medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA CLXXIII. AD MAGISTRUM VIVIANUM.
Author: Thomas Cantuariensis

THOMAS Dei gratia Cantuariensis Ecclesiae minister humilis, et apostolicae sedis legatus, magistro VIVIANO fideli suo, et sanctae Romanae Ecclesiae advocato, salutem et per omnia recte sapere et intelligere.

Habita ratione legationis tibi commissae et negotii crediti, utinam ex accessu tuo ad dominum regem Angliae nihil deperisset de substantia negotii, in nullo derogatum fuisset auctoritati te mittentis, nihil attentatum, dictum, aut actum dispendio, et nostro. Quatenus enim in hoc facto partes se extenderint tuae, cum semel functus sis officio tibi commisso, sive bene sive male, praestituti temporis praefinitio ad legationem explendam te scientem jura, professum legibus, satis per omnia cautum reddere debuerat. Vide ergo ut prudenter sapias, et prudenter incedas, ne fias in fabulam et magnatibus in derisum. Verum si auctoritate propria novum sortitus es ac recens legationis officium, pareat cujus interest, et inde sustineat onus, ad quem spectabit emolumentum, me autem in nullo obligat jurisdictio. Et quidem quod dicis te habere socium in labore camerarium summi et magni cardinalis, presbyterum loquor gerentem domini sui personam, non minus admiror consortis istius praesumptionem, quam personae principalis in hac parte sollicitudinem. Et si cujus id actum est periculo, curam sui habeat, quomodo cautius possit ejus praesumptionis vitare periculum. Satis credo dictum esse sapienti. Gratias habemus tamen sollicitudini tuae, quam geris super pace nostra et nostrorum, utinam non minus prudenter quam sollicite. Sed timeo ne argutiis et verborum anfractibus, cum quibus tibi res agitur, pereat, quod absit! opera tua et industria, et sic laedatur sollicitudo laborantis. Caeterum quod hortaris nos, ut descendamus ad colloquium regum, quod habituri sunt die Dominica proxima apud S. Dionysium, qua certitudine, qua spe pacis, qua ratione, cum tanta instantia hoc feceris sicut ex mandato tuo intelligere non possumus, sic te ad nostri vocationem tam facilem fuisse plurimum miramur. Verum ob reverentiam S. Romanae Ecclesiae, et tui dilectionem, licet in incertum, ut timemus, ad tuam instantiam die Veneris per Dei misericordiam apud castrum Corbolii tibi occurremus, ut citius audiamus per os tuum, quem laboris et operis tui fructum consequi debeamus, et tu quid honoris et gloriae. Vale, et provideat tibi Deus, ne capiaris in regis muscipula, quam secum contrahentium vix aliquis potuit evadere.
EPISTOLA CLXXIV. AD R. ABBATEM ET WILLELMUM PRIOREM DE VALLE.
Author: Thomas Cantuariensis

Venerabilibus fratribus R. abbati, et WILLELMO priori de Valle, THOMAS Cantuariensis Ecclesiae minister humilis, salutem.

Meminisse potest vestra dilectio, quod sicut in transitu magistri Gerardi clerici, et amici nostri, turbati fueramus, ita per vos, audita reversione ejus, admodum exhilarati sumus. Ei ergo, per te, dilecte frater prior, et per clericum nostrum magistrum Joannem familiarem ipsius, dedimus consilium, quod, Deo teste, honori et utilitati suae pro tempore magis credidimus expedire. Ipse vero motum animi sui sequi praeferens, ad domini regis Anglorum est conversus obsequium, obligans se, sicut pro certo accepimus, fidelitatis et juramenti vinculo. Et utinam sic versetur ibi, ut nec Deum offendat, nec laedat famam! Novit ille, cui de operibus et verbis, et ipsius animae motibus reddituri sumus in districto examine rationem, quoties per litteras et nuntios, et quanta affectione institerimus summo pontifici, ut nobis eum revocandi licentiam daret, excusantes recessum ejus sub praetextu licentiae, quam se memoratus Girardus dicebat a sede apostolica impetrasse. Sed dominus papa se hanc dedisse constanter inficiatus est. Tandem vero redierunt nuntii nostri ab apostolica sede, qui nobis revocandi eum licentiam attulerunt, et formam juramenti praescriptam, quo praestito praecipitur absolvi, et in pristinum reponi statum. Rogat etiam dominus papa Christianissimum regem Francorum, ut ei exinde gratiam suam restituat, et in terra sua, more solito, manere permittat. Mittimus vobis et juramenti formam, et apostolicarum rescripta litterarum, rogantes attentius, ut haec ad notitiam ejus venire faciatis, et consulatis ei, quatenus saluti et honestati suae provideat, et testimonium conscientiae et tremendum judicium Dei, saeculi pompis et bonis mundialibus anteponat. Nos autem, si mandatum domini papae voluerit adimplere, ipsum ut filium charissimum recipiemus, et fraterna tractabimus charitate. Si vero id recusaverit, rogamus ut et hoc nobis vestra diligentia innotescat.
EPISTOLA CLXXV. AD MAGISTRUM LOMBARDUM.
Author: Thomas Cantuariensis

