medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA III.  Summo pontifici et nostro speciali Patri domino papae  INNOCENTIO,  frater  PETRUS,  humilis Cluniacensium abbas, obedientiam et amorem
Author: Petrus Cluniacensis

Si quid minus sapienter dixero, rogo ut pietas paterna supportet. Nam fortassis ineptum esse poterit, sed indevotum erga vos esse non poterit. Pro domino rege Franciae, magno, nobili et speciali filio vestro, benignitatem apostolicam deprecor, ut quia non solum rex est, non solum magnificus rector Christiani populi est, sed etiam quia opus manuum vestrarum est, quem ad regnum provexistis, quem sacris manibus vestris inunxistis, quem Gallis nostris potentiorem patribus regem designastis, si quid forte adhuc ut aetate juvenis inconsulte egit, ei condescendatis, et ejus forte errorem sapientiae vestrae velamine contegatis. Est enim patris, ut filii, et maxime tanti, et errorem emendet, et honorem conservet. Hoc pro dissidio, quod inter ipsum et dominum Bituricensem archiepiscopum est, dico. Est enim, sicut sensi, res non levis, et, ne de gravi incepto graviorem vergat in exitum, multum cavenda. Spiritus autem consilii, qui spirat ubi vult, qui per vos Ecclesiae suae per totum orbem diffusae assidue consulit, etiam nunc per vos regno Franciae non vili portioni Ecclesiae suae consulat, et tam de his quam de omnibus, unctio ejus cor vestrum edoceat. Nam non est meum ultra procedere, vel sapientiam vestram, cui per Dei gratiam utile consilium non deerit, quid in isto negotio agendum sit, edocere. Praeterea notum facio, Luxoviense monasterium, cui anno praeterito per fratres nostros Cluniacenses providere voluistis, et vere, sed brevi tempore providistis, in deteriorem statum quam prius fuerat relapsum, omni pene monastica religione et observantia destitutum, parum a saecularibus differre, in tantum ut quod priscis temporibus cuncta Galliarum monasteria anteibat, nunc pene universa vix a longe sequi videatur. Additur ad hoc malum hebetudo, ne dicam stultitia pastoris, qui ita gregi proprio praeest, ut jam fere de abbate nihil ei nisi nomen supersit. Quid plura dicerem? Omne caput languidum, et omne cor moerens. A planta pedis usque ad verticem, non est in eo sanitas . Provideat Pater filiis.


Notes: (Isa. I)
EPISTOLA IV.  Summo pontifici et nostro speciali Patri, domino papae  INNOCENTIO,  frater  PETRUS,  humilis Cluniacensium abbas, obedientiam et amorem.
Author: Petrus Cluniacensis

Magister Petrus sapientiae vestrae, ut credo, optime notus, nuper a Francia veniens, per Cluniacum transitum fecit. Quaesivimus quo tenderet. Gravatum se vexationibus quorumdam, qui sibi, quod valde abhorrebat, nomen haeretici imponebant, majestatem apostolicam se appellasse, et ad eam confugere velle respondit. Laudavimus propositum, et, ut ad notum et commune refugium confugeret, admonuimus. Justitiam apostolicam, quae nulli unquam etiam extraneo vel peregrino defuit, sibi non defuturam diximus. Misericordiam ipsam, ubi ratio postularet, sibi occursuram promisimus. Venit interim dominus Cisterciensis abbas, et de pace ipsius et Domini Clarevallensis, cujus causa appellaverat, nobiscum et cum ipso pariter egit. Dedimus et nos operam paci ejus, et ut ad illum cum ipso iret, hortati sumus. Addidimus hoc monitis nostris, ut si qua catholicas aures offendentia aut scripsisset aut dixisset, hortatu ejus et aliorum bonorum et sapientium, et a verbis suis amoveret, et a libris abraderet. Et factum est ita. Ivit, rediit, cum domino Claraevallensi, mediante Cisterciensi, sopitis prioribus querelis se pacifice convenisse, reversus retulit. Interim a nobis admonitus, magis autem a Deo, ut credimus, inspiratus, dimissis scholarum et studiorum tumultibus, in Cluniaco vestra sibi perpetuam mansionem elegit. Quod nos senectuti ejus, debilitati ejus, religioni ejus congruere putantes, et scientiam ejus vobis ex toto non incognitam, magnae fratrum nostrorum multitudini proficere posse credentes, voluntati ejus assensimus, et, si sic benignitati vestrae bene placitum esset, benigne et cum gaudio nobiscum, vestris ut nostis per omnia, remanere concessimus. Rogo igitur ego qualiscunque tamen vester, rogat devotissimus vobis Cluniacensis conventus, rogat ipse per se, per nos, per praesentium latores filios vestros, per has quas ut scriberem rogavit litteras, ut reliquos dies vitae et senectutis suae, qui fortasse non multi sunt, in Cluniaco vestra eum consummare jubeatis, et ne a domo, quam velut passer, ne a nido, quem velut turtur, invenisse se gaudet, aliquorum instantia aut expelli aut commoveri valeat, more quo omnes bonos colitis, et etiam istum dilexistis scuto defensionis apostolicae protegatis.
EPISTOLA V.  Summo pontifici et nostro speciali Patri domino papae  INNOCENTIO,  frater  PETRUS,  humilis fratrum Cluniacensium abbas, obedientiam et amorem.
Author: Petrus Cluniacensis

