medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
10  EPISTOLA V.  Illustri viduae gratulatur, quod, omisso peregrinationis ad sepulcrum Domini consilio, maluerit, omnibus abdicatis, in monasterio Christi crucem tollere, quam ejus sepulcrum invisere .
Author: Hildebertus Cenomanensis

HILDEBERTUS Cenomanorum episcopus, A. ancillae et filiae Christi, suae quondam dilectae, nunc autem dilectissimae, bonum exitum de bono promereri principio.

Egredienti tibi de medio nationis pravae atque perversae congratulatur et applaudit spiritus meus, laudans Deum et glorificans, quod Aegyptiacam adversans servitutem, ad terram promissionis iter assumpsisti. Confido autem in Domino meo Jesu Christo, quod ipse prosperum faciet desiderium tuum, quod perficiet gressus tuos in semitis suis, ut non moveantar vestigia tua . Et quidem eo credidi alia via filiam Abrahae de Aegypto egressuram; sed filia Abrahae compendiosiorem viam elegit. Credidi enim te desiderio desiderare sepulcrum Salvatoris invisere, et nostrae Redemptionis officinas obsequio venerari Christiano. Sciebam quod offerres recte, sed ne recte etiam divideres dubitabam. Tu autem et recte obtulisti, et recte divisisti. Recte obtulisti, quia pro Christo omnia reliquisti. Recte etiam divisisti, quia Christum sepultum, quam Christi sepulcrum sequi maluisti. Porro salutaris haec et plena consilii divisio. Ut enim efficiamur discipuli Christi, bajulare monemur ipsius crucem, non quaerere sepulturam. Quam scilicet crucem, ut tu et portare et sequi Christum possis, patientiam amplectere, amplectere et humilitatem, quae inter caeteras virtutes inveniuntur humanae redemptionis obtinuisse principatum. Si diligenter attendis, tota Christi vita nihil aliud in terris quam exemplum et doctrina 11 earum fuit. In eis igitur dum per serpentes deserti hujus, et innumeros hostes ad promissam tendis Jerusalem, mentis oculos habe, ut illud Salomonis in te compleatur: Oculi Sapientis in capite ejus. Stultus autem in tenebris ambulat . Vale.

