EPISTOLA XX. AD B. MONACHUM.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Hortatur monachum quemdam, ne alterius culpas purgandas suscipiat, si susceperit, subita, plenaque expiet poenitentia. Ob idque adducit exemplum monachi, qui cum fuisset negligentior in amici noxis abluendis, poenas purgatorii subiit.

Domno B. fratri charissimo, PETRUS peccator monachus salutem et fraternae charitatis affectum. Quod praesens saepius inculcavi, nunc absens scribo, et ne fluctuantis materia more decurrat, funiculum scriptionis innecto, videlicet ut implere valentis poenitentiam nullatenus inordinata charitate suscipias. Quod si susceperis, instantissima, prout vires suppetunt, agilitate persolvas. Porro cum canonica vetet auctoritas, ut poenitenti sacerdos unius diei jejunium non relaxet, nisi ad praesens digni pretii taxatione per eleemosynam compenset, qua conscientia tam metuendae cautioni obligamur, qui quam sit propinqua vitae nostrae meta, non novimus? Dominus plane Martinus, qui in Camaldulensi eremo commoratur, 208 vir videlicet diversis virtutibus adornatus, et praecipue jugibus lacrymarum fluentis irriguus, mihi retulit quod narro: Monachus erat, inquit, in maritimi territorii coenobio, quod dicitur ad Pinum, multis peccatorum nexibus involutus, cui cum juxta quantitatem lapsuum, austerior ac longa nimirum poenitentia fuisset indicta; ille fratri cuidam, cui complex in amicitia familiarius adhaerebat, ad comportandum poenitentiae pondus auxilium petiit. Quod frater ille devote suscipiens, condictam poenitentiae partem tulit atque persolvendo hujus debiti canone securum manere praecepit. Sed dum ille partito levigatus onere, a districtioris vitae censura remittitur; iste ad solutionem debiti prolixioris sibi vitae spatium pollicetur, aliquanto post in aegritudinem cecidit, atque subito mortem, quam procul esse sperabat, incurrit. Fuerat autem ille frater, quantum ad se, irreprehensibilis vitae et opinionis inter fratres honestae. Non multis vero postmodum diebus poenitenti monacho in somnis apparuit, quem ille protinus inquisivit. Quid erga te, frater, agitur? quomodo tibi est? Male, inquit, et dure, sed propter te. Nam liber a propriis, quia tuis me vinculis innodavi, et alienae cautioni obnoxius non reddidi, nec persolvi, flagellis atteror, et amara satis animadversione coarctor.--Unde, quaeso, te, et, qua valeo, supplicatione deposco ut vigiles pro te ac liberes me; vade itaque et sanctum hujus loci precare conventum, ut debita meae sponsionis a me neglecta persolvant, sicque me, quae praesto sunt, suppliciis eruant. Expergefactus ille, fratribus quod viderat retulit, quod audierat intimavit, preces exposuit, efficaciter impetravit. Porro autem, cum jam fratres praefixam illius poenitentiae quantitatem diversis argumentorum specialium exercitiis implevissent, praefato monacho frater ille per visum rursus apparuit, eique festivitatem sereni satis et alacris vultus ostendit. Interrogatus iterum quid haberet, respondit, se per orationes fratrum, non modo poenalibus incommodis erutum, sed etiam ad electorum sortem mirabili dexterae Excelsi immutatione nuper translatum. Benedicta divinae clementiae dispensatio, quae per mortuos etiam instruit vivos, et dum alios verberat, alios qualiter a verberibus eripiantur instruit. Audisti, frater, historiam; esto providus ad cautelam.