EPISTOLA X. 1. 2. 3.
Author: Paulinus Nolanus

Delphino Burdegalensi episcopo, a quo baptizatus fuerat, summa pietate excusat se minus idoneum ad tractandos in epistolis sacrae Scripturae locos: quod ille postularat. Hic Delphinus Ecclesiae fastis reperitur insertus die nono ante kalendas Januarias.

Beatissimo et peculiariter domino, semper in Domino Christo nobis patri DELPHINO, PAULINUS. Accepimus litteras sanctae affectionis tuae, quibus jubes nos in epistolis quas ad te facimus, aliquem praeter officii necessitatem, de Scripturis adjicere sermonem, qui tibi thesaurum nostri cordis revelet. Sed parentes potius filiis thesaurizare, et ordo pietatis postulat, et magister Apostolus docet. Quamvis tu nobis a Domino et in Domino pater factus semper thesaurizaveris bona, et thesaurizare non desinas: praeter illud gratiae salutaris 47 talentum, quod te consignante suscepimus non in terra abscondendum, neque in sudario involvendum, sed apponendum nummulamis, a quibus uberi multiplicaretur usura; vel iis distribuendum in tempore opportuno, qui ad praeparandas in adventum sponsi faces, venditant oleum sapientibus comparandum. Thesaurizas vero nobis et alio modo semper, qui de thesauris Domini ad gratiam, quae per te data est nobis, apponi rogas. Atque utinam tantum capere possimus, quantum tu, ut accipiamus, potes impetrare. Nam profecto de hac pro nobis postulationum tuarum conscientia atque fiducia petis a nobis, vel magis repetis, ut aliquid spiritale ad te loquamur, quod semine in nobis dignum tuo sit; quia secundum fidem tuam exorasse te credens, quae nobis orasti et oras dari, effectum sollicitudinis et deprecationis tuae de nostri cordis et oris fetibus per documenta verborum capere desideras: quoniam ex abundantia cordis os loquitur, et sapor mentis in sermone gustatur. Juste itaque sanctitas tua depositi sui debitum repetit, et seminis sui germen exspectat. Sed quid faciam ager sterilis? qua tibi fruge respondeam, qui pro tritico tribulos, vel pro uvis edidi spinas? Et ideo conscius malae segetis aut infructuosae arboris, ut vel pietati debitae satisfaciam, sola in litteris meis officii verba praetendo, et sensum a corde tuo degenerem pudore inertiae confusus occulto; dum nimiae circa me dilectionis tuae conscius timeo, ne animum tuum bonae de nobis spei praesumtione gaudentem decepta exspectatione contristem, et cogaris dicere vel scribere mihi: Ego te plantavi vitem fructuosam, tu vero conversus es in amaritudinem vitis alienae . Exspectavi ut faceres uvam, et tu fecisti spinas; atque utinam vel illas utiles, quae contra linguam nequam sepimentum piis auribus praestant, et fidem in corde cauto, velut frugem in agro circumcluso tuentur. Sed tu illas, ut sentio, inutiles et nocentes, quae verbum suffocant et convertunt in aerumnam, dum carnalibus adhuc cogitationibus corda configunt, quasi rhamnus asper produxisti. Quaeris ergo, piissime pater, quid facias adhuc quod non feceris nobis? cum et 48 plantaveris nos in domo Domini, et plantati maceriam signaculi salutaris, qua ab incursu silvestris apri, et depastione ferocis onagri muniremur, adstruxeris et torcular foderis, quo per conversationem piam quasi quamdam tibi dulcem de tua vite vindemiam funderemus. Habes adhuc, quod facias imitatione illius, qui sterilis ficulneae commeatum a Domino vineae deprecatus est, et imminentem inutili ligno excisionem distulit sponsione. Sic igitur et pro nobis pietatis tuae cura interveniat, et positam ad radices arborum jejunarum securem vel annua Domini indulgentis exspectatione suspendi postulet. Sponde patrifamilias diligentiam pro nobis sollicitudinis tuae, et assiduas orationes, tamquam illum apostolicum evangelici stercoris cophinum pollicere, quo cordis nostri terra pinguescat, et sationis tuae seges nutriatur, vel plantationis tuae arbor succum tuae fecunditatis accipiat; ut in die recognitionis , quo pariter sator messorque gaudebunt, nos quoque paterno sinu afferens inter manipulos tuos, repetas ab eo culturae tuae fructum; cum illi qui sata irrigantium nutrit, et colentium labores fructificat, id in nobis, quod non ad ignem jubeat abscidi , sed ad horreum metere dignetur, obtuleris.

Notes: (LXX,

aliena) (V. not. 27) (Id est judicii. V. epist. 19, n.
3) (V. 
epist. 11, n. 7)