THOMAS Cantuariensis, magistro LOMBARDO.

Mittimus ad vos latorem praesentium, pauperem clericum, qui de quadam paupere domo est monialium in Anglia Deo servientium, qui vobis diligentius viva voce miserias et mala sua exponet quae vos volumus domino papae pariter cum malis et damnis nostris et Ecclesiae Cantuariensis, quanto sollicitius poteritis, exponere. Qualiter autem rex Angliae, dum apud nos fuissetis, Ecclesiam Anglicanam, et praecipue Cantuariensem bonis suis et possessionibus spoliaverit, et eam funditus destruere conatus sit, bene novit vestra discretio. Nunc autem de novo in ignominiam nostram, et ad nostrae confusionis augmentum, per sedem nostram, et per omnes episcopatus vacantes amplissimam communiter extorquere exactionem, quod et per omnes ecclesias regni sui, tam magnas quam etiam parvissimas, fieri praecepit: scilicet interventu episcoporum concessit eis pariter et abbatibus, et minoribus clericis per singulas ecclesias hanc fieri per seipsos exactionem, ut ea facta, quidquid exinde perciperent, eidem regi et suis omnino assignarent. Praeterea nemora, et villas, et omnes possessiones Cantuariensis Ecclesiae omnino destruit, alienat, et confundit. Ad haec autem litteras suspensionis nostrae, quas dominus papa, sicut ei placuit, quamvis non promeruerimus, illi regi transmisit, per totum regnum suum, nec non specialiter per omnes ecclesias, tam parvissimas quam magnas, publice ad confusionem nostram divulgavit. Hoc quidem vobis veraciter dicimus, quod et domino papae, quanta poteritis sollicitudine, et amicis nostris intimetis. Latoris praesentium negotium, quantum justitia patitur, amore Dei et nostro promoveatis.
EPISTOLA CLXXVI. AD QUEMDAM AMICUM.
Author: Thomas Cantuariensis

THOMAS Dei gratia Cantuariensis archiepiscopus, dilecto suo N . . . . , salutem et sincerae dilectionis affectum.

Noscat dilectio tua nos, divina favente gratia, sanos et incolumes, et omnia fore prospera. De tuae quidem dilectionis sinceritate admodum plenariam spem obtinentes atque fiduciam, tibi mandamus, quatenus per latorem praesentium, vel per alium, quae matri tuae sanctae Cantuariensis Ecclesiae et nobis, sollicitius inquirens, noveris expedire, absque dilatione maturius procures significare.
EPISTOLA CLXXVII. AD HENRICUM II, REGEM ANGLIAE.
Author: Thomas Cantuariensis

HENRICO regi Angliae, THOMAS Cant. arch.

