| Compositio inter ecclesiam Vallis Lucentis et Templarios | Petrus , Beati Petri Cellensis , abbas humilis , et Milo , archidiaconus Trecensis , omnibus ad quos presentes littere pervenerint , salutem in omnium Salvatore . Noverit universitas vestra quod cum causa verteretur inter abbatem et monachos Vallis Lucentis , ex una parte , et Templarios et homines eorum de Colors , ex alia , super pasturis de Colors et nemoribus pertinentibus ad grangias de Logiis et de Cereliaco et quibusdam viis in eisdem nemoribus statutis et aliis rebus , quam videlicet causam ipsi monachi a Domino Papa Innocentio Tercio nobis impetravere committi , tandem in nos et Iosbertum de Virtuto , quondam Trecensem prepositum , de assensu utriusque partis , facta est compromissio presente , videlicet abbate Vallis Lucentis , pro ecclesia sua , et procuratore Templi , cum litteris de rato qui pro Templariis et eorum hominibus fuerat constitutus , datis etiam plegiis hinc inde sub pena centum marcharum argenti , quam pars solvere teneretur que a nostro arbitrio resiliret . Nos ergo et dictus Iosbertus diligentius advertentes quia iamdudum per Beatum Bernardum , Clarevallis quondam abbatem , super quibusdam querelis et per Dominum Guidonem , bone memorie quondam Senonensem archiepiscopum , inter partes de similibus facta est compositio , necnon et per Venerabiles Viros Absalonem , quondam abbatem Sancti Victoris , et Magistrum Petrum de Hospitali , a sede apostolica delegatos super consimilibus diffinitiva sententia promulgata , ne tantorum virorum opera videremur clausis oculis preterire , ipsorum autentica munimenta , tam de compositione quam de sententia , coram nobis fecimus exhiberi et presentibus litteris verbo ad verbum adiungi : Ego Absalon , Sancti Victoris Parisiensis abbas , et Magister Petrus de Hospitali , canonicus Sancti Marcelli , notum fieri volumus , tam presentibus quam futuris , quod , ex commissione Domini Pape Innocentii , coram nobis querela vertebatur inter Templarios de Coloors , ex una parte , et monachos Vallislucentis , ex alia , quod predicti monachi terciam partem decime de Regnico , et nemus de Seuant quod fuit Roberti Vituli , et nemus et terram que fuerunt Godini , militis , emerunt contra conventionem inter eos factam per Venerabilem Bernardum , abbatem Clarevallensis , cuius cartam habent in hac forma : In nomine sancte et individue Trinitatis . Notum sit omnibus presentibus et futuris quod inter monachos Vallislucentis et milites Templi de Colatorio , per manum Bernardi , Clarevallis abbatis , facta est hec compositio : quod milites Templi quicquid habebant in territorio de Cereliaco , a divisione que est inter grangiam ipsorum militum et grangiam monachorum totum monachis concesserunt , id est medietatem atrii , medietatem decime , et terras alias , ita ut deinceps a divisione ista predicta usque a Seviis nichil nemoris neque terre adquirere possint milites Templi , nisi forte omnino gratis datum fuerit in elemosinam , ut nil terrene substantie ab eis accipiat is qui dederit . Similiter et monachi Vallis Lucentis concesserunt militibus Templi quicquid habebant a predicta divisione usque ad ripam Venne , ita ut in valle illa nil possint adquirere nemoris seu terre , nisi forte gratis omnino ab aliquo fuerit datum , ut nil terrene substantie ab eis accipiat is qui dederit . Erat etiam inter eos contentio super clausuris pratorum et pasturis et glande nemorum pertinentium ad grangias de Logiis et de Cereliaco , de quibus per Venerabilem Guidonem , Senonensem archiepiscopum , compositio iampridem facta erat in hac forma : Guido , Dei gratia Senonensis archiepiscopus , omnibus ad quos littere presentes pervenerint in Domino salutem . Notum fieri volumus quod diu habita est contentio inter fratres de Valle Lucente , ex una parte , et fratres Militie Templi et homines de Coloors , ex alia , super pasturis