medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
EPISTOLA CCCLXXIII.
Author: Thomas Cantuariensis

Difficile est ibi consulte agere, ubi ratio respuitur, justitia conculcatur, ubi summus pontifex contemnitur, et reverentia plus spurcissimis hominibus quam Deo exhibetur. Debueram siquidem sic et sic egisse. Hoc facillimum erat dictu sed difficillimum effectu, tum quia omnes personae mutuam sibi operam praebent, tum quia etc. Aestimabam ergo esse securius et minus periculosum aestuantis irae gurgitem cum baculo humilitatis attentare, quam temeritatis vel impetus ausu in profunditatis gurgite totum corpus immittere. Habui etiam et aliam hujus rei considerationem, qua nolui patris mei verenda irreverenti fronte detegere. Consultius igitur ut mihi videtur agitur, si sub fruticis domicilio, dum tempestas immurmurat, sedeatur, quia Deo propitio post hujus aeris intemperiem serenitatis gratia subsequetur. Adverte igitur quod causae nostrae intentio magna ex parte cassetur, eo quod in subito facta sit accentuum permutatio.
EPISTOLA CCCLXXVI. INIMICORUM THOMAE AD PAPAM ET CARDINALES.
Author: Thomas Cantuariensis

ALEXANDRO papae, et omnibus cardinalibus, inimici THOMAE Cantuariensis archiepiscopi.

Medicinae potius tempus est, quam querelae, etc. Vide in Alexandro III papa, ad an. 1181.
EPISTOLA CCCLXXX. AMICI CUJUSDAM AD THOMAM.
Author: Thomas Cantuariensis

Domino et Patri suus se.

Ferventis et indubitati pignus exstat amoris etiam in exsilium corpore et animo comitari amicum. Profecto novimus plerosque domi amicis mente coexsulare. Sed nec nullos audivimus, animo et corde domi relicto, corpore duntaxat amicorum compati exsilio. Commendabiliorem quidem compatiendi modum verus amicus ille vester sibi elegit dominus Wigornensis, qui exsilii vestri viam prosecutus, tenere vobis compassus, ad sedem suam nec oculos corporis reflexit, nec ad potestatis terrenae blandimenta vel minas cordis constantiam inclinavit. Iste siquidem solus inventus est, qui simul corpore et spiritu patris sui molestias comportaret, et praelati sui reverentiam deliciis et divitiis anteferret. Quanto igitur firmius ipsius fidelitatis apparet argumentum, tanto vobis tutius esset et utilius, ipsum eumdem tanquam contra mundi pericula in loco graviori opponere firmamentum, ubi tempore congruente, et principe quandoque mitigato opportunitatem concedente, vestri haberet memoriam et mentionem. Mihi itaque videretur consultius, et vobis expedientius, quod praedictus amicus vester ad vocationem sui principis repatriaret, et illum charitatis vigorem, quo vos amplectitur, ibidem exerceret. Ibi enim id exercendi materiam copiosam inveniret. Hic vero quo ad praesens mihi occurrit in mentem, non aeque vobis poterit subvenire, nec voluntatem, quam erga vos gerit, ostendere. Bene valeat dominus meus.
EPISTOLA CCCLXXXIV. CUJUSDAM AMICI AD EUMDEM.
Author: Thomas Cantuariensis

THOMAE Cantuariensis archiepiscopo, quidam amicus.

