medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA CCCCXVI. EJUSDEM AD . . . . .
Author: Gilbertus Foliot

Gravati sumus plus quam tibi et aliis dicere possumus, et nondum bene evasimus. Spes tamen nobis est evadendi salubriter, quia nobis, auctore Domino, propositum est satisfacere flagellanti. Flagellum aeternum declinare castigatione praesenti: neque certiores sumus de venia, quo gravius affligimur praesenti corporis poena. Flagellat enim Dominus omnem filium quem recipit. Parati ergo sumus patienti et laeto animo amara suscipere de manu Domini, qui dulcia toties in usum accepimus. Itaque sive vivimus, sive morimur, Domini sumus. Nihil enim aliud desideramus in vita, licet aliquid propositi differamus, donec domini regis, tuo utamur consilio. Interim domui nostrae, animae nostrae disponemus, pro consilio religiosorum, amodo praestante Domino, efficacius disponemus. Est autem quod tam de consilio religionis, quam de proprio concepimus spiritu, ut omnes malas consuetudines quae nostris temporibus per nos ortae sunt in archiepiscopatu, emendemus ante exitum nostrum. Unde cum in extremis agere videremur, Domino vovimus inter caetera, quod consuetudinem de secundis auxiliis, quam frater noster archidiaconus ecclesiis imposuit, destrueremus, ab ea relaxantes, liberantes ecclesias: sub anathemate prohibuimus, ne ulterius ab aliquo exigantur. Et, ne hoc nostrum beneficium, aut potius debitum inposterum valeat infirmari, hoc ipsum scripto nostro confirmavimus. Tu quoque, si praesens nostras vidisses angustias, gratum haberes quidquid fieri videres pro nostra salute, nostram malles animam liberari, quam de peccatis, damnatione nostra, pecuniam, divitias infinitas acquirere. Inde est quod te ad praesens in vexatione hujus auxilii audire non possumus, sine laesione voti, salutis nostrae periculo. Sed, si Deus nobis vitam dederit, sanitatem quam nondum bene adepti sumus, speramus quod adhuc ita tibi per manum nostram Dominus providebit, quod talibus non egebis auxiliis, gratias ages Domino, quod a mala consuetudine suam temporibus vestris liberaverit Ecclesiam. Rogamus itaque, quod fecimus gratum habeas, quia nobis parum prodesset totus mundus, si animam perderemus.
EPISTOLA CCCCXVII. EJUSDEM AD . . . . .
Author: Gilbertus Foliot

Causam, quae inter dilectos filios nostros canonicos Meritonenses et monachos de Messa vertebatur super possessione loci qui dicitur Acchab. et B. et damnis quae sibi canonici querebantur illata, ex mandato domini papae decidentes, monachos canonicis condemnavimus, in restitutionem praefati loci, ad damna sibi resarcienda. Quarum summam cum illi ad octoginta marcas, servata veritate, adhibita moderatione extenderent, nos partibus nostris interpositis eam ad XL marcarum reduximus quantitatem. Vestrae itaque fraternitati mandamus, domini papae auctoritate praecipimus, ut praefatos monachos memoratis fratribus, jam dictum locum, pecuniam praefatam, omni occasione postposita restituere compellatis, ne in exsecutione mandati apostolici negligentiae vos quisquam arguere possit obnoxios. Hoc autem monachis non debet suffragari, quod praescriptum fundum advocato illius, sicut nobis confessi sunt, tradiderunt, cum ille qui dolo desiit possidere pro possessore damnetur: unde locum incontinenti restituant, pecuniam infra instantem festivitatem Omnium Sanctorum persolvant. Quod si dominus fundi vobis quacunque occasione se opposuerit, eum severitate ecclesiastica, adhibita diligentia, coercere non differatis.
EPISTOLA CCCCXVIII. EJUSDEM, ut videtur, AD . . . . .
Author: Gilbertus Foliot

