medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
XXV.  Privilegium Benedicti papae de confirmatione Babebergensis episcopi.   (Anno 1020.) [MANSI,  Concil.  XIX, 327.]
Author: Benedictus VIII

BENEDICTUS episcopus, servus servorum Dei, dilectissimo in Domino Jesu Christo filio etc. sanctae Babebergensis Ecclesiae venerabili episcopo perpetuam salutem.

Quandocunque nostrae apostolicae corroborationis piae exposcitur suffragium, celeri effectu est attribuendum. Et si in his exposcitur quae durare perpetuo videntur, litteris est et adnotandum, ne prolixitas temporum posteris hoc reddat dubium vel incertum. Quapropter notum esse volumus cunctis sanctae Ecclesiae filiis, tam praesentibus quam futuris, qualiter de episcopatu quem Christianissimus Henricus imperator ad honorem principis apostolorum Petri Babeberc devotissime praefecit, actum in eadem ecclesia nobis praesentibus sit. Saepius enim obnixe dictus imperator, fervens nimio amore episcopatus quem tactus divino impulsu perfecerat, honorifice ad confirmandum apostolica auctoritate Babeberc adire nos deprecatus est; cujus deprecationes assiduas et indeficientem instantiam de justo desiderio procedere cognoscentes, iniquum judicavimus praesentiam nostram illi denegare, et inhumanam calliditatem contra venerabilem locum aliquando occasionem sumere. Venimus igitur Babeberc, ubi ab eodem imperatore suscepti sumus, prout poterat et noverat melius. Ecclesiam autem cum omni integritate episcopatus S. R. E. cui, Deo auctore, praesidemus, et nobis obtulit. Quod videntes, aequum consideravimus seriem hujus nostri privilegii, et episcopatum confirmare in perpetuum, eumque tibi, dilectissime, et tuis successoribus concedere; ea videlicet ratione, hoc ordine ut nullus unquam viventium, cujuscunque sit dignitatis vel ordinis, contra hanc nostram confirmationem episcopatus venire audeat, vel contra te tuosque successores ob hoc agere, neque liceat ei de omnibus quae nunc habet vel habiturus est praelibatus episcopus, vi, fraude aut iniqua calliditate aliquid abradere, vel te tuosque successores de his omnibus inquietare aliquo modo; ita sane ut singulis quibusque indictionibus sub nomine pensionis equum unum album nobis nostrisque successoribus persolvat cum sella conveniente Romano pontifici. Si forte, quod non optamus, aliquis superbus et arrogans temerario ausu contre hanc nostrae praeceptionis seriem pie a nobis promulgatam venire aut agere tentaverit, sciat se Domini nostri et apostolorum principis Petri cui oblatus est a jam dicto Christianissimo imperatore episcopatus cum suis pertinentiis, et cujus suffragium et judicium per nos nostrosque successores exspectat, anathematis vinculo innodatum, cum diabolo et cum ejus atrocissimis pompis, atque cum Juda traditore Domini et Salvatoris nostri aeterno igni concremandum. Qui vero pio intuitu curator et observator hujus nostrae salutiferae praeceptionis exstiterit, benedictionis gratiam et coelestis retributionis gaudia a justissimo judice Domino consequatur. Scriptum per manus Raphonis notarii regionarii et scriniarii S. R. E.
XXVII.  Bulla Benedicti VIII papae qua Pomposiano monasterio cuncta privilegia et jura confirmat.   (Anno 1022.) [MURATORI.  Antiq. Ital.,  V, 1051.]
Author: Benedictus VIII

BENEDICTUS episcopus, servus servorum Dei, WIDONI venerabili abbati monasterii Sanctae Dei genitricis Mariae dominae nostrae, siti in insula quae dicitur Pomposia, successoribusque suis in perpetuum.

