medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA XXXIII.  Hac epistola, quae videtur quasi encyclica, cum nulli nominatim dirigatur, queritur Hildebertus se a rege Francorum varie pro Ecclesiae juribus exagitatum ab omnibus sine subsidio et sine solatio deseri, maxime vero ab iis quibus ex officio incumbebat se cum illa tueri. Regi tamen censet non dure, non pertinaciter, sed placide et cum debita regiae dignitati reverentia, quod aequum est insinuandum. Caeterum asserit se in suis aerumnis jactaturum cogitatum suum in Domino, quem sicut et Joseph et David fore sibi subsidio nunquam desperabit.
Author: Hildebertus Cenomanensis
Date:  [ al. attingam]

In adversis nonnullum solatium est, tempora sperare laetiora. Diutius spes haec 136 mihi blandita est, et velut agricolam messis in herba, sic animum meum prosperitatis exspectatio confortavit. Caeterum jam nihil est quo serenitatem nimbosi temporis exspectem, nihil est quo navis, in cujus puppi sedeo, crebris agitata turbinibus, portum quietis attingat. Silent amici, silent sacerdotes Jesu Christi. Denique silent et illi quorum suffragio credidi regem mecum in gratiam rediturum. Credidi quidem, sed super dolorem vulnerum meorum rex, illis silentibus, adjecit. Eorum tamen erat gravamini Ecclesiae canonicis obviare institutis. Eorum erat, si res postulasset, opponere murum pro domo Israel. Verum apud serenissimum regem opus est exhortatione potius quam increpatione, consilio quam praecepto, doctrina quam virga. His ille conveniendus fuit, his reverenter instruendus, ne sagittas suas in sene compleret sacerdote, ne sanctiones canonicas evacuaret, ne persequeretur cineres Ecclesiae jam sepultae, cineres in quibus ego panem doloris manduco, in quibus bibo calicem luctus, de quibus eripi et evadere, de morte ad vitam transire est. Inter has tamen angustias, nunquam de me sic ira triumphavit, ut aliquem super Christo Domini clamorem deponere vellem, seu pacem ipsius in manu forti et brachio Ecclesiae adipisci. Suspecta est pax ad quam, non amore, sed vi, sublimes veniunt potestates. Ea facile rescindetur, et fiunt aliquando novissima pejora prioribus. Alia est via qua compendiosius ad eam Christo perducente pertingam. Jactabo cogitatum meum in Domino, et ipse dabit mihi petitionem cordis mei . Recordatus est Dominus Joseph, cujus pincerna Pharaonis oblitus, dum prospera succederent, interveniendi pro eo curam abjecit. Recordatus est et David pueri sui, quem a suo etiam filio derelictum, et triumphis extulit, et regni gloria sublimavit. Fortassis recordabitur et mei, atque in desiderato littore navem sistet fluctuantem. Ipse enim est qui respicit in orationem humilium, et non spernit preces eorum . Ipse est in cujus manu corda regum cerea sunt. Quocunque sibi placet, ea solus inclinat, et allevat in quam vult formam. Si invenero gratiam in oculis ejus, gratiam regis vel facile consequar, vel utiliter 137 amittam . Siquidem offendere hominem propter Deum lucrari est gratiam Dei.


