medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA XLV. Fragmentum. ROTRUDI ET CAETERIS SORORIBUS MONASTERII S. CRUCIS ET S. RADEGUNDIS.  Pro electione abbatissae ipsius monasterii.   (Apud eumdem, ex Flodoardi lib. III, cap. 27.)
Author: Hincmarus Rhemensis

Propterea diligite sorores ante omnia, et in privatis collocutionibus, et in publico vestro conventu, remititte et abjicite funditus a cordibus vestris omnes injurias, et scandalorum fomites, quae hactenus inter vos ortae fuerunt, ut nulla de sorore sua vindictam, aut pro sermone, aut pro facto, vel pro aliquo despectu quaerat, aut a Deo, aut in saeculo. Quia sicut Dominus protestatur, sine concordia quidquid ei obtuleritis non illi placebit. Sive enim oraveritis, sive sacrificium obtuleritis, sive vos afflixeritis, sine hac charitatis concordia nihil Deo placabile erit, quia sicut Apostolus dicit: Etiamsi tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem non habeam, nihil sum . Et scitis quia regula quam professae estis, propter scandalorum spinas quae oriri in monasterio solent, orationem Dominicam in matutinis et vespertinis officiis, ita ut omnes illam audiant, a priore orari praecepit, ut timentes convenientiam qua dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, omnem rancorem de corde nostro pellamus. Quae dum prius egeritis, ne per vestram discordiam, quod absit, regularis electio de vestro monasterio pereat, adunate vos ad Dei voluntatem, et regularis devotionis unanimitatem, vestramque ipsam salutem, praesentem scilicet atque aetermam, cum charitatis concordia, quae est omnium virtutum mater, et cum humilitate, quae est custos ipsarum virtutum, atque cum vera obedientia, quae scala est qua ad coelum pertingitur, et in vobis salubri electione concordate, et vosmetipsas ad regularem normam reducite, et constringite ac conservate: quia aliter, sicut melius ipsae scitis, salvae esse nequaquam valetis. Et sicut animos ab inquietis motibus, ita et linguas a provocativis iracundiae vobisque nocivis sermonibus custodite, contestante Apostolo: Omnis clamor et indignatio a vobis auferatur, cum omni malitia, et omnis sermo malus ex ore vestro non procedat ; ne sicut solent homines, prius dolore commoti, et postea aliquo gaudio, quasi victoriosi obtinentes quae desideraverant, exhilarati, de quocunque homine quae non conveniunt aliqua vestrum dicat: ne et patientiae meritum inutilibus sermonibus coram Deo perdatis; et si aliquis fuerit qui aliqua provocatione quamcunque vestrum ad hoc instigare voluerit, ut quaecunque indebita de quocunque proferat, qualiter illam comprehendere possit, ut rationabiliter damnare praevaleat, locum nec diabolus nec astutus homo exinde aliquo modo habeat. Sed tales vos exhibete ut, interius exteriusque decenter ornatae, dignas atque exaudibiles orationes et pro vobis et pro seniore ac domina vestra, proque non solum amicis vestris, verum etiam et pro inimicis ad aures Domini mittere valeatis.


Notes: (I Cor. XIII, 3) (Ephes. IV, 30, 31)
EPISTOLA XLVI. AD AENEAM PARISIENSEM EPISCOPUM.  De ordinatione Bernonis, Parisiensis acolythi.   (Ex Actis prov. eccl. Rhem.)
Author: Hincmarus Rhemensis

Nostri fratres de monasterio sancti Dionysii, per licentiam domini abbatis Ludovici, ad educandum atque erudiendum commiserunt mihi quemdam adolescentem nomine Bernonem quem vestra fraternitas acolythum ordinavit. Propterea, quoniam sine vestra licentia eum nolumus in nostra Ecclesia diutino tempore immorari, petimus dilectionem vestram ut de illo nobis litteras canonicas faciatis, quatenus eum in Ecclesia nostra possimus regulariter ordinare.
EPISTOLA XLVIII. AD HEDENULPHUM LAUDUNENSEM EPISCOPUM.  Ut visitatoris officio fungatur in electione episcopi Cameracensis.   (Apud Labb. ibid.)
Author: Hincmarus Rhemensis

HINCMARUS sanctae metropolis Ecclesiae Rhemorum episcopus, ac plebis Dei famulus, dilecto fratri ac venerabili coepiscopo nostro HEDENULPHO salutem.

