medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA CCXXVIII. IVO,  Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister,  GONHERIO  bonae spei presbytero, ad ostium veritatis pulsare, ut ei se ipsam Veritas dignetur aperire.
Author: Ivo Carnotensis
Date:  [ ita v. c.; antea, Rep. tibi videntur
dissentireque sententia, ita ms. c. ] [ al. sufficiant]

Quaerit fraternitas tua quomodo inter se conveniant prophetica sententia, quae dicit: In quacunque hora peccator conversus ingemuerit, salvus erit , et synodalis, quae crimina sua confitentes aliquandiu a corporis et sanguinis Christi communione suspendit; repugnare enim tibi videtur dissentire sententiam capitis et corporis, ut quos caput, id est Christus celeriter a peccato liberat, eos corpus Christi, id est Ecclesia sub poena peccati diu ligatos retineat. Quae quaestio facile solvitur, si interni judicis animadversio et humanae fragilitatis consideratio diligentius attendatur. Cum enim criminalis culpa delinquentem separet a capite et a corpore, rationis ordo hoc exigit ut internus judex tanto remittat celerius quanto solus magis videt interius; Judex vero qui tantum videt in facie, usque adeo delinquentes sub peccati poena detineat, donec per manifestum poenitentiae fructum, qui sit poenitentis affectus intelligat. Per internum enim gemitum satisfit interno judici, et idcirco indilata datur ab eo peccati remissio, cui manifesta est interna conversio. Ecclesia vero, quia occulta cordis ignorat, non solvit ligatum, licet suscitatum nisi de monumento elatum, id est publica satisfactione purgatum. Hinc est quod Ecclesia sua crimina confitentes a sacramentorum communione suspendit, et in cinere et cilicio positos ab introitu ecclesiarum statuto tempore excludit, ut per hoc experiatur, si jam sunt intus vivificati, cum fuerint longa poenitentiae maceratione probati. Si haec attendat fraternitas tua, videbis non dissentire propheticam et synodalem sententiam, cum illa deferat quod suum est capiti, et ista concedat quod suum est corpori. In discretione tamen episcoporum est secundum affectum poenitentiae tempus adbreviare vel prolongare, dicente beato Augustino : « In actione poenitentiae, pro qua reus ab altari separandus est, non adeo consideranda est mensura temporis ut doloris, quatenus enim agnoscis, eatenus Deus agnoscit, juxta illud Psalmistae: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo consolationes tuae laetificaverunt animam meam . » De proposita quaestione ista satisfaciant . Vale.


Notes: (Ezech.
XVIII) (Enchiridio, c. 65, et
can. 83, De poen. dist. 1) (Psal. XCIII)
EPISTOLA CCXXIX. LISIARDO,  Dei gratia Suessionum  [al.  Suessionensium] episcopo,  IVO,  eadem gratia Carnotensis Ecclesiae minister, salutem et servitium.
Author: Ivo Carnotensis
Date:  [ al. parochia nostra]

De conjugio mulieris de qua me ex vestra parte consuluit domnus Stephanus, quae ante conjugium rem dicitur habuisse cum consanguineo ejus quem nunc habet maritum, hoc legum fretus auctoritate respondeo, quia corruptor ejus etiam si verum sit quod dicit, eam accusare non potest, dicente apostolico decreto : « Nemini de se confesso credi oportet super crimen alienum; » et alibi : « Neminem reum esse judicandum, nisi judiciario ordine convincatur, » id est nisi ipse in quem crimen intenditur, aut sponte se reum esse fateatur, aut per innocentes testes in aliquo saeculari judicio vel ecclesiastico reus esse comprobetur. Quod vero accusator propter improbitatem suam testes adhibet qui factum non viderunt, quamvis vera dicant, non sunt tamen audiendi, cum leges contineant testes adversus reum non esse admittendos, nisi de his quae sub praesentia eorum facta esse noscuntur. Si vero mulier consulens famae suae adversus hanc infamiam purgare se voluerit, Romanorum pontificum Xisti et Leonis exemplo edocti consulimus prudentiae vestrae , ut secundum quod fama crebrescit, quinta manu mulieris vel septima purgationem ejus accipiatis, quatenus sic et legibus vim non faciatis, et conscientiae vestrae et sedando rumori consulatis. De caetero apud dilectionem vestram excusatum me esse volo, videlicet quod Carnoti me absente facta est separatio Guidonis cujusdam parochiani vestri, et Mathildis cujusdam parochianae nostrae, quae 98 fratri ejus prius fuerat desponsata, ego tamen quomodocunque res se habeat, super parochianum vestrum nec judicium dedi nec dari feci. Ipsi sponte sua consilio quorumdam clericorum inter se divortium quaesierunt; ipsi causas divortii me nesciente jurejurando probaverunt. Quae res, si perperam facta est, vos melius scitis quam ego; et si inde in parochianam nostram aliqua calumnia emerserit, quantum in me est quod ratio et lex suaserit judicabo. Valete.


