XLI.  Ordinis Aridagamantini (Aroasiensis) instituta ac privilegia confirmat.   (Veronae, Jun. 2.) [WURDTWEIN,  Subsid. diplom.,  XII, 139.]
Author: Urbanus III

URBANUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis GALTERO abbati ecclesiae Sancti Nicolai de Arroasia, et ejus societatis et ordinis abbatibus et fratribus tam praesentibus quam futuris regulariter substituendis in perpetuum.

Proprium est ecclesiasticae disciplinae ab illicitis prohibere, et excessuum culpas salubriter resecare, quae si torpente magistro negligitur, cuncta in confusionem deveniunt: nam si alter destruit, alter aedificat, sive aliquis propriam sequens voluntatem minuit, alius addit, non solum regularis ordo dissolvitur, sed etiam ex hoc perditionis materia ministratur. Curae ergo vobis sit, dilecti in Domino filii abbates, ut personas diligatis, vitia persequamini, boni dulces, mali vos sentiant correctores; culpae enim est, in culpa omnino debitam relaxare vindictam, et sic alterum condiatur ex altero ut boni habeant omnino amando quod caveant, et mali metuendo quod diligant. Caeterum tunc Deo placens religio dirigitur et vigor ecclesiastici ordinis indissolubiliter conservatur, si ad ejus custodiam certus modus et propria censura ponatur. Quidquid igitur per operationem sancti Spiritus in ecclesia Sancti Nicolai de Arroasia fervor canonici ordinis secundum beati Augustini Regulam acceptabiliter custoditur, placuit nobis propositum vestrum ad instar felicis recordationis Innocentii papae praedecessoris nostri sedis apostolicae auctoritate firmare, et ut in eo firmiter persistatis piis exhortationibus commonere. Statuimus igitur ut in ecclesiis vestris, in quibus fratres vitam canonicam professi degunt, nulli omnino hominum liceat secundum B. Augustini Regulam ibidem constitutum ordinem commutare. Nullus etiam episcoporum futuris temporibus audeat ejus religionis fratres de ecclesiis vestris, abbatibus propriis invitis aut inconsultis, expellere, nec professionis canonicae quispiam ex ecclesiis eisdem aut claustris audeat sine communi congregationis permissione discedere; discedentem vero nullus episcoporum, nullus abbatum, nullus monachorum sine communi litterarum cautione suscipere. Quia vero nonnulli de regulari observantia ad regimen ecclesiarum assumpti, eo saepius per prava opera dissolvuntur, quo adversus eos antiqui hostis invidia perniciosius astutiam suae fraudis exercet, apostolica nihilominus auctoritate statuimus, ut si quis abbas vestri ordinis infamis vel sui ordinis praevaricator, sive commisso sibi monasterio inutilis vel perniciosus exstiterit, nisi a patre abbate secundo tertiove commonitus suum curaverit emendare delictum, idem abbas adjunctis sibi aliis discretioribus et gravioribus ordinis ejusdem abbatibus, de ipsorum consilio et assensu cum canonica et regulari correctione castiget. Quod si eorum correctioni rebellis fuerit, districtione canonica per te, fili Galtere abbas, et successores tuos, nec non et quatuor coabbates, qui arbitri tecum ad corrigendos excessus ordinis in generali capitulo statuuntur, si sponte cedere noluerit, deponatur. Si quis vero de judicio vestro pro culpa sua fuerit de ratione depositus, ad ecclesiam unde assumptus fuerat, vel ad aliam ejusdem ordinis revertatur, ibique sub obedientia abbatis regulariter conversetur. Verum si qui canonicorum ecclesiae ad vestrum se ordinem, de antistitis sui consensu transtulerint, vestris institutionibus informandis, ecclesiae de Arrasia et ordini, sicut alias ecclesias vestri ordinis in regulari observantia