II.  Privilegium confirmationis bonorum omnium et jurium sanctae Ferrariensi Ecclesiae quae sub perpetuo jure sedis apostolicae cum pertinentiis omnibus esse et fore declaratur.   (Anno 1144, Mart. 15.) [SAVIOLI,  Annal. Bolon.  I, II, 203.]
Author: Lucius II

LUCIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri GRYPHONI Ferrariensi Ecclesiae episcopo, ejusque successoribus regulariter substituendis, in perpetuum.

Ad hoc in apostolicae sedis cathedra, disponente Domino, constituti esse conspicimur, ut ecclesiarum omnium curam gerere, et jus suum cujusque tribuere, praesertim his quae Beati Petri juris existunt, conservare integre debeamus. Ad exemplar itaque praedecessorum nostrorum felicis memoriae papae Innocentii et Coelestini Romanorum pontificum juxta tenorem privilegiorum, Ferrariensem episcopum a cardinalibus nostris eligendum et a Romanae sedis antistite consecrandum decernimus, atque Ferrariensem Ecclesiam sub jure et dominio sedis apostolicae decreto manere sancimus. Te igitur, clero et populo Ferrariensi in fidelitate beati Petri persistentibus, ad instar praedecessorum nostrorum bonae recordationis Vitaliani, Hadriani, Leonis, Benedicti, Joannis, Alexandri, Paschalis, Innocentii, Coelestini Romanorum pontificum, sanctae Ferrariensis Ecclesiae, tanquam apostolicae sedis filiae, fundos ejusdem matris et patrimonia confirmamus; ipsam videlicet massam Babylonicam, quae vocatur Ferraria, cum duodecim fundis suis; cui alias undecim massas nostras minores cum omni obedientia atque servitute subjugamus; id est massam ripam Palatiolum cum duodecim fundis, similiter massam Quartisianam cum duodecim fundis, et totam et integram massam Donorio cum duodecim fundis suis, et similiter massam popularem cum duodecim fundis, nec non massam Curulum, et massam Saletam cum viginti quatuor fundis suis, simili modo massam, quae vocatur Formignana, cum omnibus fundis suis. Has quidem praedictas massas cum omnibus ad easdem pertinentibus de dominio et jure atque potestate hujus sanctae Romanae Ecclesiae in sanctam Ferrariensem Ecclesiam per hanc donationis paginam donamus et tradimus, ut ab hac hora in antea liceat tam tibi, charissime frater Gripho episcope, quam successoribus tuis, in singulis massis ecclesias cum clericis, presbyteris, diaconis ordinare et consecrare; illud omnimodis sancientes, ut Ferrariensis Ecclesiae tota parochia sua in jure et dominio ac privilegio nostrae sanctae Romanae Ecclesiae B. Petri, cujus est patrimonium perpetuo conservetur, et sit semper sub nostra electione atque consecratione: et quicunque episcopus electus ordinatus et consecratus fuerit, ille honoris hujus ac potestatis integritate fungatur. Comitatus autem Ferrariensis fines et termini sunt: ab Oriente ab una parte fluminis Padi altera nostra massa phiscalia et veteraria usque ad fossam Bossonis transeunt flumen Sancti usque Bucilletum, transeunt flumen Gabiana, per Ludriam, circumdant villam magnam, et Madrariam pervenientes usque Maletum, et a Maleto pergunt juxta Argilem Anxianum per paludes et piscarias usque Vitricam, veniunt usque fossam Buranam, per fossam Buranam exeunt in Padum, descendunt ad Occidentem usque ad Ulmum formosam, quae certa finis est inter Romaniam et Longobardiam: ab altera autem parte fluminis fines sunt similiter ab Oriente collis de Fine, quae finis est inter nostrum comitatum Ferrariensem, et alterum nostrum comitatum Comaclensem, et extendunt se per paludes et piscarias usque ad fossatum silvulae, circumdant massam Corneti et Longanum, quae de nostro comitatu Ferrariensi est; descendendo inde ad occidentem per paludes et piscarias usque ad flumen Tartari pergunt usque in flumen Padi. Sane habitatoribus ipsis majoris massae Ferrariae malas et pravas consuetudines removemus; nisi tamen, sicut soliti sunt, ad suffragium sanctae Romanae Ecclesiae annualiter per illorum nuntium