LXXIX.  S. Leo IX ecclesias monasterio Sancti Martini subditas, una cum praediis ac juribus enumerat, et Sancti Petri canonicis confirmat.   (Anno 1053.) [  Bullar. Vatic.,  I, 22.]
Author: Leo IX
Date:  [ al. Cleandris]

In nomine Domini, amen. Hoc est exemplum, sive transumptum cujusdam litterae apostolicae sanctae recordationis Leonis papae noni, ejus vera bulla plumbea cum filo canapis pendente, more Romanae curiae, bullatae, non vitiatae, non abrasae, non cancellatae, neque in aliqua sui parte suspectae, sed omni prorsus vitio et suspicione carentis, cujus tenor per omnia talis est.

LEO episcopus, servus servorum Dei, JOANNI archipresbytero venerabilis ecclesiae Beati Petri apostoli, et ejusdem ecclesiae canonicis in monasterio Sancti Martini nunc ordinatis et ordinandis, ut in choro Beati Petri die noctuque divina officia decantent in perpetuum. Convenit apostolico moderamini pia religione pollentibus benevola compassione succurrere, ac poscentium animis alacri devotione impertiri assensum. Ex hoc enim lucri potissimum praemium apud conditorem omnium Deum promeremur, si venerabilia loca ordinata ad meliorem fuerint statum sine dubio perducta. Igitur quia postulastis a nobis quatenus confirmaremus quae a sanctissimo Leone quarto papa, et a quibusdam pontificibus Romanis, vobis sunt concessa et per privilegia confirmata, ob amorem Dei omnipotentis, et beati Petri apostolorum principis, et Aureae Romanae defensoris, et beati Martini confessoris, cujus ecclesia est sita post absidam in introitu ipsius ecclesiae juxta ferrata, vestris precibus inclinati, quae juste postulastis, ad exemplar praedecessoris nostri Leonis quarti, et Caroli imperatoris, et aliorum Romanorum pontificum Joannis decimi, et Joannis noni decimi praesentis scripti privilegio confirmanus, statuentes quascunque possessiones, quaecunque bona eidem venerabili monasterio juste pertinent, et in futurum concessione pontificum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis annuente Domino poterit acquirere, firma vobis vestrisque successoribus, et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis, videlicet ecclesiam Domini nostri Salvatoris quae vocatur Schola Francorum una cum suis possessionibus, et usibus, et utilitatibus, quas Carolus imperator ecclesiae Sancti Salvatoris donavit, et per privilegium confirmavit, et Leo quartus privilegio concessit; et census quos de ultramontanis partibus, annuatim statuerunt mitti et recipi per manus ministrorum, concedimus eidem monasterio permanendos ad utilitatem eorum qui in Christo beati Petri Deo alacri animo serviunt; positam juxta murum civitatis Nobiae, quae vocatur Leoniana, super Terrionem, constitutam ad sepulturam omnium hominum, de qualibet parte mundi Romam venientium, qualicunque ex causa, sicuti a Leone quarto concessum est dictae ecclesiae sancti Salvatoris. Sed si de ultramontanis partibus fuerint peregrini et advenae, divites et pauperes, nobiles vel ignobiles, quoscunque mori contigerit in hac alma urbe Roma, vel in circuitu ejus sicuti ab Alba usque Sutrium omnes in jam dicta Euteria Salvatoris sepeliantur, nobiles et ignobiles, divites et pauperes, advenae et peregrini, aut ubi vos jusseritis si necessitas compulerit; nullus praesumat aliquem illorum, aut bona ejus occultare, aut contra voluntatem vestram retinere; praeter Anglos venientes de Anglia, qui si in Schola Saxiae infirmantur et ibi moriantur, ibi sepeliantur, secundum chartulas locationum quas presbyteri et hospites, qui vocantur Scholentes, ipsius scholae Saxiae, susceperunt ab ecclesia Sancti Salvatoris, de ecclesia cum camminatis, et schola Saxiae, et omnibus ejus pertinentiis; nec non de sepultura Anglorum, qui in ipsa infirmantur atque moriuntur Schola: sed si praeter ipsam infirmantur, ubicunque moriuntur, in ecclesia sancti Salvatoris sepeliantur, secundum proprium jus. Imperator autem et Leo papa, quod ecclesia Salvatoris habuerat, non abstulerunt, sed illi de gratia, multa dederunt, et privilegiis concesserunt; ideo nos concedimus pensiones in monasterio Sancti Martini bis in anno dari a presbyteris Sanctae Mariae, et locationes ab utraque parte teneri: Frises etiam, qui infirmantur extra Scholam Frisonum, quae vocatur ecclesia Sancti Michaelis, in ecclesia sancti Salvatoris sepeliantur, secundum tenorem locationis, quam presbyteri Sancti Michaelis susceperunt a presbyteris