medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
XIV.  Ad R., ecclesiae Springersbacensis praepositum, et ejus fratres.   (Anno 1118, Aug. 11.) [Edidit Ph. JAFFé,  Regesta pontif. Rom.  cum hac mentione: « Ex copia Quixii dedit Wattenbach. » ]
Author: Gelasius II

R., ecclesiae Springersbacensis praeposito, et ejus fratribus, salutem et apostolicam benedictionem.

Quaestionem inter vos de B. Augustini regula emersisse audivimus, quoniam quaedam in ea scripta sunt, videlicet de officiis, de labore manuum et de jejunio, quae non possunt in nostris provinciis adimpleri. Quibus in rebus competens moderatio adhibenda est. Ea enim quae ad mores bonos pertinent, divina cooperante gratia, observanda sunt. Ea vero quae de officiis ab eodem doctore scripta sunt, quia et in Romana et in caeterarum ecclesiarum consuetudine discrepant, observari non possunt; sicut in beati quoque Benedicti Regula quaedam de hujusmodi observationibus scripta sunt, quae nostris temporibus per monasteria longe aliter sunt, neque tamen propter hoc monachorum professio creditur infirmari. Praecipimus ergo ut officiorum celebrationes apud vos juxta communem catholicae Ecclesiae consuetudinem observentur. Sane opus manuum et jejunium secundum loci qualitatem et personarum facultatem exerceatur, sed intus quoque communis regularium fratrum consuetudo custodiatur. Ab excommunicatorum participatione qualiter abstinendum sit, sanctorum Patrum nos instruunt sanctiones. Si qui tamen fragilitate aliqua vel iniquorum violentia eorum communicatione se maculaverint, indicta competenti poenitentia prioris arbitrio absolvantur.--Pro nostra et Romanae Ecclesiae tribulatione fraternitas vestra indesinenter apud omnipotentem Dominum intercedat. Dat. Romae III Idus Augusti.
XVIII.  Canonicis Lucensibus affirmat se S. Frigdiani canonicorum privilegia confirmando eorum jura non imminuisse.   (Anno 1118, Oct. 2.) [MURATORI,  Rer. Ital. Script.,  III, I, 406.]
Author: Gelasius II

GELASIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis B. archidiacono, V. archipresbytero, R. primicerio, et P. cantori, et caeteris Lucanae Ecclesiae canonicis, salutem et apostolicam benedictionem.

Fraternitatem vestram vehementius conturbatam audivimus quasi nos aliquid adversum vos turbatione dignum fecerimus. Nosse autem omnino vos volumus quia sicut fratres nostros in Christi vos charitate diligimus. Etsi enim B. Frigdiani ecclesiam quietam esse velimus, non tamen quid vobis fecimus, aut subtraximus, aut infirmavimus. Datum Pisis VI Non. Octob.
XX.  Bernardi, primatis Toletani, privilegia confirmat.   (Anno 1118, Nov. 7.) [MURATORI,  Rer. Ital. Script.,  III, I, 411.]
Author: Gelasius II

GELASIUS episcopus, servus servorum Dei, reverendissimo fratri BERNARDO Toletano primati, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.

Charitatis est bonum proprium congaudere profectibus aliorum, etc. Idcirco praedecessorum nostrorum sanctae memoriae Urbani II, item Pascalis II, vestigiis inhaerentes, tam tibi quam tuis successoribus Toletanae Ecclesiae cathedram illustrantibus, totius Hispaniae primatum, largiente Domino, confirmamus, salva tamen Romanae Ecclesiae auctoritate, et metropolitanorum privilegiis singulorum, etc. Ego Gelasius catholicae Ecclesiae episcopus subscribo.+ Signum manus meae: DEUS IN LOCO SANCTO SUO. Datum apud S. Aegidium, per manus Chrysogoni S. R. E. diaconi card., VII Id. Novembr., indictione XII, anno Dominicae Incarnationis 1119, pontificatus autem Gelasii II papae anno I.
XXI.  Ad Didacum episcopum Compostellanum.--Commendat nuntios suos.   (Anno 1118, Nov. 17.) [FLOREZ,  España sagrada,  XX, 267.]
Author: Gelasius II

