medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA CXCV. [A. D. 1219.]  De captione Damiatae.
Author: Petrus Blesensis

Sanctissimo Patri ac domino H. Dei gratia summo pontifici, A. patriarcha, Jo. rex Jerusalem, bucon. Nichol. arch. p. Alban. J. Acconen. . . . . epi. hospital. Sancti Joannis, templi. hospital. Alamannicorum magr. de eeucado commertar. Savari de Maloleone de Jovis villa. E de Castro consules comitatuum, salutem et subjectionis cum reverentia famulatum.

Exaudivit Dominus de excelso sancto suo voces servorum suorum, non permittens tot expensas apud Damiatam a Christianis factas ita inutiliter fieri, et tantam Christianorum stragem relinqui. Sed in his nobis misericorditer providens ac clementer in parte magna nostrum desiderium adimplevit. Cum enim propter multiplicem sui defensionem nec per terram nec per aquam posset manifeste capi civitas Damiatae nec virtute nec probitate alicujus; sed solius Dei dextera pugnante pro nobis, impugnantibus omnibus de exercitu praeter illum, qui quantum ad studium communis negotii pertinet procuravit, Non. Febr. intempestae noctis silentio furtive, imo potius miraculose capta est civitas Damiatae: ita quod nullus de nostris in captione illa exstitit interfectus, nec etiam leviter vulneratus. De Sarracenis vero tot ceciderant in ore gladii, quod etiam nobis displicuit admirari. Tamen et alii Sarraceni majores ad quamdam munitissimam turrim confugerant usque meridiem, nec reddere voluerunt, sperantes quod soldani Babylonis et Damasci in castra nostra insultum facerent; et si contingeret Christianos succumbere, ipsi per turrim illam civitatem reciperent, ut sperabant. Sed totus exercitus noster praeter paucos qui civitatem invaserant adeo plene cucurrerunt ad litias et fossata quae inter nos et Sarracenos facta fuerant ad munitionem castrorum nostrorum, quod Sarraceni nullatenus in castra nostra irruere ausi fuerant. Facto autem mane in die Martis: cum tunc primum intellexissent soldani quod civitas capta esset, laniatis vestibus et injectis unguibus in capillos, amarissime flentes nec de succursu civitatis, sed de fuga post cogitarunt, timentes ne exercitus noster faceret insultum in eos. Nunc autem ex quo Dominus aperuit nobis portam Aegypti, sanctitati vestrae flexis genibus supplicamus et petimus, et per effusionem sanguinis Christi obsecramus, quatenus maturatum consilium tam hominum quam pecuniae transmittere studeatis, scituri pro certo quod populus Christianus in multitudine veniet expugnaturus civitatem Cairi: facile satis erit partem Aegypti residuam obtinere, et per consequentiam regnum Hierosolymitanum, quod ad praesens per Aegypti subsidium retinent, ut gravius periculum evitetur, et ad inquisitionem Aegypti securius procedatur; imperatorem venire compellatis, prout nobis saepissime promisistis; et alii cruce signati similiter compellantur exsequi vota sua, votorum redemptione cessante de quo nullum sentimus commodum; sed de redemptione hominum sustinemus evidentissimum detrimentum. Utrum autem vicesimam, quae ex generalis concilii consensu ad terrae sanctae subsidium specialiter fuerat deputata, licuerit vel decuerit quod non expedit ad alios usus converti vos ipsi videte. Datum Damiatae III Idus Novembris.
EPISTOLA CXCVII.  Inductiva.
Author: Petrus Blesensis

