CLXXVI.  Ecclesiae Lucensis privilegia quaedam, rogante Benedicto episcopo, corroborat.   (Anno 1122, April. 4.) [BALUZ.,  Miscell.,  edit. Luc., IV, 187.]
Author: Calixtus II

CALIXTUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri BENEDICTO Lucano episcopo salutem et apostolicam benedictionem.

Omnipotenti Deo, cujus misericordia super vitas melior est, gratias agimus, qui diebus iis Lucanum populum ad plenam pastoris sui obedientiam inclinavit. Etsi enim praeteritis temporibus prudentes ac religiosi viri Ecclesiae Lucanae praesederint, populus tamen potius temporalia quaerens, quam saluti suae providens, minime libenter illis prout oportuit obedivit. Unde factum est ut nonnulla Lucanae Ecclesiae bona, tam ecclesiastica quam saecularia, et a multis direpta et in usus proprios sint detenta. Quia igitur, frater charissime, hanc tibi gratiam et Lucano populo misericordia divina concessit, ut tibi tanquam Patri, et animarum episcopo desideret humiliter obligare, fraternitatem tuam ad recuperanda ea quae nequiter distracta sunt tam in plebibus et capellis, quam etiam in aliis possessionibus, enixius laborare praecipimus. Ad hoc enim tibi Dominus quam habes tribuit facultatem, ut ipso auxiliante per tuam industriam restaurentur, quae per antecessorum tuorum incuriam in alienum quasi dominum transierunt. Ut autem et iis, et aliis, quae administrationi episcopali conveniunt instanter vigiles, petitioni tuae benignitate debita duximus annuendum. Auctoritate itaque apostolica prohibemus ne in Lucano episcopatu praeter episcopi conscientiam juxta illud Chalcedonensis concilii capitulum, monasterium, vel ecclesia quaelibet construatur. Interdicimus etiam ne monachi catechumenorum aut infirmorum in populo unctiones facere, vel publicas poenitentias dare praesumant. Quod si ad monasterium parochialis ejus populus pro divini officii susceptione convenerit, per capellanum presbyterum, cui ab episcopo populi regimen et animarum cura commissa fuerit, sacramenta eadem ministrentur, salvis tamen consuetudinibus caeterarum Ecclesiarum. Sane de parochialibus ecclesiis, quas in Lucano episcopatu monachi tenent, synodalem domini praedecessoris nostri S. mem. Urbani II papae sententiam confirmamus, ne videlicet in eis absque episcopi consilio presbyteros collocent. sed episcopus parochiae curam cum abbatum, vel priorum consensu sacerdoti committat, ut ejusmodi sacerdotes de plebis quidem cura episcopo rationem reddant. Abbati vero pro rebus temporalibus ad monasterium pertinentibus debitam subjectionem exhibeant; et sic sua cuique jura servent. Porro si Lucanae dioecesis monasteria vel ecclesiae inter se causas habuerint, et ab altera parte ad episcopum querela pervenerit, ejus judicio controversia terminetur, salva Romanae Ecclesiae auctoritate, et exceptis monasteriis et ecclesiis quae ad Romanam spectant Ecclesiam. Illud quoque omnimodo prohibemus ne excommunicatos vel interdictos Lucani episcopi, qui siquidem contra prohibitam communionem suscipiat. Ad haec mansuro in perpetuum decreto sancimus ut Lucanus episcopus non quorumlibet violentia laicorum, sed juxta sanctorum Patrum constitutiones ab Ecclesiae canonicis eligatur. Tibi praeterea tuisque successoribus praedecessorum nostrorum sacrae memoriae Alexandri II et Paschalis II pontificum privilegia confirmamus, et stabilitate perpetua roboramus. Si quis igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem Ecclesiae jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen. Datum Laterani per manum Cridovoni S. R. E. diaconi cardinalis ac bibliothecarii, II Nonas Aprilis, indict. XV, Incarnat. Dominicae millesimo centesimo vicesimo tertio pontificatus autem divi Calixti II papae anno quarto.