medieval-data/medieval-letters huggingface dataset:
II.  Cononis apostolicae sedis legati judicium pro Ecclesia Hanachiensi ad terminandam litem inter abbatissam monasterii S. Mariae et canonicos Miliacensis.   (Anno 1115.)  [P. LOUVET,  Antiquités de Beauvais,  tom. I, p. 620, Rouen, 1614, 8º.]
Author: Conon Praenestinus

Judicium quod datum est per manum D. Cononis episcopi Praenestini sedis apostolicae legati de Ecclesia Hanachiensi inter abbatissam monasterii S. Mariae quod dicitur ad S. Paulum canonicos Miliacenses. Altare ejus Ecclesiae erat pertinens ad monasterium S. Mariae sicut absque ulla contradictione ab ipsius abbatissae prolocutoribus dicebatur, et ideo presbyterum se dicebat praedicta abbatissa mittere debere in ipsam Ecclesiam et usque ad placiti diem per triginta annos se ecclesiam illam per introductionem presbyteri ordinasse. Quae verba abbatissae in nullo canonici Miliacensis refellebant. Sed hoc tantum dicebant quia, cum decimas majores et partem minutarum haberent decimarum, presbyter post dispositionem super ipso ab ejusdem monasterii abbatissa factam ad eos deberet venire, et per eorum licentiam in eadem ecclesia remanere. Et sic usque ad hujus placiti diem per triginta annos asserebant se tenuisse, hae sunt rationes utriusque.

Judicatum ergo ut quando quidem altare absque contradictione esse juris monasterii beatae Mariae dicebatur; neque refragari poterat quin per triginta annos ejusdem monasterii abbatissae presbyterum in ipsam Hanachiensem ecclesiam misissent. Deinceps per ipsius abbatissae, dispositionem absque aliquo ad ipsos Miliacenses canonicos recursu presbyter in ecclesiam Hanachiensem mittetur. Haec sunt nomina judicum ipsorum: Rainaldus abbas Vigeliacensis qui judicium recitavit, Goscelinus, Halegredus decanus Belvacensis, Rogerus archidiaconus, Giraldus abbas S. Luciani, Odo abbas S. Symphoriani, Seranus, canonicus, Drago S. Quintini canonicus, Eustachius clericus. Actum est hoc Belvaci praesente domno Conone Praenestino episcopo qui judicium hoc laudavit, et sigilli sui impressione firmavit, praesidente Petro Belvacensis Ecclesiae episcopo.
III.  Cononis sanctae Romanae Ecclesiae legati epistola ad Theogerum abbatem S. Georgii.   (Anno 1118.)  [D. BOUQUET, tom. XIV, p. 210.]
Author: Conon Praenestinus

CONO Dei gratia Praenestinus episcopus et sanctae Romanae Ecclesiae legatus, dilecto fratri THEOGERO abbati, in cunctis hujus vitae laboribus consolationem sancti Spiritus.

Religionis et honestatis vestrae fama, et quam habetis in veritatis defensione constantia, Romanae Ecclesiae vos notum et acceptum fecit. Unde cum in Gallias pro legationis nostrae officio venimus Moguntinum archiepiscopum pro pallio quod ei apportamus conventuri, et quaedam praecipua cum eo et aliis tractaturi, vos etiam vocare necessarium duximus, ut vestrae paternitatis consilium et testimonium habeamus. Abbatem S. Clementis, qui vos ad colloquii nostri locum conducat, misimus, et ut cum eo absque ulla dilatione veniatis, rogamus et praecipimus.
IV.  Cononis sanctae Romanae sedis legati epistola pro electione Metensis Ecclesiae episcopi.   (Anno 1118.)  [D. BOUQUET, t. XIV, p. 209.]
Author: Conon Praenestinus
Date:  [quando vel quoniam]

CONO Dei gratia Praenestinus episcopus et sanctae Romanae Ecclesiae legatus, dilectis in Christo filiis et fratribus, abbatibus et clericis ad electionem Metensis Ecclesiae faciendam in Christi nomine congregatis, sancti Spiritus praesentiam et consolationem.