Sublimitati vestrae credimus notum esse quod tandiu cum caeteris cardinalibus inclusi stetimus pro summo pontifice eligendo; et quod nondum potuimus unanimiter concordare, sed in quantum per praeterita conjicere possumus de futuris, imo in quantum nos docent ea, quae singulis diebus tractamus praesetialiter et videmus, visibiliter timere possumus quod tractatus in Ecclesia Romana non modicum periculum in longi temporis spatium transeat, ac in ejusdem Ecclesiae multarum regionum, ne totius dicamus Christianae religionis detrimentum, electio summi pontificis differatur. O quot per diversa mundi climata nova insurgunt scandala! quot provincias turbat seditio! quot regiones et regna concutit bellica rabies! quibus, etsi Romana Ecclesiae materno compatiatur affectu, ipsis tamen quia vidua nequit effectualiter providere, pro his quoque dolemus et gemimus. Sed maxima nobis est per Dei gratiam consolatio conservata, quia videlicet ferventi desiderio et desiderabili fervore vos Ecclesiae devotum novimus, et tanto erga ipsam constantiores, quanto majoribus procellis et tumidioribus fluctibus visa est agitari, ut sic fides vestra multo purior sit auro quod per ignem probatur, quod quidem multorum conatus illicitos reprimit, ac praesumptuosam limitat audaciam et compescit. Consolamur etiam quia serenitati vestrae cordi esse scimus terrae sanctae tribulationibus et periculis subvenire. Ad quod vos inclytosque liberos vestros divinae crucis assumpto signaculo viriliter accinxistis. Caeterum, ut cum gratia vestri loquamur sincero cogente affectu, quo vos diligimus toto corde, quamvis hujus terrae sanctae credamus utilem, terrae tamen vestrae ac Ecclesiae Romanae ipsum minus utilem formidamus; forsan enim plerique jamdudum suas nequitias conceperunt, quas ausi non sunt in vestrae excellentiae provincia parturire, quibus per absentiam facultas permittitur, quod nequiter est propositum nequius perpetretur. Penset haec ergo et alia multa regalis sublimitas, et eam non pigeat consilium in melius immutare, ut videlicet tali transfretante cum honorabili comitiva; cui quoties oportuerit tam pecuniarum quam militiarum poteritis subsidium destinare; vos vestrique liberi, quos tennala non sinit aetas adhuc armorum onera supportare, ad terrae vestrae multarumque aliarum tranquillitatem et pacem in regali solio velitis remanere; sic equidem terrae vestrae multarumque aliarum et Ecclesiae Romanae utilitatibus multipliciter consuletis. Quare has utilitates suademus et credimus aliis praeferendas, sed si placet, parcatis nobis, quia sic loquimur; urgens enim necessitas et evidens utilitas, ac insuper affectus sinceritatis quo vos diligimus tanta animi puritate ad hoc specialiter nos inducunt.
EPISTOLA CXCVIII.
Author: Petrus Blesensis

Tenet de magnificentia vestra considerationis nostrae judicium, quod de continentia status nostri et talis curae processibus vos delectat audire rumores, quos felices in Domino vos novimus continue affectare. Quapropter ut super his exspectatio vestrae certitudine digna non careat; cui de his tam nuntiorum quam frequens litterarum nostrarum narratio veritatem potuit hactenus attulisse, celsitudini vestrae deferimus quod, divina nos prosequente clementia, votiva satis nobis affluunt beneficia corporeae sanitatis, quanquam de reformatione talis Ecclesiae, cui cum aliis talibus incessanter insistimus, nos privat anxiae sollicitudinis cogitatio curiosa. Tandem speramus in Domino qui pietatis suae dona continere non novit, quod ad id sic salutaris semitam praeparabit et faciet tractatorum mentes unanimi voluntate concordes, quod eidem Ecclesiae de tam bono et utili pastore in proximo providebitur, et ipsi Deo cedet ad laudem; et Christianae professioni copiosae salutis provenient incrementa, et de ipso Domini talis vestro ac vestra vota poterunt tranquilla suavitate laetari. Ut autem de processibus continentiae vestrae quam prosperam affectamus, placitis nobis utinam rumoribus satisfiat! Rogamus quatenus, quibus vobis propitiet beneficiis benignitas Salvatoris, vestra nobis si placet insinuet responsiva; per quam nobis etiam si placet intimetis, si qua nos vobis velitis efficere placitura.
EPISTOLA CXCIX.
Author: Petrus Blesensis

