medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA CCXV. THOMAE [al. TUSTANNO],  Eboracensi archiepiscopo,  IVO,  humilis Ecclesiae Carnotensis minister, pro dispensatione fideli promereri gaudium boni servi.
Author: Ivo Carnotensis
Date:  [ al. colligari] [ al. litteras] [ al. qui cum pia]

Benedictus Deus qui conversationem vestram lucere facit in tenebris barbarae nationis, quo his quibus praeestis, verbo et exemplo prodesse possitis, et bonae opinionis odorem ad nos usque transmittatis. Unde arctius inter nos vinculum dilectionis colligare desiderans, praesentes litterulas direxi benignitati vestrae, ut hoc commonitorio discamus invicem mutuis nos consolationibus refovere, et devotis suffragiis orationum relevare. Cum enim positis in regimine frequenter immineant illa pericula, quae Psalmista commemorat dicens: Ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos, turbati sunt et moti sunt sicut ebrius et omnis sapientia eorum devorata est : hoc solum remedium nobis expetendum est quod sequitur: Clamaverunt ad Dominum cum tribularentur, 92 et de tribulationibus eorum eduxit eos . Hunc clamorem charitas auditu dignum facit, quam nec temporum inaequalitas impedit, nec locorum longinquitas intercludit, cum exauditor ubique sit praesens, qui et pia vota subministrat et postulata implere non tardat. Unde est quod in typo se invicem diligentium in tabernaculo Dei, duo cherubin se invicem respiciunt, et vultus suos in propitiatorium vertunt , quod et mutuam inter se dilectionem proferant, et quod suggerente charitate postulaverint, Deo propitiante, se posse obtinere confidant. In hunc modum intuitu charitatis nos invicem respiciamus, mutuas orationum manus porrigamus, et quae saluti nostrae sunt necessaria vel impetrata vel impetranda propitiationi divinae humiliter ascribamus, quae hujus procellosi maris discrimina, in quo sunt reptilia quorum non est numerus , sic modificabit ut non permittat nos tentari supra id quod possumus sustinere, sed faciat cum tentatione proventum , qui imperat ventis et mari , ut possimus tumores aequoreos superare. De caetero noverit excellentia vestra parvitatem nostram paratam non tantum ad impendenda orationum suffragia, sed etiam ad omnia charitatis officia, quae impendere valet facultas vel scientia nobis divinitus collata. Vale.


Notes: (Psal. CVI) (ibid.) (Exod. XXV) (Psal. CIII) (I Cor. X) (Matth. VIII)
EPISTOLA CCXVI. RICHARDO,  Dei gratia Albanensium episcopo, sanctae sedis apostolicae vicario,  IVO,  humilis Ecclesiae Carnotensis minister, obedientiam et salutem.
Author: Ivo Carnotensis

Frequenter pulsat aures vestrae sollicitudinis Bonaevallensis abbas, negotiorum suorum rationibus quae obsunt vitans; quae prosunt, oratoria declamatione exaggerans: tanquam ego aliquid de concessione sibi a me facta minuam, et abbati Blesensi concedam. Ego vero illibatum unicuique defendere volo quod concessi, cum abbati Bonaevallensi nihil aliud concesserim, nisi quod a possessoribus, imo detentoribus cujusdam parochiae nostrae posset acquirere. Ipse vero etiam ea quae ab eis habere non potest vult nostra concessione extorquere. Blesensis vero abbas reliquas partes ejusdem Ecclesiae, quas Bonaevallensi abbati nemo concesserat, a detentoribus obtinuit; quas si abbati Bonaevallensi communicare voluisset, jam pax inter eos reformata fuisset. Qua in re, quia dictante justitia Blesensi abbati violentiam inferre non valui, ita litem istam terminare volui, ut quisque portione sibi concessa contentus esset, et alterius metas alter non occuparet; sed infinita monachorum cupiditas infinitam facit manere discordiam. Propterea non succenseat mihi vestra discretio, si in hoc negotio quod volo implere non valeo. Praeterea satis injuste conquestus est Bonaevallensis abbas circa monasterium suum judicium non esse servatum, quod in Floriacensi concilio promulgatum fuit de coemeterio, unde controversia erat inter abbatem monasterii Carnotensis et abbatem monasterii Bonaevallensis. Novit enim veritas, quia sacramenta in praetaxato concilio adjudicata cum omni diligentia facta sunt. Sed abbas Bonaevallensis ea audire contempsit, quia sibi ea obesse perspexit; cui praecipue sua voluntas ratio est et auctoritas. Vale.
EPISTOLA CCXVII RICHARDO,  Dei gratia Albanensium episcopo, sedis apostolicae vicario,  IVO,  humilis Ecclesiae Carnotensis minister, debitam et devotam obedientiam.
Author: Ivo Carnotensis
Date:  [aditu, ms. c. ]

