARY COMMUNITY TRANSFORMATION CENTRE

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   204 11/7/16   1:48 PM
205Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

(iv) e-banking

e-banking merupakan suatu sistem urusan perniagaan yang
melibatkan perbankan dengan menggunakan urusan dalam
talian (online) dengan pihak bank. Faedah yang diperoleh ialah
urusan perbankan menjadi lebih cepat dan menjimatkan kos
seperti membayar bil, membuat pelaburan, menyemak baki
akaun dan urusan keluar masuk duit.

(v) Penggunaan laman sosial

Pihak perniagaan boleh membuat perkongsian urusan perniagaan
dengan pelanggan melalui laman sosial. Manfaat yang diperoleh
dengan menggunakan kemudahan laman sosial adalah seperti
dapat mengiklankan barang atau perkhidmatan, meluaskan
rangkaian rakan perniagaan, mencari pelanggan baharu dan
mengekalkan pelanggan sedia ada.

(vi) Penggunaan e-mel

Perniagaan boleh menggunakan mel elektronik untuk berurusan
dengan perniagaan-perniagaan lain dan pelanggan dalam pasaran.
Melalui kemudahan e-mel pada masa ini, pihak perniagaan boleh
menyampaikan maklumat perniagaan kepada pihak pelanggan
dengan cepat dan menjimatkan kos perniagaan.

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan kelebihan dan
kekurangan penggunaan
media sosial sebagai platform
menjalankan perniagaan.

EMK

Jelaskan cara memaksimumkan dan memanfaatkan perkembangan teknologi seperti media sosial dalam
meningkatkan daya saing dan keuntungan perniagaan. Kemudian, berikan cadangan bagi mengatasi masalah yang
wujud akibat penyalahgunaan media sosial dalam aspek perniagaan.

Gambar foto 4.18 Aktiviti
jual beli secara dalam talian

Contoh Laman sosial

Setiap individu atau perniagaan
perlu menggunakan kemudahan
media sosial secara berhemah.
Setiap perselisihan atau
ketidakpuasan hati perlu dibuat
melalui saluran yang betul.

Cintai Negara

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   205 11/7/16   1:48 PM
206 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

Dalam sesebuah organisasi perniagaan, tiada bidang fungsian
yang boleh bekerja secara berasingan. Kebiasaannya, setiap
bahagian fungsian saling bergantung dan memerlukan antara
satu sama lain.

4.5.1   Tujuan dan Kepentingan
Interaksi dengan
Organisasi Luar

(a)  Tujuan Interaksi dengan
Organisasi Luar

Tujuan interaksi dilakukan dengan organisasi luar adalah untuk
mewujudkan komunikasi antara perniagaan dengan organisasi
luar seperti pihak pembekal, pembiaya, pelabur, agensi kerajaan
dan pelanggan.

(b)  Kepentingan Interaksi dengan
Organisasi Luar

Antara kepentingan interaksi dengan organisasi luar adalah seperti
yang berikut:

(i) mewujudkan jaringan perniagaan

Interaksi dengan organisasi luar dapat membantu perniagaan
mewujudkan jaringan perniagaan ke tahap yang lebih baik.
Jaringan yang bertambah akan membantu mengukuhkan sistem
operasi dan kelangsungan perniagaan dalam pasaran.

(ii) mengukuhkan hubungan baik sedia ada

Interaksi yang wujud dengan organisasi luar akan membantu
mengukuhkan hubungan baik yang sedia ada ke tahap yang lebih
baik. Hubungan yang semakin baik akan membantu peningkatan
dalam pencapaian matlamat perniagaan.

Hubungan dan
Interaksi antara
Bahagian Fungsian
Lain

4.5

Arahan:
Bandingkan jawapan anda
dengan rakan.

Soalan:
Setiap perniagaan bermatlamat
untuk memaksimumkan
keuntungannya. Kenal pasti
bagaimana perkara ini akan
memberi kesan kepada setiap
aktiviti dalam bahagian fungsian
pembelian, sumber manusia,
kewangan, jualan dan pemasaran.

EMK

Setiap interaksi dalam
perniagaan perlu dibuat
mengikut undang-undang
negara yang telah ditetapkan
bagi memastikan kedaulatan
negara terus terpelihara.

Cintai Negara

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   206 11/7/16   1:48 PM
207Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

(iii) menjalin kerjasama strategik

Interaksi dengan organisasi luar juga bertujuan untuk meningkatkan
jalinan kerjasama antara perniagaan dengan perniagaan lain yang
berpotensi untuk menjalinkan kerjasama strategik.

(iv) menambahkan sumber perniagaan

Interaksi dengan organisasi luar akan membolehkan perniagaan
menambahkan potensi sumber perniagaan seperti pembekalan
bahan mentah, pembiayaan dan kepakaran.

(c)  Hubungan dan Interaksi dengan
Organisasi Luar

(i) Interaksi dengan pembekal

Interaksi berlaku apabila perniagaan membuat tempahan atau
membuat pembelian dengan pihak pembekal. Pihak peniaga akan
menghubungi pembekal untuk menetapkan jumlah tempahan
dan jumlah pembayaran yang perlu dibuat.

Interaksi yang baik dan berkesan akan memudahkan proses
urus niaga. Hal ini seterusnya memberi pelbagai kelebihan
kepada peniaga termasuk mendapat harga yang murah dan
penghantaran yang cepat dan berkualiti.

Gambar foto 4.19 Perbincangan tempahan stok

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan teknik berinteraksi yang
baik, efektif dan efisien dalam
urusan perniagaan.

EMK

(ii) Interaksi dengan pelanggan

Interaksi akan berlaku apabila sesebuah perniagaan menjalankan
urus niaga dengan menjual barang atau perkhidmatan kepada
pelanggan. Kebiasaannya, pelanggan akan menghubungi peniaga
sekiranya berminat untuk membeli barang atau perkhidmatan
yang ditawarkan.

Setiap perniagaan perlu bijak
memilih sumber bekalan
dengan memilih pembekal
yang menawarkan kualiti
terbaik dengan harga yang
paling kompetitif. Hal ini bukan
sahaja membantu perniagaan
meningkatkan keuntungan tetapi
turut membantu mengukuhkan
reputasi perniagaan ke tahap
terbaik dalam kalangan pelanggan
sedia ada dan baharu.

Celik KewanganRM

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   207 11/7/16   1:48 PM
208 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

Pada masa yang sama, peniaga juga turut menghubungi dan
mendekati pelanggan bagi mempengaruhi mereka untuk membeli
barang atau perkhidmatan yang dikeluarkan oleh perniagaan.

Gambar foto 4.20 Penerangan produk

Gambar foto 4.21 Pengeluaran wang

Jelaskan bagaimana bank dapat
membantu sesebuah perniagaan.

Minda Kreatif

(iii) Interaksi dengan bank

Interaksi berlaku apabila perniagaan ingin mendapatkan bantuan
pembiayaan kewangan daripada pihak bank. Kebiasaannya, pihak
bank akan meneliti kemampuan sesebuah perniagaan untuk
berdaya saing dalam pasaran dan membayar balik pinjaman.

(iv) Interaksi dengan agensi kerajaan

Interaksi berlaku apabila perniagaan ingin mendapatkan sesuatu
kelulusan daripada pihak kerajaan. Selain itu, urusan tender juga
akan mewujudkan interaksi antara peniaga dengan pihak kerajaan.

Arahan:
1 Bentukkan kelas kepada

beberapa kumpulan kecil.
2 Lakukan proses atau aktiviti

sumbang saran.
3 Buat rumusan hasil daripada

sumbang saran kepada kelas.

Soalan:
Jelaskan teknik terbaik yang
dapat mempengaruhi pelanggan
untuk menerima atau membeli
barang atau perkhidmatan yang
ditawarkan oleh perniagaan.

EMK

B
a

b
 4

Pemilihan jenis pinjaman
perniagaan perlu dibuat dengan
teliti dan bijak dengan membuat
kajian dan perbandingan dari
semua aspek termasuk kadar
faedah dan tempoh pinjaman.

Celik KewanganRM

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   208 11/7/16   1:48 PM
209Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

Gambar foto 4.22 Perbincangan bersama agensi kerajaan

Rajah 4.10 Proses komunikasi

4.5.2   Aliran Maklumat
Aliran maklumat merupakan suatu proses komunikasi yang
melibatkan aktiviti pemindahan maklumat daripada sesebuah
organisasi perniagaan kepada perniagaan lain. Dalam proses
komunikasi, penerima maklumat harus menerima maksud yang
sama sebagaimana yang dirancang dan diingini oleh penghantar
maklumat. Maklumat yang diterima tersebut akan diterjemahkan
oleh penerima.

Seterusnya, proses memberi maklum balas terhadap maklumat
yang diterima akan berlaku untuk menilai tahap keberkesanan
proses komunikasi tersebut. Proses komunikasi melibatkan enam
langkah komunikasi seperti dalam Rajah 4.10 yang berikut:

Nyatakan gangguan-gangguan
yang terdapat dalam sesuatu
proses komunikasi.

Minda Kreatif

Setiap urusan perlu dilakukan
secara telus mengikut prosedur
yang telah ditetapkan. Setiap
unsur negatif perlu dielakkan
bagi memastikan aktiviti yang
dirancang dapat dijalankan
dengan lancar dan berjaya.

Cintai Negara

B
a

b
 4

Gangguan

Penghantar Penerima

SSSALURANS
Enkod Dekod

Gangguan

�

�

�

�

�

Maklum balas
�

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   209 11/7/16   1:48 PM
210 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

(a) Penghantar

Penghantar akan mencipta maklumat daripada pencetusan idea.
Contoh
Ketua eksekutif Proton akan memberi maklumat kepada semua
pengurus cawangan dan pengurus bahagian yang terlibat. Selain itu,
pengurus pemasaran ingin memberi taklimat strategi pemasaran
untuk keluaran baharu, iaitu Proton Perdana.

Contoh
Pengurus pemasaran Proton menggunakan tayangan video dan
gambar bagi menerangkan strategi pemasaran yang boleh digunakan
untuk menembusi pasaran baharu.

Contoh
Pengurus pemasaran Proton boleh menggunakan peralatan media
dengan gabungan teknik audio dan visual.

(b) Enkod (encode)

Proses enkod melibatkan pengolahan terhadap sesuatu idea sedia
ada seperti dalam bentuk tulisan, gambar dan pertuturan agar
dapat difahami penerima maklumat tersebut dengan mudah.

(c) Saluran

Saluran ialah suatu kaedah yang digunakan untuk menghantar
mesej. Penghantar akan memilih jenis saluran yang sesuai untuk
menyampaikan mesej tersebut kepada penerima. Saluran media
yang digunakan boleh terdiri daripada gabungan antara audio,
visual dan bertulis.

(d) Dekod

Dekod ialah satu proses pihak penerima menterjemahkan mesej
yang dihantar oleh penghantar. Selepas menerima mesej, penerima
akan menterjemahkan mesej tersebut mengikut kefahamannya.

1 Bahagikan murid kepada beberapa kumpulan dan setiap kumpulan mempunyai sepuluh orang murid.
2  Murid pertama dalam setiap kumpulan akan diberi mesej untuk disampaikan kepada murid yang kedua dan

murid kedua pula akan menyampaikan mesej tersebut kepada murid ketiga.
3 Lakukan proses ini sehingga murid yang terakhir.
4 Murid yang terakhir perlu menyatakan mesej yang diterima secara lisan atau bertulis.
5  Murid dalam setiap kumpulan akan membuat perbandingan dengan mesej asal yang diterima dan

membuat rumusan.

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan
1 Jelaskan cara mengatasi

masalah yang wujud dalam
proses komunikasi.

2 Berikan cadangan
penambahbaikan sistem
komunikasi sedia ada dalam
sesebuah perniagaan.

EMK

Setiap perniagaan perlu bijak
menjalankan urusan seperti
menggunakan kemudahan
teknologi terkini seperti media
sosial, e-mel dan sebagainya
agar dapat mengurangkan kos
pengeluaran ke tahap yang
paling minimum.

Celik KewanganRM

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   210 11/7/16   1:48 PM
211Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

Contoh
Penerima maklumat yang dihantar oleh pengurus pemasaran
ialah penyelia jualan dan jurujual. Penerima maklumat berusaha
memahami maksud mesej dan penerangan yang disampaikan oleh
pengurus pemasaran Proton tentang strategi pemasaran untuk
menembusi pasaran baharu.

(e) Penerima

Penerima ialah pihak yang menerima mesej yang dihantar oleh
penghantar. Penerima akan menterjemahkan mesej yang diterima
berdasarkan pengalaman, budaya, dan latar belakang keluarga atau
pendidikan. Peringkat ini akan menentukan sama ada maklumat
disampaikan secara berkesan atau tidak berkesan.

(f) Maklum balas

Maklum balas merujuk pada tindak balas penerima terhadap
mesej yang diterima. Setiap maklum balas yang diterima adalah
penting untuk mengukur tahap keberkesanan proses komunikasi
dan memastikan maksud mesej yang dihantar oleh penghantar
sama dengan maksud mesej yang diterima oleh penerima.

Maklum balas boleh diberi dalam bentuk tulisan atau kata,
isyarat badan atau memek muka. Melalui pemberian maklum
balas oleh penerima, penghantar mesej dapat mengenal pasti
sama ada maksud mesej yang ingin disampaikan dapat difahami
penerima dengan sepenuhnya, atau hanya sebahagian sahaja atau
maksud mesej gagal difahami.

Contoh
Penyelia pemasaran dan jurujual Proton yang menerima dan
memahami maksud mesej yang disampaikan oleh pengurus pemasaran
Proton tentang strategi menembusi pasaran baharu.

(g) Gangguan

Gangguan merujuk pada unsur luaran yang mempengaruhi
proses komunikasi. Gangguan wujud daripada pelbagai aspek
termasuk persekitaran.

Contoh
Bengkel dan perbincangan yang dilakukan oleh penyelia pemasaran
dan jurujual Proton dapat memberi maklumat kepada pengurus
pemasaran sama ada strategi pemasaran yang disampaikan dapat
difahami oleh pihak penerima.

Jelaskan ciri maklum balas
dalam komunikasi yang baik dari
perspektif perniagaan.

Minda Kreatif

Setiap pihak yang menjalankan
aktiviti komunikasi perlu
sentiasa berfikiran terbuka
dan berlapang dada dalam
menghadapi sesuatu perkara
atau isu.

Cintai Negara

Arahan:
Cari maklumat dalam Internet/
jurnal/surat khabar. Kemudian,
bincangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan kaedah untuk
memastikan setiap ahli
dalam organisasi bersedia
menyumbangkan idea bagi
membantu meningkatkan
keuntungan perniagaan.

