medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA LIX. AD GONDULFUM.  De muneribus ab ipso missis gratias agit suo et Hugonis atque Basiliae nomine .
Author: Anselmus Cantuariensis

Suo domino, suo fratri, suo amico charissimo domno GONDULFO frater ANSELMUS, quod suo, suus.

Cum tu non potes precibus monere pigritiam meam ut tibi salutatorias litteras mittam, convertis te ad aliud consilium, et pulsas me tuis donis, ut vel gratias remittam; et quem blanditiae nequeunt ad scribendum attrahere, saltem pudor queat ad gratias agendum impellere. Ago igitur tuae dilectioni, quae dulcis est cordi meo, gratias, non quantum mihi chara sunt dona tua, sed quantum mihi charior est charitas tua, qua fiunt et condiuntur, et quam mihi sapiunt munera tua. Tanto namque charior est mihi charitas tua, quam quidquid mihi donare potes, quanto ea quae donas potes a te longe transmittere, et charitatem non potes a te dimittere. Illa enim possunt sine mare transire; sed ista non potest de corde exire tuo: hanc certe sive dones, sive non dones mihi, aliquid semper scio in te fervere; huic sive loquar, sive taceam, semper scito cor meum simili affectu respondere. Dominus Hugo et domina Basilia uxor ejus magnas sibi gratias agunt pro gratiis tuis quas mandas, pro donis tuis quae mittis, pro orationibus tuis quas pro eis facis, et quas eis promittis. Ego ipse praesentavi eis munera tua, et legi litteras tuas, et retuli verba tua: quae omnia gratissime et laetissime susceperunt.
334  EPISTOLA LX. AD MAURITIUM.  Exigit ab eo epistolas; et eum collaudat quod ab omnibus ubique ametur .
Author: Anselmus Cantuariensis

Domno et dilectissimo fratri et filio MAURITIO frater ANSELMUS, sapientia et gratia proficere apud Deum et homines.

Diu est quod nostris nos invicem litteris non visitavimus, quoniam de soliditate mutuae nostrae dilectionis non dubitavimus; et quia nuntiorum sermonibus, cum opportunum fuit, nos salutavimus. Sed ne qua occasione amor ipse ab aliquo putetur tepere, expedire puto ut aliquando schedulis, quasi scintillis ab invicem emicantibus, videatur fervere. Hoc enim ipso quia desiderantem te desiderans habere mecum non possum; nequaquam minus, sed magis te diligo; quia cum te sic diligi a majoribus et melioribus me, ut te dimittere nolint, video; plus te diligendum intelligo. Unde fit ut pene dubium mihi sit utrum quia sic te facis amabilem, plus gaudeam; an quia tam amabili frui non possum, plus doleam. Verum quoniam scio quia non tantum propter me quantum propter te a me debes amari: soluta quaestione certum est quia plus debeo de bonorum praesentia quae tecum est congratulari, quam de corporis tui absentia quae mecum est contristari. Denique semper, ut Deo et bonis hominibus amabilis esses, desideravi, et pro mea possibilitate, ut mihi conscius es, studui quandiu mecum fuisti: nec tamen desiderium idcirco tepuit, quia studium operari non potuit plus quam mecum, cum non fuisti: verum non ubicunque amaris, esse potes; sed ubicunque sis, amari et bonus esse potes. Ut igitur ibi et talis sis, ubi et qualem te esse vult Deus, et tibi expedit, salvo tamen mutuo nostro, quod exigit mutuus amor, desiderio, exoretur Deus: et quoniam jam, ubicunque sis, bonis amabilem te fecit benedictus Deus. Saluta dilectos fratres et amicos nostros domnum Herluinum et domnum Guidonem, domnum Elmerum et domnum Hulwardum consobrinum domni Osberni.
EPISTOLA LXI DURANDI AD ANSELMUM.  Laus Meditationum Anselmi, a quo exigit B. Paulis Epistolas .
Author: Anselmus Cantuariensis

DURANDUS sola dignatione Dei abbas Casae-Dei domino ANSELMO aeternam salutem.

