medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA XVIII. ABBATI CLARAEVALLI..  Sancti Bernardi diffusa per orbem sanctitatis et doctrinae fama permotus Hildebertus, in ejus amicitiae et familiaritatis sacrarium admitti eleganter et enixe postulat; illi interim Gebuinum archidiaconum Trecensem, ut virum moribus et litteris eximium commendans.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Balsamum ex odore suo, et arborem ex fructu cognosci, paucos credimus ignorare. Sic et nobis ex opinione tua, charissime frater, innotuit, quam sis et ad sanctimoniam compositus, et integer ad doctrinam. Cum enim locorum intersticio 183 longius a te separemur, ad nos tamen usque pervenit, quam jucundas noctes cum tua Rachele ducas; quae progenies ex Lia tibi exuberet; quam totum te exhibeas, et cultorem virtutis et hostem carnis. Non alium loquuntur te, quicunque loquuntur nobis de te. Talis est odor olei effusi nominis tui, talia jam tuorum praemia meritorum. Has ex agro tuo spicas ante supremam colligis messionem. In hac enim vita quaedam merces virtutis est, conspicuum et immortale testimonium. Hoc ipsa sibi comparat, hoc ipsa sibi custodit. Hujus splendor non minuitur invidia, non exterioribus studiis adjuvatur. Quippe bona existimatio, sicut falsis delationibus auferri non potest, ita nec adulatoriis favoribus acquiri. Penes ipsos est eam vel ubertate virtutum proficere, vel defectu minorari. Sane de celeberrima opinione tua, spes in sinu Ecclesiae reposita est, eam minime casuram, quoniam fundata creditur supra firmam petram. Ex ea nos tuam edocti devotionem, desiderio desideramus in sacrarium tuae familiaritatis recipi, ibique recordatione tecum esse, ubi teipsum furatus colloquiis mortalium, pro mortalibus loqueris cum rege Angelorum. Porro huic desiderio nostro Gebuinus Trecensis archidiaconus plurimum adjecit, vir moribus et litteratura conspicuus. Eum tibi censeremus commendandum, nisi constaret illos quos tua dignaris gratia, commendatione alia non egere. Si nescis, illius etiam attestatione didicimus, te in Ecclesia eum esse, qui ad eruditionem virtutis, et exemplo sufficias et verbo. Caeterum ne litteris prolixioribus onereris, scripto ponimus finem, supradictae petitioni , finem minime posituri. Quid autem ex hoc animi geras, doceri deprecamur tuarum recursu litterarum.


Notes: (donec exaudiri mereamur)
EPISTOLA XIX. Responsio est sancti Bernardi ad epistolam praecedentem Hildeberti, cui reponit laudum vices, nihil interim de oblatis laudibus sibi tribuens.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bonum. Scripta gloriae tuae, imo et meae satis libenter accepi, vir 184 totius reverentiae, tenens in illis unde te non immerito glorificem, et ipse non immerito glorier. Siquidem gloria nostra haec est, tuae sublimitatis dignatio, tua, nostrae reputatio parvitatis. Nempe in alto non altum sapere, sed humilibus consentire , nil Deo charius, nil rarius apud homines. Quis sapiens, nisi qui sapientiae consiliis acquiescit? Ait autem: Quanto major es, tanto humilia te in omnibus . Hoc tu mihi exhibuisti, minori major, senior juniori. Possim proinde et ego tuam probatam sapientiam non indebitis efferre laudibus, et forte justioribus his, quibus me dignata est ipsa. Quippe interest ad dandam rerum certitudinem, quid incerta jactet opinio, quidque opus evidens reddat indubitatum. Quod autem certius probamus, hoc et praedicamus securius. Quae ergo ad me de me tibi scribere placuit, videris tu unde probaverit; ego laudum tuarum argumentum teneo minime dubium, ipsas mei laudatrices litteras tuas, in quibus alium fortasse delectat eruditionis insigne, sermo suavis et purus, oratio luculenta, gratum laudabileque compendium. Mihi vero prae his illa ducitur humilitas, qua tantillum tantus praevenire curasti, et obsequio salutandi, et praeconio praedicandi, et precandi reverentia. Sane quod ad me attinet, lego de me in litteris tuis, non quod sum, sed quod esse vellem, et quod non esse pudet. Verumtamen quod sum tuum est, et si quid melius Dei unquam munere fuero, tuum fore confidito, reverendissime atque amantissime Pater.