Notes: (Ps. XVI, 5) (Eccl. II, 14)
EPISTOLA XIII. CUIDAM PUELLAE CONVERSAE.  Monialem quamdam sancti propositi tenacem exsultabundus monet cavendum a carne et femina, tanquam ab infirmitate cumulata, sicut et a quibusdam feminis, quarum vicinia procax asserit esse lenocinium.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Gaudium mihi exuberat et exsultatio, quoties audio te incolumem, atque in proposito sanctimoniae lyncem sequi, quae praedam sequens respicere post tergum ignorat. Ignoras enim vanitates et insanias falsas, a quibus elongasti fugiens et manes in solitudine. Sanum hoc et providi pectoris consilium. Averti enim et fugere ab illis, omni triumpho celebrius; hujusmodi fuga sponso tuo nulla dos est 45 acceptior. Haec et eum tibi faciet uxorium, et de caelibe conjugio progeniem praestabit immortalem. Memineris igitur ab eis longe fieri, quarum vicinia importunum et procax lenocinium est. Sub hoc virtuti difficile providetur. Istud attendere frequentius, masculae mentis robur effeminat. Neminem invenies, cum quo sit periculosius ingredi. Hujusmodi hostis melius fuga quam certamine superatur. Caro enim et mulier cumulata infirmitas, et inter exempla etiam virtutum, facilis ad ruinam. De omni hoste simul triumphat, cui datur de carne et femina triumphare. Confido autem in Domino Deo quia ipse respiciet humilitatem ancillae suae, et diriget gressus tuos in semitis suis, ut non moveantur vestigia tua. Quod futurum non dubito, si in eo perseveres quod coepisti, si cursum dirigas quo assumpsisti. Vale, soror dilectissima in Christo. Filias et sorores tuas ex nostra parte saluta.
EPISTOLA XIX. MONIALI CONFORTATIO UT IN ADVERSIS DE CONSCIENTIA GLORIETUR.  Solatur monialem ab aliis quibusdam omnino male moratis, calumniis impetitam, et, ut apparet, e suo etiam monasterio ab illis injuste ejectam. Ejus erigit animum ad tolerantiam, et probae testimonio conscientiae et sanctarum mulierum exemplo, se interim ejus innocentiae patronum spondens apud summum pontificem, Innocentium scilicet II.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Celebre solatium est, cum Christus est in causa, et in ea persecutionem sustinere. Unde nequaquam decet absorberi a tristitia filiam Christi, cui et conscientia cedit ad gloriam, et tribulatio ad coronam. Sic et conscientia Apostoli gloria est, qua ipse interius confortatus inter aerumnas et persecutiones, inter famis cruciatus et sitis, inter innumeras falsorum injurias, bonum certamen certavit, cursum consummavit, fidem servavit . In hujusmodi conscientia sacrae virgines et viduae calcato sexu et mundo, corpora sua exhibuerunt hostiam viventem, sanctam, Deo placentem, suum obsequium rationabile facientes . Hinc est quod inter ignes Agnes gratias agit, in tortura mammillarum suarum Agatha Deum laudat, aliaeque virgines sacrae sponsum proprio sanguine quaerunt, eligentes potius Agnum sequi quocunque ierit, quam hominem quo male vadit. Tales universis adversitatibus mundi, puram praeferunt conscientiam, scientes non esse condignas 60 passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Earum exemplis assume solatium, gratias Domino Deo agens, quod a filiabus mundi procul es ad tempus, quarum studium est reverentiae derogare pariter, et votis continentiae et instrumentis disciplinae. Tu tamen, confortare et esto robusta in Domino, sciens quod non relinquet Dominus virgam peccatorum super sortem justorum. Exspectamus autem Innocentium papam, in cujus audientia nos, et innocentiam tuam et querimoniam nostram digesturi, de utraque finem amicum justitiae exspectemus. Tu igitur, interim esto memor mei, caeteris filiabus Christi, quae tecum Domino serviunt, nomine meo suggerens ut in orationibus suis, vel aliquam Deo mentionem mei faciant. Porro post primam Quadragesimae septimanam tuum nobis nuntium destinabis, per quem et tuam nos voluntatem, et tu nostrum possis agnoscere responsum. Vale.


Notes: (II Tim. IV, 7) (Rom. XII, 1) (Rom. VIII, 18)
EPISTOLA XX.  Monachis sancti Cuthberti de Dunelmo. gratulatur bonas fieri vias et studia eorum quorum interim orationes efflagitat, suas illis vicissim offerens ad altare, ubi,  ait,  Patri Filius immolatur.
Author: Hildebertus Cenomanensis

HILDEBERTUS Cenomanorum humilis minister, ALGARO priori, totique conventui fratrum monasterii Sancti Cuthberti, de bono principio exitum bonum.

Ex quo vestram promerui notitiam, desiderio desideravi rursus videre vos; sed nondum hoc placuit Domino Deo, quia cum disponat homo viam suam, Domini tamen est dirigere gressus ejus . Quia vero audio bonas fieri vias vestras, gratias ago Jesu Christo, in quo vobis reposita est corona justitiae. Ejus muneris est quod nobis ab Aquilone panditur bonum quod pro olla succensa, incensa sanctae conversationis vestrae relatione adventantium, odoramus. Reficitur inde spiritus meus, Domino Deo gratias agens, et congaudens vobis, quos audit cantare canticum Graduum, et ascensiones in corde disponere. 61 Unde et nos tanto confidentius vestrarum suffragio inhaeremus orationum, quanto novimus vos velut e foribus supernam introspicere Jerusalem, et videre jam Dominum Deum in Sion. Nos, si quid peccatoris, sed sacerdotis potest oratio, ibi pro vobis fratribus nostris agemus, ubi Patri Filius immolatur.