Duplicis rationis consideratio nos hortatur, ut ea, quae vobis expedire cognoscimus, regiae majestati prompto et fideli animo suggeramus. Cum sublimitati vestrae sincerissima dilectione connectimur, et extremi retributionem judicii interioris oculi lumine contemptamur, videmus profecto, quantum nobis immineat, et ea quae ad gloriam terreni honoris pertinent, prompta vobis exhortatione suggerere, et ab eo quod vestrae saluti renititur, officiosissima vos sollicitudine revocare. Maxime quia si is, cui loqui ex officio datum est, in alienae salutis discrimine salutifera monita non depromat, seipsum reum sanguinis fratrum constituit, dum eum, cui necessarium consilium negat, in pravitate viae suae mortifera taciturnitate relinquit. Ne autem hoc nostris forsitan adinventionibus ascribatis, prophetae vobis verba describimus, quibus dicitur: Si dicente me ad impium, morte morieris, non annuntiaveris ei, ut convertatur a via sua mala, ipse quidem in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram. Nos igitur hac prophetica, imo divina comminatione perterriti, et regiae celsitudini vestrae fidelis dilectionis foedere copulati, studuimus semper vobis intrepida commonitione consulere, quod vestrae saluti, quod gloriae, quod ipsi penitus terreno honori omnimodis putavimus expedire. Specialiter autem in novissimo colloquio vestro, cum licentiam a vobis reditus sumeremus, pia sollicitudine nos vobis exposuisse meminimus, quod quidquid super aliis capitulis vestrae potestatis licentia faceret, illud indignum penitus, et ab omni ratione videbatur extraneum, et non solum humana censura damnabile, sed et divino putabatur judicio judicandum, quod occasione Cantuariensis archiepiscopi tot alios, viros et mulieres, clericos et laicos, parvulos et provectos, totius omnino regiae offensionis innoxios, a propriis cogebatis sedibus exsulare: maxime cum dicant nonnullos eorum eumdem archiepiscopum nulla penitus sanguinis propinquitate contingere. Et quoniam his clementer auditis vera nos dicere dignanter vos recognovistis, et inde mihi responsum bonum post modicum promisistis, miramur, quod nihil ex hoc postea ex vestri parte suscepimus, quamvis hoc ipsum vestris magnis occupationibus imputemus. Rogamus autem, ut juxta datam nobis verbi vestri fiduciam, vestrum circa illos relaxetis edictum, et quod inde feceritis, fidelis amici auribus non celetis.
EPISTOLA CLXXXII. AD EUMDEM HEN. II.
Author: Thomas Cantuariensis

THOMAS Cantuariensis archiepiscopus HENRICO regi Angliae.

Regia potest meminisse nobilitas, quoniam vobis obtuli in praesentia domini regis Francorum, et plurimorum qui aderant, quod ad honorem Dei et vestrum paratus eram me ponere omnino in misericordia Dei et vestra, ut sic pacem et gratiam vestram promererer. Non placuit vobis, domine, haec forma verborum, nisi promitterem observationem consuetudinum, quas antecessores nostri observaverant vestris. Concessi ergo quod ea servarem, quatenus possem salvo ordine meo, et si aliquid amplius vel expressius promittere scirem in Domino, paratus fui, et sum adhuc pro recuperanda gratia vestra. Et quod vobis nunquam libentius servivi, quam adhuc facere paratus sum. Et quia nondum placuit vobis ista recipere, supplico majestati vestrae, ut memineritis obsequiorum meorum, et beneficiorum, quae mihi contulistis; quia ego memor sum me debere ex juramento servare vobis vitam et membra, et omnem honorem terrenum, et quidquid potero secundum Deum pro vobis, sicut pro charissimo domino, facere paratus sum. Et Deus scit, quod nunquam vobis libentius servivi, quam facturus sum, si placuerit vobis. Valeat semper dominus meus.
EPISTOLA CLXXXIII. AD EUMDEM HEN. II.
Author: Thomas Cantuariensis

THOMAS Cantuariensis archiepiscopus regi Angliae.

