LXXV.  Privilegium pro monasterio S. Zenonis Reichenhallensi.   (Anno 1146, Jan. 28.) [  Monumenta Boica,  III, 532.]
Author: Eugenius III

EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis LANZONI Hallensi praeposito, ejusque fratribus tam praesentibus quam futuris regularem vitam professis, in perpetuum.

Quoties illud a nobis petitur, quod religioni et honestati convenire monstratur, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus et praedecessoris nostri felicis recordationis papae Lucii vestigiis inhaerentes, praefatam Hallensem ecclesiam, in qua divino mancipati estis obsequio, sub B. Petri et nostra protectione suscipimus, et praesentis scripti privilegio communimus; statuentes ut in eadem ecclesia, prout venerabilis noster Conradus Salisburgensis archiepiscopus ordinavit et scripto suo firmavit, ordo canonicus secundum B. Augustini Regulam perpetuis temporibus inviolabiliter conservetur. Praeterea quascunque possessiones, quaecunque bona in praesentiarum juste et canonice possidetis, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate regum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poteritis adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant; in quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Decimalem salem, praedium quod nominatur Suvant, cum omnibus appendiciis ad hoc pertinentibus, quod praedictus archiepiscopus praefatae ecclesiae tribuit; aquam in fonte Halla, quam dedit Ebo, aquam quam dedit Facco, praedium quod dedit Sigiboto Occheim, praedium quod dedit Henricus Nutzpoum. Sane laborum vestrorum quos propriis manibus aut sumptibus colitis, sive de nutrimentis vestrorum animalium nullus omnino clericus sive laicus a vobis decimas exigere praesumat. Interdicimus etiam ut nemini professionis vestrae facultas sit, alicujus levitatis instinctu, vel arctioris religionis obtentu, sine praepositi vel congregationis licentia de claustro discedere: quod si discesserit, nullus episcoporum, nullus abbatum, nullus monachorum, sine communium litterarum cautione illum suscipiat, quandiu videlicet in ecclesia vestra canonici ordinis tenor, Domino praestante, viguerit; si vero secundo tertiove vocatus, redire contempserit, liceat ejusdem loci praeposito . . . . vel ad alterius Ecclesiae regimen transeunte, sive quolibet tuorum successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, vel substituatur, nisi quem fratres communi consensu, aut pars consilii sanioris secundum Dei timorem et B. Augustini Regulam canonice providerint eligendum. Sepulturam quoque ipsius loci liberam esse concedimus, ut qui se illic sepeliri deliberaverint, eorum devotioni et extremae voluntati nullus obsistat, nisi forte fuerint excommunicati, salva tamen justitia matricis Ecclesiae suae. Porro capellas, quae infra terminos parochialis ecclesiae fundatae sunt, vel imposterum, Deo favente, fundabuntur, regimini et juri vestro confirmamus; et ne aliquis clericus sine concessione vestra eas teneat, vel contra interdictum vestrum in eis ministret, apostolica auctoritate prohibemus, sicut jam dicti praedecessoris nostri bonae memoriae papae Lucii privilegio prohibitum esse dignoscitur. Decernimus ergo, ut nulli omnino hominum liceat praefatam ecclesiam temere perturbare, aut ejus bona vel possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet indebitis exactionibus vel molestiis fatigare; sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate, et Salisburgensis archiepiscopi canonica justitia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hujus nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen. Datum Transtiberim per manus Roberti sanctae Romanae Ecclesiae presb. card. et cancellarii, V Kalend. Februarii, indictione IX, Incarnationis Dominicae anno 1146, pontificatus vero domni Eugenii III papae anno I.