Confisus de benignitate paterna soleo filiali praesumptione etiam remotos et ignotos majestati apostolicae commendare. In quibus quia me saepe exauditum persensi, de notis et proximis me magis audiendum esse speravi. Unde domnum Heraclium Lugdunensem canonicum, nostrum carne germanum, pietati apostolicae de ea confixus, commendo: cui nulla alia urbem adeundi causa exstitit, quam ut Patrem viseret, ejusque animum multiplicibus filiorum utilitatibus occupatum, sibi arctius conciliaret. Rogo pro eo, nec rogare erubesco, quoniam testimonium praeteritae juventutis ejus maxime inter saeculares, ut dicitur, clericos, nec in precibus confundit, nec aures vestras ab his exaudiendis avertit. Quaerat hoc, si placet, diligentia pristina, a Lugdunensi, in qua educatus et magis conversatus est, Ecclesia, quaerat et a domino Stephano archidiacono, cui si credi debeat, vos ipsum judicem facio. Suscipiatur ergo, obsecro, in affectu vestro, foveatur in gremio vestro, ut cum se a gratia vestra senserit non exclusum, ea instantius agere studeat, pro quibus et Dei et vestram gratiam sibi multiplicius acquirat.
EPISTOLA VI  Honorandis et diligendis fratribus, domno  LIONI  abbati, domno  STEPHANO  archidiacono, et toti sanctae Lugdunensis Ecclesiae capitulo, frater  PETRUS,  humilis Cluniacensium abbas, salutem.
Author: Petrus Cluniacensis

Praeceptum Apostoli est: Pacem sequimini cum omnibus et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum . Item ejusdem mandatum est: Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . Haec ego et similia sacrae legis jussa attendens, fraternae charitati et paci, sicut mihi conscientia attestatur, omnem jam ab antiquo operam dare disposui. Nec istud dilectionem vestram ex toto latere arbitror, cum excepto praeteriti anni discidio, jam per viginti fere annos nulla inter Lugdunensem et Cluniacensem Ecclesiam lis, nullum jurgium, nulla vel parva amicitiae laesio Christo corda nostra ad invicem uniente, contigerit. Hanc unitatem temporibus reverendae memoriae Hubaldi, Rainaldi, Petri, archiepiscoporum, devote conservare studui, et ut a nostris integre conservaretur, pro posse semper effeci. Servavi igitur, et semper, ut dictum est, servare proposui, inter nostros et vestros pacis et concordiae bonum: nec quosdam etiam antecessorum in saepe commovendo animos vestros secutus sum, et ut vinculum hujus charitatis indissolubile maneret, assidue facere nisus sum. Admiror ergo, et adhuc familiarem coram vobis querelam depono, quod pactum pacis, in quod per manus sapientium et religiosarum personarum nondum finito anno convenimus, non quidem omnes, sed quidam vestrum ut mihi relatum est, dissolverunt, et ne apud Villamfrancam domnus Lugdunensis archiepiscopus secundum placiti tenorem, coemeterium dedicaret, etiam publice prohibuerunt. Quod utrum fieri debuisset, ipsi videte. Ut tamen quidquid ad nos pertinet, verbo et opere impleatur, moneo reverentiam vestram, et ne fastu aliquo me hoc dimittere putetis, etiam rogo, ut morbum discordiae nuper sanatum nequaquam rursus serpere permittatis, et jam pacem, quam nos vobis non ficte servare volumus, vos quoque nobis ex corde servetis. Et ne in quemlibet vel parvum obicem, pes inter nos mutuae pacis offendat; si quid forte de tenore pacti, quod tamen nescimus, restat implendum, parati sumus implere, et omnem, quantum in nobis est, materiam discidii vel scandali amputare. Non solum enim vobiscum, quos sicut viros ecclesiasticos decet, pacem diligere credimus; sed etiam cum his, qui oderunt pacem si fieri posset, pacifici semper esse vellemus.


