Markalı ürün seferberliği MÜSİAD Yönetim Kurulu Üyesi Nurettin Nebati, Çin tehdidi dolayısıyla yılbaşından sonra ihracat gelirlerinde ciddi bir düşüş yaşanacağı tahmininde bulunarak, buna karşı markalı ürün seferberliği başlatılması gerektiğini bildirdi. Nurettin Nebati, yaptığı yazılı açıklamada, Türkiyenin ihracatta rekor üstüne rekor kırmasına karşın, yılbaşından itibaren dış satım gelirlerinde ciddi bir düşüş yaşanacağı öngörüsünde bulundu. İhracatta istikrarlı büyüme için markalaşmaya odaklanmanın kaçınılamaz bir gerçek olduğu vurgulayan Nebati, İhracatta katma değeri yüksek markalı ürünlerin ağırlığı arttırılabilirse, Türkiyenin ihracat geliri 2010 yılında yıllık 150 milyar dolara ulaşabilir dedi. Nebati, Türkiyenin 2003ten itibaren ihracatta rekor üstüne rekor kırmasına karşın, ihracatın üçte birini gerçekleştiren tekstil ve hazır giyim sanayicileri arasında 2005le ilgili kaygıların had safhaya ulaştığını dile getirdi


İş Yatırım, Türk Hava Yolları'nın (THY) halka arzına ilişkin yapılacak pazarlama faaliyetleri kapsamında hazırlanacak formları, yaşadıkları ülkelere dönüş yapacak 300 bin civarındaki Türk vatandaşına THY uçaklarında dağıtmayı planlıyor. İş Yatırım tarafından yapılan açıklamada, şirketin THY hisselerinin bir kısmının halka arz yoluyla özelleştirilmesi çalışmalarında danışmanlık hizmeti vermesi için THY ile bir anlaşma imzalandığı anımsatılarak, bu konuyla ilgili çalışmaların başladığı bildirildi. Açıklamada, İş Yatırım yetkililerinin özelleştirilecek hisselerin ne kadarının yabancılara verileceğinin henüz belirlenmediği ifade edilerek, hisselere özellikle yurtdışında yaşayan Türk vatandaşlardan yoğun ilgi olduğu kaydedildi. Açıklamada, şu bilgilere yer verildi: 'İş Yatırım, THY arzında geçmiş uygulamalardan farklı olarak özellikle belli başlı Avrupa ülkelerinde yaşayan Türklere yönelik olarak aktif pazarlama gerçekleştirecek. Öncelikle hazırlanacak formların yaşadıkları ülkelere dönüş yapacak 300 bin civarındaki Türk vatandaşına THY uçaklarında dağıtılması planlanıyor. Bu formları doldurarak adres bilgilerini THY personeline iletecek olan yatırımcılara halka arz sirküleri ve broşürleri talep toplama tarihinden önce gönderilecek.' Açıklamada, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın yurtdışında yaşayan ve iş yapan Türkleri temsil eden çeşitli derneklerle ön görüşmelere başladığı da belirtildi.


Petrol, Venezüella ile 47 dolardan döndü Petrol fiyatları haftaya 46,91 dolarlık tarihi rekorla başladı. Venezüella'da Devlet Başkanı Hugo Chavez'in zaferle ayrıldığının açıklanması 47 dolara doğru giden fiyatların biraz gerilemesine neden oldu. GEÇEN haftayı tarihi zirvelerinde kapatan ham petrol fiyatları, yeni haftaya da yeni rekorlarla girdi. New York Ticaret Borsası'nda işlem gören hafif türü ham petrolün varil fiyatı, 21 yıllık borsa tarihinin en yüksek değeri olan 46.91 dolar seviyesine ulaştı. Dünyanın 5'inci büyük petrol ihracatçısı Venezüella'da hafta sonu gerçekleştirilen Devlet Başkanı Hugo Chavez'in geleceğini belirleyecek referandum sonuçlarıyla ilgili belirsizliğin sürmesi ve Irak'ta aralıksız süren çatışmalar, olumsuz gelişmelere karşı hassas olan petrol piyasasında yeni zirvelerin gerçekleşmesine zemin oluşturdu. Son gerçekleşen yükselişlerle birlikte ham petrol fiyatları New York Ticaret Borsası'nda, 1 yıl öncesine göre yüzde 50'nin üzerinde değer kazanmış oldu. Venezuella devlet petrol şirketi PDVSA Başkanı Ali Rodriguez ham petrol fiyatlarının bu hafta içinde 47-48 dolarları görebileceğini belirterek, 50 dolar seviyesi bir mıknatıs gibi piyasaları çekiyor. Sanırım bu seviyeye bir deneme olacak diye konuştu. CHAVEZ ETKİSİ Venezüella'da yapılan referandumdan Devlet Başkanı Hugo Chavez'in zaferle ayrıldığının açıklanması, uluslararası borsalarda günlerdir yükselen petrol fiyatlarını biraz geriletti. Gün içinde New York Ticaret Borsası'nda 46.91 dolarla tarihinin en yüksek değerini gören hafif türü ham petrolün varil fiyatı, Venezüella'daki referandum sonuçlarının açıklanmasının ardından 46.20 dolar seviyesine geriledi. Londra Uluslararası Petrol Borsası'nda işlem gören Brent türü ham petrolün varil fiyatı ise Venezüella'dan gelen haberler sonrasında 43 sent gerileyerek 43.40 dolar seviyesine indi. Venezüella'nın günlük 2.6 milyon varil seviyesinde bulunan petrol arzının Devlet Başkanı Hugo Chavez'in referandumu kaybetmesi halinde yandaş işçilerin eylemleri neticesinde kesintiye uğrayacağı korkusu, uzmanlarca petrol fiyatlarında son günlerde yaşanan rekor yükselişlerin nedeni olarak gösteriliyordu. Irak'ın orta kesiminde bulunan bir petrol boru hattında yangın çıkarken, güneydeki terminallerden petrol arzı ise yarım kapasiteyle sürüyor. Görgü tanıkları ve polisin bildirdiğine göre yangın, cuma günü direnişçilerin sabotaj saldırısına uğrayan Bağdat'ın güneyindeki Müseyyeb kasabasından geçen boru hattında başladı. Şiilerin çoğunlukta olduğu kasabanın kontrolü koalisyon askerlerine karşı savaşan direnişçilerde bulunduğundan, görevliler henüz boru hattına müdahalede bulunamıyor. Yanan boru hattının, Irak'ın rafineri, petrol tankları ve üretim bölgelerini birbirine bağlayan iç boru hattı ağına dahil olduğu bildirildi. Bağdat'a benzin sağlayan hatta Cuma günü gerçekleşen sabotaj saldırısı nedeniyle, Irak'ın başkentinde benzin sıkıntısı oluşmaya başlamıştı. YARIM KAPASİTE Irak'ın güneyindeki terminaller ise yarım kapasiteyle petrol ihracatını sürdürüyor. Günlük yaklaşık 900 bin varillik arz, 42 inç genişliğindeki tek boru hattıyla sağlanıyor. Güney terminallerini besleyen 48 inç genişliğindeki diğer ana petrol boru hattı ise saldırı olacağı endişesiyle kapalı tutuluyor. Chavez: Fiyatları 25 dolara indirmek için çalışacağız GÜNLERDİR olumsuz haberler nedeniyle yükselişini sürdüren petrol piyasalarının ateşi, Venezüella ve Suudi Arabistan'dan gelen olumlu haberlerle düşme eğilimine girdi. Venezüella'da hafta sonu gerçekleştirilen referandumda zaferini ilan eden Devlet Başkanı Hugo Chavez, zafer konuşmasında petrol piyasasında istikrar sözü verdi. Hükümetim adına OPEC'e garanti ederim ki dünya petrol piyasasının istikrarı sağlanacak diyen Chavez, Orta Doğu haricindeki en büyük petrol rezervlerine sahip ülkesiyle ilgili endişelerin azalmasını sağladı. Başkent Riyad'da yayınlanan bir gazeteye açıklamalarda bulunan Suudi Arabistan Veliaht Prensi Abdullah ise petrol fiyatlarını 25-30 dolar seviyesine çekmeyi hedeflediklerini kaydetti. Fiyatları 25-30 dolar seviyesine düşürmek için petrol sahalarının izin verdiği ölçüde maksimum pompalama yapacağız diyen Veliaht Prens, rekor seviyelerde gezen fiyatların gevşetilmesi adına ülkesinin üzerine düşeni yapmayı sürdüreceğini söyledi.