Novit inspector cordium, animarum judex, et vindex culparum Christus, in quanta animi puritate et sinceritate amoris vobiscum fecerimus pacem, credentes quod simpliciter et bona fide nobiscum ageretur. Quid enim, serenissime domine, aliud concipere debebamus ex verbis vestris, quae vel arguendo, vel mulcendo nobis vestrae benignitatis communicabat humanitas. Litterae vestrae, quas ad dominum nostrum regem, filium vestrum, destinatis, ut nobis et nostris omnia, quae habueramus antequam recederemus ab Anglia, restituerentur, quid aliud quam benevolentiam, pacem et securitatem omnimodam praetendebant? Sed ecce, quod Deus novit, nobis pro honoris vestri periculo, quam pro utilitatis vestrae dispendio gravius reputamus, rerum exhibitio non simplicitatem praetendit aut bonam fidem. Nam restitutio, quam nobis et nostris fieri praecepistis, dilata est in diem decimum sub obtentu Ranulphi, quem consiliarii domini nostri, filii vestri, interim conveniendum, ut mandatum vestrum impleretur, censuerunt. Qui sint illi, et quomodo, et qua fide, res gesta sit, vos, cum placuerit, inquiretis. Nobis autem persuasum est haec fieri in dispendium Ecclesiae, et salutis vestrae et honoris, nisi diligentius corrigatur a vobis. Nam praefatus Ranulphus interim in bona Ecclesiae debacchatur, et victualia nostra in castrum de Saltwode etiam nunc palam congerit, et sicut accepimus ab his qui id vobis, si placuerit, probare parati sunt, multis audientibus gloriatus est, quod non diu gaudebimus de pace vestra, quia non comedemus panem integrum in Anglia, antequam ille, ut minatur, nobis auferat vitam. Scitis autem, serenissime domine, quia culpae particeps est, qui cum possit corrigere, negligit emendare. Et quid praefatus Ranulphus possit, nisi vestrae voluntatis fretus et armatus sit auctoritate? Quid litteris domini regis filii vestri responderit super hoc negotio, scribentis ad ipsum, audiet et judicabit beneplacito suo discretio vestra. Et quia sicut nunc ex perspicuis apparet indiciis, S. Cantuariensis Ecclesia Britanniarium mater in Christo, perit odio capitis nostri: ne illa pereat, sed evadat, tam saepe dicto Ranulpho, quam complicibus suis Ecclesiae persecutoribus caput pro ipsa, Deo propitio, exponemus, parati pro Christo non modo mori, sed et mille mortes et omnia tormenta excipere, si ille per gratiam suam dignatus fuerit patientiae largiri vires. Ad vos, domine, redire proposueram, sed me miserum ad miseram Ecclesiam necessitas trahit: ad illam vestra licentia et gratia rediturus, et fortasse ne illa pereat, periturus, nisi vestra pietas aliam nobis consolationem celerius praestare dignetur. Sed sive vivimus, sive morimur, vestri sumus, et erimus semper in Domino: et quidquid nobis contingat et nostris, benefaciat vobis Deus et liberis vestris.
EPISTOLA CLXXXIV. AD EUMDEM.
Author: Thomas Cantuariensis

Hoc petimus a domino nostro rege juxta mandatum et consilium domini papae quod pro amore Dei et domini papae et honore sanctae Ecclesiae ac salute sua et haeredum suorum, et nos recipiat in gratiam suam, et concedat nobis et omnibus qui nobiscum et pro nobis exierunt de regno, pacem suam et plenam securitatem de se et suis sine malo ingenio et reddat nobis Ecclesiam Cantuariensem in ea plenitudine et libertate in qua eam melius habuimus, postquam facti sumus archiepiscopus, et possessiones omnes ad tenendum et habendum ita libere et quiete et honorifice, sicut Ecclesia et nos eas liberius et honorificentius tenuimus et habuimus, postquam promoti sumus in archiepiscopum; et similiter nostris, et omnes ecclesias et praebendas ad archiepiscopatum pertinentes, quae vacaverunt postquam exivimus de terra, ut faciamus de eis sicut de nostris, prout nobis placuerit, similiter habere permittat, et nos faciemus ei quidquid archiepiscopus debet regi et principi suo, salvo honore Dei et ordine nostro.
EPISTOLA CLXXXV. AD LUDOVICUM REGEM FRANCORUM.
Author: Thomas Cantuariensis

Dilecto domino suo LUDOVICO, Dei gratia illustrissimo regi Francorum, THOMAS Cantuariensis Ecclesiae minister humilis, salutem et utriusque vitae beatitudinem.