Haec est forma, in qua conveni regem: tentavi quomodo possem archiepiscopo persuadere, quatenus super verbis illis, quae pacem inter vos ruperant, supponeret se consilio domini Rothomagensis, et Cenomanensis, et Sagiensis, et meo, caeterorumque episcoporum qui colloquio interfuerant, aut si ei aliquis illorum suspectus esset, illum amoveret, et quemcunque alium episcopum vellet, loco illius reciperetis, dummodo de regno vestro esset, et juxta consilium illorum verba illa omnino tolleretis aut mutaretis in certam formam, quod omnem omnino dubitationem excluderetis. Archiepiscopus vero mihi respondit, quod neque domini Rothomagensis consilium, neque meum, neque alicujus mortalium adeo illi exstitit fructuosum aut honorabile, sicut vestrum, neque ex alicujus mortalis consilio tantum honoris fuerat assecutus. Et propterea, si vobis placeret, quod eum in consilium vestrum reciperetis, ille se consilio vestro submitteret, ita ut vos primum honori regni vestri et vestro prospiceretis, et consequenter ipsi, ne adversus dominum papam, cui astrictus est, offenderet, nec Ecclesiam, cui prodesse debet, laederet. Congruum autem esset, ut consilium illud, priusquam conveniretis, ita determinaretur et certificaretur, quod nihil superesset quaestionis, quando vos simul conveniretis, ne forte tunc minus honeste ab invicem discederetis, sicut nuper fecistis. Ipse vero rex benignius hoc verbum recepit, quam existimabam, et adjecit: quod ipse in primis in consilio, quod daret, honorem Dei observaret, et deinde suum et regni sui, et vobis ita prospiceret, quod quantum rationabiliter posset, personam vestram non laederet. Sed certificationem verborum dixit inter vos fieri non posse, dum ipse et vos in tam remotis locis essetis. Oportet autem vos ad locum vicinum sibi venire, unde inter vos nuntii, qui haec tractarent, de propius et facilius discurrere possent. Placuisset autem ei, ut ipse Turonum, et vos apud majus monasterium essetis. Aut si hoc non vultis, ipse Turonum, et vos apud Choise, ubi scilicet dominus papa cum regibus colloquium habuit, paulo ultra Blesium. Dies quoque praefixa est in cathedra beati Petri, ita tamen ut octo diebus ei prius in Normannia significem, utrum diem observare velitis.
EPISTOLA CCCLXXXV. AMICI AD AMICUM.
Author: Thomas Cantuariensis

Amicus amico. De absolutione episcoporum

Dominus Cantuariensis concessit in praesentia nostra, et domini Trecensis, et quorumdam aliorum, nuntiis domini papae, domino Gratiano et magistro Viviano, pro bono pacis, ut hac vice absolverent excommunicatos suos ad tempus, accepto ab eis juramento, quod stabunt mandato ipsius Cantuariensis, si hoc aliquo modo efficere poterunt, sin autem, suo. Et ipsi versa vice promiserunt domino archiepiscopo in veritate, quod si non fuerit pax subsecuta inter regem et ipsum ante recessum eorum, qui non protrahetur ultra festum beati Martini, ab eodem festo reponent eos in eamdem sententiam, in qua fuerunt, nec dimittent propter aliquam appellationem factam vel faciendam ab illis, vel ab aliquo alio pro ipsis, nisi infra viginti dies a praedicto festo, si tamen tanto tempore moram fecerint, domino Cantuariensi satisfecerint de his, pro quibus ab eo excommunicati sunt. Et si ante memoratum festum recesserint, similiter reponent eos in eamdem sententiam a die recessus sui, nisi, sicut praedictum est, satisfecerint eidem Cantuariensi. Verentur enim ipsum, qui pro Ecclesiae libertate per tanti temporis spatium exsilium jam sustinuit, ad intolerabilem injuriam provocare. Qui juxta sententiam domini papae in paucis vexatus, in multis profecit, sicut creditur ab his, qui ejusdem Cantuariensis intima noverunt.
EPISTOLA CCCLXXXVI. AMICI AD AMICUM.
Author: Thomas Cantuariensis

Amicus amico. De nominibus excommunicatorum.

