medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
28  EPISTOLA XIX. (Erasm., III, 20. Pamel., XX. Rigalt., Baluz., Paris., XIX. Oxon., Lips., XXV.)  RESPONDET CALDONIO.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Nihil peculiare agit hac epistola Cyprianus, quam quod Caldonii sententiae accedit, iis nempe lapsis pacem negandam non esse, qui vera poenitentia et Christi nominis confessione illam meruerint, atque adeo sibi reddiderint.

Cyprianus Caldonio fratri salutem. Accepimus litteras tuas, frater charissime, satis sobrias et integritatis ac fidei plenas. Nec miramur si, exercitatus et in Scripturis Dominicis peritus, caute omnia et consulte geras. Recte autem sensisti circa impertiendam fratribus nostris pacem, quam sibi ipsi vera poenitentia et Dominicae confessionis gloria reddiderunt, sermonibus suis justificati, quibus se ante damnaverant. Cum ergo abluerint omne delictum, et maculam pristinam assistente sibi Domino potiore virtute deleverint, jacere ultra sub diabolo quasi prostrati non debent qui extorres facti et bonis suis omnibus spoliati, erexerunt se et cum Christo stare coeperunt. Atque utinam sic et caeteri post lapsum poenitentes in statum pristinum reformentur! quos nunc urgentes et pacem temere atque importune extorquentes quomodo disposuerimus ut scires, librum tibi cum epistolis numero quinque misi, quas ad clerum et ad plebem et ad martyres quoque et confessores feci; quae epistolae jam plurimis collegis nostris missae placuerunt, et rescripserunt se quoque nobiscum in eodem consilio secundum catholicam fidem stare. Quod ipsum etiam tu ad collegas nostros quos potueris transmitte, ut apud omnes unus actus et una consensio, secundum Domini praecepta, teneatur. Opto te, frater charissime, semper bene valere.
33  EPISTOLA XXIV. (Erasm., IV, 22. Pamel., Rigalt., Baluz., XXIV. Paris., XXIII. Oxon., Lips., XXVIII.)  AD CLERUM, DE LITTERIS ROMAM MISSIS ET DE SATURO LECTORE ET OPTATO HYPODIACONO FACTIS.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Clerus hac epistola certior fit ordinationis Saturi et Optati, et de iis quae Romam Scripsit Cyprianus.

Cyprianus presbyteris et diaconibus fratribus salutem. Ne quid conscientiam vestram lateret, fratres charissimi, quid mihi scriptum sit, quidque ego rescripserim, utriusque epistolae vobis exemplum misi; et credo vobis id quod rescripsi non displicere. Sed et illud ad vos perferre litteris meis debui, urgente causa clero in Urbe consistenti litteras me misisse. Et quoniam oportuit me per clericos scribere, scio autem nostros plurimos absentes esse, paucos vero qui illic sunt vix ad ministerium quotidiani operis sufficere, necesse fuit novos aliquos constituere qui mitterentur:. Fecisse me autem sciatis lectorem Saturum et hypodiaconum Optatum confessorem, quos jam pridem communi consilio clero proximos feceramus, quando aut Saturo die Paschae semel atque iterum lectionem dedimus, aut quando cum presbyteris doctoribus lectores diligenter probaremus, Optatum inter lectores doctorem audientium constituimus, examinantes an congruerent illis omnia quae esse debent in iis qui ad clerum parabantur. Nihil ergo a me absentibus vobis novum factum est, sed quod jampridem communi consilio omnium nostrum coeperat, necessitate urgente promotum est. Opto vos, fratres charissimi, semper bene valere et nostri meminisse. Fraternitatem salutate. Valete.
EPISTOLA XXIX. (Pamel., Rigalt., Baluz., XXIX. Paris., XXXIII. Oxon., Lips., XXXV.)  AD PRESBYTEROS ET DIACONOS ROMAE CONSIS TENTES
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Clerus Romanus certior redditur de temeritate lapsorum qui pacem deposcebant.

