medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA IX.  Inter Patres reverentissimo, et inter amicos charissimo, domino  PETRO  abbati Cluniacensium, frater  HEINRICUS,  sive jubente, sive permittente Deo, Belvacensis electus, seipsum, et si quod amplius potest.
Author: Petrus Cluniacensis

Parcat vobis omnipotens Deus! Quid est quod fecistis? Sepultum hominem revocastis ad homines, et consilio vestro, cui nimium creditum est, expositus sum, et repositus in terribile curarum pelagus, ut me iterum honoris altitudo resorbeat. Nescivi, anima mea conturbavit me, propter quadrigas Aminadab, quas suscepi regendas, regi, non regere opus habens. Manus meas miserunt ad fortia: opus esset fortitudine. Speculator domui Israel factus sum: opus esset prudentia. Sapientibus et insipientibus debitor factus sum: opus esset justitia. Praedicatur populo Dei datus sum: opus esset temperantia, ne forte cum aliis praedicavero, reprobus inveniar. Sed quae sunt ista, et quis sum ego? Vel ubi ista, et ubi ego? Domine Pater, et Deus vitae meae, imperfectum meum viderunt oculi tui. Domine, vim passus sum, responde pro me, quia sola obedientia coegit me, sine qua, juxta virum sanctum infidelis quisque esse convincitur, etiam si fidelis esse videatur. Et quia nemo majori fiducia utitur, quam qui ex affectu diligit, nunc vos quasi portionem animae meae convenio, deponens apud vos familiarem, et dolentem querelam. Quid vobis visum est, ut litteris vestris ad dominum abbatem missis, faceretis stultitiam meam elevari super candelabrum? Credidisti quidem, Domine, propter quod locutus es, nec fallere, nec falli voluisti, sed non evasisti secundum. Verumtamen quoquo modo factum sit, et quaquaversum vertat exitum rei Dominus Deus noster, ego vester sum, et ad vestrum servitium, si dignamini, praeparatus. Me accipite in servum, in amicum, in filium, et illi sanctae multitudini, cui Deo auctore praeestis, specialem et uterinum monachum, ne dicam episcopum, sempiterno foedere sociate.


Notes: (quod absit!) ( Gregor. )
LIBER SEXTUS EPISTOLA PRIMA.  Venerabili, dilecto et diligendo domno  ADEMARO  abbati Figiacensi ,  frater  PETRUS  humilis Cluniacensium abbas, salutem, et licet laesum, tamen sincerum amorem.
Author: Petrus Cluniacensis

Scripsi semel, scripsi secundo semel scribenti, secundo non scribenti. Miratus sum nihil a vobis rescriptum meae primae epistolae, nihil secundae. Causam cogitanti, nulla praeter unam occurrere potuit. Si quaeritis quam aestimem, respondeo non invenisse vos ad objecta responsum. Quae si est, restabat unum, hoc est, confiteri reatum. Inde saltem rescribendi materia esset, inde mihi vestra loqui epistola posset. Confiteor culpam, postulo veniam. Et ut jam serio aliquid agam, bonum est ne differatis ultra venire ad nos, libenter paratos videre vos. Nec obstet itineri vestro querela mea, quia, ut ait Salomon, est regressio ad amicum. Exspectabo ego, aut Cluniaci, aut circa, vel in Natale Domini, aut in ejus Epiphania, adventum vestrum, facturus quae dixeritis ad votum vestrum.
EPISTOLA II.  Reverentissimo Patri et amico charissimo  PETRO  Dei gratia Cluniacensi abbati, frater  BERNARDUS  Clarevallis vocatus abbas, in vero salutari salutem.
Author: Petrus Cluniacensis