Notes: (Prov. XVI, 9)
EPISTOLA XXIV. CUIDAM AMICO ECCLESIAE SUAE FORTE BENEFACTORI.  Quod ingratos bruta quodammodo animalia accusent  .
Author: Hildebertus Cenomanensis
Date:  [ f. praesentium lator]

Salutare est canitiem et aetatem sensu pariter et consilio superare. Eos qui obsequiorum sunt immemores, bruta etiam animalia accusant, quae benefactores suos, et devotius sequi manifestum 76 est, et velut in gratiarum actione eis assistere, et blandiri. Quae profecto te imitari Domino Deo gratias agimus, cujus consilio providisti, ne beneficia vel obsequia illius apud te irremunerata remanerent. Quod ego et laudo, et tibi gratias ago, fidem mecum gerens quia in futurum ei etiam majora providebis. De quo quid fecerim, ipse plenius tibi indicabit, utpote qui preces meas et consilium ad illos vidit in litteris meis, et legit et intellexit.
EPISTOLA XXV.  Amicum edocet discrimen inter amorem Dei et amorem mundi.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Inter amorem hujus mundi et amorem Dei haec est differentia, quod hujus mundi amor in principio esse dulcis videtur, sed finem habet amarum; amor vero Dei ab amaritudine incipit, sed ultima ejus dulcedine plena sunt. Quod pulcherrima similitudine evangelicus sermo nobis ostendit, dicens cum de Sponsi nostri nuptiis decantaret: Omnis homo primum bonum vinum ponit, et cum inebriati fuerint, tunc id quod deterius est. Tu autem servasti bonum vinum usque adhuc . Omnis homo, id est carnalis, primum bonum vinum ponit, quia in sua delectatione, falsam quamdam dulcedinem sentit; sed postquam furor mali desiderii mentem inebriaverit, tunc quod deterius est propinat, quia spina conscientiae superveniens mentem, quam prius delectabat, graviter cruciat. Sed Sponsus noster postremo vinum bonum porrigit, dum mentem, quam sui dulcedine amoris replere disponit, quadam prius tribulationis compunctione amaricari sinit, ut post gustum amaritudinis, bibatur suavissimum poculum charitatis. Et hoc est primum signum, quod facit Jesus coram discipulis suis, et credunt in eum, quia peccator et poenitens primum de misericordia Dei fiduciam habere incipit, quod post longa moeroris taedia Spiritus sancti consolatione cor suum relevari sentit.