Dilecto fratre ac venerabili consacerdote nostro Joanne Ecclesiae Cameracensis defuncto, hortor ac moneo dilectionem tuam, frater charissime, ut ejusdem Ecclesiae officio visitatoris nostrae humilitatis metropolitana delegatione suscepto, ad eamdem Ecclesiam quantocius studeas properare, ac assiduis hortationibus clerum plebemque Ecclesiae publice admonere festines, ut remoto privato studio, uno eodemque consensu talem sibi praeficiendum expetant ac eligant sacerdotem, qui et tanto ministerio dignus valeat reperiri, et a venerandis canonibus nullatenus respuatur. Formam autem electionis, qualiter et qualem eligere debeant, tuae dilectioni transmitto, quam publice coram omnibus tua solertia relegi faciat, ne de ignorantia se quilibet excusare praevaleat. Quae electio non tantum a civitatis clericis erit agenda, verum et de omnibus monasteriis ipsius parochiae, et de rusticanarum parochiarum presbyteris, occurrant vicarii, commorantium secum concordia vota ferentes, sed et laici nobiles ac cives adesse debebunt, quoniam ab omnibus debet eligi, cui debet ab omnibus obediri. Et si post lectionem formae electionis a nobis per tuam dilectionem eis transmissae, concordes omnes in quamcunque regularem personam inveneris, moneas eos decretum canonicum ab eis fieri, ac sigillatim omnium manibus roborari; et cum decreto canonico, atque cum tantis qui sufficienter omnium vice testimonium electo ferre possint, cum eis mandavero, eumdem electum ad nos adducere curent.
EPISTOLA XLIX. AD HADEBERTUM SILVANECTENSEM EPISCOPUM.  Ut visitatoris officio fungatur in electione episcopi Bellovacensis.   (Apud Labb. ibid.,)
Author: Hincmarus Rhemensis

Eadem est ac praecedens, hoc tantum discrimine quod sub initium adjecta est mentio consensus regii hoc modo: Officio visitatoris, consensu domini nostri Ludovici regis, nostrae humilitatis, etc. Sub finem vero, verbis illis omissis, cum eis mandavero, paulo longius excurrit in hunc modum: Eumdem electum ad nos adducere tecum examinandum procura. Tua autem dilectio, frater charissime, solerti cura in hac electione invigilet: praesertim cum nobiscum tibi necesse erit ei qui ordinandus est manus imponere; qui bene nostri praeceptionem beati Pauli apostoli per Spiritum Dei emissam, qua in persona Timothei omnium Christi sacerdotum numerus eruditur: proinde unicuique nostrum dicitur: Manus nemini cito imposueris, neque communices peccatis alienis , etc.


Notes: (I Tim. V, 22)
EPISTOLA L. AD CLERUM ET PLEBEM CAMERACENSEM.  Ut canonicam electionem faciant cum visitatore sibi designato.   (Apud Labb. ibid.)
Author: Hincmarus Rhemensis

HINCMARUS sanctae metropolis Ecclesiae Rhemorum episcopus, ac plebis Dei famulus, clero et plebi in parochia Cameracensi consistenti.

Quia defuncto dilecto et venerabili confratre ac consacerdote nostro, Patre videlicet ac pastore vestro Joanne, necesse est ut de eligendo atque constituendo vobis pastore et doctore secundum ecclesiasticas regulas votis nostris in unum Domino mediante convenientibus, praemissis jejuniis ac litaniarum obsecrationibus, tractare quantocius maturetis, et exorato eo a quo est omne datum optimum, et omne donum perfectum, quique facit unanimes habitare in domo; ita vos una cum studiis hujus venerandi fratris ac coepiscopi nostri, cui secundum institutionem canonicam visitatoris officium in Ecclesia cujus amore ac vigore fovemini, delegavimus, in electione regulari concorditer uniatis. Talem autem vobis futurum pastorem eligite, qui merito vitae et scientiae doctrina vobis praeesse valeat et prodesse, quique a canonibus sacris non discrepet. De cujus electione decretum canonicum unanimi voto agere, et sigillatim omnium vestrum manibus in praesentia hujus visitatoris vestri roborare satagite.
EPISTOLA LI. CLERI ET PLEBIS LAUDUNENSIS AD HINCMARUM RHEMENSEM ARCHIEPISCOPUM.  Pro ordinatione Hedenulfi.   (Ex Actis prov. Eccl. Rhem.)
Author: Hincmarus Rhemensis

