Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner


buku teks pend kesenian tahun 4 kssr sem.pdf

Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner


buku teks sains tahun 4 kssr semakan.pdf

Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner
Scanned with CamScanner


buku teks sejarah tingkatan 4/Buku Teks Sejarah T4 - Bab 1.pdf

RISAffiww
NEGARA NGSA
$inopsts
Kerajaan Alam Melayu mempunyai ciri-ciri pembentukan negara bangsa sebelum kedatangan
Barat. Ciri-ciri negara bangsa kerajaan Funan dan Champa diwarisi oleh kerajaan Srivijaya,
kemudiannya Kesultanan Melayu Melaka dan diteruskan oleh Kesultanan Johor-Riau. Ciri-ciri
negara bangsa ini meliputi raja, undang-undang, wilayah pengaruh dan rakyat. Kesultanan Melayu
Melaka meneruskan warisan ini dengan mengungguli sistem pentadbiran dan perundangan sebelum
kedatangan Barat. Ciri-ciri negara bangsa Kesultanan Melayu Melaka meliputi kerajaan, rakyat,
kedaulatan, wilayah pengaruh, undang-undang dan lambang kebesaran. Di samping itu, hubungan
pemerintah dengan rakyat yang wujud secara timbal balik kekal sebagai warisan bemilai sehingga kini.

Kerajaan Funan Kerajaan Champa Kerajaan Srivijaya

A
KPM

I

I

.

Dt I B
)

ff

.tr -Jrl gJii.riJ-:s JjjJ I,lSTAfi{ (SSULTAtsAX UELA(Iqffi

. fi$.-l
_Fcqffil

c

+
.r:

1
t):
Kesultanan
Melayu Melaka

1. Latar belakang negara bangsa sebelum kedatangan
Barat.

2. Ciri-ciri negara bangsa sebelum kedatangan Barat.
3. Keunggulan sistem pentadbiran dan undang-undang

sebelum kedatangan Barat.
4. Peranan pemerintah dan rakyat dalam pemerintahan

sebelum kedatangan Barat.

l. Kepentingan kesetiaan kepada raja dan negara.
2. Kebanggaan terhadap warisan negara bangsa.
3. Kepentingan kepemimpinan untuk kemakmuran

negara kita.
4. Kepentingan mematuhi undang-undang untuk

kesejahteraan negara.

1. Memahami kronologi ciri-ciri perkembangan
negara bangsa kerajaan Alam Melayu.

2. Meneroka bukti warisan negara bangsa sebelum
kedatangan Barat.

3. Membuat interpretasi keunggulan pentadbiran dan
undang-undang di negara kita.

4. Membuat imaginasi hubung kait peranan rakyat
dan pemerintah di negara kita.

5. Membuat rasionalisasi pengukuhan pentadbiran
dan undang-undang negara kita.

Kesultanan
Johor-Riau

Y^t

,.KPS

'i'

#E
F,ffiEffit

I

+ +
\ \

D\ A\
D KPM

**+.,

'i:'

Kemahiran Pemikiran Sejarah'

i#. *a

Replika Istana Kesultanan Melayu Melaka.

lnti Pati

dan Nilai Sivik
Elemen
-latar Belakang Hegara Bangsa $ehelum Kedatangan Barat
Kemunculan dan kemasyhuran kerajaan Alam Melayu membuktikan asas negara bangsa telah
bermnla sebelum kedatangan Barat. Proses pen-rbentukan ncsara bangsa mengambil masa yane lama
dan melalui beberapa tahap berdasarkan sesebuah kerajaan. Kehebatan dan keagungan kerajaan
Alam Melayu seperti kerajaan Funan. Champa. Kedah Tua. Gangga Nagara, Srivijaya. Angkor
dan Majapahit rnenunjukkan ciri-ciri negara bangsa berkembang dan dirvarisi oleh kerajaan Alam
Melayu selepasnya.

Giri-ciri Negara Bangsa Kerajaan Alam Melayu
Pembentukan ciri-ciri negara bangsa kerajaan Alam Melayu berbeza daripada yang berlaku
di Barat. Ciri-ciri negara bangsa berkembang men-eikut peredaran masa dan keperluan. Ciri-ciri
negara bangsaAlam Melayu tercliri daripada raja. unclanu-unclang, lvilayah pen_earuh dan rakyat.

Rakyat merujuk penduduk di dalam sesebuah rvilayah yang setia kepada raja dan tidak
menderhaka. Contohnya. rakyat kerajaan Srivijaya membuktikan kesetiaan merekir
kepada Raja Srivijaya dcngan upacara persetiaan dan meminum arir sumpah.

Wilayah pengaruh merupakan karvasan yang rakyatnya menerima clan memperakui
pemerintahan seseorang raja. Contohnya. kerajaan Funan ntempunyai rvilayah pen_raruh
yang luas clari Sungai Mekong, Teluk Cam Ranh. selatan Myanmar dan Sesentin_u Kra.

Wilayah Pengaruh

1
Raja rnenjadi tonggak utama kerajaan. Kedudukan raja diperkukuh dengan sistem
pentadbiran yang dibantu oleh para pembesar. Raja memperclleh ketaatan daripada
rakyatnya. Raja sentiasa ditaati dan dianggap suci. Contohnya. Raja Champa dianggap
sebagai pemerintah yan_q suci dan dikaitkan dengan Derva Siva.

Undang-undang dilaksanakan bagi memastikan kesejahteraan sesebuah kera.jaan.
Undang-unclang terscbut terpakai di seluruh lvilayah pengaruh dan menjadi panduan
dalarn pentadbiran kerajaan. Contohnya. kerajaan Majapahit mengamalkan unclan-e-undanu
Ktttora Munawa.

Undang-undang

frPtt
HHE#i

Sejarah ringkas kerajaan Funan, Champa.
Srivijaya. Kesultanan Melayu Melaka dan
Kesultanan Johor-Riau.

Inskripsi Telaga Batu digunakan dalam
upacara persetiaan antara pemerintah
dengan golongan diperintah dalam
kerajaan Srivijaya.
Sumber: Koleksi Mardiana Nordin. 201 5.

BAKPM

,ffiw
%

t
I
$

I

Baja

ru
Kerajaan Srivijaya yang berpusat di Palembang telah meneruskan
ciri-ciri negara bangsa yang diasaskan oleh kerajaan Alarn Melayu
sebelumnya, iaitu kerajaan Funan dan Champa. Kesinambungan
ini rnemberikan asas yang kukuh untuk kerajaan Srivijaya
berkembang dan muncul sebagaiempayar yang terkenal. Ciri-ciri
negara bangsa membarva kesejahteraan kepada empayar Srivijaya
dan dirvarisi oleh Kesultanan Mclayu Melaka. Kesultanan Melayu
Melaka menyerapkan ciri-ciri lain dalam memperkukuh negara
bangsa kesultanan ini. Kesultanan Johor-Ritru pula meneruskan
ciri-ciri ini dengan menekankan kepentingan Islam dalam usaha
melaksanakan ciri-ciri negara bangsa.

\J

f,?

Bagairnanakah seseorang raja
bcrjul a merrjadikan kcrajaannl a
sebuah elnpayar yang terkenal?

J

I
d
!

*r

. . '- .l

.lelaskan maksud
wilayah pengaruh.

Srivijaya dalam bahasa Sanskrit
membarva maksud:
"sri", iaitu bercahaya
"vijaya". iaitu kemenangan.

Dalam upacara persetiaan rakyat
kepada pemerintah Srivijaya. air
dituang ke atas Inskripsi Telaga
Batu dan mengalir di corong
di barvahnya. Air tersebut akan
ditadah dan diminum oleh rakyat
urrtuk rncnun.jukkan kesetiaan
kepada pemerintah.

Raja Srivijaya dikenang melalui
jurnlah ketulan emas yang telah
ditinggatkan.
Sumber: Zuliskandar Ramli dan Nik
Hassan Shuhaimi Nik Abdul Rahrnan.
2012. "Ernpayar Melayu Srivijaya:
Perkemhangan Sejarah, Organisasi Sosial
dan Per.rtadbiran" dlrrr. Nazri Muslim dan
Abdul Latil'Samian (ed.). W'ocanu Teori
don Stratt'gi Keltimpinan Melalu. Bangi'.
L nir cr.iti Kebungsrran Mahy:ia.

Dengan menggunakan pelbagai
sr-rmber, secara berkumpulan,
bincangkan ciri-ciri negara
bangsa kerajaan Alam Melayu.
Bentangkan hasil perbincangan
di dalam kelas.

1f(

s
\ tva(Ah\

<:4C
No\

\ t-\ -/lv 6;
\"
{

r Empayar Srivilaya

\ trJ

! Empayar Melaka

Empayar Kesultanan Melayu Melaka abad ke-15.
Sumber: Muhammad YusoffHashim, 2015. Kesultanan Melayu Melaka. Edisikedua.
Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Ciri-ciri negara bangsa yang menjadi warisan telah
memperkukuh kerajaan Srivijaya, Kesultanan Melayu Melaka
dan Kesultanan Johor-Riau. Pewarisan ini menyebabkan
kerajaan tersebut terkenal dan berkuasa di Alam Melayu.
Sebagai rakyat Malaysia, kita harus berbangga dan bekerjasama
untuk mempertahankan warisan negara.

\
\ to\ a

A2KPM

n

9

.+'

Empayar Srivijaya abad ke-12.
n
F ris Ciri-riri ttlegara tsamgsa Keserltanan Melayu Melaka

Ciri-ciri negara bangsa yang diwarisi oleh Kesultanan Melayu Melaka memberikan gambaran jelas
tentang kepentingan pembinaan dan perkembangan sesebuah negara bangsa. Kesultanan Melayu
Melaka mempunyai sistem pentadbiran, peraturan, masyarakat yang tersusun dan corak politiknya
yang tersendiri bagi membentuk negara bangsa. Ciri-ciri negara bangsa tersebut ialah kerajaan.
rakyat, kedaulatan, wilayah pengaruh, undang-undang dan lambang kebesaran. Ciri-ciri ini
menggambarkan pembentukan negara bangsa yang kukuh pada zaman Kesultanan Melayu Melaka.

&
Kerajaan
Kerajaan muncul disebabkan oleh adanya raja. Raja merupakan pemerintah tertinggi dan dibantu
oleh pembesar. Pemerintahan beraja diperkukuh dengan Sistem Pembesar Empat Lipatan yang
menjadi tonggak pentadbiran Melaka. Sistem pentadbiran kerajaan yang tersusun menjadikan
Melaka sebagai empayar yang terkenal. Selepas kedatangan Islam, pemerintah Kesultanan Melayu
Melaka mula menggunakan gelaran sultan.

Rakyat menumpahkan taat setia kepada Sultan Melaka
dan mematuhi undang-undang yang dikuatkuasakan
dalam Kesultanan Melayu Melaka. Secara umum,
rakyat Melaka terdiri daripada orang Melayu dan
Orang Laut. Golongan diperintah terdiri daripada
rakyat yang merangkumi golongan merdeka dan
hamba. Kesejahteraan rakyat Melaka dijamin oleh
sultan, manakala rakyat mengakui kekuasaan sultan.
Hubungan timbal balik mewujudkan persefahaman
dan ikatan antara golongan pemerintah dengan
golongan diperintah. Hierarki sosial Kesultanan Melayu Melaka

Sultan

Pembesar

Golongan
Pemerintahdan

a Golongan
DiperintahI

-Kedaulatan ialah lambang kekuasaan tertinggi seseorang sultan. Kedaulatan ini merupakan hak
mutlak sultan untuk mengawal rakyat dan wilayah. Kedaulatan Kesultanan Melayu Melaka diakui
oleh kerajaan lain dan bebas daripada campur tangan kuasa asing. Kedaulatan Kesultanan Melayu
Melaka juga diiktiraf oleh kerajaan Dinasti Ming. Kerajaan Dinasti Ming telah menghantar beberapa
orang utusan antaranya termasuklah yang diketuai oleh Laksamana Cheng Ho untuk mengeratkan
hubungan antara China dengan Melaka.

Diorama utusan menghadap Sultan Melaka.
Sumber: Muzium lstana Kesultanan Melavu Melaka.

Bakyat

i
It
I

t

Rakyat

W' ffi'
F,tri t

ilt

4.::';

{&.J#

6

i.
i,'

i+

I.f
:

E

!-T
i

'rl
-,

,4\ s
{

1

* ie.. s.t*
19 w
Wilayah
Wi I ayah pen-qaruh rneru.iuk kalvasan pe merintahan
raja yang diterirna dan diakui oleh rakyat.
Kesultanan Melayu Melaka mempunyai rvilayah
pengaruh yang luas merangkumi keseluruhan
Semenanjung Tanah Melayu dan pantai timur
Sumatera. Wilayah pengaruh ini diperoleh melalui
penaklukan, naun-gan dan pcrkahwinan. Wilayah
pengaruh yang luas membuktikan ker'vibarvaan
pemerintah kerajaan ini.

