buku teks sejarah tingkatan 4/Buku Teks Sejarah T4 - Bab 4.pdf

*fa
,rtJl(af

h,

.,j'tlie
l{' s}lr,ir

,. o u ,fu*..,'

lTl H D NEG RA Kw&,x
Sinopsis
British Military Adrninistration (BMA) arau Penradbiran Tenrera British diisytiharkan di negara
kita selepas tamatnva Perang Dunia Kedua. Selepas itLr. British melaksanakan pentaclbiran Malayan
Union di Tanah Melayu. Pelaksanaan Malayan Union )ang trencetuskan bantahan besar-besaran
daripada penduduk tempatan rnenyebabkan British rnenggantikannya dengan Persekutuan Tanah
Melayu 1948. Di Sarawak, Charles Vyner Brooke (V.vner Brooke) berlindak rlenyerahkan Sarar.r,ak
kepada kerajaan British. Tindakan beliau mencetuskan reaksi rnenyokong dan menentang daripada
penduduk tempatan. Majoriti penduduk Sarau,ak rrenentang penyerahan Sarawak kepada British.
Keadaan di Sabah berbeza kerana British berjaya rnengambil alih Sabah daripada Syarikat Borneo
Utara British (SBUB) tanpa sebarang penentangan.

British Military Administration
(BMA) dilaksanakan
di Tanah Melayu.

British Military
Administration
(BMA) dilaksanakan
di Sarawak
dan Sabah.

'FFTEIII
It

qA
KPM

t
D

D
D

al

;
;

i'*&;i*3"

t&ta.. t. J**"
* 'i.

i
1aFtw

4

ttlr

** :$ ilWit;x

* 1,,
v &tu*

I
,r.

.t

,
rs!rI

tr!

*@

PERALIHAN KUASA I f,lii',;lat *

{}t

September 1945

"i.:
=i

1 { 4
I
Gagasan Malayan Union
diperkenalkan di Tanah Melayu.

British Military Administration (BMA) atau Pentadbiran
Tentera British.
Gagasan Malayan Union.
Reaksi penduduk tempatan terhadap Malayan Union.
Penyerahan Sarawak oleh Brooke kepada British.
Penentangan penduduk tempatan terhadap penyerahan Sarawak.
Penyerahan Sabah kepada British.
Reaksi penduduk tempatan terhadap penyerahan Sabah
kepada British.

Kepentingan mempertahankan maruah bangsa.
Kepentingan berwaspada dalam membuat sebarang tindakan.
Kepentingan sikap berani menyuarakan pandangan
dengan beretika.
Kepentingan menghargai kepimpinan tokoh terdahulu dalam
membina negara.

Memahami kronologi peralihan kuasa British di negara kita.
Meneroka bukti Perlembagaan Malayan Union.
Membuat interpretasi sebab penentangan penduduk tempatan
terhadap British.
Membuat imaginasi cara penduduk tempatan menentang
Malayan Union dan gerakan antipenyerahan Sarawak.
Membuat rasionalisasi Syarikat Borneo Utara British (SB[IB)
menyerahkan Sabah kepada British.

Sarawak dan Sabah
diserahkan kepada British

E

a

qA
KPM

Julai 1946

Kemahiran Pemikiran Sejarah'

,,i
-L a
ffi British Military Administration
British Military Administration (BMA) di Tanah Melayu bermula pada lZ September 1945 setelah
tentera Jepun menyerah kalah. BMA merupakan pentadbiran tentera yang diletakkan di bawah
arahan Lord Mountbatten, Pemerintah Tertinggi Tentera Bersekutu di Asia Tenggara (1943-1946).
Perancangan bagi hal ehwal awam di Tanah Melayu dilakukan oleh Timbalan Ketua pegawai Hal
Ehwal Awam, Brigedier Jeneral H.C. Willan. Tugas BMA adalah untuk mengembalikan kestabilan
dan memulihkan kepercayaan rakyat.

.f

Rakyat berkumpul menyambut kedatangan tentera British.
Sumber: Wendy Khadijah Moore, 2004. Malaysia: A Pictorial
History 1400-2004.Kuala Lumpur: Arkib Negara Malaysia dan
The New Straits Times Press.

,"fllli
* ' g\..,{ Membuat lnterpretasi

Matlamat BMA adalah untuk mengembalikan
kestabilan dan memulihkan kepercayaan rakyat
selepas perang. Sejauh manakah usaha yang
dilakukan oleh BMA berjaya mencapai matlamatnya?

qA

Mengembalikan Kestabilan dan Keamanan
British Military Adn-rinistration (BMA) berusaha untuk memulihkan keamanan dan kestabilan
clengan membubarkan pasukan MPAJA pada I Disember 1945. BMA mengarahkan semua
senjata yang diberikan kepada mereka semasa pendudukan Jepun clahulu dikembalikan. BMA
gagal mengumpulktrn semula scnjata tersebut. BMA juga gagal merlbanteras kegiatan jenayah,
keganasan, kongsi gelap dan masalah ketegangan kaum.

Memulihkan Kepercayaan Rakyat
Rakyat mengalami kesukaran hidup di barvah
pemerintahan Jepun. Bekalan makanan dan
ubat-ubatan sukar didapati. Sekiranyir ada
bekalan tersebut, harganya pula melambung
tinggi. Wabak penyakit semakin merebak.
terutama penyakit beri-beri yang disebabkan
oleh kekurangan zat makanan. Selain itu.
kebuluran berlaku di kebanyakan tempar.

Rakyat juga tidak mempunyai wang
untuk membeli makanan, manakala kegiatan
menyorok barang, amalan rasuah, peras ugut
dan pasar gelap di Kuala Lumpur menjadi
semakin tidak terkawal. Masalah ini berakeLr
umbi sehingga gagal dibanteras oleh BMA.

Rakyat yang hidup dalam penderitaan
dan kesengsaraan akibat pemerintahan
Jepun berharap dapat diselamatkan oleh
pentadbiran BMA. Dengan itu. BMA telah
mengambil alih pentadbiran Tanah Melayu
bagi mengembalikan kepercayaan rakyat
supaya menyokong kepulan-ean British
di negara ini. BMA juga berusaha untuk
memulihkan kerosakan inf'rastruktur akibat
bencana peperangan.

KPM
Barang
Dolar Selat

(Straits Settlements)
Mata Wang Jepun

Beras Per kati 0.06 8.20 36.00 75.00

Gula Per kati 18.00 72.00 r20.00

Garam Per kati 0.01 5 9.50 22.00 28.00

Telur Setiap satu 0.03 1.25 8.50 35.00

BalmHarimau 1/z oz 0.45 15.00 35.00 45.00

Petrol Per Gelen 0.85 s5.00 160.00 185.00

5
Nota: Jadual 4.1 menunjukkan peningkatan harga barang dari bulan Disember 1941 hingga bulan Ogos 1945'

Sumber'. Zakaria Haji Ahmad, 2006. The Encyctopedia of Malaysia, Vol. Editor, Government and Politics 1940-2006' Kuala Lumpur
Editions Didier Millet Sdn. Bhd.

British berharap pemulihan sosioekonomi akan
memulihkan kepercayaan rakyat. BMA berusaha
untuk memulihkan ladang getah, lombong bijih
timah serta membaiki prasarana dan kemudahan
kesihatan yang dimusnahkan oleh tentera Jepun.

Namun begitu, BMA menghadapi kesukaran
untuk membawa masuk jentera, alat ganti, mesin
dan teknologi yang menyebabkan sosioekonomi
sukar dipulihkan.

Walaupun BMA berusaha untuk memulihkan
kekacauan, rakyat hampa dengan ketidakupayaan
BMA menangani masalah yang dihadapi mereka.

Kegagalan pentadbiran British memberikan
kesedaran kepada kita supaya sentiasa bersikap
rvaspada dan tidak mudah mempercayai kuasa
asing. Hal ini jelas berlaku apabila BMA gagal
melaksanakan tugasnya ketika penduduk tempatan
mengharapkan bantuan.

?;--1 . a

British Military Administration (BMA)
berusaha untuk memulihkan kepercayaan
rakyat dan keamanan negara. Namun begitu,
BMA gagal melaksanakan tanggungjarvab
yang diharapkan oleh rakyat.

Rakyat menyambut kedatangan tentera British yang tiba
di Kuala Lumpur pada tahun 1945.
Sumber: Wendy Khadijah Moore, 2004. Malaysia: A Pictorial
Histor!- 1400-2004. Kuala Lumpur: Arkib Negara Malaysia dan
The New Straits Times Press.

ts2
KPM

IIll
EE

Jadual 4.1 Inflasi dan kegiatan pasar gelap.

w
y%..

I*

b

w

;q

,*,.

I

I

t

Sehelum Perang
Disember 1941

Disember
1944

Julai
1945

Selepas
Perang

0gos 1945

Unit

0.08
lf

f) Gagasan Malayan Union
Gagasan Malayan Union diperkenalkan di Tanah Melayu bagi menggantikan BMA. British
berhasrat agar Malayan Union akan melicinkan sistem pentadbiran, meningkatkan pelaburan
ekonomi, mengukuhkan pertahanan dan mengekalkan orang asing sebagai sumber tenaga kerja untuk
meningkatkan ekonomi.

Latar Belakang
Unit Perancang Tanah Melayu yang diketuai oleh Mejar Jeneral Ralph Hone
cliberikan tusas untuk merangka satu bentuk pentadbiran baharu di Tanah
Melayu yang dikenali sebagai Malayan Union. Setiausaha Tanah Jajahan
British, George Henry Hall membentangkan rancangan ini di Parlimen
British pada 10 Oktober 1945. Rancangan Malayan Union yan_r diisytiharkan
dalam Warta Kerajaan dikenali sebagai Kerras Putih 6214. Dalam Kerras
Putih tersebut, British akan mengambil alih pemerintahan Tanah Melayu dan
menubuhkan sebuah pentadbiran berpusat (kesatuan) di bawah jajahan British.

Tan Cheng Lock

Jrus s*j.; ialah syarat
kewarganegaraan berdasarkan
tempat lahir.

-(.>

.i.i:ira:li

qA

George Henry Hall

Kronologi Pelaksanaan Gagasan Malayan
Union di Tanah Melayu.

Kertas Putlh 6274 membentangkan
13 perkara kandungan Malayan Union yang
diluluskan oleh Parlimen British di London
pada 22 Januari 1946. Antara perkara
tersebut termasuklah konsep kesatuan,
bentuk pentadbiran, sistem perundangan.
kedudukan Raja-raja Melayu. syarat
kewarganegaraan dan agama Islam.

KPM

Unit Perancangan Tanah
Melayu dibentuk di London
pada bulan Februari 1943.

Rancangan Malayan Union
dibentangkan di Parlimen British.
Persatuan Pelajar Melayu Britain
menghantar memorandum bertarikh
25 April 1945.
Memorandunr ini meminta supu)u
hak kewarganegaraan di Tanah Mela,vu
tidak mengikut prinsip.,rrrr ::;i;lj.

a

Malayan Union
dilaksanakan
di Tanah Melayu
pada 1 April 1946.

Tan Cheng Lock dan Persatuan
Cina Seberan-e Laut menqhantar
memorandum kepada Blitish
berkaitan dengan masa depan
Tanah Melayu.

Kerlas Putrh 6214.
Rancangan Malayan
Union disiarkan dalam
Warta Kerajaan

a

l2
ta

W--,

f&t',,.#.^

,,r!t

I
-

00

!o

a

a
Ciri-ciri Perlembagaan Malayan Union meliputi sistem pentadbiran dan kewarganegaraan

I lNegeri-negeri Melayu Bersekutu,
Negeri-negeri Melayu Tidak
Bersekutu dan Negeri-negeri
Selat kecuali Singapura disatukan
menjadi satu unit pentadbiran.

Pentadbiran
Malayan Union

a
t

Sultan menjadi Ahli
Majlis Raja-Raja yang
hanya membincangkan
soal agama Islam dan
adat istiadat Melayu.

. Kewarganegaraan melalui prinsip jus soli
menjadi asas kewarganegaraan Malayan Union.

. Seluruh rakyat yang dilahirkan di Tanah
Melayu dan Singapura diiktiraf sebagai warga
Malayan Union.

. Mereka yang berumur 18 tahun dan ke atas
serta bermastautin selama 10 tahun hingga
15 tahun akan diberikan kewarganegaraan.

. Mereka yang berumur kurang daripada 18 tahun
yang ibu bapanya merupakan warganegara,
turut diberikan kewargane gar aan.

Kewarganegaraan

Pembentukan Malayan Union merupakan usaha penjajah untuk
menakluki tanah air kita. Malayan Union telah mengubah status
Tanah Melayu daripada negeri naungan kepada negeri Tanah
Jajahan. Oleh hal yang demikian, kita perlu menolak sebarang
bentuk penjajahan demi kedaulatan ibu pertiwi, meskipun nyawa
menjadi taruhan.

r

ffi
Salinan dokumen
Malayan Union.

Mengapakah orang Melayu
membantah Malayan Union
yang diperkenalkan oleh
British di Tanah Melayu
pada tahun 1946?

Hasilkan peta pemikiran
yang sesuai untuk
menerangkan ciri-ciri
Malayan Union.

g"' res 1,

i.-+s€
Memahami Kronologi
Susun kronologi proses
pelaksanaan Malayan
Union di Tanah Melal,r:.

. Malayan Union diketuai oleh
Gabenor British yang dilantik
oleh Raja England.

. Majlis Eksekutif dan Majlis
Perundangan Malayan Union
dibentuk di bawah kawalan
Pesuruhjaya Tinggi British.

Ketua
Pentadbir

CI,Dtr,

i

'1-{hidr"

qA
KP]\I

Kesatuan
British Mendapatkan Tandatangan Sultan
British melantik Sir Harold MacMichael (MacMichael) untuk rnendapatkan taudatansan sultan.
Bagi memastikan misi ini disempurnakan dengan baik. British menshanrar H.C. Willan (Willan).
Timbalan Ketua Pe-earvai Hal Ehrval Arvam Malaya merintis jalan menghadap Raja-raja Melayu
untuk meninjau sokongan Raja-raja Melayu terhadirp British.

Willan menjalankan tugasnya dari 8 September 1945 hingga 29 Septembe r 1945 .sultan pertama yang
ditemui ialah Sultan Johor. Willan kemudiannya berkunjung ke Selangor untuk menghadap Sultan
Selangor, iaitu Sultan Hisamuddin Alam Shah ibni Almarhum Sulran Alauddin Sulaiman Shah.
Rombongan Willan seterusnya menghadap Sultan Kedah. Kemudian, beliau menemui Syed Hussin,
Setiausaha kerajaan Perlis dan menghadap Raja Perlis di Kangar, Perlis. Dari Perlis, Willan bergerak
ke Perak, menghadap Sultan Perak. Pad,a 23 September 1945, beliau menghadap yang di-pertuan
Besar Negeri Sembilan dan pada 28 September, beliau menghadap Sultan Pahang. Seterusnya,
Willan menemui Dato'Jaya Perkasa Che Da Omar Mahmud, Menteri Besar Terengganu sebelum
menemui Sultan Ali. Akhir sekali, Willan ke Kelantan menghadap Sultan Kelantan. Dalam
laporannya, beliau mempunyai keyakinan yang tinggi bahawa Raja-raja Melayu akan menyokong
British dengan menandatangani perjanjian Malayan Union. Pada setiap pertemuan dengan sultan,
Willan berusaha memastikan sokongan Raja-raja Melayu untuk menandatangani perjanjian. Dengan
ini, misi Willan telah memudahkan tugas MacMichael.

Pada 1l Oktober 1945, MacMichael, wakil kerajaan British tiba di port Swettenham, Selangor,
dengan menaiki kapal Royallsr. Beliau ditemani oleh A.T. Newboult sebagai jurubahasa. Cara
yang dirintis oleh Willan ternyata tidak menepati harapan wakil kerajaan British, MacMichael.
MacMichael tetap menerima tentangan daripada Raja-raja Melayu.

MacMichael menggunakan pelbagai taktik untuk mendapatkan persetujuan Raja-raja Melayu
terhadap Malayan Union. Dalam tempoh dua bulan, beliau berjaya mendapatkan tandatangan
persetujuan sembilan orang Raja-raja Melayu.