Notes: (Hebr. XII) (Rom. XII)
EPISTOLA VII.  Summo pontifici et nostro speciali Patri domino papae  INNOCENTIO,  frater  PETRUS,  humilis Cluniacensium abbas, obedientiam et amorem.
Author: Petrus Cluniacensis
Date:  [Lexoviensis]

Verbosus saepe sum vobis, et sicut timeo, onerosus. Consolatur hunc meum timorem pietas paterna, quae vix filiis solet irasci: et si irascitur, cito solet placari. Clerus Luxoviensis , et populus, et tota simul, ut audivi, Ecclesia destituta morte episcopi sui, domnum Arnulfum Sagiensem archidiaconum, sibi in pontificem et pastorem elegit, et a domno Rothomagensi, ad quem jure canonico consecratio spectabat, consecrari more ecclesiastico fecit. Eum, inquam, elegit, eum consecrari fecit, non solum quia optimi et singularis inter suos testimonii persona est, non solum quia nobilis litteraturae est, non solum quia prudentia et strenuitate vobis, ut credo, non incognitus est; sed quia vester specialis filius, et Romanae Ecclesiae ab ipsa adolescentia familiaris alumnus est. Nam quis eum Romanae Ecclesiae alumnum non agnovit, qui eum audivit? Quis eum non a puero educatum in sinu Romanae Ecclesiae non putavit, quicunque eum de illa loquentem advertit? Quis non eum vere vestrum, quantum ad spiritum spectat, filium judicavit, qui ejus non tantum verba audire, sed, quod nostro tempore perrarum est, scripta legere potuit? Quae, sicut Salomon ait: non agnoscitur in bonis amicus, nec absconditur in malis inimicus , ita eum amicum schismatis tempore prodiderunt, ut pene superfluum sit eum nos de fidelitate et amicitia commendare, quem tanti tempestatum et turbinum tumultus, fidissimum et devotum alumnum noscuntur probasse. Prosit ergo Ecclesiae, quae eum elegit, quae illum sibi hac fiducia pastorem praefecit, quod honestatem in eo, quod scientiam, quod in juvenili aetate morum maturitatem, quod tandem in ejus promotione vestram gratiam concupivit. Prosit, ut ejus electio et consecratio a sede apostolica confirmetur, nec contra eum non solum ejus, sed et totius Ecclesiae Dei, quae in partibus illis est, hostis, comes Andegavorum aliquatenus audiatur. Quidquid enim dixerit, quidquid sub nomine appellationis a se factae praetenderit, certum est eum appellasse, non ut gravatum, sed ut gravare volentem; non, ut oppressum, sed ut opprimere cupientem; nec ut justitia pro se faceret, sed ut iniquitas aequitatem, ut falsitas veritatem vinceret, meditantem. Ne enim episcopus Luxoviensis Ecclesiae fieret, voluit nequitiae suae moras lucrari, ut pastore absente, non esset qui lupo resisteret, nec esset qui morsibus belluinis ne gregem Dei pessundarent, vel in modico obviaret. Videat haec omnia sapientia vestra, provideat his omnibus pietas vestra, et, ne tyrannus, ut dicitur, appellatione apostolica non tyrannis, sed indigentibus debita, abutatur, permittat prudentia vestra.


Notes: (Eccli. XII)
EPISTOLA IX.  Universali et nostro speciali Patri domino papae  INNOCENTIO,  frater  PETRUS,  humilis Cluniacensium abbas, obedientiam et amorem.
Author: Petrus Cluniacensis

