De commutatione grangiae Lorant et Sanctae Porcariae et Acris Montis et terrae quae Communia dicitur et terrae de Maire extra fosseios ( a ) . In nomine sanctae et individuae Trinitatis . Ego Guillelmus , Dei gratia comes Nivernensis , notum fieri volo hominibus tam presentibus quam futuris quod ego et Guichardus , Pontiniaci abbas et fratres ejusdem ecclesiae , ad nostrum commodum utrique respicientes , fecimus commutationem de grangia quae dicitur Lorant . Pro qua grangia ego Guillelmus comes Nivernensis predictis monachis donavi quod sequens pagina declarat : scilicet quicquid apud villam , quae Sancta Porcaria vocabatur , ego ipse comes habebam et ad me pertinebat et alii a me ibidem tenebant et possidebant , eis ipsis possessoribus laudantibus et concedentibus . Quicquid igitur Guiardus Catus , quicquid Bartholomeus tunc vicecomes Lanniaci Castri , et si qui alii in toto territorio villae illius habebant , et ad eos eorumque successores ac filios pertinebat sive in dominio sive in casamento ; quicquid et alii tenebant ab eis in eodem territorio , in nemoribus , in planis , in pratis , in aquis , concedentibus atque laudantibus tam ipsis quam uxoribus eorum ac flliis atque Guiardi filia Aramburge , totum ego comes dedi Pontiniacensi ecclesiae libere et quiete jure perpetuo possidendum , exceptis V solidis de census aquae quos predictus Guiardus sibi retinuit ; et excepto quod nemus quod dicitur Revisiacum et nemus quod dicitur Vallis pagana et nemus Sancti Stephani et foresta de Contest , sicut ipsa se continet , in planitiem vel agriculturam non redigent Pontiniacenses ; Guiardo autem , pro supra memoratis rebus quas in illo territorio habebat , xii libras pruviniensis monetae in peagio meo apud Autisiodorum assignavi , concedens ei ut ex illis xn libris de casamento Bartholomei vicecomitis $ vu libras acciperet , propter id quod tenebat ab eodem Bartholomeo apud memoratam villam Sanctam Porcariam . Sed quoniam fratribus Pontiniacensibus nimis durum videbatur ut propter se habitatores villae illuis a suis possessionibus excluderentur , placitam illis hominibus feci recompensationem ita ut sponte discederent et in pace monachis locum dimitterent . Quia vero servientibus Deo pax et quies maxime necessariae sunt , ne fratres a transeuntibus molestiam aliquam aut inquietudinem patiantur , viam quae Lanniacum ducebat per Revisiacum Vallemque paganam feci transmutari ab inferiori piano in nemus superius ; flrmavique Pontiniacensibus conventione incommutabili ut , quemadmodum a me transponi jussa est eadem via , ita in posterum perpetua diuturnitate remaneat . Illud quoque supradicta conventione confirmationeque constitui , ut intra subscriptos terminos nulla quorumcumque aliorum hominum animalia ingrediantur , scilicet intra terminos planitiesque memorati territorii Sanctae Porcariae et grangiae quae dicitur Avaranda et ejus quam Buinionem appellant , et exinde , sicut mortuum de Boi venit a matre aqua , et inde , sicut mater aqua venit usque ad caput fosseii , inde quoque , sicut fosseium portat ad fontem Letardi , et inde , sicut fosseium idem vadit usque ad Argillerias , et inde , sicut tendit usque ad viam quae ducit a Pontimaco Autisiodorum , intra hos terminos firmavi atque constitui ut nulla aliorum hominum animalia ingrediantur , sed Pontiniaci fratres libere et quiete possideant . Item sciendum quod ego comes dedi memoratis Pontiniacensibus terram et nemus ; quae terra his terminis continetur , videlicet sicut via ducit de Pontiniaco ad Sulliacum , et inde Venussiam versus Pontiniacum , ita ut intra hos terminos , in terra quae Communia dicitur nemo aliorum hominum habitationem un quam habeat aut agriculturam exerceat , sed fratres Pontiniacenses libere semper et quiete possideant . Propter quam terram ipsi Pontiniacenses concesserunt mihi terram quam habebant in finagio de Mairi extra fosseios , excepto censu et coustumis eorum . Adjeci dare Pontiniacensibus , pro supradicta grangia de Lorant , terram quandam et nemus , quam terram et nemus acceperam mutuo a monachis Sancti Michaelis de Tornodoro , sicut in cartula domni Petri , abbatis ejusdem ecclesiae , scriptum esse volui nostroque sigillo communitum ; hec terra et nemus est intra terminos qui subscribuntur : videlicet a via quae ducit de Nuceriis Autisiodorum , usque ad viam Poliaci et inde usque Lescherias et de Lescheriis usque ad viam quae de Nentreio per Vallem Carmi ducit usque ad supradictam de Nuceriis tendentem Autisiodorum , quicquid intra has quatuor vias habebat ecclesia Sancti Michaelis , cum ab abbate et conventu ejus mihi concessus esset et traditum , pro mutuo quod eis commutaveram , totum dedi Pontiniacensi ecclesiae . Quicquid et intra has quatuor vias , quas proxime diximus , Guillelmus Grossium Brachium habebat , laudantibus et concedentibus fratribus ejus , Hugone et Philippo , et uxore ejus quae Damnos vocabatur , dedi memoratae Pontiniacensi ecclesiae . Tam dedi Pontiniacensi ecclesiae quicquid Molismensis ecclesia et heredes Poliaci , videlicet Albericus et Garinus , fratresque eorum habebant de memorato alodio inter Lescherias et Sanctas Virtutes , preter prata et oscas quas predicti fratres in villa Sanctarum Virtutum possidebant , laudantibus uxoribus , filiis et filiabus ( a ) eorum . Concessi quoque Pontiniacensibus quicquid poterunt acquirere in terris vel pratis vel nemoribus et pascuis ad opus grangiae de Acri Monte que in proximo dicto territorio sita est , quod sit de feodo meo . Hec omnia , sicut hic scripta et digesta sunt , laudante uxore mea , Itta nomine , et filiis meis , Guillelmo et Guiardo , ego Guillelmus , comes Nivernensis , dedi Pontiniacensi ecclesiae quiete ac libere et sine omni contradictione perpetuo possidenda . Quae videlicet , ut in posterum semper rata permaneant , hanc cartulam , uti scripta sunt , nostro sigillo munivi ; sed et domnum Alanum , tunc Autisiodorensem episcopum , ut eandem suo quoque sigillo muniret ipse , precatus sum , ut tam episcopali quam nostra auctoritate munita , hec pagina majori certitudine ac firmitudine contra omnes omnium hominum calumnias ac violentias , si quae forte emerserint , omnia nostra dona , sicut ea scripta continet , inconcussa defendat in perpetuum ; tradatque memoriae posterorum nullatenus infringenda . Quod si forte aliqui contra fratres Pontiniacenses super his donis nostris calumniari quippiam vel aliquam vim inferre temptaverint , ego et heredes mei pro me contra omnes homines garentire habemus omnia Pontiniacensi ecclesiae memoratae . Grangiam autem et ea quae a predictis fratribus in commutationem recepi , iidem fratres in pace possidebant et longo tempore possederant . Unde si quis mihi vel heredibus meis calumnia moverit , fratres toties dicti in verbo veritatis , tamen sine alio gravamine , testificabuntur quod hec omnia quae mihi commutaverunt ipsis diebus commutationis tenebant et longo tempore ante libere et quiete tenuerant . Testes sunt : Stephanus cellerarius et Radulfus de Tociaco , canonici Sancti Stephani Autisiodorensis ; magister Stephanus et Gaufridus , clerici comitis ; Willelmus capellanus , Milo de Nuceriis , Bartholomeus vicecomes Laniaci , Columbus prepositus , Rodbertus prepositus , Petrus scriptor , Gaufridus camerarius . Actum est anno ab Incarnatione Domini MO CO LO VIo , epacta xxvi , indictione IlIl , Adriano papa , regnante Ludovico rege Francorum .