Notes: (Psal. LIV, 23) (Psal. CI, 8)
EPISTOLA XXXV.  Agit Hildebertus apud summum pontificem, ne episcopis Dolensibus, suffraganeis scilicet suis, pallium et ejus usum concedat, quippe qui soli Baudrico novissime mortuo a papa personaliter concessus fuerat, non pro Dolensi Ecclesia.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Justum est eos spem de reliquis amittere beneficiis, qui gratiarum actione nec primum prosecuti sunt nec secundum. Unde et ego, quia vobis quas debui gratias non egi de praeteritis, minus spero de futuris. Ut autem sperare debeam vestra facit benignitas, cui solemne est benefacere vel ingratis. Praeterea vestram non latet prudentiam, venialiter eum esse ingratum, qui cum ex impossibilitate benefactori vicem non reddit, habet plenam reddendi voluntatem. Licet igitur ingratitudinis verear argui, tamen adhuc post christum Domini clamo, post Patrem, Turonensis Ecclesiae lacrymas sic expono. Baudricus Dolensis Ecclesiae episcopus decessit. Eum indebite pallium habuisse Occidentalis Ecclesia nequaquam ignorat. 139 Docet hoc etiam pontificalium catalogus Ecclesiarum, nullam omnino faciens de Ecclesia Dolensi mentionem. Unde diligentius intuenti manifestum est totam Britanniam inter limites Turonensis Ecclesiae contineri. Nec ego tamen super hac re aliquam discutiendam suscito querelam, quam dudum in Romana decisam Ecclesia religiosae noverunt et testantur personae. Testatur hoc ipsum venerabilis papae Urbani privilegium Turonensi metropolitanae collatum, cum totam intelligit Britanniam ei tanquam metropoli suae subjectam, palliumque non Dolensi Ecclesiae praerogatum, sed personae. Quapropter ego cum tota Turonensi Ecclesia vos exoro, quatenus ad debitum praefatae metropoli respiciatis, eique suam reformare dignemini dignitatem. In quo bene nos cognoscemus exauditos, si ei qui in praefata sede est episcopus eligendus, usum pallii vel omnino denegetis, vel nobis et illi diem ad agendum statuatis. Praeterea, praefatis precibus addendum decrevi quatenus Andegavensis episcopus, homo Dei et exemplar Christinae religionis, in causa sua vos benignum inveniat, in qua credimus eum non aliena quaerere, sed Ecclesiae quod suum est vindicare. De caetero nolumus sanctitatem vestram ignorare Stephanum de Monte Sorello praesentem exuisse vitam, Radulphum tamen decanum, cui ad agendum cum praefato Stephano, vestra sublimitas diem dederat ad apostolorum limina fatigandum, nisi misericordia vestra ei parcendum, et laborem transalpinandi relaxandum decreverit. Super hac igitur petitione quid sanctitati vestrae placuerit, nobis et ei tanquam humillimo filio vestro, vestris litteris significare dignemini.
EPISTOLA XXXVI.  Honorium II summum pontificem monet de gravi contumelia canonico suo crudeliter aeque ac turpiter illata; quid in hoc negotio egerit eum certiorem facit, et quid deinceps ipse summus pontifex agendum censeat, ipse ab eo requirit.
Author: Hildebertus Cenomanensis
Date:  [ f. deest decrevisse]

Non dubitamus contumeliam, de abscissione membrorum canonico nostro illatam, ad aures vestras usque pervenisse. De qua videlicet contumelia, cum ipse demembratus adversus quosdam nobis querelam deposuisset, dicens 140 praefatam injuriam eorum consilio et machinamento sibi illatam, nos illis diem dedimus. Adfuerunt simul utrique, accusator et accusatus. Caeterum, nolente accusatore judicium suscipere, sed moratoriam quaerente delationem, nos cum accusatis, nisi prius de nostra et totius Ecclesiae purgarentur contumelia, communicare nolentes, purgationem utriusque sub septima manu legitimarum suscepimus personarum. De caetero vestra noverit sublimitas, de illis qui in canonicum manum misere, illumque demembrare praesumpserunt, nos gravissimam exercere justitiam, comitemque multipliceter exorare, quatenus de illis rectitudinem suscipiamus. Cui nos respondere distulimus, donec inde vestrum haberemus consilium. Res enim gravissima est, et ut alii a similibus absterreantur, cautissime providendum. Sunt autem qui dicunt quod ipsi demembrato, adversus malefactores incumbat probare injuriam. Qui autem ita sentiunt, illi adhaerent judicio, quod Carnotense concilium, auctoritate litterarum Calixti papae, de Cenomanensi vicecomite et Lisiardo promulgavit; quo judicatum est ipsum vicecomitem, proclamantem quod homines Lisiardi de maceria cujusdam ecclesiae, cui ipse vicecomes, egressus, de captione, consurgens ad ecclesiam, inhaeserat, debere, contactu calidi ferri, probare se violentia hominum Lisiardi, a maceria abstractum.
EPISTOLA XXXIX.  Amico suo Hildebertus impense commendat Radulphum Turonensem decanum injuste a quibusdam improbis vexatum .
Author: Hildebertus Cenomanensis

Usu pariter et necessitate docemur ad amicorum suffragia convolare. 145 Hinc est quod ego non solum in necessitatibus meis ad vos currere compellor, sed etiam in meorum angustiis amicorum. Cum igitur ad vos Radulphus accesserit, scitote in eo me vobis loqui, vos etiam precari, quatenus in eo mihi subveniatis, scientes me pro eo loqui devotius quam pro meipso. Quia vero non est meum vos docere quomodo, vel quam devote eum juvetis, hoc tantum vobis significo hanc meam esse voluntatem ut impensiori studio ei subvenire satagatis quam mihi. Quotquot adversus eum convenerunt, filii saeculi sunt, quaerentes ei potius incommodare quam Ecclesiae provenire vel justitiae.
EPISTOLA XL  Apud Honorium II summum pontificem Hildebertus se excusat, quod negotium de conjugio Hugonis de Credone illi impositum, et una parte renitente, et Francorum rege ipsum ad filii sui coronationem vocante, conficere nequiverit.
Author: Hildebertus Cenomanensis

