medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA DXX.
Author: Gilbertus Foliot

Venturi sunt, ut dicitur, magister Otho Tusculanus episcopus, et dominus Albertus presbyter cardinalis; et si dominus rex mandato domini stare voluerit, tunc creditur eos venturos in Angliam. Dominus Jacinthus transiit ad Hispaniam, functurus ibidem officio legationis. Abbas Clarevallensis fuit Placentiae prima die Dominica post Ascensionem Domini transiturus ad dominum papam, et modum pacis sicut et imperator et rex Francorum concordes effecti sunt domino papae et curiae repraesentabit. Nuntii nostri transitum habuerunt prope Romam datis senatoribus viginti libris, et idem nuntii fuerunt Bononiae in reditu primo die Dominica post Ascensionem. Vigorniensis tamen episcopus et Reginaldus archidiaconus non ausi sunt se committere fidei senatorum. Robertus de Novo-Burgo transiit in Siciliam, visitaturus regem et parentes suos. Praeterea sciatis quod dominus rex omnia castella Widomari de Leun subvertit in Britannia, exceptis tribus quae dominus rex habet in manu sua. Plana terra Widomaro concessa. Quod autem Widomarus occupavit de feudis vicinorum suorum reddet, vel super hoc stabit in judicio coram rege, quod occupavit de feudis hominum suorum reddet, vel eis plenum rectum tenebit in curia sua, si dominus rex praeceperit per breve suum. Bituricensis archiepiscopus his diebus rebus est humanis exemptus, in cujus loco substitutus est consensu clerici et populi Meldensis episcopus, scilicet dominus Stephanus frater Adae quondam camerarii regis Francorum.
LIBER PRIMUS. AD SUMMOS CHRISTIANAE REIPUBLICAE PASTORES, ET CADALOUM ANTIPAPAM.   1-2  EPISTOLA PRIMA. AD GREGORIUM VI ROMANUM PONTIFICEM.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Gregorio VI sacrorum et reipublicae Christianae cura commissa, magnopere se exhilaratum ostendit, et sperare in posterum omnia melius administratum iri, et scelestis negotiationibus, et largitionibus submotis, virtuti tantummodo locum fore. Hortatur praecipue, ut Castellanae, Fanensis, et Pisaurensis Ecclesiae statum componat: ab his initio facto, facili negotio caeteras corrigi posse.

Domno GREGORIO sanctissimo papae, PETRUS peccator monachus debitae servitutis obsequium. Reverendissime domine, regi regum Christo gratias refero, quia de apostolica sede bona semper audire aridis desiderii mei faucibus sitio; largum praeconii vestri poculum, multis jam propinantibus, bibo. Qui videlicet haustus tanta suavitatis dulcedine mentis meae stomachum recreat, ut dum mens interius jubilat, lingua protinus in hanc vocem laudis erumpat: « Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . » Vere enim ipse, sicut scriptum est, mutat tempora, et transfert regna. Vere, quod per prophetam suum multo ante praedixit, nunc teste mundo mirabiliter adimplevit: « Quia dominatur Excelsus in regno hominum, et cui voluerit ipse dat illud . » Laetentur ergo coeli, et exsultet terra, et antiquum sui juris privilegium se recepisse sancta gratuletur Ecclesia. Conteratur jam milleforme caput venenati serpentis; cesset commercium perversae negotiationis; nullam jam monetam falsarius Simon in Ecclesia fabricet ; 3 nulla Giezi , praesente providi doctoris absentia, furtiva dona reportet. Jam columba revertatur ad arcam, et virentibus olivae foliis, pacem nuntiet redditam terris . Reparetur nunc aureum apostolorum saeculum, et praesidente vestra prudentia, ecclesiastica refloreat disciplina. Reprimatur avaritia ad episcopales infulas anhelantium; evertantur cathedrae columbas vendentium nummulariorum . Verumtamen utrum ista, quae scribimus, mundo sperare sit licitum, primo Pisaurensis Ecclesia bonae spei clarum dabit indicium. Nisi enim praedicta Ecclesia de manu illius adulteri, incestuosi, perjuri, atque raptoris auferatur, omnis populorum spes, quae de reparatione mundi erecta fuerat, funditus enervatur. Omnes siquidem ad hunc finem oculos tendunt, omnes ad hanc unam vocem aures erigunt. Et si ille tot criminibus obvolutus ad episcopatus arcem restituitur, ab apostolica sede boni aliquid ulterius posse fieri, penitus denegatur. Tres equidem sunt, quae testimonium dabunt, Castellana sedes, Fanensis, et Pisaurensis; ut in ore duorum, vel trium testium stet omne verbum . In his tribus patenter ostenditur quid spei de caetero relinquatur. Omnipotens Deus te, summe Pater, ad conservanda Ecclesiae suae jura custodiat, et populum suum ne immerito sub tanto pontifice gaudere permittat.

