558  EPISTOLA XI. AD NANNONEM VERONAE COMITEM. 1. 2. 3.
Author: Ratherius Veronensis
Date:  [Ottonis I] [Adelaidi]

Domino NANNONI, egregie et pernecessarie collato nobis secundum merita principi, RATHERIUS peccator, et eorum quae meretur, velit, nolit, perlator.

Comperit paupertatula mea, vestrae dominationis excellentiam minitari, maximam quod sitis mihi facturi coram majestate piissimi imperatoris verecundiam, cum impudentiae meae confisus, putarem nullam patuisse stultissimus conscientiam. Sed forte meam introistis profundius; et illa nostis, quae dicta in cubilibus, praedicabuntur, parcat nisi Deus, in tectis . De caeteris namque tam vos confido ignarum, quanto mendaciis mihi detrahentium jam universitas praebere fastidit auditum. Sed quid, Domine, facietis? Ubi verba cessabunt, facta loquentur. Non semel enim cum idem ego dominae imperatrici suaserim, ne, rogo, putetis sapientissimum imperatorem illius beati Job sententiae penitus esse immemorem: Causam quam nesciebam, diligentissime investigabam : nec tam credulum vobis existere, ut os inimici non loquitur veritatem, non olim solummodo dictum, sed et frequenti usu tritissimum non valeat recordari. Sed, o pallia Ratherii vanissimi inertia, nil prorsus illi nisi hujusmodi conferentia! O Venetia, cujus pallia tam sunt gratis etiam accipientibus vilia, ut emi ex his neque ipsa possit inefficax, nihilque conferens gratia! O vera dicentis sententia, et isti saeculo congrua: Ita, inquit, enim est comparatum, ut vetera subruas beneficia, nisi ea posterioribus fulcias. Unum enim si 559 improbo exactori ingratoque sumptori negaveris, collatorum millia perdis. O caeterum delicto maximo rei, quibus nec impetranter petere, nec salubriter impetrare illud datur Psalmographi: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo ! Deprecor sane, ut de parte piissimi semper mihi Caesaris me terrificare, cum nequeatis, cessetis. Millies enim vos magis formido, quam ipsum. Bona enim cum amari, mala cum econtra soleant magis timeri; serviens vobis duobus impossibiliter dominis, illum diligo, vos timeo. Consideret cur, sed cui competit, opto. Idem caeterum dum cantemus, cum non oblivisci queamus, sicut de Joanne nunc dictum est: Hic est enim propheta, et plus quam propheta, videritis, ne hoc sit plus quam imperare, ut dum gloriosissimus imperator etiam corpora parochianorum suorum episcopis consentiat suis, vos ipsas animas eis auferatis, dum presbyteros ad synodum venire, et legationem ipsius papae de uxoribus dimittendis audire, et omnimodo episcopis obedire adeo prohibetis, ut eos more militum in vestris manibus recipiatis, et eis in omnibus abominationibus, quas contra Deum faciunt, patrocinium ferre nullatenus omittatis, et quasi vobis dictum sit: Quodcunque solveris super terram, solutum erit et in coelis , ita nostram interdictionem eos parvipendere faciatis. Hoc sane cum sit imperare, et plusquam imperare, non est dico regnare: regnare quippe recte est agere, vel quod quis possidet, regere, hoc est gubernare. Utinam ergo me ut possidetis, etiam gubernassetis, 560 utque mihi imperare, me ita etiam regere amassetis! Tolerabilius nam fuerat vestrum sic ferre dominium, ut quem timerem, eumdem diligerem ipsum, ut facere inchoaveram illum, de quo mihi congruere illud feci Nasonicum: Postquam enim de illo dixeram: Qui liberavit Israelem de manu Pharaonis , liberet Ratherium de manu Bucconis; dum ille abiturus meliorari coepisset, coepi et ego ei taliter aggarrire: Si meliorem mihi vult Deus Buccone largiri, auferat te; si pejorem, servet mihi, deprecor, te. Quod quia non valui impetrare, pejorem mihi sub ejusdem terminatione quia contulit declinationis; cadat in eum flagito et ejusdem concinentia rogationis, quatenus non quidem subvertendo, sed potius convertendo liberet Deus saltem animas, quas mei odio rebellare contra Dominum compellitis, de manibus vestris. Timere tamen ob talia me vos millies quam imperatorem noveritis. Salutem enim ille non adeo negligit, ut vos facere videmini, animarum.

Notes: (mereor) (Luc. XII,
3) (Job XIX, 16) (Psal. XVIII, 13) (Matth. XVI, 19) (Exod. XVIII, 10) (etsi me dedignatus)