XCIII. AD HENRICUM REGEM ANGLIAE SENIOREM.
Author: Arnulfus Lexoviensis

Orationis causa profectus in Angliam, statim ad videndam domini mei faciem festinavi, quia me ad hoc tam devotio quam necessitas invitavit. Audistis me et in aliquibus exaudistis, sed adhuc nobis majora differre in futurum, adjecta tamen promissione, in qua de jucunda mihi collatae spei securitate respiro. Promisistis siquidem quod exinde mea diligenti inspectione opera probaretis et secundum meritorum qualitatem suo tempore apud vos mea mihi justitia responderet. Gavisus sum de sincera bonae conscientiae meae veritate confisus quod nulla culpa excellentiam vestram exasperari patietur, vel benevolentiam denigrari; neque ex hoc nunc prudentiam vestram circumveniet astuta malignitas invidorum, sed secundum doctrinam Evangelii ipsis credetis operibus, et vestra de manifestis rerum argumentis censura procedet. Atque utinam cum inspectione praesentium velit aliquando perpetuae fidei devotionis et obsequii mei vestra dignatio reminisci, et quae inter alios meo singulariter consilio et industria honori vestro et utilitati quandoque provenerint, quos denique labores et sumptus vobiscum cum omni semper hilaritate pertulerim, quibus vires corporis et rerum facilitates per triginta annos continuos attritae sunt et consumptae. Successisse mihi dicerem, imo animi laetitia gloriarer, si vel in modico vestrae sensissem inhaesisse memoriae ea, in quibus nullo modo decipi potuistis, sed oculata fide et multiplici semper agnovistis effectu. Et ego quidem a secundo anno regni vestri gratiam vestram, qua me semper fueratis exuberanter amplexus, sensi mihi quorumdam delationibus imminutam, quos ego certe bona fide, familiaritati et consiliis admoveram quia prudentiam eorum et industriam vobis utilem fore credebam, et me ab eis apud vos in ea, quam merueram, benevolentia conservandum. Porro evenit mihi quod infelici multis experimento certum est evenisse, ab iis me scilicet aliquantulum repulsum esse, qui mea fuissent sedulitate promoti. Sic enim est; inter eos, qui viris sublimibus sunt acceptiores et intimi, saepius rara fides vertitur et rara dilectio, seque student multis artibus praevenire, quia quisque sibi credit attribuendum, quidquid fuerit alii derogatum. Quo sane intellecto, censui honori vestro et utilitatibus fortius insistendum, ut studium et perseverantia mea confusionem posset inferre fallacibus, et mihi plenitudinem gratiae vestrae, cujus manifestum erat aliquot adhuc restare reliquias, reparare. Profeci aliquando, sed ad antiquam plenitudinem pervenire non potui; sed in novissimis vehementius exasperatum sentio, quem ego in novissimis, Deo teste, totum speraveram sincera fide et promptissimis obsequiis redemisse. Revertatur utique dominus meus ad cor, quoniam miserendi tempus advenit, nec ego propono apud vos ulterius de meis aliquid meritis allegare; sed solam humiliter implorare clementiam, quae quanto desiderabilior est, tanto majoris debet in principibus aestimari, quam si poenitentiae delinquentium impendi gloriosum est, profecto non debebit innocentiae denegari. Notum me toti orbi longior aetas et discursus multiplex reddidit et acceptum, atque inhumanum fortasse reputabitur a pluribus, si innocentiam meam et novissimae senectutis tempus vestra severius dignatio prosequatur; si duriorem tuleritis de ambigua suspicione, potius quam de rerum veritate sententiam; si imminentis sepulturae claustrum cum lacrymis et moerore feceritis introire; si statum ecclesiae labefactari sustinueritis, quam in diebus meis de paupere divitem, sublimem de humili, praedicabilem de obscura vestrae serenitatis beneficia reddiderunt.