Salvatoris. Exceptamus etiam omnes peregrinos et advenas Latinos, quoquot moriuntur in civitate Leoniana, et extra ad tria milliara; quos sepeliri concedimus in ecclesia Sancti Justini, quae vocatur Schola Longobardorum, et secundum tenorem locationis, eisdem munitur rationibus in Latinis quibus ecclesia Salvatoris in aliis gentibus; omnes alii peregrini et advenae, qui in civitate Leoniana, et in circuitu ejus per tria milliaria obierunt, Ultramontani quoque, ab Alba usque Sutrium, sicut superius dictum est, in praedicta ecclesia sepeliantur. Nullus occultet infirmum, ut intestatus decedat, sed presbyteris ipsius Ecclesiae, aut procuratori vestro, antequam mente alienetur nuntiare festinet. Si defunctus fuerit, ipsum et bona ejus non celet, sed cito presbyteris propalare pergat. Similiter nullus audeat infirmum de alterius domo malitiose aut furtim abstrahere, vel suadere de domo, seu de civitate exire, ne forte deceptus suis bonis exspolietur, et in via derelictus male moriatur, et a canibus seu a lupis devoretur; sed cum vestra voluntate et judicio mutentur, ubi competentius eis serviatur, atque pro sustentatione et sanitate corporis, ex suis rebus fideliter ministretur; ne per incuriam ipsi pereant, et bona eorum dilapidentur. Sed si tantae valetudinis fuerit infirmus, ut ad patriam suam redire possit, suis omnibus receptis, cum vestra providentia, ire permittatur; nulla res exinde pro licentia retineatur etiamsi promissa fuerit, nihil accipiatur. Et secundum locationem, quam omni populo civitatis Leonianae fecit ecclesia sancti Salvatoris, de hospitandis Oratoribus, et vendendis necessariis, sicut ipsi ad recompensationem utilitatis locationis in praesentia Leonis quarti concesserunt monasterio sancti Martini, et ecclesiae Salvatoris, quod nos concedimus, et confirmamus, ut quicunque de habitatoribus civitatis Leonianae et extra ad unum milliarium, sine filio vel filia de legitimo conjugio decesserit, omnes res mobiles et immobiles quas tunc habuerit in dicto monasterio ad utilitatem fratrum vadant, et nulli audeat aliquid de bonis suis relinquere, nisi expensas pro sepultura, etsi quid alicui debuerit. Simili modo quicunque de servientibus, aut de tabernariis, cujuscunque conditionis, si absque haerede obierit, omnia ejus bona juri vestro cedant; et si haeredem habuerit, in praedictis coemeteriis Sancti Salvatoris et Sancti Justini, ut advena sepeliatur. Habitatores sunt viri et mulieres, quicunque habitant in domibus propriis, aut in domibus quas tenent, non per unum diem, nec per unum annum, sed longo usu per chartulas locationum. Item concedimus et confirmamus unum fundum quod vocatur palatiolum, et duo Burgura, unum qui vocatur Frisonum, et Saxonorum, cum terminis limitibusque eorum, et omnibus eorum pertinentiis una cum ecclesia Sancti Zenonis, et ecclesia Sancti Nicolai et ecclesia Sancti Michaelis quae vocatur Schola Frisonum, atque ecclesia Sanctae Dei genitricis virginis Mariae quae vocatur Schola Saxonum: in hac tamen ecclesia ordinatio archipresbyteri consilio nostro fiat; aliorum vero presbyterorum, atque scholensium per vos fiat, absque omni venalitate: et quanta inter subscriptos affines continere videntur. Inter affines a primo latere incipiente a flumine, a loco qui vocatur Spellari, et eunte per murum civitatis Leonianae usque in porta quae vocatur Saxonum, deinde per viam in Formale manu dextra, et ascendente per ipsum Formale, usque dum recte aspicit tertiam turrem, quae est proprietas jam dicti monasterii, et eunte per murum in cilium montis, et inde per semitam descendentem in viam juxta locum, juris monasterii Sancti Stephani majoris, et inde in Fossato, ortui Salvatoris, deinde usque in Fossato, qui emittit aquam per murum civitatis Leonianae. A secundo terra Sanctorum Joannis et Pauli, et ortum Sanctae Mariae in Oratorio, et via quae vadit ad Aguliam. A tertio illa via, venit ab Agulia, quae vocatur Sepulcrum Julii Caesaris et vadit per porticum Sancti Petri, usque in arcum majorem, qui stat in caput portici, et deinde usque in flumen Tyberis; excepto tres domos scholae cantorum, duas in portico, et altera juxta domum vestram majorem, quae habet ortum post se usque in viam quae descendit a Sancto Georgio, et usque in Fossatum Terrionis, et est juxta via quae venit a terra Sanctorum Joannis et Pauli, in viam quae vadit in porticum. A quarto dictum flumen