EPISTOLA XIII. AD ALBINUM ABBATEM.  (Anno 800.) 
           (Ex Operibus Alcuini, Edit. Froben.)
Author: Carolus Magnus
Date:  [ Al., 
summamque benevolentiam] [ Al., subjectus] [ Al., statuit] [ Al., intra] [ Gold., circulum] [ Gold. om. spatium] [ Al., sensit] [ Al., negavimus] [ Al., considerata, cur; Gold., considerata

ratione cur] [Cod. ms. S.
Emmerami, Quod sic solvendum est; qui enim] [ Gold., dantes

dierum] [ Al., debuit; Gold., vocare,
quam Quinquagesimam . . . debuerunt] [ Al., 
hebdomadas; Gold. addit observare studuerunt Sexagesimam
gradatim] [ Al., ordinem numerorum] [ Al., numeris] [ Al., composuerunt] [ Al., 
Decimagesimam] [ Al., Quadragesimae] [ Gold., sagacitatem] [ Gold., sexta, mendose ] [ Al., refectione] [ Al., 
corporibus suis] [ Al., cathedram] [ Al., 
abluendam . . . culpam] [ Al., 
redemptio omnium caenando] [ Al., Domino] [ Gold., observare, mendose 
] [ Gold., tres] [ Al., abstinentiae] [ Al., scandalizentur; Gold., sabbaptizentur] [ Gold., observare, mendose ] [ Al., praejudicavimus; al., 
 prohibetur; al., praedicavimus]

Carolus, gratia Dei, rex Francorum, imperator Longobardorum ac patricius Romanorum, dilectissimo magistro, nobisque cum amore nominando Albino abbati in Domino nostro Jesu Christo aeternam salutem.