EMK

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   211 11/7/16   1:48 PM
212 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

Peta       -THINK

4.5.3  Aliran Barang
dan Perkhidmatan

Aliran barang dan perkhidmatan merujuk pada suatu proses
pemindahan barang atau perkhidmatan daripada sesebuah
perniagaan kepada perniagaan yang lain. Tujuan aliran barang
dan perkhidmatan adalah untuk memudahkan dan melancarkan
proses pemindahan barang mengikut prosedur yang telah
ditetapkan oleh sesebuah organisasi perniagaan.

(a)  Wujudkan Katalog dan Diedarkan
(Bahagian fungsian pemasaran dan
bahagian fungsian jualan)

Bahagian pemasaran perlu membuat katalog yang mengandungi
maklumat yang berkaitan dengan jenis barang atau  perkhidmatan
dan harga yang ditawarkan. Katalog hendaklah diedarkan kepada
pihak pengguna yang disasarkan dan berkemampuan membeli.

Contoh
Katalog yang mengandungi senarai peralatan sukan dan harga setiap
jenis peralatan sukan diedarkan kepada semua badan-badan sukan
dan sekolah.

Pesanan bahan mentah
(Bahagian fungsian

pembelian)

Pengeluaran item barang
dan pengedaran (Bahagian
pengeluaran dan bahagian

fungsian pengagihan)

Penghantaran invois kepada
pembeli dan penerimaan

bayaran (Bahagian fungsian
kewangan)

Rajah 4.11 Aliran barang atau perkhidmatan dalam sesebuah perniagaan

Wujudkan katalog dan
diedarkan (Bahagian

fungsian pemasaran dan
bahagian fungsian jualan)

Penerimaan
pesanan daripada

pengguna (Bahagian
fungsian jualan)

Jadual pengeluaran
yang dipersetujui

(Bahagian fungsian Jualan
dan bahagian fungsian

pengeluaran)

Penerimaan invois pembekal
dan pembayaran (Bahagian

fungsian kewangan)

Arahan:
Bincangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan kepentingan aliran
barang dan perkhidmatan kepada
sesebuah organisasi perniagaan.

EMK

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   212 11/7/16   1:48 PM
213Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

(b)  Penerimaan Pesanan daripada
Pengguna (Bahagian fungsian jualan)

Pihak pengguna yang berminat dengan barang atau perkhidmatan
serta harga yang telah ditetapkan dalam katalog akan membuat
pesanan mengikut jumlah dan item yang dipersetujui. Pesanan
ini akan diterima oleh unit jualan di bahagian pemasaran untuk
tindakan selanjutnya.

Contoh
Pihak sekolah membuat pesanan peralatan sukan yang dipersetujui
berdasarkan item dan harga dalam katalog kepada bahagian
fungsian jualan.

(c)  Jadual Pengeluaran yang Dipersetujui
(Bahagian fungsian jualan dan
bahagian fungsian pengeluaran)

Pihak jualan di bahagian pemasaran akan memberikan maklumat
berkaitan dengan pesanan yang telah dipersetujui kepada bahagian
penge luaran untuk tujuan menghasilkan setiap barang atau
perkhidmatan yang telah ditetapkan. Bahagian pengeluaran akan
menyenaraikan sumber yang diperlukan untuk mengeluarkan
barang dan perkhidmatan yang telah dirancang.

Contoh
Pihak pengeluaran akan menentukan jumlah sebenar keperluan
sumber untuk menghasilkan peralatan sukan yang telah dipersetujui
oleh pihak sekolah.

Contoh

Bahagian pembelian menyenaraikan keperluan bahan mentah untuk
menghasilkan peralatan sukan berdasarkan persetujuan dengan
pihak sekolah.

(d)  Pesanan Bahan Mentah
(Bahagian fungsian pembelian)

Unit pembelian di bahagian pengeluaran hendaklah membuat
pesanan membeli bahan mentah yang mencukupi dalam proses
menghasilkan barang atau perkhidmatan yang telah dijadualkan
sebelum ini.

Jelaskan kaedah membentuk
jadual pengeluaran yang baik,
sistematik dan berkesan.

Minda Kreatif

Setiap perniagaan yang terlibat
dalam penggunaan bahan
mentah seperti kayu, petroleum
dan sebagainya perlu berusaha
mengenal pasti bahan mentah
alternatif supaya sumber bahan
mentah sedia ada dapat bertahan
dengan lebih lama.

Cintai Negara

Setiap pesanan yang dibuat perlu
mengikut tahap kemampuan
kewangan masing-masing.

Celik KewanganRM

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   213 11/7/16   1:48 PM
214 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

(e)  Penerimaan Invois Pembekal
dan Pembayaran
(Bahagian fungsian kewangan)

Bahagian kewangan akan membuat pembayaran kepada pihak
pembekal yang membekalkan bahan mentah kepada perniagaan.
Pengaliran wang keluar akan berlaku daripada perniagaan kepada
pihak pembekal.

(f)  Pengeluaran Item Barang dan
Pengedaran (Bahagian pengeluaran
dan bahagian fungsian pengagihan)

Bahan mentah yang diterima daripada pihak pembekal akan
diproses untuk menghasilkan barang yang telah dipesan oleh
pihak pengguna. Setelah selesai menghasilkan barang, bahagian
pemasaran mengedarkan kepada pihak pengguna yang membuat
pesanan pembelian barang.

Contoh
Perniagaan menerima bekalan bahan mentah daripada syarikat
pembekalan peralatan sukan dan membayar wang kepada pembekal
berdasarkan pesanan bahan mentah.

(g)  Penghantaran Invois kepada Pembeli
dan Penerimaan Bayaran
(Bahagian fungsian kewangan)

Bahagian kewangan menghantar invois kepada pelanggan yang
mengandungi senarai barang dan jumlah bayaran yang perlu
dibayar oleh pihak pengguna. Pihak pengguna perlu membayar
sejumlah wang kepada perniagaan berdasarkan invois seperti
pesanan yang dibuat oleh pihak pengguna sebelum itu.

Contoh
Pihak perniagaan mendapatkan peralatan sukan daripada bahagian
pengeluaran dan mengedarkan kepada pihak sekolah.

Contoh
Bahagian kewangan menghantar invois kepada pihak sekolah
untuk menuntut bayaran. Pihak perniagaan menerima pembayaran
daripada pihak sekolah yang telah memesan peralatan sukan
sebelum itu.

Arahan:
Bentangkan dalam kelas.

Soalan:
Jelaskan kepentingan penerimaan
invois pembekal dan pembayaran
dalam urus niaga sesuatu barang
atau perkhidmatan.

EMK

Setiap aktiviti perniagaan
perlu mengambil kira semua
aspek termasuk kepentingan
dan sensitiviti semua kaum di
Malaysia serta perlindungan
haiwan dan alam sekitar.

Cintai Negara

Jelaskan tujuan menyimpan
invois oleh pembeli selepas
membuat pembayaran.

Minda Kreatif

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   214 11/7/16   1:48 PM
215Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

Interaksi dan
Perkaitan antara
Bahagian Fungsian
dalam Dua
Perniagaan Berlainan

Bahagian fungsian yang terdapat dalam sesebuah organisasi
perniagaan adalah berbeza antara satu sama lain mengikut
saiz perniagaan yang dijalankan. Walau bagaimanapun, setiap
bahagian fungsian dalam sesebuah organisasi perniagaan perlu
berinteraksi dengan bahagian fungsian perniagaan yang lain bagi
melancarkan aktiviti perniagaan.

4.6.1  Interaksi antara
Perniagaan

Interaksi yang wujud antara perniagaan melibatkan perniagaan
kecil dan perniagaan besar.

(a) Perniagaan Kecil

Perniagaan kecil mempunyai bahagian-bahagian fungsian yang
sedikit. Setiap bahagian fungsian ini akan berinteraksi secara
formal dan tidak formal. Staf yang terlibat dalam bidang jualan
mengetahui pelanggan yang manakah yang membayar bil mereka
serta merta dan yang manakah masih berhutang. Pengurus
mudah menjalankan tugas memantau aktiviti staf. Pertanyaan
daripada pelanggan dapat diselesaikan dengan segera.

(b) Perniagaan Besar

Perniagaan besar mempunyai banyak bahagian fungsian dan
mempunyai lebih ramai staf. Proses komunikasi menjadi lebih
panjang dan mengambil masa yang lama. Hubungan komunikasi
yang baik antara pengurus dengan pekerja dalam setiap bahagian
fungsian adalah sangat penting.

Perniagaan memerlukan maklumat dan sokongan daripada
bahagian-bahagian fungsian yang berkaitan  supaya perniagaan
tersebut dapat beroperasi dengan lancar dan berkesan. Interaksi
bahagian fungsian antara perniagaan kecil dengan perniagaan
besar ditunjukkan dalam Jadual 4.1 seperti yang berikut:

4.6

Arahan:
Bentangkan dalam kumpulan.

Soalan:
Dengan memberikan contoh dua
jenis perniagaan berbeza, jelaskan
perbezaan antara bahagian
fungsian serta perkaitan yang
wujud dalam dua jenis
perniagaan tersebut.

EMK

Pengguna perlu bijak mengambil
setiap peluang yang ditawarkan
oleh perniagaan.

Celik KewanganRM

Jelaskan peranan perniagaan
besar dalam membantu
perkembangan perniagaan kecil.

Minda Kreatif

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   215 11/7/16   1:48 PM
216 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

Perniagaan Kecil Interaksi Perniagaan Besar
Bahagian Fungsian Jualan

• Bahagian Jualan
berhubung dengan
pelanggan tanpa melalui
bahagian pengeluaran.

• Bahagian Jualan turut
melaksanakan fungsi
Bahagian Pembelian
mengikut jumlah
permintaan yang dibuat
oleh pelanggan.

Perniagaan kecil akan menghubungi
perniagaan besar bagi meluaskan pasaran
sedia ada kepada pasaran yang lebih besar.

Manakala perniagaan besar akan
menghubungi perniagaan kecil bagi

menambah dan mengukuhkan pasaran
sedia ada.

• Bahagian Jualan harus
mengetahui jadual
pengeluaran dan tarikh
penghantaran pesanan yang
telah dipersetujui dengan
bahagian pengeluaran.

• Bahagian Jualan akan
memaklumkan Bahagian
Pembelian bahan dan
kuantiti yang diperlukan.

Bahagian Fungsian Kewangan
• Bahagian Kewangan

mengeluarkan invois
dalam pembelian barang
atau perkhidmatan.

• Bahagian Kewangan
mengawasi urusan
pembayaran gaji dan
pembelian bahan mentah.

Perniagaan kecil akan menghubungi
perniagaan besar bagi memastikan setiap

bayaran telah diterima tanpa masalah.
Manakala perniagaan besar akan

menghubungi perniagaan kecil bagi
memastikan setiap bayaran dibuat

mengikut perjanjian.

• Bahagian Kewangan mesti
peka terhadap setiap
pergerakan barangan supaya
invois boleh dikeluarkan.

• Bahagian Kewangan
mengawasi perbelanjaan dan
pencapaian sasaran kewangan
dalam setiap jabatan.

Bahagian Fungsian Sumber Manusia
• Bahagian Kewangan

menguruskan hal ehwal
gaji dan bonus.

• Bahagian Sumber
Manusia hanya
melaksanakan tugas
mengambil pekerja atau
staf baharu.

Perniagaan kecil akan menghubungi
perniagaan besar bagi mengenal pasti
kaedah pengurusan sumber manusia.

Manakala perniagaan besar akan
menghubungi perniagaan kecil bagi

membantu mengurus sumber
manusia dengan baik.

• Bahagian Pengurusan
Sumber Manusia dan
Kewangan akan berhubung
berkenaan dengan gaji

• Pengurusan sumber manusia
mengendalikan kekosongan
pekerjaan dan peluang
kenaikan pangkat.

Bahagian Fungsian Khidmat Pelanggan
Khidmat pelanggan
dilaksanakan kepada
pelanggan terpilih sahaja.

Perniagaan kecil akan menghubungi
perniagaan besar bagi mempelajari kaedah

mengurus pelanggan dengan baik.
Manakala perniagaan besar akan

menghubungi perniagaan kecil bagi
membantu membentuk teknik

pengurusan pelanggan berskala kecil.

Khidmat pelanggan harus
menghantar maklum balas
daripada pelanggan yang
boleh memberi kesan kepada
perkembangan barangan atau
jualan masa hadapan.

Bahagian Fungsian Pentadbiran
Bahagian Pentadbiran
terlibat dalam hampir setiap
urusan yang dijalankan
oleh perniagaan.

Perniagaan kecil akan menghubungi
perniagaan besar bagi mempelajari sistem

pentadbiran yang baik.
Manakala perniagaan besar akan

menghubungi perniagaan kecil bagi
memastikan sistem pentadbiran yang baik

digunakan dalam urusan perniagaan.

Bahagian Pentadbiran terlibat
apabila maklumat diperlukan
dan apabila mesyuarat antara
jabatan dijalankan.

Jadual 4.1 Interaksi antara bahagian fungsian bagi perniagaan kecil dengan perniagaan besar

B
a

b
 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   216 11/7/16   1:48 PM
217Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

Gerak Minda 4
SOALAN STRUKTUR

Arahan: Jawab semua soalan.

1 Berikan maksud teknologi.

2 Senaraikan peranan bahagian fungsian sumber manusia.

3 Berikan kepentingan carta organisasi.

4 Terangkan elemen kawalan semasa yang terdapat dalam bahagian fungsian pengeluaran.

5 Berikan kepentingan bahagian fungsian penyelidikan dan pembangunan.

SOALAN ESEI
Arahan: Jawab semua soalan.

1 Huraikan kepentingan struktur organisasi kepada sistem pengurusan perniagaan.

2 Jelaskan kelebihan bahagian fungsian pemasaran kepada perniagaan.

3 Jelaskan kepentingan bahagian fungsian teknologi maklumat dalam membantu mengurangkan kos
pengeluaran perniagaan.

4 Jelaskan bagaimana bahagian fungsian pentadbiran membantu melancarkan operasi perniagaan.

5 Jelaskan cara bahagian fungsian khidmat pelanggan meningkatkan keuntungan perniagaan.

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   217 11/7/16   1:48 PM
218 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

1 Terangkan mengapakah perniagaan yang besar memerlukan banyak bahagian fungsian?
 2 Kenal pasti enam bidang fungsian atau jabatan-jabatan yang terdapat dalam kebanyakan

organisasi perniagaan.
 3 Kenal pasti perbezaan antara fungsian penjualan dengan fungsian pemasaran.
 4 Apakah peranan penyelidikan dan pembangunan (R&D) dalam sesebuah perniagaan?
 5 Mengapakah aliran maklumat antara bidang fungsian adalah penting?