Quoniam semper sunt concedenda, quae rationabilibus congruunt desideriis, oportet ut devotio, etc. Igitur quia postulavit tua sanctitas curvatis genibus nostram piam voluntatem quatenus praefatum monasterium Sanctae Dei Genitricis dominae nostrae, in insula Pomposiana situm, privilegio apostolico roboraretur, ne id videlicet alicui hominum, praeter Deo et regi subjugatum esset; per illam auctoritatem quam Christus Dominus noster beato Petro apostolorum principi et sanctae Ecclesiae rectoribus concessit, constituimus et ordinamus ut nunquam locus ipse aut res ad ipsum pertinentes, praeter Deo et regi, alicui submitti possint: nullusque mortalium, praeter regiae potestatis culmen, in praefato monasterio, aut in cortibus vel in castellis, sive in plebibus, aut in cellis, seu in villis, aquis aquarumque decursibus, ripis, pascuis, silvis, piscationibus, paludibus, omnibusque rebus mobilibus et immobilibus ad ipsum pertinentibus, nec non in servis Dei, aut in famulis utriusque sexus, sive etiam in liberis super terras ejusdem monasterii residentibus, aliquam ordinationem, vel auctoritatem, sive potestatem aut jurisdictionem tenere, vel conversationem monachorum impedire seu molestiam inferre praesumat, aut in aliquibus locis ipsius monasterii districtum habere vel judicare, seu aliquod placitum absque licentia abbatis tenere, vel res monasterii invadere, aut quovis modo alienare, aut fodrum vel paratas, seu aliquas publicas functiones exigere vel requirere audeat. Et tam a potestate archiepiscoporum quam ab omnibus subtrahimus, regali tantummodo vel imperiali submissum ditioni vel defensioni. Nec non et confirmamus vobis piscariam quam Volana cum suis pertinentiis habet. Si quis autem, quod minime optamus, inobediens et contemptor hujus nostri privilegii in toto vel in parte repertus fuerit, vel occasione cujuslibet personae attentare praesumpserit, nisi resipuerit, maledictionem a Patre, et Filio, et Spiritu sancto consequatur, et cum diabolo ejusque sociis atrocissimis poenis et aeterno incendio deputetur, nec resurrectione electorum futura dignus inveniatur, et a communione et sanctae matris Ecclesiae sinu et consortio sanctorum sit alienus. Scriptum per manus Stephani primi scriniarii sanctae apostolicae sedis, in mense Julio, et indictione V. Bene valete.
XXVIII.  Benedicti VIII papae privilegium pro monasterio Casinensi  .  (Anno 1223, Julii 1.) [MARGARINI,  Bullar. Casin.,  Il, 75.]
Author: Benedictus VIII

BENEDICTUS episcopus, servus servorum Dei, charissimo nobis in Domino Jesu Christo filio TEOBALDO venerabili et religioso abbati sacratissimi monasterii beati Benedicti confessoris Christi, siti in monte qui vocatur Castrum Casini, suaeque almae congregationi in perpetuum, in Domino salutem.