Cyprianus presbyteris et diaconibus Romae consistentibus fratribus salutem. Et dilectio communis et ratio exposcit, fratres charissimi, nihil conscientiae vestrae subtrahere de his quae apud nos geruntur, ut sit nobis circa utilitatem ecclesiasticae administrationis commune consilium. Nam, posteaquam ad vos litteras feci, quas misi per Saturum lectorem et Optatum hypodiaconum, quorumdam lapsorum conspirata temeritas, qui poenitentiam 40 agere et Deo satisfacere detrectant, litteras ad me fecerunt, pacem non dandam sibi postulantes, sed quasi jam datam sibi vindicantes, quod dicant Paulum omnibus pacem dedisse, sicut in litteris eorum, quarum exemplum ad vos transmisi, legetis, simulque quid ego eis breviter interim rescripserim; sed et quales postea ad clerum litteras fecerim ut scire possetis, hujus quoque rei exemplum vobis misi. Quod si ultra temeritas eorum nec meis nec vestris litteris compressa fuerit, nec consiliis salubribus obtemperaverit, agemus ea quae secundum Evangelium Dominus agere praecepit. Opto vos, fratres charissimi, semper bene valere. Valete.
EPISTOLA XXXII. (Erasm., III, 4. Pamel., Rigalt., Baluz., Oxon., Lips., XXXII.)  AD CLERUM CARTHAGINENSEM, DE MISSIS ROMAM ET ACCEPTIS INDE LITTERIS.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Monetur clerus Carthaginensis ut litteras Cleri Romani et Cypriani responsa communicanda curet.

Cyprianus presbyteris et diaconibus fratribus salutem. Quales litteras ad Clerum Romae agentem fecerim, quidque illi mihi rescripserint, quid etiam Moyses et Maximus presbyteri et Nicostratus et Rufinus diaconi et caeteri cum eis confessores in custodia constituti, aeque ad litteras meas rescripserint, ut scire possetis, fratres charissimi, exempla vobis legenda transmisi. Vos curate quantum potestis pro diligentia vestra ut scripta nostra et illorum rescripta fratribus nostris innotescant. Sed et si qui de peregrinis episcopi collegae mei, vel presbyteri, vel diacones praesentes fuerint vel supervenerint, haec omnia de vobis audiant; et si exempla epistolarum transcribere et ad suos perferre voluerint, facultatem transcriptionis accipiant: quamvis et Saturo lectori fratri nostro mandaverim ut singulis desiderantibus describendi faciat potestatem, ut in ecclesiarum statu quoquo modo interim componendo servetur ab omnibus una et fida consensio. De caeteris vero quae agenda erunt, sicut et collegis meis plurimis scripsi, plenius consilio communi tractabimus quando convenire in unum, permittente Domino, coeperimus. Opto vos, fratres charissimi ac desiderantissimi, semper bene valere. Fraternitatem salutate. Valete.
46  EPISTOLA XXXIII. (Erasm., II, 51. Pamel., Rigalt., Baluz., XXXIII. Paris., XXXII. Oxon., Lips., XXXVIII.)  AD CLERUM ET PLEBEM, DE AURELIO LECTORE ORDINATO. I. II.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Clero et plebi renuntiat Cyprianus Aurelium confessorem a se lectorem ordinatum, obiter virtutis illius et animi constantiam commendans, quibus etiam ulteriorem gradum in ecclesia merebatur.

Cyprianus presbyteris et diaconibus et plebi universae salutem. In ordinationibus clericis, fratres charissimi, solemus vos ante consulere, et mores ac merita singulorum communi consilio ponderare. Sed expectanda non sunt testimonia humana cum praecedunt divina suffragia. Aurelius frater noster, illustris adolescens, a Domino jam probatus et Deo charus, in annis adhuc novellus, sed in virtutis ac fidei laude provectus, minor in aetatis suae indole, sed major in honore, gemino hic agone certavit; bis confessus, et bis confessionis suae victoria gloriosus, et quando vicit in cursu factus extorris, et cum denuo certamine fortiore pugnavit, triumphator et victor in praelio passionis. Quoties adversarius provocare servos Dei voluit, toties promptissimus ac fortissimus miles et pugnavit et vicit. Parum fuerat sub oculis ante paucorum, quando extorris fiebat, congressum fuisse, meruit et in foro congredi clariore virtute, ut post magistratus etiam proconsulem vinceret, et post exilium tormenta superaret. Nec invenio quid in eo praedicare plus debeam, gloriam vulnerum, an verecundiam morum, quod honore virtutis insignis est, an quod pudoris admiratione laudabilis. Ita et dignitate excelsus est et humilitate submissus, ut appareat illum divinitus reservatum qui ad ecclesiasticam disciplinam caeteris esset exemplo, quomodo servi Dei in confessione virtutibus vincerent, post confessionem moribus eminerent. Merebatur talis clericae ordinationis ulteriores gradus et incrementa majora, non de annis suis sed de meritis aestimandus. Sed interim placuit ut ab officio lectionis incipiat, quia et nihil magis congruit voci quae Dominum gloriosa praedicatione confessa est, quam celebrandis divinis lectionibus personare; post verba sublimia quae Christi martyrium prolocuta sunt, Evangelium Christi legere, unde martyres fiunt; ad pulpitum post catastam venire, illic fuisse conspicuum gentilium multitudini, hic a fratribus conspici, illic auditum esse cum miraculo circumstantis populi, hic cum gaudio fraternitatis audiri. Hunc igitur, fratres dilectissimi, a me et a collegis qui praesentes aderant ordinatum sciatis. Quod vos scio et libenter amplecti et optare tales in ecclesia nostra quamplurimos ordinari. Et quoniam semper gaudium properat, nec potest moras ferre laetitia, dominico legit interim nobis, id est, auspicatus est pacem dum dedicat lectionem. Vos orationibus frequenter insistite, et preces nostras vestris precibus adjuvate, ut Domini misericordia favens nobis, cito plebi suae et sacerdotem reddat incolumem et martyrem cum sacerdote lectorem. Opto vos, fratres charissimi, in Deo Patre et Christo Jesu semper bene valere.
EPISTOLA XXXV. (Erasm., IX, 10. Pamel., Rigalt., Baluz., XXXV. Paris., XXXIV. Oxon., Lips., XL.)  AD EOSDEM, DE NUMIDICO ORDINATO PRESBYTERO.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Nuntiat clero et plebi Numidicum a se ordinatum presbyterum, paucis dignitatem illius commendans.

