EPISTOLA VII.  69  QUAESTIONES SOLVENDAE. (  An. Dom. 809, cod.  VII,  chron.  7.)
Author: Leo III

ARGUMENTUM.--Redeuntibus ex Britannia missis Leonis et Caroli, qui Ardulfum Nordanymbrorum regem in suum regnum reduxerant, piratae occurrunt, Adolphum missum apostol. praedantur, in Britanniam ducunt, ubi redimitur. Rem Carolus nuntiat pontifici, simulque tres proponit quaestiones. Pontifex maxime sollicitum se fatetur de misso suo: quaestiones Hieronymi auctoritate solvit.

Domino piissimo et serenissimo, victori ac triumphatori, filio, amatori Dei ac Domini nostri Jesu Christi, Carolo Augusto, Leo episcopus servus servorum Dei. Remeante ad nos, Domino annuente, Sabino religioso episcopo de partibus transmarinis, obtulit nobis serenitatis vestrae epistolam continentem de injuncta sibi legatione, vel captu atque redemptione Adulphi diaconi missi nostri, de quo in magno moerore manemus, quousque omnipotens Deus illum ad nos usque per vestrum deducet solatium. Reperimus etiam in ipsa honorabili vestra epistola tres quaestiones subjunctas. Unam quidem de eo quod scriptum est in Evangelio secundum Matthaeum, ubi dicitur de Domino nostro Jesu Christo: Et veniens Nazareth habitavit ibi: ut adimpleretur quod dictum est per prophetas, quoniam Nazarenus vocabitur. Alterum de eo quod in principio Evangelii secundum Marcum testimonium propheticum ita positum est: Initium Evangelii Jesu Christi Filii Dei, sicut scriptum est in Isaia propheta, Ecce mitto angelum meum, qui praeparabit 70 viam tuam ante te. Tertiam de epistola egregii doctoris Pauli apostoli priore ad Corinthios, ubi dicit: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent; sed sicut scriptum est, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis descendit, quae praeparavit Deus diligentibus se. Scribit enim beatus Hieronymus de quaestione prima, id est secundum Matthaeum, quod hoc in Isaia scriptum habeatur, sed id magis juxta sensum usum beatum fuisse evangelistam quam juxta sermonis proprietatem. Scriptum namque est in commentario ipsius evangelistae ab eo beato Hieronymo: « Et veniens habitavit in civitate quae vocatur Nazareth, ut adimpleretur quod dictum est per prophetas, quoniam Nazarenus vocabitur. Si fixum de Scripturis posuisset exemplum, nunquam diceret quod dictum est per prophetas, sed simpliciter, quod dictum est per prophetam. Nunc autem per prophetas vocans, ostendit se non verba de Scripturis sumpsisse, sed sensum. Nazaraeus enim sanctus interpretatur; sanctum autem Dominum futurum omnis Scriptura commemorat. Possumus et aliter dicere, quod etiam eisdem verbis juxta Hebraicam veritatem in Isaia scriptum sit: Exiet virga de radice Jesse, et Nazaraeus de radice ejus conscendet. » De testimonio vero beati Marci evangelistae, quod in principio sui profert Evangelii, dicens: Initium Evangelii Jesu Christi Filii Dei, sicut scriptum est in Isaia propheta: Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te. Et iterum: Vox clamantis in deserto, parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Sciendum est, quod e duorum testimoniis prophetarum unum contexuit corpus, Malachiae videlicet et Isaiae, quorum unius edixit, alterius vero tacuit nomen. Quod enim ait: Ecce mitto angelum meum, etc., de Malachia protulit. Quod vero adjecit: Vox clamantis in deserto, etc., Isaiae vaticinium est. Sicut in ipsius Malachiae expositione beatus profert Hieronymus dicens: « Marcus evangelista duo testimonia Malachiae et Isaiae sub unius prophetae sermone contexens, ita exorsus est: Initium Evangelii Jesu Christi, sicut scriptum est in Isaia propheta, Ecce mitto angelum meum ante te, qui parat viam tuam. Hoc, licet verbis aliis, in Malachia legimus. Quod autem sequitur: 71 Vox clamantis in deserto, etc., ab Isaia propheta dicitur. » Item vero in commentario Matthaei idem beatus dicit Hieronymus: « Cum enim testimonium de Isaia Malachiaque contextum sit, quaeritur quomodo velut ab uno Isaia exemplum putemus assumptum: de quo ecclesiastici viri plenissime responderunt. » At vero testimonium beati Pauli apostoli, quod in Epistola ad Corinthios protulit, dicens: Quod oculus non vidit nec auris audivit, etc., in Isaia propheta scriptum habetur aliis quidem verbis, eodem tamen sensu. Sic namque scriptum est ibidem: A saeculo non audiverunt neque auribus perceperunt, oculus non vidit, Deus, absque te, quae praeparasti exspectantibus te. Requirat prudentissima vestra imperialis potentia in capitulo centesimo septuagesimo, et ita inveniet. Quanquam beatus Ambrosius hunc sermonem in expositione ejusdem Epistolae, juxta scriptum Apostoli, in Apocalypsi Eliae in apocryphis scriptum esse affirmat. His praemissis, omnipotens et misericors Deus sua vos protectione custodiat, atque per multorum curricula annorum vitam tribuat sempiternam. Piissimum domini imperium gratia superna custodiat, eique omnium gentium colla substernat.