Terdapat dua undang-undang bertulis pada zaman
Kesultanan Melayu Melaka, iaitu Hukum Kanun
Melaka dan Undang-Undang Laut Melaka.
Undang-undang ini digunakan untuk mengukuhkan
kerajaan dan melindungi rakyat, Undang-undang
ini juga menjadikan Kesultanan Melayu Melaka
sebagai sebuah kerajaan yang unggul.

Lambang kebesaran merupakan identiti sesebuah
kerajaan dan keistimewaan Sultan Melaka.
Lambang kebesaran ini juga menjadi simbol
kedaulatan sultan yang memerintah. Antara
lambang kebesaran ini termasuklah adat istiadat,
penggunaan warna, nobat, regalia dan cap mohor.
Cap mohor digunakan untuk mengesahkan arahan
daripada sultan.

Undang-undang yang berikut dipengaruhi oleh
undang-undang Kesultanan Melayu Melaka:
l Undan-q-Undang Pahang.
2. Undang-Undang 99 Perak.

(a) Kumpulkan maklnmat yang berkaitan
dengan undang-r-rndang di atas dari
aspek kandungan secara ringkas.

(b) Bentangkan dapatan kajian andar.

Wilayah taklukan ialah rvilayah yang diperoleh
melalui peperangan. Antara rvilayah yang
ditakluk termasuklah Pahang. Kuala Linggi.
Kelantan, Rokan. Inderagiri dan Kan.rpar.

Wilayah naungan ialah rvilayah yang menerima
ketuanan Kesultanan Melayu Melaka sama ada
melalui perkahr.vinan atau persahabatan. Contoh
wilayah naungan ialah Lingga, Patani dan
Kedah.

Perolehan wilayah melalui perkahwinan.
Contohnya. kerajaan Majapahit menghadiahkan
Siantan kepada Sultan Mansur Shah kerana
mengahwini Puteri Majapahit.
9tmber: Zainal Abidin Abdul Wahid, 1989. "Kerajaan
Melaka dalam Hubungan Antarabangsa". Kertas Persidangan
Antarabangsa Tarnadun N{elayu Il, Kuala l,unrpur.

J

Kesultanan Melayu Melaka dengan ciri-ciri
negara bangsa seperti kerajaan, rakyat, kedaulatan,
rvilayah pengaruh, undang-undang dan lambang
kebesaran menjadikan kerajaan ini gemilang.
Kegemilangan ini membuktikan asas negara
bangsa terbentuk sebelum kedatangan Barat.
Ciri-ciri tersebut menjadi panduan pembentukan
negara bangsa kita pada masa kini mengikut acuan
sendiri. Sebagai rakyat Malaysia, kita harus
bersatu padu untuk mengukuhkan pembentukan
sebuah negara bangsa.

Nyatakan ciri-ciri negara bangsa Kesultanan
Melayu Melaka.

A
KPM

t
ffiF pKeunggulan Sistem Pentadhiran dan Undang-undang
Keunggulan bererti kesempurnaan dan keistimewaan yang dimiliki oleh sesebuah kerajaan. Dalam
Kesultanan Melayu Melaka, keunggulan terbukti melalui sistem pentadbiran dan undang-undang
yang tersusun sehingga menjadikan kerajaan ini masyhur.

Sistem Pentadbiran
Sistem pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka mempunyai pentadbiran yang lengkap. Sistem
pentadbiran yang tersusun ini dikenali sebagai Pembesar Empat Lipatan. Sistem ini menjadikan
pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka lancar dan tersusun. Sultan Melaka juga memberikan kuasa
memerintah atau mentadbir sesuatu wilayah, sungai atau pulau kepada para Pembesar Berempat.
Setiap kawasan pentadbiran ini dikenali sebagai kawasan pegangan.

Sistem Pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka

Sultan

Sumber: Adaptasi daripada Muhammad Yusoff Hashim,2015. Kesultttnun Melayu Melaka. Edisi kedua.
Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

-

-
Sistem pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka tersusun dan berhierarki. Sultan mengetuai

pemerintahan dan mempunyai kuasa dalam segala aspek, iaitu dalam pemerintahan, peperangan,
hubungan diplomatik dan agama. Dalam sistem pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka terdapat
Pcmbesar Berempat. iaitu Bendahara, Penghulu Bendahari.Temenggung dan Laksamana. Pcmbesar
lain yang membantu dalam pentadbiran ialah Syahbandar. Bentara, Orang Kaya. hulubalang dan
penghulu. Pelaksanaau pemerintahan secara sistematik ini menjadikan pentadbiran Kesnltanan
Melayu Melaka scbuah kerajaan yang unggul.

A

Bendahara

Temenggung Laksamana

KPM

I

)

Penghulu
Bendahari

)

Itr
,l
Sistem pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka mempunyai dua peringkat, iaitu pentadbiran pusat
dan peringkatjajahan.

1.fti**,!*,*"nq,i*n1ffi4qsry!reqw $1

Pentadbiran peringkat pusat dilaksanakan oleh Pembesar Berempat yang terdiri daripada Bendahara,
Penghulu Bendahari, Temenggung dan Laksamana. Hubungan dan persefahaman dua hala antara sultan
dengan pembesar memastikan kejayaan Kesultanan Melayu Melaka. Permuafakatall antara sultan dengan
pembesar mewujudkan proses pentadbiran yang sempurna dan dapat mengelakkan sebarang tindakan
sewenang-wenangnya oleh pemerintah. Permuafakatan ini wujtrd sehingga hari ini.

J

WEEryr]ry&.' '

Bendahara merupakan pembesar yang mempunyai tugasan dan peranan yang sangat penting. Bendahara
menjalankan tugas sebagai ketua pentadbir dan ketua turus angkatan tentera. Beliau juga akan menasihati
sultan dalam pelbagai hal dan menjadi pemangku sultan.

wry@M.@*'*"'-'

1EWF6*@*

Dari aspek keselamatan pula, Kesultanan Melayu Melaka mempunyai
sistem keselamatan yang kemas untuk menjaga keamanan di darat
dan di laut. Keamanan negara menjadi teras kepada kemasyhuran
kesultanan ini. Bagi tujuan ini, Temenggung dilantik untuk menjaga
keselamatan kota Melaka, manakala Laksamana pula bertindak
sebagai panglima angkatan laut Melaka.

Kesultanan Melayu Melaka mempunyai sistem kewangan yang teratur. Sumber pendapatan Kesultanan
Melayu Melaka diperoleh daripada urusan perdagangan, segala jenis cukai dan ufti daripada wilayah
taklukan serta naungan. Seorang Penghulu Bendahari dilantik bagi menguruskan perbendaharaan secara
teratur. Sementara itu, Syahbandar pula dipertanggungjawabkan untuk mengutip cukai di pelabuhan,
manakala pembesar lain mengutip cukai di kawasan pegangan. Hasil perbendaharaan akan disalurkan untuk
kepentingan kerajaan seperti membeli senjata dan membina istana. Kebijaksanaan pemerintah mengawal
perbendaharaan menjadikan Kesultanan Melayu Melaka semakin maju dan makmur.

ra

Wr':-'

Pada peringkat jajahan, pembesar ditugaskan untuk menguruskan
pentadbiran di daerah dan kampung. Pembesar ini dilantik oleh
sultan dan Pembesar Berempat. Antara peranan mereka termasuklah
menjaga dan mengekalkan keamanan kawasan pentadbiran dan
dibenarkan mengutip cukai.

ofr
\.-/

Iiarvasan pegangan ialah kawasan yang
dikumiakan oleh Sultan Melaka kepada
Pembesar Berempat.

'., Bagairnanakah Kesultanan
. , Melayu Melaka memperoleh

' sumber pendapatan?

@trffiq*""

Sistem pentadbiran yang teratur memperlihatkan kebijaksanaan
pemerintah Kesultanan Melayu Melaka mentadbir kerajaan.
Agihan tugas yang tersusun membolehkan Kesultanan
Melayu Melaka Llnggul sebagai sebuah empayar. Pembesar
mempunyai peranan masing-masing dalam memastikan
pentadbiran kesultanan ini berjalan dengan lancarnya.

Bendahara Tun Perak ialah bendahara yang
paling lama berkhidmat dalam Kesultanan
Melayu Melaka. Beliau berkhidrnat untuk
empat orang SLrltan Melaka, iaitu Sultan
Muzaffar Shah. Sultan Mansur Shah,
Sultan Alauddin Riayat Shah dan Sultan
Mahmud Shah.

A
KPM

I
nF
H

Undang-undang
Kesultanan Melayr-r Melaka mempr-rnyai dua undang-undang ytrn-e berasaskan syariah dan hukum
adat. iaitu Hukum Kanun Melaka dan Undang-Undang Laut Melaka. Kedua-dua undang-undang
ini diperkenalkan bagi melaksanakan pentadbiran untuk nrenjamin kemakmuran dan kesejahteraan
Kesultanan Melayu Melaka.

Hukum Kanun Melaka
Hukum Kanun Melaka mengandungi 44 Fasal yang mernbincangkan antaranya termasuklah
jenayah. biclang kuasa sultan dan pembesar, kekeluargaan dan hal berkaitan dengan ekonomi.

2
Setiap pembesar Melaka rnempunyai peranan dalam
pentadbiran dan mereka juga perlu arif dalam hal
berkaitan clen-qan pelaksanaan undang-undang.
Contohnya, dalam Fasal 1 . dijelaskan tugas sultan.
Benclahara, Temenggung dan Penghulu Bendahari.
Sultan bertanggungjawab untuk melantik pembesar.
contohnya Bendahara dan Temenegung.

Perbuatan jenayah menggugat
ketenteraman dan keharmonian
Kesultanan Melayu Melaka. Pelbagai
hukuman setimpal dikenakan terhadap
perbuatan jenayah seperti membunuh.
menikam dan mencuri. Antara kesalahan
yang boleli dikenakan hukuman bunuh
termasuklah seperti dalam Fasal 5.1,
apabila seseorang didapati membunuh
orang lain tanpa pengetahuan raja atau
pembesar, maka dia akan dihukum
bunuh. Dalam Fasal4. hukuman bunuh
dikenakan kepada sesiapa yang ingkar
arahan dan memalsr"rkan titah sultan.

kekeluargaan diberikan perhatian oleh Kesultanan

Beberapa fasal dalam Hukum Kanun
Melaka dan Undang-Undang Laut Melaka.

Dalam Hukurn Kanun Melaka.
terdapat beberapa perkataan yang
hanya boleh digunakan oleh raja,
iaitu titah, murka, kurnia dan
anugerah. Rakyat tidak dibenarkan
mempersendakan dan menuturkar.r
perkataan tersebut.

Melayu Melaka. Undang-undang keluarga berlujuan
mewujudkan keharmonian dalam keluarga dan
menyelesaikan masalah yang dihadapi oleh keluarga
atau dalam perkahwinan. Antara hukum dalam
perkahwinan termasuklah dalam Fasal 26 yan_e
menyatakan bahawa pernikahan memerlukan empat
orang saksi, jika tidak cukup memadai dua oran-e
sahaja. Hamba abdi dan wanita tidak boleh menjadi
saksi dalam pernikahan.

agangan merupakan elemen penting yang
menjadikan Kesultanan Melayu Melaka terkenal
di seluruh dunia. Undang-undang ini mempunyai
peraturarl yang jelas tentang urus niaga untuk mengawal
perdaganean di Melaka agar tidak berlaku sebarang
kesalahan yang bertentangan dengan ajaran Islam.
Contohnya, dalam Fasal 30, dinyatakan amalan riba
diharamkan dalam urusan perniagaan dan orang yang
menjalankan perniagaan hendaklah akil baligh. siuman0"ffi:1r-*-

Sttrttltr'.l.irrn Yirck Fan-e. 197(r. Ltkltutq-L)n(l(u1,q il,ltlttku ('l'ttt, Ltrt rl
,\'l o l u t L t r t. Thr' IJac ue : N,lart i rr Lrs Ni.j hot l'.

#F#rE
r.d E-H-flttri

BE
KPM

L-_-_

I

\
t
I(

,@

Jenayah
Undang-Undang Laut Melaka

Undang-Undang Laut Melaka diusahakan oleh beberapa nakhoda Melaka. iaitu Nakhoda Jenal.
Nakhoda Diri dan Nakhoda Sahak. Undang-undang ini diperkenan oleh Sultan Mahmud Shah
dan mengandungi antaranya termasuklah perkara berkaitan dengan peranan nakhoda. pelayaran,
jenayah di atas kapal dan percukaian.