GELASIUS episcopus, servus servorum Dei, ven. fratri D., Compostellano episcopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Veteris charitatis dilectionem nolumus oblivisci, quae qualis erga te jam dudum fuerit, ipse melius in tabula cordis leges. Vocaturi igitur ad concilium quod Kal. Martii, auxiliante Deo, Alverniae celebrare deliberavimus confratres nostros episcopos Hispaniae te solo excepto convisitamus, quia illius regni negotia in manibus tuis pendent. Nuntios nostros quos pro hac vocatione dirigimus, tuae benevolentiae commendamus. Memento villani, amicus et medicus in necessitate probantur. Data Magalone, XV Kal. Decemb.
XXII.  Prohibitio ne professi in ecclesia Sanctae Mariae Fontis Ebraldi recipiantur ab abbatibus aut prioribus aliorum monasteriorum.  [COCQUELINES, t. II, 160, ex archivis Vaticani.]
Author: Gelasius II

GELASIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis abbatibus et prioribus monasteriorum, salutem et apostolicam benedictionem.

Memores esse debetis quod Dominus in Evangelio dicit: « Quaecunque vultis ut faciant vobis homines, eadem et vos facite illis. » Audivimus siquidem quod quidam vestrum professos ecclesiae Sanctae Mariae de Fonte Ebraldi suscipiant, ubi per Domini gratiam ex longo jam tempore maxima religionis observantia custodita est: per quam nimirum benignitatem religionis et professionis vincula resolvuntur. Per praesentia igitur scripta universitati vestrae praecipimus, ne deinceps professos ejusdem suscipiatis ecclesiae; sed in loco ipso ad honorem Dei, et suarum animarum salutem professionis suae custodiant sponsionem. Datum apud Magalonam, duodecimo Kal. Decembris.
XXIV.  Ad Bernardum Auscitanum archiepiscopum.   (Anno 1118, Dec. 8.) [D. BOUQUET,  Recueil,  XIV, 322.]
Author: Gelasius II

GELASIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri BERNARDO Auscitano archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.

De coemeterio S. Orientii, praesentibus nobis, multi saepe clamores in Romanorum pontificum audientia saepe facti sunt. Caeterum, omnino ipsis placuit ut coemeterium illud, sicut antiquitus constitutum, ita et in posterum servaretur. Praecipimus ergo ne fratres monasterii S. Orientii super hoc negotio inquietes; sed coemeterium, sicut permansit hactenus, ita et deinceps quietum integrumque permaneat, neque novum aliud contra veterem consuetudinem construatur. Datum Tornaci, VI Idus Decembris.
XXV.  Ad exercitum Christianorum civitatem Caesaraugustanam obsidentem.--Omnibus ad eum aliquid conferentibus indulgentiam largitur.   (Anno 1118, Dec. 10.) [MANSI,  Concil.,  XXI, 1169.]
Author: Gelasius II
Date:  [direxistis]

GELASIUS episcopus, servus servorum Dei, exercitui Christianorum civitatem Caesaraugustanam obsidenti, et omnibus catholicae fidei cultoribus, salutem et apostolicam benedictionem.

