CDLV.  Monasterii Altenbergensis possessiones confirmat.   (Anno 1151, Oct. 1.)  [JAFFÉ,  Reg. pont. Rom.,  644, in tabulario Dusseldorf., ex schedis Pertzii.] CDLVI.  Privilegium pro canonicis Pistoriensibus ex archivo eorumdem.   (Anno 1151, Dec. 11.) [ZACHARIA,  Anecdota medii aevi,  231.]
Author: Eugenius III

EUGENIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis GUENRICO praeposito, et caeteris Pistoriensis canonice fratribus, tam praesentibus quam futuris, in regularis vitae observantia permansuris, in perpetuum.

Quoties illud a nobis petitur quod rationi et honestati convenire videtur, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et ad exemplar praedecessorum nostrorum bonae memoriae Alexandri, Urbani et Lucii Romanorum pontificum canonicae vitae ordinem quam professi estis, auctoritate nostri privilegii communimus. Praesenti igitur decreto statuimus ut nemini viventium liceat vos, et successores vestros a vitae canonicae communione distrahere, neve alicui vestrum post professionem liberum sit a congregatione discedere et latioris viae praerupta sectari. Quamobrem decernimus ut, si ex vobis quispiam a proposito aberraverit, ad corrigendum eum, et secundum disciplinam regulae coercendum, tibi vel successoribus tuis et caeteris, qui praefuerint, nulla debeat persona obsistere. Obeunte te vel caeteris canonicae vestrae rectoribus, nullus ibi qualibet subreptionis astutia vel violentia praeponatur, nisi quem regulares fratres secundum Dei timorem vel de suis, si talem inter se repererint, vel de alienis, si oportuerit, cum consilio episcopi, qui canonice electus, et per Romanam fuerit Ecclesiam ordinatus, elegerint. Praeterea quascunque possessiones, quaecunque bona impraesentiarum juste et canonice possidetis aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, Deo propitio, poteritis adipisci, firma vobis vestrisque successoribus, qui in eadem religione permanserint, et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Plebem de Viliano cum omni decimatione; plebem de S. Quirico similiter, et caeteras decimationes sive infra civitatem, seu extra ab episcopis vobis concessas, et quartam portionem oblationum quas Litaniae offerunt, et decimationes de Gropole, et de Collina, capellam S. Salvatoris sitam in porta Guidonis, capellam S. Leonardi in Burgo ejusdem portae; capellam S. Mariae in Burgo Guidterdi, capellam S. Vitalis in porta Lucense, et ecclesiam S. Blasii cum terris positis in Aqua Vivola, et in Vizano, et in Falagrano, et in Barzani, et in Glandaria, sicut eas dedit Girardus filius Baronchi, et Rolandus cum Davizo genero suo; ecclesiam S. Andreae cum pertinentiis suis. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat eamdem canonicam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, aut ablatas retinere, minuere seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur tuis et eorum, pro quorum gubernatione ac sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Ea nimirum diligentia curaque adhibita, ne rerum augmentis in libertatem carnis et velamen malitiae abutamini, ne quoquo modo res augere et fratrum debeatis numerum imminuere; sed tantus canonicorum numerus conservetur, quantum loci vestri facultas pati posse videbitur, ne religionis et servitii debiti detrimentum Ecclesia patiatur, salva in omnibus apostolicae sedis auctoritate et Pistoriensis episcopi canonica justitia. Vos igitur oportet regularis vitae institutionibus diligenter insistere, et in omnibus apostolicae sedis decreta servare, ut post vitae praesentis angustias, opitulante Domino, ad supernae latitudinis gloriam mereamini pervenire. Sane si quis in crastinum archiepiscopus aut episcopus, imperator aut rex, marchio, comes, vicecomes, judex aut castaldio, aut persona quaelibet magna vel parva hujus privilegii paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, atque a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, et in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen. Ego Eugenius, Catholicae Ecclesiae episcopus, subscripsi. Ego Imarus, Tusculanus episcopus, subscripsi. Ego Nicolaus, Albanensis episcopus, subscripsi. Ego GG., presbyter card. tit. Calisti, subscripsi. Ego Hubaldus, presbyter card. tit. S. Praxedis, subscripsi. Ego Manfredus, presbyter card. tit. S. Savinae, subscripsi. Ego Aribertus, presbyter card. tit. S. Anastasiae, subscripsi. Ego Julius, presbyter card. tit. S. Marcelli, subscripsi. Ego Hubaldus, presbyter card. S. Crucis in Hierusalem, subscripsi. Ego Guido, presbyter card. tit. Pastoris, subscripsi. Ego Gerardus, presbyter card. tit. S. Stephani in Coelio monte, subscripsi. Ego Oddo, diac. card. S. Georgii ad Velum Aureum, subscripsi. Ego Joannes, diac. card. S. Mariae Novae, subscripsi. Ego Guido, diac. card. S. Mariae in Porticu, subscripsi. Ego Joannes, diac. card. Sanctorum Sergii et Bacchi, subscripsi. Datum Signiae, per manus Bosonis S. R. E. scriptoris, III Idus Decembris, indict. XV, Incarnat. Dominicae anno 1152, pontificatus vero domni Eugenii papae III anno VII.