Bajocenses duo litteris imbuti, juvenes praeclarae habitudinis in omni modo se habendi; minor eorum vocabulo est Rogerius, alter est Willelmus: duo illi, et praeter eos, plures, sed maxime illi distillarunt auribus nostris oleum et suavitatem tui et nominis et religionis. Deinde: Terret me vita mea; namque diligenter discussa, cum eo quod sequitur, scriptum hoc, et praeter hoc, alia piissime de contrito spiritu tuo, et de pietate contriti tui cordis edita et scripta, pias praestant nobis lacrymas tuas legere, nostras edere; ita ut utrumque miremur et in corde tuo redundare tantae rorem benedictionis, et sine susurro descendere inde rivum in cordibus nostris. Nam ita est vere: pietas scriptae tuae orationis excitat in nobis pietatem sopitae compunctionis; adeo ut quasi mente prosiliendo congaudeamus, ea diligendo in te, vel potius in eis te; super ea, et per ea Deum et te. Intercede igitur, quia intercedere potes, pro nobis intercedentibus pro te ut possumus; et mitte alia, si qua habeas, a te scripta, quae non habeamus, notus et rogatus in dilectione, quae continua est nobis utrobique. Rogamus etiam in corpore ipso congregationis unitatem societatis, et te pro nobis in eo fungi legatione mittimus; quia redundans tu charitate fideliter poteris hoc rogare, et rogata ipse dare. Parati etiam nostrae dilectionis dare pignus, pignus exigimus a vobis: vos eligite quod possumus, a nobis; nos eligimus Epistolas Pauli a vobis. Neque praetendimus in eo dolos quasi primi parati accipere, et non primi parati dare, quod remotissimum est a sacramento dilectionis, quae Deus est. Verum ardentes charitate non praevidemus quomodocunque postulemus, omnibus sanctae hujus professionis parati nos et nostra commode petita non negare. Hi igitur duo fratres tui desiderio accensi te opitulantem habeant in omnibus, quia de te pendet voluntas omnium in omnibus.
EPISTOLA LXII. AD DURANDUM.  Respondet praecedenti .
Author: Anselmus Cantuariensis

Domino et Patri merito sanctitatis, cum amore reverendo, cum reverentia amando, DURANDO abbati coenobii quod dicitur Casa-Dei frater ANSELMUS Beccensis, vita peccator, habitu monachus: sic in hac vita perseverare in proficienti sanctitate, ut in futura gaudeat in sufficienti felicitate.

Vestrae paternitatis epistola percepta, magnum se cordi meo gaudium infudit: sed vita mea respecta, non solum idem se gaudium fere totum de corde meo refudit; sed insuper dignus moeror mentem meam graviter perfudit. Nam ex eo quod vestram sanctitatem me ignotum homunculum adeo dilexisse cognovi, ut me suis litteris de tam longinquo visitare et salutare dignaretur, non immerito sibi visa est mea debere exsultare humilitas. Sed, cum considero me nequaquam a vobis diligi, nisi quia existimatis me aliquid esse, cum nihil sim, intelligo quia non diligitis vilem et contemptibilem coram Deo et hominibus personam , sed strenuum et alicujus virtutis virum, quod ego utique non sum. Quapropter timens non solum ne mihi nihil aut parum prosit vester amor, quia non sum quod diligitis, sed ne mihi nimium obsit meus tepor, quem in me non cognoscitis; precor, obsecro ut me putetis aut ametis, quasi jam alicujus spiritualis provectus sim; sed ad hoc me diligite, diligendo orate ut sim. Sic enim vestra erit et vera de me aestimatio, et vera erga me dilectio, et secura mihi de vestro amore exsultatio. Rogo itaque, quanta possum humilitate, reverendam paternitatem vestram, agite sanctis vestris precibus, quatenus et quod ego adhuc noxie sum, a me auferatur, et quod nondum utiliter sum, mihi tribuatur, et vobis, quod misericorditer indigenti proximo impenditis, retribuatur. Nostras vero pro vobis orationes, quia perviles sunt, reverendae vestrae beatitudini promittere non audeo; sed eas, quia poscere dignamini, negare non debeo. Quare si aliquid vel sunt, vel vestris suffragantibus meritis futurae sunt, in vera charitate vestrae sint, et sanctorum, qui monasterii vobis divinitus commissi vel sunt, vel futuri sunt. Et quamvis aut nimium quid, aut nihil sit quod vobis ex me concedo, aliquid tamen magnum a vobis deposcere 335 praesumo. Prosternit itaque se mens mea coram reverenda vestra paternitate, et coram omnibus vestrae sanctae congregationis fratribus, humili supplicatione rogans, quatenus me servum vestrum, vestri monasterii fratrem, velut unum ex vobis in perpetuum concedatis, et nomen meum ultimum ubi vestra scripta sunt nomina subscribi faciatis. Ea vero, quae vestris mandatis respondentur et quae mandantur, reverendi domini et fratres nostri filii vestri qui ad nos venerunt, melius loquendo quam nos scribendo narrabunt. Omnipotens Deus sic vos det conversari in Casa-Dei in hoc saeculo, ut inter beatos qui habitant in domo Dei in saecula saeculorum laudetis Deum, domine Pater, et domini in Christo fratres. Amen.