Domino reverendissimo et sanctissimo HINCMARO archiepiscopo, caeterisque nostrae dioeceseos sanctis Patribus et episcopis, clerus Laudunensis, cum totius paroeciae plebibus, et sibi conjunctis praesulibus, aeternam in Domino Jesu Christo salutem et pacem.

Canonicis regulis et apostolicis institutionibus statutum esse recolimus, ut quoties quaelibet civitas ministerio pontificalis dignitatis caruerit, proprioque pastore vacaverit, cum decreto electionis, singulorum petentium manibus roborato, metropolitanum adire pontificem debeant, et de substituendo, in loco ejus qui decessit, pastore, petitione supplici commonere, quatenus et civitas sollicitudine pastorali destituta proprio recuperetur pontifice; et qui ordinandus est, gratiosius possit accedere: quia cui debet ab omnibus obediri, utique debet et ab omnibus eligi; ne civitas non optatum episcopum aut contemnat, aut oderit; et fiat minus religiosa, quam convenit, cui non licuit habere quem voluit: hi vero qui ordinaturi sunt, in quem viderint omnium vota propensius concordare, promptius liberiusque illi manus imponere possent. Quapropter cum decreto nostrae electionis manibus singulorum nostrorum roborato ad paternitatem vestram accedentes, Hedenulfum Ecclesiae nostrae filium, et in Ecclesia nostra, suffragantibus stipendiorum meritis, ad onus usque sacerdotale promotum, vita et moribus ac sancta conversatione idoneum approbatum, quem per licentiam vestram, favente Christianissimo imperatore Carolo, pari consensu ac concordi devotione, atque unanima voluntate elegimus, per manus vestras, ac caeterorum vestrae dioeceseos sanctorum episcoporum, consecrari, nobisque et Ecclesiae nostrae doctorem atque pontificem institui imploramus, precamur ac petimus. Elegimus autem eum nobis fore pastorem quem apostolicae formae, qua episcopum ornatum beatus Paulus esse oportere demonstrat, congruere, et sacris non obviare canonibus Christi gratia cooperante confidimus. Oramus sanctam paternitatem vestram nunc et semper in Christo bene valere. Datum quinto Kalendas Apriles, in basilica sanctae Mariae genitricis Dei et Domini nostri Jesu Christi, anno Incarnationis ejusdem Domini nostri Jesu Christi 876, regni domni Caroli imperatoris XXXVI, et imperii primo, indictione nona.
EPISTOLA LIII. AD FRANCONEM TUNGRENSEM EPISCOPUM.  Fratrem quemdam commendat.   (Ibid.)
Author: Hincmarus Rhemensis

Reverentissimo et sanctissimo fratri FRANCONI Ecclesiae Tungrensis episcopo, HINCMARUS, sanctae metropolis Rhemorum Ecclesiae episcopus, optat praesentem et perpetuam salutem.

Noverit dilecta charitas vestra quia hic frater nomine Flodulfus ideo nostram accessit ad humilitatem, quia in nostro fuit loco nutritus atque educatus. Quamobrem dirigimus ad vos has litteras, ut libentius eum charitas vestra recipiat. Et quia sub regimine vestro abhinc in ante gradus accipere et Deo militare desiderat, ut sciatis eum bonis moribus praeditum, litteris sciolum atque ingenio capacem, et vestro cupientem regimini esse subditum, in vestraque parochia degere et monitis atque ordinationibus vestris diebus vitae suae libenter obtemperare. Et ut haec parva epistola a vestra dilectione libentius reciperetur atque firmum crederetur, sigilli nostri ex imagine B. Remigii pontificis impressione signavimus. Omnipotens Deus vos per multa curricula annorum conservare dignetur. Amen. Data IV Kal. Maii, anno XIII nostri episcopatus.
EPISTOLA LIV. AD EUMDEM.  Illi Gisebrindum presbyterum, data epistola formata, commendat.   (Ibid.)
Author: Hincmarus Rhemensis

