CXL.  Regularis ordo Canonicorum S. Augustini Claustroneoburgi institutus, una cum caeteris privilegiis et immunitatibus, tam in temporalibus quam in spiritualibus, auctoritate apostolica confirmantur.   (Anno 1146, Dec. 27.) [PEZ.  Thes. Anecdot.,  VI, I, 338, ex originali.]
Author: Eugenius III

EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis MARQUARDO praeposito et fratribus in coenobio Sanctae Mariae Nivuenburgensis, quod in Pataviensi episcopatu situm est, canonicam vitam professis, tam praesentibus quam futuris, in perpetuum.

Cum omnibus Ecclesiis et ecclesiasticis personis debitores ex injuncto nobis a Domino apostolatus officio existamus, illis tamen propensiori cura nos convenit imminere, quos ad omnipotentis Dei servitium et observationem regularis ordinis amplius anhelare cognoscimus. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et ecclesiam Beatae Dei Genitricis semperque virginis Mariae, beato Petro oblatam, in quo divino mancipati estis obsequio, sub ejusdem apostolorum principis tutelam protectionemque suscipimus, et apostolicae sedis privilegio communimus. In primis siquidem statuentes, ut ordo canonicus, qui secundum beati Augustini Regulam in eodem loco noscitur institutus, ibidem futuris temporibus perpetuo conservetur. Bona quoque et possessiones, quas in praesentiarum eadem ecclesia juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate imperatorum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis ducimus exprimenda vocabulis: Fundum videlicet et plebem Niwenburgensem ex utraque parte fluminis cum decima et jure parochiali, et capellas cum suis pertinentiis. Similiter villas Altentoe, Struphigrn, Rugestorff, Haselbac, Seweindorf, Tattendorff, Haduartesdorff, Vezendorff, Pirinbom, Eberhartesdorff, Pruche, Wilantesdorff, Miverlingen, cum caeteris praediis et vineis vestro juri pertinentibus. Sancimus etiam ut in capellis fundatis vel fundandis, in possessionibus vestris nullus ministret sine concessione vestra. Sententia quoque a te, praeposite, vel tuorum quolibet successorum in tuos parochianos canonice promulgata, auctoritate apostolica rata teneatur. Sane laborum vestrorum, quos propriis manibus aut sumptibus colitis, sive de nutrimentis vestrorum animalium, nullus omnino a vobis decimas exigere praesumat. Porro sacramenta ecclesiastica a dioecesano accipiatis episcopo, siquidem catholicus fuerit, et gratiam atque communionem apostolicae sedis habuerit, eaque vobis gratis et sine pravitate aliqua voluerit exhibere: alioquin catholicum, quemcunque maluerit, adeatis antistitem, qui nimirum nostra fultus auctoritate, quod postulatur indulgeat. Sepulturam quoque loco vestro liberam esse concedimus, ut eorum, qui se illic sepeliri deliberaverint, devotioni et extremae voluntati, nisi forte excommunicati vel interdicti sint, nullus obsistat, salva justitia matricis ecclesiae. Obeunte vero te nunc ejusdem loci praeposito, vel ad ecclesiae alterius regimen transeunte, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, vel substituatur, nisi quem fratres communi consensu, aut fratrum pars consilii sanioris secundum Dei timorem et beati Augustini Regulam canonice providerint eligendum. Addentes etiam interdicimus, ut nemini professionis vestrae facultas sit, alicujus levitatis instinctu, vel acrioris religionis obtentu, sine praepositi vel congregationis licentia de claustro discedere; quod si discesserit, nullus episcoporum, nullus abbatum, nullus monachorum, sine communium litterarum cautione suscipiat, quandiu videlicet in ecclesia vestra canonici ordinis tenor, Domino praestante, viguerit. Si vero secundo vel tertio vocatus, redire contempserit, liceat ejusdem loci praeposito canonicam in eum proferre sententiam. Devote quoque petitioni vestrae congregationis annuentes, praesenti decreto sancimus, ut nullus praefatae ecclesiae advocatus, nisi de domo et progenie bonae memoriae Liupaldi marchionis, vestro tamen electus arbitrio constituatur, dum videlicet nullum gravamen vel exactio eidem loco pro ipsius patrocinio inferatur. Quod si ipse inutilis praefatae ecclesiae apparuerit et secundo tertiove commonitus non emendaverit, liceat vobis ac vestris eum a procuratione ejusmodi removere, eique alium idoneum substituer Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatam ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare; sed omnia integra conserventur, eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate et dioecesani episcopi canonica justitia. Ad indicium autem perceptae hujus a Romana Ecclesia libertatis, unum bizanctium nobis nostrisque successoribus annis singulis persolvetis. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hujus nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et in futuro praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen. Ego Eugenius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi. Ego Gregorius presbyter tituli Calisti ss. Ego Oddo diac. card. S. Georgii ad Velum Aureum ss. Ego Guido pbr. card. tt. S. Chrysogoni ss. Ego Theodewinus S. Rufinae eps. ss. Ego Imarus Tusculanus eps. ss. Ego Guido in Romana Ecclesia altaris minister indignus ss. Ego Hubaldus pbr. card. tit. S. Crucis in Jerusalem ss. Ego Guido S. R. E. indignus diaconus ss. Ego Guido diac. card. S. Mariae in Porticu ss. Ego Johannes diac. card. S. Mariae Novae ss. Ego Petrus diac. card. S. Mariae in via Lata ss. Data Viterbi per manum Guidonis S. Rom. Eccl. diaconi card. et cancellarii, VI Kalendas Januarii, indictione X, Incarnationis Dominicae anno 1146, pontificatus vero domini Eugenii III PP. anno secundo.