Notes: (quod ego sum)
EPISTOLA LXIII. AD LANFRANCUM.  Ut examinet editum a se Monologium .
Author: Anselmus Cantuariensis

Domino servus, Patri filius, reverendo archiepiscopo LANFRANCO frater ANSELMUS.

Opusculum illud quod paternae vestrae censurae misi, libentius ipsemet, si opportunum fuisset, coram ipsa examinandum legissem. Quod quia nunc esse non potest, vellem multum precari quatenus dulcis mihi paterna vestra prudentia illud non dedignaretur vel quolibet alio legente audire, et quod ex eo fieri deberet praecipere, nisi timerem indiscrete molestus esse dignitati vestrae, quam multis magnisque rerum majorum consultationibus indesinenter occupatam non dubito. Quapropter, quoniam nihil sic mihi volo placere, ut vobis displiceat, sicut solius est vestrae experientiae judicare, quantum vobis hoc quod me multum velle significo, liceat; ita sit vestri arbitrii eligere utrum vobis id libeat. Hoc tamen etiam cum importunitate a vestra auctoritate non desinam exigere, quatenus de eodem opusculo, sive audito, sive inaudito, qui fieri debeat, vestra decernat auctoritas. Titulum autem nullum illi praeposui: quippe quod nequaquam tanti existimavi, ut illud suo nomine dignarer. Si igitur vestro sederit arbitrio ut quod scripsi scripserim; a quo habebit firmitatem, ab eo habeat et nomen: et per vos detur servo vestro, dilecto fratri et conservo meo domno Mauritio, qui unus est ex illis quorum maxime factum est instantia. Si autem aliter vestro placuerit examini, exemplar quod vobis mitto, nec mihi nec praefato fratri reddatur; sed aliquo elemento aut obrutum, aut demersum, aut consumptum, aut dispersum de medio fiat. Quidquid autem inde vestro placuerit judicio, ut mihi aliquo modo notum fieri jubeatis, efflagito: quatenus exemplar quod retinui non aliam sortiatur sententiam, quam illud quod misi. De dilectissimo meo, nepote vestro, et corde et ore et epistola, quantum possum, deprecor ut cum primum illum sanitatem recepisse cognoveritis, nequaquam ejus me amabili conversatione diutius carere faciatis. Verum quippe dico vobis, talem se exhibuit mihi, et cunctis nostris bonos amantibus mores praesentem, ut illum, si absque ulla sua incommoditate, quam nullo modo volumus, reduci possit, desiderare cogamur absentem.
EPISTOLA LXIV. AD HENRICUM.  Obedientiam et patientiam consulit .
Author: Anselmus Cantuariensis

Domino et fratri charissimo, domno priori HENRICO frater ANSELMUS; per diuturnam bonam vitam mereri aeternam beatam vitam.

Domnus abbas et fratrum vestrorum congregatio laeti susceperunt, laudaverunt, amaverunt munera vestrae charitatis; sed multo utique magis ipsam charitatem, quae nunquam non vult quantum potest, et semper vult plusquam potest. Gratanter quoque suscepit domnus abbas, et gratanter legit et audivit mea parvitas, quod prudentia vestra consilium ejus et patris, et meum ut fratris petivit, et secundum illud per omnia se facturum promisit. Sic nempe decet sapientem, sapienti scilicet uti consilio. Sapiens quippe consilium est, sicut scitis, quod consulit omnia facere cum consilio. Cum igitur totum rei, de qua consulitis, consistat consilium in obedientia et patientia; et scriptum sit quia obedientiam mavult Deus quam sacrificium . et quia patientia opus perfectum habet , nullius justius petitis et suscipitis consilium quam illius cui debetis obedientiam; et nullum servatis perfectius, quam cum fortiter tenetis patientiam. Hoc igitur consulit domnus abbas, hoc rogat, et ut non solum consulenti et roganti vestra strenuitas acquiescat, quod est laudandum: sed et praecipienti obediat, quod est coronandum: hoc praecipit, hoc ergo frater et amator vester consulo et flagito, ut totius vitae status his duabus nitatur columnis, scilicet obedientia et patientia. Et quidem de patientia. bene novit dilectio vestra quod non solum cum meritus punitur, violenter est exigenda, sed etiam cum immeritus affligitur libenter est exhibenda. Ibi enim exsecranda est impatientia, ne nocens infelicius damnetur: hic servanda est patientia, ut innocens felicius coronetur. De obedientia vero hoc mandat domnus abbas, quod nec dubitare vos arbitror; quoniam quidquid reverendo domino ac Patri nostro archiepiscopo Lanfranco obeditis, sic illud accipit, velut si sibi obediretur: imo tanto gratius quam si sibi obediretis, quanto ipse per semet illi obedire desiderat; et quanto in eo quod non solum ipsi, sed et alii propter ipsum obeditis: majorem ipsam vestram obedientiam considerat. Quanquam si consideremus nos et illum, cui vos obedire invitamus, multa procul dubio in nobis et in illo sint cur nos illi sponte studioseque obedire debeamus. Valete.

