EPISTOLA XXIX.  In persona fratris Philippi. Ad cancellarium imperatoris attractiva, consultoria pro libris,  etc.
Author: Nicolaus Claraevallensis

Charissimo domino et amico Coloniensis Ecclesiae praeposito, et cancellario imperatoris, PHILIPPO, bene disponere ut suum.

Ut verbis propheticis te alloquar, dilecte mi, anima mea desideravit te in nocte, sed et spiritus meus in praecordiis meis Tacere decreveram et cum propheta ponere in pulvere os meum, si forte sit spes , si forte respiciat ille misericors pietatis intuitus humilitatem meam et laborem meum, haec proposueram, ne et loquens, loquacitatis notam incurrerem; sed, fateor, amplius affectui meo imperare non potui, quin saltem praesentis epistolae remedio cor meum tibi communicarem. Quod si se stylus extenderit, parcat affectui, qui novit affectum, et prolixitatem deputet charitati, utinam datum esset mihi desuper haec viva voce proferre! oculi quippe loquentis fidem proferrent vel facerent et efficacior esset sermo vivus, quam scriptus, lingua quam littera, oscularer illud mihi dulcissimum atque amicissimum caput, totusque a collo penderem hominis illius, cujus memoria pectus meum latius occupavit, altius irrupit, stabilius possidet, viventi convivit; nec mirum quia spiritus tuus bonus praevenit me in benedictionibus dulcedinis, et, ut verum fatear, semetipsum exinanivit, vilem benigne colligendo personam, cum te in rerum verticem fortuna locasset. Et ideo dulcior ista confoederatio quam adulatio non extorsit quam nescivit personata felicitas, nec fortunae blandientis in alterum sublimitas simulavit; ut enim inaequalitas eminet personarum, et superior inferiori totis partibus jungitur, singularis utique humilitas est, quia rarissime, amicitiae magnitudo de fortuna impari pares amicos facit. Propterea dico tibi: solus es et in mundo, et de mundo, quem singulariter et interminabiliter visceribus meis impressi. Eia, auditum est in terra nostra quod vexillum crucis assumpseris, quod proposueris ire in civitatem Jerusalem ubi virgineus flos Mariae linteis et aromatibus conditus est, unde et resurrexit ille primus et maximus flos qui apparuit in terra nostra. Non tempus et opus est ostendendi sapientiam tuam, ut sic disponat domui tuae, quod conveniat honori personae tuae et saluti animae in aeternum et in saeculum saeculi. Tu quia in sorte, et de sorte Domini es, sine uxore es, frater tuus sine liberis est, soror maritum non habet, tota domus spem perdidit filiorum, hoc ideo factum arbitror ut sterilitas carnis in quaestum animae commutetur, et scias quia felicius est fecundum esse spiritu, quam carne, et gloriosius coelo parere quam sepulcro. Cum ergo omnium necessitudinum nomina sint sublata, quis faciendus est haeres, nisi ille qui omnia dedit, qui te fecit, cum non esses, qui redemit cum perditus esses, qui te vocat ad servitium suum, et potens est reddere in illum diem Dominus Jesus Christus? Sed et illum singulariter thesaurum tuum nobilem, bibliothecam loquor: quam utique tam mirabiliter, quam incomparabiliter congessisti, vide ut relinquas pauperibus Christi, qui pro te orent et plorent ut prosperum iter faciat Deus salutarium nostrorum. Quos cum benedictionibus tuis visitaveris, leva oculos tuos super domum istam in qua habito: et si non propter illam, saltem propter me servum tuum: et, ut tibi in aurem loquar, non est locus ordinatior, non est gens amabilior, non est vita sanctior in omni sanctitate, quam Sanctus sanctorum reliquit in terris. Tu vero, etsi praesentia remotus es a me, memoria tamen totus es apud me, quia tuus sum, et tuus ero quandiu fuero. In corde meo te assidue videbo quare praesentiores sunt qui se animis quam oculis intuentur, et plus est corde connecti, quam corpore: ut autem memoriale tuum oculis corporalibus etiam praesentetur, mitte mihi aliquid quod monacho conveniat. Saluta mihi etiam dominum regem: qui et forte mei propter grandia negotia oblitus est, ego tamen ejus non obliviscar in saeculum.

Notes: (Isa. XXVI, 10, 4) (Thren. III)