| De controversia orta propter exclusam subtus molinum Corgenaii | Ego Blancha , comitissa Trecensis palatina , notum facio universis presentibus pariter et futuris quod cum discordia verteretur inter dilectos et fideles meos , Iohannem et Bartolomeum , fratres , dominos de Corgenai , ex una parte , et abbatem et conventum Vallis Lucentis , ex altera , super quadam exclusa quam ipsi monachi fecerant subter molendinum de Corgenai , quod erat dictorum fratrum Iohannis et Bartholomei ; per quam exclusam ipsi monachi volebant aquam de Corgenai ducere ad quoddam molendinum suum quod de novo construxerant desuper abbatiam suam , tandem , probis viris interponentibus , partes suas taliter in mea presentia composuerunt : Quod dicti fratres , Iohannes et Bartholomeus , concesserunt monachis ut ibidem faciant exclusam et calceiam quales et quantas voluerint et quod ipsis monachis liceat ad aquare prata sua sita desuper Corgenai quando , quantum et quociens eis placuerit , dummodo aqua que exibit de pratis ad molendinum de Corgenai revertatur . Insuper , quittaverunt prefati fratres Iohannes et Bartholomeus monachis supradictis ipsum molendinum de Corgenai et eis concesserunt illud in perpetuum possidendum , volentes et concedentes ut ipsi monachi capiant de terris eorumdem fratrum quantum necesse fuerit ad opus molendini : adducento , scilicet terram , bigis , civeriis apportando . Et quociens supradicti monachi voluerint reparare , ipsum molendinum de Corgenai licebit eis aquam ducere per terram dominorum de Corgenai donec fuerit reparatum . Retinuerunt autem sibi dicti fratres in eodem molendino quod mater eorum , quamdiu vixerit , in eo molere poterit sine moltura . De terra autem dictorum fratrum , habebunt monachi circa molendinum undique quatuor tesas mensuratas extra soleas que nunc in molendino apparent et tenentur ipsi fratres per terras eorum viam tradere usque ad molendinum . Pro quittatione itaque dicti molendini et pro concessione omnium predictorum , tenentur ipsi monachi reddere memoratis fratribus et eorum heredibus in perpetuum quatuor modios bladi annui redditus persolvendos apud Corgenai ad mensuram Ville Nove Archiepiscopi , unum modium , scilicet , frumenti laudabilis et tres modios laudabilis molture , talibus terminis persolvendos : medietatem videlicet singulis annis in crastino octavarum Pasche et aliam medietatem in crastino octavarum Natalis Domini . Si autem bladum illud non redderetur ad terminos constitutos et per monachos staret quin esset persolutum , monachi singulis diebus quibus illud retinerent post elapsum terminum redderent dictis fratribus vel eorum heredibus duos solidos pro pena . Tenentur autem dicti fratres et aliis supradictis et de molendino legitimam portare monachis garantiam . A calceia vero et exclusa indesuper usque ad ortum Luvenne , tota piscaria est predictorum fratrum Iohannis et Bartholomei , nec in ea possunt monachi aliquid reclamare . In excloturis vero molendini , neque ipsi fratres , neque eorum heredes , sed nec monachi possunt apponere ingenia ad pisces capiendos . Circa Corgenaium vel prope Corgenaium alia non possunt molendina construi . Sed illud tenentur monachi retinere ne corruat , ut in eo suas habeant eisentias , tam domini quam homines de Corgenai , molturas rationabiles persolvendo . Si monachi in eodem molendino ingravaverint ad molendum et venerint domini vel homines ad molendum bladum suum , monachi non poterunt molere plusquam duos sextarios , donec domini vel homines moluerint moutam suam reddendo molituras suas . In eodem molendino apponent et amovebunt monachi quando voluerint molendinarium qui , quotiens appositus fuerit , fidelitatem faciet in ecclesia de Corgenai quod et a dominis et hominibus de corgenai rationabiles capiet molturas ad usus et consuetudines aliorum molendinorum in illis partibus constructorum . Significabunt monachi dominis de Corgenai diem quando molendinarius faciet huiusmodi sacramentum , ut intersint si voluerint . Qui si interesse voluerint , tam molendinarius ille quam monachi inde quitti remanebunt . Similiter fiet quotiens molendinarius apponetur . Ceterum domini de Corgenai fossata sua poterunt ad aquare , ita tamen quod aqua non divertatur alibi quin tota redeat ad molendinum . Has siquidem conventiones fiduciaverunt coram me dicti fratres firmiter observare monachis et ipsi monachi creentaverunt quod eas inviolabiliter observabunt . Ego itaque , de cuius feodo movet predictum molendinum et de qua prefatus Iohannes tenet in feodo et hommagio bladum illud sibi assignatum , predictas conventiones volui et approbavi ac sigilli mei munimine roboravi . Actum anno Gratie Millesimo , Ducentesimo , Octavo Decimo , mense Marcio .