Juxta consilium et admonitionem vestram abbatem Blesensem et Bonaevallensem convocavi ad praesentiam nostram, ut ex officii nostri debito aut pacem inter eos reformarem, aut litem quae inter eos erat judiciario ordine terminarem. Primo itaque auditu ad hoc intendi, ut quartam partem Ecclesiae de qua lis orta est, licet nondum eam, quamvis a me concessam, obtineret, a possessoribus quietam ei facerem; deinde ut aliam quartam, nec a me nec ab aliquo sibi concessam, acquirerem, quatenus ex benevolentia sola, sic in alienos labores introiret, et colligeret ubi non sparsit, meteret ubi non seminavit, ea tamen conditione, ut si de caetero aliquae lites a laicis inde moverentur, utrique abbates pro pace obtinenda simul laborarent, si quid expendendum esset, simul expenderent, et commoda et incommoda aequa lance dividerent. Cum ergo huic dispensationi Blesensis abbas et si non libenter, tamen obedienter assensum praebuisset, Bonaevallensis abbas nec meo consilio voluit acquiescere nec judicio. In hoc vero negotio nullam potest idoneam causam praetendere, nisi forte illam poeticam, quia omnis potestas regni impatiens consortis erit ; et nititur quodam novo et hactenus inaudito mandato, quod potius impugnat charitatem quam sequatur auctoritatem. Quod tamen si inviolatum manet, plus proderit Blesensi quam Bonaevallensi abbati. Habuit namque Blesense monasterium partem decimarum et oblationum a multis praecedentibus annis pertinentium ad Ecclesiam de qua ista contentio orta est, sicut evidentia rei probat, et ipse abbas prodere poterit, cum ei necessarium fuerit. Hoc interim scripsi sollicitudini vestrae, ne desidiae, aut contemptui imputaretis, si nihil me inde tractasse audiretis. Vale.


Notes: (epist.
216) (LUCAN. Phars., lib. I, vers. 92,
93)
EPISTOLA CCXX. HILDEBERTO,  Dei gratia Cenomanensium episcopo,  IVO,  eadem gratia Carnotensis Ecclesiae humilis minister, salutem.
Author: Ivo Carnotensis
Date:  [ duo v. c., convenientia]

De appellationis ordine quantum arbitror, nihil penes nos invenitur, quod penes vos similiter non inveniatur. Tamen ne fastidiosum videatur amico respondere, quod super hac re sentio, breviter dilectioni vestrae rescribo. Primum igitur hoc intelligo, quia propter vocem appellantis, nunquam transibitis de Ecclesia ad Ecclesiam, vel de provincia ad provinciam, nisi primum appellator litteras invitatorias a judice ad quem appellatum est, deferat, in quibus judex diem et locum agendae causae constituat. Unde ait Felix papa : « neminem de provincia ad provinciam exhiberi oportet, nisi ad relationem judicis ad quem appellatum est. » Debet autem ipse appellator infra quinque dies litteras accipere a judice a quo appellatum est, dirigendas ad judicem ad quem appellatum est; quas qui accipere aut postulare neglexerit, secundum statuta legum ab agendo removendus est. Quod si forte injuste appellaverit, sumptus quos expendit adversarius, dum appellationem sequeretur, solvere cogendus est. De caetero quod abbas a vobis exigit, ut communem rem fratrum vestra stipulatione quietam possideat, absurdum valde videtur ut a vobis exigatur quod juris vestri non esse manifeste probatur, canonum auctoritate prohibente , videlicet ut nullus episcopus rem Ecclesiae sine conniventia cleri alienet, commutet, aut donet. Unde in Decretis pontificalibus legitur: « causae quae legibus non continentur, a judicibus ecclesiasticis minime audiantur . » Ad interrogata pauca rescribo, quia haec et meliora vos nosse non dubito. Vale.


