medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA XXXI. AD MAURITIUM EPISCOPUM.
Author: Lanfrancus Cantuariensis

Ut Bertingam eat, litemque inter abbatissam et priorem componat.

LANFRANCUS archiepiscopus dilecto amico suo MAURITIO episcopo salutem. Sicut in aliis litteris, in his quoque rogamus et monemus, et pastorali auctoritate praecipimus quatenus, si vobis opportunum est, Bertingen eatis, et auditis utrinque querelis abbatissam esse abbatissam, et priorem esse priorem jubeatis; utraque in suo ordine sit, sicut oportet, et, sicut beati Benedicti Regula jubet, major praecipiat, minor obediat. Si tamen ea praeceperit quae congruis rationibus conveniant, et quibus sacrae auctoritates minime contradicant, utraeque quae Dei sunt et quae saeculi sunt, servata suorum ordinum dignitate, communi consilio agant. Sanctimoniales et clerici, et laici, tam intus quam extra, eis serviant et obediant. Quaecunque illarum hanc constitutionem nostram praetergressa fuerit, vestra adnitente instantia corripiatur, et, ne conceptam praesumptionem adimpleat, competenti severitate compellatur. Quod si discordia in tantum partes armaverit ut earum sententia in unam concordiam convenire non possit, res nobis innotescat, ut cujus culpa fuerit regulari districtioni subjaceat.

Notes: (capitis 7, grad. 2, 3; et cap. 63)
EPISTOLA XXXII. AD GOISFRIDUM EPISCOPUM.
Author: Lanfrancus Cantuariensis

De sanctimonialibus professis vel ad altare oblatis, et de iis quae nec professae vel oblatae, aut quae non amore religionis ad monasterium confugerunt.

LANFRANCUS archiepiscopus, venerabili episcopo COISFRIDO, salutem et servitium. De sanctimonialibus, de quibus dulcissima mihi paternitas vestra ad me litteras misit, hoc vobis respondeo: Sanctimoniales quae de servanda regula professionem fecerunt, vel quae, quamvis adhuc professae non sint, ad altare tamen oblatae fuerunt, secundum mores et vitas earum ad servandam regulam moneantur, increpentur, constringantur. Quae vero nec professae nec oblatae sunt, ad praesens dimittantur sic, donec voluntates earum de servando ordine subtilius exquirantur. Quae vero non amore religionis, sed timore Francigenarum, sicut vos dicitis, ad monasterium confugerunt; si hoc firmo meliorum sanctimonialium testimonio probare possunt, libera eis recedendi concedatur potestas. Et hoc est consilium regis, et nostrum. Omnipotens Deus vitam vestram in beneplacito suo conservet.
EPISTOLA XXXIV. AD WILLELMUM ANGLORUM REGEM.
Author: Lanfrancus Cantuariensis

Regi dissuadet ne mare transeat. Rodulphum comitem cum exercitu suo in fugam versum, et regis milites eos insequi nuntiat.

Domino suo, Anglorum regi, WILLELMO, fidelis suus LANFRANCUS, fidele servitium et fideles orationes. Libenter vos videremus sicut angelum Dei, sed hoc tempore nolumus 318 vos mare transire, quia magnum nobis dedecus faceretis si pro talibus perjuris et latronibus vincendis ad nos veniretis. Rodulphus comes, imo Rodulphus traditor, et totus exercitus ejus in fugam versi fuerunt; et nostri cum infinita multitudine Francigenarum et Anglorum eos insequuntur; et ante paucos dies, sicut mihi mandaverunt principes nostri, aut ipsi perjuri de terra vestra per mare fugient, aut eos vivos vel mortuos habebunt. Caetera per hunc monachum vobis mando, cui bene credere potestis, quia fidelitatem mihi fecit. Omnipotens Dominus vos benedicat.
EPISTOLA XXXV. AD EUMDEM.
Author: Lanfrancus Cantuariensis

Castrum Norvicense pulsis Britonibus receptum, totique Angliae redditam quietem gratulatur.