Notes: (Rom. XII, 16) (Eccli.
III, XX)
EPISTOLA XX.  Henricum I Anglorum regem obsecrat ut quoddam monasterium monialium, ejusque abbatissam sua protectione tueri et decorare dignetur.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Suo benefactori et domino.

Quantum liberalitati vestrae simus obnoxii, quantasve beneficiis vestris debeamus gratias, 185 nec explicare lingua sufficimus, nec opere promereri. In quantum nobis tamen desuper datum est, aeque pro vestra incolumitate et salute orationes Deo multiplicabimus, quemadmodum et pro nobis. Quia vero fortassis faciem vestram ulterius visuri non sumus, quod ad salutem vestram pertinet vestrae providentiae duximus suggerendum. Est obedientia quaedam in terra vestra, ubi sanctimoniales boni testimonii et probati, Domino servire noscuntur. Unde et vestram rogamus sublimitatem, quatenus pro salute animae vestrae, parentumque vestrorum obedientiam illam manutenere dignemini. Praefati quoque loci abbatissam, quae sibi nomen bonum religione et vita promeruit, et pro tuitione memoratae obedientiae fatigatam usque ad vos, exaudire velitis, Christum in illa, sicut credimus, suscepturi. Denique transfretaturum vos audivimus, et a nobis longe recessurum. Sed hoc certum habeatis quod aquae multae non poterunt exstinguere charitatem qua vos amplectimur, qua Dominum deprecamur ut angelus pacis iter vestrum comitetur.

Notes: (quod sine lacrymis dicere non possumus)
EPISTOLA XXI. GUILLELMO ABBATI S. VINCENTII.  In dissidio inter monasterium Gemmeticense, seu, ut loquitur, Gemegense, pro Ecclesiis de Seona et Cortegaem, testatur Hildebertus sui episcopatus tempore Gemmeticenses nullam litem movisse, seu clamorem deposuisse.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Turonorum humilis archiepiscopus, GUILLELMO abbati Sancti Vincentii Cenomanensis, salutem et benedictionem.

Piae et sanctae devotionis esse cognovimus, et nostrae professioni convenire, sacris desideriis assensum debere non negari. Hinc est, o Willelme frater et abbas Sancti Vincentii quod nos postulationes tuas assensu prosequendas duximus, quibus ea quae monasterii tui sunt, ab infestationibus 186 injustis ita defendi et liberari postulas, ut quod alterius juris est, aggredi non attentes. Unde ad praesens et auxilium nostrum postulasti et consilium, super novo quodam et irrationabili clamore abbatis et monachorum Gemegensis monasterii, dicentium Ecclesiam de Seona, et Ecclesiam de Cortegaem cum omnibus ad eam pertinentibus de jure sui esse monasterii. Cujus rei clamorem post nostrum e Cenomanensi Ecclesia egressum quatuor annis, modo tandem suscitaverunt, et sub monitione venerabilis fratris nostri Guidonis episcopi diem agendi nobiscum susceperunt; sed eos defecisse quidam religiosi etiam nominis omnino affirmant. Quod autem nos de illa debemus et possumus attestari causa, illud et dicimus et testamur. In Cenomanensi Ecclesia, Domino permittente, viginti et octo sedimus annis. Verum in tanto temporis spatio, nos nec a monachis Gemegensis monasterii, nec a suo abbate synodalem habuimus de praefatis Ecclesiis clamorem, sed nec inde clamor nobis audientibus in aliquo factus est concilio. Abbas quoque, vel monachi Sancti Vincentii, quandiu in praefata sedimus Ecclesia, nec vocati ad justitiam defuisse inveniuntur, nec ullum omnino subfugisse judicium. Recordor praeterea quod per quinque annos archidiaconus fuerim antequam praesul. Motam autem de praefatis Ecclesiis synodalem querimoniam nec recordor, nec scio.
EPISTOLA XXII. ARCHIDIACONO NANTONENSI R..  Amico charissimo fidem et officia nunquam desitura, maxime vero exsuli pollicetur; gratulatur interim quod ipso in exsilio, et ipsa etiam inter arma litteris incumbat, praesertim poeticis, et illum in armis Caesarem obstupescit, et in carmine Virgilium.
Author: Hildebertus Cenomanensis
Date:  [ forte adversis]

