LX.  Ad Richardum Bajocensem episcopum--Ne amplius jura monasterii S. Benigni Divionensis infringat.   (Anno 1127, Maii 6.) [PÉRARD,  Recueil de pièces pour servir à l' histoire de Bourgogne,  p. 219.]
Author: Honorius II

HONORIUS episcopus, servus servorum Dei, RICHARDO Bajocensi episcopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Inter plures correctione dignas quas audivimus de tua fraternitate querelas, ad augmentum indignationis processit in medium clamor Divionensis Ecclesiae, quam ideo non possum non audire, quia anterioribus nostris semper exstitit venerabilis, et religionis suae merito et dilectionis in nos antiquae quodam privilegio causatur. Si quidem et queritur, te transire suos, et transferre terminos praefixos, illi ab antecessoribus tuae sedis et nostrae, novo coemeterio suum vetus et antiquum evacuare, praesbyteros sui juris in jus contra jus trahere, synodales et consuetudinarios et extraordinarios etiam redditus ab eis exigere, et multa id genus agere, quae plane videntur justitiae reclamare. In argumentum itaque fidei, jussimus in medium chartas et decretalia produci, quibus videbatur inniti, in quorum dum versaremur lectione, surrexerunt e latere nostro graves, et fide dignae personae dicentes se audisse, se vidisse, quando Bajocensis episcopus illud donum quod significatur in Scriptura, dederit monachis Divionensibus, Arvernis primo, deinde Romae, per manum Urbani papae cum omnimoda libertate, absque ulla exceptione, nisi solius obedientiae quae debetur universaliter omni pontificali reverentiae. Quod et ipse me vidisse memini, cum essem tunc temporis in obsequio ejusdem papae beatissimi. Quae cum ita sint, et res nondum exciderit memoria, quia recens gesta, et quod gestum est, multis adhuc superstitibus et idoneis comprobatur testibus, et quod testificatum est, apostolicis confirmetur apicibus; miror, qua temeritate tam solemne jus, vel in modico sis ausus infringere; cum etiam, si deesset auctoritas testium et Scripturae, facile tamen conjici possit ex ingenita viri magnitudine, nil eum tam celebri, tam devoto dono quod dari potuerit, decerpsisse. Sciebat enim, eleemosynam danti magis quam accipienti prodesse. Si igitur prudens esse poterat ad pietatis opus informare te ratio, si pius pia tanti pastoris recordatio, si timoratus praedecessoris tui Toroldi, praeter hoc ipsum in parte justa dejectio. Et quia tot aequitatis lineas excedere non pertimescis, nostrum est corrigere quod excedis. Monachis itaque Divionensibus, monasterium S. Vigoris, cum appendiciis suis, et quidquid continet charta pontificalis et Roberti ducis Northmanniae, ea qua possumus auctoritate firmamus, sicut fecerunt sancti Patres nostri, Urbanus scilicet, Paschalis et Calixtus, cum plenaria rerum suarum libertate, ita ut, tam ipsi quam eorum Ecclesiae, et presbyteri et quaecunque sunt juris eorum, longe remotissima sint a tua vel tuorum pensione, exactione, actione etiam, justa vel injusta; sed quidquid illud erit, totum persistat ad integrum, penes jus et arbitrium monachorum. Quod enim semel Ecclesiae donatum est, a datoris potestate prorsus alienatum est, nec cuiquam quod dedit, repetere licitum est, et si fiat sacrilegium est. Nulli etiam pontificum, juxta decretum Hormisdae, liceat divinum in eorum coenobiis officium interdicere, dum eos constiterit apostolicae sedi communicare. Sic autem monachis suum roboramus tenorem ut tuum abolere non velimus honorem, sed sic enim limitamus, ut ipsi tibi sincere dilectionis exhibeant obsequium, et tu eis gratuitum, non mercenarium impendas patrocinium, sitque inter vos benevolentiae concertatio, non pretii cujusquam licitatio. Nam qui primus eos ascivit amicos, sibi non vectigales esse valuit, et ut ipse dulcium pater fieret filiorum non auctionator alienorum. Si quis igitur decreti hujus limitem sciens transgressus fuerit, nisi resipuerit, anathema sit. Canonicorum autem, si quis alibi quam in praefixo beati Vigoris coemeterio tumulari se fecerit, et sepultus, et sepeliens, transgressionis rei fient, ipsi viderint. Omni vero obedienti et cooperanti sit nostra et benedictio, et in coelestibus aeterna mansio. Datum Laterani II Nonas Maii, per manus Imerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis, indictione V, anno Dominicae Incarnationis 1127, pontificatus domni Honorii secundi papae anno IV.