Imperator Hispanus, magnus Christiani populi princeps, devotus majestati vestrae filius, licet apud pietatem vestram multum possit et posse debeat, tamen, quia inter modernos reges praecipuus amicus et benefactor Cluniacensis Ecclesiae est, me ad praesens mediatorem et apud vos intercessorem elegit. Pro quo ut exaudiri merear, quod facerem, si praesens essem, nunc absens facio; et me cum omnibus fratribus meis, filiis vestris, qui hoc audire potuerunt, ad pedes pietatis vestrae, non tantum corde, sed etiam corpore ipso prosterno. Oro, ut quorum preces tam paterne, tam benigne, toties et toties vestri gratia admisistis, hac saltem vice nequaquam benignitate solita repellatis. Largitas enim paternae gratiae, qua nos pene semper audire soletis, ubique diffusa, ab omnibus audita, trahit multos ad nos, et frequentatis precibus compellit nos fatigare vos. Sed non ego pro rege Hispano, non pro Romano, non pro quolibet mortalium preces funderem, si id justitiae repugnare cognoscerem. Unde licet earum rerum, quibus non interfui, testis esse non possim, sapientum tamen multorum, magnorum, probatorum etiam virorum testimonio, non minus quam oculis meis vel auribus credere compellor. Horum itaque omnium attestatione, ex quibus multi clerici, quidam monachi, nonnulli episcopi sunt, electionem Domini Salamantini episcopi in archiepiscopum Sancti Jacobi, ab omni clero, ab omni populo, canonice, pacifice, communiter factam, praedictus imperator per humilitatem meam majestati apostolicae repraesentat. Et quia illa Ecclesia, ad quam electus est, tanti apostoli corpore gloriosa, tot sedis apostolicae privilegiis sublimata, inter omnes Hispanas Ecclesias caput extulit, nobilem, prudentem, honestam, probatam personam, prae aliis terrae illius Ecclesiis requirebat. Quam se invenisse tandem in isto laetata, eum sibi, ut dictum est, concorditer in pastorem elegit. Unde, si quis post illam communem et solemnem electionem, alicui proprio commodo inservire volens, ab illo descivit, provideat sollicitudo paterna, ne illi liceat ob privatum lucrum bona publica impedire, vel ea de causa pacem tantae Ecclesiae perturbare. Astat igitur, et ad fores vestrae misericordiae manu nostra pulsat imperator Hispanus, Sancti Jacobi clerus et populus, ut electum suum non sublimiter, non superbe, sed humiliter et mansuete ad vos venientem, suscipiatis, vinculum apostolicae severitatis, quod modeste pertulit, resolvatis, et, quod potestatis vestrae solius est, translationem ejus de Salamanca ad urbem Sancti Jacobi apostoli concedatis. Et ut apud pium Patrem legati contemplatione, ipsa possit juvari legatio, vobis cognitum et dilectum venerabilem fratrem nostrum Natalem, nuper Resbaci abbatem, paternitati vestrae direximus. Quem quia a Mariae otio, quod apud nos elegit, invitum et reclamantem nostris viribus non potuimus, ad hoc suscipiendum negotium, cui resistere non potuit, obedientiae virtute compulimus. Unde, si placet, quem nos exasperavimus mittendo, vos laetificate effectum precibus annuendo.
EPISTOLA X.  Summo pontifici et nostro speciali Patri domino papae  INNOCENTIO,  frater  PETRUS,  humilis Cluniacensium abbas, obedientiam, et se totum ad omnia.
Author: Petrus Cluniacensis

Dominus Hugo Turonensis archiepiscopus festinans adire majestatis vestrae praesentiam, in ipso devotionis suae itinere apud Charitatem morbo correptus est. Quo ingravescente, cum jam de vita desperare cogeretur, monachicum ibidem indumentum suscepit, et per manum prioris nostri de Charitate, religionis habitu suscepto, Cluniacensis monachus effectus est. Quod Turonensis Ecclesia audiens, et ne hac occasione pastoralem curam relinquere vellet formidans, domnum P. archidiaconem, domnumque Hugonem Nuceriensem abbatem cum aliis ad eum direxit, et ut ad ovile suum pastor rediret, omni studio, tota diligentia, summis precibus rogare curavit. Noluit ille, nec multorum et magnorum virorum precibus reditum persuadentibus, acquievit. Instantibus illis, nec a coeptis precibus ullo modo desistere volentibus, et hoc tantum respondit nihil se horum prius facturum, quam res vobis innotesceret, et a paternitate vestra quod sibi faciendum esset audiret. Supplicat ergo, quantum potest, nobilis illa et magna Turonensis Ecclesia; supplicamus et nos. Rogat ipsa, ut nobis videtur, justitia, quatenus Patrem ad filios, pastorem ad oves, praelatum ad subditos, sublimitas vestra, cui omnium Ecclesiarum sollicitudo a Deo commissa est, redire persuadeat, et, si sponte noluerit, etiam invitum compellat. Etenim; ut publica fama testatur, non mercenarius, qui videns lupum dimittit oves et fugit, sed pastor, qui pro domo Israel sibi commissa, murum se opponere et stare in praelio in die Domini consuevit. Sed unde rogo, unde supplico? Supplico quasi pro reo, cui aliquid indulgendum sit, cui commissum aliquod grave donandum sit. Sed, si ego vos unquam agnovi, si dulcem affectum vestrum erga religionis professores, et maxime conservatores adverti, qui de bono melior, de clerico monachus, qui de communi schemate cleri ad Martini sui nigrum habitum conversus est, non indignus ejus, et maxime prius adepta pontificali sede, judicabitur. Redisset quidem, si magnos et sapientes viros audire voluisset, non deterior, sed jam melior factus ad sedem propriam; sed sapienti humilitate exspectare inde maluit sententiam apostolicam. Non obsit ergo ei vel Ecclesiae suae quod se totum dispositioni apostolicae proprio consilio, non alieno submisit; quod Martini, ut dictum est, habitum induit; quod tandem vester, et, ut sic dicam, magis proprie vester Cluniacensis monachus factus est. Placuit sanctitati vestrae in quibusdam aliis, quos nominare possem, episcopis, quod de communi clericorum vestitu, ad canonicalem habitum transierunt: placeat, et placebit, ut credo, quod magnus Turonensis archiepiscopus ad humilem monachorum habitum se convertit, et sic habitum et vitam in melius commutando, pontificali dignitati nihil melior factus detraxit.