Quomodo vos non ignorare sacros canones novi, et qualiter episcopi electio facienda sit nosse, auctoritate et praecepto domini papae, insuper et rogatu domini Viennensis archiepiscopi, paucis vobis tantum scribere duximus. Ne quis igitur vestrum de minori numero causetur, ipsius Domini voce moneo dicentis: Nolite timere, pusillus grex, etc. ; sicut alibi: Ubi duo vel tres congregati fuerint in nomine meo, in medio eorum sum . Non dixit, Ego sapientia habito in multis, sed ego sapientia habito in consiliis . Neque conturbet vos discordia multorum; jam nec novum est nec inusitatum, ut in electione episcopi discors inveniatur sententia cleri et populi. Non majori itaque parti, sed saniori sacra Scriptura cedendum censet. Quapropter eadem autoritate praecipimus, ut semota partium animositate dignum Ecclesiae Dei pastorem eligatis: electo vero, quicunque ille est, ex parte Dei et Ecclesiae omnem honorem haberi praecipimus. Quod si contempserit, excommunicationi subjicimus; et domum ejus, domum discalceati in Israel nominari censemus, et tot animarum reum, quod prodesse poterat, decernimus; et in die judicii grandine grandinari addi adjicimus. Caeterum quae vobis lator praesentium ex parte nostra dixerit vel injunxerit, tanquam ab ore nostro audiatis et audita implere non differatis.

Notes: (Luc. XII, 32) (Matth. XVIII, 20) (Prov. VIII, 12)
V.  (Anno 1118.)  [D. BOUQUET,  ibid.,  p. 212.]
Author: Conon Praenestinus

CONO Dei gratia Praenestinus episcopus et sedis apostolicae legatus, dilecto fratri THEOGERO, salutem et dilectionem.

Litteras tuae fraternae dilectionis, fratre Alardo referente, audivimus, quibus Metensem Ecclesiam, ut constanter et fiducialiter ageret, hortabaris. Nunc vero, Deo annuente, tam tuis quam aliorum monitis omnes ejusdem Ecclesiae filii obtemperantes, omnesque in canonica electione convenientes, pari voto parique consensu te in pastorem sibi a Deo provisum elegerunt. Unde nos unanimiter supplicantes rogant quatenus electioni eorum assensum praebeamus, et qualiter te in pastorem habeant, quem intra terminos nostrae legationis morari cognoverunt, studeamus. Nos vero testimonium vitae et conversationis tuae investigantes, gratia Dei nihil invenimus quod sacris possit obesse canonibus. Quapropter, frater dilectissime, praesentibus litteris te commonemus, et monendo apostolica auctoritate praecipimus, quatenus injunctum tibi onus et curam sanctae Metensis Ecclesiae, proprii pastoris solatio destitutae, subire non subterfugias; sed potius murum pro domo Israel te opponas, et Ecclesiam Christi inter instantes et immanissima rabie persecutorum fluctuantes procellas nutantem, illis resistendo sustentare et juvare nullatenus dissimules, exemplo illorum sanctorum qui in primitiva Ecclesia curam pastoralem suscipientes, pro defensione Ecclesiae seipsos, cum opportunitas exigebat, periculis mortis tradere non dubitabant. Si autem monitis Ecclesiae ac nostris obedire contempseris, sciat te procul dubio ordinis tui periculo subjacere, et ecclesiarum introitum, nisi obediendo acquiescas, tibi nullo modo patere. Quamobrem dilectionem tuam iterum iterumque monentes praecipimus, ut injunctam tibi obedientiam omni occasione remota suscipias; deinde suscepta obedientia, domino Viennensi archiepiscopo et sanctae Ecclesiae Romanae legato te praestare non negligas, ut, pontificalis ordinationis accepta benedictione, digne in Ecclesia Christi militare valeas.

Notes: (quod absit!)
VI.  Cononis sedis apostolicae legati epistola ad Theogerum Metensem episcopum electum.   (Anno 1118.) [D. BOUQUET,  ibid.,  p. 212.]
Author: Conon Praenestinus

CONO Dei gratia Praenestinus episcopus et apostolicae sedis legatus, dilecto fratri THEOGERO Metensi electo, spiritum obedientiae cum spiritu fortitudinis.