Notes: (Luc. II) (Deut. IV, Dan. II) (Act. VIII) (IV Reg. V) (Gen. VIII) (Matth. XXI, Marc. XI, Joan. II) (Deut. XIX, Matth. XVIII)
EPISTOLA II. AD EUMDEM.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Scribit quemdam, qui episcopus a suis electus, Romam, ut a pontifice confirmaretur, accedebat, sibi non usquequaque probari; si tamen cum aliis conferatur, non indignum videri ea dignitate. Petit, ut si illum rejecerit, usque ad suum adventum hanc rem differat.

Domno GREGORIO sanctissimo papae, PETRUS peccator monachus devotissimae servitutis obsequium. Noverit beatitudo vestra, piissime domine, quia pro peccatis nostris clerici digni episcopatus officio in nostris partibus non inveniuntur. Omnes enim quaerunt quae sua sunt, et non quae Jesu Christi . Avaritiae quippe et elationis igne succensi, ambiunt quidem ad sacerdotium promoveri, sed non student digni sacerdotio fieri. Praeesse inhiant, prodesse non curant. Verumtamen pro qualitate temporis, et penuria personarum, videtur mihi hic archipresbyter posse ad episcopatus apicem provehi, si vestrae sanctitatis id decernat auctoritas. Excepto, quod avaritia honoris aestuat; conscendere ad pastoralis officii culmen anhelat. Hoc autem vestro relinquatur judicio. Sed si hoc non obsit, cum Semproniensis Ecclesiae clericalis 4 ordo in mea mente revolvitur, hic aliquanto caeteris quasi meliusculus invenitur. Quapropter si prudentissimae vestrae sanctitati placere potest, postquam a clero et populo est electus, postquam ad hoc officium a pluribus utcunque judicatur idoneus, de ambitione sua poenitentiam agat, et benedictionem consecrationis accipiat. Verumtamen omnipotens Deus, quid vobis super hac re faciendum sit, per sui Spiritus gratiam doceat, et in templo pectoris vestri manifesta voluntatis suae jura decernat. Unum autem est, unde pietatis vestrae deposco clementiam, ut si hunc non consecraveritis, donec me servum vestrum videritis, nulli praedicti episcopatus cathedram tribuatis.

Notes: (Philipp. II)
11  EPISTOLA XI. AD EUMDEM ALEXANDRUM II ROMANUM PONTIFICEM.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Aurelianensem episcopum, cujus Ecclesia ab improbis vexata multis calamitatum procellis, et turbinibus agitabatur, pontifici maximo accurate commendat: ut ejus auxilio ex fluctibus emersa et sublevata, in tranquillitatis tandem portu et securitatis conquiesceret.