Quia convenit ut talem super gravi talis obitu consolemur, opportunum tibi duximus committere, ut talem personam sine dialtione personaliter adeas, litterasque de credentia quas sibi dirigemus exhibeas; eas enim lator praesentium tibi tradet. Ordinabis itaque consolationis apud eam sermonem ex parte nostra sicut opportunum videbis; compassionem nostram quam ad totius christianitatis et Ecclesiae Romanae statum, necnon personis ipsius et turbatam animi sui tranquillitatem pensato talis principis damnoso defectu dirigimus; ordine congruenti exponens, et consolationis subjungens remedium, quod in superstite prole tam laudabiliter disposita, et potentiae ac amicorum, nec minus gratiae divinae robore suffulta ipsa potest assumere Dei beneplacitis ascribendo humanae fragilitatis debitum quod subire erit necessarium omni carni. Postremo vero te nullatenus omittere volumus, ut ei bonam voluntatem vestram, et promptam sollicitudinem in omnibus negotiis suiset suorum offeras ex parte nostra, rogans et instans ut beneplacitorum suorum promotionem fiducialiter nobis committat; quia fideles et voluntarios omnium efficacia nos reperiet; et etiam magis attentos quam hactenus fuerimus, quoniam sibi de caetero magis novimus expedire. His itaque et aliis quae videris opportuna et digna attente pensatis, ad eorum praesentiam te conferas sine mora.
EPISTOLA CCI.  Lamentatio de morte amici.
Author: Petrus Blesensis

Recensentes in amaritudine animi annos nostros et multiplicis affectionis materiam, quam licet immerito in nobis et in nostris patimur cogitationibus; nunquam tanti doloris occasio nostris sensibus inolevit; quantum de talis obitu legis divinae zelatoris et religionis cujuslibet amatoris, nuper nobis fuit veritas declarata. Et ut ea, quae ex gestis exterioribus quae nonnunquam secreta mentis turbatae indicant, circa personam nostram facile potuerunt audito tanto incommodo illico deprehendi ab astantibus, omittamus; accessit etiam nobis stupefactis ex eventu sinistro calix tribulationis et angustiae, non inebrians sed insaniens misto plenus; qui felle amaritudinis et horrore absinthii propinato, nostra intima nullo interveniente consolationis remedio duplici vulnere penetravit, nec immerito ut a capite et digniori incipiat lacrymabilis noster sermo undique angustiis sic oppressus.
EPISTOLA CCII.  Invectiva papae regi.
Author: Petrus Blesensis

Intra paternae claustra memoriae residere devotionis regiae magnitudine promerente, vota nostra circa te frequenter excitata dirigimus, ut supernae benedictionis rore perfusa sospitatis gratia vigeas, et tandem ad vere lucis pervenire gaudia merearis. Hoc itaque desiderium ab olim in nostro pectore ferbuit, eoque potius suscepit incrementa fervoris, quo licet immeriti sedis apostolicae residentes, et pastoralis onera gerentes officii, pro tua et cunctorum salute fidelium tenemur amplius vigilare. Principalis igitur exhortationis nostrae quaerit et petit instanter, ut intentae considerationis oculos habentes ad Redemptorem nostrum Dominum Jesum Christum gerens in tuis visceribus figuratum, sua beneplacita prosequi delecteris, et pensans proinde quod hujus mundi figura praeterit: quodque abierunt et adhuc abeunt reges et principes, caeterique corruptioni subjecti; nullo quod sub sole nascitur habente stabile firmamentum, in divini nominis amore persistas aedificans prudenter in inferioribus veluti transitoriis et caducis sua vilitate contemptis, ut in regno coelestis gloriae perennem, quae non deficiet nec peribit, tibi constituas mansionem. Caeterum, cogitantes non sine magno compassionis affectu circa illatas oppressiones et angustias terrae sanctae, quas vidimus et propria manu palpavimus in minori officio constituti, ac desiderantes de celeri ne totaliter pereat sibi subsidio provideri, tali mentem nostram super haec aperire decrevimus per litteras speciales, quas per talem nobis et fratribus nostris suarum dona virtutum charum multipliciter et acceptum, ei duximus dirigendas. Ideoque regalem magnificentiam cum paterna fiducia rogamus et hortamur attente, quatenus apud eumdem ad id partes tuas officialibus studiis interponas: ita quod exinde retributionis aeternae percipias incrementum. Ut autem tibi nostra plenius intentio pateat, credas, quaesumus, indubitanter sic ab ore nostro prolata, quae talis super praemissis omnibus ex parte nostra, tuae duxerit excellentiae referenda. Nec mireris quod bulla non exprimens nomen nostrum est appensa praesentibus, quae ante consecrationis vel benedictionis nostrae solemnia transmittuntur, quia semper hi qui fuerunt in Romanos electi pontifices consueverunt in bullandis litteris, ante suae consecrationis munus modum hujusmodi observare.
EPISTOLA CCIII.  Responsio ad praemissam.
Author: Petrus Blesensis