Cum Filius Dei obediens fuerit Deo Patri, tu e contra obedientiam subterfugiendo membrum illius te esse negasti. Vide igitur, reverendissime frater, ne inobediendo idololatra efficiaris, et ignibus deputeris aeternis. Vides enim Ecclesiam Dei laborare, et concertare contemnis; sed magis requiescere elegisti ut in aeternum laborares. Apostolica igitur te auctoritate commonemus, et commonendo praecipimus ut electionem Metensis Ecclesiae humiliter suscipias, atque usque ad Dominicam Misericordiae Domini legato Romano Viennensi archiepiscopo te praesentes. Quod nisi feceris, te ab omni divino officio sequestramus. Fratribus vero tuis per summam obedientiam praecipimus ut consentiant: quod nisi fecerint, eidem sententiae eos subjicimus. Nos enim per misericordiam regimen coenobii S. Georgii tibi concedimus, donec opportuno tempore eidem Ecclesiae dignum pastorem possis eligere. Sancta Divinitas, reverendissime frater, te doceat obedire.
VII.  Cononis Praenestini episcopi epistola ad episcopum Lingonensem pro Arnaldo abbate S. Petri Vivi.   (Anno 1119.) [  Spicileg.  D. Lucae D' ACHERI, t. II, p. 768.]
Author: Conon Praenestinus

CONO Praenestinus episcopus et Romanae Ecclesiae legatus JOSCERANNO Lingonensium episcopo salutem.

Querimoniam venerabilis Arnaldi aboatis monasterii S. Petri Vivi audivimus de abbate Molismensi, et abbate monasterii Sancti Joannis de Prato, quorum unus ecclesiam unam ei aufert, alter villam cum appendiciis suis. Vos autem jam bis diem placiti ei constituistis, sed neque vos neque abbates ad ullam illarum venire noluistis. Et quia injuriam hujus rei penes vos esse sentimus, mandamus, et mandando obsecramus, ut ei inde plenariam justitiam faciatis. Quod si facere nolueritis, querimoniam ejus ante dominum papam, quia de legatione nostra est, me sciatis perlaturum, et causam ejus quantumcunque potero prosecuturum.
VIII.  Cononis epistola ad Fridericum archiepiscopum Coloniensem.--Scribit ei posse regem ab eo excommunicari.   (Anno 1120.) [MARTENE,  Ampl. collectio,  I, 664, ex ms. S. Germani a Pratis.]
Author: Conon Praenestinus

CONO Praenestinus Dei gratia episcopus et apostolicae sedis vicarius, venerabili fratri FRIDERICO Coloniensi archiepiscopo animae suae dimidio gaudium et laetitiam in Spiritu sancto.

Denuntiamus vobis in nomine Domini ut non cito moveamini a vestro sensu tam dictis pseudofratrum nostrorum, quam aliorum dicentium non pertinere ad vos excommunicare regem, quia nec rex nobis commissus, nec de parochia nostra esse videtur; quibus ex ore domni papae efficaciter respondemus, quia, etsi nobis parochiali jure commissus non fuerit, auctoritate tamen Spiritus sancti et sanctorum Patrum pro tanto scelere merito excommunicare debuimus, attendentes quod B. Ambrosius Theodosium imperatorem Romanum non sibi commissum, licet non papa, non patriarcha, non Ecclesiae Romanae legatus, excommunicavit pro scelere quod non in parochia sua, sed Thessalonice commiserat. Quidam falsi fratres mandaverunt nobis quod pax esset infer vos et regem, sed domnus papa nec nos credere voluimus quousque vos videremus.
5  EPISTOLA II. AD EUMDEM.
Author: Lupus Ferrariensis

Desiderantissimo praeceptori Eginhardo Lupus.

Molestissimo nuntio de excessu venerabilis vestrae conjugis consternatus, plus quam unquam vobis nunc optarem adesse; ut vestram moestitiam vel mea compassione levarem, vel concepto sensu ex divinis eloquiis assiduo sermone solarer. Verum donec id Deus praestet esse possibile, suggero ut memores humanae conditionis, quam merito peccati contraximus, modice sapienterque feratis quod accidit. Neque enim huic infortunio cedere debetis, qui blandimenta lenioris fortunae forti semper animo devicistis. Invocato itaque Deo, nunc illas tolerantiae vires expromite, ad quas charissimum quemlibet casu simili deprehensum probabiliter vocaretis. Opto vos valere feliciter.
EPISTOLA VI. AD REGINBERTUM.
Author: Lupus Ferrariensis

Charissimo et desiderantissimo Reginberto Lupus et Adalgus aeternam salutem.