Nos super re non ambigua consuluistis, et quam praesertim a sapientibus expediri potius oportuerat, quam differri. Siquidem rerum turpium nulla deliberatio est, turpitudinis dilata repulsa quamdam consensus inhonesti praetendit imaginem. Quid autem turpius est quam, totius divinae legis auctoritate contempta, in Sancta sanctorum impudenter irruere, et impellente avaritia, contra jus et fas, jus haereditarium in rebus ecclesiasticis, imo in ipso altari vindicare. Quis, nisi profanus, patienter audiat, nedum petat, quod tam manifeste sacri canoni exhibent, quod utriusque Testamenti tam expresse condemnat auctoritas? Revolvite canones, quoniam in hac parte latissime patent, plane videbitis petentium talia improbatam esse petitionem, et eorum qui tales audiunt, durissime plectendum esse assensum. Non relictus nobis dissimulandi locus, quia in concilio Lateranensi, cui nos et vos, frater episcope, interfuimus, domino Innocentio praesidente audivimus, vota talia promulgato canone condemnari. Sed forte regia vos urget auctoritas, recte quidem nisi sciretis Dominum homini praeferendum, nisi religio principis possit circumveniri, nisi per subreptionem ab eo nonnulla esse extorta jam fuissetis experti. Summa ergo consilii nostri haec est, ut legi Domini et sacris canonibus juxta professionem vestram obtemperetis: quoties vos tales angustiae presserint, incidere in manus hominum quam Domini viventis, tutius judicetis. Sed est forsan unde merueritis super successionibus hujusmodi vexari, eo quod in fraudem canonum ad cessiones et substitutiones illicitas nimium proni estis.
EPISTOLA CCCCXIX. THEOBALDI CANTUARIENSIS ARCHIEPISCOPI TESTAMENTUM.
Author: Gilbertus Foliot
Date:  [adulfo]

Supremis deficientium voluntatibus suum accommodant jura favorem, et ipse velut inhumanus provocat iram Domini, qui piis eorum desideriis obvius contradicit. Nostra quidem voluntas est et quae Domino auctore nunquam mutabitur, ut residuum bonorum nostrorum mobilium, quae propter necessitates domesticas, et diuturnitatem languoris usque ad exitum vitae duximus conservanda, in usus pauperum omnino cedant, secundum quod nobis Dominus inspiravit, sicut dedimus in mandatis venerabili fratri nostro Waltero Roffensi episcopo, fidelibus nostris, Philippo cancellario nostro, magistro R Lexoviensi, et Joanni de Saresberia quos eleemosynae nostrae dispensandae praefecimus: et omnibus ministris et fidelibus nostris per fidem quam nobis debent, injunximus, ut istis obtemperent, et eis omnia nostra exponant, amicos cleri omnes suppliciter exoramus, ut pro misericordia Domini omnipotentis, eis auxilium et consilium praebeant. Omnes autem qui in praefatis pauperum rebus committent, aut qui, quo minus dispositio nostra procedat, impedient, anathematis sententia condemnavimus, ipsique officiales regis, si se dispositioni perturbandae immiscuerint, se fidelium communione noverint esse privatos, tanquam sacrilegi, excommunicati, ab introitu omnium ecclesiarum abstineant. Omnibus autem dispositionis nostrae adjutoribus, benedictionem Domini et nostram damus, ipsos beneficiorum Cantuariensis Ecclesiae participes constituimus, eisque de injuncta sibi poenitentia quadraginta dierum indulgentiam facimus. Praeterea ex parte omnipotentis Domini sub anathemate interdicimus, ne quis officialium domini regis ad res, quae propriis monachorum Cantuariensis Ecclesiae usibus dicatae sunt, temerariam manum praetendat extendere, sed habeant omnes res suas in ea integritate, libertate, qua easdem ipsis domini papae et nostro privilegio fecimus confirmari. Ad haec sub eodem anathemate, terrarum, quae ad archiepiscopum pertinent, omnem alienationem fieri prohibemus, et excidia, et damna nemorum, donec nobis successor subrogetur, nisi quantum necessarius Ecclesiae exigit usus, vel dominus rex proprio ore praeceperit, vel misericordia discreta cum moderatione, pauperum hominum necessitati indulserit. Sub eadem quoque interminatione clericis episcopatus nostri prohibemus indebitis exactionibus et injustis vexationibus opprimi: eis omnes libertates et consuetudines justas, quas habuerunt tempore Willelmi, bonae memoriae decessoris nostri, praecipimus observari.
EPISTOLA CCCCXXIII. WILLELMI PRIORIS ET CONVENTUS ECCL. CHRISTI CANTUAR. AD UNIV. CHRISTI FIDELES.
Author: Gilbertus Foliot

Universis Christi fidelibus praesentes litteras inspecturis W. prior humilisque conventus Ecclesiae Christi Cantuariae, aeternam in Dominum salutem.

