medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
LXXXVIII. AD CANTUARIENSEM ET TARENTASIENSEM ARCHIEPISCOPOS.
Author: Arnulfus Lexoviensis

Causam venerabilis fratris nostri Reginaldi electi Bathoniensis audivimus ab apostolica majestate vestrae experientiae commendatam. Gavisi sumus quod veritatis amatoribus veritatis est commissa cognitio, apud quos nec justitia periculum incurrere poterit, nec innocentia detrimentum. In quo si personam respiciatis, vir est cujus prudentia, cujus honestas, cujus virtus et industria publice multis ipsisque probabilibus innotuit argumentis. Si factum electionis inquiritur, omnium, ad quos pertinet, in personam ejus unanimi concordia vota concurrunt, statumque Ecclesiae multis labefactum temporibus certissime confidunt ipsius magnificentia reparandum. De eo autem quod ei ab his, ad quos non pertinet, tam mendaciter quam imprudenter objectum est, certis probationibus constabit vobis nihil esse nisi odii et invidiae quaestionem. Nos vero, quibus de proximo certius et facilius veritas potuit apparere, de multorum, quibus fides adhibenda est, creditur testimonio, et publica assertione didicimus, nativitatem hujus, de qua queritur, sacros patris ordines praecessisse, ipsumque patrem eo tempore licite, si praeoptasset, militare vel matrimonium contrahere potuisse. Agite itaque et calumniam hanc, quam non aliunde quam de zelo malitiae deprehendetis exortam, secundum datum vobis a Deo spiritum et potestatem media ratione discutite, nec vota ecclesiae ludificari diutius dilatione aliqua permittatis; sed injuriae huic debitae benedictionis indulto ipsum quam citius ad ecclesiam destinatae, ut ex hoc nec in spem meliorem attritae diutius ecclesiae desideria convalescant, seque populus ille optatae consolationis subsidio gaudeat assecutum.
LXXXIX. AD ROTRODUM ROTHOMAGENSEM ARCHIEPISCOPUM.
Author: Arnulfus Lexoviensis

Monachus ille L. olim Cormeliensis, pro quo sanctitatem vestram rescriptum apostolicum scribitis accepisse, de monasterio illo egressus est et tertio misericorditer est receptus. Egressus quarto cum ipsum abbas et fratres pro commissis in Ecclesia sacrilegiis quae etiam verecundia prohibet recitare duplici etiam sobole de meretricibus ante fores monasterii suscepta, suscipere recusarunt, in praesentia nostra et abbatis P. Cellensis fratrumque nostrorum publice de omnibus tam convictus quam confessus, ab abbate litteras dimissorias impetravit, abjurato ad totam vitam abbatis monasterio et tota banleva monasterii quia se ignem missurum publice fuerat comminatus haec abscessit. Porro cum ipse postmodum ad notitiam Willelmi de Papia cardinalis, me et abbate praesentibus detulisset, recensita veritate ab ipso auctoritate apostolicae sedis repulsus est et damnatus. Exinde perlustratis terris, rejecto prorsus habitu monastico, factus apostata, ut parcius dicam, omni se dissolutioni publice mancipavit. Novissime si majestatem apostolicam cui haec nota esse non poterant, circumvenire mendaciis attentavit: apud vos veritati et justitiae praejudicare non debet, cui nos eorum, quae dicimus, manifestam faciemus per omnia veritatem. Scitis autem prudentiam apostolicam nihil in rebus dubiis percipere definitum, sed omnia mandata ejus conditionem habent implicitam, scilicet, si preces veritate nitantur eisque quibus hujusmodi mandata mittuntur in omnem causam, partes judicis cognitio scilicet et pronuntiatio reservantur. Quieti igitur monasterii et claustralis disciplinae sanctitas vestra provideat, ne reducto auctore iniquitatis, caeterorum qui per poenam istius correcti sunt reviviscat audacia, et exemplo veniae remissioris ipsorum denuo malitia convalescat.
XC. FORMA TRANSACTIONIS DE QUADAM COMMISSIONE.
Author: Arnulfus Lexoviensis