Graviter in me Lupum litterae tuae invectae sunt, quod videlicet omni germanitate atque natura eo usque mentem exuerim ut infelicitatem tuam saltem consolatoriis apicibus fastidissem lenire, quando alterius subsidii conferendi nulla copia provenisset. Unde collegi litteras meas nequaquam tibi redditas quas per Marcwardum abbatem a Transrhenanis partibus ante hoc ferme 24 triennium direxi, nec tamen illius incuria. Nam ipse, cum te minime invenisset gentili nostro Bodoni, quem nobis fidum credebat, monstratas litteras tibi tradendas reliquit: quod ille si complevisset, cognovisses me fraterna pietate, non tua modo penitus miseratum incommoda, sed etiam recuperandae fortunae jam tum consilium agitasse. Verum omittamus ista, quibus aut fraus aut negligentia detraxit effectum; praesentia magis urgent. Hilarioris fortunae faciem tibi aliquantulum aperiri utcunque gratulamur. Nec ejus indulgentia te abuti volumus, sed omnem illius fructum in tua tuorumque utilitate collocare. Id quemadmodum facere debeas melius intelliges, si tibi quae nostra sunt innotescant. Superiore anno, annitentibus amicis, in praesentiam imperatoris deductus sum, et ab eo atque Regina benigne omnino exceptus: et nunc, hoc est X Kal. Octobris, indictione prima, ad palatium regina quamplurimum valet evocante promoveo, multique existimant fore ut cito mihi gradus dignitatis aliquis conferatur. Quod si divina exuberante gratia evenerit, non dubites illico te accersendum, ut una permissu imperatoris degentes, communium studiorum exercitatione jucundissima perfruamur. Sin autem spes nostras eventus eluserit, rescribe an velis me per amicos* ut ab imperatore locus tibi quidem reddatur in monasterio tuo, apud me autem studendi gratia, quatenus uterque nostrum voluerit, conferatur. Cum haec ita se habeant, hortor ne divinae Scripturae nulla tibi fuerit cura, cujus et usus frequens est cognitio salutaris. Atque illud quaeso praecipue ut in mente habeas, firmaque 25 semper memoria complectaris: Memento Creatoris tui in diebus juventutis tuae, et sequentia Librum quem flagitasti misissem, nisi lator defuisset idoneus. Verum et illum et omnes quotquot divinitus accepero tecum si vita comes fuerit, communicare desidero, tuaque non minus quam mea commoda indesinenter curabo, siquidem puerilia jam deposui. Tenet animum causarum amor utilium, ad quae deprehendenda plurimum me adjuvari optime de nobis meriti Adalgi germani nostri confiteor instantia, cujus nomine hujus etiam epistolae vestibulum illustravi.

Notes: (Eccle. XII)
EPISTOLA VII. AD EUMDEM.
Author: Lupus Ferrariensis

Aequumne fuisse putas, cum te mearum rerum fidissimum fecissem custodem, si me tuarum exsortem diu manere paterer? Caeterum quanta me tui cura possideat, nedum tu, nemo dubitaverit, si sospitatem nobis et quam animo praecipio facultatem Deus suffecerit. Namque quod scripsi non eo te modo quo disposueras apud me nunc posse studere, cum ad me veneris, et nostra quae litteris comprehendi non possunt cognoveris, tua comprobabit prudentia. Quanquam, si nulla mei status provenerit, satius est ut apprime sis et in Virgiliana lectione, ut optime potes, proficias. Abundabis enim otio, meaque prona in te diligentia, quam temetipso uteris magistro non tam fructuose quam laboriose proficias. Deo enim largiente et possum et 26 adesse tibi incredibiliter cupio. Feci autem litteras ad Anduinum et Ebrorum de tua reversione, quam visitationis adumbravi vocabulo. Verum deliberatio nostra, postquam veneris, manendum redeundumne tibi sit, facile inveniet. Praesentiam tamen tuam Kalendis Julii absque ulla retractatione mihi exhibe, quam differri maximum non sinit quod impendet negotium. Bene vale.
EPISTOLA VIII. AD ADALGARDUM.
Author: Lupus Ferrariensis

Singulariter uniceque dilecto Adalgardo Lupus in Domino salutem.

