CCXLIV.  Ecclesiae S. Mariae Garzensis tutelam suscipit bonaque et jura confirmat.   (Veronae, Nov.) [  Monumenta Boica,  t. I, p. 61.]
Author: Lucius III

LUCIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis BERTHOLDO, ecclesiae S. Mariae in Garze praeposito, ejusque fratribus, tam praesentibus quam futuris, regularem vitam professis in perpetuum.

Quoties a nobis petitur quod religioni et honestati convenire dignoscitur animo nos decet libenti concedere et petentium desideriis congruum suffragium impertiri. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et praefatam ecclesiam S. Mariae in Garze, in qua divino mancipati estis obsequio, sub B. Petri et nostra protectione suscipimus, et praesentis scripti privilegio communimus; statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona eadem ecclesia in praesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Omnes decimae parochiae vestrae, in qua monasterium vestrum consistit et aliae decimae, quas sive in episcopatu Salzburgensi, sive in episcopatu Frisingensi, ecclesia vestra juste et legitime possidet. Omnes etiam decimae de novalibus Garzensis foresti inter Bramberg et Hollenstain nec non et silvam Aichenawe, quam Conradus archiepiscopus senior ecclesiae vestrae contulit. Capellam quoque Burthen cum dotibus et decimis, quam ejusdem loci praepositi habuerunt, nos in communem usum fratrum regularium ibidem Deo servientium confirmamus. Praedia etiam omnia, quae Auram de Isene ecclesiae vestrae contulit cum capella in eodem praedio Isene sita, quam Conradus Salzburgensis Ecclesiae archiepiscopus petitione ipsius Auram cum omnibus ad eam pertinentibus ecclesiae vestrae tradidit et confirmavit; praedium etiam Bettenhaim cum capella in eo sita, et alias capellas ad vestrae ecclesiae jus pertinentes. In episcopatu quoque Frisingensi, capellas in fundo vestrae ecclesiae sitas Sewen, et Pennanigen cum decimis, quas praepositi ejusdem ecclesiae coram Ottone Frisingensi episcopo juste et legitime ecclesiam vestram possidere comprobaverunt, nos confirmamus. Sane novalium vestrorum, quae propriis manibus sumptibus aut colitis, sive de nutrimentis animalium vestrorum nullus a vobis decimas exigere vel extorquere praesumat. Liceat quoque vobis clericos et laicos e saeculo fugientes, liberos et absolutos absque alicujus contradictione ad conversionem recipere, et in vestra ecclesia retinere. Prohibemus insuper ut nulli fratrum vestrorum post factam in eodem loco professionem sine praepositi sui licentia, nisi arctioris religionis obtentu, fas sit de claustro discedere; discedentem vero absque communium litterarum cautione nullus audeat retinere. Cum autem generale interdictum terrae fuerit, liceat vobis, januis clausis, non pulsatis campanis, exclusis excommunicatis et interdictis, submissa voce divina officia celebrare. In parochialibus insuper ecclesiis, quas tenetis, liceat vobis sacerdotes eligere, et dioecesano episcopo praesentare, quibus, si idonei fuerint, episcopus curam animarum committat, ut ei de spiritualibus, vobis vero de temporalibus debeant respondere. Porro advocatum ecclesiae vestrae, si male se gesserit, liceat vobis sine contradictione qualibet facere ab ipso monasterio alienum, et loco ejus alium idoneum, si necesse fuerit, subrogare. Obeunte vero te nunc ejusdem loci praeposito, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars consilii sanioris secundum Deum et B. Augustini regulam providerint eligendum. Praeterea sepulturam ipsius loci liberam esse decernimus, ut eorum devotioni et extremae voluntati, qui se illic sepeliri deliberaverint, nisi forte excommunicati vel interdicti sint, nullus obsistat, salva tamen justitia illarum ecclesiarum a quibus mortuorum corpora assumuntur. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat ecclesiam vestram temere perturbare, aut ejus possessiones auferre vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate, et dioecesani episcopi canonica justitia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, etc. Ego Lucius Catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Theodinus Portuensis et Sancti Rufini sedis episcopus. Ego Henricus Albanensis episc. Ego Theobaldus Ostiensis et Velet. episc. Ego Joannes presb. card. tit. S. Marci. Ego Laborans presb. card. S. Mariae Trans tiberim. tit. Calixti. Ego Pandulfus presb. card. tit. XII Apostol. Ego Hubertus tit. S. Laurentii in Damaso Rom. Ecclesiae cardinalis. Ego Albinus tit. S. Crucis in Hierusalem. Ego Melior presb. card. SS. Joann. et Pauli tit. Pammachii. Ego Adelardus tit. S. Marcelli presb. card. Ego Arditio diac. card. S. Theodori. Ego Gratianus SS. Cosmae et Damiani diac. card. Ego Goffredus Sanctae Mariae in Via Lata diac. cardin. Ego Rollo Sanctae Mariae in Porticu diac. cardin. Ego Petrus diac. card. S. Nicolai in Carcere Tulliano. Ego Adulfus S. Georgii ad Velum Aureum diac. card. Datum Veronae per manum Alberti, S. Romanae Ecclesiae presbyteri cardin. et cancellarii. . . Novemb., indictione IV, Incarnationis Dominicae anno 1185, pontificatus vero domini Lucii papae III anno IV.