Tenorem vestrae litterae pleno collegimus intellectu. Adhuc vero noveritis quod causas mortis de tali in ipsis adjectas litteris minus decentes, minusque rationabiles judicamus. Non enim ista duo bene conveniunt, quod officium sibi commissum exerceat, nobisque assistat necessitatis articulo incumbente. Nemo enim potest servire duobus dominis, sicut meminimus nos legisse, adeo quidem posset a nostra distare praesentia quod nos solvere humanae naturae debitum, aut alia corporis et animae incurrere pericula contingeret, antequam ipsius possemus frui visitatione et consilio si necessitas immineret. Unde grave imo gravissime gerimus quod nostris in hac parte non annuistis desideriis, consideratis moestitiis, amaritudinibus et angustiis involventibus mentem nostram. Quod autem a vobis obtinere nequivimus, archiepiscopus aut episcopus seu alia persona vobis inferior apud vos, sicut credimus, impetrasset. Quid plura? Ex quo eum habere nequimus, nobis non placet incommoditatibus compati; ad alios recurremus minusque favoris habebimus apud nostros.
EPISTOLA CCIV.  Inductiva quaedam.
Author: Petrus Blesensis

Praeclara dilectionis indicia, quae ad talem in sinceritatis plenitudine hactenus expandistis, datur nobis aperte intelligi, quod ipsius repositam in pectore nostro memoriam in talibus eo uberiori beneficiorum munificentia excitare, quo ipsorum statum prosperiorem zelare credimini; et de honore ac commodo eorumdem dicuntur materna diligenter studia nos hortari. Praeterea cum potius spei suae in vobis pendeat plenitudo, nec aliud quam vestrum post Deum iis videatur adesse praesidium, quo res ipsorum dirigatur utiliter et negotium feliciter foveatur, vos affectuose rogamus, quatenus cum de successione talis haereditatis tali viro diebus istis graviter infirmante tam per aliquos ex parte talium discrimen, quam talis non sine turbatione successuri dissidii jam videatur suscitari pruritus, qui talibus non modicum afferre posset, timetur si iis ad quos ipsius haereditatis digne devolvi debet successio, sicut ad illos qui de virili frumen linea soli supersunt adesse velint, prout expedire videritis; et hic dubietatis articulo et prodesse: quod ipsorum debito statui utiliter caveatur; nec inde incurrere possint aliquod detrimentum super hoc ad eumdem talem, si placeat, nuntios et litteras vestras mittentes; per quas date sibi intelligi, quod statui et tranquillitati ipsius loci expediat, de commodo et quiete talium sibi suggerente consilio sic statuat, ordinet et disponat; quod si de ipso aliquid sinistrum succederet, eorum gaudere possitis commodis provenisse, ac in eorum felici statu vestra desideria delectentur.


Notes: (quod absit!) (quod absit!)
EPISTOLA CCV.  Responsio ad praedicta.
Author: Petrus Blesensis

Versa est in luctum cithara mea, et organum meum in voces flentium: infirmata est doloribus virtus mea, et ossa mea in gemitibus conturbantur, cum ipse vestrae tenor epistolae inopinatum fatum et calamitatem mihi perpetuam nuntiaret. Sunt ergo lacrymae meae panes die ac nocte, qui utinam intra ventris septa consumptus essem, ne talia oculus meus videret, vel diem clausissem extremum, ne tantorum periculorum gustator miserabilis exstitissem. Heu me dixerim, fili mi, utquid me mater peperit filium amaritudinis et doloris? Cur exceptus genibus, cur lactatus uberibus, cur doloribus deditus, cur tribulationibus circumventus? et utinam mortuus fuissem in utero matris, et fuissem quasi non essem de utero translatus ad tumulum! Heu me miserum! perdidi filium animae meae individuum, vitae meae solatium, oculorum meorum lumen et meae baculum senectutis. Quid plura? propter Sion non tacebo et propter Jerusalem non quiescam, sed continuabo dies meos in lacrymis et dolore, donec deficiam lacrymando. Vobis tamen grates refero, quia per litteras mihi consolationis remedium assignastis; et consolari non valeo, quia dolori meo similis non est dolor.
EPISTOLA CCVI.  De eo qui creditur mortuus.
Author: Petrus Blesensis