Obsecutus voluntati tuae, quanquam gravate, litteras has ipse formavi; quae si breviores quam voluisses, ut erunt, fuerint, tibi debebis imputare; quia me inextricabiliter implicitum duo uno tempore eodemque angustissimo munera extorsisti. Sed ne diu te morer, in talibus intelligendum reor quod Priscianus ait, in aliis vero rarissime, non absolute quibuslibet verbis, sed unde illi sermo erat, anomalis. Namque quod alia penultimam primae vel secundae personae producant Servius auctor est, qui in eo versu ubi Virgilius sistolen fecit his verbis: Egerimus nosti et nimium meminisse necesse est, VIRG. Aeneid. lib. VI. R, inquit, metri necessitate corripuit. Item Juvencus: Ne sanctum canibus dederitis, neve velitis, licet quidam praeteritum perfectum subjunctivi et futurum differre scribant. Rarissime autem id fieri in aliis anomalis, propter voluerimus, ritis, ederimus, 27 ritis, et si qua sunt caetera hujusmodi, ut mea fert opinio, expressit, quorum penultimas incunctanter producimus. Doceberis per e penultimam dicendum ipse Priscianus astruit, qui sicut in activo, sic etiam in passivo praesentis temporis declinationem dicit docere aliorum temporum de linationem absque perfecto et his qui ex eo nascuntur, quae fit, inquit, secundum unamquamque ex tribus conjugationibus. Ergo sicut praesens tertiae conjugationis passivum ab activo fit, interposita r, i tamen, ut ipse vigilanter admonuit, in e mutata, hoc est, legeris, non legiris, eodem modo, quia docebo, servat deductionem tertiae conjugationis docebaris, i activi convertit in e. Multa ex hac et priore quaestione dici posse intelligo. Sed epistolaris brevitas ea me reticere compellit. Habeo vero tibi plurimas gratias quod in Macrobio corrigendo fraternum adhibuisti laborem. Quanquam librum, cujus mihi ex eadem folium direxisti, praeoptarem videre. Est revera venerabilis et exactissimae diligentiae. Nec minus tibi gratulor pro commento Boetii. Nescio tamen adhuc an totum id contineatur, aut si tuum sit, aut si cum alio id contuleris. Hinc autem te castigatum in perpetuum velim, ut nihil mihi unquam aut scribas aut dicas ambiguum, quod tamen ipse compertum habeas, et in morem oraculorum Apollinis sententiam tuam aliqua obliquitate confundas. Siquidem neque utrum liber Tusculanarum nobis esset scriptus, neque quid Agio ageret, neque quos libros inveneris, neque, quod me satis sollicitat, utrum hoc secessu emolumentum sis aliquod assecutus, expressisti. Caeterum exercitus et alii more tuo agunt; 28 nec his novi aliquid accidit, nisi quod interventu Bosonii et Frosm. et librum recepi, et in societatem obnitentibus omnibus sum admissus. Bene vale.
EPISTOLA IX. AD LEOT.
Author: Lupus Ferrariensis

Lupus abbas dilecto suo Leot. salutem.

Molimina hostium nostrorum, quae litteris nostris ex integro cognoscere concupisti, tam numero, tam callida tamque tumentia exstiterunt ut si plene exponerentur, libri magnitudinem vindicarent. Unde factum est ut hac vice scriptori parcerem; tibi autem et quibusque benivolis beneficii divini seriem non quidem denegarem, sed in aliud tempus commodius, ut credo, differrem. Exitum tamen non tacui, propter quem et mihi et omnibus mei studiosis ingentes Deo sunt gratiae et habendae et referendae. Guichardo, si cognoscendae veritatis desiderio opus nostrum expetit, arbitror non negandum. Cavendum tamen prudenter ne dum praetendit discendi desiderium, nocendi aditum subdola mente rimetur. Bene vale.
29  EPISTOLA X. AD MARCWARDUM.
Author: Lupus Ferrariensis

