EPISTOLA X. IVO,  Dei gratia, Carnotensium episcopus, virginibus in Dunensi monasterio  [al.  coenobio] sancti Aviti Deo devotis, in virginitatis proposito placere virginum Sponso.
Author: Ivo Carnotensis
Date:  [est, v. c. ] [facilior, v. c. ] [ sic in vett. codd.; antea spiritualis] [putre pulchritudinem, v. c. ] [legistis, v. c. ] [ al. nocivis vel 
lascivis] [haec]

Gloriosum nomen virginitatis, sed gloriosior est fructus. Cum enim justus quisque Domini sui vestigia jubeatur sequi qua poterit, de virginibus legitur quia sequuntur Agnum quocunque ierit . Et cum unusquisque gradus conjugatorum vel continentium semper habeat de perpetrata carnis corruptione quod defleat, virginitas intemerata semper habet in Auctore suo quo gaudeat. Cujus quanto 6 superior gradus, tanto gravior est casus. Cui perseveranti quanto felicior et suprema speranda est glorificatio, tanto cadenti miserior et extrema timenda damnatio. Virginitas supernae civitatis est virtus, supernorum civium decus, ubi non habet quis de integritate quod perdat, de corruptione quod doleat. Quam quisquis in hac mortalitate studiosius aemulabitur, eo familiarius Sponsi virginum visitatione et charitate delectabitur; ut autem probetis hanc paradisi esse virtutem, mementote quia primi parentes hanc ante peccatum in paradiso servaverunt, post lapsum facti exsules in terris amiserunt. Nam quia suae civitatis munimenta projecerunt, ab antiquo hoste facile expugnati, et in hujus exsilii aerumnas expulsi, ejusdem civitatis ornamenta merito perdiderunt. Ut ergo valeatis de exsilio ad patriam repedare, ejusdem patriae munimentis vos munite, ejusdem ornamentis vos ornate; quo et antiqui hostis callida tentamenta fortiter respuatis, et immortali Sponso, cui integritatem corporum vestrorum devovistis, complacere valeatis. Christo enim vovistis nubere, non clericis. Christo vovistis nubere, non saecularium hominum colloquia frequentare. Ad hoc enim vobis septa monasterii facta sunt, ne mundi amatores intra castra mundum fugientium recipiatis, ne ad publicum prodeatis, ac de corporali mundi visione, tractis introrsum foedis imaginibus atque expugnata intus virginitate, corpus quoque corruptioni subjici permittatis. Quomodo ergo pudicitiam servare valebitis, quae cum impudicis hominibus miscere colloquia publica vel privata quotidiano usu laboratis? legistis enim: Corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae . Non enim beata Virgo Maria, cujus vita Christi virginibus specialis est forma proposita, residebat in publico, nec procorum delectabatur colloquio, quando est ab angelo salutata, quando est Spiritu sancto obumbrata et mater Salvatoris effecta. Sic reliquae sanctae mulieres, quae in proposito sanctitatis Deo placere voluerunt, virorum colloquia respuerunt, praeter eos, quorum necessitatibus aliquando de sua substantia charitate monente ministraverunt, vel a quibus sanctae exhortationis gratiam percipere meruerunt, non autem aliquando carnis amatoribus pretiosa veste, vel fucata facie, non gestu lubrico, vel soluto incessu placere studuerunt; immortalis etenim Sponsus in interiori homine vestro imputribilem quaerit pulchritudinem, non exterioris hominis pulchram putredinem Sic enim de sponsa Christi legitis in psalmo: Omnis gloria ejus filiae Regis ab intus . Christi ergo virginem primum decet cordis humilitas, facies pallida macieque confecta, cutis cilicio squalida, non balneis frequentibus accurata, in loquendo verecundia, in audiendo obedientia, in cibo parcitas, in potu sobrietas, in incessu gravitas, in veste vilitas, non dissolutae mentis nutrix et index prodigalitas, ut in his omnibus non voluptati serviatur, sed necessitati. Sicut enim bona domus in ipso vestibulo agnoscitur, sic religiosae mentis habitus his signis foris agnoscitur, et eisdem ad contemptum sui quotidianis profectibus eruditur . Quanto enim quisque vilior est in oculis suis, tanto sublimior est in oculis Conditoris. Oportet quoque ut semper sitis intentae orationi, aut lectioni, aut operi, ut diabolus vos inveniat occupatas , nec mentes vestras nocuis et vagis cogitationibus expositas. Iste enim mos legitur fuisse in monasteriis Aegyptiorum, ut neminem reciperent qui nollet operi operam dare , non propter necessitatem, sed propter vitandam otiositatem, quae inimica est animae. Ad haec fortasse dicturae estis, quod dixerunt quidam a Domino recedentes, et post Satanam abeuntes: Durus est hic sermo . Non potest talia pati nostra aetas, non potest ferre nostra ingenuitas. Quibus respondeo: Quae vestrum nobilior beata Caecilia, quae cilicio membra domabat? Quae vestrum Agnete beatissima tenerior, quae non solum conjugium nobilium sprevit, sed sicut ipsa de se dicit, carnis spurcitias immaculato calle transivit? Plena sunt exemplis religiosarum et religiosorum saecula, qui in omni conditione, in omni sexu, in omni aetate supra dictis modis Domino placuerunt. Quare ergo vos non poteritis in Patre luminum, quod isti et istae potuerunt? Est aliud quod fortasse vel tacita cogitatione proponetis: si familiaribus nostris denegaverimus consueta colloquia, et ipsi denegabunt nobis solita obsequia, subtrahent nobis necessaria subsidia. Ad quod ego vobis ex apostolica voce promitto, quod fidelis Deus, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis sustinere , sed parabit vobis pro uno carnali amatore centum spirituales amatores, per quos vobis necessaria ministrabit, et res monasterii vestri tutas et incolumes conservabit. Si enim aliqua vestrum esset alicui nuptiali foedere sociata et ad alium transiret, nonne adultera judicaretur? nonne capitali sententia a judicibus puniretur? Quanto magis putatis eam majora mereri supplicia, quae, spretis castis immortalis Sponsi nuptiis, amorem suum cuiquam carnaliter impendit? Hoc considerantes charissimae immortali Sponso adhaerere, totum amorem vestrum illi impendite, famae vestrae, quam ex parte maculastis de caetero consulite, ne compellar ad vos quandoque in virga venire, et inveniam vos quales nolo, et vos me inveniatis qualem non vultis. Volo autem et praecipio in summa obedientia, ut omni hebdomada semel in conventu vestro legatur haec epistola, quatenus ea quae inhonesta sunt, sollicite cavere discatis, et quae honesta sunt et saluti vestrae congrua, alacriter et fortiter observare studeatis. Bene valete.


Notes: (Apoc. XIV,
4) (I Cor. XV) (Psal. XLIV) (AMBROS.
lib. De virg. II) (S. HIER. in c. Nunquam, dist. 5) (S.

HIERON. epist. ad Rustic., et EPIPHAN. mon. haeresi 80) (Joan. VI) (I Cor. X)