280  EPISTOLA VI. AD G. VIRUM NOBILISSIMUM.
Author: Petrus Damianus

ARGUMENTUM.--Hac epistola B. Petrus Dam. consolatur aegrotum. Consolationis vero caput est, quia tribulationes electis Dei servis divinae praedestinationis sunt signa, quod probat multis ac praecipue auctoritate S. Jacobi. Monet deinde ut sedulo caveat a desperatione. Tandem ostendens S. Pauli testimonia debere nos in aerumnis laetari, ad passionum tolerantiam hortatur.

Domno G. nobilissimo viro PETRUS peccator monachus fraternae charitatis obsequium. Rogasti me, dilectissime, ut consolatoria tibi per epistolas verba transmitterem, et amarum animum tuum inter tot flagella, quae pateris, blandis admonitionibus obdulcarem. Sed si prudentiae tuae ratio non obdormiat, praesto est consolatio, cum et ipsa verba ad haereditatem capessendam, te divinitus erudiri, ut puta filium, indubitanter ostendant. Quid enim apertius eo quod dicitur: « Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem? » Ubi enim timor est et justitia, adversitatis cujuslibet tentatio non servilis est tortura, sed paterna potius disciplina. Unde et B. Job inter ipsa verberum flagella cum diceret: « Qui coepit, ipse me conterat, solvat manum suam, et succidat me; » protinus addidit: « Et haec mihi consolatio, ut affligens me dolore non parcat . » Magna quippe electis Dei est consolatio ipsa divina percussio, quia per momentanea flagella quae perferunt, ad nanciscendam supernae beatitudinis gloriam firmae spei gressibus convalescunt. Sicut enim Scriptura testatur: « Non judicat Dominus bis in idipsum . » Pravi autem quique, qui se inter verbera ipsa non corrigunt, etsi post vitae hujus adversa flammis traduntur ultricibus, nequaquam bis judicantur, quia duplex eorum contritio sic justo Dei judicio continuatur, ut hic coepta illic infelicius expleatur. Sed sicut duris et obstinatis flagella gehennalium sunt tantummodo primitiae tormentorum, sic profecto bonis et rectis corde eadem flagella coelestium sunt materia praemiorum. Ad hoc enim aurum malleus tundit, ut scoriam faber ejiciat; ad hoc lima frequenter eradit, ut vibrantis vena metalli rutilantius enitescat. « Vasa siquidem figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . » Unde et per beatum Jacobum dicitur: « Omne gaudium existimate, fratres, cum in tentationes varias incideritis . » Illis quippe jure gaudendum est, quibus et pro malis suis hic afflictio temporalis infertur, et pro bonis quae gesserant, praemia in coelo sempiterna servantur. Felix sane commercium pressuris hic temporalibus atteri, et in illa postmodum 281 perpetuae lucis amoenitate laetari, carnis nunc subjacere molestiis, et ad angelicae postmodum transferri gloriam dignitatis. Ubi nimirum non languor quemlibet aggravat, non tremula senectus incurvat, non amissarum rerum damna discruciant, non acquirendarum aestus inflammat, sed flos perpetuae juventae viget incolumis, et sic conspicua beate viventium species incorruptibiliter vernat, ut viva venustatis gratia jugiter in sua viriditate permaneat; et cum ad nutum cuncta pro desideriis affluant, non amittendi sollicitudo perturbat, ubi sine fine fruendi securitas perseverat. Quapropter, charissime et dulcissime frater, dum verberibus cingeris, dum coelestis disciplinae tunsionibus castigaris, non mente desperatio deprimat, non querela murmurationis erumpat, non tristitiae moeror absorbeat, non impatientem pusillanimitas reddat; sed semper serenitas in vultu, hilaritas in mente, gratiarum actio resultet in ore. Laudanda quippe divina est dispensatio, quae ad hoc suos temporaliter verberat, ut perpetuis eos flagellis abscondat; ad hoc premit, ut elevet; ad hoc secat, ut sanet; ad hoc dejicit, ut exaltet. Qui enim bona agit, et mala suscipit, quidquid sibi justae retributionis in terra subtrahitur, hoc illi in coelo multiplicius cumulatur. Porro autem medici corporum, quos desperant, ad percipienda passim quaeque petierint alimenta relaxant; at quos erigendos esse conjiciunt, cuncta eis noxiae delectationis edulia minaciter interdicunt; antidota insuper et amara propinant; ut per amaritudinis haustum, ad incolumitatis dulcedinem convalescant. Quid ergo mirum si medicus animarum omnipotens Deus, et quos perpetuae morti cernit obnoxios, vivere delectabiliter sinat; et quos ad vitam eligit, sub districta severitatis suae lege constringat? Nam et animalia, quae in proximo mactanda disponimus, indulgentius victitare permittimus et largiora illis alimenta praebemus; eorum vero penuriam et maciem parvipendimus quae ad usum seminis et ad propagandam sobolem reservamus. Vites quoque et quaeque fecundae arbores putationibus jacent; steriles autem, et quae ignibus sunt tradendae, ramis evagantibus quo liberius, eo diffusius patent. Noli itaque hujus vitae felicitatem pravis hominibus invidere, sed condole; imo quia ipsi non dolent, potius ingemisce. Qui nimirum, velut bruta animalia ad macellum edendo properant, ad gladium lasciviendo festinant. De tuis autem pressuris atque molestiis gaude, et totis in Domino visceribus gratulare, quia qui nunc, ut ita fatear, poenarum inanium levitate deprimeris, remunerandus postmodum pretiosi auri pondera reportabis, Paulo videlicet pollicente, qui ait: « Id enim quod in praesenti est momentaneum ac leve tribulationis nostrae, supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis . » Scrutare simpliciter apostolica verba et studiose considera, quia quidquid pateris, momentaneum est et leve; quatenus et quod leve dicitur aequanimiter feras; et quod momentaneum est, quantocius evolare confidas. Nec illud etiam te praetereat quam congrue, quam accurate divina sibimet verba respondent; ut ad id quod tribulationis momentaneum et 282 leve promiserat, mox aeternum gloriae pondus reddendo subjungat. Perpende igitur et invicem confer tribulationem et gloriam, momentaneum et aeternum, leve et pondus. Gaude ergo et exsulta, quia quod tribulationis sustines momentaneum est, quod gloriae praestolaris aeternum est. Leve est omne quod toleras; pondus est, quod exspectas. Gaude, inquam, pro tribulatione gloriam, pro levitate pondus, pro momentaneo recepturus aeternum. Inter pressuras igitur et aerumnas, ad illum semper oculos erige qui paratus est post flagella dulcedinis suae gremio confovere; qui te post turbines et procellas in supernae quietis amoenitate constituet, et ab oculis tuis lacrymas linteo perpetuae consolationis absterget. « Absterget enim Deus omnem lacrymam ab oculis sanctorum . » Illud etiam apostolicum assidua meditatione revolve, et inter flagella positus, totis in Domino visceribus gratulare: « Non solum, inquit, sed et gloriamur in tribulationibus, scientes quod tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio vero spem; spes autem non confundit, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis . » His igitur aliisque Scripturae divinae testimoniis, dilectissime, mentem ad patientiam robora, et gaudium post tristitiam laetus exspecta. Ad illud te gaudium spes erigat, charitas fervorem accendat, ut obliviscatur mens bene ebria quod extrinsecus patitur, et ad hoc gliscat et tendat quod interius contemplatur.

Notes: (Eccli. II.) (Job VI) (Nahum I) (Eccli. XXVII) (Jac. I) (II Cor. IV) (Apoc. VII, et XXI) (Rom. V)