medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA III. AD EUMDEM UGONEM ABBATEM.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Ugonem, ut facile conjici potest, abbatem Cluniacensem quanto amore prosequatur, ostendit, simulque eidem Damianum suum ex sorore nepotem, quem in Galliam ad liberales artes perdiscendas miserat, commendat; ut ejus in omnibus, tam quae ad corporis quam quae ad animi cultum pertinent, curam gerat.. . . . . Sanctitas intulit, quam prorsus obliterata, quam ex intimis, ut ita loquar, ceris 178 mei pectoris abolita: imo in quanta benedictione nomen tuum sit in ore meo, quantis etiam angelicus tuus ille conventus apud me praeconiis celebretur, testes sunt et qui mihi in Christi servitute cohabitant, et qui me pro ejus amore frequentant. Rogo praeterea sanctitatis vestrae clementiam super adolescentulo isto, uterinae videlicet meae sororis filio, ut illi magistrum, simul et victum paterna pietate provideat: et rudem, imperitumque suscipiens, ac velut Jacob baculo simpliciter innitentem , ad propria postmodum cum gemina trivii, vel quadrivii, uxore remittat. In hoc igitur puero imaginem meam respice, in hoc speciem mei vultus attende: et quidquid illi pietatis impensum fuerit, non sibi, sed mihi prorsus ascribe. O utinam mittere tibi possem, quae sanctis Cluniacensibus scripsi, vel alia multa, quae post Galliae reditum ex diversis thematibus exaravi! Omnipotens Deus te, venerabilis Pater, ad servorum suorum custodiam diutius servet incolumen, et angelicam vultus tui speciem me faciat videre praesentem.


Notes: (Gen. XXXII)
EPISTOLA VI. AD MONACHOS MONASTERII POMPOSIANI.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Pomposiani monasterii monachis nescio quod munus mittit, suamque erga eos benevolentiam declarat: eosdem etiam obsecrat, ut sui memoriam post mortem faciant, preces pro eo fundentes, sicut pro suis monachis consueverant.

Religiosissimis et sanctis viris omnibus, qui Pomposiae Deo deserviunt, PETRUS devotissimae servitutis obsequium. Dilectissimi Patres et domini, qualiter cor meum vestrae charitatis incendio ferveat, quibus circa Pomposiae monasterium amoris facibus inardescat, nolo scribere, ne fortasse videar adulationibus deservire. Cujus rei testis est ipsa conscientia: illis etiam non est prorsus occultum, qui mecum possunt frequenter habere colloquium. Vos etiam, dilectissimi, licet corporis habitatione semotum, nolite me extraneum esse decernere: nolite me etiam amicum quemlibet, vel qualemcunque socium deputare, sed et nos, et totum nostrum conventum quasi proprii vestri juris possessionem esse indubitanter agnoscite, et quidquid vobis placuerit, tanquam vestris subjectis atque domesticis, absque ulla cunctatione jubete. Unde vos, dilectissimi, lacrymabiliter obsecro, et ad sancta vestigia vestra me prostratus advolvo, ut pro me servo vestro semper orare dignemini: et praecipue cum mortuus fuero, quidquid de vestrae congregationis monacho facitis, hoc etiam de me misero facere studeatis. Rogo autem, domini mei, parvulam benedictionem de manu vestri benigne suscipere: et non quid, sed a quo; non quantum, sed ex quanto proferatur, attendite.

Notes: (servi, vel
quid simile addid. )
EPISTOLA VII. AD ALTIZONEM ABBATEM.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Altizoni abbati scribit se magno dolore affectum esse, quod illi equo indigenti confestim non fuerit largitus, eique se, equos ac bona omnia monasterii liberaliter offert.