Utinam sicut praesentem epistolam, ita vobis mentem meam mittere possem! Sine dubio tunc clarissime legeritis quid in corde meo de amore vestro digitus Dei scripserit, quid meis impresserit medullis. Quid ergo? Incipio me iterum apud vos commendare? Absit! Jam pridem conglutinata est anima mea animae vestrae, et de personis imparibus pares animos fecit parilitas charitatis. Quid enim meae humilitati cum vestra sublimitate, si non inclinasset dignatio dignitatem? Ex tunc factum est ut utrinque permiscerentur, et mea humilitas, et sublimitas vestra, ut nec ego sine vobis humilis, nec vos sine me sublimis esse possetis. Haec dico, quia Nicolaus meus, imo et vester, in spiritu vehementi commotus, commovit me, asserens se vidisse epistolam nostram directam ad vos, in qua voces amaritudinis claudebantur. Credite amanti, quia nec in corde meo ortum est, nec ab ore meo extortum est quod aures vestrae beatitudinis exasperaret. Multitudo negotiorum in culpa est, quia, dum scriptores nostri bene retinent sensum nostrum, ultra modum acuunt stylum suum, nec videre possunt quae scribi praecepi. Parcite hac vice, quia quidquid de aliis sit, vestras videbo, et non credam nisi oculis et auribus meis. Caetera vobis communis iste filius planius et plenius viva referet voce. Ipsum tanquam me audietis, qui vos diligit non verbo, neque lingua, sed opere et veritate. Salutate nobis sanctam illam multitudinem vestram, et orate ut orent pro puero suo.
EPISTOLA V  Charissimo fratri et filio  NICOLAO,  frater humilis (nosti cujus hoc cognomen sit), salutem et sincerum amorem.
Author: Petrus Cluniacensis

Quoniam te non ficta charitate diligo, diu tui immemor esse non possum. Dilexi te quandiu noster colore fuisti; sed et nunc quantum ad me, colore, ut puto, non corde mutato, non minus te diligo. Maluissem te meum quam alterius, sed quia ubique Dei es, meum quoque te ubique reputo. Redde ergo vicem, ut vere te diligentem diligas, quia nec ipse totus cum totis suis viribus mundus ab hoc me proposito avocare potest, nec te quidquam a simili proposito avocet. Nosti quod nihil temporalis commodi praestoler a te, nosti quod nulla alia causa me moverit ad amandum te, nisi ea quae sola diligenda erat in te. Sed interrogas. Quae? Quia te litteratum, quia strenuum, quia religiosum, licet ex tempore non ab aeterno esse aut cognovi, aut aestimavi. Sed de his satis. Sequantur reliqua. Scribo epistolam domino Clarevallensi, quam per te illi praesentari volo. Lege illi eam intente ac studiose, et, quantum poteris, exhortare ut quod sola charitatis gratia scripsi, ad effectum perducatur. Insta ei quia propter brevitatem temporis instandum est, ut in hoc proximo Omnium Sanctorum festo fiat quod opto, et si quos forte obviantes invenerit, in meam, quae ut puto et sua est, sententiam transire compellat. Fratrem regis, quem sincere diligo, Philippum Leodiensem, Galcherium cellararium, Garnerium nostrum, Fromundum hospitum custodem, et reliquos, quos melius me nosti, fratres, ex parte nostra affectuose saluta.


Notes: (quod plus est)
EPISTOLA VI.  Charissimo Patri et domino  PETRO  Dei gratia Cluniacensium abbati frater  BERNARDUS  Clarevallis vocatus abbas, salutem et orationes.
Author: Petrus Cluniacensis

Vidi litteras etc. Vide inter epistolas S. Bernardi, Patrologiae tom. CLXXXII, col. 00.
EPISTOLA VII.  Patri suo domino Cluniacen. frater  NICOLAUS.
Author: Petrus Cluniacensis

In brevi sicut puto visurus faciem vestram, mitto vobis epistolas vestras. Librum quoque domni abbatis Clarevallis ad dominum Papam, epistolas etiam duas quas eidem domno abbati et mihi misistis hoc anno. Illud autem non lateat sublimitatem vestram, quia litterae vestrae multum addiderunt promotioni fratris Heinrici, et libentissime auditae sunt ad archiepiscopis et episcopis Franciae, et serenitati vestrae multae gratiae redditae sunt, sicut ego melius et fidelius viva referam voce.
EPISTOLA IX.  Venerabili domino et in Christo dilecto  PETRO  Dei gratia Cluniacensium abbati,  HUGO  Viennensis dictus archiepiscopus, salutem et dilectionem.
Author: Petrus Cluniacensis

