medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
DXXX.  Ad Victorem Bononiensem.--Absque episcoporum consensu episcopalia jura monachi non usurpent.   (Intra an. 1104-1118.) [MANSI,  Concil.,  XX, 1073.]
Author: Paschalis II

Pervenit ad nos, unde valde miramur, quod quidam monachi et abbates in parochia vestra, contra sanctorum Patrum decreta, episcopalia jura et officia sibi arroganter vindicant, videlicet poenitentiam, remissionem peccatorum, reconciliationem, decimas et ecclesias, cum absque proprii episcopi licentia, vel apostolicae sedis auctoritate, hoc nullatenus praesumere debeant: sicut in Chalcedonensi concilio de hujusmodi a sanctis Patribus cautum est, et sub anathematis vinculo monachis omnibus prohibitum. Mandamus itaque dilectioni tuae ut eos convenias, et ne talia deinceps praesumant omnino prohibeas.
DXXXI.  Monasterium Othoniense ejusque possessiones confirmat, Nicolao rege et Hubaldo episcopo per litteras petentibus.   (Intra ann. 1105-1118.) [THORKELIN,  Diplomatarium Arna-Magnaeanum.  Hayniae et Lipsiae, 1786, 4º, I, 244.[
Author: Paschalis II

PASCHALIS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri HUBALDO Othoniensi episcopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Illustris filii nostri regis. Nicolai scripta suscepimus quibus se per consilium et consensum tuum effecisse significavit, ut in loco secundum hanc religiosorum monachorum certitudinem aduniatur, quem apostolicae sedis auctoritate munire postulat, ne post suum vel nostrum obitum hominum infestatione turbetur. In vestris quoque litteris id ipsum voti postulationisque percepimus. Nos ergo vestris votis et postulationibus annuentes congregationem ipsam, praestante Domino, per praesentis privilegii paginam apostolicae sedis auctoritate munimus; statuimus igitur ut universa praedia et possessiones quae vel idem rex de regio jure vel serenitate sua de Othoniensis Ecclesiae pertinentiis ad ejusdem congregationis victum sustentationemque contulit, quieta eis semper et integra conserventur. Quaecunque praeterea vel a vobis ipsis vel ab aliis fidelibus eidem monasterio in posterum dari, offerri, vel aliis justis modis acquiri, Domino dante, contigerit, perpetua eis stabilitate fixa permaneant, nec episcopo cuiquam aut regi aut cuilibet ecclesiasticae saecularive personae facultas sit ab eodem loco monachos removere, et constitutum illic regularem vitae ordinem vi aut ingenio propulsare, sed quiete semper in monasticae conversationis custodia et omnipotentis Dei servitio perseverent. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat idem monasterium temere perturbare aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem monasterio justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.
DXXXII.  Ad Conradum archiepiscopum Salzburgensem.-- Ut de causa abbatis S. Emmerammi Simoniae accusati cognoscat.   (Intra an. 1107-1118.) [MANSI,  Concil.  XXI, 418.]
Author: Paschalis II
Date:  [PASCHALIS]

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri CONRADO, Salzburgensi archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Postquam fraternitati tuae pro causa Pavonis S. Emmerammi abbatis litteras miseramus, scripsit nobis venerabilis frater noster Ratisbonensis episcopus, eumdem abbatem in judicio accusatum, et de Simoniaco flagitio convictum, sicque depositum. Hujus ergo negotii pertractationem sollicitudini tuae, vice nostra committimus, ut ad Ratisbonensem Ecclesiam per temetipsum accedens, diligenter inquiras si judicium ordinabiliter est habitum; aut si alii accusatores, alii testes fuerunt; si eo praesente, sub jurejurando, contra eum dictum est testimonium; si contra eum scriptis actum est, vel, si ipse licentiam respondendi et defendendi se habuit; si accusatorum vel testium qualitas satis videtur canonibus convenire. Quae si integre celebrata repereris, sicut factum est, judicium perseveret: alioquin abbas ipse, secundum litterarum nostrarum tenorem, supradicto monasterio restituatur, et competenti, sine retractatione temporis, termino, coram vestra et fratrum nostrorum praesentia canonice judicetur.
DXXXIII.  Ad eumdem.--De Ratisbonensi episcopo obedientiam Romanae Ecclesiae denegante.   (Intra an. 1107-1118.) [MANSI,  ibid.  ]
Author: Paschalis II
Date:  [PASCHALIS]