J

Nakhoda berkuasa penuh dan diibaratkan
sebagai raja dalarn pelayaran. Semua pihak
harus mematuhi arahan dan perintah nakhoda.
Dalam Fasal 13.1. clinyatakan bahawa nakhoda
perlu diberikan keutamaan untLlk bernia-qa
selama empat hari. Dalam Fasal 13.3 pula
dinyatakan. sekiranya nakhoda hendak singgah
di tempat yang tidak ada dalam settarai
persinggahan. nakhoda perlu bermesyuarat
clengan semua orang di dalam kapal untuk
mendzrpatkan persetuj uan.

Perbuatanjenayah di atas kapal akan menggugat
ketenteraman dan keselamatan isi kapal.
Undang-undang ini menjelaskan hukuman
terhadap perbuatan jenayah yang berlaku
meliputi perbuatan mencuri, membunuh dan
memberontak. Contohnya, dalam Fasal 5,
seseorang yang berkelakuan jahat dan
membunuh orang di atas kapal, maka orang
tersebut akan dikenakan hukuman mati.

#HI
Peranan anak kapal berdasarkan
Undang-Undang Laut Melaka.

Dalam undang-undans ini. dijelaskan peranan
beberapa pegawai selain nakhoda. etntaranya
termasuklah jurumudi. malim dan jurr-rbatu.
Pelaksanaan peranan masing-masing akan
rnenjadikan pelayaran selamat dan lancar.
Contohnya, dalatn Fasal 9. seoratlg rnalim
harus arif tentang ilmu pelal,aran. Malim
perlu mengetahui keadaan ombak. arus clan
kedudukan bulan dan bintang agar pelayaran
berada dalam keadaan selamat. Dalarn tasal
yang sama. jika malirn lalai dalam menjalankan
tugas sehingga menyebabkan pelanggaran dan
kerosakan. dia akan dijattrhi httkrttratr bunuh.

Percukaian yang sistematik dan adil dinyatakan
dalam undang-undang ini. Pelbagai cukai
dikenakan dalam urusan pelayaran untuk
perdagangan. Contohnya, cukai perjalanan dan
hasil perniagaan. Dalam Fasal 6.3, nakhoda
menentukan jumlah cukai yang dikenakan
terhadap penumpang, iaitu satu persepuluh
daripada hasil penumpang sekiranya penumpang
ingin turun sebelum sampai janjinya sama ada
tiga tahun, tiga bulan atau tiga hari.

Sumber: Abu Hassan Sham dan Mariyam Salim, 1995. Sasrera
undang-undang. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Sistem pentadbiran dan kewujr.rdan undang-ttndan-{ yang ungglrl menjadikan Kesultanan Melayu
Melaka sebuah kerajaan yang terkenal. Pentadbiran yang tersusLrn merljamin perjalanan pemerintahan
yang lancar dan cekap. Undang-undang yang sistematik pula rnenjamin keselamatan kesultanan ini.
Pematuhan kepada perintah dan juga undang-undang oleh rakyat mewujLrdkan kehannonian dan
kesejahteraan yang membawa kemakmuran pada zilrlan Kesultanan Melayu Melaka.

TA

Peranan Nakhoda

KPM

Pelayaran

Jenayah
Peranan Pemerintah dan Rakyat
Hubung kait pemerilttah dan rakyat sejak zaman Kesultanan MelayLr Melaka selaras dengan konsep
sl;illr:ilt. Rakyat yang bernaung di bawah pentadbiran sultan dan pembesar saling berkait antara
satu sama lain. Perkaitan ini berfungsi rnenggerakkan jentera kerajaan dan sistem pemerintahan.
Hubungan secara tirnbal balik ini mengukuhkan pemerintahan Kesultanan Melayu Melaka yane
membawa kegemilangan kesultanan ini.

Golongan Pemerintah dan Rakyat
Masyarakat dalam Kesultanan Melayu
Melaka terbahagi kepada dua. iaitu
golon_9an pemerintah dan diperintah.

Peranan Sultan. Menaungi dan menjaga keselamatan rakyat negeri
baginda.. Mewujudkan perpaduan rakyat.. Bertanggungjawab terhadap kemakmuran serta
kestabilan kerajaan.. Memperkenalkan undang-undang untuk mengawal
rakyat.

Peranan Pembesar. Memelihara keamanan dan kebajikan rakyat
di kawasan pegangan.. Menjadi perantara antara sultan dengan rakyat.. Mengutip hasil melalui sistem serah dan
membekalkan tenaga tentera melalui sistem kerah.

Waadat antara Sang Sapurba dengan Demang Lebar Daun.
Sumber: W.G. Shellabear,1995. Sejarah Melayu. Shah Alam: penerbit Fajar Bakti Sdn. Bhd.

i

WA
KPM

Golongan pemerintah
terdiri daripada sultan,
pembesar. kerabat raja
dan ulama.

F

Maka titah Sang Sapurba. "Hendaklah se-eala anak cucu hamba, jikalau oda satahnya $
sekalipun, atau zalim dan jahat pekertinya, jan-eanlah segala harnba Melayu itu derhaka dan E
menitikkan darahnya ke bumi, jikalau mereka itu akan cedera, berundur hingga ditakluk €
negerinya jugu...".Maka sembah Dernang Lebar Daun. "Baiklah tuanku. tL.rapi anak cucu Iduli tuankr-r clahulu mengubahkan, anak cucu patik pLrn berubahlah tuanku". Maka titah I
Sang Sapurba. "Baiklah paman, kabullah harnba akan waacl itu,'. Titah bagiuda...Barang

E

siapa hamba Melayu derhaka mengubahkan perjanjiannya. clibalikkan Allah bumbun-ean $rumah ke bawah kaki ke atas". Maka sembah Demang Lebar Daun,,.Jikalau raja Melayu $itu mengubahkan perjanjian dengan hamba Melayu. dibinasakan Allah negerinya dan $
takhta kerajaannya". ff

WAADAT
Peranan Rakyat
. Menunjukkan taat setia kepada pemerintah.
. Mematuhi segala arahan pemerintah

dan tidak akan menderhaka kerana takut
ditimpa tulah.

. Menjadi tentera.

. Menghadiri majlis umum seperti gotong-
royong. Menjadi pengaluh atau pendayung
kapal perang.

. Menyumbang tenaga kerja melalui sistem
kerah seperti membina istana atau jalan.

Hubungan baik antara petnerintah dengan rakyat
memainkan peranan yang sangat penting dalam
usaha menjamin kesejahteraan. Hubungan ini dapat
memelihara kedaulatan raja dan kesejahteraan
rakyat. Sebagai rakyat, kita perlu menjaga hubungan
baik dengan pemerintah bagi mengekalkan kemajtran
dan keamanan negara.

Hubung kait pemerintah dan rakyat:
rakyat itu umpama akar. yang raja itu
umpanra pohon:.iikalau tiada akar nescaya
pohon tiada akan dapat berdiri demikian
lagi raja itu dengan se-sala rakyatny'a.

Sutnber: \\'.G. Shellabear'. 1995. Se.iarah Melttvu.
Shah Alanr: Pencrbit Fajar Bakti Sdn. Bhd.

Berdasarkan petikan di atas, lakukan
aktiviti yang berikut:
I . Bincangkan maksud petikan di atas

dengan rakan anda.
). Kongsikan hasil perbincangan

di dalam kelas anda.

J

"(>
'l':li.;i: bererti kecelakaan yang menimpa
seseorang kerana melanggar larangan
atau titah raja dan menclerhaka kepada raja.

i-l ";irilaf ialah perjanjian

I
Mengapakah institusi beraja di negara
kita perlu dipertahankan ?

Waadat ialah perjanjian yang dilakukan
oleh Demang l,ebar Daun yang nrewakili
golongan diperintah dengan Sang Sapurba
yang mervakili golongan pemerintah.

Ciri-ciri negara bangsa yang diwarisi oleh kerajaan Srivijaya daripada kerajaan Alam Melayu
sebelumnya telah mengukuhkan kerajaan tersebut. Ciri-ciri negara bangsa Kesultanan Melayu
Melaka merupakan asas kepada kewujudan negara bangsa di negara kita' Kepirnpinan yang baik dan
diperkukuh clengan ciri-ciri negara bangsa yang tersendiri ntencenninkan keunggulan Kesultanan
Melayu Melaka. Kekukuhan kesultanan ini dilengkapi dengan keunggulan pentadbiran dan undang-
unclang yang tiada tolok tandingan pada zamannya dan cliwarisi oleh kerajaan Melayu selepasnya.
Keunggulan ini menguktrhkan kelangsungan ciri-ciri negara bangsa yang diwarisi sehingga hari ini '
Ciri-ciri negara bangsa ini jr-rga memupuk perasaan cinta akan negara dalam kalangan penduduk'
Sebagai rakyat Malaysia. kita harus berbangga kerana mewarisi asas negara bangsa yang menjamin
kesejahteraan dan keharmonian negartr kita.

B4

Rakyat terdiri daripada pelbagai golongan seperti
peniaga. petani. tukang dan nelayan. Hamba pula
terdiri dtrripada harnba raja. hamba berhutang dan
hamba biasa.

KPM

%
)

WARISAN
NEGARA
BANGSA

BA
KPM

)tl
I

t

lmbas Kembali

r\L -,i

Latar Belakang Negara Bangsa
Sebelum Kedatangan Barat
. Ciri-ciri Negara Ban-{sa

Kerajaan Alam Melayu

t Giri-ciri Negara Bangsa
Kesultanan Melayu Melaka
. Kerajaan. Rakyat. Kedaulatan. Wilayah Pengaruh. Undang-undang. Lambang Kebesaran

Keunggulan Sistem Pentadbiran dan
Undang-undang
. Sistem Pentadbiran
. Undang-undang

Peranan Pemerintah dan Rakyat
. Peranan Sultan. Peranan Pembesar. Peranan Rakyat

t
ffi
tD
tE

J
Aktiviti 1: Jalan Galeri (Gallery Walk)

Arahan:
Murid bergerak atau berjalan di dalam kelas untuk:
1. Melihat dan membaca hasil tugasan yang dipaparkan
2. Berfikir tentang hasil tugasan tersebut.
3. Berbincang dengan rakan kumpulan.

Ilustrasi Pelabuhan Melaka padazaman Kesultanan Melayu Melaka

(a) Murid dibahagikan kepada empat kumpulan. Setiap kumpulan akan mencari
maklumat dengan menggunakan pelbagai sumber berdasarkan tugasan yang
diberikan.

(b) Hasil dapatan akan ditampal di dalam kelas.

(c) Setiap ahli kumpulan akan bergerak dan membaca serta membincangkan semua
dapatan tersebut.

Kumpulan 1

Apakah kepentir-rgan perdagangan pada zalnan Kesttltanau Melayu Melaka'J

Kumpulan 2
Siapakah pedagang yang mengunjungi pelabuhan Melaka'?
Apakah barang dagangan yang diperdagangkan?

Kumpulan 3
Bagaimanakah pengurusan pelabuhan Melaka yang dilaksanakan oleh Kesultanan Melayu
Melaka?

Kumpulan 4
Bagaimanakah kita boleh menjadikan pelabuhan perdagangan di negara kita terkenal
di seluruh dunia?

ts2
KPM

ffiffi Ffffi
F

Aktiviti 2 : Pembelajaran Akses Kendiri dan Mangkuk Ikan Emas
(Self Access Learning dan Goldfish Bowl)

Arahan:
1. Setiap kumpulan akan diberikan tajuk tertentu.
2. Setiap kumpulan dibenarkan menggunakan pelbagai sumber dan bahan untuk mendapatkan

maklumat.
3. Ahli kumpulan lain dibenarkan secara individu atau kumpulan untuk tampil ke hadapan bagi

menjawab soalan dan memberikan pandangan.

Sistem Pentadbiran Kesultanan Melayu Metaka

1 Sttmber'. Adaptasi dariparJa Muhammad Yusoff Hzrshim. 2{)15. Kc suhanan Me laru Meluka . Edisi kedua.
I Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dln Puslaka.

I
I

Berdasarkan rajah di atas,jawab soalan yang berikut:
(a) Huraikan peranan Pembesar Berempat:
(b) Bandingkan peranan Bendahara dengan Perdana Menteri pada hari ini.(c) Pada pendapat anda, bagaimanakah kedaulatan dan keselamatan negara kita dipelihara

daripada ancaman anasir luar?

Sele.pas perbincangan, ahli kumpulan akan memindahkan jawapan dalam bentuk peta
pemikiran yang sesuai.

Setiap kumpulan akan membentangkan hasil perbincangan di hadapan kelas dan menjawab
soalan daripada kumpulan lain.