Justum est ut adversa communicent, qui prosperis coutuntur. Hinc est quod 187 eisdem confodior jaculis quibus te didici vulneratum. Quidquid enim est quo laederis, non unum te persequitur, sed alterum. Omnia tecum sustineo, quae te doleo sustinere. Porro amicum me, dum serenus esset aer, elegisti, dum nubilus erit, invenies. Infamis quaestus est proximum colere, dum succedit; dum male est, ignorare. Si quid igitur habeo, si quid possum, malo exsuli serviat quam civi. Exsul enim verum probabis amicum, quem civis forsitan ignorares. Hujus autem desolationis tuae nonnullum mihi remedium est, quod etiam inter arma poetam in integrum profiteris. Liberum curis existimo, cui et sensu locuples et ordine, venustum carmen exuberat. Fieri enim non potest ut idem pectus, et tantarum sollicitudinum, et talium sit officina studiorum. In armis audio te Caesarem, in carmine Virgilium obstupesco. Donec ita Virgilium exprimes, nec Caesaris negotia, nec militiae labores, vel curare credam te, vel sentire. Alioquin majorem mortalibus animum geris, qui tam dissidentibus studiis integer praeparatur.
EPISTOLA XXIII. F. DECANO.  Veri amici officium est benefactis, amicorum praevenire preces; quod egisse se asserit, et acturum pollicetur, erga incarceratum, ejus ad quem scribit amicum.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Praeter officium est quousque rogemur, oppressis differre subsidium. Hac enim celeritate praestanda sunt beneficia, ut ea potius accipiat improvidus quam importunus extorqueat. Unde et exspectatas preces anteire decrevi, ne si rogatus subvenirem, sero subvenisse judicarer. Vester hoc vinculatus non tacebit, cui spontaneus et hilaris ad omnem me obtuli humanitatem. Illum saepius in benedictionibus visitavi, diligenter omnia persecutus, quibus vel carcerales angustiae, vel inopia relevari potuerunt. Sed ne 188 nihil pro eo vestrae preces efficiant, eadem frequentius iterabo. Valete.
EPISTOLA XXIV.  Officiali cuidam Romanae curiae amicum suum nomine Simonem commendat, et ut eum Ecclesiae Romanae familiarem fieri procuret, obsecrat.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Successisse confitebor, si gratiae vestrae limen mihi contingat aperiri. Ad quod, ni fallor, compendiosam inveni viam, cum Simonem vestrum et colere decreverim et amare. Usus enim habet, ut qui filium diligit, a patre diligatur. Diligo autem praefatum juvenem, cujus indoles et multae mores gratiae satis expetunt diligi, plus extolli. Quod ut fiat dilatari vellem ejus notitiam, eumque fieri Romanae familiarem Ecclesiae, in qua mores hujusmodi, et gratiam inveniunt et mercedem acquirunt. Multis enim eam frequentasse profuit, qui promotionem quae pro conditione subtrahitur, pro vita consequuntur.
EPISTOLA XXVI.  Amico promittit inviolabilem amicitiae perseverantiam.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Si bene tibi est, congratulor; si secus , compatior. Quippe litteratura es simul et conversatione amplectendus, et in pectore meo perennem meruisti mansionem. Unde licet remotus a me, memoria tamen totus es apud me. Scias autem quia a festivitate sancti Laurentii febribus quartanis afflictus, omnino curas deposui, sustinens quod placet Domino meo me sustinere. Noveris autem me tuae voluntati devotum et obsequiis.


