CXLVIII.  Bulla pro capitulo S. Martini Turonensis.   (Verulis, Maii 28.) [  Ibid.  ]
Author: Lucius III

LUCIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis PHILIPPO decano, Ro. thesaurario et capitulo Sancti Martini Turonensis, salutem et apostolicam benedictionem.

Quanto Ecclesia vestra specialius noscitur ad jus et proprietatem sedis apostolicae pertinere, tanto amplius nobis imminet providendum ut integritas pacis et libertatis ipsius in sua jugiter firmitate consistat, et honorabilius status ejus per adinventionis illicitae pravitatem aliquid juris sui dispendium non incurrat. Quapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus annuentes, antiquam ipsius ecclesiae dignitatem secundum quod in Romanorum pontificum et regum privilegiis continetur, in suo statu manere decernimus, et eam auctoritate apostolica confirmamus, de communi fratrum consilio statuentes ut omnia communia juramenta vel conjuratio quam burgenses vestri de Castronovo sub appellatione communiae vel communis sacramenti fecerunt, quocunque nomine censeatur, irrita sint et cassa, et principales auctores eorum cum fautoribus suis, si ea abjurare noluerint, vinculo anathematis innodentur. Illud quoque juramentum quo se illis temere populus obligaverat irritum esse decernimus, et praecepimus non teneri, ita tamen ut de temeritate ipsius juramenti digna poenitentia satisfaciant, quia illud contra Ecclesiam Dei praesumptione damnabili praestiterunt; maxime cum ex hoc et libertas deperiret Ecclesiae, et in his quae ad jurisdictionem ejus pertinere noscuntur, multa saepius contra juris ordinem et servatam hactenus justitiam provenirent. Si qui ergo de actoribus juramentorum praescriptorum vel conjurationis ipsius exstiterint qui, ea abjurare commoniti, contradicant, vel hujusmodi deinceps conventiculis manu tenendis aut roborandis insistant, liberam vobis damus, nullius contradictione vel appellatione obstante, excommunicandi eos auctoritate apostolica facultatem. Ad haec praedecessorum nostrorum felicis recordationis Alexandri et aliorum quorumdam Romanorum pontificum vestigiis inhaerentes, de consueta clementia et benignitate sedis apostolicae vobis duximus indulgendum ut, si archiepiscopi vel episcopi in quorum episcopatibus malefactores vestri fuerint, tertio per intervallum trium mensium a vobis reverenter et devote atque humiliter requisiti, de ipsis usque ad annum vobis et ecclesiae vestrae plenam et sufficientem justitiam non exhibuerint, extunc habito saniori consilio et maturitate quam decet servata, liceat vobis eos auctoritate nostra infra missarum solemnia, nullius appellatione vel contradictione obstante, excommunicationis vinculo innodare. De his autem qui fidelitatem vobis promiserunt, et juramento confirmaverunt stare justitiae capituli vestri, juxta consuetudines ecclesiae vestrae, si infra sex menses postquam archiepiscopi vel episcopi quorum parochiani sunt, a vobis requisiti fuerint, eos secundum quod diximus de aliis quod vobis juraverunt non compulerunt adimplere, eamdem per omnia vobis auctoritatem concedimus et conferimus potestatem. Adjicimus quoque ut quos de malefactoribus vestris archiepiscopi vel episcopi excommunicaverint, liberum sit vobis excommunicatos denuntiare. Prohibemus insuper ut nulli archiepiscopo, vel episcopo, vel alii ecclesiasticae personae liceat excommunicationis vel interdicti sententiam, quam in praedictos malefactores vel juratos vestros servata forma et ordine quem diximus, de communi consilio vel majoris et sanioris partis rationabiliter protuleritis, sine satisfactione congrua relaxare; sed usque ad dignam emendationem sententia ipsa rata et firma permaneat, et irrefragabiliter observetur. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostrae definitionis, concessionis et confirmationis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli apostolorum ejus se noverit incursurum Datum Verul., V Kalendas Junii.