II
2

3

tsA

Penghulu
Bendahari Temenggung Laksamana

KPM

m
21 Abad

Sultan

Bendahara

l
I Kerajaan manakah yang mewariskan ciri-ciri negara bangsa kepada Kesultanan
Melayu Melaka'/

A. Kerajaan Srivijaya
B. Ker':ijaari Mrgapahit
C. Kerajaan iohor-Riau
D. Kerajaan Kedah Tua

2. Apakah sistem pentadbiran yang diamalkart pada zarlan Kesultanan Melayu Melaka'l

A. Sistem Perrbesar Berpusat
B. Sistem Pembesar Empat Lipatan
C. Sistem Pentadbiran Melayu Melaka
D. Sisterr-r Pembesar Euam Belas Lipatan

3 Undang-undang manakah yang digunakan dalam sistem pentadbiran Kesultanan Melayu
Melaka?

I. Undang-Undang Pelabuhan Melaka
IL Undan-el-Undiing Adat Melaka
Ill. Undang-Undang Laut Melaka
IV. Hr-rkum Kanun Melaka

A. I dan ll
B. I dan IV
C. II dan III
D. III dan lV

4.
Kesultanan Melayu Melaka rnetnpurtyai pelbagai lambtrng
kebesaran seperti nobat dan adat istiadat.

Apakali kepentingan lambang kebesaran tersebut'J

A. Membuktikan keturunan raja
B. Menunjukkau kedaulatan raja
C. Menggan-rbarkau keurewahart raja
D. Menurndakan kawasan pemerintahan

1

tsA
KPM

Pemahaman dan Pemikiran Kritis
5. Undang-undang di Melaka

(a) Apakah kandungan kedua-dua undang-undang di atas?
(b) Mengapakah undang-undang tersebut diperkenalkan?
(c) Pada pendapat anda, apakah yang akan berlaku sekiranya rakyat negara kita tidak mematuhi

undang-undang?

6. Petikan waadat di bawah adalah antara Sang Sapurba dengan Demang Lebar Daun.

Sumber'. W.G. Shellabear , 1995. Sejarah Melayu. Shah Atam: Penerbit Fajar Bakti Sdn. Bhcl.

(a) Apakah yang anda faham daripada petikan di atas?
(b) Mengapakah rakyat dilarang menderhaka kepada raja?

Prinsip yang berikut ialah prinsip kedua Rukun Negara.

Sebagai warganegarayang patriotik, bagaimanakah anda menghayati prinsip Rukun Negara
di atas?

I

I

I

I

I

t
I

I
\
1

7

Ii\
I

I\
t
I

tsE
KPM

HUKUM KANUN
MELAKA

Pemahaman dan Pemikiran Kritis

WAADAT
Maka titah Sang Sapurba, "Hendaklah segala anak cucu harnba, jikalau ada salahnva
sekalipun, atau zalim dan jahat pekerrinya. janganlah segala hamba Melayu itu derhaka dan
rrenitikkan darahr.rya ke bumi. jikalau mereka itu akan cedera, berundur hingga ditakluk
negerinya juga...". Maka sembah Demang Lebar Daun, "Baiklah tuanku, tetapi anak cucLr
duli tuanku dahr-rlu mengubahkan, anak cucu patik pun berubahlah tuanku". Maka titah
Sang Sapurba. "Baiklah palran, kabullah hamba akan waad itu',. Titah baginda.'.Barang
siapa hamba Melayu derhaka mengubahkan perjanjiannya, dibalikkan Allah burrbunsan
rumah ke bawah kaki ke atas". Maka serrrbah Demang Lebar Daun,..Jikalau rala \Iela_ru
itu mengr-rbahkan perjanjian dengan harnba Melayu, dibinasakan Allah negerin,ra dan
takhta kerajaannya".

KESETIAAN KEPADA RAJA DAN NEGARA

rl

:i

:

,
t:

UilDAI'IG.U]'IDAf'IG
DI METAKS

UNDANG-UNDANG
LAUT METAKA
J

ttr
TD

Nilai, Patriotisme dan Iktibar

Penerokaan warisan ciri-ciri negara bangsa sebelum kedatangan Barat wajar dihayati
untuk memupuk semangat kesetiaan kepada raja dan negara.
Ker-u-rggulan pentadbiran dan undang-undang sebelum kedatangan Barat yang diwarisi
dan diamalkan kini berupaya untuk mengukuhkan agenda pembinaan negara dan bangsa.
Hubungan antara pemerintah dengan rakyat yang diwarisi sejak zaman Kesultanan
Melayu Melaka penting untuk mewujudkan perpaduan masyarakat dan menjamin
kestabilan negara.

Diri dan Keluarga
Sebagai ahli dalam keluarga, sikap kerjasama dapat mengukuhkan institusi keluarga dan
seterusnya menyumbang kesejahteraan masyarakat.

Negara
Perpaduan dalam masyarakat pelbagai kaum, budaya dan agama menjadi asas penting untuk
menjamin keharmonian masyarakat dan mengukuhkan peradaban bangsa serta negara.

Hubungan harmoni antara kaum perlu dipupuk sejak kecil bagi menjamin kedaulatan negara berkekalan
Sumber: Pusat Maklumat Utusan dan Unit Foto Utusan Melayu (M) Bhd.

a

a

a

B2KPM

*;
Tr-

i1.:-.,

'r1

.tu


buku teks sejarah tingkatan 4/Buku Teks Sejarah T4 - Bab 10.pdf

f, ,i''.* 7t"r

*t

M
$igtepsEs
Merdeka yang ditakrifkan sebagai kebebasan dan usaha mendaulatkan nusa dan bangsa telah
diperjuangkan oleh pelbagai pihak. Tarikh 31 Ogos 1957 menjadi detik bersejarah bagi negara
kita. Rakyat berjuang untuk membebaskan negara daripada cengkaman kuasa asing. Bagi
memastikan detik bersejarah pemasyhuran kemerdekaan ini diingati, pelbagai persediaan telah
dibuat. Selain itu, kemerdekaan meninggalkan kesan yang penting untuk dihayati oleh generasi
kini. Kita perlu menghayati pengorbanan, mempertahankan perpaduan dan nilai kesetiaan
dengan tidak berbelah bahagi supaya negara kekal berdaulat.

-

Tunku Abdul Rahman
mengumumkan sambutan
Hari Merdeka
melalui Radio Malaya.

*
{$i
&

. ,!eQ

Stadium Merdeka
siap dibina.

1Slrfr- *. -
q

DI

r

r

{g &.

%
"w

D
o ro

w
&

1€ w"m
UGn" #. ttfr1,W

*
q,

'& && *ow * *
*:eW

qk
*

& a:,,.y..,u n
**& &

w v,
,"3JtW

*..
*{t

tt.ry
g *t

lCw
*&

*
t uS.r

1tl

{

'?$"t
ry

q

*

GI
v

w

w
b

,
,w

wtSA

YT%'W.

H
. .- ,',1,

ffi ?;

W"F 'k
*"*.&t;#

8 JUIAI 1957

'"t,

WA
KPM
[$$
d*td

.N# *'
1& *'$

3

Ye

l. Pengertian kemerdekaan.
2. Persediaan menyambut pemasyhuran kemerdekaan negara
3. Detik pemasyhuran kemerdekaan negara.
4. Kesan kemerdekaan terhadap negara kita.
5. Prinsip kedaulatan Persekutuan Tanah Melayu.

1. Kepentingan jati diri dalam pengisian kemerdekaan negara
2. Kebanggaan terhadap keunikan kemerdekaan negara kita.
3. Kepentingan mengekalkan kedaulatan negara.
4. Kepentingan bersyukur dengan nikmat kemerdekaan.

1. Memahami kronologi detik pemasyhuran kemerdekaan.
2. Meneroka bukti kesan kemerclekaan terhadap negara.
3. Membuat imaginasi persediaan menyambut kemerdekaan
4. Membuat interpretasi pengertian kemerdekaan.
5. Membuat rasionalisasi tentang perlunya mempertahankan

kedaulatan negara kita.

KPS

'-,"=&

l2:00 tengah malam
Pemasyhuran Kemerdekaan
di Padang Kelab Selangor.

. Perisytiharan Kemerdekaan
di Stadiurn Merdeka.. Istiadat Mengangkat Sumpah
DYMM Yang di-Pertuan Agong.
Perdana Menteri dan Jemaah Menteri

,A
KPM

3
iq.

3e'

s s'

i'

Kemahiran Pemikiran Sejarah

$
*I5,

I

lntl Pati Pembelajaran

dan Nilai Sivik

10571 31

s
m) Pen gertia n Kemerdekaa n
Kemerdekaan negara pada 31 Ogos 1957 bersamaan dengan 5 Sdfar 1377 Hljrah merupakan
peristiwa yang penuh pengertian bagi negara kita. Merdeka membawa erti bebas daripada sebarang
cengkaman kuasa asing. Merdeka juga bererti bebas menentukan pemerintahan dan hala tuju
negara. Kemerdekaan yang diperjuangkan merupakan rentetan perjuangan yang panjang. Banyak
takrif merdeka yang boleh diteliti dan diambil iktibar supaya generasi kini dan akan datang terus
menjiwai dan mempertahankan kemerdekaan.

Takrif kemerdekaan menurut Kamus Dewan ialah bebas daripada penjajahan, kurungan
atau naungan. Negara yang merdeka juga bermakna negara yang berdaulat, iaitu mempunyai
kuasa tertinggi. Beberapa tokoh telah memberikan takrif kemerdekaan, antaranya termasuklah
Sayyid Jamal al-Din al-Afghani, Rashid Rida, Mahatma Gandhi, Nelson Mandela, Soekarno,
Tunku Abdul Rahman, Tun Temenggong Jugah analr Barieng, Tun Fuad Stephens dan
Tun Dr. Mahathir Mohamad. i

Menurut Sayyid Jarnal al-Din al-Af_chani. perjuangan bagi rnenghadapi penjajah hendaklah
clisertai sentangat kebangsaan (jinsiyl,ah) dzrn cinta akan tanah air yang merdeka (rvataniyyah).
Beliau yakin" rakyat perlu mcmbebaskan diri daripada pencerobohan pihak luar dengan bersatu
padr"r bagi mempertahankan maruah diri. ban-rsa, agama dan negara.
Srrntlryr: Aznran l\'ld Ziin dtn Mahl,ucldin Abu Bakar. "Pemikiran PoJitik Sayl,icl Jamal al-Din al-At-qhani N,lengenai
Kr)n\r'l) Pr'nlbinaan Peraclaban Llntmah & Rcsprorrs N,lasyarakat Terhadapnl'a" tlln. MALIM: Jurnul pettqujitut Linutnt
A:irt 'lL'rt qqLt r tt .8. l(X)7 .

I

Menurut Rashid Rida. kedaulatan dan kekuatan scsebr-rah ne-gara adalah untuk
membebaskan diri daripada penjajah Barat. Baginya. kedaulatan sesebuah
negara adalah densan rnenghidupkan sistem khalifah dan menghapuskan
ikatan perkauman.
Suntlrcr: Siti NLrrul Izza Hashint dan Ernty Azziaty Rozali, "The Struggle of Rashicl Rida in
Pan-lslarrisnr Movenrcnt ' (lllm. ltiertotiottttl Journal of We.st Asicut Stutlits: Jurnal Antutrubungxt
Ka.jiun Asitt Ba ut . 5 I I ). l0 l i.

-I

Sayyid Jarnal al-Din al-Atghani
dan Rashicl Rirla nrerupakan
tokoh gerlrkirn Prrrr-l:llrrrri:nre
cli Mesir.

Mahatma Cltrldh i . tokoh pejuang
kemcrtlckrun lrrtlirr. Bcliiru .ju-ea
mempcrjuantkurr pembebasan
rakyat India daripacla belenggu
kemiskinan dan penindasan kasta.

Nelson Rolihlahla Mandela ialah
tokoh pejuang kemanusiaan yang
membcbaskan rakyat Afrika
daripacla pninda-san clasar iqrtuteid
cli Afrika Sclatan.

M ahatrna Gandhi men-gatakan bah ari'a kemerclekaan
perlu mcrangkumi politik. ekonomi dan moral.
Setiap ncgara berhak rnenguruskan sendiri negaranya.
rvalaupun sukar supa1.,a setiap komuniti hidr.rp
clalarn harmoni.
Sttttbcr: Tlte lrlittd ttl ,\lulatnru Cdtullti.l969 dlm. l.rtrps:,1,,rr1u.
gandhiheritageportal.or-r. Dicapai pada 2 Ogos 2019.

