medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA LII. G. PRESBYTERO.  Sacerdotem quemdam, quem sacrificem vocat, arguit quod furti sibi facti suspectum severiori quaestione pro revelatione vexaverit, quod licere dicit curiae, non Ecclesiae.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Reos tormentis afficere, vel suppliciis veritatem extorquere, censura curiae est, non Ecclesiae disciplina. Unde et ab ejus animadversione abstinere debuisti, quem pecuniam tuam furto suspicaris asportasse. Neque enim carnifex es, sed sacrifex, pro reis quidem, sed non reos immolare constitutus. In veris etiam injuriis, decuit haec mansuetudo sacerdotem, 161 ut habentem malles impunitum abscedere, quam pro incerto, certis suppliciis debacchari. Unde Augustinus ad Macedonium: « Aliquando, inquit, misericordes, et in ipso dubio, nolunt homini pro incerta pecunia, certa inferre supplicia. Ad hanc etiam misericordiam vos etiam provocare nos et exhortari decet. Melius enim, si habet, amittis, quam, si non habet, excrucias, aut occidis. » Abhorreas itaque reum cruciatibus et morti tradere, tu, Christe Dei, pro quo Christus cruci traditus est et morti. Aut si tam carnaliter pecuniam suspiras amissam, qualiter eam repetere te oporteat, ad eumdem Macedonium sic Augustinus ostendit: « Nolentes reddere quos novimus et male abstulisse, et unde reddant habere, arguimus, increpamus, detestamur, quosdam clam, quosdam palam, sicut diversitas personarum diversam videtur posse recipere medicinam, nec in aliorum perniciem ad majorem insaniam concitari. « [Aliquando etiam, si res magis curanda non impedit, sacri altaris communione privamus. »
LIBER TERTIUS.   169-170  EPISTOLA PRIMA.  Scribit Ranulfo  ,  episcopo Danelmensi, in gratiam Roberti cujusdam.
Author: Hildebertus Cenomanensis
Date:  [ supp., esse reputa] [ f., vicem] [ f., jam]

RANULPHO, Dei gratia Dunelmensi episcopo, omni honore et gratia sublimando, ALDEBERTUS humilis Cenomanorum sacerdos, salutem et orationes in Christo.

Credidi me peccaturum in plures, si quos debes pluribus oculos, prolixiore pagina detinerem. Ut igitur me totum paucis agnoscas, totum hoc tuum in me quidquid alterius potest esse de me. Unde et mihi vice rependes, si et diligas me et ores pro me. Praeterea ut praesentium latorem filium vestrum et fratrem Robertum in sacrarium tuae familiaritatis suscipere, humiliter implorarem, nisi crederem eum tam tibi notum, sibique sufficere, qui gratiam tuam possit, sine interventu alterius, promereri. Precor tamen, ut qui benefacturum te credo pro se, melius sibi sentiat esse pro me. Vale.
EPISTOLA II  Adelam comitissam de promissa sibi ab ea planeta monet, eamque sibi rogat erogari.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Attritae frontis est egestas; nihil pudet, dummodo juvet. Egestas et ad crimen urget et intercedit ad veniam. Ignosces igitur si quid, ea urgente, supra meritum postulabo. Doces me sperare majora meritis, quae meritis majora largiri non desistis. Si quaeris quid, aut qua fiducia postulem. Planeta indigeo. Eam mihi promisisti. Sicut arbitror, non deseres promissum, quae etiam non promissa festinas erogare. Vale.
171  EPISTOLA III.  Amicum charius emere, quod ab amico nonnisi precibus extorquet. Interim quod Exoniensis Ecclesiae. miraculorum historiam tardius miserit, excusat se quod primum ejus exemplar fuerit amissum.
Author: Hildebertus Cenomanensis
Date:  [ id
est, magnitudinem]

Dilectissimo fratri, atque venerando Exoniensis Ecclesiae canonico CLAREMBALDO, HILDEBERTUS humilis Cenomanorum sacerdos, plurimam in Domino salutem.

