CVIII. AD HENRICUM REGEM ANGLIAE.
Author: Arnulfus Lexoviensis

Quot et quanta beneficia, quantam honorificentiam, quantam familiaritatem et gratiam olim per multum tempus mihi regalis excellentia largita sit, ab animi mei memoria nulla potest occasione convelli, sed pristinus amor quo semper dilexi vos, et debita vobis dilectio perseverat. Turbatus sum saepius, et multis injuriis et detrimentis affectus; sed nihil unquam eorum fuit, quod vel zelum minuere possit vel fidei veritatem. Nunc autem gloria mea est testimonium conscientiae meae quod quam diu me ad consilia et negotia sua bonitas regalis admisit, semper in omnibus intemerata fidei meae refulsit integritas, et sedulitatem meam rerum efficientia commendavit. Exsultabam igitur quod ad votum domini mei gratia respondebat, meque felicem et omni donatum beatitudine reputabam, si quid studio meo videretur accidere, quod utilitati ejus accederet vel honori. Cum autem valde sint amara quae patior, nihil mihi constat amarius quam quod voluntatem domini mei adversum me graviter experior immutatam, quoniam ipsius mihi, perseverante gratia, quaslibet injurias et detrimenta fortunae minima reputarem. Gauderem siquidem et in contemplatione ejus et gratiae memoria respirarem, omnemque mihi amaritudinem haec mihi super excedendi dulcedine gaudia recompensarent. Sperabam quod usque ad exitum meum haec ipsius mihi gratia permaneret, ut tandem perpetuo somno in dulcedine ista viderer tanquam in ipsius brachiis obdormiisse. Res autem nunc in contrarium non merito certe meo, sed invida delatorum suggestione, conversa est, et pro antiqua domini mei dilectione odium, pro liberali beneficentia gravamen experior, nullumque mihi vel in necessitate consilium, vel in oppressione levamen occurrit. Profecto defecissem, nisi me perennis innocentiae meae conscientia confoveret, et quod apud liberalitatem animi vestri aliqua adhuc credo multorum meorum residere memoriam quia quod tanto ipsi constat exhibitum et a vobis tanta animi liberalitate susceptum est, levi fallaciarum vento deleri non potuit, quia de toto tempore quo vobis astiti, nulla prorsus desidiae meae vel fraudis argumenta procedunt. Credo itaque quod intra secretum pectoris vestri quidam adhuc vivat igniculus, qui adversus fraudes adulantium suo tempore convalebit, et antiquus ille fidelis vester Lexoviensis episcopus, ad omnem opportunitatem vestram semper promptus et efficax, inter caeteros cum gaudio poterit apparere. Interim quia malorum quae mihi et ecclesiae, cui deservio, frequentius irrogantur, nullus modus est, nec tolerabili possunt patientia sustineri, ad pedes misericordiae vestrae confugio, si etiam merita mea videntur obsistere, saltem ecclesiae miseramini, quia tempus miserendi ejus, quia venit tempus, prius quam ad irrevocabilem perniciem libertas ejus et possessiones ejus atque jura descendant. Ad summam senectutem meam vobis offero, cujus meliores annos vestra diutius obsequia consumpserunt, et eam ex hoc nunc indignissimum est a vestrae majestatis excellentia conculcari. Contra folium siquidem, quod vento rapitur, ostenditis potentiam vestram, et stipulam siccam conteritis, nisi dextram opprimentem vobis alleviare placuerit, et libertatem ejus misericorditer allevare. Nihil autem mihi molestius est quam, etsi non meruerim, ecclesiam tamen occasione mea intueor aggravari. Unde nullum desiderium, nulla mihi voluntas est praelationem hanc diutius obtinere. In hac praesertim debilitate mea et incommodo indignationis vestrae, sub qua nec episcopus aliquis proficere possit nec ecclesia prosperari. Sed si vestrae placuerit majestati eam ad pristinam reducere libertatem, suaque ipsi jura in perpetuum firmare, paratus sum cedere, dum mihi intuitu pietatis modica ad sustentationem portis reservetur. Si vero ad hoc vestra non poterit sublimitas inclinari, sustinebo usque ad exitum vitae meae, quidquid divina mihi dictaverit prudentia sustinendum. Nec enim sine periculo salutis meae possem dimittere destitutam, sed secundum vires meas cum gratia Dei virilius exspectabo in omni siquidem humilitate et patientia, donec vestra ad cor sapientia revertatur. Sane nulla a me, etiam si possem, contra reverentiam vestram rixa prorumpet, sed excedentem potentiam vestram humilitas expugnabit, quia sicut viribus repelli non potest, ita per se ipsam benignitate propria conquiescet. Verum nihil expostulo, quod omnium Christianorum regna non habeant, et quod antecessores mei tempore vestrorum et ego vestro et Patris vestri triginta annis et eo amplius inconcusse possedi. Valeat dominus meus, regnumque ipsius praesens perpetui regni successione confirmet. Querimonias sigillatim censui meas vobis et breviter adnotandas, ne taedium forte prolixior oratio generaret.