Litterarum vestrarum non aliam quam fuit esse decebat sententiam, cum olim tantus nos charitatis fervor affecerit ut ejus refrigerandi ne parva quidem remanere posset suspicio. Res quam secreto parvitati meae significastis, quam grata sit, aequis oculis, ut puto, Deus aspicit, et vobis ab eo qui pertulit fideliter exponetur. Gratias liberalitati vestrae super muneribus mihi et fratribus missis artificiose non egeo referre cum pro comperto teneatis quod sicut vestram benevolentiam in nos singulariter experti sumus ita privatam quamdam ejus dignitatem animo speculemur. Caeterum ut ea quae monuistis in me Deus operetur, vestrum erit assiduis orationibus impetrare, scilicet ut qui nostri vobis infudit curam, profectus concedat audire laetitiam. Quid super Suetonio Tranquillo et Josepho a vobis fieri optem demonstrabit Eigel, nostrarum rerum fidus interpres. Salutate omnes fratres ex nostra parvitate, specialiterque, Gerungum, Fulcoldum et Ansboldum; et ut nostri benigne meminerint, dignamini postulare.
30  EPISTOLA XI. AD LOTHARIUM REGEM,  De cella sancti Judoci.
Author: Lupus Ferrariensis

Domine praecellentissime Auguste, nos fratres ex coenobio Ferrariensi, multis et maximis hoc anno pressi angustiis, erubescimus quod totiens celsitudinis vestrae majestatem inquietare compellimur. Tamen recordantes quia pro vobis fideliter oravimus et oramus, et promissionem adjutorii vestri tenentes, non desperamus nos impetraturos quod petimus. Cellam sancti Judoci, quam Magnus Karolus quondam Alcuino ad eleemosynam exhibendam peregrinis commiserat, beatae memoriae pater vester nobis ea ratione concessit, sicut edictum illius attestatur, ut quod eleemosynae superesset in nostrum usum cederet. Hanc per subreptionem Rhuodingus a vobis obtinuit, nobisque legitimam donationem patris vestri repetentibus impostorum crimen inurit. Unde petimus ut inspecto edicto patris vestri, pro reverentia beati Petri et beatae Mariae et Pauli, apud quos communem Dominum pro vobis exoramus, sic hoc negotium terminare dignemini ut non solum invasor cellae illius in praesenti juste redarguatur, verum etiam posteris calumniandi nobis occasio auferatur. Nam etsi dominus noster, pater quondam vester, hoc nobis munus non concessisset, tam intente pro vobis et laboravimus et laboramus ut si eamdem cellam aut amplius quid a vestra excellentia peteremus, non esse nobis negandum unanimiter 31 confidamus. Ipse autem Deus inspiret prudentiae vestrae ut sicut hoc scandalum vestro tempore coepit, ita etiam per vos firmissimum finem accipiat; ut hoc beneficio et nos et posteri nostri pro vobis et filiis vestris nitamur eum attentius implorare, vosque sic tribuat imperare in terris ut aeternum regnum possideatis in coelis.
EPISTOLA XII. AD PARDULUM.
Author: Lupus Ferrariensis

Clarissimo praesuli Pardulo Lupus plurimam salutem.

Cum repeto memoria intimos vos esse regi, nihil miror quando ad fidei vestrae meritum et sine invidia sapientiae metior privilegium; imo gaudeo plurimum quod jacentes res ecclesiasticas credo vestra industria sublevandas. Proinde fiducia familiaritatis hortor et moneo ne perceptam a Deo gratiam negligatis. Talentum enim, ut optime nostis, cum usura restituendum a Domino accepistis. Ecce quanta vobis lucrandi ultro confertur occasio. Monachi sanctae Columbae privilegio et antiquorum et praesentium muniti episcoporum, regumque et imperatorum et priscis et recentibus instructi edictis, spem recuperationis aliquam nacti, pietatis regiae portum petunt, ubi tutum perfugium vestra intercessione cupiunt invenire. Dignamini, quaeso, legere quae ferunt et ut a rege clementer audiantur efficere; et prudentiae vestrae laudabili acumine ne gravemini aperire, hii qui ante eum feliciter regnaverunt, quam proficuum sibi et patriae judicaverunt, si 32 Dei servis postulata concederent. Ferte opem indigentibus, praestate refrigerium laborantibus, sit vestrum memoriale saltem aliquorum Dei servorum instaurata libertas. Occupationum vestrarum intuitu parcius rem suggero, quam vestra mirabilis capacitas effectu tanti boni sufficienter intellectam desiderantibus patefaciat. Benigne mei memores cupio vos valere feliciter.