Causas quae sive ex ordinaria jurisdictione nostra, sive ex superiori delegatione, ad nostram audientiam perferuntur, sicut media ratione decidere, sic decisas oportet veritatis testimonio communire, ne ad renovandum vetus litigium qualibet audacia quaestio rediviva consurgat. Causam igitur, quae inter venerabilem fratrem nostrum Simonem abbatem Sancti Andraeae et fratres Hospitalis Hierosolymitani super testamento illustris viri Hugonis de Pinu vertebatur, ex apostolica delegatione suscepimus sine appellationis obstaculo terminandam. Auditis itaque utriusque partis allegationibus cum meticulosa judicii necessitas videretur instare, nostro se pars utraque commisit arbitrio et litigium omne per nos amicabili compositione sopitum est. Siquidem pecuniam, quae apud praedictum abbatem a praenominato illustri viro dicebatur fuisse in deposito constituta, in necessarias et pias causas secundum tenorem testamenti, censuimus dividendam; sicut nobis eorum, qui a fratribus Hospitalis producti sunt, testimonio factum est manifestum. Unde assignata creditoribus et necessariis personis ipsique abbati aliisque diversis pauperibus congrua portione, ipsis nimirum fratribus Hospitalis intuitu religionis et paupertatis eorum plurimam assignavimus portionem; adhibito in omnibus eorum consensu, ipsorumque utilitatibus, ipsumque abbatem duximus super hac quaestione penitus absolvendum
XCII. AD HENRICUM REGEM ANGLIAE SENIOREM.
Author: Arnulfus Lexoviensis

Sicut vobis in Northmannia dixeram, veni in Angliam ad vota orationum Domino persolvenda. Cumque inde ad praesentiam Domini mei magno desiderio traherer, audivi vos Eboracum et ad remotas illuc tendere regiones, mihique nulla spes relicta est nullaque fiducia consequendi. Proficiscor tamen, lento licet itinere, quia celeritatem mihi senectus et debilitas non indulgent, sed quasi quibusdam reprimentis impotentiae nexibus detinent alligatum. Placeat igitur domino meo praecipere mihi, ubi et quando vestrae possim occurrere majestati, ne quod potentiae mihi residuum est incerto ideoque vago circuitu consumatur. Desidero etenim quam primum videre faciem domini mei ut oculis meis jucunda regii vultus serenitas illucescat, et ab injuriis diutinisque laboribus exhibita mihi solita benignitate respirem. Valete.
XCIV. AD WILLELMUM DECANUM BAIOCENSEM.
Author: Arnulfus Lexoviensis

Sicut novit prudentia vestra causam, quae inter Cenomannensem episcopum et Clementem vertitur, sub eo modo nobis et vobis Romani pontificis delegavit auctoritas, ut si alter nostrum non vellet vel non posset interesse, alter nihilominus sine appellationis obstaculo definiret. In quo manifeste datur intelligi in absentia alterius, totam alteri consignari cognitionis et judicii potestatem, nec is qui absens est, jus habet vices suas alii committendi, quia in alterum tota negotii decidendi concedit auctoritas: sicut ejus qui delegavit superior excellentia praefinivit. Porro quia me in Angliam multarum importunitatum ad praesens trahit instantia; oportebit vos locum utriusque supplere, cansamque singulari judicio definire.
XCV. AD. . . . .
Author: Arnulfus Lexoviensis