Ekonomistler hükümetin cari işlemler açığını azaltmak için tüketici kredilerini hedef almasını doğru bulmuyor. Bu nedenle KKDF'yi 5 puan artırmanın istenilen sonucu vermekten uzak kalacağına dikkat çekiyorlar Cari işlemler açığının arttığı bir dönemde talepteki artışın ithalatı da körükleyici bir etki yaratması, dikkatleri tüketim harcamalarına ve özellikle tüketici kredilerine çekti. Cari işlemler açığındaki artışı dizginlemek amacıyla iç talebi frenlemek için tüketici kredilerindeki Kaynak Kullanımın Destekleme Fonu'nu (KKDF) artırmayı planlayan hükümet, mevcut yasa çerçevesinde Fon kesintisini ancak beş puan daha artırarak yüzde 15'e çıkarabilecek. Ekonomistler ise hükümetin cari işlemler açığını azaltmak için tüketici kredilerine uygulanan KKDF'yi artırmanın istenilen sonucu vermekten uzak olacağına dikkat çekiyorlar. Dışbank'tan Ekonomist Erkin Işık, 'Beş puanlık bir artış kredi almadaki cazibeyi kaybettirecek bir önlem olmaz. Hükümet bunun fazla artırılması için yöntemler arayabilir. Bu tek başına yeterli bir önlem olmaz' dedi. Merkez Bankası verilerine göre, tüketici kredileri 6 Ağustos haftasında geçen yıl sonuna göre yüzde 44.4 artışla 12.25 katrilyon liraya ulaştı. Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, hafta başında düzenlediği basın toplantısında, bankaları artan tüketici kredisi kullanımı konusunda uyarmış ve cari işlemler açığındaki artışı durdurabilmek tüketici kredilerindeki KKDF'nin artırılabileceğini söylemişti. KANUN BU YETKİYİ VERİYOR Bazı kanunlarda değişiklik yapan ve 20 Haziran 2001 tarihinde yürürlüğe giren 4684 sayılı yasanın geçici 3. maddesi, Bakanlar Kurulu'na KKDF'yi sıfıra kadar indirme ya da 15 puana kadar artırma konusunda yetki veriyor. Reuters'e değerlendirmede bulunan ekonomi yetkilileri, hükümetin cari açığı azaltmak için önümüzdeki günlerde KKDF oranlarını artıran kararnameyi hazırlayacağını kaydetti ancak artışın tüketici kredilerinde en fazla 5 puan olabileceğine dikkat çekti. SORUN TÜKETİCİ KREDİSİNDE DEĞİL HSBC Ekonomisti Ahmet Akarlı, cari açığın banka kredileri ile bire bir ilişkilendirilmemesi gerektiğini kaydederek, bankacılık aracılık maliyetlerinin artırılmasını doğru bulmadığını söyledi. Akarlı, Türkiye'nin büyümeye bağlı olarak ister istemez cari açık verildiğini kaydederek, şunları söyledi: 'Çok güçlü ara malları talebi var ve tüketim malları ithalatının sınırlı bir ağırlığı var. Oradaki artış keskin olsa bile ağırlıklı olarak cari işlemler dengesindeki bozulmanın oradan kaynaklandığını düşünmüyorum. Tüketici kredilerine getirilecek sınırlamanın da etkisinin görece kontrollü olacağı kanaatindeyim... Bunun optimal bir önlem olduğu kanaatinde değilim.' 1 EKİM'E KADAR BEKLENECEK Hükümetin tüketici kredilerindeki KKDF oranını yüzde 15'in üzerine çekmek için yeni bir yasal düzenleme yapması gerektiği ifade ediliyor. Bunun için de TBMM'nin açılacağı 1 Ekim'in beklenmesi gerekiyor. Işık, Merkez Bankası'nın 'seçici' önlemlerden söz ettiğini ve canlanmanın belirli sektörlerde yüksek olduğunu belirterek, 'Sonuçta kredilerdeki vergi artırılabilir ama o sektörlere yönelik vergi gibi bazı önlemler getirilebilir... Genel olarak ekonomide canlanma var. Bunu önlemenin yolu da faiz indirimini geciktirmektir' dedi. TAHMİN 12 MİLYAR DOLAR Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener önceki gün yaptığı basın toplantısında, son olarak IMF'nin de genişlemesine dikkat çektiği cari açık beklentisinin yıl sonu için, mayıs itibarıyle aşılan, 7.6 milyar dolardan 10.8 milyar dolara revize edildiğini söyledi. Analistler, yıl sonunda cari işlemler açığını 12 milyar dolar olarak tahmin ediyor. Merkez Bankası'nın salı günü açıkladığı verilerine göre, cari işlemler açığı ocak-haziranda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 95.4 artışla 9.945 milyar dolara ulaştı. IMF'ye 8. gözden geçirme sonrasında gönderilen niyet mektubunda, ihracat ve turizm gelirlerindeki güçlü artışın artan ithalatı büyük oranda dengelemesiyle bu yılki cari açığın GSMH'nın yüzde 3.5-4'üne karşılık gelen bir düzeye ulaşmasının beklendiği bildirilmişti. IMF de yaptığı yıllık değerlendirmede Türk ekonomisinin genişleyen cari işlemler açığından kaynaklanan risklerle karşı karşıya olduğunu açıklamıştı. Patronu hapiste şirketi satışta Yeltsin döneminde yıldızı parlayan ve Rusya'nın en zengin adamları arasına giren Yukos'un sahibi Mikhail Khodorkovsky, demir parmaklıkların ardında yargılanıyor. Devleti dolandırılmaktan ve vergi kaçakçılığından suçlanan Khodorkovsky ve sağ kolu Platon Lebedev hakkında 10 yıl hapis cezası isteniyor. Şirket yöneticilerinin yargılama süreci devam ederken, 3.4 milyar dolarlık vergi borcu nedeniyle el konan petrol devi Yukos'un üretim yapan bir iştirakinin değerinin tespit edilmesi için Batılı bir yatırım bankasına başvuruldu. Rus Hükümeti'nin isteğiyle Alman Dresnder Bank'a ait Dresnder Kleinworth Wasserstein, Yukos'un ana petrol üretimi yapan Yuganskneftegas şirketinin piyasa değerini belirleyecek. Rusya'nın prestijli bir yatırım bankasına bu görev vermesi dünya enerji piyasalarına rahat bir nefes aldırdı. Yukos ve iştiraklerinin çok düşük bir fiyata satılacağını düşünen dünya enerji piyasaları, Rus hükümetinin Dresnder Kleinworth Wasserstein'i görevlendirerek doğru yaptığının altını çizdi. Jüri üyeleri ikramiyeye ortak Kamu kuruluşlarının düzenleyeceği yapı sanatları ile ilgili yarışmalarda, jüri üyelerinine ve danışmanlara verilecek ücretler ile bu kişilere ve yarışmacılara ödenecek yolluklar yeniden belirlendi. Resmi Gazete'nin dünkü sayısında yayımlanan yönetmeliğe göre bu tür yarışmalarda görev alan danışman ve asli jüri üyeleri ile raportörlerin her birine, yarışmacılara verilecek ödüllerin toplam tutarının yüzde 4'ünü geçmemek üzere, idarece belirlenecek miktarda ücret ödenecek. Önceden, bu kişilere en yüksek devlet memuru aylığının iki katını geçmemek üzere idarelerce belirlenecek miktarda ücret ödeniyordu


