medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA CLXXV. AD AUDITORES GRAMMATICES.  Ejusdem est argumenti cum superiori epistola, deplorat enim mortem professoris grammatices.
Author: Petrus Blesensis

Vagientibus in cunis adhuc artis grammaticae, natisque recens discipulis, quilibet homo, qui sequitur veritatem, vitam bonam et exitum meliorem.

Quia materia ita se habet, quod ab amaritudine sumat exordium; nec dolorosa possunt sine animi perturbatione narrari; non miremini, si anxietate quadam et oratione singultuosa vobis scholaribus, qui habitatis orbem, a mari usque ad mare, praecipue filiis, quos in dolore peperit mater ars grammatica, dura nimis et amara praesentibus nuntiamus. Est enim quod non sine dolorum aculeo dicimus, grammaticae artis noviter exstincta lucerna, et desiccatus est fons irriguus, frugifer Euphrates magistri N. qui non ab infimo positivi, sed ad superlativi nomine meruit derivari, cum super se nullum habuerit ascendentem; imo sicut aquila transcendit omnia genera pennatorum, vir potens in opere et sermone; rara in terris avis, quae sine pluralitatis consortio meruit dici singularis. Ad cujus transitum, velut sole petente occasum, tenebrae factae sunt super universam faciem terrae. Nam ipse solus de tenebrosis et confusis Prisciani tractatibus educens lucem purgavit tenebras; ipsius veterem et antiquum Donatistam compescuit, et apostatam reformavit, et quasi de caligine montis Sinai alter Moyses legifer, a Deo et non ab homine sibi scriptam grammaticam hominibus reportavit, in qua sub tali et tanto artifice, non solum prima, sed artes quoque caeterae pariuntur. Unde quid facient parietes, cum corruit fundamentum? Quid infelix grammatica orba parente suo? de quo completum est illud propheticum: Vox in Rama, hoc est in excelsis, audita est, ploratus et ululatus multus: Rachel plorat maritum suum, et non est, qui consoletur eam ex omnibus charis suis. Nam quis similis sibi, ut suscitaret Dominus spiritum suum per aliquam pythonissam, ut loqueretur vobis ad tempus magister magistrorum ille doctissimus, qui ducebat alios in stuporem? Verum, quia omnes morimur, et sicut aquae quae non revertuntur, dilabimur, ac testante philosopho, crudelitatem fati aequalitas consolatur, moerore deposito, qui talem et tantum dilexisti auctorem, ad ejus obsequia concurratis, orantes pro illo doctore mirabili: qui et a mane usque ad vesperam clamavit, sicut pullus hirundinis, et meditatus est, ut columba, ponendo animam pro scholaribus docendo desiit, et docuit desinendo.
EPISTOLA CLXXVI. AD JURIS CIVILIS PROFESSORES.
Author: Petrus Blesensis

ARGUMENTUM.-- Deplorat obitum eximii cujusdam professoris juris civilis.

Juris civilis professoribus universis P. salutem, et attendere ultimum ante primum. Amaritudo amarissima, et materia concreta doloribus humanis noviter mentibus occurrerunt. Nam unicus et singularis homo, in quo, velut in suo proprio, leges convenerant et vivebant, eloquentiae tuba, consilii plenitudo, vox populi, ad finem et in fine optimus persuasor omnium excellentissimus Jacobus de Regione, Jesu Christo vitalem spiritum resignavit, et attrita est nimium repente gloria vultus ejus. In cujus occasu non solum Lombardia sole privata suo, verum etiam maxima pars viventium continuis lacrymis ingemiscit et doloris gladius multorum viscera perforavit. Nec immerito, cum ipse quasi legifer et supremus doctor, de praescriptis juris codicibus sensus informarit informes, et quasi adhuc vivens informare non desinit, quia licet, ut homo, desierit, non tamen desinit ut magister; quia mortuus ipse docet, quantum sit appellatio mortis difficilis et violenta, quia resistentia nulla ei fieri potest, quia ex modo necessitatis omnem superat syllogismum, exceptiones non recipit, dilationes aliquas non attendit. Verum, quia mirabilis est ista regula mortalium, nunquam fallitur, et omnes fallit, fallacia videlicet veridica, quae in credentia non habetur. Ipsa quidem est laetitiae nebula, tristitiae genitrix, dilatatio lacrymarum, universae carnis exterminium, et singularium destructiva. Ideoque, viri prudentes, in doctore mortuo prudenter addiscite quidquid possit, et quantum fortior exstat angelis; et diligenter attendite, quod legum facundia mortis imperio non resistit.
EPISTOLA CLXXVII.
Author: Petrus Blesensis

