medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
89  EPISTOLA IX. ANSELMO ARCHIEPISCOPO.  In concilio Barensi an. 1098, praesente Urbano II summo pontifice, D. Anselmus Cantuariensis archiepiscopus, Graecorum errorem de processione Spiritus sancti, egregie confutarat. Rogat eum Hildebertus ut quae in disputatione viva voce protulerat argumenta, scripto ad utilitatem Ecclesiae mandare non pigeat.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Familiare est sapienti tolerare nescientem. Hinc est quod inscientiam meam aperire non timui, quia erat cum sapiente colloquium. Eam, nisi fallor, et scientia vestra erudiet, et charitas supportabit. Felicem me, inquam, si meruissem vel praesens instrui, vel tanquam familiaris epistolam suscipere destinatam. Hoc autem mihi locus invidit, nec aliter salutationis indulsit obsequium, nisi prius orbis dimidium consultarem. Oportet enim maris et aeris explorare clementiam, si quem judicamus in Anglia salutandum. Caeterum talis incommoda separationis, charitatis copula supplevit, quae neminem patitur esse absentem nobis, neminem non familiarem. Ea nihil est diffusius. Par enim latitudo est, et charitatis et mundi. Charitas amplectitur quidquid Oceanus. Charitas in sacrario dilectionis, et amicum colligit in Deum, et inimicum propter Deum. Eadem diligere non desinit, cum diligi desinatur. Omnes habet praesentes, omnes affines. Quibus non potest obsequio, subvenit affectu. Absit igitur ut publicum charitatis beneficium mihi maris fluctibus auferatur, cum scriptum sit: Aquae multae non poterunt exstinguere charitatem . Facile enim est ut diversi cultores littoris charitas uniat, quae unam rempublicam 90 terram fecit et coelum. Hujus itaque fiducia, invecta est mihi praesumptio inquirendi atque postulandi quod impensum non minuit erogantem. Si votorum summa quaeritur, sequens illa pagina declarabit. Appulsorum relationibus didici vos in concilio Barensi sermonem habuisse de Spiritu sancto, quem calumniosa Graecorum versutia a Filio minime procedere fabulatur. Quod igitur adversus hanc illorum dementiam in praefato promulgastis concilio, succincto tractatu deprecor adnotari. Et quia ipsi Latinorum Patrum testimonia non suscipiunt, his auctoritatibus opus flagitatum munire non taedebit, quas Graeca calliditas et suas fateatur et nostras. Magna quidem, beate Pater, postulo, sed quae pariter et suscipienti proficiant et danti. Nobilis enim possessio est scientia, quae distributa suscipit incrementum, et avarum dedignata possessorem, nisi publicetur, elabitur. Conservet nobis Dominus sanctitatem vestram, et videant vos oculi mei, antequam moriar.


Notes: (Cant. VIII, 7)
EPISTOLA X. PRIORI CARNOTENSI.  Huic gratulatur quod monachos a primo regularitatis fervore delapsos in melius reformaverit, et ut quod probe incoepit sedulo perficiat pathetice exhortatur.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Non potuit ad nos usque tua non pervenire opinio, quia, juxta Salomonem, oleum effusum nomen tuum . Ejus odore tuam, mi frater, edocti devotionem, benediximus Domino Deo Israel, quoniam devotio tua, nihil aliud est quam gratia sua. Quis enim, corruptis moribus et monastico ordini conculcato subvenire posset, quis consulere, nisi adjutus ab eo 91 qui dixit: Sine me nihil potestis facere? . Grave quidem est in pugna tirones animare, gravius autem revocare fugientes. Majori eget studio reddere quam conservare sanitatem. Ita vix est qui dubitet hoc ordine facilius ignaros informari quam reformari perversos. Unde et te splendidior gloria respicit, cui desursum datum est et colligere dispersa, et confracta solidare. Sub te cultore sterilis ficus effloruit, et in gratiam cum suo rediit domino, cujus minas et securim formidabat. Erit itaque tui studii circa commissam tibi arborem fodere, circa mittere stercora. Talis planta facile resilvescit; et si desinas colere, ejus virentia brevi tempore reputrescunt. Quotidie flat aquilo, non floribus tantum, sed et fructui suspectus et foliis. rogandus est auster ut veniat, ut perflet hortum suum , et efficiatur odor ejus, sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus. Fortassis in publica commoda peccem, si longo sermone morer te; si quos debes pluribus oculos prolixiore pagina teneamus. Hoc tamen unum nec te legere taedeat, nec fidem dictis adhibere. Vicem mihi rependes, si ames me et ores pro me.