Quantum apud Dominum nostrum profecerim in Anglia, vos vidistis, qui mecum ad taediosam importunae supplicationis durastis instantiam et demum severioris repulsae contumeliam reportastis. Timeo induratum adversum me, nec facile ad cor ullo unquam tempore rediturum, quia concepta semel ira vel odium nec placari facile consuevit, nec ad gratiam revocari. Et ego quidem a secundo anno regni ipsius in crebris ipsisque certissimis indiciis intellexi, quoniam innocentiam meam semper exinde, vel manifeste vel quasi occulte, sub typo quodam dissimulatae severitatis oppressit, et omnem tam a me quam a meis proventum cujuslibet honoris vel utilitatis exclusit. Non potuit fidei puritas vel sedulitas obsequii vel labor intemperans, vel sumptus excedens, vel industria consilii in magnis vel maximis rebus efficaciter et ad gloriam majestatis insistens, concepti sine causa rancoris amaritudinem declinare; sed mirabili perversitate quae gratiam penitus redemisse debuerant, sincera potius odium merita provocabant. Instabam itaque fortius et quasi ad evincendum merita meritis cumulare certabam; ut inspecta laudabilium operum luce erubesceret adulatorum confusa malignitas et ab invito domino etiam favorem frequens et officiosa veritas extorqueret. Non proficiebam et ipse tamen interim meo nihilominus instanter utebatur officio, et exclusum ab his, quae ad proprium libere disponere praevalebat arbitrium, studiose ac memoriter ad majora consideranda vocabat, in quibus eum ad habendum consilium cum rei quantitas tum periculosus eventus, tum difficultatis angustia compellebat. Vicesimus annus exactus est, ex quo ego miserabiliter in hoc agone sudavi, quia indefessam perseverantiam conscientia sincera firmabat, quia excellentium jugis exhibitio meritorum. Non peccavi, etsi quid forte peccatum est, reatus tamen libertatem regiae clementiae non excedit, et sine dolore meo debuit saltem detrimentis nil male merentis ecclesiae commoveri, ne de aliena afflictione gloriam neque dulcem sibi de aliena amaritudine contrahere voluptatem. Mirum autem est quod inter injurias, quas patior et lacrymas affluentes, nondum de visceribus meis potuit zelus altius radicatae dilectionis avelli; nilque mihi constat amarius quam quod fidelissimo crimen fraudis imponit, diligentique rependit odium, nec in aliqua me permittit in futurum existimationis ejus et gratiae fiducia respirare. Mitto ei litteras omni humilitate et supplicatione plenissimas, sicut vobis ex rescripto earum poterit apparere, quas vellem ei explorata opportunitate sub praesentia vestrae charitatis offerri ut eas semel totas vestro studio intercedente sustineret audire, mihique a vobis significari litteris, si quod responsum acceperitis aut speratis effectum.
XCVI. AD DOMINUM PAPAM ALEXANDRUM.
Author: Arnulfus Lexoviensis

Ad audientiam majestatis vestrae cujusdam illustris viri querela perfertur, quem pluribus de causis constat mihi multiplici ratione devinctum, ut ei in necessitatibus suis jure tenear praestare, praeeunte quidem justitia, consilium et auxilium opportunum. Uxorem habet, ad quam cum totius paternae haereditatis proventura successio crederetur, producitur ex insperato puella et de secreto furtivae educationis adducitur, quam sub diuturna viri absentia de adultero progenitam tota terra cognovit: atque is qui pater exquiritur, publice coram episcopo loci, coram archiepiscopo provinciae, coram etiam ipso rege requisitus suam esse constantissime pernegavit, omnesque fere quibus illa proxima cognatione conjuncta est, testimonium legitimae nativitatis nulla praesumunt audacia perhibere. Sub hac igitur spe obtinendae dolo haereditatis, nupsit cuidam, qui cum fautoribus suis falsum patrem tam minis quam promissis sollicitat ut eum a persecutione publice protestatae veritatis avertat. Appellatum est ad vos apud quem veritati et justitiae non poterit dolus vel violentia praevalere, nosque eo securius vestrae scribendum duximus majestati quod non quasi preces de incerta re, sed de nota perhibemus testimonium veritate.
XCVIII. AD HUGONEM LEXOVIENSEM ARCHIDIACONUM NEPOTEM SUUM.
Author: Arnulfus Lexoviensis

Litteras poenitentiae et conversionis tuae laetabundus accepi, quae utinam de sancta voluntate processerint et in fidei stabili veritate consistant. Quia vero operibus credendum esse doctrina veritatis instruimur, opera contemplabor, quae utinam talia sint, ut veterum debeant delere memoriam, condignosque faciant fructus, quibus detrimenta praecedentia recompensent. Si vero animum, quem ab initio in multis utilem et benignum gratis expertus es, tua ut parcius dicam negligentia denigravit, a colore concepto in antiquum candorem procedentia poterunt merita revocare, et ingenuos quidem mores tuos ab offensione vestra praecepta debent beneficia cohibere, donec aliquam vel in modico gratiarum retuleris actionem. Sane ingrati damnatus omni beneficio se probat indignum, adeo ut ex ea causa libertus in servitutem revocari possit, et qui de percepta misericordia alii non impertit, usque ad novissimum quadrantem in eo, quod dimissum est, divino judicio condemnatur.
XCIX. AD HENRICUM REGEM ANGLIAE SENIOREM.
Author: Arnulfus Lexoviensis