191 Domno A. domino suo, PETRUS peccator monachus quidquid servus. Charissime, melius mihi videtur nullam charitatem habere, quam fingere: et tolerabilius puto charitate quemlibet vacuum esse, quam ejus plenitudinem simulare. Ubi enim nulla charitas est, potest per divinam gratiam nasci: ubi vero ficta est, quo veritatem sub figmenti colore mentitur, eo aut nunquam aut difficilius emendatur. Noverit ergo dulcissima sanctitas vestra, quia multum me poenituit, quoniam cum vos conqueri caballorum indigentiam audivi, de meo protinus non descendi, non ultroneus ambos obtuli: et velle, nolle, te suscipere, non coegi. Sed inter haec illud quoque non sine causa considero, quia dudum nunc cor meum ex hac culpa tanto poenitentiae ardore decoquitur, et non implesse charitatis officium suspirando, et conscientia remordente, tanquam verme rodente, gravissime lamentatur. Post transitum hujus vitae quid faciet, qui tempus impendendae charitatis effluxisse deflebit, et tamen negligentiam suam emendare non poterit; quia tempus acceptabile et diem salutis amisit ? Si enim tam grave et amarum menti nostrae videtur hic peccasse, ubi possumus adhuc peccata corrigere; quid illic agendum erit, ubi reatum suum nemo poterit emendare? Sed haec alias. Nunc autem, dilectissime, si equum habes inventum, Deo gratias: alioquin si adhuc deest, mitte ad nos cum tuis litteris monachum, qui omnes nostros, et equos et mulos solerter aspiciat, et qualem sibi placuerit, tollat. Pallium etiam optimum habemus, quod per eumdem nuntium vobis allatum loco pignoris ponite, et equum vobis alterum providete. Neque enim decet, ut qui spiritu Deo servimus, propter rei temporalis inopiam donis pravorum hominum nostras animas inquinemus. Ut autem, quae dicimus, simulata non credas, si aliunde non habes: et quae libenter offerimus, nostra non tollis: ut de teipso quoque debeamus absque ulla dubietate praesumere, fiduciam subtrahis. Absit enim, ut cum quo mihi mens est una, terrena substantia sit divisa; et illi exteriora quaelibet denegem pro quo etiam mori merito non ambigerem, si necessitas immineret. Quaeso autem ut breviculus iste non pereat, sed in libro quolibet transcribatur, ut devotionis meae circa vos memoria conservetur.

Notes: (II
Cor. VI)
EPISTOLA X. AD GEBIZONEM, THEOBALDUM, ET JOANNEM ABBATES.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Humilis magister injungit suis discipulis, ut quae falso de S. Joannis Baptistae concepti die dixerat; sive quae in aliis opusculis invenerint errata, corrigant.

Sanctis abbatibus GEBIZONI, et THEOBALDO, JOANNI quoque Laudensi, imo laudabili in Christo fratri, PETRUS peccator monachus servitutem. Noverit sancta charitas vestra, dilectissimi, quoniam hesterna die, dum meridiano sopore deprimeret, videbatur mihi quod in navigio constitutus, partem libri, quem ipse dictaveram, prae manibus haberem, eisdemque paginis non minus quam mihi procellae furentis impetum formidarem. Cumque nimis attonitus imminentisque discriminis horrore constrictus, concussis pavore visceribus, minacis fluctus naufragium pertimescerem, repentinus undarum aestus vehementer intumuit, neque librum manu tenentem cum ipsa, cui tunc ineram, rate demersit. Mox experrectus recogitare coepi et solerter in mente revolvere quid mysterii res haberet, quid denique visio ista portenderet. Hodie vero ipsum mihi sollicite meditanti, epistola illa, in qua de octo Veteris Testamenti festivitatibus et de B. Joannis Baptistae generatione loquebar, occurrit; et mox tanquam marini fluctus inundatio, vorago me subiti moeroris absorbuit. Ibi me nimirum, fateor, errasse comperi, et insipienter locutum 196 atque a sanae intelligentiae regula declinasse liquido deprehendi. Dixeram enim B. Joannem occiduo scenopegiae die, qui videlicet prae caeteris est celeberrimus, fuisse conceptum. Quod si diligenti consideratione perpenditur, a veritate dissonum reperitur. Dies enim conceptionis B. Joannis, qui octavus est a Kalendis Octobris, post octavum diem scenopegiae, est tertius, ac per hoc ab illa festivitate procul dubio probatur alienus. Cum igitur festivitas scenopegiae decimo Kalendarum Octobris desinat, conceptio vero S. Joannis ejusdem mensis octavo contingat, liquido constat procul jam extra scenopegiae limitem de senili complexu conceptum beatum fuisse Joannem. Ecce, quod incaute scribendo deliqui, Deo me misericorditer ad poenitentiam revocante, correxi. Nunc itaque, dilectissimi, sanctae prudentiae vestrae studiis hoc obedientiae munus injungo, imo tanquam servus atque discipulus humiliter obsecro, quatenus et hanc epistolam ad fidem, qua apud nos correcta est, redigatis et caetera quoque nostrae dictationis opuscula sollicite perlegentes, si quid reperiatur absurdum, vel funditus amputare, vel elimatiori stylo digerere festinetis. Non enim timendum est ne, si manus corrigentis accedat, scriptoris articulus decorem genuinae venustatis amittat, sed hoc potius adnitendum, ut dum styli currentis urbanitati non parcitur, sobrii intellectus regula inviolabiliter conservetur. Cum igitur in ore duorum vel trium testium stet omne verbum , vobis tribus, quos spirituali pollere prudentia non ignoro , hoc meditationis studium mea voce delego, ut si quid adhuc in illis reperitur opusculi quod a tramite veritatis exorbitet, per vos ad norman rectitudinis redeat, et ad plenam editionem ac legendi auctoritatem liber ille per examinationis vestrae diligentiam convalescat.