Notes: (quod longe praestantius
est) (quod tamen superflue loquor)
EPISTOLA XI.  Venerabili Deique sacerdoti  A.  Narbonensi archiepiscopo, frater  PETRUS,  humilis Cluniacensium abbas, salutem.
Author: Petrus Cluniacensis

Audiens a pluribus dignationem vestram propter exile servitium a nostratibus Remensis concilii tempore vobis impensum, supra meritum gratiosam nobis existere, ad referendas benevolentiae vestrae gratias per vos ab Hispanis primo redire disposui. Sed quia multiplex curarum distractio propositum immutavit, per vos, ut proposueram, redire non potui. Quia ergo dilecto mihi praesentare non possum personam meam, dirigo epistolam meam: in qua me praesentem sentiat, et quod a me audiret, ab ipsa audiat. Relatum mihi est ab amicis communibus, reverentiam vestram episcopalibus negotiis jam usque ad senium detritam, magis magisque in dies atteri; et molestiis curarum irruentium oppressam, solito vehementius fatigari. Cumque in Vita magni Martini scriptum legatur: Optata est seni missio post laborem, doleo laborare emeritum, qui justis sudoribus missionem promeruit, et, ut mihi dictum est, de Marthae laboribus ad Mariae quiescentis transire otium concupiscit. Si tamen , esset animus victor annorum, et cedere nescius senectuti, vererer pontificalem sublimitatem a summis ad ima retrahere, et, ut de pontificatu ad monasticum ordinem transitum faceret, invitare. Sed, quoniam locus humilior tutior esse solet, altior vero ruinam semper formidat, fugiendus est, ut mihi videtur, mons patens universis aurarum turbinibus, amplectenda est vallis, nullis aerum subjecta proventibus. Vallis haec Cluniacus vobis esse poterit, non solum humilitate, sed et situ ipso eamdem significante: quae multos non tantum inferioris, sed etiam vestri ordinis viros, pro Christo humiliatos suscepit, eosque suo tempore ad coelestem sublimitatem provexit. Non igitur timeat humiliari in terris, a Deo super coelos extollenda anima; nec pudeat eum se submittere hominibus, eum qui tali humiliatione conferri se non dubitat beatis spiritibus.


Notes: (quod salvo
amicitiae jure loquor)
EPISTOLA XIII.  Nostro Wintoniensi episcopo, frater  PETRUS,  suus Cluniacensium abbas, salutem et totum cordis sui affectum.
Author: Petrus Cluniacensis

