medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA CCCXCVII. EJUSDEM AD THOMAM CANTUARIENSEM.
Author: Gilbertus Foliot

THOMAE Cantuariensi archiepiscopo OTTO cardinalis.

Significamus vobis dominum papam, curiam totam, et nos bene per Dei gratiam valere. Litterae nuper venerunt ad curiam de Janua. Dicunt quia Guido Cremensis Pisis receptus est. Archiepiscopus recessit, clerus aufugit, totus populus ipsum Guidonem contemnit. Dominus papa mandaverat Januae pro galeis; et quidem Januenses ipsi fideles et devoti sunt domino papae et curiae: sed quia putant et timent imperatorem cum Pisanis pro receptione Guidonis Cremensis magnas conventiones et promissiones fecisse, dubitant adhuc. Unde, quod vobis soli confitemur, hoc ex litteris perpendimus, quod si civitates Longobardiae confoederatae fuerint contra imperatorem, et galeas et alia obsequia exhibebunt; sin autem, subsistere videntur. Confoederationem autem, si futura est, in proximo audiemus. Electus Moguntinus, qui nuper recessit a domino papa et curia, nuntium Guidonis ad se venientem de terra sua ejecit, et comminatus est ei quod si ipse vel alius nuntius ex parte schismaticorum ad se ulterius perveniret, ei oculos erui faceret. Nomen domini papae manifeste praedicat. Hoc novit imperator, et multum dolet. Et quasi certum habetur in terra, quo praedictus Moguntinus ad pedes domini papae accesserit. Eidem Moguntino concordant per omnia Treverensis, et Salisburgensis, et fere reliqui principes omnes, sicut dicunt, tam saeculares quam Ecclesiastici, excepto imperatore, et Coloniensi, et duce Saxoniae. Magbeburgensis nuper rediit de Hierosolyma, et captus a Saracenis vovit quod si liberaretur, domino papae manifeste adhaereret. Et ita manifeste facit.
EPISTOLA CCCXCVIII. EJUSDEM AD EUMDEM.
Author: Gilbertus Foliot

Amabili Patri et fratri charissimo THOMAE, Dei gratia Cantuariensi archiepiscopo, OTTO eadem gratia sanctae Romanae Ecclesiae diaconus cardinalis, et apostolicae sedis legatus, salutem.

Notificamus, charissime, dilectioni vestrae, quod ex mandato domini papae procedentes per insidiosa et plurimum periculosa loca, usque ad Venetiam, Domino ducente, pervenimus, inimicis nostris undique in insidiis excubantibus: eorum laquei Domino faciente contriti sunt, et nos liberati sumus. A Venetia autem, non clam, sed manifeste cum plurimo gaudio et amicorum nostrorum multo solatio, per Mantuam, et per Veronam, per patriam nostram Brixiam, ubi plurimum fuimus commorati, per Pergamum, per Mediolanum, juxta Novariam, per Vercellas, juxta Taurinum, transeuntes usque ad sanctum Michaelem de Clusa, et exinde per provinciam usque ad Sanctum Aegidium incolumes et illaesi pervenimus, inde ad montem Pessulanum transituri. Veniente domino W. . . . amico vestro, ad alias partes, sicut credimus, prout vos novistis, quem dominus papa destinavit, profecturi, mittimus ad vos clericum nostrum praesentium latorem, cui super his quae vobis ex parte nostra dixerit, tanquam nobis ipsis firmiter credatis, et quod nobis significare volueritis, tanquam per vosmetipsum indubitanter renuntietis.
EPISTOLA CCCXCIX. PETRI CARDINALIS DIACONI AD THOMAM CANTUARIENSEM.
Author: Gilbertus Foliot

PETRUS cardinalis diaconus archiepiscopo Cantuariensi.