Sir Harold MacMichael
Sumber'. Ja'afar Onn, 20O7 . UMNO
dan Malayan Union. Petaling laya:
MPH Group Publishing Sdn. Bhd.

BEIGM

H.C. Willan Merintis Jalan Menghadap Raja-raja Melayu

Misi Sir Harold MacMichael Mendapatkan Tandatangan Sultan

MacMichael mentbuat kunjun_ean ke negeri Melayu untuk
mendapatkan tanclatangan sultan. Pada 18 Oktober 194-5. beliau
menghadap Sultan Johor', iaitu Sultan Ibrahim ibniAlmarhurn Sultar.r
Abu Bakar. Sultan Ibrahim mcnurunkan tanclatangan baginda pada
20 Oktober 1945.

Seterusnva. MacMictrael r.nengliadap Sultan Sclangor. Sultan
Hisarnuclclin Alanr Shah ibni Alrnarhum Sultan Alauddin
Sulairnan Shali. Bacinrla sultan rnenurunkan tandatangiin
pada 24 Oktober 1t)-l-i.

Y*

co
rEt

1
;guuuaug*uu

Pada 3l Oktober 1945, MacMichael menghadap
Sultan Abu Bakar Ri'ayatuddin Al-Mu'adzam
Shah ibni Almarhum Sultan Abdullah
Al-Mu'tasim Billah, Sultan Pahang. Baginda
terpaksa menurunkan tandatangan pada
2 November 1945.

MacMichael menghadap Sultan Perak, Sultan
Abdul Aziz Almustasim Billah Shah ibni
Almarhum Raja Muda Musa. Baginda cuba
melengahJengahkan masa untuk menandatangani
perjanjian tersebut. Namun begitu, baginda
akhirnya terpaksa menurunkan tandatangan pada
22 November 1945.

MacMichael kemudiannya menghadap
Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan,
Tuanku Abdul Rahman ibni Almarhum Tuanku
Muhammad dan empat orang Undang. Pada
14 November 1945, baginda terpaksa menurunkan
tandatangan setelah didesak oleh MacMichael,
walaupun pada mulanya baginda enggan berbuat
demikian.

I
ug
g
g
<#*uu*ueg
ed

uuuk*uu

g
e,*gug
guuugu
4i

F
M qc*uuuu

uuq,

ffi]wIu
E-CiII*,*+tu#*e,
ed

Pada 29 November 1945, MacMichael
berkunjung ke Kedah dan menghadap Sultan
Badlishah ibni Almarhum Sultan Abdul Hamid
Halim Shah. Dalam pertemuan itu. berlaku
perdebatan antara kedua-dua pihak. Baginda
bertegas enggan menandatan-eani perjanjian
Malayan Union. Walau bagaimanapun. pada
2 Disember 1945, MacMichael berjaya
mendapatkan tandatangan baginda.

=
Padirl Diserrber l g,l5. Raja Pcrtis.Tuanku Syed

=
Putra Jarnalullail ibni Alrnarhurn Syed Hassun

= .l arnalullail telah menurunkan tandatangalt

=
sctr'lah clidesak olch MacMiclraet.

g
I
'g

tfro.*,.hael kemudiannya menghadap Sultan Ii
t Terengganu. Sultan Ismail Nasiruddin Shah

?eU ibni Almarhum Sultan Zainal Abidin. Pada W

t, mulanya baginda enggan menandatangani E

f aokrrn"n tersebut kerana perjanjian ini h
t bertentangan dengan Undang-Undang Tubuh

1*.+ Negeri Terengganu. Namun begitu, baginda h
t, akhirnya menurunkan tandatangan pada E

e ,, ,'r.-t", ,r-r. p

Pada 15 Disember 1945, MacMichael
menghadap Sultan Kelantan, Sultan Ibrahim
ibni Almarhum Sultan Muhammad IV. Beliau
mengugut untuk tidak mengiktiraf Raja-raja
Melayu yang enggan menurunkan tandatangan.
Baginda sultan terpaksa beralah dan bersetuju
menandatangani perjanjian tersebut pada
17 Disember 1945.

EIttilE
ffi*rJr:.
Ef,ffi

Sultan yang menandatan-eani
perjanjian Malayan Union.

Willan dan MacMichael berjaya menyelesaikan misi mereka kerana menggunakan desakan
dan paksaan untuk mendapatkan persetujuan Raja-raja Melayu terhadap Malayan Union. Cara
yang digunakan oleh kedua-dua pegawai British itu tidak dipersetujui dan menimbulkan reaksi
penentangan daripada pelbagai pihak. Kesannya, Raja-raja Melayu telah membantah perjanjian
Malayan Union.

KPM

qA

g,
D
Etr

3
.f

ffiReaksi Penduduk Tempatan terhadap Malayan Union
Kerajaan British mengisytiharkan Malayan Union pada I April 1946. Pada tahun 1946, Kertas
Putih yang diperkenalkan oleh British menimbulkan reaksi yang menyokong dan tidak menyokong,
khususnya Raja-raja Melayu, masyarakat Melayu dan persatuan Melayu. Malayan Union ditentang
oleh Raja-raja Melayu, orang Melayu dan bekas pegawai British yang pernah berkhidmat
di Tanah Melayu.

Penentangan Raia-raja Melayu terhadap Malayan Union
Terdapat pelbagai reaksi Raja-raja Melayu yang menentang pelaksanaan pentadbiran Malayan
Union. Reaksi tersebut seperti yang berikut:. Malayan Union merupakan bentuk penjajahan secara mutlak oleh kerajaan British.

\ . Sultan Melayu kehilangan kedaulatan dan kuasa politik yang selama ini menjadi hak
/ Raja-raja Melayu.
$ . Raja-raja Melayu menyuarakan bantahan dan tentangan baginda terhadap Malayan Union
I melalui pelbagaicara.

Gara Bantahan Raja-raja Melayu IJ

Persidangan Raja-raja Melayu di Istana
Iskandariah. Kuala Kan-ssar, pada bulan April
1946 memutuskan untuk rnengernukakan
bantahan rnelalui Mahkamah Tinggi
di England. Sultan Perak, Sultan Kedah dan
Sultan Johor akan berangkat ke England
sekiranya kehadiran baginda diperlukan
di mahkamah tersebut.

Menurut sistem perundangan British,
MacMichael mendapatkan persetujuan
daripada Raja-raja Melayu dengan cara
tidak sah.

38f,1i#!fiei1-r^-* --- -ryrylq$lEqu#:

Sultan Ibrahim ibni Almarhum
Sultan Abu Bakar

Sultan Badlishah ibni Almarhum
Sultan Abdul Hamid Halim Shah

Sultan Kedah. Perak dan Johor mengutus sltrat
bantahan kepada Geor-re Henry Hall. mendakrva
baginda diperdaya oleh MacMichael.

Beberapa orang raja mendakrva diugut supaya
menurunkan tandatangan tanpa menyedari akibatnya.
Raja-raja Melayu memohon British rnemansuhkan
persetu.juan yang ditandatangani itu.

Tuanku Syed Putra Jamalullail juga mengirimkan
telegram kepada kerajaan British di London untuk
menyuarakan rasa tidak puas hati baginda terhadap
tindakan MacMichael . Baginda tidak diberikan
peluang untuk mendapatkan nasihat daripada
pembesar negeri sebelum nremberikan persetujuan.

,OA
KPM

1

ffi3r1q 'i

iF*rc I
\
Kongres Melayu turut disokong oleh Ra.1a-raja \tcla1 tr. Kongres ini diaclakan untuk menunjukkan
kesunggr.rhan orang Melayu rnenolak Malayan Union. Sultan Hisarnudriin Alam Shah ibni Almarhunr Sultan
Alauddin Suiairnan Shah menderma seban'' ak S l5 ribu ke pada Persatuan Nlelayu Selangor yang rnenjadi
tuan rumah Kongres Melayu Pertama. Baginda jusa rt't,-'rasmikan pernbukaan kongres ini.

Raja-raja Melayu nrentulaukan tlpacara
pelantikan Gabenor setelah perjumpaan
dengan Dato' Onn Jaalar cli Hotel Station.
Dato' Onn Jaafar mernpersembahkan resolusi
Kongres Melayu. iaitu rnernohon Ra.ja-raja
Melayu supaya berserma-satna dengan rakyat
memboikot upacara pclantikan Gahenor
Malayan Union.

Ribuan orang Meiayu )irns herhirnprLrn
di Hotel Statiorr melaungkan "Daulat TLrankr"r l"
dan "Hidup Melayu". Raja-raja NIelar u nekad
memulaukan upacara pelantikan Ciabenor
Malayan Ur.rion. iaitLr Sir Ecluard Gent tlarr
mengadakan sidang akhbar.

Kita patut mencontohi sikap pemimpin yang
mempunyai semangat sanggup berkorban
untuk bangsa dan tanah air. Mereka sedia
mempertahankan kedaulatan negara, walaupun
menghadapi pelbagai halangan daripada
pihak British.

"!..

Bagaimanakah Raja-raja Melay'u
menentang gagasan Malavan Union'l

5

{tr
KPM

Pada 28 Mei I946. Ahli Parlimen British tiba
di Kuala Kangsar, Perak. tempat Sultan Iskandar Shah
bersemayam. Perhimpunan besar-besaran di Padang
Bandar Diraja Kuala Kangsar, menunjukkan raja dan
rakyat bergabung untuk menentang Malayan Union.
Tuanku Permaisuri Perak. Raja Perempuan Kelsom
mengetuai barisan hadapan perarakan bersama-
sama dengan rvanita negeri Perak. Perarakan itu
berjalan melintasi Raja-raja Melayu. Ahli Parlimen
British dan pemimpin Melayu yang berada di atas
pentas. Mereka sangat kagum dengan semangat yang
ditunjukkan oleh Tuanku Permaisuri Perak itu.

t,., il tt,, *nb, bw *4;1 W *b, & A{.da&, ,tt,he7 6, ,*a Wet Wt^ W b 6e4%.,*rt*-a l&a {& 9@1**,

Sultan's Wife Leads Pr*test
*t W<tmcn &.gxin*t LJnion

Perarakan menentang Malayan Union yang diketuai oleh
Raja Perempuan Kelsom.
Sutnber: Zaitcu Ghani. 1985. "Wanita Melayu dalam Politik
1946-1948" dlm. Khoo Kay Kim (ed.). Se_jorah Mtts'-tuttun
Melnyu Moden. Kuala Lumpur: Penerbit Unjversiti Malaya.

H

Memulaukan Upacara Pelantikan
Gabenor Malayan Union

t4r*)s

4!ttG
Penentangan Rakyat terhadap Malayan Union
British Military Administration (BMA) menyiarkan beritii _sa_sirsan \lalaran L'nion unrLrk
pengetahuan rakyat umum. Akhbar Mo.jli,s menyiarkannya pada 12 Oktobel l9-l-5. sehali rclcpu:
kctibaan MacMichael.

Berita Malayan Union mencetuskan kesedaran nasionalisnte untuk nteltentang British. Bantahan
terhadap Malayan Union dilaksanakan melalui akhbar'. cendekiauan. persatllnn Mclavu. kongre.
dan perhirnpunan besar-besaran.

I
' :':: . Akhbar seperti [Jtusurt Melayu (Singapura) . Majlis (Kuala Lurnpur) dan Wurta Negorct (Pulau

.f Pinang) telah menyuarakan bantahan dengan keras, mengecam dan mengutuk Malayan Union
kerana merugikan orang Melayu.

. Akhbar ini menyeru orang Melayu mengadakan perhimpunan besar-besaran untuk mencllak
gagasan Malayan Union.

. Akhbar ini sentiasa melaporkan perkembangan berita penentangan orang Melayu terhadap
Malayan Union.

,.

Dari Purulangan sePirrtas lalu

i)',,,iton dikctahui bahawu
"r"n'in',,gou Malatutt !'u"*"

r*r, grri' un gkan or an g b uk-an
'
ir',t'i1;u. Ualni untrt mencemaskan

tlit iion tlttn Perusaan orangtiitit,,
rnerrgcnui hari dePan

'^)ir,, " ' Pi'o sultan hendaklah
' *urr'ironrtkan dengan seP en1h.
' ;;;;' ;' ;;";;";'n M at Yan

u ni o n i ni

s eb elum men)1 e t ui utnY a'

llfi;::, i$,*":ffi '

dariPada uusan

Hari lahirtt
, e(r,,t,,/, /,,,i),",.M|t1(t.\trt I ttt(rt itt/'

ha,,,, .,,,,,,;;i,')1,',',,',,',,1 ..,.:,,,.,
rt tttrl,t s-

olelt ittr.,:,,.:^'
()t'(ttt'< .ll(/(t.\'tt.

t, r, r,,., t,,'n' t r.,, i tn',,,.*

-,,, r,,, r, .l l r. /, t t t,
t,
", "

rt i. t, r,,,,,, lo,b
t t,t t g t t t t, t t, t t t r h t /, r t t t

o
", * n o, )',,' r"','...,,

u,, I t. t. r t 1 1, 1 1,,,,
pet'a.'aott

.rn,,)
t" t)t ( tt q(t tt ('l tt, ",

bag i oran g r*..,'n',,,.,,,,,,,
A,,r,,, r)j,

n,i* iii,iretat tr i ttt tt,tt,ti t.i....

.va ng bena r. Brl.,"',"
n.r",',u i 1 t i /1 11 l

* i,,,
"
)pl e,i ;:;:;,:,:;: ;,,,

k,,, c,,,,,

& Sumhet.: Diubah .,Neguru. r oo.l"irri'u' daripadir W,ttr

ffi2

Tokoh Pentadbir Melayu
. Pemimpin Melayu seperti Dato'Onn Jaafar, Dato'NikAhmad Kamil,

Za'ba,Tengku Mohamed, Dato'Abdul Wahab Abdul Aziz (Panglima
Bukit Gantang), Wan Md Yussof (Panglima Kinta, Perak) dan
Dato' Hamzah Abdullah telah menggerakkan orang Melayu
menentang Malayan Union dengan pelbagai strategi.. Pemimpin Melayu Johor. Dato'Abdul Rahman Mohammad Yassin
membantah usaha British untuk terus menjajah Tanah Melayu.

'oAKPM

Dato' Nik,\hnrari Kartril
Bantahan Wanita
. Tokoh wanita seperti Cikgu Zaharah Abdullah

(Batu Pahat), Halimahton Abd Majid (Rembau).
Saleha Mohd Ali, Zaharah Tamin (Selangor).
Datin Puteh Mariah Ibrahim Rashid (Perak) dan
Hasnah Ishak (Pulau Pinang) merupakan benteng
barisan hadapan menentang Malayan Union.

. Di Batu Pahat, Cikgu Zaharah Abdullah, ahli
Pertu buhan Pergerakan l\tlel ayu Semenanj ung Johor
berucap membantah pelaksanaan Malayan Union.
Menurut Cikgu Zaharah Abdullah:

Jika apa sekalipun terjadi. karni kaum r'vanita akan
tumt menggembleng tenaga bersama-sama kaun.t
lelaki, bagi mendapat kembali hak-hak kami.

Richard Wnstedt

Frank Swertenham

Bantahan Bekas Pegawai British
Pegawai tadbir British 1'ang pernah
berkhidrnat di Tanah Melayu turut
menentang Mala1,.an Union. Mereka
mengkritik keseluruhan rancangan
Malayarr LInion. Anlara pegawai
tersehut termasuklah:
. Frank Swettenhanr
. Roland Braddell
. Cecil Clementi Smith
. Richard Winstedt
. Frederick Weld
. George Maxwell

5

Datin Puteh Mariah

Persatuan Melayu seperti Syarikat Bekerjasama Am
Saiburi (SABERKAS), Persatuan Melayu Kedah,
Perikatan Melayu Perak. Persatuan Melayu Selangor
clan Persatuan Melayu Johor berjaya menghimpunkan
orang Melayu dari seluruh negara dan setiap lapisan
masyarakat untuk membantah Malayan Union.
Pertubuhan Melayu ditubuhkan atau diaktifkan
semula sebagai tindak balas terhadap Malayan
Union. Pertubuhan ini kemudian meniadi penggerak
rnenganjurkan rapat umunr bagi n-rcrnbantah tinclerkan
MacMichaeI clalam usaha nrenclapatkan tanclatangan
Ra-ia-raia Melayu clan bantahan terha.iap gagasan
Malayan LInion.