Refleksi

Semua organisasi perniagaan mempunyai bahagian fungsian tertentu untuk memastikan perniagaan
berjalan lancar. Setiap fungsian menjalankan peranan masing-masing untuk mencapai tujuan atau
objektif perniagaan.
Fungsian utama dalam sesebuah organisasi perniagaan terdiri daripada jualan, pengeluaran,
pembelian, pentadbiran, pengurusan pelanggan, pengagihan, kewangan, pengurusan sumber
manusia, penyelidikan dan pembangunan, teknologi maklumat dan komunikasi dan pemasaran.
Selain itu, dalam sesebuah organisasi perniagaan, tiada bidang fungsian yang boleh bekerja secara
berasingan. Setiap fungsian perlu berinteraksi antara satu bidang fungsian dengan satu bidang
fungsian yang lain. Bagi memudahkan interaksi ini berjalan dengan lancar, penggunaan teknologi
maklumat amat diperlukan.

Rumusan

Main Peranan
Tugasan: Menjelaskan tujuan dan peranan setiap bahagian fungsian utama

Langkah-langkah:
Sebelum P&P
1 Guru memilih murid untuk memegang jawatan pengurus besar dan pengurus bagi setiap

bahagian fungsian.
2 Murid diminta untuk menyediakan skrip bagi menjelaskan tujuan bahagian fungsian dan

peranan pengurus bahagian tersebut semasa mesyuarat.
Semasa P&P
1 Bilik darjah telah disusun seperti sebuah bilik mesyuarat.
2 Pengurus besar akan menjadi pengerusi mesyuarat dan meminta setiap pengurus bahagian

membentangkan tujuan dan peranan
3 Pengurus bagi setiap bahagian boleh bertanya soalan kepada pengurus bahagian yang lain.
4 Setelah selesai mesyuarat, murid yang lain diminta membuat ulasan dan rumusan.

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif 4

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   218 11/7/16   1:48 PM
219Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

Latihan Sumatif 4
SOALAN OBJEKTIF
Arahan: Jawab semua soalan.

1 Mengapakah struktur organisasi dibahagikan
mengikut bahagian fungsian?
A Memaksimumkan keuntungan
B Mengurangkan bilangan pekerja
C Meminimumkan kos pengeluaran
D Anggota organisasi perniagaan mengetahui

tugas masing-masing

2 Antara berikut, manakah yang berkaitan dengan
tujuan bahagian fungsian?

I Boleh melatih lebih ramai pekerja
 II Dapat mengurangkan kos dan masalah

dalam pengurusan
 III Mewujudkan pengkhususan dalam

bidang tugas
 IV Memperoleh keuntungan yang banyak

A I dan II
B I dan IV
C II dan III
D III dan IV

3 Maklumat berikut berkaitan peranan sesuatu
fungsian.

• Menyediakan dokumen dengan
menggunakan perisian

• Menyediakan pelan atau program
untuk staf

• Mengurus dan menyediakan dokumen
syarikat

• Membeli alat tulis dan peralatan pejabat

Apakah bahagian fungsian tersebut?
A Bahagian fungsian pembelian
B Bahagian fungsian pentadbiran
C Bahagian fungsian sumber manusia
D Bahagian fungsian teknologi maklumat

4 Apakah peranan bahagian fungsian teknologi
maklumat dan komunikasi dalam sesebuah
organisasi perniagaan?
A Dapat meningkatkan produktiviti
B Memudahkan pengurusan inventori
C Dapat membuat perancangan kewangan
D Memastikan keselamatan sistem ICT

5 Rajah berikut berkaitan peranan bahagian
sesuatu fungsian

Perancangan sumber
manusia

Latihan dan
Pembangunan

X

Perkhidmatan
pekerja dan kebajikan

Skim insentif
produktiviti

Apakah bahagian fungsian X?
A Bahagian pentadbiran
B Bahagian pengeluaran
C Bahagian sumber manusia
D Bahagian khidmat pelanggan

6 Lengkapkan rajah berikut.

Peranan Pengurusan Kewangan

Merancang hal
yang berkaitan
dengan
organisasi

Y

Mengawal
penggunaan
sumber
kewangan

Apakah peranan Y?
A Mengawal risiko syarikat
B Membuat analisis perniagaan
C Mengagihkan sumber kewangan
D Menjana keuntungan dan meningkatkan

produktiviti pengeluaran

7 Apakah kepentingan bahagian fungsian
penyelidikan dan pembangunan dalam
organisasi perniagaan?
A Pemasaran produk yang terhad
B Mempercepat proses pengeluaran produk
C Dapat membangunkan produk baharu dan

berkualiti tinggi
D Memastikan pengeluaran barang
 yang maksimum

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   219 11/7/16   1:48 PM
220 BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

8 Susun tatacara pembelian bahan mentah
dengan betul.

I Mencari pembekal yang sesuai
 II Membuat pesanan pembelian
 III Menilai pembekal-pembekal berdasarkan

sebut harga yang dikemukakan
 IV Menerima sebut harga daripada
  syarikat -syarikat pembekal

A I, II, IV, III
B IV, I, III, II
C I, IV, III, II
D IV, III, I ,II

9 Maklumat berikut berkaitan sesuatu peranan
bahagian fungsian.

• Menghasilkan barang dan perkhidmatan
• Memasarkan barang kepada pengguna

untuk memenuhi keperluan dan
kehendak mereka.

• Merancang dan menjalankan proses
transformasi input

Apakah bahagian fungsian tersebut?
A Bahagian fungsian pembelian
B Bahagian fungsian pemasaran
C Bahagian fungsian pentadbiran
D Bahagian fungsian pengeluaran

10 Mengapakah kawalan selepas pengeluaran
perlu dilakukan oleh staf bahagian fungsian
pengeluaran?
A Mengawal penggunaan sumber secara efektif
B Memastikan peralatan dan mesin dalam

keadaan baik
C Mengatasi setiap masalah yang timbul dalam

pengeluaran dengan segera
D Memastikan produk yang dihasilkan

mengikut standard yang betul

11 Lengkapkan rajah berikut.

Strategi Pemasaran

Y Campuran pemasaran

Apakah Y?

A Lokasi
B Harga
C Promosi
D Sasaran pasaran

12 Yang manakah menerangkan aktiviti pemasaran
dengan tepat?
A Aktiviti menjual barang kepada pengguna
B Aktiviti mengagihkan barang daripada

penjual kepada pengguna
C Aktiviti memperkenalkan barang oleh

penjual kepada pengguna
D Aktiviti pertukaran barang yang dapat

memberi nilai kepada penjual dan pengguna

13 Maklumat berikut tentang ciri-ciri sesuatu barang
atau perkhidmatan.

• Perlu tempahan
• Tidak tahan lama

Apakah jenis saluran agihan yang paling sesuai
untuk memasarkan produk tersebut?
A Pengeluar →	Pengguna
B Pengeluar → Peruncit →	Pengguna
D Pengeluar →	Pemborong →	Peruncit →

Pengguna
C Pengeluar →	Ejen →	Peruncit →	Pengguna

14 Maklumat berikut merupakan antara tugas yang
perlu dilakukan oleh Encik Azmi.

• Melengkapkan dokumen penghantaran
• Menyediakan jadual pergerakan kenderaan
• Menyelesaikan masalah proses pengedaran

Di bahagian fungsian apakah Encik Azmi
bertugas?
A Bahagian fungsian jualan
B Bahagian fungsian pengagihan
C Bahagian fungsian pemasaran
D Bahagian fungsian pentadbiran

15 Apakah kepentingan mewujudkan pasaran
baharu?
A Dapat membuat promosi
B Dapat menguasai pasaran baharu
C Dapat meningkatkan jumlah pekerja
D Dapat menggunakan teknologi moden

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   220 11/7/16   1:48 PM
221Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan BAB 4

16 Pernyataan berikut berkaitan dengan aktiviti
dalam strategi meneroka pasaran baharu.

• Menjalankan promosi yang agresif di
pasaran yang menjadi tumpuan

• Melibatkan diri atau organisasi dalam
rundingan yang aktif melalui hubungan
dua hala

Mengapakah aktiviti tersebut dilaksanakan?
A Meneroka pasaran setempat
B Meneroka pasaran tempatan
C Meneroka pasaran domestik
D Meneroka pasaran antarabangsa

17 Antara berikut, yang manakah merupakan
fungsian jualan?

I mengurus belian barang
 II menghantar barang jualan
 III mengambil tindakan pertanyaan pelanggan
 IV menyediakan sebut harga kepada pelanggan

A I dan II
B I dan IV
C II dan III
D III dan IV

18 Apakah bahagian fungsian yang terlibat dalam
pernyataan berikut?

“Pembayaran gaji dan bonus kepada pekerja
dalam sesebuah organisasi perniagaan”

I belian
 II kewangan
 III khidmat pelanggan
 IV pentadbiran

A I dan II C II dan III
B I dan IV D III dan IV

19 Mengapakah teknologi maklumat penting
dalam sesebuah organisasi perniagaan?
A Dapat meluaskan pasaran
B Dapat memproses barang dengan cepat
C Dapat meningkatkan kuantiti pengeluaran
D Dapat mengagihkan barang kepada pengguna

20 Pernyataan berikut menunjukkan kelebihan
dalam menggunakan teknologi maklumat.

Penggunaan teknologi maklumat dalam
sesebuah perniagaan dapat meluaskan
pasaran ke peringkat global.

Berdasarkan pernyataan tersebut, apakah
peranan bahagian fungsian teknologi maklumat?
A Membuat promosi melalui radio dan
 surat khabar
B Membina laman web untuk

memperkenalkan barang
C Menggunakan kapal terbang untuk

menghantar barang
D Mengambil lebih ramai pekerja untuk

memasarkan barang

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   221 11/7/16   1:48 PM
222

SOALAN ESEI

Arahan: Jawab semua soalan.

1 Huraikan masalah yang akan wujud sekiranya kewangan sesebuah organisasi tidak diurus dengan baik.

2 Jelaskan cara ICT dapat memudahkan komunikasi dalaman (Intranet) dan luaran organisasi (Internet).

3 Huraikan kepentingan pembangunan produk kepada sesebuah organisasi perniagaan.

4 Encik Affan merupakan pengurus bahagian pengeluaran di sebuah kilang televisyen. Jelaskan peranan
Encik Affan.

5 Strategi pemasaran yang berkesan berupaya untuk melancarkan aktiviti pemasaran. Jelaskan.

6 Maklumat berikut berkaitan dengan ciri-ciri sesuatu produk.

• Barang yang tidak tahan lama seperti barang pertanian
• Barang bernilai tinggi seperti kapal terbang
• Perkhidmatan profesional seperti khidmat doktor dan guaman

Nyatakan dan jelaskan jenis saluran agihan yang sesuai untuk mengagihkan produk tersebut.

7 Pada pendapat anda, mengapakah pelanggan merupakan aset yang penting kepada sesebuah organisasi
perniagaan? Jelaskan.

8 Huraikan kepentingan interaksi bahagian fungsian pembelian dengan pihak luar, iaitu pembekal.

9 Jelaskan strategi pemasaran yang dapat melancarkan aktiviti perniagaan.

10 Jelaskan bagaimana fungsian teknologi dan maklumat dapat membantu dalam pembangunan produk
dan pasaran baharu dalam sesebuah organisasi perniagaan.

BAB 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7/11.indd   222 11/7/16   1:48 PM
Objektif Pembelajaran

Selepas menyelesaikan kertas kerja projek ini, murid boleh:
1 menghasilkan visi dan misi profil perniagaan yang mengandungi perkara yang berikut:
	 • latar belakang perniagaan
	 • matlamat
	 • objektif
	 • carta organisasi bahagian fungsian
2 menyediakan laporan lengkap kertas kerja projek

225KERTAS KERJA PROJEK

Kertas kerja projek dibentuk bagi tujuan memberi pengalaman dan persediaan awal kepada semua
murid berkaitan dunia perniagaan. Aktiviti dan tugasan yang dijalankan dalam kertas kerja projek
akan memberi pengetahuan berkaitan dengan perkara yang perlu disediakan sebelum memulakan
sesebuah perniagaan.

Dalam bahagian ini, anda akan memperoleh panduan untuk memulakan dan menyediakan
kertas kerja projek dengan cara yang betul. Anda juga akan dapat melatih diri dan mengenal pasti
keupayaan anda untuk menceburkan diri dalam bidang tertentu mengikut jenis perniagaan yang
ingin anda ceburi.

Kertas kerja projek yang dijalankan akan membantu melahirkan murid yang lebih berdaya
tahan, berfikiran kritis, kreatif dan inovatif, bersemangat waja dan berpengetahuan tinggi. Selain
itu, kertas kerja projek ini juga akan membentuk semangat patriotik dan meningkatkan kemahiran
komunikasi dalam kalangan murid dengan masyarakat di dalam sekolah dan di luar sekolah.

Mata Pelajaran Elektif Ikhtisas (MPEI) Perniagaan bermatlamat untuk mempersiapkan
dan melengkapkan murid dengan ilmu pengetahuan dan menguasai kemahiran pengurusan
perniagaan di samping menjadi warganegara yang bertanggungjawab, berpandangan jauh, rasional
serta bijaksana dalam membuat sebarang keputusan malah berani menghadapi apa-apa juga
persaingan berlandaskan sifat amanah dan jujur untuk kesejahteraan diri, keluarga, masyarakat
dan negara.

Oleh itu, setiap murid perlu menggunakan peluang membuat kertas kerja projek ini sebaik
mungkin sebagai persediaan untuk menjadi seorang usahawan yang berjaya pada masa hadapan.

KERTAS KERJA
PROJEK

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   225 11/7/16   1:50 PM
Peta Konsep

Kertas Kerja Projek

Pengenalan

Contoh aliran proses
pelaksanaan tugasan
kertas kerja projek

Contoh soalan kertas
kerja projek

Panduan pelaksanaan
kertas kerja projek

Contoh elemen dan
aspek yang dinilai

Panduan Tugasan Kertas Kerja Projek Contoh Kertas Kerja Projek

Latar belakang
perniagaan

Visi dan misi

Objektif

Matlamat

Carta organisasi
bahagian fungsian

Contoh format penulisan
kertas kerja projek

226 KERTAS KERJA PROJEK

Kertas Kerja ProjekKertas Kerja Projek

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   226 11/7/16   1:50 PM
227KERTAS KERJA PROJEK

Panduan Tugasan
Kertas Kerja Projek

• Memastikan elemen keselamatan diri sentiasa menjadi keutamaan
• Menerapkan elemen kreatif dan inovatif semasa menjalankan kerja projek
• Menerapkan elemen kekemasan dan ketepatan dalam penyediaan laporan
• Menerapkan nilai-nilai murni semasa melaksanakan tugasan dan penyediaan laporan
• Mengadaptasikan penggunaan teknologi dan informasi terkini
• Memastikan setiap tugasan dilaksanakan mengikut arahan dan format yang telah ditetapkan
• Menggunakan pengetahuan yang diperoleh ketika proses pembelajaran dalam kelas
• Memahami dengan baik kehendak sebenar soalan atau arahan

Pengenalan
1 Tugasan kertas kerja projek hendaklah dibuat mengikut

panduan yang telah ditetapkan.

