EPISTOLA XCI. WIBALDI ABBATIS AD CAPITULUM LEODIENSE.  Excusat se quod eorum interesse capitulo non possit, scriptoque significat, quae praesens, si licuisset, consuluisset.   (Anno 1148.)
Author: Wibaldus Corbeiensis

Reverendissimis in Christo patribus et dominis ac venerabili majoris ecclesiae praeposito, nec non archidiaconis, atque H. decano, et omnibus ecclesiae S. Mariae Sanctique Lamberti canonicis, frater Wibaldus Dei gratia Stabulensis Ecclesiae servus, spiritu consilii et fortitudinis abundare.

Quod juxta vocationem vestram ad collegium vestrum non venimus, gravis nos occupatio detinuit, videlicet propter reformandam pacem inter homines terrae nostrae, quorum discordia multiplicibus et maximis detrimentis nostram Ecclesiam, ut vobis bene notum est, jamdiu conquassavit. Verumtamen etsi corpore absentes, venimus tamen spiritu, venimus mente tanquam devoti et obedientes filii matris nostrae Leodiensis Ecclesiae, Dei omnipotentiam exorantes ut ipse conterat Satanam sub pedibus vestris, et liberet vos ab importunis et malis hominibus, qui superfluis et vanis novitatibus primatum et gloriam suae matris scindere et evertere nituntur. Haec sunt genimina viperarum, quae matrem exstinguunt, dum eas ad vitam producit, quae reddunt malum pro bono; populus, inquam, qui incrassatus recalcitravit, et per nimiam ingratitudinem oblitus est benefactoris sui. Siquidem cathedralis ecclesia, inqua vos et priores et canonici estis, caeteras in urbe praeposituras ad suae dignitatis augmentum, ad suae magnitudinis ornamentum, tanquam speciosa luminaria exstruxit, et amplificavit, ac de propriis bonis episcopii prima fundamenta jecit, ac deinceps provehendo canonica stipendia et cultum ecclesiasticum ordinavit, ut videlicet clerus Deo serviens et merito et numero in suis conventibus augeretur, atque iidem fuere rectores qui conditores usque ad nostra infelicia tempora, in quibus jam venit discessio, ut reveletur ille filius perditionis qui extollitur super omne id quod dicitur Deus, aut quod colitur. Discessit quippe omnis homo ab homine, ita ut vix duo consentiant de omni re, atque adeo Deus Pater non exaudit nos orantes; discessit, inquam, homo ab homine, quoniam discessit a charitate, discessit ab obedientia, discessit a pudore, discessit a reverentia, et sunt homines seipsos amantes, coacervantes magistros prurientes auribus, verumtamen nolite timere pusillus grex, quoniam complacuit Patri vestro dare vobis regnum. Ascendite ex adverso, opponite murum pro domo Israel. Eruditio vestra reducat ad memoriam quanta sit Esau ignominia cauteriatus, pro eo quod primogenita sua vendidit pro ventris ingluvie et lentis edulio. Dominus in propheta dicit: Ego gloriam meam alteri non dabo. Si, inquit, sum Dominus, ubi timor meus? Si Pater, ubi honor meus? Si opponitur vobis sanctissimum atque gravissimum nomen electionis, quae quidem sacrorum canonum auctoritate constituta est ad pacem Ecclesiae et unanimitatem continendam; verum de hoc bono principio ex hominum abusione mala multa progressa sunt, ita ut electionis licentia usque ad cellarii et coquinae claves et villicationes ordinandas extendatur. Pontificis Romani, archiepiscoporum, episcoporum electiones sacra decretorum auctoritas demonstrat. Monachi sanctae Regulae Scriptura docentur, qualiter et qualem eligere debeant abbatem, oeconomorum et eorum qui nullam in regimine suscipiunt curam animarum electio quo sit authenticae scripturae informata judicio, necdum addicere potuimus. B. Benedictus cum de ordinandis decanis atque praepositis praeceptum daret, « ad postremum videat, inquit, abbas in quem securus partiatur onera sua, ei videlicet summam consilii attribuens, cui imminet reddendae rationis periculum. » Et haec quidem et alia hujusmodi pro nostro captu atque facultate. Si venerabili vestro conventui adesse licuisset, prolixius atque instantius diceremus, supplicando fratribus nostris, quatenus aperto mentis intuitu, diligenter inspicerent, quod fere non est domus, in qua non sit mortuus, darentque operam plus ad reformationem religionis quam ad suscitandam materiam contentionis, et non transgredientes terminos, quos posuerunt eis patres sui, tales in locum provisionis suae adoptarent personas, quae et merito vitae suae, et loci sui sublimitate majoribus suffragiis juvarentur, et de caetero Deus pacis et dilectionis sit semper cum omnibus vobis.