EPISTOLA VII. AD VENANTIAM.  De recta Poenitentia, et futura retributione.   2. 3. CAP. IV.  6.  CAP. V.  CAP. VI.  9. 11. CAP. VIII.  CAP. IX.  CAP. X.  15. CAP. XII 17. CAP. XIII.  19. CAP. XIV.  CAP. XV.  CAP. XVI.
Author: Fulgentius Ruspensis

Dominae illustri et merito venerabili filiae VENANTIAE, FULGENTIUS, servorum Christi famulus, in Domino salutem.

190 CAPUT I.--1. Sicut vera lux nullatenus obscuratur, ita nunquam veritas aeterna mentitur. Lux autem et veritas Deus est, de quo scriptum est: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Ipsa quoque lux et veritas dicit: Ego sum lux mundi . Et rursus de se ait: Ego sum via, veritas, et vita . Ipsius vero doctrina monemur, quia arbor bona bonos fructus facit, et quia ex fructibus arbor agnoscitur ; in ipso te, domina illustris et merito venerabilis filia, cum corpore sis ignota, jam scio; in ipso tibi, cum sis tam procul constituta, congaudeo. Per epistolam siquidem clarissimi filii mei Junilli propositum simul et studium tuae Christianitatis agnovi, qui mihi gratiam quam tibi largitus est Deus in tantum significare curavit, ut in suis litteris tuae quoque salutationis mihi demonstraret indicium. Hoc procul dubio non fecisses, nisi Christum tota puritate mentis in suis famulis dilexisses, nec incognitum servum tam benigne in Domino salutares, nisi Dominum pio corde gestares. Gratias illi qui multiplicat gaudium nostrum de caritate fidelium. CAP. II.--Ipsa est caritas quae credentes perducit ad Deum, quia ipsa caritas est Deus. Unde Joannes apostolus dicit: Deus caritas est; et qui manet in caritate, in Deo manet, et Deus in illo manet . Bonum caritatis multiplex contra peccata. --Haec ubi habitare coeperit, non permittit dominari peccatum, sed cooperit multitudinem peccatorum; nec solum praesentia peccata facit vitari, quin etiam praeterita facit omnia relaxari. Hanc superbi contumacesque repudiant qui de peccatorum remissione desperant; et non solum salutis suae curam, miseranda caecitate rejiciunt; quin etiam fideles animas, si pervertere nequeunt, perturbare mortiferis sermonibus non quiescunt: his etenim plerumque, aut peccatorum immanitas, aut aetatis nequiter peractae longaevitas spem salutis adimit, et ad deteriora perpetranda compellit; ita ut in talibus illa sanctae Scripturae sententia compleatur: Peccator cum in profundum malorum venerit, contemnit . Et vere malorum profunditas necat, si quos desperatio indulgentiae, detestanda cordis obduratione, praejudicat. 191 CAP. III. Nequaquam de Dei misericordia desperandum. --4. Quis enim non videat quam sit impium quamque sacrilegum, si homini per poenitentiam praeteritorum malorum ad bona converso credatur cujusquam peccati dari non posse remissio? Quid autem aliud his verbis agitur, nisi ut omnipotentis medici manus, ab humanae salutis effectu, desperationis vitio repellatur? Ipse quippe medicus ait: Non indigent qui sani sunt medico, sed qui male habent . Si peritus est medicus noster, omnes potest infirmitates sanare; si misericors est Deus noster, universa potest peccata dimittere. Non est perfecta bonitas, a qua non omnis malitia vincitur; nec est perfecta medicina, cui morbus aliquis incurabilis invenitur. Scriptum vero tenetur in litteris sacris: Sapientiam autem non vincit malitia , et omnipotentia medici nostri talibus in psalmo sermonibus intimatur: Benedic, anima mea, Dominum, et omnia interiora mea nomen sanctum ejus. Benedic, anima mea, Dominum, et noli oblivisci omnes retributiones ejus. Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis; qui sanat omnes languores tuos; qui redimet de interitu vitam tuam; qui satiat in bonis desiderium tuum, qui coronat te in miseratione et misericordia: renovabitur sicut aquilae juventus tua . Quid rogo nobis putemus remitti non posse, cum propitius sit Dominus omnibus iniquitatibus nostris? aut quid in nobis aestimemus sanari non posse, cum Dominus sanet omnes languores nostros? aut quomodo sanato et justificato indigentiae aliquid relinquitur, cujus in bonis desiderium satiatur? vel quatenus plenae remissionis beneficio potiri non creditur, cui etiam corona in miseratione et misericordia condonatur. Nemo igitur de medico desperans, in infirmitate remaneat; nemo misericordiam Dei minorans, in iniquitatibus contabescat. Apostolus clamat: quia Christus pro impiis mortuus est . Ipse itidem dicit: Quia Christus Jesus venit in mundum peccatores salvos facere . Peccata etiam post baptismum commissa sunt remissibilia. Multus est ad ignoscendum Deus. --5. Sed forsitan dicitur illos peccatores posse salvos fieri qui post peccata merentur baptismatis ablutione mundari; deinceps autem peccata quae videtur baptizatus admittere, irremissibilia permanere. Nunquid non baptizatis loquebatur Joannes apostolus, quibus dicebat: Filioli mei, haec scribo vobis, ut non peccetis; et si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem Jesum Christum justum, et ipse est exoratio pro peccatis nostris Qualecunque sit ergo peccatum, a Deo quidem potest remitti converso, sed ille sibi remitti non sinit, qui desperando contra se indulgentiae ostium clauserit. Caeterum Veritas non mentitur, quae dixit: Quaerite, et invenietis; petite, et accipietis; pulsate, et aperietur vobis. Omnis enim qui quaerit, invenit ; qui petit, accipit , et pulsanti aperietur . Unde et propheta sanctissimus Esaias ad remissionem peccatorum nullatenus desperandam, impios et iniquos hortatur dicens: Quaerite Dominum, dum inveniri potest; invocate eum dum prope est. Derelinquat impius viam suam, et vir iniquus cogitationem suam, et revertatur ad Dominum, et miserebitur ejus; et ad Deum nostrum, quia 192 multus est ad ignoscendum . Relinquat ergo impius viam suam, qua peccat; relinquat iniquus cogitationem suam, qua de peccatorum remissione desperat, et secundum prophetae dictum, convertatur ad Dominum, quia multus est ad ignoscendum. In hoc multo nihil deest, in quo et omnipotens misericordia, et omnipotentia misericors est. Tanta est autem et benignitas omnipotentiae, et omnipotentia benignitatis in Deo, ut nihil sit quod nolit aut non possit relaxare converso. Salubris conversio in duobus consistit. Desperatio Judae, poenitentia sine spe. --7. Salubris autem conversio duplici ratione subsistit: si nec poenitentia sperantem, nec spes deserat poenitentem; ac per hoc, si ex toto corde quisquam renuntiet peccato suo, et toto corde spem ponat remissionis in Deo. Etenim nonnunquam aut spem poenitenti homini diabolus adimit, aut speranti poenitentiam tollit: unum dum onerat, comprimit; alterum dum elevat, dejicit. Judas, qui Christum tradidit, peccati sui poenitentiam gessit, sed salutem perdidit, quia indulgentiam non speravit. Denique sic de illo evangelista loquitur: Tunc videns Judas, qui eum tradidit, quia damnatus esset, poenitentia ductus, retulit triginta argenteos principibus sacerdotum, et senioribus dicens: Peccavi tradens sanguinem justum. At illi dixerunt: Quid ad nos? tu videris. Et projectis argenteis in templo, secessit, et abiens, laqueo se suspendit . Digne quidem poenitentiam gessit, quia peccavit tradens sanguinem justum, sed ideo sibi fructum poenitentia denegavit, quia peccatum traditionis suae ipso quem tradiderat diluendum sanguine non speravit. Spes sine poenitentia vana est praesumptio. --8. Plerosque sub vana spe indulgentiae in peccatis diabolus tenet, et compellit eos Dei justitiam non metuere, quos inaniter suadet de Dei bonitate gaudere. Tales dicunt, secundum Apostoli objurgationem: Faciamus mala, ut veniant bona; quorum damnatio justa est . His indiciis evidenter agnoscimus inaniter hominem