CIX.  Privilegium pro monasterio Reicherspergensi.   (Anno 1146, Maii 4.) [  Monum. Boic.,  IV, 412.]
Author: Eugenius III

EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis GEROHO Reicherspergensis Ecclesiae praeposito, ejusque fratribus, tam praesentibus quam futuris, regularem vitam professis, in perpetuum.

Desiderium, quod ad religionis propositum et animarum salutem pertinere monstratur, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium. Quia sicut injusta petentibus nullus est tribuendus effectus, ita legitima et justa desiderantibus nulla est differenda petitio. Hujus rei gratia, dilecti in Domino filii, praedecessoris nostri felicis memoriae papae Innocentii vestigiis inhaerentes, nec non venerabilis fratris nostri Conradi Salisburgensis archiepiscopi precibus inclinati, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et monasterium vestrum quod est in episcopatu Pataviensi, in fundo Saltzburgensis Ecclesiae situm, in quo divino mancipati estis obsequio, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus, et praesentis scripti privilegio communimus; imprimis siquidem statuentes, ut tam in vestro, quam in monasterio sanctimonialium vobis subdito ordo canonicus, juxta B. Augustini Regulam, perpetuis temporibus inviolabiliter conservetur. Praeterea quascunque possessiones, quaecunque bona eadem ecclesia in praesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate regum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Fundum videlicet et plebem Reicherspergensis cum decima et jure parochiali, capellam Sancti Martini cum pertinentiis suis, vineas in Ascha, villam Chrouvat, et reliqua praedia a Werhero loci ipsius fundatore vobis oblata; decimas Brambergensis ecclesiae, ac novalium Pataviensis Silvae a praedictis parochiis usque ad terminos Ungaricos pertinentis, venerabilis fratris nostri Conradi Saltzburgensis archiepiscopi privilegio vobis firmatas; patellam salis et alia praedia ab eodem episcopo data; Hefstat, et alia praedia, quae Ruodbertus juste obtulit; praedia quae Fridericus donavit; praedia quae fuerunt Egelolfi et Eberhardi, cum eorum decimis, ab episcopo Frisingensi rationabiliter vobis concessis, et vineas emptas in Chremesa, et ea quae dux Luipoldus jure suo contulit. Sane laborum vestrorum quos propriis manibus aut sumptibus colitis, seu de nutrimentis vestrorum animalium, nullus omnino a vobis decimas exigere praesumat; ecclesiastica nimirum sacramenta a dioecesano suscipietis episcopo, vel a Saltzburgensi archiepiscopo, si quidem gratiam et communionem apostolicae sedis habuerit, et si ea gratis et sine pravitate vobis voluerit exhibere; alioquin liceat vobis pro eorumdem sacramentorum susceptione catholicum, quem malueritis, adire antistitem, qui nostra fultus auctoritate, quae postulastis indulgeat. Et quia sic locus videtur esse institutus, ut idem, qui Saltzburgensi Ecclesiae principalis sit advocatus, neque ipsi neque alicui eumdem locum liceat injustis gravaminibus infestare. Quod si fecerit, et, vobis conquerentibus, non emendaverit, consilio praefati archiepiscopi, ipsa advocatia ab inutili auferatur, et alius loco ejus substituatur. Obeunte vero te, nunc ejusdem loci praeposito, vel ad alterius Ecclesiae regimen transeunte, sive tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, vel substituatur, nisi quem fratres communi consensu aut pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et beati Augustini Regulam, canonice providerint eligendum. Addentes etiam interdicimus, ut nemini professionis vestrae facultas sit, alicujus levitatis instinctu, vel arctioris religionis obtentu, sine praepositi vel congregationis licentia discedere. Quod si discesserit, nullus episcoporum, nullus abbatum, nullus monachorum, sine communium litterarum cautione suscipiat; quandiu videlicet in Ecclesia vestra canonici ordinis tenor, Domino praestante, viguerit. Si vero secundo vel tertio vocatus redire contempserit, liceat ejusdem loci praeposito canonicam in eum proferre sententiam. Sepulturam quoque ipsius loci liberam esse concedimus, ut eorum qui se illic sepeliri deliberaverint devotioni et extremae voluntati, nisi forte excommunicati et interdicti sint, nullus obsistat, salva justitia matricis ecclesiae. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatam Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate, et Saltzburgensis archiepiscopi et Pataviensis episcopi canonica justitia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hujus nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.Ego Ubaldus presbyter card. SS. Joannis et Ego Eugenius Catholicae Ecclesiae episcopus ss. Ego Albericus Ostiensis episcopus ss. Ego Imarus Tusculanus episcopus ss. Ego Octavianus diaconus cardinalis Sancti Nicolai in Carcere Tulliano ss. Ego Rainerius presbyter cardinalis tit. Sanctae Priscae ss. Pauli ss. Ego Aribertus presbyter card. tit. Sanctae Anastasiae ss. Ego Manfredus presbyt. card. tit. Sanctae Sabinae ss. Ego Villanus presbyt. card. tit. Sancti Stephani in Coelio monte ss. Ego Bernardus presb. card. tit. Sancti Clementis ss. Ego Ubaldus presbyt. card. tit. S. Crucis in Hierusalem ss. Ego Guido diaconus card. Sanctae Mariae in Porticu ss. Ego Petrus diaconus card. Sanctae Mariae in via Lata ss. Ego Cinthius diaconus cardin. SS. Sergii et Bacchi ss. Datum Sutrii per manum Roberti, sanctae Romanae Ecclesiae presbyt. cardin. et cancellarii, IV Nonas Maii, indictione IX, anno Domini 1146, pontificatus domni Eugenii III papae anno II.