CI.  Eugenii III sententiam de canonicorum S. Alexandri et S. Vincentii Bergomatum controversia confirmat.   (Beneventi, Jun. 9.) [LUPI,  Cod. diplom. Bergom.,  I, 1151.]
Author: Adrianus IV

ADRIANUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis LANFRANCO praeposito caeterisque canonicis Sancti Alexandri Pergamensis ejusque successoribus, in perpetuam memoriam.

Quae a praedecessoribus nostris super causarum litigiis rationabiliter statuta esse noscuntur apostolicae sedis oportet munimine roborari. Eapropter, dilecti in Domino filii, paci et quieti vestrae providere volentes, sententiam quam inter vos et canonicos Sancti Vincentii super quibusdam causis unde inter vos et eos controversia fuerat diutius agitata felicis recordationis papa Eugenius, praedecessor noster, post sufficientem in praesentia sua et fratrum suorum ejusdem controversiae discussionem, communicato cum fratribus suis consilio, promulgavit et beatae memoriae papae Anastasius assertionis suae pagina confirmavit, nos praesentis scripti munimine roboramus, et perpetuis temporibus ratam et inconvulsam decernimus permanere. Constituit siquidem ut presbyteri Pergamensis episcopatus, qui post datam a felicis memoriae papa Innocentio praedecessore nostro sententiam ordinati sunt, sive qui deinceps ordinabuntur, utrique ecclesiae fidelitatem exhibeant; et si canonici Sancti Vincentii recipere forte noluerint nihilominus eam ecclesiae vestrae debeant exhibere. De poenitentiis autem hoc inter vos observari praecepit ut presbyteri totius Pergamensis episcopatus, quoties pro publicis criminibus ad poenitentiam parochianos suos adduxerint, utramque partem studeant convocare, et nullatenus absque praepositi vestri vel unius presbyterorum ecclesiae vestrae praesentia criminosis illis poenitentia injungatur. Adjecit etiam ut in mensa episcopi in sinistra parte praepositus ecclesiae vestrae primum locum obtineat et suos penes se clericos habeat. Statuit praeterea ut quoties in consuetis processionibus ad missarum solemnia celebranda canonici Sancti Vincentii ad vestram ecclesiam venerint IV parietes chori pacifice in ecclesia ipsa obtineant, et in vigiliis Beati Viatoris et in festo ejusdem, nec non in Litaniis Gregorianis cum incenso et aqua benedicta, campanis pulsatis, per personas vestras eosdem canonicos honorifice suscipiatis. Cum autem ad defunctorum exsequias vel aliis diebus vobiscum in ecclesia ipsa convenerint totum chorum ecclesiae vestrae cum eis pariter teneatis. Quoties vero vos cum eis in solemnitatibus vel exsequiis mortuorum vel in aliis conveneritis, praepositus ecclesiae vestrae primum locum in sinistra parte chori obtineat. Reliqui autem fratres cum eisdem clericis communiter sedeant. Decrevit itidem ut capellani ecclesiarum Sancti Salvatoris, Sanctae Agathae, Sancti Joannis, Sanctae Gratae ac Sancti Vigilii in Dominicis diebus praecipuisque festivitatibus ad majores missas in ecclesia vestra conveniant. In Coena vero Domini, ad baptismum et in aliis solemnitatibus, sicut divina consuevistis officia celebrare, ita omni tempore pacifice observetis. Ad haec quoniam quidam sacerdotum ad exhibendas vobis supradictas fidelitates moras innectebant, et quibusdam subterfugii eas retardare praesumebant, praedecessor noster bonae memoriae papa Anastasius apostolica auctoritate constituit, ut, juxta veterem consuetudinem ecclesiae vestrae, incontinenti post susceptos ordines eas vobis exhibeant. Et si statim exhibere contempserint donec exhibeant a susceptis ordinibus arceantur, suo etiam decreto sancivit ut Pergamensis episcopus nullum vobis indebitum gravamen aut inusitatum imponat. Ne igitur super his quae inter vos judicio sedis apostolicae decisa sunt, recidivo denuo litigio fatigemini et inde alterutrum partium alteram in expensas et labores adducat . . . . . judiciario ordine perpetuum silentium utrique parti constat impositum, auctoritate apostolica interdiximus ut nullus omnino hominum contra praefati antecessoris nostri papae Eugenii . . . et memorati Anastasii papae constitutionem aut sanctionem quam nos assertionis nostrae munimine roboramus venire praesumat vel . . . nostrae confirmationis.,. contraire. Si quis autem hoc attentare praesumpserit indignationem omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli apostolorum ejus incurrat. Amen. Ego Adrianus catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Guido presb. card. tit. S. Chrysogoni. Ego Hubaldus presb. card. tit. Sanctae Praxedis. Ego Julius presb. card. tit. Sancti Marcelli. Ego Hubaldus presb. card. tit. Sanctae Crucis in Jerusalem. Ego Octavianus presb. card. tit. Sanctae Ceciliae. Ego Joannes presb. card. Sanctorum Joannis et Pauli tit. Pamachii. Ego Henricus presbyt. cardinalis tit. Sanctorum Nerei et Achillei. Ego Odo diac. card. Sancti Georgii ad Velum Aureum. Ego Guido diac. card. tit. Sanctae Mariae in Porticu. Ego Odo diac. card. tit. Sancti Nicolai in Carcere Tulliano. Datum Beneventi per manum Rolandi, sanctae Romanae Ecclesiae presbyteri cardinalis, V Idus Junii, Incarnationis Dominicae anno 1156, indictione IV, pontificatus vero domni Adriani papae IV, anno secundo.