Notes: (Deut. XIX) (Gal. VI)
EPISTOLA XXXVI. AD UNIVERSOS SUAE CONGREGATIONIS EREMITAS.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Monachis qui in monasteriis sub sua potestate constitutis, degebant, sub poena excommunicationis praecipit ut res alienas apud se post suam mortem non retineant, sed monasterio, cujus sunt, quisque sua bona restituat.

Omnibus fratribus in qualibet eremo sub nostri ministerii custodia constitutis, PETRUS peccator monachus individuae vinculum charitatis. Nostis, dilectissimi, quia loca ista nobis commissa, me vivente, quasi unum sunt, et res quaecunque sunt necessariae, hinc ad vos indifferenter transeunt; a vobis etiam huc, prout fraterna exigit unanimitas, proferuntur. Et oro Spiritum sanctum, ut eadem, me defuncto, inter vos concordia vigeat, quae nunc in vobis cor unum et animam unam per charitatis glutinum conflat. Sed necesse est nunc me vobis cauta provisione consulere, ne frigescente forsitan charitate, privatus amor de retentione rei cujuspiam inter vos scandalum valeat generare. Quapropter adjuramus vos, et per tribunal tremendi judicis obtestamur, quiquid post meum obitum, quod alterius loci sit, quisque apud se forte repererit, praesto restituat, et remota omni machinatione, vel callida argumentatione, pure et simpliciter, quod alienum est, reddat. Alienum autem dico, quidquid ego non pro munere habendum perpetualiter contuli, sed rem alterius loci in alio, quia noster erat uterque, manere permisi. Quisquis igitur hujus nostrae sententiae temerator exstiterit, usque ad satisfactionem congruam excommunicationi subjaceat.
241  EPISTOLA II. AD EUMDEM HENRICUM II IMPERATOREM.
Author: Petrus Damianus
Date:  [Widqueri etiam]

ARGUMENTUM.--Commendat ejusdem Henrici virtutes, pietatem praecipue et studium religionis tuendae, quod Wiquerium barbarum hominem ex Ravennati archiepiscopatu, quem sibi male acquisierat, pejus tamen retinebat, expulerit. Hortatur, ne eumdem hominem, ad eam dignitatem, qua juste privatus fuerat, redire molientem ullo pacto patiatur.