Notes: (I Reg. XV, 22) (Jac. I, 4)
EPISTOLA LXV. AD MAURITIUM.  De Mauritii ex Anglia reversione Beccum, et de Monologii correctione .
Author: Anselmus Cantuariensis

Domno et fratri, filio charissimo MAURITIO, frater ANSELMUS, servi reverentiam, fratris affectum, patris diligentiam.

Semper te, dilectissime fili, desidero, semperque te me desiderare non dubito. Sed, quoniam neuter nostrum suus est, nec sumus invicem alter alterius nisi per charitatis affectum, consulo et hortor quatenus quandiu hi, quos nobis praeposuit divina dispositio, nos jusserint esse separatos, nullam contra voluntatem 336 eorum exquiramus cohabitandi accelerationem: et si benigne nostro desiderio consenserint, nullam inferamus dilationem. Quapropter quod audivimus per domnum Robertum, quia dominus noster archiepiscopus promisit se nobis remissurum in proximo tuam dilectionem: si benigne tuae favet voluntati, nec domno abbati displicet, et mihi valde placet. Si autem non benigne favet supplicanti, sed eum aliquo rancore permittit extorquenti; nec domno abbati nec mihi placet ut sic redeas. Scripturam, quam te instante et quibusdam aliis fratribus feci, et quam tu tibi debere transmitti precaris, domino et Patri nostro archiepiscopo examinandam per domnum Robertum mitto; et per epistolam illum rogo, ut si illum destrui debere non jusserit, tibi reddat exemplar quod suscipit. Roga igitur eum, si in proximo rediturus es, ut priusquam redeas. praecipiat de eadem scriptura quod praecepturus est, quatenus aut confirmatam eam tecum deferas, aut destructam esse mihi referas. Quod si illa suscepta redire tardaveris, mitte mihi exemplar illud quam citius per fidum nuntium poteris: quatenus si quid in eo idem dominus noster archiepiscopus correxerit, secundum illud corrigatur etiam illud quod mecum retinui, et ego unum ex his duobus tibi cito remittam. Si vero sic sententiam confirmationis idem opusculum susceperit, ut nullius correctionis indigere judicetur, tene missum exemplar quandiu volueris: tantum, sive ita sit, sive aliter, quidquid inde dominus noster archiepiscopus judicaverit, aut quo nomine illud titulari jusserit, manda mihi per epistolam cum primum poteris. Saluta dilectum fratrem nostrum domnum Herluinum, et hortare eum de vice mea, quatenus a bono incepto, quod in eo vidi, nuliius transitoriae delectationis amore deficiat: sed sicut de die in diem ultimae diei appropiat, sic quotidie ad contemptum temporalium, et amorem aeternorum proficiat. Saluta domnum Arnulfum Belvacensem, domnum Hulvardum Anglum consobrinum domni Osberni, et domnum Vitalem, domnum Rogerum, fratrem Samuelem, Cadomenses. Vale. et profice in Domino semper, charissime.
EPISTOLA LXVI. AD LANFRANCUM.  Guidonis Beccensis neophyti reditum in Northmanniam concupiscit .
Author: Anselmus Cantuariensis

Amico suo dilectissimo et dilectori fidelissimo LANFRANCO frater ANSELMUS, corporis et animae perfectam salutem.