Gloriosissimo domino suo Anglorum regi WILLELMO, fidelis suus LANFRANCUS, fidele servitium cum orationibus. Gloria in excelsis Deo, cujus misericordia regnum vestrum purgatum est spurcitia Britonum, castrum Norwich redditum est, et Britones, qui in eo erant et terras in Anglica terra habebant, concessa eis vita cum membris juraverunt quod intra quadraginta dies de regno vestro exirent, et amplius sine vestra licentia in illud non introirent. Qui vero Rodulpho traditori, et sociis ejus sine terra pro solidis servierunt, ad hoc faciendum unius mensis spatium multis precibus impetraverunt. In ipso castro remanserunt episcopus Gaufridus, Willelmus de Varenna, Robertus Malet, et trecenti loricati cum eis, cum ballistariis, et artificibus machinarum multis. Omnis strepitus bellorum, miserante Deo, in Anglica terra quievit. Omnipotens Dominus vos benedicat.
EPISTOLA XXXVI. CLERI ET POPULI ECCLESIAE DUBLIENSIS AD LANFRANCUM.
Author: Lanfrancus Cantuariensis

Patricium presbyterum, quem elegerunt, Dublinensi Ecclesiae ordinari petunt episcopum.

Venerando sanctae Cantuariensis Ecclesiae metropolitano LANFRANCO, clerus et populus Ecclesiae Dublinensis, debitam subjectionem. Vestrae paternitati est cognitum quod Ecclesia Dublinensis, quae Hiberniae insulae metropolis est, suo sit viduata pastore ac destituta rectore. Propterea elegimus presbyterum, nomine Patricium, nobis sufficientissime cognitum, natalibus et moribus nobilem, apostolica et ecclesiastica disciplina imbutum, fide catholicum, in Scripturarum sensibus cautum, in dogmatibus ecclesiasticis exercitatum; quem nobis quantocius petimus ordinari episcopum, quatenus auctore Deo, regulariter nobis praeesse valeat et prodesse, et nos sub ejus regimine salubriter militare possimus: quia integritas praesidentium, salus est subditorum; et ubi est incolumitas obedientiae, ibi sana est forma doctrinae.
EPISTOLA XXXVII. LANFRANCI AD GOTHRICUM HIBERNIAE REGEM.
Author: Lanfrancus Cantuariensis
Date:  [ al., pravarum] [ al., brachio]

Patricium a se consecratum episcopum significat, regemque hortatur ut quae nefarie circa matrimonium fieri dicuntur corrigat, Patricii consiliis libenter utatur.

