XIX.  Nicolaus II confirmat fundationem abbatiae S. Petri in urbe Agerensi, et privilegia nonnulla ad ejusdem libertatem concedit.   (Anno 1060.) [COCQUELINES, I, 404.]
Author: Nicolaus II

NICOLAUS episcopus, servus servorum Dei, omnibus clericis canonice viventibus et victuris in ecclesia, quae est constructa ad honorem sancti Petri, apostolorum principis in Agerensi castro, salutem et benedictionem in perpetuum.

Quia in commissa nobis Ecclesiarum Dei cura sollicite nobis est vigilandum, dignum et honestissimum nobis videtur ut omnibus Dei Ecclesiis subvenire, defendere, auxiliari et augere non desistamus. Quapropter ecclesiam Sancti Petri quae sita est in praenominato castro, in tutelam sancti Petri et proprietatem suscipientes, omnibus modis studere volumus, nostri muniminis praesidio fultam, nostrorumque successorum, semper manere, quam eo quod nuperrime de potestate paganorum et gentilitatis errore divinitus liberatam per charissimum nostrum Arnaldum nobilissimum et religiosissimum virum, inimicorum Dei Agarenorum adversarium et debellatorem, novimus ac oblatam Deo et sancto Petro ab eodem et ab uxore sua Arsendi pro redemptione animarum suarum et a Guillelmo filiorum eorum, et pro aeternae retributionis praemio suscipimus in S. Petri proprietatem et nostram volumus auctoritate apostolica, contulimus et praecipimus ut inviolabili vigore habeat quidquid canonice et juste tibi dare possumus in ecclesiasticis et mundanis rebus; ita ut nullus episcopus vel aliquis quis suus nuntius aut quaelibet alia persona a clericis ibidem deservientibus aliquod servitium, aut redditum exigat, vel subjectionem aliquam de omnibus, quae nunc habet, vel habitura est, ut nulli episcopo liceat praefatae ecclesiae divinum officium prohibere, aut de clericis ibidem commorantibus quemquam excommunicare, aut sui officii persolutionem perturbare, aut aliquos causa conversionis poenitentiae ad eum venientes vel divinum officium audituros vel ibidem remansuros, ab ea separare, aut interdicere, vel quoquomodo laedere, quatenus perturbatione omni remota in nullo impediantur canonice viventes, nisi forte, quod absit! contra canonica instituta in suum episcopum aliquid faciant, unde hoc perpeti debeant. Et volumus nos, et auctoritate apostolorum principum Petri Pauli et firmiter jubemus ut omnes ecclesias, cellas, et praedia praefatae ecclesiae omnium, quae modo habet, et habitura est in perpetuum quiete habeat et possideat, et nulli ecclesiae suae sine culpa clericorum contra jussa canonum divinum officium prohibeatur, aut excommunicetur. Statuentes apostolica censura decernimus ut nulla persona parva vel magna nullum censum ab eadem ecclesia cum omnibus sibi pertinentibus exigere praesumat, vel habeat, nisi Romana Ecclesia, quae habeat per quinquennium censum decem solides aureos. Iste et Arnaldus, vir prudentissimus, cum sua uxore et filio, et posteris de sua progenie habeat dignam subjectionem et honorem, eo quod Dei auxilio liberaverit terram illam de potestate et errore Agarenorum, et liceat eis ordinare abbatem in supra dicta ecclesia secundum suam voluntatem, quem congruum et idoneum et servitio Dei aptum ipse cum clericis ecclesiae Sancti Petri canonice elegerint. Et abbati praedictae ecclesiae nullo modo liceat de praediis et de castellis vendere quoquomodo, aut alineare ad damnum ecclesiae. Si quis igitur hujus nostri privilegii temere violator exstiterit et monitus canonice emendare contempserit, sciat se perpetuis anathematis vinculis innodatum, et insuper centum librarum auri poena multandum, medietatem sacro nostro palatio, et medietatem praefatae ecclesiae. Qui vero pia devotione conservator esse studuerit, et de suo aliquid praefatae ecclesiae dederit, vel auxilium fecerit, precibus apostolorum principum Petri et Pauli peccatorum suorum omnium ab omnipotenti Deo veniam, et aeternae beatudinis consequatur gloriam. Scriptum par manus Octaviani, scriniarii et notarii sacri palatii, in mense Aprili et indictione XIII. Datum Romae XVIII Kal. Maii. anno ab Incarnatione Jesu Christi 1060, pontificatus domni Nicolai papae secundi anno secundo. Ego Bruno, Praenestinus episcopus. Ego Arnoldus, Aretinus episcopus. Ego Cumbertus, Taurinensium praesul. Ego Anselmus, Dei misericordia Lucensis episcopus, cognovi. Ego Dodo, Dei nutu Rosellanus episcopus, cognovi. Ego Anselmus, Dei gratia Castrensis episcopus. Ego Godefridus, Perusinus episcopus. Ego Joannes archipresbyter subscripsi. Lucenicanus archipresbyter S. Petri, Joannes S. Petri. Albertus archipresbyter subscripsi. Datum Romae XVII Kal. Maii anno ab Incarnatione Jesu Christi 1060, per manus Humberti sanctae Romanae Ecclesiae et apostolicae sedis bibliothecarii, et sanctae Ecclesiae et apostolicae sedis bibliothecarii, et sanctae Ecclesiae Silvae Candidae episcopi, anno secundo pontificatus domni papae Nicolai secundi, indictione XIII.