Quoties vestrae dulcis mihi reminiscor dilectionis, utique taedet me tam longae vestrae dilationis. Quamvis enim hactenus spes vestrae recuperandae salutis maxime consolata sit cordis mei angorem de vestra absentia, jam tamen nequeo non contristari, quia tam longe et vobis ipsa sanitatis perfectio, et mihi vestra differtur amabilis praesentia. Etenim, non sicut vulgo dici solet, quia quod longe est ab oculis longe est a corde: non inquam, sic quanto benigna vestra mansuetudo longius vel loco et tempore a me abest, tanto amor ejus in me tepescit; sed quanto minus illa frui pro voto possum, tanto magis desiderium ejus in veri dilectoris vestri mente fervescit. Quapropter quamvis cum illo sitis, de quo nec audeo dicere quod vos tantum diligam, quantum ille, nec debeo exigere ut me tantum diligatis, quantum illum: tamen rogare praesumo quatenus, quando primum cum ejus benigna concessione et sine vestro incommodo poteritis, vestro reditu me vestrum amicum laetificetis. Saluto vobiscum dominum et fratrem meum charissimum dominum Guidonem: quem certe, ut simpliciter conscientiam cordis mei aperiam, mecum esse per amorem desidero indesinenter, et per obedientiam mecum non esse tolero nisi impatienter. Quem, ut dilectus dilectum, moneo et precor ut studiose inter ipsas suas occupationes vitam suam discutiat: et in bonis, quae de illo ab omnibus inde venientibus audio, quotidie proficiat: et si qua in eo adhuc veteris hominis supersunt vestigia, ab his assidue deficiat. Ambo valete.
EPISTOLA LXVII. AD ROGERIUM  Praestolatur venturum Rogerium .
Author: Anselmus Cantuariensis

Suo in Christo dilecto, desiderato, sperato, exspectato ROGERIO, frater ANSELMUS suus dilectus: quod Deo gratius et sibi est salubrius prudenter eligere, perseveranter tenere, feliciter consummare.

Quod solius Dei commisimus consilio, non audeo proprio decernere arbitrio. Licet mihi tamen meum promere desiderium: utique vexat me dilatio tua. utique torquet me exspectatio tui longitudine sua. Etenim nec vult nec potest cor meum oblivisci, quam certo non dico promisisti, sed praedixisti mihi me posse exspectare te rediturum et mansurum. Et certe quod dixisti, serio dixisti. Ergo intendunt oculi mei in eloquium tuum dicentes: Quando consolaberis me? Utinam non fallar, quoniam speravi in te; utinam non erubescam, quoniam exspectavi te; utinam non mirentur, nec dicant illi, quos praemisisti primitias fructus tui, et pignus adventus tui. Cur eos impegeris illue, quo eos vel praecedere vel subsequi comtempseris; praesertim cum ipsi libentissime sint ad nos ingressi, et a nobis suscepti spe tuae subsecutionis. Dirigat Dominus in conspectu suo viam tuam ; et directo corde tuo, tribuat tibi Dominus secundum cor tuum et omne consilium tuum confirmet .

Notes: (Psal.
CXVIII, 82.) (Psal. V, 9) (Psal. XIX, 5)
EPISTOLA LXVIII. AD LANFRANCUM.  De nonnullis a Lanfranco animadversis in Anselmi opusculo; quae ipse sancti Augustini auctoritate propugnat .
Author: Anselmus Cantuariensis

Suo domino et Patri, amore et reverentia filiorum, Ecclesiae catholicae digno archiepiscopo LANFRANCO frater ANSELMUS suus subjectione servus, affectu filius, doctrina discipulus, quod melius potest.