HONORIO, Dei gratia reverendissimo ac sanctissimo Patri suo, sanctae Romanae Ecclesiae summo pontifici, HILDEBERTUS humilis Turonorum minister, integrae perseverantiam obedientiae.

Litteras ad nos, beatissime Pater, vestra dedit sublimitas, continentes ut causam quae de conjugio Hugonis de Credone, et Agnetis uxoris suae suscitata fuerat, utruque parte convocata satageremus terminare. Quibus cum diem agendi ex vestro dedissemus praecepto, ipsa Agnes et pro brevitate temporis, et pro loco ad quem suos deducere non poterat advocatos, et maxime Guidonem de Lavalle fratrem suum cum comite guerram habentem, se non posse ad causam venire praetendit. Praeterea contigit ut, ante diem quam posueramus, Francorum rex ad coronandum filium suum, et in regem ungendum nos invitaret; et in eadem die, quam utrique dederamus, egredi de nostra sede nos tempore et conditione cogeremur. Porro non exaudire regem, cui postulatum debebamus obsequium, et quem vel sic mitigandum speravimus, et in damnum Ecclesiae cessurum, et in majorem adversus nos indignationem, nemo est qui dubitet. Cum igitur et excusatione Agnetis, 146 et vocatione qua vocati sumus a rege, praescripto die causam non possemus terminare, competentem ei obtulimus diem, quem tamen ipse omnino suscipere recusavit. Quod ideo vobis, Pater sancte, significandum censuimus, ut si quis vobis aliter id referret, vos et dilationis causam cognosceretis, et rei veritatem. Conservet vos Dominus Ecclesiae suae, Pater sancte.
EPISTOLA XLII.  Quamdam eleemosynam ab Henrico Anglorum rege monasterio Fontis-Ebraldi concessam, et quotannis ex Anglia persolvendam, Hildebertus ut ejusdem monasterii patronus, ab Honorio II summo pontifice confirmari postulat.
Author: Hildebertus Cenomanensis
Date:  [ scilicet 
I]

HONORIO reverendissimo Patri suo, sanctaeque Romanae Ecclesiae summo pontifici, HILDEBERTUS humilis Turonorum minister, debitae perseverantiam obedientiae.

Et relatione plurimorum didicimus, et re sumus experti, quod apud vestram, sanctissime Pater, vigilantiam, justae petitiones debitum inveniant effectum. Unde et nos tam devote quam fiducialiter id expetimus a vobis quod et summum pontificem erogare deceat, et Ecclesiae prosit erogatum. Serenissimus siquidem Anglorum rex Henricus monasterio de Fonte-Ebraldi quamdam in 149 Anglia providit eleemosynam pro remissione peccatorum suorum eidem loco singulis annis in perpetuum exsolvendam. Quam profecto eleemosynam auctoritate sedis apostolicae confirmari, vestroque muniri sigillo precibus multiplicatis imploramus. Hanc ad vos, beatissime Pater, interventionem pro virginibus Christi suscepimus, quarum sicut exterior, id est apud homines conversatio; sic apud Deum, prout credimus, puritas innotescit. Eapropter volumus ancillis Christi nostrum non deesse interventum. Quod si non meretur exaudiri a Patre filius, mereatur tamen ex Deo aliquam de pia voluntate mercedem. In sinu tamen nostro spes bona reposita est, a Patre filium exauditum iri, quae ad promerendam servorum Dei gratiam ipsae solae sibi sufficiunt.
EPISTOLA XLIII.  Non censet Hildebertus licere sacerdoti occidere latronem, ipsum perimere volentem, imo et actu armata manu ipsum invadentem: quod tamen ita asserit, ut in pari casu tutius arbitretur summum consulere pontificem.
Author: Hildebertus Cenomanensis

HILDEBERTUS humilis Turonorum episcopus, A. venerabili Dei gratia Claromontensis Ecclesiae episcopo suo charissimo amico, salutem.

