buku teks sejarah tingkatan 4/Buku Teks Sejarah T4 - Bab 3.pdf

D
DID

D

l

KONFLIK DUNIA DAN PENDUDUKAN
JEPUN DI NEGARA KITA
Sinopsis
Konflik dunia yang merangkumi Perang Dunia Pertama dan Perang Dunia Kedua tercetus akibat
perkembangan imperialisme dan nasionalisme dalam persaingan merebut kuasa politik dan
ekonomi. Perang dunia bermula di Eropah, kemudiannya merebak keAsia pasifik. pemerintahan
tentera Jepun di negara kita telah mencetuskan tindak balas rakyat dan menyemarakkan
nasionalisme dalam kalangan rakyat.

. Pembunuhan Putera
Mahkota Au stria-Hun gary. Perang Dunia Pertama
meletus.

. Jerman menandatangani
gencatan senjata.. Berakhir Perang Dunia
Pertama.

Perjanjian Versailles
ditandatangani untuk
syarat perdamaian.

\w
/&.

,,,
, t

I

''a

M
KPM

twaw ffiFw --'-

":* u

w
,L

*4b

1914 IEIE 1919

3"
8.;
{
Inti Pati Pembelajaran

I . Nasionalisme di negara kita sebelum perang dunia.
2. Latar belakang perang dunia.
3. Perkembangan Perang Dunia Kedua.
4. Perkembangan Perang Dunia Kedua diAsia Pasiflk.
5. Faktor kedatangan Jepun ke negara kita.
6. Dasar pendudukan Jepun di negara kita.
7. Perjuangan rakyat mencntang pendudukan Jepun.
8. Perkemban-qan gerakan nasionalisme tempatan

dan pendudukan Jepun.
9. Keadaan negara kita selepas kekalahan Jepun.

1. Kepentingan keamanan dunia kepada negara kita.
2. Kepentingan kesedaran semangat cinta akan negara.
3. Iktibar daripada peperangan.
4. Kegigihan rakyat dalam mempertahankan kedaulatan negara.
5. Kepentingan kebijaksanaan dalam merancang strategi.
6. Kepentingan sikap kreatif dalam kehidupan.
7 . Kepentingan sikap sedia berkorban untuk tanah air.
8. Kepentingan ketahanan fizikal dan mental dalam menghadapi

cabaran hidup.

ffi
I . Mernahami kronologi Peraug Dunia Pertama dan Perang Dunia Kedua.
2. Meneroka bukti nasionalisme tempatan sebelum dan selepas Perang

Dunia Kedua.
3. Membuat irnaginasi kcsengsaraan rakyat akibat dasar pendudukan Jepun.
4. Membuat interpretasi perjuangan rakyat menentang pendLrdukan Jepun.
-5. Membuat rasionalisasi menghinclari konflik antarabangsa.

. Jerman rnenakluki
Poland.. Perang Dunia Kedua
bermula di Eropah.

. Jepun menyerang Tanah
Melayu dan Pearl
Harbour.. Perang Dunia Kedua
di Asia Pasilik bermula.

. Bom atom digugurkan
di Hiroshirna dan Nagasaki.. Jepun menycrah kalah.. Perang Dunia Kedua berakhir

M

Elemen Kewarganegaraan
dan Nilai Sivik

KPM

*,., -&. "#n

t\

\{
,

194r 1945
m ilasionalisme di Negara Kita Sebelum Perang Dunia
Nasionalisme di negara kita sebelum perang dunia tercetus daripada gerakan orang Melayu
menentang campur tangan British. Namun begitu, gerakan awal secara terbuka mendapat reaksi
dan tindak balas yang keras daripada British.

Kesedaran Awal Nasionalisme
(Y, Sejak arval abad ke-20, British berusaha untuk membendun-e pengaruh idea gerakan Islam dari Timur

Tengah. British dengan persetujuan Raja-raja Melayu memperkenalkan Enakmen Undang-Undang
Islam 1904 bagi memastikan sesiapa yan_q mencetak dan mengedarkan tulisan berkaitan dengan
agama dan politik Islam tanpa keizinan sultan boleh dikenakan hukuman penjara. British turut
memperkenalkan dua badan penyiasat, iaitu Jabatan Siasatan Jenayah (Crirninal Intelligence
Department) dan Biro Siasatan Politik (Political Intelligence Bureau) untuk men-earval gerakan .

lslah Islamiah. k

Kebangkitan Islam pada peringkar anlarabangsa r"'rn
%

menyebabkan British berwaspada terhadap gerakan
Pan-Islamisme. Penentangan Tok Janggut merupakan
hasil daripada kesedaran politik antarabangsa yang
menggerakkan penentangan bercorak tempatan. Walaupun
gerakan ini melibatkan penduduk di Pasir Puteh, Kelantan,
isu penentangan adalah untuk mempertahankan a-{ama
Islam dan hak penduduk tempatan. Penentangan ini berlaku
di tengah-tengah kancah pergolakan politik yang berlaku p
di Eropah. --

Penentangan Tbk Janggut merupakan rentetan daripada
cetusan kebangkitan masyarakat Islam sedunia terhadap
penjajah Barat yang menakluki ne_qara Islant. Kebangkitan
Tok Janggut telah dipengaruhi oleh pen-elibatan empayar
Uthmaniyah dalam Perang Dunia Pertama di Eropah.
Penentangan yang memperjuanekan agama ini kemudiannya
dikaitkan dengan isu cukai yang dikenakan serra
membenci British.

Pada I I November 1914. empayar
Uthmaniyah mengeluarkan fatwa
tnenyeru orang Islam yang ditindas
oleh penjajah Barat agar bangkit
bersama-sama dengan empayar
Uthmanilah. Perkembangan ini
n.rendapat perhatian penduduk
di Tanah Melayu, terutama Kaum
Muda melalui akhbar.
Suntber'. Mohd Samsudin. 20 I 5.
Perjuungart lbk Juttggut: Sutu Reoliti
fu puth Ke ban gkitu n N us i r tnu I i srne,
Sentinur 100 Ttrhun "l'rtk Junggut.Kuala
Lurnprrr: Arkib Nctirrir Malirlsiu.

g" xes 'i Membuat lnterpretasi* -t.c

sA
KPM

sikap I

Mengapakah British berusaha
membendung pengaruh empayar
Uthmaniyah di negeri Melayu
pada ar.val abad ke-20?

British berwaspada terhadap sokonsan orang Melayu
kepada empayar Uthmaniyah yang berperang dalam Perang
Dunia Pertama. Pcrang yang meletur menarik perhatian
pemimpin neqeri Melayu untuk rnenyokong khalilah
empayar Uthmaniyah yang dianggap pelindung umat Islam
serta penaung bagi tanah suci Mekah dan Madinah.
Kegagalan penentangan bersen1itti.i Tl,l\ J.:lt!-rul
menyebabkan rtasyarakat men\ Llsun \tr.itiSj li-1in

untuk menentang pihak British. .\khbrr dan
nTajalah menjadi rvahana penting untuk me niupkatt
kesedaran kebangsaan.

Namur.r begitu, kesedaran politik tidak
boleh dilakukan secara terang-teran,san. Hal ini
disebabkan oleh aclanya undang-undang British
yang menghalang orang Melayu rnenyatakan sikap
politik mereka melalui bahan bertulis.

Ker,vr"rjudan undang-undan-q yang men-9awal
kebebasan bersuara, penerbitan, berpersatuan
dan karvalan ketat British terhadap kegiatan yang
boleh mengancam kedudukan British menyebabkan
kesedaran kebangsaan tidak meluas dalam akhbar
Melayu sebelum Perang Dunia Kedua.

Cerita Tekukur
"Cerita Tekukur" yan-e tersiar clalarn akhbar
Melayu seperti Utuson Meltryu. l,ernbugu
Mclcl'u. Lidah Terttntt dun Penga.rolt
pada tahun 1920 merupaktrn pernl'ataan
politik kemerdekaan. Pernyataan tersebut
disampaikan sectrra berselindung di sebalik
r,r,'ajah dan pelaku haiw'an disebabkan clleh
adanya undang-unclang pemerintah yang
mengongkong penerbitan akhbar.

Dalarn "Cerita Tekukrlr" ini terdapat
rujukan jelas kepada "Tekukur nombor
1U74" dan "Tekukur nombor 1909". iaitu
tarikh penting negeri Melayu dikuasai oleh
British. Tekukur menangisi nasibnya yang
bebas dalanr negeri merdeka, kini tcrkurung
dalam "sangkar emas" yang kchilansan
kenTerdekaan.
Srmrbsr: Abdul Rahman Hqi Isrlail. 1995. '\asionali'lr.
Melayu dan Nasionitlisnre se-'faniih \1.'larti: S.'lr:
Perbincangan tentang Soal Penlulalrrrrri Jlrr. \\.
?rlib. 1-rrr-l.ia P e n s e.ja ra I nt t ( Es e i P t t t q I u r <,i.tt; r';, 1,,,.1..
Dr. R. Suntharalingunt). PLtlau Piniinr: Pr:rer.,:
Universiti Sains Mala; sia.

Undang-undang British berkaitan dengan
penerbitan:

i. Publishing and Book Enactment
1915.

ii. The Seditious Publication
(Prohibition) Enactment 1919.

(.J

}?tlifivill

Akhbar Utusan Melayu, antaru akhbar sebelum Perang Dunia
Kedua yang memuatkan penulisan tentang kesedaran kebangsaan.
Sumber'. Arkib Negara Malaysia.

Kesedaran nasionalisme Melayu sebclum perang
dunia lahir daripada kesedaran semangat cinta akan
rle_qara. Semangat ini menjadi asas kepada gerakan
ran_s lebih mcnycluruh selepas Perang Dunia Kedua
untuk memperjuangkan kemerdekaan tanah air.

L Pilih akhbar yang diterbitkan sebelum
Perang Dunia Kedua.

2. Kaji perkara yang berikut:
. Tarikh terbitan.
. Nama pengarang.
. Berita yang din-iuatkan.
. Kesan penerbitan akhbar kepada

masyarakat.
3. Bentangkan kajian anda di dalam kelas.

g
KPM

#Wp*s:

}.

,,.t ". ]
3.2

CD

Latar Belakang Perang Dunia
Perang dunia berpunca daripada perkembangan nasionalisme dalam kalangan negara Eropah yang
membawa persaingan antara kuasa imperialis untuk mempertahankan kepentingan masing-masing.
Persaingan tersebut telah mencetuskan Perang Dunia Pertama (1914-1918) dan Perang Dunia
Kedua (1939-1945) yang memberikan kesan besar terhadap penduduk dunia.

Perang Dunia Pertama
Perang Dunia Pertama berlaku dalam kalangan negara di Eropah termasuk empayar Uthmaniyah.
Antara faktor yang mencetuskan Perang Dunia Pertama termasuklah persaingan kuasa imperialis,
pembentukan pakatan ketenteraan dan konflik di rantau Balkan.

Perkembangan Revolusi Industri menyebabkan berlaku persaingan dalam kalangan kuasa
imperialis di Eropah. Mereka bersaing untuk mendapatkan tanah jajahan bagi memperoleh
bahan mentah seperti arang batu. petroleum dan bijih timah serta memasarkan hasil industri.
Persaingan tersebut membawa permusuhan antara kuasa imperialis di Eropah seperti perancis
dan Jerman.

Permusuhan antara kuasa Eropah membarva pembentukan pakatan ketenteraan seperti
pakatan Kuasa Tengah dan Pakatan Bertiga. Ker.vujudan pakatan ketenteraan menyebabkan
ketidakstabilan politik befterusan di Eropah. Seiring dengan persaingan mendaparkan ranah
jajahan, negara dalam pakatan turut bersaing menghasilkan senjata moden dan sedia berperang
bagi mempertahankan kepentingan masing-masing.

Krisis di rantau Balkan berlaku akibat permusuhan Austria-Hungary den_uan Serbia. Austria-Hungary
menuduh Serbia menghasut rakyat Austria berketurunan Serb supaya berjuang membebaskan cliri
daripada pemerintahan Austria-Hungary. Kemuncak krisis Balkan ialatr pembunuhan Archduke
Ferdinand, Putera Mahkota Austria-Hungary dan isterinya Sophie oleh seorang pemuda Serbia.
Peristiwa tersebut menjadi sebab Eropah terjerumus dalam kancah Perang Dunia Pertama.

Hf,E
ir.ir+.tirr.H

HHffii

Wajarkah ncgar.i kita mcnyertai
pakatan ketentcraan'l Mcngapa'?

Pihak yang terlibat dalarn Perang Dunia Pertama

Rantau Balkan.

KPM

28 Julai 1914
Austria-Hungary clengan sokongan Jerman
mengisytiharkan peran.e terhadap Serbia.

30 Julai 1914
Rusia bertinclak

memberikan bantuan
kctenteraan untuk
mempertaltarlkan

Serbia.

5A

Pakatan

Kuasa
Tengah

Pakatan
Betiga

Negara Anggota. Jerman dan Austria-Hungary.. Pakatan ini kemudian disertai oleh Bulgaria
dan empayar Uthmaniyah.

. Britain, Perancis dan Rusia.. Pakatan ini disokong oleh Serbia. Itali.
Romania. Portr-rgal dan Greece.

o

Pakatan Ketenteraan

Persaingan Kuasa lmperialis

o

GKrisis Bantau Balkan
AUSTRIA. HUNGARY
:';: capotetto

LGAR

SERBIA

*

ITALI

SEPANYOT
EMPAYAR

UTHMANIYAH

ul

Kuasa Tengah
Pakatan Bertiga

Negara Berkecuali

il:ITII.+
Pe rtem pu ra n

Sempadan Pertemuan Barat
Kemaraan Kuasa Tengah

PETUNJUK

BRITAIN

DE

o
D

4 Ogos 1914
Britain menyertai

Rusia dan Perancis
memerangi .Ierman
yang menceroboh

Belgium.

Peta Eropah menunjukkan lokasi Perang Dunia Pertama antara
Kuasa Tengah dengan Pakatan Bertiga.
Sumber: Diubah suai daripada Khasnor Johan, et a1.,1996. Sejarah
Peradaban Dunia.KualaLumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.I Ogos 1914

Jcrman
rr.reng isytiharkan
perang terhadap

Rusia.

