CVI.  Monasterii S. Dionysii protectionem suscipit, possessionesque ac jura confirmat.   (Velletri, Jun. 3.) [FÉLIBIEN,  Hist. de l' abbage rosyale de Saint-Denys,  Preuv., p. 112.]
Author: Lucius III

LUCIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis WILLELMO abbati S. Dionysii, ejusque fratribus, tam praesentibus quam futuris, regularem vitam professis, in perpetuum.

Effectum justa postulantibus indulgere et vigor aequitatis et ordo postulat rationis, praesertim quando petentium voluntates et pietas adjuvat, et veritas non relinquit. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et praefatum monasterium, quod specialiter beati Petri juris existit, in quo divino estis obsequio mancipati, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus et praesentis scripti privilegio communimus, imprimis siquidem statuentes ut ordo monasticus, qui secundum Dei timorem, et beati Benedicti Regulam in loco institutus esse dignoscitur, perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter observetur. Praeterea, quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium impraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Locum ipsum in quo praefatum monasterium est situm, cum omnibus pertinentiis suis; dominationem praebendarum in ecclesia S. Pauli; in episcopatu Parisiensi ecclesiam S. Leodegarii, ecclesiam S. Martini in Strata, ecclesiam de Trembleaco: in archiepiscopatu Rothomagensi, ecclesiam de Charz, ecclesiam de Cergi, ecclesiam de Bussiaco; in episcopatu Carnotensi ecclesiam de Trapis; in episcopatu Aurelianensi ecclesiam de Tauriaco; ad haec compositionem illam quam venerabilis frater noster Henricus Silvanectensis episcopus super diversis querelis, quae inter vos et nobilem virum Willelmum de Melloto, tam in talliis quam in corveis et in terris censualibus, et quibusdam aliis vertebantur, statuit observandam. Concessionem vobis et per vos monasterio vestro sanctam a venerabili fratre nostro Guidone Senonensi archiepiscopo et ejus antecessoribus, de ecclesiis de Belna, de Sancto Lupo, de Josenvilla, de Ver, de Fericiaco, de Grandi Puteo et de Sancto Audoeno; praesentationem etiam presbyterorum in eisdem ecclesiis; concessionem vobis similiter factam a venerabili fratre nostro Rogerio Cameracensi episcopo, et ejus antecessoribus bonae memoriae Walchero, Odone et Nicolao, de ecclesia de Forest, altari de Solemma, altari de Vertinolis; portionem cujusdam decimae de Kivi; item compositionem quam jam dictus Silvanectensis episcopus super controversia quae inter vos et Albertum de monte Homerio de quadam viatura et quibusdam pravis consuetudinibus vertebatur, statuit observandam; concessionem quoque coenobio vestro factam a venerabili fratre nostro Philippo Belvacensi episcopo, tam de personatu quam de repraesentatione in ecclesiis sacerdotum, videlicet ecclesia S. Martini de Colle, ecclesia de Ulliaco, ecclesia de Ciris, ecclesia de Croy, ecclesia de Asneriis, ecclesia de Moranciaco, ecclesia de Masters, ecclesia de Noisiaco, ecclesia de Murno et ecclesia de Buxorta; praeterea refutationem pravae consuetudinis, quam Buccardus de Montemoranciaco in vineis vestri monasterii, in Dioillo villa sitis, habebat, et Rotagici terrae suae; similiter compositionem initam inter monasterium vestrum et ecclesiam S. Exuperii Corboliensis in praesentia bonae memoriae Joannis quondam Carnotensis episcopi, super integritate praebendae ejusdem ecclesiae. Has siquidem omnes compositiones seu refutationes, sicut absque pravitate factae sunt et receptae, et in scriptis authenticis continentur, et etiam hactenus sunt servatae, apostolico munimine roboramus. Sane novalium vestrorum quae propriis manibus aut sumptibus colitis, sive de nutrimentis animalium vestrorum, nullus a vobis decimas extorquere praesumat. Liceat quoque vobis clericos et laicos liberos et absolutos