LANFRANCUS non suis meritis, sed gratia Dei archiepiscopus, glorioso Hiberniae regi GOTHRICO salutem cum orationibus. Venerabilem fratrem ac coepiscopum nostrum Patricium, quem, charissime fili, excellentia vestra ad nos consecrandum transmisit, honeste suscepimus, 319 debitis officiis secundum canonicam institutionem, scilicet Spiritus gratia cooperante, sacravimus; sacratum ad propriam sedem, cum testimonio litterarum nostrarum, more antecessorum nostrorum remisimus. Qui quamvis de gloria vestra multa nobis bona multisque laudibus digna retulit, non abs re tamen credimus esse si praedicanda vestra studia nostra adhortatione pulsamus; sicut enim ignis flante vento clarius lucet et major efficitur, sic vera virtus veris praeconiis pulchrius enitescit et in melius augmentatur. Rogamus igitur, sicut rogari oportet pretiosum sanctae Romanae Ecclesiae filium, quatenus fidem rectam, ab ipso Deo, et apostolis ejus sanctis atque orthodoxis Patribus traditam, cum omni mentis sinceritate inviolatam teneatis; fidei congrua opera, in quantum vires suppetunt, exhibeatis; superbis austeram, humilibus placabilem vestram celsitudinem ostendatis. In regno vestro perhibentur homines seu de propria, seu de mortuarum uxorum parentela conjuges ducere, alii legitime sibi copulatas pro arbitrio et voluntate relinquere, nonnulli suas aliis dare et aliorum infanda commutatione recipere. Haec, et si quae sunt alia crimina, propter Deum et animam vestram in terra potestatis vestrae corrigi jubete, talesque vos cum divino adjutorio vestris subditis exhibete, ut et amatores boni bona amplius diligant, et appetitores mali pravas actiones nequaquam exercere praesumant; hoc enim facientes, et diutius cum rerum temporalium felicitate in terra regnabitis, et post terrenum regnum sine fine regnaturi ad coelestia regna migrabitis. Plura et prolixius vobis scripsissem, sed habetis vobiscum praedictum antistitem vestrum monasticis institutionibus a pueritia enutritum, scientia divinarum litterarum strenuissime eruditum, bonorum operum ornamentis, in quantum cognosci a nobis potuit, decentissime adornatum, quem de anima vestra saepius vobis loquentem si intento corde audieritis; audientes, ut patri spirituali in his quae ad Deum pertinent obedieritis; obedientes, ea quae vobis ab eo prolata fuerint, in arca pectoris vestri reposueritis: speramus, per misericordiam Dei, quia neque vos perniciose e rabitis, neque subditos vobis in privatarum actionum pertinacia stare diu permiseritis. Omnipotens Dominus contra inimicos mentis et corporis, et balteo virtutis suae excellentiam vestram defendat, et, post longam hujus saeculi vitam, ad eam quae finem non habet feliciter vos perducat.
EPISTOLA XXXIX. AD ROGERIUM COMITEM.
Author: Lanfrancus Cantuariensis

Castrorum custodiam regis nomine commendat, patrisque ei exemplum proponit, qui fideliter servierat; et de vicecomitum placitis a rege, quoad redeat, inhibitis.

LANFRANCUS gratia Dei archiepiscopus, dilectissimo filio et amico ROGERIO comiti salutem et benedictionem. Dominus noster Anglorum rex salutat vos et nos omnes, sicut fideles suos in quibus magnam fiduciam habet, et mandat ut, quantum possumus, curam habeamus de castellis suis, ne, quod Deus avertat! inimicis suis tradantur. Propterea rogo vos, sicut rogare debeo filium charissimum, quem, teste Deo, toto corde diligo et servire desidero, et cujus patrem sicut animam meam dilexi, quatenus de hac re et de omni fidelitate domini nostri regis talem curam geratis, ut a Deo, et ab eo et omnibus bonis hominibus laudem habeatis. In memoria vestra semper tenete qualiter gloriosus pater vester vixit, et quam fideliter Domino suo servivit, et cum quanta strenuitate multa acquisivit, et acquisita magno honore retinuit. Item mandavit rex ne sui vicecomites aliqua placita in vestris terris teneant, quoadusque ipse mare transeat, et inter vos et ipsos vicecomites per semetipsum causas vestras audiat. Libenter vellem vobiscum loqui; de qua re, si vobis voluntas est, mandate mihi ad quem locum possimus convenire, et de rebus vestris ac domini nostri regis colloquium habere. Ego vero paratus sum vobis venire obviam quocunque praeceperitis. Rogo ut harum litterarum portitori nomine Beringerio justitiam faciatis de illis hominibus super quos clamorem facit pro equo suo quem furto sibi ablatum dicit. Omnipotens Dominus vos benedicat, et vitam vestram in omni bonitate disponat.
EPISTOLA XL. AD EUMDEM.
Author: Lanfrancus Cantuariensis

Uta perjurio et fraude abstineat, patrisque erga regem et alios fidelitatem imitetur.