NIac 1915
Itali n.renyertai Perancis.
Britain dan Rusia dalarn

Pakatan Berriga.

3 Ogos 1914
Jcrman mengisytiharkan perang

terhadap Perancis yang
menl ebelahi Rusiu.

Jcrman menceroboh Belgiurn untuk
rnen) erang Perane is.

Oktoher 1914
Er.r.rpay ar Uthrnaniyah menyertai

peperangan dengan memihak
kepada Kuasa Tengah.

April 1917
Arncrika Syarikat

rnenyertai
peperangan dengan

memil.rak kepada
Pakatan Berti_ea.

3A
KPM

q

i\
1-t- i

f,

(\ q

5

Q"

('\} '

C.)

4r-4',
i\.'.

1

\
i)

.:-\''-
\_

RUSIA

Masuria

\t''3

#*tr\ts"

1I-

PERANCIS

I

s

a
o CIPN[r/

9=

CRETEGCT* D

.+'
Berakhir Perang Dunia Pertama
Penglibatan Amerika Syarikat dalam peran-s nrembarva kejayaan kepada Pakatan Bertiga pada tahun
1918. Jerman kemudiannya dipaksa menandatangani gencatan senjata. Beberapa siri persidangan
dan perjanjian damai yang diadakan selepas tamat perang telah memberikan kesan kepada negara
di Eropah. Amerika Syarikat diiktiraf seba-eai kuasa besar dunia selepas Peran_e Dunia Pertama.

Persidangan Damai Paris diadakan pada I B Januari 1919 untuk membincangkan syarat perdamaian
selepas perang. Syarat ini bertujuan memastikan Jerman tidak lagi menjadi ancaman kepada keamanan
di Eropah. Persidangan tersebut melahirkan Deklarasi 14 Perkara Woodrow Wilson, iaitu cadangan
Presiden Amerika Syarikat sebagai asas perdamaian. Deklarasi ini merangkumi dua prinsip utama.
iaitu penentuan nasib negara oleh rakyat sendiri dan sempadan negara berasaskan bangsa.

Perjanjian Versailles ditandatangani antara Pakatan Bertiga dengan Jerman pada 28 Jun 1919.
Berdasarkan perjanj ian tersebut. Jerman dikehendaki :. Bertanggungjarvab terhadap kemusnahan akibat perang.

. Membayar pampasan kepada Pakatan Bertiga.

. Mengehadkan saiz angkatan tentera.. Menyerahkan wilayah dan tanah jajahan kepada Pakatan Bertiga.
Perjanjian Versailles juga menetapkan penubuhan Liga Bangsa-Ban-esa untuk menggalakkan keamanan
dan kerj asama antarabangsa.

Perjanjian damai ditandatangani di Istana
Versailles, Paris, Perancis,pada28 Jun 1919.
Sumber: https://www.alamy.com. Dicapai pada
2 September 2019.&
J erman dikenakan tindakan sepe(i
yang terkandung dalam Perjanjian
Versailles. B incangkan.

d ffi Perjanjian versailres

5A
KI'M

Peta menunjukkan pengagihan wilayah Jerman berdasarkan Perjanjian
Versailles.
Sumber'. Diubah suai daripada Cambridge IGCSE, 2016. Modern World
Histom. London: Hodder Education.

PETU NJ U Kr-r Wilavah diambilI I daridada Jerman

Zon Bebas Tentera

J-l Negara Merdeka

kepada Perancis

Alsace

PERANCIS

Diserahkan

AUSTRIA

.--!-,,I'

(
POI.AND

HUt'IGARY

nega ta

TITHUAI{IA

kepada
Lithuania

Ba ngLiga

ESTONIA

JERMAN

Schleswig

Saarland ditadbir oleh

Prussia
Jlmur

Diserahkan
kepada Poland

Rhineland menjadi
Zon Bebas Tentera

Diserahkan kepada
Den mark

N0RWAY Lithuania, Estonia dan

;::'
&:;Ii I

MilMARI(
Danzig menjadi
bandar bebas yan
ditadbir oleh Liga
Bangsa-Bangsa

Latvia menjad
yang merdeka

SWEDEN .i'

i.-.; i) Diserahkan

L?j Paris0amai

ca

u
TATVIA
Kesan Perang Dunia Pertama
Perang Dunia Pertama memberikan kesan besar terhadap negara
Eropah. Negara kita turut terkesan akibat perang tersebut.

Perang Dunia Pertama telah menamatkan sistem pemerintahan
beraja cli Jerman, Austria-Hungary, Rusia datl etllpayar
Uthmaniyah. Kerajaan Republik Jerman didirikan apabila
Kaiser Wilhem II terpaksa turun takhta dan rnendapatkan
perlindungan politik di Belanda. Empayar Austria-Hungary
di bar.vah pemerintahan Dinasti Habsbr-rrg berakhir apabila
timbul pemberoutakan di rvilayah yang dikuasainya.

Revolusi yang tercetus di Rusia menumbangkan
pcrnelintahan beraja Tsar Nicholas II dan kerajaan komunis
pertama di dunia terbentuk di bar,vah pimpinan Vladimir
Lenin. Khalifah enlpayar Uthmaniyah, Sultan Mehmed VI
digulingkan dan kerajaan Turki bercorak republik diketuai
oleh Mustala Kemal Ataturk.

Jerman menandatangani gencatan senjata.
Berakhimya Perang Dunia Pertama.
S umbe r : https//www.alamy.com. Dicapai
pada 2 September 2019.

Mustafa Kemal Ataturk
Presiden Republik Turki.

q)

I
Keruntuhan empayar Austria-Hungary melahirkan ne-qara
baharu seperti Austria, Hungary, Czechoslovakia dan
Yrigoslavia. Perpecahan empayar Rusia membar,va kepada
penubuhan negara baharu seperti Poland, Estonia. Ltrtvia dzrn
I-itlruania. Perpecahan empayar Uthmaniyah menyebabkan
rnuncul negara baharu seperti l-ebanon, Syria dan lraq.

Bagi menyekat kebangkitan orang Melayu, Raja-raja
Nlelayu diminta menandatangani perisytiharan perang yang
menyokong dan membcrikan taat setia kepada kerajaan British.

Pelbagai undan-e-undang yang berkaitan dengan
perang diluluskan oleh pentadbiran British, termasuk
memperuntukkan kuasa Pesuruhjaya Tinggi British untuk
meletakkan negeri Melayu di barvah undang-undallg tentera
.jika keadaan memerlukan.

Kemakmuran ekonomi negeri Melayu juga dimanipulasi
oleh British. Wang hasil bijih timah dan -eetah digunakan untuk
membiayai operasi British dalam Perang Dunia Pertama.

Perang Dunia Pertama memberikan iktibar kepada kita
tentang kepentingan keamanan dunia. Namun begitu,
perdamaian yang dicapai hanr a bersifat sementara. Dua
puluh tahun selepas itu. Perang Dunia Kedua pula meletus.

Sumber'. Pusat Maklumat Utusan dan Unit
Foto Utusan Melayu (M) Bhd

Antara undang-undang berkaitan
dengan perang yang diluluskan:. To Vest in the High

Commissior E,xceptional
Por,ver in Time of Public
Emergency Enactment 1914.. The Trading With Enemy
Enactment 1914.. Thc Naval and Militarr
Nervs (Ernergency)
Enactment 1914.

Sutnber: Ahnrad Karnal Aritin Mohd. Rus.
"Perang Dunia Pertama clalam Se.iarah
Tanah Melayu: Analisis Terpilih Mengenai
'Penglibatan' Ne,eeri-Negeri Melayu
Bersekutu- l9l4-1918" dlm. Jurrtul
Se.juruh. Vol.ll No. 1t.2003.

Hasilkan satu peta pemikiran
yang sesuai bagi menggambarkan
kesan Perang Dunia Pertama.

*A
KPM
(Y'

- , Perang Dunia Kedua
Perang Dunia Kedua (1939-1945) berlaku di dua medan perrempuran, iaitu di Eropah dan Asia
Pasifik. Peperangan di Eropah tertumpu di negara Eropah dan utara Afrika, manakala peperangan
di Asia Pasifik pula tertumpu di Tanah Besar Asia dan Kepulauan Asia Tenggara. Peperangan
melibatkan dua pakatan, iaitu Kuasa Paksi dan Kuasa Bersekutu.

Faktor Tercetusnya Perang Dunia Kedua di Eropah
Perang Dunia Kedua tercetus akibat kemunculan idcologi baharu. ketidakpuasan hati terhadap
Per.janjian Versailles dan kegagalan Liga Bangsa-Bangsa.

Bagi mengatasi masalah yang wujud akibat kemelesetan
ekonomi. penduduk Itali dan Jerman mengadakan gerakan
politik radikal. Gerakan ini dipimpin oleh pemimpin nasionalis
berfahaman melampau. iaitu fasisme di Itali dan nazisme
di Jerman.

ll'asism*
Gerakan fasisme di bawah pimpinan Benito Mussolini dan
parti Fasis berjaya menguasai kerajaan Itali pada tahun 1922.
Fasisme memberikan keutamaan kepada kepentingan negara
melebihi kepentingan individu dan percaya kepada nasionalisme
melampau termasuk berperang bagi meningkatkan imej negara.
Bagi memulihkan semula imejnya, Itali meluaskan tanah
jajahan densan menguasai Habsyah (Ethiopia) dan Albania.

Tentera Jerman menduduki Rhineland
semula pada tahun 1939.
Sumber: https://www.alamy.com. Dicapai
pada 2 September 2O19.

Perang Dunia Kedua tercetus
kerana isu dalam Perang Dunia
Pertama yang gagal diselesaikan.
Bahaskan.

It[azisnrt'
Gerakan nazisme di barvah pimpinan Adolf Hitler dan parti
Nazi berjaya membentuk kera.jaan di Jerman pada tahun 1933.
Nazisme rnengagungkan bangsa Jerman. Hitler berusaha
untuk memulihkan nasionalisme Jerman dengan mengetepikan
Perjanjian Versailles. Hitler membina angkatan tentera semula
dan seterusnya menduduki Rhineland semula, wilayahnya yang
hilang melalui Perjanjian Versailles.

t

Jerman sebagai negara yang kalah dalam Perang Dunia Pertama
mengang-qap Perjanjian Versailles tidak adil dan menjejaskan
kedaulatan nesaranya. Selain kehilangan tanah jajahan,
pampasan perang yan-s tinggi dan perlu dibayar menyebabkan
Jerman mengalami kemelesetan ekonomi dan inflasi yang teruk.

Itali seba-sai ne-eara yans menyertai Pakatan Bertiga
dalam Perang Dunia Pcrtama juga tidak berpuas hati terhadap
Perjanjian \-ersailles. Itali tidak berpuas hati kerana tidak
diberikan tanah jajahan baharu seperti yang diperoleh Perancis
dan Pi-rland.

trA
KPM

o Ketidakpuasan Hati terhadap Perianjian Uersailles
Liga Bangsa-Bangsa berperanan untuk memastikan keirmanan dunia dan mewujudkan kerjasama
antarabangsa. Namun begitu. kegagalan Liga Bangsa-Ban-usa dalam usaha menguatkuasakan
perjanjian pelucutan senjata dan menangani krisis pL'ncerobohan yang berlaku selepas Perang Dunia
Pertama menyebabkan dunia terdedah kepada konflik benerusan dan mengakibatkan meletusnya
Perang Dunia Kedua.

(.)

Setem pos Jertnan 1938 merrrikrrn
hubungan erat Hitler dan Mussolini.
Slogan di atas setem membarva makrud:
"Dua orang dan satu perjuangan."
S unbe r: https://rvww.alamy.crlrrl. Dicapai pada
2 September 20 1 9.

Kuasa utama dalam Perang Dunia
Kedua

1$4

f,"'#?,'iJ ''} "'
Membuat lnterpretasi

Apakah mesej yang ingin disampaikan
melalui ilustrasi berkaitan dengan
Perjanjian Pelucutan Senjata I 934?

Ilustrasi menggambarkan kegagalan Liga Bangsa-Bangsa melaksanakan
Perjanjian Pelucutan Senjata I 934.
Sumber: Diubah suai daripada Cambridge IGCSE, 2016. Modern World History-.
London: Hodder Education.

sA

Kami gagal. Kamitidak dapat rengaml
smangat anda untuk berptrarq.

Kuasa
Paksi

Kuasa
Bersekutu

Jerman
Itali
Jepun

Britain
Amerika Syarikat
Perancis
Rusia

KPM

MM Frllqq@t@@

Cabaran Liga Bangsa-Bangsa selepas Perang Dunia
Pertama.

Krisis Manchuria (1931-1933)
. Jepun menakluki Manchuria, iaitu wilayah di bawah

penguasaan China.

Perjanjian Pelucutan Senjata (1932-1934)
. Jerman keluar daripada Liga Bangsa-Bangsa dan

memperbesar angkatan tenteranya secara terbuka.

Krisis Habsyah (1935-f 936)
. Itali menyerang Habsyah di Afiika.

SENJATA
Poster propaganda peran e Rusia yang bermaksud
"Rusia bebas daripada penaklukan Jerman''.
.\ttrnbtr: https:/i s u u.alan'r\..ont. Dicapai pada
I September 20 I 9.

Operasi Barbarossa
. Hitler mengarahkan lebih tiga juta

tentera menverans Rusia dengan
dibantu oleh 3-i-50 kereta kcbal dan
2270 kapal terbans.

. Operasi disertai t-rleh renrera
Finland. Hungan dan Ronrania.

Sumber: Smithsonian.lrr. j lt. ,...r ilr,11
The Definitire li-t;11;i ff '; '' \: '. \-Lrrk: DK
Publishing.

Perang Dunia Kedua di Eropah
Perang Dunia Kedua di Eropah meletus apabila
Jerman menyerang Poland pada bulan September
1939. Peristiwa tersebut menyebabkan Britain dan
Perancis mengisytiharkan perang terhadap Jerman.

Sclepas peperangan diisytiharkan. Jeman memulakan
serangan Jii:i.: :';..,:.;,r: bagi menakluki ne-gara di Eropah
Barat. Jerman berjaya menawan Poland, Denmark,
Norway, Belanda, Belgium, Luxembourg dan
Perancis. Jerman menguasai hampir keseluruhan
negara di Eropah Barat menjelang pertengahan
tahun 1941.