Notum sit vestrae almitati et omnibus hominibus, licentiam dedisse nobis parochia vestra, et ubicunque voluerit presbyterum, quem ordinavi in Rhemis civitate, nomine Gisebrindum, ministerium sacerdotale fungere, si vestra adfuerit sacra voluntas, et aliorum ubi illi congruum perspexerit bonorum hominum. Qua de re missi ad vos hos apices, secundum petitionem supradicti presbyteri, ut et vos consensum ei et licentiam detis ministerium presbyteratus fungi, et ut certius cognoscatis, secundum auctoritatem canonicam formatam fecimus epistolam, et ei dedimus, Graecaque elementa sibi annotavimus Η. Χ. Υ. Nomen meum H litteram primam, et nomen vestrum secundam annotamus litteram Ο, et civitatis meae litteram tertiam M, et vestrae quartam F. Valeat vigeatque vestra proprietas in aevum optamus, venerande.

H. T. P. X. H. O. M. F. Y. II. CCCC. XL. DC. XC. III. LX. DCC. VIII.
LIBER PRIMUS. EPISTOLA PRIMA.  Rudolphus electus in regem Romanorum ad stabilienda imperii sui auspicia petit a religiosorum congregatione orationum suffragia  . (  An. Dom. 1273, cod. Caes.  LIII,  cod. Rud.  I.)
Author: Rudolfus I
Date:  [ horrore] [celsata et]

ARGUMENTUM.--Rudolphus rex Romanorum electus, de imperiali diademate assequendo sollicitus, territusque horrido Imperii ob diuturnam vacationem aspectu, coenobitas Cistercienses, sui amoris ac munificentiae admonitos, regiique patrocinii spe illectos, precatur ut sibi orationibus divinam opem implorent.

Assumpti divinitus ad Romani imperii dirigenda molimina, dum in eminentis speculae celsitudine, cui nos manus Domini virtuose praefecit, ad deorsum subjacentis abyssi faciem oculos retorquemus, dum incultum hactenus agrum ejusdem imperii circumquaque prospicimus, tempestatum insurgentium densitate quotidie sylvescentem, quodam nimirum timore pariter et tremore demittimur 304 ex praemissis incerta formidine merito trepidantes. Verum rejectis interdum ad primitivae nostrae sublimationis auspicia nostrae considerationis obtutibus, attendentes quod manus Altissimi de tam humilis locis tugurio ad tam celsa, tam fastigiosa palatia nos provexit in eo cujus admiranda potentia dat per gratiam esse stabilia quae sunt fragilia per naturam, nostrae fiduciae spem locamus, praesumentes fiducialiter, quod opus, quod omnipotentiae suae dignoscitur ineffabili dispensatione contextum, felici praesagio consummabit. Porro cum ad hoc justorum preces assiduas nobis summopere necessarias aestimemus, devotionem vestram attentius exhortamur, quatenus debita gratitudine diligentius advertentes, quod in vestris agendis regia vobis celsitudo libenter aspirat, piarum orationum vestrarum suffragiis nos divinae clementiae commendetis.
305  EPISTOLA II.  Fr. Joannes sancti Cisterciensis ordinis abbas generalis respondet ad superiores Rudolphi litteras ordinem suum ipsi commendans.   (  An. Dom. 1273, cod. Rud.  II.)
Author: Rudolfus I
Date:  [in]

ARGUMENTUM.--Frater Joannes abbas Cistercii reponit regiis litteris, lectas easdem esse in capitulo generali, auditumque ab omnibus laetanti animo, spem vetusti amoris et patrocinii confirmari. Missarum sacrificia, statasque preces pro cuncta domo regia indictas esse ordini Cisterciensium universo, cujus privilegia et indulta regio patrocinio commendat.