Cyprianus presbyteris et diaconibus et plebi universae, charissimis ac desiderantissimis fratribus, salutem. Nuntiandum vobis fuit, fratres charissimi, quod pertineat et ad communem laetitiam et ad ecclesiae nostrae maximam gloriam. Nam admonitos nos et instructos sciatis dignatione divina 49 ut Numidicus presbyter adscribatur presbyterorum Carthaginensium numero et nobiscum sedeat in clero, luce clarissima confessionis illustris, et virtutis ac fidei honore sublimis; qui hortatu suo copiosum martyrum numerum, lapidibus et flammis necatum, ante se misit; quique uxorem adhaerentem lateri suo concrematam simul cum caeteris, conservatam magis dixerim, laetus aspexit. Ipse semiustulatus et lapidibus obrutus et pro mortuo derelictus, dum postmodum filia sollicito pietatis obsequio cadaver patris inquirit, semianimis inventus et extractus et refocillatus, a comitibus quos ipse praemiserat remansit invictus. Sed remanendi, ut videmus, haec fuit causa ut eum clero nostro Dominus adjungeret et desolatam per lapsum quorumdam presbyterorum nostrorum copiam gloriosis sacerdotibus adornaret. Et promovebitur quidem, cum Deus permiserit, ad ampliorem locum regionis suae, quando in praesentiam protegente Domino venerimus. Interim quod ostenditur fiat, ut cum gratiarum actione suscipiamus hoc Dei munus, sperantes de misericordia Domini ejusmodi ornamenta complura, ut, redintegrato Ecclesiae suae robore, tam mites et humiles faciat in consessus nostri honore florere. Opto vos, fratres charissimi ac desiderantissimi, semper bene valere.
EPISTOLA XXXVI. (Erasm., III, 24. Pamel., Rig., Baluz., XXXVI. Paris. XXXV. Oxon., Lips., VII.)  AD CLERUM, DE CURA PAUPERUM ET PEREGRINORUM.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Monet ne glomeratim martyres visitent, ne viduas, infirmos, pauperesve aut peregrinos negligant.

Cyprianus presbyteris et diaconibus, fratribus charissimis, salutem. Saluto vos, fratres charissimi, per Dei gratiam incolumis, optans cito ad vos venire, ut desiderio tam meo quam vestro et omnium fratrum satisfiat. Oportet nos tamen paci communi consulere et interdum, quamvis cum taedio animi nostri, deesse vobis, ne praesentia nostra invidiam et violentiam gentilium provocet, et simus auctores rumpendae pacis, qui magis quieti omnium consulere debemus. Quando ergo vos scripseritis, rebus compositis, me venire debere, aut si ante dignatus fuerit Dominus ostendere, tunc ad vos veniam. Ubi enim mihi aut melius possit esse aut laetius quam illic ubi me Deus et credere voluit et crescere? Viduarum et infirmorum et omnium pauperum curam peto diligenter habeatis. Sed et peregrinis, si qui indigentes fuerint, sumptus suggeratis de quantitate mea propria quam apud Rogatianum compresbyterum nostrum dimisi. Quae quantitas ne forte jam universa erogata sit, misi eidem per Naricum acolythum aliam portionem, ut largius et promptius circa laborantes fiat operatio. Opto vos, fratres charissimi, semper bene valere et nostri meminisse. Fraternitatem vestram meo nomine salutate, et ut nostri memores sint admonete.
52  EPISTOLA XXXIX. (Pamel., Rigalt., Baluz., XXXIX. Paris. XXXVIII. Oxon., Lips., XLII.)  CALDONII, HERCULANI ET CAETERORUM EPISTOLA AD CYPRIANUM, DE ABSTENTO FELICISSIMO CUM SUIS.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Quod jusserat illis epistola praecedens, perficiunt Caldonius, Herculanus ac caeteri.