Gilbertus Londoniensis episcopus, et Jocelinus Saresberiensis episcopus. Gaufredus Ridel, Cantuariensis archidiaconus, Ricardus de Ivelcestria, Pictaviensis archidiaconus, Nigellus de Sacca-Villa, Ricardus de Hastinges, nepos Ricardi de Hastinges, Letardus nepos Theobaldi archiepiscopi, Robertus de Broc, Robertus frater Willelmi de Einesforde, Robertus vicarius Gaufredi archidiaconi Cantuariensis, ille qui tenet Ecclesiam de Chere, ille qui tenet Ecclesiam de Hele, Ricardus de Luci, Hugo de S. Claro, Thomas filius Bernardi, Randulphus de Broc, Willelmus de Essedesforde, Robertus pincerna Theobaldi archiepiscopi, Alanus de Reclingis, Willelmus de Becco, ille qui tenet terram de Mundeham, de manerio de Pagaham, quam rex abstulit Ecclesiae Cantuariensi propter Joannem Mareschallum, si est alius, qui teneat eam quam rex. Ille qui tenet terram de Lese, de manerio de Ottefordis, quam tenuit Joannes frater Willelmi de Eynesdord, si est alius qui tenet eam praeter regem, Joannes Cumin, Guido Ruffus, qui tenetur, sicut caeteri supradicti, quidquid percepit de reditibus thesaurarii Lexoviensis, ipsi Cantuariensi restituere. Ipsi sunt qui tenent possessiones ecclesiasticas et laicas Ecclesiae Cantuariensis, et domini Cantuariensis, quas vult et petit cum omni integritate sibi et suis restitui. A Londoniensi vero, quidquid percepit de reditibus clericorum suorum, petit sibi restitui. Si qui vero sunt alii, qui receperint possessiones ecclesiasticas sive laicas de manu regis, vel de ipsius concessione, pertinentes ad Ecclesiam Cantuariensem, excommunicati sunt, donec illas easdem possessiones Ecclesiae Cantuariensi et domino Cantuariensi archiepiscopo restituant, et omnia inde percepta. Praeterea excommunicatus est ab eodem archiepiscopo Wimarus, qui fuit clericus comitis Hugonis, Adam de Cheringis, Willelmus Giffard.
EPISTOLA CCCLXXXVII. LUDOVICI AD HUMBALDUM ET HYACINTHUM CARDINALES.
Author: Thomas Cantuariensis

LUDOVICUS rex Franciae, HUBALDO Ostiensi episcopo et JACINTHO cardinalibus.

Dilectioni vestrae uberes gratias referimus pro archiepiscopo Cantuariensi, cujus negotium tam pie ac perseveranter, amore Dei et nostro fovistis. Quod si finem debitum ministerii ac patrocinii vestri obsequio consecutum non fuerit, non minus tamen laudis, non minus gratiae sollicitus diligentiae vestrae favor promeruit. In regno nostro propalatus est sermo scandalum generans, subortum est murmur, quod de facile sedari non potest. Recolitur ubique cum admiratione, quod dominus papa contra dominum Cantuariensem litteras patentes regi Angliae, inanis gloriae cupido, nuper indulsit, in quibus os et manus Cantuariensis suspenditur, in quibus ei potestas omnimoda tam in regnum Angliae, quam in regni personas inhibita est, donec gratiam regis ad plenum fuerit consecutus. Non habemus dominum papam accusare vel in manifesto arguere, quia dominus est; sed quae ipsius opinionem denigrant, omnino silere non possumus. Et quid imperatori, aut aliis schismaticis, qui nobis insultant, sufficienter habeamus respondere, nisi nos vestra vel domini papae discretio super hoc instruxerit, invenire non valemus.
EPISTOLA CCCLXXXVIII. AMICI CUJUSDAM AD THOMAM CANTUAR.
Author: Thomas Cantuariensis

THOMAE Cantuariensi archiepiscopo, quidam amicus.

Licet vestrae discretionis paternitatem litterarum solatio saepius non visitaverim, vos inde mirari nullatenus decet, cum vix aliquis aut fere nullus ad vos a curia processum habeat, cui secreta litterarum indicia committi possint; et cum vobis plures litteras destinaverim, quae ad praesentiam vestram, sicut pro certo didici, nunquam pervenerunt. Sciatis quippe me circa negotia vestra sollicitum et vigilantem pro possibilitatis meae viribus exstitisse, et ad eorum promotionem diligenter intendisse, praecipue per magistrum Waltherum, qui prae omnibus specialiter pro eisdem negotiis promovendis apud dominum papam efficaciter laboravit, et ipsa conscribendo ad desideratum finem, Deo volente, perduxit. Sicut enim in litteris et transcriptis sub bulla clausis, quae a domino papa vobis diriguntur, evidentius videre potestis, petitiones vestrae debitum sortitae sunt effectum. Caeterum Londoniensi firmiter injunctum est a domino papa, ut sententiam quam in eum dedistis, firmam et inconcussam observet, nec a Rothomagensi et Lexoviensi, quibus super hoc iterato scribit dominus papa, nisi forte ab eisdem post susceptionem priorum litterarum ipsius, quas inde susceperunt, praestito secundum Ecclesiae formam juramento sit absolutus, absque domini papae mandato ullatenus absolvatur. Confortamini ergo et constanter agatis, et tanquam supra firmam petram fundatus ad quorumlibet ventorum exsufflationes nolite moveri, aut aliquo modo terreri vel turbari, nec ut moris vestri est, quoslibet per vos transeuntes secretorum vestrorum interpretes constituatis, ut magis de justitia, quam de multitudine confidere videamini; quia ubi multitudo, et praecipue in talibus, creberrimae solent confusiones emergere, et impedimenta plurima provenire. Secretum sit apud vos quod scribo de Londoniensi, cum nihil de illo vobis scriptum sit. Propter malignantes dico: ne dicar secreta revelare. Cum vero Deus vos in statuta pristinum reduxerit, quod in proximo spero adfuturum, estote memor magistri Waltheri et mei, si placet, ne pro multitudine ad vos respicientium a vestra memoria elabamur, quia tunc forte praesentes non erimus.
V.  Charta Balduini Flandriae comitis pro monasterio Clarevallis,--Proficiscens Jerosolymam, et sanctitate Clarevallensium monachorum compunctus, donationem eis facit.   (Anno 1202.) [MARTEN.  ibid.,  ex chartario Clareval.]
Author: Balduinus Flandriae et Hannoniae