Quanto propensiore studio vos et vestra diligimus, quantoque de dilectione vestra confidimus, tanto amplius miramur, imo satis mirari nequimus, si a vobis, vel a vestris frequentes adversus nos querimoniae ad aures domini papae, sicut litterae ejus indicant, prius quam ad nos pervenerint. Si enim in aliquo majestatem vestram nos offendisse praesensissemus, novit Dominus, et ante clamorem et post, nos inde satisfacere paratos. Quod si, ut credimus, et optamus, non a vobis, sed aliunde, falsa suggestione domino papae hujusmodi sunt intimata, dilectionem vestram quanta possumus precum instantia rogamus, quatenus ea falsa esse, et nos vobis benevolos et propitios, non infestos, ei denuntiare non differatis.
EPISTOLA X.  Summo pontifici et nostro speciali Patri domino papae  EUGENIO,  frater  PETRUS  humilis fratrum Cluniacensium abbas, sinceram cum devota obedientia voluntatem.
Author: Petrus Cluniacensis

Non possum quantum volo gratias agere, quod non solum per nuntios saepe a me reverentiae vestrae transmissos, sed etiam per alios pro suis negotiis majestatem apostolicam adeuntes, quid erga me vel vestram Cluniacen. Ecclesiam animi geratis, ostendere non cessatis. Inde multa exempla habeo, quae nunc proferre supersedeo. Unum tamen profero, de quo sicut multum amoris vobis debeo, ita vos ejus causa, quod filiali praesumptione loquor, contra illud vel similia cautum esse exopto. Novit sapientia vestra, et ex Scriptura sancta frequenter recitat, homines in corde et corde loquentes: Qui exacuerunt ut gladium linguas suas ; et ut rursus idem qui haec protulit ait: Acuerunt linguas suas sicut serpentis, venenum aspidum sub labiis eorum . Hos plane, hos tales, magnis hominibus, in magnis occupatis saepe subripere solere, et pro veris falsa, pro antidoto venenum frequenter ingerere. De talium numero illi fuerunt, qui mentiri non metuentes, auribus sanctitatis vestrae tantum mendacii prodigium infuderunt, ut dicerent, et frequentes ad vos querimonias deferrent; quod dominus Viennensis archiepiscopus Cluniacenses monachos nequaquam protegeret, sed impugnaret: et unde memorabili et amplectendo verbo vestro longe positi supplicamus, quos propensius diligere deberet, nihilominus inquietaret. De his ergo ista vobis suggerentibus quid dicam? Quid dicam, nisi quod Psalmus, cujus sententias supra tetigi, dicit: Vana locuti sunt, unusquisque ad proximum suum, labia dolosa in corde et corde locuti sunt . Quid dicam, nisi quod et alibi idem horum prolator ait: Mentita est iniquitas sibi . Novit Pater, ut credo, filii cor; novit si recordatur, quae ei Antissiodori, vel apud Barum secreto suggessi, quod pene idem esset, quantum in libro conscientiae meae legere poteram, vobis mentiri quod mori. Unde sciatis me vera dicere, et vobis sicut coram Deo in Christo loqui: quod manus domini Viennensis, in quantum recolere possum, mundae sunt a sanguine omnium Cluniacensium; et juxta quod sentio, nisi forte quod non puto fallar, innocens est ab omni Cluniacensi noxa, ex quo Viennensis patriarcha factus est, non solum opere, sed etiam verbo. Si quis ergo ei derogare voluerit, et aliquid de apostolici amoris gratia diminuere, quaerat alios, quorum praetextu vel occasione hoc faciat, quam nos; quaerat alios quam Cluniacenses vestros, neque velamine falsitatis iniquitatem suam palliare contendat. Nam ut ista, de quibus, ut credo, sategi, dimittam, oro, Pater, ut tanto homini, tam probato, tantae vitae, tanti propositi, qui omnes pene dies suos a puero usque ad senium immolavit Deo, sicut omnibus bonis facitis, deferatis, et nullum contra ipsum, nisi de re comperta et probatissima audiatis.