Notes: (quod absit!)
EPISTOLA XXVII.  Amico de ejus prosperitate et incolumitate congaudet, illi interim quidquid suum est ex animo offerens.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Jucunditas mihi et exsultatio exuberat, quoties obsequio famae bene vos valere cognosco. Etenim solemne est mihi vos colere, vos amplecti, vestramque promotionem inter meos assignare successus. Inde est ut mihi ad plenitudinem gaudii cedant quae circa vos prospera sunt, ad cumulum vero vos esse incolumem. Mendacii arguar, si frustra postulatis a me, quod possit amico, et expediat erogari. Interim rogo ut ad me vestra transfretet salutis pagina, qua mysterium vestrae voluntatis agnoscam.
EPISTOLA XXVIII.  Gratias agit Hildebertus cuidam episcopo amico suo, pro officiis perhumaniter et ultro exhibitis quibusdam e domesticis suis tempestate in itinere jactatis.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Pueris nostris, quibus navigaturis tempestas mare clauserat, cum ventorum 191 gratia deesset, vestra non defuit. Qui tandem ingressi navem, cum jam prope cursum peregissent, a portu jam proximo temporis perfidia retrorsum jactati, portum in pectore pontificis invenerunt. Ibi quies fatigatis, ibi supplementum earum, quae defecerant, expensarum. Attriverat eos diuturnior serenitatis exspectatio, sed vos ratem ad utendum ventis, et ad exspectandum ventos, eis necessaria providistis. Pulchrum sane atque praedicandum beneficium! Nullis redditum est meritis, nulla collatum tristitia, nullis supplicationibus comparatum. Nihil in eo fuit quod beneficii minuerit majestatem. Ad nomen amici, non ad preces venit.
EPISTOLA XXIX.  Afflictus Hildebertus luget mortem cujusdam sibi ex inimico amicissimi.
Author: Hildebertus Cenomanensis
Date:  [ forte offensione]

Plerumque humanis obrepit mentibus ut aliqua perstricti levi assensione , si non illis cedant pro studio voluntaria, officio destituant. Quod in alio genere hominum tolerabile, in his vero qui rei divinae intendunt, plenum doloris est. Silentium meum rumpit sermo clementiae tuae. Doleo, fateor, dolore acerbo, qui hucusque latueram super illius obitu, qui tantam devotionem erga Dominum induerat, atque tanto in me incubuerat affectu, ut quem antea persequebatur, nunc diligeret; quem ante ut adversarium repellebat, nunc ut parentem putaret.
EPISTOLA XXX.  Willelmo episcopo Wincestrensi ingenue fatetur sibi gratissimum fuisse, quod ab ipso sua opuscula transmitti petiisset, quae se ad illum missurum modestissime pollicetur.
Author: Hildebertus Cenomanensis
Date:  [movere]

WILLELMO, Dei gratia venerabili Wincestrensi episcopo, HILDEBERTUS Cenomanorum sacerdos, salutem et obsequiorum instantiam.

In me bene mihi complacuit, si quid egi quod tuae voluntati possit placere. Unde et spiritus meus magno gavisus est gaudio, cum didici transfretare tuum nuntium adme, per quem postulares aliquid ex me. Postulasti enim exarari tibi opuscula mea, et exarata transmitti. Quo audito haesi diutius, 192 vel amicum offendere metuens, vel risum legentibus suscitare. Si enim tibi non pareo, delinquo. Si praesumo quod exigis, ridiculus invenior. Cum autem necesse esset incidere in alterutrum, malui legentes in me, quam in amicum delinquere me. Illud siquidem incommodum est, hoc vitium. Ibi persona laeditur, hic natura. Docente autem philosopho didici miserabiliorem esse qui facit, quam qui patitur injuriam. Ex eo est quod sapiens aequanimiter injurias sustinet, inferre autem vel offensus ignorat. Hanc ergo pro te, beatissime praesul, indui sapientiam, ut dummodo morigeror amico, nihil laetitiae meae detrahant linguae gratuito detrahentes. Succensum confiteor, si gratiam tuam vel his vel aliis promerear obsequiis. Hoc autem certum habeas, quod vicem mihi rependis, si diligis me et ores pro me. Vale.
EPISTOLA XXXI.  Cuidam episcopo sibi amicissimo pro missis ad se pontificalibus sandaliis gratias agit, illorumque formam in Ecclesia Gallicana observatam, et rationem aperit, simul et quare textus evangelicus episcopo apertus, caeteris clausus offertur, ostendit.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Etsi quantas debemus non possumus, quas tamen possumus vobis gratias agimus, quia calceastis vestros pedes in praeparatione Evangelii pacis. Optima enim misistis sandalia, in quibus et ostensa est amicitia, et oblata doctrina. Ea namque torporem nostrum secretis excitant stimulis, et quasi quadam manu pulsant ut evigilemus, et assumamus nobis pedes evangelizantium bona. Placet nobis exhortatio hujusmodi, et ex ea sortiuntur sandalia gratiam, licet sandaliorum non servent formam. Nimirum consuetudinis est et rationis pertusa desuper esse sandalia, ut totus appareat pes, nec totus sit coopertus. Praedicator enim nec abscondere omnibus, nec omnibus evangelica debet aperire sacramenta. Hinc est quod apostolis Dominus ait: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei; caeteris autem in parabolis, ut videntes non videant, et audientes non intelligant . Et alibi: Nolite margaritas ponere ante porcos . Inde etiam est quod manus ad Ezechielem mittitur, in qua erat involutus liber, qui et expansus coram eo legitur, et scriptus intus et foris. 193 Ex eo queque traxit hanc Ecclesia consuetudinem, ut textus quidem pontifici apertus, caeteris autem clausus ad osculandum deferatur. Nec nos, velut vos doceamus, haec loquimur, sed ut pariter et amico significemus et episcopo, cujusmodi formae sandaliis Ecclesia utatur Gallicana. Quod si apud te non integram . . . . . sperem nihilominus in integris, scilicet exprimimus qua ratione utamur.


