XXX.  S. Leo IX parthenonem S. Crucis Woffenheimensem, ab Hugone, suo patre, Heliwigdique matre conditum, sedi apostolicae subjicit privilegiisque ornat.   (Anno 1049.) [Dom Calmet,  Histoire de Lorraine,  I,  Preuves  pag. 425.]
Author: Leo IX

LEO episcopus, servus servorum Dei.

O sancta et admirabilis crux, + in qua Jesus Christus Dominus noster pependit! Devictus amore, imo constrictus debito, ecclesiam patris mei Hugonis, et matris meae Hfilwilgdis, amborumque fratrum meorum Gerardi et Hugonis videlicet jam defunctorum, meique memor adhuc viventis, et apostolica sede, licet indignissime, tamen sedentis, ab eisdem meis parentibus fundatam, et suo studio dedicatam, mihique jure haereditario delegatam, praeditus legalis successionis jure, nostrae apostolicae sedi substituo et substituendam perenniter ad defendendam contra omnes homines ei adversaturos vel adversari conaturos, ut scilicet nulla quorumlibet hominum persona quidquam vel exercendae potestatis in eodem loco eique appendentibus locis sibi usurpet, sed quiete et libere tam ab omni jure humano quam ab omni infestatione semper maneat suae integrae libertati donatus, nullique nisi nostrae apostolicae sedi subjectus. Si autem episcopus, in cujus dioecesi est, consecrationes altarium seu sanctimonialium gratis facere voluerit, faciat; alioquin a quocunque episcopo velit abbatissa, ecclesias, et sanctimoniales suas benedici faciat, eo tamen foedere ut, nec hujus libertatis nec alicujus alterius rei occasione, liceat regi, vel imperatori, episcopo, vel archiepiscopo, aut alicujus alius dignitatis vel conditionis homini, aliquid dominii in eodem loco, inque rebus ejus exercere, seu advocationem aliquam habere; sed ipsa advocatia, sicut nunc eam commisi nepoti meo Henrico castrum Hegensheim habenti, ita semper dum vixerit in eo consistat, nec pro ipsa advocatione plus nisi quod de villicatione quae dicitur Orbeis, juste suscipiat; ita tamen ut unus villanus semper remaneat idoneus cum beneficio suo, qui decimas ecclesiae villae ipsius ipsamque ecclesiam custodiat, ipsi tuo venerabili loco sancta ac vivifica crux +, qui etiam ab omni advocati ditione sit absolutus, ut suum secure persolvat officium. Postquam vero Henricus nepos meus diem clauserit extremum, ipsi qui major est natu inter possessores castri supradicti, si plures exstiterint, advocatia debeatur, et tunc sit in electione abbatissae ipsius tui loci saepe memoranda gloriosissima crux +, tuaeque congregationis quem sibi eorum instituere velint. Cui non plus attineat pro advocatiae mercede, quam quod praefatum est et constitutum est pro Henrico. Quod si nemo superstes fuerit haeres, tunc non alio, sed ad genus nostrae parentelae recurrant, indeque sibi quemcunque propinquiorem velint advocatum suscipiant, ut semper ipsa advocatia maneat in nostro genere. Praeterea sive sub hoc Henrico nepote meo, vel sub quolibet advocatorum futurorum, ipsum in rebus amplius creverit monasterium, quicunque advocatus fuerit, excepto villicationis lucro villae praedictae, non plus emolumenti ex ipso incremento sibi vendicare audeat quam duodecimam partem; ita ut, si minus quam duodecim mansi sint, tam diu sustineat advocatus donec impleatur numerus duodecimus, et tunc talem mansum accipiat qualem abbatissa ei dederit, sive in ipso loco sive in alio, ejusdem utilitatis. Hoc etiam sit: si plus quam duodecim fuerint in iis quae supersunt ad duodecim quaeque res sint, sive in villis, sive in terris ac vineis, interim exspectet usque dum compleatur numerus. Si autem de omnibus monasterii rebus, sive mobilibus sive immobilibus, plus quam constitutum est sibi usurpare praesumpserit, et infra duodecim hebdomadas est admonitus, aut eamdem rem vel aliam, existimationis ejusdem ipsi venerabili loco, sacratissima crux +, non reddiderit, tunc liceat abbatissae nostram sedem appellare, et apud Romanum papam deponere querimoniam super injustitiis monasterio suo ab advocato illatis. Quod si advocatus papae judicio juste rem inclinantis culpam correxerit, advocatia in eo remaneat; si vero refutaverit, liceat abbatissae ejusque congregationi de nostro genere propinquiorem, qui magis idoneus possit inveniri, advocatum acquirere alium sibi. De electione vero abbatissae, post mortem ipsius Kuentzae, quam per nos ipsi benediximus, ista constituimus, ut sit in ipsarum sororum arbitrio quam inter se eligere, sibique secundum Deum praeponere velint, si inter eas idonea possit inveniri; alioquin aliunde sibi expetant quamcunque meliorem invenire valeant. Benedictionem vero abbatissae et donum nulli alii nisi apostolicae nostrae sedi concedimus; et in consecratione abbatissae, si aliqua negligentia de penso subtus nominato fuerit, districte determinetur. Pro donatione igitur libertatis istius, o crux + ipso sole nitidior, cunctisque creatis pretiosior, Petro apostolo ipso tuo monasterio concesso pro salute animae meae, meorumque parentum, ibidem in Christo tuo Domino nostro dormientium, penso annuatim constituto tempore nostrae apostolicae sedi ab abbatissa ipsius loci solvendam, Rosam videlicet auream, penso duarum Romanarum unciarum, aut factam sicut fieri solet, aut tantumdem ad faciendam tempore Quadragesimae, mittendam octavo die antequam a nobis et successoribus nostris consuete portari in quarta Dominica praecedente, videlicet die Dominico, cum cantatur Introitus; Oculi mei semper ad Dominum. Hoc autem semper memoriale libertatis istius existere decrevi, ut, quia eo tempore victoria recensetur Domini nostri Jesu Christi, qui in te passus est, o crux + sacratissima, tunc timenda, nunc appetenda et colenda. Tui quoque monasterii in meo patrimonio siti, et a me omnimoda libertate, ut superius dictum est, donati, Romae non fiat oblivio, ubi caput sibi vindicat omnis religio, et ubi immeritus vicem sumpsi apostolatus. Ut vero firmum et inconcussum nostrae ordinationis decretum perseveret, nostrae apostolicae auctoritatis censura statuimus ne quis unquam audeat praetergredi ultra quam hic scriptum habetur, et ne unquam quis impius temerator tyrannico ausu quidquam rapere sibique usurpare de rebus ejusdem ecclesiae, quas ei vel mei parentes contulerunt, vel ipse contuli, aut quilibet Christianorum ibi collaturus est, praesumat. Quod quicumque tentaverit, ad usque dignam satisfactionem, nostri apostolici anathematis obligationem incurrat, et a te, o crux + metuenda, maledictionem: qui vero ab hac temeritate consilio saniori se servaverit, hic nostrae benedictionis abundantia dignus erit, et omnipotentis Dei gratia non carebit. Datum decimo quarto Kalendas Decembris, per manus Petri diaconi, bibliothecarii et cancellarii sanctae apostolicae sedis, anno domini Leonis papae primo, indictione tertia.