Timeo, charissime frater, timeo, quod negligentiae arguas me, qui toties rogatus ut miracula quae in Exoniensi Ecclesia Dominus operari dignatus est juxta fidem destinati mihi exemplaris adnotare non taederet, satisfacere tibi diutius distuli. Unde et opus flagitatum non gratis exarasse me accusabis, quod et diuturna exspectatione, et innumeris precibus comparasti. Quippe, juxta philosophum, non tulit gratis, qui, cum rogaret, accepit. Et quidem scio quia nullum vendit amicus obsequium; libenter et gratis et cito subvenit. Nescit preces exspectare, sed velut egentis vaticinetur voluntatem, praevenit rogaturum. Dubitat enim utrum sit obsequium, quod vis precum elicit, quod non accipit improvidus, sed importunus extorquet. Porro ab eo quod a me postulasti obsequio, procul fuisse noveris, quidquid obsequii minuit majestatem . Ex quo enim tuum didici desiderium, ex abundanti preces addidisti. Statim statui obsequi, sed exemplar amissum casu, parturientem tenuit voluntatem, quod cum mihi per multa defuisset tempora, postea repertum meisque redditum manibus, in negotium scribendi sopitum excitavit affectum. Finis erat operi cum ingressus ad me nuntius, chartam in tuo nomine protendit, idipsum quod in primo legeram exemplari continentem. Adjecit idem nuntius, idcirco mihi secundum etiam exemplar transmissum, ne prioris amissione, silentium excusarem. Accepta igitur et relecta non semel pagina, movit spiritum relegentis. In ea namque miracula quaedam continebantur, quae in prima; sed in ea aliter, aliter in prima, quaeque non sic attendi diversa, ut adversa sibi judicarem. In his quae juxta primum exemplar edideram, 172 nil addere decrevi, nil demere, nil mutare. Ejusdem namque rei diversa relatio, nihil verae praejudicat historiae. Tuo itaque, frater mi, judicio reservavi opus corrigere, vel omnino supprimere vitiosum, Vices amici geres, si removeas ab oculis quidquid linguas noveris formidare. Haec ideo tibi, Clarembalde, imo Clare-valde, praelibavi, ne putares voluntate potius quam necessitate dictatum styli obsequium, et me sic taedere amico scribere, tanquam si et amasse poeniteret. Caeterum cum diverso tenear littore; cum nec salutare te possim, nisi propitium habeam prius dimidium mundi; cum multis a te separer aquis, aquae tamen multae non poterunt exstinguere charitatem Vale.
EPISTOLA IV. S. SAGIENSI EPISCOPO.  Excusat se apud episcopum, quod ei destinatum, necessitate detentus, distulerit mittere munusculum, seque interim Romam ad concilium profecturum ejus commendat orationibus.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Scimus quidem, beate praesul, dilatione minui beneficii majestatem. Dubitatur enim an sit beneficium, cum dilatio cruciat exspectantem. Caeterum nos apud animum ad virtutem compositum, his etiam beneficiis integram credimus esse gratiam, quibus occurrit necessitas differendi. Hinc est quod munusculo nostro, ejus, cui elaboratum est, favorem speramus adfuturum. Neque enim nos vel ultro distulimus beneficium, vel studuimus homini, qui causas ingratitudinis exquirat. Totus is episcopum vivit, nihil habens odio, quod amare sit melius; nihil amans quod pudeat confiteri. Talem te, frater charissime, loquitur sermo noster, talem credit spiritus noster, eamdem salutem tibi desiderans, quam sibi. Optamus enim te semper in Christo bene valere, et scire quia vicem rependis nobis si diligis nos et oras pro nobis. Maxime autem hoc tempore orationibus egemus tuis, Romam fatigandi, quo papa Calixtus, Citramontanis episcopis et abbatibus convocatis, generale concilium in urbe est celebraturus. Nobis illuc 173 profecturis, tempus hieme suspectum, nivibus Alpes, incrementis aquae, vinculis imperator, seditionibus civitas, exactione palatium. Sane omnia haec orationibus evacuari posse credimus, solam vero exactionem nec oratione, nec jujunio, temperari.
