| L'ASSIETE DE XVm LIVRES DE TERRE A TOURNOIS FAITE a Loys conte d'Evreux | Philippus , Dei gratia , Francorum rex . Notum facimus universis tam presentibus quam futuris quod , cum nos , tam ex donacionibus et assignacionibus per inclite recordacionis dominum et progenitorem nostrum Philippum , cundam regem Francie , quam per nos factis , carissimo et fideli fratri nostro , Ludovico , teneremur eidem fratri nostro assidere in terra cum nobilitate et baronnia quimdecim mille libras parvorum turonensium annui et perpetui redditus , per eumdem fratrem nostrum et successores suos in perpetuum in suo corpore descendentes hereditarie possidendas , nosque dudum per dilectos et fidelles Johanem Choiselli et Johanem Venatoris , millites nostros , informacionem fecimus fieri diligenter de valore eorum que habebamus in locis infrascriptis et eorum pertinentiis , in quibus locis assidere dictum annuim redditum dicto fratri nostro volebamus ; facta nobis diligenti relacione per dictos milites de estimacione per ipsos facta , de consilio proborum hominum quantum dicta loca cum eorum pertinenciis valebant in annuo redditu pro assisia terre facienda vel valere debebant , dictum annuum redditum dicto fratri nostro in locis predictis assidemus et tradimus in hunc modum : 1 In primo , fecimus et facimus dictum fratrem nostrum comitem Ebroicensem et tradidimus et tradimus et assidemus sibi civitatem , preposituram et castellaniam Ebroicensem cum earum pertinenciis , prout dicta castellania terminabitur et declarabitur , scita veritate valoris dicte castellanie et oomnium subscriptorum cum castro , redditibus , forestis , cunctisque domaniis et juribus , feodis , retrofeodis et homagiis ac interdictione alta et bassa et omnibus aliis ad nos et comites Ebroicenses quondam in dictis civitate et prepositura , castellania et eorum pertinenciis pertinentibus ; que omnia sibi in comitatu et baronnia assignamus et assidemus pro sex millibus sexcentis viginti septem libris novem solidis et tribus denariis turonensium ; deducuntur pro feodis , elemosinis et expensis quadringente viginti septem librae decem et octo solidi et novem denarii turonensium , et sic predicta assidemus sibi de deductis predictis elemosinis , feodis et expensis dicte prepositure pro sex millibus centum et octuaginta decem et novem libris undecim solidis et sex denariis turonensium , exceptis retentis nobis et suscessoribus nostris , regalibus , ressorto , superioritate inmediata et garda episcopi et capituli et ecclesie Ebroicensis et terrarum , feodorum et retrofeodorum suorum , placito de spata in terris eorum supradictis , antiquis et aliis per ipsos de novo acquisitis et per nos amortisatis , antequam predictam terram tradidissemus eidem fratri nostro . 2 Item , assidemus et tradimus sibi preposituram de Albigniaco et castellaniam , prout eam limitari et declarari faciemus , cum tota parrochia et villis d'Oisson et de Climont et earum pertinenciis modo et forma premissis pretio nongentarum sexaginta librarum decem solidorum et novem denariorum turonensium , de quibus deducuntur pro feodis et elemosinis et expensis centum una libre turonensium , et sic assidentur sibi predicta pro mille et octingentis sexaginta quinque libris decem solidos octo denariis turonensium . 3 Item , assidemus et tradimus sibi modo et forma premissis castellum et castellaniam , prout eam limitari faciemus et declarari , cum prepositura de Gyenio supra Ligerim et ejus pertinenciis cum ressorto villarum de Oratorio supra Trisiam , villarum de Briaria , Dannemarie im Pezoia , Brethau , Sancti Romani , La Voy , Alopin , Dantpierre in Breilli , retentis nobis et successoribus nostris regibus Francie , garanna grossarum bestiarum in nemoribus de Bonne en Lopin et de Dantpierre en Breilli , La Bussiere , quantum pertinet ad Robertum de Sacro Cesare , ad dominam de Mortrezer , Satesouges et Arreblio et feodis et retrofeodis et domaniis comitisse de Baco ; que omnia sibi assidemus pro duobus millibus sexaginta decem libris quatuordecim solidis et duobus denariis turonensium , deductis pro expensis feodis et elemosinis centum quadraginta septem libris et viginti denariis turonensium . Et sic restat quod assidemus ea sibi pro mille nongentis viginti tribus libris duodecim solidis et sex denariis turonensium . 4 Item , assidemus et tradimus sibi , modo et forma premissis , locum et preposituram et castellaniam , prout eam limitari et declarari faciemus , de Feritate Alesis , exceptis et retentis nobis feodis , retrofeodis et domaniis , hommagio , resorto et alta justicia eorumdem , que dilectus et fidellis Johanes de Bovilla , dominus Milliati , milles et cambellanus noster , et fratres sui habent in dicta castellania et in castellaniis infrascriptis de Stampis et de Dordano ; que omnia sibi assidemus pro quingentis quinquaginta una libris decem et septem solidis et octo denariis turonensium , deductis pro expensis , feodis et elemosinis quadraginta tribus libris et tresdecim solidis turonensium , et sic sibi assidant pro quingentis octo libris quatuor solidis et novem denariis turonensium . 