Nyatakan tokoh wanita yang
menentang Malayan Union.

a

g
KPM

tp
tI,

#
&
ta

&
w

ril;
&

Halimahron Abd Majid

t"

3
Pemimpin persatuan Melayu dan sultan bekerjasama mengadakan bantahan terhadap kedatan-ean
MacMichael di Kelantan, Kedah dan Johor.

Pada 15 Disember 1945, seramai 10 ribu orang berhimpun di Kota Bharu semasa MacMichael
datang untuk mendapatkan tandatangan sultan.

.f
a Pada 19 Januari 1946, ribuan orang Melayu Kedah telah berarak

di Alor Setar menentang Malayan Union.
Perarakan ini dianjurkan oleh Kesatuan Melayu Kedah,
SABERKAS, Kesatuan Ulama Kedah dan Persatuan Melayu
Kedah.
Tuan Haji Hussain Che Dol, Yang Dipertua Kesatuan Melayu
Kedah dan Senu Abdul Rahman, SetiausahaAgung SABERKAS
telah mengkritik kandungan Kertas Putih Malayan Union yang
dianggap mencabul kedaulatan bangsa Melayu.

a

a
Senu Abdul Rahman

. Pada bulan Januari 1946,Lembaga Kesatuan Melayu Johor
melancarkan gerakan menentang Malayan Union. Perhimpunan
ini disertai oleh Persatuan Melayu Johor. Ungku OmarAbdullah,
Naib Presiden Lembaga Kesatuan Melayu Johor dan Dr. Hamzah
berucap menentang Malayan Union.

. Pada l0 Februari l946,Pergerakan Melayu Semenanjung Johor
di bawah pimpinan Dato' Onn Jaafar berhimpun menentang
Malayan Union.

. Seramai 20 ribu orang Melayu berhimpun di bandar Batu Pahat.

. Dato' Onn Jaafar berucap menggesa orang Melayu bangkit
bersatu untuk menentang penjajah British.

Dato'Onn Jaafar

ry

Dato'Panglima
Bukit Gantang

,OA
KPM

Bantahan di Kedah

ft

.r:&*

E
EO
ftr I

Penentangan gagasan Malayan Union dianjurkan oleh penlimpin pcrsatuan Melayu clan pcnglibatan
Raja-raja Melayu cli negeri masing-masing. PerjLrangan llenentang Malayan Union berkernbang
ke peringkat kebangsaan apabila Za'ba.Yang Dipertnrt Persatuan Melayu Selangor, menghubun-ei
Dato' Onn Jaafar di Johor, Dato' Panglima Bukit Gantang di Perak dan Tunku Abdul Rahman
di Kedah. Mereka menzahirkan penubuhalt sebuah baclan induk untuk rnenjadi pemangkin
menentang Malayan Union. Pemimpin dan cendekiarvan Mela-YLr pada peringkat negeri bersetu-iu

untuk menganjurkan Kongres Melayu. Mereka bersepakat mahu nenubuhkan badan induk untr-rk

menentang Malayan Union secara tersusun.
Kongres Melayu diadakan di Bangunan

Kelab Sultan Sulaiman. Kampung Baru.
Kuala Lumpur. Kongres ini berlangsung dari
I Mac 1946 hingga 4 Mac 1946. Sebanyak 4l buah
pertubuhan Melayu menghantar rvakil masing-
masing untuk menghadiri kongres ini. Mereka
mervakili pelbagai lapisan masyarakat antaranya
termasuklah tokoh politik. sosial. perniagaan dan
ekonomi. Kongres ini bersetuju menubuhkan
United Malays National Organisation (UMNO)
untuk menentang Malayan Union.

Kon-rres Melayu turut diadakan di Johor Bahru. Johor. pada 11 Mei l9-16. Melalui kongres ini,
LrMNO clitLrbuhkan cli Istana Johor pada 11 Mei-1946. UMNO melaksanakan beberapa perkara
penting untuk rlemajukan orang Melayu dan menjadi perlggerak rlenlupuk perpaduan orang
Melayu di selurr-rh Tanah Melayu.

Hari lahirnya Malayan Union itu dianggap sebagai "Hari Ketratiatt" oleh orang Melayr"r.
Peristirva itu meruntun hati ribuan orang Melayu yang berhimpun nlemakai lilitan kain putih
di songkok sebagai tanda berkabung. Malayan Union tnerupakatr sct.nbtlyatl Yilng memanggil orang
Melayu dad selumh negeri menyeftai kon-eres yarrg menjadi obor pembakar semangat ban-{sn Melal'tt.

"*, tq$.&

5
Perrvakilan berganibar di hldapan Kr-lab Sttltrtl
Sulaiman Kampung Baru. Ku;rla l-ttttrpLtr. -qctclalt latrtitl
Pcrsidangan Kon-sres N4elar r-r.

Suntbtr'. }lalay-'ia. Jabatart Wat'islttt \currlt. :\ll\J,\11'liit'h;
Obor .\tttu l'<'r jtnttgtttt. KLtitllt [-tttttPLtr: JiiLrlitllll \\'lrri\iil] \L-!itrii.

, ::1F

I

I

i
Penvakilan parti politik cialam Kongres Mclayu di lstana Persidangan hal'i pefiama Kongres Melayu cli Dervan

Besar,JohoiBahru,Johor,pada 1l NAei fS+6. Singgahsana Istana Besar' Johor Bahru' Johor' pada

.sutrtlter: Malaysia. Jabatan Warisan Negirra. 2007. Merdeka Obor I I Mei 1946'

Satu Per.itrangttn. KualaLumpur: Jabatztn Warisan Negara Suruhar'. Ja'afar On.. 2OO1 . U14NO tlun Mulutun Uttirt,.
Petaline Jaya: MPH Group Publishing Sdn. Bhd.

'r:i.

5[roilrt.e-/-,4
F-'v

KPM

g,
D
EP

5

{,
6
United Malays National Organisation (UMNO) menganjurkan bantahan besar-besaran menentans
Malayan Union. Tunjuk perasaan besar-besaran menentang Malayan Union diadakan scmasa Ahli
Parlimen British, iaitu L.D. Gammans (Garnmans) dan David Rees Williams (Rees Williams)
membuat tinjauan bcrkaitan dengan penentangan orang Melayu terhaclap Malayan Union.

.f

Alor Setar, Kedah
F

Ribuan orang ramai memenuhi ["
tebing jalan raya dari Titi
Bumbung Lima hingga bandar
Alor Setar membantah Malayan
Union. Seramai 50 ribu orang
menyertai rapat umum di bandar
Alor Setar.

Padang Francis Light School,
Pulau Pinang
Rapat umum diadakan di Padang Francis Light
School, Pulau Pinang. Mereka membarva
sepanduk bertulis "Humbankan Perjanjian
MacMichael" yang mempamerkan kebencian
kepada MacMichael. Laungan "Hidup Melayu"
bergemuruh di udara.

'; o #
Ipoh, Perak
Orang ramai berhimpun di Pekan Ahad,
Jalan Datuk. Ipoh, Perak membawa
sepanduk. "Karni Berkehcndak
Naungan. Bukan Penaklukan". "Jangan
Kecervakan Kan-ri'" dan laungan "Hidup
Melayu" sentiasa belgerna di sepanjang
perhirnpunan tersebut.

Seremban, Negeri Sembilan
Orang ramai berbaris panjang di jalan
masuk istana dengan membawa sepanduk
bertulis "Kekalkan Takhta Kerajaan
Raja-raja Melayu" dan "MacMichael
ialah Imperialis".

o;o
Kampung Baru, Kuala Lumpur
Ucapan pemimpin Melayu membantah
Malayan Union menyambut kedatangan
Gammans dan Rees Williams dalam rapat
umum di Padang Kelab Sultan Sulaiman,
Kampung Baru, Kuala Lumpur.

', -.!i

ry:-

-

Klang, Selangor
Orang Melayu berhimpun di padang
dan perkarangan Istana Alam Shah
membantah Malayan Union.

Gammans dan Rees Wiiliarns membuat laporan
kepada Pejabat Tanah Jajahan bahawa sulran yang
menandatangani Perianjian Malayan Union tidak
menyedari akibat daripada perjanjian tersebut. Mereka
menyokon-t sepcnuhnya cadangan Raja-raja Melayu
terhadap penubuhan Perse kutuan Tanah Melayu.
Bantahan penduduk tempatan berjaya membuka mata
kerajaan British terhadap keburukan Malayan Union.

Perjuangan menentang Malayan Union memaparkan
kekentalan semangat juang dan penyatuan orang Melayu.
Semangat patriotik seperti ini sepatutnya menjadi pegan-san
kita untuk rnempertahankan maruah bangsa dan ne_eara.

*A
KPM

UMN0 Menganjurkan Bantahan Secara Besar-besaran

E
E

Ilarttaharr oranu ll'lcla,v-rr ti-.rharlap lVlirlar ru
LInirln senrl\ii lau'atan Alrli llarlirrrcn Ulitish.
.\'rttrtltr'; ; S,rcrl I'ltrstrt ,\li. :{)l?. .\c,.jrrntlt llri..trrl
i Alririt.Vtrri l'L t l{ titl}t1}1.iilil 7it:i()il!tlirtta I !ll/rlr r,l.
l,,ilrlrrr:: .l,rrl, Sllillr,!lr lrrlorlr;rlrt,rr rtrtl lierti.rr.lt
I \'\r'l{r|l,r. nt ( r'rrrc
ffi fenyerahan Sarawak kepada Keraiaan British
Selepas Perang Dunia Kedua, Sarawak diserahkan kepada British. Penyerahan itu menimbulkan
pelbagai reaksi daripada penduduk tempatan'

Setelah Perang Dunia Kedua tamat, tentera Australia mendarat di Kuching dan memperkenalkan
pentadbiran tentera. iaitu British Borneo Civil Affairs Unit (BBCAU) pada I I September 1945. Pada

tahun 1946, British kemudian memperkenalkan BMA di Sarar'vak. Pada 1 Julai 1946, Vyner Brooke
menyerahkan Sararvak kepada kerajaan British. Penyerahan ini mendapat tentangan hebat daripada
masyarakat tempatan di Sarawak.

Terdapat pelbagai faktor yang menyebabkan Vyner Brooke menyerahkan Sarawak kepada kerajaan
British. Antaranya termasuklah seperti yang berikut:

Masalah Pewarisan Takhta

Vyner Brooke tidak mernpunyai anak lelaki untuk menggantikan tempatnya
sebagai raja, sedangkan beliau semakin tua dan uzur. Vyner Brooke
enggan melantik anak saudaranya Anthony Brooke (anak Bertram Brooke)
untuk menggantikannya.

Desakan Kerajaan British
Pada l9 Jun 1944, pihak Pejabat Tanah Jajahan mendesak Vyner Brooke
memberikan kuasa yang lebih luas kepada British untuk meluaskan
penguasaannya di Saralvak. Dengan rnenjadikan Sararvak sebagai tanah
jajahannya, British dapat menguasai kekayaan ekonomi dan menjaga
lep"rtingun pelaburan British di negeri itu. Pada 28 Februari 1945, Pbjabat
Tanah Jajahan mengutus surat kepada Vyner Brooke tentang pendirian untuk
menyerahkan Sararvak kepada British. Akhirnya. Vyner Brooke bersetuju
untuk menyerahkan Sarawak kepada British.

Masalah Kewangan

Vyner Brooke menghadapi masalah kewangan
untuk memulihkan Sarawak selepas tercetusnya
Peran-u Dunia Kedua. Ekonomi Sarawak terjejas.
lombong minyak musnah dan ladang getah juga
terbiar. Kcmudahan pendidikan, kesihatan. jalan
raya dan lapangan terbang juga perlu dibaiki.
$zner Brooke tidak mampu untuk membangunkan
negeri Siuawak semula.

Semasa Sarawak berada di bawah pemerintahan
Jepun, kerajaan sementara telah diwujudkan.
Pengerusinya ialah Bertram Brooke dan Anthony
Brooke. Sementara itu. Oliver Stanley, Setiausaha
Tanah Jajahan berunding dengan kcrajaan sementara
pada tahun l94zl untuk rnerr-rbolchkan British
mengambil Sarar'vak. Narnun begitu. Bertram Brooke
dan Anthony Brooke menolak tawarall tersebut.

toA
-KPM

5

Frff,tq
Hffi]

Charles V1'net' Brookc'

Faktor Penyerahan
Sarar,vak kepada British

-===============:======

tr,}}
TF

Pentadbiran Tentera di Sarawak
Proses Penyerahan Sarawak kepada British
Penyerahan Saralvak kepada kerajaan British melalui proses
seperti yang berikut:

Pe.jabat Tanah Jajahan mengutus surat kepada
Vy'ner Brooke pada 28 Februar:i 19.15 untuk
mem i nta be I i au mcnandatan gan i surat per.j anj ian
clengan George Hcnry Hall. Setiausaha Tanah
Ja.1ahan. Pacla 24 Oktober l9zl-5, beliau bcrsetuju
menyerahkan Sarau,ak kepada British.

Vyner Brookc menshantar setiausaha
pcribadiny'a. Gerarcl T. MacBry,an
tuntuk rncrrdupltkarr pcr'\(.tLrjuan
daripada ketua tempatan.

r+

Kera jaan British rnengarahkun Vyncr Brooke
supaya rnerrdapatkan kelulr.rsan Majlis
Negeri clan persetu.juan rakyrt Saran,ak
terlebih clahulu.

Gerard T. Mac[3r1'an pulang kc England
bersama-sama dengan dokurn,--l r anlr
clitandatangani olch ketua tentplrtan
Sararvak. Vvncr Brooke bcr.sctuju
menyerahkan Strravu,ak kepatla kclajaan
British. Penverahan itu r-libuar tanpa
peneetiihr-ran r:ik1,at Stirat ak.

Kerajaan British mcn-shalttar dua orang
ahli parlirncnnl'a. iaitu Gaurrnans dan
Rees Willianrs untuk rlernbuat tinjauan,
Mercka tiba di Kuching pada 2 Mei 19,16
[1asil tinjatrlrn itu rnerrtllrpirti:

Apakah peranan Gammans dalam peristirva
penyerahan Sarawak?

K(EI
KPM

Scbahagian besar periburrri ntenc-ntang pcnl,erahan
Sararvak.
C)ran g Cii n a rlenyclkon! penvcrahan S arau,,ak .

Tcrclapat juga pencluduk 1,ang tidak ntemahiinri
rraksud penl erahan Sararvak.
Laporan Garlmiins clan Rees Willitirns berkaitan
clen_9an isu penyerahan Sararvak diban,a ke Majlis
Negcli untuk dir-rncli.

Gammans
ees Wi.lliarns

,:t:,t..

Mallis Ncgeri rclah utcn-ec:luarkarr Ranc
Unclang-Undang Pr--nlenihau (Cession
Bil[;. Keputusilnn),a ntcnunjukkarr baharva
golongan ltropc'nvc.rahan nteltans clcngan
I 9 undi. semcntara l6 Lrncli nlcllelitauc.

' ,,',,:

.:,::l:

:
Trrral Slrrauak sebagai nL'scri naungun Br.itish
riirrulnruhkirri. Sarau,ak ilisahkirn seba5iri
ranrih ju jiihrLn Blitish. Parla I .lulai 1L)..16. Har.i
Pcrtr clriltirn Salerr.ak rliisl,'tihalkan tli Kue hing.

EI
rl

w"

*t*s*t
4,0 ffiemksfr FemSmS*k Tempatan ter**dap
Fersgrermhxst Seravu*k
Penyerahan Sarawak mencetuskan dua reaksi yang berbeza, iaitu golongan yang
menentang penyerahan Sarawak dan golongan yang menyokong penyerahan Sarawak'

Faktor Penentangan Penyerahan Sarawak
Colongan yang menentang penyerahan Sarawak ini antaranya dipimpin oleh
Datu Patinggi Abang Haji Abdillah. Golongan ini menentang disebabkan oleh beberapa
faktor seperti yang berikut: '

YErtdmkxn Wg*er Erooke Bertentangart dengarl Ferlemhagaan tr$41

. Prinsip Kelapan dalam Perlembagaan 1941 menyatakan bahawa pemerintahan sendiri
akan diberikan kepada rakyat Sarawak.