Litteras devotionis vestrae inspeximus: competitioni, quam pro Caesaraugustano electo ad sedem apostolicam duxistis , favorem libenter accommodavimus. Eumdem ergo electum, nostris tanquam beati Petri manibus, largiente Domino, consecratum remittentes ad vos, benedictionem vobis apostolicae visitationis impendimus, aequam omnipotentis Dei misericordiam implorantes, ut per sanctorum preces et merita opus suum ad honorem suum et Ecclesiae suae dilatationem vos faciat operari. Et quoniam et vos ipsos, et vestra extremis objicere periculis decrevistis: si quis vestrum accepta de peccatis suis poenitentia in expeditione hac mortuus fuerit, nos eum sanctorum meritis, et totius Ecclesiae catholicae precibus, a suorum vinculis peccatorum absolvimus. Caeterum, qui pro eodem Domini servitio vel laborant, vel laboraverint, et qui praefatae urbis ecclesiae a Saracenis et Moabitis dirutae, unde reficiatur, et clericis ibi Deo famulantibus, unde pascantur, aliquid donant vel donaverint, secundum laborum suorum et beneficiorum suorum ecclesiae impensorum quantitatem, ad episcoporum arbitrium, in quorum parochiis degunt, poenitentiarum suarum remissionem et indulgentiam consequantur. Data Alesti, quarto Idus Decembris.
XXVIII.  Privilegium pro monasterio S. Andreae Avenionensis.  (Anno 1118, Dec. 20.[  Histoire de Languedoc,  t. II, Preuves, pag. 407, ex archivis abbatiae S. Andreae Avenion.]
Author: Gelasius II

GELASIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio PETRO abbati monasterii Sancti Andreae, quod in cacumine montis Andaonis super fluvium Rhodani situm est, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Officii nostri nos hortatur auctoritas pro ecclesiarum statu sollicitos esse, et quae recte statuta sunt stabilire. Quod cum ecclesiis caeteris debeamus, tuae potius ecclesiae, quam dum in Galliarum partibus essemus nostris manibus consecrari dispositio divina concessit, benigniori debemus familiaritate impendere. Ea propter universa quae aut ordinatoris ac praedecessoris nostri sanctae memoriae Urbani papae, aut aliorum Romanorum pontificum Gregorii, Victoris, Joannis auctoritate monasterio vestro concessa et confirmata sunt, nos quoque praesentis privilegii pagina concedimus et confirmamus, etc. Ad indicium autem hujus a sede apostolica perceptae libertatis, tres libras cerae de ipso Beati Andreae monasterio, duas vero de praefata ecclesia Beati Petri de Todonae, quam de jure sanctae Romanae tenetis Ecclesiae, nobis nostrisque successoribus annuatim persolvatis, etc. Ego Gelasius Ecclesiae catholicae episcopus. Signum manus meae: DEUS IN LOCO SANCTO SUO. Ego Lambertus Ostiensis episcopus. Ego Boso cardinalis. Ego Petrus diaconus cardinalis S. Nicolai in Carcere Tulliano. Datum Arausicae per manum Grysogoni, S. Romanae Ecclesiae diaconi cardin. XIII Kal. Jan., indictione XII, Dominicae Incarnationis anno 1119, pontificatus autem domni Gelasii secundi papae anno primo.
I.  Ad Diemonem comitem: se paratum esse ad recipiendum Wezilinum, modo quaedam, sibi recens ablata, restituat.
Author: Peringerus Tegernseensis

Domno D. comiti venerando, P. Sancti Quirini servus, caeterique fratres devotum servitium, sedulamque orationem in Christo.

Ut nobis promisistis de amico nostro Wezilino, parati sumus suscipere ad Egilinga statuto die, id est sexta feria, quae nunc est proxima. Quod ille dicit duos equos sibi redditos esse pro suo uno, et hoc nos confitemur, sed uterque tam pretiosus erat ut suus. Sed de illis tacemus, aliisque rebus supra modum et irrationabiliter hinc inde distractis in denariis, in vestibus, in bubus et ovibus, multoque grano cum multigenis victimis. Nihil horum repetimus, sed damnum sustinemus, et rogamus vos pro amore Dei et sancti Quirini ut haec omnia tractetis secundum vestram nobilitatem, nostramque necessitatem, et jubeatis nobis reddi alios equos, quos supra illos duos hinc habet ablatos. Insuper etiam, postquam ille hinc discessit, sunt nostris famulis tres equi furto sublati, quam suspicionem habent in illum et Pezilinum suum consocium quidam ex nostris, et etiam provinciales clerici. Quos equos etiam petimus ut nobis praecipiatis reddere, aut digno judicio negare se non habere vel tollere.
II.  Ad V. abbatissam, apud quam se excusat, quod petitos equos non miserit, et alia quaedam munuscula mittit.
Author: Peringerus Tegernseensis

