EPISTOLA II. AD . . . . . . . .
Author: Gilbertus Foliot
Date:  [finis]

Poteram me cohibere silentio, si non animum moeror impulisset, at instantis pondus injuriae me in lamenta ire compellit. Pridie ex quo recessisti a nobis auditis pejora percepimus. Referebat frater Herefordia reversus, charum illum nostrum quem digne virum nominem Herefordiensis Ecclesiae decanum lacessitum injuriis piis bonorum civium, persecutum lacrymis urbem exisse. Angariatus in se, dispendia rerum tulit e facili. Leviter enim in scelus est protracta impietas. Confractae sunt domus, apothecae diruptae, sublata vasa, distractae pecuniae, supellex undique dissipata. Sed quid ista? Nunquid ita ardens illa habendi sitis exstincta est? Non hanc hujus naturam passionis agnovimus. Verum cupiditas plus novit accendi remedio. Itur in ulteriores injurias, transitur in villas, devenitur in horrea, excutiuntur annonae, deportantur stramenta, aporiatur ecclesia, muniuntur castella. Proh quanta malignatus est inimicus in sancto ! Prorumpat Ecclesiae fletus, erumpat ejulatio, threni deducantur in medium, cithara ejus convertatur in luctum, et organum in vocem flentium. Sarae dominatur Agar ; quae libera erat facta est ancilla, et filia principis facta est sub tributo. Datur ei pro crispanti crine calvitium, in cilicium stola gloriae ejus, et pectoralis fascia commutatur. In sanctuarium Chaldaeus ascendit, licenter operatus est malum, gloria Domini deputatur in nihilum. Stant lacrymae in maxillis filiorum; quis absterget eas? Desolata est facies filiarum Sion; quis easdem consolabitur? Sic ascendente superbia, quis jam erit miseriae , quae injuriarum futura satietas? Quis obstabit sceleri? quo praesidente compescetur iniquitas? Nempe capitis interest corpori providere. Ad ipsum spectat partis cujusque molestia. Hoc in alto situm est ne fallatur intuitu, sed infima quaeque visu liberiore collustret. Forma rotundior, eminens statio, sensus impressi, dignitatis ecclesiasticae ministerium; certa quaedam ratione depingunt. Te, Pater, ista respiciunt, te lenimen sibi lamenta deposcunt. Si tenes baculum quo sustentes, non cessit virga qua corrigas. Juxta prophetam, gladius exacutus est, ut splendeat limatus est . Stet in manu percutientis et vindicantis opprobria agminum Dei Israelis. Audisti atheum improperantem Domino, et manus tuas ad praelium et digitos ad bellum non aptasti? Nunquid citra necessitatem strenuus ad belli discrimen inanesces? Absit hoc a tua gloria, ne tale sortiatur laus tua dispendium, consensum cum possis et debeas non ulcisci. Et quidem debes; quia pastor es. Potes; quia gladium portas. Portas quidem gladium, et omnis armatura fortium ipsa te munit. Si quaeris expendium, succinctus lumbos in area Domini perstitisti; si loricam desideras, justitiam induisti ut gigas; si galeam, spem communem praestolaris; si gladium, sermo Dei vivus et efficax , et ipse de ore tuo devorabit carnes; si clypeum, impugnantibus te fides orthodoxa furabitur; si calceamenta, Patrum redundamus exemplis. Procedat miles in castra, praelia Domini bellaturus, procedat, et agat cum fiducia. Poterit hostis in lapide de torrente et vertigine fundae prosterni. Sed rerum sorte dispendia pertimescis, ne multiplicatis incommodis coacervet hostis injurias. Pius timor, sed magna constantia; nam si pro justitia pauca amiseris, sacrificium est quod fecisti. Si cuncta raptor abstulerit, holocaustum est quod libasti. Denique nulla cadit aestimatio in virtutem: haec tanto pretiosior est, quanto tibi rerum temporalium damno majore constiterit. Thesaurus absconditus et margarita coelestis bono negotiatori jure cesserunt, quia venditis omnibus illam sibi comparavit. Tibi quoque virtus adjudicabitur, si tibi magno constiterit. Virtus granum sinapis est; quo magis atteritur, eo fortius inardescit . Haec pulvis pigmentarius est, quo magis pilo tunditur, eo efficacior ad salutem. Si prophetam advertimus, sub umbra quercus, populi et terebinthi non bene thymiama accenditur. Umbra terebinthi est, totum quo in infimis delectamur. Sub palpebra diluculi, illucescente sole, cum magna dies aspiraverit, inclinabitur haec umbra quia vanitas est. Beatus homo, cui fit ipsa vanitas virtutis occasio. Ideo justus ut palma florebit , quia stringitur ejus appetitus ad infima, scilicet in superna dilatatur. Ideo justus Domini ut lampas accenditur, quia renuens consolari in infimis aperit os suum et desursum attrahens spiritum totus in superna illucescit. Age ergo, pastor insignis, excutienti tibi pallium, projice et tunicam. Si tibi vepres tollimus, tu gregem pasces in liliis; ubi etiam virtuti, quam secuta est, totus applaudet.


Notes: (Psal. LXXIII) (Gen. XVI) (Ezech. XXI) (Hebr. IV) (Marc. IV) (Psal.
XCXI)