unaquaeque libera persona capitis Massarii de moneta Venetiae denarios singulos dabit; census vero et tributi atque telonei de ripa et flumine unam medietatem pro benedictione ad communem utilitatem et meliorationem seu restaurationem, jam dictae majoris massae concedimus, et alteram medietatem ad nostras manus reservamus; similiter telonei de mercato unam medietatem nobis conservamus, et alteram medietatem praedicto episcopo condonamus. Placitum quidem generale similiter in dominio et potestate sanctae nostrae Romanae Ecclesiae tenemus, ut ante nostrum nuntium semel in anno faciendo justitiam ab omnibus per tres dies custodiatur: Collectam vero vel fodrum, aut pravam vel injustam functionem, aut dationem, seu consuetudinem nequaquam exigimus; sed omnia pro Dei timore, atque amore praefatae nostrae sanctae Ecclesiae B. Georgii omnibus habitatoribus ipsius massae pepercimus, aliasque minores massas, et sicut supra scriptum est, cum omnibus suis servitutibus subjugamus. Praeterea quascunque ecclesias et possessiones, quaecunque etiam bona in praesentiarum juste et canonice possides, aut in futurum rationabilibus modis, Deo propitio, poteris adipisci, firma tibi tuisque successoribus, et per vos Ferrariensi Ecclesiae, et illibata permaneant; in quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: plebem Sancti Georgii de ultra Padum, plebem Sanctae Mariae de Gabiana, plebem Sanctae Mariae de Vicoventia, plebem Sancti Martini de contra Padum, plebem S. Gregorii de Tomara, plebem S. Petri de Cupario, plebem S. Stephani de Formignana, plebem Sancti Apollinaris de Trissicallio, plebem Sancti Martini de Rupina, plebem S. Mariae de vico Bariono, plebem S. Mariae de septem Policino, plebem S. Stephani de Caligo, plebem S. Donati de Pedurio, plebem S. Antonini de Ficarolio, plebem S. Georgii de Trecenta, plebem S. Mariae de Cinisello, plebem S. Michaelis de Bragantio cum capellis et earum pertinentiis; ecclesiam S. Romani de Tartaro; salva in omnibus sedis apostolicae auctoritate. Si qua sane ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, et aut Ferrariensem Ecclesiam his, quae supra scripta sunt, diminuere, aut sanctae sedis apostolicae sua in eis jura, quae superius significata sunt, auferre praesumpserit, poenae compositionis nomine reddat eidem sanctae sedi apostolicae auri optimi libras centum; et nisi quae male praesumpta sunt, satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eisdem ecclesiis justa servantibus, sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen. Ego Lucius Catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Gregorius presbyter cardinalis tituli Callisti. Ego Goizo presbyter cardinalis tituli Sanctae Caeciliae. Ego Thomas presbyter cardin. tit. Vestinae. Ego Ubaldus presbyt. card. tit. S. Praxedis. Ego Guilibertus presb. card. tit. S. Mariae. Ego Nicolaus presbyt. cardin. tit. S. Cyriaci. Ego Manfredus presb. card. tit. S. Sabinae. Ego Gerardus Sabinensis episcopus. Ego Theodewinus S. Rufinae. Ego Albertus Ostiensis episcopus. Ego Stephanus Praenestinensis episcopus. Ego Incarus Tusculanus episcopus. Ego Petrus Albanensis episcopus. Ego Gregorius diacon. card. tit. Sanctorum Sergii et Bacchi. Ego Otto diacon. cardin. tit. S. Georgii ad Velum Aureum. Ego Guido diac. card. tit. S. Mariae in Dominica. Ego Guido in Romana Ecclesia altaris minister. Ego Petrus diac. card. S. Mariae in Porticu. Ego Gr. sanctae Romanae Ecclesiae indignus diaconus. Ego Joannes diacon. cardinal. tit. S. Hadriani. Ego Gregorius diac. card. S. Michaeli archangeli. Ego Joannes diacon. cardin. S. Mariae Novae. Ego Hugo Romanae Ecclesiae diaconus tituli S. Luciae in Orphea. Ego Astaldus diaconus cardinalis Sancti Eustachii. Datum Laterani per manum Baronis capellani et scriptoris, Idibus Martii, indictione VII, Incarnationis Dominicae anno 1144, pontificatus vero domni Lucii papae II anno I.