XXII.  S. Leo IX in synodo Moguntina quadraginta episcoporum, praesente Heinrico imperatore, Simoniacam haeresim damnat, repudiatoque Bertaldo, ecclesiae Vesontionensis invasore, Hugonem archiepiscopum sancit, eique crucis palliique usum concedit.  [Theiner,  Disquisitiones criticae,  pag. 203.]  (Anno 1049.)
Author: Leo IX

LEO episcopus, servus servorum Dei, omnibus sanctae Ecclesiae filiis tam praesentibus quam futuris.

Gratias agentes Deo et Domino Jesu Christo, qui mediocritatem nostram nullis meritis fultam ad apostolicae tamen sedis culmen evexit, et synodalibus decretis de corpore sacrae Christianitatis, cui ipse caput est, aliqua inconvenientia et etiam nocentia amputare concessit, per hanc nostrae praeceptionis paginam innotescimus eorum aliqua quae gessimus in synodo Moguntina, in qua nobis consedit prudentissima filii nostri Henrici II Romanorum imperatoris majestas, multorumque fratrum et coepiscoporum nostrorum nec non abbatum reverenda sanctitas, honestorum clericorum atque laicorum religiosorum praesente non parva multitudine. Damnata enim simoniaca haeresi eaque radicitus exstirpata, cum de divinis officiis et sacris ordinibus diversa emergerentur negotia, ecce quidam Bertaldus nomine coram se protulit seque archiepiscopum Vesonticae esse clamavit, eaque de re querimoniam se velle facere, quia multis jam annis esset consecratus nec receptus, inimo alius sedem suam invasione possideret. Quo dicto rogans sibi clam causidicum fratrem nostrum Coloniensem archiepiscopum Lermoennum laudante synodo nobisque annuentibus assecutus est. Qui sumens causam ejus dicendam a rege Burgondionum Rodulfo exorsus est, cui idem Bertaldus famulabatur indebitamque subjectionem impendebat, cum forte contigit Hectorem archiepiscopum Vesonticensem a corporis vinculis absolvi ejusque cathedram remanere vacuam. Bonefacio vero regis idem Bertaldus, dictante causidico suo, professus est investituram se ejusdem archiepiscopatus accepisse, eoque rege praecipiente a suffraganeis episcopis consecratum fuisse et in sede episcopali sedisse et etiam ordinationes fecisse: sed contradicente sibi episcopatum quodam comite Willelmo, postea expulsum a Walterio antecessore Hugonis ejusdem sedis archiepiscopi, qui etiam nostrae synodo intererat, contra quem de sua sede clamabat. Dicebat etiam quod, post expulsionem suam, a Romano pontifice pallium cum privilegio acceperit ac suscepti honoris confirmationem; cui querimoniae ipsum Hugonem archiepiscopum jussimus respondere, qui etiam nostra indulgentia Bremensem archiepiscopum Albertum in suum suscepit causidicum. Quo dictante taliter objecta coepit repellere: quod eidem Bertaldo sedem quam requirebat nec ipse abstulerit, nec antecessor suus, quia nunquam in sedem ascendisset, nunquam ibi quidquam episcopaliter egisset, pro eo quod nec clerus nec populus eum elegerit, nec ab eis receptus est, sed omni contradictione repulsus, quia magnam pecuniam ut episcopus fieret regi dedisset, et quia contra jus loci fecisset, qui semper electionem sui episcopi ipse habuisset. Se vero in eadem ecclesia cum officio cantoris fungeretur, mortuo antecessore suo, memoravit a clero et populo electum et etiam invite abstractum, et, cum jam in episcopatu 18 annum duceret, nunquam se amplius quidquam calumniae ab eodem Bertaldo perpassum in aliqua synodo, cum jam multis interfuisset, sed nec etiam aliquid super hac re verbum alicubi contra se fuisse prolatum, cum quiete pastorale officium sumpsisset et quiete tunc usque administrasset. Requisitus est autem a synodo ipse Bertaldus si quid proposuisset evidentibus testimoniis probare potuisset, quod scilicet in sede sederit ibique ordinationes fecerit, super hoc etiam quod electus esset a filiis Ecclesiae, quod canones praecipiunt