Raydaki inekler haklı çıktı! HAYDARPAŞA Garında dev bir pankart. Bir karikatür. Karikatürde, mahkemede yargılanan inekler!.. Karikatürdeki savcı sanık sandalyesinde oturan inekleri göstererek şöyle konuşuyor: Bu sanıklar rahat seyredemeyeceğiz diye, hızlı tren projesini engellemeye çalışıyorlar sayın hakim! Demek, AKP Hükümetinin yaptıklarını eleştiren, tersini savunanlar inek!.. Demek, bilimadamları inek!.. Demek, çok ciddi hayati tehlikelere işaret edenler inek!.. Bu alayın bedelini, Türkiye ne yazık ki, çok pahalıya ödüyor. Halkla alay etmek!.. Bilimle alay etmek!.. Hatta, kendi insanlarına hakaret etmek!.. İKİ İHALE Aslında, önceki akşam Sakaryada raydan çıkan hızlı tren mi, yoksa pembe tablolar eşliğinde, raydan yavaş yavaş çıkan Türkiye mi?.. Hızlı tren, Ankara-İstanbul arasını 4-5 saate indirmek, yıllardır her iktidarın hayali. Elbette, olumlu bir amaç. Ama, altyapı şartıyla. Hızlı tren şartnamesi ilk kez 1991de hazırlanıyor. Aradan geçen 13 yılda, değişik nedenlerle askıda kalıyor. AKP işbaşına gelince, ele alınan projelerden biri de hızlı tren. Önce, Ankara-Eskişehir arası ihaleye çıkarılıyor. İhaleyi İspanyollar kazanıyor. Şimdi, sırada Eskişehir-İstanbul arasının ihalesi var. Peki, bu ne ihalesi.. Hızlı tren için altyapı ihalesi!.. Ama, bu altyapı olmadan hızlı tren seferleri başlıyor!.. HER ŞEY ALLAHTAN İhaleye çıkıldığına göre, altyapının hızlı trene göre yenilenmesi gerektiğini herkes biliyor!.. O yenilenmede neler var?.. - Virajları genişletmek - Rayları kalınlaştırmak - Rayların oturduğu yatakları güçlendirmek - Rampaları düşürmek. Teknik olarak belki daha başka önemli düzenlemeler. Ama bunların hiçbiri yapılmadan hızlı tren seferleri başlıyor. Yapmayın diyenler inek!.. Göz göre göre gelen facia ise, TCDD Genel Müdür Vekili Ali Kemal Ergüleçe göre, Her şey Allahtan!.. Kazaya bu teşhisi koyan genel müdürün kendisi Allahlık!.. İÇERİDEN UYARI İşin çarpıcı bir başka boyutu daha var. Hızlı tren uygulamaya geçmeden önce, TCDD içinden buna karşı çıkanlar var: Bu altyapı ile hızlı tren tehlikelidir!.. Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım ve TCDDnin yeni yönetimi, bu uyarıyı dikkate alacağı yerde, bunu siyasal direnme olarak kabul ediyor ve TCDDde bu uzmanlar bir kenara itiliyor. TCDDnin başına da Allahlık bir genel müdür!.. Yataklı vagonlarda içki yasağı getirmeye kalkan Allahlık bir adam!.. Öyle bir karikatürü, hiç sıkılmadan Haydarpaşa Garına astıran zihniyetin, böyle bir faciayı Her şey Allahtan diye nitelemesi, son derece normal. Hızlı trende altyapının tamamlanması için, zaten çıkılan ihale de bunu gösteriyor, daha en az 3-4 yıl gerekiyor. Ama, kim bekler 3-4 yılı, Biz yapıyoruz, yaptık, yaparız böbürlenmeleri!.. Trajedinin son perdesi, iki gariban makinistle bir gariban tren şefinin gözaltına alınması!.. RJ uçaklarına dikkat! ANADOLUda küçük havaalanlarına inebilen, uzun pistlere ihtiyaç göstermeyen uçaklar: RJ uçakları. Uzun süredir bunlar tehlike gösteriyor. Hatta, geçenlerde Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım aynen şöyle diyor: RJleri iade ediyoruz. Bunlarla uçmak tehlikeli. Yerinde bir önlem!.. Ne var ki bu sözün gerisi gelmiyor. THYden öğrendiğim kadarıyla, RJ uçaklarından 4ü iade ediliyor, ama 6sı hálá uçuyor!.. Bu uyarıyı hatırlatmanın tam zamanı!..


Petrol fiyatları yükselince ithalatı yüzde 51 arttı Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM), ham petrol fiyatlarındaki artış ile birlikte, ithalatın da artış trendine girdiğini bildirdi. DTM'nin ''Dış Ticaretin Görünümü'' değerlendirmesinde, ithalatın 2004 yılı Haziran ayında yüzde 47,5 oranında artarak, 8 milyar 446 milyon dolara ve Ocak-Haziran döneminde yüzde 47,3 oranında artarak 45 milyar 434 milyon dolara yükseldiği hatırlatıldı. Altı ayda tüketim malları ithalatı yüzde 108.8 artarken, otomotiv ithalatı 3.2 milyar dolarlık artışla, ithalatı en çok artan sektör oldu. İlk altı ayda genel ithalat 14 milyar 597 milyon dolar arttı. Bu artışta, ara malları ithalatındaki 7,5 milyar dolar, yatırım malları ithalatındaki 3,8 milyar dolar ve tüketim malları ithalatındaki 3,3 milyar dolarlık artışların etkili olduğu kaydedildi. Toplam ara malları ithalatı 30 milyar 751 milyon dolar, tüketim malları ithalatı 6 milyar 405 milyon dolar, yatırım malları ithalatı 8 milyar 278 milyon dolar olarak gerçekleşti. HAM PETROL İTHALATI Ocak-Nisan döneminde artış hızı yüzde 8'de kalan ''ham petrol'' ithalatı, önceki yılın aynı dönemine göre, Mayıs ayında yüzde 50 ve Haziran ayında yüzde 51,8 oranlarında arttı ve Haziran ayında 531 milyon dolara ulaştı. Ham petrol fiyatlarındaki artış ile birlikte, ithalat da artış trendine girdi


IMF ile anlaşma tahvillere yaradı Türkiye'nin Uluslararası Para Fonu (IMF) ile üç yıllık yeni bir stand-by anlaşması yapmaya karar vermesi Türk tahvillerinin performansını artırdı. Cuma günkü zayıf ABD verilerinin ardından gelişmekte olan ülke tahvillerinin geneli iyi performans göstermeyi sürdürdü. Sektörün göstergesi JPMorgan'ın Gelişmekte Olan Ülke Tahvilleri Endeksi'nin 8 baz puan düşüşle ABD Hazine tahvillerinin 459 baz puan üzerindeydi. ABD verilerinin zayıf çıkması, ABD Merkez Bankası'nın faiz artırımı konusunda üzerindeki baskıyı azaltarak, yüksek getirili gelişmekte olan ülke tahvillerine olan yatırımcı ilgisini artırmasıyla dünyadaki tahvil piyasalarında büyük bir çıkışa neden oldu. Türkiye'nin 2034 vadeli tahvili 97.1 dolara yükseldi.


Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, Aycell - Aria birleşmesiyle oluşan Avea'nın, 2013 sonuna kadar olan 10 yılda yaklaşık 11.8 milyar dolarlık vergi ve benzeri kaynağı Hazine'ye aktarmasının beklendiğini bildirdi. DYP Milletvekili Dursun Akdemir'in yazılı soru önergesini yanıtlayan Yıldırım, birleşmeyle Aria'nın "kurtarıldığı" iddialarını kabul etmedi. Aria'nın toplam 3.6 milyar dolarlık borcunun önemli bir bölümünün birleşme sırasında sermayeye çevrilmesiyle 1.3 milyar dolara indirildiğini belirten Yıldırım, bu kapsamda Aria'nın yeni şirkete aktardığı bu borçla birlikte 4.9 katrilyon liralık aktif kaynağın Avea'ya aktarıldığını anlattı.Yıldırım, Aycell'in birleşme öncesindeki yaklaşık 500 trilyon lirası Türk Telekom'a, 70 trilyonu da değişik yüklenici firmalara olan borç ve mali yükümlülüklerinin de Türk Telekom tarafından ödenmiş sermayeye çevrildiğini anımsattı


Üç büyükten Doğu Karadeniz Otoyolu'na 831 milyon $ kredi Akbank'ın Malta Şubesi, Garanti Bankası'nın Lüksemburg Şubesi ve İş Bankası'nın Bahreyn Şubesi'nin oluşturduğu konsorsiyum, Doğu Karadeniz Devlet Yolları projesi için kullanılmak üzere 831 milyon dolarlık finansman sağladı. Finansmanla ilgili kredi sözleşmesi, 13 Ağustos Cuma günü imzalandı. Yapılan açıklamaya göre bankaların eşit olarak 277'şer milyon dolar ile katıldığı 831 milyon dolarlık kredinin, Avrupa'yı Kafkaslara ve Orta Asya'ya bağlayan ve bölge ekonomisi açısından büyük önem taşıyan Doğu Karadeniz Devlet Yolları için kullanılacağı belirtildi. Açıklamaya göre, vadesi 5 yıl olan kredi, sözleşmenin imza tarihinden 42 ay sonra başlamak üzere 4 eşit taksitte geri ödenecek. Söz konusu projeye Garanti-Akbank konsorsiyumu tarafından geçtiğimiz yıl 59.8 milyon dolar, 2002 yılında ise 140 milyon dolar finansman sağlanmıştı.


Tarıma rekabet geliyor Bu anlaşmanın en önemli yanı tarımdaki destekleri süreç içinde tümüyle ortadan kaldırmayı hedeflemesi. Bu hedefe varıldığında tarım ticareti serbest rekabet şartlarında yürütülecek. Dünya Ticaret Örgütü'nün (DTÖ), Cenevre'de 27 Temmuz'da başlayıp 1 Ağustos'ta sona eren ve DTÖ'nun Taylandlı Başkanı Supachi Panitchpakdi'nin "tarihi" olarak nitelediği toplantıda belirlenen Çerçeve Anlaşması'nın Türkiye için önemi ne? Bu sorunun cevabını vermeden önce, DTÖ'nün tarımla ilgili kurumsal hedefini özetleyelim. NASIL BİR DÜNYA TARIMI? DTÖ'nün karar alırken oylama yöntemini benimsemeyip, görüş birliği araması da çok önemli bir özelliği. Tarım konusundaki çabaların son toplantıya kadar istenilen yolu alamamasının nedeni de bu. Son toplantıda kabul gören tarım konusundaki "Çerçeve Anlaşma" da çok farklı çıkarlara ve o çıkarlar ardında toplanan üye ülkelere rağmen görüş birliği ile alındı. GATT'ın kendini de feshettiği son müzakere turlarının yapıldığı Urugay toplantısında, tarımı da DTÖ kapsamına aldı. Üyeler, tarım ülkelerinden yapılan ithalatta uyguladıkları gümrükleri indirerek pazara girişi kolaylaştıracaklar, iç üretimdeki destekleri ve ihracata uyguladıkları teşviki azaltacaklar. Kısacası tarım ticaretini serbest rekabet şartları altında yürütecekler. Bunun teknik olarak mümkün olması için üç aşama tespit edilmiş: 1- Pazara giriş 2- İç destekler ve 3- İhracatta sübvansiyonlar. Pazara giriş için varılan anlaşmaya göre, gelişmiş ülkeler altı yıl içinde yüzde 36, gelişme yolundaki ülkeler de on yıl içinde yüzde 24 nispetinde gümrük vergilerinde indirim yapacak. İç desteklere gelince, 1986 ila 1988 yılları arasındaki tarifeler esas alınacak. Gelişmiş ülkeler altı yıl içinde tarıma verdikleri desteklerinde yüzde 20, gelişmekte olan ülkeler ise on yıl içinde yüzde 13.33 oranında indirime gidecek. İç destekler konusunda bir istisna ise asgari desteklerdir. Asgari destek, o malın üretim değerinin Gelişmekte olan ülkelerde yüzde onunu, gelişmiş ülkelerde ise yüzde beşini geçmemesi gerekmektedir. Türkiye'deki destekleme alımları, ürünün üretim değerinin yüzde onunun altında kaldığı için, ülke olarak burada bir sorun yaşamayacağız. İhracat sübvansiyonları da aynen diğer iki konu gibi indirim hedeflidir. Bütçe harcamalarından ve sübvansiyonlardan yararlanan ürün adedinin sınırlanması istenmektedir. Buna göre gelişmiş ülkeler, anlaşma yapıldığından itibaren altı yıl içinde, bütçedeki ihracata yönelik destek harcamalarını yüzde 36, sübvansiyonlardan yararlanan ürün sayısını da yüzde 24 oranında azaltacak. Bu oranlar, Gelişmekte olan ülkeler için ise sırasıyla on yıl içinde yüzde 24 ve yüzde 14'tür. Esas alınacak dönem kimi ülkeler için 1986 ile 1990, bazısı için 1991 ile 1992'dir. DTÖ'nun tarımda, tüm desteklerden arındırılmış son durağa gitmeden önce, acilen hedeflediği çerçeve bundan ibaret. Bu hedefler temel bir mutabakat sağlamış ama herkesin çıkarı farklılaşınca arabayı yola koymak kolay olmamış. Bu nedenle son anlaşmayı arabayı yeniden yola koymak olarak niteleyenler de var. Peki, neden daha bir anlaşma sağlanamadan araba yoldan çıktı: Bunu anlamak için, DTÖ'nün içindeki farklı çıkar gruplarının kısa bir anlatımını yapmak gerekiyor. Bunlar öyle çelişiyor ki Dünya Ticareti'nin ancak yüzde on beşini oluşturan tarımsal ve tarıma dayalı endüstri malları, DTÖ'nün pazarlıklarının yüzde 85'ini oluşturuyor... Çünkü, öncelikle zengin Kuzey ile fakir Güney arasında bir çelişki var... Fakir ülkeler, zenginlerin tarım ihracatında uyguladıkları sübvansiyona son vermesini istiyor. Aynı zamanda endüstriyel ürünlere de pazarlarını açmalarını talep ediyor. Ne ki, çelişki bu kadarla sınırlı değil. Fransa'nın, tüm Avrupa köylülerinin sözcülüğüne soyunmuş, bu nedenle de hem AB'nin tavrını eleştirip, hem de Amerika Birleşik Devletleri'ne muhalif bir duruşu var. ABD'YE TAVIR VAR Amerika'ya tavır alanlar sadece AB, Fransa değil. Gelişmekte olan ülkeler arasında da AB muhalifleri var. Karışıklık bu kadarla da bitmiyor. Dünyanın en büyük tarım ithalatçısı ülkeleri birleştiren On'lar Grubu var. Bu grubun içinde İsviçre, Japonya, İsrail, Güney Kore bulunuyor... Bu grup kendileri için hassas olarak niteledikleri ürünler için hem sübvansiyonları, hem de yüksek gümrük duvarlarını savunuyorlar... Örneğin, Japonya'da pirinç ithalatı için uygulanan gümrük duvarı yüzde 500... En büyük tarım ürünü ihracatçıları da On Yedi'ler olarak toplanmış bulunuyor... Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda bunlardan... Bu grup esas olarak ABD'yi hedef almış durumda. Sübvansiyonların ve yüksek korumanın kaldırılmasını istiyorlar. Tarım ürünleri ihracatçısı olan ama On Yedi'ler gibi çok gelişmemiş olanlar da, Yirmi'leri oluşturuyor. Bunların liderliğini dünyanın en büyük soya ve şeker üreticisi olan Brezilya yapıyor. Yirmi'ler de sübvansiyonların tümünün kaldırılmasını istemekte... Diğer gruptan belki de tek farkı gümrük duvarlarının zamana yayılarak kademeli kaldırılmasını istemek. DTÖ tüm bu farklı çıkarları bir Çerçeve Anlaşma içinde toparladı. Anlaşmaya biraz da bu nedenle "tarihi" denmekte. Şimdi geliyoruz dizinin en önemli ve hassas sorusuna, "Türkiye'nin bu gelişmeler ışığında durumu nedir, ne yapmalı, nasıl durmalı?