2 Tajuk tugasan kertas kerja projek akan ditetapkan berdasarkan
sesuatu tajuk atau gabungan Bab 1, 2, 3 dan 4 yang terdapat
dalam Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran
(DSKP).

3 Tugasan kertas kerja projek ini wajib dilaksanakan oleh
semua murid Tingkatan 4 yang mengambil mata pelajaran
Perniagaan.

4 Tugasan kertas kerja projek ini dilaksanakan secara individu.

5 Setiap murid perlu mematuhi sepenuhnya format penulisan
tugasan kertas kerja projek yang telah ditetapkan oleh pihak
Lembaga Peperiksaan Malaysia.

6 Setiap murid perlu peka dan menitikberatkan elemen dan
aspek yang dinilai untuk tugasan kertas kerja projek ini. Hal
ini bagi memastikan setiap murid dapat memahami dan
mencapai matlamat atau tujuan sebenar tugasan kertas kerja
projek ini dibuat atau dilaksanakan.

7 Selain itu, elemen tatabahasa dan ejaan juga perlu diberi
perhatian ketika menyediakan kertas kerja projek.

8 Setiap murid perlu merujuk pada guru mata pelajaran
Perniagaan masing-masing sekiranya terdapat sebarang
masalah atau kekeliruan sebelum atau semasa melaksanakan
tugasan kerja projek.

(a)  Aspek-aspek yang Perlu Dititik Beratkan Ketika
Melaksanakan Tugasan Kertas Kerja Projek

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   227 11/7/16   1:50 PM
228 KERTAS KERJA PROJEK

(b)  Contoh Soalan Tugasan Kertas Kerja
Projek

1 Kenal pasti dan pilih sebuah organisasi perniagaan yang
sesuai, anda dikehendaki mengkaji perkara yang berikut:
(a) jenis milikan
(b) jenis perniagaan
(c) visi
(d) misi
(e) latar belakang organisasi
(f) objektif
(g) carta organisasi bahagian fungsian

Atau

2 Kenal pasti dan pilih sebuah organisasi perniagaan yang
berorientasikan perkhidmatan. Kemudian, anda dikehendaki
mengkaji perkara yang berikut:
(a) visi dan misi
(b) matlamat
(c) objektif
(d) latar belakang organisasi
(e) carta organisasi bahagian fungsian

Panduan Pelaksanaan Tugasan
Kertas Kerja Projek

(a) Pengenalan

1 Setiap tugasan yang bakal dilakukan perlu mempunyai sistem
dan perancangan yang teratur dan gerak kerja yang sistematik.

2 Hal ini bertujuan untuk memastikan setiap aktiviti atau tugasan
yang ingin dilaksanakan dapat dibuat dengan baik dan betul.

3 Panduan tugasan kertas kerja projek ini memberi peluang
kepada murid untuk mencari idea terbaik dalam merangka
strategi melaksanakan tugasan kerja projek.

4 Selain itu, panduan ini juga memberi gambaran awal kepada
murid berkaitan dengan perkara yang perlu dilaksanakan oleh
mereka dalam menyediakan tugasan kertas kerja projek bagi
mata pelajaran perniagaan tingkatan 4.

5 Pada masa yang sama, panduan yang disediakan ini juga akan
memberi peluang kepada murid untuk membuat persediaan
awal dan memahami dengan lebih baik tentang perkara yang
perlu dibuat sebelum melaksanakan tugasan.

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   228 11/7/16   1:50 PM
229KERTAS KERJA PROJEK

6 Persediaan awal sangat penting bagi memastikan setiap isu
atau masalah yang wujud sebelum atau semasa atau selepas
tugasan dilaksanakan dapat diatasi dengan bijak dan rasional.

(b)  Maklumat Tugasan Kertas Kerja
Projek

1 Tugasan kertas kerja projek ini memberi peluang kepada
murid untuk melalui dan mengalami proses pembelajaran
dan pengajaran yang pelbagai.

2 Bimbingan akan dibuat oleh guru mata pelajaran Perniagaan
masing-masing dalam aspek pengajaran dan pembelajaran
sepanjang tempoh pelaksanaan tugasan yang ditetapkan.

3 Hasilan akhir tugasan kertas kerja projek akan dijadikan
sebahagian daripada penilaian.

4 Penilaian tugasan kertas kerja projek adalah bersandarkan
darjah atau tahap penguasaan murid dalam beberapa elemen
dan beberapa kriteria lain yang akan dimaklumkan oleh guru.

5 Pendedahan dan penguasaan kefahaman oleh semua murid
tentang keseluruhan proses perniagaan yang wujud dalam
jenis perniagaan yang dikaji akan diterjemahkan melalui
penghasilan tugasan kerja projek yang diintegrasikan dengan
menggunakan komputer.

6 Pengukuran sesuatu elemen adalah berdasarkan kepada
kriteria tertentu mengikut piawaian yang akan ditetapkan.

(c) Maklumat Am

1 Tugasan kertas kerja projek ini dicadangkan untuk
dilaksanakan dalam tempoh 10 minggu.

2 Pembahagian tempoh pelaksanaan tugasan kertas kerja
projek adalah seperti yang berikut:
(a) penyiapan projek : 8 minggu
(b) pengurusan dan penilaian : 2 minggu

3 Contoh Jadual Pelaksanaan Kertas Kerja Projek adalah
seperti yang ditunjukkan di dalam Lampiran 1.

4 Tugasan kertas kerja projek bagi murid Tingkatan 4 akan
dimulakan pada bulan Ogos hingga September.

5 Tugasan kertas kerja projek yang disediakan oleh murid
akan dinilai  oleh guru-guru yang mengajar mata pelajaran
Perniagaan di sekolah masing-masing.

6 Penilaian tugasan kertas projek ini merupakan sebahagian
daripada proses pengajaran dan pembelajaran.

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   229 11/7/16   1:50 PM
230 KERTAS KERJA PROJEK

7 Penilaian tugasan kertas kerja projek ini dilakukan secara
berterusan dalam tempoh yang ditetapkan.

8 Semua murid wajib melaksanakan dan menyelesaikan setiap
tugasan kertas kerja projek secara individu.

9 Penilaian akan dibuat berdasarkan proses kerja dan hasil
kerja akhir calon.

10 Penilaian hasil kerja murid akan dilakukan sepanjang masa
tugasan kertas kerja projek dilaksanakan.

11 Pemberian markah dan gred keseluruhan dibuat setelah
tugasan kertas kerja projek disiapkan.

12 Murid dikehendaki melaksanakan tugasan kertas kerja
projek yang tulen dan asli.

13 Murid dilarang melakukan perkara seperti memplagiat
daripada mana-mana bahan tanpa menyatakan sumber
sebenar bahan tersebut diambil.

14 Murid dikehendaki melaksanakan tugasan kertas kerja
projek ini dalam tempoh yang telah ditetapkan oleh guru.

(d) Contoh Elemen dan Aspek yang Dinilai

Elemen Aspek penilaian

Pengetahuan dan kefahaman • Pengenalan perniagaan
• Profil perniagaan

Kemahiran mengaplikasi • Penetapan visi
• Penetapan misi
• Penetapan objektif
• Carta organisasi bahagian fungsian

Kemahiran menganalisis • Menganalisis dan menilai tahap keberkesanan bahagian fungsian
organisasi perniagaan

• Memberikan cadangan untuk menambah baik operasi bahagian
fungsian organisasi perniagaan

Kemahiran membuat keputusan Keputusan perniagaan

Kemahiran teknologi maklumat
dan komunikasi

Penggunaan komputer dan teknologi komunikasi

Nilai-nilai murni yang terdapat
dalam perniagaan

• Jujur dan amanah
• Telus dan tekun
• Berdisiplin dan bekerjasama
• Terbuka untuk menerima kritikan
• Bercita-cita tinggi
• Menjaga kebersihan dan mencintai alam sekitar
• Menepati dan menghargai masa
• Berjimat cermat

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   230 11/7/16   1:50 PM
231KERTAS KERJA PROJEK

Melaksanakan Tugasan Kerja Projek

Tugasan
TAMAT

Menyemak Jadual Tugasan

Membentangkan Jadual Tugasan

Memilih Tajuk Projek dan
Menyediakan Jadual Tugasan

Status
Jadual

Tugasan

ATAU

(e)  Contoh Aliran Proses Pelaksanaan Tugasan Kertas Kerja
Projek

Antara langkah untuk tugasan kertas kerja projek adalah seperti berikut:

Pembetulan atau
penambahbaikan

Pembetulan atau
penambahbaikan

DITERIMA

DITERIMA

DITOLAK

DITOLAK
Murid boleh mendapatkan

maklumat perniagaan
tersebut melalui sumber

temu bual, Internet,
majalah, jurnal dan
sumber-sumber lain

yang berkaitan

Penulisan kertas kerja
projek perlu mengikut

format yang telah
ditetapkan

Tugasan Bermula

Mendengar Taklimat Projek

Menghantar Kertas Kerja Projek

Penyerahan Hasil Kerja Projek
dan Draf Kertas Kerja Projek

Status Draf
Kertas Kerja

Projek

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   231 11/7/16   1:50 PM
232 KERTAS KERJA PROJEK

(f) Contoh Format Penulisan Kertas Kerja Projek

Muka Surat Hadapan
1 Muka surat hadapan yang mengandungi perkara yang berikut:

(a) Nama sekolah
(b) Nama dan kod mata pelajaran
(c) Tajuk/Soalan
(d) Nama murid
(e) Nombor kad pengenalan
(f) Angka giliran

Kandungan
1 Senarai kandungan
2 Penghargaan
3 Isi-isi penting

(a) Jenis milikan (e) Objektif
(b) Jenis perniagaan  (f) Carta organisasi
(c) Visi (g) Bahagian fungsian
(d) Misi

Muka Surat Belakang
1 Rumusan
2 Senarai rujukan
3 Lampiran

Format kertas kerja projek yang perlu dipatuhi oleh setiap murid adalah seperti berikut:

Bil. Perkara Huraian

1 Saiz kertas Kertas A4

2 Margin Bahagian atas dan bawah 1 inci dan bahagian kiri dan kanan
1.25 inci

3 Saiz tulisan 12 pt

4 Jenis tulisan Times New Roman

5 Saiz langkau (spacing) 2 pt

6 Jumlah muka surat 15 hingga 20 muka surat termasuk jadual, gambar rajah, graf,
carta senarai rujukan dan lampiran

7 Penggunaan gambar rajah/
gambar foto/ilustrasi

Calon boleh menggunakan gambar rajah/gambar foto dan
ilustrasi sebagai sebahagian daripada penulisan untuk dijadikan
sebagai sokongan kepada projek yang dijalankan

8 Penyerahan kertas projek Kertas projek hendaklah diserahkan kepada penilai/guru dalam
bentuk bercetak dan berjilid

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   232 11/7/16   1:50 PM
233KERTAS KERJA PROJEK

CONTOH KERTAS KERJA PROJEK
TINGKATAN 4

SEKOLAH MENENGAH KEBANGSAAN TAMAN BERJAYA

JALAN USAHAWAN, 56100, KUALA LUMPUR

MATA PELAJARAN : PERNIAGAAN

KOD MATA PELAJARAN : ABC 1234

TAJUK : PROFIL PERNIAGAAN

NAMA  : SAIYIDAH BINTI OTHMAN

NOMBOR KAD PENGENALAN : 010123-00-1234

ANGKA GILIRAN : WP008 A150

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   233 11/7/16   1:50 PM
234 KERTAS KERJA PROJEK

PENGHARGAAN

Saya ingin mengambil kesempatan ini untuk merakamkan penghargaan kepada
semua pihak yang telah memberi teguran dan cadangan yang membina. Ucapan
terima kasih khusus ditujukan kepada Puan Nor Bahijah binti Dzakaria selaku
guru pembimbing atas kesabaran beliau dalam memberi tunjuk ajar sehingga
selesainya kertas projek ini. Tidak dilupakan juga terima kasih tidak terhingga
kepada pemilik Rimbun Sejadi Enterprise telah memberi kerjasama untuk
menjayakan tugasan ini. Sekalung ucapan terima kasih juga kepada ibu bapa serta
rakan-rakan yang sentiasa memberi sokongan dan dorongan.

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   234 11/7/16   1:50 PM
235KERTAS KERJA PROJEK

SENARAI KANDUNGAN

Perkara Muka Surat

Abstrak iv

1.0 Pengenalan 1

2.0 Visi, Misi dan Objektif 2

3.0 Matlamat dan Strategi Organisasi 3

4.0 Profil Perniagaan 4

5.0 Carta Organisasi 5

6.0 Bahagian Fungsian Organisasi 8

Rumusan 10

Senarai Rujukan 11

Lampiran 12

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   235 11/7/16   1:50 PM
236 KERTAS KERJA PROJEK

ABSTRAK

Perniagaan merupakan salah satu industri yang sentiasa berkembang maju dan
sangat penting dalam pembangunan ekonomi negara. Kajian kerja projek ini
adalah bertujuan untuk mengenal pasti tujuan perniagaan, organisasi perniagaan,
visi, misi dan objektif perniagaan.

Selain itu, kajian ini juga dilakukan bagi mengenal pasti bidang fungsian yang
wujud dalam perniagaan yang dipilih. Hal ini disebabkan oleh setiap bahagian
fungsian mempunyai peranan masing-masing dalam mempengaruhi operasi
sesebuah perniagaan.

Kajian kerja projek ini melibatkan kaedah tinjauan di lokasi perniagaan.
Setiap maklumat yang berkaitan akan digunakan sebagai bahan untuk dijadikan
dapatan dalam kertas kerja projek. Dapatan kajian juga diperoleh secara temu
bual dan bacaan daripada sumber rujukan tertentu seperti melalui bacaan bahan
rujukan di perpustakaan dan sumber daripada Internet.

Penilaian juga dibuat terhadap setiap dapatan yang diperoleh dengan menilai
setiap visi, misi dan objektif, carta organisasi dan fungsian organisasi yang wujud
dalam perniagaan yang dipilih. Cadangan penambahbaikan dalam bahagian
rumusan juga dinyatakan sebagai rujukan kepada pihak yang berkaitan supaya
dapat menjalankan operasi perniagaan mereka dengan lebih profesional, berkesan
dan sistematik.

iv

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   236 11/7/16   1:50 PM
237KERTAS KERJA PROJEK

1.0 PENGENALAN

Rimbun Sejadi Enterprise ditubuhkan pada 20 Julai 2012. Perniagaan ini
ditubuhkan secara milikan tunggal. Pemilik Rimbun Sejadi Enterprise ialah
Mohd Yusof bin Hosaini. Beliau telah dibantu oleh dua orang anaknya, iaitu
Aizat Affan bin Mohd Yusof dan Amira Afiqah binti Mohd Yusof.