Vestrae discretionis prudentiam non credimus ignorare, quod ecclesia Beatae Mariae quae Sassonorum dicitur, Romae posita, ad receptionem Anglorum, limina apostolorum visitantium, a Romanis pontificibus provida consideratione spiritualiter sit deputata: in qua post varios et diversos labores solatia consolationis et stipendia charitatis, tanquam in propria domo, invenirent et reciperent. Quae, peccatis nostris exigentibus, ad tantam devenit paupertatem, ut vix pauci clerici et fere nulli laici, ad obsequium ejusdem ecclesiae et peregrinorum consolationem, inibi inveniantur. Cujus paupertati et miseriae dominus noster summus pontifex Alexander compatiens, litteras exhortatorias in Angliam eidem ecclesiae indulsit; quarum tenorem ipsi videre poteritis. Quia igitur probitatem vestram circa ea quae ad cultum religionis et pietatis pertinere noscuntur, pronam et benevolam recognoscimus, fraternitatem vestram, de qua plurimum confidimus, in Domino exoramus, quatenus latorem praesentium Nicolaum praedictae ecclesiae canonicum benigne recipiatis et juxta formam litterarum domini papae, vestras eisdem litteras pro reverentia Dei genitricis precum nostrarum intuitu indulgere dignemini. Valete in Domino.
EPISTOLA CCCC. EJUSDEM AD EUMDEM.
Author: Gilbertus Foliot

THOMAE Cantuariensi archiepiscopo, PETRUS presbyter cardinalis.

Per Gunterium fidelem nuntium vestrum quod melius nobis et salubrius visum fuit, sollicitudini vestrae nuper rescripsimus. Nunc autem visis sanctitatis vestrae litteris, licet adhuc in solis verbis consolatio vestra videatur pendere, placet tamen nobis humilitatis via quam incoepistis, et consilii vestri propositum collaudamus, ut videlicet in causa vestra cum omni mansuetudine ac patientia procedatis, quatenus hoc modo feritas hominis auctore Domino mansuescat, et ad meliora ejus animus inducatur. Duris enim mentibus auferre simul omnia valde est difficile, et quod natura negat reddere nemo potest. De caetero noveritis propositi nostri esse causam vestram, imo Dei, quantum possumus promovere, et in acie Christi, eo auxiliante, vobiscum viriliter stare. Noveritis praeterea quod litteris vestris in audientia fratrum, perlectis, de communi consilio dominus papa suum vobis remittit responsum.
EPISTOLA CCCCI. THEODWINI AD EUMDEM.
Author: Gilbertus Foliot

THOMAE Cantuariensi archiepiscopo, THEODWINUS cardinalis.

Licet de verbo pacis vestrae, quod audivimus, plurimum dubitaverimus, attendentes eorum malitiam, qui regi assistunt, et lingua loqui et circumvenire rectos corde consueverunt, confidimus tamen in Domino, quod infatuato eorum iniquo consilio et denudata ipsorum malitia, pacis abundantiam nostra exspectatio, quae patienter hactenus exspectavit, sperato citius, favente Domino, obtinebit. Ea vero, pro quibus ad curiam misistis, ut effectui mandarentur pro voto efficaciter laboravimus, et ecce per Dei gratiam propriis oculis cernere, quod referimus, jam valetis.
EPISTOLA CCCCII.
Author: Gilbertus Foliot

THOMAE Cantuariensi archiepiscopo, THEODWINUS cardinalis titulo Sancti Vitalis.