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, CONRADO Salzburgensi archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Sicut tua nuper adversa cognovimus, sic et prospera cognoscere optaremus. Si enim compateris, compatimur; si congaudes, et congaudemus. Porro de fratre nostro Ratisbonensi episcopo nosse te volumus qualiter obedientiam Romanae promissam Ecclesiae observaverit. Litteras enim quas per abbatem S. Emmerammi ad eum misimus, primo parum pendit, secundo nec accipere voluit, et latorem gravibus contumeliis affecit. Quamobrem nos eum, donec satisfaciat, ab omni episcopali officio interdicimus, sicut in litteris quas ad eum misimus, legere poterit, quas nimirum ei per te volumus praesentari, ne aut despiciantur, aut earum sententia clam habeatur.
DXXXIV.  Ad Henricum [Artwicum] Ratisbonensem episcopum. --Ut abbatem S. Emmerammi restituat, alioquin se noverit interdictum.   (Intra an. 1107-1118.) [MANSI,  ibid.  ]
Author: Paschalis II
Date:  [PASCHALIS] [ARTWICO]

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, HENRICO Ratisbonensi episcopo, venerabili fratri, salutem et apostolicam benedictionem.

Nos Ecclesiae profectum aliquem de te sperantes, provectionis tuae minus bona primordia toleravimus. Caeterum contra spem nostram, Romanae Ecclesiae detrimentum afferre diceris, et promissae obedientiae debitum aspernari. Sancti siquidem Emmerammi monasterium, quod ad Romanam Ecclesiam pertinere cognoscitur, ditioni nostrae subtrahere niteris, et nostrae auctoritatis litteras, quae ad te per ejusdem monasterii abbatem missae sunt, adeo contempsisti, ut eum qui secundas litteras attulit, gravibus contumeliis affeceris. Nec illud minoris aestimes fuisse delicti, quod ad synodalem conventum litteris communibus evocatus, venire penitus contempsisti. Tantum ergo apostolicae sedis contemptum omnino taciti praeterire non possumus. Repetitas itaque ad te litteras destinantes, hanc tibi praecepti legem praefigimus, ut infra dies XX postquam apices hos acceperis, trasgressionem praeteritam plenius corrigas, ut videlicet Pavonem abbatem praedicto monasterio integre restituas, et ab ejus deinceps infestatione desistas. Alioquin ab omni episcopali officio te noveris interdictum, donec praeceptum hoc efficaciter impleas, et nobis de contemptu nostro justitiam exsequaris.
DXXXV.  Ad Pontium Cluniacensem abbatem.--De non porrigenda communione intincta  .  (Intra an. 1109-1118.) [MANSI,  Concil.,  XX, 1013.]
Author: Paschalis II

PASCHALIS episcopus, servus servorum Dei, charissimo filio suo PONTIO Cluniacensi abbati, salutem et apostolicam benedictionem.

Scribens ad Caecilium B. Cyprianus, ait: « Quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumet, ne aliud fiat a nobis quam quod pro nobis Dominus prior fecit. » Igitur in sumendo corpore et sanguine Domini, juxta eumdem Cyprianum, Dominica traditio servetur, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit, humana et novella institutione discedatur. Novimus enim per se panem, per se vinum ab ipso Domino traditum. Quem morem sic semper in sancta Ecclesia conservandum docemus atque praecipimus, praeter in parvulis ac omnino infirmis, qui panem absorbere non possunt.
DXXXVI.  Bulla pro Gerardo de Ham, decano ecclesiae S. Quintini.   (Fragm.--Intra an. 1115-1118.) [COLLIETTE,  Mémoires du Vermandois,  II, 157.]
Author: Paschalis II

Confratrem nostrum Lambertum, Ecclesiae Noviomensis episcopum, altaria quaedam, quae partim antiquorum episcoporum concessionibus Ecclesia vestra possederat, partim a possidentibus fratribus reddita, ipse concessit libera, constituisse cognovimus, ut remota personatus difficultate, quieta deinceps in beati Quintini possessione permaneant, altare scilicet crucis de Hamel, Aintencourt, Roupi, de Alisia, de Lulliaco, de Burencourt; hanc itaque altarium illorum dispositionem praesentis paginae auctoritate firmamus.
EPISTOLA VII. EPISTOLA HERBERTI EXSULANTIS AD EUMDEM PRO EODEM.
Author: Herbertus de Boseham