Serenissimo Rudolpho Romanorum regi electo frater Joannes in illo feliciter agere, qui regibus dat salutem. Sublimitatis regiae vestrae litteras susceptas cum reverentia debita legi feci coram fatribus de diversis mundi partibus congregatis: et quia caedem quasi duplici fungentes officio nostrorum fratrum vestrae excellentiae devotorum exhiberi vobis devotarum orationum suffragia postulabant, et vos eorumdem singularem dominum, dilectorem 306 praecipuum, et provisorem munificum testabantur, non solum auditae fuerunt libentius et gratius intellectae, verum etiam ipsarum petitio efficaciter et hilariter meruit exaudiri. Noverit igitur vestra serenitas, quod pro vestrae conservatione salutis pariter et augmento, pro illustrissima domina Anna vestrae magnificentiae participe et consorte, nec non pro praeclarissima vestra prole universis et singulis fratribus totius ordinis nostri missae, et aliarum orationum suffragia sunt imposita et injuncta, ab eisdem eo libentius 307 et celerius divinae clementiae offerenda, quo vos patrem recognoscunt benevolum, et ipsorum fervidum zelatorem, quos licet ex abundanti vestrae excellentiae propius recommendo, pro indultis eisdem gratiis et favoribus, ad gratiarum vobis multiplices actiones assurgens, paratus nihilominus ea promptiori animo juxta modum facultatis propriae effectu prosequente complere, quae accepta novero vestrae beneplacito voluntatis.
EPISTOLA III.  Rudolphus itidem petit a sanctimonialibus virginibus pro se et consorte sua orationum suffragia.   (  An. Dom. 1273, cod. Rud.  III.)
Author: Rudolfus I
Date:  [quod jam] [quanquam] [Beatorum?] [quorum]

ARGUMENTUM.--Binis sequentibus litteris eadem de causa et ad eumdem finem scriptis ad moniales diversi ordinis, Rudolphus petit earum ferventes orationes, quas efficaces futuras putat, utpote quae a sanctimonialibus sanctissimae Virgini acceptissimis ad ejus Filium Jesum Christum dirigentur.

Ad speculam dignitatis regiae ordinatione divina provecti, dum importabilia onera nostris humeris incumbentia diligenter attendimus, dum in trutina continuae meditationis appendimus propriarum imbecillitatem et insufficientiam virium, et suscepti laboris inspicimus gravitatem, quodam nimirum timore et tremore stupere compellimur, et gradus praeeminentiam, et perspectam deorsum abyssi faciem formidantes, ne loci forsitan terribilis altitudo plerumque nos terreat, ex fiducia tamen divinae clementiae relevamur sperantes, quod hujus spatiosi et procellosi maris illaesi transire possimus angustias, si salutis et gratiae nobis impetretis auxilium, quae coelesti sponso in conscientiae vestrae deliciis lectum floridum praeparastis. Quid enim vobis a pietate divina 308 negabitur, quae semper illam meremini habere propitiam virtutum candore et fragrantia operum beatorum . Quid apud reginam praefulgidam matrem Dei vestra non poterunt obtinere praeconia, quarum meritis fulget Ecclesia, viget mundus exemplis, et proficit religio Christiana? Quid illa clarissima civium acies supernorum vestris votivis non impetrabit affectibus, quae vobis propitia redditur pro laudis divinae praeconiis et pro vitae meritis innocentis? Ecce igitur qui cum Martha multiplicis perturbationis inquietamur incommodis, opportunum auxiliationis solatium exspectantes ab acquiescentibus cum Maria, universitatem vestram, quam regis aeterni gratiam et coelestis curiae favorem claris habere argumentis praesumimus, votis supplicibus duximus requirendam, quatenus nobis ac inclytae Annae Romanorum reginae consorti nostrae charissimae divinae omnipotentiae gratiam vestris piis interventionibus acquiratis, ut ejus admiranda potentia faciat per gratiam esse fortissima, quae sunt fragilia per naturam; debilitatem nostram robore fulciat, et virtute corroboret; detque nobis ab alto prosequi quod commisit et tradidit, quatenus in gloriae suae convalescat augmentum, et Christianus populus una nobiscum in pulchritudine pacis et requie opulenta consideat tandem claritatis perpetuae radiis illustrandus.
309  EPISTOLA IV.  Ejusdem cum superiore argumenti, et iisdem pene verbis conscripta.   (  An. Dom. 1273, cod. Rud.  IV.)
Author: Rudolfus I