. Menurut perlembagaan ini, penduduk Sarawak akan dibimbing untuk mentadbir
negeri mereka sendiri.

. Namun begitu, tindakan Vyner Brooke menyerahkan Sarawak kepada British
telah melanggar Prinsip Kelapan ini. Beliau menafikan hak rakyat Sarawak untuk
mendapatkan pemerintahan sendiri seperti yang termaktub dalam perlembagaan ini.

.--=,s U$n*r Srocke EVlenEetepikan Surat Wasiat Eharles Erooke

' Vyner Brooke telah membuat keputusan tanpa berbincang dengan Raja Muda
(Anthony Brooke) dan Tuan Muda (Bertram Brooke).

. Golongan menentang penyerahan mahu memulihkan pemerintahan Dinasti Brooke
supaya dapat menuntut kemerdekaan dengan mudah.

:,i* *erard T" fl{mmBrymfi mens$ilnakan ltrluslihat

' Gerard T. MacBryan menggunakan pelbagai muslihat seperti tekanan, desakan,
pujukan dan sogokan untuk mendapatkan persetujuan daripada ketua tempatan.

F

'; Apakah faktor penentangan
,i,_1,,t. .l penrerahan Sarari,'ak'l

,OA
KPM

Bertram Brooke

l tr' .

(ED
HI

E'*

€.wk
*r*

W.
Bentuk Penentangan Penduduk Tempatan
Golongan yang menclltatlg penyerahan Saralak melancarkan pelbagai bentuk penentansan dan
bantahan terhadap penyerahan Sararvak kcpada British.

Mengadakan Persidangan Mengadakan Demon$trasi

r+

Johari Anang dan Sharkaivi Osman menganjurkan
persidangan yang dihadiri oleh perrvakilan dari
seluruh Sararvak. Pengcrusi pcrsidangan ini ialah
Johari Anang. Objektif pcrsidangan ini adalah
untuk mengadakan demonstrasi pacla setiap
1 Julai kerana nlenentang peny'erahan Sarai.vak
kcpada British.

Pertubuhan \,ans lnenyertai persiclangan
ini antaranya tern'rasuklah Pcrserakan Pemuda
Melayu (PPM). Barisan Pemuda Sarau,ak (BPS).
Persatuan Kebangsaan Melayu Sarari.ak ( PKN4S ).
Persatuan Melayu Mili. Kesetiaan Muda Nlatu dan
Persekutuan Bumiputera.

ffi
Metetakkan Jauuatail

Beramai-ramai
British menyedari pemimpin antipenyerahan
terdiri daripada pegarvai perkhidmatan arvarn
dan guru. British bertindak mengeluarkan
Pekeliling No. 9/1946 (Circular No. 9) pada
bulan Disember I946 yang melarang pegar.vai
awam menyertai gerakan antipenyerahan.
Pada 2 April 1947, seramai 409 orang kakitangan
kerajaan meletakkan jawatan. Kakitangan yang
meletakkan jawatan termasuklah guru serta
pctugas di Pos dan Telegraf, Jabatan Marin.
Kastam, Perubatan dan Kesihatan, Percetakan,
Jabatan Tanah dan Ukur. Jabatan Kerja Raya,
Bon.rba dan Perbendaharaan. Seterusnya. seramai
-56 orang pelajar Maktab Perguruan Melayu
Sararvak bertindak menamatkan pengajian
sebagai bantahan terhadap Pekeliling No. 9.

il0

Pada 30 Oktober l9z16, demonstrasi pertama diadakan
ketika kedatangan Gabenor pertama Sararvak.
Charles Arden Clarke di Astar.ra. Den-ronstrasi ini
diketuai oleh Datu Patinggi Abang Haji Abdillah.
Perarakan ini disertai oleh 16 persatuan Melavu.
PKMS nrendesak British berundur dari Sararvak.
Antara kata yang tertulis termasuklah "Kaitri
membantah clengan sekeras-kerasn),a atas tindakan
Brooke menyerahkan Sararvak kepada kolonial
In-e-eeris". "Sarawak adalah hak karni. "Leburkan
kolonial" dan "No Cession". Sepanduk dan poster
antipenyerahan clitan.rpal di pokok. perahu dan jeti.

Dernonstrasi di Sibu diterajui oleh ppM.
Beberapa demclnstrasi berjaya diIaksanakan.

I
3

Tunjuk perasaan di Kuching menentang penyerahan
Saralvak.
Sunilter'. Ramlah Adam. Abdul Hakim Samuri dan Muslinrin
Fadzil. 2007. Se.juruh Tingkalan -1. Kuala Lumpur: Dewan
Bahasa dan Pustaka.

t!
KPM

i

1
&antaham #m$mrxgmm h$*s*ut**

Goion-qan rvanita yang menentang hebat penyerahan
Sararvak ialah Cikgu Lily Eberrvein (PKMS),
Hajah Sipah Tuanku Othman, Dayang Fauziah
dan Cikgu Ajibah Abol. Kerum ibu yang diketuai
oleh Cikgu Lily Eberwein telah per-ui ke rumah
panjang untuk mengadakan kempen kcsedaran.
Mereka sanggup mengorbankan masa dan tenaga
untuk mengatur demonstrasi menentang penyerahan
Sarawak. Cikgu Ajibah Abol mengetuai kaum
rvanita untuk bergabung tenaga dengan gerakan
antipenyerahan dalam r.rsaha mempcr.iuangkan
kemerdekaan Sararvak.

Cikgu Lily Ebelrvein. Ketua Kautr lbtt.

Demonstrasi Kaum lbu me mbantah pc'nyerahan
Sararvak kepada koloni British pada tahun 19'17.

Snnbt'r: Ramlah Adam..{bdul Hakint Sarnuri clan

Nlrrslirnin Fadzil. 2007. Se.iurttlt 7'ittg/:,tr,zrt -1. Kuala
Lumpur: Dervan Bahasa dan Pustaka.

's,l rfgri ,Et iE
IEIIET

iwl iwi iryi iryi iffii tBri

Menggunakan Akhbar
Gerakan antipenyerahan telah mendapat tenaga
baharu apabila akhbar U t u s an S ar aw ak diterbitkan
pada bulan Januai 1949. Utusan Saraw&k digunakan
sebagai saluran untuk menyebarkan tentangan
mereka terhadap penyerahan Sarawak. Pengarang
menggunakan kritikan yang tajam terhadap
rancangan penyerahan Sarawak. Misalnya, ulasan
berita tentang tindakan kerajaan British menyekat
Anthony Brooke daripada memasuki Sarawak pada
16 September 1949 dan artikel bertajuk "Kerajaan
British Menipu Rakyat" yang disiarkan pada
7 November 1949.

lWl tBEt lffi iryt itri lffit
6

Pergerakan Pemuda Mc'la1'u tPP\1 t.
menghantar surat kepada kerajaan British
di London bagi menyatakan bantahan mereka
terhadap penjajahan Sararvak. Pada tahun
1949, BPS telah menghantar referendum
rnemansuhkan penyerahan Sararvak. Mereka
menghantar surat bantahan kepada Perdana
Menteri British. Clement Attlee dengan
salinannya kepada Gabenor.

Anthony Brooke kemudiannya
menentang penyerahan melalui sistem
perundangan. Beliau membuat rayuan
di Privy Council. Pada 16 Julai 1948.
Anthony Brooke membawa kes ini
ke Mahkamah Tinggi Brunei. Nttrnun begitu,
rayuan tersebut telah ditolak.

Orang Dayak menubuhkan Sararvak Dayak
Association (SDA) dengan 500 orang ahli.

tkA
--KP\I

F

IpD
Etr

r
.f

mflt runmnlmifll
Menuhuhkan Kumpulan Rukun 13
Golongan mucla dalam gerakan antipenyerahan
menubuhkan Rukun l3 pada 20 O-cos 1948.
RLrkun l-l ditubuhkan secara sulit oleh para
pomirnpin Pergerakan Pemuda Melayu (PPN4)
di Sibu. Kumpulan ini dipirnpin oleh Arvang Rarnbli.
Morshidi Sidek clan tlujang Suntclng.

Sasaran kr-rn.rpulan ini adalah untuk
menghapuskan pegarvai tin-rgi British di Sibu,
Sararvak. Satu mesr,uarat sulit diadakan untuk
rnembunuh Duncan Stervart pada 3 Discmber 1949
di Sibu.

Nlorshidi Sicle k Bu jang Sunton!: A\\ang Rarnbli

Peristiwa Sungkit Berdarah

Rosli Dhoby antara pejuang kemerdekaan Sarawak. Beliau telah menikam
Duncan Stewart dan seminggu kemudian, Duncan Stewart meninggal
dunia di Hospital Singapura. Peristiwa ini dikenali dengan nama.,sungkit
Berdarah". Pembunuhan Duncan Stewart memberikan kesempatan
kepada British untuk menindas gerakan antipenyerahan. pada 6 Disember
dan 7 Disember 1949, British menutup pejabat PPM, PKMS, BPS dan RosliDhoby'
Angkatan Semangat Anak Negeri Sarawak (ASAS). Anthony Brooke merayu semua persatuan

! antipenyerahan supaya menghentikan usaha menentang penyerahan' pada 5 Februari 1951. Rosli Dhoby, Morshidi Sidek, Awang Rambli

Membuat lnterpretasi
Tal'sirkan ungkapan cli barvah:

Kemcrdekaan itu telah tctap ada
dalam tangan jika kita herserlia
tltcttr-orbltttkittt rliIi .utt.liIi.

Puisi "Panseilan \{u rang Suchi"

Suntong akhirnya dikenakan hukuman gantun-s hingga
didapati bersalah. Anggota Rukun 13 yang lain dikenakan

Rosli Dhoby ditangkap oleh British.
Sumber: Rudi Affendi Haji Khalik, 1997. Rosli Dhobi
di Tali Gantung. Kuala Lumpur: Gaya Media Sdn. Bhd.

- dan Bujang
''' mati setelah

hukuman penjara. Gerakan antipenyerahan Sarawak menemui kegagalan.
Walau bagaimanapun, gerakan tersebut memberikan kesedaran dan
membangkitkan nasionalisme dalam kalangan penduduk tempatan.
Semangat tersebut membawa penubuhan parti politik di Sararvak.

Duncan Stewarl. Gabenor
British yang kedua di Sarawak

,d xps tE5' .*BJ

M
KPM

E
E *,G'*+,- nlr

:!
Reaksi Penduduk yang Menyokong Penyerahan Sarawak

Di sebalik pencntangan terhadap penyerahan Sarawak, terdapat juga penduduk
yang menyokong penyerahan ini. Kurnpulan penyokong ini diketuai oleh
Datu Bandar Abang Haji Mustapha dan Datu Amar Abang Haji Suleinian.
Terclapat beberapa faktor yang menyokong penyerahan Sarawak, iaitu untuk
memajukan negeri dan penduduk tempatan serta memberikan peluang
pekerjaan dalam perkhidmatan awam.

Ahli Ma-ilis Negeri, Datu Bandar Abang Haji Mustapha menyatakan baharva selepas
perang. negeri Sararvirk mengalami banyak kemusnahan. Penyerahan ini dapat memajukan
Sarawak clalam pelbagai aspek sepetti politik, perhubungan. perdagangan, pertanian,
pendidikan, kesihatan dan meningkatkan taraf hidup masyarakat Sararvak.

Memaiukan Penduduk Tempatan

Golongan propenyerahan menubuhkan Young Malay Association (YMA) untuk
menggalakkan kemajuan orang Melayu dalam bidang ekononli dan sosial. Pertubuhan
ini juga membantu orang Melayu yang mundur dan ketinggalan dalam pelbagai aspek.
Kegiatan YMA menjurus dalam bidang pelajaran, agama dan sukan. Pertubuhan ini
menubuhkan cawangannya di Sibu, Kalaka dan Miri.

Membgrlkan Peluang Pekeriaan dalam Pefh!|mat1n Awam
:

F

rE
Ramai golongan intelektual di Sarau'ak diberikan peluang untuk mengisi jarvatan tinggi
clalam perkhidmatan kerajaan seperti peguam, doktor dan jurutera. Dengan ini. British
akan meml'rerikan taraf berkerajaan sendiri kepada Saralvak.

British menjaclikan Sarariak tanatr jalahannya. Langkah tersebut menggambarkan rancangan
besar British cliTanah \'lelaiu. Singapura dan rvilayah tttara Borneo. Penyerahan Sarar'vak telah
lnencetuskan rcaksi nte n L- ntart s tlan ttteuytlkong daripada penduduk.

BA
KPM

I
i

l
Ii

0-

([Drt,
f; Penyerahan $abah kepada Ker{aan British
Selepas tentera Jepun menyerah kalah, British Military Administration (BMA) diperkenalkan
di Sabah. Kota Kinabalu dibebaskan daripada kawalan tentera Jepun pada 28 September 1945,
manakala Sandakan pada 19 Oktober 1945. BMA diketuai oleh C.F.C. Macaskie. BMA berusaha
untuk mengembalikan keamanan dan ketenteraman negeri.

,,}"
@..*

Tentera BMA bersama-sama dengan kanak-kanak
di Kudat, Sabah.
Sumber: Wendy Khadijah Moore, 2004. Malaysia:
A Pictorial History 1400-2004.Kuala Lumpur: Arkib
Negara Malaysia dan The New Straits Times press.

Tentera BMA di Pulau Labuan, Sabah.
Sumber: Wendy Khadijah Moore, 2004. Matal,sia: A Pictorial
History 1400-2004. Kuala Lumpur: Arkib Negara Malaysia
dan The New Straits Times Press.

It
t

\
II

Faktor Penyerahan $abah kepada British
Syarikat Borneo Utara British (SBUB) menandatangani satu perjanjian dengan kerajaan British pada
26 Jun 1946. Sabah kemudiannya menjadi tanahjajahan British. penyerahan Sabah sebagai sebuah
tanah jajahan bermakna pentadbiran negeri akan ditadbir oleh seorang Gabenor yang bertindak
sebagai Ketua Kerajaan. Gabenor British yang pertama di Sabah ialah Sir Edward Twining.

Memenuhi Kepentingan British
Perdana Menteri Britain, Clement Attlee ketika itu sedang menyelesaikan soal pemberian
kemerdekaan kepada Sri Lanka,India dan Burma. Sementara itu, Sabah merupakan sebuah
negeri yang berpotensi menggantikan jajahan rersebut. Sabah berupaya untuk membekalkan
sumber bahan mentah dan kawasan pasaran bagi barangan British.
llEenerusk*n Basar British dalarn Hubungan Luar
Semasa pemerintahan SBUB, Sabah menjadi ne_eeri naungan British. British menguasai
perhubungan luar negeri dan pertahanan Sabah. Keadaan ini mendorong SBUB membuat
keputusan untuk menyerahkan Sabah kepada British pada tahun 1946.

:!A
KPM

EEI

trl

*k]** ** E-.r --5----

:1

L.t

I
Kebakaran di Hospital Arvam Jesselton Sabah

*'\
,

Suntber: Australian War Mcmorial 5
Kudat

Masa$ah Kewangan SBUB

Sebelum meninggalkan Sabah, tentera Jepun telah
memusnahkan Jesselton, Kudat dan Sandakan. Kerosakan
ini memerlukan kos yang besar dan tidak mampu
ditanggung oleh SBUB bagi membangunkan Sabah. Pihak
syarikat bersetuju menyerahkan Sabah kepada kerajaan
British kerana kekurangan dana.

Jesselton

Bandar Sandakan scbclum dibont
olch tcntera Jepun.

Bandar Sandakan selepas dibom oleh tentera Jepun.
Sumber'. Zakaria Haji Ahmad, 2006. The Encyclopedia of Malaysia,
Vol. Editor, Government and PoLitics 1940-2006. Kuala Lumpur:
Editions Didier Millet Sdn. Bhd.

Penyerahan Sabah kepada British disebabkan oleh
beberapa faktor sepefii pemulihan prasarana akibat
kemusnahan oleh tentera Jepun dan kepentingan
British di Sabah.

Apakah laktor penyerahan Sabah
kepada British'l

,,4
KPM

.:2a '#.

tu
Tr

I
I

ld +*

*.
,*

I

3

,e

Lt
t",

..dL.Arut
I*

,x

ff' ?