fieri debere. Quid plura? Consilium petiit, concessimus. Reversus, quae proposuit cum probare non posset, interrogavimus a sancta synodo quid super hoc decerni debuisset. Itaque pari consensu et communi consulto, prolatis sanctorum canonum sententiis, decrevit sancta synodus eumdem Bertaldum, a filiis Ecclesiae non electum, non receptum, non pro pastore habitum, sed semper repudiatum, semper repulsum, invitis dari non potuisse nec debuisse, ideoque perpetua taciturnitate ab hujusmodi querimonia debere cessare: Hugonem vero archiepiscopum a clero et populo expetitum, electum, sedem tanto tempore tranquille possidentem, nulla unquam calumnia ab eodem Bertaldo inquietandum, perpetua pace debere eumdem episcopatum possidere, quia ille pastor esset qui per ostium intraret, qui vero aliunde, fur et latro. Quam sententiam justam et canonice prolatam nostra et apostolica auctoritas roboravit, laudante dulcissimo filio nostro pronominato Augusto, cunctoque, qui aderat, clero et populo. Placuit etiam universae synodo nostro apostolico tutamine eumdem Hugonem archiepiscopum muniri debere, imposito nostrae auctoritatis anathemate, ne unquam deinceps liceret Bertaldo aliquam calumniam inferre tum ipsi archiepiscopo, tum etiam ejus Vesonticensi ecclesiae: quod et fecimus, proprio ore synodo respondente Fiat, fiat. Quapropter dignum duximus, tam ad hujus rei memoriam futuro tempore habendam, quam ad exemplum posteris dandum, omnia sicut promissa sunt scribenda esse. Quibus ita terminatis, una cum episcopali officio, etiam archiepiscopalia insignia eidem Hugoni archiepiscopo per hanc paginam concedimus et confirmamus, crucem videlicet et pallium et quidquid antecessores ejus ab antecessoribus nostris constat promeruisse, ut qui pollet meritorum laudabili dignitate, tam in virtute scientiae quam in morum honestate, polleat etiam ornamentorum pulchritudine in omni archiepiscopalis culminis plenitudine, semperque meminerit in exteriore decore interiorem decorem procurare, ut, forma factus dominici gregis, exemplum boni operis de se praebeat suis, virtutem pontificatus simul cum nomine habens, pontem se faciens et pro se populum Dei ad eum transmittens. Hanc vero paginam, ut omne quod legitur certius habeatur, propriae manus subscriptione et ipsi corroboravimus, et augusta manu coepiscoporumque nostrorum, qui ibi affuerant, propriis subscriptionibus confirmari jussimus ad laudem Dei et Domini nostri Jesu Christi. Henricus Dei gratia secundus Romanorum imperator Augustus. Johannes Portuensis episcopus. Hic duo Romani. Bardo Magontinensis archiep. Burchardus Alvestedensis eps. Albertus Spragensis eps. Ruod Padebrunnens. eps. Sibico Spirens. eps. Gebeardus Astetens. eps. Arnulfus Wormaciens. eps. Adalbero Wiziburgens. eps. Theodericus Constannens. eps. Herimannus De Castello Felicitatis eps. Herimannus Coloniens. archiep. Benno Trajectens. eps. Bruno Mindens. eps. Albericus Osembrungens. eps. Robertus Munigardevordensis eps. Tetuinus Leodiens. eps. Hugo Crisopolitanus archieps Theodericus Bisileens. eps. Hebreardus Trevirens. archieps. Adalbero Metens. eps. Hescelo Strasburgens. eps. Henricus Augustens. eps. Ascelinus Bavenbergens. eps. Stephanus Antiquae Urbis eps. Ascelinus Eldmensens. eps. Balduinus Salseburgens. archieps. Gebeardus Ratisponens. eps. Nizo Frisigiens. eps. Duo episcopi Leuticicorum. Theodoricus Verdunens. eps. Hunfredus Magdeburgens. eps. Bruno Smannens. eps. Uunaldus Meresburgens. eps. Tancoardus Brandeneburgensis eps. Ebbo Nuenburgens. eps. Albertus Bremens. archieps. Walo Iburgens. Danorum eps. Tetuinus Concordiens. eps. de Aquileia. Datum XIV Kal. Novemb per manus Petri diaconi, bibliothecarii et cancellarii sanctae apostolicae sedis, anno domni Leonis papae primo, indictione tertia.