Jerman melancarkan serangan udara dan laut terhadap
Britain pada bulan September 1940 sehingga br.rlan
Jun 1941. Jerman menyerang dan memusnahkan
pelabuhan, kawasan perindustrian dan pertahanan
udara Britain. Serangan tersebut telah menjejaskan
ekonomi Britain.

Itali " sekutu Jerman mengisytiharkan perang
terhadap Britain dan Perancis pada bulan Jun 1940.
Tentera ltali menyerang Perancis melalui arah selatan.
manakala tentera Jerman menyerang Perancis dari
arah utara.

Setelah menguasai Eropah Barat. Jerman telah
melancarkan Operasi Barbarossa. iaitu serangan
besar-besaran untuk menawan Rusia. Hitler ingin
menguasai Rusia, iaitu empayar terbesar di Eropah
untuk mencapai cita-citanya menguasai seluruh
Eropah. Operasi ini menyasarkan bandar utama
di Rusia, iaitu Leningrad, Moscorv dan Stalingrad.

fJ#;:r.'r":i':- bc-Itt-I.:1.-:,..: .: -.-- -.,r:t kiIat.
Kapal terhlrri .r -"". '- ---,'nr
sasafan musuh. Jrii.*: -. -,. .ir,::,-iilt

-u

M
KPM

QPenyertaan ltali dalam Perang di Eropah

Qserangan Jerman ke atas Rusia

oa

ao

CO

r

I

T
t\4

ll'ltAN
N ts!I

\

ROMANIA

ich O

\ Uo\1"\
\lqV +'C

.S'-nusta

-1
aMoi(orv

\
T

oRG

cr \9

\3

M JERMAN

Warsaw.*

ATGERIA

I.IBYA

\

tAUTAtl
ATLAI'lTll(

\
i3s

il il 0

a"
U

N
DEN

tl

C.)

{
PERANCIS

AU

(:,
=co
A.

sEPAr{Yor G #
LAUT

MEDIIERRAI{EAN

TURKI

o t1d:: D r":

Peta menunjukkan lokasi Perang Dunia Kedua di Eropah (1939'1941).
Suntber: Diubah suai daripada Smithsonian, 2O15. World lVar II The Definitive
Visual History. Nerv York: DK Pubtishing.

PETUNJUK

Kuasa Paksi

Wilayah dikuasai oleh Kuasa Paksi

Kuasa Bersekutu

Negara Berkecuali

Kemaraan Kuasa Paksi

Bandar yang musnah akibat dibom

*A
KPM

di hadapan Tower. Paris

Dicapai pada 2 September 2019.

--- MAGHRIB|

a ,&.
"#rq6,t ml
,*., ,,1::,/w

Hitler
menawan Perancis.
S u ntb er : https://www,alamy.com.

ffit

berjaya
Berakhir Perang Dunia Kedua di Eropah
Ke rjasama kuasa besar dan keberkesanan strategi serangan balas rrembarva kejayaan kepada Kuasa
Bersekutu. Kemenangan pihak Bersekutu memberikan iktibar kepada kita tentang kepentingan
bekerjasama dan bermuafakat dalam menghadapi cabaran.

Keriasama Kuasa Besar

(Y'
Presiden Amerika Syarikat, Franklin Roosevelt dan Perdana Menteri Britain, Winston Churchill
sering bertemu untuk membuat keputusan politik dan ketenteraan. Kemudian, kerjasama ini
melibatkan Presiden Rusia, Joseph Stalin.

Di medan peperangan, tentera Bersekutu daripada ketiga-tiga perkhidmatan, iaitu tentera
darat. udara dan laut beroperasi di bawah Komander Tertinggi Bersekutu yang diketuai oteh
Amerika Syarikat.

{..

Tiga tokoh kuasa besar dunia yang terlibat dalam Perang
Dunia Kedua. Joseph Stalin (kanan), Franklin Roosevelt
(tengah) dan Winston Churchill (kiri). bertemu di Yalta,
Rusia, ketika Perang Dunia Kedua.
Sumber'. Khasnor Johan, et al.,1996. Sejarah Peradaban Dunia.
Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Poster propaganda pihak Bersekutu menentang Jerman
dalam Perang Dunia Kedua di Eropah.
Sumber: hnps://wwrv.alamy.com. Dicapai pada 2 September 2019.

Kesilapan Kuasa Paksi membuat keputusan politik dan ketenteraan dalam operasi menawan Rusia
membawa kegagalan.

Sementara itu, Kuasa Bersekutu pimpinan Amerika Syarikat memperlihatkan keunggulan
dalam perancangan ketenteraan, terutama kejayaan operasi pendaratan tentera Bersekutu
di Normandy, Perancis.

a
Serangan terhadap Rusia berjalan lancar pada peringkat awal. Walau bagaimanapun, Jerman
kehilangan banyak nyawa tenteranya apabila perang melewati dua musim sejuk di Rusia.

Tempoh perang yang panjang ini menyebabkan tentem Jerman kehabisan peluru, minyak dan
makanan yang akhirnya melemahkan semangat tentcranya" Jeneral Jerman, Friedrich Von paulus
mengingkari perintah Hitler untuk meneruskan peperangan dan menyerah kalah kepada tentera
Rusia di Stalingrad pada bulan Januari 1943.

'AKPM

*tE&.

t
i
'F

,l

+,p\

.€

l- r 'at |+*:'
";:'

&$*'4#
ri , I

,ij

Keberkesanan Strategi $erangan

a
BRITAIN

\J

BETGIUM

Calais

2 4 5

SETAI
INGGERIS

a
Lille

PERAT.ICIS

Lokasi
Tentera Jerman

o Dieppe O Amiens

a Rouen

Le Havre

(.)

'li" Pendaratan Tentera Uddra

I KerrrrrnTentera Bersekutu

Kejayaan dzrlam perang di Eropah membolehkan
tentera Bersekutu memberikan perhatian
kepada peperangan di Asia Pasifik dalam usaha
menghadapi kemaraan tentera Jepun.

I Paris

Sungai Seine

Pendaratan Tentera Bersekutu di Normandy
1. Pantai Utah (Tentera Arnerika Syarikat)
2. Pantai 0maha (Tentera Amerika Syarikat)
3. Pantai Gold (Tentera British)
4. Pantai Juno (Tentera Kanada)
5. Pantai Sword (Tentera Brilish)

-r

Peta pendaratan tentera Bersekutu di Normandy, Perancis.
Sumber'. Diubah suai daripada Joy Moreira, 2000. WorM in Transitton Perspective on Modern World Hisrory. Singapura: EPB '

Melalui operasi yang diberikan nama kod "D-Day", tentera Bersekutu berjaya mendarat
di Normandy, Perancis, pada Jun l9M.Tentera Bersekutu berjaya memperdayakan tentera Jerman
dengan menyebarkan maklumat yang meyakinkan tentera Jerman bahawa pendaratan tentera
Bersekutu akan berlaku di Calais, bukannya di Normandy.

Kejayaan tersebut meningkatkan semangat tentera Bersekutu dan menjadi titik tolak kepada
kejayaan membebaskan Perancis dan negara Eropah Barat daripada penaklukan Jerman.

Kejayaan operasi "D-Day" membolehkan tentera Bersekutu memasuki Jerman dari arah barat.
Pada masa yang sama, tentera Rusia menyerang Jerman dari bahagian timur. Kematian Hitler pada
bulanApril 1945 telah mengubah landskap perang di Eropah. Jerman kemudiannya menandatangani
perjanjian menyerah kalah, sekali gus menamatkan perang yang berlangsung selama enam tahun
di Eropah

;' 'o
821 I
Secara berkumpulan, kaji peta pendaratan tentera
Bersekutu di Normandy.
Bincangkan strategi yang membawa kejayaan
tentera Bersekutu di Normandy yang menjadi
titik tolak kepada kejayaan tentera Bersekutu.

.,,. Jelaskan ketokohan pemimPin
i' Kuasa Bersekutu dalam Perang

'-. -"- " r Dunia Kedua tli Eropah.

6a-)-
KPM
ffii Perang Dunia Kedua di Asia Pasitik
Perang Dunia Kedua di Asia Pasiflk (1941-1945) juga dikenali sebagai perang pasiflk. pertempuran
ini berlaku di Lautan Pasiflk, Tanah Besar Asia dan Kepulauan Asia Tenggara. perang pasiflk
berpunca daripada kemunculan Jepun sebagai kuasa tentera di Asia yang menjalankan imperialisme
di rantau Asia Pasifik.

Peluasan Kuasa Jepun
Pembaharuan Meiji telah membawa pemodenan sehingga Jepun muncul sebagai negara industri
dan memiliki kuasa ketenteraan yang setaraf dengan kuasa Barat. Demi memenuhi keperluan
ekonomi dan ketenteraan serta perkembangan politik dalam negara, Jepun melaksanakan dasar
peluasan kuasa.

miltilf

7

Peluasan kuasa Jepun berkait dengan keperluan perindustrian, pengaruh golongan tentera
dan mewujudkan orde baharu Asia.

Keperluan Perindustrian
Pada akhir abad ke-19, Jepun sebagai sebuah kuasa industri berusaha mengurangkan
pergantungan kepada negara Barat untuk mendapatkan bahan mentah. Jepun
memerlukan r.vilayah yang dapat membekalkan bahan mentah dan menjadi kawasan
pasaran bagi mengembangkan lagi perindustrian.

Pengaruh Golongan Tentera

Pada abad ke-20, Jepun mempunyai angkatan tentera
paling moden di Asia. Jepun semakin agresif apabila
golongan tentera menguasai politik pada tahun 1932.
Goiongan tentera berpendapat bahawa masalah ekonomi
Jepun boleh diselesaikan menerusi penaklukan kawasan
yang kaya dengan bahan menrah dan boleh menjadi
ka,uvasan pasaran. Pada Oktober 1941 ,Jeneral Hideki Tojo
menjadi Perdana Menteri Jepun dan mengheret Jepun
ke kancah peperangan.

Peluasan kuasa Jepun sehingga Perang
Dunia Kedua Orde Baharu Asia

1910 Jepun mcneuasli Korea.

1932 Jepun menduduki Manchuria.
t931 Jepun menduduki China
t94t Jepun menciuduki Indochina.

KPM

I
Di bawah pengaruh tentera, dasar luar Jepun
terarah kepada matlamat mengembangkan
kuasa, mewujudkan kebebasan ekonomi dan
menentang imperialisme Barat.

Jepun mewujudkan orde baharu di Asia
Timur yang merangkumi Jepun, Korea, China
dan Manchuria ke dalam satu blok ekonomi.
Orde tersebut kemudiannya dikembangkan
ke seluruh Asia.

6A

\

*.*
.*

6a
I I *(>
Setelah menguasai Korea, Manchuria dan China, Jepun
menguasai kawasan strategik di Laut China Selatan
termasuk Pulau Hainan dan Indochina.

Dasar peluasan kuasa Jepun telah mendapat reaksi
daripada pihak Bersekutu. Amerika Syarikat, British
dan Belanda mengenakan sekatan ekonomi untuk
menghalang Jepun daripada memperoleh bahan mentah
yang diperlukan untuk industri dan operasi perang.

Sebagai jalan keluar daripada sekatan ekonomi pihak
Bersekutu, Jepun merancang untuk menguasai wilayah
di selatan merangkumi Asia Tenggara yang kaya
dengan bahan mentah seperti bijih timah, getah, bauksit
dan petroleum.

Dari aspek ketenteraan, pakatan dalam Kuasa Paksi
membolehkan kerajaan Jerman menghantar pakarnya
ke Jepun. Pakar ini dihantar untuk mengkaji serangan
terhadap wilayah selatan dan membantu perkembangan
industri pembuatan kapal terbang Jepun.

$.)r<it h*hilnr bemaksud rancangan
Jepun untuk menyingkirkan kuasa
imperialis Barat di Asia dan
menganjurkan perkongsian kuasa
serta kekayaan yang lebih adil
dalam kalangan negara di Asia.

3ir'lriit:in <kticttll:-ti ialah tindakan
menghentikan perda-gangan serta
mernbekukall semua harta rnilik
Jepun di lvilayah yang dikuasai oleh
British. Anrerika Syarikat dan Belanda. C.)

I'akatan l'iga Negara
Pada tahun 1940. Jepun telah
menanciatangani perjarrjian Pakatan
Tiga Ncgara clencan Jernran tlatt
Itali ranc menjaclikan -lepun tcrikrt
dengan Kuasa Paksi.

Hirsrat Jepun membentuk pernerintahan baharu di Asia Pasiflk mencapai kemuncak apabila
nrndingan di Amerika Syarikat untuk menamatkan sekatan ekonomi terhadap Jepun menemui
-] llan buutr-r. Berikutan kegagalan rundingan tersebut, arahan serangan serentak terhadap Asia
Pa.itik dikeluarkan oleh pemerintahan tentera Jepun pada Disember l94l .

,@

.n!

,b,,

--t 3

I W
%"
w

%
It
a

a,)a,
MONGOTIA MANCHU

Peking

CHINA

g
o

Chungking

Saigon

n

uam

LAUIAN PASIFIK

ari
Papua

:
I
I
I

*

It
I
I m

m
tt

i t
a

s o
!

\
,,s

Qb*d*a& *#
DOts

*tr

n Laut Coral

Cai

Townsville

AUSTRATIA

Bermula Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik
Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik bermula apabila Jepun menyerang Tanah Melayu dan pearl
Harbour, Harvaii, iaitu pangkalan tentera laut Amerika Syarikat di pasilik. Seransan tentera
Jepun terhadap Pearl Harbour bertujuan melumpuhkan armada laut Amerika Syarikat tli pasifik
yang boleh menjadi penghalang kepada peluasan kuasa Jepun di Asia pasifik.

Seterusnya, serangan dilakukan ke atas rvilayah jajahan Arnerika Syarikat. Britain dan
Belanda yang lain seperti Filipina, Hong Kong, Pulau Guant dan pulau Wake. Serangan tersebut
membawa penglibatan Amerika Syarikat dalam perans cli Asia pasifik apabila mengisytiharkan
perang terhadap Jepun. Dengan strategi yang berkesan dan pen-cuasaan seransan melalui
laut, darat dan udara, Jepun berjaya membentuk empayar yanu luas di Asia pasifik menjelang
Apr1l1942.

