EPISTOLA VI [Olim VIII], AD JOANNEM EPISCOPUM CONSTANTINOPOLITANUM.  Eum arguit, qui universalis episcopi nomen sibi vindicabat, qua de causa generalem synodum convocaverat.
Author: Pelagius II
Date:  [S. Leo.

epist. 53] [Idem epist. 47] [licet
agi] [scribere] [convocasse] [Socr. II, 8 et 13, Soz. III, 9] [S. Leo, epist. 47] [unus] [S. Greg., ibid.] [illi] [Huc usque sancti
Gregorii verba interpolata aut corrupta] [Edit.
Rom., salutis] [per se sua dogmata destruunt] [S. Leo, epist.
87] [ Edit.

Rom. item] [In Edit. Rom. deest
 pauca] [Hincm.

LV, C. 13] [Innoc. epist. 2] [S. Caelest., epist. 1]

Dilectissimis fratribus universis episcopis, qui illicita vocatione Joannis Constantinopolitani episcopi ad synodum Constantinopolim convenerunt, Pelagius.

Manifesto per gratiam Dei lumine evangelicae veritatis, ab universali Ecclesia, perniciosissimi erroris nocte depulsa, ineffabiliter gaudemus in Domino: sed non modico contristamur moerore, quia ea quae olim calcata fuerant, et funditus damnata, nec unquam fieri debuerant, redivivis radicibus germinant atque pullulant. Et quoniam multa, quae poenitudinem possunt generare , proveniunt, necesse est ea cassare quae contra ordinem et omnem auctoritatem facta esse noscuntur. Unde, fratres, rejecta penitus audacia, quae contra apostolicam sedem et contra ipsam Domini Salvatoris vocem, qua dictum est: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, , sumpta est disputandi contra Domini praecepta, vana errantium corda conquiescant, nec liceat defendi , quod non liceat agere . Relatum est ergo ad apostolicam sedem, Joannem Constantinopolitanum episcopum universalem se subscribere , vosque ex hac sua praesumptione ad synodum convocare generalem, cum generalium synodorum convocandi auctoritas apostolicae sedi beati Petri singulari privilegio sit tradita, et nulla unquam synodus rata legatur quae apostolica auctoritate non fuerit fulta. Quapropter, quidquid in praedicto vestro conventiculo statuistis, ex auctoritate sancti Petri apostolorum principis, et Domini Salvatoris voce, qua beato Petro potestatem ligandi atque solvendi ipse salvator dedit, quae etiam potestas in successoribus ejus indubitanter transivit, praecipio omnia quae ibi statuistis, et vana, et cassata esse, ita ut deinceps nunquam appareant, nec ventilentur. Etenim ipse Salvator beato Apostolo Petro tanquam ipsa per se veritas loquitur, dicens: Quaecunque ligaveris super terram, erunt ligata et in coelo; et quaecumque solveris super terram, erunt soluta et in coelo . Multis denuo apostolicis et canonicis atque ecclesiasticis instruimur regulis, non debere absque sententia Romani Pontificis concilia celebrari : quapropter recte non concilium, sed vestrum conventiculum vel conciliabulum cassatur; et quidquid in eo actum est, irritum habetur ac vacuum. Vos quoque deinceps, ut nullius hortatu talia praesumatis, si apostolicae sedis communione carere non vultis. Modo vero ideo suspenditur ultio, ut locum possit habere correctio . Praedecessores vero Joannis, et ipse Joannes, non semel, sed saepissime epistolas atque libellos propria manu subscriptos sanctis antecessoribus nostris miserunt, quibus coram Deo protestati sunt, nihil unquam proterve contra apostolicam sedem agere, nec de illius aut aliorum privilegiis quidquam usurpare: qui hactenus in archivo sanctae Romanae Ecclesiae sub sigillis ac chirographis eorum roborati habentur integri. In ipsis enim epistolis vel libellis, anathematis vinculo se et successores eorum constrinxerunt, si unquam aliquid contra eos praesumpsissent, aut contra apostolicam, vel ullius alterius episcopi sedem, quidquam adversi quoquo modo essent moliti. Idcirco eos non est necesse excommunicare, aut anathematizare; quia ipsi anathematis vinculo, propriis manibus professiones suas suaque scripta roborando, constrinxerunt. Sciat se tamen et ipse Joannes, nisi errorem suum cito correxerit, a nobis excommunicandum fore, et apostolicae sedis atque omnium sanctorum episcoporum communione carere. Universalitatis quoque nomen, quod sibi illicite usurpavit, nolite attendere, nec vocatione ejus ad synodum, absque auctoritate sedis apostolicae, unquam venite, si apostolicae sedis et caeterorum