LANFRANCUS Dei gratia archiepiscopus, dilectissimo filio et amico ROGERIO comiti, salutem et benedictionem. Auditis de te quae audire nollem, doleo quantum dicere non possum. Neque enim deceret ut filius Willelmi comitis, cujus prudentia et bonitas, et erga Dominum suum et omnes amicos suos fidelitas multis terris innotuit, infidelis diceretur, et de perjurio vel fraude aliquam infamiam pateretur: imo 321 conveniret potius ut filius tanti viri imitator patris existeret, et omnis bonitatis et fidelitatis aliis exemplum praeberet. Propterea rogo te, dulcissime fili et charissime amice, quatenus propter Deum et honorem tuum, si culpam de tali re habes, resipiscas; si vero non habes, manifestissimis documentis te non habere ostendas. Quidquid vero sit, rogo ut ad me venias, securus procul dubio quod neque in eundo, neque in redeundo, per nos, vel regios homines impedimenti aliquid patieris. Omnipotens Dominus te benedicat.
EPISTOLA XLI. AD EUMDEM.
Author: Lanfrancus Cantuariensis
Date:  [ al., in]

Ab excommunicatione, qua illum obstrinxerat, solvi non posse nisi regis misericordiam imploret, ad quam impetrandam suam illi operam spondet.

LANFRANCUS Dei gratia archiepiscopus, dilectissimo quondam filio et amico, ROGERIO comiti, bene intelligere et salubrem de anima sua curam habere. Doleo pro te, quantum dici non potest, quia, teste Deo, te amabam; et te amare et tibi servire toto corde desiderabam; sed quia, instinctu daemonis et consilio pravorum hominum, ea molitus es quae te moliri minime oportuerat, necessitate coactus, mentem mutavi, et dilectionem non in odium tantum quantum ad rancorem mentis et justam severitatem converti. Legatis tamen et litteris semel et iterum te invitavi ut ad me venires, et consilium animae tuae a me sicut a patre spirituali et amico sincero acciperes, atque a stulto proposito quod conceperas, consilio meliore desisteres; tu vero id facere recusasti. Canonica igitur auctoritate te et omnes adjutores tuos maledixi et excommunicavi, atque a liminibus sanctae Ecclesiae et consortio fidelium separavi, et per totam Anglicam terram hoc idem pastorali auctoritate fieri imperavi. Ab hoc vinculo anathematis absolvere te non possum, nisi misericordiam domini mei regis requiras, sibique et aliis, quorum res injuste praedatus es, justitiam facias. Mandasti quod adhuc venire velles; hoc ego libentissime vellem, nisi regalem iram pro hac re me incursurum metuerem, sed legato et litteris poenitudinem tuam, et humilitatem, et preces ei intimabo, et te, salva ejus fidelitate, prout melius potero, adjuvabo. Interim rogo et moneo ut quiescas, nec aliquid coneris facere unde majorem ejus iram incurras.
EPISTOLA XLII. AD ABBATEM B . . . . . . . . . .
Author: Lanfrancus Cantuariensis

Rogat ut sua causa litterarum latori veniam indulgeat.

LANFRANCUS divina dignatione, non suis meritis archiepiscopus, abbati B . . . salutem cum orationibus. Harum litterarum portitor iram vestram se dicit incurrisse, et propterea patriam, in qua natus et conversatus erat, parentesque et amicos reliquisse. Et quia putavit quod pro me multum facere debeatis, nostris apud paternitatem vestram se petiit litteris adjuvari. Mota igitur nostris precibus vestra ei benignitas indulgeat, quatenus ipse amicum nostrum pro commissi sui venia se petiisse cognoscat.
EPISTOLA XLIII. AD ANSELMUM PATREM.
Author: Lanfrancus Cantuariensis
Date:  [ f., ipsum] [ f., ei] [ al. volo]

Fratris sui filium liberius ab eis susceptum fuisse laetatur, et gratias agit, simul insinuans quid erga illum observari cupiat.