Si petita apostolica suffragia, universis ecclesiis, cogente ministerio quo videtur praediti, impertiri debemus, quae specialiter ad nostrum solummodo apostolatum respiciunt; tanto citius pleniusque, quanto oportunius iis indigere cognoscimus, adipisci debent ut nulla indemnitas venerabilibus locis provenire possit, sub tuitione apostolica receptis, quae nostro brachio repugnante non submoveatur. Harum denique nostrarum sollicitudinum recompensatorem Dominum credimus, quem in iisdem locis quiete laudari optamus. Nam tanto inibi degentium laudes et preces erunt acceptabiles, quanto mentes earum ab omni perturbatione, nobis suffragantibus, erunt alienae. Igitur quia postulastis a nobis quatenus monasterium S. Benedicti in monte Casino situm, cujus abbatis consecrationem nuper ex dono piissimi Henrici imperatoris Romani suscepimus, et per nos et successores nostros in perpetuum, nulla pravitate Simoniaca interveniente consecrandis, concedimus, et confirmamus, cum omnibus ecclesiis, monasteriis, cellis, castellis, etc. Post obitum vero tuum nemo inibi constituat abbatem, nisi quem conventus et voluntas communis fratrum ex ipsa congregatione elegit; electus ad nos vel successores nostros consecrandus gratis et sine pretio veniat; quod si aliunde veniat, vel ab alio aliquo archiepiscopo vel episcopo consecrari maluerit, tunc consecrator et consecratus anathema sint. Et infra: Insuper etiam apostolica censura sub divini judicii obtestatione prohibemus ut nullus episcopus praesumat in jam dicto monasterio vel in ecclesiis sibi subjectis sacerdotem excommunicare vel ad synodum provocare. Si quis autem, quod non optamus, nefario ausu praesumpserit, haec quae a nobis ad laudem Dei pro stabilitate jam dicti monasterii statuta sunt, refragari aut in quocunque transgredi, sciat se, nisi resipuerit, anathematis, vinculo innodatum, et a regno Dei alienum; et cum diabolo et ejus atrocissimis pompis, atque Juda traditore Domini nostri Jesu Christi in aeternis incendiis et suppliciis concremandus sit deputatus. At vero qui pio intuitu observator et in omnibus custodiens exstiterit hujus nostri apostolici constituti, et ad cultum Dei respicientibus ; benedictionis gratiam a misericordissimo Domino Deo nostro, per intercessionem beati Petri apostolorum principis et B. confessoris Benedicti multipliciter consequatur, et vitae aeternae particeps esse mereatur. Scriptum per manum Sergii scriniarii et notarii sacri nostri palatii, Kalendis Julii, indictione sexta. Bene valete.

Notes: ( sic )
XXIX.  Epistola Benedicti VIII papae ad Stephanum Arvernorum episcopum pro Cluniacensibus.  (Anno 1012-1024)[  Bullar. Cluniac.,  pag. 7.]
Author: Benedictus VIII

BENEDICTUS episcopus, servus servorum Dei, STEPHANO Arvernorum religiosissimo episcopo, in Domino salutem.

Vobis notum est Cluniacum monasterium sanctae Romanae Ecclesiae, a fundatore ejusdem, ad defendendum contra insatiabilem cupiditatem saecularium esse commissum. Unde, justitiae regula dictante, admoniti, quotiescunque pressuram isdem locus a pravis nominibus patitur, scutum nostrae defensionis debemus opponere. In qua re sanctitatem vestram, ad confringendam cervicositatem eidem coenobio res delegatas rapere volentium, adjutricem nostri esse omni modis volumus; et non levem lapillum, sed fortissimum excommunicationis jaculum rogamus vos in eos intorquere, qui ausu nefario, Domini timore postposito, Dei servos scandalizare aut contristare, res eorum auferendo, non metuunt. Praecipue autem hoc ad praesens gladio feriantur Tetardus atque Girbertus filii Stephani, qui alodem, quem Amblardus archiepiscopus reliquit Sancto Petro, injuste retinent ac possident. Hi igitur, donec reddant jam dictum alodum, sicut ex parte nostra, ita ex vestra vinculo excommunicationis innodentur. Bene valete.
XXX.  Benedictus VIII papa ad Willelmum abbatem monasterii Divionensis.   (Anno 1012-1024.) [PÉRARD,  Recueil,  etc., p. 273.]
Author: Benedictus VIII

BENEDICTUS episcopus, servus servorum Dei, WILLELMO venerabili abbati et in Christo dilecto filio, salutem charissimam cum benedictione apostolica.