Nelson Mandela berpendapat bahar,va kebebasan bukan
hanya satu pefiempuran untuk rnelawan satu kumpulan
atau warna kulit, tetapi satu pertempurarr terhadap
sebuah sistem yang menindas. Kebebasan boleh
dicapai melalui politik, bebas daripada perhambaan.
kemiskinan dan penderitaan. Seluruh rakyat perlulah
bersatu dalam satu negara menuju masa depan.
Surnlter: Nelson Manclela. 1994. Long Walk ro Frtt,tlont.
Diterjemahkan oleh Alina Abdullah. Selangor: IBDE Ilham Sdn. Bhd.

F

,A
KPM

t
Menurut Soekarno, Presiden Indonesia. kemerdekaan bererti bebas selama-lamanya.
Kebebasan ini merangkumi kebebasan untuk berfikir, bertindak claripada politik
penindasan dan rejim autokratik. Pandirlah sesuatu bangsa pen.jrqah .iika berfikir
bangsa yang dijajah itu akan terus cliclominasi oleh mereka. Rakyat yang dijajah akan
menganggap hilangnya dominasi asing sebagai satu pembebasan. Kemerdekaan akan
membentuk masyarakat baharu yang demokratik tanpa kelas dan kasta.
Sunber: Cindy Adams, 2007. Bung Karno Penyambung Lidah Rakyat Indonesia. Jakartil: Yayasart Bung Kat'no.
https://rvwrv.docdroitl.net/lZxF4sr/bung-kat-no-penyar.nbung-lidah-rakyat.pdf. Dicirpai pada 2tt Ogos 2019.

Mcnunrt Tunku Abdul Rahrnan, Perdana Menteri Malaysia yan-s peltama. kemerdekaan
ibarat tempat perhentian dalam perjalanan yang jauh bagi n.relvujudkan sebuah negara
baharu yang berdaulat. Rakyat perlu berkhidmat untuk negara yang baharu. berusaha
dengan tenaga dan fikiran bagi mencipta satu bangsa baharu dengan cita-cita keadilan
dan kebebasan.
Swnber: Ibrahim Mahmood, l98l . SejanLh Perjuangut Btmgsa Meluru- Kuala Lurr.rpur: Pustaka Antara.

Menurut Tun Temenggong Jugah anak Barieng. pernin.rpin Parti PESAKA, melalui
kemerdekaan, keselamatan negeri akan lebih terjamin dan merladi lebih kuat. Penduduk
peribumi Sara,uvak sanggup berkorban demi merr.rpefiahankan negara. Di samping itu.
dengan kemerdekaan ini kita dapat mengatasi ancaman komunis.
Surnber'. Vinson H. Sutlive Jr.. 1992. Turt Jug,ult o.f' Sarutuk Cttloniolistn util lltutt R.,.\ltt)nse. Kuala [,umpur:
Faiar Bakti Sdn. Bhd.

{. *
Menurut Tun Fuacl Stephens. Ketua Menteri Sabah yang pertama, rnelalui kerrrerdekaan.
keselamatan sosial Borneo Utara dan penduduk peribumi serta generasi selepasnya akan
lebih terjamin. Usaha pembangunan yang pesat berlaku di Persekutuan Tanah Melayr-r
mampu menaikkan semangat baharu masyarakat.
Sumber: P.J. Granville-Edge, 1999. Tlte Sabuhun: The Life urul Deullt ttf 'hn F-utul Srtpherts. Kuala Lumpur:
Caxton Printing Sdn. Bhd.

I

Menurut Tun Dr. Mahathir Mohamad. Perdana Menteri Malaysia. r.nerdeka bukan
sekadar bebas daripada cengkaman kuasa dan rr.rinda penjajah. Merdeka juga
bermaksud menghayati semangat jiwa rnerdeka dengan menyayangi negara sepenuh
hati dan sanggup berkorban untuk negara ini dengan apa-apa cara sekalipun.
SLrntber: Teks Ucapan Hari Merdeka 2018 d1m. \\'ww.pnlo.gov.rly. Dicapai pada l3 Julai 2019.

Kemerdekaan memberikan hak untuk rakyat menentukan sendiri bentuk darr hala tuju negara tanpa
pengaruh kuasa luar. Penghayatan terhadap erti merdeka menuntLlt rakyat mengenali sejarah negara.
Hal ini penting bagi kita untuk mengukuhkan jati diri terutama bagi mengisi kemerdekaan ini.

Jo

,A
KPM

{tt! \

"S$ ,s:

$

:{s{,:.

:[-\
s\k"#ffi
Persediaan Menyamhut Pemasyhuran Kemerdekaan ilegara
Kemerdekaan sememangnya dinantikan oleh seluruh rakyat di negara kita. Bagi memastikan
detik ini bermakna kepada negara dan rakyat, maka beberapa persediaan diatur pada peringkat
Persekutuan dan negeri. Persediaan ini dibuat melalui penubuhanjawatankuasa persediaan fizikal
dan sambutan. Turut diatur ialah upacara sambutan kemerdekaan di setiap negeri. Namun begitu,
tumpuan upacara adalah di Padang Kelab Selangor dan Stadium Merdeka. Pada 8 Julai 1957,
Tunku Abdul Rahman selaku Ketua Menteri Persekutuan Tanah Melayu telah berucap dalam Radio
Malaya menyem seluruh rakyat meraikan Hari Kemerdekaan dengan meriah supaya kekal dalam
sejarah negara. Pada 3 Ogos 1957, jamT:33 pagi, Dato'Abdul Razak Hussein memaklumkan
rakyat menerusi Radio Malaya tentang atur cara sambutan kemerdekaan terutama pada tarikh
31 Ogos 19-57

Jawatankuasa Persediaan Fizikal
Sebagai sebuah negara yang akan memperoleh
kemerdekaan. penonjolan identiti negara perlu
diberikan perhatian oleh jawatankuasa ini.
Prasarana fizikal yan-s disediakan antaranya
termasuklah pembinaan sebuah stadium untuk
meraikan ke merdekaan dan istana untuk
Yang di-Pertuan Agong.

batu asas
perasmian pada 30 Ogos 1957.
.\rnther: Arkib Negara Malaysia.

Merdeka dan upacara

Tunku Abdul Rahman mencadangkan sebuah lagu rasmi kebangsaan dicipta bagi diperdengarkan
semasa upacara Perisytiharan Kemerdekaan pada 3l O-eos l9-57. Sebuah Jar.vatankuasa Pemilihan

Lagu Kebangsaan dibentuk dengan dipengerusikan oleh Tunku Abdul Rahman
dan dibantu oleh Yaacob Abdul Latiff (Pengarah Jabatan Penerangan).
Lagt Negaruku dicipta sebagai lagu kebangsaan negara. Lagu ini berasal
daripada lagu Terang Bulan, lagu negeri Perak yang liriknya ditulis oleh
Saiful Bahari.

"-,0* B? aE e ar

Di samping itu. penggunaan bendera Persekutuan
Tanah Melayu yang telah sedia ada akan dijadikan
bendera kebangsaan. Reka bentuk bendera dicipta
oleh Mohamed Hamzah, kakitangan Jabatan Kerja
Raya Negeri Johor. Bendera Persekutuan mula
dikibarkan dengan rasminya pada 26 Mei 1950
di Istana Sultan Selansor.

d Lambang Negara Penggunaan Jata Ne-eara
diperkenankun olch Raju-raja
Melayu pada 30 Mei 1957.

F

@A
KPM

Stadium Merdeka yang direka bentuk oleh
S. E. Jervkes mengambil masa selama enanr
bulan untuk disiapkan dan mernpunyai
22r1bu tempat duduk ser"ta 3000 daripadanya
tempat duduk berbumbung. Stadium ini
menelan belanja 2.5 juta ringgit. Stadium ini
siap dibina pada 21 Ogos 1957.

Kementerian Pertanian pula men i njau
pendapat rakyat untuk menentukan
bunga yang sesuai sebagai bunga
kebangsaan. Bunga raya dipilih
oleh Tunku Abdul Rahman sebasai
bunga kebangsaan.

10.2

roL

-?
*
Jawatankuasa Sambutan
Jawatankuasa ini berperanan untuk memeriahkan sambutan pada
peringkat ibu kota dan negeri. Bangunan di sekitar bandar' jalan
raya dan Padang Kelab Selangor dihiasi lampu. Sebanyak 75 ribu
bendera Persekutuan Tanah Melayu turut ditempah khas clari kilang
kain di Jepun dan dibawa dengan kapal laut.

$rr*tT.I I" {firrl-}Io-t"rtf-
f:.1'f$'xrffift ,rCIss

Sumber: Samsiah Muhamad (ed.).1007. Citru Merdeka 1L)57 2007. Kuala Lttmput:Arkib Negala Malaysia dan Utusan Pubiication
& Distributors Sdn. Bhd.

Pakaian seragam ntenteri yang akan digunakan
pada hari merdcka - Malq, Mail,30 Jutai 1957.

Menteri dan pegarvai tinggi kerajaan disediakan
pakaian khas ilham Tunku Abdul Rahman scndiri.
Se.jenis pakaian clari negeri Kedah, iaitu "baju
muskat" diubah suai lengkap dengan seluar satin
hitam dan bersongket. bersarnping dan tengkolok
yang dircka untuk menteri.

Kerajaan menganjurkan kursus khas berkaitan
dengan protokol yang diikuti oleh sebanyak
300 orang pegawai kerajaan selama tiga hari.
Mereka bertindak sebagai pegawai penerangan
dan pegarvai pengiring tetamu serta pegarvai
jemputan luar negara.

Selain itu, semua pegawai dan kakitangarr
kerajaan diberikan gaji seminggu lebih arval untuk
membcrikan peluang menyambut kemerdekaan.
Sambutan kemerdekaan dinantikan oleh rakyat
sehinggakan semua tiket Keretapi Tanah Melayu
di pantai tirnur habis ditempah. Begitu juga
dengan tiket bas. Semua pihak pada perin-qkat
pusat mahupun negeri memberikan kerjasan-ra
clan bersatu hati untuk menjayakan hari merdeka.

Pintu-pintu gerbang dibina dan cliliiasi dengan sinararr
Iarnpu 5 ang heru arna-wrrni.

t
dffi i:Hx?xr,t:i:;-o**

Bagi memastikan sarnbutar.r kemerdekaan negara
berjalan dengan lancarnya, beberapa jarvatankuasa
dirvujudkan seperti yang berikut:

. Jawatankuasa Pusat Perayaan Merdeka
dipengerusikan oleh Tunku Abdul Rahman.

. Jawatankuasa Kerja Pusat Merdeka diketuai
oleh Dato' Abdul Razak Hussein.

. Jarvatankuasa Perayaan Ibu Kota Persekutuan
pula dipengerusikan oleh H.S. Lee.

. Jawatankuasa Derma Perayaan Kemerdekaan
ditubuhkan bagi rnengutip denna membantu
perbelanjaan sambutan merdeka.

Dengan menggunakan pelbagai sumber,
bandingkan rnaksud bendera Persekutttan
Tanah Melayu 1957 dengan Jalur Gernilang.

WA
KPM

4S'!"*

!

It'
l:
I

i

os Detik Pemasyhuran
Kemerdekaan illegnra
Upacara sambutan pemasyhuran kemerdekaan
negara merupakan detik bersejarah yang dinantikan
setelah melalui perjalanan yang panjang menuju
kemerdekaan. Permulaan sambutan diraikan pada
malam 30 Ogos 1957 di Padang Kelab Selangor.

Menjelang tengah malam 30 Ogos 1957 , jalan
sekitar bandar Kuala Lumpur dipenuhi kenderaan.
Jalan sesak dengan kereta, bas, beca, basikal serta
pejalan kaki menuju ke Padang Kelab Selangor.
Suasana malam penuh meriah diterangi lampu
hiasan dan kedai dibuka sehingga larut malam.

Perikatan dari

lfx.l- rt

Semua lampu di padang dan
di sekelilingnya dipadamkan
sehingga seluruh karvasan
menjadi gelap gelita.

*

-r
g

hitam diketuai

Sebanyak 300 orang pemuda membentuk
perbarisan kehormat mengambil tempat
di tengah padang menghadap Jalan Raja
(menara jam). Perbarisan ini diketuai
oleh Ismail Bontak.

r rtl

tt! ratt

Lampu dipasang semula apabila jam besar berbunyi
menarrdakan detik 12:00 tengah malam dan diikuti
dengan laungan "Merdeka" oleh orang ramai.
Kemudian. Tunku Abdul Rahman dibawa ke hadapan
pentas menghadap ketiga-tiga tiang bendera.

Seterusnya, bendera Union Jack mula diturunkan
oleh Tahir Abdul Majid dengan diirin-ei lagu Gctd Save
The Queen yang dirnainkan sebagai tanda berakhirnya
pentadbiran British di Tanah Melayu. Bendera Union
Jack diturunkan dan disambut dengan tepukan dan
Iaungan "Merdeka".