In nomine Patris et Filii, et Spiritus sancti. Ego BALDUINUS Flandrensis et Hannoniae comes, notum fieri omnibus volo, quod Jerosolymam profecturus, cum per monasterium Clarevallense transitum facerem, congregationis sanctae visione roboratus, et in Dei nimirum amore ferventior, ex tantae devotionis accensus exemplo, eidem loco benefaciendi animum Christiana praevia fide ac religione concepi. Quia vero rebus meis dispositis, et reditibus ordinatis, pro voluntate mea quod conceperam pleniter ordinare non potui, memoriale saltem quoddam liberalitatis initium arrhamque dispositae interim ordinavi, eleemosynamque perpetuam ad panem et vinum consecrationi Dominici corporis et sanguinis necessarium eis libere contuli, et liberaliter assignavi, decem videlicet libras Valencenae monetae in grangia mea de Montibus in festo sancti Remigii parate singulis annis accipiendas, et per manum abbatis Camberonensis praedicto monasterio deferendas. Hanc autem eleemosynam pro salute animae meae et charissimae consortis meae Mariae, illustris Flandrensis et Hannoniae comitissae, et antecessorum meorum, ac deinceps successorum a me solemniter ordinatam atque concessam, ut rata et inconcussa in perpetuum perseveret, dignum duxi praesentis scripti patrocinio, et sigilli mei impressione firmandam. Nihilominus eadem auctoritate firmans omnes eleemosynas et libertates quas memorato conventui sanctitatis eximiae per sua authentica confirmavit omni posteritati veneranda in perpetuum et tenenda illustris memoriae quondam Flandrensis et Viromanduorum comes avunculus meus Philippus princeps toto orbi clarissimus, sicut in eisdem authenticis continetur.

Actum anno Domini 1202 mense Aprili.
IX.  Epistola Balduini imperatoris Constantinopolitani ad Cameracensem, Atrebatensem, Morinensem et Tornacensem episcopos.--Conceptam spem de Terrae sanctae recuperatione significat, rogatque ut nobiles ad transfretandum exhortentur.   (MARTEN.  ibid.,  col. 791, ex eodem ms.)
Author: Balduinus Flandriae et Hannoniae

BALDUINUS, Dei gratia fidelissimus in Christo imperator, a Deo coronatus, Romanorum moderator semper augustus, Flandriae et Hannoniae comes, venerabilibus et amicis in Christo charissimis, Cameracensi, Atrebatensi, Morinensi, Tornacensi, eadem gratia episcopis, gratiam suam et omne bonum.

