VIII.  Nicolaus II omnibus episcopis cunctoque clero et populo decreta synodi Romanae perscribit   (Anno 1059.) [MANSI,  Concil.  XIX, 897.]
Author: Nicolaus II

NICOLAUS episcopus, servus servorum Dei, omnibus episcopis catholicis, cunctoque clero et populo, salutem charissimam et apostolicam benedictionem.

Vigilantia universalis regiminis assiduam sollicitudinem omnibus debentes, saluti quoque vestrae providentes, quae in Romana synodo nuper celebrata, coram centum tredecim episcopis, nobis licet immeritis praesidentibus, sunt canonice constituta, vobis notificare curamus, quia ad salutem vestram exsecutores eorum vos esse optamus, et apostolica auctoritate jubendo mandamus. I. Primo namque, inspectore Deo, est statutum ut electio Romani pontificis in potestate cardinalium episcoporum sit; ita ut si quis apostolicae sedi sine praemissa concordi et canonica electione eorum, ac deinde sequentium ordinum religiosorum, clericorum et laicorum consensu, inthronizatur, is non papa vel apostolicus, sed apostaticus habeatur. II. Ut moriente Romano pontifice, vel cujuscunque civitatis, nullus praesumat facultates eorum invadere, sed successoribus eorum reserventur integrae. III. Ut nullus missam audiat presbyteri quem scit concubinam indubitanter habere, aut subintroductam mulierem. Unde etiam ipsa sancta synodus hoc capitulum sub excommunicatione statuit, dicens: « Quicunque sacerdotum, diaconorum, subdiaconorum, post constitutum beatae memoriae praedecessoris nostri sanctissimi papae Leonis de castitate clericorum, concubinam palam duxerit, vel ductam non reliquerit, ex parte omnipotentis Dei, auctoritate beatorum apostolorum Petri et Pauli, praecipimus, et omnino contradicimus, ut missam non cantet, neque Evangelium vel Epistolam ad missam legat, neque in presbyterio ad divina officia cum iis qui praefatae constitutioni obedientes fuerint maneat, neque partem ab Ecclesia suscipiat, quousque a nobis sententia super hujusmodi, Deo concedente, procedat. IV. Et praecipientes statuimus ut ii praedictorum ordinum, qui, eidem praedecessori nostro obedientes, castitatem servaverunt, juxta ecclesias quibus ordinati sunt, sicut oportet religiosos clericos, simul manducent et dormiant: et quidquid eis ab ecclesiis venit, communiter habeant. Et rogantes monemus ut ad apostolicam, communem scilicet, vitam summopere pervenire studeant. V. Deinde, ut decimae et primitiae, seu oblationes vivorum et mortuorum, ecclesiis Dei fideliter reddantur a laicis, et ut in dispositione episcoporum sint. Quas qui retinuerint, a sanctae Ecclesiae communione separentur. VI. Ut per laicos nullo modo quilibet clericus aut presbyter obtineat ecclesiam, nec gratis, nec pretio. VII. Ut nullus habitum monachi suscipiat, spem aut promissionem habens ut abbas fiat. VIII. Nec aliquis presbyter duas ecclesias simul obtineat. IX. Ut per Simoniacam haeresim nemo ordinetur vel promoveatur ad quodlibet ecclesiasticum officium. X. Ut cujuslibet ordinis clericos laici non judicent. XI. Ut de consanguinitate sua nullus uxorem ducat usque ad generationem septimam, vel quousque parentela cognosci poterit. XII. Ut laicus uxorem simul et concubinam habens non communicet Ecclesiae. XIII. Ut nullus laicus ad quemlibet gradum ecclesiasticum repente promoveatur, nisi, post mutatum habitum saecularem, diuturna conversatione inter clericos fuerit comprobatus. Vos ergo haec et alia sanctorum Patrum statuta fideliter et Christiana reverentia observate, si vultis de sanctae Romanae Ecclesiae et apostolicae sedis pace et communione atque benedictione gaudere.