Syarikat ini memilih untuk menjalankan perniagaan membekalkan peralatan
pertanian dan ternakan, baja dan racun, tanaman dan baka ternakan, makanan
dan ubat-ubatan ternakan, membekal mesin dan peralatan kejuruteraan, mesin
dan kelengkapan bengkel, mesin dan kelengkapan khusus, membekal alat
kelengkapan pejabat dan kediaman, perabot dan kelengkapan, mesin, perkakas
elektrik, peralatan pencuci dan pembersihan.

Walau bagaimanapun, syarikat ini lebih memberi tumpuan dalam bidang
membekalkan mesin, peralatan kejuruteraan dan barang-barang pertanian.
Rimbun Sejadi Enterprise ini juga menyediakan mesin dan peralatan untuk
penebangan pokok-pokok yang terdapat dalam projek pembangunan di sekitar
Kuala Lumpur. Rimbun Sejadi Enterprise juga ingin mengembangkan lagi
perniagaan ini agar prestasi dan kestabilan perniagaan menjadi lebih kukuh
dan maju.

Rimbun Sejadi Enterprise juga membekalkan pokok-pokok hiasan untuk
projek landskap di sekitar kawasan Kuala Lumpur. Kebanyakan pokok-pokok ini
dibeli terus di nurseri-nurseri dari negeri Selangor, Pahang dan Johor.

1

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   237 11/7/16   1:50 PM
238 KERTAS KERJA PROJEK

Penilaian

2

2.0 VISI, MISI DAN OBJEKTIF

Untuk melancarkan dan memudahkan aktiviti perniagaan yang dijalankan,
Rimbun Sejadi Enterprise juga telah menetapkan visi, misi dan objektif
organisasi perniagaan.

2.1 VISI

Menjadi pembekal perkhidmatan mesin, peralatan kejuruteraan dan barang-
barang pertanian yang terkenal dan efisien di sekitar Kuala Lumpur.

2.2 MISI

• Memberi keutamaan dalam memastikan barang-barang yang dibekalkan
berkualiti dan mengikut kehendak pelanggan

• Sentiasa mendahulukan kepuasan pelanggan
• Membekalkan barang-barang mengikut masa yang tepat

2.3 OBJEKTIF

• Mencapai sasaran bekalan tahunan yang ditetapkan
• Mengutamakan kepuasan setiap pelanggan secara berterusan
• Membekalkan barang dalam tempoh masa yang tepat dan efektif

Visi dan misi yang dinyatakan oleh RSE ringkas dan padat. Tempoh masa
untuk perlaksanaan visi, misi dan objektif juga dibuat secara umum.

Visi, misi dan objektif yang dibentuk oleh RSE masih perlu diperkemas
dan ditambah baik bagi memenuhi ciri SMART. Ciri SMART sangat penting
dalam penetapan visi, misi dan objektif. Hal ini bagi memastikan setiap
perkara mempunyai perkaitan antara satu sama lain.

Penerapan ciri SMART akan membantu organisasi untuk bertindak
dengan lebih proaktif untuk mencapai sasaran yang telah ditetapkan. Hal ini
juga akan memudahkan anggota di setiap peringkat untuk memahami dan
mengenal pasti visi, misi dan objektif organisasi.

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   238 11/7/16   1:50 PM
239KERTAS KERJA PROJEK

Penilaian

3

3.0  MATLAMAT DAN STRATEGI
ORGANISASI

Matlamat Rimbun Sejadi Enterprise adalah untuk memberi tumpuan bagi
menjadi pembekal produk pertanian yang terkenal di Kuala Lumpur dan Selangor
dalam jangka masa lima tahun.

Antara strategi Rimbun Sejadi Enterprise adalah seperti yang berikut:

• menjaga hubungan baik dengan pihak pengeluar produk pertanian dan pihak
pelanggan agar dapat berurusan dalam perniagaan secara berterusan

• menjadi pengedar produk pertanian kepada syarikat-syarikat yang besar

• memastikan bahawa dalam proses perkhidmatan penghantaran bekalan
barang pertanian adalah cepat, efektif dan efisien

• mewujudkan jaringan pelanggan dalam kalangan syarikat landskap di sekitar
Kuala Lumpur dan Selangor

Matlamat dan strategi RSE dibentuk secara umum sesuai dengan pencapaian
tempoh masa panjang. RSE mempunyai matlamat dan strategi yang jelas
dalam mencapai visi, misi dan objektif yang telah ditetapkan.

Matlamat dan strategi yang dibentuk oleh RSE mudah difahami dan diikuti
oleh setiap peringkat dalam organisasi. Selain itu, matlamat dan strategi yang
dirangka dan ditetapkan oleh RSE merangkumi setiap aspek yang diperlukan
dalam mencapai visi, misi dan objektif organisasi.

Strategi yang mudah difahami, tepat dan proaktif akan menjadikan operasi
organisasi berjalan dengan lebih lancar dan sempurna. Hal ini seterusnya akan
mengukuhkan organisasi untuk terus berdaya saing dalam pasaran.

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   239 11/7/16   1:50 PM
240 KERTAS KERJA PROJEK

Penilaian

4

4.0 PROFIL PERNIAGAAN

Nama  : Rimbun Sejadi Enterprise

Bentuk Milikan : Milikan Tunggal

Alamat Perniagaan :  Lot PF3, Tingkat 1, Pasar raya THE STORE
47000 Sungai Buloh, Selangor Darul Ehsan.

Nombor Telefon : 017-1234567

Nama Pemilik  : Mohd Yusof bin Hosaini

Aktiviti Perniagaan :  Peralatan yang berkaitan dengan aktiviti
dalam sektor pertanian dan ternakan, baja
dan racun, tanaman dan baka ternakan,
makanan dan ubat-ubatan untuk ternakan,
membekal mesin dan peralatan kejuruteraan,
mesin dan kelengkapan bengkel, mesin
dan kelengkapan khusus, membekal alat
kelengkapan pejabat dan kediaman, perabot
dan kelengkapan, mesin, perkakas elektrik,
peralatan pencuci dan pembersihan.

Panel Bank : MAYBANK BERHAD

Profil perniagaan yang diberi oleh RSE adalah ringkas. Walau bagaimanapun,
terdapat beberapa aspek yang perlu ditambah baik dalam profil perniagaan
seperti memasukkan perkara yang berikut:

• Nombor pendaftaran syarikat
• Tempoh perakaunan
• Tempoh rekod
• Modal perniagaan
• Jumlah pekerja
• Status perniagaan
• Nombor faks
• Nombor akuan perniagaan

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   240 11/7/16   1:50 PM
241KERTAS KERJA PROJEK

5

5.0 CARTA ORGANISASI

Rimbun Sejadi Enterprise

Pengarah
Urusan

Pengurus Kewangan dan
Belian

Kerani

Pengurus Pentadbiran dan
Khidmat Pelanggan

Kerani

Penilaian

Struktur carta organisasi RSE adalah ringkas. Struktur pembahagian tugas
pekerjanya dibentuk secara umum dengan menggabungkan dua jenis tugasan
di bawah satu bahagian fungsian. Satu fungsian terdapat dua tugasan, iaitu
pengurusan kewangan dengan belian dan pengurusan pentadbiran dengan
khidmat pelanggan.

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   241 11/7/16   1:50 PM
242 KERTAS KERJA PROJEK

6

5.1 Latar Belakang

1 Latar belakang pemilik:

Perkara Maklumat

Nama Mohd Yusof bin Hosaini

Umur 51 tahun

Jantina Lelaki

Kelayakan 1. Kursus landskap
2. Kursus pengurusan perniagaan

Jawatan yang disandang Pengarah urusan

2 Latar belakang staf:

(a) Staf 1:

Perkara Maklumat

Nama Aizat Affan bin Mohd Yusof

Umur 24 tahun

Jantina Lelaki

Kelayakan 1.  Ijazah sarjana muda pengurusan perniagaan
2. Kursus keusahawanan dan kerjaya

Jawatan yang disandang Pengurus pentadbiran dan khidmat pelanggan

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   242 11/7/16   1:50 PM
243KERTAS KERJA PROJEK

Penilaian

7

(b) Staf 2:

Perkara Maklumat

Nama Amira Afiqah binti Mohd Yusof

Umur 23 tahun

Jantina Perempuan

Kelayakan 1. Ijazah sarjana muda kewangan
2. Kursus keusahawanan

Jawatan yang disandang Pengurus kewangan dan belian

Bilangan staf RSE yang mengendalikan semua tugas bahagian kewangan,
belian, pengurusan pelanggan dan pentadbiran perlu diperkemas dan disusun
semula. Hal ini berdasarkan tahap perniagaan RSE yang merangkumi projek
berskala kecil dan sederhana.

Selain itu, beberapa aspek juga perlu dinyatakan secara terperinci.
Antaranya menambahkan beberapa perkara seperti berikut:

• pengalaman staf

• kemahiran staf

• tugasan bagi jawatan yang disandang

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   243 11/7/16   1:50 PM
244 KERTAS KERJA PROJEK

8

6.0 BAHAGIAN FUNGSIAN ORGANISASI

Rimbun Sejadi Enterprise

Pengarah Urusan, iaitu Mohd Yusof bin Hosaini, bertanggungjawab dalam
memastikan setiap bahagian fungsian berupaya untuk menjalankan tugas masing-
masing demi mencapai objektif dan matlamat Rimbun Sejadi Enterprise.

6.1 Bahagian Fungsian Kewangan

Aktiviti perniagaan yang dijalankan oleh Rimbun Sejadi Enterprise adalah secara
kecil-kecilan. Kebanyakan fungsian dalam organisasi dilakukan oleh staf dalam
bahagian yang sama. Rimbun Sejadi Enterprise hanya mempunyai dua orang
pengurus, iaitu Amira Afiqah binti Mohd Yusof yang bertanggungjawab
dalam bidang Kewangan dan Belian manakala Aizat Affan bin Mohd Yusof
bertanggungjawab dalam bidang Pentadbiran dan Khidmat Pelanggan.

Selaku pengurus bahagian kewangan, Amira Afiqah akan menjalankan
tugas-tugas seperti yang berikut:
• menyediakan invois, memeriksa bayaran yang diterima
• merekodkan wang yang diterima
• memeriksa dan membayar invois yang diterima
• menyediakan pembayaran gaji staf
• meneliti bajet untuk mengelakkan lebihan perbelanjaan
• menyediakan fokus aliran tunai dan laporan kewangan

6.2 Bahagian Fungsian Belian

Amira Afiqah selaku pengurus belian juga bertanggungjawab untuk menjalankan
tugas-tugas seperti berikut:
• menempah bahan stok dan barang yang digunakan daripada pengeluar
• menyelesaikan masalah pembekalan barang seperti menukar pengeluar
• menilai sumber alternatif untuk bekalan dari segi harga, kepercayaan, kualiti,

terma pembayaran, terma penghantaran dan lain-lain
• mencari pengeluar yang memenuhi keperluan-keperluan baharu atau

perubahan yang dilakukan
• meneliti sumber-sumber baharu untuk memenuhi tujuan penjimatan kos atau

kebaikan yang lain
• merujuk masalah-masalah mengenai penghantaran kepada pihak tertentu

contohnya, masalah kualiti dan kuantiti
• mengekalkan hubungan yang baik dengan pengeluar

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   244 11/7/16   1:50 PM
245KERTAS KERJA PROJEK

Penilaian

9

6.3 Bahagian Fungsian Pentadbiran

Untuk pengurus bahagian pentadbiran pula, Aizat Affan bin Mohd Yusof
bertanggungjawab untuk menjalankan tugas-tugas seperti berikut:

• mengagihkan dan menghantarkan e-mel
• mengurus, menyimpan dan menerima kertas pesanan dan rekod elektronik
• menguruskan mesyuarat dan menyediakan dokumen mesyuarat
• menerima panggilan dan menjawab soalan daripada pelanggan
• menyediakan dokumen menggunakan perisian seperti PowerPoint
• mengkaji dan mencari maklumat
• menerima dan membalas mesej telefon, faks dan e-mel

6.4 Bahagian Fungsian Khidmat Pelanggan

Selain itu, antara tugas yang perlu dilakukan oleh Aizat Affan bin Mohd Yusof
sebagai pengurus khidmat pelanggan bertanggungjawab untuk menjalankan
tugas-tugas seperti berikut:

• menjawab pertanyaan pelanggan berkenaan produk dan servis
• menyelesaikan masalah dan aduan yang diberikan oleh pelanggan
• menyediakan khidmat selepas jualan termasuk menyelenggarakan barang

yang rosak, menyusun proses baik pulih, atau menyediakan barang gantian
• mengambil tindakan terhadap setiap aduan yang diterima daripada pelanggan

berdasarkan prosedur
• menganalisis rekod aduan pelanggan untuk menyelesaikan masalah
• menggunakan maklum balas daripada pelanggan untuk menaik taraf

perkhidmatan pelanggan

Fungsian organisasi RSE diberikan secara umum dan ringkas. Penerangan
berkaitan setiap fungsian dibuat secara ringkas bagi menjelaskan peranan
setiap fungsian.

Pembahagian dalam menjelaskan setiap fungsian juga perlu mengikut
susunan dan struktur organisasi yang telah dinyatakan dalam carta organisasi.
Hal ini bagi memastikan pihak-pihak yang berkepentingan dapat memahami
setiap fungsian dengan mudah.

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   245 11/7/16   1:50 PM
246 KERTAS KERJA PROJEK

Cadangan

10

RUMUSAN

Rimbun Sejadi Enterprise merupakan sebuah perniagaan yang lebih memberi
tumpuan dalam ugasan untuk membekalkan mesin, peralatan kejuruteraan dan
barang-barang pertanian terutamanya pokok-pokok bunga hiasan. Rimbun
Sejadi Enterprise ini juga menyediakan mesin dan peralatan untuk penebangan
pokok-pokok yang terdapat dalam projek pembangunan di sekitar Kuala Lumpur.
Perniagaan ini telah menunjukkan prestasi yang memberangsangkan setelah
hampir empat tahun beroperasi.

Terdapat peningkatan yang mendadak untuk jumlah permintaan bagi
pembekalan dan penyediaan mesin dan peralatan untuk penebangan pokok-
pokok di sekitar Kuala Lumpur bagi memberi laluan kepada projek-projek
pembangunan. Selain itu, permintaan terhadap pokok-pokok hiasan untuk projek
landskap juga bertambah terutamanya daripada pelanggan atau kontraktor di
sekitar Kuala Lumpur dan Selangor. Pengarah Urusan Rimbun Sejadi Enterprise
telah mula menyusun strategi untuk meluaskan pasaran perniagaan dan dalam
masa yang sama akan menambahkan lagi bilangan staf supaya melancarkan
urusan perniagaan.

RSE perlu menetapkan visi dan misi yang lebih realistik. Tempoh masa untuk
perlaksanaan pesanan tidak dinyatakan dengan jelas dalam misi dan objektif.