Domno HENRICO invictissimo imperatori, PETRUS peccator monachus debitae servitutis obsequium. Immensas laudes Regi regum Christo referimus, quia sanctitatem et virtutum dona, quae multis referentibus de regia majestate cognovimus, jam non verbis, sed vivis operibus approbamus. Nam in expulsione Wiquerii , vox omnium in laudem sui Creatoris attollitur, Ecclesia de manu violenti praedonis eripitur, et salus esse totius mundi vestra incolumitas judicatur. « Laetentur ergo coeli, exsultet terra , » quia in rege suo vere Christus regnare cognoscitur, et sub ipso jam saeculi fine aureum David saeculum renovatur. Ipse enim, qui facto flagello de resticulis vendentes in templo columbas ejecit , ipse, inquam, et non alius, in rege suo Wiquerii cathedram in ecclesia negotiantis, evertit. Et qui olim superbi Saul arrogantiam repulit , ipse nunc non dissimilem reprobi viri malitiam conculcavit. Verumtamen nolo lateat dominum meum regem quia pestifer ille vir ad Ravennatem urbem suas epistolas fabricavit; alias quidem occulte singulis, alias vero communiter universis, in quibus se facturum omnia, quaecunque ipsi voluerint, de rebus Ecclesiae spopondit. Quod si verbis minime crederent, secundum haec suum nuntium jurare praecepit. Unde non dubito quosdam de Ravennatibus majestati vestrae suggerere, ut ad eamdem cathedram illi valeat repedare. Nimirum raptores mundi qui ambiunt ecclesiastica bona diripere, talem volunt episcopum, qui eorum rapinis non valeat obviare. Vos autem, excellentissime domine, aures vestras a venenatis eorum consiliis claudite, et splendidissimam gloriae vestrae famam, quae per totius mundi latitudinem volitat, propter unum hominem offuscare nolite. Si enim ille ad episcopatus arcem revertitur, totius populi spes quae erecta fuerat, labitur, servis Dei gaudium tollitur, et pravorum nequitia, quae formidare jam coeperat, ad audendum pejora fiducialiter roboratur. Quapropter, rex invictissime, quod ad laudem Dei et salutem hominum coepistis, ad finem usque perducite, et latrone rejecto pastorem unde Ecclesia gaudeat ordinate. Omnipotens Deus, qui terreni imperii gubernacula tribuit, et ad faciendam 242 justitiam suam diu in hac te vita custodiat, et post mortalis vitae decursum ad coelestia regna perducat. Amen.

Notes: (Psal. XCV) (Matth. XXI; Marc. XI; Luc.
XIX; Joan. II) (I Reg. XIII; I Paral. X)
251  EPISTOLA VII. AD EAMDEM.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Significat quantae sibi molestiae sit ab ea disjungi, et spem propinqui reditus pollicetur. Interim hortatur, ut magnitudinem praemiorum, quae diligentibus Deum in coelo praeparata sunt, considerans, ad exemplum Christi, labores et incommoditates et aspera quaeque tantisper, dum in arcto hoc corporis domicilio versatur, perferre non erubescat.

Dominae suae imperatrici AGNETI, PETRUS peccator monachus quidquid servus. Quoniam a sancta praesentia vestra remotus sum, et hoc tempore vobiscum esse non possum, satis doleo, et quotidiana lamentatione suspiro. Interim tamen, antequam ad vos redeam, hortor sanctam patientiam vestram, ut non ei grave sit aspera quaelibet ac dura perferre, et pro amore coelestis sponsi sollicitudinem, vel etiam necessarii sumptus inopiam sustinere. Cum enim Christus pro te pertulerit crucem, quid mirum si tu sustineas pro illius amore pauperiem? Si ille, cui Virtutes et Dominationes famulabantur in coelo, sputa, flagella, opprobria, colaphos, et alapas patiebatur in mundo; quid magnum si tu, quae terra es, imperialis gloriae vanam projicias pompam, et non mundi reginam, sed, quod longe gloriosius est, te praebeas aeterni regis ancillam? Recordare quod dicit Apostolus: « Exeamus igitur ad eum extra castra, improperium ejus portantes; non enim habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus . » Felix nimirum tale commercium, ubi datur lutum, tollitur aurum; pro tenebris lucem, pro terrenis honoribus coelestis gloriae comparamus dignitatem. Sicut enim per prophetam dicitur: « Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam flos feni; ruit fenum, et flos ejus cecidit; qui autem servat verbum Domini, manet in aeternum . » Porro autem qui hodie induitur purpura, cras includitur sepultura. Hodie quis hominibus dominatur, cras autem a vermibus factus putredo corroditur. Hodie regalibus infulis redimitur, cras vilibus panniculis exanime cadaver obvolvitur. Hodie splendet coronatus in regalis excellentiae solio, cras fetet marcidus in sepulcro. Haec igitur et hujusmodi, domina mi, subtiliter pensa, et hujus vitae labores cum Jesu nunc aequanimiter tolera, ut cum ipse, qui judicatus est, judicaturus advenerit, tu velut una de sapientibus virginibus ornatis lampadibus , ei decenter occurras, et pro temporali purpura stolam immortalitatis accipias, ac pro corona, quae de terreno fuerat fabricata metallo, illud diadema suscipias, quod in coelo factum est de lapide pretioso.