Susceptis et lectis vestrae sublimitatis litteris, manifesta percepimus vestrae liberalitatis et dilectionis erga nos indicia. Quanquam, ut verum fateamur, ad obtinendum quae sponte offertis, merita non praecesserint, scimus quidem et certi sumus quod propriae ingenuitatis vestrae ductu plurimum nos dilexistis. Ipse, qui omnium bonorum est retributor, vobis retribuat; et nos quidem pro facultate nostra parati sumus, et secundum Deum et secundum homines, omnibus quibus poterimus obsequiis vestrae benignitati respondere. Verum, cum semper vestram experti simus in nobis liberalitatem, nunc tandem eam pleniorem et gratiorem comperimus, cum nos in desolatione nostra per litteras vestras visitare dignati fuistis; et nobis, si oportuisset, vestrae consolationis refugium exposuistis. In verbo isto acquisiistis vobis si quid residuum erat cordis nostri, et totum illud vobis obnoxium reddidistis, et spem nostram roborastis. Non est enim homo mortalis, praeter dominum meum regem Angliae, in quo magis confidamus quam in vobis, de bono et honore et subsidio, si nobis oportuerit, licet nunquam meruerimus. Verumtamen inter dominum meum regem et nos verbum actitatum est de pace, et speramus quod Deus inclinabit animum ejus et avertet vias ejus a nobis. Vos autem, si vobis placet, si contigerit cum eo loqui, arguite eum quod ipse unquam credidit aliquid sinistrum de homine qui tantum et tam fideliter ei servivit, et qui eum semper vero affectu dilexit, et cui ipse tantum honorem contulit. Vos autem, charissime domine, imperate nobis, si quid unquam ad honorem vestrum et placitum facere possimus, quia non est homo in mundo, qui libentius illud faceret quam nos.
EPISTOLA CLXXXVI AD EUMDEM.
Author: Thomas Cantuariensis

Domino suo LUDOVICO, illustri Francorum regi, THOMAS Cantuariensis Ecclesiae minister humilis, salutem et cum obsequio dilectionem.

Ad vestrae serenitatis notitiam credimus pervenisse, inter clerum et barones Angliae, occasione quarumdam consuetudinum regis et regni, coram domino rege subortam fuisse contentionem. Cumque magna in nos et coepiscopos nostros eorum hac occasione succresceret indignatio, tandem, Deo propitiante, ita inter nos composuimus, quod pax utrinque reformata est, et domini regis gratia, qui ob hanc causam adversus nos aliquantulum motus fuerat, nobis in integrum restituta. Praeterea, peccatis nostris exigentibus, majorem in nos domini regis indignationem excitavit fama quaedam, quae nos eum apud dominum papam et vos diffamasse nuntiavit et Ecclesiae sanctae persecutorem et oppressorem impie confinxit. Quod, domine, sublimitati vestrae satis notum est, si hoc de domino nostro rege vobis mandavimus; et sicut nostis, precamur ut nostram et nostrorum innocentiam erga dominum regem diligenter excusetis. Quia neque nos ista de domino nostro diximus, neque si aliqui forte dixerunt, auctoritatem iis praestamus. Quia neque verum est eum talem esse, neque videtur dici potuisse. Hoc etiam vos scire volumus, quod dominus rex, quantumcunque motus fuerit, non minus personis ecclesiasticis honorem et reverentiam exhibuit, nec occasione hujus indignationis in personas ipsas vel ecclesiasticas possessiones manum misit. Si quid aliud vobis, domine, nuntiatum est, a veritate sciatis alienum, et, sicut supra dictum est, inter dominum regem et clerum suum nullam superesse discordiam, sed sopita omnium controversia, pacem ex integro reformatam. Valete.

Notes: (Deo

gratias)
EPISTOLA CLXXXVII AD EUMDEM.
Author: Thomas Cantuariensis

Amantissimo domino suo LUDOVICO, Dei gratia illustri Francorum regi, THOMAS, eadem gratia Cantuariensis Ecclesiae minister humilis, salutem ab eo qui dat salutem regibus.

Considerantibus nobis ex accidentibus statum vestrum et regni vestri tempore vestro prae aliis felicis, magis ac magis in dies videtur retributor omnium bonorum Deus prosperare vias et actus vestros, dans etiam vobis semper per magnam misericordiam suam de inimicis vestris triumphare et vincere. Nec mirum, quia diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum. Et ecce, Domine in Christo charissime, fidelis vester abbas Pontiniacensis promotus est communi assensu cleri et populi in archiepiscopum Lugdunensis Ecclesiae, consecratusque a domino papa die Dominica ante instans festum beati Laurentii apud Montem Pessulanum. De quo profecto confidimus per gratiam Dei, tanquam de charissimo amico nostro, quia ipse tum pro amore vestro, tum pro nostro, semper quoad vixerit fidelis vobis erit, civitatemque suam et partes illas, sicut justum est, vobis et regno vestro pro viribus subjiciet et subjugabit. Bene valete in Christo, charissime.
EPISTOLA CLXXXIX AD OWENUM REGEM WALLIAE.
Author: Thomas Cantuariensis

THOMAS Cantuariensis archiepiscopus, OWENO regi Walliae.