Venerabilibus in Christo dominabus V. abbatissae, ac B. Christi agnellae, P., quidquid tantillus tam dignis personis.

Non modicum dolemus quod nihil habemus ut petitionis, imo vestri praecepti voluntatem facere possimus; quia nullus equus in nostra inventus est potestate, quando nobis commissus est iste locus, nisi admodum pauci, et ipsi nutabundi et segnipedes. Indicia tamen facimus his parvis munusculis, quanto citissime possumus, quod vestram voluntatem implemus. Sedulitas orationis nostrae comitatur iter vestrum, quantum nos Deus exaudire dignatur, usque dum audimus quod cum pace revertimini ad propria.
III.  Ad A. archipresbyterum. Rogat ut Tagininum ad restituendas decimas ad Ezinhusum adigat.
Author: Peringerus Tegernseensis

P., abbatis nomine indignus, domno A. archipresbytero, quidquid est charitatis in Christo.

Saepe dictum est vobis de decimatione nostri monasterii ad Ezinhusum, quam Tagininus tulit nobis per duos annos. Isto anno abnegavit se coram nobis nostroque advocato, ut deinceps eam sibi non usurparet. Sed fefellit nos, et habet jam nunc tertium annum ablatam. Quocirca rogamus pietatem vestram ut hoc corrigatis, sicut scitis illi contra Deum esse necessarium, nobisque utile ad ministerium pauperum. Valete.
IV.  Ad R. abbatissam. Cur petitum vitrum nondum miserit?
Author: Peringerus Tegernseensis

P., sui vocabuli minime dignus, abbatissae R. dominae perdignae, sedulitatem orationis devotissimae.

Quod vobis adhuc non dedimus vitrum, ut rogastis, non fuit culpa nostrae tenacitatis, sed nondum aliquod praeparatum habuimus. Nunc enim quotidie insistimus eidem operi, et cum hoc perficimus, statim post festum S. Andreae mittimus vobis per nuntios nostros. Si aliquod adjutorium nobis facere vultis ad nostrum victum frumenti vel alterius grani, valde sumus necessarii. Valete.
V.  Ad Henricum regem. Ut se ab injuriis et persecutione Diemonis comitis eliberet.
Author: Peringerus Tegernseensis

Seniori suo H., exercitus Christiani ductori nobilissimo, P., abbatis vocabulo minime dignus, cum congregatione sibi commissa, sedularum precum devotissima munia.

Sub manu vestrae defensionis ob elemosynam vestri hactenus valde pacifice viximus; sed qui nunc nos contra vos Deumque insectantur, diutius celare non possumus. Domnus Diemo comes inimicabiliter persequitur nos. Habet nobis denique nostram navim ablatam, qua debuimus fratribus nostris vecticare vinum, et legumina, aliaque necessaria. Plura etiam retia habet nobis tulta, victimasque et granum, quod nostri debuerunt seminare in agrum. Insuper infringens domunculas servorum vi diripit ab eis omnia quae habent. Nihil eis est peculii quod ille non jubeat perscrutari et tolli. Quid multa? Nisi manus vestra extendatur protectrix super nos et res nostras, ipseque a vobis exterritus prohibeatur tali flagitio, ille solus sanctum locum corporis S. Quirini dat exterminio. Precamur ut illi statuatis diem quo nobis et navim et retia reddat.
VI.  Ad eumdem de persecutione ac insectatione P. comitis aliorumque adversariorum graviter queritur.
Author: Peringerus Tegernseensis
Date:  [Eberhardum]

Seniori suo H., regi victorioso, P., vestri servorum ultimus fratresque sibi subjecti.

