EPISTOLA L.  Ad cantorem, Grandisylvae in persona Matthaei affectuosa et recommendativa.
Author: Nicolaus Claraevallensis

Charissimo B. frater NICOLAUS, cantare Deo in voce exsultationis.

Quantum ego diligam te in visceribus Jesu Christi, novit ille qui novit abscondita cordis. Memoria enim tui pectus meum altius irrupit, latius occupavit, stabilius possidet, viventi convivit. Quis mihi det nunquam memoriam tuam deserere, nunquam ab illa deseri? Absit ut ego deseram, non recedet a me in saeculum saeculi. Felix ego, qui te diligere et cognoscere merui, cujus indoles et multos mores gratiae satis expetunt diligi, plus extollit. Multo autem felicior quem diligere et colligere dignatus est ampla charitate, et familiaritate non minima. Pro his omnibus graviter fero absentiam tuam, et suspiro ad praesentiam tuam, suspiriis et gemitibus inenarrabilibus: et, quia non possum habere praesentiam, memoriam abundantiae suavitatis tuae eructabo, et dicam animae meae: « Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me ? » Spera in Deo quoniam adhuc videbo illum, si non in terra, saltem in coelo, et satiabor praesentia sua, cum apparuerit gloria Domini mei. Ibi nemo poterit me prohibere, quia non erunt corpora, vel corporeorum obstacula, quae desiderium meum, vel excludere vel includere possint. Scio ego quia conspectus et conversatio habent aliquid vivae voluptatis, sed hoc in saecularibus. Locorum enim vel temporis incommoda verus amor ignorat, quia affectus in eo principatur qui semper sui juris est, charitas enim amplectitur quidquid Oceanus, et in sacrario dilectionis neminem nobis patitur non esse praesentem, in ista et cum ista vivit in spiritu meo spiritus tuus bonus, et dum affectum tuum recolo, cor meum et caro mea exsultant in Deum vivum. Haec pro me. Nunc commendo tibi fratres nostros, qui tecum sunt, ut si ibi remanserint, foveas illos et faveas illis: qui ipsi in me et ego in eis. Sed et si quid apud amicum preces amici possunt, custodi zelum illum in ordine, et de ordine tuo in pectore tuo et tene sine fine, ut in fine merces tua multa sit in coelis. Caeterum ego et Samuel unum sumus; neminem ego habeo tam unanimem, et cui te familiarius commendare possem. Ipsum salutavi ex parte tua, et litteras tuas dedi in manus ejus. Suscepit eas religiosus et fidelis adolescentulus, et gavisus est non qualicunque gaudio, sed gaudio magno valde. Legit eas avide, relegit avidius abscondens eas in sinu suo, et in animo suo in aeternum et in saeculum saeculi. Quid plura? Dilectio tua perennem in pectore meo pepigit mansionem. Quidquid ego loquor, et ipse loquitur: et totus epistolae contextus non minus est suus quam meus. Nos ergo, duo in te uno; et tu, in nobis duobus: et haec trinitas in unitate, illi uni trinitati, imo et trinae unitati supplicat, ut sicut charitate jungimur in terris, sic et veritate conjungamur in coelis; et, ut breviter cordi meo cor meum exponam, nihil est mihi tua persona dulcius in rebus humanis, et oro Deum ut videant te oculi mei, antequam moriar. Excessi, fateor, epistolarem modum, sed currentem stylum plurimus instigavit affectus. Dum enim cor meum in arcanis amicitiae feliciter versaretur, oblitus quantum spatii reliquisset post tergum, semper ad anteriora tendebat: nescio enim quo pacto quod multum diligimus, nunquam loqui fastidimus. Finem igitur litteris facio, dilectionis tuae finem minime positurus, dulcissime atque amantissime frater.

Notes: (Psal. XLI)