episcoporum communione vultis frui. Nullus enim patriarcharum hoc tam profano vocabulo unquam utatur, quia si summus patriarcha universalis dicitur, patriarcharum nomen caeteris derogatur. Sed absit a fidelis cujusquam mente, hoc sibi vel velle quempiam arripere, unde honorem fratrum suorum imminuere ex quantulacunque parte videatur. Quapropter charitas vestra neminem unquam suis in epistolis universalem nominet, ne sibi debitum subtrahat, cum alteri honorem offert indubitum. Adversarius namque noster diabolus, qui contra humiles saeviens, sicut leo rugiens circuit quaerens quem devoret , non jam, ut cernimus, caulas circuit , sed ita valide in quibusdam Ecclesiae necessariis membris dentem figit, ut nulli sit dubium, quia nisi unanimiter, favente Domino, cunctorum provida pastorum turba concurrat, omne, quod absit, citius ovile dilaniet. Perpenditis, fratres charissimi, quid e vicino subsequatur, cum et in sacerdotibus erumpunt tam perversa primordia. Quia enim juxta est ille de quo scriptum est: Ipse est rex super universos filios superbiae vestrae beatitudini indicet omnipotens Deus, quam gravi considerationis hujus gemitu torqueor, quod ille quondam mihi notissimus, ille omnibus dilectus, ille qui eleemosynis, orationibus, atque jejuniis videbatur occupatus, et ex eo quo foetebat cinere, ex ea quam praetendebat humilitate jactantiam tantam sumpsit, ita ut universa sibi tentet adscribere, et omnia, quae soli uni capiti cohaerent, videlicet Christo, per electionem pompatici sermonis ejusdem Christi sibi studeat membra subjugare. Nec mirum, quod ille tentator qui initium omnis peccati scit esse superbiam, et tunc ea in primo homine ante omnia usus est, et nunc eam in quibusdam hominibus ponit in fine virtutum; et qui aliquatenus bonis vitae studiis videbantur crudelissimas manus ejus effugere, eis in ipsis metis boni operis, et in ipsa quodammodo apponat perfectionis conclusione tendiculum. Unde magnopere orandum est, et omnipotens Deus assiduis precibus implorandus, ut hunc a mente illius avertat errorem, hoc ab unitate atque humilitate Ecclesiae malum superbiae et confusionis amoveat, et favente Deo, omnibus viribus concurrendum atque providendum, ne in unius veneno sermonis, viventia in Christi corpore membra moriantur. Si enim dici hoc licenter permittitur, honor patriarcharum omnium negatur; et fortasse is in errore perit, qui universalis dicitur, et nullus jam episcopus remansisse in statu veritatis invenitur. Oportet ergo ut constanter ac sine praejudicio servetis, sicut accepistis, ecclesias, et nihil sibi in vobis haec tentatio diabolicae usurpationis ascribat. State fortes, state securi, scripta quae universalis nominis falsitate condemnata sunt, nec dare unquam, nec accipere praesumatis. Omnes episcopos curae vestrae subjectos ab hujus adulationis inquinatione prohibete, ut universa vos Ecclesia patriarchas non solum in bonis operibus, sed etiam in veritatis auctoritate cognoscat. Si qua autem forsitan adversa subsequantur, unanimiter persistentes, etiam moriendo debemus ostendere, quia in damno generalitatis nostrum specialiter aliquid non amamus. Dicamus cum Paulo: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum . Audiamus quod primus omnium apostolorum dicit: Si quid patimini propter justitiam, beati eritis . Mihi enim credite, quia honorem quem pro praedicanda suscepimus veritate, si necessitatis causa exigat, securius pro eadem veritate relinquimus, quam tenemus . Orate, fratres, ut honor ecclesiasticus nostris diebus non evacuetur; nec unquam Romana sedes, quae caput est omnium Ecclesiarum, privilegiis suis usquam careat aut expolietur. Confidimus autem de vobis, charissimi, meliora atque viciniora saluti : quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque principatus, neque instantia, neque fortitudo, neque altitudo, neque profundum, neque creatura alia poterit nos separare a charitate Domini nostri Jesu Christi, et quae in ipso est, recta fide. Nolite itaque amittere confidentiam vestram, quae magnam habet remunerationem . Patientia enim nobis necessaria est ad colluctationes adversariorum, quatenus fidem intemeratam usque in finem conservantes, repromissionem percipiamus, quam