Notes: (Hebr. VIII, 13) (Isa. XL) (Matth. XXV)
252  EPISTOLA VIII. AD EAMDEM AGNETEM IMPERATRICEM.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Eamdem in Germaniam profectam hortatur, ut redeat, indicans quanto moerore ob ejus discessum tum Italia omnis, tum praecipue Roma affecta sit, in qua scilicet urbe omnes ad veram virtutis viam ejus sanctissimis exemplis excitabantur.

Dominae suae AGNETI imperatrici, PETRUS peccator monachus servitutem. Vix referre sufficio quanto cor meum moerore confunditur, dum reditus vestri laetitiam, suspensis quotidie visceribus, praestolatur. Heu me! cur itineri vestro vecors ac stolidus assensum praebui? imo cur egredienti me ipsum non violenter opposui? Cur non equorum frena corripui, et cursum vestrum vel obviis manibus, in quantum licuerat, non tardavi? In vestri plane recessus absentia, moeret Roma, B. Petri luget Ecclesia, et tota per sanctos viros ac mulieres lamentatur Italia. Tu siquidem, velut aureum sidus, terrena quaerentium videbaris illustrare caliginem, atque ad Deum provocans, micantis exempli refundebas te sequentibus claritatem. Et, ut multa praeteream, ego quoque donec te procul abesse suspiro, Romana conspicere moenia perhorresco. Revertere ergo, domina mi, revertere, teque lugentibus festivam redde laetitiam, qui rutilantem coeli gemmam de capite mundi Roma, quodammodo ploramus avulsam. Ingerat tibi nauseam aula regalis imperii, sola tuis naribus sagena redoleat piscatoris. Illic cum Petronilla simul habere te libeat sepulturam, ut insignis ille pater geminam juxta se, carnis videlicet ac spiritus gaudeat requiescere filiam. Dominum meum Lopertum episcopum aeque saluto, et, ut cito revertatur, imploro.
EPISTOLA XIII. AD EUMDEM EJUSQUE UXOREM BEATRICEM.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Petit ut abbati S. Joannis Baptistae pecuniam largiatur qua bibliothecae emptae pretium persolvere possit, simulque hujusmodi pietatis operum quanta sit utilitas docet.

Domno GOTHIFREDO marchioni et duci, et BEATRICI serenissimae conjugi, PETRUS peccator monachus orationem. Filius hic noster, abbas videlicet monasterii S. Joannis Baptistae, bibliothecam emit, sed quia non potest pretium inopia constrigente persolvere, necessitate compellitur a me reddendae quantitatis auxilium flagitare. Sed quod ad praesens mihi non adjacet, ab aliis exigendi licentiam tribuo; quod a nobis, divitibus scilicet episcopis non assequitur, a vobis saltem exiguis ac pauperculis in aliquo consoletur. Quod si dicit aliquis: Mundus adversum nos furit, bellum ingruit, et vacare nos ad offerenda Deo munera non permittit, audiat quia Josue dux Israel in deserto pugnabat, et Moyses in monte, manibus in coelum extensis orabat ; sed, sicut Scriptura perhibet, cum remitteret manus Moyses, superabat Amalech; cum vero manus erigeret, corruebat Amalech, et vincebat Israel. Hinc propheta dicit: « Levate corda vestra cum manibus ad Deum . » Cor quippe cum manibus ad Deum levat qui, dum orationum Deo vota persolvit, ei quoque, vel ad ornamenta ecclesiarum, vel ad subsidia pauperum, 257 rerum suarum dona transmittit. Induamus ergo nobis loricam bonorum operum, et jacula non timebimus impiorum. Unde Salomon in Proverbiis: « Ne paveas, inquit, repentino terrore irruentes tibi potestates impiorum, Dominus enim erit in latere tuo et custodiet pedem tuum, ne capiaris . » Unde autem debeamus hanc audaciam mente concipere praesto subjunxit: « Noli prohibere benefacere eum qui potest; si vales, et ipse benefac: ne dicas amico tuo: Vade, et revertere, cras dabo tibi, cum statim possis dare . » Confidendum est ergo, non in ferro, vel armis, sed in operibus pietatis. Ego autem venirem ad vestrae jussionis imperium, nisi senectus incurva tremulum reprimeret gressum. Verumtamen frater hic videat et perpendat, si me causa rationalis invitat. Excellentiam praeterea vestram humiliter obsecro, ut si quem ad Teutonica loca transmittis, pro charitate nostra ad dominam meam Agnetem imperatricem hanc epistolam dirigas.