Decens credendum est et honestum quod auribus denuntientur singulorum, quae ad gloriosi martyris Thomae devotionem cedunt et honorem, et quae fidelium respiciunt salutem animarum. Ea propter universis ac singulis innotescat dominum papam Honorium ob reverentiam jam dicti martyris, accessuris intra quintum decimum diem ad solemnitatem translationis ejusdem remissiones indulsisse et confirmasse sub hac forma: Honorius papa, etc., dulcissimis filiis priori et conventui Ecclesiae Christi Cantuariensis, salutem, etc. .

Notes: (Vide epistolam Honorii
ante in loco suo insertam)
EPISTOLA CCCCXXIX. EJUSDEM AD EUMDEM.
Author: Gilbertus Foliot

ALEXANDRO papae, ROTRODUS Rothomagensis archiepiscopus, obedientiam et reverentiae plenitudinem.

Perseverans in corde nostro desiderium videndi optatam serenitatis vestrae praesentiam, etc. Vide ibid.
EPISTOLA CCCCXXX. EJUSDEM AD HENRICUM PISANUM CARDINALEM.
Author: Gilbertus Foliot

ROTRODUS Rothomagensis archiepiscopus, HENRICO presbytero cardinali.

Pro domino rege Anglorum omnem exhibemus securitatem, quod imperatori nec per se, nec per nuntios juramentum praestitit, aut promissionem quod schismatico adhaerere velit, Ecclesiam relicturus: imo certi sumus quod in illis qualibuscunque de matrimonio pactionibus, licet Teutonici super hoc laborarent per triduum, nihil unquam concedere voluit, nisi praeeunte in omnibus fidelitate domini papae, et Ecclesiae, et regis Franciae. Ipsi vero litteris vestris mandavimus domina imperatrix et nos, ut ab hac nota quam citius se excuset. Nos quidem cum Rothomagi essemus et illic essent nuntii imperatoris, de illis audivimus, sed eos non vidimus. Domina imperatrix, cum eam videre summopere requirerent, respondit quod propter episcopos non auderet. Nec eam viderunt. De ea nulla apud vos habeatur dubitatio, quod aliquo modo vacillaverit. Imo fortitudine accincta de hujusmodi verbis satis admiratur. Nuntium, quem ad nos direxistis, ad eam direximus: ipse vobis referet quae audivit. Postquam autem nuntii domini regis ab imperatore reversi fuerint, omnem rerum veritatem sollicite inquisitam vobis significare non differemus. Ex verborum tenore perpendere potestis dictorum falsitatem, quia quinquaginta episcopos, quos exhiberet, rex non habet. Nos vero detrimentum Ecclesiae nec sustinere, quantum in nobis est, possemus, nec videre. Super his domino papae, quod vobis videbitur, significabitis.
EPISTOLA CCCCXXXI. EJUSDEM AD THOMAM CANTUARIENSEM.
Author: Gilbertus Foliot

THOMAE Cantuariensi archiepiscopo, ROTRODUS Rothomagensis archiepiscopus.

Cum in mente haberemus devote pro parte vestra laborare, accessit desiderio nostro mandatum, et exhortatio domini papae, qui dominae nostrae imperatrici et nobis mandavit, ut ad pacificandum vos domino regi operam diligentem adhiberemus. Unde ipsa et nos, prout melius novimus et potuimus, scripsimus ei, praedicando, consulendo, admonendo ex parte domini papae et nostra. Ipse autem litteris, quibus rescripsit asserens vos non expulisse, nec exire coegisse, de vobis conquestus est hoc modo: Liquido cognoscitur quod mique contra me et regnum meum egerit; quam pomposus, quam rebellis et seditiosus adversum me semper exstiterit; et quam nequissime nomen meum et bonam opinionem infamare, et dignitates regni mei, in quantum potuit, diminuere attentaverit. Videte si super his idoneam excusationem habetis, et recogitate in qua humilitate et dilectione ei praesentare possitis.
EPISTOLA CCCCXXXII. EJUSDEM AD EUMDEM.
Author: Gilbertus Foliot

THOMAE Cantuariensi archiepiscopo, Rothomagensis archiepiscopus.