4

I
I
I

t't

TD

TD

c*w,
J) Reaksi Penduduk Tempatan terhadap Penyerahan Sabah
Penyerahan Sabah kepada British pada l5 JuJai 1946 tidak mendapat penenrangan daripada rakyat
tempatan di Sabah disebabkan oleh perkara yang berikut:

British Menindas Kegiatan Berpersatuan
Penduduk Sabah terdiri daripada pelbagai kumpulan etnik yang berbeza dari aspek bahasa. budaya,
sistemkepercayaan, petempatan dan kegiatan ekonomi. Keadaan ini menyukarkan pcrrimpin Sabah
untuk menghimpunkan kesemua etnik dalam satu pertubuhan.

Walaupun begitu. tcrdapat juga persatuan yang ditubuhkan seperti Persiiudaraan Sahabat
Pena Sabah (PASPAS) dan Persatuan Kebangsaan Melayu di Sabah yang dipimpin oleh Tengku
Noordin. Zakaria Gunn dan Abu Bakar K. Ahmad. Selain itu, terdapat ju_ta tsarisan pernuclii Sirbah
(BARIP) yan_r dipimpin oleh Manclur Mohammad Sharif. Lnam Suhaili Yaakub. Seru ji yaakLrb clan
ZulkifliApon-e Abanc Abdul Hadi.

Pada au'alnra. orsanisasi ini ditubLrhkan untuk menrperbaik keadaan
ckonomi clan politik kaurn bumipntera. Kemudiannya. pentintpin persatualt
ini bergiat aktif rrembanqkitkan kesedaran berpolitik dalam kalan_ran
masyarakat setenlpat. British khuatir penraruh pemirnpin ini akan
men_csucat kedr-rdr-rkan mereka cli Sabah.

Basi nrelumpuhkan gerakan nasionalisnre ini. British bertindak secara
halus menari iirkan ja*'atan kenaikan pangkat kepada ahlipersatuan ini. Selain
itu. British turut meminclahkan ahlidan pemimpin yang aktif dalam _uerakan
berpersatuan ke banclar lain. Kegiatan berpersatuan ini akhirnya menjadi
Iemah kerana mengalami masalah kervangan clan kekuranean pemimpin
yang berkebolehan.

,,4
KPM

lmrrr Suhrili Yankub

Barisan Pemuda Sabah
(BARTP)

Pengiran Muhd Yusof Jamil Umar

H.M. Salleh Ditawarkan beke{a dengan kcrajaan

Mandur Syarif Pulang ke Indonesia.

Imam Suhaili Yaakub Berpindah ke Pulau Labuan.

Seruji YaakLrb Menyertai Khairat Jumaat Muslirrin (KJM)

rilrEuPril

Pernirnpin Parti
Kebangsaan Melal,u
l.abuan (PKMI-)

Tengku Noordin
Dipindahkan ke Jessclton pada bulan September 19216.
Beliau kernudian ditarvarkan beker.ja di Treasury
Jesselton sebelurn pulang ke Tanah Melavu.

Zakaria Gunn Ditukarkan ke Jesselton

Apong Kerahu Ditukarkan dari daerah Tawau ke daerah Sandakan

.f

ffit *,-

Pertubuhan Pemimpin Tindakan
Tclah dihantar berkursirs ke SITC

Pertubuhan Pemimpin
iIl:\'"t.J

*"
l.'1'" -

i1I \

c

*iq
*q,a.

iLr
*.-.s * t{

{

,

, It
t

Sebahzrgian daripach ahli Parti Kebangsaan
Melayu Labuan.

Swnbcr: Eko Prayitno Joko. Zaini Othman tlan Sarat Arvg Darnit, 2018. Gerokun Berpolitik Buntipute ru lsLun di Sabuh (1938-196j)
Kota Bahru: Kedai Hitarn Putih.

Mengehadkan Peluang dalam Pentadbiran
Dasar British mengehadkan peluang kepada pencludLrk tempatan melibatkan diri dalanr bidang
lrentaclbiran menyebabkan penduduk Sabah kurang mempunyai pengalaman dalar.l sistct.tt
birokrasi Barat.

Sebahagian daripada ahli Persaudaraart
Sahabat Pena Labuan. 1940.

E,
/1-6Gerakan penciuduk tempatan membantah pclaksanaan

gagasan Malayan Union di Tanah Melayu dan -gerakan
antipenyerahan di Sarar'vak kepada British mencetuskan
impak yang berbeza. Gerakan menentang Malayan Union
berjaya mencapai matlamatnya. Semeutara itu, penyerahan
Sabah kepada British tidak mendapat tentangan atau
bantahan dalam kaliingan pencluduk tempatan. Dasar
British selepas perang terhaclap Tartnh Mclayu, Sararvak dan
Sabah menyebabkan gelornbang kebangkitan nasionalisme
untuk membebaskan tanah air daripada belenggu penjajah.

5

n
Pcnlcrahan Sabah dianggap sebagai pelLrang kepada penduduk tempatan untuk melibatkan diri
.lalam pentadbiran. memr{ukan bidang perniagaan dan meluaskan jaringan perda-eangan. Selain
itr.r. penyerahan ini tlapat membangunkan negcri Sabah selepas perang. Oleh sebab itu. kebanyakan
penduduk enggan melibatkan diri dalarn aktiriti rnenentan-s penyerahan Sabah kepada British.

Penyerahan Sabah kepada British tidak mendapat sebarang bantahan daripada penduduk tempatan
kcrana mereka tidak memahami tujuan penyerahan tersebut. Hal ini disebabkan oleh dasar British
yang menindas kesedaran nasionalisme dalam kalangan anak rvatan. Gelontbang kebangkitan
nasionalisme di Sabah berlakLr apabila British memperkeualkan langkah ke arah berkerajaan sendiri
cli Sabah.

)

i

)

i

Membuat rasionalisasi
Pada pendapat anda, n.rengapakah
SBUB rnenyerahkan Sabah kepada
British'l

I

Mengapakah pendidikan penting
untuk rnenirnbulkan nasionalisme'l

,'A
KPM

.

E?t\.1
l>l

L'J

rtl*,B,nt# $

w t ei,

i
m

ERA PERALIHAN KUASA BRITISH DI NEGARA KITA

1
British Military
Administration

. Mengembalikan Kestabilan dan Keamanan

. Memulihkan Kepercayaan Rakyat

r+
2 Gagasa

Malayar
n
n Union

. Latar Belakang

. British Mendapatkan Tandatangan Sultan

3
Reaksi Penduduk
Tempatan terhadap
Malayan Union

. Penentangan Raja-raja Melayu terhadap
Malayan Union

. Penentangan Rakyat terhadap Malayan Union

4 Penyerahan Sarawak
kepada Kerajaan British

. Pentadbiran Tentera di Sarawak. Faktor Penyerahan Sarawak kepada British

5
Reaksi Penduduk
Tempatan terhadap
Penyerahan Sarawak

. Faktor Penentangan Penyerahan Sarawak

. Bentuk Penentangan Penduduk Tempatan

. Reaksi Penduduk yang Menyokong Penyerahan
Sarawak

6 Penyerahan Sabah
kepada Kerajaan British

. Faktor Penyerahan Sabah kepada British

7 Reaksi Penduduk
Tempatan terhadap
Penyerahan Sabah

. Dasar British. Kepentingan Sosioekonomi Penduduk Tempatan

tsA
KPM

cry

o
€
)
21

{ktiviti I : Fikir-Pasang-Kongsi (Think-Pair-Share)

Arahan:
l. Murid dikehendaki memikirkan jawapan bagi soalan yang diberikan secara individu.
2. Murid berbincang dengan pasangan.
3. Mereka berkongsi maklumat hasil perbincangan dengan pasangan dan kumpulan lain

Peristiwa l: Gerakan Mencntang Malayan Union 1946

sx,0|i x0T 5

Sumber'. Ja'afar Onn, 2tW . UMNO dan Malayan Union.Pelaling Jaya: MPH Group Publishing Sdn. Bhd

Peristiwa 2: Gerakan antipenyerahan di Sarawak

1
f
t

Sumber: Rudi Affendi Haji Khalik, 1997. Rosli Dhobi
di Tali Gantung. Kuala Lumpur: Gaya Media Sdn. Bhd.

Sumber'. Ramlah Adam, Abdul Hakim Samuri dan
Muslimin Fadzil.2007. Sejarah Tingkatan .1. Kuala
Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Berdasarkan gambar di atas, jawab soalan yang berikut:
(a) Bandingkan sebab penentangan penduduk tempatan terhadap British di

i. Tanah Melayu
ii. Sarawak

(b) Sejauh manakah strategi yang digunakan oleh penduduk tempatan di (a) (i) dan (a) (ii)
berjaya mencapai matlamat perjuangan mereka?

(c) Sebagai generasi muda, syorkan usaha untuk mewujudkan sebuah pentadbiran negara
yang stabil pada masa akan datang.

={AKPM

ED
ED

i

I
I
J

I
21

Ilustrasi yang berikut menunjukkan peristiwa penentangan penduduk Sarawak terhadap penyerahan
Sarawak kepada British pada tahun 1946.

rf

Arahan:

l. Secara berkumpulan, murid membuat perbincangan untuk mempersembahkan drama bertajuk
"Gerakan Antipenyerahan di Sarawak".

2. Murid perlu mencari maklumat tentang perkara yang berikut untuk menulis skrip drama
(a) Sebab penduduk Sarawak menentang penyerahan Sarawak.
(b) Cara penduduk Sarawak menentang penyerahan Sarawak.
(c) Peristiwa "Sungkit Berdarah" di Sibu, Sarawak.

3. Berdasarkan maklumat yang diperoleh, tulis skrip dan buat latihan sebelum dipersembahkan
dalam bentuk drama.

4. Rekodkan drama tersebut untuk tujuan dokumentasi

WeWant Brooke Anthony Brooke
is Not Cri

oi
Earrt

H K0L0N1\11$TU(KA

Ie\

Abad Ke-21

Aktiviti 2: Aktiviti Drama (Drama Activity)

EI<l
-)

WA
KPM

kaxriiatah

o

0
*-1
il

l Mengapakah British menubuhkan pentadbiran yang berikut?

Tempoh September 1945-Mac 1946

Pentadbiran British Military Administration (BMA)

A. Mervujudkau keamanan
B. Menjirnatkan perbelan.jaan
C. Membcrikan latihan kepimpinan
D. Melaksanakan ekonomi karvalan

I{ItilIF
2 Maklumat yang berikut merujuk rancangan British untuk mewujudkan sistem pentadbiran

baharu di Tanah Melayu selepas Perang Dunia Kedua.

Mewujudkan pentadbiran yang cekap
Memastikan sumbangan orang asing
Memperkenalkan syarat kewarganegaraan terbuka

Apakah sistem pentadbiran yang dapat menjayakan rancallgan tersebut?

A. Negeri-negeri Melayu Bersekutu
B. British Military Administration
C. Persekutuan Tanah Melayu
D. Malayan Union

J British telah melantik Sir Harold MacMichael untuk mendapatkan tandatangan Raja-raja
Melayu bagi melaksanakan Malayan Union.
Bagaimanakah beliau mendapatkan persetujuan tersebut?

I Membuat desakan
II Mcrvujuclkrn imuniti
III Mengekalkangelaran
lV Meng-uunakan ugutan

A. I dan II
B. I dan IV
C. II dan III
D. III dan IV

M
KPM

@ Pemahaman dan Pemikiran Kritis
4 Petikan yang berikut berkaitan dengan pentadbiran Malayan Union yang diperkenalkan oleh
British di Tanah Melayu bagi menggantikan British Military Administration.

r+ Sumber: Abdullah Zakaia Ghazali. "Likuliku Ke Arah Persekutuan Tanah Melayu 1948',. Kumpulan
Kertas Kerja Seminar 60 Tahun Penubuhan Persekutuan Tanah Melayu-Asas Negara Merdeka. Kuala
Lumpur: Arkib Negara Malaysia.

(a)
(b)
(c)

Jelaskan ciri-ciri Malayan Union.
Bagaimanakah penduduk tempatan menentang Malayan Union?
Andaikan anda pemimpin orang Melayu semasa pelaksanaan Malayan Union. Berikan
syor anda untuk membuat penambahbaikan terhadap Malayan Union supaya Raja-raja
Melayu dan orang Melayu boleh menerima Malayan Union.

5. Pernyataan yang berikut berkaitan dengan penyerahan Sarawak kepada British

Sumber: Ho Hui Ling. "Penyerahan Sarawak kepada Kerajaan British, 1946-1951,' dlm. Malaysia
dari Se gi Sejarah, Bil. 29, 2C01.

(a)
(b)
(c)
(d)

Mengapakah Vyner Brooke membuat penyerahan tersebut?
Bincangkan reaksi penduduk Sarawak terhadap penyerahan tersebut.
Mengapakah British menjadikan Sarawak tanah jajahannya?
Penduduk Sarawak menggunakan slogan yang berikut.untuk menentang penyerahan
Sarawak kepada British.

No Cession
We Do Not Want To Be Colonised
Down With Sararvak Colon

Mengapakah slogan tersebut digunakan oleh penduduk Sarawak?

BA
KPM

Kerajaan British memperkenalkan Malayan Union untuk menggantikan British
Military Administration (BMA) di Tanah Melayu. Pengenalan Malayan Union
pada tahun 1946 ini menjadi pencetus utama penggemblengan tenaga dan kuasa
orang Melayu. Pertama kalinya orang Melayu bersatu, sebulat suara menentang
Malayan Union yang diperkenalkan oleh kerajaan British.

Pada 21 Mei 1946, dokumen penyerahan Sarawak kepada kerajaan British
ditandatangani oleh Vyner Brooke dengan pihak kerajaan British yang diwakili
oleh C.W. Dawson di Astana, Kuching. Pada I Julai 1946,upacara penyerahan
Sarawak kepada British berlangsung di hadapan bangunan Mahkamah,
Pangkalan Batu, Kuching. Peristiwa ini dikenali sebagai Hari penyerahan
atau Cession Day sebagai tanda kerajaan British telah menerima penyerahan
Sarawak secara rasmi.

@ Pemahaman dan Pemikiran Kritis

o
€
Nilai, Patriotisme dan Iktibar

a

Kestabilan dan kemakmuran negara yang kita miliki pada hari ini perlu dihargai.
Kestabilan dan kemakmuran negara merupakan hasil perjuangan masyarakat terdahulu yang
harus dipertahankan demi kelangsungan generasi akan datang.
Semangat juang dan pengorbanan mereka yang berjuang demi kelangsungan kestabilan dan
kemakmuran negara hendaklah kita contohi.

Diri dan Keluarga
Kita hendaklah bersyukur kerana kestabilan dan kemakmuran negara membolehkan kita mengecap
impian yang dicita-citakan. 5
Negara
Kemerdekaan dan kedaulatan membolehkan proses pembangunan dan pemodenan negara berjalan
dengan jayanya.

"laiE&r

Pembangunan dan pemodenan negara dapat dikecapi melalui kemakmuran negara

Sumber'. Pusat Maklumat Utusan dan Unit Foto Utusan Melayu (M) Bhd.

XA
KPM

trl'E

Cakna dan Cerminan

;:l :t


buku teks sejarah tingkatan 4/Buku Teks Sejarah T4 - Bab 5.pdf

.THE

{AS AT{E\I]

THI L.N. "d6t .tr)51:
o l3l rq5l:

L.N. 767 tqs.l

.'\CREEh,{

ffiI}IRATION Or TTIALAYA
I tl-15. ;\ r* L)
.I,\\]ES CEI
{'f HIS MAJI
,{intlrrhunr
K.B.l:. {il.1il.).
;r ir.li J'e ;-t ilill'i
Ill'AYAI-L,'D-

AGHEETTIEIIIT, I$48 ALN'{t ''-[""\5lr\,I
t hc S.;r ic nf
RAHIr{A\ ihni
tltc l'anr rii-Pe

BAB 5
Territorics \\ hi
SEMBILA\. I-I
Alnrlrrhurrr .5u
Sultan of ihe S

PERSEKUTUAN TANAH MELAYU
1948

Sulran AilDI rL
K.C.lvt.C.. ti.lr.l..
TUNKU 8.,\DLI
I{ALIMSHAH
His Highncss
JAMALTJ

Sinopsis
Persekutuan Tanah Melayu 1948 diperkenalkan oteh British untuk menggantikan
Malayan Union. Terdapat pelbagai faktor Persekutuan Tanah Melayu l94g ditubuhkan.
Ciri-ciri Persekutuan Tanah Melayu 1948 yang berbeza daripada Malayan Union
diterima oleh penduduk tempatan. Pembentukan Perjanjian persekutuan Tanah Melayu
1948 lebih menggambarkan toleransi penduduk negara ini menuntut kemerdekaan.

