EPISTOLA II. AD EUMDEM.
Author: Lotharius I Germaniae
Date:  [Luitfridum] [Hattonem, puta Viridunensis
Ecclesiae ]

Ut excommunicationem ob consortium cum Waldrada comminatam effugiat, suum ad Nicolaum Romam adventum nuntiat, et ut eum spe bona ludificet episcoporum ad eumdem legationem decernit, et auxilium contra Saracenos, si opus sit, ei pollicetur.

Domino vere sanctissimo ac beatissimo, totiusque Dei Ecclesiae roseo pii Regis Christi sanguine acquisitae summo pontifici et universali papae NICOLAO, LOTHARIUS, divina propitiante clementia rex ac devotissimus filius vester, sempiternam cum gaudio, prosperitatis, et felicitatis gloriam, fideleque servitium. Rex regum et princeps pastorum Christus, qui sacerdotalem, et regiam dignitatem in ministerio nostro redemptionis in seipso univit, quique sui ovilis curam beato Petro apostolorum principi tuendam commisit, ille nos salubribus edictis instituit, ut apostolatus vestri sacratissimum apicem divinitus in fundamento Ecclesiae sublimatum fideliter diligamus, et humiliter veneremur. Hinc est, quod nostrae mansuetudinis affectus, circa vestram celsitudinem verae charitatis igne inflammatur, et a multis jam retro diebus, nos ad vestram praesentiam desiderabiliter invitare non cessat. Quapropter hos vestrae eminentissimae paternitati direximus apices, ut de vestra optabili sospitate celerius rescire possimus, quae omnium gemmarum nitore pretiosior, omnique thesauro charior nostro amplexatur in corpore. Et quia nos hoc idem de vestra sanitate incunctanter credimus, satius vobis intimandum decrevimus, quod divina opitulante clementia, nostra mansuetudo optime viget, fideliumque nostrorum generalitas in necessariis reipublicae negotiis, opitulante Christo, salubribus proficit incrementis, imo prosperitatis successum ab ipso bonorum omnium largitore profuturum humiliter ac fideliter praestolamur. Regnum quoque nobis divina pietate commissum ab omni paganorum infestatione, aliorumque inimicorum depraedatione, dextera omnipotentis Dei pro nobis pugnante, et auxiliantibus meritis beati Petri apostoli, vestrisque precibus almifluis suffragantibus, hactenus cum omni integritate tutum manere cognoscite. Porro vestrae sanctitatis noverit pia paternitas, quod isto tempore ferventissimum desiderium habemus causa orationis apostolorum limina visitare, vestramque diu desideratam faciem cernere, et sacra dulciter amplexari vestigia; et jam secundo, ac tertio nostri itineris apparatum sub certa deliberatione repetitum habemus, quod in voto manet implere desiderantes. Verum si aliqua, quod absit, periculosorum temporum varietas votum nostrum interceperit, legatos nostros Gutfridum dilectissimum avunculum nostrum, et Waltarium fidelem nostrum, necnon et Theutgaudum venerabilem archiepiscopum, atque Attonem coepiscopum ad vestram praesentiam destinare procurabimus, ut per illos liquido cognoscat vestra celsitudo, quam fideles vobis per omnia existimus, nos et fideles nostri, et quam fideliter vestris salubribus consiliis, et spiritualibus monitis parere desideramus. Revera sicut spiritalis ac devotissimus filius reverentissimo patri, atque universali papae, debet, quippe nos et venerabiles episcopi atque fideles nostri, si non corpore, corde tamen ad vestra sacra vestigia provoluti, humiliter petimus, ut si aliquis inimicorum nostrorum ex nostra parte, quiddam sinistrum mendoso falsitatis elogio vestris sanctissimis auribus significare praesumpserit, quasi serpentinum virus, apostolica abominetur auctoritas. Et quidem nostri episcopi veritatis discipuli, magistri erroris esse non possunt, qui orthodoxi patris catholicae et apostolicae fidei veri probabuntur esse cultores. Inter ista vero ratum esse duximus inserendum, quod si aliqua incursio paganorum fines beati Petri vobis coelitus commissos adire tentaverit, aut forte terminos augustissimi imperatoris atque amantissimi germani nostri Ludovici, prout nuperrima atque infausta relatione comperimus, irrumpere praesumpserit, illud nobis absque ulla dilatione ocius significari deposcimus; quia quolibet postposito rerum temporalium damno, atque parvipenso perituri discrimine regni pro amore, et timore Dei, et beatorum apostolorum, sanctorumque omnium reverentia, simulque vestra sanctissima paternitate, quam prae omnibus mortalibus diligere, ac venerari decrevimus, nos ac fideles nostros morti, ac periculo tradere parati sumus, scientes esse scriptum: Timere non debemus mortem, quae sine dubio perducit ad vitam. Igitur quibus valemus votis, Domini misericordiam imploramus, ut nostram mansuetudinem vestrae excellentissimae almitati tandem repraesentet incolumen; quatenus verior experientia apostolatus vestri puriter cognoscat, utrum prolata a veritatis fonte emanaverint. Omnipotens Deus nostri memorem summum vestri sanctissimi pontificatus apicem prosperis successibus feliciter insignitum ad custodiam gregis conservare, et exaltare di etur, gloriosissime, ac praestantissime pater.