Domno suo ALEXANDRO summae sedis antistiti, PETRUS peccator monachus servitutem. Noverit beatitudo vestra, venerabilis Pater, quoniam episcopus hic Aurelianensis Ecclesiae per me venit, meque decumbentem in grabato reperiens, quia sperabat me apud vos aliquid posse, meae intercessionis auxilium postulavit. Ex multis quippe calamitatibus atque pressuris, quae non modo sibi, sed et Ecclesiae suae a pravis atque perversis hominibus inferuntur, se tandem non sine magna tribulatione praeripiens, optimum duxit, ut spreto mundi fallacis auxilio, solum sedis apostolicae remedium peteret, ad sancta vestigia vestra corrueret; et tanquam ad tutissimi portus sinum de multis procellis fluctivagi maris, scopulis atque turbinibus, sub sanctae Romanae Ecclesiae umbraculum convolaret. Scilicet ut quae per divini muneris privilegium omnibus in tribulatione succurrit, se quoque materna pietate suscipiat, et ejus Ecclesiam a violentorum iniquorumque hominum pervasione defendat. Quapropter sanctam clementiam vestram, humiliter obsecro, hostilis etiam amici mei domini archidiaconi, caeterorumque sanctorum collateralium vestrorum fraternitatem humiliter peto; ut fratri isti qui meum deposcit auxilium, pro nostro amore dignemini subvenire, rigoremque justitiae circa illum studeatis, in quantum tamen Deo non displiceat, temperare. Ut autem scire dignemini quae circa me sunt, septuaginta ferme dies sunt, ex quibus vix jacere, vel sedere, quanto minus stare, nisi cum difficultate possum. Quid autem dicam, quia vinum, stomacho nauseante, fastidio: qui diversa quoque mellitae ac pigmentatae potionis genera perhorresco? Sed haec uberius non exaggero, quia dum gemitum et compassionem ex fraterna caeterorum sodalium meorum charitate requiro, a summo amicorum meorum domino videlicet archidiacono, risum extorquendum esse non ambigo. De praefato autem episcopo sic, rogo, decernite; ut et omnipotens Deus judicio vestrae discretionis adgaudeat, et ille fusis super se sedis apostolicae tanquam maternae pietatis visceribus, hilarescat. Quia sigillum nostrum ad praesens non habeo, nepoti meo Damiano, ut sigilli certitudine potiatur, injungo.
EPISTOLA IV. AD S. R. E. CARDINALES, BONIFACIUM EPISCOPUM ALBANENSEM, ET STEPHANUM PRESBYTERUM.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Hanc epistolam scribit pro quodam sancti Apollinaris monasterii abbate, orans Bonifacium, et Stephanum S. R. E. cardinales, ut illi humanitatem et clementiam exhibeant. Quamobrem autem, aut qua in re humanitatem ei praestari velit, quia ipse non indicat, haud sane licet divinare.

Sedis apostolicae sanctis ac reverendissimis sacerdotibus BONIFACIO et STEPHANO, PETRUS peccator monachus servitutem. Nolo vos lateat, dilectissimi mihi fratres et domini, quia modernus iste Jacob, rector videlicet monasterii sancti Apollinaris, nostri montis cacumen irrepsit; imo, qui in planis ac inoffensis solitus est convallibus repere, timoris calcaribus concitatus, velut alarum remigio praeruptis montium coactus est perniciter involare: et qui per plana vix claudicans reptat, scopulosa montium juga subsiliendo perlustrat. Quapropter obsecro fraternitatis vestrae clementiam, ut qui duo tanquam Petrus et Joannes claudum, compellitis currere, non aurum sibi, vel argentum, quod vobiscum fortasse non est : sed misericordiam, quam habetis, et abundanter affluitis, clementer exhibete. Consolidentur itaque ejus bases et plantae, ut de ruina sui loci, vel habitationis excidio non necesse sit trepidare. Prosit igitur illi tam ardui montis subiisse fastigium, et sit unde Deo gratias referat adhuc suum ingressurus in templum, ambulans, et exsiliens, et laudans Deum.

Notes: (Act. III)
EPISTOLA VIII. AD EUMDEM HILDEBRANDUM S. R. E. ARCHIDIACONUM CARD.
Author: Petrus Damianus

70 ARGUMENTUM.--Conqueritur cum Hildebrando quod parum se ab eo diligi comperisset. Primum, quod nunquam ad se scriberet; deinde, quod in sermonibus sinistram de se mentionem faceret. Quam immerito id sibi accidat ostendit, qui illi pro viribus obtemperare semper studuerit, et maximo amore prosequatur. Ad extremum, episcopatu se abdicat. Quam rem scilicet causam cur se ei Hildebrandus subiratum praeberet fuisse credibile est; nolebat enim in illa temporum necessitate et bonorum sacerdotum penuria tam sancto antistite Ecclesiam orbari.