EPISTOLA V. EPISCOPO R..  Rogat amicum, ut eorum quae apostolicae quas recepit, continent litterae, ipsum participem faciat.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Ad nos usque decurrit apostolicam te paginam suscepisse. Quae si tibi moeroris aut laetitiae calicem ministravit, unus eram cui primo post te fuerat propinandus. In omni fortuna, prudenter ad amicum festinatur. Bonam etenim communicata facit laetitia gratiorem. Adversa vero magnum suscipit ex amici solatio remedium. Hoc sane vitium meum nec exuere possum, nec fateri erubesco. Omnia tam secure loquor cum amico quam mecum. Plenus sum rimarum. Effluit quidquid aut praeter, aut propter voluntatem, fortunae variat audacia. Verum haec missa facio. Dissimules volo scire me quid apostolica te monimenta docuerunt. Quidquid illud sit, iteratum gratius audietur. Redimes igitur accusati culpam silentii, si ea quae postulo, tuarum mihi recursus ostenderit litterarum.
EPISTOLA VI. ANSELMO CANTUARIENSI ARCHIEPISCOPO.  Amicum urget, ut aut frequentiores, aut prolixiores, utpote illi gratissimas dirigat epistolas.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Commeantium raritas facit ut rariores inter nos epistolae discurrant. 174 Illa nobis et obsequium salutationis invidet, et amica colloquia. Caeterum epistolarum raritatem pagina potest supplere prolixior. Memineris igitur invigilare aliquid, quod et solatium tuae sit absentiae, et oculos meos diutius remoretur. Odi verba, quae, cum delectare incipiunt desinunt. Tuam vero prolixitatem sic amplector, ut epistolas longiores, et occupatus suscipiam, et invitus deponam. Illae quidem me otiosum non inveniunt, sed faciunt. Vale, atque id potius age, ut aliquando obliviscaris me, quam ut aliquando cogites de me.
EPISTOLA VII.  Abbati Cluniacensi gratias agit, quod ejus orationibus Roma rediens, plurima eaque gravissima evaserit pericula, asserens se in ejus sinum fuisse ruiturum, si per Romanum pontificem, pontificalis oneris sarcinam licuisset excutere; commendans interim illi episcopum Andegavensem, quem tironem sancti Benedicti vocat.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Maximum duco atque habeo quod mihi vestrae sacrarium familiaritatis aperuistis. In eo susceptus multis et magnis expertus sum periculis, quantum valet deprecatio justi assidua . Huic et soli debeo quod insidias mihi Roma redeunti dispositas intactus pertransii, quod urgentes et ingentes maris procellas illaesus evasi, quod non incidi in barbaros piratas larvali forma deformes, ferina crudelitate hominem diffitentes, super omnia autem gaudentes nulla se cum Christianis habere consortia. Hi catholicae religionis expertes et hostes, in insulam beati Honorati sacratissimo die Pentecostes in multis navibus delati sunt. Ibi a fundamento monasterio penitus everso, plurimi monachorum gladio percussi ceciderunt. Reliquis et latibulis et turre consultum. Eadem die de praefata insula, felix me ventus expulerat. Ita de ipsis pene leonum faucibus avulsus, auspicato cursu 175 Magalonam navigavi. Haec ideo, sanctissime Pater, apposui, ne quis ignoret quantis oratione vestra periculis ereptum me confitear. Habeo igitur, atque ago vestrae gratias religioni, cujus sinum, quasi reus aram, jamdudum complexus essem, si consultus papa pontificis onus amoliri permisisset. Ille dum me remisit ad laborem, invidit gloriam. Non imputet ei Deus! Interim in umbra alarum tuarum sperabo, donec educar de lacu miseriae et de luto faecis, atque dicam: Ecce venio, ut faciam voluntatem tuam, Deus meus . De caetero redundantis operae est super Andegavensi episcopo, tirone scilicet beati Benedicti, vos rogare, cujus affectus et singularis est in universis, et universus in singulis. Vale.


Notes: (Jac. V, 16) (Hebr.