ARGUMENTUM.-- Monet quemdam ne vita defunctum immoderate deploret.

Proprio Filio suo Dominus non pepercit, ne jus causae communis gloria et humana natura exceptionem haberet, quae a mortalitate primae corruptionis egressa moriendi necessitatem incurrit, et ideo naturae debitum reddere licet et decet, quia scriptum est: Fili, in mortuum produc lacrymas. Sed vestrae non debent a Salvatoris lacrymis discrepare, si estis Salvatoris amici, qui non pro morte Lazari, sed pro ipsius revocatione ad miserias temporales planxisse dicitur et luxisse. Qui enim ultra debitum naturam impugnat, non naturam, sed naturae impugnat auctorem; nec est tutum illi inferre injuriam, qui nemini novit inferre eam. Videte igitur et cavete, ne terreno affectui, et postmodum perituro cedat aeternus et salutaris affectus. Ideoque sinceritatem vestram monemus et hortamur attente, per apostolica scripta mandantes, quatenus ob reverentiam Dei et vestram, omnem tristitiam deponentes, gaudeatis in illo, qui coelestis profunditate consilii disponit et ordinat, vocat et revocat subjectas suae providentiae creaturas; qui affectibus paternis et patriis filios corrigit, et ad vitam disponit aeternam; attentius provisuri, et in sacramentorum suffragiis, aliisque operibus pietatis, quod perire non potest, et aeternum est sine fine vivens. Unde sancti viri Job consolationem memoriae commendate, post rerum et filiorum amissionem dicentis: Dominus dedit, Dominus abstulit: sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum.
EPISTOLA CLXXVIII.
Author: Petrus Blesensis

ARGUMENTUM.-- Consolatio super morte.

Si omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos agri; si lunam pallescere, si solem videmus aliquando eclypsari, quid est homo quod ingemiscis lacrymis, mortuo fratre tuo? cur non tacet pupilla oculi tui doloris amaritudinem transfundendo? Nescis quod omne compositum, attestante philosopho, dissolvitur, et praeter angelos omnis occidit creatura? Unde illud propheticum: Homo vanitati similis factus est, et dies ejus, sicut umbra, praetereunt; et quasi vas figuli confringetur. Humanum quidem est flere, sed continuare fletus, penitus inhumanum; cum dicat Apostolus: Nolite contristari, sicut et caeteri qui de resurrectione spem non habent. Unde Augustinus: « Non illos amisimus, sed praemisimus, qui de hoc saeculo recesserunt. » Est et solatium aliud, quod a mortis regula nullus excipitur: Aequat enim sceptra ligonibus. Nam pari sententia senes et juvenes, fortes et debiles, potentes et infirmos, divites et egenos involvit. Omne namque quod nascitur, moritur, et nihil est perpetuum sub sole. Magnus est enim Dominus qui mortificat et vivificat, et magna virtus ejus ut possit extollere quod decrescit et sanare, etc. Cum igitur frater tuus ad regionem sanctorum spirituum transmigrarit, utpote, qui partem habuit in resurrectione prima, desine flere, ne nomen Domini exacerbes, si velis, licet incassum, sententiam mutare. Dominus namque est qui mortificat et vivificat, deducit ad inferos et reducit, cujus nutu disponuntur omnia, et suos in tribulationibus consolatur.
EPISTOLA CLXXIX.  Argumenti ejusdem.
Author: Petrus Blesensis