Bendera Persekutuan Tanah Melayu kemudian
dinaikkan dengan diiringi lago NegarakLt yang
diperdengarkan buar kali pertama kepada umum pada
malam bersejarah itu. Sorakan "Merdeka" dilaungkan
sebanyak tujuh kali. Tunku Abdul Rahman memberikan
tabik hormat semasa bendera Persekutuan Tanah
Melayu dinaikkan.

x
ft

$

I

F

Memorial TunkU Abdul Rahman dibina untuk
mempamerkgn pelbagai bahan berkaitan dengan. Tunku
Abdul Rahman.
Sumber: Pusat Makiumat Utusan dan Unit Foto Utusan
Melayu (M) Bhd.

,A

Bendera Union
Jack diturunkan.

ir
6

17 :'

KPM

'f

B e ndera
Pefsekutuan
Tanah Melayu
dinaikkan.

;

t.{

t

#m ?:*i""?'#'[iharan

10:00 malam 0:30 malam 11:58 malam 12:00 tengah malam
I*

Tunku Abdul Rahman
nT enytrmpaikarl ucapan
dcn-ean penuh semangat.

Majlis diakhiri dengan bacaan doa selamat
oleh Tuan Haji Massood Hayati. ;

!

t

re E E@ T

Tunku Abdul Rahmart rneuerima tabik hormat dan
memeriksa perbarisan pern,akilan negeri. Beliau
kemudiannya rnengambil tempat di atas pentas.
Pasukan Pemuda Perikatan seramai 24 orang
yang diketuai oleh Abdui Majid Othman tampil
membawa dulang berisi rantai emas yang tergantung
padanya sebutir Pingat Emas. Pingat ini berukir peta
Semenaniung Tanah Melayu sefta gambar Tunku
Abdul Rahman di dalam peta itu. Di tepi bulatan peta,
ditulis perkataan "Bapa Kernerdekaan Tanah Air",
gelaran yang diberikan kepada Tunku Abdul Rahman.
Rantai emas clikalungkan oleh Sardon Jubir ke leher
Tunku Abdul Rahrran diikuti dengarr laungan "Bapa
Kernerdekaan Tanah Air" sebanyak tiga kali.

Cencleranrata 1,-ang dibcrikan olch negara lttardan ttcgara
Kornanlcl kepada Yang cli Pertuan Agong berserrpenr
dt-ngar kc-nrerdekaan ncgat'a pacla tahun 1957.
Strntbtr'. Sanrsiah Mtrhanrad (ed.). 2(X)7. Citru Menlekr 1957
2(/1)2. KLrala I-rrnrpur: Arkib Negara Malaysia dan Utttsatr
Publie ation & Distributors Sdn. Bhd.

i{:,.ir;+,r'r

Gelaran Bapa Kemerdekaan Tanah Air yang
diberikiin kepada Tunku Abdul Rahman merupakan
satu tir.rdakan yang tepat. Ulaskan pernyataan ini.

rl
'P-,,

,A
KPM

j

\

12=25
Peristiwa Bersejarah di Stadium Merdeka
Pada pagi 31 Ogos l95l , di Stadium Merdeka, Kuala Lumpur, upacara sambutan kemerclckaan
diadakan dengan gernilang. Perarakan barisan pasukan tentera dzrn orang ramai dian-egarkan
ber.jurnlah 20 ribu orang mentbanjiri staclium. Mereka datang sear.val pukul 6:00 pagi. WalaupLrn
hujan turun pacla ar,valnya, mereka tidak berganjak menantikan saat yang menggembirakan. Di atas
pentas, kelihatan Raja-rajzr Melayu dan wakil Queen Elizabeth II, iaitu Duke of Gloucester serta
beberapa pegawai ting_ei British dipayungi oleh bidLranda.

Tunku Abdul Rahman membaca Pemasyhuran
Kemerdekaan bagi mengisytiharkan bahalva persekutuan
Tanah Melayu mencapai kemcrdekaan clan kedaulatan.

.:

l
!

8:15 pagi

Dengan tan-qan di udara. Tunku Abdul Rahman melaungkan ..MERDEKA" sebanyak tujuh kali dengan
gemanya dan disahut oleh para hadirin yang terdiri daripada pelbagai bangsa.

Kemuclian. disusuli dengan laungan azan oleh Ustaz Hassan Azhari yang sayup kedengaran
menandakan rasa kes\,nkuran terhadap kemerdekaan negara kita.

Majlis cliteruskan clengan n.renaikkan benclera persekutuan Tanah Melayu sarnbil diiringi
lagu kebangsaan. iaitu Negaraku. Sebanyak l0l das ternbakan dilepaskan menandakan
Persekntuan Tanah Melayu menjadi sebuah negara yang rnerdeka dan berdaulat.

{ffi,,*, t

viiS
!fu

TLrnkLr Abclui Rahmarr dr.r.rg:ur
pakaian khas bersenrpena dengan
sarn butar.t kerneldc:kaan.
.iorber: Sarnsiah Muhzunad (ed.). 2007.
C in'u Me nl e kt I 9 57-2007. Ktala Lumpur:
Arkib Negara Malaysia dan Urusan
Publication & Distributors Sdr. Bhd,

Ir
'!

,'dli* +
{i I "\.

l.l a.r
i rlb

l,$4,,

't
ta

w$.qQ._-"1
g

.i'
8'*f '

F \t' t

-wA

'- o.""'1'

KP]\{

':

t
5i
$

it
{

'I'unku Abdul Rahman tiba di pekarangan
stadium clan disusuli dengan ketibaan
Raja-raja Melayu, Yang di-Pertuan Agong
dan Permaisuri sefta Duke dan Duchess
of Gloucester. Kederigaran bunyi nafiri
pada setiap kali pernbesar negara tiba.

Duke of Gloucester yang mewakili
kerajaan British telah memberikan ucapan
dan menyerahkan Surat Perlernbagaan
Serahan Kuasa kepada Turrku Abdul Rahman.
Kemudian nafiri dirnainkan.

E

t
I t

i..; - .ffisIl
:"I

*'i"
T
Istiadat Mengangkat Sunrpalr
Yang di-Pertuan Agong yang
cliadakan cli Balairong Scri. Istana
Negara. Upacara ini kemuclian,
disusuli dengutt pelantikarr .iitrr atrn
Perdana Menteri . Ahli Jentaah
Menteri. Hakim Besar serta
Gabenor Pulau Pinang dan Melaka.

Majlis jamuan cli Residensi
cliadakan bagi n.rengucapkan
sclamat jalan kepada bekas
Pe sr.rruhjaya Tin_e-si British.
Sir Donald MacG il livray.

Sambutan kemerdekaan
di luar negara.

Sir Donald MacGillivray dan isteri
berlepas dari Lapangan Terbang
Kuala Lumpur ke England. Beliau
diberikan penghormatan dengan
permaidani merah dan barisan
kehormat oleh Batalion Keempat
Askar Melayu.

11:00 pagi 1:30 tengah hari 5:25 petang

Densan melalui scjarah pcrjuangan yan-q panjang dan berliku, negara kita akhirnva rnencapai kemerdekaan.
Kernerclekaan yans sebelLrrn ini diperjuangkan den-9an pelbagai cara, akhirnya dipeloleh mclalui rundingan.
Oleh sebab itu. kita haruslah rncnghnrgai perjuangan yang dilakukan secal'a muathkat tanpa pefiumpahall
darah. Tokoh nasionalis lang tcldiri claripada pelba-uai latar belakang perlu disanjung dan dihar-uai. Hal ini
demikian kerana tanpa jasa r.nereka. kita tidak dapat merasai kemakmuran dan kesejahteraan pada hari ini .

""',1i3,"i * ,l Membuat lnterpretasi
-;'o

Interpretas ikan kedua-dua -eambar yan g berikut:
i. Apakah maksud genggaman tangan pada Gambar 1?

ii. Mengapakah Tunku membuka genggaman tangan pada
Gambar 2?

Pcntas terapung berbentuk kcrang dibina
di Lake Garcle.n. Kuala l,unrpur. belsenrpena
dengan sambutan kemerdekaan negara. Antara
artis yang membuat persembahan termasuklah
P. Ramlee dan Saloma.

rytu$

t
7
4: J,er#t" '"'JG*&-

k{+ffi16r#
ffi e^.:s. S

.;' --*uru,*#+*
'riid*+ritlf //

,9*'Ya$lijw

Setem dan sampul surat kenang-kenangan hari
pertama mcrdcka.

'::.:sir:_
, *, .. * *

Gambar I

Tunku Abtlul Rahman
di Banda Hilir. Melaka
semasa mcngumurnkan
talikh kemeldekaan.

Gambar 2
Tunku Abdul Rahrnan
di Staclium Merdeka pada
sambutan Kcmerdekaan
3l Ogos 1957.

b,

tt
t:^*

1

d

Bji,{
fl-:""

BAKPM

*$,

EIiHEI

fi"ffi
-ffi: Kesan Kemerdekaan terhadap lrlegara Kita
Kemerdekaan yang diperoleh memberikan kesan terhadap negara kita terutama pada peringkat awal
kemerdekaan. Perkara ini dapat dilihat melalui penglibatan negara kita di dalam dandi luir negara
sama ada dari sudut politik, ekonomi mahupun sosial.

Politik
Dari aspek politik, kesan kemerdekaan dapat dilihat pada peringkat negara dan juga antarabangsa.
Kesan di dalam negara dapat dilihat melalui amalan sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi
Berparlimen. Di samping itu, sistem perundangan dan pentadbiran tempatan menjadi lebih berkesan
apabila negara mencapai kemerdekaan.

T
T

L

Pengamalan Sistem Raja Berperlembagaan
Setelah merdeka. ne-qara kita mer.rgamalkan konsep Raja Berperlembagaan. yang di-pertuan Agong menjadi
ketua utama negara dengan bidang kuasa tel-tentu.

Demokrasi Berparlimen
Dalam amalan sistem Demokrasi Berparlimen, rakyat mempunyai kuasa memilih kerajaan dan pemerintah
melalui pilihan raya. Pelaksanaan pilihan raya memberi rakyat hak bersuara dan memilih rvakil untuk
menentukan hala tuju masa depan dan kesejahteraan negara.

Hasil kemerdekaan yang dicapai mernbolehkan parlimen berkuasa menggubal undang_undang pada
peringkat Persekutuan. Pada peringkat negeri pula, Dervan Undangan Negeri berkuasa menggubal
undang-undang. Hal ini menjadikan undang-undang lebih berkesan dan mampu rnemakmurkan negara.

Pentadbiran Negara
Tunku Abdui Rahman dilantik rnenjadi Perdana Menteri persekutuan Tanah Melavu \,an-s pertama. Beiiau
mengekalkan ahli kabinet yang ada dan membuat perubahan dengan melantik Dato'Abdul Razak Hussein
sebagai Timbalan Perdana Menteri. Buat kali pertama dalam sejarah persekutuan Tanah Melayu melnpunl,ai
seorang Menteri Luar sebagai tanda kebebasan negara menjalankan dasar luar negara. Jawatan ini clisanclan-e
oleh Tunku Abdul Rahman.

Cabaran Kerajaan Persekutuan
Cabaran kerajaan Persekutuan adalah untuk menggantikan pegawai Eropah dengan rakr,at tempatan.
khususnya dalam bidang profesional, pendidikan tinggi. keselamatan dan pertahanan. Tunku Abdul Rahman
dan Dato' Abdul Razak Hussein memberikan komitmen yang tinggi bagi melaksanakan penegantian ini
secara berperingkat dengan melantik rakyat tempatan dalam pelbagai bidang.

{31{.xiilik**
o"F uI.rr}

Majlis Penabalan Yang di-Perhran Agong
yang pertama pada 2 September 1957.
Sumber'. Malaysia. Arkib Negara Malaysia,
2006. Arkib Warisan Eksklusy'. Kuala
Lumpur: Utusan Publications & Distributors
Sdn. Bhd.

Istana Negara kini clijactikan Nluzium Diraja. Bangunan Parlimen.
Sumber: Pusat Maklumat
Utusan dan Unit Foto Utusan
Melayu (M) Bhd.

F+EiEi+'*flii'!t
Hfi##i

IPIM
Muziun.r Diraja.g

KPM

lFl.t"6

ry-f rk

\

T
T
re

#E
'ffit

ffiT
re&].IiiilErell-=:

Peringkat Antarabangsa
Sebagai negara yang mencapai kemerdekaan, negara kita mula memainkan peranan penting pada
peringkat antarabetngsa melalui Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) dan Komanrvel.