Audita vigilantia studii tui, qua invigilas super filios commissos tibi, referimus gratias Deo omnipotenti. Denique comperimus te jamdiu laborare creberrimis tuorum hostium incursionibus, et pene jam destitutam Ecclesiam tuam a diripientibus; et infortuniis tuis, quas forinsecus pateris, condolemus. Namque pro longanimitate patientiae, quam hucusque exhibuisti adversariis Ecclesiae tuae, decet nos gaudere, et bonitatem tuam laudare; caeterum, hactenus sufficiat patientiam hanc ita exhibuisse ut impune ad nihilum redigantur penitus res Ecclesiae, et prae penuria inopiae labefactetur ordo religionis monasticae, quae inibi sub te dinoscitur praepollere. Habes tecum filium nostrum Benignum episcopum, gratias Deo, effectum monachum, quem admonemus honeste et religiose conversari, professionem obedientiae moribus et opere attendere, in qua vocatione vocatus est, in ipsa permanere. Deinde illi jubemus cum omni imperio ut inimicos martyris Benigni insequatur omni justitiae zelo ac cum divina auctoritate feriat eos anathemate: tibi etiam praecipimus ne obsistas ei in hoc, sed illi auctoritatem pervasores tuos feriendi concedimus, jubemus et imperamus; ita tibi per veram obedientiam mandamus ne impedias eum nec eum prohibeas quin ipsos malefactores divini verbi gladio coerceat. Ac si in eo corroboratur nostra auctoritas, et quoscunque ille ligaverit, apostolica et nostra auctoritate sint ligati, et quos absolverit, sine nostra pariter absolutione soluti. Damus etiam illi potestatem ordinandi quidquid juste postulatus fuerit in sancta Ecclesia ordinare, verumtamen te jubente.

Notes: ( Sine
sigillo. )
XXXI.  Benedictus VIII concedit ut in ecclesia monasterii Rivipollensis cantetur Alleluia, et hymnus angelicus in festivitate Hypapanti (sive in festo purificationis beatae Mariae), etiamsi ea inciderit post Septuagesimam.  (Anno 1012-1024).[COCQUELINES,  Bullar. Collect.  I, 318.]
Author: Benedictus VIII

BENEDICTUS episcopus, servus servorum Dei, dilectissimis in Christo filiis ad festivitatem Hypapanti Domini in coenobio Sanctae Dei Genitricis convenientibus salutem et apostolicam benedictionem.

Quoniam omnis universalis Ecclesiae nobis, quamvis immeritis, commissa secundum Deum credimus fore regimina, idcirco jussit nos quorumcunque fidelium convenit annuere votis, et ab inde cunctis emanare profectum, unde totius acceptum religionis constat exordium. Quapropter innotescimus charitati vestrae quoniam adiens nos dilectissimus filius noster Oliba, coenobii Ripollensis abbas, zelo divino, et beatae virginis Mariae ductus amore, suppliciter petiit ut, si praedicta festivitas evenerit postquam dimissa fuerit Alleluia, illa eadem die cantetur cum Gloria in excelsis Deo in solo praefato monasterio sibi daretur licentia. Cujus precibus nobis annuere libuit, concessimusque illi et suis in perpetuum successoribus Alleluia, si jam abstiterit, hymnum quoque angelicum, cum est canendum. Quicunque igitur gaudiis hujus festivitatis in suprascripto loco studuerit interesse, sciat se donandum munere protectionis divinae, et augmento benedictionis nostrae, adjuvante Jesu Christo benignissimo Salvatore.
XXXIV.  Benedictus VIII monasterii S. Savini possessiones confirmat.   (Anno 1012-1024.) (UGHELLI,  Italia sacra,  II, 207.]
Author: Benedictus VIII

In nomine sanctae et individuae Trinitatis BENEDICTUS praesul apostolicae sedis omnibus universaliter Christi famulis praesentibus et futuris.