Notes: (Cant. I, 2) (Joan. XV, 5) (Cant. IV, 16)
EPISTOLA XI. D. ANSELMI AD HILDEBERTUM.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Anselmus, servus Ecclesiae Cantuariensis, Hildeberto domino et reverendo coepiscopo Cenomanensi, salutem temporalem et aeternam.

Litterae 92 vestrae sanctitatis valde me vobis debitorem reddunt, non quia me supra me extollunt, sed quoniam immensam dilectionis erga me sinceritatem ostendunt. Si enim propter Deum, ut illi placeamus, inimicos, multo magis, ne illi displiceamus, diligere debemus amicos. Quapropter, si aut nullam, aut minorem dilectionem vobis tribuo, injustum in mea conscientia me judico. Sicut igitur hanc volo vitare injustitiam, sic vestram amplecti desidero amicitiam. Fateor etiam quia, si mihi esset possibile, vos ad duplum quam me diligatis deberem diligere, quia vos me praevenistis amore, quod probastis munere. Nam quoniam immeritum dilexistis, non minus debeo rependere, et sicut datis exemplum, tantumdem gratis debeo impendere. Quoniam si significastis vobis placere hoc, quod de opusculis nostris vidistis, praesumimus vobis mittere quaedam quae, ut puto, nondum vidistis.
EPISTOLA XII. ROGERIO SALISBURIENSI EPISCOPO.  Huic recens, ut videtur, ad Salisburiensem episcopatum promoto, congratulatur Hildebertus; eique Guidonis, qui ei in Ecclesia Cenomanensi postea successit, eximias ad obsequium Ecclesiae dotes commendat.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Virtuti gratulor, cui, sub solo rege nostro, suam video non deesse mercedem. Novit ille regiam manum donativo 93 melius splendere quam sceptro, nec satis esse principi subditos exemplis ad bene agendum provocare, nisi provocentur et praemiis. Hinc est quod defoecati mores tui, summo donati sunt sacerdotio, quo nihil convenientius sanctorum vel remuneratio, vel materia est studiorum. Sane sana regis dispositio, quae Christi Ecclesiae nihil melius providere quam te, cujus et scientia subjecti proficiunt, et patrocinio virtus exsultat. Talem te pro nostro Widone rogare decreveram, sed veritus sum ne quod per te facturus es, precibus extortum putaretur. Gratiora sunt beneficia, quae non alieno interventu, sed affectu spontaneo proveniunt. Praefatum tamen fratrem filiumque nostrum eo non debui defraudare testimonio, quod non minus vita quam litteratura promeruit. Unus ex nostra Ecclesia excerptus est, cui et ad fructum scientia et ad exemplum mores exuberant. Unus ille tibi pro multis erit, quoniam in illo uno multos magistros invenies. Porro diuturnior ejus apud te conversatio, pauca me super eo scripsisse conclamabit. Vale, mortemque non pluribus stadiis ab aula quam a tugurio distare memineris.
EPISTOLA XIII.  Gratias agit Hildebertus D. Anselmo pro suscepto De Spiritu sancto tractatu, quem ab eo superiori postulaverat epistola  .
Author: Hildebertus Cenomanensis

Et dies laetus, et vultus solemnes, cum tuo mihi tractatu pariter accesserunt. Susceperam prius benedictionem 94 tuam, servus ego, servus tuus, et egit gratias Deo et tibi devotus effectus, affectus meus. Humanum quidem fuit subvenire proximo per compassionis affectum, sed divinum fidem Catholicam defendere per inhabitantem in te Spiritum sanctum. Utrumque autem operatus est unus atque idem Spiritus, volens tibi virtutum exuberare gratiam, quem suae processionis a Filio reservabat defensorem. « In malevolam enim animam non poterit introire sapientia, nec habitare in corpore subdito peccatis . » Unde dignum fuit ut advocatus Veritatis exemplum praetenderet religionis. Talis praeterea pastoralibus excubiis congruebat, cui nihil deesset ad plenitudinem justitiae, nihil ad integritatem doctrinae. Beatum sane pectus, quod virtutum conventus reverendum sibi penetrale consecravit. Inde velut ex abditis divina prodeunt oracula, nihilque aliud sacra verba profitentur quam coelestis interpretem voluntatis. Eorum me saepius recordantem stupor opprimit; et dum singula diligenter intueor, omnia Spiritui sancto confiteor ascribenda, cum Psalmista dicens: A Domino factum est istud, et est mirabile in oculis nostris . Vicem mihi, sanctissime Pater, rependes, si tuarum participem me feceris orationum.


