« Venerabilibus ac dilectissimis in Christo , fratribus et amicis , Nicolao decano et Capitulo Cenomanensi , Gaufridus decanus et universitas Capituli Carnotensis , salutem , cum devoto fraterne karitatis affectu . . . . . . In primis , noveritis quod quilibet ecclesie nostre canonicorum super qualibet personarum de familia sua , communitatis , et uxoribus ac liberis , ceteris que fami . . . . . . . . . ac fratre suo et concanonico , si ejus frater commensalis est , plenam omnium habet tuicionem , cum juridictionis ecclesiastice et secularis integra potestate . Quod si canonicus de aliquo suorum justiciam exibere refugerit , conquerenti defectum suum cogetur per ipsum Capitulum emendare , tota , si opus fuerit , ad Capitulum questione delata , omni prorsus episcopi nostri circa hoc aucthoritate seclusa ; quod de clericis chori non canonicis similiter observatur . Si vero Capitulum ipsum in juris exhibicione defecerit , tunc tandem per episcopum nostrum tota universitas nostra cogetur , ut plenam faciat conquerenti justiciam exhibere ; quod semper , ubi contra totum Capitulum ab extraneis agitur , observatur . Episcopus enim universitatis nostre judex est erga extraneos , et universitas judex est singulorum ; ita quod minimus eciam ecclesie nostre canonicus , ab episcopi juridictione liber penitus et immunis , ipsi Capitulo , prout domino suo , stat aut cadit . Persone tamen ecclesie nostre , que et ipse canonici sunt , super hiis que universitatem nostram tangere non videntur possunt coram episcopo , in claustro tamen et non alibi , conveniri , et juri stare tenentur , sub reliquarum examine personarum , racione fidelitatis quam ipsi episcopo , sub hominio personatibus ipsis annexo , ex antiquis temporibus consueverint astringi . Que videlicet iste persone , sub hiis que nostre sunt potestatis , utpote super prebendis , terris , hominibus , consuetudinibus nostris , nulla possunt racione ad episcopum trahi . Ad hoc , in ecclesiis dominationis nostre , atque ministris et parochianis eorum , nec episcopus , neque archidiaconus , ullam obtinet potestatem ; sed comprebendales eorum locorum canonici , pro disposicione Capituli , plena ibidem archidiaconi vice funguntur , appellacionibus tamen et hujusmodi que alibi ad episcopum pertinent Capitulo reservatis . Super ordinacionibus clericorum canonicorum et dedicationibus ecclesiarum et hujusmodi que nonnisi ab episcopo fieri permittuntur , noster est episcopus , si presens fuerit , requirendus ; super quibus tamen , ipso forte absente , vel ea exequi recusante , alterius episcopi licite possumus suffragium implorare . Si quis autem nostrorum , vel universitas nostra , sive clerici de choro nostro contra quamlibet personam , vel collegium dyocesis Carnotensis , causam habuerit , super hiis que ad tuicionem ecclesie pertinere noscuntur , archidiaconus ille ad quem id pertinet ex officio , inrequisito episcopo , causam ipsam tenetur , citato reo , ad Capitulum revocare , dictatam tandem a Capitulo ipso sentenciam effectui mandaturus ; quam etiam ipsam sentenciam idem archidiaconus tenetur gradatim , pro arbitrio Capituli et rei exigencia , postmodum agravare , vel pocius exequi a Capitulo agravatam , et decanos ac presbyteros quibus incumbit , ad ipsius observacionem sentencie , ipso Capituli loco , ad mandatum Capituli , fidei vel juramenti astringere caucione , episcopo nostro , nec ante sentenciam nec post , de jure aliquatenus retinente . In requirendis autem malefactoribus nostris hunc ordinem observamus quod malefactor noster , si presens fuerit in loco ubi delictum committitur , ipse est in propria persona requirendus ; alioquin , requisito ejus officiali ad quem id noscitur pertinere et juri stare nolente , terram illius eidem officiali commissam interdicto supponimus , ordine prenotato . Hiis et duximus adnectendum quod in generali sinodo injungitur ab episcopo presbyteris , annuatim , ut quicumque ipsorum hominem , predam , sive quamcumque rem ecclesiastice protectioni subjectam , in sua invenerit parrochia captam violenter , sive detentam , eam statim reddi postulet aut recredi ; quod si nequiverit obtinere , locum illum statim subteret interdicto . Quod si res capta ad aliam forte parrochiam transferratur , ad ipsum monebit ejusdem parrochie presbytero faciendum . In recredentia vero facienda major ille sive alterius nominis serviens ad cujus curam et officium res capta noscitur specialiter attinere , ipse et non alius detentori fidejussor , pro justicia exibenda ubi debetur , assignatur . Quod si forte detentor ipse recredentiam negaverit , rem alienam violenter captam , sive seisitam , tenere aliqua occasione contendens , non per exceptionem nec per appellationem potest aliqua racione tueri quominus eam reddere vel recredere compellatur . Addimus preterea quod ecclesia nostra vel civitas Carnotensis nec per episcopum , nec per aliam ecclesie nostre personam , nisi per Capitulum nostrum , potest interdicto supponi ; quod utique licet Capitulo pro delicto principis aut ministrorum suorum , qui et propter hoc extra urbem minime requiruntur , omni episcopi contradictione cessante , dum tamen , ob sui reverenciam et honorem debitum , tantummodo , si presens fuerit , requiratur . Semel autem lata pro querelis nostris aut nostrorum sentencia in quocumque tocius dyocesis loco , quoadusque de ipsis fuerit nobis integre satisfactum , non potest de jure ab archidiacono vel ab episcopo seu ab alio aliquatenus relaxari , salva tamen archidiaconi emendacione delicti , qui districtum vel rectum vulgariter appellatur , super qua etiam archidiaconi a Capitulo requisiti , ejus consueverunt acquiescere voluntati . Et notandum quod in justicia exigenda vel exercenda , negocium Capituli per majorum absenciam personarum nullatenus recordatur , cum , eis forte absentibus , ebdomadario sacerdoti , urgente negocio , liceat capitulum convocare et justitiam nihilominus exercere ; archidiaconi vero vices suas ad hoc tenentur committere alicui canonico in ecclesia residenti . Has vero et alias consuetudines ac libertates nostras scriptas et non scriptas et maxime privilegiatas , que non omnes scripto vel in memoria possunt ad presens facile comprehendi , Episcopus noster , quicumque pro tempore fuerit , tenetur nobis , per juramentum ex consuetudine debitum , ante ipsius consecracionem , publice in capitulo prestandum , fideliter tenere ac fideliter observare . Verum si episcopus vel archidiaconus premissis libertatibus nostris duxerit obviandum , nos , in ipsius confusionem et penam , cathedralem ecclesiam , excepto tamen sonitu campanarum , supponere possumus interdicto . Quin etiam archidiaconum ipsum , sicut quamlibet aliam juridictionis nostre personam , possumus per nos ipsos , omnium contradictione cessante , episcopum vero , tanquam juratum libertatis nostre . . . . . per majorem judicem , pro rei exigencia , severius cohercere . . . . . Incumbit vobis quatinus reverendum patrem ac dominum Hamelinum , divina providentia , episcopum vestrum , qui vos et ecclesiam vestram tam inestimabili dicitur libertate donasse , pre omnibus benefactoribus vestris , post primum ipsius ecclesie fundatorem , honorare in omnibus humiliter et devote et . . . . semper devocione diligere studeatis . »