Apostolicae sedis munimen supplicantibus praestare nec nobis grave, nec ulli omnino videri debet inutile, cum nec nobis, quod Dei est donum, vendere, nec ulli fas debet esse contemnere. Noverit igitur omnis una matris Ecclesiae coetus instans vel futurus, quoniam secundum preces nobis oblatas a fratre et coepiscopo nostro D. Sigefredo praesule Placentinae sedis, et a venerabili Wimperto abbate monasterii S. Savini, quod nam a pontifice in sui episcopatus subjectione constructum videtur, damus, concedimus, hoc que mediante decreto sancimus sine ulla diminutione inviolabiliter servari praefato monasterio quidquid imperiali vel regali praecepto, necnon et episcopali decreto, fideliumque oblatione eidem coenobio datum concessumque videtur, seu quodcunque juste et legaliter usque in praesens ad partem saepefati monasterii acquisitum est, vel in futuro dederit Dominus. Nulla ergo cujuscunque dominationis persona, timore Dei et sanctorum apostolorum veneratione refrenata, videlicet imperatoris, regis, episcopi, marchionis, comitis vel cujuslibet alterius licentia potiatur quidquid illud fuerit auferendi, minuendi, seu in aliud jus refundendi. Simili praeterea modo et illud decernimus, Patrum statuta servantes, ne aliquid Simoniaca haeresis sibi vindicet commodum, tempore quo vocatio divina vices indixerit renovandorum in eamdem Ecclesia pastorum. Sed, opportunitate servata, in ejus, qui dignus fuerit, ordinatione, sanctae institutionis praeceptum, postposita omni cupiditate, servetur. Si quis autem, quod absit! hoc nostrum, quin magis beatorum apostolorum, infringere tentaverit decretum, in adventu Dei nostri sit anathema maranatha, Judae proditori et Simoni Mago sociatus in poena; ad damnationem proveniat illi sanguis Redemptoris, qui effusus est ad diluendam maculam primae praevaricationis: sortiatur maledictus ille, quicunque fuerit, stagnum ignis et sulphuris pro gaudio vitae perennis in omnibus saeculorum saeculis. Ut vero nullus ambigat decreti hujus paginam nostra jussione perfectam, eam nostri sigilli impressione videat signatam. Bene valete.
XXXV.  Beatus Simeon monachus et eremita in coenobio Padolinorensi agri Mantuani sanctorum confessorum canoni ascribitur.   (Anno 1017-1024.) [COCQUELINES,  Bullar., privileg. Rom. pont ampl. Collect.  I, 322.]
Author: Benedictus VIII

BENEDICTUS, servus servorum Dei, BONIFACIO, gratia Dei marchioni inclyto salutem charissimam cum benedictione apostolica.

Requisistis judicium nostrum sicut dignum fuerat, utrum in honore Simeonis nuper sanctificati, quod opera probant et innumera ac diversa miracula testificant, liceret vobis ecclesiam constituere, et ejus venerabile corpus honorifice collocare ibidem. De quo respondemus: Si ita coruscat miraculis, ut vester homo nobis asseruit, aedificate ecclesiam, collocate in ea eumdem, juxta quem altare consecrari rogate, in quo reliquiae antiquorum sanctorum cum sacratissimo corpore Domini nostri Jesu Christi, et sic demum divina ministeria celebrentur. Tractate eum ut sanctum, ut Sanctus sanctorum reddat vobis mercedem sancti, sicut ipse dixit: Qui recipit prophetam in nomine prophetae, accipiet mercedem prophetae . Ipse inspector est renum et cordium, et ipse illi dignam recompensationem remuneret, et vobis pro sancto desiderio gratiam suam indulgeat.

Notes: (Matth. X, 41)
XXXVIII.  De electione abbatis Casinensis.
Author: Benedictus VIII

Ego BENEDICTUS, catholicae Romanae sedis episcopus.