Notes: (Luc. VIII, 10) (Matth. VII, 6)
ª EPISTOLA XXXIV  Hildeberti episcopi Cenomanensis ad Urbanum II de coemeterio Sancti Vincentii.
Author: Hildebertus Cenomanensis

Sanctissimo Patri suo U. Cenomanensis episcopus.

Universis fidelibus, per spatiosum orbem longe lateque diffusis, clarescit antiquos Patres, ad vitandam urbium frequentiam, quaedam solitaria loca elegisse, ubi ad honorem Dei corpora fidelium honeste potuissent sepeliri. Ad quorum imitationem, pia et discreta sanctorum antecessorum nostrorum sollicitudo, in suburbio nostrae civitatis, ex possessionibus Cenomanensis Ecclesiae, quamdam abbatiam de Sancto Vincentio fundaverunt, ubi ipsi et successores sui, et canonici, et illi qui consistunt in ea parte civitatis quae ad feodum episcopi noscitur pertinere, per succedentia tempora sepelirentur, seorsum regulariter parte coemeterii retenta, ubi clerici ab aliis, sicut ordine, ita sepulturae differrent dignitate, propter quod monachis illius monasterii, inter alia beneficia in ecclesia nostra, quaedam ab antiquo praebenda collata est, ut illi qui pro nostris animabus Domino Deo sacrificia specialius offerebant, firmo charitatis et familiaritatis vinculo nobiscum astringerentur. In eodem itaque coemeterio, sine controversia, tam episcopi nostri quam canonici, a priscis temporibus, usque in praesentem consecuti sunt sepulturam. Caeterum noviter accidit quod, me absente, quidam canonicus noster moreretur; unde effectum est ut, dum canonici nostri ei debitum fraternitatis obsequium in ecclesia nostra, ut mos exigebat, persolverent, pauci eorum, semper peste discordiae laborantes, illum adhuc viventem asserebant praecepisse quatenus in coemeterio 199 de Belloloco sepeliretur. Caeteri vero fideles, qui confessioni ejus et unctioni interfuerant, testabantur illum inter fratres et Patres nostros apud Sanctum Vincentium sepulturam requisivisse; licet alias minime debuisset tumulari, nisi monachus, vel regularis efficeretur. Illi autem qui seditionem concitaverant, corpus defuncti, sancti et religiosi viri, ad instar sacrilegorum, in nostra urbe extra coemeterium, in terra minime consecrata, sacra usurpantes obsequia, sepulturae tradiderunt. Monachi vero, nostro adventu cognito, nostram humilitatem suppliciter multoties rogaverunt, ut eis, juxta consuetudinem Ecclesiae nostrae, corpus canonici nostri redderemus. Super hoc igitur capitulum nostrum frequentius et diligenter misimus, ne nostrae scandalum inferretur 200 Ecclesiae, fratri suo, contra antiquum morem, solitam denegantes sepulturam. Maxima quidem pars capituli nostro consilio pariter favebat, et praecepto; sed paucorum arrogantia, ut dictum est, rationi resistebat, et omnibus, me tantum excluso, qui corpus defuncti deferrent ad tumulum, minabatur supplicium. Sane monachi se sentientes praegravari, cum suam nec jure, nec prece, possent investituram obtinere, ad sinum misericordiae vestrae, super his qui eos spoliaverant, appellaverunt. Idcirco, dulcissime Pater, hujus rei seriem veraciter vestrae beatitudini intimamus, humiliter exorantes, quatenus paupertati monachorum jus suum conservare dignemini, et perversorum pertinaciam vestra auctoritate conterere.
EPISTOLA XXXV.  Turstinum Eboracensem archiepiscopum de sua in eum amicitia certum facit, seque nihil unquam egisse, nec acturum quo illi ullatenus adversetur in ejus dissidio cum Rodulpho archiepiscopo Cantuariensi.
Author: Hildebertus Cenomanensis
Date:  [ supp. forte exercuit]