Notes: (Psal.
LXIII) (Psal. CXXXIX) (Psal. XI) (Psal. XXVI)
EPISTOLA XI.  Summo pontifici et nostro speciali Patri domino papae  EUGENIO,  frater  PETRUS  humilis fratrum Cluniacensium abbas, cum filiali amore debitam obedientiam.
Author: Petrus Cluniacensis

Praesumens de pietate paterna, soleo vos saepe, Pater, rogare pro aliis; sed nunc pro illo, qui mihi prae cunctis aliis cordi est, velut pro me altero, majestati apostolicae supplico. Est autem hic dominus Jordanus, Casae-Dei abbas. Commendarem eum securius apud vos, quia commendabilis est, nisi notari timerem, quia frater est. Hoc tamen breviter et veraciter dico non eum egere commendatione mea apud vos, si mores ejus, si scientiam ejus, si famam ejus, vestra sapientia agnosceret, sicut agnoscimus nos. Adit praesentiam vestram, nullo, ut ab ipso accepi, negotio tractus, nisi sola causa videndi et visitandi vos. Suscipiat eum benigne, si placet, benignitas vestra, mihi non semel tantum experta; suscipiat et ego in ipso, si quem apud vos, quod non diffido, locum gratiae habeo. Deleatur, si placet, si quid unquam nubilum fuit adversus eum in mente vestra; et redeat ad eum illa, pro qua sola usque ad vos peregrinatur, gratia vestra. Quia pro ipso paucis supplico, credo quod non miramini. Caro enim et frater noster est.
EPISTOLA XVI.  Magnifico principi, domino  ROTGERO  regi Siciliae, frater  PETRUS  humilis Cluniacensium abbas, salutem praesentem et regnum sempiternum.
Author: Petrus Cluniacensis

Quantum sublimitatem vestram diligamus, quantum actus vestros prosperari, et in Domino, et in saeculo velimus, novit ille qui novit omnia. Audientes obitum filiorum vestrorum valde doluimus, et tam pro sospitate vestra, quam pro animabus illorum, missas celebrari, orationes ad Deum fundi, eleemosynas fieri, in conventu nostro praecepimus. Non solum autem nunc, sed et saepe diebus solemnibus, et majoribus capitulis nostris, inter alios reges, amicos et benefactores nostros, vestri memoriam frequentamus. De caetero notum facimus regiae magnitudini vestrae, nos multum dolere de inimicitis, quae inter vos et dominum regem Theutonicorum, seu imperatorem Romanorum versantur. Multum enim, tam ego quam multi alii, discordiam illam sentimus obesse regnis Latinis et Christianae fidei propagationi. Nam cum multa, sicut frequenter audivimus, augmenta Ecclesiae Dei, bellica virtute vestra de terris inimicorum Dei, hoc est, Saracenorum, proveniant, longe, ut credimus, majora provenirent, si firma pax et concordia vos et regem supradictum unirent. Est et aliud quod longe magis accendit animos nostros, et animos pene omnium Gallorum nostrorum, ad amandam et quaerendam pacem vestram, illa scilicet pessima, inaudita et lamentabilis Graecorum, et nequam regis eorum de peregrinis nostris, hoc est exercitu Dei viventis, facta proditio. Ut enim juxta quod in mente mea video loquar, si necesse esset, quantum ad monachum pertinere potest, non recusarem mori, si mortem tantorum, tam nobilium, imo pene totius Galliae et Germaniae miserabili fraude exstinctum florem, justitia Dei per aliquem suorum dignaretur ulcisci. Neminem vero sub coelo principum Christianorum video, per quem tam bene, tam congrue, tam efficaciter, sicut per vos, opus hoc tam sacrum, tam coelo et terrae optabile, posset impleri. Nam per gratiam Dei, quod non adulans dico, juxta quod ex praeteritis operibus vestris, et ex verbis multorum conjicio, ad tantum bonum istud perficiendum, aliis principibus, et animo sagacior, et opibus ditior, et virtute exercitatior, et ipso insuper loco propinquior estis. Exsurge igitur, bone princeps: quod voce quidem mea, sed tam meis quam omnium votis dico. Exsurge in adjutorium populo Dei, zelare sicut Machabaei legem Dei, ulciscere tot opprobria, tot injurias, tot mortes, tantum tam impie effusum sanguinem exercitus Dei. Paratus sum ego pro jam dicta pacis causa, mox ut se opportunitas praebuerit, imperatorem supradictum adire, et adhibitis mecum quos potero, totis viribus, omni studio, de pace tam Deo amabili, inter vos et ipsum reformanda et confirmanda tractare. Rescribam Deo volente vobis statim post colloquium quod invenero, et cuncta vobis litteris patefaciam.
EPISTOLA XVII.  Amantissimo Patri,  PETRO  Dei gratia venerabili Cluniacensi abbati, frater  BERNARDUS  de Claravalle, salutem, et quas potest orationes in Domino.
Author: Petrus Cluniacensis