X, 9)
EPISTOLA VIII.  Adelam Blesensem scilicet comitissam rogat, ut sibi, sicut fecerat episcopo Carnotensi, ad concilium profecturo, conductum provideat.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Absentia mariti, laboriosior tibi cura consulatus incubuit. Ea enim magis animo quam corpore ad diversa te demigrare compellit. Incertus igitur ubi locorum invenirem te, certus autem quod honestatis obsequia ubique invenirem apud te, domi residens ad dominam litteras dedi, quarum summa haec est: « Episcopo Carnotensi conductum, sicut fertur, providisti ad concilium profecturo. Quod si ita est, praefatae gratiae beneficium mihi communices exoro. » Symmachus dicit: « Ex usu venit, ut opem desiderantes ad suffragia probata confugiant. » Eapropter ad tuum patrocinium transvolavi, quae tota super feminam, et exemplum virtutis es et instrumentum. Vivunt in te boni saeculi reliquiae, per quam et sexus respirat ad gloriam, et genus elabentem 176 retinet dignitatem. Arguerer mendacii, nisi cujusque optimi mecum in hoc judicium conveniret.
EPISTOLA IX.  Episcopo Belvacensi pro exhibitis cuidam familiari suo in civitate sua officiis gratias agit.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Ad votorum plenitudinem accessisse confiteor, cui gratiae tuae limen contigit aperiri. In eo susceptus, etsi teipsum non videam, video tamen affectum tuum in puero meo, cui adventanti Belvacum, defensionis manum quoties oportere attendis, extendis. Splendorem suffragii tui obscurare est, precibus agere, ne desistas. Non vereor huic te proposito defuturum, cui oppressis concurrere et cathedra facit, ut velis, et curia ut possis. Interim cumulatas tibi gratias agens, scripto finem pono, dilectioni tuae finem minime positurus.
EPISTOLA X. AD S. ROMA REVERSUM.  Cum inter amicos omnia debeant esse communia, asserit Hildebertus cum illo amico, de cujus Roma reditu laetatur, omnia itineris incommoda et pericula affectu perpessum.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Et vultum et diem tuus mihi reditus exhilaravit. Fortassis ignoras; sed tecum fui Romae, tecum nivium perpessus sum injurias, tecum montes pertuli, vel lubricos glacie, vel scopulis exasperatos. Universa tecum pertuli, quae dolui dum perferres. Haec enim est inter amicos animorum concordia, ut nihil ab altero sit alienum, nihil alteri singulare, Omnia facit eis unam rempublicam voluntas 177 una. His amicitiae legibus actum noveris ut memoria reverterer ad te, compassione essem juxta te, orationibus agerem pro te. Audivit igitur et exaudivit Dominus clamorem cordis mei, quoniam, et cum salutari obsequio ad Ecclesiam, et cum salute reversus es ad amicos. Vale.
EPISTOLA XI.  Anglorum reginae  ,  Mathildi scilicet, gratulatur bonam valetudinem, quam et legum observantiae necessariam, et Ecclesiae felicitati perutilem asserit.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Humilis Cenomanorum minister HILDEBERTUS, MATHILDI venerabili Anglorum reginae, ad illius stare dexteram, a cujus dextris astitit regina in vestitu deaurato circumdata varietate.

Audita per praesentium latorem, et salute qua incolumis es, et salutatione qua me dignata es, de primo quidem gaudium subortum est, de secundo vero nomen mihi et gloria exuberant. In leges enim et in Ecclesiam peccare convincor, nisi de salute laetetur et exsultet spiritus meus, cujus incolumitas et legum reverentiam, et Ecclesiae statum servat incolumen. Nihil enim est unde magis oporteat laetari animam Christianam, quam super eorum incolumitate, quibus et legum integritas, et Ecclesiae status incolumis perseverat. Gaudeo igitur, sed et gaudebo, quoties meas aures aura, quae te sospitem nuntiet, afflaverit, quoties audiam vivere reginam et valere, cui et potestas collata est ad judicium sceleris, et mores ad exemplar honestatis.
EPISTOLA XII. M. REGINAE.  Anglorum reginae, Mathildi scilicet, inviolabilem charitatis affectum, toto licet marium spatio dissitus, pollicetur et orationes.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Locorum vel temporis incommoda sanctus amor ignorat. Affectus in eo principatur, qui semper sui juris est, nec ei vis praejudicat aliena. Omni siquidem tempore licet diligere, etsi, quem diligis, videre non liceat. Hinc est quod mari ac 178 terra separatus a te, in Christo diligo te, illuc mentionem tui deferens, ubi et honesta cogitatio praemium, et illicita supplicium promeretur. Ad altare quippe Domini tua me comitatur memoria, timentem, ne mihi cedat ad judicium, si eo interventu te defraudo, quem beneficiis, regina, comparasti.