decernimus subjacere; ita tamen ut ad illam ecclesiam tanquam filiae ad matrem habeant, sine refragatione, respectum, in qua vestrum noscuntur ordinem assumpisse. Cum vero aliquis abbas vestrarum ecclesiarum decesserit, vacans ecclesia sub patris abbatis provisione consistat, ne videlicet ex pastorali defectu grave dispendium patiatur, donec de ipsius et duorum vicinorum abbatum consilio abbas alius a fratribus eligatur, nisi illa ecclesia a patre abbate tam remota fuerit, ut ipsam sine magno dispendio vocare non posset. Si autem inter fratres monasterii de substituendo abbate fuerit suborta contentio, nisi ad concordiam potuerint revocari, pater abbas de consilio et assensu coabbatum suorum, illum sine contradictione ibi praeficiat, qui approbatione majoris et sanioris partis capituli et laudabilioribus meritis viderit adjuvari; substitutus vero sicut moris est, dioecesano episcopo praesentetur, qui si secundo tertiove cum humilitate debita requisitus benedictionem ei aliqua occasione conferre distulerit; ne ipsa ecclesia interim sustineat detrimentum, liberam electus administrationem obtineat, donec interventu generalis capituli vestri per eumdem episcopum vel metropolitanum suum, sive de mandato summi pontificis, canonice quod postulat assequatur. Benedictus vero de observantia ordinis monasterio vestro sicut suo capiti cum humilitate respondeat et statuta ejus salubria suscipiat et observet. Ad haec auctoritate praesentium inhibemus, ne in aliqua ecclesia vestrarum, nisi de assensu capituli generalis, vel de mandato Romani pontificis, persona alterius ordinis ad abbatis officium assumatur. Nec abbas in qualibet ecclesia vestri ordinis instituta capituli generalis minuere, vel in deterius mutare praesumat. Praeterea visitationem sive citationem annuam ecclesiarum ipsarum quam tenentur abbates in capitulo generali designati, praedictis ecclesiis de consuetudine vestra impendere vobis, et eidem ordini auctoritate apostolica confirmamus. Nulla sane persona ecclesiastica vel etiam saecularis pro benedictione vel intronizatione abbatum vestrorum palefredum aut aliquid aliud exigere. Nullus etiam abbatum vestrorum, si exigatur, dare praesumat, quia exigenti et danti nota simoniacae pravitatis et periculum noscitur imminere. Decernimus ergo ut nulli, etc. Ego Urbanus catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Henricus Albanensis episcopus ss. Ego Paulus Praenestinus episcopus ss. Ego Theobaldus Ostiensis et Velletrensis episcopus ss. Ego Joannes presbyter cardinalis tituli Sancti Marci ss. Ego Petrus cardinalis tituli Sanctae Susannae ss. Ego Laborans presbyter cardinalis Sanctae Mariae Transtyberim tituli Calixti ss Ego Pandulphus presbyter cardinalis tituli duodecim Apostolorum ss. Ego Albinus presbyter cardinalis tit. S. Crucis in Jerusalem ss. Ego Melior presbyter cardinalis Sanctorum Joannis et Pauli tituli Pammachii ss. Ego Adelardus presbyter cardinalis tit. Sancti Marcelli ss. Ego Jacintus Sanctorum Cosmae et Damiani diaconus cardinalis ss. Ego Bobo Sancti Angeli diaconus cardinalis ss. Ego Octavianus Sanctorum Sergii et Bacchi diaconus cardinalis ss. Ego Rolandus Sanctae Mariae in Porticu diaconus cardinalis ss. Ego Petrus Sancti Nicolai in Carcere Tulliano diaconus cardinalis ss. Ego Radulphus Sancti Georgii ad Velum Aureum diaconus cardinalis ss. Datum Veronae per manum Alberti sanctae Romanae Ecclesiae presbyteri cardinalis et cancellarii, IV Nonas Junii, indictione IV, Incarnationis Dominicae anno 1186, pontificatus vero domni Urbani papae III anno primo.