Notes: (c. Nemini, caus. 15, q. 3; et epist.
196) (c. Incerta, caus. 30,
q. 5) (epist. 206)
EPISTOLA CCXXX. HILDEBERTO,  Dei gratia Cenomanensium episcopo,  IVO,  eadem gratia Carnotensis Ecclesiae minister, salutem et servitium  [al. additur  et dilectionem in Christo.  ]
Author: Ivo Carnotensis

Quoniam a principio conditionis humanae naturali institutione conjugium constat esse sancitum, nullum credo posse fieri divortium, nisi causa interveniat quam lex admittit, aut Evangelium. Adhuc enim vigebant Judaeorum et gentilium, secundum legem naturalem, sociata conjugia, et nulla vel rarissima erant Christianorum connubia, quando apostolis interrogantibus - Si licet homini uxorem dimittere quacunque ex causa, responsum est a Domino, nullum conjugatorum fieri posse divortium excepta fornicationis causa . Sed, quia secundum apostolicam doctrinam thorum immaculatum et honestum connubium oportet esse in omnibus , crescente religione Christiana ad causas divortii additus est incestus; qui si in aliqua copula repertus fuerit, non potest probari thorus esse immaculatus et honestus. Hoc ergo mihi considerandum videtur de muliere quae relicto Judaismo convolavit ad baptismum, utrum consanguinea fuerit prioris mariti, an non. Quod si repertum fuerit, credo secundum legem Christianam quam professa est, a priori marito posse dissolvi, et nubere cui velit in Domino; alioquin vir cui nupserit adulter erit, et ipsa adultera; « baptismus enim secundum Innocentium papam peccata dimittit, non conjugia solvit. » Hoc de proposita quaestione sentio, sine melioris sententiae praejudicio. Valete.


Notes: (Matth. V; XXXII) (Hebr. XIII) (c. Gaudemus, tit. 19; De divort.
l. IV Decret. et in c. 10; Si quis, dist. 34)
99  EPISTOLA CCXXXII. HILDEBERTO,  Dei gratia Cenomanensi episcopo,  IVO,  eadem gratia Carnotensis Ecclesiae minister, F. Cenomanensis Ecclesiae praecentori salutem.
Author: Ivo Carnotensis

De viro qui antequam uxorem duceret, circa maritalia loca matrem ejusdem uxoris exteriori pollutione maculavit, nihil sanius respondere valeo, quam quod papa Urbanus respondit Hugoni Gratianopolitano episcopo consulenti eum de simili negotio. Respondit enim ex consulto, propter tale flagitium legitimum solvendum non esse matrimonium. Consuluit tamen diligentissimis et districtissimis examinationibus esse perquirendum, utrum in tali turpitudine contigerit aliqua carnis commistio, per quam fierent in commistione seminum una caro, propter quam fieri debet male initi vel violati matrimonii disjunctio. Audivi enim quod vir ille de quo agitur, de objecto crimine examinatione igniti ferri se purgaverit , et a laesione ignis illaesus repertus sit. Quod si ita est, et hoc in sacramento purgationis suae posuit quod nunquam cum matre uxoris suae una caro fuerit, contra divinum testimonium nullum ulterius investigandum intelligo esse judicium. Valete.