nemorum de Cereliaco et Logiis , et glande , et quibusdam viis . Inde coram nobis talis facta est compositio : De viis unde erat contentio tantum due stabunt , una que tendit a Villa Mauri apud Ioviniacum , altera a Coloors apud Artiam et semita que est inter duas terras a domo leprosorum de Coloors usque in boscum . Clausura pratorum que sunt ante portam grangie de Logiis remanebit fratribus de Valle Lucente libera a viis et pasturis . In propriis nemoribus eorundem fratrum et planis que pertinent ad grangias de Logiis et de Cerili dicti fratres Templi et homines de Coloors , sine contradictione pasturas habebunt ad omnia pecora sua communiter , ita quod non fodietur terra ab hominibus pro fulcheria ad opus porcorum . Sed quantum per se capere poterunt porci sive alia pecora , ibi capient . In prata que sunt extra clausuram , non intrabunt pecora a medio Marcio usque ad quindenam Sancti Iohannis Baptiste , nisi infra terminum illum , secta fuerint prata ; et si secta fuerint , libere intrare poterunt . In tempore glandis , porci unius anni vel ultra pro pasnagio quatuor donabunt denarios , porci infra annum duos denarios , lactentes vero porci nichil pro pasnagio donabunt . Et si forte contentio habeatur de porco cuius sit etatis , in probatione eius cuius erit habebitur . Capre quoque non intrabunt boscum a festo Sancti Remigii usque ad Purificationem Beate Marie . Et si intraverint , ad modum porcorum pasnagium reddent . Boves et omnia pecora alia , preter porcos et capras , omni tempore libere et sine contradictione pasturas intrabunt . Fratres etiam de Valle Lucenti predicta nemora extirpare , eradicare , arare , vendere , donare poterunt , salvis pasturis dictorum Templariorum . Pro his itaque rebus , homines de Coloors fratribus de Vallelucente singulis annis in domo de Cerili viginti solidos Pruvinensis monete in octavis Sancti Remigii donabunt . Et si ipso die non reddantur , deinceps reddi tenebuntur cum lege quinque solidorum , et fratres de Valle Lucente capere poterunt in dictis pasturis pecora hominum de Coloors pro denariis illis et lege . In cuius rei memoriam , presentem cartam notari fecimus et sigilli nostri impressione muniri . Receptis itaque attestationibus et auditis allegationibus , servato per omnia ordine iudiciario , tandem ad diem sententie dande prefixam cum procurator Templariorum in vocem appellationis prorupisset , nos eidem appellationi tanquam minus rationabili non deferentes . , eo contumaciter absente , de consilio virorum iuris peritorum de predictis querelis sentententiam nichilominus dedimus in hunc modum : De terris , nemoribus et decimis quas Templarii dixerunt monachos Vallis Lucentis emisse infra terminos designatos in instrumento Sancti Bernardi contra tenorem ipsius instrumenti , cognovimus ex dictis testium et instrumentis autenticis quod decimam de Regniaco habent monachi ex sententia , et non ex emptione , neque alio modo prohibito , et quod nemus de Seuant datum est eis in elemosinam et ideo predictos monachos ab impetitione Templariorum super predicta decima et nemore absolvendos esse iudicavimus . De terra autem et nemore quod fuit Godini militis , quia cognovimus quod titulo emptionis pervenit ad monachos , iudicavimus ut monachi quicquid de terre illa vel nemore inventum fuerit intra terminos superius designatos in carta Sancti Bernardi , Templariis vendent , vel in alias personas infra annum transferant , nichil iuris in predicta terra vel nemore sibi retinentes , ita ut tenor carte quam fecit inter eos pro bono pacis Sanctus Bernardus inviolabiliter observetur . De pasturis vero quas petebant Templarii in nemoribus , et pratis et planis pertinentibus ad grangias de Logiis et de Cereliaco , iudicamus ut Templarii pasturas habeant pecoribus suis tempore statuto et competenti in predictis nemoribus et planis et pratis , excepta sola clausura pratorum