Gratias immensas agit cor meum vestrae celsitudini, quae inter tot et tantas suae dignitatis occupationes nec gravatur nec dedignatur otiositatis meae verbositatem paterna benignitate attendere, et benigna sapientia corrigere. Quod enim rogatis ne pro his erga vos dilectio mea tepescat, quia teste Deo et sanctis ejus hoc dilectione facitis; et ego utique hujus rei conscientiae vestrae testis sum. Absit ergo ut mihi sit molestum suscipere consilium, quod de transmarinis partibus et ego magno desiderio peto, et vos sincera dilectione mittitis. Gratanter itaque paternam admonitionem vestram suscipio, et humiliter responsionem nostram suggero. De illis quidem, quae in illo opusculo dicta sunt, quae salubri sapientique consilio 337 monetis in statera mentis solertius appendenda; et cum eruditis in sacris codicibus conferenda; et ubi ratio deficit, divinis auctoritatibus accingenda, hoc et post paternam amabilemque vestram admonitionem, et ante feci, quantum potui. Nam haec mea fuit intentio per totam illam qualemcunque disputationem, ut omnino nihil ibi assererem, nisi quod aut canonicis, aut beati Augustini dictis incunctanter posse defendi viderem: et nunc quotiescunque ea quae dixi retracto, nihil aliud me asseruisse percipere possum. Etenim ea quae ex eodem opusculo vestris litteris inseruistis, et quaedam alia quae non inseruistis, nulla mihi ratiocinatio mea, quantumlibet videretur necessaria, persuasisset ut primus dicere praesumerem. Ea enim ipsa sic beatus Augustinus in libro De Trinitate suis magnis disputationibus probat, ut eadem quasi mea breviori ratiocinatione inveniens, ejus confisus auctoritate dicerem. Quod dico, non aliquid eorum quae dixi apud vos defendendo; sed ea me non a me praesumpsisse, sed ab alio assumpsisse ostendendo. Quomodocunque enim sese habeant, scriptura ipsa vel servandi vel delendi de vestra auctoritate jussionem exspectat. Quaedam tamen, quae ibi dixi, melius aliter potuisse dici, et a me sic esse dicta non bene ut facilius possint intelligi male quam bene, et sic diffide de mea insipientia ut non negem; et sic confido de vestra sapientia ut ea posse corrigi sperem. Quapropter quod de eodem opusculo vobiscum conferendo dicitis, utinam secundum benignam voluntatem Dei fieret, ut et de illo et de quibuscunque vellem liceret.
EPISTOLA LXIX. AD GONDULFUM.  De pontificio honore gratulatur .
Author: Anselmus Cantuariensis

Olim dilectissimo fratri, nunc dulcissimo Patri, olim et nunc reverendo domino venerabili episcopo GONDULFO frater ANSELMUS semper suus, sic explere episcopale officium, ut aeternum consequatur beneficium.

Antequam mihi liceret dulcissimae sanctitati vestrae litteras exsultationis pro vestra exaltatione mittere, audivi quod non ad regimen, sed ad laborem; non ad jucunditatem, sed ad tribulationem vobis provenerat pontificalis electio. Ex una igitur parte volo vestrae paternitati congaudere, sicut illi enjus praeteritam vitam divina gratia sibi placere ostendit, in hoc quod vos inter principes Ecclesiae suae connumerare dignatur. Ex altera vero parte cogor vestrae fraternitati condolere, veluti illi qui eo ipso quo magis exaltatus est, majori tribulatione gravatur. Sed item cum considero quoniam, teste divina Scriptura, de tribulatione nascitur patientia, quae opus perfectum habet ; et probatio, quae operatur spem, quae non confundit : utique non intelligo non tantum esse condolendum vestrae sanctitati in tribulatione, propter laborem quem ex illa suscipitis, quantum congratulandum propter perfectionem et spem, ad quas per illam proficitis. Gloria igitur in excelsis Deo, cui vita vestra sic placuit, ut eam ad exemplum exaltaret; et Gloria in excelsis Deo, qui sic vos dilexit, ut vos in igne tribulationis collocaret; quatenus opera vestra usque ad perfectionem, et spem vestram usque ad debitum robur excoqueret. Nam si diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum , cur diligentes eum non in omnibus exsultantes gratias agant pro bono? Sic tamen hoc agere debent, ut quoniam nescit homo utrum amore dignus sit an odio , serviant Domino in timore, et exsultent ei in tremore. Hoc tamen omnis servus Dei observare debet, ne tribulationem putet quod tribulatio non est. Ne cum id quod nec sentire debet, tribulationem deputat, ibi judicandus sit eo ipso quod dolet quod dolere non debet, ex infirmitatis teneritudine succubuisse; ubi se putat per patientiae fortitudinem superavisse. Sic enim aestimando se esse aliquid, cum nihil sit, ipse se seducit. Hortor itaque sanctitatem vestram, ut nullo modo tribulationem putetis, quod nec corpus nec animam laedit. Nec si adversitas earum rerum quas servus Dei contemnere debet, vos contristat, probetis vos plus quam oportet transitoria diligendo, minus quam decet aeterna diligere. Aperte enim unusquisque homo ostendit se ea diligere, quorum laesionem pati non potest sine tristitia. Nemo enim molestiam pati existimat, nisi cum in his quae diligit adversitatem tolerat. Dilectum fratrem nostrum Richardum ea qua possumus charitativa sollicitudine vestrae paternitati commendo; quatenus non illi obsit, quod a nostra conversatione sejungitur; sed magis illi prosit, quod vestrae familiaritati conjungitur.

Notes: (Jac. I, 4) (Rom. V, 4) (Rom. VIII, 28) (Eccle. IX, 1)