LIBER PRIMUS   1-2  EPISTOLA PRIMA. AD MAGISTRUM WILLELMUM DE CAMPELLIS .  Gratulatur illi conversionem a saeculari ad Christianam philosophiam, cujus illi pollicetur perfectionem, si modo nihil metuat, nihil speret; interim, ne magisterii vel concionatoris munus obire desinat, hortatur.
Author: Hildebertus Cenomanensis

De conversatione et conversione tua laetatur et exsultat anima mea, illum prosequens actione gratiarum, cujus muneris est, quod nunc tandem philosophari decreveris. Nondum enim redolebas philosophum, cum ex acquisita philosophorum scientia, morum tibi minime depromeres venustatem. Nunc autem sicut e favo mellis dulcedinem, sic ex ea bene agendi formulam expressisti. Hinc est quod, ecclesiasticis dignitatibus omissis, elegisti abjectus esse in domo Dei tui, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum . Hinc est quod ambitiosam supellectilem inexorabili odio persequeris; quod institoriam abdicas lectionem, quod magnum quaestum judicas 3 pietatem cum sufficientia . Hinc denique est quod intra fines virtutis totum te colligis, quod de vita tua cum natura non deliberas, minus attendens quid caro possit, quam quid spiritus velit. Hoc vere philosophari est; sic vivere, magnum jam cum superis est inire consortium. Nulla hinc ad superos via compendiosior. Eo facile pervenies, si tamen exoneratus incesseris. Porro animus ipse sibi sarcina est, donec et sperare desinat et timere. Nondum enim beate vivit, quem vel voti torquet dilatio, vel a voto decidendi, metus excruciat. Diogenes genes quia nullius speravit favorem, nullius formidavit potentiam. Ille in dolio suo, tam spe vacuus, quam timoris expers, locupletem transegit paupertatem. Porro quae sic infidelis Cynicus abborruit, tanto amplius necesse est ut abhorreat doctor Christianus, quanto fructuosior est professio, quae per fidem operatur. Morum haec offendicula sunt, et ad virtutem gradientes remorantur. Eruditus sermo, et cultus abjectior, et severius retractata verae religionis instituta, religiosum exhibent Christianum. Nunc autem exhibebis, et perfectum exprimes philosophum, si nec speres aliquid, nec extimescas. Hoc et verum animi robur, et integrum mundi contemptum denuntiat. Fert autem fama, id a quibusdam tibi persuasum, ut ab omni lectione penitus abstineas. Super hoc attende quid sentiam. Citra profectum proficit quisquis alteri, cum potest, non prodest. Virtus est, etiam male usuro, virtutis ministrare materiam. Praeterea sub evangelico te cohibuisti consilio, quo juvenis a Christo audivit: Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et veni sequere me . Holocaustum igitur habes offerre, non sacrificium; de eorum quippe differentia apud Gregorium sic legisti: « In sacrificio quidem pars pecudis, in holocausto autem totum offerri consuevit. » Et post pauca: « Cum quis aliquid suum vovet, sacrificium est; cum vero omne quod habet, omne quod vivit, omne quod sapit, omnipotenti Deo voverit, holocaustum est. » Offer ergo te totum Domino Deo, quoniam Domino Deo totum te devovisti; alioquin eum promisso defraudas holocausto. Denique sapientia abscondita, et thesaurus absconditus, quae utilitas in utrisque? Aurum melius rutilat 4 dispersum, quam signatum. Nihil a vilibus tophis gemmae differunt, nisi in medium deducantur. Scientia quoque distributa suscipit incrementum, et avarum dedignata possessorem, nisi publicetur, elabitur. Noli ergo claudere rivos doctrinae tuae, sed juxta Salomonem: Deriventur fontes tui foras, et aquas tuas in plateis divide .


Notes: (Psal. LXXXVII,
11) (I Tim. VI, 6) (Marc. X, 21) (Eccli. XX, 32.) (Prov. V, 16)