XXV.  Bulla pro Geraldo priore Cadurcensis beati protomartyris Stephani ecclesiae.   (Anno 1119, Jul. 30.) [Guil. DE LA CROIX,  Series et Acta episc. Cadurcens.,  pag. 68.]
Author: Calixtus II

CALIXTUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis GERALDO priori, et ejus fratribus in Cadurcensi B. protomartyris Stephani ecclesia regularem vitam professis, tam praesentibus quam futuris, salutem et apostolicam benedictionem in perpetuum.

Praeceptum Domini habemus: Intrare per angustam portam, quia angusta via est quae ad vitam ducit: quia igitur vos, o filii in Christo charissimi, per divinam gratiam aspirati, mores vestros sub regularis vitae disciplina coercere, et ut angustam portam ingredi valeatis communiter secundum SS. Patrum institutionem omnipotenti Deo deservire, proposuistis; nos votis vestris paterno congratulamur affectu; unde et jam petitioni vestrae benignitate debita impartientes assensum, religionis propositum praesentis privilegii auctoritate firmamus. Statuimus enim ut nulli omnino hominum liceat vitae canonicae ordinem quem professi estis in vestra Ecclesia commutare, nemini etiam professionis vestrae facultas sit alicujus levitatis instinctu vel arctioris religionis obtentu, sine prioris vel congregationis licentia de statu discedere; quod si discesserit, nullus eum episcoporum, nullus abbatum, nullus monachorum, sine communium litterarum cautione suscipiat, quandiu videlicet in ecclesia vestra canonici ordinis tenor Deo praestante viguerit; nullus praeterea vobis in episcopum, in priorem, in archidiaconum, vel in ministrum cujuslibet ecclesiasticae dignitatis qualibet subreptione, astutia, seu violentia praeponatur, nisi cum fratrum consensu communi, vel fratrum partis consilii sanioris, secundum Dei timorem provideatur, regulariter eligendus. Sane archidiaconorum electio consilio prioris et sanioris partis capituli facta episcopo praesentetur, qui ei regulariter factae ad honorem Dei et sustentationem Ecclesiae accommodabit assensum. Porro si archidiaconorum aliquis temere, quod absit! vitae canonicae obviare, aut communi utilitati domus contumaciter obesse praesumpserit, et canonice monitus satisfacere contempserit ejus loco, altero substituto, in claustro quietus cum fratribus aliis permanebit. Ad haec tibi, dilecte in Christo fili Geralde prior, per praesentis decreti paginam confirmamus quidquid juris, vel honoris, vel reverentiae, in disciplina ordinatione Cadurcensis Ecclesiae praedecessor tuus bonae memoriae Gosbertus canonici ordinis in vestra Ecclesia institutor, rationabili providentia cognoscitur habuisse: universos insuper fratres communi vita viventes, cum omnibus rebus ipsorum qui nunc sunt, aut etiam fuerunt, protectionis apostolicae privilegio communimus; vobis, vestrisque successoribus confirmamus Ecclesiam S. Agapiti de Pairinihaco, et cuncta communia Cadurcensis Ecclesiae, quiete hactenus usque ad tempora haec habita, et possessa, et caetera omnia quae praedecessores nostri sanctae memoriae Urbanus et Paschalis papae II vestrae noscuntur Ecclesiae confirmasse de communi. Ergo nulli omnino hominum liceat eamdem Ecclesiam temere perturbate, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum pro quorum sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva in omnibus Cadurcensis episcopi reverentia. Illud quoque capitulo praesenti subjungimus, ut firmitas quae a bonae memoriae Geraldo episcopo in Cadurcensi Ecclesia constituta et ab ejus successoribus confirmata est, firma in posterum et inviolata perduret, ut videlicet suis in quibuslibet locis fuerint, nisi forte culpa propria excommunicati sint, missas in feria II audiant, et sepultura eis cum defecerint, non negetur. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, atque a pretioso corpore et sanguine Dei ac Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem pignus aeternae pacis inveniant. Amen. Ego Calixtus catholicae Ecclesiae episcopus. Datum apud S. Leontium per manum Grisogoni sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis ac bibliothecarii, III Kal. Aug., indict. XII, Dominicae Incarnationis anno 1120, pontificatus autem domni Calixti II papae an. II.