Audita instanti transfretatione vestra, ad vos tanquam ad dominum meum venire cum omni festinatione curavi, ut oculis meis regii vultus serenitas illuceret, et impotentiam senectutis et debilitatis meae jucundi sermonis vestri gratia recrearet. Veni equidem, sed longe aliter quam speraveram omnia processerunt, quoniam non nisi in paucis audiri merui nec in quolibet aliquatenus exaudiri. Veni, inquam, dicturus sicut existimabam vobis Vale novissimum, atque idem a vobis cum gaudio recepturus, ut post tot merita mea et excedentia beneficientia vestra in novissimo discessu ad bonum perpetuae charitatis et pacis animorum sibi invicem concordia responderent. Quidquid autem acciderit aut quocunque futurorum se convertat eventus: gloria mea erga vos est testimonium conscientiae meae. Quoniam ab omni delicto prorsus immunis sum et inter omnes, quorum honori et utilitati vestrae fides et devotio profuit, ut modestius dicam, mea possunt majoribus merita coaequari. Siquidem trigesimus annus exactus est ex quo ego semper in obsequiorum vestrorum agone sudavi. Quod si aliquando delatorum invidia adversum me motum vestrae mentis quemlibet excitavit, tanto steti securius, tanto virilius et efficacius institi, ut adulatorum mendacia jure fide mea possent et magnificentia reprobari. Coepi a puero, et vos per adolescentiam, juventutem, virilem aetatem ad senectutis annos prope perduxi, totumque corpus et animam, studium et laborem, pecuniam atque tempus impendi: mihique nunquam aliquid fuit delectabilius quam honori vestro et proventibus inservire. Ea certe fiducia, ut mihi in novissimis diebus meis liberaliter excellentia regia responderet. Si non deliqui, cur patior? Cur non magis credit dominus meus veritati operum eorum quam incertis suspicionibus et mendaciis delatorum? Quod si deliqui, quod non venia sed ultione dignum debeat judicari, salva vobis est ultio, dum tamen sententia non de incerto, sed legitime de rerum veritate procedat. Ad summam hoc unum ipsumque praecipuum a Domino meo cunctis vellem precibus impetrare, ut mihi de benevolentia ipsius spes aliqua relinquatur quam in sinu meo custodiam, velut thesaurum absconditum, atque in ipsa mihi liceat omni tempore respirare. Dicturus eram vobis aliqua cum a vobis recessi, sed opportuna mihi non refulsit occasio, quae tamen per latorem praesentium in schedula vobis scripta transmitto; quorum si qua vobis facere placuerit, ego cum omni gratiarum actione recipiam. Quod autem differre volueritis, ego in silentio cum omni humilitate et patientia sustinebo.
C. AD WALTERUM DE CONSTANTIIS.
Author: Arnulfus Lexoviensis