poenitere, si dum poenitentia geritur, indulgentia desperatur, et frustra indulgentiam sperari sine peccatorum poenitentia; ac per hoc, nec sub spe remissionis debet aliquis peccare securus, nec peccatorum suorum considerans multitudinem, remanere catena desperationis obstrictus. Hortatur enim nos Scriptura sancta, ut peccare jam desinamus, nec desperemus nobis remittenda quae fecimus; dicit quippe: Fili, peccasti; ne adjicias iterum, sed et de praeteritis deprecare, ut tibi dimittantur . Utrumque sancta Scriptura praemonuit, et ostendit quod nec in peccato debeamus remanere, nec de remissione cujuslibet iniquitatis ambigere. Cur enim jubetur ne adjiciamus peccata peccatis, si est in peccato manendum? aut cur jubetur ut de praeteritis deprecemur ut nobis dimittantur, si sunt aliqua quae deprecantibus dimitti nullatenus possunt? An forsitan temporum cuiquam potest praejudicare longaevitas, ut sicut peracto tricennali spatio, nullus sinitur legibus humanis ablata repetere, sic legibus divinis, post longa peccandi spatia, non liceat indulgentiam postulare? Absit ut hoc sit in Deo nostro quod in litibus habet humana conditio. Deus enim noster sic est misericors et bonus, sicut infinitus est et invictus. Proinde bonitas invicti non vincitur, et infiniti misericordia non finitur. 193 CAP. VII. Omne tempus praesentis vitae conversioni aptum est. --10. Denique omne vitae praesentis tempus conversioni demonstrat aptissimum, dicens: Iniquus, si se convertat ab omnibus iniquitatibus suis quas fecit, et custodierit omnia mandata mea, et faciat justitiam, et misericordiam, vita vivet, et non morietur. Omnia delicta ejus quaecunque fecit non erunt in memoria. In sua justitia quam fecit vivet. Nunquid voluntate volo mortem peccatoris, dicit Dominus, quam ut avertatur de via sua mala, et vivere eum? Cum se autem averterit justus a justitia sua, et fecerit iniquitatem, secundum omnes iniquitates quas fecit ille iniquus, omnes justitiae ejus quas fecit non erunt in memoria; in delicto suo quo deliquit, et in peccatis suis quibus peccavit, in ipsis morietur . Et infra dicit: In eo cum convertet se justus a sua justitia, ut faciat delictum, in suo delicto quod fecit, in ipso morietur. Et in eo quod avertatur iniquus ab iniquitate sua quam fecit, ut faciat judicium et justitiam, hic animam suam custodivit, et avertit se ab omnibus iniquitatibus suis quas fecit, vita vivet, et non morietur . Utraque sententia vera est, quia utraque divina est, sive justum, cum aversus fuerit a justitia sua, omnes justitias ejus oblivioni tradendas; sive iniquum, cum ab iniquitate fuerit conversus ad justitiam, ipsum salvandum, et omnes iniquitates ejus in memoria non futuras. Iniquum vero est, si putemus justum quandoque aversum posse damnari; et putemus iniquum quandoque conversum non posse salvari. Justus est Deus et misericors. Sicut ergo potest per justitiam damnare aversum, sic potest per misericordiam semper salvare conversum. Nulla prolixitas temporis, vel aequitati divinae, vel pietati praejudicat. Poenitentia nunquam est apud Deum sera, in cujus conspectu semper pro praesentibus habentur tam praeterita quam futura. Si diuturnitas peccatorum Dei vinceret misericordiam, non in aetate mundi novissima Christus veniret, ut peccata mundi pereuntis auferret, de quo dicit Joannes: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi , et ipse Salvator de se: Venit enim Filius hominis quaerere et salvare quod perierat Exemplum misericordiae Dei, ex parabola de Samaritano et Vulnerato. --12. Samaritanus noster nunquam vulneratum ad stabulum misericorditer impositum jumento perduceret, si aliquod in eo vulnus insanabile judicaret. Nunquam duobus denariis datis, redditurum se quidquid supererogaret stabulario spopondisset , si supererogationem illam non plenae