Cognito et pro vero habito, quod ejus praeeunte gratia, qui superis reconciliavit mortales, inter vos et dominum regem Angliae pax sit plenarie reformata, indicibili gaudio et laetitia exsultavimus, ex intimis visceribus illi gratias referentes, qui fecit vobiscum misericordiam et dedit etiam cum exsultatione proventum, eidem pariter preces continuas offerentes, ut qui reformare dignatus est, illibatam conservet et augeat, sicut expedit, in aeternum. Et licet magis videatur idoneum et conveniens a vobis nos doceri, et admoneri debere, de sincera tamen dilectione praesumentes aliorum arma induimur, et paternitati vestrae, aliqua suadere tentamus. Rogamus igitur et affectuose suggerimus, quatenus misericordiam, non judicium in eos qui peccaverunt in vobis, exerceatis; non ultionem, sed veniae fontem reis et persecutoribus aperiatis, quatenus verbo et opere imitatorem Christi, vos in conspectu hominum ostendentes, quae docetis, facere, prout expedit, vestra sanctitas agnoscatur, et non immerito ab omnibus commendetur. Ex hoc enim et adversarii vestri in suis cordibus confundentur, et amici plurimum vultu et animo gloriabuntur. Nos enim in his et aliis successibus vestris charitati vestrae modis omnibus congaudentes, tam ut praeteritae petitiones vestrae mandarentur effectui, quam etiam ut munus nostrae dilectionis liberalitas vestra susciperet, gratanter effecimus, et per harum latorem viridis coloris examictum, quem inter alios ipse elegit, vobis mittimus, reliquos pannos sericos. Et quaecunque apud nos sunt vestrae prudentiae exponentes, parati semper pro vobis efficere quae vestrae sint fraternitati accepta.

Notes: ( Vide et epistolas duas ad Albertum et Theodwinum
directas. )
EPISTOLA CCCCIV. EJUSDEM ET OTTONIS AD EUMDEM
Author: Gilbertus Foliot

Beatissimo Patri ac domino, Dei gratia summo pontifici, WILLELMUS et OTTO, eadem gratia cardinales, salutem et subjectionis obsequia, tam devota, quam debita.

Venientes ad terram illustrissimi regis Anglorum, etc. Vide ibid.
EPISTOLA CCCCV. EJUSDEM WILLELMI AD THOMAM CANTUARIENSEM.
Author: Gilbertus Foliot

Illum circa personam vestram sinceri amoris fervorem concepimus, ut omnia negotia vestra tanquam propria suscipere incommutabiliter proposuerimus et fovere atque ad vestrum honorem diligentiori studio omnimodis promovere, malentes in propriis quam in vestris pigri vel negligentes aliquatenus inveniri. Inde est quod excellentiae vestrae litteras laeta plurimum manu recepimus, et ea quae continebant sollicitius considerantes efficacem studuimus adhibere curam, ut vota vestra congruum sortirentur effectum. De caetero autem paternitatem vestram amicali exoramus consideratione, quatenus de nobis omnem confidentiam obtinentes, diligentiae nostrae quaecunque discretioni vestrae complacuerint securissime imponatis, quoniam in his quae honori et profectibus vestris cognoverimus consonare, diligentissime curabimus semper intendere et cooperari.
EPISTOLA CCCCVI. EJUSDEM AD EUMDEM.
Author: Gilbertus Foliot

THOMAE Cantuariensi archiepiscopo WILLELMUS Papiensis.

Licet temporum qualitate variata, ne Romana Ecclesia schismate laborans graviora detrimenta incurreret, in varia erga vos juxta quorumdam opinionem videamur declinasse proposita, novit tamen, qui inspector est cordium, dilectionem vestri nostro in pectore continuo resedisse. Sicut autem vigilantiae vestrae saepe nos recolimus intimasse, suspicionem domini regis Angliae, quatenus licuit, vitare curavimus, ut procedente tempore inter vos et ipsum amica interventione efficacius mediare possemus, et tanti principis devotionem sedi apostolicae conservare. Nunc autem ad quaestiones, quae inter vos et ipsum vertuntur, sicut Ecclesiae Dei magis expedire viderimus, terminandas in terram suam una cum venerabili fratre nostro Ottone cardinale diacono destinati, vigilantiam vestram exhortamur et suademus attentius, quatenus his, quae amplioris dissidii causas generare solent, quantum in vobis est, evitatis, ad ea, quae concordiae cooperari valeant, studiosius curetis intendere. Nos enim et paci, et profectibus vestris, quatenus gratia divina indulserit, remota personarum acceptione, studebimus cooperari, nihil studii relicturi, sicut auctore Domino rerum argumenta monstrabunt, quod ad honorem Dei et Ecclesiae suae valeamus impendere.
EPISTOLA CCCCVII. EJUSDEM ET OTTONIS AD EUMDEM.
Author: Gilbertus Foliot

THOMAE Cantuariensi archiepiscopo WILLELMUS et OTTO cardinales.