Notes: (Sap. I, 4) (Ps. CXVII, 23)
95  EPISTOLA XIV ARCHIEPISCOPO ROTHOMAGENSI.  Negat Hildebertus ullum quocunque praetextu conjugium fieri posse legitimum inter consanguineos et affines.
Author: Hildebertus Cenomanensis
Date:  [ al. metirer]

Sicut sanctitatis vestrae, pagina denuntiat, filia Walteri de Meduana comitis de Moritonio sanguine proxima praedicatur. Prius autem quam praefatas personas matrimonii vinculum astringeret, idem Walterius consanguinatem mihi submurmurans, quid sentirem cautius exploravit, bonum sibi videri, si bellum quo diutius comes in eum desaevierat, intervenientis conjugii charitas terminaret. Addidit praeterea vos vestrosque comprovinciales ei scripto confirmasse, compendio pacis et quietis tolerandum consanguinatis piaculum. Unde et assensum Cenomanensis Ecclesiae futuris nuptiis postulavit, ut ejus quoque auctoritate, conjugio filiae stabilitatem acquireret, si quando ei libellus repudii scriberetur. 96 Mihi autem nec extorqueri assensus, nec persuaderi potuit, prudentiam vestram in eorum simplicitatem descendisse, quos redarguit Apostolus dicentes: Faciamus mala ut veniant bona . Super his ergo quod ad me pertinuit sollicitus fui. Petenti assensum, dissensum nuntiavi, nullius dispensationis intuitu permittens consanguineos aut affines inhibitarum foedera contrahere nuptiarum. Huic autem connubio usque ad dissidium resistere, illius erit sollicitudinis ad cujus parochiam nupta demigrasse cognoscitur. Conservet vos Dominus, Pater sancte


Notes: (de Mayenne) (Mortaigne, potius Mortain ) (Rom. III, 8)
99  EPISTOLA XVI.. C. PRAENESTINO EPISCOPO.  Invictam episcopo Praenestino, Cononi scilicet cardinali, et summi pontificis per Orientem et Occidentem legato, in negotiis ecclesiasticis integritatem gratulatur, et ad perseverantiam hortatur.
Author: Hildebertus Cenomanensis
Date:  [muneris]

Zelum legis habes, quem tamen cathedra non contulit, sed apud te invenit. Id ostendunt commissa tibi Ecclesiae negotia, quae pariter et inter minas intrepidus, et integer inter munera, sub capitis discrimine peregisti. Caeterum: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Perseveres, oro, nec aliquando patiaris ut illud purissimum conscientiae tuae argentum cujuslibet scoria decoloret. Venturus est Satanas ad te qui tentet te, qui dicat: Haec omnia tibi dabo, si cadens adoraveris me . Sed si bene novi te, sic responsurus es tentatori: Vade retro Satanas .


Notes: (Matth. X, 24) (Matth. IV, 9) (ibid., 10)
EPISTOLA XIX. R. ANDEGAVENSI EPISCOPO.  Sacerdotem, qui defectu azymi in pane communi consecraverat, ad Andegavensem, proprium scilicet episcopum, remittit puniendum, pro scandalo potius quam pro delicto.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Sacerdos praesentium lator, dum ministraturus sacris astaret altaribus, 104 nec in hostiam praeparatum panem inveniret, de communi pane sacrificium se confitetur obtulisse. Qua in re, licet potius consuetudo quam fides impugnetur, nos tamen nonnullam in eo culpam attendimus, arbitrantes gravius puniendum esse scandalum, et sacerdotis incuriam, quam reatus qualitatem. Quod quia in vestra dioecesi factum est, personam quae peccavit peccatum sub vestro statuimus judicio, quatenus ab eo pastore transgressio puniatur, cujus gregem sacrificii novitas perturbavit. Erit igitur vestrae deliberationis in sacerdotem qui male graecatus est, eam proferre sententiam, quae plus habeat patris, quam judicis; plus misericordiae, quam censurae. Scriptum est enim: Cum iratus fueris, misericordiae recordaberis .