Notes: (epist. 74, 205, 252 et 280)
EPISTOLA CCXXXIII. IVO,  Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister,  HENRICO,  abbati Angeliacensis monasterii, salutem et mutuum  [al.  mutuarum;  ita ms. cod.]  orationum munus.
Author: Ivo Carnotensis

De investituris Ecclesiarum quas laici faciunt, sententiam praecedentium Patrum Gregorii et Urbani , quantum in me est laudo atque confirmo . Quocunque autem nomine talis pervasio proprie vocetur, eorum sententiam qui investituras laicorum defendere volunt, schismaticam judico. Nec ista contra domnum papam dico, quia quibusdam litteris mihi scripsit se coactum fecisse quod fecit, et adhuc se prohibere quod prohibuit, quamvis quaedam nefanda quibusdam nefandis scripta permiserit. Et quia verenda patris debemus potius velare quam nudare , familiaribus et charitatem redolentibus litteris admonendus mihi videtur, ut se judicet, aut factum suum retractet. Quod si fecerit, referamus Deo gratias, et gaudeat nobiscum omnis Ecclesia, quae graviter languet dum caput ejus laborat tanta debilitatum molestia. Si autem in hoc languore insanabiliter aegrotaverit, non est nostrum judicare de summo pontifice . Habemus enim evangelicam sententiam, quae securos hos facit : Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei, quae dicunt servate et facite, secundum vero opera eorum nolite facere . Vult enim haec sententia praecepta praesidentium ad cathedram pertinentia obedienter impleri non eos factiosa conspiratione a suis sedibus removeri. Si vero ea praecipiant quae sint contra doctrinam evangelicam vel apostolicam, ibi eis non esse obediendum exemplo docemur Pauli apostoli, qui Petro sibi praelato non recte incedenti ad veritatem Evangelii in faciem restitit, non tamen eum abjecit. Ubi enim succumbunt humana judicia, divina est expetenda misericordia, quatenus insitorum conservata pace ramorum, et ipsi qui praecisi sunt unitati Ecclesiae studeant reformari et insitorum ramorum societate laetari. Alioquin nec praecisi inserentur, nec inserti fructificare aut florere in tanta turbinum concussione permittentur. Haec de proposita quaestione respondeo majorum sententiis non praejudicans, quae paci Ecclesiae consulant et aedificationi. Vale.


Notes: (c. Si quis, et c. Quoniam, caus. 16, q. 7) (epist. 60) (Gen. IX) (epist. 236) ( unus v. c. nos, ms. c. reddit) (Matth. XXIII) (etiamsi tales sint quales erant Pharisaei)
EPISTOLA CCXXXIV. IVO,  Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister,  GULIELMO,  abbati Majoris Monasterii, et fratribus sibi commissis dilectionem in Domino.
Author: Ivo Carnotensis
Date:  [ al. cubito; ita

ms. c. ] [de sacramento per manum]

Quod « concordia parvae res crescant, discordia autem maximae res dilabuntur , » experimento didicisse credo fraternitatem vestram. Unde cum arca Noe Ecclesiae figuram praeferens, cum per singulas dimensiones multis fuisset cubitia dilatata, in uno tamen est cubitu consummata , quatenus hac praefiguratione tunc intelligeretur Ecclesiae forma perfecta, cum ab inferioribus membris praelatis suis plena fuerit obedientia exhibita; quam quia multo tempore non exhibuistis , prout debuistis, non est mirandum dilectioni vestrae si a vobis exigitur quod debetur , videlicet ut metropolitano vestro obedientiam debitam et ore promittatis, et data dextera confirmetis. Sic a Petro Domino interrogante exacta est trina confessio , quia eo timente praecesserat trina negatio . Sic Petrus a Paulo et Barnaba dextram accepit societatis ut apostolatum sibi commissum non usurparent, sed Paulus in gentibus, Petrus in circumcisione Evangelium praedicaret . In hunc modum, si vobis libet, satis licet, ut quod debetis et corde tenetis, ore promittatis, et manu confirmetis , quia non major mihi videtur obligatio manus quam oris, dicente Apostolo: Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Sed aliquando cogunt nos invenire nova genera medicamentorum, nova incrementa morborum. Et si enim, quod absit! exigatur hoc quod dictum est ex aliqua vana occasione, cum tamen non obsit fidei et bonis moribus, acquiescendum est vobis causa reformandae pacis ex debita humilitate. Sic Paulus contra propositum suum Lystris permisit circumcidi Timotheum propter scandalum Judaeorum , quamvis sciret et praedicaret sacramentum circumcisionis Christianae religioni non esse necessarium. Exemplo ergo suo nos docuit, quod ibi dispensatio admittenda est, ubi rigor periculosus est. Possem plura scribere in hunc modum, sed quia prudentibus loquor, haec pauca sufficiant. Vale.