Scimus prudentiae vestrae notum esse quod melior est obedientia quam victimae, et quod idololatriae scelus est nolle acquiescere, ei praesertim cui debetur omnis obedientia in Ecclesia praesenti. Et qui cogendi habet potestatem dominus papa, nobis et venerabili fratri nostro Nivernensi episcopo certam praescripsit formam, juxta quam absolveremus venerabilem fratrem nostrum Londoniensem episcopum. Et mandato additum est quod si uterque nostrum adesse non posset, alter nihilominus ab eo requisitus eum absolveret. Nos itaque requisiti, ab eo die Paschae, juxta formam mandati eum absolvimus, auctoritate domini papae vobis injungentes, quatenus hoc ita penes vos secretum observetur, sicut ex rescripto litterarum domini papae, quod vobis mittimus, discretioni vestrae manifestius apparebit. Valete.
EPISTOLA CCCCXXXIII. EJUSDEM AD CLERUM ET POPULUM ANGLIAE.
Author: Gilbertus Foliot

ROTRODUS, Rothomagensis Dei gratia archiepiscopus, dilectis sibi in Domino universis per Angliam constitutis episcopis, abbatibus et clericis caeterisque Christi fidelibus, salutem, gratiam et benedictionem.

Si, ut monet Apostolus, legem charitatis admittimus, alterius invicem et congratulari commodis et compati debemus adversis. Unde, sicut venerabili fratri nostro Gilberto Londoniensi episcopo ob sententiam a domino Cantuariensi in eum quocunque modo latam intime condoluimus; sic ad indultam sibi nunc a domino papa benignitatem et gratiam tota cordium alacritate congaudemus. Noverit enim fraternitas vestra nos a summo pontifice id in mandatis accepisse, ut eum a jam dicta sententia apostolica auctoritate absolveremus, sic quidem ut ob eamdem sententiam nullam penitus infamiae notam sustineat nec honoris, dignitatis aut ordinis detrimentum ullum omnino incurrat. Quod, ut nobis injunctum est, habentes mandato operis effectu complere curavimus: et jam dictum fratrem nostrum a lata in eum sententia, summi pontificis auctoritate a nobis solemniter absolutum, dilectae nobis in Domino universitati vestrae praesentium testificatione commendamus. Valere vos optamus in Domino, charissimi.
EPISTOLA CCCCXXXIV. EJUSDEM AD CLERUM ET POPULUM LONDONIENSEM.
Author: Gilbertus Foliot

ROTRODUS, Dei gratia Rothomagensis archiepiscopus, dilectis in Christo fratribus, clero et populo Londoniensis episcopatus, salutem, gratiam et benedictionem.

Universitati vestrae notum facimus quod venerabilem fratrem nostrum Gilbertum, episcopum vestrum, a sententia quam in eum protulerat excommunicationis Cantuariensis archiepiscopus, mandato domini papae absolvimus, de mandato ejus hoc habentes, ut pro eo quod excommunicatus fuerit, nec honoris nec officii detrimentum nec infamiae notam sustineat. Unde auctoritate domini papae vobis praecipimus quatenus ei, tanquam a domino papa absoluto, communicare non dubitetis, solitam et debitam obedientiam et reverentiam ei exhibentes. Valete.
EPISTOLA CCCCXXXV. EJUSDEM AD HENRICUM REGEM.
Author: Gilbertus Foliot

Reverendo domino suo H. ill. Anglorum regi, ROTRODUS Rothomagensis archiepiscopus.

Formam verborum quam reliquistis nobis, a legatis nequivimus impetrare propter determinationes quae tam a vobis quam ab ipsis hinc inde multiplices et ambiguae ponebantur. Eos autem abrupte, et sine spe pacis recedere, nec honori vestro nec utilitati congruere videbatur. Cum igitur inter nos plurima tractarentur, verbum incidit, in quo dignitati vestrae et honori vestro non derogatur in aliquo, nec Cantuariensi aliqua in futurum litigii materia comparatur. Est autem verbum hujusmodi, ut concedatis pro amore Dei et domini papae archiepiscopum redire in Angliam, et archiepiscopatum suum ita integre habere faciatis, sicut habuit antequam exiret, et illis qui cum eo vel propter eum egressi sunt, similiter sua. Placuit autem nobis brevitas et simplicitas hujus verbi, quia nullis artibus aut suspicionibus videbatur involutum. Unde vobis consulimus et laudamus, ut vestrum ad hoc accommodare non dubitetis assensum.
EPISTOLA CCCCXXXVII. EORUMDEM AD ALEXANDRUM III.
Author: Gilbertus Foliot