Nuntium vestrum recepimus benigne, et litteras inspeximus sollicite. Nuntio itaque et litteris fidem adhibentes, et transcripta litterarum domini papae diligenter considerantes, quantum in deliberatione consilii nostri invenire potuimus, non videntur ista modo posse utiliter attentari, cum exinde correctionis vel emendationis spes minime videatur posse haberi. Bona enim et res clericorum fratrum vestrorum, qui vobiscum sunt, sicut et vos, ut credimus, bene novistis, mandato regio detinentur: cujus animus, et cor, et voluntas, ita a vobis et ab ipsis aversa sunt, ut nec a quolibet verbum reconciliationis valeat sustinere. Et ideo, sicut per nuntios nostros vobis nuper significavimus, opportunum videtur ad praesens ista differre, donec vel viam pacis quolibet modo Deus ipse aperiat, vel ampliori deliberatione, si inveniri non poterit, quid vel qualiter in praedicto negotio statuendum sit, dominus papa praecipiat. Quantum enim nobis videtur, brevi sarculo et modica fossione magnam possemus scissuram et profundam praeparare foveam, a quo saltem usque ad conscientiam domini papae tutius est abstinere.
EPISTOLA CCCCVIII. EJUSDEM AD EUMDEM.
Author: Gilbertus Foliot

Venerabili et dilectissimo fratri THOMAE, Cantuariensi archiepiscopo cardinales, salutem.

Innotuit regi quid super concordia, quid etiam super causa, si contra vos agere vellet, respondistis, et cum prius satis, sicut aiebat, ex praecedentibus actibus vestris, et supra quam satis fuisset commotus, ampliori et vehementiori fuit nunc indignatione commotus, vestri cordis altitudinem et domini papae injuriam erga ipsum indubitanter accusans. Episcopi vero et abbates regni Anglorum audientes, quia vos nihil cum eis agere, neque nostro judicio vos supponere velletis, in nostra praesentia litteras domini papae, quibus vobis mandasse se dicit, ne vos regnum Anglorum interdicto supponatis, nobis coram perlegerunt. Requisierunt etiam a nobis, si ab utroque nostrum, vel altero accepta legatione in Anglia possent a vestris gravaminibus defendi. Cum autem respondissemus, nos de negotiis regni Anglorum nullatenus habere potestatem, ibidem incontinenti, tam pro se ipsis, quam pro toto regno ad dominum papam appellaverunt, in protectione domini papae, et nostra seipsos, et regnum ponentes, diem quoque ad festum Sancti Martini constituentes. Unde mandamus dilectioni vestrae, et ex parte domini papae et nostra praecipimus, quatenus deferentes appellationi praedictae, inhibitionem etiam, quam dominus papa se vobis fecisse testatur, attendentes nullum interdictum, nullam excommunicationem in regno Anglorum intendatis, quousque apostolica praesentia adeatur, et quid domino papae et Romanae Ecclesiae super his placeat, agnoscatur. Ipsi quoque episcopi et abbates nuntios proprios ad vos transmittunt, qui appellationem in nostra praesentia factam, et diem vobis denuntient.
EPISTOLA CCCCIX. EJUSDEM AD GILBERTUM LONDONIENSEM.
Author: Gilbertus Foliot

Domino Londoniensi WILLELMUS Papiensis cardinalis.