Notes: (Habac.
III, 2)
EPISTOLA XXIV.  Cyprianus et Petrus clerici famoso haeresiarchae Henrico imprudenter adhaeserant. Hos resipiscentes, et ad saniorem doctrinam Hildeberti suasu reversos, ipse ut sincere Catholicos toti clero commendat.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Omnibus archiepiscopis et episcopis HILDEBERTUS humilis Cenomanorum sacerdos, salutem et orationes in Christo.

Praesentium latores, Cyprianus scilicet et Petrus, dum disponerent ascensiones in corde suo, descenderunt in lacum mortis, secuti quemdam pseudoprophetam, quem qui secuti sunt, persecuti sunt semetipsos. Henricus is erat, magnus diaboli laqueus et celebris armiger Antichristi. Huic et habitu religionem et verbis litteraturam simulanti tandiu praescripti fratres adhaeserunt, donec eis et turpitudo in vita et error innotuit in doctrina. Ubi enim cognoverunt vias ejus, vias esse non rectas, prius ad se reversi sunt, dehinc ad nos transierunt, cujus dioecesim pestis ea sic infecerat, ut renitens ei clerus vix intra parietes ecclesiae suam tueretur libertatem. Post multas autem tribulationes, Deo auxiliante, serpens ille crepuit apud nos, patefacta pariter et ignominia vitae et veneno doctrinae. Ex tunc iidem fratres nostro parentes consilio, ad quod proposuerunt studium 120 redierunt, vestimento seductionis, et angelo tenebrarum derelicto. Haec ideo, fratres, fraternitati vestrae scripsimus, ne, si contigerit praefatos juvenes vestras ingredi parochias, ex hujusmodi mutatione aliqua notentur infamia, sed potius utrique congaudeatis, quia uterque mortuus erat, et revixit, perierat et inventus est . Valete.

Notes: (Luc. XV)
122  EPISTOLA XXXI. R. ANDEGAVENSI.  Monet episcopum Andegavensem injuste ab illo percussum anathemate quemdam Lisiardum, ob suppositum raptum filiae Goffridi, cum raptus ille non sit vel verisimilis; imo probat inter eos legitimum intercessisse matrimonium, cum liber utrique intervenerit consensus.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Ne vel deesse justitiae vel adversus justitiam Lisiardo anathematis videremur immeritam inferre sententiam de sacrilegio et rapina, quorum ipsum arguitis, veritatem diligentius inquirere disposuimus. Itaque secundum tenorem recitati nobis negotii, praefatum Lisiardum nec sacrilegii reum esse manifestum est, nec aliqua filiam Gaufridi impetisse violentia. Quis enim affirmare audeat puellam de monasterio sanctimonialium abstractam, quam maturioris doctrinae causa sacris admistam virginibus, ad virum egredi pater dictavit, amita eduxit, mater voluit, ipsa consensit? Consensit, inquam, in nullius nisi Lisiardi, sicut ipsa testatur, eo vivente transitura conjugium. Sane consilium sapiens, et maturius suis annis, quo sic harmonia sua legitimis est servata nuptiis, ut eligeretur vir, non inferior genere, non conditione abjectior, non minor potestate. Quantum autem consensus obtineat in matrimonio principatum Nicolaus papa, sic Hincmaro demonstrat episcopo sufficiat secundum leges solus eorum consensus, quorum de conjunctionibus agitur. Qui consensus si solus in nuptiis defuerit, caetera omnia cum ipso coitu frustrantur. De eodem Joannes Chrysostomus: « Matrimonium, inquit, non facit coitus, sed voluntas. » Hoc etiam Urbanus papa non tacuit super Aragonum regem, qui neptem suam cuidam militi se daturum sub fidei promissione firmaverat, canonicum proferens in haec verba capitulum: « De neptis tuae conjugio, quam te cuidam militi daturum, necessitatis instante articulo, sub fidei pollicitatione firmasti, hoc aequitate dictante decernimus, ut si illa virum, ut dicitur, omnino renuit, et in eadem voluntatis auctoritate persistit, ut viro illi prorsus se deneget nupturam, nequaquam eam invitam et renitentem, ejusdem viri cogas conjugio sociari. Quorum 123 enim unum corpus est, debet esse et animus, ne forte, cum viro alii invita fuerit copulata, contra Domini Apostolique praeceptum, aut reatum dissidii, aut crimen fornicationis incurrat. Cujus videlicet peccati malum in eum redundare constet, qui eam conjunxit in vitam.
EPISTOLA XXVII. MEMORIENSI EPISCOPO.  Cuidam episcopo, ut putatur, Anglo, qui defunctae reginae animam Hildeberti precibus commendaverat, promittit huic se et grati animi et charitatis officio non defuturum; simul et illi pollicetur missurum exceptiones decretorum, quas incoeperat colligere, statim ac illis supremam manum imposuisset.
Author: Hildebertus Cenomanensis
Date:  [ al. solamur]