IBRAHIM itrni
s.P.M.K." S.J.M.K..
arrd I-lis H igh
ZAINAL ABIDI
for Theniselvrs ir

Wrrt,nlts it
itrr;tngelttr:tt ts
governlrr*ltt of
Sembilan.

Penentangan orang
Melayu terhadap
Malayan Union.

Penubuhan
Jawatankuasa
Kerja.

t
r\

l -.r

APRtt 1946 JULAI 1946

XAKPM
li.-'

lnti Pati

FEDERAl-l$N { j j

AGREEMEi';T"
, B} L.N. 2?9;|Q"{{i. i,
O. 17;1951: I-.fr. .l,l

0. -1q./1955: L.N. ;;'j i

'j'f I)r\-flrD ti;* i,i r '

\llE BEI.WIL::,; ]:,,,.

, K.(',.r.{.i;.. l}.$.( !". i l

:S"f Y' lnd H!r il:'
r;-r ABLI BAK&!"1. .

(j.l!.1... (i.('.( l.( . : i
rf J0HORH, l'fi' i'1:
N AL"MUAlll,rr[] ',i'
BI'LL.;\H AI3t.)l'L-l .,". i l

AHANC. Hi5 Flti:i',.,:
Alntarhunr'fUi\\'li[' ].i
fiu;tn Bcsilt, iiriri til,: ;

l forttt i h': S,; ,.'

Higl'rness HISAh{{ r i}l ;i
lr ALA-lDIlli\ q! ri".1 l ': l

rie ()f SELAN{;OF.. }1l,
AZIZ ALlfi I j"'.1-,,\:,i,.1

iuluur of lhe Si;.i *
iHAtI ihni AIniii,rr:.
,.( .II.u., r.rl.l'. .Sul .,,'
iE,n PurRr\ iiri:i ;\li::, ,

Ii thc RLrja of PEltl-l.r'AlntrLrlrunr Sir i,:
c.!1.c.. Sultali ril'ii:., '

jss Suliarr IS[,{AIL ,:
\. c.tvt.c.. Sulttl ril' ii:.- '
'td Tltcil Succdi:.,'r

beerr l'i'pr*r*i;;*li . ll
he rtt ltie i, : :

\llrlri-r Stl:i; '
Pe i'.,k. K''.:

Cadangan
Perlembagaan
Rakvat.

l. Latar belakang penubuhan Persekutuan Tanah Melayu 1948
2. Faktor penubuhan Persekutuan Tanah Melayu 1948.
3. Ciri-ciriPersekutuan Tanah Melayu l94tl.
4. Kesan penubuhan Persekutuan Tanah Melayu I 948.

l. Kepentingan mempeftahankan kedaulatan negara.
2. Kepentingan kesedaran negara kita tanggungjar.vab kita
3. Kepentingan bersemangat rvaja dalam perjuangan.
4. Implikasi tindakan masa kini terhadap masa depan.

1. Memahami kronologi penubuhan Persekutuan Tanah
Melayu 1948.

2. Meneroka bukti dan sebab Persekutuan Tanah Melayu
1948 ditubuhkan.

3. Membuat interpretasi penerimaan nasionalis Melayu
radikal dan bukan Melayu menentang pembentukan
Persekutuan Tanah Melayu 1948.

4. Membuat imaginasi usaha tokoh tempatan merealisasikan
penubuhan Persekutuan Tanah Melayu 1948.

5. Membuat rasionalisasi kesan penubuhan Persekutuan Tanah
Melayu 1948.

Penubuhan
Persekutuan Tanah
Melayu.

KPS
:i

i,tas
iultl
llc
,()r

WA
KPM

JULAI 1947

Kemahiran Pemikiran Sejarah

1

Elemen Kewarganegaraan
dan Nilai Sivik
_*f= Latar Belakang Penubuhan Persekutuan Tanah Melayu 1g4B
Persekutuan Tanah Melayu diperkenalkan bagi menggantikan Malayan Union 1946 yang ditolak oleh
penduduk tempatan. Sebuah Jawatankuasa Kerja dibentuk untuk merangka perjanjian persekutuan
Tanah Melayu. Di samping itu, terdapat juga golongan yang mencadangkan perlembagaan alternatif
yang dinamakan Perlembagaan Rakyat.

Jarvatankuasa Kerja ditubuhkan pada 25 Julai 1946.
Matlamat penubuhan jarvatankuasa ini adalah untuk
membincangkan asas Perjanjian Persekutuan Tanah
Mclayu 1948. Jau,atankuasa Kerja terdiri daripada
n'akil Raja-raja Melayu, rvakil UN4NO dan pe-sarvai
kanan British.

Ahli
Jawatankuasa

n
ll'i,

H

Persekutuan
Pclsckutuan ialah gabungan be-bcrapa buah neqer.i
di barvah sertu unit pentadbiran. Pentadbiran kerajaan
Persekutuan dibahagikan kepada dr-ra. iaitu kerajaan
Iusat durr kcrirjaarr ncpcri .

Ahli Jawatankuasa Keria dan Penasihat
Undang-undang.
Duduk dari kiri: Theodore Adams
(penasihat kepada sultan), K.K. O' Connor,
A.T. Newboult, Dato' Onn Jaafar.
Haji Mohamad Sheriff Osman dan
Raja Kamaralzaman Raja Ngah Mansur.
Berdiri; D.C. Watherston, Ralph Hone,
W.D. Godsall, Dato' Nik Ahmad Kamil
Mahmud, Dato' Hamzah Abdullah.
Dato' Abdul Rahman Mohd Yassin.
Roland Braddell dan Dr. W. Linehan.
Sunber: Ja'alat Onn, 2007. UMNO dan Malcyan
Unror. Petaling Jaya: MPH Group Publishing
Sdn. Bhd.

&.4tI
KPM

Wakil Kerajaan British
1. A.T. Newboult

- Ketua Setiausaha Malavan Union
2. K.K. O'Connor

- Peguam Negara Malayan Union
3. W.D. Godsall

- Setiausaha Kewangan
4. Dr. W. Linehan - MCS
5. A.Williams - MCS
6. D.C. Watherston - Setiausaha

;,
l

1

O Penubuhan Jawatankuasa Kerja

t-. tld

!li]

:. Nyatakan ciidangnn Jau,atarrkuasa Ker.ja.

!
I
I

,tI.-,'*
w

,
r,

.*rb

t

,'

II,
*

I t.
fr

1.

i,}

I
Wakil Raja-raja Melayu
l. Ra.ia Kamaralzaman Raja Ngah Mansur

- Ra.1a Kecil Tengah Perak
2. Dato'HamzahAbdullah

- Orang Kaya Menteri Besar Sclangor
3. Haji Mohamad Sheriff Osman

- Setiausaha Kerzrjaan Kedah
-1. Dato'Nik Ahmad Kamil Mahmud

- Dato'Seri Setia Raja Kelantan

5lq8}

.

Jalvatankuasa Keria telah memulakatr tugasnya pada
arval bLrlan Ogos 1946 sehingga pertengalran bulan
Novcmber 1946. Jau,'atankuasa ini mertvediakan
caclangan seperti yang berikut:

l. Menyatukan semua negeri Melayu dalam satLt

pentirclbiran dan dua buah Negeri-ne-qel'i Selat.
2. McrnLrlihkan kedr-rdukan dan kedauliitan Raja-ra.ia

Me layu.
3. Nlenjaga kecludukan istimer.r'a orane N{elaytt dan

kepentingan sah kaunt lain.
1. Me nubuhkan Dervart Perundangan Negeri bagi

setiap negeri.
5. Mengenakan syarat kes.'arganegaraan yan-g ketat.

('I

Terdapat pegalvai pemerhati dan Penasihat
Undang-undang dalam Jarvatankuasa Kerja.
iaitu scperti yang berikut:

Theodore Adams
- Penasihat Raja-raja Melayu
Roland Braddell
- Penasihat Unclang-undang UMNO
Ralph Hone
- Perncrhati dan ri,akil Gabenor Jeneral

Ahli yang mewakili Raja-raja Melayu dan UMNO.
Dari kiri: Dato' Abdul Rahman Mohd
Yassin, Dato' Nik Ahmad Kamil Mahmud,
Dato' Onn Jaafar, Haji Mohamad Sheriff Osman,
Raja Kamaralzaman Raja Ngah Mansur dan
Dato' Hamzah Abdullah.
Srunber'. la'atlar Onn, 2007. UMNO dan Malayan Union.
Petaling Jaya: MPH Group Publishing Sdn. Bhd.M

KPM

Wakil UMNO
1. Dato'Onn Jaafar
2. Dato'Abdul Rahman Mohd Yassin
3. Haji Nlegat Yunus

I
1..

,,, &
4&

.*&.&'!

&L?;.

r*"*'' &h*t"

tt,
IE
Golongan nasionalis Melayu radikal membidas kerajaan British kerana menjalankan perundingan
secara tertutup dengan UMNO. Pihak British meneerepikan PKMM daripada Jawarankuasa Kerja
tersebut. Golongan ini bergabun-u membenruk Pusat Tena_9a Rakyat (PUTERA).

Gabungan PUTERA terdiri daripada beberapa pertubuhan Melayu seperri yang berikut:
. Parti Kebangsaan Melayu Malaya (PKMM)dipengerusikan oleh Dr. Burhanuddin al-Helmi.. Angkatan Pemuda Insaf (API) diterajui oleh Ahmad Boestamam sebagai presiden.. Gerakan Angkatan Muda (GERAM) diketuai oleh Aziz Ishak clan Abdul Samad Isrnail.. Hizbul Muslimin diketuai oleh Abu Bakar al-Baqir.
' Barisan Tani Malaya (BATAS) diketuai oleh MusaAhmad.. Angkatan Wanita Sedar (AWAS) diketuai oleh Shamsiah Fakeh.

n
It:,

H Abu Bakar al-Baqir

Tan Chen-s

.Tohn Thivl

Dr. Burhanuddin
al-Helmi

Ahrrrad Boestamarn AbdLrl Samad Ismail

Golongan bukan Melayu menubuhkan All Malaya Council of Joint Action
(AMCJA). Pengerusinya ialah Tan Cheng Lock. Golongan ini menganggap
British tunduk kepada runrutan UMNO. Mereka beranggapan penubuhan
Jawatankuasa Kerja ini tidak demokratik. AMCJA kernudiannya bergabung
dengan PUTERA. AMCJA terdiri daripada:. Pan-Malayan Federation of Trade Union (PMFTU). Setiausahanya

ialah Chan Loo.
. Malayan Democratic Union (MDU) dipengerusikan oleh John Eber.. Malayan Indian Congress (MIC) diketuai oleh John Thivy

sebagai presiden.
Kumpulan ini rnenolak perjan-jian persekutuan. AMCJA membantah

kerana Jawatankuasa Kerja tidak mempunyai rvakil bukan Melayu.
PUTERA dan AMCJA mengansgap Perlembagaan Persekutuan sebagai
tidak demokratik, mengukuhkan British dan perkauman. Pada bulan Julaj
1947 " cadawan perlemba_Eaan yane telah disemak oleh Jarvatankuasa
Kerja diumumkan kepada awanl. Gabun_uan PUTERA-AMCJA menenrang
cadangan pcrlembataan tersebut secara terbuka.

Aziz Ishak

tA
KPM

Gerakan Irlasionalis Melayu Radikal

Gabungan
Golongan nasionalis Melayu radikal melaungkan perjuangan kemerdekaan sejak penghujung
tahun 1930-an. Mereka rnempunyai matlatnat perjuangan. iaitu membebaskan tanah air daripada
penjajahan. menyatukan seluruh Tanah Melayu dan enggan berkompromi dengan penjajah untuk
mencapai kemerdekaan.

Golongan ini juga menrperjuangkan hak semua kaum dalam sebuah negara dan memberikan
penekanankepaclakebebasanhakbersuara. berhimpundanmenerbitkanakhbar.AhmadBoestamam
menerbitkan akhbar Sttarct Rctkyut sebagai waclah untuk membuka rninda rakyat ke arah idea ingin
bebas dan merdeka.

Selain itu, {ahamatt kebangsaan yang cliperjuangkan oleh golongan ini rnudah diterima oleh
se setcngah rakyat. PKMM berjaya menubuhkan cawangannya di seluruh negeri Perak. Hulu Langat.
Selangor dan Ternerloh, Pahang. Jumlah keahlian PKMM pacla bulan lulai 1947 dianggarkan
melebihi 53 ribu orang.

Golongan nasionalis Melayu radikal.iuga memperjuangkan pembelaan terhadap ketidakadilan'
Mereka berjuang berclasarkan prinsip dan falsafah. Para pejuang ini bukan sekadar menjadi tokoh
setempat. tetapi rnelangkaui jarak sempadan dan kenegerian sehingga digelar tokoh politik nasional'

A
Ishak Haji Muhammad sedang berucap dalam
satu mesyuarat.
Sumber: Zakaria Ibrahim. Yusri Ramli dan Sabaruddin
Hussein, 201 1 . Selagi Hayat Dikandung Badan: I*mbaran
Periuangan. Selangor: MPH Group Publishing Sdn. Bhd.

Ahmad Boestamam dan ahli PKMM dalam Kongres API
yang pertama pada22-24 Disember 1946.
Sumber: Zakaria Ibrahim, Yusri Ramli dan Sabaruddin Hussein,
2011. Selagi Hayut Dikandwtg Badan: lzmbaran Perjuang,an.
Selangor: MPH Group Publishing Sdn. Bhd.

C'I

Baharva se kaliptrl kertterdekaatl telah
dicapai oleh golongan nroderatu. tctapi scjarah
mcrnbuktikan bahawa golortgan nasionalis
radikal .juga telah ntemberikatl sumbangan
terhadap tcrcapainya kenterdekaatr.

Dr. lsmail Ahdul Ralimatr.

LJcapan Timbaltrn Perdana Mcuteri Malaysia (1970-197-3)
berscmpena dengan peuerimaatr ljazah Kehormat Doktor
tJnclang-Undang di Kortvokesyen Universiti Sains Malaysia
pada 2-j Scpterlber 1973.

Istilah radikal digunakan oleh British
kepada golongan ini kerana keberanian
mereka rrenentang British secara terbuka
dan membangkitkan perasaalt anti-British
dalan.r penulisan. Ahrnad Boestamam
dalarn bukunyr Testttntent Politik API,
nrenyatakan secara tegas baharva "mereka"
menentarlg penja.iah British kerana British
bertindak menindas golortgan nasionalis
Melayu radikal. l-antaran itu. golongan
ini terpaksa berhadapan dengan pelbagai
bentuk penindasan.

tA
KP]\{

\I Sumbangan l{asionalis Melayu *adikal

*..
.&it:,,..

1

I
1

i
GI
PLITERA-AMCJA menentang rangka Perjanjian Persekuruan 1948. Gabungan ini ticlak bersetujLr
dengan perrvakilan Jawatankuasa Kerja yang hanya dirvakili oleh UMNO, Raja_raja Melayu
dan British. Mereka mencadanskan Perlen-rbaeaan Rakyat sebagai alternatif kepada per.janjian
Persekutuan 19118.

r\
l$)

H

Cadangan PUTERA meliputi
perkara yang berikut:

. Kedudukan Bahasa Melayu.. Pertahanan dan hal ehwal luar
negeri.

. Syaratkewarganegaraan
Tanah Melayu.

. Bendera dan lagu kebangsaan.
Sumher: Syed Husin Ali,2017. "The
Relevance of The Peoples Constitutional
Proposals Today" dlm. The Peoples
Constitutional Proposals for Maktya. Kuala
Lumpur: SIRD.

Cadangan AMCJA meliputi perkara yang berikut:
. Penyatuan Tanah Melayu dengan Singapura.. Sebuah kerajaan pusat yang kuat.. Raja-raja Melayu sebagai Raja Berperlembagaano Kemajuan politik dan ekonomi orang Melayu.. Adat istiadat dan agama Islam.. Syaratkewarganegaraan.