Domno HILDEBRANDO archidiacono, PETRUS peccator monachus, servitutem. Miror, venerabilis frater, cur sancta mens tua nulla circa me valeat occasione mitescere, ut ne unum quidem verbum, praesertim quando absens sum, vel ad me, vel de me proferas, quod ad charitatis videatur officium pertinere; sed quandocunque vel ad me legatio destinatur, vel te praesente, sermo quilibet ex me fortassis oboritur, mox parvitatis meae nomen exploditur, fama conspuitur, levitas irridetur, ac de me talia proferuntur quae et inimicis meis jucunda sit fabula, et mihi confusio luctuosa. Plane postquam Romanae sum alligatus Ecclesiae, utinam tam Deo, vel Petro, quam tuis coeptis tuisque conatibus semper obtemperare contendi, et in omnibus tuis certaminibus atque victoriis, ego me non commilitonem, sive pedissequum, sed quasi fulmen injeci. Quod enim certamen unquam coepisti, ubi protinus ego non essem et litigator et judex? Ubi scilicet non aliam auctoritatem canonum, nisi solum tuae voluntatis sequebar arbitrium, et mera tua voluntas mihi canonum erat auctoritas. Nec unquam judicavi quod visum est mihi, sed quod placuit tibi. Praeterea, nomen tuum in quanta benedictione fuerit apud labia mea saltem domnum Cluniacensem, qui tibi non est ignotus, inquire. Nam dum super te aliquando disputarem: « Nescit, inquit ille, tantam tibi sui amoris inesse dulcedinem, quam profecto, si nosset, incomparabili penes te amore flagraret. » Sed cur ego scriptionis hujus articulum protraho, quam te lecturum esse non spero? Certe nemo vivit in carne, cui libentius scriberem, si tu dignareris oculum adhibere. Sed quia spes ista non est, vide quam accuratus et limatus sit stylus, qui flores eloquii, quae resplendeat urbanitas dictionis. Sed sive videas, sive non videas, ego tibi episcopatum quem dedisti, per has litteras reddo, omneque jus, et potestatem a me quae mihi super eum competere videbatur, abscindo.
EPISTOLA XIX. AD PETRUM S. R. E. DIACONUM CARDINALEM ET CANCELLARIUM.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Petrum S. R. E. cardinalem, et cancellarium magnopere laudat, et se cum eo familiaritate jungi cupere ait, simulque illi sanctae Ecclesiae statum commendat.

86 Domno PETRO sacri palatii cancellario, PETRUS Crucis Christi servorum famulus, ferventissimae devotionis obsequium. Dilectissime, cum non ignorem, quid hoc tempore Roma sit, nec non et frequenter audiam qui sis, ad hoc unum mente recurro, quia qui valet candens lilium inter spinarum densa producere , ipse etiam te talem voluit Romanis artibus exhibere. Quapropter noveris procul dubio quia charitatem tuam habere desidero, et speciali tecum familiaritate, et unanimi concordiae vinculo tecum connecti non mediocriter concupisco. Neque enim huic meo desiderio locorum valet obesse longinquitas. Nam et ipsum mei capitis oculum non video, per quem video, utilitate tamen ministerii ejus nihilominus fruor, et quia oculus mihi in proferendis exempli verbis occurrit, tu mihi hac in parte sis oculus, tu sis magister, quatenus per te mihi liceat cernere, si quidquam apud aures beatissimi hujus apostolici valeam laborare. Nisi enim ad rectitudinis statum sedes romana redeat, certum est, quia totus mundus in suo lapsus errore perdurat. Et necesse est jam ut eadem sit renovandae principium, quae nascentis humanae salutis exstiterat fundamentum. Sed quia tantae prudentiae viro pauca sufficiunt, urbanitatem rusticitas non offendat, legenti rescribere rogo non pigeat. Per brevissimam vero hujus styli membranulam prolixam mei pectoris intellige bibliothecam.