Koç Grubu'nun faktoring şirketi Koçfaktör, 2003 yılında dünyanın en iyi üçüncü ihracat faktoring şirketi seçildi. 2002 yılında da aynı başarıyı elde eden Koçfaktör, üst üste iki yıl aynı dereceyi alan ilk Türk firması oldu, Koçfaktör'dan yapılan açıklamada söz konusu ödülün verilmesinde servis kalitesi, ihracat yapılan ülke sayısı, çalışan muhabir sayısı ve ihracat faktoring hacminin başlıca ölçütler olduğu belirtildi. Açıklamada söz konusu değerlendirmenin 140 firma arasında yapıldığı kaydedildi.


CHP, THY için Araştırma Komisyonu kurulmasını istedi Yaşanan korkunç tren kazası üzerine Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım hakkında gensoru önergesi veren CHP, bu kez de THYnin çoğu belediyeci olan yeni yönetiminin uçuş güvenliğini tehdit eden uygulamaları için araştırma önergesi verdi. CHPnin önerisi kabul edilirse araştırma komisyonu kurulacak. YAŞANAN korkunç tren kazası üzerine Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım hakkında gensoru önergesi veren CHP, bu kez de THYnin çoğu belediyeci olan yeni yönetiminin uçuş güvenliğini tehdit eden uygulamaları için araştırma önergesi verdi. TBMM açıldığında CHPnin önerisi kabul edilirse, araştırma komisyonu kurulacak. CHP İstanbul Milletvekili Kemal Kılıçdaroğlu, THYnin yönetiminin değişmesinin ardından personelin emekliliğe zorlandığını ve bu durumun idari ve teknik zafiyetlere yol açtığını iddia ederek, arkadaşlarıyla birlikte araştırma önergesi verdi. Kılıçdaroğlu, TBMM Başkanlığına sunulan Meclis Araştırma önergesinde, sadece Türkiyenin değil, dünyanın saygın ticari kuruluşlarından birisi konumuna olan THYnin, AKPnin iktidar olmasıyla birlikte ciddi sorunlar yaşamaya başladığını iddia etti. Kılıçdaroğlu, yıllardır kar eden bu kuruluşun zarar ettiği ifade ederek, önergesinde, şöyle dedi: 11 Eylül saldırılarının ardından sektördeki birçok büyük firmanın zarar ettiği bir konjonktürde kar eden kuruluşun, yönetim değişikliğinden sonra, sektörün rahatladığı bir dönemde, zarar etmesinin nedenleri araştırılmalıdır. Tüm kamuda olduğu gibi, THYde siyasal kadrolaşmaya gidilmiş ve işinin ehli olmayan, havacılık konusunda yeterli bilgi ve deneyime sahip bulunmayanlar, şirketin tepe yöneticiliklerine getirilmişlerdir. Oysa THY gibi kuruluşlara yapılacak atamalarda daha özenli davranılması gerektiği açıktır. Çünkü yanlış kararların doğuracağı riskler doğrudan insan yaşamıyla ilgilidir ve telafisi olanaksızdır. Bugün THY, ciddi sorunlarla karşı karşıyadır. Önergede, Atatürk Havalimanındaki bakım hangar ünitelerinin ancak 100 uçağın ihtiyacını karşılayabilecekken, uçak sayısının 150yi aştığı, bu durumda uçakların bakımının yapılamadığı da öne sürüldü. önergede, şu sorulara da yer verildi: THYnin kullandığı RJlOOlerin yaşanan kazalardan dolayı teknik hatalarının olduğu bilinmesine karşın, yetkililer uçaklarda yapımla ilgili bazı hataların olduğu, ancak bunun uçuşa engel olmadığını söylemektedir. Swiss Airden kiralanan 3 Airbus uçağın da 2.5 yıl hiç kullanılmamasından kaynaklanan sorunları bulunulduğu belirtilmektedir. Bu uçaklar için, uçuş güvenliği konusunda alınan tedbirler nelerdir? Personel açığının kapatılması için çalışan personelin çalışma saatlerinin artırıldığı iddia edilmektedir. Bu durum uçuş güvenliğini tehlikeye düşürmez mi? Teknisyenlerin uçağın defterini onaylamadan, uçağın sefere çıktığı ve bu durumdan da herkesin haberdar olduğu söyleniyor. Ayrıca bazı teknisyenlerin taşeronlar aracılığı ile THYde çalıştırıldığı iddiası var. Bu doğru mu? THYde, Genel Müdür, Genel Müdür Teknik Yardımcısı (Uçak Revizyon Atölyeleri Başkanlığı), THY İmalat ve Tamir Atölye Müdürü, Yer işletme Başkanlığı, Yer işletme Başkan Yardımcılığı, Sosyal ve idari işler Başkanlığı ve Özel Büro Başkanlığı makamlarına İstanbul Büyükşehir Ulaşım A.Şde çalışanların atandıkları doğru mu? Adı geçen şirketin İstanbul Deniz Otobüsleri (İDO) işletmeciliği dışında, havayolu taşımacılığı ile bir ilgisi var mıdır?