Notes: (SALUSTIUS, Jug. 10) (Gen. VI) (epist. 235) ( un. v. c. quod non deb.; ita ms. c. ) (Joan. XXI) (Matth. XXVI) (Gal. II) (Rom. X) (Act. XVI)
EPISTOLA CCXXXV. RADULFO,  Dei gratia Turonum  [5 ms.  Turonorum;  ita ms. c.]  archiepiscopo,  IVO,  humilis Carnotensis Ecclesiae minister, salutem et sevitium.
Author: Ivo Carnotensis
Date:  [ al. et unitati] [vobis subjectionem exhibeat, et
aetatis vestrae gravitas reliquos dies vitae suae in pace
et quiete perficiat. Si enim debitam subjectionem
abbas ore professus fuerit, cum [etiam, ms. c. ]

Audivi et gavisus sum quod vicini episcopi Cenomanensis et Andegavensis pacem reformare studeant inter metropolitanam sedem vestram et fratres Majoris Monasterii, 100 et ad hoc unum solum restare, quod abbas id quod profitetur ore, non vult data dextera confirmare. Sed haec dissentio, quantum fuerit illi monasterio sumptuosa, vobis autem laboriosa, melius me novit prudentia vestra. Unde consulendum excellentiae vestrae, ut paci et unanimitati studeatis, quatenus et monasterium debitam ad obtinendam salutem sufficiat professio oris cum fide cordis, credo quia cum hoc in audientia Ecclesiae testificatus fuerit, promissionem suam irritam non faciet, quod in infamiam eum truderet, et damnationi obnoxium faceret. Uti enim se habet simplicitas hominum, plus horret hoc abbas facere, quia est insolitum, quam quia sit illicitum. Et cum dicat Apostolus: Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem , quod sufficit ad salutem, sufficere mihi posse videtur ad promittendam subjectionem. Plura scripsissem, sed sapienti satis dictum est. Vale.


Notes: (Rom. X)
EPISTOLA CCXXXVIII.  Domno et Patri suo  PASCHALI,  summo pontifici,  IVO,  humilis Ecclesiae Carnotensis minister, filialis obedientiae famulatum.
Author: Ivo Carnotensis
Date:  [ un. v. c. et summum sacerdotum, ita ms.
c. ] [ duo v. c. 
multitudinem] [ al. Ad haec, et epist. 241; ita ms. c, ]

