XVIII.  Conradi imperatoris ad Eugenium papam.--Ut Herimanni Trajectensis episcopi electionem confirmet, et comitem de Ara ab excommunicatione absolvat.   (Anno 1151.) [MARTEN.,  Ampl. Collect.,  II, 483.]
Author: Eugenius III

Dilectissimo Patri suo EUGENIO sanctae Romanae Ecclesiae summo pontifici CONRADUS Dei gratia Romanorum rex et semper Augustus, filialem per omnia dilectionem et debitam in Domino reverentiam.

Vacante Trajectensi episcopatu post discessum piae memoriae Hariberti episcopi, misimus ad eamdem Ecclesiam legatos nostros cum mandatis, motus temerarios qui in rebus hujusmodi suboriri solent et direptiones rerum ecclesiasticarum fieri auctoritate nostra prohibentes. Mandavimus etiam ejusdem urbis clero, honoratis et populo ut, depositis partium studiis, sese electioni futurae in spiritu concordiae et humilitatis praepararent, nec tale aliquid animositate certandi committerent, in quo libertas electionis canonicae jus libertatis amittere convinceretur. Verum ipsi libertatem pietatis a Patribus indultam in velamen malitiae assumentes, dissensionibus et ambitione rem totam perturbare coeperunt, et longo tempore tantum potestatis tam in spiritualibus, quam in saecularibus rebus magnitudinem absque rectore fluctuare permiserunt. Caeterum ad animum rediens majoris ecclesiae praepositus, et ejusdem ecclesiae decanus, cum reliquo clero et universis nobilibus unanimi consensu in dominum Herimannum ecclesiae Sancti Gereonis in Colonia praepositum, virum scilicet integrae vitae et probati testimonii, convenerunt. Sed quidam ministeriales ejusdem ecclesiae, tumultu facto, armisque illatis, coegerunt quosdam de eodem clero denominare et quodam modo eligere Frithericum praepositum Sancti Georgii in Colonia, hominem videlicet infra aetatem et ordines, cujus ignorantia fautores ipsius ad subversionem Ecclesiae abuterentur. Nos itaque de tantae Ecclesiae ruina compassione clementi condolentes, iterato misimus eis cum praeceptis regalibus legatos, imperantes eis, quatenus omni occasione postposita, mediante Quadragesima, quae transacta est, nostro sese conspectui praesentarent, accepturi ex regio more contentionum finem, et urbis suae dominum, qui melioribus suffragiis juvaretur. Venit itaque praefatus Hermannus ad praesentiam nostram cum suis electoribus, sed illi, qui juvenem elegerant, juveniliter agentes, neque venerunt, neque canonicam excusationem seu legitimam transmiserunt, nisi quod praedicti Fritherici praepositi . . . comes videlicet A. absque attestatione cleri et populi, et certis per epistolas mandatis venit, et negotium differri postulavit. Verum nos, adhibito episcoporum et principum et virorum prudentium ac religiosorum consilio, consideravimus electores praedicti Hermanni praepositi sanioris esse consilii, de persona a canonicis institutionibus non discrepante, quibus ex magno fervore assentiebant omnes nobiles ac praepotentes ejusdem terrae, qui Trajectensem Ecclesiam et in pace legibus honestant, et in bello armis defensant. Itaque quia in nostra praesentia nulla contradictio juxta juris ordinem huic electioni opponeretur, cum omnis Ecclesia in nostram praesentiam esset vocata, judicatum est ab episcopis et principibus nullam nos debere moram probabilibus desideriis inserere, sed personam absque vi et ulla mala machinatione electam, et in sacris ordinibus aetate congrua inventam provehere. Proinde celsitudinem sacerdotii vestri, quam vera in Domino charitate amplectimur, attente monendo rogamus, ut opus a nobis laudabiliter inchoatum, benedictione sacrae manus vestrae perficere et confirmare non abnuatis, et labentis Ecclesiae Trajectensis ruinam celeri benedictione fulciatis. Rogamus praeterea sanctitatem vestram pro nostro consanguineo nostro comite de Ara, quem quidam clericus nomine Jonathas per subreptionem a vobis excommunicari fecit, quatenus eum a Leodiensi episcopo absolvi faciatis, eo scilicet rationis moderamine, ut, postquam fuerit absolutus, synodaliter vocetur, et causa, quae super quadam Ecclesia inter eos agitur, canonico judicio decidatur.