Patri suo et domino, summo pontifici ALEXANDRO, provinciae Cantuariensis episcopi, et personae per eorumdem dioeceses locis pluribus constitutae, domino patrique debitum charitatis et obedientiae famulatum.

Vestram, Pater, meminisse credimus excellentiam, etc. Vide in Alexandro III, an. 1159-81.
EPISTOLA CCCCXXXVIII. EORUMDEM AD EUMDEM.
Author: Gilbertus Foliot

Patri suo et domino, summo pontifici ALEXANDRO, Anglicana Ecclesia devotum et debitum charitatis et obedientiae famulatum.

Sublimitati vestrae, Pater reverende, venerande, gratias affectuose referimus, etc. Vide inter epistolas diversorum ad Alexandrum III papam, post ipsius Regesta.
EPISTOLA CCCCXLII. WALTERI ALBANENSIS EPISCOPI AD GILBERTUM.
Author: Gilbertus Foliot
Date:  [dilecto]

WALTERUS Dei gratia Albanensis episcopus, et domini papae vicarius, venerabili et in Christo fratri G. eadem gratia Londoniensi episcopo, et dilectis in domino filiis, capitulo Hundredi de Rocheforde, salutem et omnium plenitudinem gaudiorum.

Veniens ad apostolicae sedis clementiam Petrus subdiaconus lator praesentium, coram domino papa et nobis humili et lacrymabili confessione narravit se, instigante humani generis inimico, quemdam subdiaconum interfecisse. Unde nos de mandato summi pontificis eum vinculo excommunicationis a quo tenebatur absolvimus, talem sibi poenitentiam injungentes, ut usque ad quindecim annos quartam feriam in cibo quadragesimali, sextam in pane et aqua jejunet, secundam vero feriam si voluerit legendo psalterium vel pascendo pauperem redimat, quadragesimam ante nativitatem Domini sicut majorem observet, praeter orationes, eleemosynas et alia pietatis opera, quibus sollicite invigilet. Et, quia non judicat Deus bis in idipsum, licet idem Petrus perpetrato crimine non in subdiaconatu, sed in acolythatu, deinceps Deo et Ecclesiae servire valeat: tamen ex dispensatione et benignitate sacrosanctae Romanae sedis, concessit ei dominus noster ecclesiasticum beneficium integrum retinere, discretioni vestrae mandans quatenus ipsum absolutum in pace manere et beneficium ecclesiasticum, quod hactenus habuit, libere et quiete possidere permittatis, nec eum super hoc ulla ratione de caetero vexetis.
EPISTOLA CCCCXLIV BANGORENSIS ARCHID. AD THOMAM CANTUARIENSEM.
Author: Gilbertus Foliot

Quanta mentis exsultatione, quanta animi jucunditate nostra privetur Ecclesia, tam pii Patris orbata praesentia, nec stylo notare nec verbis exprimere valemus; sic quippe cuncta in vobis relaxabat misericordia, quod nihil inultum omitteret justitia, et licet omnes de vestro damnum patiantur exsilio, nos tamen majori super omnes affligimur incommodo: praesentes quippe nos pio mentis affectu venerabamini et inimicorum insidias in absentes illatas frustrabamini. Deus autem pro his vos abunde remuneret, cum nostrae imbecillitati digna retribuendi sit ablata facultas. Quod nisi locorum distantia nos a jucunditate vestrae praesentiae sejungeret, nostri erga vos animi affectum clarius sentiretis, tum nostri copiam vobis exhibendo, tum nostram vobis, ut Domino, substantiam offerendo. De hoc autem, quod nobis indignis ecclesiarum regimen dignati estis remittere, Deum super hoc trahimus in testimonium nos omnem, quam potuimus, adhibuisse diligentiam, et vestris in omnibus obediisse praeceptis; quod et de caetero faciemus et quod vestrae de Ecclesia regenda sollicitudini visum fuerit, nobis litteris vestris remandate.
EPISTOLA CCCCXLV. BITURICENSIS ARCHIDIACONI AD EUMDEM.
Author: Gilbertus Foliot

Dilectissimo Patri et spirituali domino T., Dei gratia Cantuariensi archiepiscopo, V. . . suus Bituricensis archidiaconus, quidquid est et quidquid potest.