Domino, patri, fratri, amico ANSELMO, LANFRANCUS peccator, perpetuam a Deo salutem. Quid mihi expediat, beatitudo vestra optime novit; in Anglorum enim terram veniens, sive Romam proficiscens, omnia sanctitati vestrae reseravi quae reseranda esse tunc temporis pro mearum necessitate judicavi. Sic ergo orate, sic ab amicis ac familiaribus 322 vestris oratum iri deposcite, quatenus omnipotens Deus aut ad meliorem fructum me perducat, aut de ergastulo hujus carnis animam meam in sui sancti nominis confessione educat; tot enim tantisque tribulationibus terra ista, in qua sumus, quotidie quatitur, tot adulteriis aliisque spurcitiis inquinatur, ut nullus fere hominum ordo sit qui vel animae suae consulat, vel proficiendi in Deum salutarem doctrinam saltem audire concupiscat. Litteras, quas per dominum Robertum transmisistis, laetus suscepi, laetior legi: cum quanto autem gaudio adhuc eas relegendo recolo, et recolendo relego, litteris explicare non possum, pro eo videlicet quod, sicut in eis scriptum est, dulcissimum mihi fratris mihi filium, quem sicut animam meam diligo, cum ingenti laetitia suscepistis, quod majorem erga vos amoris mei fiduciam ex hac occasione concepistis, et praecipue, ac super omnia, quod onus prioratus, quod importabile antea videbatur, ex ejus adventu levigatum vobis perhibuistis. De quo brevem veracemque sententiam vobis dico: si inter paganos etiam ipse viveret, plus caeteris paganis ego ipsos diligerem, et prodesset eis si quid in hoc saeculo possiderem. Quibus de rebus quantas possum Deo et domino abbati vobisque omnibus gratias refero, quia quales voluero , tales vos erga me et omnes qui diliguntur a me semper esse comperio. Sed quia accedens ad servitutem Domini, et maxime id aetatis homo, multis variisque tentationibus per tentatorum spirituum suggestiones intrinsecus laniatur, multis diversisque carnis titillationibus intus exteriusque cruciatur, oportet valde ut vestri eum colloquii participem saepissime faciatis, omnesque quorum doctrina salubris esse potest ei, colloqui cum eo, quoties expedit, jubeatis. Discedenti ipsi a me, rogando praecepi et praecipiendo rogavi ne hoc anno aliquam vel in refectorio, vel in capitulo, aut in monasterio lectionem legeret, quoadusque psalmorum scientiam suique ordinis usum aliquem haberet: hanc voluntatem meam omnino despexit, et ut legeret, suarum precum nimietate a vobis extorsit; pro qua re amarissimas litteras transmittere sibi disposui; sed visis aliis litteris vestris conceptum adversus temeritatem mentis rancorem omisi.
EPISTOLA XLIV. ANSELMI FRATRIS AD LANFRANCUM.
Author: Lanfrancus Cantuariensis

Proximis Lunfranci litteris respondet ac Mauritium vicissim capitis aegritudine laborantem commendat.

Domino reverendo patri, vere diligendo et dilecto, catholicae matri amplectendo archiepiscopo, LANFRANCO, frater ANSELMUS suus quod dignius potest, totus suus. Quoties vobis est gratum aliquid mihi esse gratum, utique mihi et hoc est gratum, et illud fit gratius quod prius erat gratum. Significastis vos inter laetos esse, quia ego, ut de aliis taceam, dilectissimum nostrum, nepotem vestrum, valde gaudens suscepi. Tanto igitur et hac vestra laetitia sum laetificatus, et gaudium, quod habueram de praedicto charo nostro, quamvis semper vigeat, augendo est renovatum, quanto id quod non verecundor fateri ad votum pervenisse cognovi de meo meritis domino, fide fratre, sollicitudine filio Mauritio, quem pro vobis separatis ab illo a quo plus amabatur quam ab alio, et quem plus amabat quam alium; vos ipsi judicate, quo illi debeatis. Quamlibet namque vile sit quod sic amat, et a quo sic amatur, nimirum hoc illi debetis quod non minus amet, et a quo non minus ametur. Quoniam igitur et ego novi justitiae vestrae rectitudinem, et vos nostis mutuam nostram dilectionem, omni ejus supersedemus commendatione. De aegritudine capitis ejus vestram pietatem, quantum apud vos possum, rogo praecipue quatenus, propter Deum et aeternae salutis retributionem, vobis instantibus a dilecto amico nostro domino Alberto medico, quantum potest, perquiratur et curetur.