Qua verborum facundia quibusve linguae praeconiis tot et tantas miserationes vestras ab initio passionum nobis exhibitas condigne efferamus, invenire non possumus; sed nunc praesertim cum amplior miserendi praestaretur occasio, ad nostra sananda vulnera omnibus patuerunt viscera misericordiae vestrae. Omnes a minimo usque maximum cognoverunt, et apostolicum virum praedicant, qui onus nostrum tanta charitate supportaverit. Unde divina miseratione tribuente merces erit operi vestro et spes novissimis vestris. Nos autem non solum confratres et amici, sed ego et passionis meae socii scabellum facti sumus pedum vestrorum. Verum periclitantibus adhuc servis necessarium est, domine mi, auxilii vestri porrigere manus, maxime his qui domi manus pessimorum confortavit, conversus sit nunc demum ad cursum suum, et quasi equus impetu vadat ad praelium captate forte David absentia ut libere exprobret Israel, cum non sit qui ejus possit vel audeat ludere impetum. Hic est Londoniensis, qui jam coepit mendacii conficere iter. Unde nos leonis metuentes violentiam qui draconis jam pridem experti sumus insidias, ad alarum vestrarum suffugimus velamentum: ut si forte vos in diversorio invenerimus, Davidicam adhibeatis solertiam et fortitudinem, ne ad praelium procederetis contra Israelem praevaleat impetus. Potius in hostem retorqueatur totius plebis opprobrium. Spiritus consilii et scientiae vobiscum sit, qui pro pueris nostris huic certamini minus idoneis, doceat manus ad praelium et digitos nostros ad bellum.
EPISTOLA VIII. EPISTOLA HAEC IN PERSONA TH. CANT. ARCH. AD UNIVERSOS TOTIUS ANGLIAE CLERICOS ET LAICOS ABSOLVENS EOS A JURAMENTO QUOD CONTRA DOMINUM PAPAM ET IPSUM FECERANT, VIDELICET QUOD NEC NUNTIUM NEC LITTERAS IPSORUM RECIPERENT ET RECIPIENTES PRODERENT.
Author: Herbertus de Boseham

Sciatis, charissimi, quod ex multa tribulatione, etc. Impressa est inter epistolas S. Th. sub num. 78.
EPISTOLA IX. EPISTOLA HERBERTI IN PERSONA THOMAE CANTUARIENSIS ARCHIEPISCOPI AD UNIVERSOS ANGLIAE EPISCOPOS ET ABBATES COMMONENS NE FALSIS NUNTIORUM REGIS ANGLIAE RUMORIBUS CREDANT QUOS DE IPSO CIRCUMQUAQUE DISSEMINABANT ET NE NOVA REGI EXHIBEANT JURAMENTA VEL OBLIGATIONEM ALIAM NOVAM.
Author: Herbertus de Boseham

THOMAS, Dei gratia Cant. Ecc. min. hum. et ap. sed. leg. ven. fra. suo H. WINTON. ep. et reliquis omn. confr. et coep. suis, abba. etiam per prov. constit. nec non et ven. fra. suo HUG. Dunel. ep. viriliter agere et confortari in Domino.

Gratias ago Domino meo cui nunc servio. Vide inter epp. S. Thomae, ep. 79.
EPISTOLA X. EPISTOLA HAEC IN PERSONA THOMAE CANT. ARCH. AD ROGERIUM WIGORNIENSEM EPISCOPUM.
Author: Herbertus de Boseham

THOMAS, Dei gratia Cantuariensis Ecclesiae minister humilis, venerabili fratri suo ROGERIO Wigorniensi episcopo, quod bene incoepit meliori fine concludere.