sanitati praenosceret profuturam. Ut quid enim stabularius aliquid supererogat, si est in saucio vulnus quod curari non valeat? Sicut ergo medico nostro nulla est incurabilis plaga, ita nec in aliquo vulnere, nec in aliquo tempore, coelestis potest deficere medicina. Ideo ipse medicus semper se posse converso salutem donare testatur, dicens: Cum conversus fueris, et ingemueris, salvus eris . Propter quod duritiam quorumdam sic per Hieremiam Deus non desinit increpare: Nunquid qui cadit non resurget, aut qui aversus est non revertetur? Quare ergo aversus est populus iste in Hierusalem aversione contentiosa? Induraverunt cervices suas, noluerunt reverti . Non 194 punit Deus in peccatore peccata, si peccatoris cervix non fuerit indurata. Justitia Dei conversos salvat, aversos damnat. --13. Bonum nobis est igitur, si ad ejus misericordiam confugiamus cujus effugere justitiam non valemus. Ipsa enim justitia Dei talis est, ut aversos damnet, conversos salvet. Propter quod dicit: Convertimini ad me, et salvabo vos ; semper autem delectatur conversione nostra, nec tempus homini, quandiu in hac vita est, posuit, quo propitiari converso non possit; imo tempus omne praesentis vitae conversioni nostrae cognoscitur deputasse. Beatus enim Petrus dicit: Non tardat Dominus promissum suum, sicut quidam tarditatem existimant, sed patienter fert propter vos, nolens aliquem perire, sed omnes ad poenitentiam converti . Parabola de operariis in vinea. Deus semper delectatur conversione nostra --14. Si aliquam aetatem judicaret Dominus conversionis remedio ineptam, non diversis temporibus operarios vocaret ad vineam. In diversitate quippe horarum non incongrue accipitur aetatum diversitas; ita ut aetas puerilis accipiatur in mane, pubertas in tertia, juventus in sexta, gravitas declinantis aetatis in nona et in undecima, senilis aetas ipsa novissima. In quacunque igitur quis aetate vocatus, si benignitatem vocantis Domini non spernat, necesse est denarium vitae perennis accipiat. Neque enim non semper delectatur conversione nostra, de quo nobis clamat Joel propheta: Haec dicit Dominus Deus vester: Convertimini ad me ex toto corde vestro, in jejunio, et in fletu, et in planctu, et disrumpite corda vestra, et non vestimenta vestra, et convertimini ad Dominum Deum vestrum; quia misericors, et patiens est, et magnanimis, et multum misericors, et patientiam habens in malis . Propter quod apostolus Paulus duritiam cordis increpat in his qui poenitentiam suorum negligunt agere peccatorum; dicit enim: Propter quod inexcusabilis es, o homo omnis qui judicas. In quo enim judicas alterum, te ipsum condemnas; eadem enim agis quae judicas. Scimus autem quoniam judicium Dei est secundum veritatem in eos qui talia agunt. Existimas autem hoc, o homo omnis qui judicas eos qui talia agunt, et facis ea, quia tu effugies judicium Dei? An divitias bonitatis ejus et patientiae et longanimitatis contemnis, ignorans quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Secundum duritiam autem tuam et impoenitens cor thesaurizas tibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Alio quoque loco non tam plangit qui peccare graviter videbantur, quam eos qui peccatorum suorum poenitentiam gerere noluerunt. Denique dicit Corinthiis: Ne iterum cum venero, humiliet me Deus apud vos, et lugeam multos ex his qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditia, et fornicatione, et impudicitia, quam gesserunt . Nec immerito luget Apostolus qui poenitentiam non agunt: scit enim plus esse gaudii coram angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente, quam super nonaginta novem justis, quibus non est opus poenitentia . Digne igitur illos pro impoenitentia cordis luget beatus Apostolus, pro quibus non gaudet angelicus chorus. 