Notes: (can. 15, caus. 3, q. 6, et
epist. 172) (cap.
Sine, caus. 12, q. 2) (idem epist. 119 et 241)
EPISTOLA CCXXI. JOANNI,  Dei gratia Aurelianensi episcopo,  IVO,  eadem gratia Carnotensis Ecclesiae minister, salutem.
Author: Ivo Carnotensis

De libero viro qui nesciens ancillam duxit uxorem, postea vero veritate cognita eam dimisit, et nunc aliam ducere, accepta a vobis licentia, disponit, quod sentio dilectioni vestrae respondeo. Si decreta Patrum et leges saeculi super hoc consulere volumus, reperiemus quia inter ingenuos et aequales tantum legitima constat esse conjugia, et ubi aliter per ignorantiam evenerit, licita fore divortia. Si vero divinum institutum et legem naturae consulimus, ubi neque servus est neque liber, non mihi potest facile persuaderi, ut propter conditionem quam natura non habuit, nec divina 95 lex a lege conjugali excepit, lex humana posterius lata cassare possit conjugii sacramentum, quod veteri et evangelica lege constat esse confirmatum. Quod si vir propter conjugii charitatem noluerit subire servitutem, nec mulieri voluerit acquirere libertatem, ita rem modificandam puto, ut si per aliquam dispensationem permittimus cessare opera nuptiarum, non tamen ideo concedamus cassari conjugii sacramentum. Ita nec prorsus evangelii erimus violatores, nec legum humanarum contemptores. De proposita quaestione ita sentio, nec tamen a dicentibus meliora et firmiora, si cum Evangelio et Apostolo sentiant, dissentio. Valete.
EPISTOLA CCXXII. IVO,  Dei gratia humilis Carnotensis Ecclesiae minister, clericis Eduensibus [Edulensibus,  ms. c.],  eloquiorum castorum unam faciem attendere.
Author: Ivo Carnotensis

Quoniam universae viae Domini misericordia et veritas , non intelligimus Scripturas divinas inter se dissentire, cum alia Scriptura rigorem intendit justitiae, altera autem dispensationem sequitur indulgentiae. Quod interim omisso sensu allegoriae considerandum puto inter evangelicam sententiam, quae absolute consulit adulteram aut viro priori reconciliari , aut manere innuptam , et illam Veteris Testamenti quae dicit adulteram dimissam a priore viro, et alteri per conjugium sociatam, si ab eo repudiata fuerit, nullatenus priori reconciliandam. Haec enim sententia quae reconciliationem adulterae prohibet, rigorem mihi videtur sequi justitiae, ne dum uni parcitur, multi in discrimen adducantur, et paucis indulta licentia, plurimorum faciat pullulare flagitia. Quod notabiliter habetur in ipsa legis sententia, ubi prohibitioni subinfertur: Ne peccare facias terram, quam Dominus Deus tuus tibi dedit possidendam . Evangelica vero sententia humanae infirmitati contemperata misericordiam magis vult quam judicium, quae legis temperat austeritatem, sine ulla exceptione consulens fieri adulterae mulieris reconciliationem; quam secuti sunt Patres nostri post Evangelium, utiliorem intelligentes esse misericordiam in tali contractu quam judicium. Beatus vero Hieronymus honorans sacramentorum sanctitatem legalem more suo in hac sententia sequitur legis austeritatem, intelligens per hoc tutius posse muniri salutem. In hac igitur ambiguitate finem ponit auctoritas evangelica, contra quam nec personalis nec epistolaris valere debet sententia. Unde Leo quartus episcopis Britanniae ita scribit: « De libellis et commentariis quorumlibet non convenit aliquos judicare, et canonum atque decretorum regulas relinquere. » Beatus quoque Augustinus scripturas suas et sibi similium inter canonicas Scripturas in multis opusculis suis testatur non esse computandas. Quod si auctoritate Veteris Testamenti me urgetis, breviter respondeo: haec et alia Veteris Testamenti praecepta quae ibi figurate sunt posita, in Ecclesia spiritualiter fuisse completa. Cum enim anima quaelibet per fidem Christo fuerit sociata, si per haereticam pravitatem a Christo recedens alteri viro, id est diabolo adhaeserit, cum forte ad priorem virum, id est ad Christum reverti voluerit, secundum diffinitionem antiquorum canonum usque ad exitum vitae non est societati ejus copulanda, id est ad communionem sacramentorum Christi et Ecclesiae admittenda, non quod vere poenitens debeat de indulgentia desperare, sed in hac separatione lapsum suum humiliter deplorare. Possem ea quae dixi multiplicibus sententiis confirmare, sed puto ad intelligendum id quod sentio ista sufficere. Valete.