Quod ita, sicut audistis et vidistis, a domino rege dimissus sum, gratia mihi vestra compassa est, et confusioni meae meisque condoluit detrimentis. Sane in articulo temporis illius praegravis moeroris amaritudine adeo animo constitutus sum, ut quidquid mihi potius agendum esset, videre non possem, sed potissimum celerem fugam remedium credidi: ideoque a facie indignationis ejus quantocius tanquam fugitivus exivi. Revertens itaque cum animus meus ad multa de liberatione plurima raptaretur, cogitavi quod celerem exitum meum non metum sed contemptum potius et superbiam reputaret, quia motum ejus nec diutina supplicatione neque longis fueram precibus prosecutus. Decrevi itaque ad ipsum cum omni festinatione reverti, ut quod minus bene factum fuerat, videretur prudentior poenitentia restaurare et suspicata superbia humilitatis substantia tolleretur. A domo itaque mea, quam prope Baiocas habeo, ego Cerasiacum usque perveni, ibique adeo mihi impotentia contractae debilitatis invaluit, ut progredi salva corporis incolumitate non possem, quia omnes fere vires corporis mei consumpserat labor et aviditas revertendi. Cum itaque decidissem in lectum, nihil aliud potui quam vice mea litteras et nuntium destinare, ut apud dominum meum negotia mea litterarum veritas et nuntii sedulitas explicarent. Quem etiam ad dilectionem vestram censui praecipue destinandum ut studio vestro opportune introducatur ad regem et vos si ita poterit accidere litteras audiatis, ut inde scilicet majorem occasionem possitis accipere quid vobis agendum sit aut dicendum. In litteris autem nihil nisi humilitas et supplicatio continetur, adeo ut si velit de liberalitate regia reminisci, ad exaudiendum jure debeat inclinari.
CI. AD HENRICUM REGEM ANGLIAE SENIOREM.
Author: Arnulfus Lexoviensis

Auxilium liberale mihi de regali munificentia promisistis ad recedendum scilicet de statu isto, in quo diu sine periculo salutis esse non possum, et ad securiorem vitam, propitiante Domino, demigrandum. De vultu itaque vestro judicium meum prodiit, et causam meam necessitas et inopia peroravit, dum in me et profectum provectae senectutis attenditis, et aeri alieno copiam non suppetere facultatis. Excessit omne meritum meum vestra dignatio, et importunitate mea commode gratiae vestrae plenitudo respondit. Super quo reminiscatur utinam Dominus meus, dominum Petrum legatum vestrum, magnae honestatis et prudentiae, non solum suggessisse vobis factum hoc et approbasse, sed multis etiam extulisse laudibus dignum regia majestate beneficium, si in tanta opportunitate mea fideli et vere dilectori suo manum propitiam benignae largitatis impenderet; quem toties in opportunitatibus suis promptum, fidelem et utilem multis sit argumentis expertus. Utinam Dominus meus secundum doctrinam evangelii credat operibus, neque blandis adulatorum fallacibus seducatur, qui totum sibi deperire reputant, quod alienis viderint utilitatibus impertitum. Omnem igitur vitam, qua ego vobis a juventute mea incessanter astiti, bonitas vestra media veritate recenseat, ut debita meritis gratia rependatur. Nostis, domine, me hominem multorum dierum esse, multisque notum regionibus et personis acceptum; multis etiam majestatis vestrae magnificentiam complacere, si viderint vel audierint me a vobis cum lacrymis non amaritudinis sed devotionis exiisse. In procinctu sum, nec recessum meum aliqua retardat occasio, si tantum opportunitatibus meis vestro fuerit beneficio satisfactum. Miseremini itaque, miseremini mei, quia miserendi tempus advenit, ut omni temporalium rerum labore deposito, ad requiem contemplationis divinae transeam ubi pro salute quidem mea et vestrae majestatis honore pariter et proventu incessanter devotio sedula preces offerat efficaces. Tractaverunt mecum dominus Rothomagensis et Baiocensis episcopi et alii quidam fideles vestri, quibus a vobis erat injunctum. Et ego cum omni alacritate eorum persuasionibus acquievi, adeo ut de discessu meo discretionem vestram non oporteat in aliquo dubitare, si tamen secundum spem praestitam optatum desiderio meo liberalitas vestra largiatur effectum. Facite itaque, sicut decet magnificentiam et veritatem vestram, et invincibilis instantia meae necessitatis exposcit ut in totum ab episcopali separatus officio, importunam instantis concilii vocationem liberatus evadam.
CII. AD DOMINUM PAPAM ALEXANDRUM.
Author: Arnulfus Lexoviensis