5 Item , assidemus et tradimus sibi modo et forma premissis villam , preposituram et castellaniam de Stampis cum omnibus earum pertinenciis , exceptis et retemptis nobis pluribus villis que olim fuerunt de resorto prepositure de Stampis et nunc sunt de resorto Aurelianensi et predicta sibi assignamus pro duobus millibus quingentis libris centum duodecim solidis quinque denariis turonensium , deductis pro expensis et elemosinis sexantis quatuordecem libris sex decem solidis et sex denariis turonensium . Et sic restat quod assidantur sibi pro mille octingentis et octuaginta decem libris quindecim solidis et novem denariis turonensium . 6 Item , assidemus et tradimus sibi modo et forma premissis preposituram de Meullento et castellaniam , prout eam limitari faciemus et declarari , preposituras de Vaux , de Texencourt et d'Avarnes , item les greages castellanie de Meullento , excepto incremento quod incenditur in feodis et retrofeodis et tenementis de L'Arche et castellanie de Beumont , de Donnion , de Mante usque ad ripam d'Este , et ab inde mantea juxta antiquam calciatam que est juxta calciatam Juliani Cesariis usque extra Telhe , et ab inde usque ad dictum Denion , prout castellania de Meullento dividitur de dicto incremento ; et predicta sibi assidantur pro mille septingentis septuaginta novem libris quinque solidis et quinque denariis turonensium , omnibus expensis deductis . Summa valons omnium particularum sumarum assisis predicte quindecim millia quadriwgente viginti septem libris tres solidis et octo denariis turonensium . Restat quod frater noster predictus et ejus successores tenebuntur reddere et solvere singulis annis executoribus Choleti et aliis feodis et elemosinis in castellania de Meullento quadringentas viginti septem libras tres solidos et octo denarios turonensium , et nos et successores nostri reges Francie reddemus et solvemus residium de quo est onerata castellania de Meullento . Predicta igitur omnia modo et forma premissis ex nunc sibi assidemus et tradimus pro redditu supradicto . Retinemus tamen nobis et successoribus nostris regibus Francie , in predictis omnibus civitate et comitatu castris , castellaniis , preposituris , villis et earum pertinenciis superius expressatis et assignatis dicto fratri nostro , superioritatem , ressortum et hommagium ligium et omnia judeorum bona que habebant Judei ipsi tempore expulcionis eorum , justiciam , gardam , ressortum et superioritatem omnium ecclesiarum et ecclesiasticarum personarum et quorumcumque aliorum in personis et bonis eorum qui sunt privilegiati a nobis vel nostris predecessoribus regibus Francie , que de manu nostra separari non possunt , ac eciam omnium ecclesiarum cathadralium regni nostri in personis , bonis et juribus earumdem ecclesiarum , si que habent ab antiquo in terris predictis vel que de novo amortisata tenent a nobis , predeccessoribus nostris antequam terras predictas tradidissemus fratri nostro predicto . Et est actum inter nos et dictum fratrem nostrum quod iterum scietur veritas de valore omnium eorumque specialiter estimata fuerunt per dictos milites et tradita olim per alias nostras litteras dicto fratri nostro ac eciam omnium aliorum jurium , domaniorum , feodorum , retrofeodorum ac gardarum que habemus et habebamus tempore dicte estimacionis in dictis comitatu , castellaniis , castris , preposituris , locis eorumque pertinenciis et circonstanciis , quibuscumque pertinenciis que non fuerunt per dictos milites estimata nec nobis tenuerunt locum in assisia predicta ; et scita veritate de omnibus , dictus frater noster illa que alias estimata non fuerunt , tenebitur pro estimacione recipere conpetenti , et non eidem assivavimus et trademus eadem , exceptis privilegiatis predictis et juribus et bonis et personis ecclesiarum cathedralium regni nostri supra exceptis ; et id quod dicta estimacio quantitatem quindecim mille librarum turonensium predictam excedit , recipere tenebitur in deductionem et acquittacionem ceterorum reddituum quos sibi assidere tenemur , prout in nostris super hoc confe ctis litteris plenius dicitur contineri et tunc alias certiores literas eidem fratri nostro fieri faciemus de assisia supradicta . Quibus factis , iste et alie quas dedum fecimus littere in quibus continentur particule estimate assisie supradicte anullabuntur omnino , salvo in aliis jure nostro et in omnibus alieno . Quod ut ratum et stabile perseveret , presentibus litteris nostrum fecimus apponi sigillum . Actum Passiaci , anno Domini M trecentesimo septimo , mense aprilis .