LXIV.  Ecclesiae S. Mariae Vibergensis protectionem suscipit, bonaque ac privilegia confirmat.   (Laterani, Jun. 8.) [THORKELIN,  Diplom. Arna-Magn.,  I, 61.]
Author: Clemens III

CLEMENS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis TUCHONI, praeposito ecclesiae Sanctae Mariae Wibergensis ejusque fratribus tam praesentibus quam futuris regularem vitam professis, in perpetuum.

Piae postulatio voluntatis effectu debet prosequente compleri, ut devotionis sinceritas laudabiliter innotescat, et utilitas postulata vires indubitanter assumat. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et praedecessorum nostrorum piae recordationis Innocentii et Alexandri Romanorum pontificum vestigiis praefatam ecclesiam Sanctae Mariae, in qua divino estis obsequio mancipati, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus et praesentis scripti privilegio communimus. In primis siquidem statuentes, ut ordo canonicus, qui secundum Deum et beati Augustini Regulam in eadem ecclesia institutus esse dignoscitur, perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter observetur. Praeterea quascunque possessiones, quaecunque bona eadem ecclesia impraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Ecclesiam Beatae Margaretae virginis, quam venerabilis frater noster Nicolaus episcopus vester, sicut ex litteris ejus accepimus, vobis resignavit. Nec non et ecclesiam B. Martini quae in insula Fur est, ita quod utraque illarum de caetero in ordinatione et dispositione vestra consistat, devotioni vestrae apostolica auctoritate confirmamus. De victu etiam quadragesimali, quem episcopus in ecclesia vestra aliquando habuit, unde contentiones et religio vestra non modicum turbari consuevit, statuimus ut, sicut jam dictus episcopus eum vobis per privilegium suum aequa consideratione resignasse dignoscitur et in posterum remisisse, ita de caetero conservetur, quod nec ei vel successori suo victum a vobis contra hoc aliquo tempore exigere liceat. Prohibemus insuper ut episcopus de oblationibus, quae ad corpora sanctorum in vestra afferuntur ecclesia, nihil ultra quartam partem, quam consuevit habere, recipiat. Ad haec, significatione praesentium, indulgemus ut praedia vel possessiones ecclesiae vestrae sive infra civitatem vestram sive extra consistant, nullus injuste contra dispositionem vestram invadere praesumat. In electione vero episcopi vestri primam vocem, cum sitis cathedralis ecclesiae canonici, habeatis, quemadmodum noscitur vobis de canonum jure competere, et de antiqua consuetudine usque ad haec tempora observata, nec aliunde quis in vestrum episcopum eligatur, quandiu secundum statuta canonum in vestra ecclesia, quae cathedralis est, reperitur idoneus, qui de canonico et concordi assensu, sine omni pravitate possit assumi. Consuetudines autem claustrales, quae in eodem loco vestro laudabiliter hactenus conservatae noscuntur, nemo prorsus in deterius audeat commutare, sed semper inconvulsae in suo robore perseverent. Ad haec adjicientes statuimus, ut nulli omnino principum absque praepositi et fratrum consensu aliquem de claustro liceat amovere. Sane novalium vestrorum quae propriis manibus vel sumptibus colitis, sive de nutrimentis animalium vestrorum, nullus a vobis decimas exigere vel extorquere praesumat. Sepulturam quoque ipsius loci liberam esse concedimus, ut eorum devotioni et extremae voluntati, qui se illic sepeliri deliberaverint, nisi forte excommunicati vel interdicti sint, nullus obsistat, salva tamen justitia illarum ecclesiarum a quibus mortuorum corpora assumuntur. Obeunte vero te nunc ejusdem loci praeposito vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel major pars consilii sanioris, secundum Deum et beati Augustini Regulam providerint eligendum. Decernimus igitur, ut nulli omnino hominum liceat praefatam ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare; sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione ac sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate et episcopi vestri canonica justitia. Si qua igitur ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens. contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen. Ego Clemens, Catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Theobaldus, Ostiensis et Velletrensis episcopus. Ego Joannes, presbyter cardinalis tit. Sancti Marci. Ego Laborans, episcopus presb. card. S. Mariae trans Tiberim tit. Calixti. Ego Pandulphus, presb. card. tit. Basilicae XII Apostolorum. Ego Melior, presb. card. SS. Joannis et Pauli tit. Gamael. Ego Petrus, presbyter cardinalis tit. Sanctae Caeciliae. Ego Rad., presbyter cardinalis tit. Sancti Praxedis. Ego Petrus, tit. Sancti Clementis presbyter cardinalis. Ego Octavianus, SS. Sergii et Bacchi diaconus Ego Bob., tit. S. Anastasiae presb. card. Ego Alexius, presbyter cardinalis tit. Sanctae Susannae. Ego Petrus, presbyter cardinalis tit. S. Petri ad Vincula. Ego Jordanus, presb. card. S. Pudentianae, tit. Pastoris. Ego Jac., diac. cardinalis Sanctae Mariae in Cosmedin. Ego Gratianus, SS. Cosmae et Damiani diacon. card. Ego Joannes, Sancti Theodori diaconus cardinalis. cardinalis. Ego Bernardus, Sanctae Mariae Novae diaconus card. Datum Lateranis, per manum Moysi, sanctae Romanae Ecclesiae subdiaconi, vicem agentis cancellarii, VI Idus Junii, indictione VI, incarnationis Dominicae 1188, pontificatus domini Clementis papae III anno primo.