CXLII.  Privilegium pro Ecclesia Beneventana.   (Urbeveteri, Sep. 28.) [UGHELLI,  Italia sacra,  VIII, 117.]
Author: Adrianus IV

ADRIANUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri HENRICO Beneventano archiepiscopo, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.

Et rationis ordo disponit, et ecclesiasticae utilitatis consideratio persuadet, fratribus et coepiscopis nostris ampliorem gratiam et honorem impendi, et commissarum eorum gubernationi Ecclesiarum contra saecularis pravitatis incursus sacrosanctae Romanae Ecclesiae tuitione vallari, ut tanto de subditorum salute, ac sui exsecutione officii sollicitiores possint semper existere, quanto contra pravorum audaciam protectionis apostolicae majus se prospexerint munimen habere. Eapropter, venerab. in Christo frater Henrice archiepiscope, tuis justis postulationibus clementer annuimus, et Beneven. Eccl., cui, Deo auctore, praeesse dignosceris, sub B. Petri et nostra protectione suscipimus, et praesentis scriptis privilegio communimus. Statuentes ut, quascunque possessiones, quaecunque bona eadem Ecclesia impraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum, vel principum, oblatiore fidelium seu aliis justis modis, Deo propitio, poterit adipisci, firma tibi, tuisque successoribus, et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis, episcopatus, Avellinum, Montem-Maranum, Frequentinum, Arianum, Montem de Vico, Bovinum, Asculum, Luceriam, Florentinum, Tortibulum, Montem-Corvinum, Vulturariam, Civitatem, Draconariam, Alarinum, Termulam, Guardiam, Triventum, Bojanum, Alifam, Telesam, et Sanctam Agatham: infra civitatem Beneventanam, ecclesiam S. Pauli, ecclesiam S. Mariae de Porta Gloriosa, ecclesiam S. Petri Paccadosso, ecclesiam Sanctae Theclae, ecclesiam S. Martini, ecclesiam Sanctae Mariae ante horam, ecclesiam S. Petri sitam juxta eccl. Petri de Medicis. ecclesiam Sanctae Mariae de Ancona, ecclesiam S. Arthellais, ecclesiam S. Januarii de Graecis, ecclesiam S. Marini, ecclesiam S. Paschasii, ecclesiam S. Angeli, quae est sita juxta ecclesiam S. Cassiani, ecclesiam Sanctae Mariae Rotundae: extra civitatem vero Beneventanam, ecclesiam S. Mariae de Rocca, ecclesiam S. Mariae de Venticano, ecclesiam S. Petri de Cardito, ecclesiam S. Petri de Planisio, ecclesiam S. Theodorae, ecclesiam S. Mariae in Geldone, abbatiam S. Mariae in Strata, abbatiam Sanctae Mariae de Corate, ecclesiam S. Mariae in Gradellis, et quidquid juris habes in castro Montis Sarculi, et valle Caudina. Praeterea concedimus tibi pallii usum ex more ad sacra missarum solemnia celebranda, et crucem per totam parochiam tuam deferendam; pallii vero usum videlicet in Natali Domini, in die S. Stephani, Epiphania, Purificatione sanctae Mariae, in Annuntiatione ejusdem, in Laetare Jerusalem, Coena Domini, in Sabbato sancto, in paschalibus festivitatibus, Ascensione Domini et Pentecostes; in festivitate S. Joannis Baptistae, et in natalitiis beatorum apostolorum, in Assumptione et Nativitate beatae Mariae virginis, et in duabus translationibus B. Bartholomaei, in dedicatione tui archiepiscopatus, et in anniversario tuae consecrationis die, in congregationibus, et consecrationibus episcoporum, ordinationibus clericorum, consecrationibus ecclesiarum, et in festivitatibus majorum ecclesiarum tuae provinciae. Decernimus etiam ut nulli omnino hominum liceat praefatam Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, aut aliquibus vexationibus fatigare; sed omnia integra conserventur eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt usibus omnimodis profutura, salva in omnibus apostolicae sedis auctoritate. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de praedicta iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen. Ego Adrianus, cath. Eccl. episc. Ego Hubaldus, presbyt. card. tit. S. Praxedis. Ego Manfredus, presb. card. tit. S. Sabinae. Ego Hubaldus, presb. card. tit. S. Crucis. Ego Octavianus, presb. card. tit. S. . . . Ego Gerardus, presb. card. tit. S. Stephani in Coelio Monte. Ego Henricus, presb. card. tit. SS. Nerei et Achillei. Ego Joannes, presb. card. tit. Sanctorum Silvestri et Mari. Ego Joannes, diac. card. tit. Sanctorum Sergii et Bacchi. Ego Oddo, diac. card. tit. S. Nicolai in Carcere Tulliano. Dat. Urbeveteri per manum Rolandi, S. R. E. presbyteri cardinalis et cancellarii IV Kal. Octobr., indict. V, Incarnationis Dominicae anno 1157, pontificatus domni Adriani papae IV anno tertio.