Sicut parvitatem meam vestra docuit pagina, cum latro quidam portitorem praesentium sacerdotem invaderet, et pannis ejus lancea perforatis, eum vellet occidere, sacerdos latronem lapide percussit, et ictus occasione latro mortuus a quibusdam putatur. Pro quo scilicet delicto, jam per septennium, ab officio Dominicae mensae providentia vestra eumdem suspendit sacerdotem. Sane super hoc dignatus estis meum quaerere consilium, ni fallor, id ad vestram rescribi desiderantes inquisitionem; si sacerdoti liceat ad sacrum redire officium, quod ei medicinaliter abstulistis. Consideranti ergo mihi quanta in sacerdote postuletur innocentia, et maxime quam immunis debet esse a sanguine, non videtur sacerdotem reum sanguinis oportere deinceps ministrare, quamvis tuendae salutis necessitate homicidium incurrerit. Quod enim vir Christianus quaerere sibi vitam aliena morte non debeat, Ambrosius his ostendit verbis: Quaerunt aliqui si sapiens, in naufragio positus, insipienti 150 naufrago tabulam extorquere possit, utrum debeat. Mihi quidem, etsi praestabilius videatur usui sapientem de naufragio, quam insipientem evadere, non tamen videtur quod vir Christianus et sapiens et justus quaerere sibi vitam aliena morte debeat, utpote qui etiamsi in latronem armatum inciderit, ferientem referire non possit, ne dum salutem defendit, pietatem contaminet. De reformatione igitur sacerdotis mihi rem intuenti nihil aliud quam quod supra dictum est videtur. Quod si etiam liceat, non tamen expedit, quoniam et exemplo offendit, et ulciscendi securitatem adducit. Si autem simile quid in parochia mihi commissa contigisset, reum ad apostolicam misissem audientiam, quatenus ex consilio illius et ego instruerer, et peccator de reformatione sententiam susciperet certiorem. Vale.
EPISTOLA XLVI. AD HENRICUM ANGLORUM REGEM.  Anglorum regi, Henrico scilicet I familiariter Hildebertus valetudinis suae statum exponit, illique gratias agit, quod ad ejus commendationem, rex Francorum quamdam Turonensis Ecclesiae praeposituram quam a quatuor annis detinebat, ingenti licet cum gravamine, ei restituerit.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Dei gratia excellentissimo regi Anglorum, omnique honore et gloria sublimando, HILDEBERTUS, humilis Turonorum archiepiscopus, suis semper devotus obsequiis, salutem.

Exspectans exspectavi misericordiam Domini Jesu Christi, si quando dignaretur in lecto aegritudinis suum visitare servum, et usque ad 155 hoc meam levare infirmitatem, ut possem videre faciem vestram, et consolari in verbis vestris, et in consilio vestro. Caeterum, nondum ei placuit, ut omnino manus sua super me requiesceret, quam tamen ingenti misericordia sua tantum retraxit, ut frigus, quod talem comitatur infirmitatem, non sentiam; calor autem et brevis sit, et spem praestet in sanitatem converti. Porro de his, de quibus vobis quid sentirem scripsi, quia finem acceperunt, et ex vestro completa sunt consilio, scribere supersedi. Audivi autem ex relatione quorumdam quod solum in infirmitate mea mihi cessit ad gaudium, scilicet vos bene esse cum nostro comite, eumque se totum vestro commisisse consilio, ita ut in omnibus quae ad vos et ad vestram respiciunt filiam, vestram sit secuturus voluntatem. Veritatem autem hujus rei per praesentem nuntium, seu per litteras vestras, mihi precor indicari. Nolo autem vestram latere majestatem, Ecclesiae nostrae pacem regis redditam, clericos invicem pacificatos, nos in gratiam regis, gravamine ingenti, rediisse, atque praeposituram, quam Ecclesiae nostrae abstulerat, et per quatuor annos retinuerat, quod etiam meum cruciabat spiritum, non tam redditam nobis quam redemptam a nobis. Non enim aliter ea potuit Ecclesiae nostrae restitui, donec certum et taxatum obsequium nobis regem benignum exhibuit. In hac igitur necessitate, spes mea, serenissime rex, ad vos spectat, clamat post vos totus spiritus meus, ne in praesentibus angustiis, vestrum mihi desit auxilium. Et quidem, cum non egerem, nec aliquid postularem, nisi diligi a vobis, et meum dignari obsequium, vos tamen servo vestro gratuitas et uberes impendistis benedictiones.
EPISTOLA XLVII.  Apud summum pontificem amare quidem, sed amanter conqueritur, quod a se juste excommunicatos clericos, se inconsulto, absolverit, et amissis dignitatibus restituerit. Illum interim obsecrans, ut se jure suo episcopali libere potiri et uti in sua dioecesi sinat.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Sicut dicit de charissimo Patre filius, sic apud nos de vobis in aure conqueror, quoniam pro obedientia vestra adversariis meis factus sum tota die in derisum, et insultationi eorum expositus ita confundor, tanquam qui omnino 156 amiserim disponendi de commissa mihi Ecclesia facultatem. Quod profecto emerserit ex eo quod corrigendi enormitatem capellaniae meae, canonicam, et traditam omnibus episcopis potestatem abstulistis. Accessit etiam ad hoc quod ego satis stupeo quod vehementius quicunque audierint, admirantur, scilicet vos praecepisse excommunicatis meis non solum Ecclesiae beneficium, quod pro sua amiserunt culpa, reddi, verum etiam communionem altaris, et sacerdotii officium sine satisfactione, sine audientia, sine absolutione restitui. Ego autem, licet gravatus, vestris tamen sum obsecutus praeceptis, minus attendens illud apostolicum: Quae conventio Christi ad Belial, aut quis consensus templo Dei cum idolis? Vestram itaque paternitatem lacrymis et precibus exoro, et tanquam pedibus apostolicis provolutus deposco, ne corporis mei infirmitatem mentis anxietate gravetis, sed dignemini nunc praecipere ut disponendi canonice de capellania mea integram habeam potestatem.