Dictu res horribilis et amara ac mea pervertens gaudia in moerorem, nuper meis auribus jam pervenit quod magister Nicolaus, unicus frater meus, qui erat spes vitae meae, refugium et tutela, morte carnis vitam finivit, ad quam ulterius non redibit. De quo tantum sunt mea viscera conturbata, ac repletus sum doloribus infinitis, quod a planta pedis usque ad verticem capitis non est membrum quod non sit positum in dolore. Et merito; quoniam ipsum sine spe recuperationis amisi, qui fuit os de ossibus meis et caro de carne mea, ac bona quae habeo ipso mediante percepi; necnon et in futuro sperabam consequi meliora. Verumtamen quia hoc ad me non aliunde nisi fama referente pervenit, de vita dubito, nec de morte consto firmissima ratione. Vestram igitur amicitiam duxi praesentibus rogitandam quatenus, sive verum sit vel contrarium rationi, mihi vestris litteris intimetis, ut de morte doleam, et mihi condoleant consanguinei pariter et amici velut humana conditio exigit et requirit, et de vita valeam more solito exsultare, et qui de tali relatione tristantur mihi congaudeant sicut solent ad ipsam.
EPISTOLA CCVII.  Consolatio de morte amici.
Author: Petrus Blesensis

Nimis dira sorte constringimur; nec minus dira cordis angustia cruciamur. Nam lacrymarum fontem producit dolor intrinsecus ex oculis subductus animus amaritudinis tenebris, laesa viscera tela penetralibus moestitiae interius commovetur, et sic quod mente concipimus, nec verbis exprimere, nec continere possumus serie litterali. Doloris enim immensitas et profunda luctus infusio dicendi facultatem excludunt; compendiosa tamen litterula imo potius dolorosa vobis intimare compellimur: quod pater ille noster, lapis promotionis nostrae primarius, universalis Ecclesiae membrum praecipuum, columna justitiae, basis immobilis, amicorum fida defensio, securum generis sive gentis confugium, tutus patriae clypeus, et firmus paternae baculus senectutis, consilio clarus, maturitate conspicuus, scientia rutilans, et supremus constantia, G. pater vester et filius diversis respectibus, sicut Domino placuit, die post Annuntiationem beatae Virginis, proh dolor! fati munus implevit, in cujus obitu pater et paternae quamvis cohabitationem naturae lugere dolentem et dolere lugentem vos deceat, cum dolores vestros et luctus rectae considerationis arbitrio, consolationis multiplici juxta causa subducit. Nam ejus sollicitudinis onera sive vicem devotione integra, charitate plena et obsequio filiali circa paternitatem vestram supplere volumus et habere, et eo beneplacitis vestris in antea parere devotius, quo avidius implere partes ejus intendimus in vestris desideriis obsequendis, et sic aestimari non debet amissus qui vivere vicaria substitutione sancitur. Praeterea reverenda senectus et annosa prudentia incommodo senili compatiens, prole superstite grate respiret in Domino a principe quem exigentibus meritis, et summi pontificis amplectitur gratia, et prosequitur benevolentia dominorum. Temperat etiam fletus nostros pia miseratio pii patris, qua tum in domino nostro haec me fratre nostro, tum in filio vota vestra complevit, de cujus judicio si revocare voluit quod concessit et tollere quod creavit, conqueri non debetis, quia si de manu Domini bona suscepimus, moleste contraria non feramus. Est et solatium aliud quod et a mortis regula nullus excipitur: Aequat enim sceptra ligonibus.