Notes: (Joan. II, 10)
LIBER SECUNDUS.   77  EPISTOLA PRIMA G. ARCHIDIACONO.  Quod nulla possit nubere viro, cujus fratri prius nupsit, etsi copula carnalis non intercesserit.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Si fides auctoritati non subtrahitur, conjugium fit consensu voluntatis, non commercio permistionis. Unde Ambrosius ad virginitatis exhortationem: « Non defloratio, » inquit, virginitatis facit conjugium, sed pactio conjugalis. Idem. « Cum puella conjungitur viro, conjugium est, non cum viri admistione cognoscitur. Haec si diligentius, ut oportuit, attendisses, profecto non iniret puella cum viro conjugium, cujus fratri 78 solemnes eam nuptiae copulaverant, atque consensus inierat, quamvis secreta matrimonii mors inopina praeciderit. Inter quos enim tale matrimonium contrahitur, nequaquam tolerantur dispensatione Ecclesiae, sed justitiae censura puniuntur. De talibus haec in concilio Tiburiensi reperies capitulo 10. Quidam desponsavit uxorem, cum qua coire non potuit; illam frater ejus clam corrupit et gravidam reddidit. Decretum est ut, quamvis nupta esse non potuerit legitimo 79 viro, desponsatam tamen fratri, frater habere non possit. Sed moechus et moecha fornicationis quidem vindictam sustineant; licita vero eis conjugia non negentur. Ex abundanti itaque fuit ad contactum calidi ferri praefatam deducere puellam, tanquam tali probaturam examine cum priore viro nulla se coeundi miscuisse consortia. Etenim frustra lex adducitur, quae ad urgentis causae decisionem minime suffragatur. Vale.
EPISTOLA II.  Instat Hildebertus apud Sagiensem episcopum, ne conjugium, de quo in praecedenti epistola, perfici patiatur.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Iterare clamorem continuata nos injuria compellit. Ea in promptu est. Galterius de Clincampo duos dicitur filios habuisse. Eorum major, jam virum reddens, puellam sibi desponsavit, imparem viro atque nuptiarum negotiis immaturam. Convenientibus tamen parentibus, virgo solemniter tradita est, dotata est. Celebrata sunt caetera matrimonii sacramenta, peractum conjugium, consensu voluntatis, non debito commistionis. Defuncto autem viro, priusquam convenirent, pater defuncti, praefatae puellae facultatem remeandi ad parentes intercludit, alteri filio suo eam, sicut fama est, in uxorem traditurus. Caeterum, si auctoritati defertur, taliter tradita viro atque unita consensu, conjux fuit, quamvis conjugalis concubitus non successit. Unde Ambrosius ad virginitatis exhortationem: « Desponsata, » inquit, « viro conjugis nomen accepit. Cum enim initiatur conjugium, 80 tunc conjugii nomen assumitur. Non enim defloratio virginitatis facit conjugium, sed pactio conjugalis. Denique, cum puella conjungitur, conjugium est, non cum viri admistione cognoscitur. » Isidorus, Etymologiarum libro IX, capitulo 7: « Conjuges verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis apud eos ignoretur conjugalis concubitus. » De eodem Joannes Chrysostomus: « Matrimonium non facit coitus, sed voluntas. » Attendendum praeterea nequaquam satis esse manifestum utrum maritus ita puellam reliquerit immaculatam, sicut incorruptam. Quam si quolibet attactu polluerit frater, fratri non ad conjugium succedet, sed ad incestum. Relinquitur igitur sollicitudini tuae, vel initiandis obviare nuptiis, vel rescindere initiatas. Memineris etiam puellam parentibus remittendam, quatenus et ea nubat in Christo, et patris haereditas ad filiam legis beneficio revertatur. Vale, frater, et dilige me diligentem te.
EPISTOLA III. AD EPISCOPUM M.  Canonicus quidam officia Hildeberti flagitaverat apud episcopum Andegavensem, ut ei liceret suo canonicatui nepotem substituere. Quid pro eo egerit, et quos huic negotio obices invenerit, illi indicat Hildebertus, simul et quibus mediis hanc ab episcopo et canonicis sibi adversantibus gratiam obtinere possit, edocet.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Andegavensem pro te conveni pontificem, sedulus quidem, sed inutilis intercessor. Relata est ei promotio sua, 81 labor tuus, et confusio tua. Inculcatum quid ei contuleris, quid pertuleris pro eo, ut dum retractatur meritum, ad praemium doceretur. Excanonicari postulabas, tuumque nepotem tibi substitui, moribus insignem, et ad litteralem scientiam coaevis excultum disciplinis. Unde et episcopo quid consulerem secretius exploranti, ne differas, inquam, quod rogaris, ut si diligis, satisfiat amico; si non diligis, longe fiat inimicus. Approbanda est commutatio, qua vel augebis devotionem, vel requiem comparabis. Si ergo bene de te meruit, obsequere; si est suspectus, proscribe. Disce vel ingrati cavere nomen, vel insidias amoliri. His ille fractus abscessit, bonam secum reportans voluntatem, qua tibi, non mercede pacis, sed amicitiae compendio successor crearetur. Actum putabam, cum didici spiritum praesulis immutatum, canonicos obnitentes, factu difficile, eos tibi morigerari, quos, cum simules obsequium, injuriis, ut ferunt, exacerbas. Incubuit timor tuus et tuorum super eos, dumque persona arguitur astutiae, suspecta est universitas parentelae. Parentare credunt astutiam, et Ulyssis argutiam experti, metuunt Danaos, et dona ferentes. Unde et vix aliquem suscipient pro te, qui propter te praejudicant universis. Si vis ergo pertingere quo tendis, alia eundum est via; dediscendae si quae praecesserunt injuriae; sermo suspendendus, et majorum obsequiis insistendum. Blandiri oportet, non detrahere potestati. His enim temporibus, beneficium non acquirit offensio. Fortunae gratia opus est ut vel bene promeriti gratiam consequantur. Plerique mortales ingrati sunt obsequiis, et ne cultores suos remunerent, offensos conqueruntur. Super quo, nisi fallor, non Andegavensem accusabis episcopum, si benignum, si filium pacis invenerit.
82  EPISTOLA IV. TURONENSI ARCHIEPISCOPO.  Archiepiscopo consulit, ne juvenem non canonice electum consecret .
Author: Hildebertus Cenomanensis