RSE perlu menambahkan bilangan staf kerana dua orang staf sahaja yang
mengendalikan semua tugas bahagian kewangan, belian, khidmat pelanggan
dan pentadbiran tidak mencukupi. RSE juga perlu mengambil staf bagi
mengurus bahagian pemasaran kerana bahagian pemasaran ini amat penting
bagi memperkenalkan RSE kepada orang ramai.

Pemasaran yang berkesan akan mempercepatkan pencapaian visi, misi dan
objektif yang telah ditetapkan. Dengan ini diharapkan RSE dapat meluaskan
pasaran/lokasi perniagaannya ke negeri-negeri lain. RSE perlu membahagikan
fungsian secara lebih jelas dengan menambahkan dua fungsian kepada
empat fungsian, iaitu kewangan, belian, pentadbiran dan khidmat pelanggan.

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   246 11/7/16   1:50 PM
247KERTAS KERJA PROJEK

11

SENARAI RUJUKAN

Aini Hayati Mohamed, et al. 2009. Siri Teks STPM Pengajian Perniagaan.

Kuala Lumpur: Pearson Malaysia Sdn. Bhd.

Mokhtar Pet, 2015. Ace Ahead Teks STPM Pengajian Perniagaan: Perniagaan

Penggal I Edisi Kedua. Shah Alam: Oxford Fajar Sdn. Bhd.

Profil perniagaan, 2016. Selangor: Rimbun Sejadi Enterprise.

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   247 11/7/16   1:50 PM
248 KERTAS KERJA PROJEK

12

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

BULAN/MINGGU OGOS SEPTEMBER OKTOBER

KEMAHIRAN

Minggu
(Bulan Ogos)

Minggu
(Bulan September)

Minggu
(Bulan Oktober)

1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4

Perancangan Awal

Taklimat Guru

Proses tugasan

Pengenalan

Visi, Misi dan Objektif

Matlamat dan
Strategi Organisasi

Profil Perniagaan

Carta Organisasi

Fungsian Organisasi

Rumusan

Cadangan

LAMPIRAN

Lampiran 1
Contoh Jadual Pelaksanaan Tugasan Kertas Kerja Projek Perniagaan:

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   248 11/7/16   1:50 PM
249KERTAS KERJA PROJEK

13

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Menganalisis

Membuat penilaian

Penggunaan TMK

Penggunaan Komputer

Komunikasi

Nilai Murni

Pengurusan dan
Penilaian (Guru)

Pengumpulan dan

Semakan

Penilaian dan

Pentaksiran

Catatan

Tandatangan Guru

BULAN/MINGGU OGOS SEPTEMBER OKTOBER

KEMAHIRAN

Minggu
(Bulan Ogos)

Minggu
(Bulan September)

Minggu
(Bulan Oktober)

1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   249 11/7/16   1:50 PM
250 KERTAS KERJA PROJEK

14

Lampiran 2

LOGO RIMBUN SEJADI ENTERPRISE (RSE)

Bentuk

Bonsai –  Melambangkan kreativiti dan inovasi yang dimiliki syarikat dalam
mereka bentuk landskap terbaik dan menarik

Warna

– Daun dan Hijau –  Melambangkan perlindungan alam semula jadi
seiring dengan keindahan yang ingin dicipta

– Bunga dan Merah –  Melambangkan penjagaan keindahan alam
sekitar melalui kepelbagaian jenis
bunga-bungaan dalam mereka bentuk
landskap

– Air dan Biru –  Melambangkan penjagaan dalam aspek kebersihan
dan perlindungan  alam sekitar daripada aktiviti
yang mencemarkan sumber air

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   250 11/7/16   1:50 PM
251KERTAS KERJA PROJEK

15

Lampiran 3
Gambar peralatan yang diperlukan untuk penebangan pokok:

1. Mesin pemotong pokok

3. Mesin pemotong rumput

5. Jentera pengangkut

2. Mesin pengemas bentuk

4. Jentera pemotong pokok

6. Jentera penyedut dan pengangkut

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   251 11/7/16   1:50 PM
252 KERTAS KERJA PROJEK

16

Lampiran 4
Contoh kerja pengubahsuaian landskap RSE:

1. Pokok-pokok untuk kerja pengubahsuaian

2. Mengubah suai landskap pusat penginapan dan taman rekreasi

3. Mengubah suai landskap jalan raya dan bandar

K
e

rt
a

s
K

e
rj

a
 P

ro
je

k
 P

e
rn

ia
g

a
a

n

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7/11.indd   252 11/7/16   1:50 PM
253Glosari

A
Aktiviti perniagaan

Sesuatu yang dijalankan oleh sesebuah perniagaan
untuk mencapai matlamat keuntungan.

Ancaman
Trend yang menyebabkan objektif sukar dicapai.

Antarabangsa
Semua aktiviti perniagaan terdedah kepada dunia
yang luar daripada sempadan sesebuah negara.

B
Bahan mentah

Sesuatu yang digunakan oleh tenaga manusia atau
industri sebagai bahan asas untuk menghasilkan atau
pengeluaran produk.

Bajet tunai
Satu alat perancangan kewangan jangka pendek yang
disediakan dengan mengambil kira kemampuan dan
keperluan syarikat.

Boleh dicapai
Sasaran boleh dicapai jika pekerja menggembleng
tenaga sepenuhnya berdasarkan sumber yang ada.

C
Campuran pemasaran

Gabungan strategi pemasaran, iaitu harga,
pengedaran, produk dan promosi yang boleh dikawal
dan dapat membantu organisasi untuk mendapatkan
maklum balas daripada sasaran pasaran.

Cukai
Sumber hasil kerajaan.

Cukai eksais
Cukai yang dikenakan ke atas barang-barang
tertentu yang diimport ke Malaysia atau dikilangkan
dalam Malaysia.

D
Dasar fiskal

Tindakan kerajaan membuat perbelanjaan dan
melaksanakan cukai untuk merangsang
aktiviti-aktiviti perniagaan.

Dasar kewangan
Kerajaan menggunakan elemen kewangan sebagai alat
untuk mengawal perkembangan ekonomi termasuk
cukai dan penetapan kadar faedah.

Daya saing
Kemampuan sesebuah organisasi perniagaan berusaha
mengekalkan operasi perniagaan dalam industri.

Dividen
Kadar keuntungan perniagaan syarikat diagihkan
kepada pemegang saham.

E .
Entiti

Sesuatu yang diwujudkan atas tujuan tertentu.

Entiti perniagaan
Jenis milikan perniagaan menurut undang-undang
sesebuah perniagaan.

F
Faedah

Pemberian majikan kepada pekerja dalam bentuk
kewangan dan bukan kewangan berdasarkan
kontrak perkhidmatan yang dipersetujui antara
pekerja dan majikan.

Faktor pengeluaran
Input yang digunakan dalam proses perniagaan.

Fasa
Tahap atau peringkat perkembangan sesuatu keadaan
perniagaan atau ekonomi.

G
Ganjaran

Pemberian majikan dalam bentuk kewangan dan
bukan kewangan kepada sebilangan kecil pekerja
yang telah menunjukkan prestasi yang baik
kepada organisasi.

Guna tenaga
Pekerja yang menyumbangkan tenaga fizikal dan
mental dalam sesuatu pekerjaan.

GLOSARI

Bab6_Txtbk Perniagaan Tg4_Glosari-7/11.indd   253 11/7/16   1:51 PM
254 Glosari

Guna tenaga penuh
Tiada wujud sebarang pengangguran terhadap
sumber negara.

H
Harga

Sejumlah wang atau bayaran yang merupakan nilai
sebagai pertukaran untuk mendapatkan barang
dan perkhidmatan.

I
Inflasi

Fenomena kenaikan harga barang dan perkhidmatan
secara berterusan.

Input
Faktor-faktor pengeluaran yang digunakan untuk
menghasilkan keluaran.

Intranet
Jaringan hubungan dalaman di mana maklumat
hanya boleh diakses oleh pengguna yang
dibenarkan sahaja.

J
Jangka masa

Satu tempoh masa yang perlu ada dalam sesuatu
penentuan objektif.

Jangka masa panjang
Tempoh masa melebihi lima tahun.

Jangka masa pendek
Tempoh waktu tidak melebihi lima tahun.

Jualan
Urus niaga yang berlaku antara penjual
dengan pembeli barang dan perkhidmatan di
lokasi tertentu.

K
Kehendak

Keinginan untuk memiliki barang dan perkhidmatan
supaya dapat menikmati kehidupan yang lebih
selesa dan mewah.

Kekuatan
Kelebihan organisasi dalam aspek dalaman organisasi.

Kelemahan
Kekurangan organisasi dalam aspek
dalaman organisasi.

Keperluan
Barang dan perkhidmatan yang membolehkan
manusia untuk terus hidup pada tahap keselesaan
yang minimum.

Kesatuan sekerja
Pertubuhan yang menggabungkan semua pekerja
dalam satu jenis industri, kumpulan pekerja dalam
bidang yang sama.

Keuntungan
Lebihan hasil daripada kos.

Koperasi
Suatu entiti perniagaan yang harus mempunyai
sekurang-kurangnya 50 orang ahli untuk
membolehkan ia didaftarkan bermotifkan
keuntungan, motif utama koperasi adalah untuk
meningkatkan kebajikan ekonomi dan sosial ahlinya.

Kualiti
Penghasilan produk secara konsisten supaya dapat
memenuhi dan melebihi jangkauan pelanggan
terhadap barang dan perkhidmatan.

Kuantitatif
Kaedah pengukuran yang menggunakan data
bernombor yang boleh diukur secara objektif
dan tepat.

L
Latihan

Usaha pengurus sumber manusia untuk
meningkatkan kemahiran dan pengetahuan pekerja
serta membina sikap positif terhadap kerja selaras
dengan perkembangan semasa dalam bidang
pekerjaan tertentu.

Latihan sambil bekerja
Latihan yang dilakukan oleh pekerja di tempat
kerja bagi tujuan mempelajari selok-belok tugasan
tempat kerja.

Liabiliti
Liabiliti ialah pinjaman yang dilakukan oleh
firma untuk membiayai sebahagian daripada
aset perniagaannya.

Logistik
Merancang dan mengawal pergerakan barangan.

M
Memaksimumkan keuntungan

Mendapat keuntungan yang tertinggi daripada
penggunaan sumber perniagaan dengan cekap, iaitu
hasil yang tertinggi dan kos yang terendah.

Bab6_Txtbk Perniagaan Tg4_Glosari-7/11.indd   254 11/7/16   1:51 PM
255Glosari

Milikan tunggal
Sejenis perniagaan yang dimiliki oleh seorang
individu sahaja.

Misi
Pernyataan yang menerangkan tujuan penubuhan
sesebuah organisasi yang dapat melihat manfaat
pelanggan sedia ada dan pelanggan masa depan.

Modal
Wang atau aset yang dilaburkan dalam perniagaan.

Modal ekuiti
Sumbangan kewangan yang diperoleh daripada pemilik.

Motivasi
Sesuatu yang mendorong seseorang berusaha dengan
bersungguh-sungguh untuk mencapai tujuan tertentu.

N
Nilai

Harga barang yang ditetapkan oleh penjual
terhadap pembeli.

O
Objektif

Sasaran boleh diukur bagi membantu pencapaian
tujuan organisasi dalam jangka pendek.

Organisasi
Gabungan manusia atau sekumpulan manusia yang
melakukan pelbagai aktiviti untuk mencapai matlamat
yang ditetapkan dalam perancangan.

P
Pasaran

Tempat pertemuan antara pengeluar dengan
pengguna yang terlibat dalam proses pertukaran.

Pekerja
Individu yang menawarkan masa, tenaga, fikiran
dan kemahiran untuk melakukan kerja-kerja
dalam perniagaan.

Pelanggan
Pihak yang akan membeli barang atau perkhidmatan
yang dikeluarkan oleh perniagaan.

Peluang
Trend persekitaran yang mendorong kepada
pencapaian objektif.

Pemasaran
Aktiviti perniagaan yang melibatkan proses
penyelidikan dan analisis terhadap gelagat
pengguna, persekitaran pemasaran, saluran

promosi dan pengedaran produk serta penetapan
harga bagi memenuhi keperluan dan kehendak
pengguna serta mencapai matlamat yang telah
ditetapkan oleh organisasi.

Pengagihan
Proses penghantaran produk ke tempat yang betul,
pada masa yang tepat dan keadaan yang baik.

Pengeluaran
Suatu fungsi perniagaan yang mengubah input
untuk menghasilkan produk sama ada barang
dan perkhidmatan melalui aktiviti
penambahan nilai.

Penyata pendapatan
Menunjukkan sumber pendapatan, perbelanjaan,
dan keuntungan yang dicapai oleh perniagaan
sepanjang suatu tempoh operasi perniagaan.

Penyelidikan dan pembangunan
Aktiviti melibatkan penyelidikan produk baharu
dan membangunkan hasil penyelidikan menjadi
produk serta menambah baik produk sedia ada.

Perancangan kewangan
Penyediaan bajet tunai dan penentuan keuntungan
melalui ramalan penyata pendapatan yang bertujuan
memberi garis panduan kepada firma untuk mengarah,
menyelaras dan mengawal tindakan syarikat.

Perkongsian
Perniagaan yang dibentuk melalui kerjasama
dua atau lebih individu bagi tujuan
mendapatkan keuntungan.

Persaingan
Aktiviti antara firma yang bersaing untuk
memaksimumkan keuntungan melalui
pelbagai strategi.

Pesaing
Perniagaan lain yang mengeluarkan sesuatu barangan
untuk keperluan pelanggan yang sama dalam sebuah
industri yang sama.

Produk
Barangan yang dihasilkan oleh seseorang pengeluar
atau organisasi pengeluar bagi tujuan memenuhi
permintaan dalam pasaran.

Promosi
Aktiviti penyebaran maklumat berkenaan produk
yang boleh mempengaruhi pengguna bagi tujuan
membuat keputusan pembelian.

Proses perniagaan
Aktiviti yang dijalankan oleh sesebuah perniagaan
dalam usaha memaksimumkan keuntungannya.

Bab6_Txtbk Perniagaan Tg4_Glosari-7/11.indd   255 11/7/16   1:51 PM
256 Glosari

R
Rancang

Rancangan untuk penambahbaikan operasi dengan
mencari perkara yang tidak dapat diselesaikan, iaitu
mengenal pasti masalah dan menjana idea-idea
untuk menyelesaikan masalah.

Risiko
Beberapa kemungkinan buruk yang akan dihadapi
seseorang seperti kerugian, kemalangan, kelemahan,
kebakaran, dan kerosakan. Risiko menyebabkan
sesuatu keadaan yang tidak boleh diramalkan ekoran
daripada kombinasi bahaya dan ketidakpastian
tentang kerugian.

S
Sasaran pasaran

Pengguna sedia ada atau bakal pengguna yang
disasarkan/difokuskan/dihalakan untuk
membeli produk.

Server
Sistem komputer yang membenarkan akses kepada
fail dan program yang disimpan sebagai sumber
yang dikongsi dalam sesebuah jaringan komputer.