Sumber: Ramlah Adam, 2ffi9. Gerakan Radikalisme di Maiavsia. Kuala
Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Pada akhir bulan Mac 1947,cadangan PUTERA
dan AMCJA ini digabungkan untuk membentuk
Perlembagaan Rakyat.

rh
Perlembagaan Rakyat

Pada bulan Julai 1947, PUTERA-AMCJA mengadakan peilemuan unruk rnengcmukakan draf
Perlembagaan Rakyat. Antara kandungan Perlembagaan Rakl at termasuklah:
1 Tanah Melayu disatukan dengan Singapura.
2. Penubuhan sebuah Dewan Perundangan pusat dan majlis-majlis ner:eri yane dipilih bagi

seluruh Tanah Mclayu.
3. Kewarganegaraan yang sama bagi semua orang yang menganggap Tanah Mela1,,u sebagai ternpat

tinggal tetap dan sanggup mencurahkan kesetiaan tanpa berbelah bahagi.
4. Raja-raja Melayu sebagai Raja Berperlernbagaan yan_r bertanggungjarvab kepadii rakvar dan

menerima nasihat mclalui Majlis Mesyuarat.
5. Hal ehwal agama Islam dan adat istiadat Melayu diketuai sepenuhnl,a oleh orang Mclayu melalui

Majlis Khas.
6. Perhatian khas hendaklah diberikan kepada kemajuan politik dan ekonomi orang Melay.u.7. Bahasa Melayu hendaklah menjadi bahasa kebangsaan clan bahasa rasmi yang tr_rnggal bagi

Tanah Melayu.
8. Hal ehwal luar negeri dan pertahanan hendaklah menjadi tanggungjawab bersama kerajaan Tanah

Melayu dan kerajaan British.
9. Kewarganegaraan Malaya haruslah dinamakan Melayu.
10. Warna merah dan putih haruslah dimasukkan sebagai latar belakang bendera kebangsaan

Tanah Melayu.
Sunilter'. Syed Husin Ali, 20 I 7. "The Relevance of The peoples Constitut ional proposals Todav.. dlm. l.he pcrtplc t Cr tn:t it ur irntu !
P ropo s a l s .lbr M u/a.r'a. KLr:rla l-unrpur: S I RD.

={*KPM

Gadangan PUff IA-AIIISJA
HAR?AL

Keratan akhbar tentang hartal.
Sumber: Syed Husin Ali, 2017 . Sejarah Ralqat
( Khususnya Perkembangan Nasionalisme )
Malaysia. Petaling Jaya: Strategic Information
and Research Development Centre.

Perhimpunan ahli AMCJA di Singapura.
Sumber: Ramlah Adam, Abdul Hakim Samuri
dan Muslimin Fadzil.2}07 . SejarahTi.ngkatan
3. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

. British telah menolak Perlembagaan Rakyat dan menerima Perjanjian Persekutuitn Tartah
Melayu yang digubal oleh Jarvatankuasa Kerja.

. PUTERA-AMCJA telah menganjurkan hiart*i pada 20 September 1947 yang meminta
semua peniaga menutup kedai sebagai tanda bantahan.

. Tarikh 20 Oktober 1947 men-rpakan tarikh yang dipilih untuk Hari Hartal Se-Malaya.
r Menerusi sokongan Dervan Perniagaan Cina. hartal dilaksanakan di bandar utama di Tanah

Melayu.

Karnunclx* seriufinsan
Puteftl.AlteJA

Jarvatankuasa Kerja yang merangka Perjanjian Persekutuan
Tar-rah Melayu tidak disenangi oleh golongan nasionalis
Melayu radikal dan golongan bukan Melayu kerana
tidak rnelibatkan semua pihak. Colongan ini bergabung
dan mengemukakan Perlemba-eaan Rakyat. Namun begitu.
British mcnerima Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu.

iri;r;'i;ti ialah tindakan tutup kedai
dan memberhentikan semua kegiatan
ekonomi oleh peniaga. Protes tanpa
keganasan ini telah diadakan dengan
cilra rnenutup semuu prcnris l ang
beroperasi seperti kilang. kedai.
sekolah. peiabat dan ladang.

tA
KPM

i

%
Ssdrr t{r.

lsSe* spdli
es, @
dte! dt*
te{di h$r

1!t8!G er*
16* ,8dl$

{a --)ralxK

*

E;I
l>t
[j
L'.1
&
r\
IC,

H
tu

a) Faktor Penubuhan Persekutuan Tanah Melayu t g4B
Pada I Februari 1948, Persekutuan Tanah Melayu telah ditubuhkan secara rasmi setelah Raja_raja
Melayu menandatangani Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948. penubuhannya didorong
oleh beberapa faktor seperti penentangan orang Melayu terhadap Malayan Union, cadangan
Raja-raja Melayu dan UMNO serta sokongan pentadbir British.

Penentangan 0rang Melayu terhadap Malayan Union
. Orang Melayu, Raja-raja Melayu. cendekiarvan Melayu dan UMNO telah berganding bahu rnembantah

pelaksanaan Malayan Union. Hal ini disebabkan oleh Malayan Union memberikan kesan buruk kepada
Raja-raja Melayu dan orang Melayr.r.. Ahli Parlimen British. iaitu Gammans dan Rees Williarns telah menyaksikan bantahan orang Melal,u
terhadap Malayan Union.. Mereka melaporkan hasil tinjauan tersebut kepada Deu,an parlimen British selcpas kernbali ke England.. Gammans menl,atakan baharva sekiranya British melaksanakan rancangan Malar,an Union keadaan
huru-hara akan berlaku di Tanah Melayu.. Ketika pelbagai penenrangan dan bantahan dilakukan. persecliaan untuk menggubal perlanjian
Persekutuan Tanah Melal u telah dijalankan melalui rundingan Ra.;a-raja Melay,u. UMNO dan British.

Gadangan Raja-raja Melayu dan UMN0
Malcolm MacDonald. Gabenor Jeneral dan Sir Edu,ard Gent. Gabenor Malayan Union mengadakan
pertemuan dan perundingan den-uan Raja-raja MelayLr di Kuala Kan-esar pada27 Mei 19_16 untuk menoatasi
konflik masyarakat Melal,u den_ean kerajaan British berhubung dengan isu Malayan Union.

Dalam pertemuan tersebut. Raja-raja Melayu mencadangkan perkara yang berikut:
. Penubuhan persekutuan bertaraf naungan dan bukannya tanah jajahan.. Perjanjian baharr.r untuk menggantikan Malayan Union.. Jawatan Pesuruhjaya Tinggi menggantikan Gabenor.. Raja berkuasa dalam perundangan.. Perkataan "Negeri-negeri Melayu" perlu muncul dalam persekutuan yang baharu.

Sultan Perak seba_eai jurucakap Raja-raja Melayu menjelaskan kepada Sir Edivard Gent agar mendesak
British menerima usul pembentukan persekutuan sebelum membincangkan perkara lain.

Gammans dan Rees Williams menyampaikan surat bantahan daripada Sultan perak cli parlimen British.
Surat daripada baginda berbunyi:

... Tiada seorang pun yang dapat mcnahan daripada bercluka-cita terhaclap perbuatan ter,uopoh_
gapah dalam menenlukan nasib sesuatu bangsa. Saya telah menurunkan tandatangan oleh sebab
saya dipaksa dan dilakukan secara terburu-buru. Tidak boleh dikatakan saya telah bersetuju dengan
butir di dalam Malavan Union.

Sunbcr: Mohd. Tajuddin Abdul Rahrnan. 1 987.
Ddto Ontt Jrrrrlil'. Petaling Jaya: Pelanduk Publications.

,,4
KPM
Sokongan Pentadbir British
. Pentadbir British menlokong konsep persekutuan kerana dapat mervu.ludkan keamanan,

kestabilan dan kemajuart ekonomi.
. Terdapat pe-sauai tin-ugi British mendorong British membentuk Persekutuan Tanah Melayu.

Antaranya termasuklah Sir Edrvard Gent. Malctllm MacDonald. Sir Ralph Hone. Gammans,
A.T. Nervboult. Roland Braddell. W. Linehan dan Theodore Adams.

. Sir Ralph Hone rnencadangkan agar British melibatkan Raja-raja Melayu dalam pentadbiran
berasaskan perlernbagaan. Misalnya, rremberikan kuasa tertentu kepada sultan dalam Majlis
Negeri dan Ma.ilis Perundangan.

. PadabulanMei l946.SirEdr.vardCentbertemudenganwakilUMNOdi PulauPinang.Seterusnya,
pada 18 Julai 19,16, di King's House, Kuala Lumpur, British memberikan peluang kepada
Dato' Onn Jaafar dan Raja-raja Melayu rnengemukakan cadangan balas.

. Pembentukan Persekutuan mervujudkan politik yang stabil. Keadaan ini akan mendorong pelabur
luar untuk melabur di negara ini.

. Pada masa yang sama. British perlu melaksanakan dasar,,, ,.i:,..s,,., yang disarankan oleh
Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) rnelalui Piagam Atlantik.

(,t

q

t
,lL

',!.

_f x e_. "a

Membuat lnterpretasi
Bagaimanakah Persekutuan
Tanah Melayu 1948 dibentuk?f \

&

-&
Sir Edward Gent berucap selepas Raja-raja Melayu menandatangani
Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948 pada 2l Januari 1948.
Sumber: Wendy Khadijah Moore, 2004. Malaysia: A Piuorial History
1400-2004. Kuala Lumpur: Arkib Negara Malaysia dan The New Straits
Times Press.

Bantahan orang Melayu terhadap Malayan Union
dan cadangan Raja-raja Melayu supava Malayan
Union digantikan dengan Persekutuan Tauah Melayu
mendapat perhatian dan simpati daripada pentadbir
British. Bantahan ini menyedarkan keraiaan British
bahar.va Malayan Union telah ditolak oleh penduduk
tempatarl dari segenap lapisan.

Piagarn Atlantik telah diisytiharkan pada
bulan Ogos 1941. Piagam ini dirangka
oleh Britain dan Amerika Syarikat. Prinsip
piagarn ini berkaitan dengan matlamat
pelan tindakan untuk dunia selepas
berlakunya peperangan supaya tiada lagi
peluasan rvilayah.

KPN,l

-w :t.a :....

Proses ke arah berkerajaan
sendiri.

3A

**

i

t,Dt,
Si Ciri-ciri Persekutuan Tanah Melayu 1948
Jawatankuasa Kerja mengambil masa lima bulan untuk menyelesaikan kerja merangka Perjanjian
Persekutuan Tanah Melayu 1948. Pada 20 November 1946,rangka Perjanjian Persekutuan tersebut
dibentangkan dalam persidangan yang dihadiri oleh Raja-raja Melayu, wakil British dan UMNO.
Ciri-ciri Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948, antaranya termasuklah pentadbiran, kuasa
Raja-raja Melayu, perundangan dan kewarganegaraan Persekutuan Tanah Melayu.

n
1l':,

H

a

a

o

a

a

a

Persekr-rtuan clibentuk menerusi gabun-ean sembilan buah
negeri Melayu clan dua buah Negeri-negeri Selat.
Singapura kekal sebagai tanah .iajahan British yang
berasingan.
Kerajaan Persekutuan diketuai oleh seorang PesurLrhjava
Tinggi British yans mempunyai kuasa eksekutif.
Kerajaan Pcrsekutuan bertanggungjarvab dalarn hal
kcrvangan serta hal lain yang mempunyai kepentingan
bersama.
Majlis Nlesyuarat Persekutuan dan Majlis Perundangan
Persekutuan ditubr-rhkan bagi membantu Pesuruhjaya
Tinggi British.
Majlis Mesyuarat Persekutuan meneandungi ahli rasmi
dan ahli tidak rasmi.

I . Sebuah Majlis Raja-Raja clibentuk untuk membolehkan
Raja-raja Melayr.r mernberikan pandangan dalarn perkara
vanI tertentlr.

I . b"-; pcrinekat negeri puln. sultan bertanugungjarvab
mensesahkan rang undang-undang yang diluluskan dalam

,
Dcrvan Perundansar-r Negeri.

, . Ma.jlis Perundangan Persekutuan diketuaioleh Pesuruhjaya
Tinggi. Biclang kuasa Majlis Perundangan Persekutuan

t nrerrerrkupi halehlval luar.ketenteram:lnarvam.kehakiman,
- pL'rdasancau.komr-rnikasi dan percr.rkaian.

. RlnS undans-undane perlu mendapat perkenan Raja-raja

, \lelar Lr nrelalui N{a.jlis Raja-Raja.

T
A

KPM

,,

Pentadbiran

,

,

t.
t

i

Kuasa Raja-raja
Melayu

Perundangan
! Kewarganegaraan Secara Kuat Kuasa Undang-undang. Jus soli hanya terbuka kepada rakyat Raja dr
rakyat British.

. Pemohon yang lahir di luar negeri ayahnya rnestilah
rakyat Raja dan rakyat British.

. Penduduk asal dari negeri Melayu yang lahir sebelunt.
senlasa atau selepas tarikh Per.janjian Pcrsekutuan Tanah
Mclayu.

. Rakyat Raja dan rnercka yang telah serasi, memahami
adat resam dan bertutur bahasa setempat (naturalised)
boleh mernohon melalni mana-mana undang-undang
yang dikuatkuasakan.

Kervarganegaraan Secara Pendaftaran
. Mcrcka yang dilahirkan dalam Persekutuan Tanah

Melayu dan bermastautin selama 15 tahun daripada
tempoh 20 tahun dari hari permohonannya.

. Seseorang itu juga perlu mempunyai tingkah laku yang
baik, tiada rekod jenayah. menguasai bahasa Melayu
dan bahasa In-qgeris serta bersctuju taat setia kepada
Persckutuan Tanah Melayu.

an

,

,

,

,

,
CJI

L

Ahli mesyuarat Majlis Negeri pada I Februari 1948.
Suntber: Zakaria Ibrahim. Yusri Ramli dan Sabaruddin
Hussein, 2011. Selagi Hayat Dikandung Badan: Lembaran
Per.juangan. Selangor: MPH Group Publishing Sdn. Bhd.

N{elalui Perjanjian Persekutuan Tanah
Melayu. Raja-raja Melayu diberikan
semula kedaulatan bagincla. Selain itu.
Tanah Melayu mendapat taraf naungan dan
syarat kewarganegaraan diperketatkiin.

iiiii:;+,::, !.:irl,: ialah orang Melayu dan Orang
Asli yang lahir dan tinggal di negeri Melayu
yang rnenrpunyai sultln.
[.i-:ii*q;li 9]i'ii!rE-t ialah rnereka yang lahir
di Melaka, Pulau Pinang dan mana-mana
tanah jajahan British yan-r lain.

Bina peta pernikiran yang sesuai untuk
nrenggambarkan ciri-ciri Persekutuan Tanah
Mela1,'u 1948.

B incangkan ciri-ciri kervarganegaraan
diperoleh secara pendaftaran.

.(.!

ttA
KI}M

tr,DE

t
tt,

I

:

ffi
Kesan Penubuhan Persekutuan Tanah Melayu 1948
Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948 berjaya mengembalikan kedudukan Raja-raja
Melayu seperti sebelum perang, menjaga kedudukan istimewa orang Melayu, membuka ruang
kewarganegaraan dan mewujudkan perpaduan kaum di negara kita.

Mengembalikan Kedudukan Raja-raja Melayu
. Persekutuan Tanah Melayu 1948 mengembalikan kuasa Raja-raja Melayu semula.. Majlis Raja-Raja diwujudkan melalui peruntukan Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948.

Majlis ini dipengerusikan oleh seorang daripada Raja-raja Melayu. Keanggotaannya terdiri
daripada sembilan orang Raja Melayu.

. Pesuruhjaya Tinggi memastikan bahawa raja perlu dirujuk terhadap perkara dalam bidang
kuasa kerajaan Persekutuan.

T

Menjaga Kedudukan lstimewa Orang Melayu

Pcmbentukan Perjanjian Persckutuan Tanah Melayu 1948 niengiktiraf kecludukan istimerva orang
Melayu dan kepentingan sah kaum lain.