Petitio vestra, qua vocamur ad electi vestri consecrationem, facilem apud nos inveniret assensum, si eam ratio tueretur. Sed testantur qui adfuerunt quod ad juvenem infra sacros ordines et annos inventum, nec a clero electum, seditiosus turbatae turbae clamor pontificalem extorserit electionem. Asserit etiam decanus cantorem, archidiaconos, et majorem capituli partem, quantum licuerit, obclamasse, simulque talibus ausis assensum substraxisse pro ratione, se ipsum praesentiam pro timore. Quod si ita est, his qui interfuerunt doleo pro excessu, pro justitiae contemptu. Quis enim non doleret canonicum rigorem tanto conculcatum praejudicio? Quis non miraretur religiosarum prudentiam personarum, in assensum novi declinasse piaculi? Pace vestra loquar. Inexcusabilis esset ille subversor auctoritatis assensus, si eum necessaria dispensatione non putaremus extortum. Nisi enim fallor, timori cessistis, non rationi, nihilque aliud fuit dicere faveo, quam Caesarem appello. Nemo major Paulo, nemo par Christo. Paulus tamen dum custodiretur Damasci, per fenestram in sporta, demissus est per murum. Christus quoque, quia tulerant lapides Judaei, abscondit se, et exivit de Templo. Uterque dispensatione subfugit. Neuter tamen suo tempore pro veritate mori recusavit. Paulus enim quando oportuit, passus est pro Christo, Christus pro mundo. Si placuit exemplum fugae, placeat 83 exemplum constantiae. Timoris lapsum veritatis suppleat assertio. Non cadit turpiter, quisquis post casum fortius congreditur. Non turbetur prae ira oculus patris in filium; sed attendat, juxta Salomonem, meliora esse vulnera amici quam adulantium oscula . Ut autem vobis, ut juveni maturius consulatur, manus ei cito non imponatis, ne hoc, vel illi deputetur ad judicium, vel vobis ad lapsum. Quisquis huic negotio ita non providet, invidet. Parcat mihi Pater, quia ego parcam animae meae. Frustra, inquam, exspectabitis me, quia manus imponetis sine me.


Notes: (Prov. XXVII, 6)
85  EPISTOLA VI.  Eumdem Raynaldum, Andegavensem electum, jamjam consecrandum, iterum ab unctionis sacrae susceptione deterrere pergit.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Fama est episcopos ad tuam convenisse consecrationem. Ei autem quia auctoritate resistitur, necesse est ut misericordia succurratur. Hanc, ut opinor, pronum est impetrari, si oblatam tibi recuses unctionem. Alioqui, creari pontificem, augere est discrimen. Homo es sub potestate constitutus. Illam gravius exasperabis, si quasi per arrogantiam praesumitur, quod inde per misericordiam exspectatur. Facilis est judex ad veniam, cui pauca offeruntur punienda. Eumdem delictorum exasperat multitudo.
EPISTOLA VII. SAGIENSI EPISCOPO.  Sagiensem episcopum laudat ob jus azyli in ecclesia, ab ipso strenue propugnatum, quod D. Augustini testimonio probat inviolatum debere servari.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Audivimus, et valde laetati sumus fraternitatem vestram pro eorum deliberatione, qui ab Ecclesia violenter abstracti sunt, satis episcopaliter desudasse. Caeterum, qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Credimus autem vos perseveraturum, quoniam et honorem Ecclesiae Christi diligitis, et canonicas non ignoratis sanctiones. In his enim 86 novistis contineri: Reum ad Ecclesiam confugientem, nemo abstrahere audeat, neque inde donare ad poenam, vel ad mortem, ut honor Ecclesiarum conservetur. Augustinus quoque inter illa quae fidei adversantur, hanc Ecclesiae contumeliam ponens, ad Bonifacium comitem, qui de ecclesia hominem abstraxerat, sic scribens, ait: « Miror quomodo subito fidei murum aries rupit inimici. Novi enim qua religione semper sis ecclesiam veneratus. Quo instigante furore, hominem de ecclesia rapuisti? » Idem post pauca: « Ecclesiae igitur illaesum revoca, quem ut irreligiosus rapuisti. Oblatio vero domus tuae, a clericis ne suscipiatur, interdixi, communionemque tibi interdico, donec peracto pro ausibus a me diffinito tibimet poenitentiae tempore, contrito corde et humiliato, dignum offeras sacrificium Deo. » Porro dictum est nobis quod Gualguenus fidei pollicitatione, promiserit se de captione nullatenus exiturum. Quod si etiam verum sit, tamen nec usus habet, nec ratio permittit, ut reus de ecclesia abstrahatur. Qui enim dixit: Reum de ecclesia abstrahere non audeat, nullum omnino exclusit reum, quem salva liceret abstrahi justitia. Nos quoque consuetudinem sequentes, quae nec rationem impugnat, nec legem, his etiam, qui violenta fidei promissae reverentia, ad sinum matris ecclesiae confugiunt, integram egrediendi vindicamus libertatem, aut raptores ecclesiastica punimus disciplina. Qui scilicet raptores, si adversus liberatos laesae fidei causam moverint, neminem omnino liberatorum ecclesiastica respondere justitia compellit. Valete, et quod coepistis, strenue peragite.