BAKPM

6A

ru
*

I
u

I,
,I
I

B T

CI
PEIUI,IJUK

-
Di bawah Kawalan Jepun Disember 1941

r r r r !i bawah Kawalan Jepun Jun 1 942

-| Serangan dan Pendaratan Jepun

lll) Laluan Kapal Perang ke Pearl Harbour

* Pertempuran Laut

* Serangan Bom Udara

Peta serangan tentera Jepun dalam Perang Dunia Kedua
di Asia Pasifik pada tahun 1941-1945.
Swnber'. Diubah suai daripada Smithsonian, 2015. World War
II The Definitive Visual History. New York: DK Publishing.

Perang Dunia Kedua yang merangkumi
perang di Eropah dan di Asia Pasilik telah
mengorbankan hampir 75 juta nyawa
manusia dan membawa kemusnahan
harta benda. Peperangan menyebabkan
kematian, kesengsaraan, kelaparan,
ketakutan. kezaliman dan kemiskinan.
Kita sewajarnya mengambil iktibar
daripada peristirva Perang Dunia Kedua
untuk menghargai nikmat keamanan dan
belajar untuk hidup bersama-sama dalam
keadaan aman dan harmoni.

Berdasarkan rnasa Tokyo sebagai Garisan Tarikh
Antarabangsa. Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik
bermula dengan pendaratan tentera Jepun di Kota
Bharu. Kelantan.

Masa Tokyo pada 8 Disember 1941
2:15 pagi Jepun mendarat di Pantai Kuala Pak

Amat yang terletak di antara Pantai
Sabak-Pantai Badang, Kota Bharu.
Kelantan.

3:25 pagi Jepun menyerang Pearl Harbour,
Hawaii.

4:00 pagi Jepun mendarat di Singgora,
Thailand.

Sumber: Ian Ward dan Ralph Modder, 1991 . Bartlefield
Guide to the Japanese Conquest of Malaya and Singapctre,
December 194 l-Februarv 1942. United Kinsdom:
Ashgate Publishing.

IFJM@

Larvati mana-mana muzium yang berdekatan
dengan tempat anda. Kumpulkan maklumat
berkaitan dengan artifak, gambar dan maklumat
Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik.
rrT:**:i
Kirakan tempoh masa yang diambil oleh tentera
Jepun untuk membentuk empayar yang luas di Asia
Pasifik pada tahun 1942.

A
KPM

(^,

t;oJoa',I

fl e ois. rct
fl aois.teat

$ ro ois. re+r

I to ois. teat

f,l zz ois. te+t

I zl ois. re+r

I zs ois. te+t

E 2Jan.1942

$l2Jan.1e42
[Q telan.tg+2

m ts r.o. tc+z

D'tct"b.Eqz
fi27 Feb.$a2

fr zarca.n+z

Pendaratan Jepun di Kelantan

Jepun menyerang Pearl Harbour

Jepun mendarat di Pulau Guam

Jepun menguasai Miri

Pendaratan pertama Jepun di Filipina

Pulau Wake jatuh selepas serangan kedua Jepun

Hong Kong menyerah kalah

Manila dikalahkan

Jepun menakluk Burma

Jepun menguasai Sandakan

Singapura dikalahkan

Jepun mengebom Danivin

Pertempuran di laut Jawa, Jepun mengalahkan
tentera Bersekutu
Jepun menyerang Jawa

Ir r lrrI

:

a

I

-4-*. Et
1tttt

Pearl

I
}' o\

nrrlor, I O

la
(Y)

D) Faktor Kedatangan Jepun ke l{egara Kita
Serangan tentera Jepun bermula di Tanah Melayu pada 8 Disember 1941, manakala serangan
terhadap Sarawak dan Sabah bermula pada l6 Disember 1941.

Kedatangan Jepun ke negara kita bertujuan memenuhi keperluan ekonomi dan kepentingan
strategik ketenteraan akibat sekatan ekonomi yang dikenakan oleh pihak Bersekutu terhadap
Jepun. Dalam usaha menjayakan misi ini, Jepun menggunakan propaganda seperti penggunaan
slogan "Semangat Asia" dan "Asia untuk Orang Asia". Propaganda Jepun menanamkan semangat
antipenjajah Barat dan menonjolkan imej Jepun sebagai pembela negara Asia.

Eksploitasi Sumber Bahan Mentah

\,EY.,Srr*l* uit

Poster propaganda tentera Jepun tertera dalam tulisan
Jawi, "Ya Allah, terpeliharalah kami oleh tentera Jepun
daripada aniaya".
Sumber. Diubah suai daripada Bob Reece, 7998. Masa Jepun:
Sarawak UnderThe Japanese 1941-1945, Kuching: Sarawak
Literary Society.

Jepun ingin mengeksploitasi kekayaan bahan
mentah di negara kita untuk keperluan
perindustrian ekoran Pembaharuan Meiji dan
operasi ketenteraan Jepun. Tanah Melayu
merupakan pengeluar Lltama bijih timah dan
getah di dunia, selain menghasilkan emas, bijih
besi, arang batu dan bauksit.

Sasaran utama Jepun di Sararvak untuk
mendapatkan sumber minyak. terutama di Miri
dan Lutong.

Pendudukan Jepun terhadap negara kita
merupakan sebahagian daripada rancansan
menjayakan pembentukan kawasan Lingkungan
Sekemakmuran Asia Timur Raya untuk
rnengLrkuhkan ekonomi Jepun.

Glob memaparkan kawasan
Lingkungan Sekemakmuran
Asia Timur Raya.

;ilia

Tentera Jepun menggunakan strategi serangan
kilat, iaitu gerakan menyerang dengan kombinasi
angkatan tentera darat. udara dan laut untuk
[lenawan Tanah Melayu.

KPM

6A

a

Kepentingan Strategik Ketenteraan

Kedudukan strategik negara kita sesuai untuk
ketenteraan Jepun. Di hujung Semenanjung
Tanah Melayu terletak pangkalan tentera laut
British. iaitu Singapura. Penguasaan terhadap
pangkalan tentera laut tersebut penting untuk
membuka laluan penguasaan Jepun terhadap
tela-qa rninyak di Sumatera. Penguasaan
terhadap Pulau Borneo pula penting untuk
menjayakan operasi penaklukan tentera Jepun
di Pulau Jar.va.

-.*:-E

7T

t_ :
Serangan Jepun terhadap Negara Kita
Serangan Jepun di Tanah Melalu ben.t.tui.r,ieng.rtt pendirratan serentak tentera Jepun di Pantai
Kuala Pak Amat, Pantai Sabak. Kota Bharu dr.in Thailind rSinsgora dan Patani) pada 8 Disember 1941.
Keseluruhan Tanah Melayu jatuh ke tansan tcrt-ra Jepun apabila Singapura berjaya ditawan pada
l5 Februari 1942.

(B Dis\] 1{

Tentera Jepun mendarat di Kota
Bharu, Kelantan, kcmudian mara
ke selatan mengikut jalan darat
di negeri-negeri pantai timur.

\\ I,L
(B

Slnqq
Dis l 0ra

94 1) a
Pata n i

++
Kota Bharu

Tentera Jepun yang mendarat
cii Thailand memasuki Kedah,
berpecah kepada dua pasukan
untuk mara ke selatan.

Satu pasukan ke Pulau Pinang
dan meneruskan kemaraan
mclalui pesisiran pantai barat.

Sepasukan lagi mengikuti
jalan darat menuju bandar
utama di negeri-negeri pantai
barat.

Serangan tentera Jepun
ke atas Sarawak dan Sabah
bermula dengan pendaratan
diMiri.

Port Swetten
(10Jan.1942 (1i

la Lumour
Jan.19 42\

Jitra
(12 Dis 1

Pulau Pina
(17 Drs. 194

. Alo r,Seta
13 Dis:,1941

Dis. 1941)a

n.1942)
River v Kuantan

Kapal Repulse dan Prince
o.f Wales digerakkan untuk
menyekat kemaraan Jepun
tetapi ditenggelamkan oleh
tentera Jepun di perairan
Kuantan.

(31 Dis. 1 941 )

I ooh
(26 Drs 1941)

a

a

lVersino
(28 Jai.1942)

6t&\,***l
Wji)

Batu Pahat
(21 Jan.1942)

IV uar
6Jan.19 42

Bahru
n.1942) Singapura (15 Feb. 1942)

Johor
(31Ja

Sepasukan tentera Jepun mara menduduki Kuchin-e
dan Sibu. Sepasukan lagi tentera Jepun mara ke Sabah
mclalui Labuan clan menduduki bandar utama di Sabah.
Pendudukan Jepun di Sandakan melengkapkan kempen
serangan tentera Jepun di Sabah.

Peta kemaraan tentera Jepun menguasai Tanah
Melayu dan Singapura.
Sumber: Diubah suai daripada Ian Ward dan Ralph
Modder, 1991. Battlefield Guide to the Japanese
Conquest of Malaya and Singapore, December
194l-February 1942. United Kingdom: Ashgate
Publishing.

sj''
r{Ps 'i

Memahami Kronologi" 'l,nd
Berapa lamakah jangka masa yang
diambil oleh tentera Jepun untuk
menguasai seluruh Tanah Melayu
dan Singapura'?

1. Dengan menggunakan pelbagai
sumber, kurnpulkan maklumat
berkaitan den-ean serangan tentera
Jepun dari aspek:
. Strategi serangan
. Peralatan perang
. Semangat tentera Jepun

2. Bentangkan dapatan anda
di dalarn kelas.

Kl)\l

Pergerakan tentera Jepun di Sararvak dan Sabah

sg

Arah kemaraan tentera*Jepun
-.-

il?l,,A,?,ril?wli|,g! Kedudukan tenteraY British
Kapal perang Jepun

Arah kemaraan tentera Jepun

PETUNJUK+

IAUT CHINA SELAIAN

Sa

SABAH

iri

n
Labuan
(1 Jan. 1942

(1 9 Jan. 1
(5 Jan. 1 942)

SARAWAK

(16 Dis. 1941)

Tentera Jepun berlepas dari
Te Iuk Cam Ranh (Vietnam)
dan rnendarat di Miri.

Kuchr nq
(24 Dis 1941

Sibu
(27 Dis 1941)

--:-:::=-
--::
-:----::
-

(.)

I

a
ffiJ Dasar Pendudukan Jepun di llegara Kita
Setelah menduduki negara kita, Jepun memperkenalkan pemerintahan tentera. Dasar pemerintahan
tentera Jepun diterima daripada Panglima Agung Japanese Southern Army untuk dilaksanakan
di Tanah Melayu, Sarawak dan Sabah. Dasar pendudukan Jepun di negara kita dapat difahami
melalui dasar pentadbiran, ekonomi dan sosial.

tY, $

Pentadbiran Tentera Jepun
Tentera Jepun memperkenalkan Pemerintahan Tentera Tanah Melayu. Pada peringkat awal, Tanah
Melayu digabungkan dengan Sumatera di bawah satu pentadbiran untuk membentuk Kawasan
Pertahanan Khas dan diletakkan di bawah pentadbiran pasukan tentera Jepun ke-25 yang berpusat
di Singapura.

Pada April 1944, Tanah Melayu dan Sumatera ditadbir secara berasingan kerana terdapat
perbezaan sistem politik dan ekonomi yang ketara di bawah pentadbiran British dan Belanda
sebelum perang. Sumatera kemudiannya diletakkan di bawah pentadbiran tentera Jepun ke-25 yang
berpusat di Bukit Tinggi, Sumatera. Tanah Melayu pula ditadbir oleh pasukan tentera Jepun ke-29
yang berpusat di Taiping, Perak.

Singapura yang dikenali sebagai Syonon-to (Pulau Cahaya Selatan) diasingkan pentadbirannya
dari Tanah Melayu yang dikenali sebagai Malai Bctru (Melayu Baru). Negeri Melayu, iaitu Perlis,
Kedah, Kelantan dan Terengganu dipindahkan di bawah pentadbiran kerajaan Thailand.

Sarawak, Sabah dan Brunei pula digabungkan menjadi satu unit pentadbiran yang dikenali
sebagai Kita Boruneo dan diketuai oleh Gabenor Jeneral serta diletakkan di bawah pasukan tentera
Jepun ke-37 yang berpusat di Kuching.

Kempeitai
Pasukan polis tentera yang clitubuhkan untuk
menjaga kepentingan pentadbiran tentera
Jepun. Pasukan ini bertindak sanas dan kejant.
menycksa dan membunuh sesiapa vane
disyaki sebagai antipentadbiran tentera Jepun.

KPM

Pembentukan pentadbiran tentera Jepun di Borneo Utara
pada Ogos 1942.
Sumber'. Bob Reece, 1998. Masa Jepun: Sarawak Under The Japanese
I 94 I-I 945. Kuching: Sarawak Literzry Society.

lA

Pentadbiran

7

t.*ffi
t&'

1*:,:.,*:.'
\f}

7

I
,t

I,

I
Dasar terhadap Raia-raia Melayu
Pentadbiran tentera Jepun mengiktiraf kedudukan Raja-raja Melayu sebagai ketua dalam hal ehwal
agama lslam dan adat Melayu serta diberikan bavaran pencen seperti sebelum perang. Kedudukan
baginda sebagai sultan di negeri masin-s-masing diletakkan di bawah pengawasan Gabenor
Jepun. Pengiktirafan tersebut dibuat semasa persidan-ean Raja-raja Tanah Melayu dan Sumatera
di Singapura pada bulan Januari L943 .

Dasar terhadap Kepimpinan Tempatan

Pentadbiran tentera Jepun memberikan peluang
kenaikan pangkat kepada pemimpin tempatan
yang berpendidikan dan berpengalaman ke jawatan
yang lebih tinggi. Langkah tersebut bagi mengatasi
masalah kekurangan pegawai dan mendapatkan
sokongan penduduk. Pentadbiran tentera Jepun
menubuhkan Institut Latihan Pemimpin-pemimpin
Muda atau Koa Kunrenjo untuk melatih dan
menanamkan semangat memperjuangkan cita-cita
politik Jepun dalam kalangan penduduk tempatan.

ffi;betatin Koa Kunrenjo. Lulusan institut latihan ini
i$diberikan jawatan dalam pentadbiran kerajaan. Koa
,SlKunrenjo ditubuhkan di Singapura, Melaka dan
$Pulau Pinang.
:W:Sumber: Ramlah Adam, 2001 . Sejarah Tingkatan.l. Kuala
iffi,I-umpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

!l
(.)