Gratias vobis plurimas referimus, quod inter bellorum discrimina, et hostilem inimicorum inquietationem, Ecclesiae Dei, sicut ex litteris vestris didicimus, curam et diligentiam impendere non omittitis. Verum non mediocriter insedit animo illud, quod in litteris vestris legimus, videlicet ubi dictum est, quod ex jure non debeat nobis subjici ecclesia de Bangor, licet hoc ob dilectionem, qua vobis tenemur, dissimulemus. Quod autem postulastis, ut nostro assensu et licentia in ecclesia eadem ab alio quam a nobis episcopus consecretur, omnino non acquiescimus nec aliquando acquiescemus. Mittemus vobis nuntium nostrum, aut certe aliud, quod litteris modo nolumus commendare, sicut per praesentium latorem vobis mandamus. Interim autem vobis mandamus, ut per vestram diligentiam praedicta ecclesia, honoresque Ecclesiae in pace permaneant, nec aliqua fiat electio, vel honorum Ecclesiae transmutatio. Quod si fieret, nos in irritum ducemus.
EPISTOLA CXC. AD EUMDEM.
Author: Thomas Cantuariensis

THOMAS Dei gratia archiepiscopo Cantuariensis. OWENO Wallensium principi, salutem, et ei devotum exhibere obsequium, cui servire regnare est.

Cui plura committuntur a Domino, ei tenetur de pluribus reddere rationem qui sicut fideliter obsequentes felici remuneratione glorificat, sic indevotos potenter horrenda nimis ultione percellit, ut cum afferatur deficienti solatium, tamen et miseriis non subsistant. Sed inter omnia quae illi exhibentur obsequia nil gratiosius acceptat quam si sponsae pro qua sanguinem fudit, debitus a fidelibus reddatur honor, et eum nil gravius punit quam si illa in conspectu ejus contumeliosis afficiatur injuriis. Hoc ex te ipso, dilecte fili, potes agnoscere, sciens quanta acerbitate mariti vindicent contumelias, si forte sub eorum aspectu conjugibus inferuntur. At Christi Domini tui quoniam fidelis es, sponsa est Ecclesia Bangorensis quae, sicut nosti, jam fere decennio, proprio viduata pastore, machinationibus eorum, qui ei compati et providere debuerant, super desolatione sua ante sponsi oculos lacrymabiliter ingemiscit. Unde quia te sincera charitate diligimus et honorem tuum in Domino cupimus promoveri, dilectioni tuae rogando, consulendo et in remissionem peccatorum injungendo suademus, quatenus juxta mandatum domini papae praefatam ecclesiam benigne patiaris debita pastoris provisione a tantis miseriis relevari. Nec contra hoc cujuscunque admittas consilium, ubi tantum periculum vertitur animarum. Si vero te cujuscunque clerici sive laici sive viri sive mulieris consilio quod ecclesiam secundum canones ordinari impediat obligasti, nos te ab illa seu promissione seu obligatione apostolica et nostra auctoritate absolvimus: prohibentes in periculo animae tuae ne illi quicunque sit contra salutem tuam de caetero acquiescas. Praeterea mandamus quatenus litteras domini papae quas supprimi fecisti, Ecclesiae cui nituntur et nobis restituas; et clericum qui eas deferebat quem nos ab obligatione qua ipsum ne rediret arctasti absolvimus, ad nos ut debuit sine omni impedimento venire patiaris. Detulimus hactenus et deferimus tibi et tanquam dilecto filio ubi secundum Deum poterimus, deferre disponimus. Sed nisi apostolicis et nostris mandatis, praesertim in his, quae ad salutem tuam pertinere noscuntur acquieveris, ulterius tibi deferre vel parcere non poterimus quin quae Deus praecipit et apostolica sedes instanter injungit, sollicitius exsequamur.