Notes: (Psal. XXIV) (Matth. XIX) (I Cor. VII) (Deut. XXIV)
EPISTOLA CCXXIII. IVO,  Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister,  AUDOENO  Ebroicensis Ecclesiae designato episcopo, Deo placitum adipisci sacerdotium.
Author: Ivo Carnotensis
Date:  [ duo v. c. agricolationi] [ al. Vuilelmum] [ al. 
B. Petri] [credidimus] [ v. c. cimiterio]

Quoniam vinitoribus et agricultoribus comparat nos sermo divinus , guadere debemus in Domino, cum agricultioni nostrae gratia divina tales adhibet operarios, per quos vinea Domini Sabaoth palmites suos latius extendat, et ager Dei feracior fiat. Quod cum ab initio nascentis Ecclesiae Domino dicente necessarium fuerit, maxime his diebus necessarium hoc esse videmus, cum manifesta novissimorum dierum signa prae oculis habemus, secundum quod praedictum est homines seipsos amantes , sua quaerentes, quae Dei sunt post dorsum ponentes, tam viros quam mulieres per omnia corporis sui membra ordinem naturae adulterantes, et in hunc modum plurima quae non tantum facere, sed turpe est etiam dicere. Quae quia per domnum Gulielmum Carnotensis monasterii S. Petri abbatem, fraternitati vestrae displicere audivimus, in Domino gavisi sumus, quia vos utile vas in domo Dei futurum esse credimus ; simul expetentes ut familiarem inter nos dilectionem confirmemus, et vicina ab invicem solatia atque praesidia pro eventuum et actionum ecclesiasticarum necessitate exspectemus. Praesentibus itaque litteris initia vestri episcopatus visitare decrevimus, ut amodo fraterna dilectione pro invicem sentiamus, onera nostra invicem portemus, quatenus secundum canonicam institutionem oppressores ecclesiasticorum pauperum gladio spiritus unanimiter persequamur, et a communione viventes, et a sepultura mortuos arceri faciamus. Habent enim parochiani nostri a nobis communione privati apud Musivum quosdam presbyteros et quosdam monachos, a quibus communionem petunt et accipiunt, qui etiam fluvium unde Musivus vicus ille dicitur transeunt, et in quodam falso coemeterio corpora excommunicatorum sepulturae tradunt. Quod de caetero fieri prohibeat dilectio vestra, ne manente prava consuetudine contingat detestanda perversitas, si excommunicationis vilescat auctoritas, et sceleratorum insolescat impunitas. Adversus haec et hujusmodi det vobis Dominus spiritum consilii et fortitudinis, ut tanquam lucerna super candelabrum posita, in domo Dei luceatis, et necessarium lumen ignorantibus ministris. Vale.