Notes: (Exod. XVII) (Thren. III) (Prov. III) (Ibid.)
EPISTOLA XV. AD B. DUCEM ET MARCHIONEM.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Hortatur ut praesentia contemnens ad futura tota mentis cogitatione feratur, neque terrenis quibus affluebat divitiis sit intentus, sed ad coelestia et sempiterna animum erigat eaque assidue meditetur.

Domno B. excellentissimo duci et marchioni PETRUS ultimus monachorum servus fidelem orationem in Christo. Non ignoro, praecellentissime domine, quia si te omnipotens Deus aliquatenus non diligeret, nequaquam tibi tot hominum millia regenda committeret, inimicorum tuorum pedibus tuis colla substerneret, et te prae cunctis regni potentibus cum tanta gloria sublimaret. Sed idcirco te divina pietas temporaliter extulit ut si ejus praecepta servare studueris, per terrena bona ad coelestia provehat, per temporalia ad aeterna perducat. Quapropter, carissime, secundum acutissimi ingenii tui prudentiam, ad coelum respice, brevissimae hujus vitae terminum tibi ante oculos pone, et cum quo de tam ampla et diuturna tua villicatione rationem ponere debeas, sollicitus meditare. Quid enim prodest quemlibet hodie auro, gemmis et purpura contegi, frequenter militum cuneis constipari, si cras contingit eum nudum, et reum omnique solatio destitutum ad inferni supplicia pertrahi? Quid juvat, si hodie quis temporali praeditus potestate, terram faciat sub suis pedibus tremere, et cras mendicus et pauper de hoc mundo compellatur exire? Audi quid Salomon dicat: « Si centum annis vixerit homo, et in his omnibus laetus factus, reminiscere debet temporis tenebrosi et dierum malorum, quae cum venerint, arguunt praeterita . » Ubi enim sunt modo tot potentes saeculi, tot invictissimi reges, qui coelo videbantur excellere et totam pene mundi latitudinem sub suae potestatis imperio possidere? Nonne si ad eorum sepulcra respicias, totum corpus illud, sub quo mundus tremere cogebatur, vix unius librae pondus invenitur? Haec igitur, dilectissime, studiose considera, haec sedula mentis intentione retracta; et non quid es, sed 261 quid in perpetuum futurus es, diligenter examina. De monasteriis autem, quae nunc tibi vicina sunt, ex Dei parte deprecor et humiliter peto ut manum illis tuae defensionis adhibeas et ab exercitus multitudine, qui tecum sunt non depraedari, vel molestari permittas. De monasterio autem S. Vincentii excellentiam vestram prae omnibus et super omnia rogo ut illud specialiter diligas. Praedia, quae ab invasoribus detinentur, legali sibi jure restituas, et a cunctis mortalibus protectionis tuae scuto defendas. In hoc igitur monasterio evidenter appareat, si apud vestrae celsitudinis aures majus aliquid impetrare mea humilitas valeat.

Notes: (Eccle. XI)
EPISTOLA XIII. AD SOROREM SUAM.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Rogatus a sorore, de mundi interitu, Antichristi adventu et judicio supremo disserit; cujus quidem judicii diem semper ante oculos habendam esse ait.

Dulcissimae sorori III PETRUS peccator monachus humilem in Domino servitutem. Quod a me, soror charissima, petis notum fieri tibi, quid ante mundi creationem, etc. Eadem est haec epist. quae et lib. VI tomi hujus.