LXI.  Canonicis ecclesiae S. Petri (Romanae) asserit privilegium ab Eugenio III concessum  .  (Laterani, Jun. 2.) [  Bullar. Vatic.,  I, 72.]
Author: Clemens III

CLEMENS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis canonicis basilicae Principis apostolorum, et rectoribus quatuor monasteriorum Sanctorum Joannis et Pauli, Sancti Martini, Sancti Stephani Majoris et Sancti Stephani Minoris, tam praesentibus quam futuris canonice substituendis, in perpetuum.

Beatorum Petri et Pauli tam eminens est et tam gloriosa societas, ut et ambo sint doctores gentium, auctores martyrum, principes sacerdotum. Et cum inter universos apostolos peculiari quadam praerogativa praecellant, aequatis in coelo meritis, disparitatem non sentiunt. Petro ab ipso Salvatore nostro Domino Jesu Christo claves regni coelorum sunt commissae; Paulus a Deo electus est, ut de multitudine gentium regnum coelorum impleat sua praedicatione. Petrus petra est et fundamentum fidei, et ne ruamus in soliditate nos firma sustentat; Paulus ne pravo haereticorum dogmate vulneremur, moralitatis honestate, et invincibili ratione fidei nos armat. Petrus principatum tenens ex potestate ligat et solvit; Paulus diligens praedicator, ne quid reprehensibile vel ligatione dignum in nobis appareat mirabili nos exhortatione praemunit. Petrus firmamentum nostrum est ac domus fortitudinis, et in fide ejus plantati et radicati sumus; Paulus vas electionis praedestinatos a Deo et electos coelestis tubae sonoritate vocavit, et pro nobis sine intermissione orans, ne a fide et veritate deviemus, apud Deum interveniendo nos protegit. Cum igitur hi duo maxima luminaria, Dei Ecclesiam illustrantia pari et amicabili splendore, et fraterno amore praefulgeant, aequitatis et justitiae ratio persuadet ut nos qui, licet indigni, Christi vices in terris agimus, et in ejusdem apostolorum Principis cathedra residere conspicimur, domesticam beati Petri familiam paterno diligamus affectu, et pia eam provisione in suis necessitatibus adjuvemus. Hujus itaque rationis debito provocati, dilecti in Domino filii, ad exemplar felicis memoriae Eugenii papae praedecessoris nostri, quartam partem omnium oblationum, quae de altari ejusdem beati Petri apostoli, et tam de arca quam de omnibus ministeriis ecclesiae, praeter de ministerio beati Leonis, proveniunt, vobis ex consensu fratrum nostrorum episcoporum et cardinalium, sedis apostolicae auctoritate concedimus, et praesentis scripti pagina confirmamus. Ita videlicet, ut semper cum volueritis, facultatem liberam habeatis eamdem oblationem in vestris manibus retinendi atque custodiendi, seu aliis quibus volueritis, cum nostro atque successorum nostrorum consensu vendendi; salva in omnibus aliis, et retenta in nostris et successorum nostrorum manibus, ipsius ecclesiae libera dispositione atque custodia. Hoc autem ideo facere dignum duximus, ut vos die ac nocte studiose in Dei laudibus desudantes, tam in missarum celebratione, quam in matutinis, et aliis horis, pro vivorum ac defunctorum salute, attenta diligentia et honeste decantandis, praedictam beati Petri ecclesiam obsequio debito veneremini, et Dei fideles apostolorum limina devotione debita visitantes, locum ipsum in majori devotione ac veneratione semper habeant. Decernimus ergo, ut nulli omnino hominum fas sit hujus nostrae concessionis paginam temerario ausu infringere seu modis quibuslibet perturbare. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona id attentare praesumpserit, secundo tertiove commonita, nisi praesumptionem suam congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei ac Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem hanc nostram constitutionem eidem loco servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et in futurum praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen. Ego Clemens Catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Theobaldus Ostiensis et Velletrensis episcopus. Ego Joannes presb. card. tit. Sancti Marci. Ego Laborans presb. card. Sanctae Mariae trans Tiberim. tit. Calixti. Ego Pandulphus presbyter card, tit. Basilicae XII Apostolorum. Ego Melior presb. card. SS. Joannis et Pauli tit. Pammachii. Ego Petrus presb. card. tit. S. Caeciliae. Ego Petrus tit. Sancti Clementis presb. card. Ego Bobo tit. Sanctae Anastasiae presb. card. Ego Alexius tit. S. Susannae presb. card. Ego Petrus presb. card. tit. Sancti Petri ad Vincula. Ego Jordanus presb. card. Sanctae Pudentianae tit. Pastoris. Ego Jacobus diac. S. Mariae in Cosmedin. Ego Gratianus tit. SS. Cosmae et Damiani diac. card. Ego Octavianus SS. Sergii et Bacchi diacon. card. Ego Goffredus tit. S. Mariae in Via Lata diac. card. Ego Bobo diac. card. Sancti Georgii ad Velum Aureum. Ego Gregorius S. Mariae in Porticu diac. card. Ego Joannes Felix Sancti Eustachii diac. card. juxta templum Agrippae. Ego Joannes S. Theodori diac. card. Ego Bernardus S. Mariae Novae diac. card. Ego Gregorius S. Mariae in Aquino diac. card. Datum Laterani, per manum Moysi, sanctae Romanae Ecclesiae subdiaconi, vicem agentis cancellarii, IV Nonas Junii, indictione VI, incarnationis Dominicae anno 1188, pontificatus vero domni Clementis papae III anno primo.