I
Akibat kemelesetan ekonomi, pentadbiran tentera Jepun melaksanakan sistem ekonomi
kawalan. Rancangan Pengeluaran Lima Tahun dan Jawatankuasa Penyelidikan Bahan
diperkenalkan untuk mengawal selia pelupusan barangan dan membuat penyelidikan kegunaan
baharu bagi sumher tempatan.

Rancangan Perindustrian Lima Tahun diperkenalkan untuk membangunkan industri
tempatan dan memastikan penggunaan optimum daripada peralatan dan kemudahan sedia ada.
Mata rvang Jepun dicetak menggantikan mata wang yang digunakan oleh British.

Apakah kesan penggunaan mata
rvang Jepun yang dikenali sebagai
"wang pokok pisang"?

Mata wang Jepun yang dikenali sebagai "wang pokok pisang". Mata
wang Jepun dicetak tanpa kawalan menyebabkan berlaku inflasi kerana
terlalu banyak wang tetapi kekurangan barangan di pasaran.
Sumber: Ramlah Adam, 2007. Sejarah Tingkatan 3. Kuala Lumpur: Dewan
Bahasa dan Pustaka-

?A
KPM

* t

,tr,t, t!JT
-::
Pendidikan menekankan semangat
Jepun (Nippon Seishin). menghormati
kebudayaan dan Maharaja Jepun
(Tenno Heika).
Pengajaran bahasa Jepun (Nippon Go)
dijalankan secara meluas untuk menjadikan
balrasa Jepun sebagai Lin54uu .franc'ct
dalam Lingkungan Sekemakmuran Asia
Timur Raya.
Sekolah bermula dengan perhirnpunan
pagi menghadap arah negara Jepun
dan menyanyikan lagu kebangsaan
Jepun (Kimigayo).
Pentadbiran tentera Jepun secara halus
memanipulasi pegalvai agama untuk
tujuan propaganda Jepun.
Pegawai agama diminta rnenyampaikan
hal yang diputuskan oleh tentera Jepun
dalam kelas agama di masjid dan surau.
Masjid digunakan untuk menyampaikan
titah sultan bagi menyokong dasar Jepun
sepefii menambah pengeluaran makanan
dan tidak menyebar khabar angin.

Pendtdikan

Jepun bertindak menutup sekolah Inggeris
dan Cina. Terdapat bangunan sekolah tersebut
digunakan untuk keperluan pentadbiran tentera
Jepun. Sistem persekolahan Jepun diperkenalkan
untuk membentuk semangat persaudaraan sejagat
(Hakko lchiu), mencapai teknologi industri,
meningkatkan disiplin dan menerapkan nilai
Jepun. Tentera Jepun berusaha untuk memupuk
nasionalisme Asia, menghapuskan pengaruh
Barat dan menanam kesetiaan kepada Jepun

::::,:i
bidang Pendidikan

F4W

$ikap Jepun terftadap Aqaraa

Bagi membendung kegiatan penentangan
terhadap pendudukan Jepun, tentera Jepun
menghormati agama Islam dan adat Melayu serta
tidak campur tangan dalam adat resam tempatan.
Kelas pengajian al-Quran dan sekolah agama
juga diteruskan semula. Majlis Agama Negeri
dibentuk dan persidangan agama Islam diadakan
di Singapura dan Kuala Kangsar.

ffi6ry@

fiatu*n *iaer Pemqhasi*i!fi fuTakan*n

Pentadbiran tentera Jepun memperkenalkan Ordinan
Karvalan Barangan dan Bahan Penting untuk
mengar,val bekalan barangan akibat kekurangan
makanan. Catuan makanan dikuatkuasakan untuk
mengarval penjualan barangan keperluan asas
seperti beras. garam dan gula. Pentadbiran tentera
Jepun juga menggalakkan penduduk menanam
bahan makanan sendiri melalui kempen "Tambah
Lebih Banyak Makanan" untuk mencukupkan
makanan dalam negeri.

Keperitan hidup menjadikan penduduk negara
kita lebih kreatif dalam kehidupan. Mereka
berdikari dan menghasilkan ciptaan baharu
berasaskan bahan tempatan untuk kelangsungan

Ti-:::".
menghasilkan tem'e o*o'oi:X

a

(Y'

Kad catuan makanan dikeluarkan olch Pejabat
Kaw'alan Makanan untuk merckodkan tarikh,
jenis dan kr-rantiti barang yang diperoleh penduduk.
Suntbt'r: Rantlah Aclirrn. )001 . Se.juralr 'littg,futtatt

-1.

Kuala Lunrpur: Dervan Bahasa dan PLrstaka.

WA
KPM

,@
Layanan terhadap Fenduduk

Pentadbiran tentera Jepun memberikirtt Iar atlan
be rbeza-beza rne n g i kut kau m berdasarkan kc-pc- n t i n c rl tt

tcutera Jepun. Tentera Jcpun memberikan Iaratlat.t
baik kepada orang Melayu serta peribumi lain 1an-u
bekerjasama dengan Jepun. Tentera Jepun bertindak
sedemikian untuk mendapatkan sokon-9an masvarakat
peribumi bagi mel icinkan pemerintahan.

Selain itu, tentera Jepun membantu orang India
menubuhkan Tentera Kebangsaan India di Tanah
Melayu dan Borneo Utara di bar'vah pimpinan Subhas
Chandra Bose. Orang India cligalakkan mcnyertainya
tuntuk kemerdekaan negara India. Layartan sedemikian
bertujuau mendapatkan kerjasama orang lndia dalam
rancangan tentera Jepun menguasai negara India.

Ba-ei oran-q Cina pula, tentera Jepun memberikan
layanan kejam kepada mereka lanjutan permusuhan
daripada Peran-q China-Jepun. Orang Cina juga
dipaksa membayar sejumlah r.vang sebagai hukuman
pcnentangan mereka terhadap Jepun semasa Perang
China-Jepun.

Masyarakat berbilang kaum di ncgara kita
mengalami kesengsaraan dan pengalaman pahit akibat
kekejan'ran tentera Jepun. Kaum Cina mengalami
kesengsaraan lcbih teruk berbanding dengan bangsa
\lclavu. Inclia serta peribumi di Sararvak dan Sabah.

I-andasan Kereta Api Maut adalah antara bukti
kekejaman pcntadbiran tentera Jcpun. Terdapat orang
\I.-layLr. Cina dan India yang dipaksa rr-renjadi buruh
rrer.nbina landasan kereta api. Dalam pembinaan
landasan kereta api tersebut. ramai yang terkorban
akibat kerja berat. kekurangan makanan dan
r.rL-rat-r.rbatan. pelbagai jenis penyakit serta suasana
l.uruk di tempat kerja.

Kekejarnan tentera Jepun terhadap
masr arakat arvam digarnbarkan dalant novel
.\r'arlrr tli-hu.jortg Pedcmg. Novel tersebut
berdasarkan kisah sebenar pemuda Melayu
van-s ditangkap dan diseksa oleh Kempeitai
kerana difitnah terlibat dalarn gerakan
menentang Jepun. Beliau terselamat apabila
tentera Jepun menyerah kalah. Kempeitai
Jepun kernudiannya dihukum gantung oleh
tentera British.

Novel iVlrrrla di-httjottg Pcdong karya
Ahrnarl Muratl Na.arttdditt.

T

Landasan Kereta Api Maut dibina sejauh
415 kilometer dari Thailand ke Burma
(Myanmar) melalui hutan tebal tropika dan
pergunungan. Tenaga kerja terdiri daripada
200 ribu buruh paksa (romusha) dari negara
Asia Tenggara dan 60 ribu tawanan perang
pihak Bersekutu.
Sumber: Ramlah Adam, 2C07 . Sejarah Tingkatan 3.
Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

KPM

C.)

-**qBryW

Dasar pendudukan Jepun meninggalkan pelbagai
kesan kcsengsaraan dan penderitaan kepada rakyat.
Pen-ualaman tersebut membentuk jiwa masyarakat
tentang kepentingan ketahanan fizikal dan mental
semasa menghadapi cabaran hidup. Penduduk
memperoleh keberanian, kepercayaan diri, semangat
spiritual dan mental yang kuat bagi menghadapi
kekejaman pentadbiran tentera Jepun. Keadaan
ini seterusnya tnencetuskan penentangan rakyat
dalam pelbagai bentuk terhadap pendudukan Jepun
di negala kita.

t

I

ri,'

$

,_ t:

I
#: Periuangan Rakyat Menentang Pendudukan Jepun
Dua batalion Rejimen Askar Melayu terlibat dalam usaha mempertahankan tanah air ketika
serangan tentera Jepun. Pemerintahan tentera Jepun yang kejam dan kesengsaraan hidup yang
dihadapi oleh rakyat kemudiannya telah mencetuskan penentangan terhadap pendudukan Jepun.

,@

Leftenan Adnan Saidi

Pertempuran di Bukit Candu, Singapura
merupakan pertempuran scngit l ang
rnenjulang nama Rejimen Askar Melayu
dan menampilkan keberanian Askar
Melayu seperti Leftenan Adnan Saidi.

Letienan lbrahim Alla Ditta MC

Leftenan lbrahirn AIla Ditta MC
menyelamatkan hantpir 2000 orang
tentera Bersekutu yang terperangkap
di kar,vasan pantai Johor menyebabkan
beliau dianugerahi pingat Military Cross.

Koperal Yaakob Bidin

Koperal Yaakob Bidin dianugerahi
pingat Military Medal atas seman-gat
keberaniannya dalam pertempuran
di Pasir Panjang.

Batalion Kedua Rejimen Askar Melayu bersama-sama
dengan pasukan tentera British terlibat menentan-q
pendaratan tentera Jepun di Kelantan.

Penglibatan Rejimen Askar Melay,u dalam
pertempuran menentang tentera Jepun di Singapura
memperlihatkan semangat juang yang ting-si. Leftenan
Jeneral A.E. Percival. Panglima Pemerinrah Tentera
British di Tanah Melal,u menyifatkan semanrar juan-e
ini sebagai contoh keteguhan dan ketahanan \ ang
menjadi suatu tradisi yang masyhur dan inspirasi
kepada generasi akan datan_e.

Seman-eat keberanian dan kepenr iraan askar
Melayu yang sanggup berjuang sehin-c-sa hujung
nyawa rvajar dikenang dan memberikan iktibar tentang
kepentingan sikap sedia berkorban untuk tanah air.

1-t i ' r .'

-
Anggota Rejimen Askar Melayu gigih menjalani latihan.
Strnber: Mohd Azzam Mohd Hanil Ghows. 2006. The Malayan
Enterqetu'.t R(\'i\ite(l 1918-1960. Kuala Lumpur: AMR Holding Sdn. Bhd.

BA
KPM

cY)

(#wffi

{I
,Ie

Rejimen Askar Melayu Benteng
Pertahanan Tanah Air

("

"t .t!1.
:'i o

-,: "i
Layanan kejam tentera Jepun menyebabkan terdapat
sebahagian orang Cina mencari perlindungan di barvah
Parti Komunis Malaya (PKM) bagi mengelakkan
mereka diseksa dan dibunuh. PKM kemudiannya
menubuhkan pasukan gerila untuk menentang Jepun.

Malayan People's Anti-Japanese Army (MPAJA)
ditubuhkan selepas PKM bersetuju mervujudkan
pasukan sukarela yang dilatih oleh British dalam
kegiatan penentangan terhadap tentera Jepun.
Seramai 16-5 orang anggota PKM diberikan latihan
di Sekolah Latihan Khas di Singapura untuk
menjalankan kerja sabotaj dan perang gerila terhadap
Jepun. Mereka dihantar ke Tanah Melayu untuk
membentuk pasukan gerila yang menjadi asas
pembentukan lapan rejimen MPAJA.

LL,kr.i lrpan rc'jimen MPAJA yaug berttperasi di -Ianah Melay'u.
\:rr,/r(,: l)iubiih sLni daripada Cheah Bun Kheng. 2()17. Rcl Stur (her
\/,ir,r',,r. fir'rr.slrtil((' uilLl SoLial (-tnt.flitl DLtrittg Lttul Alter tlte .ltqtunett
( ), , 1tl)Liri()t!. 1911 1916. Edisi keenrpat. Singaptrra: NLJS.

N{alayan People's Anti-Japanese Army (MPAJA)
merupakan gerakan anti-Jepun yang terbesar di Tanah
Melayu. Gerakan anti-Jepun yang sernakin meningkat
mendorong pentadbiran tentera Jepun menggunakan
pasukan tentera atau polis yang dianggotai oleh orang
Mclayu untuk menentan-c MPAJA. Tindakan tenteraJepun
tclah menimbulkan ketegangan kaum kemudiannya.

Bendera Rejimen Pertama MPAJA yang
berpusat di Selangor.
Sumber: Mohd Azzam Mohd Hanif Ghows,
2006. The Malayan Emergency Revisited
1948-1960. Kuala Lumpur: AMR Holding
Sdn. Bhd.

Pada bulan Disember 1943. MPAJA
dan Force 136 yang mewakili tentera
British telah mengadakan perjanjian
kerjasama untuk melawan tentera
Jepun. Dalam kerjasama ini, MPAJA
mernperoleh bantuan seperti senjata.
ubat-ubatan. kewangan dan latihan
ketenteraan daripada tentera British.

Terdapat gerila Cina yang dikuasai oleh
nasionalis daripada Parti Kuomintang
(KMT) menentang tentera Jepun
di utara Tanah Melayu, terutamanya
di Hulu Perak dan Kelantan. Mereka
telah menubuhkan Overseas Chinese
Anti-Japanese Army (OCAJA) yang
dikenali sebagai Tentera Bintan-s Satu.
Gerila KMT bersetu.ju bekerjasamii
dengan MPAJA atau PKM menentan-q
tentera Jepun.

C.)

Lim Bo Seng

Lim Bo Seng, pemimpin gerila KMT.
Sumber: Wan Hashim Haji Wan Teh, 1984.
Pejuang Gerila Force 1J6. Kuala Lumpur:
Penerbitan Adabi.