Statutum et progressum nostrum, et totius exercitus Christiani litteris et nuntiis nostris vobis plenissime declarasse meminimus, quam mira dispensatione Dominus per ministerium christiani exercitus ecclesiae suae procuravit unitatem. Hinc enim, sicut a sapientibus evidenti ratione conjicitur, ad subventionem Terrae sanctae ostium manifeste patebit et aditus. Non solum enim transitum habituri sunt a modo liberum per nos peregrini, sed praeter vires nostras quas per gratiam Dei etiam in praesenti haberemus non modicam, et quas omnino illi terrae devovimus, victualium illis quoque abundantiam ferax gratia ministrabit. Ad liberationem enim terrae, in qua Vita mortua mortem triumphavit, totis visceribus anhelamus. A cujus rei proposito, cum ipsum et pretium nobis exstitit, nunquam desistemus quoad vixerimus, donec cum tot ante concessis in hac etiam parte se nobis etiam ostenderet Salutare Dei. Verum cum ad tantum et solemne negotium, non ex nostra sufficientia, sed universorum Christi fidelium adminiculis sub Deo audeamus praesumere, dilectionem vestram exoramus attentius, quatenus nobiles et ignobiles in episcopatibus vestris constitutos, ad idem propositum monitis salutaribus accendatis. Omnibus enim qui ad nos venerint paratos nos esse noveritis et sufficientes secundum statum personarum et modos amplis occurrere possessionum largitionibus et honorum. Ad haec rogamus obnixius quatenus orationibus vestris et precibus personam nostram, necnon et coadjutores imperii in ecclesiis vestris commendetis, et ad idem clerum et populum vobis commissum moneatis, ut Dominus Jesus, pro cujus haereditate indesinenter laborare proposuimus, tam nos quam imperium nostrum, sicut coepit, non desinat conservare.
X.  Litterae Balduini imperatoris Constantinopolitani, quibus sigillum suum revocat.   (Anno 1204.) [MARTEN.  ibid.,  p. 793, ex chartario Hasnoniensi dominorum de Avesnis.]
Author: Balduinus Flandriae et Hannoniae

B., Dei gratia fidelissimus in Christo imperator, a Deo coronatus, Romanorum moderator, et semper augustus, Flandriae et Hannoniae comes, omnibus ad quos litterae istae pervenerint salutem.

Noveritis quod a tempore coronationis nostrae, hoc est a septimo decimo Kalendas Junii sigillum nostrum antiquum quod litteris istis appendet, viribus carere lecrevimus, et si quid a tempore jam dicto fuerit aliquid inde sigillatum omnino falsum, irritum judicamus et vacuum. Datum anno Domini 1204, mense Junio.

Notes: (quod non credimus)
EPISTOLA I ROMANORUM PRESBYTERORUM AD HONORIUM IMPERATOREM, SEU EXEMPLUM PRECUM PRESBYTERORUM PRO BONIFACIO.  Bonifacii legitimam, Eulalii vero illegitimam fuisse ordinationem.   1. 2.  3.
Author: Bonifacius I

Petimus Clementiam vestram, piissimi et clementissimi imperatores Honori et Theodosi semper augusti. Post abscessum sancti Zosimi papae Ecclesiae catholicae urbis Romae, ut fieri mos volebat, atque ipsa religionis disciplina dictabat, plures in unum convenimus sacerdotes; ut de constituendo successore communi judicio tractaremus. Sed quoniam Lateranensem ecclesiam, obstructis pene omnibus ingressibus, archidiaconus Eulalius, contemptis impie summi sacerdotis exsequiis, diaconibus et paucissimis presbyteris ac multitudine turbatae plebis obsederat; altero die ad eamdem ecclesiam, ubi prius ab omnibus fuerat conventum, habita omnium collatione properavimus: ibique participato cum christiana plebe consilio, quem Deus jussit elegimus. Nam venerabilem virum Bonifacium, veterem presbyterum, in lege doctissimum, ac bonis moribus comprobatum, et quod eum magis ornabat, invitum, acclamatione totius populi ac consensu meliorum civitatis adscivimus divinae institutionis ordine consecratum. Nam subscribentibus plus minus septuaginta presbyteris, adstantibus novem diversarum provinciarum episcopis, benedictionem competenti tempore constat fuisse celebratam. Ac prius omnia, quae solemnitas exigebat, impleta sunt.