Sosiobudaya
Kepercayaan agama, budaya, adat resam, dan cita rasa
penduduk sesebuah negara.

Spesifik
Pernyataan objektif hendaklah jelas apabila
bertindak sesuatu.

Syer pasaran
Jumlah pengguna yang membeli barang dan
perkhidmatan yang dikeluarkan oleh perniagaan
dalam satu pasaran.

T
Tahap perniagaan

Perkembangan sesebuah perniagaan melibatkan
peringkat proses pengeluaran, industri dan pasaran.

Teknologi
Suatu kaedah menjalankan aktiviti perniagaan
mengikut perkembangan semasa
persekitaran perniagaan.

Titik pulang modal
Satu kaedah yang boleh digunakan oleh perniagaan
untuk merancang dan mengetahui hasil yang
diperoleh bersamaan dengan jumlah kos
yang ditanggung.

Trend
Aliran perkembangan sesuatu kejadian.

U
Undang-undang

Peraturan termaktub yang ditentukan oleh
masyarakat, negeri dan negara untuk mengawal
kelakuan anggota sendiri.

Untung
Pulangan yang diterima daripada aktiviti
perniagaan.

Untung bersih
Untung atau lebihan yang diperoleh setelah
menolak semua kos perniagaan daripada semua
hasil perniagaan.

Untung kasar
Untung yang diperoleh selepas kos jualan ditolak
daripada hasil jualan.

V
Visi

Harapan atau perancangan yang ditentukan oleh
perniagaan pada masa akan datang.

W
Wawasan

Hala tuju sesebuah organisasi yang ditetapkan dalam
bentuk matlamat atau objektif.

Y
Yayasan

Pertubuhan yang diwujudkan bukan bermotifkan
untung tetapi sebagai salah satu organisasi
yang berperanan menguruskan dana bagi
tujuan tertentu.

Z
Zon

Kawasan yang terlibat dengan aktiviti perdagangan.

Bab6_Txtbk Perniagaan Tg4_Glosari-7/11.indd   256 11/7/16   1:51 PM
257Senarai Rujukan

Ab Wahab Mat, Azahari Ramli, Shahrol Aman Ahmad & Abu Mansor Ahmad, 2007. Pengurusan.
Shah Alam, Malaysia: McGraw-Hill (Malaysia) Sdn. Bhd.

Adibanurain, 2016, Februari 5. Suruhanjaya Perbadanan Awam. Dalam laman sesawang
SlideShare: http://www.slideshare.net/adibanurain/suruhanjaya-perbadanan-awam.

Adrian Palmer, B. H., 2002. The Business Environment (ed. 4th). United States: McGraw Hill
Publication.

Agensi Kaunseling dan Pengurusan Kredit (AKPK), 2015, Disember 22. Perkhidmatan Kami.
Dalam laman sesawang Agensi Kaunseling dan Pengurusan Kredit: http://www.akpk.org.
my/my

Agrobank, 2016, Januari 1. Modal Usahawan 1Malaysia (MUS1M-i). Dalam laman sesawang
Business: http://www.agrobank.com.my/product/modal-usahawan-1malaysia-mus1m-i/

Aini Hayati Mohamed, et al, 2009. Siri Teks STPM Pengajian Perniagaan. Kuala Lumpur: Pearson
Malaysia Sdn. Bhd.

Astro AWANI, 2016, Mac 12. Program Malaysia inklusif negara digital (MINDA). Dalam laman
sesawang Analisis AWANI: http://www.astroawani.com/video-malaysia/analisis-awani-
program-malaysia-inklusif-negara-digital-minda-108340

Bank Islam, 2016, Februari 6. Pembiayaan PKS Al-Ansar. Dalam laman sesawang http://www.
bankislam.com.my/home/ms/perbankan-perniagaan/program-pembiyaan/pembiayaan-
pks-al-ansar/

Bank Negara Malaysia, 2016, Januari 2. Dalam laman sesawang Bank Negara Malaysia:
http://www.bnm.gov.my/index.php?&lang=bm

Berita Harian, 2016, Februari 28. ‘MyDerm’ cipta sejarah penghasilan sel tisu. Dalam laman
sesawang BH ONLINE: http://www.bharian.com.my/node/128000

Berita Harian, 2016, Februari 28. SBIDP lonjak Malaysia jadi hab pemprosesan biomas. Dalam
laman sesawang BH ONLINE: http://www.bharian.com.my/node/127917

BERNAMA, 2016, Januari 5. Jalin inovasi pihak akademik, industri. Dalam laman sesawang
myMetro: http://www.hmetro.com.my/node/10326?m=1

BERNAMA, 2016, Mac 13. MDeC Lancar Kempen #YOUCANDUIT. Dalam laman
sesawang BERNAMA.com: http://www.bernama.com/bernama/v8/bm/ge/newsgeneral.
php?id=1224474

Bloomberg, 2016, Mac 10. Company overview of RAM Holdings Berhad. Dalam laman sesawang
Bloomberg Business: http://www.bloomberg.com/research/stocks/private/snapshot.
asp?privcapId=45976668

Carol Carysfoth, M. N., 2010. Business Book 1, Level 2. Essex: Pearson Education Limited.
Dewamor Signature, 2016, Mac 10. Dalam laman sesawang Dewamor Signature:

https://dewamor.com.my/
Daft, R. L., 2003, Management. Edisi ke-6. Ohio: Thomson South-Western West.
Fify_fathia, 2016, Januari 4. Dalam laman sesawang Jenis Pakaian Kaum di Malaysia:

http://fifyfathia.blogspot.my/
Group, NBC, 2016, Januari 12. Daftar Perniagaan Anda Sendiri – Pendaftaran Milikan Tunggal

dan Perkongsian. Dalam laman sesawang 1Syarikat: http://www.1syarikat.com.my/
Group, Z, 2016, Januari 5. Teknologi dan Kerjaya. Dalam laman sesawang Zenith Tech:

http://zenithtech.blogspot.hk/
Haim Hilman Abdullah, 2011. Pengurusan Strategik Konsep dan Kes. Petaling Jaya: Pearson

Malaysia.
Harold Koontz & Heinz Weihrich, 1997, Pengurusan, Penterjemahan Mohd Salmi Mohd Sohod,

Siti Nadzrah Sheikh Omar. New York: McGraw-Hill Education.

SENARAI RUJUKAN

Bab7_Txtbk Perniagaan Tg4_S.Rujukan-7/11.indd   257 11/7/16   1:52 PM
258 Senarai Rujukan

Heng Seai Kie, C. C., 2002. Buku Teks Perdagangan Tingkatan 4. Melaka: Pustaka Seri Kancil.
Ilyasak, 2016, Januari 5. Pusat Pembangunan Usahawan Malaysia (MEDEC). Dalam laman

sesawang Usahawan: http://usahawan-jaya.blogspot.my/2008/06/pusat-pembangunan-
usahawan-mmalaysia.html

Jabatan Kastam Diraja Malaysia, 2016, Februari 25. Dalam laman sesawang Jabatan Kastam
Diraja Malaysia: http://www.customs.gov.my/ms

Jabatan Kastam Diraja Malaysia, 2016, Februari 25. Dalam laman sesawang Cukai Barang dan
Perkhidmatan Malaysia (CBP) Jabatan kastam Diraja Malaysia: http://gst.customs.gov.my/
ms/Pages/default.aspx

Jabatan Pendaftaran Pertubuhan Malaysia, 2016, Disember 19. Panduan Pengurusan Pertubuhan.
Dalam laman sesawang Jabatan Pendaftaran Pertubuhan Malaysia: http://www.ros.gov.my/
index.php/my/perkhidmatan

Jabatan Penerangan Malaysia, 2015, Disember 28. Klinik 1Malaysia. Dalam laman sesawang
1Klik: http://pmr.penerangan.gov.my/index.php/1malaysia/7816-klinik-1malaysia.html

Jabatan Penerangan Malaysia, 2016, Februari 6. Dana-dana Belia. Dalam laman sesawang 1Klik:
http://pmr.penerangan.gov.my/index.php/sosial/10200-dana-dana-belia.html

Jewell, B. R., 1990. And Intergrated Approach to Business Studies. London: Pittman Publishing.
John Bevan, H. C., 2010. Business Book 1, Level 3. Essex: Pearson Education Limited.
Kementerian Kewangan Malaysia, 2016, Mac 5. Medium Aduan Pengguna Malaysia. Dalam

laman sesawang Kementerian Kewangan Malaysia/Galeri Akhbar: http://www.treasury.gov.
my/pdf/akhbar/2015/24jun_kosmo.pdf

Kementerian Komunikasi dan Multimedia Malaysia, 2016, Mac 20. MINDA MERAKYATKAN
ERA DIGITAL . Dalam laman sesawang Jabatan Hal Ehwal Khas (JASA): http://www.jasa.
gov.my/bm/gallery/lang-bm-arkib-lang-lang-en-archive-lang/23-isu-terkini.html

Kementerian Pendidikan Malaysia, 2016, Februari 21. Maklumat Korporat. Dalam laman
sesawang Kementerian Pendidikan Malaysia: http://www.moe.gov.my/my/visi-misi

Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan Malaysia, 2016, Februari 20.
Mengenai MPB. Dalam laman sesawang 1Malaysia Pengguna Bijak: http://www.1pengguna.
com/1pengguna/index.php?r=portal/full&id=eEEzYzNXb252Rk5HQTdZRGxEd2hHZz09

Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan Malaysia, 2016, Disember
25. Pendaftaran Perniagaan Francais di Malaysia. Dalam laman sesawang Kementerian
Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan: http://www.kpdnkk.gov.my/

Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan Malaysia, 2016, Mac 4.
Laman Utama. Dalam laman sesawang Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi
dan Kepenggunaan: http://www.kpdnkk.gov.my/kpdnkkv3/index.php?lang=my

Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan Malaysia, 2016, Mac 4.
Maklumat Barang. Dalam laman sesawang MyKira GST: http://mykiragst.kpdnkk.gov.my/
gstcalculator/#

Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan Malaysia, 2016, Mac 4.
PERASMIAN PUSAT INFORMASI DAN GERAKAN OPERASI STRATEGIK (PIGOS).
Dalam laman sesawang Kenyataan Media: http://www.kpdnkk.gov.my/kpdnkkv3/images/
KPDNKK/PDF/Teks_Ucapan_2015/PERASMIAN_PUSAT_INFORMASI_DAN_
GERAKAN_OPERASI_STRATEGIK_PIGOS_-_2.03.2016.doc.pdf

Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi Malaysia, 2015, November 29. 19 NOVEMBER 2015:
MOSTI SEDIA PLATFORM BAGI MELONJAKKAN AKTIVITI PENGKOMERSIALAN
PADA TAHUN 2016. Dalam laman sesawang Berita: http://www.mosti.gov.my/
highlights-ms/19-november-2015-mosti-sedia-platform-bagi-melonjakkan-aktiviti-
pengkomersialan-pada-tahun-2016/

Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi Malaysia, 2016, Januari 16. MOSTI SOCIAL
INNOVATION (MSI) DI PERKENAL. Dalam laman sesawang Berita: http://www.mosti.gov.
my/berita/16-april-2015-mosti-social-innovation-msi-di-perkenal/

Kementerian Sumber Manusia Malaysia, 2016, Januari 15. Sistem Maklumat Kesatuan Sekerja.

Bab7_Txtbk Perniagaan Tg4_S.Rujukan-7/11.indd   258 11/7/16   1:52 PM
259Senarai Rujukan

Dalam laman sesawang Kementerian Sumber Manusia: http://myhos.mohr.gov.my/
Kerajaan Malaysia, 2016, Februari 17. Perniagaan: Memulakan Perniagaan. Dalam laman

sesawang Kerajaan Malaysia: https://www.malaysia.gov.my/business
Lembaga Pembangunan Pelaburan Malaysia, 2016, Februari 11. Lembaga MIDA. Dalam Carta

Organisasi: http://fwwcloud.com/demo/mida/v3/mida-board/posts/
Lembaga Pembangunan Pelaburan Malaysia, 2016, Februari 2. Sektor Perkhidmatan. Dalam

Dalam laman sesawang Lembaga Pembangunan Pelaburan Malaysia (MIDA): http://www.
mida.gov.my/home/services-sector/posts/

Lembaga Tabung Haji, 2016, Februari 6. Dana Bumiputera Al-Ansar. Dalam laman sesawang
Lembaga Tabung Haji: http://www.tabunghaji.gov.my/dana-bumiputera-alansar-bm

Malaysia Airlines Berhad (MAB), 2016, March 1. Malaysia Airlines and Emirates sign agreement
to expand partnership. Dalam laman sesawang Press Room: http://www.malaysiaairlines.
com/my/en/corporate-info/press-room/2015/2-december-2015--sepang.html

Malik Ridhwan, 2016, Februari 12. GenEX tingkat eksport usahawan muda bumiputera. Dalam
laman sesawang Astro AWANI: http://www.astroawani.com/berita-bisnes/genex-tingkat-
eksport-usahawan-muda-bumiputera-93886

McLeod, S, 2016, February 12. Maslow’s Hierarchy of Needs. Dalam laman sesawang Simply
Psychology: http://www.simplypsychology.org/maslow.html

Mokhtar Pet, 2016. Ace Ahead Teks STPM Pengajian Perniagaan: Perniagaan Penggal 1 Edisi
Kedua. Shah Alam: Oxford Fajar Sdn. Bhd.

Mokhtar Pet, 2016. Ace Ahead Teks STPM Pengajian Perniagaan: Pengurusan Penggal 2 Edisi
Kedua. Shah Alam: Oxford Fajar Sdn. Bhd.