Notes: (II Cor. VI,
15.)
EPISTOLA XLVIII. WILLELMO ARCHIDIACONO.  Clericum simoniace diaconatum assecutum ab ordine male suscepto suspendit, et a sacerdotio suscipiendo prohibet.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Fratrem illum, quem diaconatum pretio comparasse significasti, a diaconatu et supra submovendum cognovimus et submovemus. Nullam enim partem, nullam ei sortem concedit Petrus in ordine, quem dum emit, non accepit. Unde et Simoni dictum est: Pecunia tua tecum sit in perditione. Non enim est tibi pars, neque sors in sermone isto . A sacerdotio quoque canonica eum suspendit auctoritas, quo vel nondum, vel male factus diaconus evolavit. Quomodo enim stabit aedificium, cui nullum suppositum est fundamentum. Agitur itaque de periculo tuo, si patiaris praescriptum fratrem, vel in sacerdotio ministrare, quod revera male accepit, vel in diaconatu, quem fortasse non accepit. Nam de ejus reformatione quid loquar, cum morbus hujusmodi nullum penitus inveniatur invenire remedium? Unde et in Decretis Nicolai capitulo sexto ita reperies: « Nullus episcopus sacros ordines vendat a majore usque ad minorem, quia simoniacum est. Quod si quis 157 fecerit, et venditor et emptor omni ecclesiastico privetur officio. De eodem in Chalcedonensi concilio capitulo secundo: « Si quis episcoporum accepta pecunia ordinationem fecerit, et sub pretium deduxerit impretiabilem gratiam, atque ordinaverit per pecunias episcopum, sive presbyterum, sive diaconum, aut quemcunque alium qui connumeratur inter clericos quicunque ergo hoc meditatus fuerit, si convictus fuerit, ipse quidem subeat gradus sui periculum, et qui sic ordinatus fuerit, nullum habeat fructum ex hujusmodi mercimonio, et creatione probrosa, sed sit alienus et dignitatis et sollicitudinis ejus quam per pecunias intravit. Sed et ille qui tam turpibus et illicitis intercessor apparuerit, siquidem clericus fuerit, de proprio decidat gradu. Si vero laicus, sive monachus fuerit, anathema sit.