In praecelsae dignitatis honore, quo nos praetulit exaltator humilium, quasi onus importabile nostris est humeris alligatum, cujus dum magnitudinem venerandam ac stupendam attendimus, non immerito formidamus. Verum sicut ex fragilitatis nostrae consideratione mergimur, sic ex fiducia divinae clementiae quodammodo relevamur, sperantes quod hujus procellosi maris prospere transire possimus insidias, si nobis impetretis salutis auxilium, qui coelesti sponso in vestrae conscientiae deliciis lectum floridum praeparastis. Quid enim vobis a Dei pietate denegabitur illam merentibus habere propitiam candore virtutum? Quid apud reginam praefulgidam matrem Dei angelorum dominam gloriosam vestra conversatio non obtinebit, quorum meritis splendet Ecclesia, exemplis viget et proficit religio Christiana? Quid illa beatorum acies vestris votivis non impetrabit affectibus, quae vobis propitia redditur, et pro laudis divinae praeconiis, et vitae meritis innocentis? Ecce regis aeterni gratiam et coelestis curiae vos habere favorem claris argumentis praesumitur, et signis perspicuis comprobatur. Digne itaque vestram universitatem per Dei misericordiam obsecramus, quatenus pia meditatione pensantes quantum ex eo possit imminere stuporis, quod qui pulveris et cineris essentiam gerimus, regentis in saecula per temporalem gladium vicarii facti sumus, piis orationum vestrarum praesidiis nobis gratiae divinae suffragia impetretis, humili supplicatione postulantes, ut ejus admiranda potentia det per gratiam esse fortissima quae sunt fragilia per naturam, debilitatem nostram et robore fulciat, et virtute perfundat, 310 detque sic nobis prosequi quod impotentiae nostrae tradidit, et humilitati commisit, quatenus in gloriae suae augmentum transeat, et populus Christianus per nos pace et tranquillitate proficiat, et tandem illis ac nobis aeternae claritatis radius illucescat.
EPISTOLA V.  Rudolpus electus in regem Romanorum scribit ad universos imperii status de pace reformanda, et ut sibi debitam exhibeant obedientiam  . (  An. Dom. 1273, cod. Rud.  V.)
Author: Rudolfus I

ARGUMENTUM.--Divina ope per religiosos viros ac sacras virgines implorata, serio cogitans de restituendis imperii Romani rebus accisis, encyclica hac epistola universos ejusdem imperii principes tam ecclesiasticos quam laicos, ad praestandum homagium et fidelitatis sacramentum invitat.

Ad Romani regni gubernacula vocati illius vocatione, qui superborum fastigiorum superbiam elidens, devotam humilitatem humilium collocat in sublimi, mente disponimus et pervigili meditatione pervolvimus, qualiter in excelso per excelsum et sublimem regem regum majestatis solio constituti in reformatione pacis jamdudum disperditae reipublicae consulamus, oppressorumque hactenus, et subjectis tyrannorum tyrannidi dispendiosis periculis cautius caveamus: sperantes ex hoc, et in talis agone certaminis, qui mentem affligit interius et quietem sensibus exterioribus non concedit, supernum nobis provenire subsidium et humani favoris incremento proficere nos debere. Hinc est quod cum in suprema dignitatis specula simus ad hoc positi, quod universa sacro Romano imperio, et ad nos per devota servitia fidem gerentia membra claris obtutibus, et sinceris affectibus nostram serenitatem 311 deceat contemplari, universos vos, et singulos omni benignitate, quae serenitatem decet regiam, complectimur animo gratioso credentes, et absque omnis ambiguitatis scrupulo praesumentes, quod affectus noster, quem ex impendenda vobis nostrae serenitatis gratia poteritis experiri, per devotum vestrae fidelitatis obsequium opportunam suis vicibus per vos recipere debeat omnimodam recompensam.