Notes: (Matth. X, 22) (nisi eorum licentia)
87  EPISTOLA VIII. JOANNI ET BENEDICTO.  Apud Joannem et Benedictum S. R. E. cardinales, et Paschalis II papae legatos se excusat Hildebertus, quominus ad concilium ab ipsis Pictavos indictum accedat, nimiis a Cenomanensibus consulibus calamitatibus oppressus.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Sicut frequens tribulationum concursus sacris nos invitat conciliis, sic idem revocat et abducit. Adversa enim quae turbam querimoniarum nobis offerunt, ita nostram contrivere facultatem, ut unicum superesset solatium, usus ipse patiendi. Ea profecto ante peractum coepere triennium, quod totum continuis evolutum lamentis, recens vulnus in vulnera quotidie fatigavit. Denique tam modico tempore, sex in Urbe sustinuimus consules, quorum nullus pacificum praetendens ingressum, gladiis et igne curtam sibi vindicavit potestatem. Plebs coacta in favorem, tyrannum suscepit ex necessitate, non ducem ex lege. In susceptum studia simulavit, non exhibuit. Fidem reperit in ea, qui superior. Consul vero tanto gravius dominatus est, quanto brevius. Miles ejus, simulatis usus injuriis, eos scelerum judicavit expertes, quos rerum. Et quia non parcit populis, regnum breve, finem rapinis inopia posuit, non voluntas. Ea clades usque ad sanctuarium Domini devagata est, et primo quidquid extra muros nostrae fuerat potestatis, vel 88 evanuit in favillas, vel dissipatum est in rapinas. Deinde similibus cecidere praejudiciis episcopales Ecclesiae domus non paucae. In reliquis, quibus ignis pepercit, aeque periclitata est et facultas pauperum, et reverentia sacrorum. Omnia confracta sunt, omnia direpta, omnia contaminata. Nihil eorum manus evasit, qui gratis ad flagitia discurrunt, ad honestum nec pretio. Eisdem clerus affectus injuriis, summam rerum judicat affluentiam, solari naturam; ad necessaria votum restringit, omnibus indigens. Illius angustiae super dolorem vulnerum nostrorum addiderunt, graviusque confundimur, quod eorum relevare non possumus inopiam, quam quod nemo vult nostram. Praeterea longum est enarrare quam constanti tyrannide rex Anglorum in nos saevierit, qui temperantia regis abjecta, decrevit non prius pontifici parcendum, quam pontificem compelleret in sacrilegium. Quia etenim turres Ecclesiae nostrae dejicere nolumus, transmarinis subjiciendi judiciis, coacti sumus injurias pelagi sustinere, singularem scilicet molestiam in terris, atque unicam humanae compaginis dissolutionem. Tantis igitur agitati turbinibus, ad apostolorum limina decrevimus proficisci, magnum novae tribulationis arbitrati remedium, si Romanus pontifex nobis et consilio subvenit et auxilio. Suscipite igitur nostram benevoli excusationem, diligenter attendentes nostros sumptus itineris expensae, pariterque concilii, sufficere non posse, qui de reliquiis incendiorum, tanquam tabulae de naufragio, extracti, defectum nobis in via pollicentur.