e saeculo fugientes, ad conversionem recipere et eos absque contradictione aliqua retinere. Prohibemus insuper ut nulli fratrum vestrorum, post factam in eo loco professionem, fas sit absque abbatis sui licentia, nisi arctioris religionis obtentu, discedere de eodem; discedentem vero, absque communium litterarum cautione nullus audeat retinere. In parochialibus autem ecclesiis quas habetis liceat vobis sacerdotes eligere et dioecesano episcopo praesentare; quibus, si idonei fuerint, episcopus animarum curam committat, ut ei de spiritualibus, vobis autem de temporalibus debeant respondere; justitias etiam aut officia laicorum quae tu, fili abbas, ad manus tuas ab hominibus in burgo S. Dionysii commorantibus legitime revocasti, de caetero aliis assignari; regulares etiam consuetudines a praedecessoribus vestris et a vobis hactenus observatas aliqua levitate mutari, nisi de tua sive tuorum fuerit providentia successorum, cum assensu capituli, vel majoris et sanioris partis, auctoritate apostolica prohibemus. Novas praeterea et indebitas exactiones ab archiepiscopis, episcopis, archidiaconis, seu decanis, aliisque ecclesiarum praelatis omnino vobis fieri prohibemus. Chrisma vero, oleum sanctum, consecrationes altarium seu basilicarum, ordinationes clericorum seu monachorum qui ad sacros ordines fuerint promovendi, a quocunque malueritis suscipiatis episcopo, siquidem catholicus fuerit et gratiam apostolicae sedis habuerit, et ea vobis gratis absque aliqua pravitate voluerit exhibere. Inhibemus insuper ut intra fines parochiarum ecclesiarum vestrarum, nullus, sine dioecesani episcopi et vestro assensu, capellam vel oratorium aedificare praesumat, salvis privilegiis Romanae Ecclesiae. Cum autem generale interdictum terrae fuerit, fas sit vobis januis clausis, non pulsatis campanis, exclusis excommunicatis et interdictis, suppressa voce divina officia celebrare. Sepulturam praeterea ipsius loci liberam esse decernimus, ut eorum devotioni et extremae voluntati qui se illic sepeliri deliberaverint, nisi forte excommunicati vel interdicti sint, nullus obsistat, salva tamen justitia illarum ecclesiarum a quibus mortuorum corpora assumuntur. Obeunte vero te nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet surreptionis astutia, seu violentia, praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et beati Benedicti Regulam providerint eligendum. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, se domnia integra conserventur, eorum, pro quorum gubernatione ac sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva apostolicae sedis auctoritate et in praedictis ecclesiis dioecesanorum canonica justitia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, etc.Ego Arditio decanus card. tit. Sancti Theodori Ego Lucius catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi. Ego Petrus presbyter cardinalis tituli Sanctae Susannae subscripsi. Ego Vivianus tituli Sancti Stephani in Coelio Monte presb. card. subscripsi. Ego Laborans presb. card. Sanctae Mariae Trans Tiberim tit. Calixti subscripsi. Ego Pandulphus presb. card. tit. Basilicae Duodecim apostolorum subscripsi. Ego Theodinus Portuensis et Sanctae Ruffae sedis episcopus subscripsi. Ego Henricus Albanensis episcopus subscripsi. Ego Paulus Praenestinus episcopus subscripsi. subscripsi. Ego Gratianus tit. Sanctorum Cosmae et Damiani diac. card. subscripsi. Ego Bobo diac. card. tit. Sancti Angeli subscripsi. Ego Gerardus Sancti Adriani diac. cardinalis subscripsi. Ego Soffredus diaconus cardinalis tit. Sanctae Mariae in Via Lata subscripsi. Ego Albinus Sanctae Mariae Novae diac. card. subscripsi. Datum Velletri, per manum Alberti sanctae Romanae Ecclesiae presbyteri cardinalis et cancellarii, tertio Nonas Junii, indictione prima, Incarnationis Dominicae anno 1183, pontificatus domini Lucii papae III anno secundo.