Constitutum praedecessoribus meis hoc facio, ut nunquam de consecratione Casinensis abbatis, quam hodie a serenissimo filio nostro Henrico imperatore suscepimus, pretium, aut censum, aut dationem requirant aut exigant; quod si aliter fecerint, et venaliter duxerint, quicunque in hoc deprehensus fuerit, sit maledictus a Deo Patre omnipotente, et Filio ejus Jesu Christo Domino nostro, et Spiritu sancto; sitque pars ejus cum Dathan et Abiron, qui in Dei Ecclesia seditionem excitaverunt; omnesque imprecationes quas Moyses famulus Dei contemptoribus legis imprecavit veniant super eum; sitque damnatus cum Anna et Caipha, qui Auctorem iniquo judicio damnaverunt; habeatque partem cum Juda traditore, qui pro amore pecuniae Dominum suum vendidit atque magistrum; sit anathematizatus a septem universalibus conciliis; alienus sit a consortio omnium sanctorum et ab omni Ecclesia Dei, et, in die judicii cum diabolo damnatus, non videat gloriam Dei. Amen. Actum die apostolorum Petri et Pauli. Ego Puppo patriarcha Aquilegensis. Ego Belligrinus archiepiscopus Nepesinus. Ego Boso episcopus Tyburtinus. Ego Heinricus cancellarius domni imperatoris. Ego Everardus episcopus et cancellarius domni imperatoris. Ego Ugo cancellarius Everardi archicapellani.
XL.  Benedictus VIII monasterii S. Petri Luxoviensis privilegia « a Joanne papa IV quondam concessa, totidem verbis, interventu Heinrici imperatoris renovat.  »  (Anno 1012-1024.) [MABILL.,  Annal. ordin. S. Bened.,  IV, 256.]
Author: Benedictus VIII

. . . . Datum Romae Idibus mensis Aprilis, indictione prima. . . .
EPISTOLA PRIMA. GAUCELINI BITURICENSIS ARCHIEPISCOPI AD OLIVAM.  (  Anno  1020.)
Author: Oliva Ausonensis

Omnipotentis Dei clementia G. archiepiscopus et abbas ejusdem honoris gratia sublimato domno O. plurimum salutis munus.

Vestrae praeconium sanctitatis, etc. Reliqua habes tomo Patrologiae CXL, in GAUCELINO, ad ann. 1029.
EPISTOLA II. OLIVAE AD GAUCELINUM ARCHIEP. BITURICENSEM.
Author: Oliva Ausonensis

GAUCELINO sanctae primae sedis Bituricensis archiepiscopo venerando, cunctisque beati patris Benedicti Floriacensis coenobio degentibus, pusillis cum majoribus, O. sanctae Ausonensis Ecclesiae praesul, licet indignus, et abbas, secumque degens congregatio cuncta, pie in Christo viventibus omnia bona.

Gratias agimus vestrae venerandae paternitati et amantissimae charitati, quoniam et nostris doloribus condoluistis, et ut patres filiis compassi estis, et de tanto terrarum spatio nostri memores facti, valde consolatorias litteras direxistis. Suscepimus autem illas cum multo vestri desiderio, et consolati sumus non modice relegendo. Nostrae vero post Deum summa consolationis haec est, si ejus animam vobis Christo placeat commendare; quam, sicut omnium nostrum, cum illo cupimus esse. Omnipotenti quoque Domino vos commendantes vestris orationibus nos committimus, orantes ut quos dirimit ab alterutro locus in se indivisibilis perenniter jungat Deus.
EPISTOLA III. EJUSDEM AD MONACHOS RIVIPULLENSES.  (  Circa an.  1023.)
Author: Oliva Ausonensis

OLIVA sanctae Ausonensis Ecclesiae praesul, licet indignus, et abbas, universo coetui coenobio Dei Genitricis commanenti desiderabile praemium coelestis regni.