Quid nobis de vestra transfretatione placeat charitati vestrae nos saepius scripsisse meminimus et de vestra non minimum gaudemus obedientia. Verum, quoniam districtiora credimus tempora imminere, et inimicorum castigationem crudelem, adhuc iteramus mandatum firmiter injungentes et in virtute obedientiae praecipientes ne ullo modo transfretare attentetis, donec super Ecclesiae negotio domini papae et nostrum mandatum receperitis. In eadem etiam virtute obedientiae praecipimus ne contra matris vestrae Cantuariensis Ecclesiae dignitatem ad filium domini regis coronandum ullo unquam tempore metu cujusquam seu gratia praebeatis assensum. Quin potius si tantam Ecclesiae libertatem periclitari seu etiam vacillare noveritis, sicut decet tantum filium viriliter vos opponatis. Et quia scio nuntios domini regis a curia proxime revertentes, linguas habere latas et in ventum multa seminasse, illum quem non dubito gestarum rerum veritatem quam peroptime novit relaturum fideliter, qui et ipse posterior a curia recessit, ad vos destinare curavimus, ut consolationes nostrae laetificent quoque animam vestram. Praeterea desideramus vos monitum fore ut rescriptum litterarum, quas vobis dirigimus, confratribus et coepiscopis nostris mittere curetis, domino videlicet Wintoniensi et domino Exoniensi, scripto etiam proprio consolans eos et hortans, ut nobis pariter stent Domini praelia strenue dimicando, et tunc praesertim ut Dominici gregis arietes se opponant, si super coronando regis filio nostra auctoritate seclusa conveniantur. Angelus magni consilii et nostra benedictio vobiscum sit, fili mi charissime.
EPISTOLA XI. EPISTOLA HERBERTI IN PERSONA THOMAE CANT. ARCHIEPISCOPI AD ROBERTUM SANCTI AUDOMARI PRAEPOSITUM.
Author: Herbertus de Boseham

THOMAS, Dei gratia Cantuariensis Ecclesiae minister humilis, dilecto et dilectori amico suo R. Sancti Audomari praeposito, sic transire per bona temporalia, ut non amittat aeterna.

Quod nec tanta inaequalitate temporis, nec ullo sortis nostrae lubrico nostrae ille charitatis fervor refriguerit ipsa operum attestatione novimus et tenemus, et totius charitatis largitori devotas gratias agimus de cujus id munere venit, ut vel unum mihi adversitatis inter tot prosperitatis amicos reservaverit. Si igitur sub tanti temporis lapsu vobis minime scripserim oblivioni nequaquam imputandum est vel desidiae. Ob id siquidem intercurrens suspendi mandatum, quia super verbo illo quod conversus noster ad vos destinatus detulit, vestrum in dies exspectabam responsum. Quod ut promoveatis officio adhuc desideramus et postulamus affectu. Quod autem litteris charitatis vestrae inseruistis rumores super negotio nostro non secundum cor vestrum accepisse, quod significare volueritis nequaquam mihi admodum liquet, nam illo miserante qui etiam in ira sua miserationes suas continere non potest, pro rerum conditione et statu temporis prospere erga nos universa geruntur. Adversa etenim nostra sic modificat medicinalis sapientia Dei, ut faciat patienter et aequo animo perpeti per quae promittitur coelestis janua aperiri; adeo ut ipsum reputetur Dei medicina, quod est saeculi plaga et quod est persequentis flagellum sit patientis solatium. Verum, dum huc illuc evolverem quid praetacti verbi contineret involucrum, suspicabar forte vos moveri pro litteris quibusdam a Romano pontifice obtentis: quibus videtur dominum Anglorum regem et personas regni et regnum a nostro eximere pontificio. Sed intendere debet prudentia vestra quod hujusmodi valeat in brevi exspirare mandatum. Unde nec nos ipsi in aliquo inpraesentiarum adversus dominum papam moti sumus nec causamur injuriam. Verum, nolit, velit mundus, contra mundum magnum, tribuente Domino, certabimus agonem supernae vocationis palmam in anteriora sectantes. Sed haec hactenus. Caeterum, ut cum fiducia diligenti loquar, non possum satis admirari quod in facto istorum regum ad gloriam Domini vestri mihi in Christo amantissime et vestram non intendatis industrius. Nostis siquidem omne consilium fore reprobum quod nota comitatur vel sequitur, quam profecto jam contra nos buccinat orbis et videtur non nova attestatio operis. Unde vos tanquam praedilectis dilectiorem exhortamur in Domino ut videatis quomodo caute ambuletis, nec adeo uni vos praebeatis benevolum, ut gloriae nominis vestri sustineatis detrimentum et alter vos perpetuo odiat: potius consideratione adhibita ambo obnoxii sint. Intelligenti dictum est satis. Pro causa Ecclesiae et nostrae jam saepe rogatum rogamus adhuc, utpote cui post Deum debemus modicum id quod nunc scimus et quidquid unquam poterimus, prout expedire noveritis, diligentem et citam adhibere vos curam. Valeat et vigeat erga nos, charissime mi in Christo, vestra dilectio.
EPISTOLA XII. EPISTOLA HERBERTI AD NICOLAUM PRIOREM INFIRMORUM DE MONTE ROTOMAGI.
Author: Herbertus de Boseham

Dilecto sibi in Christo, N. homini Dei, H. THOMAE Cantuariorum archiepiscopi miserabilis nunc et insignis exsulis socius, modicum id quod potest.