Notes: (me scilicet
ex magna parte illum sic suscipiendo intendisse)
323  EPISTOLA XLV. AD GONDULFUM.
Author: Lanfrancus Cantuariensis
Date:  [ al., quoniam]

Fratris sui filium, ut ab eo instruatur, praecipue commendat, crucemque mittit cum reliquiis.

Dilectissimo suo GONDULFO dilectissimus suus LANFRANCUS, dilectionis coeptae felicem perseverantiam. Fratres, quos, charissime frater, litteris edocendos, bonisque moribus instruendos tibi praecipue transmisi, honeste et secundum voluntatem meam tractari quorumdam relatione cognovi; pro qua re gratias benignitati tuae refero, et ut coeptis insistas, si tamen admonitione indiges, admonere te cupio. Charissimum mihi fratris mei filium, fratrem videlicet tuum, charitati tuae commendo, rogans, sicut rogari oportet a me jucundissimum filium fratremque meum, quatenus cum magna jucunditate animi tui eum diligas, et ad vitam laudabilem pro viribus tuis informare non desinas. Fratrem tuum propterea dixi illum, quem revera sibi esse volo multumque rogo; nam et revera venerabilis mater tua, sicut mihi relatum est, filium suum eumdem vocare dignatur, cum illa de excellentissimo genere, iste humili loco sit natus, procul dubio receptura ab eo mercedem suam qui dixit: Qui se humiliat, exaltabitur . Crucem cum reliquiis, fraternitatis tuae oculis dum missam celebras conspiciendam, tibi transmitto; quam perpetuae amicitiae monumentum inter te et ipsum esse desidero. Magno gaudio me replesti, quia promissionem in pueritia factam, in juventute adhuc per divinam misericordiam te servare scripsisti; quam si ad finem illaesam perduxeris, terribilem aliis judicem procul dubio cum magna securitate videbis. Omnipotens Deus cordi tuo per sancti Spiritus sui inspirationem inserere dignetur, quatenus in omni aetate tua sic me diligas, sicut in pueritia et adolescentia tua quondam diligere me solebas. Et ipse te benedicat, atque ab omnibus peccatis propitiatus absolvat.

Notes: (Luc. XIV, 11)
EPISTOLA XLVI. AD EUMDEM.
Author: Lanfrancus Cantuariensis

Aegrotantem consolatur, et pharmacum mittit quo utatur.

Dilectissimo fratri GONDULFO, frater LANFRANCUS benedictionem a Deo, et perpetuam salutem. Lectis litteris fraternitatis tuae, multa te cognovi aegritudine laborare, pro qua re hortor ne doleas, imo gaudeas, tuoque Creatori, qui de te curam habet, indefessas gratias referas, sciens scriptum esse: Libenter gloriabor in infirmitatibus meis . Et aliud: Flagellat Dominus omnem filium quem recipit . Non enim te in hoc saeculo tantis flagellis attereret, nisi post hoc saeculum sine flagello te esse disponeret. Tu ergo memento tui, memorare novissima tua, et confitere peccata tua; hoc enim faciens, aut corporalem salutem a Deo consequeris, aut mortem aliis metuendam sine metu exspectabis; quae videlicet erit finis tibi malorum, principium vero bonorum. Mitto tibi diaprasium magnum, quod ad hanc infirmitatem valde utile esse medici perhibent, de quo in modum sylvestris nucis tertia semper die accipies. Omnipotens Dominus custos tui semper existat, atque ab omnibus peccatis propitiatus absolvat.