Novit paternitas vestra, quia regnum Francorum prae caeteris regni sedi apostolicae semper fuit obnoxium: et idcirco quantum ad ipsas regias personas pertinuit, nulla fuit divisio inter regnum et sacerdotium Quod ergo hactenus cum pace et utilitate Ecclesiae observatum est, humiliter petimus ut de caetero observetur, et regni Francorum pax et summi sacerdotii nulla subreptione dissolvatur. Quod idcirco praelibamus, quia audivimus clericos Tornacenses ad apostolicam sedem venisse, petituros ut apostolica praeceptione proprium possint habere episcopum, et Noviomensis Ecclesiae frustrare privilegium. Quod ne fiat, sicut filii et fideles rogamus et consulimus, ut statum Ecclesiarum, qui quadringentis ferme annis duravit, inconcussum manere concedatis, ne hac occasione schisma quod est in Germanico regno adversus sedem apostolicam, in Galliarum regno suscitetis. Nec in hoc resistimus, quin possit sedes apostolica parochiarum amplitudinem minorare, aut brevitatem dilatare, si utilitas populi Dei ita exigat, et nullum inde schisma contingat. Quia ergo rex Francorum , utpote homo simplicis naturae, erga Ecclesiam Dei est devotus, et sedi apostolicae benevolus, petimus et consulimus, ut a benevolentia ejus nulla vos subreptio subtrahat, nulla persuasio disjungat. Novit enim paternitas vestra, quia cum regnum et sacerdotium inter se conveniunt, bene regitur mundus, floret et fructificat Ecclesia. Cum vero inter se discordant, non tantum parvae res non crescunt, sed etiam magnae res miserabiliter dilabuntur. Ad hoc quod petimus cum coepiscopis nostris non est contra majestatem sedis apostolicae, non est contra utilitatem, ut non dicam dignitatem Tornacensis Ecclesiae, servare terminos antiquos quos Patres eorum posuerunt, et longa antiquitate servaverunt. Praeterea cum dignitas episcopalis paupertatem his diebus honeste ferre non valeat, providendum est ne ista divisione uterque episcopus fiat pauper: quod testantur Noviomenses, qui utriusque Ecclesiae experti sunt facultates. De caetero si causa Milonis et filiae comitis Stephani ad aures vestras pervenerit, sciat vestra paternitas quia Milo priorem uxorem canonice non dimisit, et filiam comitis Stephani, sicut judicio episcoporum probatum est, canonice non accepit. Valete.


Notes: (Ludovicus
Crassus)
EPISTOLA CCXXXIX. LUDOVICO,  Dei gratia Francorum regi,  IVO  eadem, gratia humilis Carnotensis Ecclesiae minister, in eo vivere et regnare cui servire regnare est.
Author: Ivo Carnotensis
Date:  [ al. quantum; ita ms.
cod. ] [ al. derisio]

Quod fama vulgante audivimus, hoc ex litteris vestrae excellentiae certius didicimus, videlicet quod neptem Flandrensis comitissae, puellam aetate nubilem, genere nobilem, honestis moribus ut dicitur laudabilem, in uxorem ducere disponatis. Quod nos et Deo placitum esse credimus, et hominibus vestrae famae honestatem, et regni vestri soliditatem sincere diligentibus gratum esse cognoscimus. Cum enim bene viventium tres professiones Domino docente didicerimus, conjugatorum videlicet, continentium et rectorum ecclesiasticorum, quicunque in aliqua harum professionum repertus non fuerit, ante tribunal aeterni Judicis proscriptus aeterna haereditate carebit. Cum enim Dominus de distinctione electorum et reproborum loqueretur, ait: si fuerint in medio eorum Noe, Daniel, et Job, ipsi quidem salvi erunt, filii autem eorum non liberabunt animas suas , in Job fidelium conjugatorum gradum intelligens, in Daniel vitam continentium, in Noe professionem praelatorum. His ergo documentis instructi, quotidianis precibus pro honestate vestra et salute, Dei clementiam imploramus, ut in manu vestra Francorum regnum dirigat, et in electorum numero vos ascribat. Praeterea, quod monuimus instanter monemus, ut propositum vestrum, quatenus in vobis est, ad exitum perducere studeatis, ne antiquus hostis aliqua fraudulenta subreptione etiam per amicos vos impediat, et a bono proposito, et ita ab electorum numero vos excludat. Ad haec, si Spiritus Dei in vobis est, sicut utilitati vestrae, ita stabilitati regni, et paci Ecclesiarum providere debetis. Quae omnia, si sine successore de hac vita migraveritis, in multas scissuras dividentur, et fiet quod Dominus dicit. Omne regnum in seipsum divisum 104 desolabitur, et domus super domum cadet . Quae ruina quanta sit futura, quamque miserabilis, nec lingua potest dicere, nec hamanus animus sufficit cogitare. Ut ergo haec omnia vitentur incommoda, ad ineundum vitae conjugalis ordinem nolite moras innectere, ne de eo quod saepe proposuistis et saepe distulistis, cadat in vos hostilis illa irrisio . Hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare . Festinate ergo ut de lumbis vestris exeat qui vanam spem tot ambitiosorum hominum destruat, et ad unius spem mobilitatem reducat. Quae res et illicitos motus carnis compescet, et detractores vestros atque irrisores in conspectu vestro silere faciet. Valeat celsitudo vestra, et non desistat a bono proposito.