Plerumque fit ut ex praeteritis, eventum colligamus futurorum. Unde et nos veram amicitiam speramus ex vobis quae amico sepulto non sepelitur in vobis. Docet hoc animi vestri circa reginam sanctus, et superstes affectus, cui pro ea 124 intervenire non sufficit, nisi ei aliorum etiam impetret interventum. Oratis quidem orari pro ea, sed credimus eam plus posse suis nos adjuvare, quam egere nostris precibus adjuvari. Fateamur enim necesse est eam decessisse Reginam, cui nihil ex opulentioribus deliciis, nihil ex potestatis licentia, nihil ex lenocinio sexus, ad honestatis periculum subrepsit. In ea praeter virtutem, nihil virtus invenit. Quem vitae modum, licet interventu post mortem non egere noverimus, vestram tamen praecessimus exhortationem, veriti judicium, nisi orationum sedulitatem, quam a nobis Regina promeruit, spontanei potius, quam rogati solveremus. Ingratum coluit, nisi colatur et ipsa pro seipsa. Praeterea non solvimur a debito, si interventum nostrum alienus ei comparet interventus. Beneficium namque pro alio remunerare, quam pro seipso, non solvit, sed obligat debitorem. Sane praedestinatis nobis scriniis primo paginae nostrae capitulo gratias ageremus, nisi sicut in animo, sic et in scripto primum sibi locum regina vindicaret. Sero enim reginae meminit, quisquis ejus, post aliquid, recordatur. Exceptiones autem Decretorum, 125 quas in unum volumen ordinare disposuimus, ad suum finem nondum perductae sunt. Opus enim hoc liberum curis pectus desiderat, cujus nos episcopos immunes fecit. Horum tamen jam explevimus partem, atque ad id peragendum quod restat, episcopum deponemus. Peractum vestras veniet in manus, nec opus erit ut pro eo deferendo vester legatus ad nos usque fatigetur. Officii nostri erit vobis illud per nostrum destinari. Vale.
EPISTOLA XXVIII. GIRARDO EPISCOPO.  Willelmus de Longeio, seu de Lonleio cuidam Hugoni a Girardo excommunicato, communicans a Gerardi gratia exciderat, in quam tamen, Hildeberto mediante, redierat. Veritus tamen ipse ne injuriae remissae non oblitus Girardus, Guillelmum iterum exagitaret, enixe flagitat ab eo indulgentiae concessae confirmationem.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Potestati cedit ad gloriam, injurias ulcisci nolle cum possit. Quod fraternitas vestra satis episcopaliter attendens Guillelmo de Longeio indulsit, qui pro Hugone, vestro scilicet excommunicato, in Engolimensi concilio agens, dum ejus quaereret gratiam, amisit vestram. In quam licet intercessione nostra redierit, tamen, quia semper suspecta est offensa potestas, adhuc per nos deprecatur 126 sibi in integrum ignosci. Quod eum constabit adeptum, si provectui ejus persona quam offendit non obstat. Absit autem ut sic ad ultionem remissae revoletis injuriae, cujus est, in remittenda ex animo injuria, solem praevenire occidentem. Bis Deo sacrificat offensus et clemens praesul. A tyranno parum differt sacerdos illatae memor injuriae. Praeterea immeritum persequitur puniens quam remisit offensam. Remisistis autem: Et hoc nobis signum: Guillelmum nobis in praefato commisistis concilio, praecipientes ut ex deliberatione nostra super hoc satisfaceret Deo, quod excommunicato vestro communicare praesumpserat. Si quid igitur apud amicum preces amici possunt, sentiat Guillelmus ab animo vestro omnem omnino propulsatum rancorem, quoniam qui potuit offendere, potest et vult offensam devotis redimere obsequiis. Vale.
EPISTOLA XXXI.  Hac epistola confirmat Honorius II, summus pontifex, quidquid actum didicerat per praecedentem epistolam ab Hildeberto et suffraganeis ejus in concilio Nannetensi.
Author: Hildebertus Cenomanensis
Date:  [unius effectae voluntatis]

HONORIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus fratribus Turonensis metropolis suffraganeis episcopis, salutem et apostolicam benedictionem.