Caldonius cum Herculano et Victore collegis, item Rogatiano cum Numidico presbyteris. Abstinuimus a communicatione Felicissimum et Augendum, item Repostum de extorribus, et Irenem Rutilorum, et Paulam sarcinatricem; quod ex annotatione mea scire debuisti. Item abstinuimus Sophronium, et ipsum de extorribus, Soliassum budinarium.
EPISTOLA XLI. (Erasm., II, 11. Pamel., Rigalt., Baluz., XLI. Paris., XL. Oxon., Lips., XLIV.)  AD CORNELIUM, QUOD ORDINATIONEM NOVATIANI NON RECEPERIT.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Nuntii a Novatiano missi, qui illius ordinationem ecclesiae Carthaginensi significaverant, a Cypriano rejiciuntur.


Notes: (Hanc epistolam ad tomum III hujusce bibliothecae, cum
epistolis S. Cornelii papae consociandam, remisimus.)
56  EPISTOLA XLII. (Erasm., II, 10. Pamel., Rigalt., Baluz., XLII. Paris., XLI. Oxon., Lips., XLV. Coustant., Epist. Rom. Pontif., I, p. 127. Galland., Bibl. vett. PP., III, p. 334.)  AD CORNELIUM, DE ORDINATIONE EJUS A SE COMPROBATA ET DE FELICISSIMO.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Excusat se Cyprianus quod indubitatam fidem non habuerit ordinationi Cornelii, priusquam ad se pervenirent litterae collegarum Caldonii et Fortunati, quibus illa legitima fuisse comprobatur: idque, ob contrariam Novatianae partis factionem, obiter repetens, quod illi statim in ipsis primordiis non adhaeserit, sed potius Cornelio, usque adeo ut criminationes contra hanc suscipere detrectarit.


Notes: (Hanc epistolam, sicut praecedentem et sequentem, ad
tomum tertium, ubi de S. Cornelii papae epistolis, transferendam

duximus.)
58  EPISTOLA XLIII. (Erasm., II, 9. Pamel., Rigalt., Baluz., XLIII. Paris., XLII. Oxon., Lips., XLVII. Coustant., Epist. Rom. Pont., I, p. 130. Galland., Bibl. vett. PP., p. 335.)  AD EUMDEM, QUOD AD CONFESSORES A NOVATIANO SEDUCTOS LITTERAS FECERIT.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM Epistolae titulus satis indicat; constat autem ex nuntio unam missam hanc epistolam et sequentem cum praesenti.


Notes: (Vide notam duabus epistolis praecedentibus subjectam.)
EPISTOLA XLIV. (Erasm., III, 2. Pamel., Rigalt., Baluz., XLIV. Paris., XLIII. Oxon., Lips., XLVI.)  AD CONFESSORES ROMANOS, UT AD UNITATEM REDEANT.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Confessores Romanos factione Novatiani et Novati seductos hortatur, ut ad unitatem redeant.