Tyberis, locum qui vocatur Spellari, pariter concedimus et confirmamus fundora in integro, quae vocantur Taliano majore, et aliud quod vocatur Talianum minore. Fundum Fasciola, fundum Casanillo, et fundum Casapindola, fundum Rotula, fundum Cucumelli, fundum Protellaris, omnes invicem cohaerentes, cum diversis fundis, et vocabulis eorum, campis, pratis, pascuis, silvis, cum casis, et vineis, et cum omnibus ad eosdem fundos generaliter, et in intregro pertinentibus, positos via Claudia foris portam Sancti Petri milliario ab urbe Roma plus minus quarto, vel quinto, inter affines. A primo latere incipiente a cava Majore, recte pro silice, quae vadit inter praenominata fundora, et casale, quod vocatur pratanella, juris monasterii sancti Stephani majoris, et ducente usque in rivo, qui pergit a ponte Sofflari. A secundo ipsius rivo, qui dividit ipsa fundora, et casale quod vocatur Menori juris monasterii Sancti Stephani Majoris. A tertio casale Suberete, juris Sancti Laurentii Pallatini a sancto Petro. A quarta forma quae vocatur Sabbatina quae incidit in via Cornelia quae ducit in basilicam sanctarum Rufinae et Secundae et casale quod vocatur Casagurdi, juris ejusdem monasterii Sancti Stephani, et deinde ducente per valle usque infra Balnearia, et recte ascendente per aliam vallem, quae dividit inter jam dicta fundora, et colle sancti Stephani, et recte pergente in valle Cannara, et veniente usque in praedicta Silice, seu Caba, qui est primus finis. Concedimus etiam fundum unum in integro, quod vocatur Cletandris cum ecclesia Sanctae martyris Agathae posita in colle Pino. Insuper casam Lardariam, milliario ab urbe Roma secundo, et fundum Attalianum, cum casis, vineis, terris, sicut designatum esse videtur, cum thermis, cryptis, monumentis positis foris porta Beati Petri apostoli, via Aurelia. Item concedimus ecclesiam Sanctae Anatoliae, cum casis, vineis, terris, in insula, et juxta se cryptis, parietinis, piscaria, cum manicis et viginti passus infra Trajanum, ut cum navicula large possit ire ad mastices, et redire, et cum omnibus ad eam generaliter et in integro pertinentibus. Nec non confirmamus ecclesiam Sancti Benedicti positam ad murum civitatis nostrae Leonianae cum comminatis, et ortuo post se, et post camminatas, et terra cum casis, et cum omnibus eorum pertinentiis, sicuti viae extenduntur, una juxta murum, et altera juxta porticum, usque in Meta, quae vocatur Memoria Romuli. Similiter concedimus ecclesiam Sanctae Mariae Virgariorum cum camminatis, et casis, et argasteriis, et omnibus ejus pertinentiis, inter affines. A primo latere viculum a cortina in porticum. A secundo via per porticum. A tertio via quae exit per Arcum, a quarto silice usque in cortina. Et quia pium gaudere Martinum scribitur, gaudeant commanentes in ejus monasterio, ut in Dei omnipotentis servitio, et beati Petri apostolorum principis, devoti studiosius semper existant; nulla hora tardet eos. Et quia pium flere Martinum, fleant et illi qui se ostendunt tanto munere indignos, qui mundana quaerunt, non quae Dei sunt, sed pie viventes in Christo remuneramus. Propterea apostolica censura statuimus ut nullus nostrorum successorum pontificum, nullus imperator, nullus episcopus, nulla alia potestas, nulla persona hominum contra hoc nostrae confirmationis et concessionis privilegium in parte agere praesumat; et si suprascripta omnia, quae in eorum alimonia et substentatione confirmata sunt, ut Deo sine murmure serviant, et in jam dicto monasterio sunt concessa contemnere voluerit, et in eorum potestate et ordinatione conservare noluerit, sciat se nostro sacro Lateranensi palatio compositurum duodecim auri purissimi libras, et insuper anathematis vinculo innodetur, et cum impiis et sceleratis aeterno igne cremetur, et cum Juda, Domini nostri Jesu Christi traditore, in inferno crucietur. Qui vero pio intuitu curator et observator hujus nostri privilegii exstiterit, benedictionis gratiam a Domino nostro Jesu Christo, et gaudia sempiterna consequi mereatur. Scriptum per manum Albini scriniarii sacri palatii, anno quinto domni Leonis noni papae, indictione sexta, Martio mense, XX die. Datum XII Kalendas Aprilis per manus Frederici diaconi sanctae Romanae Ecclesiae bibliothecarii et cancellarii, vice domni Herimanni archicancellarii et Coloniensis archiepiscopi, anno domni Leonis noni papae V, indictione sexta.

Notes: (quae)