XIX. AD ABBATEM S. EBRULFI
Author: Arnulfus Lexoviensis

Scire debetis omnes obligationes praedecessoris vestri in personam vestram recta via transisse quibuscunque monasterium vestrum in decessu ipsius exstitit obligatum; sed et eaedem obligationes, si forte fuerant, religione qualibet interveniente firmatae, eidem vinculo vos credatis obnoxium quem in locum illius successisse constat, et omnes tam utilitates quam onera monasterii suscepisse. Propter quod Hugonis et Drogonis de Cambri graviter instantia nos infestat super pecunia quam praedicto praedecessori vestro totique capitulo crediderunt, cujus solutionem certum est ipsum et universitatem totam fide per vicarias manus corporaliter interveniente firmasse. Ad majorem quoque cautelam decem de fidelibus monasterii pari vinculo se nihilominus astrinxerunt, quos scilicet creditorum providentia magis idoneos credidit ad solvendum. Postmodum vero qua fide, qua diligentia negotium vestrum gesserim apud eos, vestra praesentia recognovit, cum vobis et usuras remitti fecerim, et necessitatem solutionis in duorum annorum curricula prorogari. Cumque nulla inter vos posset, nisi me interveniente, provenire concordia, obligavi me pro vobis, promisso scilicet quod suo tempore fidem debitam facerem, placitis conventionibus exhiberi. Porro sanctitas vestra minorem meritis meis gratiam retulit, minorem episcopali reverentiam detulit dignitati, minusque opinioni suae, minus fidei fratrum salutique prospexit. Quid enim, si semel consensit, universitas obligari? nunquid reatus abbatis, aut depositio potuit eos aere alieno quod contraxerant, fideque super ipso praestita liberare? In vos tamen haec potius quam in ipsos debet culpa conferri, cum, eis circa spiritualia propensius occupatis, ipsi fidei et diligentiae vestrae suam et potestatem crediderint et salutem. Quod si vos curam animarum suscepistis bona fide gerendam, ad conservandam fidem eorum principaliter intendere debuistis, praesertim cum hujusmodi transgressio soleat criminalis etiam in saecularibus aestimari. Super quod si ignorantiam eorum simplicitas fidelis excusat, in vos tam vestra quam ea quae eorum futura esset, si rescissent, jure culpa transfertur, duplicisque reatus duplex vos constituit negligentia transgressorem. Accedit quod prudentiam vestram semel iterumque commonui ut creditores exorare, adhibita etiam nostra intercessione, velletis: quod facile fieri poterat, ut solis precibus salva vobis adhuc esse posset et utilitas et honestas. Redite igitur ad cor, et contemptum hunc consilio meliore deponite, fidem nostram et vestram et fratrum vestrorum ab hac, si etiam est calumnia, liberate, quoniam res ista plurimam opinioni vestrae jam intulit laesionem, et si fortassis non abstulerit conscientiae puritatem. Quod si veteri proposito decrevistis insistere, me quidem mendacem promissionis existere non oportet; sed ubi consilii mansuetudo non proficit, manum fortitudinis convenit adhibere. Studii itaque vestri sit infra proximum Pentecosten satisfacere, sicut in nostra fuit praesentia constitutum. Alioquin ex ea die fraternitatem vestram ab officio altaris noveritis ea qua praeeminemus auctoritate suspensam; fratrum vero vestrorum conscientiae relinquo quomodo munus offerant ad altare, si non fuerit creditoribus satisfactum, quibus ipsi se, etsi non propriis, vicariis tamen manibus astrinxerunt.