Notes: (II Cor.
XII, 15) (Hebr. XII, 6)
EPISTOLA XLVII. AD LANFRANCUM ET GUIDONEM FRATRES.
Author: Lanfrancus Cantuariensis
Date:  [ al., fraterna]

324 Nepoti, ejusque olim amico, nunc fratri in monasterio, salutaria dat monita. Et nepoti privatim condonat quod ea non observarit quae injunxerat.

Dilectissimis fratribus LANFRANCO et GUIDONI, Frater LANFRANCUS, perpetuam a Domino benedictionem. Quia divinitus, ut credo, vos dilexistis in saeculo, rogo ut rogetis Deum quatenus, ipso cooperante, vos diligatis in eo quod assumpsistis sancto proposito. Alter alteri sit in tribulatione solatium; alter ab alterius vita sumat sanctae conversationis exemplum. Humilitatem omnibus ostendite, linguas vestras ab omni derogatione salubri censura compescite; si quis cujuslibet fratris vitam Theodino dente rodere, si correctus a vobis emendare neglexerit, a vestro colloquio arceatur. Quidquid alii de vobis dicant laudantes fortasse et magnificantes, quod parentes, possessiones, carnalia oblectamenta pro Deo contempsistis, vos semper introrsus ad conscientias vestras redite, peccatores vos semper esse cognoscite, et peccatis vestris continuis orationibus Deum propitium fore deposcite. Adversum te, charissime nepos, magnum mentis rancorem concepi, quia videlicet transgressus es praeceptum; quod de hoc ordine primum tibi injunxi sed interveniente venerando Patre domino Anselmo, cui sicut Deo obedire desidero, sincero tibi corde illam noxam indulgeo, et moneo ne tale aliquid amplius facias, quia quo impensius amicum diligo, eo amplius majorem contra eum iram pro parva etiam culpa concipio. Omnipotens Dominus sua vos gratia protegat, atque ab omnibus peccatis clementer absolvat
EPISTOLA XLVIII. AD WILLELMUM PATREM.
Author: Lanfrancus Cantuariensis

Ut Ernostum priorem designet; quod si quid obstet, alia consilia suggerit quae sequi liceat.

Dilectissimo Patri WILLELMO, LANFRANCUS quondam dulcissimus, et utinam nunc saltem dulcis! quidquid in hoc saeculo et in futuro honestius et melius. In litteris quas nuper transmisistis, hoc praecipue inter caetera posuistis et rogastis, ut, moto eo qui nunc praesidet, de substituendo ecclesiae vestrae priore vobis consulerem, consultaque sub celeritate scriberem; quam rem fratribus qui mecum sunt ostendi, mihique consulere volenti quatenus ipsi quoque consulerent obnixe rogavi. Communis omnium sententia fuit ut, si aliquo secundum Deum modo efficere valeatis, summum ecclesiae vestrae priorem domnum Ernostum constituatis; quod si ipse renuerit, aut fortasse dominus abbas huic rei consensum praebere noluerit, ordinate quem concors fratrum electio ordinandum decreverit. Si vero vobis hoc consilium displicuerit, capite illud quod sanum sapienti displicere non poterit, videlicet ut agatis quod ex ore domni abbatis Herluini domnique Anselmi agendum esse cognoveritis. Nam ego, ut peccator homo, divini consilii ignarus existo, et ipsi utrique, ut credimus, Spiritu Dei pleni sunt, et secum habent, qui in hujus mundi negotiis apud Deum adjuvare eos valent. Divina majestas, venerande Pater jocundeque frater, te benedicat, ab omnibus peccatis prorsus absolvat.