Gravem nimis ac miserabilem Orientalis Ecclesiae gemitum, etc. Vide inter epistolas S. Bernardi, Patrologiae, tom. CLXXXII.
EPISTOLA XIX.  Amantissimo domino, et Patri venerabili, Dei gratia Cluniacensium abbati  PETRO, SUGERIUS  Beati Dionysii abbas, devotas in Christo orationes, amoris et servitii plenitudinem.
Author: Petrus Cluniacensis

Orientalis Ecclesiae calamitatem, etc. Vide in Sugerio, Patrologiae tom. CLXXXVI.
EPISTOLA XX.  Venerando, et praecordiali amico nostro domno  SUGERO  S. Dionysii abbati, frater  PETRUS,  humilis Cluniacensium abbas, salutis et praesentis et aeternae plenitudinem.
Author: Petrus Cluniacensis
Date:  [Cosdroe]

Doleo, et supra quam dicere possum doleo, quia sacro conventui vestro, quem apud Carnotum dominus rex consilio sapientiae vestrae et aliorum sapientum indixit, interesse non valeo. Credite intimo amico, credite vera dicenti, quia vere volo, sed non valeo; et quia non valeo, doleo. Quis enim non doleat se non interesse tam sancto collegio, ubi nullus proprium lucrum, ubi nullus quae sua sunt quaeret, sed quae Jesu Christi? Non enim res quaelibet agitur, sed de illa tractatur, qua major nulla, imo quae est omnium maxima. Nonne maxima omnium est providere, satagere, ne sanctum detur canibus, ne loca, in quibus steterunt pedes operantis salutem in medio terrae, rursum pedibus iniquorum proterantur, ne regia Jerusalem a prophetis, ab apostolis, ab ipso omnium Salvatore dedicata, ne nobilis illa totius Syriae metropolis Antiochia iterum blasphemis, et nefandis hominibus subjiciantur, ne ipsa salutaris crux, jam ab impiis, ut dicitur, obsessa, ut olim a Cosrohe capiatur, ne ipsum sepulcrum Domini, quod hactenus, juxta prophetam, gloriosum toto in orbe fuerat , fortassis ut illi minari solent, radicitus avellatur? Huic ergo tam sancto, tamque necessario tractatui, ad quem humilitatem meam, venerande vir, invitare voluisti, libentissime, ut dixi, interfuissem, si ullo modo potuissem. Quae iter hoc meum impediunt, multa sunt. Sed inter alia, specialia duo sunt: unum, multiplex incommodum corporis mei: quod a Natali Domini usque ad hoc tempus, pene assidue passus sum; aliud, conventus magnus priorum, quos, antequam de istis quae mandastis aliquid scirem, in ipso fere initio Quadragesimae, pro consilio inevitabilis rei, Cluniacum ea die qua conventus vester apud Carnotum indictus est, venire praeceperam. Suscipiat ergo, si placet, aequo animo unanimis, et charissima mihi reverentia vestra, non fictam, sed veracem excusationem meam; et apud se, et apud alios, excusatam habeat absentiam meam.