Litteras sublimitatis vestrae suscepi, continentes vos admirari quoniam de adventu cardinalium nihil per me vobis innotuit. Qui nisi ita subitus esset, quod praescire non potuerim, quam libentius et jucundius vobis significarem, novit ille qui corda scrutatur et renes. Ego autem, ut amicum decet, pro vobis sollicitus, quamvis alio itinere praepeditus fuissem, apud castrum Radulphi obviam eis occurri, diligenti ab eis perquirens studio, tum seorsim, tum communiter, quam pro vobis aut contra vos potestatem in mandatis accepissent. Denique, sicut unius relatu conjeci, et ex litteris legationis utriusque oculata fide percepi, nihil prorsus contra vos, sed potius pro vobis eis permissum est. Praeterea inde tamen occasione accepta coepi suggerere eis, ut omnimodis praecaverint ne in dominum regem Francorum, aut in regnum ejus, vel etiam in vobis aliquid molirentur, reducendo eis ad memoriam quam aegre dominus rex tulerit absolutionem illius Joannis de Oxeneford. Cui misso a rege Anglorum cum Reginaldo archidiacono, in introitu ipsius curiae cum forte obviarem; ipsi, inquam, praetendenti osculum prius denegavi, quaerendo in publico an excommunicatus esset. Sed quid mirum, si erubuerit versus in cachinnum? Tandem ab ipsis legatis, dum recederent accepi, quod etiam si contra vos, quod absit, potestatem accepissent, promptum animum, in quantum fas esset, et devotam stare pro vobis gererent voluntatem. De caetero quod vobis placuerit, per praesentium latorem resignate mihi, in omnibus et per omnia parato obedire.
EPISTOLA CCCCL. HENRICI DECANI ET CAPITULI S. PAULI LONDON. AD ALEXANDRUM PAPAM.
Author: Gilbertus Foliot

Postquam dominus noster archiepiscopus Cantuariensis occasionem sibi reperit de terra nostra exeundi, etc. Vide inter variorum ad Alexandrum III epistolas, post ipsius Regesta.
EPISTOLA CCCCLIV. MILONIS MORINORUM EPISCOPI AD ALEXANDRUM PAPAM.
Author: Gilbertus Foliot

Sanctissimo domino et Patri charissimo, ALEXANDRO Dei gratia summo pontifici, MILO Morinorum episcopus, salutem et devotam in omnibus obedientiam.

Impudentiae mater ambitio, etc. Vide ibid.
EPISTOLA CCCCLVI. WILLELMI NORWICENSIS AD THOMAM CANTUAR.
Author: Gilbertus Foliot

THOMAE Cantuariensi archiepiscopo, WILLELMUS Norwicensis episcopus.

Secundum formam mandati vestrae sanctitatis clericos de terra comitis Hugonis, qui post interdictum domini papae in terra ipsius divina celebrare praesumpserunt, accepto ab iis sacramento quod vestro mandato stabunt, absolvimus, interdicentes iis ne divina celebrarent. De quorum numero latores praesentium, Gilbertus et Baldwinus presbyteri sunt, quos ad pedes vestrae sanctitatis suspensos cum litterarum nostrarum testimonio dirigimus, quia ipsi miserabiliter ad nos accedentes id a nobis impetraverunt, sperantes misericordiam vestram praevenire potius quam exspectare judicium. Semper valete.
EPISTOLA CCCCLVIII. EJUSDEM ET MAURICII PARIS. AD EUMDEM.
Author: Gilbertus Foliot

ALEXANDRO papae, BERNARDUS Noviomensis et MAURICIUS Parisiensis episcopi.

Nos sanctitati vestrae pro Ecclesia Anglicana et venerabili viro Cantuariensi archiepiscopo preces saepius porrexisse meminimus, etc. Vide ibid.