Devotissimis orationibus pro vobis jugiter insistimus. Dum vos denique laboratis in lato, sicut condecet, regno, nos servuli vestri minime requiescimus in vestro gremio, sub angusto monasterii claustro. Cuncta namque aedificia videmus miserabiliter collapsa vetustateque consumpta, quia P. comes tollit opera singulis annis de Wormgouve, quae sola opera beatus pater vester concessit ad locum singulis annis renovandum; quod etiam permansit usque ad abbatem E. domno nostro duci conquesti sumus de eisdem operibus, et ille praecepit P. ne sibi ea deinceps usurparet, quod nequaquam profuit. Ad haec etiam nimiam persecutionem patimur nostrorum concivium, priorum scilicet advocatorum, qui, maxima ira et odio contra nos permoti quod penitus sunt privati rebus monasterii, nihil aliud student cum omnibus, quibus possunt, nisi nos pessimo vitio criminari, et hoc apud episcopos et principes, ut haec eadem infamia ad vos usque perveniat. Quod precamur propter Dei misericordiam, vestrique elemosynam, ne illorum voluntati satisfaciatis, nobis inferendo ullam repentinam calumniam, sed reservetis vestro judicio, aut vestri fidelium episcoporum, vel abbatum rei veritatem in nobis examinandam. Valete.
VII.  Ad H. ducem Beiariae. Rogat ut quaedam hoba ad locum Sciphusam pertinens suo monasterio reddatur.
Author: Peringerus Tegernseensis

Domno H. Christiani agminis ductori nobilissimo, P., vester famulus cum fratribus.

Die noctuque Deum pro salute vestra jugiter exoramus. Augustissimum regem seniorem nostrum H. rogavimus nobis a se concedi quemdam locum, Sciphusa nominatum, de abbatia nostri monasterii. Quam petitionem ipse benigne suscepit, et jussit ut diligenter cum nuntiis inveniremus, quid et quantum fuisset, quod rogavimus. Quod cum fecissemus, retulimus regi veritatem, paucumque sibi videbatur, nobis vero multum. Insuper adjunximus: « Quidam famulus matris vestrae habet unam hobam de eodem loco in beneficium, quid jubetis super eam.--Post vitam, inquit, matris meae, stet, et famuletur domui famulisque S. Quirini. » Et quia illa beata jam obiit, et modo regem non possumus adire, sufficiat nobis, precamur, quod vice regis in hac patria regno fungimini, firmeturque a vobis regale promissum, et jubete nobis reddi praedictam hobam, sicut rex statuerat.
VIII.  Ad Gotscalchum episcopum Frisingensem. Se petita vitra post Pascha missurum.
Author: Peringerus Tegernseensis

G. pontifici dignissimo, P., vestri devotus, ut merito proprius.

Mi domine venerande, quod de vitro petistis, vel magis, ut decet, jubetis, nunc temporis paratum non habemus. Sed quamvis victus nobis incumbat necessitas, statim post Pascha nostros vitrearios jubemus eidem insistere operi, et quidquid exinde fiet, quanto citissime possumus, per nostrum nuntium vobis denuntiare non tardamus. Valete.
IX.  Ad comitem F. Ut conventum ad Pipurch non nihil differat.
Author: Peringerus Tegernseensis

Domno F. comiti venerabillimo, P. cunctaque congregatio S. Quirini, sedulam orationem devotamque servitutem.

Omnes pariter pedibus vestris provoluti precamur piam paternitatem vestram ut concilium quod vultis ad Pipurch habere pro communi terra, in triduum differatis, et dimittatis usque dum nos vobiscum loquamur. Valete in Christo.
X.  Ad Egilbertum episcopum Frisingensem. De fratribus quibusdam sacris ordinibus initiandis.
Author: Peringerus Tegernseensis

Seniori suo E. infula pontificale coelitus indusiato, P., abbatis nomine minime dignus, quidquid domino servus.