Cyprianus Maximo et Nicostrato et caeteris confessoribus salutem. Cum frequenter, charissimi, cognoveritis ex litteris meis quem et confessioni vestrae honorem et fraternitati connexae dilectionem meo sermone servaverim, credatis quaeso et acquiescatis his litteris meis, quibus vobis et actui ac laudibus vestris et scribo et simpliciter ac fideliter consulo. Gravat enim me atque contristat et intolerabilis perculsi pene prostrati pectoris moestitia perstringit cum vos illic comperissem contra ecclesiasticam dispositionem, contra evangelicam legem, contra institutionis catholicae unitatem, alium episcopum fieri consensisse, id est, quod nec fas est nec licet fieri, ecclesiam aliam constitui, Christi membra discerpi, Dominici gregis animum et corpus unum discissa aemulatione lacerari. Quod quaeso ut in vobis saltem illicitum istud fraternitatis nostrae discidium non perseveret, sed, et confessionis vestrae et divinae traditionis memores, ad matrem revertamini unde prodiistis, unde ad confessionis gloriam cum ejusdem matris exultatione venistis. Nec putetis sic vos Evangelium Christi asserere, dum vosmetipsos a Christi grege et ab ejus pace et concordia separatis, cum magis militibus gloriosis et bonis congruat intra domestica castra consistere, et intus positos, ea quae in commune tractanda sunt agere ac providere. Nam, cum unanimitas et concordia nostra scindi omnino non debeat, quia nos, Ecclesia derelicta, foras exire et ad vos venire non possumus, ut vos magis ad Ecclesiam matrem et ad nostram fraternitatem revertamini, quibus possumus hortamentis petimus et rogamus. Opto vos, fratres charissimi, semper bene valere.
59  EPISTOLA XLV. (Erasm., IV, 8. Pamel., Rigalt., Baluz., XLV. Paris., XLIV. Oxon., Lips., XLVIII. Coustant., Epist. Rom. Pont., I, p. 131. Galland., Bibl. vett. PP., III, p. 335.)  AD CORNELIUM, DE POLYCARPO HADRUMETINO.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Hac se purgat epistola quid factum sit, ut interea dum Hadrumeti fuerit, non ad Cornelium, sed ad Clerum Romanum litterae inde a Polycarpi Clero fuerint factae, cum tamen antea ipse Polycarpus ad Cornelium potius scripserit. Constat autem ex ipso contextu paulo, post praecedentes hanc esse conscriptam.


Notes: (Vide tom. III.)
60  EPISTOLA XLVI. (Erasm., III, 11. Pamel., Rigalt., Baluz., XLVI. Paris., XLV. Oxon., Lips., XLIX. Coustant., Epist. Rom. Pontif., I, p. 135. Galland., Biblioth. vett. PP. III, p. 337. Routh., Reliq. sacr., III, p. 6, 23.)  CORNELII AD CYPRIANUM, DE CONFESSORIBUS AD UNITATEM REVERSIS.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Cornelius Cyprianum certiorem facit de solemni, quem describit, confessorum ad Ecclesiam reditu.


Notes: (Vid. tom. III.)
62  EPISTOLA XLVIII. (Erasm., III, 12. Pamel., Rigalt., Baluz., XLVIII. Paris., XLVII. Coustant., Epist. Rom. Pont., I, p. 133. Galland., Bibl. vett. PP., III, p. 336. Routh., Reliq. sacr. III, p. 5 et 18.)  CORNELII AD CYPRIANUM, DE FACTIONE NOVATIANI CUM SUIS.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Cornelius Cypriano rationem reddit factionis Novatianae.


Notes: (Vid. tom. III.)
63  EPISTOLA XLIX. (Erasm., II, 8. Pamel., Rigalt., Baluz., XLIX. Paris., XLVIII. Coustant., Epist. Rom. Pontif., I, p. 139. Galland., Bibl. vett. PP. III, p. 338.)  CYPRIANI RESPONSUM AD CORNELIUM, DE NOVATI SCELERIBUS.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Laudat Cornelium quod opportune illum admonuerit, utpote cum postridie quam venisset ad se nocens factio, litteras illius acceperit. Deinde multis describit Novati scelera, et schisma prius in Africa ab illo concitatum.


Notes: (Vid. tom. III.)
64  EPISTOLA L. (Erasm., III, 3. Pamel., Rigalt., Baluz., L. Paris., XLIX. Oxon., Lips., LIII.)  MAXIMI ET CAETERORUM CONFESSORUM AD CYPRIANUM, DE SUO REDITU EX SCHISMATE.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Cyprianum certiorem reddunt se ad Ecclesiam rediisse.