Nam pari sententia senes et juvenes, fortes et debiles, potentes et infirmos, divites et egenos involvit. Omne namque quod nascitur moritur et nihil est perpetuum sub sole. Magnus est enim Dominus qui mortificat et vivificat, et magna virtus est ut possit extollere quod depressit, et sanare quod vulneravit. Hortamur igitur et rogamus attente, quatenus sic concepti doloris incendia rore rationis infusa funditus exstinguatis, sumentes in dolore remedium, et in moerore solamen quod transeat caeteris in exemplum, ut exacerbare nomen Domini non possitis. Nos enim fratribus nostris scribimus et mandamus quatenus mandatis vestris velut nostris in omnibus obsecundent.
EPISTOLA CCVIII.  De beneficio scripturae ad praeteritorum memoriam conservandam.
Author: Petrus Blesensis

Illa, quorum memoriam perpetuat scriptura, superveniens senium non delebit. Consuetum est enim ut ea quae expedit retineri, litterarum apicibus commendentur, ut beneficio scripturae a calumniosis litibus secura in posterum perseverent. Inter commoditates inventionis humanae, nil censetur utilius beneficio Scripturarum, quibus memoria reformatur; et in novitatem redit quod obscuravit oblivio; et quod vetustas temporis antiquavit. Adeo temporibus nostris humanae ambitionis ardor invaluit, ut legitimae donationes et opera misericordiae versutiam calumniantium evitare non possint, nisi memorialibus scripturis et numerositate testium in posterum muniantur.
EPISTOLA CCX. [AD P. EPISCOPUM.]
Author: Petrus Blesensis

ARGUMENTUM.-- Excusatio et querelae ejusdem de mendacio et falsitate scriptorum.

Reverendo Patri ac dom. Dei gratia P. ep., P. B., salutem et si quid dulcius est salute. Ex eorum qui vos viderunt relatione multiplici vestri corporis staturam vultumque et lineamenta cognovi; honestissimos etiam mores vestros, matura eloquia, et quosdam bene compositae mentis affectus, in libro publicae opinionis adhuc assidue lego, et plura quae nunquam oculus vidit, nec auris audivit, in anima mea mihi quadam imaginaria repraesentatione depingo. Jacturam siquidem corporalis absentiae charitas mirabili artificio recompensat; quos videre carnaliter prohibemur, delectabilius intuemur et amplectimur oculis animae et brachiis charitatis. Redimat ergo visus dispendia et absentiae carnalis dilectio quae fortis est ut mors. Separantur enim morte praesentes amici et per indivisos dilectionis affectus uniuntur absentes, atque in praecordiis animae et in visceribus Christi quodam dulcissimo commeatu affectio media intercurrit. Amor enim charitas quae non agit, sed si charitas nunquam excidit, haec est communicatio Spiritus sancti, quae diversos conjungit animos, quae vere diligenti amicum repraesentat absentem. Nec enim ulla tempora, nulla loca, nulla spatia, nullae aquae possunt exstinguere charitatem. In ea igitur charitate, quam de vestra sanctissima opinione concepi, vobis offero, si quid sum, si quid scio, si quid habeo, si quid valeo, si quid possum. Quidam post recessum vestrum ex parte vestra rogaverunt me ut epistolas meas, quas commendaveram aliis, eidem facerem commendari. Quaesivi eis exemplar correctissimum, quaesierunt scriptorem, et datis omnibus quae necessaria illi erant, ille, duobus aut tribus quaternis mendose et turpiter scriptis, remotus est ab opere illo, nec postea invenire potuimus nisi falsarios et operarios iniquitatis. Dabo tamen, Domino dante, operam cum indigenis vestris ut illas epistolas correctas habere possitis. Noveritis autem quod quoties se mihi offert opportuna mihi scribendi occasio libentissime scribo, quod aliis ad aedificationem, mihi cedere debeat ad salutem, et, ut utar Ovidii verbo, Non emendo tamen; labor est quam scribere major, plane quia magna est apud nos scriptorum raritas et falsitas. Ad solatium exspectationis vestrae gratis et de intimo timoris affectu mitto vobis quaedam de aliis opusculis meis, processu temporis, Domino dante, meliore et acceptiora missurus.