MyCreative Ventures Sdn. Bhd., 2016, Mac 24. What is MyCreative? Diakses daripada mycreative:
http://www.mycreative.com.my/about

MyKMU.NeT., 2016, Januari 15. Penubuhan Jawatankuasa Khas Ekonomi (JKE). Dalam laman
sesawang MyKMU.NeT: http://www.mykmu.net/2015/08/penubuhan-jawatankuasa-khas-
ekonomi-jke/

Perbadanan Insurans Deposit Malaysia Malaysia, 2016, Mac 1. Informasi Umum: Sistem
Insurans Deposit. Dalam laman sesawang Perbadanan Insurans Deposit Malaysia (PIDM):
http://www.pidm.gov.my/For-Public/About-Deposit-Insurance/Coverage?lang=ms-MY

Perbadanan Pembangunan Multimedia Malaysia, 2016, Mac 5. eRezeki. Dalam laman sesawang
Perbadanan Pembangunan Multimedia: http://www.erezeki.my/index.html

Perbadanan Pembangunan Multimedia Malaysia, 2016, Mac 5. eUsahawan. Dalam laman
sesawang Perbadanan Pembangunan Multimedia : http://www.mdec.my/eusahawan

Perbadanan Pembangunan Multimedia Malaysia, 2016, Mac 5. Ringkasan. Dalam laman
sesawang Perbadanan Pembangunan Multimedia (MDec): http://www.mdec.my/ms/
mengenai-kami/ringkasan

Perbadanan Pembangunan Multimedia Malaysia, 2016, Mac 11. Dalam laman sesawang Digital
Malaysia: http://www.digitalmalaysia.my/ms

Persatuan Francais Malaysia, 2016, Januari 15. Franchise News. Dalam laman sesawang
MALAYSIAN FRANCHISE Association: http://www.mfa.org.my/newmfa

Persatuan Usahawan Internet Malaysia, 2016, Februari 20. Dalam laman sesawang Persatuan
Usahawan Internet Malaysia: http://puim.my/

Philip Kotler, G. A. 2011. Principles of Marketing, 14th Edition. Essex: Pearson Education Limited.
Rafidah Manap & Mokhtar Pet, 2013. Ace Ahead Teks STPM Pengajian Perniagaan:

Keusahawanan Penggal 3. Shah Alam: Oxford Fajar Sdn. Bhd.
Sistem Guru Online, 2016, Mac 9. Dasar Baru KPM/Matamat, Visi dan Misi KPM. Dalam laman

sesawang Edu SGO/Sistem Guru Online Kememterian Pendidikan Malaysia: http://www.
sistemguruonline.my/2014/10/dasar-baru-kpm-matlamat-visi-dan-misi.html

SME Bank, 2016, Februari 2. Dana Usahawan Muda (YEF). Dalam laman sesawang SME Bank:
http://www.smebank.com.my/ms/pembiayaan-pks/program-sme/dana-usahawan-muda-
yef/

Bab7_Txtbk Perniagaan Tg4_S.Rujukan-7/11.indd   259 11/7/16   1:52 PM
260 Senarai Rujukan

SME Corporation Malaysia, 2016, Januari 20. Laman Utama. Dalam laman sesawang SME Corp
Malaysia: http://www.smecorp.gov.my/index.php/my/

SME Corporation Malaysia, 2016, January 29. Planning Your Business. Dalam laman sesawang
SMEinfo ONE STOP SME RESOURCES: http://www.smeinfo.com.my/

Suruhanjaya Koperasi Malaysia, 2016, Januari 10. Panduan Penubuhan Koperasi. Dalam
laman sesawang Suruhanjaya Koperasi Malaysia: http://www.skm.gov.my/Perkhidmatan/
Panduan-Penubuhan-Koperasi.aspx

Suruhanjaya Syarikat Malaysia, 2016, Januari 16. Laman Utama. Dalam laman sesawang
Suruhanjaya Syarikat Malaysia: http://www.ssm.com.my/

Suruhanjaya Syarikat Malaysia, 2016, Mac 5. Perkongsian Liabiliti Terhad. Diakses daripada
Dalam laman sesawang Suruhanjaya Syarikat Malaysia: http://www.ssm.com.my/sites/
default/files/booklet/LLP_bkbmLS.pdf

Unit Pemodenan Tadbiran dan Perancangan Pengurusan Malaysia, 2016, Februari 12. 1MOCC -
1MALAYSIA ONE CALL CENTRE. Dalam laman sesawang MAMPU: http://www.mampu.
gov.my/web/en/1mocc-division

Unit Peneraju Agenda Bumiputera, 2016, Januari 17. Skim Usahawan Permulaan Bumiputera
(SUPERB). Dalam laman sesawang TERAJU: http://www.teraju.gov.my/skim-usahawan-
permulaan-bumiputera/

Unit Perancang Ekonomi, 2016, Mac 3. Lampiran. Didapatkan dari RANCANGAN MALAYSIA
KESEBELAS 2016-2020: http://rmk11.epu.gov.my/book/bm/Lampiran/Lampiran.pdf

Urus setia Anugerah Kedai Harga Patut (AKHP), 2016, Mac 1. Dalam laman sesawang Anugerah
Kedai Harga Patut (AKHP): http://akhp.1pengguna.com/akhp/

Usahawan.com., 2016, Disember 29. Mencipta Peluang Perniagaan Baru Untuk Peniagaan Kecil
& Sederhana. Dalam laman sesawang usahawan.com: http://www.usahawan.com/

Utusan Malaysia, 2016, Januari 30. Kerajaan akan tubuh Jawatankuasa Khas Kabinet bantu
usahawan muda. Dalam laman sesawang Utusan Online: http://www.utusan.com.my/
berita/nasional/kerajaan-akan-tubuh-jawatankuasa-khas-kabinet-bantu-usahawan-
muda-1.177839

Utusan Malaysia, 2016, Mac 12. MySaveFood cari formula tangani pembaziran makan dilancar.
Dalam laman sesawang Utusan ONLINE: http://www.utusan.com.my/berita/nasional/
mysavefood-cari-formula-tangani-pembaziran-makan-dilancar-1.199443

Wikipedia, 2016, Januari 16. Malaysia Airlines. Dalam laman sesawang Wikipedia The Free
Encyclopedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Malaysia_Airlines

Wikipedia, 2016, Januari 4. Maslow’s hierarchy of needs. Dalam laman sesawang Wikipedia The
Free Encyclopedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Maslow%27s_hierarchy_of_needs

Bab7_Txtbk Perniagaan Tg4_S.Rujukan-7/11.indd   260 11/7/16   1:52 PM
261Indeks

INDEKS
A
ahli lembaga pengarah, 25, 26, 28, 32
akauntan, 21, 48, 180
analisis, 100, 107, 115, 151, 154, 165
 PESTEL, 154
artikel, 58
aset, 22, 24, 36, 37, 70, 71, 159, 166, 180

B
bahagian, 44, 72, 133, 144, 173, 212-216
 jualan, 196, 197
 kewangan, 214, 216
 pembelian, 185, 213, 216
 pengeluaran, 212, 213, 214, 216
 pengurusan sumber manusia, 178
 penyelidikan  dan pembangunan, 184, 185
 teknologi maklumat dan komunikasi, 182,

183, 202
bahan mentah, 37, 47, 54, 70, 89, 139, 185,

213
barang, 3-8, 33, 36, 89, 98, 103-106,
 separuh siap, 46
 siap, 46
 tidak nyata, 8

C
campuran pemasaran, 103, 104, 190
cukai, 27, 28, 32, 70, 80, 86, 95, 138, 155, 158
 pendapatan, 18

D
Dasar, 48,71,  77, 78, 80, 82, 105,111, 159
 fiskal, 72, 80, 82, 86, 111, 145, 155
 kewangan, 71, 72, 80, 82, 86, 111, 145, 155
daya, 84, 87, 89, 135, 141, 201
 pengeluaran, 87, 152, 156
 saing, 84, 89, 135, 141, 162, 163, 164, 201
dividen, 32, 94, 147, 181

E
e-dagang, 90, 182, 204
ekonomi, 3, 5, 12, 30, 31, 35, 45, 48, 50, 65, 67
entiti, 17, 20, 23, 24, 25, 36, 68, 99, 124
e-pemasaran, 143, 204

F
faktor, 8, 38, 41, 64, 67, 79, 83, 85, 87, 115,
 dalaman, 87, 88, 89, 115, 147, 165
 luaran, 87, 88, 89, 115, 154, 162, 165
 pengeluaran, 8
francais, 3, 4, 33, 34, 35, 36, 71
francaisi, 33, 34, 35, 36
francaisor, 33, 34, 35, 36
fungsian, 159, 173-175, 192, 198, 216

G
guna
 tenaga, 91, 93, 111
 tenaga penuh, 63, 64, 65, 81, 111

H
harga, 7, 16, 29, 44, 50, 69, 83, 104, 106

I
industri, 46, 81, 91, 138, 141, 178, 184, 187
inflasi, 63, 64, 65, 67, 83, 84
input, 47, 186, 187
interaksi, 174, 204, 206, 207, 208, 215, 216

J
jaringan, 87, 88, 141, 196, 203, 204
jualan, 7, 16, 39, 42, 94, 99, 104
jumlah hasil, 136, 139, 140, 165
jumlah kos, 7, 136, 139, 140

K
Kadar, 70, 80, 81, 98, 104, 143, 158, 182
 cukai, 86, 155
 faedah, 80, 84, 86, 155
 pengangguran, 81, 96, 111
kehendak, 5, 6, 161, 185, 193
kepuasan, 8, 126, 128, 145, 164, 190
keuntungan, 5, 7, 11, 13, 37, 38, 44, 45, 50
keusahawanan, 93
kewangan, 178, 182, 191
khidmat, 34, 51, 86, 198, 241
 pelanggan, 216, 241, 242, 246
kitaran, 81, 96, 155
 ekonomi, 96, 155
kontrak, 5, 7, 35, 68, 99, 112, 185
koperasi, 3, 4, 17, 29-32, 53, 109, 124
kos, 7, 15, 16, 50, 94, 102, 109
kualiti, 36, 40, 73, 104, 128, 139, 189, 244
kuantiti, 7, 28, 91, 137, 149, 165, 166, 193
kuasa beli, 85

L
latihan, 8, 30, 51, 73, 152, 170, 179, 219
lesen perniagaan, 19, 98
liabiliti, 20-24, 26-28, 180
 terhad, 22-24, 26

M
melambung, 96, 100, 155
merekrut, 103
milikan tunggal, 17-20, 42, 53, 124
misi, 37, 100, 133-135, 141, 165, 175, 177

O
objektif, 13, 103, 107, 121, 133, 147, 163, 177
organisasi, 3, 15, 29, 43, 74, 98, 110, 121

P
pasaran, 7, 29, 49-51, 53, 89, 90, 93, 98, 113
 antarabangsa, 50, 51, 201
 baharu, 35, 43, 50, 72, 89, 106, 201, 210
 domestik, 49, 53, 201
 kewangan, 142
 produk, 90
pemasaran, 34, 94, 105, 132, 144, 164
pemilikan perniagaan, 3, 4, 17, 18
pendaftaran, 19, 21, 43, 68, 125, 240
pengagihan, 133, 176, 181, 190-194, 200, 212
pengangguran, 81, 82, 91, 96, 111
 bermusim, 81, 82

kitaran, 82
 struktur, 82
 teknologi, 82
pentadbiran, 67, 75, 94, 178, 216
penyelidikan dan pembangunan, 74, 87, 105,

148, 156, 161, 175, 184, 185
perancangan, 82, 83, 97, 98, 107, 123, 137
perkhidmatan, 3-8, 16, 48-55, 79, 80
 awam, 15, 48
 pelanggan, 161, 175, 216
 sukarela, 48
 swasta, 48
perkongsian, 4, 17, 36, 68, 99, 124, 177, 205
 biasa, 21, 22
 liabiliti terhad, 22, 23, 24
peruncit, 193, 194
perundangan, 17, 45, 68, 86, 87, 89, 97
perusahaan kecil dan sederhana, 38
proses pengeluaran, 187, 188, 204

R
rakan kongsi, 20-25
 aktif, 21

S
sasaran, 50, 129, 153, 164, 189, 196, 200, 216
 jualan, 149, 196
 pasaran, 50, 190, 191, 200
sektor, 53-55, 58, 76, 79, 93, 124, 125
 awam, 8, 125
 kedua, 46, 47, 53, 54
 ketiga, 46
 swasta, 8, 75, 125, 196
 utama, 3, 38, 46, 53, 54, 58, 92
sosiobudaya, 67, 105, 154, 160
spesifik, 127, 128, 130, 134
SWOT, 100, 107, 109, 151, 165
syarat perkongsian, 20
syarikat, 24, 34, 70, 99, 100
 awam berhad, 26, 28, 32
 berhad, 4, 17, 22, 25, 26, 53, 124
 sendirian berhad, 3, 23, 26, 27, 28, 32
syer pasaran, 135, 144, 162, 200

T
teknologi, 36, 37, 40, 45, 47, 53, 75, 81, 82
 maklumat, 75, 87, 143, 157, 175, 183, 203
 maklumat dan komunikasi, 175, 183
titik pulang modal, 136, 162, 166

U
undang-undang, 29, 78, 86, 110- 113
urus niaga, 5, 7, 33, 90, 104
usaha sama, 3, 4, 36, 37, 146, 201
usahawan, 6, 8, 38, 71, 75, 78, 85, 93, 100

V
visi, 37, 100, 121-126, 131-135, 141, 175, 177

W
wang, 6, 7, 11, 18, 41, 94, 96, 128, 155, 214

Bab8_Txtbk Perniagaan Tg4_Indeks-7/11.indd   261 11/7/16   1:53 PM
262 Indeks

Latihan Sumatif 1
 1 D 2 A 3 B 4 B 5 C 6 B 7 D 8 C 9 C 10 A

11 B 12 A 13 D 14 D 15 A 16 A 17 D 18 D 19 B 20 B

Latihan Sumatif 2
 1 D 2 A 3 A 4 C 5 D 6 A 7 A 8 B 9 C 10 D

11 A 12 A 13 C 14 D 15 C 16 C 17 B 18 A 19 C 20 A

Latihan Sumatif 3
 1 D 2 D 3 C 4 A 5 A 6 C 7 C 8 D 9 D 10 C

11 D 12 D 13 D 14 C 15 D 16 B 17 C 18 C 19 D 20 B

Latihan Sumatif 4
 1 D 2 C 3 B 4 D 5 C 6 C 7 C 8 C 9 D 10 D

11 D 12 D 13 A 14 B 15 B 16 D 17 D 18 A 19 A 20 B

JAWAPAN

Bab9_Txtbk Perniagaan Tg4_Jawapan-7/11.indd   262 11/7/16   1:53 PM
Tahun Tingkatan Nama Penerima Tarikh
Terima

Dengan ini SAYA BERJANJI akan menjaga buku ini
dengan baik dan bertanggungjawab atas kehilangannya

serta mengembalikannya kepada pihak sekolah pada
tarikh yang ditetapkan

Skim Pinjaman Buku Teks

BUKU INI TIDAK BOLEH DIJUAL

Sekolah

Nombor Perolehan:

Tarikh Penerimaan:
00_CVR Perniagaan Tg 4_7_11

01_Txtbk Perniagaan Tg4_IFC_IBC_7_11

02_Txtbk Perniagaan Tg4_Prelims_7_11

03_Perniagaan TB T4_Separator_7_11

Bab1_Txtbk Perniagaan Tg4-7_11

Bab2_Txtbk Perniagaan Tg4-7_11

Bab3_Txtbk Perniagaan Tg4-7_11

Bab4_Txtbk Perniagaan Tg4-7_11

Bab5_Txtbk Perniagaan Tg4_Kerja Projek-7_11

Bab6_Txtbk Perniagaan Tg4_Glosari-7_11

Bab7_Txtbk Perniagaan Tg4_S.Rujukan-7_11

Bab8_Txtbk Perniagaan Tg4_Indeks-7_11

Bab9_Txtbk Perniagaan Tg4_Jawapan-7_11

akad