que sunt ante portam grangie de Logiis . Que clausura secundum compositionem iampridem inter predictos Templarios et monachos factam per Venerabilem Guidonem , Senonensem archiepiscopum , remanebit monachis Vallis Lucentis liberam viis et pasturis . De glande etiam ad opus porcorum , et pasnagio porcorum et caprarum , sicut in charta domini Senonensis archiepiscopi determinatum est immutabiliter observandum esse censemus . Nec licebit monachis Vallis Lucentis glandem predictorum nemorum vendere , vel in predicta nemora alienos porcos , vel pecora , id est , que non sint ipsorum monachorum recipere , ita quod porcis vel pecoribus Templariorum debita commoditas pasturarum vel pasnagii non auferatur vel minuetur . Et quia de intelligentia istorum verborum , salvis pasturis , coram nobis inter partes conten-tio habebatur , clausulam illam , in qua predicta verba posita sunt , inspecto diligentius ipsius carte tenore , de consilio virorum peritorum , ita determinavimus ut liceat monachis Vallis Lucentis predicta nemora in totum et in partem extirpare , eradicare , arare et colere , vendere et donare , salvis pasturis que in predictis nemoribus quamdiu stabunt , vel in essartis , cultis vel incultis , invenientur , dum modo pecora Templariorum non intrent vel ledant sata monachorum , salvis per omnia cartis Senonensis archiepiscopi et Sancti Bernardi que superius inserte sunt . Hanc sententiam ita dedimus inter monachos et Templarios quod homines de Coloors vel iura eorum quantum ad nos pertinet in ea nostra non comprehendantur . Actum Parisius apud Sanctum Victorem , anno Domini Mo Ducentesimo Secundo , pridie nonas Februarii . Inspectis itaque memoratis autenticis nos et predictus Iobertus decrevimus ut ea que per tantos viros acta sunt maneant inconcussa , id tamen de arbitrio nostro et benigno assensu partium , adiungentes quod monachi Vallis Lucentis omni tempore pasturas de Coloors habebunt , sine omni contradictione , tam in nemoribus quam in pratis et planis , ad omnia animalia sua communiter , preter quam in foresta Templariorum que modo est iuxta Coloors , hoc tamen excepto : quod ipsi monachi nullo tempore poterunt porcos in prata Templariorum vel hominum mittere ad pascendum , sed nec ipsi Templarii vel eorum homines , vice versa , in prata monachorum porcos mittent aliquos in pasturam . Condictum etiam fuit inter partes et a nobis , cum sepedicto Iosberto , decretum quod ipsi monachi sine contradictione Templariorum et hominum eorum nemora predicta essartare , arare , seminare , colere , vendere , donare et pro sua poterint disponere voluntante . Preterea , ordinatum est a nobis et predicto Ioberto ut a villa de Coloors usque ad nemus per locum quem ego Petrus , abbas Cellensis , et Iobertus de Virtuto , et Magister Petrus de Tornodoro a me , Milone , archidiacono , ad hoc loco meo transmissus et receptus a partibus in propriis personis presentaliter designavimus via extendatur triginta quinque tesias , habens de lato que via quantumcumque de nemore exartetur usque ad nemus iugiter in eadem latitudine protendetur . Et ab ingressu nemoris , animalia Templariorum et hominum de Coloors per nemus ad invenienda pascua licite poterint evagari , ita tamen quod aliqua via consuetudinaria de novo per nemus non fiet . Hec itaque nos et sepedictus Iobertus , cum diligenti deliberatione et mora accito , etiam nobiscum prudentum virorum consilio , per Dei graciam decernentes predicto modo composuimus inter partes expresso utriusque partis assensu , ut que a nobis ordinata sunt ab ipsis monachis , necnon a Templariis et eorum hominibus , in perpetuum immutabiliter observentur . Nos ergo , in huius rei memoriam , cum dictus Iohannis sigillum autenticum non haberet , presens scriptum sigillorum nostrorum munimine fecimus roborari . Actum Trecis , anno Domini Millesimo Ducentesimo Quarto , quarto nonas Decembris .