EPISTOLA VI.  Item exemplar epistolae ejusdem papae ad domnum Pippinum regem per Wilharium episcopum atque Dodonem et Wichardum directae, in qua continentur gratiarum actiones, ejusdem papae fidei constantia, ut nullus favor aut terror ab ejus amore aut charitate ullo modo possit separare.
Author: Paulus I

Domno excellentissimo filio, et nostro spiritali compatri Pippino regi Francorum et patricio Romanorum, Paulus papa.

Ad referendas gratiarum actiones praeclarae ac benignissimae excellentiae vestrae ob tanta beneficii praesidia sanctae Dei Ecclesiae, et populo Romano a vobis irrogata, nullus, ut opinor, humanus sermo sufficere valebit. Neque praemia hujus mundi ad horum remunerationem digna vobis possunt rependi. Verumtamen est unus, solus et verus in tribus substantiis consistens Deus, qui justa regni gaudia et victoriae triumphum impertire ac retribuere excellentiae vestrae potest. Interea properantibus ad nos, Wilchario scilicet, reverendissimo fratre et coepiscopo, atque Dodone, Witchardo, fidelissimis vestris missis, obtulerunt nobis mellifluas ad desiderantissimos apices, a vestra destinatos Christianissima excellentia. Quos intuentes, protinus agnita prosperitate vestrae laetitiae solito exsultationis gaudio interna pectoris nostri viscera redundaverunt, Creatorem nostrum ac Redemptorem Dominum Deum continuis precibus implorantes ut diu nos ac sedulo de vestra ampliori jucunditate, et coelitus de hostibus concessis vobis victoriis annuat gratulari. At vero excellentissime fili, et spiritalis compater, per easdem honorabiles vestras syllabas certissimam nobis solitae pollicitationis fiduciam contulistis; vos firma perseverantia decertaturos fore ad defensionem sanctae Dei Ecclesiae, et universi populi Romani atque totius provinciae, juxta id quod polliciti estis beato Petro et ejus vicario, praedecessori nostro, domno et germano meo sanctae recordationis Stephano papae, et in ea vos sponsionis fide permansuros. Et profecto, bone Christianissime atque a Deo institute rex, magna nobis in hac credendi materia conferitur. Nec enim aliter fidelium mentes aestimare possunt quam id quod crebro a vobis pio intuitu operatum cernimus, et rei experimento didicimus. Sed bene, potentissime regum, ecce nunc opportunitas, ecce necessitatis dies cogunt, et tempus ingruentis quantocius Christianitas vestra satagat. Nos quippe post Deum et ejus sanctam gloriosam genitricem atque sacratissimos ipsius apostolos, fiduciam nostram alibi non habemus, nisi in vestram praeclaram excellentiam. Tu enim post Deum, nobis refugium, Christianissime, tu cum Dei brachio firma existis opitulatio, et vestri a Deo confortati regni securitas, nostra est immensa laetitia: quo tam nos, quamque universus noster populus istius provinciae firmi atque immobiles in vestra charitate ac dilectione, et regni vestri a Deo protecti Francorum, amoris constantia permanentes permanebimus, et nullus nos poterit humanus favor aut terror a vestri amoris dulcedine, charitatisque affectu separare; sed una nobis erit in vestro amore vita, ac mors. Quia vero innotuistis ob hoc vos praesentes direxisse missos, ut agnoscere per eos voluissetis utrum nobis a parte Longobardorum plenariae factae fuissent justitiae, an non; ipsi omnino causae meritum comperti sunt, et callidam versutiam, atque solite falsiloquam propositionem eorumdem vestrorum, nostrorumque aemulorum agnoverunt, eisque ad vos revertentibus, Deo propitio, vestris propalabunt in auribus. Eis denique de singulis quae a vobis injuncta habuerunt, nobis referentibus, singillatim de omnibus responsum reddentes, in eorum posuimus ore quae vestrae excellentiae suggerere debeant, effectum ex hoc a vestra adipisci optantes excellentia. Deus autem omnipotens de throno suae majestatis super vos, regnumque vestrum, atque amantissimam conjugem praecelsam reginam, spiritalem vero commatrem nostram, atque dulcissimos vestros quidem carnales natos, nostros autem spiritales filios, nec non et super universum Francorum populum, respicere dignetur, et sui brachii dexteram super vos extendat, atque victorias vobis de coelo concedat, omnesque adversarios ante faciem vestram prosternat, et praesentem vitam longo senio, et futuram beatitudinem vobis tribuat perenniter possidendam. Deus te incolumen custodiat, excellentissime fili.

Notes: (divina vos satisfaciat majestas)