Illius siquidem dilectionis intuitus, quam olim inter nos grata societas amicali relatione contraxit, ad omnia quae honori vestro consonant, diligenti studio prosequenda, nostram jugiter intentionem animat et inducit, nec nostrum, auspice Deo, poterit in hac parte mutari propositum, quin semper eam curam vestris impendamus negotiis, quam in propriis adhiberi vellemus, et fere circa nos etiam desides mallemus inveniri. Hujus igitur amoris consideratione permoti, eos quos vobis fideles cognoscimus ac devotos, discretioni vestrae, cum expedit, commendare tenemur, ne forte qui fideliter operantur, propter silentium aut ignorantium a suo defraudentur servitio. Novimus igitur quod egregius vir, et quem multiplex litteratura magnificat, magister D., occasione vestri venit ad curiam, et in vestris adeo constanter et provide studuit perorare negotiis, et pro vobis eatenus militare, quod si patris sui res ageretur in medio, nequaquam posset exstitisse fidelior. Quia vero in conspectu summi pontificis et totius Ecclesiae Romanae, et praecipue coram nobis jam dicti magistri scientia pariter et honestas, necnon et eruditio comprobata abundanter complacuit et gratiam meruit obtinere, nos qui arctius fraternitatem vestram amplectimur, epistolari mediante commercio suadere vobis audemus atque consulere, quatenus saepedictum D. sic curetis, sicut tam prudentem virum decet honestius venerari, et ad ejus promotionem et commoda ita semper intendere, ut ipse vobis fiat ex devoto devotior, et nos vestram merito commendare debeamus industriam, cum tam utilem personam elegerit, quae in multis poterit necessitatibus suffragari. Si autem, sicut frequenti casu contingit, alicujus in eum attentaverit aemulatio novercari, et immunem dente livido lacerare, nullam fidem adhibeat vestra sagacitas, quoniam ipsum vobis fidelissimum esse comperimus.
EPISTOLA CCCCX. EJUSDEM AD EUMDEM.
Author: Gilbertus Foliot

WILLELMUS Papiensis cardinalis GILBERTO Londoniensi episcopo.

Amicitiae ratio, qua vobis astringimur et illustrissimo regi Angliae, serviendi diligendique propositum nullatenus immutandum plurimum persuadet, ut his quae honori suo ac vestro consona videantur, facilem praebeamus assensum. Inde est quod ea, quae nobis per litteras intimastis, quatenus facultas indulsit, diligenti sollicitudine studuimus promovere. Sicut enim ex quo domini regis notitiam fuimus assecuti, vigili opera elaboravimus efficere, ut eum Ecclesia Romana materno sinu specialiter amplecteretur et extolleret, ita ex quo perturbationes emerserunt, cum omni sedulitate curavimus suadere, ut tolerantia praejudicium severitati faceret et regiae dignitatis inspectio, servitiaque innumera ampliorem sibi locum, quam imminuta devotio et reverentia postmodum forte subtracta apud apostolicam mansuetudinem vindicarent. Nihil itaque, labore nostro vigilique cura interveniente, adhuc est ultionis seu severitatis adhibitum nihilque de caetero proventurum, quod absit! nos auctore Domino speramus effecturos, donec per misericordiam Dei aperiatur plenae pacis via, et pristinus amor inter Ecclesiam et ipsum penitus reformetur. Vale.
EPISTOLA CCCCXI. EJUSDEM ET OTTONIS AD NORWICENSEM ET CICESTRENSEM EPISCOPOS.
Author: Gilbertus Foliot

WILLELMUS et OTTO, Dei gratia cardinales et apost. sed. legati, vener et dilectis fratribus Norwicensi et Cicestrensi episcopis.