Notes: (Cant. II) ( f. arcibus)
EPISTOLA II. AD GEBEHARDUM ARCHIEPISCOPUM RAVENNATEM.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Revocatus in patriam ab archiepiscopo Ravennate, excusat se quod adhuc monachorum, qui suae curae commissi erant, necessitatibus detentus non paruerit. Laudat deinde eumdem et adhortatur. Postremo orat ut profectionis labor, si fieri potest, interim sibi remittatur.

Domno G. secundae per Italiam sedis antistiti, PETRUS ultimus eremitarum servus devotissimae servitutis obsequium. Praecepisti mihi, dilectissime Pater et domine, et praecipiendo mandasti, ut ad te venirem; sed ego pauperculum locum ad regendum suscipiens, qui prius per memetipsum solummodo pauper exstiti, nunc per tot pauper effectus sum, quot regendos accepi. Perpendo igitur et quale sit plurimos regere, et praebendae necessitatis stipendia non habere. Quapropter dum fratrum necessitati consului, ad vos facile venire non potui, verumtamen dum et hoc ipsum studiose pertracto, quodammodo sacrilegium deputo, si sanctitati tuae parere qualibet occasione postpono. Quis enim illi tuto inobediens fiat, quem Deo sanctis operibus obedire non dubitat? Tibi enim, cui, Deo auctore, praesides, Sedes Ravennatica, tibi omnis in Christo grates sancta reddidit Ecclesia, nimirum qui eo tempore, quo Simoniacus draco mirabilium negotiatorum brachia perplexis concupiscentiae spiris virus infundit, tu solus pene ex omnibus invictus Christi miles incolumis permanens, Petri jaculo nequissimae bestiae guttur infigis, et Ecclesiam tuam mundam ab omni ejus pestifera contagione custodis, et quod pastorum, imo latronum culpa magistri sedes amisit, nobilis alumni cathedra inviolata servavit. Sed inter haec omnia vestrae sanctitatis studia, illud mihi multo est charius, quod saluti monachorum pastoralis oculus vester invigilat, et occulta diu vulnera in lucem producere, et disciplinae Cysurgio secare non cessat. Eia miles Christi, fortiter te in vires collige, et circumducto prudentiae tuae oculo, contra cunctas diaboli machinas viriliter praeliare. Avaritiam jugula, superbiam calca, lapsos erige, vacillantibus sanctae exhortationis dexteram praebe, quatenus et temetipsum sanctarum virtutum scuto custodias, et alios ab omni antiqui hostis impugnatione defendas. Obsecro autem te, dilectissime, si cum tua licentia potest fieri, non me hoc temporis inquietari permittas: sin autem, quidquid volueris, cum omni auctoritate praecipias.
89  EPISTOLA III. AD EUMDEM GEBEHARDUM ARCHIEPISCOPUM RAVENNATEM.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Ostendit se tanto Gebehardi archiepiscopi amore teneri ut illius absentis desiderium ferre vix possit. Hortatur mox, ut Pisaurensis et Fanensis Ecclesiarum, amotis eorumdem flagitiosis rectoribus, statum componat. Postremo commendat ei abbatem Classensem.