Cypriano fratri Maximus, Urbanus, Sidonius et Macharius salutem. Certi sumus, frater charissime, te quoque nobiscum pari voto congaudere nos, habito consilio, utilitatibus Ecclesiae et paci magis consulentes, omnibus rebus praetermissis et judicio Dei servatis, cum Cornelio episcopo nostro pariter et cum universo clero pacem fecisse. Cum gaudio etiam universae Ecclesiae, prona etiam omnium charitate, hoc factum his litteris nostris scire certissime debuisti. Oramus te, frater charissime, multis annis bene valere.
EPISTOLA LII. (Erasm., IV, 2. Pamel., Rigalt., Baluz., LII. Paris., LI. Coustant., Epist. Rom. Pont., I, p. 159: Galland., Bibl. vett. PP. III, p. 347.)  AD ANTONIANUM, DE CORNELIO ET NOVATIANO.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Cum Antonianus, acceptis litteris a Novatiano, in partes illius animo propendere coepisset, confirmat illum Cgprianus in priori sententia, ut nempe cum Cornelio, hoc est cum Ecclesia catholica communicare pergat. Quod ut persuadeat, totius tragediae inter Cornelium et Novatianum historiam texit, et Cornelium virum optimum et legitime electum, Novatianum vero multis sceleribus obnoxium illegitimam electionem usurpasse docet: obiter etiam sub initium epistolae se excusans de mutata quod ad lapsorum rationem attinet sententia, et sub finem in quo Novatiana haeresis consistat explicans.


Notes: (Huic epistolae opportuniorem locum dari visum est in
tom. III, ubi tota Novatiani schismatis historia cum omnibus
instrumentis describitur.)
EPISTOLA LIV. (Erasm., I, 2. Pamel., Rigalt., Baluz., LIV. Paris., LIII. Oxon., Lips., LVII. Coustant., Epist. Rom. Pont., I, p. 167. Galland., Bibl. vett. PP. III, p. 350. Routh., Rel. sacr. III. p. 69.)  AD CORNELIUM, DE PACE LAPSIS DANDA.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Cum prius statuissent Africani episcopi in concilio quodam, ut lapsi non, nisi diu poenitentia, acta admitterentur ad pacem, nisi forte periculum infirmitatis urgeret; jam instante nova persecutione statuerunt, omnibus qui poenitentiam egissent pacem dandam, ut fortiores essent ad passionis praelium. Id episcoporum statutum, totius synodi nomine, nuntiat Cornelio papae Cyprianus, atque adeo non tam ipsius Cypriani quam synodi Africanae est haec epistola.


Notes: (Hanc epistolam, ut et alias omissas, inter pontificias
tom. praecedentis epistolas suo loco reperies.)
79  EPISTOLA LV. (Erasm., I. 3. Pamel., Rigalt., Baluz., LV. Paris., LIV. Oxon., Lips., LIX. Coustant., Epist. Rom. Pont., I, p. 172. Galland., Bibl. vett. PP. III, p. 352.)  AD CORNELIUM, DE FORTUNATO ET FELICISSIMO, SIVE CONTRA HAERETICOS.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- In primis monet Cornelium Cyprianus hac epistola, ut Felicissimi et Fortunati contra se calumnias non audiat, nec minis eorum terreatur, sed forti sit animo, sicuti Dei sacerdotem contra haereticos decet; utpote qui pro more haereticis usitato, haeresin suam et schismata incoeperint ex contemptu unius in ecclesia episcopi; obiter etiam indicans unde oriri soleant haereses et schismata, ut merito a Morelio inscribatur CONTRA HAERETICOS.


Notes: (Vid. not. ad Ep. praeced.)
EPISTOLA LVII. (Erasm., I, 1. Pamel., Rigalt., Baluz., LVII. Paris., LVI. Oxon., Lips., LV.)  AD CORNELIUM IN EXILIO, DE EJUS CONFESSIONE.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Laudat Cyprianus in Cornelio et plebe ejus confessionem nominis Christi ad exilium usque, hortaturque ad constantiam et mutuas pro invicem orationes, tum ob instantem certaminis diem in hac vita, tum post obitum. Meminit autem hujus epistolae Damasus in vita Cornelii, utpote propter quam calumnia facta, occasionem necis sumpserit tyrannus.


Notes: (Pontificiis tom. III. Epistolis haec Cypriani merito adjungitur.)
96  EPISTOLA LVIII. (Erasm., III, 1. Pamel., Rigalt., Baluz., LVIII. Paris., LVI. Coustant., Epist. Rom. Pont. I, p. 207.)  AD LUCIUM PAPAM ROMANUM REVERSUM AB EXILIO.
Author: Cyprianus Carthaginensis

ARGUMENTUM.-- Gratulatur Lucio Cyprianus cum collegis de reditu ab exilio, docens dilatam martyria gloriam non minuere. Deinde, indicans divinitus contigisse Cornelii martyrium et Lucii exilium, ad confundendos Novatianos, praedicit illi instans martyrium; ita Deo ordinante, ut non foris, sed apud suos consummaretur ejus martyrium.


Notes: (Vid. not. ad Epist. praeced.)