İzmir Adnan Menderes Havalimanında bir güvenlik eziyeti yaşanıyor. THY, transit yolcuları ve iç hat yolcularını ayrı otobüslere bindirirken, yolcular 1 saat süren bir işlemle tek tek sayılıyor. İZMİR Adnan Menderes Havalimanında yurt dışı bağlantılı transit yolcuların gümrüğe götürülmek üzere iç hat yolcularından ayrı otobüse bindirilmesi ve bu sırada yaşanan sorunlar nedeniyle yolculuğun yarım saatle bir saat arasında uzuyor. Yolcular, bu işlemler sırasında tek tek sayıldıklarını söyleyip tepki gösterirken, Türk Hava Yolları (THY) yetkilileri, güvenlik nedeniyle bu işlemi yaptıklarını belirtti. Yurt dışından İzmire bilet alan yolcular, İstanbulda aktarma yapıp Türk Hava Yollarının iç hatlar uçağına biniyor. Bu nedenle normal olarak İstanbuldan İzmire gelen uçakta normal iç hat yolcuları olduğu gibi, yurt dışından gelen yolcular da yeralıyor. Transit yolcuların yurtiçine giriş işlemi de bu nedenle İzmirde Adnan Menderes Havalimanı Dış Hatlar Terminalinde pasaport ve bagaj kontrolu yapılıyor. Yurt dışından gelen yolcular bundan sonra Türkiyeye giriş yapıyor. Uçak, İzmir Adnan Menderes Havalimanına indiğinde iç hat yolcuları ile Transit Yolcular ayrı otobüslere bindiriliyor. Normal yolcular iç hatlar çıkış terminaline, transit yolcular da dış hatlar terminaline pasaport kontrolüne götürülüyor. Yolcuların birbirlerinden ayrılıp ayrı otobüslere bindirilmeleri sırasında uçakta sorun yaşanıyor. Türk Hava Yollarının bu işlemlerle ilgili yaptıkları anonsları yolcular genellikle anlamıyor ve sorun yaşanıyor. Yanlış otobüslere binmeler olduğu gibi, THY görevlilerinin de kendilerine yardımcı olmadıkları öne sürülüyor. Uçakta ve otobüslere binildikten sonra yapılan sayımlarda yanlış otobüslere binildiği için transit yolcu sayısı genellikle birbirini tutmadığından, görevliler yeniden teker teker sayım yapmak zorunda kalıyor. Yolcular ve seyahat acentaları bu kargaşalık nedeniyle yarım saatle bir saat arasında gecikmeler yaşandığını vurguladı. Bu konuda tur organizatörleri, Yolcular uçağın içinde veya otobüslerde anlamsız bekletiliyor. Klimalar ve havalandırma kapatıldığı için uçağın içi sıcak oluyor. Yapılan anons ise anlaşılmıyor. İzmir Ticaret Odası Başkanı Ekrem Demirtaş, bu sorunu sık sık yaşadığını belirterek, biraz dikkat ve özenle sorunun çözülebileceğini savundu. Demirtaş, gümrüklü yolcularla, iç hatlar yolcularının birbirlerine karışmaması için personelin ellerinde bir uyarı pankart ile yolculara yön göstermesi gerektiğini ifade etti. THY: Güvenlik için yapıyoruz THY yetkilileri mevcut uygulamayı yapmak zorunda olduklarını ifade etti. Sayım işleminin güvenlik açısından gerekli olduğunu vurgulayan yetkililer, yolcuların isim isim sayımının kendileri için de sıkıntı yarattığını ancak mevcut imkanlar dahilinde başka alternatiflerinin olmadığını belirterek şöyle dedi: Sayım işlemindeki amaç, yasadışı yollardan girişi önlemek. Yolcuları teker teker saymazsak emniyet yetkilileri THY görevlileri hakkında soruşturma açar. İsimleri okunan bazı yolcular bilerek cevap vermiyor ya da soruyu anlamamazlıktan geliyor.


