254  EPISTOLA X. AD GOTHIFREDUM DUCEM ET MARCHIONEM TUSCIAE.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Hac epistola Gothifredo duci et marchioni scribit, se graviter tulisse ab illo Cadaloum pseudopontificem, qui a catholica religione defecerat, hospitio acceptum esse; idque facinus pluribus sacrarum litterarum exemplis amplificat, admonetque ut culpam agnoscat, et lacrymis deleat iterumque in gratiam S. B. Ecclesiae redeat.

Domno GOTHIFREDO, excellentissimo duci et marchioni, PETRUS peccator monachus zeli ferventis obloquium. Nova nuper et inaudita de vobis apud nos fama percrebuit, quae nobis non parvi moeroris moestitiam intulit, viscera tremefacta concussit, os nostrum a solita gloriae vestrae laude compescuit, et tabefactum cor, velut acutissimo doloris intimi pugione transfodit. Vos scilicet communicasse cum Cadaloo, quem, ut liquido nostis, jam dudum universalis Ecclesia, tanquam lethale virus evomuit, et, ut revera putridum membrum, de propriis visceribus amputavit, in gehennalis barathri profunda demersit, et quasi stercus hominum intra latrinae cuniculos obrutum, ne naribus hominum de caetero feteat, spiramen obstruit. Huic itaque tali viro vestram communicasse prudentiam, fossores in agro, mercatores in foro, milites vociferantur in publico. Heu, proh dolor! vir eminentissime, ubi tunc erant uberes illi lacrymarum rivi, quos velut torrentem, de ferventissima pii pectoris consueveras charitate profundere, et, sancti Spiritus amore succensus, non cessabas madefacta fletibus ora rigare? Huccine redacti sunt eleemosynarum fructus, quibus utique per continuum quadragesimalis jejunii cursum liberalis piissimae clementiae tuae largitas, non modo indigentium recreavit inopiam, sed etiam ad nostri Redemptoris exemplum et pedes lavit, et oscula defigere non erubuit? Unde timendum vobis est quod per Aggaeum de illo viro dicitur: « Qui habuit pecuniam, et misit eam in sacculum pertusum . » In pertusum quippe sacculum quidquid per oris aditum mittitur, per irruptionis exitum necesse est elabatur. Et quid prodest, si primo per constipationem pecuniae crumena turgescat, et per jacturam incuriae vacuefacta mox folleat? Et quidem adversus Antichristum hunc viriliter dimicasti ejusque conatibus sacrilegis atque perversis, cum serenissima atque clarissima uxore tua frequentius obstitisti, nunc autem nescio quis sanctae religionis vestrae constantiam ab hac intentione compescuit, tantumque virtutis ac severitatis honestae rigorem pestifera suggerendo mollivit et quasi coeptum opus obruere persuasit. Unde et Salomon ait: « Qui mollis et dissolutus est in opere suo frater est sua opera dissipantis . » 255 Quia videlicet qui coepta bona districte non exsequitur, dissolutione negligentiae manum destruentis imitatur. Dic mihi, vir magnifice, si quis honestis ac pudicissimis thalamis tuis inferre moliretur injuriam, quis necessarius tuus, quis domesticus auderet illi familiaritate conjungi? Quis illorum praesumeret in amicitiae foedere copulari? Si ergo homo cum adversario domini sui concordiae foedus inire non audet, quo pacto sublimitas tua illi communicare non timuit, qui sponsam Christi, sanctam scilicet Ecclesiam, quasi per obsceni lenocinii stuprum violare praesumpsit? Dei quippe hostis esse convincitur, qui ejus inimico in amicitia sociatur. Hinc est, quod cum Joram rex Israel, vir utique funestus, et impius, Eliseum consuleret, dicens: « Quare congregavit Dominus tres reges hos, ut traderet eos in manum Moab? » Respondit Eliseus: « Vivit Dominus exercituum, in cujus conspectu sto, quod si non vultum Josaphat Regis Judae erubescerem, nec attendissem quidem te, nec respexissem . » Hinc est, quod eidem Josaphat quia auxiliabatur Achab, Jehu filius Humani, propheta dixisse legitur: « Impio praebes auxilium et his qui oderunt Dominum amicitia jungeris, idcirco iram Domini mereberis; sed bona opera inventa sunt in te, eo quod abstuleris lucos de terra Juda, et praeparaveris cor tuum ut requireres Dominum Deum patrum tuorum . » Hinc est quod Achab, quia Benedab regem Syriae, quem bello contriverat, abire permisit illaesum, ex ore prophetae quod dignum erat audivit: « Quia dimisisti, inquit, virum dignum morte de manu tua, erit anima tua pro anima ejus, et populus tuus pro populo ejus . » Hinc est quod Saul regnum perdidit, quoniam impie pius in Agag regem Amalech, sicut dignum fuerat, nor vindicavit . Quod si suam nunc in te Deus omnipotens expostularet injuriam, et hanc tibi proponeret dignam retributione querelam ego te, inquiens, prae cunctis regni tui principibus extuli, ego per cunctos. Romani fines imperii insignem atque conspicuum constitui, ego tibi in peregrinae terrae partibus multo plures quam de paterno jure successivas divitias contuli, nullumque te, praeter regalis imperii principatum, non dicam praecedere, sed ne vel aequiparare permisi. Quod si haec pauca sunt, adde quod et acuti cordis ingenium et facundiam ad loquendum, et vires ad bellandum tradidi ac rigida multorum hostium pedibus tuis colla substravi. Ego tibi haec omnia cum multis aliarum virtutum dotibus contuli, et tu adversarium meum a me projectum, a membris meis prorsus abscissum, communi sacerdotum meorum sententia condemnatum in communionem suscipere decrevisti? Si haec, inquam, tibi Deus per semetipsum, vir insignis, opponeret, quid excusationis obtenderet? quod tergiversationis aufugium prudentiae tuae subtilitas inveniret? Haec, et his similia, quae tibi possent objici, vir insignis atque sublimis, attende; reatus admissi piaculum dignae poenitentiae fletibus ablue: lethalis amicitiae foedus abrumpe, te deliquisse palam omnibus confitere, et in gratiam sedis apostolicae, cujus nobilis et praeclarus es filius, sub celeritate revertere, 256 quatenus qui, quod a membris diaboli laudabatur, explodis: et ipse per lamenta poenitentiae sponte corrigeris, simul cum rege David, non modo veniam a Deo, sed et gratiam consequaris . Parcat ori meo sublimitas tua, vir magnifice, necnon adversum te, sed pro se locutum esse conjiciat, et quod a me dictum est, non livoris, vel odii fomitem, sed medicinalis curae potius deputet ustionem.

Notes: (Agg. I) (Prov. XVIII) (IV Reg. III) (II Paral. XIX) (III Reg. XX) (I Reg. XV) (cum) (II Reg. XII)