Discretioni vestrae praesenti significatione mandamus, quatenus personas illas, quae a Cantuariensi archiepiscopo excommunicationis vinculis dictae sunt innodatae, in manu vestra promissione recepta quod nostro debeant stare mandato, postquam istas videritis litteras, absolvatis, et sic praestita securitate, singulis injungatis quod vobis moderatum videbitur. Hoc autem occasione proposita prosequi studeat et adimplere quicunque vestrum apices istos primus receperit; et ex quo vestrum receperint mandatum, significetis eos juramento praestito absolutos.
EPISTOLA CCCCXII. T. CANTUARIENSIS ARCHIEPISCOPI AD GILBERTUM LONDONIENSEM.
Author: Gilbertus Foliot

T. Dei gratia Cantuariensis Ecclesiae minister humilis, venerabili fratri GILBERTO quondam Dei gratia Herefordiensi, nunc vero eadem gratia Londoniensi episcopo, salutem.

Noli graviter ferre, dilecte in Domino frater, quod tibi majus onus imposuimus, quod te ad majoris Ecclesiae curam vocavimus, confidentes id divina miseratione salubriter fuisse provisum. Hoc mores tui, hoc nota religio, hoc sapientia data desuper, hoc opus bonum, quod in Herefordiensi Ecclesia operatus es promeruerunt, ut dicatur tibi: Amice, ascende superius: super pauca fuisti fidelis, merito supra multa constitueris . Non homini rudi et inexperto navigationis sicut ex humilitate scribis, navim Petri commisimus, verum illi qui jamdiu exercitatus in flumine, amodo debet eamdem in alto gubernare. Lucerna accensa, quae quasi sub modio abscondebatur, jam super candelabrum posita est, ut longe lateque luceat in domo Domini. Cantuariensi Ecclesiae, quae in regno Anglorum est sicut caput in corpore, Londoniensis familiarius adhaeret prae caeteris, ad quam te Deo auctore transtulimus, ut e vicino matris tuae Cantuariensis Ecclesiae, cui debes omne quod potes, nobiscum possis onera sustinere. Praeterea cum dominus papa tibi specialiter curam animae domini nostri regis commiserit, ubi te sedere magis decet quam in regia urbe, quo crebrius propter negotia publica veniens, frequenter tuis instruatur colloquiis et consiliis solidetur? Venire ergo ne formides, quo virtus tua te vocat, quo dominus praecipit, de ope nostra et auxilio, quanta debetur amico et coadjutori, consolationem percepturus. Credimus siquidem hanc esse mutationem dexterae Excelsi, eamque a divinae dispositionis fonte emanare, non modo ut Ecclesia Cantuariensis in negotiis suis fortius tanto nitatur auxilio, verum etiam ut imperfectum nostrum, quod in multis videmus, tua beatitudine suppleatur. Utinam, si fieri posset, priori die Dominico Londoniam venisses, ut tuum adventum digno susciperemus honore, ubi tunc praesentes aderamus. Nunc autem quoniam negotia nostra illinc nos avulsere, archidiacono nostro vices nostras commisimus, adjuncto etiam illi domino Roffensi, si praesens adesse poterit. Valeat in Christo fraternitas tua, dilectissime frater.

Notes: (Matth., XXV)
EPISTOLA CCCCXIII. THEOBALDI, ut videtur, AD. . . . . .
Author: Gilbertus Foliot