F*fd,tE

ffiE.t

BA
KPM

E
E

E
E

Petu nj u k

U"+'
sD

0

E lbu pejabat MPAJA

Rejimen MPAJA

Kerjasama MPAJA dan
Force 136

Kerjasama Parti Kuomintang
dan MPAJA

Penentangan MPAJA *
... 't,

3f
&

-

\

E
(n

British menubuhkan South East Asia
Command (SEAC) yang berpusat
di Colombo, Sri Lanka dan membentuk
unit khas yang dikenali sebagai Force
136 pada tahun 1943.

Anggota Force 136 telah mendapat
latihan di India dan Sri Lanka. Mereka
kemudian dihantar ke Tanah Melayu
rnelalui kapal selam atau diturunkan
rnelalui payung terjun dari kapal terbang
bertujuan mendapatkan sokongan orang
Melayu serta menubuhkan pasukan grril;:
anti-Jepun. Anggota terarval Force 136
Tanah Melayu antaranya termasuklah
Mejar Tengku Mahmood Mahyiddeen,
Leftenan Tunku Yusuf Tunku Yaakub.
Kapten Ibrahim Ismail dan Leftenan
Tengku Osman Tengku Mohd Jirva.

il Force 136 Ulu Perak-Askar Melayu Setia. Anggota Force 136 berjaya mendarat
di Hulu Perak.. Dengan bantuan Pegar,vai Daerah Gerik,
Kapten Mohd Salleh Hj. Sulaiman, Askar
Melayu Setia ditubuhkan.

w@ ..*,"M*

PerbiLrisan Askar Nlelayu Setia di Kuala Kangsar. trIarkas
Force 136 terletak di Istana Kuning Bukit Ch;indan.
Kuala Kangsar', Perak.

Kapal selam Belanda yang membawa anggota
Porce 136 dalam operasi rahsia dari Sri Lanka
ke Tanah Melayu.
Sumber: Mohd Azzam Mohd Hanif Chows, 2006.
The Malayan Emergency Revisited 1948-1960. Kuala
Lumpur: AMR Holding Sdn. Bhd.

{ ii.riE;; bermaksud peran-u vang
dilakukan secara bersentbunyi dan
dalarn kumpr-rlan yang kecil.

Tengku Mahmood Mahyiddeen

. Pemimpin pasukan Melayu Force 136.. Menerima jolokan "Harimau Malaya" kerana
mengelolakan siaran radio dari India yang
diberikan nama Suara Harimau Malaya.. Menyeru orang Melayu supaya menentang
tentera Jepun dan tali barutnya.

Sumber'. Mohd Zamberi Abdul Malek, 2009. Harimau Malaya:
Biografi Tengku Mahmood Mahyiddeen. Bangi: Penerbit
Univeniti Kebargsaan Malaysia.

d,ff.; ,,&
fs

(>
Force 136

JA
KPM

il

t I

-...ii

Eil+TEffir?
hTi#,tr
Force 136 Pahang-Wataniah Pahang
. Anggota Force 136 berjaya mendarat

di Raub, Pahang.
. Dengan bantuan Penolong Pegawai

Daerah Raub, Yeop Mahidin, gerila
Wataniah Pahang ditubuhkan.

I Force 136 Kedah-Gerila Melayu
Kedah
. Anggota Force 136 berjaya mendarat

di Kampung Kuala Janing, Kedah.
. Dengan bantuan Pegarvai Daerah Kedah

dan Tunku Abdul Rahman. gerila Melayu
Kedah dibentuk.

"''" ''""'""'l'""

Januari
I

Pasukari Wataniah Pahang beisama-sama dengan
Pemerintah Kehormat, iaitu Baginda Sultan Pahang,
Sultan Abu Bakar. Berdiri tiga dari kanan ialah
Kapten Abdut Razak Hussein.

Gclila Melayu Kcdah bersama-sama detrgan Pegarrrii
Perhubungan Kumpulan. Mejar Hasler.

Sumber: WanHashimHajiWanTeh, lgS4.PejuangGerilaForce 136.Kuala Lumpur: PenerbitanAdabi

Force 136 dan pertubr-rhan gerila Melayu bekerjasama
untuk mene ntang Jepun dengan menjalankan aktiviti rahsia
di Tanah Melayu. Antaranya termasuklah mengumpulkan
makhlmat. melakukan sabotaj. menyebarkan propaganda
dan membuat persiapan untuk British melancarkan Operasi
Zippet, iaitu serangan secara besar-besaran menawan
Tanah Melayr-r semula pada tahun 1945.

Yeop Mahidin Mohamed Shariff

. Pemimpin Wataniah Pahang.

. Memohon perkenan Sultan Pahang, Sultan Abu Bakar sebagai
Pemerintah Kehormat.. Mengetuai operasi sekitar Kuala Lipis dan Raub sehingga bahagian
tengah Temerloh.

Surnher: Wan Hashim Haji Wan Teh. 1984. Peiuung Gerila Force /J6. Kuala Lumpur:
Penerbitan Adabi.

A
KPM

Februari 1945
C.)

ii,*4
(Y)

Kegiatan anti-Jepun turut digerakkan secara individu seperti
penentangan Gurchan Singh dan Sybil Kathigasu.

Gurchan Singh

Gurchan Singh menggerakkan penentangan terhadap
pendudukan tentera Jepun den-qan cara menyebarkan risalah
dan propaganda menggunakan nama samaran "Lion of Malaya".

Risalah penentangan yang dihasilkan oleh Gurchan Singh
diedarkan secara teratur dan berkesan untuk memberitahu
penduduk tentang fakta sebenar perang dan pendudukan
tentera Jepun.

Beliau berjaya menghadiri sidang akhbar tentera Jepun
dengan menyamar sebagai wartawan dan mendalan_ei sabotaj
terhadap landasan kereta api yang menjejaskan pengangkutan
tentera Jepun. Beliau ditangkap oleh Kempeitai setelah
dikhianati, namun berjaya melarikan diri ke Burma sehingga
perang tamat.

Sybil Kathigasu

Memoir Sy
SLrnrber: Slbil Kathigasu. 1959. No Dr,ut ,,i \/, ii r
L(lndr,t): TIre Hrrrhort'rrch Puhliihirrr C,,. Lr,l

Gurchan Singh, anggota polis
sebelum pendudukan Jepun.
Sumber: Gurchan Singh, 1982. Singa:
The Lion of Malaya: Being the Memoirs
ofGurchan Singr. Petaling Jaya: Eastview
Productions.

Sybil Kathigasu
Sybil Medan Daly atau lebih dikcnali seba-eai Sybil Kathigasu.
jururawat yang terkenal dengan keberanian dan kecekalan
membantu man-qsa perang dan gerila anti-Jepun di perak.

Sybil dan suaminya Dr. Abdon Clement Kathi-uasu
mengendalikan sebuah klinik di Ipoh sebelum perang sehingga
kedatangan Jepun. Semasa pendudukan Jepun, pasanean ini
memberikan bantuan ubat-ubatan dan perkhidmatan perubatan
kepada gerila anti-Jepun.

Sybil juga mcnyembunyikan radio dan berkongsi maklumar
yang diperoleh daripada siaran radio British dengan -eerilaanti-Jepun. Sybil dan suaminya ditan-qkap oleh tentera Jepun
apabila kegiatan mereka terbongkar. Semasa berada ili dalam
tahanan. penyeksaan demi penyeksaan clilakukan oleh tentera
Jepun sehingga menyebabkan kematian suaminya. Setelah
tentera Jepun menyerah kalah, Sybil dibebaskan dan diterbangkan
ke Britain untuk menerima rar,vatan perubatan.

Sybil Kathigasu dianugerahi Pingat King George di Istana
BLrckingham oleh Raja George VI kerana keberaniannya semasa
pendudukan Jepun dan merupakan rvanita dari Tanah Melayu
yan-g menerima anugerah tersebut.

BA
KPM

Penentangan lndividu

.rtr

qm
'r'*

r1ffi4.

Ir'l

\

t
,@
0perasi Semut

Operasi Semut ialah siri operasi peninjauan r ang dilakukan oleh
Unit Khas Z Australia sebagai sebahagian daripadir kempen tentera
Bersekutu menentang Jepun di Sararvak. Operasi tersebut dilaksanakart
oleh Jabatan Peninjauan Perkhidmatan Australia atau Australian
Services Reconnaissance Department (SRD) untuk men-uumpuikan
risikan dan melatih orang tempatan melancarkan perang gerila
melawan Jepun.

Pada bulan Mei 1945, anggota SRD mendarat di kar.vasan tengah
dan timur laut Sarawak untuk mengatur penentangan terhadap tentera
Jepun dan membuat persediaan bagi pendaratan pasukan Bersekutu.
Anggota ini terdiri daripada tentera Australia, British dan New Zealand-

Rekrut tempatan yang dikenali sebagai gerila Semut antaranya
cliambil daripada orang Kayan, Kenyah. Kelabit dan Murut. Orang Iban
clari Rajang kemudiannya menyertai perjuangan dalam SRD. Kepakaran
gerila Semut penting dalam usaha merancang taktikal perang gerila
menentang tentera Jepun kerana sebagai pendLrduk tempatan. mereka
n-rengetahui selok-belok bumi Sararvak.

Pemberontakan Jesselton
Pemberontakan Jesselton juga dikenali sebagai pemberontakan Drtuble
Tetih. iaitu penentangan terhadap pendudukan tentera Jepun di Sabah

l ang diketuai oleh Albert Kwok.
Pada bulan Oktober 1943, kumpulan Albert Krvok yan-e dikenali

sebagai gerila Kinabalu telah melancarkan serangan terhadap pejabat
pentadbiran, balai polis dan kemudahan Tentera Diraja Jepun serta
n-iembunuh tentera Jepun di Jesselton, Kota Belud, Menggatal dan
Tuaran. Tentera Jepun kemudiannya melancarkan serangan balas
dengan pantas dan kejam. Perkarnpungan di pesisiran pantai diserang
dan dibom. Beratus-ratus orang disoal siasat dan diseksa sehing-ua
rnati dalam usaha mencari pemimpin dan anggota pemberontak.

Pada bulan Disember 1943, Albert Krvok menyerah diri dengan
harapan dapat menamatkan serangan balas tentera Jepun terhadap orang
a\\'am. Beliau bersama-sama dengan 17-5 orang lain kemudiannya
dihukum bunuh di Petagas, manakala 131 orang lagi dipenjarakan di Labuan.

Selain itu, terdapat pasukan gerila anti-Jepun yang dipimpin oleh
Datu Mustapha Datu Harun.

Kawasan Operasi Semut
Semut I: sekitar lembah
Bario hingga ke Belait
dan Trusan.
Semut II: sekitar lembangan
Sungai Baram, Tutong, Marudi
dan Brunei.
Semut III: seluruh lembangan
Sungai Rajang.
Semut IV: Bintulu dan
Mukah.
Srunber: Bob Reece. 1998. Masu
J eptrn: Surowuk Under T-he

Japanese 1941 1945. Kuching:
Sarawak Literary Society.

Jesselton kini dikenaii
sebagai Kota Kinabalu

Albert Krvok

Datu N'lustapha Datu Harun

Perjuangan rakyat menentang pendudukan Jepun merupakan tindak balas terhadap kekejaman
clan kesengsaraan yang dihadapi di barvah pentadbiran tentera Jepun. Penentangan terhadap
pendudukan Jepun melibatkan semua kaum di negara kita melalui pelbagai or-eanisasi termasuk
orang perseorangan. Kepentingan menentang pencerobohan kuasa asing membau'a kerjasama
dalam gerakan anti-Jepun vang melewati batas bangsa dan ideologi politik.

,A
KPM

Gerakan Anti-Jepun di Sarawak dan Sabah

IED
Etr

C.,

I
;}€?r?eBsEI
Asia ':

,l{,lFALLlt, 7 t\,t$ .E.It st;tiDtrt

SEN
28

mk&F,&

ebyqeoq
t&**-.......

(v)

Akhbar Semangat Asia diterbitkan oleh
Jepun untuk menyebarkan semangat
antipenjajah Barat.
Sumber: Arkib Negara Malaysia.

ffi Perkembangan Gerakan Nasionalisme
Tempatan dan Pendudukan Jepun
Pendudukan Jepun meninggalkan kesan yang besarterhadap
kehidupan masyarakat di negara kita. Dasar pemerintahan
Jepun membawa perkembangan nasionalisme dalam
kalangan penduduk tempatan.

Perkembangan Semangat Antipeniaiah
Pendudukan Jepun cli Tanah Melayu berlaku ketika
bibit-bibir kesedaran nasionalisme mula berkernbang
sebelum Perang Dunia Kedua. Slogan "Asia untr.rk Asia"
dan konsep "Linekungau Sekemakmuran Asia Tintur
Raya" nrenekankan kebebasan nesilra Asia. menentllkan
kemajuan clan nteningkatkan persaudaraan seja-eat. Konsep
ini selari clcngan pcrjuangan sebahagian daripada golongan
nasionalis cli Tanah Mela1,u. tcrlltalna Kesatuan Melayu
Muda (KN4N{).

KMM bcker-jasama clenq:rn Jepun dan berharap
Jepun dapat mentberikan kenterdckaan kepacla Tanah
Melayu. Ke.jayaan tel.rtera Jepun mengalahkan British
menyedarkan oran-s tcmpatan bahar,va orang Asia .iusa
mampu mengalahkan orans Eropah yang dianggap
kuasa besar.

Perjuangan Menuntut Kemerdekaan dalam
Kalangan Orang Melayu

Lanekah arval tentera Jepun ntembangkitkan nasionalisnte
dalam kalangan oran-r Melayu adalah dengan membebaskan
ahli KMM yung dipenjarakan oleh British. Pentaclbiran
tcntera Jepun rnembcrikan ruanr kepada kesiatan politik
KMM kerana merlerlukan sokongan nrasyarakat tempatan.

Narnun begitLr. pada bLrlan Jun 1942. tentera .lepun
membubarkan KMM kertrna tindakan pemirnpinnya
menLlrltuf kemerclekaan daripada Jepun. Perlirnpin KMM
sedar haharva .IcpLrn ticiak akan memberikan kernerdckaan
kepada Tanah Melayu. rvalaupun KMM telah membantu
tentcra Jepun clalarr peperangan dcngan British.