Charissimi fratres, Hildebertus Turonensis archiepiscopus, sicut bonus 134 pastor pro grege suo vigilans, convocatis fratribus sapientibus, et aliis religiosis viris, quemadmodum ex suarum litterarum inspectione cognovimus, in Nannetensi civitate de more metropolico concilium celebravit, ibique de incestuosis nuptiis, et spuriis sacerdotum filiis, et de his qui quasi haereditaria successione ecclesiastica peterent beneficia, pertractans, corrigenda correxit, et statuenda constituit. Universitati ergo vestrae mandamus, quatenus ea quae ab ipso, juxta sanctorum Patrum decreta, ibi ad honorem Dei et salutem populi statuta esse noscuntur, irrefragabiliter observetis. Sicut enim in humani compage corporis membra famulantur capiti, et obediunt tanquam supremo et provisori, ut sic persona servetur incolumis, ita fidelium mentes unius voluntatis pro custodienda unitate fidei et statu Ecclesiae, suis debent humiliter parere praelatis. Ad haec pravas illas consuetudines a comite Britanniae in manu praefati archiepiscopi in conspectu synodi refutatas, alteram quarum maritis vel uxoribus decedentibus bona eorum mobilia a potestate saeculari diripiebantur, alteram vero qua illi, qui naufragium evaserant, et in portu postmodum spoliabantur, damnamus, et ne quis eas futuris temporibus renovare praesumat auctoritate apostolica interdicimus. Iniquum enim esse censemus ut quem divinae clementiae magnitudo a saevientis pelagi voracitate diverterit, hominum saeva rapacitas audeat spoliare. Piorum namque imperatorum emanavit auctoritas, etiam ut earum rerum quae in tempestate maris, levandae navis gratia emittuntur, non amittatur dominium. Non enim quis eas eo animo abjecit, quod habere nolit, sed quod periculum effugere possit; et qui res ipsas lucrandi animo abstulerit, furtum committit. Datum Laterani, XIII Kal. Junii.
EPISTOLA XXXII.  Pro canonicis Sancti Martini apud Honorium II papam, in cujus indignationem ecclesiae suae jura propugnantes incurrerant, Hildebertus intercedit.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Non paucis declaratur privilegiis, quantum ecclesiae Beati Martini 135 Romani detulerunt pontifices, quantamque providerint libertatem. Quam dum praefatae ecclesiae canonici, salva reverentia vestra, tueri niterentur, fortassis prolapsi sunt, suamque dignitatem quarentes obtinere, derogaverunt alienae. Eorum transgressionem, sanctissime Pater, non purgo, non excuso, non minuo quibus vel levis error ad judicium cedit, si Romam offendit. Caeterum generaliter ex charitate debemus, ut supplicemus ad veniam, si frater declinat ad culpam. Charitas igitur nos compulit ad ostium pulsare misericordiae, atque pro fratribus interpellare apud Petrum, cui septuagies septies dimittere praecipitur, si toties in eum delinquatur . Sicut autem praedicti testantur canonici, nihil adversus apostolicam praesumptum est majestatem; nihil quod authenticis non purgetur privilegiis. Quae si vel auctoritate conferentium, vel processu temporis stabilitatem meruerunt, rogamus ne mater filiae subtrahat gratiam, quam contulit ad quietem. Neque enim dignitatem minuit apostoli libertas impensa confessori. Nec nos ita Martinum venerari quaerimus, ut Petrum conculcemus. Si vero praedicta minus se defendunt privilegia, parcat filiis Pater, et indulgeat ex misericordia quod admissum est ex ignorantia. Conservet nobis Dominus sanctitatem vestram, et praeparent nobis orationes vestrae viam qua prospero eventu liminibus apostolorum praesentari mereamur.


Notes: (Matth. XVIII, 22)