EPISTOLA XXIV. JOANNIS AD PHILIPPUM.  Ejusdem argumenti.
Author: Philippus de Harveng

Fratri Philippo Joannes salutem in Domino. Quoniam ad verba epistolae vestrae non sufficienter respondi, dum portitor illius ea pene hora qua venerat redire festinabat, postea aliquid addidi, videlicet quia et liber ille contrarius sibi esse videtur, et vos violenter eum exponitis. Contrarius quidem dicit: « Neque ait, Maria corpori originem dedit: » Infra autem: « Officio, ait, usa materno, » et caetera de ipso capitulo. Item de alio capitulo: « Passus est, inquit, Dominus Jesus Christus, dum caeditur, dum suspenditur, dum crucifigitur, dum moritur, sed in Domini corpus irruens passio necnon fuit passio, nec tamen naturam passionis exeruit, dum et poenali ministerio desaevit, et virtus corporis sine sensu poenae, vix poenae in se desaevientis excepit. » Quid hic nisi contraria praedicantur, cum pati et non pati dicitur? Vos vero cum multa violentia hoc exponere laboratis, dum, quod ille dicit, sine sensu poenae passum vos dicitis voluntate passum, quod nec apud pueros dubium est. Et quod liber dicit; neque Maria corpori originem dedit, quod revera error est, cum Psalmus dicat: « Veritas de terra orta est . » Vos exponitis sic, quod a vitiis nostrae originis non accepit, quod aperta fides est. Materialem enim originem Maria illi corpori dedit, non vitium, et o quam differunt Maria et vitium, quorum duum vos alterum pro altero ponitis. In illa enim conceptione, in qua Deus de homine, justus de massa peccatrice, azimus de fermentato factus est, non tantum in nascente, sed etiam in conceptione, vel conceptura sanctificatio incepta est, ut justo filio, justa mater, justam materialem originem justa conceptione 96 praeberet, dicente angelo: « Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi . » Et propheta: « Aperiatur terra et germinet Salvatorem . » Et: « Quomodo descendit imber et nix de coelo, et illuc ultra non revertitur, sed inebriat terram , » id est Mariam, et infundit eam et germinare eam facit. Ut enim non haberet peccatum ipsa mater, Spiritus sanctus super, id est dignius, veniet in te, ut autem nec fomes peccati tunc, nec deinceps: « Virtus Altissimi obumbrabit tibi , quod utrumque signat Propheta per nivem, quae est alba et frigida. Habuit ergo non a vitiis, sed a mundata omnino Maria corpus Christi originem, sicut enim orthodoxa Ecclesia, praedicat fidelis et magnus Athanasius, dicens: Deus est ex substantia Patris ante saecula genitus, et homo est ex substantia matris in saeculo natus. » Et de hoc quidem Capitulo omnes divini libri vobis sufficiant, in quibus inter alia scriptum est, quod haereticum non facit errare, sed errorem defendere.

De alio secundo, in quo praedicatur Christus non doluisse, et cujusdam mirae fortitudinis etiam secundum carnem fuisse, quod per hoc quasi probatur, quia super undas ambulavit, dicimus quod hoc contra auctoritates dicitur, et insufficienti argumentatione comprobatur, quam argumentationem sic infirmamus: Si corpus Domini non habuit doloris nostri naturam, quia calcavit undas, et corpus Petri non habuit doloris nostri naturam, quia calcavit undas. A simili propter eamdem causam, quod falsum est. Auctoritates vero praedicant infirmum Jesum, dicente Apostolo: « Nos autem praedicamus Christum crucifixum . » Item: « Etsi crucifixus est, ex infirmitate . » Item: « Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . » Et Adam ille magnus, non costam pro costa, sed carnem pro osse accepit. Item: « In similitudine carnis peccati ; » non autem in carne peccati. Duo enim sicut nostis erant in humano genere, id est peccatum, et poena peccati, quorum alterum, scilicet culpa, in Christo non fuit; alterum vero, id est poenam assumpsit. Unde dicit: « Quae non rapui, tunc exsolvebam . » Unde dicitur: « Virum dolorum et scientem infirmitatem . » Scientem, inquit, per experimentum, qui nihil ignorat, cum sit ipsa sapientia. Hieronymus super: « Livore ejus sanati sumus. » Perspicuum est, quia, sicut corpus flagellatum et laceratum, ita anima vere doluit pro nobis, ne ex parte veritas, ex parte mendacium in Christo credatur. Verus enim homo vero doluit, habens naturam, ut nisi manducaret, deficeret; mergeretur, si super undas ambularet; moreretur, si crucifigeretur, nisi miraculo id non fieri vellet, quorum quaedam in aliis quibusdam ipse quoque operatus est, ut in Elia Moyse, Petro, Mauro. Quibusdam quoque martyrum poenae erant refrigerium, ut Vincentio testarum asperitas, florum fuit suavitas. Ipse quoque cum voluit: « Transiens per medium illorum ibat . » Sed haec non naturae ejus humanae, sicut vos cum libro vestro dicitis, sed miraculo divino ascribenda sunt. Natura autem humana, infirmis ante resurrectionem fuit, quamvis divinitate fortem se aliquando in miraculis ostenderet, dicente Ecclesia in Canticis de eo: « Venter ejus eburneus, distinctus sapphiris. » Illud etiam in epistola vestra reprehendo quod dixistis: Quia si est illic aliquam sententiam invenire, quae nullo pacto possit veritatis regulae convenire, non ideo librum illum respuendum esse. Aliter enim se habet veritas, ubi agitur de fide. Nos ergo in Christi passionibus et voluntatem et sacramentum, et potestatem et triumphum, et ea quae liber vobiscum abnuit necessitatem, naturam, violentiam, sed haec etiam voluntaria volumus esse. Nunc ad auctoritates sanctorum, quas opposuistis, veniendum est. Leo papa: « Diabolus explorare voluit, utrum hanc continentiam donatam haberet, an propriam, etc. Hoc determinavimus superius, ubi hanc fortitudinem jejunandi diutius Christum non natura, sed miraculo habuisse diximus. Cessante enim miraculo, statim natura esuriit, et hinc diabolus deceptus est, ut Deum gloriae crucifigeret. » Augustinus: « Non est, inquit, ullo modo dubitandum, non eum animi infirmitate, sed potestate turbatum, subaudiendum est . Non enim infirmitate tantum, sed etiam potestate turbatus est, ut praediximus. Infirmitate enim turbatus est docente Apostolo: « Etsi crucifixus est, ex infirmitate, etc. » Et ipse: « Tristis est anima mea usque ad mortem . » Maximus episcopus: « Quod Christus, inquit, esuriebat ut homo, non erat fragilitatis corporeae, sed coelestis gratiae sacramentum, subaudiendum est, non erat fragilitatis corporeae tantum. Quod quidem de omnibus Christi dicitur vel passionibus vel operibus: verbi gratia, mors Christi sacramentum fuit, quia in nobis mortem peccatorum, vel poenarum, et ipse modus modum significavit, tamen historialiter mortuus est. » Haec, charissime, considerate, et quid super his vobis videatur, rescribite, et pro nobis orate. Valete.

Notes: (unde quaestio est) (Psal. LXXXIV) (Luc. I) (Isa. XLV) (Isa. LV) (Luc. I) (I Cor. I) (II Cor. XIII) (I Cor. I) (Rom. VIII) (Psal. LXVIII) (Isa. LIII) (Luc. IV) (tantum) (II Cor. XIII.) (Marc. XIV)