Pro Cluniaco rogare soleo, nunc pro Marciniaco rogo. Materia, ut nostis, est multa rogandi. Singularis domus, excellens religio, non tantum mors, sed perpetua sepultura sororum sanctarum: quae pro Christo suo ante mortem moriuntur, ante sepulcrum sepeliuntur. Praeter haec multarum parentum, et praecipue matris meae, insuper et vestrae coelestis in loco illo conversatio, felix excessus, beata sepulcra. Ista me ad orandum, vos ad exaudiendum compellunt, ut locum illum semper prae oculis habeatis, semper veneremini, semper colatis. Hac spe fratrem praesentium latorem, ab illis Dei ancillis ad vos et ad partes vestras directum, oro ut more vestro benigne suscipiatis, audiatis et exaudiatis. Omnipotens et misericors Salvator noster, cui jugiter, ut possumus, pro vobis assistimus, statuat procellam vestram in auram, et sileant fluctus ejus.
EPISTOLA XIV.  Venerabili et praecordiali amico, domno  GUARINO  Ambianensi episcopo  ,  frater  PETRUS,  humilis Cluniacensium abbas, salutem quam sibi.
Author: Petrus Cluniacensis

Quid dicam? quid loquar? quas tam sincero amico gratias agam? Divisit et vere divisit sapiens dilectio vestra inter amicos et amicos, inter veros et falsos, inter dantes verba et exhibentes opera. Promittunt alii magna magnis meritis amicorum, et nihil solvunt. Nihil promisistis, et nullis erga vos meritis nostris, multa et magna solvistis. Haec est causa, haec summa materia, hoc indissolubile vinculum quo vobis astringimur, quo vobis colligamur, quo licet absenti integra totius amoris et affectus nostri viscera vobis refundimus. Nec mirum. Quis enim non summopere trahatur, quis non alliciatur, tantis ex parte vestra impensis; nullis, ut dictum est, ex nostra repensis beneficiis? Sed, si plenum sacrificium, si integrum holocaustum offerre Deo disponitis, si caput et caudam simul immolare proposuistis, venite, venite, inquam, ad nos, ut videamus quem diu videre optavimus, et fruamur etiam hic in Christo, quo etiam alibi perpetuo frui desideramus. Hoc per eum, qui dilexit nos, et qui vobis inspiravit diligere nos, non tantum rogamus, sed etiam obsecramus, ut, antequam proxima aestas finiatur, Cluniacus vestra vos videat, et praesentia vestri diu exoptata exhilaretur et gaudeat.
EPISTOLA XV.  Dilecto et per omnia diligendo ac venerando amico nostro, domno  SUGERIO,  abbati Sancti Dionysii ,  frater  PETRUS,  humilis Cluniacensium abbas, salutem.
Author: Petrus Cluniacensis

O infelix sors hominum, et, si dici fas esset, fortuna miseranda! Video saepe invitis oculis quos videre nollem. Videre non possum saltem per multa saecula semel, quos assidue cernere exoptarem. Ad quid istud? Instant et astant mihi saepe saeculares et duri rerum saecularium exactores, quos, si possem, ut dixi, summo studio evitarem. Dilectum vero meum illum, illum, inquam, meum etiam antequam meum dilectum abbatem Sancti Dionysii, et ante utriusque abbatiam mihi charum, et post de charo charissimum factum, nec post longa tempora videre possum. Retinet eum Francia, nostraeque semper illum Burgundiae invidet, ut nunquam illum apud Cluniacum, nisi semel, videre potuerim. De hoc igitur familiarem querelam depono, gratias quas possum agens, quod licet seipsum nobis subtraxerit, beneficia tamen multimoda exhibere non desinit. Attestantur hoc fratres nostri in vestris partibus commorantes, dicentes in causis et necessitatibus suis non modo Patrem monasterii Sancti Dionysii, sed et suum Cluniacenses in vobis invenisse abbatem. Doleo inde tamen, non quia vos semper nobis gratis gratus, sed quia nos nil invenientes quid respondere possimus, vestris beneficiis semper videmur ingrati. Interim rogo, quantum possum, et supplico ut, vel Dei, vel amicitiae, vel regni vestri, in cujus ultimis partibus constituti sumus, occasione, in Cluniaco vestra ante proxime futuram hiemem vos videamus. Credo et si veneritis, quia, juxta prophetiam, non tantum in futura vita, de qua hoc dictum est, sed etiam in praesenti gaudium et laetitiam videbitis, et gaudebitis, et laetabitur cor vestrum .


Notes: (Isa. LX)
EPISTOLA XVI.  Reverendo Patri et domino  PETRO,  Dei gratia Cluniacensium abbati, frater  BERNARDUS,  Claraevallis vocatus abbas, seipsum quantulus est.
Author: Petrus Cluniacensis

Itane jocari libet? Dignanter sane atque amicabiliter, etc. Vide inter epistolas S. Bernardi, Patrologiae t. CLXXXII, col. 396.