Notes: (Isa. XI)
EPISTOLA XXI. PETRO  reverendissimo domino et Patri, ac venerabili abbati Cluniacensium,  HELOISA  humilis Dei et ejus ancilla, spiritum gratiae salutaris.
Author: Petrus Cluniacensis

Visitante nos Dei misericordia, dignationis vestrae nos visitavit gratia. Gratulamur, Pater benignissime, et quod ad parvitatem nostram magnitudo vestra descenderit gloriamur. Est si quidem vestra visitatio magna magnis quibuslibet gloriatio. Norunt alii quantum eis utilitatis vestrae contulerit praesentia sublimitatis. Ego certe non dicam enarrare dictu, sed nec ipso valeo comprehendere cogitatu quam utilis, quam jucundus vester mihi fuerit adventus. Abbas noster, dominus noster, apud nos anno praeterito XVI Kal. Decembris, missam celebrastis, in qua Spiritui sancto nos commendastis. In capitulo, divini nos sermonis eulogio cibastis. Corpus magistri nobis dedistis, ac beneficium Cluniacense concessistis. Mihi quoque, quam nec ancillae nomine dignam sublimis humilitas vestra, tam scripto quam verbo, sororem vocare non dedignata est, singulare quoddam velut amoris et sinceritatis privilegium donastis, tricenarium scilicet quod mihi defunctae conventus Cluniacen. persolveret. Indixistis etiam, quod donum illud sigillatis confirmaretis apicibus. Quod itaque sorori, imo ancillae concessistis, frater, imo dominus impleatis. Placeat etiam vobis aliud mihi sigillum mittere, in quo magistri absolutio litteris apertis contineatur, ut sepulcro ejus suspendatur. Memineritis, et amore Dei nostri Astralabii et vestri, ut aliquam ei vel a Parisiensi, vel ab alio quolibet episcopo praebendam acquiratis. Vale. Dominus vos custodiat, et praesentiam vestram quandoque nobis exhibeat.
EPISTOLA XXII.  Venerabili et charissimae sorori nostrae, Deique ancillae  HELOISAE,  ancillarum Dei ductrici ac magistrae, frater  PETRUS  humilis Cluniacensium abbas, salutis a Deo, amoris a nobis in Christo plenitudinem.
Author: Petrus Cluniacensis

