I.  Privilegium pro monasterio Morbacensi.   (Laterani, Maii 22, anno 1190.) [MARTEN.,  Thes. Anecdot.,  I, 633.]
Author: Coelestinus III

COELESTINUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis, SINTBERTO abbati monasterii Sanctorum Petri et Pauli, atque Leodegarii martyris de Morbac, ejusque fratribus, tam praesentibus quam futuris, regularem vitam professis, in perpetuum.

Convenit apostolico moderamini pia religione pollentibus benevola compassione succurrere, et poscentibus justa et religiosa, alacri devotione assensum impertiri. Ex hoc lucri potissimum praemium a Conditore omnium Deo procul dubio promeremur, si venerabilia loca opportune ordinata, ad meliorem fuerint sine dubio statum perducta. Propterea quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium, quod situm est juxta ripam quae vocatur Morbach, impraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. Sane novalium vestrorum quae propriis manibus, aut sumptibus colitis, sive de nutrimentis animalium vestrorum nullus a vobis decimas exigere aut extorquere praesumat. Liceat vobis clericos vel laicos, a saeculo fugientes, liberos et absolutos ad conversionem recipere, et eos absque contradictione aliqua retinere. Prohibemus insuper ut nulli fratrum vestrorum, post factam in eodem loco possessionem, fas sit, absque abbatis sui licentia, nisi arctioris religionis obtentu, de eodem loco discedere; discedentem vero absque communium litterarum cautione nullus audeat retinere. Cum autem generale interdictum terrae fuerit, liceat vobis, clausis januis, exclusis excommunicatis et interdictis, non pulsatis campanis, suppressa voce, divina officia celebrare. Sepulturam ipsius loci praeterea liberam esse decernimus, ut eorum devotioni et extremae voluntati, qui se illic sepeliri deliberaverint, nisi forte excommunicati, vel interdicti sint, nullus obsistat, salva tamen justitia illarum ecclesiarum, a quibus mortuorum corpora assumuntur. Obeunte vero te, nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia, seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi omnium consensu, vel fratrum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et beati Benedicti Regulam perviderint eligendum. Caeterum vero hoc deliberantes decernimus, ut congruis hoc temporibus nostrae sollicitudini ecclesiasticae intimetur, qualiter religio monastica regulari habitu dirigatur, concordiaque convenienti ecclesiastice mancipetur, ne forte, quod absit! sub hujus privilegii obtentu, animus congressusque rectitudinis vestrae a norma justitiae aliquo modo retorqueatur. Nullam sane potestatem in eodem loco Basiliensi episcopo cujuslibet vel minimae rei gerendae, aut ordinandae, nisi pro communi fratrum et abbatis voluntate concedimus; nec a quolibet episcopo vel archiepiscopo, nisi a solo apostolicae sedis praesule in ipsum abbatem, vel ejus monasterium, excommunicationis sententiam pro quacunque causa dari permittimus. Hoc quoque speciatim subjicientes, ut idem coenobium cum atrio suo, cum omnibus sibi pertinentibus, ab omni quorumlibet hominum incursione sit liberum, nec non ab episcopi Basileensis, seu episcoporum omnium, sive episcopalium ministrorum, regumque imperatorum, ducum, comitum, omniumque hominum omnimodis servitiis et gravaminibus sit alienum. De advocatiae vero constitutione ita decernimus, ut nullus hanc velut jure haereditario sibi debitam sortiatur, nisi qui communi vel saniori fratrum electione constituatur; qui tamen advocatus locum illum, vel possessiones ibidem Deo servientium nunquam injuste, vel violenter attingat, nec liceat ei, invito abbate, monasterium ipsum, aut monasterii rusticos vel familiam frequentiis, hospitiis aggravare, nec quaslibet exactiones ab eis extorquere, sed nec aliqua in eis judiciorum placita, nisi ab abbate invitatus exerceat, nec de placitorum multis quas vocant justitias supra tertiam partem quae illi ex consuetudine debetur, accipiat; illorum videlicet tantum placitorum, ad quae ab abbate invitatus fuerit; quod si horum transgressor fuerit, inutilis monasterio repertus, et secundo tertiove commonitus, culpam non correxerit, amoto eo, alius qui placuerit, aut nullus, si placuerit, substituatur. Locum illum omnimoda libertate donatum, tam ab omnium mortalium jure quam ab omni molestiarum temeraria inquietudine tutum semper et absolutum fore decernimus, et abbatiam illic perpetuum haberi, et sub apostolicae sedis tutela semper protegi, aureumque ex hoc bizantium apostolico palatio annualiter persolvendum in signum perpetuae libertatis, ac praeter ejusdem census debitum nihil servitiis Romanae Ecclesiae amplius ab eo quolibet modo requirendum. Usum quoque dalmaticae et sandaliorum in missarum solemniis licentia nostrae apostolicae auctoritatis concedimus, tam tibi quam successoribus tuis, secundum quod in privilegiis praedecessorum nostrorum habetur. Abbas vero nonnisi a nostra apostolica sede benedicatur a qua benedici debet; et si in aliquo crimine accusatus fuerit, de eadem nostra apostolica sede tantum judicium exspectet. Illud etiam generaliter addendum duximus ut quidquid auctoritate antecessorum quorumlibet nostrorum regum et imperatorum, ipsi Morbacensi monasterio constat esse concessum; sit etiam nostra apostolica auctoritate per hoc nostrum privilegium confirmatum atque corroboratum, statuentes sub apostolica censura, et sub divini judicii obtestatione, ne quis unquam nostrorum successorum pontificum Romanorum, regum, ducum, marchionum, comitum, et praeterea archiepiscoporum, ac cujuslibet dignitatis vel conditionis hominum, contra hoc privilegium quidquam audeat attentare. Quod si quis praesumpserit, sciat se nostri anathematis vinculo usque ad condignam satisfactionem insolubiliter innodatum. Qui autem pro intuitu custodierit, et ne in aliquo infringatur, in se observaverit benedictionis gratiam, et peccatorum suorum absolutionem a retributore omnium bonorum Deo consequi mereatur, ut in coelesti sede glorietur. Amen, amen. Ego Stephanus, basilicae XII Apostolorum presbyter Ego Coelestinus, catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Leo, tituli Sanctae Crucis in Jerusalem presbyter cardinalis. Ego Guala Sancti Martini presbyter cardinalis tituli Equitii. cardinalis. Ego Gregorius, tituli Sanctae Anastasiae presbyter cardinalis. Ego Thomas, tituli Sanctae Sabinae presbyter cardinalis. Ego Pelagius, Albanensis episcopus. Ego Nicolaus, Tusculanus episcopus. Ego Otto, Sanctorum Sergii et Bacchi diaconus cardinalis. Ego Gregorius, Sancti Angeli diaconus cardi. Ego Romanus, Sancti Theodori diaconus card. Ego Stephanus, Sancti Adriani diaconus cardinalis. Ego Petrus, Sancti Georgii ad Velum aureum diaconus cardinalis. Datum Laterani, per manum magistri Guntheri domni papae notarii, XI Kalendas Junii, indictione VIII, Incarnationis Dominicae anno 1190, pontificatus vero domni Coelestini papae III anno I.