Domno G. reverendissimo archiepiscopo, PETRUS devotissimae servitutis obsequium. Dilectissime mihi Pater et domine, quo circa te desiderio ferveam, quae tuae dilectionis flamma meum pectus exurat, testis est lingua, quae tam crebro te abesse conqueritur, testis est conscientia quae serenissimam angelici tui vultus speciem tam perspicue contemplatur. In illo quippe pectoris receptaculo, non ubi pater, aut mater, sed ubi ipse sum, te alterum reconditum gero. Quapropter humiliter peto ut mihi mutui amoris vicem redhibeas, et gratia quae simplex egreditur, ad me duplicata recurrat. Hoc autem mihi persuadere facile poterunt, qui ad vos de nostris partibus venientes, aliquod negotium in praesentia sanctissimi apostolici domini mei exercere contendunt. Talem te ergo, charissime Pater, in causa reproborum episcoporum Fanensis et Pisaurensis exhibe, ut te in veritate comperiam Dei judicium pertimescere, contra ministros diaboli viriliter decertare, arida diabolicae plantationis arbusta convellere, Ecclesiam Christi ad lumen velle de tenebris revocare. Unum autem nolo te lateat, quia si infames illi, et criminosi in episcopatus arce perstiterint, non modicum, splendidissime domine, papae opinio laborabit; et tu, qui consiliarius ejus es, et tanta omnigenae eruditionis sapientia polles, naevum procul dubio reprehensionis incurres. Rogo autem, et humiliter obsecro, ut charissimum Patrem meum abbatem Classensem in mea persona suscipias, et quidquid illi beneficii, quidquid charitatis impenderis, mihi proprie te exhibere cognoscas.
EPISTOLA V. AD WIBERTUM ARCHIEPISCOPUM RAVENNATEM.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Wibertum archiepiscopum rogat, qui suum monasterium visitaturus adventabat, ut habita ratione illius inopiae et necessitatis, eidem pecuniam, sicut cogitarat, non auferret; contentum enim debere esse iis rebus, quas ante abstulisset.

Domno W. reverendissimo archiepiscopo, PETRUS, salutem. Gratias Regi regum Deo referimus, quia dum totum orbem propinquus jam dies Dominicae nativitatis irradiat, urbem nostram 92 etiam clarissimus vester adventus illustrat. Itaque libet exclamare: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Verumtamen satis miror, venerabilis Pater, quia postquam ad te veni, postquam ab alio revocatus itinere, vestris jussionibus parui, nullum legationis verbum, nullum suscipere merui vestrae familiaritatis indicium. Certe nonnulli testes sunt hujus rei quam loquor, quia si bonae memoriae decessori vestro hic habitandi ob tempora de salute suae animae, et de spiritualium rerum ordinationibus rata promissione firmaret, vos autem e diverso me quotidie flagellatis, quotidie acres verberum plagas infligitis; et qui audire non meretur linguam, gravem de sacris manibus suscipit disciplinam. Nempe dum hoc sollicite ipse considero, saepe intra secretum mei pectoris haec mecum tacitus verba revolvo. Hoc mihi, inquam, facit dominus meus, quod Eliae fecisse legitur omnipotens Deus: Vade, inquit, in Sareptam Sidoniorum; ibi praecepi mulieri viduae, ut pascat te . Quae videlicet vidua postquam prophetam ex divina jussione suscepit, felicem se, et domum suam fore tanti hospitis contubernio judicavit. Cui tamen dum sedula famulatur, dum devotis ministrat obsequiis, ejus filius repentina morte corripitur, et per quem suum sperabat filium diu in hac vita florere, eum jam coepit velut auctorem mortis impetere, dicens: Quid mihi, et tibi, vir Dei? ingressus es ad me, ut rememorarentur iniquitates meae, et interficeres filium meum? Ecce, clementissime domine, caetera monasteria sub alis misericordiae vestrae illaesa persistunt, et cum securitate et immunitate Deo deserviunt. Hoc autem solum, ex quo me in illud ingredi praecepistis, tot patet invasionibus et rapinis obnoxium, ut nisi mens vestra vel nunc flectatur ad misericordiam, jam videatur funditus desolatum. Sic itaque domus Dei per me videtur in infima dejici, per quem sperabatur, Deo vobis cooperante, coelo tenus exaltari. Quapropter, gloriosissime domine, fusis lacrymis ad vestigia vestra corruo, sanctae viscera pietatis imploro, ut secundum gravitatis vestrae prudentiam, jam memineritis retinere flagellum, jam ponatis tot persecutionibus modum, dicente Domino per prophetam: Dum conturbatus fueris, in ira misericordiae memor eris . Nec gravetis sanctum locum adhuc auferendo pecuniam, quem tantam ecclesiasticarum rerum nostis jam pertulisse jacturam.

Notes: (Luc. II) (III Reg. XVII) (Ibid.) (Tob. III; Habac. III)