Suscepi charitatis tuae litteras, quibus si bene recolo monuisti, ut ego quibus possem modis efficerem, ne Cantuariensis ille a coepto fervore desisteret. Sed non est opus unguentis balsamum vel solem facibus adjuvare nec est necesse ad cursum anhelos urgere calcaribus. Cerno athletam Christi dimicare fortiter et quovis hortatore suo fortiorem, nec in cursu certaminis verborum stimulis indigere. Cerno, inquam, unicum diebus nostris ac verum athletam Christi doctum ab illo, unctum de illo, venditum cum illo, fugisse ut ille, sed gloriosum in illo, adversus quem amici sui et proximi appropinquaverunt, fremuerunt gentes, astiterunt reges et principes convenerunt, per omnia illius factus imitator qui fide et patientia haereditavit promissiones. Unde et contra mundum in theatro hujus mundi spectaculum factus et angelis et hominibus legitime magnum certat agonem et palmam supernae vocationis in anteriora sectatur, ad quam ut perseverando perveniat non mea hominis peccatoris exhortatione, sed gregis tui potius infirmi corpore et spiritu fortioris et tuae propriae orationis fortitudine indiget. Scripsissem plurima nisi ex scripti tui brevitate tuas quotidianas necessitates didicissem. Unde et ego sollicitudinis tuae circa plurima non immemor et scribendi non vivendi quidem a te ipso formam accipiens, paucis pauca respondi, magis tamen plura scribens tibi quam scripseris, reddens cum fenore quae accepi, sed id pro certo noveris, mi charissime, pars animae meae, et alter Nicolaus, mihi in praesentis exsilii mei naufragio, quod quae nunc accipis volo ut tu reddas cum fenore, et quoniam, ut aestimo, magnum gestas in pectore inferiorem non sentiam in sermone. Valeat pauper Christi in Domino.
EPISTOLA XIV. EPISTOLA EPISCOPORUM CANTUARIENSIS PROVINCIAE ET ALIARUM PERSONARUM, QUAE PER EAMDEM PROVINCIAM VARIIS LOCIS CONSTITUTAE SUNT, MISSA AD TH. CANT. ARCHIEPISCOPUM, CUM ADHUC IN EXSILIO PONTINIACI MORARETUR IN QUA ET IPSORUM APPELLATIO INSERITUR.
Author: Herbertus de Boseham
Date:  [ eadem est cum
epistola 436 inter Epistolas Gil. Fol. ]

Ven. Patri et domino, etc

Quae, Pater, in longinquo, etc.
EPISTOLA XV. EPISTOLA HERBERTI AD UNIVERSOS CANTUARIENSIS PROVINCIAE EPISCOPOS ET RELIQUAS PER EAMDEM PROVINCIAM PERSONAS VARIIS LOCIS CONSTITUTAS, EDITA IN PERSONA TH. CANT. ARCHIEPISCOPI ET CONTINENS RESPONSIONEM AD LIBELLUM EORUMDEM EPISCOPORUM APPELLATORIUM.
Author: Herbertus de Boseham
Date:  [ Haec ex epistola prolixa excerpta sufficiant: nam

nihil est nisi rhetoricus libellus a bono Herberto nostro
concinnatus. Epistola quam revera sanctus Thomas
ad episcopos Angliae remisit, jam inter epistolas
S. Thomae sub n. 75 edita est. ]

THOMAS, Dei gratia Cantuariensis Ecclesiae minister humilis, dilectis sibi in Christo fratribus ejusdem Ecclesiae filiis coepiscopis suis et reliquis ecclesiarum Dei ministris per provinciam constitutis, quae recta sunt intelligere ac novissima providere.