Pervenit ad nos epistola missa a religione prudentiae vestrae, quae post laudes et benedictiones omnipotenti Deo debitas, nobis et progeniei nostrae benedictionem optabilem cum summa benevolentia detulit. Post haec textus illius inquirendo subsecutus est, cur Septuagesima et Sexagesima, nec non et Quinquagesima in ordine per dies dominicos ante Quadragesimam dicatur, vel scribatur. Inde arrepta ratione per campos arithmeticae artis, quidquid ex hac re vestra sensit industria, se extendendo nobis pleniter significare studuit . Sed dum mens nostra huc illucque discurreret, solerti indagatione consideravimus, non solum infra praescriptos a vobis dies, sed etiam per singulas hebdomadas, nec non et per totum anni circuli spatium , per intervalla horarum ac punctorum seu momentorum; mysteria numerorum posse ab his qui hujus artis peritia imbuti sunt reperiri. Unde quia tuae charitati placuit nostram regalem aulam hac de re consulere, quidquid inde sentit nostra serenitas, sermone commatico tibi patefacere non negamus . Exigente igitur inquisitione, et consideratione quaerendum est, cur alii sex, alii septem, alii octo, nonnulli vero novem abstineant hebdomadas? Argumentum sensus nostri tuae familiaritati per hos apices significare studemus. Qui enim sex hebdomadas observantes se abstinentiae tradunt, subtractis sex diebus dominicis in quibus jejunare minime licet, decimas dierum dantes corporis sui, triginta sex dies, sicut beatus Gregorius mirabilis doctor edocet, jejunant. Et hoc tempus, licet in ipso duo superesse videantur dies usque ad sanctam Resurrectionem, Quadragesimam doctoribus sanctae Dei Ecclesiae nominari placuit. Religione vero crescente a Telesphoro pontifice, qui post Petrum apostolorum principem nonus in sancta Romana Ecclesia claruit, septem hebdomadae in abstinentia dedicatae sunt; et hoc tempus, quo alio nomine rectius vocari quam Quinquagesima in ordine rationabiliter debuerit ? Ex hinc et deinceps collecta ratione, qui octo hebdomadis , Sexagesimam gradatim nominaverunt. Similiter qui novem Septuagesimae, juxta praefatam rationem, nomen imposuerunt, et non ob numerum hebdomadarum vel dierum, sed tenorem nominis servantes haec nomina censuerunt . Velut, si qui nunc fuissent, qui decimam hebdomadam addere pro aliqua justa ratione voluissent, et propter numerum hebdomadarum decagesimam , seu quolibet alio nomine, vel propter numerum dierum Septuagesimam, vel octuagesimam, ordine servato vocabulorum, tramite recto pergendo nuncupare debuissent. Quia igitur, gratia divina opitulante, prout nobis visum fuit, de nomine Septuagesimae et Sexagesimae , ac Quinquagesimae, tuae charitati scripsimus, nunc stylo percurrente de observantia et cultu harum juxta capacitatem sensus nostri tibi scribere curavimus. Quinquagesima vero ideo dicitur, et observatur a nonnullis, ut et decimas dierum, jejunando, omnipotenti Deo offerre valeant, et imitari Dominum nostrum Jesum Christum, qui quadraginta diebus jejunium sacratissimum implevit. A Quinquagesima namque usque in Pascha septem hebdomadae sunt, quae faciunt dies quinquaginta: ex quibus si octo dies dominicos subtraxeris, in quibus jejunium non licet observare, remanent quadraginta duo dies, et hi duo dies, quinta videlicet et septima feria, qui quadragenarium numerum excedunt, apud quosdam jejunio dedicantur; apud quosdam in veneratione propter Coenam Dominicam et sanctum Sabbatum habentur. Sexagesima autem, ut aestimamus, propterea a nonnullis observatur, ut et decimas dierum corporis sui omnipotenti Deo dare possint, et Dominum nostrum Jesum Christum in quadragenario numero particulatim jejunando imitari, et ut primam, vel quintam feriam a jejunio vacare valeant. A Sexagesima quippe usque in sanctum diem Resurrectionis Dominicae octo hebdomadae sunt, ex quibus si de singulis hebdomadibus primam et quintam feriam subtraxeris, et ipsum diem sanctum Paschae, quadraginta tantum dies remanent in abstinentia. Melchiades vero natione Afer, vir per omnia apostolicus, tricesimus quartus post sanctum Petrum, cui successit beatus Sylvester in cathedra apostolicae dignitatis; hic constituit ut nulla ratione, in prima vel quinta feria, jejunium quis de fidelibus agere praesumeret. Nam cur in prima feria jejunium ipso tradente solvatur, non est necessitas texendo replicare. Quintam vero arbitrati sumus, propter magna mysteria quae in ea continentur, ab eo solutam. In ipsa namque sanctum chrisma conficitur ad abluendas totius mundi primae originis culpas ; in ipsa reconciliatio fit poenitentium; in ipsa Redemptor omnium coenando cum discipulis panem fregit, et calicem pariter dedit eis in figuram corporis et sanguinis sui, nobisque profuturum magnum exhibuit sacramentum . Eo videlicet die, post multa mysteria, Deus et Dominus noster Jesus Christus, videntibus sanctis discipulis suis, gloriosa ascensione coelos penetravit . Sed ne diutius sermo protrahatur; multa te legisse de hac solemnitate in sanctorum venerabilium orthodoxorum Patrum dictis non ignoramus. Septuagesima denique, ut aestimamus, propterea ab aliquibus observatur, ut et decimas dierum Deo dare queant; et prima vel quinta, nec non et septima feria jejunium solvere possint. A Septuagesima vero usque in Pascha, novem hebdomadae sunt, quae faciunt dies sexaginta quatuor , e quibus, si de unaquaque hebdomada tres praefatos subtraxeris dies, et Paschalem sacratissimum, triginta sex in abstinentia remanent dies. Hi vero Sabbatum, in quo Deus ab omnibus operibus requievit , non solum ob superstitionem Judaeorum, nec propter mandata legalia veteris testamenti, quae sunt umbra futurorum, sed ne cum Judaeis scandalizent , jejunium solvere conantur. Ea praecipue causa est, quia vesperascente ipso die, gaudium sanctae Resurrectionis a fidelibus honorifice celebratur. Sed quia unusquisque in suo sensu abundat , sive hoc, sive aliud sit, salva fide et religione nihil praejudicamus . De hoc autem, quod cartula prosecuta vestra retulit, quod plurima hinc dici possint, sed noluisse te excedere modum cartulae, et maxime quia cum sapienti paucis utendum sit verbis, ita et nos versa vice paucis pauca rescripsimus. Quod autem usurpastis verba reginae Sabae ad Salomonem de beatitudine servorum qui nobis assistunt, et audiunt verba sapientiae nostrae, si hoc verum fore scitis, venite, assistite, audite et pariter in Domino in pratis vernantibus varietate florum Scripturarum jucundantes delectemur.

Notes: (hebdomadarum) (Matth., XXVI, 26, 27) (Luc. XXIV,
51; Act. I, 9) (Gen. II, 2) (Rom. XIV, 5)