LXXXIV.  Ordinis Cisterciensis abbatum privilegia confirmat.   (Veronae, Mart. 14.) [MANRIQUE,  Annal. Cistere.,  III, 111.]
Author: Urbanus III

URBANUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis, abbati Cisterciensi, et universis coabbatibus ejus sub eodem ordine Deo servientibus, salutem et apostolicam benedictionem.

Cum ordo vester per infusionem divinae gratiae longe lateque fidelibus Christi sit odor vitae in vitam, in his, quae juste requiritis, tanto facilius nostrum impartimur assensum, quanto plures vestro exemplo in Ecclesia Dei proficiunt ad salutem. Eapropter, dilecti in domino filii, vestris justis postulationibus clementius annuentes, et sollicite providere volentes, ne ad id, quod vestram religionem dedeceat, aliorum possitis malignitate compelli, felicis memoriae Lucii papae praedecessoris nostri vestigiis inhaerentes, vobis auctoritate praesentium indulgemus, ut si archiepiscopi, vel episcopi, in quorum parochiis domus vestrae fundatae sunt, cum humilitate, et devotione debita requisiti, abbates substitutos benedicere, et caetera quae ad officium episcopale pertinent, exhibere forte renuerint, eisdem abbatibus liceat proprios novitios benedicere, et caetera, quae ad officium suum pertinent, exercere; et ab alio episcopo accipere, quae a suo fuerint indebite denegata. Illud adjicientes, ut in recipiendis professionibus, quae a benedictis, vel benedicendis abbatibus exhibetur, ea sint episcopi forma et expressione contenti, quae ab origine ordinis noscitur instituta, scilicet, ut abbates ipsi, salvo ordine suo, profiteri debeant, et contra statuta ordinis nullam professionem facere compellantur. Quod si sedes dioecesani episcopi forte vacaverit, haec omnia a vicinis episcopis libere suscipere, et absque contradictione possitis; sic tamen ut ex hoc in posterum propriis episcopis nullum praejudicium generetur. Quia vero interdum propriorum episcoporum copiam non potestis habere, si aliquem episcoporum per vos transire contigerit, ab illo interim monachorum ordinationes, benedictionem vasorum et vestium recipere valeatis. Paci quoque et tranquillitati vestrae providere volentes, districtius prohibemus ne quis vos ad saecularia judicia provocet: sed, si quis sibi putaverit aliquid in vos de jure competere, sub ecclesiastico judice experiendi habeat facultatem. Nullus etiam vos, vel fratres vestros ad concilia, synodos, aut aliquos forenses conventus ire, vel judicio saeculari de substantia vestra propria, vel possessionibus subjacere compellat; nec ad domos vestras accedat causa ordines celebrandi, chrisma faciendi, causas tractandi, aut aliquos publicos conventus convocandi; adjicientes ut nulli infra milliare unum ab abbatiis, vel grangiis vestris aedificia, vel mansiones novas liceat facere. Quod si praesumptum fuerit per episcopum dioecesanum, vel ejus officiales excommunicationis sententia arceatur. In causis autem propriis, sive civilem, sive criminalem contineant quaestionem, liceat vobis, fratrum vestrorum, quos ad hoc idoneos esse constiterit, testimoniis uti; ne ex defectu testium jus vestrum valeat deperire. Auctoritate quoque apostolica interdicimus ne quis vicinos vel mercenarios vestros, pro eo quod vos ad laborandum adjuverint, in illis diebus, in quibus laboratis, et alii feriantur; vel aliqua occasione eorum, quae ab apostolica benignitate vobis indulta sunt, seu benefactores vestros, pro eo quod vobis aliqua beneficia, vel obsequia ex charitate praestiterint, interdicere aut vinculo anathematis audeat innodare. Quod si quis in aliquem de familia vestra, quandiu in famulatu vestro fuerit, propter detentionem decimarum, vel aliud aliquid a sede apostolica ordini vestro concessum, excommunicationis vel interdicti sententiam promulgaverit, liceat vobis eos absolvere, et, si necesse fuerit, ecclesiastica sacramenta cum sepultura conferre. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostrae constitutionis, et confirmationis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli apostolorum ejus se noverit incursurum. Datum Veronae, secundo Idus Martii.

Notes: (si tamen sacerdotes fuerint)