Perjr.rangan menclapatkarr kernerclekaran diteruskan
clengan taktik dan stratcrri baharu. Anggotn KMM dalarn
or_t,anisasi ketentcraan lang clitubuhkan oleh tcntera Jepun
{51,;s q',:rr'g; dan i-j1".,'lr }:;t nrcn\ertai gerakan bari'alr tanah
menentang Jepun " tetapi pa.la lnasa yang santa bekc.r.iasama
clengan pentaclbiriLn tc.lttc-ri-r Jepun.

d""\
r'-ii-r'e; {r:rrri atau Pembela Tanah Air
(PETA) ialah pasukarl tentera sukarela
yang ditubuhkan untuk mernbantu
Jepun mempertahankan Tanah Melayu.
lbrahim Haji Yaakob mcngetuai Gevlr
Grur sebagai Lefienan Kolclnel.

{i:..* *,i ialah pasukan yang
membantu perlahanan pesisiran pantai
dan rnenja-ea ketenteraman awzlm.
Onan Haji Siraj mengctuai Givu Ttri
seba-eai Leftenan Kolonel.
Stntber: Ramlali Atlam. 2009. Gerukun
Rtlikttlisnte di Moluysia. Kuala Lumpur:
Dervan Bahast dan Pustaka.

BE
KPM
Menjelang bulan Jun l9.l-5. tent.'r'r .lc;,. .,,t -. .itlli.tkin tc-rtekan dengan serangan pihak
Bcrsekutu berusaha rnemettangi hati gtl[]llj.r:. ir.L'. 'rl.til' \lelur Lr.

Dengan sokongan tentera Jepun. Dr B.r :'h.rtlLtrlriin rrl-Helmi, Ibrahim Haji Yaakob,
Onan Haji Siraj dan bckas pemin-rpin K\l\l r.tng i.rn rtlerttLbLthkau Kesatuan Rakyat Indonesia
Serncnanjung (KRIS). Jepun merestui matiatttat KRIS tilttrtk t.tt.-t.tcilpai kemerdekaan Tanah Melayu
bcrsamit-sama dengan Indonesia melalr-ri selllan{ltl ".\:iu ulltLrk .\sia".

Namun bcgitu, Jepun menraklumkan kepada KRIS bahau a raltcangan untuk Tanah Melayu
mcrdeka bersama-sama dengan Indonesia tidak dapat clilaksanakan keratra tentera Jepun menyeralt
kalah pada l5 Ogos 194-5 berikutan pengebonran bartdar Hiroshin-ra dan Nagasaki.

Walaupun perjuangan menuntut kemerdekaatl tidak berjaya semasa penduclukan Jepun'
perjuangan bagi mencapai matlamat KRIS diteruskan selepas pendudukan Jepun melalui penubuhan
Parti Kebangsaan Melayu Malaya (PKMM), iaitu parti politik pertama ditubuhkan selepas zaman
pendudukan Jepun.

Kesedaran Politik di Sarawak dan Sabah

C.)

Kegiatan penduduk di Sarawak dikawal melalui persatuan
yang ditaja oleh tentera Jepun. Contohnya, persatuan
Cina digabungkan menjadi Kakeo Kakokui. Berikutan
kekurangan pegawai Jepun, orang Melayu dan Iban
diberikan jawatan dan kuasa yang lebih tinggi sebagai
pegawai daerah yang sebelumnya hanya disandang oleh
pegawai British.

Menjawat jawatan tinggi turut memberikan
kesedaran dan keyakinan kepada pegawai tempatan
untuk menjalankan tugas penting. Contohnya, kesedaran
politik melalui pengalaman semasa pendudukan Jepun
menjadikan peribumi Sarawak lebih yakin untuk
berkerajaan sendiri selepas Perang Dunia Kedua.

Pendudukan Jepun menyuntik kesedaran berpolitik
dalam kalangan masyarakat setempat di Sabah.
Beberapa pertubuhan ditubuhkan selepas pendudukan
Jepun seperti Parti Kebangsaan Melayu Labuan (PKML)
oleh Tengku Noordin, Abu Bakar dan Zakaria Gunn
berdasarkan idea Harun Aminurrashid, nasionalis
Tanah Melayu. Di bahagian pantai timur Sabah,
Parti Kebangsaan Melayu Tawau ditubuhkan dan
dipengerusikan oleh Orang Kaya-Kaya Abu Bakar.

Tengku Noordin
Sumber'. Eko Prayitno Joko, Zaini
Othman dan Saat Awg Damit,2018.
Gerakan Berpolitik Bumiputera Islam di
Sabah 1938-1963. Kota Bharu: Kedai
Hitam Putih.

Pemimpin tempatan dilantik menjadi
Pegawai Daerah pada zaman pendudukan
Jepun di Sarawak.

Sunher: Sanib Said.20 I 5 . PoLitik Meluru di Surawak
1946-1966 Bersuru ke Mart'u Kansa. Kuching:
Sanib Said.

Apakah rnatlamat Kesatuan Rakyat
Indonesia Semenanjung (KRtS)?

"(>
-&e{i'r:+ -F;i:&r;t,'g ialah Persatuan Cina
Seberang Laut anjuran Jepun yang
menggabungkan persatuart Cina yang
merangkumi dialek. daerah dan nama
keluarga di barvah satu pertubuhan.
Pertubuhan ini diasaskan di Kuching serta
mempunyai cawangan di bandar utama
yang didiami oleh orang Cina seperti di Sibu.

at 1
'41q-l

KPM

Pegawai Daerah Kawasan
Abang Haji Openg Kuching

Empenit Adam Sinranggang

Satem Larvas

w
!'F Keadaan Hegara lfita Selepas Kekalahan Jepun
Amerika Syarikat telah menggunakan bom atom dalam serangan terhadap Jepun pada bulan Ogos
1945. Peristiwa tersebut membawa kekalahan tentera Jepun dan berakhirnya perang Dunia Kedua.

Kekalahan Tentera Jepun dan Pengakhiran Perang Dunia Kedua

r,I.i!
I

Bom atom digugurkan ke atas
bandar Nagasaki.

Maharaja Hirohito

Hiroshima selepas digugurkan bom atom
pada 6 Ogos 1945.
Sumber'. Pusat Maklumat Utusan dan Unit Foto
Utusan Melayu (M) Bhd.

Dato' Haji Abdul Razak bin Abdul Hamid yang
dikenali sebagai Razak Sensei merupakan rakyat
nesara kita yang terselamat dalam peristiwa
penreboman di Hiroshima.

Layari laman sesawang dan dapatkan video
berkaitan dengan pengeboman Hiroshima
dan Nagasaki. Kongsikan video anda
di dalam kelas.

Abdul Razak bin Abdul Hamid
dalam usia belasan tahun semasa
menuntut di Universiti Hiroshima.
Su nbe r: Kalthom Hussain,2O 1 5. Ra:ak
Sertsei Pemongkirt Jalinan Malay,sia-
Jepun. Kuala Lumpur: Dervan Bahasa
dan Pustaka.

8A
KPM

8 Ogos l9-15:
Kabinet Jepun
berrnesyuarat
memrrtuskan
L[.ltuk meneruskan
pepcrangan.

'I
,rEl r.

9 Ogos 19,15:
Bom atonr "Fat Man"
digu-eurkan ke atas
bandar Nagasaki.

.t "Fat Man"

,&*ffii' i' €'

Apakah rasional di sebalik larangan
pcnciptaan senjata nu klear?

@s;
IL

(Y)

6 Ogos 1945:
Bonr atom
"Littlc Boy"
di-eugurkan
ke atas banclar
Himshima.

* "Littlc Bor"

l5 Ogos 1945:
Maharaja Hirohito
mengumurrtkan
Jepun menyerah kalah.
Jepun meminta agar
maharaja terus di iktiraf
sebagai pemerintah dan
dipersetu.jui oleh pihak
Bersekutu.
Selepas Jepun menyerah kalah, Lord Louis N{ountbatten (Lord Mountbatten),
Pemerintah Tertinggi Tentera Bersekutu di Asia Teng-eara merancang untuk
segera mendarat di Tanah Melayu semula. Namun be-situ, beliau tidak
dibenarkan berbuat demikian sehingga selesai upacara penyerahan rasmi oleh
pemerintah tentera Jepun kepada Jeneral Douglas MacArthur, Pemerintah
Tertinggi Tentera Bersekutu di Pasifik pada 2 September 1945. Oleh sebab
itu, tentera British mula kembali ke Tanah Melayu pada 3 September 1945.
Seterusnya, upacara rasmi penyerahan kalah tentera Jepun diadakan di Sabah,
Sarawak, Singapura dan Tanah Melayu.

s
n. *,t&tr+.-*ea--*L

d.i&.el.a.1i,*L

C.,

Pendaratan pertama tentera British di Pulau
Pinang pada 3 September 1945, tiga minggu
selepas Jepun menyerah kalah.
Suntber: Mohd Azzam Mohd Hanif Ghows. 2006.
The Malayan Emergency Revisited 1948-1960.
Kuala Lumpur: AMR Holding Sdn. Bhd.

Pemerintah Tertinggi Tentera Jepun ke-37, Leftenan
Jeneral Masao Baba menyerah kalah di Surrender
Point. Labuan pada I 0 September I 945.
S umh e r : https://r.vlvw.alvm.gov.au/collectionlOG3492l .

Dicapai pada 2 September 2019.

Mejar Jeneral Hiyoe Yamamura menyerah kalah
kepada tentera Bersekutu di atas kapal Tentera
Laut Australia, HMAS Kapunda di Kuching,
Sararvak pada ll September 1945.
Sumher: Bob Reece, 1998. Masa Jepun: Sarav,ak
U nde r T he J ap ane s e I 94 I - I 945. Kuching: Sararvak
Literary Society.

Lord Mountbattcn, Pemerintah Tertinggi Tentera
Bersekutu di Asia Tenggara menandatangani
pernyataan menyerah kalah tentera Jepun
di Singapura pada 12 September 1945.
Sumber: Mohd Azzam Mohd Hanif Chows. 2006.
The Mulayarr Enterpency* Revisited 1948-1960. Ktala
Lumpur: AMR Holding Sdn, Bhd.

Jeneral Teizo Ishiguro menyerah kalah kepada
Leftenan O.L. Roberts di Kuala Lumpur pada
13 September 1945.
Sumber: Mohd Azzam Mohd Hanif Ghows, 2006.
The Malttyan Emergency Ret,isited 1948-1960. Klala
Lumpur: A\1R Sdn. Bhd

Penyerahan kalah tentera Jc-pun menamatkan pendudukan Jepun di negara kita yang berlangsung
dari 15 Februari 19.12 hingga 1l September 1945.

:,94
KPM

Pernyataan menyerah kalah tentera Jepun kepada tentera
Bersekutu yang ditandatangani oleh Leftenan Jeneral Seishiro
Itagaki, Pemerintah Tertinggi Tentera Ekspedisi Jepun Wilayah
Selatan dan Lord Mountbatten, Pemerintah Tertinggi Tentera
Bersekutu di Asia Tenggara.

,:y!*ffi1*H.
r-:?l:._ It' , tt:-J

6SxWMrair6{EB
3ffitlt cqv410rF I ---

IAPSE sEo, rlo' rR, tli"!
rytssi t€qron5.

ia*"
5r fRrLi ^uiD &Yrsi

9@ Frll lga

t3f,

I
(n

Penguasaan Bintang Tiga di Tanah Melayu
Kelewatan pendaratan semula tentera British menyebabkan rvujud kekosongan kuasa politik.
Kesempatan ini digunakan oleh Bintang Tiga PKM melalui MPAJA unruk mengambil alih
penguasaan di Tanah Melayu. Bintang Tiga menganggap kekalahan rentera Jepun sebagai lambang
keunggulan, kekuatan dan keberanian mereka menentang pendudukan Jepun. parti Komunis
Malaya melalui Bintang Tiga telah menguasai bandar, balai polis dan pejabat pentadbiran kera.jaan
yang ditinggalkan oleh tentera Jepun.

Bintang Tiga menjalankan undang-undang sendiri dan menggunakan sebuah mahkamah yang
dikendalikan oleh komunis untuk menjatuhkan hukuman mati terhadap sesiapa yang bekerjasama
dengan Jepun, terutama orang Melayu. Tindakan Bintang Tiga menyeksa dan membunuh anggota
polis, askar, pegawai daerah dan pasukan sukarelawan Melayu dianggap perbuatan melampau dan
mencabar kesabaran orang Melayu. Selama lebih kurang 14 hari Tanah Melayu berada di bawah
pcnguasaan Bintang Tiga.

Orang Nlelayu bersatu apabila Bintang Tiga mengancam institusi politik, kekeluargaan dan agama
i:lam. Cangguan Bintang Ti-ua dalam urusan kea_uamaan di surau cian masji<1 menyebabkan orang

Melayu membentuk Gerakan Fi-Sabilillah yang bertujuan mempertahankan maruah
ban-{sn, hak dan harta serta kelangsungan hidup orang Melayu. Kepimpinan ulama

tempatan memberikan inspirasi kepada masyarakat Melayu berhadapan dengan
kezaliman Bintang Tiga.

Di Johor, Haji Salleh Abdul Karim atau dikenali sebagai Kiai Salleh
mempelopori penentangan terhadap Bintang Ti-ea dengan menubuhkan pasukan
Tentera Selempang Merah. Di Sungai Manik, Perak. Tuan Haji Bakri Haji Mohd
Saman menjadi Khalifah Paran-E Panjang dalam usaha mempertahankan orang
Melayu daripada ancaman Bintang Tiga. Keadaan yang berlaku ini menyebabkan
negara kita berada dalam suasana tidak aman.

Jadual 3.1 Lokasi kebangkitan orang Melayu
menentang Bintang Tiga.
Negeri Lokasi
Johor Batu Pahat (Ayc'r Hitam.

