EPISTOLA PRIMA. AD RECCHONEM. I. II. III. IV.  V.
Author: Bernaldus Constantiensis

Domino ac venerabili viro RECCHONI, BERNALDUS solo nomine presbyter, non moribus.

Cum nuper simul essemus, nonnulla de vitandis excommunicatorum communicatoribus ad invicem contulimus; sed quia tunc tuae voluntati satisfacere non potuimus, placuit ut vel scribendo tibi satisfaceremus, quod colloquendo non licuit. B. Callistus papa et martyr, vir apostolicus, in suis decretalibus epistolis quatuor res enumerat, in quibus excommunicatum vitare debeamus: videlicet in salutatione, in osculo, in oratione, in convictu. Deinde sententiam de communicatore excommunicati subjungens: Quicunque, inquit, in his vel in aliis prohibitis scienter excommunicatis communicaverit, juxta institutionem apostolorum et ipse simili excommunicationi subjaceat; quippe ut excommunicati communicator devitetur aeque ut excommunicatus. Hinc B. Gelasius papa scribens orientalibus episcopis de Acacio communicatore excommunicatorum, ita discernit: Omnes complices, sectatores, communicatores damnatae semel pravitatis pari sorte censentur. Quamvis enim extra Ecclesiam alius alio tolerabilius peccet, in hoc tamen pares reputantur, quia nullus eorum in catholicam societatem recipiendus est, nisi catholico more reconcilietur. Idem in sequentibus ad eosdem de vitandis communicatoribus excommunicatorum : Nihil, inquit, nobis commune cum hominibus communicationis externae. Idem in sequentibus: Quid javat, si quis alicui evidentiori haeretico non communicet, et iis tamen communione jungatur, qui ab illius non sunt communione diversi? Unde et multi religiosi ex Romanis se a communione Anastasii papae subtraxisse leguntur, eo quod ipse cuidam diacono Thessalonicensi communicaverit, qui jam Acacio communicavit; sic enim Romanus Pontificalis testatur. Nec mireris communicatorem excommunicati aeque ut excommunicatum devitari, cum sub eadem sententia, ut praedictum est, teneatur obstrictus. Hinc idem, qui supra, Anastasio imperatori scribens : Non potest, inquit, quilibet perversitatis communicatore suscepto non pariter perversus probari, nec potest refutari perversitas complice perversitatis admisso. Legibus certe vestris criminum conscii, susceptoresque latrocinantium pari judiciorum poena constriguntur, nec expers criminis aestimatur, qui licet ipse non fecerit, facientis tamen familiaritatem foedusque recepit. Sicut igitur communicator furis eadem damnatione cum fure multatur, nihilominus communicator excommunicati cum eodem eadem lance damnatur. Est autem damnatio excommunicati, quod a Deo et membris ejus sequestratur. Tu ipse contexe quod sequitur: nempe SS. Patres communicatores excommunicatorum aeque ut excommunicatos ideo devitari voluerunt, quia eosdem, quasi qui seipsos damnaverunt, habuerunt. Hinc B. Gelasius ad praedictos episcopos scribens de eodem Acacio : Quid, inquit, queruntur Acacium a nobis fuisse damnatum, cum recepta communione Petri se doceatur ipse damnasse? Unde et B. Felix papa, qui Acacium anathematizavit, in eadem sententia signanter posuit : Habe, inquit, cum his, quos libenter amplecteris, portionem; id est cum excommunicatis; ac si diceret: Non tam novam excommunicationem super te facimus, quam veterem, qua te communicando excommunicatis innodasti, confirmamus. Nam cum omnis excommunicatus extra Ecclesiam sit, nullusque simul intra et extra esse possit, ille indubitanter se a catholica unitate separat, quicunque se ab excommunicatorum communione non sequestrat. Jure ergo a Catholicis devitantur ut excommunicati, qui ab excommunicatorum communione non sunt sequestrati. Hoc autem diligentissime attendas, quod B. Gelasius nobis praescribit, cur apostolica sedes Acacium communicatorem Petri refutaverit : Beati, inquit, Petri sedes, ne per Acacium in Petri consortium duceretur, ipsum quoque a sua communione submovit. Idem Anastasio imperatori . Postquam Acacius communionis externae factus est, non potuit nisi a catholica et apostolica mox societate praecidi, ne per eum, si vel paululum cessaremus, nos quoque videremur subiisse contagia perfidorum. Videsne quam necessario hujusmodi communicatores devitemus, ne per eorum consortium contagia perfidorum subiisse judicemur. Nam juxta B. Gelasium, quod et supra posui, non potest quilibet perversitatis communicatore suscepto non pariter perversus probari, nec potest refutari perversitas complice perversitatis admisso. Cessent ergo hujusmodi communicatores ecclesiasticae communioni se imprudenter ingerere, ne catholicam sinceritatem sua communione juxta eumdem Gelasium commaculent. Nam procul dubio levius apud Deum judicatur qualibet necessitate quemlibet excommunicationem incidisse, quam post lapsum reconciliationem non expetisse. Nec hoc sine intimo cordis dolore considerent, quantis offendi Deum praebeant, quos vel sua communione commaculant, vel suo exemplo docent, ut excommunicationem incidere non timeant. Accipiant ergo sanum consilium et ad reconciliationem festinent, ne quandoque cum Acacio excommunicationem cogantur inviti pati, qua jamdudum se sua sponte non timuerunt obligare. Plura tibi de hac re scribere possem, si epistolarem brevitatem excedere non timerem. Sed et sapienti sat dictum videtur.

Notes: (epist. 2, c. 2; LABB., t. I,
p. 614) (epist. 15; LABB., t. IV, pag. 1218) ( loc. cit.) (GELAS. ep. 8; LABB. l. c., pag. 1184) (loc. cit. pag. 1223) (epist.
6, l. c., p. 1704) (ep. 13, l. c., p. 1201) (epist. 8 cit.)