TURSTINO Dei gratia venerabili Eboracensi electo, suo charissimo amico ILDEBERTUS humilis Cenomannorum sacerdos, non facile de amico diffidere.

Sicut Seneca testatur, et omni et nulli credere vitium est. Unde et nonnulla vos respicit culpa, si apposuistis animo vestro sinistrum aliquid de amico prius credere quam probare, prius diffidere de eo quam in eo diffidendi invenire rationem. Mihi siquidem scripsistis in ore multorum esse quod legationem Cantuariensis ad domnum papam susceperim, ut quem flectere ipse non potuit, mea, quae vel nulla vel modica est, auctoritate flecteretur. Qua relatione vos vel leviter esse motum me non leviter movit. Sic enim significastis quod vel nunquam fuerim quem credebatis amicum, vel turpiter esse destiterim. Caeterum nondum ego hanc assumpsi audaciam, nondum decrevi justitiae sic adversari, nondum ita persequi meipsum, ut humeros illi supponam oneri: quod portare nec facile est, quia apostolica resistit auctoritas; nec honestum, quia impedit ratio; nec utile, quia imminet periculi magnitudo. Quod si nihil horum obstaret, Apostoli tamen memor sum sic dicentis: Si ea quae destruxi reaedifico, praevaricatorem me constituo . Nolite itaque credere, nolite opinari me esse mutatum, me ab eo qui fuerim dissentire. Veritatem loquor, animum meum loquor. Vivit Deus, et Dei Filius, et utriusque Spiritus, quia nec domnus Cantuariensis, nec pro eo aliquis a me postulavit, ut adversus Eboracensem Ecclesiam, causam ejus vel litteris commendarem, vel pro ea legationem susciperem. Sunt quae ipse nobis indicavit, unde nostrum quaesivit consilium: sed quae nihil omnino vestram vel spectant vel impediunt causam. De legatione quam antecessor ejus , sermo mihi et illi fuit, et de aliis quae a vestro procul sunt negotio, apostolorum limina nequaquam ad praesens visitare disposui. Vicem mihi rependetis, si in nostra perseveratis amicitia. Ego enim nunquam amici immemor, nunquam desertor esse sustinebo. Vale. Epistolas meas mihi mittere nolite differre.

Notes: (Gal. II, 18)
EPISTOLA XXXVI .  Quod conjugatis qui simul voluntarie continentiam voverunt, a voto non liceat resilire.
Author: Hildebertus Cenomanensis

M. Dei gratia venerabili Redonensi episcopo, atque W. Andecavensi archidiacono, I. Cenomanensis episcopus, salutem.

De muliere quae decumbenti viro, atque postulanti habitum monachi, non solum praestitit assensum, sed etiam voto continentiae oblato, ipsa eum tradidit tonsurandum, nunc autem facti poenitens, eumdem ad debitum thori postulat reverti, nihil aliud nobis videtur quam quod Augustinus sic ad Ediciam scribens ait: « Quod Domino pari consensu ambo voveratis, perseverantes usque in finem reddere debuistis. A quo proposito si lapsus ille est, tu saltem constantissime persevera. Quod te non exhortarer, nisi quia tibi ad hoc ipsum consenserat. Nam si nunquam tenuisses ejus assensum, numerus te nullus defendisset annorum. » Sane id quod mulier suam tuetur causam, scilicet quod per ministros Ecclesiae nec assensum viro dedit, nec promiserit castitatem, ei ad rescindendum continentiae votum non intelligo suffragari, licet, si per eos fieret, ordinatius factum diceretur. Et hoc beatitudini vestrae scripsi, in eorum sententiam sine disceptatione transiturus quibus id quod melius est Dominus revelabit. Valete.