EPISTOLA XIII. H. REGI ANGLORUM.  Anglorum regi, Henrico I scilicet, quem magnis effert laudibus, juniorem episcopi Andegavensis fratrem plurimum commendat.
Author: Hildebertus Cenomanensis
Date:  [ deest forte, corrigendis]

Benedictus Dominus Deus Israel, qui temporibus vestris, et pauperibus pacem, et Ecclesiis antiquam reformavit dignitatem! Divinum munus, et omnium bonorum votis acclamandum confitemur, vitiis accessisse judicem, moribus fundatorem. Exaltatum est solium justitiae, rebusque suus ordo sub rege clementissimo restituitur, qui novit reddere quae sunt Caesaris: Caesari, et quae sunt Dei Deo. Porro candidioris fortunae sortitus est gratiam, quisquis apud hunc alicui subvenire posse praedicatur. Quod si non potest, magna tamen gloriae materia est, quia hoc eum posse arbitrantur. Neque enim cuilibet concessum est regis illius extorquere favorem, qui diem male perditum judicat, in quo pro perditis moribus agere non contingit. Magni animi est, et de virtute gloriantis ad votum suum severas inclinare potestates. Hoc autem posse me plurimi somniant; hanc in oculis vestris gratiam consecutum fabulantur. Arbitratur hoc et Andegavensis episcopus, vir nullo genere virtutum vacans, si non crederet plus posse me, quam possum ipse credere de me. Visum est huic eligere servum tuum, et apud te interprete uti, quo fratrem suum militaribus informandum disciplinis, regiae majestati commendaret. Puero quidem sublimium patebat aditus curiarum, sed sublimiori consilio frater fratri eam providit, in qua sic militiam disceret, ut non dedisceret honestatem. Missus est igitur ad columen morum, missus est ad militum gloriam, missus est ad serenissimum regem, cui castris, nec 179 obsequium praemio, nec virtus reverentia defraudatur. Vestrae majestati interest episcopi gratia puerum suscipere destinatum, atque utrumque in altero promereri. Ego quidem, si quam mihi merita mea praestant fiduciam, pro eodem decrevi supplicandum. Sed novi regem non attendere merita, cujus est antecedere meritis universos. At si meritum requiritur, ibi de rege bene mereor, ubi Patri filius immolatur. Vale.
EPISTOLA XIV. M. FILIAE H. REGIS.  Mathildem Henrici I Anglorum regis filiam rogat ut per seipsam illum certiorem facere dignetur quid in Anglia agatur, praecipue vero, quis sit patris affectus, circa contumeliam ipsius filiae illatam.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Nota loquor et usu frequenti comprobata. Sitienti satius est de fonte, quam de rivo sitis ardorem exstinguere. Vina quoque de primo sumpta dolio, nativum saporem praetendunt. Eadem de alio in aliud transfusa degenerant. Sic uberius meum implent desiderium, quae circa vos aguntur agnoscere pagina vestra quam relatione aliena. Quidquid enim a vobis accipiam de vobis, certius mihi futurum est quam si ad aures meas idipsum vulgi rumor protulerit. Ex quo igitur comperi ventos in vestrum obsequium aspirare, statim litteras ad vos dedi, ratus advectum de Anglia, qui voluntatem regis nobis aperiret, quive declararet quem affectum de contumelia filiae patris pectus induerit. Haec ut merear scire per vos, clamo post vos. Clamo quidem, sed sicut vester amicus in Domino, sicut vester servus in Christo, sicut qui honorem vestrum in principio laetitiae meae pono. Quae igitur tam de rege quam de vobis, amico significanda noveritis, mihi precor aperiri.
180  EPISTOLA XV.  Reginoldo D. Augustini monacho gratias agit quod illi historiam Malchi monachi ab ipso metrice scriptam miserit. Hinc cum ipso strictiorem et nusquam desituram inire pollicetur amicitiam, quam mutuis ingenii fetibus fovere cupit; quosdam autem hic a se editos indigitat.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Humilis Cenomanorum sacerdos HILDEBERTUS, REGINOLDO Beati Augustini monacho, quidquid sibi.