Vox audita est, ploratus et ululatus multus in obitu viri egregii fratris vestri, qui tanto majoris tristitiae reliquit materiam, quanto majori dote natura privilegiavit eumdem, et praerogativo morum spiritualium titulo insignivit. O mors invida, mors amara, quae in eo telam vitae succidit, dum adhuc ordiretur, pulcherrima vite praecisa, palmite non relicto. Scimus quidem causam adesse doloris; modus tamen debet esse dolentis, quia Dominus dedit, Dominus abstulit: in cujus manibus mors et vita. Qui enim dedit originem, dedit et obitum, et sic communis est lex tam vitae quam mortis, nec jus mutatur imperio vel favore. Cum ergo usus sit Dominus jure suo, non fecit injuriam, licet videatur manus ejus ad praesens plena fuisse rigore. Caeterum, quia decet, ut voluntati ejus nostros conformemus affectus, consulimus et pro gratia petimus speciali, ut temperato dolore, et fluxu lacrymarum restricto, jam vobis parcatis, consanguineis et amicis existentes consolationis speculum, et confortationis exemplar.
EPISTOLA CLXXX. AD REGINAM QUAMDAM.
Author: Petrus Blesensis

ARGUMENTUM.-- Consolatur reginam lugentem mortem viri et filii.

In mundi rota volubili constituti, si successus varios sentiant, et ex temporis mutabilitate instabili diversas vicissitudines patiantur, non mirantur, nec stupent, qui recto reguntur judicio compositae rationis. Norunt enim quod nil potest consistere solidum, cujus est sub motu perpetuo fundamentum. Ideoque felici quadam providentia casus volentes praevenire ambiguos, et accidentia futura contemnere, sic dispositioni nobili virtuosae constantiae suos animos statuerunt, ut aequanimiter omnia supportantes, nec minantem fortunam pertimeant, nec congaudeant in prosperis. Haec est laudanda magnanimitas, quae prosperis non extollitur, nec frangitur adversis, sed in omni eventu permanens eadem sufficit ipsa sibi. Sane de talibus partibus, secundum varietatem ipsius, vos rumores audisse credimus plurimos, et inter alios jucundum Christiani exercitus processum, per vestrorum inclytae recordationis domini regis consortis et domini Joannis filii, ne dicamus obitum, sed gloriosum transitum ad superna, multipliciter desolatum. Et, licet serenitatem vestram sic praedictae magnanimitatis virtute possimus dotata praesumere, ac tanto uti judicio rationis, ut hac adversitate irrevocabili ultra naturae debitum non frangatur; charitas tamen, qua vos sincere diligimus, nos cogit credere quod vis doloris virtutem nesciat et tristitiae motus modum debitum non permittat. O utinam non sic agitemini superflui doloris fluctibus! non sic absorbeamini immoderatae tristitiae faucibus, quin attendatis sollicite quod mors nil aliud est quam peregrinationis mors quid sit terminus, finis miseriae, laborum meta, exsilii limes, janua patriae, nativitatis vitae, principium beatitudinis, primitiae praemiorum omnibus, qui in Domino moriuntur! Cum igitur praedicti Christi pugiles, fidei zelatores pro agone suorum regnorum, prout speramus, stipendia percipiant aeternorum, laetandum est potius de commercio tam felici, ubi pro terrenis dantur coelestia, pro transitoriis sempiterna. Sed et si consolationem velimus temporalem admittere, non potestis totaliter quasi vidua plangere, vel quasi desolata desolationis incommoda deplorare. Ditavit enim vos Altissimi clementia prole multiplici, ut jucunda liberorum numerositate tolerabilior sit unius sublatio, et viri carentiam residua suppleat multitudo. O si mater vestra tanto fuisset tempore potita conjugio, si tot liberorum optato usa solatio, si tot filiorum septa consortio, cessisset profecto doloris materia gaudiis liberorum. Haec itaque diligenter sublimitas vestra consideret, et inutilibus finem ponens lacrymis, ulterius dolore nocuo non adjiciat damna damnis.
EPISTOLA CLXXXI.  Argumenti ejusdem.
Author: Petrus Blesensis