195 CAP. XI. Variis modis nos ad poenitentiam vocat Deus. --16. Benignitas ergo Dei ad poenitentiam nos adducit, ideo nos tribulationibus affligit, infirmitatibus corripit, angustiis erudit, ut qui in sanitate corporis peccavimus, in infirmitate a peccatis abstinere discamus: qui in laetitia misericordiam Dei contempsimus, correpti flagello tristitiae justitiam ipsius formidemus. Ita fit, ut qui nobis, abutendo sanitate, infirmitatem peperimus, per infirmitatem sanitatis beneficia reparemus; et qui per laetitiam in tribulationes incidimus, per tribulationes ad laetitiam recurramus. Denique magis erga nos dilectionem Dei flagellis et correptionibus Scriptura sancta testatur ostendi; dicit enim: Fili, ne deficias in disciplina Domini, neque fatigeris cum ab eo increparis; quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . .--Sed et ipse Salvator illos se dicit amare quos arguit: Ego, inquiens, quos amo arguo et castigo . Et apostolorum doctrina praedicare non cessat, quia oportet nos per multas tribulationes introire in regnum Dei . Ipse quoque Dominus arctam viam et angustam dicit esse portam, quae ducit ad vitam. Ut autem noverimus illos qui gaudiis temporalibus oblectantur, et jussa divina contemnunt, aeternis ignibus concremandos, illos vero qui mala temporalia cum timore Dei patienter tolerant aeterna quiete potituros; attendamus divitem purpuratum, et pauperem Lazarum, illum post epulas flammis perennibus traditum, istum post aerumnas in aeterna sinus Abrahae quiete securum: ubi cum stillam dives ardens digito beati pauperis linguae suae posceret irrorari, haec ad eum beati Abrahae protinus est directa responsio: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala; nunc autem tu cruciaris, hic vero requiescit . Non fuit alia causa qua dives poenas lueret, et pauper gaudio potiretur ac requie, nisi quia ille bona recepit in vita sua, ille autem mala. Non idem est bona praesentis vitae habere et recipere. --18. Non omnes autem qui bona praesentis vitae habent, bona praesentis vitae recipiunt, nec omnes qui mala hujus vitae patiuntur, mala hujus vitae recipiunt; sed illi recipiunt bona in vita sua, qui in gaudio et deliciis vitae praesentis exsultant, et in eo se beatos credunt, quod se nulla concuti adversitate conspiciunt: illi autem mala recipiunt in vita sua, qui pressuras et tribulationes praesentis vitae cum timore Dei tolerant, et corde contrito et humiliato, non temporalia gaudia, sed aeterna suspirant; nec transitura bona, sed permansura desiderant. Denique illis qui in bonis praesentium rerum volunt habere laetitiam, dicit psalmus: Filii hominum, usquequo graves corde; utquid diligitis vanitatem et quaeritis mendacium ? et alio loco: Nolite sperare in iniquitate, et in rapina nolite concupiscere. Divitiae si affluant, nolite cor apponere . Tales etiam beatus Jacobus increpare non cessat, dicens: Agite nunc, divites, plorate, ululantes in miseriis quae advenient vobis. Divitiae vestrae putrefactae sunt, et vestimenta vestra a tineis comesta sunt. Aurum et argentum vestrum aeruginavit, et aerugo eorum 196 in testimonium vobis erit, et manducabit carnes vestras sicut ignis. Thesaurizastis in novissimis diebus. Ecce merces operariorum qui messuerunt regiones vestras, quae fraudata est a vobis, clamat, et clamor eorum in aures Domini Sabaoth introivit. Epulati estis super terram, et luxuriis enutristis corda vestra . Talium quoque risum et gaudium in luctum converti praecepit et moerorem, dicens: Emundate manus, peccatores, et purificate corda duplices animo; miseri estote, et lugete, et plorate. Risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moerorem. Humiliamini in conspectu Domini, et exaltabit vos . Retributione futura nec boni nec mali privabuntur. --20. Neque vero putemus tristitiam humilium, et laetitiam superborum, luctum piorum, et gaudium impiorum, futura posse retributione privari. Manet utriusque condigna merces, divino reddenda judicio, quam judex ipse tali cognoscitur decrevisse sententia: Vae vobis, qui saturati estis, quia esurietis; vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis. Beati qui nunc esuritis, quia saturabimini. Beati qui nunc fletis, quia ridebitis. Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Tales etiam David semina quidem dicit in fletibus jacere, nec tamen silet cum gaudio et exsultatione messuros; sic enim ait: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua. Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Talibus etiam nunc asserit Dominum propinquare, dicens: Prope est Dominus his qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvos faciet . In tantum vero prodest tribulatio Christianis, ut per hanc spiritus noster Deo sacrificium fiat. Scriptum namque continetur in psalmo: Sacrificium Deo spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non despiciet . Exhortatio ad promptam conversionem. --21. His et innumeris hujuscemodi testimoniis informati, principaliter ad Deum converti, quantocius festinemus; dicit enim Scriptura: Ne tardaveris converti ad Dominum, et ne differas de die in diem, ne subito veniat ira ejus, et in tempore vindictae disperdat te . Conversi autem, de remissione peccatorum nullatenus desperemus, tenentes Domini fidele promissum, qui ait: Cum conversus fueris, et ingemueris, salvus eris . Pressuras tribulationesque praesentis temporis longanimiter toleremus, et a timore Dei nullatenus discedamus; praecipit enim nos Apostolus, esse in tribulatione patientes . Qui etiam correptionem praesentis temporis, ad evitandam futuri judicii poenam, multum nobis prodesse testatur, dicens: Cum judicamur autem, a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur . In tribulationibus nostris gratias Deo agamus. --22. Verum in ipsis tribulationibus gratias agamus Domino, et hoc quod sanctus Azarias dixit in fornace, nos in tribulatione dicamus: Benedictus es, Domine Deus patrum nostrorum, et laudabilis, et gloriosum nomen tuum in saecula: quoniam justus es in omnibus quae fecisti nobis, et omnia opera tua vera, et rectae viae tuae, et omnia judicia tua veritas; et judicium veritatis fecisti, secundum omnia quae induxisti nobis, et super civitatem sanctam patrum nostrorum Hierusalem. Quoniam in veritate et judicio induxisti haec omnia, propter peccata nostra. Quoniam peccavimus, et inique egimus, discedentes a te, et multum peccavimus in omnibus; et mandatis tuis non obedivimus, nec conservavimus, 197 neque fecimus, sicut praecepisti nobis, ut bene nobis esset. Et omnia quae induxisti nobis, et omnia quaecunque fecisti nobis, in vero judicio fecisti . Et paulo post ait: Et nunc sequimur in toto corde nostro, et timemus te, et quaerimus faciem tuam, ne confundas nos .

Notes: (Joan. I, 9) (Joan. VIII, 12) (Joan. XIV, 6) (Matth. VII, 17) ( al. Ipse) (I Joan. IV, 16) (Prov. XVIII,
2, 3) (Luc. V, 31) (Sap.
VII, 30) (al. redimit) (al. aquila) (Ps. CII, 1, 2, seq.) (Rom. V, 6) (I Tim. I, 15) (I Joan. II, 1, 2) (al. inveniet) (al. accipiet) (Matth. VII, 7) (Isa. LV, 6,

7) (Matth. XXVII, 3, 4, 5) (Rom. III, 8) (Eccli. XXI, 1) (Ezech.
XVIII, 21, 22 et seq.) (Ibid., 24) (Joan. I, 29) (Luc. XIX, 10) (Luc. X, 30 et seq.) (Isa.
XXX, 15) (Jer. VIII, 4, 5) (Isa. LIV, 22) (II Petr. III, 9) (Joel II., 12 et seq.) (Rom. II, 1, 2, et seq.) (II Cor. XII, 21) (Luc. XV, 7) (Prov. III, 11) (Apoc. III, 19) (Act. XIV, 21) (Luc. XVI, 25) (Psal. IV, 3) (Psal.

LXI, 11) (Jac. V, 1 et
seq.) (Jac.
IV, 8, 9) ( al. utrisque) (Luc. VI, 25; Matth. V, 5) (Psal. CXXV, 5) (Psal. XXXIII, 19) (Psal. L, 19) (Eccli. V, 8) (Isa. XXX secundum LXX) (Rom. XII, 12) (I Cor. XI, 32) (Dan. III, 26 et seq.) (Ibid.,
41)