Gavisus sum, et hoc non parum, legens sanctitatis vestrae litteras, in quibus agnovi adventum meum ad vos non fuisse transitorium: ex quibus adverti, non solum me apud vos fuisse, sed et a vobis nunquam postmodum recessisse. Non fuit, ut video, illud hospitium meum, velut memoria hospitis unius noctis praetereuntis, nec factus sum advena, et peregrinus apud vos, sed civis sanctarum, et domesticus, utinam Dei! Sic sacrae menti vestrae cuncta inhaeserunt, sic benigno spiritui vestro omnia impressa sunt, quae in illo fugaci seu volatico adventu meo dixi, quae feci, ut non dicam ea quae studiose a me tunc dicta sunt, sed nec verbum forte negligenter prolatum ad terram caderet. Ita notastis omnia, ita tenaci memoriae ex sinceritatis affectu derivatae commendastis, quasi magna, quasi coelestia, quasi sacrosancta, quasi ipsius verba vel opera Jesu Christi. Forte moverunt vos ad illa sic retinenda, verba communis regulae, hoc est tam nostrae quam vestrae, quae de hospitibus praecipit, Christus in eis adoretur, qui et suscipitur. Forsitan et illa de praepositis, licet ego praepositus vobis non sim: Qui vos audit, me audit . Utinam haec mihi semper gratia detur apud vos, ut mei memor esse dignemini, ut pro me omnipotentis misericordiam, cum sacro gregis vobis commissi collegio, deprecemini! Rependo, et ego in hoc vobis vicem quam possum, quia et longe antequam vos viderem et maxime ex quo vestri notitiam habui, singularem vobis in intimis mentis meae recessibus verae, non fictae charitatis locum servavi, donum quod de tricenario vobis praesens feci, absens ut voluistis, scriptum et sigillatum transmitto. Mitto etiam, sicut mandastis, magistri Petri absolutionem, in charta similiter scriptam et sigillatam. Astralabio vestro, vestrique causa nostro, mox ut facultas data fuerit in aliqua nobilium Ecclesiarum praebendam libens acquirere laborabo. Res tamen difficilis est, quia, ut saepe probavi, ad dandas in Ecclesiis suis praebendas, variis objectis occasionibus valde se difficiles praebere episcopi solent. Faciam tamen causa vestri quod potero, mox ut potero.


Notes: (Luc. X)
EPISTOLA XXIII. PETRO  venerabili et honorando Dei gratia Cluniacensium abbati frater  PETRUS,  humilis pauperum Majorevi prior vocatus, cum eisdem pauperibus aeternam a Domino salutem.
Author: Petrus Cluniacensis

Noverit vestrae paternitatis dulcedo, domnum Petrum Vivianum duos de libris nostris habere, Glosulas videlicet continuas super Matthaeum, et beati Joannis Evangelium Glosulatum. Et quia satis eos retinuit, per annos scilicet viginti circiter, obsecramus humiliter vestram charitatem, ut dignetur ei praecipere, quatenus sine dilatione illos nobis procuret reddere. Memorem nostri paternitatem vestram, divina gratia incolumem diu custodiat. Sciatis denique quia si essetis abbas alter quilibet, et non tam celebris atque famosus, fracti foederis ac frustratae promissionis, quam de visitatione nostra vestra dignatio multoties fecit, aperta fronte quaereremus satisfactionem.
EPISTOLA XXIX.  Forti ac splendidae monastici ordinis, imo totius Ecclesiae Dei columnae, domino  BERNARDO  Claraevallis abbati, frater  PETRUS  humilis Cluniacensium abbas, salutem quam repromisit Deus diligentibus se.
Author: Petrus Cluniacensis

Si liceret, si Dei dispositio non obstaret, si in hominis potestate esset via ejus, maluissem, charissime, beatitudini tuae nexu indissolubili adhaerere, quam vel principari inter mortales alicubi, vel regnare. Quid enim? Nonne regnis omnibus terrenis praeferri a me deberet grata non solum hominibus, sed et angelis ipsis cohabitatio tua? Concivem te illorum si dixero, licet nondum spes in rem transierit, per misericordis Dei gratiam mendax non ero. Si plane mihi datum fuisset, usque ad ultimum spiritum tecum hic esse, daretur fortassis post hac, ubi et esses, etiam perpetuo esse. Quo enim currerem nisi post te, tractus odore unguentorum tuorum a te? Quod quia semper non datur, utinam vel saepe daretur! Et quia nec illud est, utinam saltem frequenter videam missos a te! Et hoc quia raro contingit, volo, ut vel in proximo sanctitas tua amantem se per suum Nicolaum usque ad octavas Domini mecum mansurum visitet, in quo vester, ut mihi videtur, ex parte, et meus ex toto spiritus requiescit. Videbo te, sancte frater, in illo, audiam te per illum; et quaedam, quae secreto nota fieri volo sapientiae tuae, mandabo per ipsum. Sanctae animae tuae, sanctisque sub regimine tuo omnipotenti Domino servientibus, me nostrosque quantis possum viribus, quanta possum devotione, commendo.