repromisit his qui legitime certare deproperant. Adhuc enim modicum aliquantulum, qui venturus est veniet, et non tardabit . Ecce enim judex ante januam assistit , coronas hilariter promittens his qui pro eo passionibus submittuntur. Quod si quis se subtraxerit, non placebit animae meae; sed cadet de promissione propter negationem. Nos autem non sumus subtractionis filii in perditionem animae. Propter quod assumite arma Dei, ut possitis resistere in die malo adversus omnes inimicos sanctae Dei Ecclesiae et vestros, et induite loricam justitiae, calceati pedes in praeparationem evangelii pacis, in omnibus assumentes sculum fidei, in quo possitis omnia jacula nequissimi ignea extinguere: et galeam salutis accipite, et gladium Spiritus, quod est Verbum Dei, per omnem orationem et obsecrationem radicati et fundati in solatio fratrum pro Christo Jesu Domino nostro . Sed et nunc, fratres, commendamus vos omnes Domino, et verbo gratiae ejus, qui potest perficere et dare haereditatem vobis cum omnibus sanctis. Ipse autem Deus pacis et consolationis det vobis idipsum sapere in alterutrum, ut vobis invicem succurratis, et non sitis divisi, ut unanimes, uno ore et uno corde honorificemus eum in concordiam et consolationem fratrum, qui potens est confirmare vos secundum evangelium ejus, et juxta revelationem mysterii aeternis temporibus taciti , quibus vobis futurorum gaudiorum largienda sunt munera. Summopere etiam considerare debetis, quod hi qui fratribus invident, eosque damnare aut perdere cupiunt, per se et sua dogmata destruuntur . Dicit enim Dominus: Omne regnum in se divisum non stabit; et omnis scientia et lex adversum se divisa, non stabit . Ideoque necesse est ut concorditer salubres suscipiatis hortatus , et nihil per contentionem agentes, sed ad omne studium devotionis unanimes divinis et apostolicis constitutionibus pareatis, et in nullo patiamini providentissima canonum decreta violari, quatenus et Nicaenorum canonum constituta, et quae a nobis, vel a praedecessoribus nostris sunt provide et salubriter decreta, intemerata permaneant in futuro; et in Apocalypsi Dominus per Joannem loquitur dicens: Nolite timere, ego sum primus et novissimus, et vivus, et fui mortuus, et ecce sum vivens in saecula saeculorum . Et: Habeo claves mortis et inferni. Et paulo post: Vincenti dabo edere de ligno vitae, quod est in paradiso Dei mei . Et idem : Esto fidelis usque ad mortem, et dabo tibi coronam vitae. Et iterum: Qui vicerit, et custodierit usque in finem opera mea, dabo ei potestatem super gentes, et reget illas in virga ferrea, et tanquam vas figuli confringentur. Item idem: Ecce sto ad ostium, et pulso. Si quis audierit vocem meam, et aperuerit mihi januam, introibo ad illum, et coenabo cum illo, et ipse mecum. Qui vicerit, dabo ei sedere mecum in throno meo, sicut et ego vici, et consedi cum Patre meo in throno ejus . Vos, fratres, si non vultis cum eo damnari hortamini eum, et monete recedere a praefatis illicitis, et memor sit unde exciderit, et agat poenitentiam, et prima opera faciat. Sin minus, non mea loquar verba, sed ipsa Domini Salvatoris, quae per praedictum Joannem in jam dicto libro locutus est, replicans, aio: Veniam et movebo candelabrum tuum de loco suo, nisi poenitentiam egeris . Ipse enim magis tenet doctrinam Balaam, qui docebat Balac mittere scandalum coram filiis Israel, sicut iste docet vos scandalizare sanctam matrem Ecclesiam, et universum coetum tam sacerdotum, quam religiosorum Christianorum atque fidelium. Unde et in supradicto libro continetur ita : Novi opera tua novissima plura prioribus. Sed habeo adversus te pauca , quia permittis mulierem Jezabel, quae se dicit propheten, docere, et seducere servos meos, fornicari et manducare de idolothytis. Et dedi illi tempus, ut poenitentiam ageret, et non vult poenitere a fornicatione sua. Ecce ego mitto eam in lectum, et qui moechantur cum ea, in tribulationem maximam, nisi poenitentiam egerint ab operibus suis, et filios ejus interficiam in morte. Et scient omnes Ecclesiae, quia ego sum scrutans corda et renes, et dabo unicuique vestrum secundum opera vestra . Haec, fratres, valde cavenda sunt, et praecepta Domini, atque sanctae sedis apostolicae, quae