| L'escanche faite avecques ceuls du Bec Helouin de la auctorité du Saint Père de certaine terre qu'il tenoient en la conté de Longueville | Philippus , Dei gratia , Francorum rex . Notum facimus universis tam presentibus quam futuris quod litteras dillectorum et fidelium Gaufridi , Ebroicensis episcopi , ac magistri Gauffridi de Pleseyo , cancellarii Turonensis summi pontificis noctarii , clerici nostri nec non et religiosorum virorum abbatis conventus monasteri beate Marie de Beco Helluini ordinis sancti Benedicti , Rothomangesis diocesis , vidimus in hec verba : «Universis presentes litteras inspecturis , Gauffridus miseratione divina Ebroicensis episcopus et Gauffridus de Plesseyo , cancellarius Turonensis domini pape notarius , salutem in omnium Salvatore . Noverit universsitas vestra nos litteras sancte universalis Ecclesie summi pontificis vera bulla plumbea cum fillo canapis integro bullatas , non cancellatas , non abolitas , nec in alia sui parte viciatas , cum qua decuit reverencia recipisse , formam que sequitur continentes : «Clemens , episcopus servus servorum Dei , venerabili fratri Gauffrido , episcopo Ebroicensi , et dilecto filio magistro Gauffrido de Pleseyo , cancellario ecclesie Turonensis notario nostro , salutem et apostolicam benedictionem . Carissimus in Christo filius noster , Philippus rex Francorum illustris nobis humiliter supplicavit ut , cum ipse cum dilectis filiis abbate et conventu monestari de Becco Helluyni , ordinis sancti Benedicti , Rothomagensis diocesis , pro maneriis de Longolio et de Leoncuria , dicte diocesis , ac decimis , juribus patronatum , patris , nemoribus , piscariis , serviciis , libertatibus , juribus , juridictionibus et quibuscumque partinenciis ipsorum maneriorum ad monesterium predictum spectantibus aliquas possessiones equivalentes in temporalibus eidem monasterio ulciores ad ipsum regem partinentes promutare affectet , prefatis abbati et conventui faciendi promutatione hujusmodi licencia concedere dignaremur . Quia vero tantum cum Deo possumus et honeste tenemur , ex officio nostro , ecclesiarum et monasteriorum omnium utilitatibus providere , dictique regis in hac parte votis intendimus favorem benivolum impartiri , ejus supplicationibus inclinari discretioni vestre , de qua plenam in Domino fiduciam obtinentes , per apostolica scripta mandamus quatinus prefatis abbati et conventui , si tamen ejusdem monestari utilitati expedire videritis , super quo vestras intendimus conciencias onerare , auctoritate nostra predictam licenciam concedatis juramento de non alienandis seu permutandis bonis et possessionibus dicti monasterii utilitate in hac parte concedetur in ejus detrimentum nullatenus convertatur . Brevie VI idus aprilis pontificatus nostri anno septimo» . Quibus litteris sic receptis a nobis et diligenter inspectis , religiosi et honesti viri abbas et conventus monasterii beate Marie de Becco Helluyni , ordinis sancti Benedicti , Rothomagensis diocesis , nobis insinuare curaverunt , quod , ex parte excellentissimi principis ac domini dicti Philippi , Dei gratia regis Francorum illustris , fuerant sepius requisiti , ut manerium suum de Longolio , dicte Rothomagensis diocesis , una cum omnibus pertinenciis ejusdem velent cum eodem domino rege , pro redditibus seu possessionibus equivallentibus , libere permutare ; quodque inter ipsos religiosos in suo capitulo dilligens et sollempnis tractatus plures super hoc habitus fuerant ; quodque diligenter attentis et in maturam considerationem adductis omwibusque circa fuerant attendenda , in hoc finalis deliberatio resedit , eorumque permutatio hujusmodi sibi et suo monasterio ac successoribus suis in eodem esse poterat multipliciter fructuosa , quantum ipse erat , convenerat in promutatione facienda , si sedis apostolice interveniret licencia et assensus , sub forma que sequitur . Videlicet quod ipsi religiosi unanimiter dicto domino regi concesserant , ex causa permutationis seu escambii , manerium suum predictum de Longolio et quicquid habent vel habere possunt aut possent , ratione dicti manerii , in parrochiis de Longolio , de Ouilla et de Bardanvilla , de Tournamensnillo , de Blainvilla , de Sottevilla , de Greinvilla et circum adjacentibus parrochiis et vicinis , in decimis , jure patronatus , feodis , retrofeodis , hommagiis , releveiis , tresdecimis , vinagiis , censibus , redditibus , serviciis , forefacturis , juribus , juridictionibus , edificiis , pratis , pascuis , nemoribus , aquis , portubus , piscariis , borgagiis , bladis , avenagiis , avibus , anseribus , ovis , corveis , precariis carrucarum , vevassorum , brasio ad cervesiam faciendam , exitibus , proventibus et obvencionibus quibuscumque , que ad ipsos religiosos et suum monasterium in prefactis parrochiis racione premissorum aut aliquorum deppendencium ex eisdem possunt aut debent quomodolibet pertinere , dum tamen ad preffactum manerium de Longolio pertineant et consueverint hactenus pertinere , que omnia taxatione legitima ad quingentas quinquaginta libras turonensium anwui redditus taxata seu appreciata steterunt , que quidem taxatio seu appreciatio eis legitima videbatur et ea erant plenarie contentati . Et quod dictus dominus rex eisdem religiosis quingentas quinquaginta libras turonensium annui et perpetui redditus promiserat et tenetur assidere , ratione permutationis predicte , in duobus suis scacariis Rothomagensibus , videlicet sancti Michaelis et Pasche , singulis annis per ipsos religiosos et eorum successores percipiendas , quousque alibi in redditibus et possessionibus valentibus quingentas quinquaginta libras turonensium valeant inveniri et ipsis religiosis utiliter assidere , prout hec , in litteris tam dicti domini regis quam religiosorum ipsorum , super permutationis hujusmodi tractatu confectis , plenius et expressius contineri dicuntur . Quare dicti religiosi nobis humiliter supplicaveruwt quod , cum in dicta permutatione facienda sui et sui monasterii , considerata potissime modernis temporibus qualitate , evidens verssetur utilitas , cum quia ex quantitate reddituum sibi predictum dominum regem assidenda ac etiam assignanda longe major sibi et suo monasterio potest utilitas provenire quam ex dictis suis redditibus et manerio antea poterant pervenire , cuum quia redditus sibi per dictum dominum regem in permutatione predicta , ut premittitur , assidendi sibi et monasterio suo propinquiores existunt et cum minoribus expenssis et sumptibus levari poterunt et haberi quam illi quos dicto domino regi tradere dinoscuntur , cum quia etiam regiam majestatem , que eisdem multa beneficia contulit temporibus retroactis , ex hujusmodi permutatione quam affectat habere sperant proinde in suis oportunitatibus gratiorem , quod nos , auctoritate apostolica nobis in hac parte commissa , ipsis religiosis permutationem faciendi predictam licentiam concedere dignaremur . Nos vero , causas et motus ipsorum religiosorum diligentius attendentes , quia in formatione super premissis prehabita diligenti , tam per venerabilem patrem dominum Guillebertum , abbatem , et fratrem Johanem Sinviel , monachum et sacristam procuratoremque conventus predicti monasterii quo ad hoc speciale mandatum habentem , et nonnullos alios monachos monasterii memorati , quos jurare fecimus nobis super hiis plenam et meram dicere veritatem , quam per alios fide dignos , nobis constitit evidenter quod , propter causas memoratas , dictis religiosis et suo monasterio et successoribus suis in eo dicta permutatio multi mode fructuosa denoscitur et in ea ipsorum evidens utilitas procuratur , auctoritate apostolica ut pretingitur nobis in hac parte commissa , tribuivimus facultatem , juramento de non alienandis aut promutandis bonis et possessionibus ejusdem monasterii ab eodem abbate prestito aliquatenus no obstante . In cujus rei testimonium sigilla nostra eisdem duximus apponenda . Datum anno Domini M trecentesimo tertio decimo , mense septembris» . Iterum allie littere abbatis et conventus : «Universis presentes litteras inspecturis . Frater Guillebertus , permissione divina humilis abbas monasterii beate Marie de Becco Helluyni , ordinis sancti Benedicti , Rothomagensis diocesis , ejusdemque loci conventus , salutem in Domino sempiternam . Noveritis quod , sedis apostolice petita premittus licentia et obtenta , nostra et nostri monasterii evidens utilitas per nos nostrique consilii deliberat i onem diligenter et sepius recensita , ac exclcellentissimi principis et domini nostri , domini Philippi , Dei gratia regis Francorum illustris , instantia nos inducunt ut quicquid habemus et habere possumus aut debemus in parrochiis de Longolio , de Ouilla , de Bordenvilla , de Tournamesnillo , de Albomesnillo , de Blainvilla , de Sotevilla , de Grainvilla et circum adjacentibus parrochiis et vicinis , in decimis , jure patronatus , feodis et retrofeodis , hommagis , releveiis , tresdecimis , vinagiis , censibus , redditibus , serviciis , forefacturis , juribus , juridictionibus , edificiis , pratis , pascuis , nemoribus , aquis , portubus , piscariis , bourgagiis , bladis , avenagiis , avibus , anseribus , ovis , corveis , precariis carrucaris , vavassoriis , villenagis , terris arabilibus et non arabilibus , quadrigaturis , allectibus , denariis , furnis , molendinis , straminibus , brasio ad cervassiam faciendam , exitibus , proventibus et obvencionibus quibuscumque , que ad nos et nostrum monasterium in prefactis parrochiis racione premissorum aut aliquorum deppendencium ex eisdem possunt aut debent quomodolibet pertinere , dumtamen ad nostrum manerium de Longolio partineant et hactenus consueverunt pertinere , cum domino rege predicto , pro redditibus sufficientibus per eundem dominum regem nobis et nostro monasterio perpetuo assidendis et etiam assignandis , permittemus et , ut imfra scribentur , quantum in nobis est , consenciamus permutari . Attendentes in premissis quod predicta omnia , que in locis sepefactis obtinebamus seu obtinere debebamus ratione manerii nostri de Longolio predicti , taxacione legitima ad quingentas quinquaginta libras turonensium anwui redditus finaliter taxata stiterunt , ex qua quidem taxacione contentamur . Unde predicta omnia et singula et quecumque deppendencia ex eisdem prefacto domino regi , pro se et ejus heredibus ac quibuscumque aliis ab ipso in futurum causam quomodolibet habituris ex causa permutationis seu excambii concedimus perpetuo possidenda . Et , ex eadem causa , idem dominus rex quinquagintas quinquaginta libratas turonensium parvorum seu equivalentis monete , prout dictus dominus rex recipiet in suis scacariis de suis redditibus , annui redditus percipiendas de cetero singulis annis in suo scacario Rothomagensi per nos et nostros successores , videlicet medietatem in scacario sancti Micallis et aliam medietatem in scachario Pasche , absque difficultate qualibet et impedimento quocumque , nobis tenetur assidere et eciam effectualiter assignare , ita tamen quod , sit in feodis dicti domini regis in baillivia Rothomagensi , aut alibi si vellemus , dictas quingentas quinquaginta libratas turonensium aut eciam aliam quamcumque quantitatem emendas , aquirendas aut aliis qualitercumque redimendas potuerimus invenire , idem dominus rex pro centum libratis turonensium annui redditus emptis , acquisitis aut aliis a nobis seu per nos redemptis quoquomodo , mille libras turonensium nobis seu venditoribus dictorum reddituum requisitus sine delacione quacumque solvere tenebitur et eciam liberare , et idem de minori quantitate secundum ratam reddituum emptorum et quantitatis peccunie emptionem ipsorum reddituum contingentis , quousque dicte quingente quinquaginta librate turonensium annui redditus in pecunia solvenda in scacario Rothomagensi , ut prefertur , aliter in redditibus nobis secundum taxacionem in assidencia terrarum seu reddituum communiter consuetam in terris , redditibus seu possessionibus in baillivia Rothomagensi , vel alibi si vellemus , nobis fuerint perfecte et sufficienter per dictum dominum regem assidate aut assignate . Sciendum insuper quod , si in nostris feodis aut retrofeodis usque ad valorem seu sumam quingentarum quinquaginta librarum turonensium annui redditus vel etiam minoris quantitatis redditus aliquas terras seu possessiones emendas , acquirendas seu etiam redimendas inveniremus et peccuniam a dicto domino rege petere seu exigere vellemus pro dictis redditibus persolvendis , videlicet pro centum libratis turonensium annui redditus mille libras turonensium , idem dominus rex peccuniam predictam emptione nescessariam sine dilatione et difficultate quacumque , tradere et liberare tenebitur , quousque dicte quingente et quinquaginta libre turonensium nobis in redditibus assidate fuerint , ut prefertur , hac conditione adjecta expresse quod ex quo aliquos redditus , terres aut possessiones in feodis dicti domini regis emerimus , acquisierimus aut redemerimus in puram , liberam , quietam et perpetuam elemosinam ipsos ex tunc et in perpetuum poterimus et debebimus possidere usque ad valorem seu sumam quingentarum quinquaginta librarum turonensium annui redditus , quia sic tenebamus et possidebamus ea que dicto regi ex causa permutationis duximus concedenda , prout in litteris super hoc confectis plenius continetur . Item , si idem dominus rex terras , redditus aut possessiones in dicta baillivia Rothomagensi aut alibi acquisierit , quas habere voluerimus , usque ad quantitates quingentarum quinquaginta librarum turonensium annui redditus vel etiam intra illos redditus , terras aut possessiones nobis tradere tenebitur et in hereditatem perpetuo assidere et etiam assignare adeo pure et libere ut prefertur . Idem vero dominus rex predicta omnia et singula tenere et nobis