Notes: (Act. VIII, 20)
EPISTOLA XLIX.  Abbati  ,  ut misericors sit in fratres qui misericordiam postulabant .  Quam ut poenitentibus impetret, arripit occasionem Paschatis mox celebrandi, et exemplum Petri et Magdalenae, qui reatus sui gratiam a Domino poenitentes obtinuerunt.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Pascha Domini est. In eo et Israel de Aegypto, et animae justorum de tenebris exierunt. Illuxit nobis haec dies ad usum, si die utamini ad exemplum. 158 Pascha etenim transitus, ut nostis, interpretatur. Pascha igitur est transire in patrem de judice, Pascha est transire in unitatem de conscissione, ad osculum de discordia, ad misericordiam de virga: Fratres qui peccaverunt in vos, in tenebris adhuc sedent, manducantes panem doloris, et aquam tristitiae bibentes. Percussum satis est quidquid in eis Aegyptum sapiebat. Satis erubuit Sidon in ignominia sua, satis poenarum dedit. Clamant post vos, clamant post nos. Si misericordiam ignoramus, humanae salutis viam perdidimus certiorem. Petrum negantem, qua hora flevit, Christus respexit. Nullo se intervallo comitata sunt, et lacrymae peccatricis, et indulgentia Salvatoris. Doceat itaque nos praesens festivitas ad fratres, qui monasticum suspirant conventum, misericordiae passu transire, carbones super capita eorum congesturi, si non vincamini a malo, sed vincatis in bono malum.
EPISTOLA L. G. ABBATI.  Quod ovis erratica ad ovile per misericordiam sit revocanda  .
Author: Hildebertus Cenomanensis

Confrater et filius noster G. exiit in regionem longinquam, ubi eum 159 sine monacho inventum, ad conventum monui redire monachorum. Credidit ergo mihi, et prius ad se, dehinc ad monasterium reversus est. Unde et te, fili mi, oportet gaudere, quia frater tuus mortuus erat et revixit, perierat et inventus est. Prius autem quam recederet a me, deprecatoriam suscepit epistolam ad te. Ad quam cum oculos inclinaveris, animum quoque ad misericordiam inclines. Misericordia speciosum est humanae naturae ornamentum, cujus expers male degenerat, et hominem diffitetur. Unde et nescire miseri, cum feris est habere commercium. Sed absit ut renunties homini, et mansuetudine projecta in animal silvestre declines. Totus enim hominem redoles, eumque geris sicut opus naturae, sic et exemplum doctrinae. Suscipe igitur filium tuum in pace, quia tuae sollicitudinis est asperitatem legis, intuitu mollire pietatis.
EPISTOLA LI.  Superiorem quemdam regularem increpat, quod levius inordinationis quorumdam sibi subditorum pertaesus, regimine sibi imposito, in bonorum praejudicium se abdicaverit, et quod his inconsultis, alium minus aptum vel invitis subrogaverit.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Sicut reprimendae praesumptionis est ad animarum regimen accedere non vocatum, sic jam susceptum deponere; nulli, nisi quem sua dejicit culpa, canonicis permittitur institutis. Unde et apud fratres, qui sub data tibi professione vitam vivunt communem, gravissimum noveris exortum esse scandalum, quia eos inconsultos relinquens, et invitis ac renitentibus, procuratorem substituere decrevisti. Qui postquam se sic dimitti sicut submitti quorumdam relatione didicerunt, ad nos usque fatigati, gravem nimis et plenam gemitu deprompsere querelam. In dubium namque venit, magisne tuum accusent abscessum, an accessum illius recusent, quem judicasti subrogandum derelictis. Eum quidem credimus suscepto abrenuntiaturum negotio, utpote qui noverit oportere trahi, non ultro ad sarcinam currere pastoralem. Tu autem vehementer, arguendus 160 es, et durioribus verbis increpandus, qui sine causa legibus tradita, gregi commisso pastoris praesidium subtraxisti. Quo in grege, si vel unius, vel plurimorum perversitas tibi displicuit, Augustinum tamen tua debuit attendere fraternitas ad Vincentium sic scribentem: « Propter malos boni non sunt deserendi, sed propter bonos mali tolerandi sunt. » Si vero totus grex, quod absit! vias incedit tortuosas, nec in sermone tuo requiescit inquietus eorum spiritus, prius tamen in auribus nostris eorum ponenda causa, quam deponenda custodia. Porro de dimissione hujusmodi idem Augustinus in tertio libro contra Donatistam Parmenianum sic ait: « Qui vult corporaliter quasi manifestos malos deserere, spiritualiter deserit latentes bonos, quos inexpertos et incognitos cogitur accusare, dum separationem conatur defendere. » De eodem quoque vir vitae venerabilis gratia Benedictus et nomine, amplectendum nobis exemplum proposuit, nequaquam pauculas oves deserens, donec nullam omnino cui prodesse posset, invenit. Hinc et Gregorius super Ezechielem sic ait: « Qui animarum custodes sunt, et pascendi gregis curam susceperunt, mutare loca minime permittuntur. » Memineris igitur summa cum festinatione, ad commissum tibi gregem reverti, sub districto Judice puniendus, si vel parere, vel quae post discessum tuum perperam facta sunt, corrigere distuleris.