Notes: (Matth. XX; Luc. X) (II Tim. III)
96  EPISTOLA CCXXIV. IVO,  Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister,  GUIDONI  Molismensis monasterii abbati, salutem in Domino.
Author: Ivo Carnotensis

Frater iste praesentium portitor litterarum, cum litteris vestris ad nos veniens, quam inordinate vera celando, falsa profitendo, cum ordinandus examinaretur, ad sacerdotii culmen aspiraverit, lacrymabiliter nobis aperuit, consultius sibi aestimans ab inordinate accepto officio penitus cessare, quam in eodem periculose ministrare. De cujus cordis anxietate sollicita perquisitione quod sentio, et quod de canonicis Scripturis collegi, fraternitati vestrae rescribo, quia licet inordinate accesserit ad sacrum ordinem, sacramenti tamen accepit sanctitatem; sed tamen quandiu in perversa intentione lucrorum temporalium perstitit, fictus et solo sacramento sacerdos fuit sibi ad perniciem, licet aliis ad salutem. Et si in eo rigor canonum servaretur, omni tempore ab inordinate accepto officio suspenderetur. Postquam vero mutata intentione quod deerat integritati sacerdotali ei gratia divina contulit, et sanctitati sacramenti novitatem vitae addidit, et impletum est in eo quod dicitur: Sacerdotes tui induantur justitiam , non jam fictus nec solo sacramento sacerdos fuit, et non tantum salutem aliorum, sed etiam suam per sacerdotale ministerium potuit operari. Unde Augustinus in libro contra epistolam Parmeniani: « Hoc pene in omnibus talibus quaestionibus intelligendum admonemus, quia scilicet omnia sacramenta, cum obsint, indigne tractantibus, prosunt tamen per eos digne sumentibus. » Item: « Spiritus sanctus in Ecclesiae proposito vel ministro sic inest ut si fictus non est, operetur per eum, et ejusdem mercedem in salutem sempiternam et eorum regenerationem vel aedificationem qui per eum sive consecrantur, sive evangelizantur. Si autem fictus est, desit quidem saluti ejus, et auferat se a cogitationibus ejus quae sunt sine intellectu; ministerium tamen non deserat, quod per eum salutem operatur aliorum. » His et hujusmodi palam est praesentem fratrem ad sacri ordinis ministerium misericorditer posse admitti, nisi aliud lateat, quod sacris canonibus obviare videatur. Verum ut tutius muniatur ejus conscientia, exspectanda est ad hoc paterna obedientia, quatenus sanet hoc vera humilitas, quod vitiavit ambitiosa cupiditas. Vale.


Notes: (Psal. CXXXI)
EPISTOLA CCXXV. DAIMBERTO,  Dei gratia Senonensium archiepiscopo,  IVO,  eadem gratia Carnotensis Ecclesiae minister, cum debita obedientia salutem et dilectionem.
Author: Ivo Carnotensis
Date:  [ al. comprobanda] [ in aliis v. codd. vel ut minus usque] [ quidam convenientia]

De milite qui ante legitimas nuptias cum sorore uxoris suae concubuit, et culpam suam publice confessus est, hoc paternitati vestrae respondeo quod vos bene nostis, quia sibi publicam ingessit infamiam, et adversus honestam personam nec accusare de caetero potest, aut testificare. Verum, quia nemo criminiosus confessionem facere potest, nisi aut de flagitio aut de facinore, negare non possumus quin confessiones quas pro Dei timore et sua salute adversum se faciunt poenitentes, recipiamus, et quin eis legitimas poenitentias injungamus; quas si eis denegaremus, invisibilium luporum faucibus eos devorandos objiceremus. Si vero hujusmodi accusatores sui leviter et impune transire permittimus, bonum conjugale quod natura et lege ab initio sancitum est, periculose violandum exponimus. Quia ergo omnis controversiae finis ecclesiasticae, secundum Apostolum, est juramentum , districtis sacramentis, et per probatas sex personas sive quae praesentes hoc flagitium cognoverint, sive quae fidei suae argumento rei veritatem astruere possint, confessio illa approbanda est, quia nos cogunt nova genera morborum nova quaerere experimenta medicamentorum. Cum ergo confessio illa ita fuerit comprobata, jam constabit incestuosum fuisse conjugium: « Incestis autem conjunctionibus secundum canones , nihil veniae reservamus, nisi cum flagitiosum conjugium separatione sanaverint. » Ipse autem conjugii violator et accusator omni tempore velut viduus usque ad tempus peractae poenitentiae sine conjugio maneat; mulier autem pretium pudicitiae suae, dotem videlicet non amittat. Ita quidem et confessioni satisfaciemus, et conjugii bono in futurum utiliter providebimus. Haec interim sine ullo ordinis nostri dispendio facere potest vestra dispensatio, donec suo tempore ad generale concilium, vel generalem conventum veniamus, in quo de his et hujusmodi, cum conniventia episcoporum tractare valeamus. Ego enim ita facio, si quid mihi aliquando tale contingit, et sic feci in hac praesenti Quadragesima de quodam milite, semper ad generalem audientiam reservans quid statuendum sit de talis conjugalis boni violatore. Valete