Uluslararası Para Fonu (IMF), Türk ekonomisinin makroekonomik koşullarının, onyıllardır görülen en iyi düzeyde olduğunu açıkladı. IMF mevzuatının 4. maddesi çerçevesinde tüm üye ülkelere uygulandığı gibi Türkiye'nin genel ekonomik durumunun IMF İcra Direktörleri Kurulu'nca 30 Temmuz tarihinde ele alınmasının ardından hazırlanan rapor, dün fonun internet sitesinde yayımlandı. Raporda, Türk hükümetinin uyguladığı mali politikalar ve enflasyonun düşürülmesi çabaları övülerek, 2004 yılı sonu için yüzde 12'lik enflasyon hedefine ulaşılmasının ve büyüme oranının yüzde 5'i aşmasının beklendiği vurgulandı. Uygulanmakta olan sıkı mali politikaları sayesinde faiz dışı bütçe fazlası hedefinin aşıldığına dikkat çekilirken, Türkiye'nin güçlenen talebe bağlı olarak cari açık konusunu yakından izlemesi tavsiye edildi. 'Döviz şoku riski var' Raporun borçlara ilişkin bölümünde de "kamu borcunun boyutu, vade süresinin kısalığı ve yüksek döviz oranı Türkiye'yi döviz ve faiz şoklarına açık hale getirmektedir" ifadesi kullanıldı. Raporda, kamu harcamalarında büyük artışa gidilmemesi, sosyal güvenlik ve vergi reformlarının tamamlanması çağrısında bulunuldu. Orta vadede Türk yetkililerin önündeki en zorlu meselenin, sürdürülebilir büyüme ve düşük enflasyon politikalarının uygulanması olduğu ifade edildi. Raporda 2000 ve 2001 yılı krizlerinin yıkıcı etkilerine işaret edildikten sonra, bunların ardından sağlanan güçlü çabalar sayesinde hızlı ve etkili bir toparlanma elde edildiği kaydedilerek, "2003'de yüzde 6'yı aşan yüksek faiz dışı bütçe fazlası, kamu borcunun sürdürülebilir ve azalan bir yönde tutulmasına katkıda bulundu. Borcun GSMH'ya oranı 2003'te yüzde 70'e indi ve piyasalarda Türkiye'nin borcuna ilişkin riskler önemli ölçüde azaldı. Dalgalı kur rejimine bağlı olarak sıkı bir para politikasına bağlı kalınması, Merkez Bankası'nın güvenilirliğinin tesisine yardım etti ve güvenin yeniden sağlanmasıyla birlikte, reel faiz oranlarında dramatik bir düşüş elde edilmesini hızlandırdı" ifadesi kullanıldı. Sağlanan başarıya karşın risklerin sürdüğüne işaret edilen raporda, borç durumunun Türkiye'yi döviz ve faiz şoklarına açık hale getirdiği belirtildi. Raporda, "Ayrıca bugüne kadar elde edilen başarıların sürdürülmesi ve güçlü orta vadeli büyüme sağlanması için mali düzenlemelerin kalitesi ilerletilmeli ve yapısal reform adımları hızlandırılmalı" denildi. 'Faiz dışına dokunmayın' Orta vadeli beklentiler ve politikalara ilişkin olarak da İcra Kurulu raporunda şöyle denildi: "Direktörler, hükümeti, gelecek yılın faiz dışı bütçe fazlası hedeflerinin düşürülmesi yönündeki çağrılara karşı çıkmaya çağırdı. Çünkü bu yolla elde edilecek yararlar, kısa vadede bile daha yüksek reel faiz oranları yüzünden fazlasıyla kaybedilecek ve bu da büyümeyi yavaşlatacak. Öngörülebilir orta vade çerçevesinde yüksek faiz dışı bütçe fazlalarının sürdürülmesi, önümüzdeki yıllarda gelecek önemli miktardaki kamu borcu ödemelerinin sağlanmasına yardım edecek ve piyasa güveninin güçlendirilmesine katkıda bulunacak." Raporda sosyal güvenlik ve vergi alanında da reform gereğine işaret edilirken, "Reformlar, yüksek emeklilik primlerine karşın büyük bir açığa sahip olan sosyal güvenlik sistemini ve vergi kaçırılmasıyla mücadele edecek bir vergi idaresini kapsamalı. Cari harcamalardaki yüksek artışlara karşı çıkılmalı. Bu yolla, kamu yatırımlarının artırılması sağlanabilir" denildi. İcra Direktörleri raporunda, vergi reformunun sistemi basitleştirecek ve vergi tabanını artıracak şekilde yapılması önerildi. Borç konusunda da hükümetin planlarını birkaç yıllık bir borç indirim planı çerçevesinde yapması tavsiye edildi. 'Tarihi fırsat yakalandı' Finans sektöründeki reformlar konusunda birçok başarıya imza atıldığına dikkat çeken IMF İcra Direktörleri, yeni başkan Rodrigo Rato'nun da katılımıyla hazırlanan ilk raporunda, gerçekleştirilecek reformlar arasında yeni bankacılık yasasının kabulünün de önemli yer tuttuğunu belirtti. IMF raporunda, daha fazla doğrudan dış yatırım sağlanması ve yeni işlerin ortaya çıkarılmasına yönelik olarak direktörlerin, hükümetin, yatırım ortamının ilerletilmesine bağlılığını memnuniyetle karşıladığı kaydedildi. Raporun sonunda, "Türkiye tarihi bir fırsatla karşı karşıya. Direktörler, hükümeti, sürdürülebilir büyüme sağlanması ve zafiyetlerin azaltılması yönünde bu eşsiz fırsatı yakalamaya, mali, finansal ve yapısal reformları sürdürmeye ve dolayısıyla Türkiye'yi Avrupa ekonomileriyle tam bir uyum yönünde geri dönülmez bir yola güçlü şekilde koymaya teşvik etti" denildi. -------------------------------------------------------------------------------- Güçlü talep ve büyüyen cari açık için uyarı geldi Cari açık üzerinde önemle durulan IMF raporunda bu konuda şöyle denildi: "Kısa dönemli sınavlara ilişkin olarak İcra Direktörleri, yurtiçi talep büyümesinin olağanüstü güçlü olduğuna ve bunun cari açığın genişlemesine katkıda bulunduğuna işaret etti. Faiz dışı bütçe fazlası hedeflerinin aşılması, belirli tüketici alımlarına yönelik vergi teşviklerinin azaltılması ve devlet bankalarının verdiği kredilerin kısılması sayesinde mali politika sıkı olmaya devam etti. Buna karşın İcra Direktörleri, cari açıktaki artışın dikkatle izlenmesinin sürdürülmesine gerek gördü. Direktörler, yurtiçi talebin güçlü olmayı sürdürmesi durumunda mali politikaları daha da kısmaya hazır olmaya ve en azından cari açığa ilişkin görünümün istikrar kazanmasına kadar, bu yılın mali performans fazlasının tasarruf edilmesini önerdi. Direktörler, hükümeti, yurtiçi talebin güçlü olmaya devam etmesi durumunda mali politikayı daha sıkılaştırmaya hazır olmaya ve en azından cari açığa ilişkin görünümün istikrara kavuşmasına kadar bu yılki mali performans fazlasını tasarruf etmeye davet etti" denildi. Kurul raporunda asgari ücretteki artışlardan üzüntü duyduğunu belirtirken,"Yurtiçi talebin dizginlenmesine yardım edecek şekilde kamu kesimi maaşlarını kontrol altında tutma çabalarından dolayı memnuniyet duyuldu" ifadesini kullandı. -------------------------------------------------------------------------------- 'Seçime 3 yıl olması şansınız' IMF İcra Direktörleri övgüleri yanında Türk ekonomisinin halen bazı risklerle karşı karşıya olduğunu belirterek, raporunda şöyle dedi: "Kamu borçlarının yüksek boyutu, vadelerin kısalığı ve döviz kompozisyonu önemli bir zafiyet kaynağı. Orta vadede hükümetin esas sınavı, sürdürülebilir büyüme ve düşük enflasyona ulaşılmasını sağlayacak politikaların uygulanmasıdır. Hükümetin Meclis'te güçlü bir çoğunluğu olması ve üç yıl daha yeni seçimlere gerek bulunmaması bu başarıya ulaşmak için gereken zorlu yapısal reformların uygulanması için görülmemiş bir fırsat yaratıyor" Raporun, İcra Direktörleri Kurulu'nun değerlendirmesi başlığı altındaki bölümünde de şu ifadelere yer verildi: "Sürdürülebilir ve hızlı bir büyüme sağlanırken, enflasyon da dramatik bir şekilde tek haneli rakamlara indirildi. Yüksek faiz dışı bütçe fazlaları, kamu borcu oranının düşmesine ve piyasa güveninin yükselmesine yardım ederken reel faiz oranlarında büyük bir düşüş de sağlandı. Türk Lirası'nda on yıllardır süren değer kaybı da durduruldu.


Dışbanka 400 milyon dolar kredi Dışbank, yurtdışı mali piyasalardan toplam 400 milyon dolar tutarında sendikasyon kredisi aldı. Dışbanktan yapılan açıklamaya göre, 1 yıl vadeli libor artı yüzde 0.60 faizli kredi, ihracatın finansmanı için kullanılacak. Dışbankın bugüne kadar sağladığı en yüksek yurtdışı borçlanma olan krediye 25 ülkeden 60 düzenleyici banka katıldı. Önce 250 milyon dolar tutarında kredi için 17 bankaya yetki veren Dışbank, uluslararası finans kuruluşlarından gelen yoğun talep doğrultusunda toplam finansman tutarını 400 milyon dolara yükseltti. Dışbank Yönetim Kurulu ve İcra Başkanı Tayfun Bayazıt da, imza töreninde yaptığı konuşmada, uluslararası piyasaların gösterdiği güvene dikkati çekerek, bir Türk finans kuruluşu olarak Dışbanka duyulan bu güvenin gurur verici olduğunu belirtti. Bayazıt, Türk ekonomisindeki ve finans sektöründeki olumlu gelişmelerin, yabancı bankalar tarafından takdir edildiğini kaydetti