Dum vestrae nuntium sanitatis laetus audio, hoc est quod semper exopto. Scitote autem me similibus oblectari vestrique memorem gratissime fieri. De constructione vero, quae scripsistis, parietum et capsae caeterarumque rerum, ex vestri parte haud mihi secus videntur ac bona, cum sint piissimi Dei gratissima dona. De absolutione quoque Witardi et emendatione ipsius confido in vobis post Dominum Jesum, vobisque committo et juxta velle solvere et pro posse corrigere. Igitur nos, postquam a vobis excessimus, inter caetera quae gessimus, inter archiepiscopum et vicecomitem Narbonensem ad diri . . . . . . . . . negotia judices statuimus, pactumque pacis dicto. . . . . . . . . parati ad finiendum, cumque praestolatur hujus causa facti, comitissa Rutenensis venerit ad solvendum. Conventionem interea colligavi inter Wifredum et Willelmum et Ugonem comites. Hac hebdomada conjungentur, si forte tantis malis finem imponere valeamus. His ergo et aliis praeoccupati negotiis, regressionis nostrae diem vobis mandare nequimus, rogantes ut horum quae circa vos sunt vestris quantocius litteris conscii per omnia simus. Praeterea cycnos et gaviancum, delicias domini, quam maxime custodite; et quidquid illis adversi acciderit, aut boni contigerit, continuo litteris praenotate; ut aut prosperis collaetemur, aut adversis afficiamur. Euge autem quoniam est nobis et grus, quae jam didicit aera saltibus pervolare, asinis et porcis oculos eruere, videturque jam capite rubescere, pennis nigrescere et voce clarescere; cujus tantis prosperitatibus vos convenit congaudere. Bene valete.
EPISTOLA II.
Author: Odo S. Victoris

Fratri N. Frater ODO felicitatem et felicitatis perpetuitatem.

Fratrem consolatur, adhortaturque ut in monasterio permaneat. --Cum adhuc, charissime frater, in Apponi-Villa maneres, voluntatem tuam mihi insinuasti, et ut dominum abbatem pro reditu tuo rogarem, per internuntium monuisti: velles vero si fieri posset, nobiscum libenter manere, velles, fatres, quos amas, videre, velles eorum dulci colloquio interesse. Dulce esset tibi eorum consortium, dulce colloquium, dulce solatium. Non miror ista; sunt enim, ut verum fatear, fratres nostri ad societatem amabiles, ad imitandum utiles. Sunt, inquam, amabiles ad societatem, tum pro vitae sanctitate, tum pro morum suavitate. Verumtamen, mi frater, noli pro absentia nostra dolere, noli hoc graviter ferre; certe si ex propria voluntate nos reliquisses, pro aliqua saeculari delectatione, et per licentiam foris exisses, tunc merito dolere debuisses. Nunc vero quoniam vera obedientia te coegit propriam relinquere voluntatem, et insuper fratrum tuorum amabilem societatem, exsulta et gaude, et virtutem obedientiae toto cordis amore complectere. Quod si propter discendi studium, nostrum velles habere consortium, ad hoc non ego, sed in Vitis Patrum ille sapiens senex respondeat: Cella tua, inquit, omnia te potest instruere. Quomodo, inquies? Quomodo instruit quae non intelligit? Quomodo docet quae vocem non habet? Audi breviter: Instruit plane si sit qui intendat, si sit qui aures cordis aperiat: cella quippe instruere dicitur, cum qui in ea sedet Spiritu sancto illustratus instruitur, cum in ea positus diversis tentationibus agitatur, sed per Dei gratiam liberatur. Magna quidem doctrina tentationum, cum et per eam homo suam intelligit infirmitatem, et tentantis diaboli malignitatem, et Dei liberantis benignitatem. Videmus plerosque illiteratos in cellulis habitantes de moribus subtiliter disputare, diaboli occultas insidias mirabili celeritate deprehendere, et deprehensas cavere, et insuper Deum super omnia amare et quaerere. Quis quaeso docuit istos? Non docuit eos magistrorum eloquentia, sed Spiritus sancti gratia, et tentationum experientia. Huic igitur doctrinae intende, et in cella tua jugiter propter Deum sede: quia, sicut scriptum est, qui sedet in cella sua propter Deum, ibi erit ubi abbas Antonius, Habes certe tecum grande solatium, fratrem videlicet G. qui te potest et verbo docere, et bonis operibus informare. Vale et ora pro me. Gratia tecum.