Malchum tuum occupatus quidem suscepi, sed invitus dereliqui. Quem licet ecclesiasticis impeditus negotiis ad finem tamen usque perlegi, in eo et venustatem ordinis admiratus et virtutem. In quo satis competenter poetica evagatus licentia, rei gestae non solum figmentis subvenisti fabularum, sed et naturae pariter et veri officia succincto sunt sermone demonstrata. Silvestris oleaster et olea naturalis ita in unum stipitem cohaeserunt, ut cum neuter sit idem qui alter, tamen effectu sit unus alter. Unde factum est ut operi tuo laudes debeam, quia dignissimo legi, et auctori gratias, quia dignum me, cui legenda mitterentur judicavit. Habebis ergo me alium Piladem, nisi tu mihi alter Orestes fieri dedigneris. Socium tamen profiteri non audeo, sed amicum promitto. Ad aequalitatem quippe quam notat societas, ascendere mihi non licet; licet autem ad benevolentiam, quae amicitiae fructus est, pervenire, quae incepta temporaliter, in aeternum permanet. Oremus igitur pro invicem, ut salvemur. Ut augeatur quotidie, scriptis frequentioribus colloquamur. Interjecta maria charitatis officium non impediant; quod terrarum spatio aliquandiu dilatum, manus amica gratius accipiet. Hoc autem me non solum non reprehendere noveris, sed venerari pariter et amplecti, quod aliquas positiones ingenioli mei filias, aut nostrorum 181 particulas versuum tuo te operi inseruisse notasti. Tunc enim placere mihi incipio, cum video scripta mea majoribus minime displicere. Vale, frater, et dilige diligentem te; scribe scripturo ad te.
EPISTOLA XVI. G. EPISCOPO.  Episcopum quemdam rogat ut erga clericum, nomine Guillelmum, se beneficum praestet.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Pro Guillelmo tuo, Pater sancte, supplicandum putarem, nisi ad promerendum favorem tuum tibi solus ipse sufficeret. Praeterea superfluum duxi ad beneficium excitare pontificem, qui ante pontificem vel immeritis benefacere consuevit. Hoc secum dignitas non attulit, sed invenit. Non itaque vereor ut praesul beneficentiae renunties, cui ante privatus te obligasti. Credo etiam praescriptum fratrem non indignum, cui gratiae tuae limen ultroneus aperias.
EPISTOLA XVII. A. SUBDECANO.  Postquam hospitalitatis virtutem laudibus Hildebertus extulit, amico gratias agit ob eam quam, nec ab ipso rogatus, tribus suis clericis exhibuit, non probans tamen, quod vanitatis vitandae praetextu bonum hoc opus occultare seu dissimulare tentaverit.
Author: Hildebertus Cenomanensis
Date:  [praedicaverunt]

Fuere qui dicerent inter sex opera misericordiae, nihil eorum hospitalitati praeferendum. Hos attendisse arbitror nonnulla in hospitio reperiri, quibus diversa susceptorum incommoda propulsari, noscuntur. Idcirco splendidissimam hospitalitatis gratiam, qua 182 Lot et Abraham, quia consueverant homines, angelos etiam hospitari meruerunt. Praeterea velut in ampliorem hujus gratiae mercedem, alter Sodomae subversionem evasit, alter filium de sterili conjuge meruit obtinere. Tibi quoque desuper, ni fallor, accessit, ut dum praefatam frequentas beneficentiam, tres christos Christi colligeres, et hospitalitatis hostiam, quam apparatu gratissimam feceras, hilaritate faceres gratiorem. Sane dum collecti tui transitum Turonis haberent, plane mihi gratias egerunt, in nomine meo praestitum sibi beneficium asserentes. Recordari tamen non potui quid egerim tibi, vel alicui propter te, quo ministrare mihi deberes, aut alicui propter me. Fieri autem potuit, ut evitandae causa jactantiae, diceres collatum pro me beneficium, quod eis pro Domino et in Domino contulisti. Verum minime oportuit piam occultari devotionem, si transitoriae laudis cupidus ipse non fuisti. Siquidem laudis hujus contemptores gravis offensa respicit, si quod bene agunt latere quam videri malunt. Unde et sic Gregorius ait: « Quisquis humanam laudem calcare jam sufficit, poenaliter peccat, si bona quae agit occultat. »