vice Domini Salvatoris legatione fungitur, monita fideliter amplectenda et peragenda. De caetero, fratres, super provinciae causa unde sedem apostolicam dudum consulere voluistis , videtur nobis sufficienter tractatum a sanctis praedecessoribus nostris. Sed quia denuo nostram mediocritatem de eadem re interrogare dignum duxistis, scitote certam provinciam esse, quae habet decem vel undecim civitates, et unum regem, et totidem minores potestates sub se, et unum episcopum, aliosque suffragatores decem, vel undecim episcopos judices, ad quorum judicium omnes causae episcoporum, et reliquorum sacerdotum, ac civitatum causae referantur, ut ab his omnibus juste consona voce discernantur, nisi ad majorem auctoritatem fuerit ab his qui judicandi sunt appellatum. Unde non oportet ut degradetur, vel dehonoretur unaquaeque provincia, sed apud semetipsam habeat judices, sacerdotes, et episcopos singulos videlicet juxta ordines suos. Et quicunque causam habuerit, a suis judicibus judicetur, et non ab alienis, id est, a suae justis judicibus provinciae, et non ab externis, nisi a judicatis fuerit appellatum. Si vero in qualibet provincia ortae fuerint quaestiones, et inter ipsius provinciae episcopos discrepare coeperit ratio, atque inter ipsos dissidentes non conveniat, ad majorem tunc sedem referantur. Et si illae facile et juste non discernuntur, ubi fuerit synodus regulariter congregata, canonice et juste judicentur. Majores vero et difficiles quaestiones , ad sedem apostolicam semper referantur. Caeterum sanctorum Patrum statuta sequentes, synodali auctoritate omnes qui adversus Patres armantur, ut Patrum invasores et mactatores, infames esse censemus: quoniam ea vulnera, quae fomentis non sanantur, ferro abscindi vel curari necesse est. Unde, fratres, cessent injustae aemulationes, cessent insidiae, cessent falsae criminationes, ne infirmus quisquam, propter quem Christus mortuus est, talibus laceretur insidiis: ne ovis, pretio Christi redempta, lupinis a fratre saucietur morsibus. Merito ergo causa nos respicit , si talibus favere coeperimus. Corripiantur semper talia, nec illis, qui haec exercere conantur, aut patribus vel fratribus insidiantur, libere loqui concedatur, aut pro voluntate sermo proferri permittatur. Liquet omnino quod conniveant illis qui talia eos loqui permittunt; quoniam occurreret veritas, si falsitas et calumnia displiceret vel odium. Desinat igitur falsitas incessere veritatem; desinat suspicio, quae juste repellitur, insidiari; desinat odium et inimicitia persequi patres vel fratres; desinat conspiratio, quae ab omnibus est repudianda, infestare magistros. Horum igitur vitiorum auctores vel patratores, non sunt in accusatione pontificum recipiendi, sed penitus repellendi: quoniam jubent canonica decreta Patrum, ut accusatio vel testimonium eorum qui odio quoslibet insequuntur, vel qui inimici aut suspecti habentur, nullo modo recipiantur. Quorum statuta et nos firmantes, eadem omnibus inviolabiliter futuris temporibus tencre censemus. Quidquid autem per hac causa patres nostri decernendum duxere dignum, ut condecet, necesse est, cum labefactari vel infirmari coeperit, apostolica denuo auctoritate firmari ac renovari, fratribusque dari. Data Kalendis Martii anno Domini 587, indictione 5.

Notes: (sicut optavimus) (Matth. XVI) (Ibid.) (quia synodus taliter praesumpta esse non potuit) (Matth. XVI) (ut jam dictum est) (I Pet. III) (Job. XLI) (quod non sine gravi
dolore dicere compellor, dum frater et coepiscopus

noster Joannes mandata dominica, et apostolica praecepta,
regulasque Patrum descipiens, eum per elationem
praecurrere conatur in nomine) (Philipp. I) (II Pet. III) (instituente
Domino) (magistro gentium docente) (Hebr.
V, Rom. VIII, Hebr. X) (Habac. II, sec.
LXX) (Jac. V) (Hebr. X; Ephes. VI) (Act. XX; Rom. XV, XVI) (Matth. XII) (Apoc. I) (Apoc. II) (Apoc. III) (quia non solum, qui faciunt,
sed qui consentiunt facientibus, rei sunt (Rom. I) (Apoc. II) (semper enim potius vos verbis
Domini Salvatoris ferire et instrui cupio, quam meis,
licet et ipsa apostolicae auctoritatis sint ponderibus
plena) (Apoc. II) (ut jam
praelibatum est) (ut sancta synodus statuit, et beata consuetudo exigit)