IV. GREGORII PAPAE V BULLA PRO MONASTERIO S. MARTINI TURONENSI.  (Anno 996.) [Apud Mabill.,  De re diplom.,  p. 659.]
Author: Gregorius V

GREGORIUS episcopus, servus servorum Dei, omnibus fratribus in monasterio sancti Martini viventibus, OTTONI scilicet decano eximii gregis beati Martini patroni nostri.

Innotuit satis profecto digne auribus nostris qualiter idem grex nunc usque degerit, atque privilegia tam regalia quam praecessorum nostrorum domni Adeodati atque Nicolai habuerit, ut, seposita potestate episcopali Turonicae urbis, quidquid in supra fato grege disponendum erat, sive regendum aut corrigendum, abbas ejusdem monasterii cum suo praeposito, necnon decano caeterisque probatissimis viris, sub sua tenuerit ditione. Ob hoc pergrandis nos constringit sollicitudinis cura quaeque ad stabilitatem pertinere dignoscuntur locorum ordinare nobilium. Ideo secundum antiquam consuetudinem eidem venerabili loco apostolicae institutionis censura confirmari a nobis deposcit, quatenus privilegia quae a praedecessoribus nostris sanctae recordationis, domno scilicet Adeodato atque Nicolao firmata esse constant, in isto tempore nostra apostolica eidem loco auctoritate demum confirmarentur. Idcirco vestris annuentes votis, praelatorum Patrum institutionum decreta prorsus apostolicis infulis sancimus, simulque eadem roboramus apostolicam sequendo normam. Quapropter auctoritate beati Petri apostolorum principis fulti, decernimus condicto monasterio vestro statuentes prorsus omnia quae usque nunc sunt, et ut liceat ibidem habere episcopum sicut a priscis temporibus fuit, per cujus praedicationem populus, qui a diversis regionibus devota mente quotidie ad sancta ejusdem confessoris Christi monasterii limina concurrit, remedia percipiat a Creatore animarum. Et quando episcopus sancti praefati loci de hoc saeculo migraverit, et alius ab abbate necnon eadem congregatione religiosus electus fuerit, sine qualibet controversia, ne prolongitudo itineris obsit, a vicinis episcopis, sicut mos exstitit, ordinetur. Et si, quod absit, aliquo livore infecti atque invidia ordinandi distulerint, hac licentia sive privilegii jure revocati, per institutionem hanc apostolicam cum testimonio abbatis sui et clericis propriis eorum manibus decretum hoc subscriptum ferentibus sine dilatione ordinetur pro consuetudine, ut lumen quod ibidem hactenus tanto tempore per episcopi praedicationem claruit, illis temporibus non minoretur omnino aut, quod nefas est, exstinguatur. Neque episcoporum metropolitanus de praefato venerabili monasterio in cellulis ejusdem ecclesiae, sive titulis, seu oratoriis ditioni ipsius constitutis, aut ordinationes facere, sive pro chrisma conficiendo venire atque exquisitare, agere, aut distringere, vel ad se presbyteros convocare, nec ullus episcopus altaria eorum ecclesiarum sine eorum consilio vendere praesumat, sed per hanc auctoritatem privilegii nostri episcopus ex ipso venerabili monasterio canonice curam pastoralem et sollicitudinem ministerii sui in praelatis adjacentibus, vel subjicientibus nominatis venerabilibus locis habeat. Et quaecunque emendanda et corrigenda sunt cum consensu abbatis sui canonica institutione et secundum ordinem cuncta peragat. Si vero quaelibet discordia inter vicinos episcopos, seu episcopum praefatum, quod non optamus, orta fuerit, nullus audeat abbate minime annuente saepius nominati monasterii episcopum distringere vel in qualibet judicare parte. Quod si abbas ejus monasterii nullo modo valuerit inter eos sententiam delimare, nostris apostolicis eveniant obtutibus concordia reformandi. Igitur regalis munificentiae edicto, simulque votis et precibus tot fidelium annuendo statuimus, et hujus sanctae apostolicae sedis decreto firmamus ut, sicut hujus praecepti series continet, ita decanus, sacerdotes aut clerus ejusdem monasterii res omnes sibi munere regio concessas cum universitate suorum appendiciorum perpetuo possideant integerrime, ita ut nullius potestatis vir quidquam exinde de eorum dominio vel possessione praesumat auferre, in quo misericordiae suae beneficium regia dignitas fratribus, in eodem coenobio beati Martini morantibus, largiri disposuit. Statuentes apostolica censura sub divini judicii obtestatione, et anathematis interpositionibus, ut nullus unquam nostrorum successorum pontificum, aut qualibet dignitate praeditus potestate, vel alia quaecunque magna parvaque persona praesumat contra hoc nostrum apostolicum privilegii praeceptum agere. Potius autem firmissimum atque stabile eum ejus temporibus decernimus permanendum. Si quis autem quolibet tempore, quod nullomodo credimus, hujus decretum privilegii apostolica auctoritate firmatum in toto, vel in parte temerare tentaverit, suae praesumptionis digna emendatione minus correxerit, sciat se auctoritate domini mei beati Apostolorum principis Petri anathematis vinculo esse innodatum et a regno Dei alienum, atque cum diabolo et ejus atrocissimis pompis aeterno incendii supplicio deputatum, et perpetuae condemnationis summissum. At vero qui observator et custos hujus nostri apostolici privilegii exstiterit, benedictionis gratiam vitamque aeternam a misericordissimo Domino Deo nostro consequi mereatur. Scriptum per manus Petri notarii et scriniarii sanctae Romanae Ecclesiae, in mense Septembri et indictione decima. Datum III Kal. Octobris per manus Joannis episcopi et bibliothecarii sanctae sedis apostolicae, anno donni Gregorii V, papae primo, imperante domno tertio Ottone, a Deo coronato, magno imperatore, anno primo.