Dasar Luar
Kerajaan nremberikan perhatian melalui pengukuhan Kementerian Luar. Pada awal tahun 1957.
kumpulan pertama pe.earvai clihantar ke Britain untuk mendapatkan latihan. Antara tokoh yang betperanan
penting dalam usaha menentukan dasar luar negara termasuklah Tan Sri Muhammad Ghazali Shafie dan

Dr. Ismail Abdul Rahman yang pernah dilantik menjadi Menteri Luar. Negara kita juga melrjalinkan hubungan
<lengan negara luar seperti Indonesia, India, Australia, Nerv Zealand, Mesir dan Jepun'

Menganggotai Komanwel
Apabila Persekutuan Tanah Melayu merdeka, negara kita juga diterima untuk menyertai pertubuhan
Komanr.vel. Pertubuhan Komanrvel bermanfaat untuk merapatkan hubungan sosioekonomi dengan negara ahli.
Komanwel juga menjadi medan untuk negara kita mempamerkan komitmen terhadap isu yang dihadapi oleh
negara anggota.

Pertahanan Negara
Sebelum merdeka. negara kita dilindungi mclalui pembentukan kerjasama pertahanan Britain. Australia dan
New Zealand. Selepas merdeka, Tunku Abdul Rahman ingin mengekalkan hubungan baik dengan Britain
dan negara Komanrvel. Keadaan negara yang belum mempunyai kekuatan pertahanall menyebabkan negara
mel'nerlukan bantuan Britain ketika itu dengan mcmeterai perjanjian pertahanan yan-e dinamakan Anglo
Malayan Def'ence Agreement (AMDA) pada tahun l9-57.

Penyertaan dalam Blok Sterling
Penyertaan ini bermaksud negara menggunakan Pound Sterling dalam urusan perdagangan antarabangsa.
Kedudukan Persekutuan Tanah Melayu sebagai negara yang berpendapatan tinggi daripada hasil getah dan
bijih timah memperkuat kedudukan mata rvang Pound Sterling. Penyertaan Persekutuan Tanah Melayu yang
mempunyai kedudukan ekonomi yang kukuh dalam Sistem Keutamaan Tarif Komanu'el (Commonwealth
Preferential TarifT System) turut memperkukuh kedudukan ekonomi ahli-ahlinya.

Diiktiraf Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB)
Negara kita diterima menjadi ahli PBB dalam persidangannya pada 17 September 1957. Negara kita
merupakan anggota PBB yang ke-lJ2. Bendera negara kita dikibarkan dalam satu upacara rasmi di ibu pejabat
PBB di Nerv York pada l5 Oktober 1957. Dengan menyertai PBB. negara kita turut menjunjung prinsip PBB
untuk rnelindurrgi hak asasi manusia.

Misi Pengaman PBB
Negara kita turut terlibat dalam misi pasukan pengaman
PBB di Congo. Pemilihan ini menggambarkan kepercayaan
dan pengiktirafan tertinggi PBB kepada sebuah negara
baharu untuk bersama-sama terlibat dalam pengurusan
konflik antarabangsa.

I
I
I

Dr. Ismail Abdul Rahman
bersama-sama dengan
Mr. Dag Hammerskjoeld,
Setiausaha Agung PBB
pada 14 Mac 1959.
Sumber: Malaysia. Arkib Negara
Malaysia,2006. A rkib Warisan Eksklusif .

Kuaia Lumpur: Utusan Publications &
Distributors Sdn. Bhd.

Konranrvel iaiah pc(ubuhan
sukarela yang dianggotai olch
negara merdeka yang pernah
dijajah oleh British.

Jo,
' ':l:;it:,/il4:a

=<AKPM

i__l

1

.74**r"
?

,@

1
Ekonomi
Selepas mencapai kemerdekaan, kerajaan melakukan pelbagai usaha untuk membangunkan
ekonomi negara.

Rancangan Malaya Pertama 195G1960
Rancangan ini bertujuan meningkatkan pertumbuhan ekonomi negara den-san tumpuan pada
sektor luar bandar. Selain itu, kerajaan mempelbagaikan keluaran perranian supaya tidak hanya
bergantung pada pengeluaran getah, di samping menambahkan peluang pekerjaan bagi mengurangkan
kadar kemiskinan.

Lembaga Kemajuan Tanah Persekutuan (FELDA)
Badan ini ditubuhkan pada tahun 19-56 untuk memajukan tanah baharu secara besar-besaran bagi pertanian
dan penernpatan semula masyarakat. Keluarga dari kar,vasan luar bandar dipindahkan ke rancangan tanah
FEI-DA untuk menanam getah atau kelapa sawit. Perumahan dan kernudahan asas disediakan untuk peneroka.

Institusi Kewangan Tempatan
Malay National Bank atau Bank Kebangsaan Melayu merupakan bank pertama khusus untuk orang Melayu
yang ditubuhkan di Klang Street, Kuala Lumpur oleh Maarof Zakaria. Bank Negara pula mula beroper.asi pacla
26 Januari 1959, bagi menggalakkan kestabilan kewangan dengan menyecliakan persekitaran yang konclusif
untuk pertumbuhan ekonomi negara kita. Selain itu, terdapat juga Krvong yik Bank yang ditubuhkan pada
1913 di Kuala Lumpur.

Pemtrangunan Luar Bandar
Kementerian Pembangunan Luar Bandar dirvujudkan pada 17 November 1959. hasil penstrukturan
pentadbiran yang bertanggungiawab untuk membangunkan infrastruktur. sosial dan ekonorni luar bandar.
Majlis Pembangunan Luar Bandar pula ditubuhkan pada peringkat negeri <lan daerah bagi merancang dan
menyelaraskan pelaksanaan projek pernbangunan. Kerajaan memberikan keutamaan kepacla penyediaan
kemudahan asas untuk penduduk luar bandar.

Rancangan Buku Merah
Rancangan Buku Merah dilancarkan pada25 Januari 1961. Buku ini mengandungi pro.lek berkaitan clensan
kemudahan asas seperli jalan kampung. jambatan, surau, bekalan air dan bekalan elektrik. pemantauan
dan maklum balas berdasarkan rekod yang terdapat dalam Buku Merah diletakkan di dalarn Bilik Gerakan
Kemajuan Negara pada peringkat daerah, negeri dan pusat.

Walaupun kerajaan berusaha membangunkan
kawasan luar bandar. peruntukan yang tidak
mencukupi menjadi penghalang. Keadaan ini
menyebabkan beberapa program pembangunan
menghadapi masalah sepcrti pembinaan sekolah,
pusat kesihatan serta penyediaan bekalan air dan
elektrik di kawasan luar bandar.

Majlis perasmian Bank Negara oleh
Yang di-Pertuan Agong pada tahun I 959.
Sunther'. Jabatan Penerangan Malavsia.

:w*
c"F

:LA
KPM

I

fl
,4

4I

*--\
!

w

Sosial
Sejak mencapai kemerdekaan, kerajaan memberikan banyak tumpuan dalam pembangunan sosial
seperti pendidikan, kedudukan bahasa Melayu, kesihatan dan kemudahan sosial.

Penubuhan Dewan Bahasa dan Pustaka
Kecludukan bahasa Melayu semakin kukuh apabila Fasal 1 Perkara 152 dalam Perlemba.gaan Persekutuan
Tanah Melayu menetapkan baharva bahasa Melayu hcndaklah dijadikan bahasa kcbangsaan. Dengan itu.
Dervan Bahasa dan Pustaka ditubuhkan pacla 22 Jun 1956 di Johor Bahru. Johor. sebagai sebuah jabatan
di bar.vah Kementerian Pelajaran.

Jabatan Penerangan
Penubuhan jabatan ini bertujuan menyampaikan maklumat tentang peristir.va di dalam dan di luar negara.
Hal ini selaras dengan fungsinya sebagai lidah rasmi kerajaan untuk menerangkan kepada rakyat berkaitan
dengan falsafah, dasar dan wawasan negara terutama menjelang kemerdekaan dan pada tahun-tahun awal
negara merdeka.

Kesihatan
Pusat kesihatan dan hospital ditubuhkan untuk rneningkatkan sosioekonomi penduduk luar bandar. Ketika
mencapai kemerdekaan pada tahun 1957, negara mempunyai sebanyak 65 buah hospitat. Kementeriatl Kesihatan
menrainkan peranan penting dalarn pemulihan isu sosial serta pembangunan masyarakat demi kesejahteraan rakyat.

Kemudahan Asas
Penyediaan kemudahan asas dan intiastruktur kepada masyarakatjuga diberikan perhatian oleh kerajaan pada
arval kemerdekaan. Kemudahan bekalan elektrik dan air bersih diutamakan demi keselesaan dan kesihatan
penduduk. Kemudahan ini juga untuk membantu usaha rneningkatkan taraf hidup, di samping merapatkan
jurang antara penduduk luar bandar dengan bandar.

Tempoh pengisian arval kemerdekaan
merupakan tempoh penting dalam
sejarah negara. Tempoh ini penting
kerana kerajaan pada masa ini perlu
mempelajari dan mencari pengalaman
yang boleh digunakan untuk membina
sebuah negara yang makrnur. Oleh
sebab itu, sebagai warganegara, kita
seharusnya bersyukur dengan nikmat
kemerdekaan yang dicapai pada hari ini.

Sebahagian penduduk menghadiri kelas yang dianjurkan
oleh kerajaan untuk membangunkan sektor pendidikan pada
awal kemerdekaan.
Sumber'. Arkib Negara Malaysia.

rR-ifi
--a-KPM

Pendidikan
Pendidikan merupakan wadah untuk membina sebuah bangsa bagi negara yang bersatu. Kerajaan
mengeluarkan Penyata Rahman Talib bagi mengkaji semula Penyata Jarvatankuasa Pelajaran 1956 yang
lalu. Penyata ini memberikan penekanan kepada bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar di sekolah.

Y

3
-lIF Prinsip Kedaulatan Persekutuan Tanah Melayu
Bagi sebuah negara yang merdeka, kedaulatan merujuk kuasa tertinggi yang menentukan
sesebuah negara bebas daripada kongkongan kuasa luar. Wilayah pengaruh. kerajaan,
keunggulan undang-undang, lambang dan rakyat merupakan aspek kedaulatan negara kita.
Kita dapat menentukan sendiri nasib rakyat dan hala tuju negara melalui kemerdekaan.

Selepas merdeka, Persekutuan Tanah Melayu memperoleh kedaulatan atau
kuasa tertinggi. Kedaulatan ini membolehkan kita membuat keputusan
tentang hal yang berhubung dengan pentadbiran dan politik negara.

I
t

1
I
1,

1

.\

1

Wilayah pengaruh merujuk kawasan yang mempunyai
sempadan untuk membentuk Persekutuan Tanah Melayu.

Dalam Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957,
pembentukan Persekutuan Tanah Melayu terdiri daripada
Pedis, Kedah, Perak. Pulau Pinang, Selangor, Negeri Sembilan,
Melaka, Pahang, Johor, Kelantan dan Terengganu. Setiap
negeri berdauiat diketuai oleh sama ada Sultan atau Raja.
Yang di-Pertuan Besar atau Yang Dipertua Negeri.

LAUT CHINA
SELATAN

SELAT MEI.AKA

Negeri dalarn Persekuruan Tanah Mclayu 1957.
Sunbtr: pmr.peneransan.gov.m\'. Dicapai pacla l2 Ogos 2019

o'

Kerajaan merupakan institusi yan g bertanggung arvab
untuk menguruskan dan mentadbir negara. Kerajaan
terbahagi kepada tiga komponen utama, iaitu Badan
Perundangan, Badan Eksekutif dan Badan Kehakiman.
Dalam amalan demokrasi, kuasa memerintah dipegang
oleh kerajaan yang dipilih oleh rakyat melalui pilihan
raya. Dalam konteks ini, rakyat bertanggungjawab
memilih wakil mereka melalui pilihan raya.

F

Suasana selnasa persidangan pertama parlimen perscktrtuan Tanah MelavLr cli Deu.,an Tunku Abdul
Rahnran,Jalan Ampang" Selangor. Bangunan ini kini ilikcnali scbagai Kontplcks pcncran-uan pelanconqan
Malaysia (MATIC).
Sumber: IVlalaysia. Arkib Negara Malaysia ,2O07. Merintis Dettui Dttnrokrtt.il. Kuala Luntpur: .Arkib Negara Malavsia.

KPM

M'w
ffi'
w,

:r"

!t:
'i

#

+

Pdhang

I
1
i
t

I
Kedaulatan undang-undang bermaksud kerajaan dan rakyat
keseluruhannya tertakluk di bawah undang-undang. Kedaulatan
undang-undang penting bagi memastikan keamanan negara dapat
dikekalkan demi kesejahteraan negara. Kandungan Perlembagaan
Persekutuan Tanah Melay't 1957 menjadi asas kedaulatan negara
yang merdeka dan memelihara hak rakyat.

Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957.
Sunber: Arkib Negara Malaysia.

Jata Negara 1957.
Sumber: Arkib Negara Malaysia

WW
i
I Lambang kebangsaan seperti Jata Negara, lagu kebangsaan,

bendera kebangsaan dan bunga kebangsaan merupakan identiti dan
jati diri rakyat. Lambang ini juga menjadi simbol perpaduan. Setiap
elemen pada lambang ini mempunyai pengertian berdasarkan
sosiobudaya dan sejarah negara. Oleh sebab lambang ini mempunyai
nilai kedaulatannya tersendiri dan lambang jati diri negara, kita
perlu memberikan penghormatan kepada simbol rasmi negara.

s--

Pusingan Robin (Round Robin)
l

ketika Pilihan
Raya Majlis Perundangan
Persekutuan 1955 .

Sunber: Arkib Negara Malaysia.

Pengiktirafan sebagai rakyat membolehkan kita mendapat hak asasi,
iaitu hak yang dimiliki oleh seseorang individu di sisi undang-undang
seperti kebebasan bersuara dan mengeluarkan pendapat. Sebagai
warganegara, kita perlu mematuhi perlembagaan. Rakyat mempunyai
hak dan tanggung,jawab terhadap negara dan negara juga mempunyai hak
terhadap rakyat. Semua pihak bertanggungjawab untuk menggunakan
hak masing-masing dengan bijak bagi mengekalkan keharmonian dan
kemakmuran negara.

Prinsip kedaulatan, iaitu kuasa tertinggi yang diperoleh melalui
perjuangan yang berliku perlu dikekalkan bagi menjamin
kemakmuran dan kesejahteraan negara.

Kemerdekaan yang diperoleh wajar dipertahankan dengan
sepenuh jiwa dan raga. Kemerdekaan yang berkait rapat
dengan kedaulatan menuntut kita memberikan kesetiaan yang
tidak berbelah bahagi terhadap ibu pertiwi. Semangat jiwa
merdeka generasi lalu dalam usaha mempertahankan kedaulatan
negara perlu diteladani dan disyukuri supaya generasi akan
datang terus menikmati kedaulatan negara yang dicintai ini.

Murid secara berkumpulan
bergilir-gilir memberikan
respons terhadap perkara
yang berikLrt secara lisan:

i. Bezakan rnaksud dan
simbol pada J ata
Negara 1957 dan kini.

ii. Apakah kepentingan
Jata Negara'?

iii. Bagaimanakah kita
menghormati lambang
negara kita?

Meneroka Bukti
Buktikan perlernbagaan
merupakan undang-undaug
tefiinggi negara.

s',1J3*.E'.
, -*hf

J
?*

E.DI
KPM

g

E*
&

%

%i4
ffi
ffi

""t"3t6"
E{"&$
w%,,o,
F

tsA
I(PM

lmbas Kembali

Persediaan Menyambut pemasyhuran
Kemerdekaan Negara. Jawatankuasa Persediaan Fizikal. JawatankuasaSambutan2

Detik Pemasyhuran l(emerdekaail Hegara. Detik l2:00 tengah rnalam, Peristiwa Bersejarah di Stadium Merdeka

Kesan Kemerdekaan terhadap tfegara Kita. Politik. Ekonomi. Sosial

Prinsip Kedaulatan Persekutuan Ilanah Melayu
Kedaulatan
Wilayah Pengaruh
Kerajaan
Kedaulatan Undang-undang
Lambang Kebangsaan
Pengiktirafan sebagai Rakyat

a

a

o

a

a

a

I

:
I lrfll
E[ Pembelajaran Abad Ke-21

Aktiviti 1 : Fikir-Pasang-Kongsi (Think-Pair-Share)

Arahan
1. Murid dikehendaki memikirkan maksud topik laporan khas di bawah.
2. Murid dikehendaki menjawab soalan yang diberikan secara individu.
3. Bersama-sama dengan rakan, bincangkan petikan dan soalan yang diberikan.
4. Kongsi maklumat dan pendapat/hasil perbincangan dengan atau kumpulan lain

ARKIB I 03ltl9;?011
Ikat

WALAUPUN lerpaksa meredah hujan dan berialan kaki
selama satu setengah iam untuk menuiu ke lokasi
pengisytiharan, namun saya tetap berasa puas.

Itulah ungkapan veteran UMNO, Tan Sri Zaleha Ismail
apabila diminta berkongsi pengalarran beliau ketika
meraikan derik pemasyhuran kemerdekaan Persekutuan
Tanah Melayu pada 31 Ogo$ 1957 di Stadium Merdeka.

Ssmasa menunggu acara pengisl'tiharan dimulakan kira-
kira pukul 9:30 pagi membuatkan beliau terasa lap*r dan
dahaga.
?aman dahulu bukan seperti sekarang, mana ada
peniaga di luar stadium. jadi terpaksalah saya rnengikat
perut, kalanya.
Sebaik sahaja Tunku Abdul Rahman Putra nrelaungkan
merdeka sebanyak tuiuh kali, kata f,aleha, hanya
perasann sebak menguasai diri.

darr

kemerdekaan negara melalui radio yang di pasang.
I(em€riehan dan ke$embiraan m?r*ka yang berada di
stadium turut dirasai kamiyang berkumpul di *buah
padang yang dijadlkan British sebagai pusat sktiviti
mahupun pereyaan sebelurn merdeka, katanya yang
pada ketika itu:edang rnenghabiskan [uti semester.
K.ay Kim hercerita" mereka yang berada di padang turut
melaungkan merdeka apabila mendengar Perdana
Mentori Pe'Ilekutunil Tenah Meiayu yang pertama
berbuat demikian di Dataran Merdeka.
Semasa Tunku Abdnl fi.ahman membuat pe ngumuman
tarikh kemerdekaan ftegara di Melaka pada Februari
1956, i:,cliau bahawa

yang
0rang

0:eh itu, katanya, mereka berlumba-lumba
menyambung ptngaJi:an di univerrld untuk
m*ndapatkan kelayakan dan seterusnya merebut
peluailg Fekeriaan yang lebih baik kelak
(ray Kim yang iuga lepasan iiazah sariana muda
Universiti Malaya berkata, pada masa iru juga beliau
menyedari penggunaan Bahasa Melayu akan meniadi
lebih pentins.
Muiurlah saya mempunyai ramai kawa&kawan Melayu,
maka saya boleh bercakap dengan menggunakan bahasa
itu,

Sebahagian petikan daripada akhbar Utusan Mala1tsia,03 September 2011

(a) Ceritakan peristiwa yang dilalui oleh tokoh dalam petikan di atas.
(b) Apakah perasaan tokoh tersebut ketika menyaksikan peristiwa bersejarah ini?
(c) Andaikan anda berada semasa peristiwa bersejarah tersebut, apakah perasaan anda?

Mengapa?
(d) Bagaimanakah peristiwa di atas dapat dihayati oleh generasi kini?

BA
KPM

kerarta terlalu gelnl-rira
menangis seri*p kali

itu,
Aktiviti 2: Saya Lihat, Saya Fikir, Saya Thnya (I See,I Think,I Wonder)

Arahan:
1 Murid dikehendaki menyenaraikan situasi yang dilihat2. Fikirkan situasi tersebut.
3. Murid mengemukakan soalan yang berkaitan.

Gambar yang berikut menunjukkan peranan Stadium Merclcka

Sambutan Kemerdekaan 1959 Sukan SoutheastAsian Peninsular (SEAP) 1965

Bola sepak kelayakan Olimpik 1980

Secara berkumpulan, bincangkan soalan yang berikut:

(a) Ceritakan peristiwa yang anda lihat di dalam gambar di atas
(b) Bincangkan keistimewaan Stadium Merdeka.

(c) Stadium Merdeka pernah dirancang untuk dirobohkan bagi memberikan laluan pada
pembinaan projek komersial bersepadu.

i. Sebagai generasi yang cinta akan warisan sejarah, mengapakah anda perlu membantah
usaha tersebut? Berikan alasan anda.

ii. Apakah peranan anda untuk memelihara dan memulihara tempat bersejarah
di negara kita?

WA
KPM

I

\
I

t
t
I

I

i

iI

I

I

I
It
\
I
i

I
I
I
T
t

oF
itt::'.9
t r!,.,. r)i

!;':':*
I Pemahaman dan Pemikiran Kritis

1 Kamus Dewan mentakrifkan kemerdekaan sebagai
A. naungan kebebasan
B. bebas daripada penjajah
C. kuasa menentukan hala tuiu
D. bersatu menentang kuasa luar

Jata Negara 1957

Apakah kepentingan lambang tersebut?
A. Menunjukkan ketelusan
B. Mempamerkankehebatan
C. Mewujudkan semangat berdikari
D. Melahirkan semangat cinta akan negara

Mengapakah Bank Negara diwujudkan pada awal kemerdekaan negara kita?
A. Menggalakkan pertumbuhan ekonomi
B. Membantu penduduk luar bandar
C. Membuka peluang pekerjaan
D. Menarik pelabur luar

2

J
i

I

4. Apakah tujuan Rancangan Buku Merah?
A. Membuka tanah besar-besaran
B. Menstabilkan kervangan negara
C. Menyediakan peluang pekerjaan
D. Memantau projek pembangunan

BA
KPM
5 Lagu Negaraku dipilih sebagai lagu kebangsaan.
Lagu ini berasal daripada lagu Terang Bulan dari
negeri Perak.
(a) Nyatakan mesej yang terdapat dalam lirik

lagu Negaraku.
(b) Apakah kepentingan lagu kebangsaan kepada

sesebuah negara?
(c) Bagaimanakah anda menghayati lirik lagu

Negaraku dalam kehidupan harian?

6. Soalan yang berikut berdasarkan pctikan di bawah
Sumber'. Malaysia. Arkib Negara Malaysia, 2006.
Arkib Warisan Eksklusif. Kuala Lumpur: Utusan
Publications & Distributors Sdn. Bhd.

**'Eh &@5 vlBe .E rb,

Parti-parti politik itu walaupun mempunyai fahaman yang berlainan dengan perikatan, tetapi
mereka bertujuan sama, iaitu memperjuangkan kemerdekaan Tanah Melayu.

(Tunku Abdul Rahman)

(a) Pada pendapat anda, mengapakah Tunku Abdul Rahman memberikan ucapan sedemikian?(b) Apakah sifat mulia Tunku Abdul Rahman berdasarkan ucapan ini?
(c) Mengapakah semua parti politik perlu meraikan Hari Kemerdekaan negara kita tanpa

mengira ideologi masing-masing?
(d) Bagaimanakah anda boleh memainkan peranan untuk menggerakkan masyarakat

meraikan Hari Kemerdekaan negara?

Gambar menunjukkan peristiwa yang berlaku
pada malam 31 Ogos 1957.
(a) Ceritakan detik Perisytiharan Kemerdekaan

pada 3l Ogos 1957.
(b) Apakah yang dapat anda tafsirkan melalui

gambar A dan gambar B?
(c) Bagaimanakah anda dapat menjiwai detik

bersejarah di sebelah?

7

GambarA
Menurunkan bendera
Union Jack.

Gambar B
Menaikkan bendera
Persekutuan Tanah Melayu.

gA
KPM

Pemahaman dan Pemikiran Kritis

J.r,e NEGAX.L KU
Nilai, Patriotisme dan Iktibar

Kita hendaklah menghargai pejuang terdahulu yang berusaha untuk menebus maruah negara
yang dijajah oleh kuasa luar.
Kemerdekaan negara yang dicapai dengan rundingan tanpa pertumpahan darah
memperlihatkan kebijaksanaan pemimpin negara dalam usaha mencorakkan masa depan
negara dengan harmoni.
Permuafakatan, toleransi dan sayang-menyayangi antara kaum sejak sekian lama perlu
dipertahankarr agar kedaulatan negara terus berkekalan.

Diri dan keluarga
Bersyukur dengan perjuangan generasi terdahulu yang sanggup berkorban untuk keselesaan dan
kemakmuran generasi kini dan akan datang.

Negara
Tanggungjawab mengekalkan kedaulatan negara merupakan agenda negiua yang perlu ada pada
setiap jiwa warganegara Malaysia.

Anggota keselamatan sentiasa bersiap sedia mempertahankan negara daripada ancaman musuh
Sumber: Pusat Maklumat Utusan dan Unit Foto Utusan Melayu (M) Bhd.

a

o

a

do,
*..
Y.tiI?X&,a

M
KPM

-\it ,

+

:)
si

e.:
;11,. 2

4:

Jo'*

ilk

*,*':d*

I s#'] -iri"

F

t6

" q#-
1 -'*f

$ s" #