Ad concilium cum aliis vocatus, cum aliis venire non potui, quia impotentem laboris illius causae plurimae reddiderunt. Prima est senectus qua septuagesimum annum transgressus sum, secunda Hierosolymitana expeditio quam mihi pontifex Romanus indixit. Tertia ruinae miserabiles, quibus semel et iterum de solii sublimitate lapsus sum et confractus, adeo ut a decem annis aliquibus remediis non potuerit virtus pristina restaurari. Cumque miserabiliter causa posset una sufficere, tres simul pari importunitate concurrunt, ut me quasi triplici funiculo videatur impotentia religasse. Ego quidem desiderio desiderabam venire, ut gloriam victoriae vestrae cum aliis celebrarem et ariditatem meam quasi de proximo benedictionis vestrae rigaret ubertas. Orabam tot et tantorum patrum venerabilem videre conventum, ipsorum erudiri sermonibus, exemplis instrui, et ad reparandam libertatem Ecclesiae Dei cooperari, si possem, quam in multis partibus doleo deperisse. Impotentiam itaque meam dominus et Pater meus habeat excusatam et a mandato me, quod implere non possum, clementi bonitate relaxet, quia, etsi praesentia corporali non venio, omni desiderio tamen et reverentia devotus assisto. Venissem autem libentissime, quia multas causas ad veniendum mihi necessitas offerebat, quas praeterisse fortasse damnosum est, et tot aut tantis occupationibus vestris ingerere taediosum, quia postmodum, Deo volente, per gratiam vestram spatiosius poterit et commodius expediri.
CIII. AD DOMINUM PAPAM ALEXANDRUM.
Author: Arnulfus Lexoviensis

Quandiu ecclesia, cui Deo permittente deservio, me tenuerit alligatum, oportet me aliquando eorum, qui mihi commissi sunt opportunitatibus intendere et debita quantum potero diligentia subvenire. Rogo itaque ut causas si quae de episcopatu nostro ad vos pervenerint, personis injungatis quae zelum Dei habeant, et peritiam judicandi. Infestat siquidem his diebus Ecclesiam Dei nova malignitas, quae de rapacitate monachorum et de clericorum procedit audacia, qui dolose aut violenter quod affectaverint occupantes, post appellationem se exspoliatos asserunt ut trium subornatorum testium juramentis quocunque pacto valeant obtinere. Siquidem is ad quem appellatum est, eum quandoque qui appellat quodam favore complectitur et ut suam ulciscatur injuriam causam quandoque vulnerat innocentis. Super quo benignitatem vestram habere volumus exoratam, ut in delegandis judicibus discretio vestra provideat, ne his, qui nobis inimicantur et invident, vestra vel vestrorum judicia committatis, quorum nomina lator praesentium vobis plenius indicabit; qui cum publice nobis nihil aliud quam reverentiam offerant ad injuriam tamen nostram sunt obducto quolibet vel tenui velamine proniores. Caeteris autem in toto orbe terrarum committite sicut placuerit vobis, absque discretione ordinis et aetatis.
CIV. AD DOMINUM PETRUM CARDINALEM.
Author: Arnulfus Lexoviensis

Verbum, super quo domino regi Angliae vestra pro me gratia supplicavit, prorsus inane factum est, quoniam infelices aliquos adversum me exspectare praeelegit eventus, quam mero beneficio quolibet adjuvare. Et quia beneficium non merui accipere quod speravi, de meo necesse est me facere quod oportet. Ideoque proposui, cura episcopali viris interim commissa fidelibus, extra provinciam, ubi nulla quies, nulla laetitia est, aliquo me conferre, ubi quies et animo prodesse possit et corpori et ad solutionem parcimonia subvenire. Per quod in brevi ab importuna liberatus instantia creditorum ad unicum statim Romani pontificis revertar auxilium, ut me et a vexationibus praesentis cruciatus absolvat, et ad gerendum morem devotioni meae cum absolutione necessaria et benedictione dimittat. Veni igitur in Franciam ad concilium venire disponens, si ulla unquam ratione potuissem, quod quia certius expertus sum mihi impossibile esse, cum litteris excusationis meae nuntium mitto, quem rogo ut vestra gratia commendatum habeat, et in his quae vobis ex parte mea dixerit, per vestram gratiam liberaliter adjuvetur. Sciatis autem me plurimum de vestrae familiaritatis et amicitiae gratia gloriari, quam, etsi condigna operum exhibitione non merui, sincera tamen credideris devotione suppleri.