XII.  Elargitio privilegiorum monasterio S. Salvatoris Papiensis dioecesis, ordinis Casinensis, quod sanctae Romanae Ecclesiae subjectum tantummodo declaratur.   (Anno 1145, April. 24.) [MARGARINI  Bullar. Casin.,  II, 162.]
Author: Eugenius III

EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio OBERTO abbati monasterii S. Salvatoris secus Papiam siti, ejusque successoribus regulariter substituendis, in perpetuum.

Ad hoc nobis a Deo pastoralis officii sic cura commissa est, ut quieti et utilitati omnium ecclesiarum paterna debeamus sollicitudine providere, et ne pravorum hominum fatigentur molestiis, eas auctoritate nostrae sedis communire. Quapropter, in Christo dilecte fili Oberte abbas, tuis rationalibus postulationibus assensum praebentes, monasterium Domini Salvatoris, cui Deo auctore praesides, cum omnibus ad ipsum pertinentibus ad exemplum praedecessorum nostrorum felicis memoriae, Joannis, Benedicti, Paschalis, Calixti, Honorii, Innocentii et Lucii Romanorum pontificum, sub beati Petri tutela et apostolicae sedis defensione suscipimus, et praesentis scripti privilegio communimus. Quod nimirum coenobium ab Adeleyda imperatrice augusta benignissima pietate renovatum, et ejus liberalitate amplissimis possessionibus ditatum esse cognovimus: statuentes itaque, ut quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium inpraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, sive aliis justis modis, Deo propitio, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus, et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Castrum Monticelli cum duabus capellis et omnibus suis pertinentiis; curtem Olonae cum capella Sancti Anastasii, et omnibus sibi pertinentibus; curtem Baseregutiae cum baptismali ecclesia in honorem sanctae Mariae constructa, et capella una cum omnibus sibi pertinentibus; curtem Frixinatiae cum capella una et omnibus sibi pertinentibus; curtem Melariae cum plebe S. Michaelis, et ecclesia Sancti Stephani, et Sancti Martini, et omnibus sibi pertinentibus; curtis Herbariae medietatem, et plebem S. Faustini cum omnibus ad ipsas medietates et plebem pertinentibus, viridarium infra portam Sancti Joannis, et prope Palatinam portam situm, cum duabus capellis: una in honore sancti Laurentii, et altera in honore sanctae Mariae constructis; curtem Garlaschi cum capella una Sanctae Mariae, cum honore, et districtu per duo milliaria in circuitu; in Maringo ecclesiam unam in honore sancti Martini, et capellam unam in honore sanctae Mariae constructam, cum omnibus ad ipsas pertinentibus; cellam Sanctae Honoratae cum omnibus suis pertinentiis, medietatem curtis Corianae cum capella una, et omnibus sibi pertinentibus; curtem Armentariae cum capella una, et omnibus sibi pertinentibus. Sane obeunte te, nunc abbate ejusdem monasterii, nullus ibi qualibet subreptionis astutia abbatem ibi eligere praesumat, nisi quem fratres communi consensu, vel pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et beati Benedicti Regulam, providerint eligendum. Electus autem a Romano pontifice consecretur. Chrisma, oleum sanctum, consecrationes altarium seu basilicarum, ordinationes monachorum, seu canonicorum vestrorum qui ad sacros ordines fuerint promovendi, a quo malueritis, suscipiatis episcopo, siquidem catholicus fuerit, et gratiam sanctae apostolicae sedis habuerit. Porro in ecclesiis eidem monasterio pertinentibus, scilicet in ecclesia Sancti Martini de Maringo, et in ecclesia Sancti Anastasii Olonae, et in ecclesia Sancti Salvatoris Monticelli, baptismum apostolica auctoritate concedimus, et in aliis ecclesiis eidem monasterio pertinentibus, in quibus usque ad haec tempora constat esse celebratum. Sane laborum vestrorum, quos propriis manibus aut sumptibus excolitis, vel de vestrorum animalium nutrimentis decimas nullus clericus, vel laicus a vobis exigere praesumat. Usum quoque caligarum, sandaliorum, chirothecarum, et mitrae, sicut per praedecessorum nostrorum authentica privilegia tibi tuisque successoribus concessum esse dignoscitur, et nos ex liberalitate sedis apostolicae concedimus. Ad haec praesenti capitulo adjicientes, ut praefatum coenobium sub nullius ecclesiae ditione permaneat, sed solum sanctae apostolicae sedis obnoxium existat. Decernimus ergo ut nulli episcopo, vel alicui omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare; sed omnia integre conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura; salva in omnibus sedis apostolicae auctoritate. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen. Ego Eugenius catholicae Ecclesiae episcopus ss. Ego Theodewinus Sanctae Rufinae episcopus ss. Ego Conradus Sabinensis episcopus ss. Ego Petrus Albanensis episcopus ss. Ego Gregorius presbyter cardinalis tituli S. Calixti ss. Ego Guido presb. card. tit. S. Chrysogoni ss. Ego Ubaldus presbyt. card. tit. S. Crucis in Hierusalem ss. Ego Villanus presb. card. tit. S. Stephani in Coelio monte ss. Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi ss. Ego Otto diaconus cardinalis Sancti Georgii ad Velum Aureum ss. Ego Guido diac. card. tit. SS. Cosmae et Damiani ss. Ego Octavianus diaconus card. S. Nicolai in Carcere Tulliano ss. Ego Joannes diaconus card. S. Mariae Novae ss. Datum Viterbii per manum Roberti sanctae Romanae Ecclesiae presbyteri cardinalis et cancellarii, VIII Kal. Maii, indictione VIII, Incarnationis Dominicae anno. 1145, pontificatus vero domni Eugenii III papae anno I.