Sed cum supradictus Eulalius, qui antea per tres consacerdotes nostros fuerat ex multorum auctoritate conventus, ne quid sibi temere praeter conscientiam cleri majoris assumeret, circumventis paucissimis presbyteris, male acceptis his ac diversae custodiae mancipatis qui ad prohibendum cum litteris venerant, exhibito etiam cum aliis Ostiensi episcopo, quem prope mortuum constat accitum; nam tractum esse nolentem, senis aegritudo testatur; in locum sibi non debitum, incustodito religionis ordine, per ambitum proruisset: coepit factum suum per homines disciplinae inscios ac religionis ignaros indecenter tueri; aestimans humanis perturbationibus se confundere sententiam posse divinam. Et quoniam Clementiam vestram constat falsidica relatione deceptam, ut nescio quid in injuriam divini judicii sanciretis , petimus Pietatem vestram, ut removeri priora constituta jubeatis, atque Eulalium, qui in locum subrepsit aliorum, ad comitatum Perennitatis vestrae cum auctoribus suis debere adduci. Nos enim profitemur sanctum papam Bonifacium nostris cum sacerdotibus adfuturum. Relictis enim singulis per titulos presbyteris omnes aderunt, qui voluntatem suam, hoc est Dei judicium proloquantur. Jubeat etiam vestra Clementia omnes adesse, quos causa constringit; ejici etiam civitate nolentes, qui se non patientur adduci. Invenietis, cum coeperit agitari interna discussio, quod non solum divinis legibus abhorreat, verum etiam displicere possit humanis: quo hoc consecuti agamus aeterno Imperio vestro maximas atque uberes gratias.

Notes: (Decemb. 28) (nam divinum est
quidquid tantorum firmat electio)
EPISTOLA IV.  Ut Corinthii Perigenem quem expetunt episcopum accipiant.   1. 2. 3. 4.
Author: Bonifacius I

Dilectissimo fratri RUFO BONIFICIUS.

Beatus apostolus Petrus, cui arx sacerdotii dominica voce concessa est, in immensum gratulationis extollitur, quoties pervidet concessi sibi honoris a Domino intemeratae se pacis filios habere custodes. Quid enim gaudio debeat majore pensare, quam quod agnoscit acceptae potestatis illaesa jura servari? Vere namque immobile requirit a diversis destinata super negotiis quibusque consultatio fundamentum, quae ejus consulit sedis arcanum, quam constat dignatione petrae spiritalis elatam. Frequentia igitur, ut scrinii nostri monimenta declarant, ad charitatem tuam ex ejus fonte scripta manarunt, quibus sollicitudinem ecclesiarum per Macedoniam et Achaiam sitarum Fraternitati tuae, quam scimus ecclesiasticam disciplinam canonum notione servare, certum est esse commissam. Nec immerito id ducimus factum. Hanc enim gratiam Dilectioni tuae apostolica sedes officio diligentis impertit. Unde fit, ut Sanctitatem tuam gnaram faciamus hujusce negotii, quod ex ea provincia auribus nostris ingeritur destinatum, cujus prudentiae tuae dudum cura mandata est. Corinthii enim olim beati Pauli praedicatione laudati, quorum preces subdendas magis credidimus esse, quam narrandas, Perigenem, sicut jam dudum a sancta synodo super ejus nomine pagina directa testatur, sanctum et instituti optimi qualitate pollentem, civitatis suae non tam accipere quam retinere desiderant sacerdotem. Cujus ordinationis seriem si integro ordine exponendam putavero, fiat necesse est ejus laudis augmentum; et huic nimirum proficiet, si faciamus vel ordinantis, vel ordinati recto tramite mentionem. Quis enim dubitet ejus meritis deputari; quis renuit judicii fuisse divini, ideo hunc a Patrensibus in tempore non esse susceptum, et diu super praemissa ecclesia, magna deliberatione suspensum, ut hujus ovilis pastor fieret, in cujus caulis suam a cunabulis transegisset aetatem? Judicia Dei abyssus multa : quod congrue aptamus exemplum, et nemo crederet quod in ordinatoris aliquando locum subrogari posset, quia fuerat ab aliis ordinatus. Non ambigo coelestis tunc istud fuisse sententiae. Qua vel consensu qui illic auctoritatem sedis apostolicae praesentabant, eum in nostrorum numerum recipimus: et in eos necesse est vigorem censurae, qui contra nostrum factum post haec nescientibus nostris incitare dicuntur populos, si perstiterint, exseramus. Quod quidem et Dilectionem tuam in eos ex nostra praeceptione facere volumus: ut eorum licentiam, quibus nihil tale commisimus, refrenemus.

Notes: (Psal. XXXV, 7)