Satis credimus, et sine dubitatione tenemus, quod audita morte talis, multi doloris, multaeque amaritudinis calicem suscepisti; sed nec prima, nec sola; quoniam antequam scire debuimus, et priusquam ad te dolor ille perveniret, per nos transitum habuit; fecitque in nobis, quantum secundum Deum licuit rationi. Equidem satis in vivo monstravimus, quantum in morte doleremus, et notavit affectus in amico, quae sequeretur tristitia de amisso. Meritoque inter alios principes saeculares, quos dileximus, illum speciali quadam praerogativa praetulimus in eo quod contra Saracenae gentis perfidiam, tanquam singularis Christianitatis athleta quasi proprium proprii Christiani commune prosecutus est interesse. Porro non est verisimile quod summi liberalitas largitoris non respondeat ejus laboribus recompensatione condigna, cum non sit in retributione difficilis, qui de sola gratia merita supplicum excedit et vota suae abundantia pietatis. Sane nullam fecit injuriam, si usus plenitudine sui juris, spiritum, quem commisit corpori ad tempus, suo tempore revocavit. Quis enim homo, qui vivit, et non videbit mortem? Nonne pulvis in pulverem revertitur? Nonne quasi flos egressus homo conteritur, et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet? Habet quippe humanae conditionis fragilitas debita solvere certa morti. Hinc nescit importunae mortis exactio quidquam de debito humanae relinquere sorti sine differentia discretionis illud extorquens. Caeterum tibi non omnino discessisse videatur, post se illustris indolis filium derelinquens, qui suum pro tempore poterit repraesentare parentem, ut propago respondeat pro radice. Restat igitur ut in eo spiritum consolationis assumas, qui summus est in tribulatione consolator, memor, quod magnus ille rex David amare filium suum flevit aegrotum, sed mortuum non ploravit, ne divinae videretur contrarius voluntati. Ut igitur non acerbes Dominum Deum, quae posita es ad regimen aliorum, consoleris alios in teipsa existens praesentibus in exemplum, et posteris in doctrinam. Adhuc illud considerare te volumus, quod quanto plus tuorum visa es destituta praesentia, tanto majorem divina clementia tibi faciet in prosecutione proventum.
EPISTOLA CLXXXII.  Argumenti ejusdem.
Author: Petrus Blesensis

Cum amarae mortis imperium nullus praesentis vitae hospes valeat evitare, et homo sit corruptibilis et mortalis, debetis, si placet, vestram tristitiam moderari, quam in mente vestra concepistis, de vestri fratris Nicolai obitu. Deus enim nolens ipsum in hoc saeculo praesentis vitae corruptionibus ulterius agitari, revocavit eumdem ad ejus nomini confitendum. Praeterea cum ecclesiastica et divina sumpserit sacramenta, vivit in Domino: Nam beati mortui, qui in Domino moriuntur. Quare amicitiae vestrae duxi praesentibus consulendum, quatenus attendentes dictum propheticum: Constituisti terminos ejus qui praeteriri non poterunt, quod frater vester terminum mortis non potuit praeterire, vestro dolori finem imponere debeatis, ne, quod a Domino factum est, videamini reprobare.
EPISTOLA CLXXXIII.  Argumenti ejusdem.
Author: Petrus Blesensis