Membuka Ruang Kewarganegaraan

Penubuhan Persekutuan Tanah Melayu 1948 merrrbuka ruang kepada orang bukan Melayu rnenjadi
warganegara. Orang Melayu diiktiraf sebagai penduduk asal yang diberikan kedudukan isrimewa.

lia
i,'{ t.e

it ir

Raja-raja Melayu bergambar di hadapan King's House, Kuala Lumpur pada 2l Januari 1948, selepas menandatangani
perjanjian Persekutuan Tianah Melayu 1948.
Dari kiri: Dato'Undang Rembau, Dato'Undang Jelebu, Sultan Ismail (Terengganu), Tuanku Syed Putra Jamalullail
(Raja Perlis), Sultan Abdul Aziz (Perak), Tuanku Abdul Rahman (Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan),
Sir Edward Gent, Sultan Abu Bakar (Pahang), Sultan Hisamuddin Alam Shah (Selangor), Sultan Badlishah (Kedah),
Sultan Ibrahim (Kelantan), Dato' Kelana Sungai Ujong, Dato'Undang Johol dan Tengku Besar Tampin.
Sumber: Wendy Khadijah Moore,2004. Malaysia: A Pictorial History 1400-2004.Ktala Lumpur: Arkib Negara Malaysia dan
The New Straits Times Press.

Lre,I
KPM

,1,

f,

,
* . Kerjasama kaum penting dalam usaha memupuk pelpaduan.
. Persekutuan Tanah Melayu 1948 membuka jalan ke arah perpaduan dan kerjasama antara

kaum melalui penubuhan Jawatankuasa Hubungan Antara Kaum atau Communities Liaison
Committee (CLC).

. Kebanyakan cadangan CLC dimasukkan ke dalam usul perundangan yang diluluskan oleh
Majlis Perundangan Persekutuan.

. Jawatankuasa ini berjaya memupuk persefahaman antara pemimpin pelbagai kaum-

. Persekutuan Tanah Melayu 1948 merintis pada pembentukan Perlembagaan Tanah Melayu
1957 yang sekali gus membawa kemerdekaan.

Mewuiudkan Keriasama Kaum

Ahli mesyuarat cadangan penubuhan Persekutuan Tanah
Melayu pada 20 November 1946 di King's House, Kuala
Lumpur.
Sumber: Ja'afar Onn. 2007. UMNO dan Malayan Union.Petaling
Jaya: MPH Group Publishing Sdn. Bhd.

Persekutuan Tanah Melayu 1948 menjaga kedudukan istimewa orang Melayu dan kepentingan
sah kaum lain. di sampirrg membuka ruang kepada orang bukan Melayu menjadi warganegara.
Pcrnirnpin dan rakyat sama penting dalarn usaha mendukung perpaduan bangsa. Gabungan kuat
antara rakyat dengan pernimpin ytrng dipayungi oleh Raja-raja Melayu berjaya merungkai percaturan
dan rancangan rapi yang disusun oleh pihak British untuk melemahkan orang Melayu'

Kerjasama antara Raja-raja Melayu dengart
UMNO memboleh kan Persekutuan Tanah
Melayu 1948 terbentuk. Pembentukan ini
mengembalikan status Raja-raja Nlelal u
dan orang Melayu. British mengiktiraf
dasar menaungi negeri Melayu semula
seperti sebelum Perang Dunia Kedua.
Peranan Raja-raja Melayu dan orang
Melayu penting dalam usaha mendukung
perjuangan maruah bangsa. Tolak ansur
antara kaum juga penting untuk mencapai
matlamat penubuhan Persekutuan Tanah
Melayu 1948.

Membuat Basionalisasi
Bincangkan kesan penubuhan
Persekutuan Tanah Melayu 1948
kepada negara kita.

CJI

t

ry13

q,t
trt
I

;
I

..f'ffo"
i{,'}$

I
..MtwNrr?t/!l!

Persidangan Majlis Raja-Raja pada 15 Februari 1948 setelah
Malayan Union dibubarkan dan digantikan dengan
Persekutuan Tanah Melayu pada tahun 1948.
Sumber: Wendy Khadijah Moore, 2004. Malaysia: A Pictorial
History 1400-2004. Kuala Lumpur: Arkib Negara Malaysia dan The
New Straits Times Press.

Jelaskan kebaikan sistem
persekutuan yang diamalkan
di ne-eara kita.

n
XA

KPM

:!

*VeY

u.t

\

t

T

E
tp
PERSEKUTUAN
TANAH MELAYU 1948

n
1l':,

H

latar Belakang Penubuhan Persekutuan Tanah Melayu 1948. Penubuhan Jawatankuasa Kerja
. Gerakan Nasionalis Melayu Radikal. GabunganPUTERA-AMCJA
. Sumbangan Nasionalis Melayu Radikal. Cadangan PUTERA-AMCJA

2 I Faktor Penubuhan Persekutuan lanah Melayu 1948. Penentangan Orang Melayu terhadap Malayan Union. Cadangan Raja-raja Melayu dan UMNO. Sokongan Pentadbir British

Giri-ciri Persekutuan Tanah Melayu 1948. Pentadbiran
. Kuasa Raja-raja Melayu. Perundangan
. Kewarganegaraan

Kesan
a

a Menjaga
a

tA
KPM

lmbas
Aktiviti lt Table Talkers

Arahan:
1. Murid berada dalam kumpulan masing-masing.
2. Murid dikehendaki bergerak ke meja yang telah dilekatkan dengan isu/topik tertentu
3. Murid diminta membincangkan jawapan isu/topik tersebut secara lisan dan bertulis'

Meja L
Gambar yang berikut menunjukkan anggota Jawatankuasa Kerja yang merangka Perjanjian
Persekutuan Tanah Melayu 1948.

(a) Namakan anggota Jawatankuasa Kerja tersebut.
(b) Nyatakan tugas jawatankuasa tersebut.

Meja 2
(a) Terangkan ciri-ciri Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948.
(b) Kcsan Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948 sehingga kini

Me.ia 3
(a) Nyatakan isi kandungan rangka Perlembagaan Rakyat 1947.
(b) Mengapakah British enggan menerima perlembagaan tersebut?

Meja 4
(a) Bandingkan isi kandungan Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948 dengan

rangka Perlembagaan Rakyat yang dicadangkan oleh PUTERA-AMCJA pada bulan
Jdai 1947.

(b) Mengapakah PUTERA-AMCJA menentang rangka Perjanjian Persekutuan Tanah
Melayu 1948?

BA
KPM

Abad

) , ,

I

t t\

I
t*

i
;

t

CED
TD
Aktiviti 2: Carousel

Arahan:
1. Murid dibahagikan kepada beberapa kumpulan.
2. Setiap kumpulan dikehendaki bergerak dalam kumpulan daripada satu soalan kepada soalan

lain yang dilekatkan di sekeliling bilik darjah.
3. Setiap kumpulan mesti bergerak ke setiap tempat yang dilekatkan soalan dan perlu menjawab

semua soalan yang disediakan.
4. Murid diminta berbincang dalam kumpulan dan menulis jawapan mereka di atas kertas.

{r.8,r--)t uE j)r<-l }*^l

h
ll'i,

H
ojtru-..,.,............,.r-l t)- t o:*j zrr
.i&" Jfa ,lrJ-I ,rF r l)Bli ,,-i' jb .lrs {rrlr+
.{ .€ "\tt .l {r, at\ -d-t .*, .*r f* .y- .{
3t 6rrtr* lrJ- !!, C r^.i. L} Ua JIJ sSL

"ra 't, 'e- '(' .g r .i d ai ., .i ,l JU! trrr
:(a).s, -r\.s-,v+.$r g .u+.{XiL)*tv< .$
,6 rr I \d. .ri .rg+ jb rF *Sl tu
,as l[. aart tp/l arl .u l-Jl &J]li-br
\L \a- ,t*j oF

"5u.
ltlu w+ tf v-.tI

4r 4 u,.$ u $ri try't;rt O*St* ,*\i
dle f- Yi,.t+r ,rtr ,.pr1 ,ir p1 1t, ,p. J\i r*.
/L &Jrkb * t+4 .+!- eF f .u er:o- c.S
yr J- !. ,{ "s ,)L} J.i!)L i'LL tfy'l !, Lb
i/J: ,:)&L d/ :]l !L !J. rrl)L {r-( et! ju
ul. iut- ",rt ,n aj -6 .g ," .{ .u irtl

"art+JLE iU tfrl ,l ,l. J+ ,G t:L 1$+- {il f F
,q-'i 6i v511.rh--gt.c.{.rf w-.{ -" y'u
e5\ et, *I+t4+ e* ri rr'll i,|l t/ y !Lr.r-
lll.L lry'l &l ia" lrl ,(r $ tr- .*, o,
r.;; g .u. 13 4 .6 .y "! .1 ,J .g "ri .: .19 -u
fpll;,1 J61 JLL u !r" iL 1jJJ rrtr, ;q tLL
.$ lttgi .r.! oft cuu .s. 1* {. .or+t lai jur-

,- !,"" i3 ror1, ib arr! q3-, */) Jd

Perjanjian Persekutuarl Tanah Melayu 19,18

Soalan 1

Mengapakah British memperkenalkan Persekutuan Tanah Melayu 1948?

Soalan 2
Jelaskan ciri-ciri Persekutuan Tanah Melayu 1948

Soalan 3
Jelaskan kedudukan Raja-raja Melayu dalam Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948

Soalan 4
Bincangkan kesan Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948 kepada negara kita.

Ag
KPM

Ke-21

'InL i:ll{,ll(lllr)l ()a: M4l_t1r',
A0Rl:cllENt_ J!4i

ia5 tilE\trE! aI l.: t:r,,o4. o 7tlr4r, !) 1,.r!r,r
LN. 6l,!rtr,. tr,t!i, J-! ll.te::. 1j! lrrr,t{it,
lt a);t).) l\ l trii rl tTrl't.], I \ trr.l$)1.

l.l. rr7 rlrri. a). t{ t9a5: L!. tj{,rr1l ?,1 t_.\ it rr..l

, i,l lt' 3' :. .. ., { ! r,"r. :.. .rr r. r.,-,,,r'h,il,,1
L- -.{ -. .'..

Aro Wrl(!;! H! &;fi} itr n,t., ,ji {tjr i; lrtri. H.
&a* sord 11,{t rrghr.d. d. uDr{.s ir lr},. ri1ir..{i.
rd 'i. nit,lra,rt ir ni. M?r!' rtrr?. r, d:.,... r, .ri,rr
*?{ srn.jrrr,'ni-. 1r tilr{,d i) {Jr: .tir ., ..,.h .1.
ae h, ilild'r .,r. hr qJ.j ,r a,,",:
<?!1.! thi rft*:d, !i,r'..

,t. ildrr,1, Htr il,t&ir t,.,r],ar,rrt, j,nr: r,,
,.$ 1ti.eha,r a,ih t*ir., i[r'. r],Jr.:,{: /ri ;i :,r r:.r
ft !i!r inJiran *rn lttr tt(t..j ri.11rN.i,,p.r,!.
Brnr r! $r Flha arpG ,*t,.i r1".,.-r ..i t*", rr.,
i.L'ri h t...n*r ,, lt. I r Lr. rr fr1;
I Pantun yang berikut menggambarkan sebab pembentukan Persekutuan Tanah Melayu 1948'

Dari Bentan ke Kuala Sedili,
Singgah berjaja di Batu Pahat;

Syarat kewarganegaraan secara ius soli,
Kuasa raja turut tergugat.

Bagaimanakah orang Melayu menangani isu tersebut?
A. Membentuk jawatankuasa perundingan
B. Mengukuhkan pertahanan negeri
C. Memajukan ekonomi peribumi
D. Mengadakan tunjuk perasaan

2. Jadual yang berikut berkaitan den-ean Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948

Tahun Peristiwa
194t3 Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu ditandatangani

Mengapakah orang Melayu menerima perjanjian tersebut?
A. Parti politik digabungkan
B. Berkuasa mengawal pentadbiran
C. Syarat kewarganegaraan dipermudah
D. Kedudukan istimewa orang Melayu dilindungi

i. Maklumat yang berikut merujuk Jarvatankuasa Kerja pada tahun 1946

. Pegawai Kanan British

. Pemimpin UMNO

. Wakil Raja-raja Melayu

i

I

I

(

I

Men gapakah j alvatankuasa tersebut ditubuhkan?
A. Menentukan bidang senarai kuasa negeri
B. Mengehaclkan kemasukan pekerja asing
C. Mcmbentuk perjanjian persekutuan
D. Merangka Perlembagaan Rakyat

4 Mengapakah gabungan PUTERA-AMCJA ditubuhkan pada tahun 1947?
A. Menentang Malayan Union
B. Mengeratkan perpaduan kaum
C. Memajukan pembangunan ekonomi
D. Menentang Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu

BE
KPM

Pemahaman dan Pemikiran Kritis

trl'E
5. Petikan yang berikut merujuk perjuangan golongan radikal diTanah Melayu pada tahun 19.17.

PUTERA-AMCJA bersetuju untuk membuar draf perlembagaan balasan kepada cadangan
UMNO-Raja-raja Melayu-British. Cadangan pihak kerajaan telah diterbitkan pa<la bulan
Oktober 1947 ,memang tidak dapat diterima oleh gabungan ini kerana bertentangan dengan
kehendak mereka.

(a) Nyatakan perkara yang dicadangkan oleh PUTERA-AMCJA dalam perlembagaan Rakyat.
(b) Mengapakah British menolak rangka Perlembagaan Rakyat?
(c) Apakah tindakan nasionalis Melayu radikal dan bukan Melayu apabila British menolak

Perlembagaan Rakyat?
(d) Jelaskan sumbangan golongan nasionalis Melayu radikal clalam sejarah perjuangan

kemerdekaan negara kita.

6. Petikan yang berikut berkaitan dengan pembentukan Persekutuan Tanah Melayu 1949

Kerajaan British berpendapat penentangan orang Melayu Malayan Union sudah
tidak boleh dikawal lagi. British bersetuju dengan tuntutan
Seterusnya, Perlembagaan Persekutuan digubal oleh UMNO,

S umbe r'. Abdullah Zakaria Ghaz.ali, 2008. "Raja, Negeri dan Perlembagaan" dlm.
Sejaruh Masih Releyan. Shah Alam: Karisma Publications

(a) Jelaskan usaha ke arah pembentukan Persekutuan Tanah Melayu 1948.
(b) Mengapakah orang Melayu menerima pembentukan Persekutuan Tanah Melayu 1948?
(c) Jelaskan kepentingan Persekutuan Tanah Melayu 1948 dalam pembinaan negara dan

bangsa Malaysia.

KPM
gA

Pemahaman dan Pemikiran Kritis

Sumber: Ramlah Adam,2N9. Gerakan Radikolisme di Malaysia (1938-1965). Kuala Lumpur: Dewan Bahasa
dan Pustaka.

7-1t+l-l
Nilai, Patriotisme dan Iktibar

o Penubuhan Persekutuan Tanah Melayu 1948 membawa kesan besar terhadap kemerdekaan
negara yang membentuk semangat patriotisme dalam kalangan rakyat.
Perjuangan pemimpin dalarn usaha membentuk pertubuhan dan kesatuan membangkitkan
kesedaran clan tanggungiawab dalam kalangan rakyat untuk mewujudkan sebuah negara
yang merdeka dan berdaulat.
Kewujudan Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948 yang berjaya mengembalikan
kecludukan dan maruah Raja-raja Melayu dapat menyemai rasa bangga dalam diri setiap
rakyat di negara ini.

a

a

Diri dan Keluarga
Sebagai ahli dalam keluarga, semangat patriotisme hendaklah disemai dari kecil agar dapat
melahirkan rakyat yang bertanggungjawab dan cinta akan negara.

Negara
Persepakatan dalam masyarakat pelbagai kaum, budaya dan agama menjadi teras utama bagi
menjamin kesejahteraan masyarakat serta mengukuhkan peradaban bangsa dan negara.

C'I

Istana Kenangan Kuala Kangsar.
Institusi raja perlu dihormati dan dipertahankan untuk memastikan kedaulatan negara terpelihara
Sumber: Pusat Maklumat Utusan dan Unit Foto Utusan Melayu (M) Bhd

tA
KPM

ffi,t
-liI
I

'1, ,;l'
- ;.f *ii*-' -\h ;.;,'. &,i*1&:-

,".','L', .._ d s$

te

l ,-'wllixl

t-]
F3Z
l'::l