fideliter adimplere et garantizare tenebitur contra omnes et super omnibus hiis nobis dare litteras suo sigillo in serico et cerra viridi sub forma qua fieri poterit meliori sigillatis . Et nos ad premissa omnia singula ex parte nostra tradita et promissa tenenda , adimplenda , et etiam garantizanda dicto domino regi et ejus successoribus et aliis quibuscumque causam habituris ab ipso quoquomodo in futurum , nos et nostrum monasterium specialiter obligamus supposita tamen ac etiam preunte Sedis apostolice licencia et assensu . In quorum omnium et singulorum testimonium sigilla nostra litteris presentibus duxerimus apponenda . Datum anno Domini M CCC tertio decimo , mense septembris» . Rasuram videlicet septembris approbamus sub sigillis . «Nos vero permutationem habentes predictam ratam et gratam eam vollumus , laudamus , approbamus et tenorem presentium confirmamus ac predictis religiosis quingentas quinquaginta libras turonensium annui redditus percipiendas ab ipsis religiossis et suis sussessoribus sub modis et terminis ac conditionibus suprascriptis in nostro Rothomagensi scacario in puram , liberam , quietam et perpetuam elemosinam per traditionem presentium assidemus . Et nichilominus volumus et concedimus quod , si ipsi religiosi successoresque sui redditus , terras et possessiones alias in feodis vel retrofeodis nostris aut alibi emendas redimendas invenerint aut quomodolibet acquirendas ad exonerationem predicti redditus per nos sibi taliter assignati seu etiam per nos sibi alias assidendis aut per nos pro eis emendis , secundum quod superius in dictorum religiosorum litteris plenius est expressum , quas hiis nostris litteris ex certa sciencia inseri fecimus ad cautelam , ipsi religiosi et successores sui eosdem redditus , terras et possessiones alias teneant et possideant in futurum pure et libere in puram , liberam et perpetuam elemosinam absque coactione vendendi vel extra manum suam ponendi aut prestandi pro eis nobis seu nostris successoribus financiam qualemcumque immo quam dictum redditum per nos sibi presentibus assignatum quam alios redditus , terras et possessiones quaslibet quos vel quas eisdem ratione dicti redditus assidendi in baillivia vel alibi , si quos eisdem duxerimus assidendos in futurum juxta conditiones in precedentibus certiosus declaratas , prout in ipsorum religiosorum litteris plenius annotatur , garantizabimus contra omnes et omnia et singula in prescriptis dictorum religiosorum litteris nobis datis seriosius comprehensa quatenus nos ratione dicti redditus tangere dinoscuntur , curabimus et promittimus facere ac et in omnibus singulis adimplere aut alibi excambiare valore ad valorem adeo pure et libere ut prefertur . Quod ut ratum et stabile permaneat in futurum , presentibus nostrum fecimus ex certa sciencia apponi sigillum , salvo in aliis jure nostro et in omnibus quolibet alieno . Actum Parisius anno Domini M CCC tertio decimo , mense septembris» . Nos itaque predicta omnia et singula nobis tradita et dimissa a dictis religiosis ex causa permutationis inter nos et ipsos religiosos inite de premissis cum quingentis et quinquaginta libris turonensium annui redditus quas eisdem religiosis assidemus , secundum quod superius est expressum , volentes cum dilecto et fideli Ingerranno domino Marrigniaci , milite et cambellano nostro , pro redditu quem in Thesauro nostro Parisius habet seu percipit ex conquestu , ad exonerationem Thesauri nostri predicti compensatione nuctua permutare , quecumque existencia in superius nominatis parrochiis atque lociis et dependencia ex eisdem , prout in prescriptis religiosorum predictorum litteris plenius continentur , predicto cambellano nostro , pro se , heredibus suis seu causis habituris ab eo , in augmentationem feodi sui de Longavilla Guiffardi tradimus , concedimus , dimittimus et quittamus ex causa permutat i onis seu scambii , per quam seu quos predictus cambellanus nobis quingentas et quinquagintas libras turonensium annui redditus de majori summa redditus quem in dicto Thesauro nostro noscitur acquisivisse dimittet penitus et quittabit , pro cujusmodi summa annui redditus , sic ab ipso cambellano nobis tradita et dimissa , nos et nostri successores eidem cambellano , pro se , suis heredibus et causam habituris ab eo , predicta omnia et singula per nos sibi ex causa permutationis predicte tradita et quittata garantire contra omnes promittimus bona fide . Quod ut ratum et stabile permaneat in futurum , fecimus nostrum presentibus apponi sigillum . Actum Parisius anno Domini M CCC tertio decimo , mense novembris .