Inter caeteros flebiles humanae conditionis defectus, incertus et labilis status hominis a mortalibus est potissime deplorandus; in quo dum quisque de conceptu matrum procedit ad partum, et in lucem apertam ex obtruso ventris cubili prodit, innumeris offertur miseriis, et angustiarum vallo nimium angustante circumdatur. Sicque in illo, dum vivit variis mortis expositus casibus, flos factus a die exitus matris suae raro post florem frondescit, rariusque plenam crescit in arborem post frondium venustatem. Nunquid homo et dies ejus sicut fenum, et ut flos agri, sicut legitur, efflorebit? Videtur, inquam, ut fenum, quod est hodie, et cras in clibanum mittitur, et ut flos agri; cujus delectabilis pretiositas, et amoenitas florida nimia venti vel aestus percussa uredine ad modicum evanescit halitum. Scio quod nuper acerbae mortis G. nostri tuique consanguinei, luctuosum nuntium omnium nostrum dolore grandi plurimum exacerbavit animum. Dumque casum necis consideramus, qua periit, animae magis in eo quam carnis exitum deploramus, incerti et dubii valde, si in statu salutis ipsum tam rapida rapuit mors, quae tam absorbuit repentina. Verum, quia haec sunt occulta Dei omnipotentis judicia, qui, juxta suum beneplacitum, quando et quomodo vult rationales ab hoc saeculo nequam revocat creaturas, nobilitatem tuam rogamus in Domino, monemus quoque et hortamur attente, quatenus conceptam de subtractione dicti G. excludas a corde moestitiam, et lugere jam desinas, quem reddere nequit vobis singultus lugubris, vel quantalibet lacrymarum pietas; sed super hoc Dominicae potestatis flagello animi consolationem recipias, et Deo, cui sic placuit, benedicens, haec circa ipsum fraterni amoris ostendas indicia, ut spiritu diligas, quem in carne amasti, animam G. juvando quibuslibet virtutis remediis et suffragiis charitatis.
EPISTOLA CLXXXIV B. DUCISSAE GLIRIGEOTI AD THEOBALDUM COMITEM.
Author: Petrus Blesensis

Domino et fratri suo comiti THEOB., senescallo Franciae, B. ducissa GLIRIGEOTI, quondam uxor, salutem.

Principatus nomen amittere promeretur qui a justo judicii declinat tramite, praesertim cum idcirco Deus posuerit in terra principes, ut recto definiant et decidant examine quod ad eos pervenerit quaestionum. Sicut mihi nuper auditum est, Guido de Bonavalle fidelem meum Jo. de Alludia de homicidii reatu impetit et intendit convincere, si qua via possit. Quocirca fraternitatem imploro praesentibus ut praedictus Joannes propitium in hac causa vos habeat: adeo ne queratur indebite se tractatum.
EPISTOLA CLXXXV.  Responsio quaedam exsecutoria.
Author: Petrus Blesensis

Non est leve defendere reatum hominis, quem communis opinionis auctoritas infamat, et impetit, et incusat. Charitatis vestrae recepi litteras, ut fidelem vestrum Jo. nomine sic in sua justitia confoverem, ne adversus eum iniquitas et injustitia praevaleret. Petitioni vestrae consensi quod potui, sed praefatus ille destituit aequitatem, et audire judicium recusavit, qui se novit judicio condemnandum. Interiorem siquidem habebat judicem, et illius judicio secessit a causa, nec humanum judicium exspectavit.
EPISTOLA CLXXXVI.  Commendatio tutelae.
Author: Petrus Blesensis

Conservare fideliter amici depositum, aequitatis auctoritas et amoris ratio nos compellit. Cum a vestris exirem finibus, et se mihi multorum offerrent studia, totam rerum mearum custodiam charitati tuae committere praeelegi. Unde dilectionem tuam deprecor et exhortor praesentibus ut in rerum mearum custodia te fidelem velis eatenus exhibere quod multorum gratia dignum te facias et favore.
EPISTOLA CLXXXVII.  Responsio.
Author: Petrus Blesensis

Cum amicis nostris promissio nos astringit, justa confundimur erubescentia, si promissa non ducimus ad eventum. Cum tuarum rerum recepi custodiam, promisisse tibi me fateor et recordor universa mihi commissa fideliter et in bona custodia servaturum. Non recedam a pacto quod tecum habui, nec res tuae, si potero, sustinebunt in aliquo detrimentum.
EPISTOLA CLXXXVIII.
Author: Petrus Blesensis

In ministros Dei saevitiam exercentes, et in suis sceleribus obstinati, supremi judicis iram exacuunt et in suam exasperant ultionem. Offendistis autem in summo pontifice tutorem pontificum et summum vindicem; qui ad tempus sustinet excessus hominum et offensas non praeterit impunitas. Scitis autem quod praesumens offendere ministrum cujuslibet, offendit et dominum, et si nostra curatis admittere consilia, maturate deponere Pharaonem.
EPISTOLA CLXXXIX.
Author: Petrus Blesensis