Si dignamini, mi domine, necesse habemus ordinare quosdam fratrum nostrorum in ministerium Domini ad altare S. Patris nostri Quirini, eos videlicet de quorum vita securi sumus, ut humanus probare potest oculus. Nam priores fratres nimio confecti senio jam lassescunt invalidi. Si jubetis, ubi vel quando, loqui vobiscum desidero pro variis necessitatibus intus et foris nobis imminentibus.
XI.  Ad Udalricum comitem. Pro restitutione rerum, quibus famulos suos Penno spoliavit.
Author: Peringerus Tegernseensis

Domno V. comiti nobilissimo, P., omnesque fratres, devotas orationes.

Quod praecepistis super servos nostros, quos Penno propriis rebus spoliavit, nihil penitus nobis profuit, sed objicit nobis nunc hoc, nunc illud per varias circumlocutiones. Multum namque pudet nos et taedet quod saepe saepius propter hoc vos acclamamus: quia Deum non timet in nobis, nec hominem veretur in nobis, ut faciat quod illi praecepistis. Iterum atque iterum precamur, dilecte senior, jubete illi super hoc, quia vos multum inhonoramus, et spernimus si domno duci de vestris hominibus querimoniam facimus. Valete.
XII.  Ad R. abbatem, quem rogat ut longius apud se ejus servum retinere liceat.
Author: Peringerus Tegernseensis

Domno abbati R. P. abbas indignus, quidquid vester devotus

Nuntius a vobis missus venit ad quemdam servitorem nostrum, per quem nobis jusserat hyperbolice, ut R. servus vester citissime ad vos veniret. Sed deprecamur ne in maxima necessitate eum a nobis tollatis, quia si nunc deserit opus quod coepit, omnia opera praesentis anni penitus habemus perdita. Valete
EPISTOLA CCXXII. 1. 2. 3.
Author: Quodvultdeus

Dilectissimo filio et condiacono QUODVULTDEO, AUGUSTINUS episcopus.

Acceptis litteris Charitatis tuae, ubi a me ardentissimo studio postulasti, ut de omnibus haeresibus, quae post Domini Salvatoris adventum adversus ejus doctrinam pullulaverunt, aliquid breviter scriberem; quam sit hoc difficile, continuo reperta occasione rescripsi per filium meum Hipponensium primarium Philocalum: mox autem etiam ista oblata est, qua nunc rescribo, et breviter difficultatem operis ejus ostendo. Philastrius quidam Brixiensis episcopus, quem cum sancto Ambrosio Mediolani etiam ipse vidi, scripsit hinc librum; nec illas haereses praetermittens, quae in populo Judaeo fuerunt ante adventum Domini, easque viginti octo commemoravit: et post Domini adventum centum viginti octo. Scripsit hinc etiam graece episcopus Cyprius Epiphanius, in doctrina catholicae fidei laudabiliter diffamatus: sed ipse utriusque temporis haereses colligens, octoginta complexus est. Cum ergo ambo id vellent facere quod a me petis, quantum tamen inter se differant de numero interim sectarum, vides: quod utique non evenisset, nisi aliud uni eorum videretur esse haeresis, et aliud alteri. Neque enim putandum est aliquas ignorasse Epiphanium, quas noverat Philastrius, cum Epiphanium longe Philastrio doctiorem invenerimus; ita ut Philastrium potius dicere deberemus latuisse plurimas, si tam plures esset ille complexus, et iste pauciores. Sed procul dubio in ea quaestione ubi disceptatur quid sit haeresis, non idem videbatur ambobus; et revera hoc omnino definire difficile est: et ideo cavendum, cum omnes in numerum redigere conamur, ne praetermittamus aliquas, quamvis haereses sint; aut annumeremus aliquas, cum haereses non sint. Vide ergo ne forte librum sancti Epiphanii tibi mittere debeam: ipsum enim arbitror Philastrio doctius hinc locutum; qui possit apud Carthaginem in latinam linguam verti facilius atque commodius, ut tu potius praestes nobis, quod quaeris a nobis. Perlatorem multum commendo. Subdiaconus est de nostra dioecesi; de fundo autem viri spectabilis, nobisque charissimi Orontii. Pro illo autem, et pro ejus patre, a quo adoptatus est, etiam ad ipsum scripsi; quas litteras cum legerit christiana Benignitas tua, peto ut eas apud memoratum virum tua intercessione adjuvare digneris. Misi autem cum illo etiam hominem Ecclesiae, ne ad tuam Sanctitatem difficilis ei esset accessus: non enim parum de illo sollicitus sum, a qua me sollicitudine Dominus, ut spero, per tuae charitatis instantiam liberabit. Peto etiam mihi rescribere non graveris, quemadmodum sit in fide catholica ille Theodosius, per quem Manichaei nonnulli sunt proditi; et ipsi quos ab eo proditos, putamus esse correctos. Si quid etiam de profectione sanctorum episcoporum forte audivisti, fac ut noverim. Deo vivas.
EPISTOLA CCXXIII. 1. 2. 3.
Author: Quodvultdeus