Seng_earang dan Rcngit )

Muar

Batu Kikir (Padang Lebar)
Alor Gajah
Sungai Manik
Teluk Anscln
Kampung Gnjah
Bidor
Kuala Kangsar
Tcmerloh
Rar-rb

Baling
Mohd Azzam Mohd Hanif Ghows, 2006. The Malayan
1 Retisiterl 194U1960. Kuala Lumpur: AMR Holding

KPM

'fcluk Intan dahulunya dikenali sebagai Teluk
Anson. Narra asalnya ialah Teh"rk Mak Inrirn.
Pada tahun I 882. namany'a tclah ditukar
kepada Tcluk Anson bcrsempcna clensan nanlr
Archibald Anson. Pegar.vai Daclah Hilir Perak
Pada I Januari 1982. narnanya ditr.rkar keparia
Tcluk Intan.

Ne Sembilan
Melaka
Perak

Pahans

K,.l.r,
I Apakah yang akan terjadi sekininr:r

keharmclnian kaum di n.-car.r ki::r
tidak dipelihara )

8A

-------:--:----::
---:
-

I

Tindak Balas Orang Melayu

Kiai Strlleh
Kebangkitan orang Melayu menentang Bintang Tiga yang mencetuskan pergaduhan kaum
menyedarkan pemimpin masyarakat dan Raja-raja Melayu tentan-q kepentingan perdamaian'

Usaha Dato'Onn Jaalar

Dato' Onn Jaafar dilantik oleh Sultan Ibrahim sebagai Pegawai Daerah Batu Pahat dengan tugas
utamanya menamatkan kekacauan dan memulihkan keamanan di Batu Pahat. Pada Ogos 1945,
Dato' Onn Jaafar mengatur perundingan antara Kiai Salleh dan pemimpin Melayu dengan ketua
Bintang Tiga di Dewan Perniagaan Cina Batu Pahat. Kompromi Dato'Onn Jaafar berjaya memujuk
Kiai Salleh membebaskan orang Cina yang ditahan di Parit Raja, manakala Bintang Tiga pula
menamatkan penguasaan mereka di Balai Polis Batu Pahat. Kedua-dua pihak memberikan kerjasama
kepada beliau sebagai Pegawai Daerah untuk mengembalikan keamanan di Johor.

Peranan Raia-raia Melayu

Raja-raja Melayu berperanan penting dalam usaha menyelesaikan pergaduhan kaum. Contohnya,
Sultan Pahang, Sultan Abu Bakar Ri'ayatuddin Al-Mu'adzam Shah berangkat ke Kuala Lipis untuk
nrengingatkan penduduk agar tidak lagi berlaku pergaduhan antara orang Melayu dengan orang
Cina. Sultan Perak, Sultan Abdul Aziz Almustasim Billah Shah juga mengadakan larvatan dan
pemantauan ke beberapa daerah bagi memastikan tiada berlaku pergaduhan afltara orang Melayu
dengan orang Cina. Baginda melawat kawasan yang terlibat untuk berjumpa dengan pemimpin
setempat. Mesyuarat dengan penghulu, ketua kampung dan pegawai kerajaan diadakan bagi
memastikan kerja pemulihan selepas perang diberikan keutamaan.

tsl

C^,

Ketegangan antara kaum berlaku di beberapa tempat sebelum pendaratan tentera Australia pada
ll Scptember 1945. Di Kanorvit. permusuhan berlaku antara bekas gerila peribumi yang dilatih
oleh SRD dengan orang Cina yang bersubahat dengan tentera Jepun. Di Kuching, campur tangan
segera tentera Australia mengenakan perintah berkurung berjaya menghalang pertumpahan darah
antara kaum.

PendLrtlukau Jepun memberikan impak negatif terhadap kehanttonian
nta\\ arakat di ne-sara kita. Keretakan hubungan kaum menyebabkan
peIbagtri irsaha dilakukan bagi mengembalikan keharmonian masyarakat.
Pe ristiu a ini mernberikan iktibar kepada kita supaya mengelak daripada
perkara vang boleh menimbulkan ketegangan antara kaum. Tindakan
ini boleh menjadi ancaman kepada kerukunan hidup bermasyarakat dan
kestabilan ne-qara.

I

Konflik dunia yang merangkumi Perang Dunia Pertama dan Perang Dunia
Kedua meninggalkan kesan terhadap kehidupan manusia. Kesengsaraan
dan kemusnahan akibat peran-s mcmberikan iktibar kepada kita tentang
nikmat keamanan yang servajarnya dipertahankan untuk kehidupan yang
sejal-rtera. Sebagai warga masyarakat dunia. kita perlu belajar untuk hidup
bersama-sama ba-qi menjamin keadaan yang aman dan harmoni.

Dato'Onn Jaafar

SE
KP!I

r
,[ t
\3--"

I
(Y' I

2

3

4

5

6

I{asionalisme di Negara Kita Sebelum Perang Dunia. Kesedaran Awal Nasionalisme

Latar Belakang Perang Dunia. Perang Dunia Pertama. Berakhir Perang Dunia Pertama. Kesan Perang Dunia Peftama
Perang Dunia Kedua. Faktor Tercetusnya Perang Dunia Kedua di Eropah. Perang Dunia Kedua di Eropah. Berakhir Perang Dunia Kedua di Eropah

Perang Dunia Kedua diAsia Pasifik. Peluasan Kuasa Jepun. Bermula Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik

Faktor Kedatangan Jepun ke Negara Kita. Serangan Jepun terhadap Negara Kita

Dasar Pendudukan Jepun di llegara Kita. Dasar Pentadbiran. Dasar Ekonomi. Dasar Sosial

Periuangan Rakyat Menentang Pendudukan Jepun. Rejimen Askar Melayu Benteng Pertahanan Tanah Air. Penentangan MPAJA. Kerjasama MPAJA dan Force 136. Kerjasama Parti Kuomintang dan MPAJA. Force 136. Penentangan Individu. Gerakan Anti-Jepun di Sarawak dan Sabah

Perkembangan Gerakan Nasionalisme Tempatan dan
Pendudukan Jepun. Perkembangan Seman_ear Antipenjajah. Perjuangan Menuntut Kernerdekaan dalam Kalangan Orang Melayu. Kesedaran Politik di Saraqak dan Sabah

Keadaan Negara Kita Selepas Kekalahan Jepun. Kekalahan Tentera Jepun dan Pengakhiran Perang Dunia Kedua. Penguasaan Bintane Tiea di Tanah }lelal,u

1

gA

I
I

KPM

KOHFLIK DUI'IIA DAN PEI{DUDUKAI{ JEPUH
DI NEGARA KITA
Arahan:
Perbincangan murid dalam kumpulan kecil. Semasa sesi perbincangan,lantik seorang murid sebagai
pemudah cara.

(.J

Br-rtlrrrarkan ilustrasi tersebut. lakukan aktiviti yang berikut

2. Perbincangan dalam kumpulan besar.
Dengan bimbingan guru sebagai pemudah cara, kongsikan maklumat hasil perbincangan
dengan kumpulan lain dalam bentuk perbincangan bebas.

3A
KPM

kamu bertindak
terhadap Serbia,

kamiakan

Jika
Jika kamu
menyerang

Austria-Hungary
kami akan...

Jika

akan.

kamu serang
Rusia, kami

Jika
kamu beftindak,

kami akan.Jika
kamu sentuh,
kami akan...

Aktiviti 1: Perbincangan Bebas (Free Discussion)

llLrstrasi yang berikut menggambarkan situasi yang meucetuskan Pcrang Dunia Pertama.

I . Pr-rbincangan dalam kumpulan kecil.
(a) Namakan negara Eropah yang terlibat dalam konflik di atas.
tb) Bagaimanakah konflik tersebut mencetuskan Perang Dunia Pertama?
(c) Jelaskan kesan Perang Dunia Pertama terhadap negara tersebut.
0a

Aktiviti 2: Pembelajaran Akses Kendiri dan Mangkuk Ikan Emas (Self Access Learning
and GoldFish Bowl)

Arahan:
1. Murid diberikan tajuk dan membuat pembentangan untuk mempersembahkan hasil dapatan.
2. Murid boleh menggunakan pelbagai cara dan bahan untuk pembentangan.
3. Wakil murid atau satu kumpulan akan ke hadapan menyatakan pandangan dan menjawab

persoalan yang dikemukakan.

Kekejaman tentera Jepun terhadap masyarakat awam digambarkan dengan begitu tragis
dalam novel Nyar.t'a di-hujong Pedang, karya Ahmad Murad Nasaruddin dan memoir
Sybil Kathigasu bertajuk No Drom of Mercy.

2 Setiap kumpulan akan membentangkan dapatan mereka dan berkongsi maklumat dengan
kumpulan lain.

8A
KPM

Abad Ke-2121

I Berdasarkan pernyataan di atas, secara berkumpulan bincangkan persoalan yang berikut:
(a) Kekejaman yang dilakukan oleh pentadbiran tentera Jepun di negara kita.
(b) Kesengsaraan yang dialami oleh penduduk negara kita semasa pendudukan

tentera Jepun.
(c) Reaksi rakyat terhadap pendudukan tentera Jepun.
(d) Iktibar yang diperoleh daripada peristiwa pendudukan tentera Jepun.

L

I OLEI{
AIITIAD ilUNAD

,{S
'.f ;
.lti

{ i,,'7i

,,1

i.
Perang Dunia Pertatna tercetus pada tahun 1914.

Apakah faktor yang menyebabkan perang tersebut'i
A. Pearl Harbour diserang
B. Wilayah Jerman diceroboh
C. Perancis bersekutu dengan Rusia
D. Bakal raja Austria-Hungary dibunuh

7 Bagaimanakah tokoh yang berikut mengembalikan maruah bangsa dan negaranya selepas
Perang Dunia Pertama?

Pemimpin Negara
Benito Mussolini Itali
Adolf Hitler Jerman

A. Mengadakan referendum
B. Memulihkan sistem monarki
C. Mengukuhkan angkatan tentera
D. Membangunkan industri baharu

,1 Jepun menyerang tanah jajahan kuasa Barat di Asia dalam Perang Dunia Kedua.

Apakah tindakan kuasa Barat untuk menamatkan kemaraan Jepun?
A. Menaja kegiatan subversif
B. Melakukan serangan bom atom
C. Membentuk pertubuhan serantau
D. Mengisytiharkan dasar bumi hangus

+. Scnarai yang berikut merujuk slogan yang digunakan oleh pihak Jepun.
r Semangat Asia
. Asia untuk orang Asia
. Lingkungan Sekemakmuran Asia Timur Raya

Apakah matlamat penggunaan slogan tersebut?
A. Meluaskan kuasa
B. Menyatukan wilayah
C. Menyebarkanideologi
D. Menamatkan penjajahan

5 Ekonomi Tanah Melayu semakin merosot semasa J antara tahun | 9 42- I 9 4 5 .

Bagaimanakah pentadbiran Jepun mengatasi keadaan tersebut?
A. Melahirkan tenaga mahir
B. Mengimport bahan makanan
C. Menghentikan perdagangan antarabangsa
D. Memperkenalkan sistem ekonomi kawalan

B4
KPM

C.l

1

Pemaharnan dan Pemikiran Kritis
6 Poster yang berikut dikeluarkan oleh tentera Jepun semasa pendudukan Jepun di Tanah
Melayu.

CY) *

..r.'- ..

TAMEAHI(AI{IAH SAIANC' II{AffiXAI{
?idak <hukrp mal*Ran, tirhk xlanrat l;*\iiluyan"
lr*gcri yang titlak chuhrp prngharilan nrakanannya, nrxhayt akan lErh*trrr.
Xekutrhar Malai di:ebabkan olsh lekuarang*r malraaan.
Inilab ke-t"alahan pc*erintalran lnggrr& dahulu.
Lirahakanlab msmbake ladang difana&, yang ko*rng, i{rpaya menanrbah p*ng-

harilan mala*iln.
Srrr:ggrrppun padi, )agurzg, uh,i ltelrrtrk, sbi kay{ rl** lain*ya rurlah r}ilananr,

tetagi gandakanlab la,{i prtrgha*ilan itrr.

,,i

Ucihalanlah *em*libar * lt:*tls, *y*r*, kxmbln* &xn lainnya"
$emrxnya itu m*mb,ffi pan&aihr k*pada dilj. rpgr*&trl, dan
jugr mcndalangkan kc**hm*trn, t{eren rtan daq k€ala,rnur;rn.

tr&slau$$tl g*W$$l*t ini bcrjclan k*ahttrtl ,
**kali, kita tida* Mmba*1g.

&'

(c) Pada pandangan anda, mengapakah masalah kekurangan bekalan makanan berlaku semasa
pendudukan Jepun?

(d) Wajarkah saranan seperti di dalam posrer di atas diamalkan oleh generasi hari ini?
Berikan ulasan anda.

qA
KPM

Sumber'. Arkib Negara Malaysia.

(a) Apakah tujuan poster tersebut dikeluarkan oleh pentadbiran tentera Jepun?

(b) Jelaskan kandungan poster tersebut.
Nilai, Patriotisme dan Iktibar

. Menghargai nikmat keamanan dunia kepada negara kita.

. Kesedaran semangat cinta akan negara.

. Sentiasa menghindari konflik dengan pihak yang boleh mengancam keamanan negara.

. Sentiasa menghargai keamanan dan belajar untuk hidup bersama-sama dalam keadaan aman
dan harmoni.

. Kebijaksanaan dalam merancang strategi bagi menjamin kejayaan dalam perjuangan.

. Sentiasa bersedia berkorban untuk mempertahankan kedaulatan tanah air'

. Ketahanan fizikal dan mental penting dalam menghadapi cabaran hidup.

Diri dan Keluarga
Sentiasa membina kehidupan yang aman dan harmoni dalam keluarga dengan menghormati peranan
setiap ahli dalam keluarga.

Negara
Menyelesaikan permasalahan melalui perundingan dan berusaha mengelakkan konflik yang boleh
menjejaskan keamanan dan kesejahteraan masyarakat.

(.)

fr
W 34."

FEI\rINC.CEREMO}\IY

SEAN SUM}L{I
23 f une ?013, Bangkok, ThailandAS EAN. l'ilir{_AIp tst}

II
Pemimpin negara sentiasa membina hubungan dengan dunia luar untuk meningkatkan hubungan baik antara
negara serantau.
Sumber'. Pusat Maklumat Utusan dan Unit Foto Utusan Melayu (M) Bhd.

*A
KPM

I
{

I

I

t
rl
[[

II rieta$t
,.lt', +'

+

I

r:i +.'#if