Suscepimus litteras domini regis, quibus queritur Willelmum abbatem ecclesiae suae de Lisleshula a vobis male tractatum esse, petens causam, quae inter vos et jam dictum abbatem vertitur, a nobis fine canonico terminari, et nisi velitis acquiescere, non patietur, quod jam dictae ecclesiae aliquid amodo habeatis. Nos autem jam dicto abbati persuasimus ut appellationi omni renuntiet, si ei vos renuntiare volueritis, et nostrum subire judicium, et jam sub hac conditione renuntiavit appellationi et factae et faciendae. Inde est quod vobis, si conditionem hanc admiseritis, diem praefigimus Dominicam, qua cantabitur: Misericordia Domini: tunc, auctore Domino, quod in abbatem statuistis, si justum apparuerit, roborabimus, evacuabimus si fuerit injustum. Nobis autem merita causarum facilius clarescent, poteruntque partes sine vexatione justitiam consequi, religionis cultus in Ecclesia reformari, si partium assertione veritas innotuerit. Et hoc modo regium, qui pernecessarius est, poteritis retinere favorem, quem amittetis omnino, si ecclesiam suam aliqua improbitate volueritis conculcare. Si vero memorata die, conditione praescripta, adesse placuerit, nobis, si placet, sine mora rescribite, aut si conditio displicuerit: indecens enim est, si aut nos deludimur ab amicis, aut alios deludimus.
EPISTOLA CCCCXIV. EJUSDEM AD HENRICUM REGEM.
Author: Gilbertus Foliot

T. Cantuariensis regi Anglorum.

Etsi propriis et privatis urgeamur angustiis, procellis tamen publicis magis affligimur, fortius cruciamur. Nos enim in propria persona manus Domini visitavit, in flagello clementiae suae, de longa et gravi infirmitate aliquantulum jam erexit. Verumtamen omni infirmitate gravior est animae nostrae procella discordiae, quae Domino permittente scidit Ecclesiam, regnaque collidens et principatus, a populo Domini securitatem excussit et pacem. Haec est afflictio nostra quotidiana, hic omnium bonorum justissimus dolor, amarissimus gemitus, et quidem eo amarior, quod in absentia vestra incerti sumus quid sperare oporteat, quid timere. Inde est quod serenitati vestrae affectuosius supplicamus, ut nos de statu vestro sollicitos certiorare dignemini. Si enim res vestrae prosperae fuerint, speramus in Domino, quia nos Ecclesia Domini, quae apud nos est, prosperabitur. Nam in unitate consistit, et Domino auctore nunquam schismaticis adhaerebit. Ecclesia vero Gallicana, sicut nobis veridica relatione innotuit, recepit Alexandrum, ab Octaviano recessit. Quod autem ad humanum spectat examen, meliori, saniori parti videtur adhaesisse, cum omnibus constet quod persona Alexandri honestior est, prudentior, litteratior, eloquentior: causa ejus ab omnibus inde venientibus sincerior, justior praedicetur. Et quamvis neutrius illorum adhuc nuntium aut scriptum viderimus, scimus tamen quia omnes nostrates, si vester consensus adfuerit, proniores sunt in partem Alexandri. Audivimus autem quod imperator vos in partem Octaviani trahere conetur: sed absit ut in tanto periculo Ecclesiae pro amore et honore hominis faciatis nisi quod crederetis Domino placiturum, nec decet majestatem vestram, si placet, ut in tota Ecclesia regni vestri superponatis hominem, qui sine electione, ut publice dicitur, sine gratia Domini, per favorem unius imperatoris tantum honorem ausus est occupare. Nam tota fere Ecclesia Romana in parte Alexandri est. Incredibile autem est, quod pars illa possit obtinere, praevalere per hominem cui justitia deest, cui Dominus adversatur: eos vero in humili casu praevaluisse, crebra recolimus lectione quos Gallicana recepit et fovit Ecclesia, et infelicem exitum eorum quos tentationis impetus introduxit. Sic obtinuerunt temporibus nostris Innocentius adversus Petrum, Calixtus adversus Burdinum, Urbanus adversus Wibertum, Paschalis adversus tres, Albertum, Maginulfum, Theodoricum, et multi similiter in diebus Patrum. Nobis ergo provideat dignatio vestra, vestrumque in partem illam Deus declinet assensum, quae justitiae veritati innititur, Christo propitio triumphabit, et, si vobis placet, in tanto periculo totius Ecclesiae Domini, utendum est vobis consilio regni vestri, nihilque in praejudicium ejus statuendum est sine consilio cleri vestri.