Exspectans exspectavi in dies si quis de amicis meis et notis super me intelligeret, hominem novissimum et tanquam morti destinatum, sperans me a vobis saltem, fratres, aliquam vel sero consolationem recepturum in hoc magno certamine passionum. Et ecce mihi in eremo Pontiniaci commoranti scripta vestra demum perlata sunt quae videbantur et amorem sonare pariter et querelam: amorem, quia ut longiora percurram brevius scripsistis esse solatio me post discessum meum fama celebri perhibente nil altum sapere, etc. . . .. . . . . . . . . . . . , Sed, ut ad appellationem a vobis factam revertamur, ex jam dictis liquido vobis constare debet, etsi non ore, conscientia tamen vestra mihi testimonium perhibente, quam iniqua sit appellatio haec. Praeterea, sicut vos ipsi scribitis, jam dudum super eodem in facie Ecclesiae appellastis, si super alio vos videritis. Sed illius appellationis prosequendae tempus, quod etiam non nisi urgentissima ratione conceditur, jam fere exactum est. Biennium enim est: quare nec cum infra tantum tempus, quod non nisi urgentissima de causa indultum est, appellationem prosecuti non sitis, appellatio ista vetus nunc innovata nullum appellatoribus remedium pariter, praesertim cum judicis copiam haberetis, etc. . . . .
EPISTOLA XVII. EPISTOLA CANTUARIENSIS THOMAE ARCHIEPISCOPI EXSULANTIS, RESPONSALIS AD APPELLATIONEM EPISCOPORUM ANGLIAE SCRIPTO FACTAM ET AD QUAEDAM ALIA SIBI AB IISDEM OBJECTA.
Author: Herbertus de Boseham
Date:  [ Vide Epist. S. Thomae, infra, sub num. 75.]

THOMAS D. g., etc.

Fraternitatis vestrae scriptum quod tamen, etc.
EPISTOLA XVIII EPISTOLA HERBERTI EXSULANTIS AD WILLELMUM CARNOTENSEM ELECTUM.
Author: Herbertus de Boseham

Cum ergo arriperem calamum ut verborum filis epistolaris eloquii talarem fulgidam et polymitam vestem texerem, in quo et charitatis mutuae praestarem officium, subito cecidit manus, obriguerunt digiti et stylus ipse quasi esset dolentis animi conscius obducitur situ; objurgans et dehortans, ne dictionum solemnia et verborum lenocinia quaererem: nam qui quotidie cogor amara bibere, dulcia mihi amantissime quando possum tibi propinare. Dicit siquidem Scriptura quod musica in luctu importuna narratio est; cithara vero mea in luctum versa est, organum meum in vocem flentium, nam ut reliquam exsulantium multitudinem taceam, quae tam injusta unius percussione multatur et exsulare compellitur, ubi nulli parcitur sexui, nulli defertur aetati, in me tamen prae caeteris confirmatae sunt irae et Anglorum regis irruit furor, qui me in meo jam confirmavit exsilio et eo regnum agente omnem mihi spem reversionis ademit, sed benedictus Dominus Pater misericordiarum et Deus totius consolationis, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, eo enim ipso me juxta Evangelii vocem beatum pronuntio, siquidem persecutionem patiens et socius propter justitiam patientis. Memor etiam quia tyrannus omnis coelestis opificis malleus est et modico tempore sinitur malignari. Praeterea Dominus mihi in tribulatione hac auxilium dedit certum spei meae refugium, tu enim solus post Deum refugium meum es a tribulatione quae circumdedit me, sed haec cursim et succincte pertranseo, ne in adversitate positus pro praeteritae dilectionis munere tua potius quam te videar quaesivisse. Scias etiam, amantissime mihi in Christo, veram esse illam de Romanis sententiam quam condiximus, cum mutuis aliquando et secretis foveremur alloquiis, qui ponunt lucem tenebras et tenebras lucem: quorum dextra repleta est muneribus, et quaestum aestimant pietatem; solum quae sua sunt quaeritantes, non quae Jesu Christi, et utinam quae sua, si ab alienis cor manusque continerent! Fratres est profecto juxta prophetam Ephraim quasi columba non habens cor, arietes non invenientes pascua, abierunt absque fortitudine, ante faciem subsequentis, sapienti dictum est satis. Ut tamen aliquid apertius eloquar, illi qui se faciunt summos Christianae militiae duces nullatenus audent ex adverso ascendere, murum se opponere pro domo Dei, sed jam terga praebuerunt et lucernam justitiae posuerunt sub modio, plus regem illum Anglorum quam angelorum Dominum metuentes, et certe nisi me augustia temporis, etiam styli verecundia prohiberent, tanta de iis modo ingererem, quod ne dicam brevem, sed etiam omnem epistolarem excederem modum. Attamen de ipsorum insufficientia imo potius de consummata malitia disserens cogor finem facere ubi finis non est.