Omni excessui fenestram aperit, qui quod vovet injuriae licere permittit. Appellatur simplicitas in rege remissio, cum sit ejus excessum corrigere, non habenas excessui relaxare. Alexander ille quem papam dicitis, in personam nostram admisit indebita, quae plectenda censuimus ex regni consilio, non remissae simplicitatis modestia sustinenda. Nobis tamen consulitis ut a tali vindicta de caetero desistamus, etsi majus eo velletis consulere crederemus.
EPISTOLA CXC.  Responsio.
Author: Petrus Blesensis

Non est nostra justitia quae potentis personam considerat et ut votis ejus deserviat inclinatur. Si tyrannus imperatoris furorem exercuit in Romanam Ecclesiam, et furoris gladium in eam exercuit, nunquid ei nocere necesse est; ut a sua desistat saevitia? Nunquid est dignius ut qui scelus praesumit admittere, supplicantem se praebeat, quam ab eo qui patitur admittendi de venia supplicetur. Aequitatis vigor et ratio postularet ut qui sanctam lacessere praesumpsit Ecclesiam, ipse quoque de venia supplicaret. Verum sicut tuae testantur litterae, poenitentem animum imperator induit et contritum: sic poenitentia perorat ad veniam quod excessus praeteritos ei remittimus, et amoris sinum et gremium aperimus.
EPISTOLA CXCI.  Amicus amico salutem et hoc totum quod ipse est.
Author: Petrus Blesensis

Parum confert venustas eloquii, quae petentem non provehit ad petita, nisi preces sint pretio coloratae, super tuae petitionis sollicitus implemento laboravi quod potui; sed roganti parum licere permittitur, si pro eo donorum auctoritas et interventio non perorat. Et quid plura? Repulsam sustinui, quia manus agebat vacua, cui nil conceditur obtinere.
EPISTOLA CXCII.
Author: Petrus Blesensis

Viris potentibus in arcto positis ut fideles sui subveniant, ad eorum contraria propulsanda, sacramenti praecipit et hortatur religio, rebus semper in omnibus observanda. Contumacis regis Anglorum audacia regnum nostrum aggressa est; et de nostris quosdam inclusit in oppido nihil minus quam tale quid exspectantes. Improvisus quidem inclusit improvidos, et ut nobis illorum aperuit littera, provideri sibi desiderant festinanter. Cujus audaciae proponentes occurrere fidelitatem tuam praesentibus admonemus, ut collecta militia nobis Parisios offerri festines. Eum enim retundere multam nobis accedet ad gloriam et perennis eum sequetur confusio, si conatus sui se viderit impotentem.
EPISTOLA CXCIII.  Responsio.  Salutem et obsequium.
Author: Petrus Blesensis

Quos communis injuria irritare non metuit, excitari debent communiter ad vindictam. Ex quorumdam relatu didiceram, et relatui nolebam fidem apponere, quod de vestris munitionibus unam rex Anglicus obsedisset, sed debere me credere non credebam quod hic esset audacia praesumptionis. Si praescissem id antea, quod et modo scire non audeo, qui ducaturus in tempore locus fuit, novum rursus in balneum introisset.
EPISTOLA CXCIV.  De amore de levi amisso.
Author: Petrus Blesensis

Qui re sibi dilecta carere sustinet, et ab ea brevi se jungitur intervallo, se indignum constituit amoris nomine quod mentitur. In amoris nostri principio procellosa maria solebas ingredi, cum et fluctus maris et ventorum saevitia nimis tibi minaciter intonarent. Desaevisse consideras elementa; sed eorum duritiem induxisse te sentio; quod admiror, meretricum, ut video, te decepit astutia, novus amor blanditias interjecit, et te nimis invenit volubilem, quem eventum nullo credideram immutandum. Satis mihi contraria promittebam, sed incassum sibi promittit quispiam, quod est in sortis alea constitutum.