Notes: (Ezech. XV) (Matth. XII) (Luc. XIV)
EPISTOLA CCXL. IVO,  Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister,  GAUFRIDO,  anachoritae, frui mentis tranquillitate.
Author: Ivo Carnotensis
Date:  [enim negligit
famam suam conservare, ms. c. ] [ al. correptores] [se, ms. c. ]

Cum omnis castae religionis professor visceribus charitatis abundare debeat, ut tam saluti proximorum quam suae providere studeat, necesse est ut haec duo principaliter appetat, puram conscientiam et bonam famam, conscientiam propter se, famam propter proximum. Qui enim negligit famam suam crudelis est; occidit enim proximum quantum in se est . Qui ergo vult famam suam conservare non tantum debet quae bona sunt facere, sed etiam quae probabiliter fingi possunt mala evitare. Haec Paulus in se considerans confidenter dicebat: Pro minimo est ut a vobis judicer, aut ab humano die, sed neque me ipsum judico, nihil enim mihi conscius sum . Nos itaque quamvis sanctitati Pauli longe impares simus, tamen quantum Dei gratia donante possumus, cum bona conscientia famam nostram conservare studeamus, ne caeco et infirmo fratri offendiculum aut scandalum ponamus, et pereat secundum Apostolum, infirmus in conscientia nostra frater . Quod evenire aliquando solet, cum vicini curiosi corrosores vitae nostrae, desidiosi autem correctores vitae suae, simplicia facta nostra inspiciunt, quae in utramque partem verti possunt, adhibitis conjecturis, quibus aliquando credi oportet, aliquando non oportet. Unde infirmitati fraternae consulentes ea facere non debemus in oculis infirmorum, quibus tanquam argumento utantur ad velandam suam perversitatem, vel ad infuscandam mentis nostrae serenam simplicitatem. Quod quia periculosum est, vitanda est a nobis omnis occasio maledicti, ut is qui ex adverso stat, occasionem quaerens non inveniat, sed bono exemplo informatus correctus ad se redeat. Haec tibi, dilectissime, ex amore fraterno direxi, non docens, sed commonefaciens prudentiam tuam, ut sicut es custos vitae tuae, ita sis famae tuae. Habes enim fratres infirmos quos scandalizas frequenti et familiari collocutione cujusdam devotae mulieris, quae incompetentibus horis et locis, aspectibus eorum frequenter occurrit , cum quibus vult curiose et otiose verba miscet. Quae res tibi et illis apud aemulos occasio est detrahendi, et tibi interruptio Sabbati tui. Praeterea si tu tibi in teipso construxisti castra pudicitiae, non debet ista tua securitas his qui extra ista castra sunt causa esse ruinae. Quod enim sancta animalia ante et retro oculos habere describuntur , sicut nosti, hoc intelligitur, quia sanctorum vita debet esse circumspecta, quatenus sic quisque se diligat ut amorem ejus qui supra se est, non postponat; sic eum qui supra est diligat, ut eum qui juxta se est non contemnat. Haec est vera et ordinata charitas, sine qua quantalibet corporalis exercitatio non est vera religio, sed sub velamine religionis vana superstitio , quam a nobis avertat omnipotens misericordia et misericors omnipotentia. Vale.


Notes: (AUGUST., serm. 52, et can. Nolo c. 12, q. 2) (I Cor.
IV) (I Cor. VIII) (epist. 208) (Ezech. I; Apoc. IV) (epist. 192)