Domino merito venerabili, ac beatissimo sacro patri AUGUSTINO episcopo, QUODVULTDEUS diaconus.

Unum quidem Reverentiae tuae commonitorium, quod per ecclesiasticum dignatus es destinare, suscepi. Nam quod prius directum esse Beatitudo tua significavit, per virum honorabilem Philocalum, necdum ad me pervenit. Verum quamvis conscius propriorum semper fuerim peccatorum, nunc tamen evidenter agnovi, adipiscendo illi quod exoravi muneri, meam toti Ecclesiae impedimento esse personam. Sed omnino confido, quoniam qui per Unici sui gratiam humani generis dignatus est delere facinora, nec mea in perniciem cunctorum praevalere permittet, potiusque ubi abundavit peccatum, gratiam faciet redundare , domine merito venerabilis, ac beatissime pater. Difficultatem operis, quod instruendis imperitissimis nobis per tuam beneficentiam praestari suppliciter exoravi, nec ipse ignorans ante praedixi; sed de divini fontis ubertate, quam tibi Dominus tribuit, veraci corde praesumpsi. Nam etsi Philastrius et Epiphanius venerandi episcopi tale aliquid scripsisse memorantur, quod procul dubio me inter caetera, imo sicut omnia, latet; non tamen arbitror eos hanc curam diligentiamque adhibuisse, ut singulis quibusque opinionibus contrarias etiam opiniones adjungerent, ritusque subjicerent; tum denique opus illud utriusque qualecumque sit non habet fortassis eam, quam desidero brevitatem. Frustra etiam homini, qui latina non didicit, graeca facundia delegatur; quia non ego tantummodo consilium, sed et auxilium postulavi. Quid autem Venerationem tuam de interpretum non solum difficultate, sed etiam obscuritate admoneam, cum ipse hoc magis ac plene dijudices? Accedit ad causam, quod nonnullae etiam post illorum obitum haereses emersisse doceantur, quarum nullam illi fecerint mentionem. Quamobrem ad peculiare patrocinium pietatis tuae confugio, et voce mea, sed universali desiderio, paratum ad misericordiam sacrosanctum pietatis pectus appello; sequestratis saporibus peregrinis, considerate textu prioris epistolae, panem Afrum, quem nostra provincia solet habere praecipuum, coelesti etiam manna conditum, sero pulsanti et famem patienti non deneges. Profecto enim nec ego pulsare cessabo, donec ipse concedas: ut quod non impetrat privilegium, ubi nullum est meritum, saltem indefessa importunitas mereatur.

Notes: (Rom. V, 20)