XVI.  Ecclesiam S. Salvatoris Venetam tuendam suscipit, ejusque privilegia confirmat.   (Mutinae, Nov. 22.) [CORNELII,  Ecclesiae Venetae,  XIV, 115.]
Author: Gregorius VIII

GREGORIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis GREGORIO priori ecclesiae S. Salvatoris de Rivoalto, ejusque fratribus, tam praesentibus quam futuris, canonicam vitam professis, in perpetuum.

Religiosam vitam eligentibus apostolicum convenit adesse praesidium, ne forte cujuslibet temeritatis incursus, aut eos a proposito revocet, aut robur sacrae religionis infringat. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus clementer annuimus, et praefatam ecclesiam S. Salvatoris in qua divino estis mancipati obsequio, ad exemplar praedecessorum nostrorum felicis memoriae Innocentii, Eugenii, Anastasii, Alexandri, Lucii et Urbani, Romanorum pontificum, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus et praesentis scripti privilegio communimus, in primis siquidem statuentes ut ordo canonicus, qui secundum beati Augustini Regulam in eadem ecclesia institutus esse dignoscitur, perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter observetur. Praeterea quascunque possessiones, quaecunque bona eadem ecclesia in praesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: Locum ipsum in quo praefata ecclesia sita est, cum omnibus pertinentiis suis, domos quoque, terras, vineas, salinas, et quidquid juris habetis in Clugia, molendinum et terras quas habetis in Barleana in territorio Dese; molendinum, mansum cum vineis, silvis, et aliis suis pertinentiis, sicut nobiles viri Leonardus Philippus, et Rigetus filii q. Girardi de Inginulfo ecclesiae vestrae donavit; terras de Liguentia, terras de Flumizello, terras de Marsiliaco, et terras de Sacco. Medietatem quoque decimarum quas parochiani ecclesiae vestrae persolvunt, sicut beatae memoriae praedecessor noster Eugenius papa mandavit, et beatae recordationis Joannes Polanus, quondam dioecesanus episcopus, privilegio suo vobis indulsit, tam pro clericis, quam pro sartatectis reficiendis, auctoritate vobis apostolica confirmamus. Et ut in parochianos vestros, qui vos de medietate ipsarum decimarum defraudare praesumpserint, per priorem ecclesiae vestrae excommunicationis sententia promulgetur, ei plenam concedimus potestatem, quemadmodum felicis recordationis praedecessores nostri Adrianus, Alexander, Lucius et Urbanus Romani pontifices scriptis suis indulsisse noscuntur. Indulgemus etiam nobis, sicut a praedictis antecessoribus nostris indultum esse dignoscitur, ut prior loci vestri qui pro tempore fuerit, pro ipsis decimis libere possit securitatem juxta morem terrae praestare. Liceat quoque vobis clericos et laicos, liberos et absolutos e saeculo fugientes, ad conversionem recipere, et eos absque alicujus contradictione in vestra Ecclesia retinere. Prohibemus insuper ut nulli fratrum vestrorum, post factam professionem, sine prioris sui licentia fas sit de claustro discedere; discedentem vero, sine litterarum communium cautione, nullus audeat retinere. Praeterea sententiam, quam venerabilis frater Henricus Gradensis patriarcha, et bonae memoriae Ildebrandus, basilicae Duodecim Apostolorum presbyter cardinalis, tunc apostolicae sedis legatus, super controversia inter vos et Dominicum plebanum S. Bartholomaei, de quibus parochialibus domibus, scilicet super domibus Justorum, Maurocenorum, Gradonicorum, Graecorum, Leonardi fradelli, et Dominici Aurei, quas quisque sui juris esse dicebat, quondam diutius agitata, rationabiliter protulerunt, sicut in authentico scripto illorum exinde facto noscitur contineri, auctoritate apostolica confirmamus. Sepulturam quoque ipsius loci liberam esse decernimus, ut eorum devotioni et extremae voluntati qui se illic sepeliri deliberaverint, nisi forte excommunicati vel interdicti sint, nullus obsistat: salva tamen justitia illarum ecclesiarum a quibus mortuorum corpora assumuntur: statuentes ergo ut nullus sine vestro consensu parochianis vestris in infirmitate positis poenitentiam dare, aut eos inungere, vel ad sepulturam accipere audeat, nisi salva justitia ecclesiae vestrae, sacris canonibus institutae. Obeunte vero te, nunc ejusdem loci priore, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia, seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars consilii sanioris secundum Deum et beati Augustini Regulam canonice providerint eligendum. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat Ecclesiam vestram temere perturbare, ut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare; sed omnia integra conserventur, eorum pro quorum gubernatione ac sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate et dioecesani episcopi canonica justitia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, etc. Ego Gregorius, catholicae Ecclesiae episcopus ss. Ego Paulus, Praenestinus episcopus ss. Ego Theobaldus, Ostiensis et Velletrensis episcopus ss. Ego Laborans, presb. card. S. Mariae trans Tiberim tit. Calisti ss. Ego Gratianus, SS. Cosmae et Damiani diac. card. ss. Ego Radulfus, S. Georgii ad Velum Aureum diac. card. ss. Datum Mutinae, per manum Moysis Lateranensis canonici, vice agentis cancellarii, X Kal. Decembris, indictione VI, Incarnationis Dominicae anno 1186, pontificatus vero domini Gregorii papae VIII anno primo.

Notes: (quod absit!)