Notes: (Hebr. XVI) (can. De incestis, caus.
35, q. 2) (can. Concubuisti,
caus. 32, q. 7)
EPISTOLA CCXXVI. IVO,  Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister,  BERNERIO,  Bonaevallensis monasterii abbati et fratribus sibi commissis, misericordiae visceribus abundare.
Author: Ivo Carnotensis

Monachus praesentium portitor litterarum, fugam qua de monasterio vestro elapsus est, lacrymabiliter nobis confessus est, et ut a fraternitate vestra indulgentiam ei impetrem, multa instantia deprecatus est. Precibus itaque miseri hominis, misericordia motus opportune et importune rogo et moneo, ut ovis quae aberraverat a grege, et anxie reverti desiderat, cum digna satisfactione suscipiatis, edocti exemplo et verbo summi Pastoris, qui ovem perditam non solum revertentem recipit, sed etiam fugientem et errantem quaesivit, et ad ovile reduxit . Exemplo itaque illius ex misericordia judicium temperate, et misericordiam quam sibi quisque impendi vellet, si ita affectus esset, fraterna charitate impendite. Possem in hanc sententiam plura vobis scribere, sed puto divinam lectionem quotidie frequentantibus ista sufficere. Valete.


Notes: (Luc. XV)
97  EPISTOLA CCXXVII. PASCHALI,  summo pontifici,  IVO,  humilis Carnotensi Ecclesiae minister, in eo semper gaudere qui delectabiles facere potest exitus matutini et vesperae.
Author: Ivo Carnotensis
Date:  [quam, ms. cod. ] [ un. v. c. operatus]

Quoniam paternitatem vestram a civibus Babyloniae audivimus plusquam mille passus angariatam, intimo dolore congemuimus, et quia ad aliud non suffecimus, conditorem bonorum et dispositorem malorum, quantum intensa prece valuimus, interpellavimus, ut tantae procellae fluctus in auram serenitatis converteret qui Petrum in fluctibus ambulantem ne mergeretur erexit , et coapostolum ejus Paulum tertio naufragantem de profundo pelagi liberavit . Non ergo dedignetur vestra sublimitas humilitatem nostram consolationis suae facere participem, ut quae praecordialiter compassa est in adversis, uberius gaudere valeat in prosperis. Non enim immemores sumus apostolicae doctrinae monentis: Cum patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; et cum gaudet unum membrum, congaudent omnia membra . Quanto magis dolenti capiti debent omnia membra condolere, aut gaudenti omnia congaudere? De caetero si per quamcunque personam pervenerit ad aures vestras aliqua conquestio vel suggestio de quadam praebenda, quam daturum me disposueram cuidam presbytero, nomine Guarino, nosse volo paternitatem vestram, quia sicut disposui, sic quantum in me est, perficere paratus sum et paratus fui, ea videlicet conditione ut Ecclesia scandalum hac de causa non patiatur; quae, sicut nostis, pacis et fraternae dilectionis magis compagae socianda est, quam alicujus scissurae dissensione saucianda. In hoc vero negotio tota pene Ecclesia cum decano in faciem mihi restitit , et presbyterum petitorem praebendae, secundum morem Ecclesiae canonicari non permittit. Hac itaque de causa distuli facere quod proposueram, quia nec aliter aliquid illi presbytero, quidquid ipse dicat, me daturum promisi, nisi cum pace Ecclesiae posset fieri. Haec ergo paternitas vestra indubitanter credat, et ne Ecclesia inde perturbetur, sapientia sibi divinitus collata provideat. Valete.


Notes: (Matth.
XIV) (I Cor. XI) (I Cor. XII) (epist. 182)