EPISTOLA XXXVI. 1. 2. 3. 4.
Author: Paulinus Nolanus

Amandi Burdegalensis presbyteri precibus animam sui fratris et seipsum commendat. Successit postea Amandus ille in Burdegalensi episcopatu S. Delphino, et inter sanctos ipse quoque recensetur in Romano Martyrologio 14 kalend. Julii.

Sancto et merito venerabili, ac dilectissimo AMANDO, PAULINUS. Dulcissimum oris vestri gustum in brevi sanctitatis vestrae sermone libavimus. Nam sicut mellis gutta idem sapit quod totus favus, sic et in uno licet verbo stillicidium linguae vestrae totum sanctae animae vestrae saporem refert: quia quidquid de bono thesauro promitur, bonum atque pretiosum est. Nec ideo margarita vilis est, quia exigua; sed ideo magis pretiosa, quia et in exiguo modo magnum pretium habet, ita ut, sicut Evangelica quoque testatur autoritas, profligatis etiam comparanda patrimoniis appetatur. Sed et granum sinapis, quod minimum videtur in semine, maximum tamen exstat in olere. Cujus seminis verbum quia in vobis satum est, et in corde vestro viget, unde cor ardens habetis in via Domini, ideo etiam brevis sermo vester dulcedinem simul ac vigorem verbi coelestis tenet, et nobis ministrat, ut nos etiam vestrae prudentiae sale condiamur. Et ideo nos quoque imitabimur in hac epistola parcimoniam sermonis vestri, etsi plenitudinem sensus vestri non valeamus imitari; hoc tantum respondentes, quod praecipue cum haec scriberemus, curae nobis erat ex recenti dolore fraternae divulsionis: quem etiamsi temporaliter ab hoc seculo sciamus assumtum, in illo nobis cito consequendum, tamen ea verius causa 221 obisse lugemus, quia ex his quae gesta ab ipso, in finem ejus vel ordinata sunt, peccatis magis nostris quam votis congrua egisse perspeximus, ut mallet ad Dominum debitor transire quam liber. Ob hoc impense rogamus, ut quasi frater, quod nobis in Domino esse dignaris, unanimos fratres juvans, et hanc meritis fidei tuae mercedem accumules, ut pro eo infirmitati nostrae compatiaris, et orandi labore conspires; ut misericors et miserator Deus, qui facit omnia in coelo et in terra, et in mari, et abyssis, refrigeret animam ejus stillicidiis misericordiae suae per orationes vestras. Quia sicut ignis accensus ab eo ardebit usque ad inferos deorsum, ita proculdubio etiam ros indulgentiae ejus inferna penetrabit, ut roscido pietatis ejus lumine in tenebris ardentibus aestuantes refrigeremur. Ora et pro nobis, ne in peccatis nostris moriamur; notum faciat nobis Dominus finem nostrum, ut sciamus quid desit nobis, et properemus adimplere quod restat; ut non revolvamur in medio dierum inanium, texentes operibus vacuis araneae telam, sed dies pleni inveniantur in nobis; ut simus pueri centum annorum morientes, id est, malitia parvuli, et sensibus perfecti; Ita fiat, ut mortui superstitibus exemplo bono salubrem poenitentiam relinquamus: neque septem dies luctus noster excedat, si consentiamus in hujus vitae via adversario nostro, id est, spiritui ac verbo Dei, quod nobis peccantibus adversatur. Nam et Spiritus arguit mundum de peccato; et sermo Dei, ut Dominus in Evangelio contestatur, si ei non pareamus, accusator noster erit, et tradet nos judici Verbo, qui rationem talenti sui usque ad novissimum quadrantem exiget; et, nisi exercitio pietatis, quae ad omnia utilis est, duplicatum pecuniae suae fenus receperit, otiosae fidei partem cum infidelibus ponet : quia proximus infideli est, qui mortuam sine operibus fidem vacuo Christiani nomine gerit. Et hic est insipiens, cujus luctus omnis temporis est, quia timorem Domini non habens, caput sapientiae non tenuit. Et factus in cauda est, quia non habitat in medio domus, qui diligens iniquitatem odit animam suam, et traditus ministro inferni carceris, mittitur in tenebras exteriores, quia secundum exteriorem hominem vixerit. Propterea hic sine fine lugendus est, quia 222 in ignem damnandus aeternum sine fine morietur. Pacem ergo habeamus ad Dominum, pacem non hujus mundi, quae amica peccatis Deo dissidet; sed pacem Christi, quae cum Deo conserit, et nos Christo conformat, si adhaereat Verbo Dei anima nostra, ut efficiamur unum cum Deo per interventum mediatoris, qui est pax nostra; quia fecit utraque unum, naturas discordes Dei et hominis in se copulans; et in nobis duo unum faciens, id est, carnem animae spiritali consentientem; et tunc ignis in medio nostrum manebit, seu harum in nobis duarum vel eum spirituum trium consensus invitet, ut faciat in corde nostro sibi placitam cum Patre et Spiritu mansionem, et vicissim nos ubi ipse est ducat, dicens: Intrate in gaudium Domini vestri .

Notes: (V. not. 179)