Şirketlerden * Doğan Yayın Holding, 21 Mayıs 2003-25 Aralık 2003 tarihleri arasında Borsa'dan satın aldığı 229 bin 206 lot Milliyet Gazetecilik hissesini hisse başına 5.500 liradan uluslararası bir yatırımcıya sattığını açıkladı. Doğan Yayın'ın 1.2 trilyon liralık Milliyet'in yüzde 1'ine denk gelen satış sonrasında Doğan Yayın 1.2 trilyon lira aldı. Milliyet hisselerini alan yatırımcının söz konusu hisseleri 3 yıl boyunca elinden çıkarmayacağı duyuruldu. * Dardanel, İngiltere'deki şirketini kapama kararı aldı. Dardanel Önentaş'dan Borsa'ya gönderilen açıklamada, şirket Yönetim Kurulu'nun, 1.000 İngiliz Poundu sermayeli Dardanel Europa Ltd. ünvanlı bağlı ortaklığın, herhangi bir faaliyetinin olmaması nedeniyle kapatılmasına karar verdiği bildirildi. * Merko Gıda Oyak Bank'ın 1.2 milyon dolarlık alacağına karşılık yasal takibe geçmesi nedeniyle kilitlendiğini açıkladı. Merko Gıda, 4 üretim tesisini 2 ayrı şirkete kiraladı. Merko Gıda yetkilileri bankalardan aldığı kredilerin vadelerini uzatabilmek amacıyla kreditör bankalarla görüştüğünü açıkladı. * Koçfaktor, dünyanın en iyi 3. ihracat faktoring şirketi seçildi. Factors Chain International'ın (FCI) 2002 ve 2003 değerlendirmelerinde iki kez üst üste üçüncülüğe seçilen Koçfaktor böylece bu dereceyi iki yıl üst üste alan ilk Türk faktoring şirketi oldu. Bu ödülün verilmesinde, servis kalitesi, ihracat yapılan ülke sayısı, çalışılan muhabir sayısı ve ihracat faktoring hacmi kullanılan başlıca ölçütlerdi


Microsoft Service Pack 2 hazır Microsoft, uzun zamandır beklenen Windows XP işletim sisteminin ikinci güvenlik paketi Service Pack 2nin hazırlıklarını tamamladı. Yazılımdaki güvenlik boşluklarına karşı koruyucu özellikler de içereceği belirtilen Service Pack 2, geçtiğimiz haftadan itibaren bilgisayar üretici firmalarına sunulmaya başlanırken, bu hafta içinde de şirketin müşterileri olan büyük şirketlere gönderilecek. Kişisel bilgisayar kullanıcılar ise paketi internetten ücretsiz olarak indirebilecek. Şirketten yapılan açıklamada, paketin İngilizce dışında 25 dilde kullanıcılara hizmet vereceği bildirildi. Ayrıca Microsoftun Service Pack 2 ve diğer programlar için yaklaşık bir milyar dolarlık yatırım yaptığı, yeni işletim sistemi Longhornun bir bölümünün de Pack 2ye dahil edildiği kaydedildi. Windows XP piyasaya çıkmasının ardından geçen 3 yıl içinde birçok defa virüs saldırılarına uğramıştı. Microsoft Başkanı Bill Gates, Service Pack 2 ile tüketicileri gittikçe artan bu tür saldırılardan koruma yolunda önemli bir adım attıklarını söyledi.


Roche susmam için 5 milyon dolar teklif etti Ezgi BAŞARAN Rocheun Neorecormon adlı ilacı SSKya fahiş fiyatla sattığının ortaya çıkmasında kilit isim olan Roche eski satış müdürlerinden Veysi Mungan, Roche yönetiminin susması için kendisine 5 milyon dolar teklif ettiğini savundu. Roche ise Mungan'ın susmak için 2 milyon dolar istediğini iddia ediyordu. SSK'ya fahiş fiyatla ilaç sattığı iddiası ile hakkında soruşturma başlatılan Roche'un eski satış müdürlerinden Veysi Mungan, Roche'un kendisine susması için 5 milyon dolar teklif ettiğini savundu. İlaç skandalının ortaya çıkmasında kilit isim olarak gösterilen ve olayın patlak vermesi ile işten atılan Mungan, Hürriyet'in soruların şöyle yanıtladı: Eski çalıştığınız şirketin sırlarını açık ettiniz. Bir nevi köstebeklik yaptınız değil mi? - Ben basına bilgi vermedim. Herhalde onlar o belgeleri adliyeden bulmuşlar. Siz belgeleri sadece yargıya mı verdiniz? - Evet, ben sadece 3 tane faturayı yargıya sundum. Yıllardır bu şirketteydiniz, bu sizin şahit olduğunuz ilk yolsuzluk mu? - Evet. Roche, 18 yıl çalıştığım bir şirket. 2003'te Kamu İhale Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle, şirket üst yönetimince belirlenen kanser ilaçlarının satış uygulamalarında sorun başladı. Kanuna göre, SSKlar ilaçları ihaleyle almaya başladı. Geçmişte ilaç endüstrisiyle toplu anlaşma yapıyordu. Tüm firmaların uygulaması standarttı. İthal ilaçlarda yüzde 7 iskonto, yerli ilaçlarda yüzde 10 iskonto gibi. Bütün SSK dispanserleri ilaç firmalarına siparişlerini geçerdi ve buna göre ilaçlar gönderilirdi. Ama bu yasa yürürlüğe girince her SSK tesisi ayrı ayrı ihaleye çıkmaya başladı ve ilaç firmaları da doğrudan veya depoları vasıtasıyla ihalelere katıldı. TEK DEPODAN İHALE Roche ne yaptı? - Şirket yönetim kurulunun talebi üzerine bizim pahalı dediğimiz, hayati öneme sahip biotek ürünleri, Neorecormon veya bunun gibi ilaçların ihalelerine yönetimin belirlediği tek depo üzerinden çalışmaya başladık. Bu kararı Biotek ilaçlardan sorumlu genel müdür yardımcısı Gökhan Demir verdi. İlk itiraz sizden mi geldi? - Evet, depolar da sürekli bana şikayette bulunuyordu. Neden tek deponun ihaleye girdiğini soruyordu. Amerikadaki Roche da böyle bir şeyden ceza almış, o yüzden konu çok hassastı, toplantılarda sürekli söylüyordum, yazılı olarak da bildiriyordum genel müdüre. Çünkü sonuçları 224 milyon liraya bitmiş bir ihaleyi bile biz 90 milyon liraya faturalıyorduk. Yani şirket hasar görüyor. Düşük fiyatla faturalamaktan devletin de şirketin de karı yoktu. Devlet zarar görüyor, Roche zarar görüyor. Kim fayda görüyor? - Aradaki ecza deposu. Normalde bizim ihale sonucunda yüzde 6.5 düşük fiyata faturalama yapmamız lazım. Mesela Siirt Devlet Hastanesi'ne 247 milyona ihale sonucu bitmiş, sizin yüzde 6.5 depo ücretini düşünerek bunu yaklaşık 229 milyona faturalamamız lazım. Ama 101 milyondan faturalıyoruz. Hangi depo bu? - Beşer Ecza Deposu. Ne özelliği var bu deponun peki? - Bilmiyorum. Ama şu anda Roche'ta çalışan kişiler arasında depoyla resmi olarak tek ilişki kuran kişi Gökhan Demir'di. Bu arada Genel Müdür Faruk Yöneyman'ın da bu depoyla bizzat görüştüğünü hem de 4 kez görüştüğünü öğrendim. Başka depolarla değil sadece bununla. Gizli bir ortaklığı mı kastediyorsunuz? - Bunu ben söyleyemem. Parayı 'haram' diye kabul etmedim Roche ile aranızdaki ipler ne zaman koptu? - Şu meşhur 22 Aralık ihalesinden sonra. Sadece Roche ilaçlarından KDV hariç 36.5 trilyonluk bir ihale söz konusu. Bunun içinde 24 trilyonluk Neorecormon ilacı var. "Bu ihaleye neden doğrudan katılmıyoruz, depoyu sokuyoruz" diye sordum. İtiraz ettim. Ayrıca aynı gün Demirci Devlet Hastanesine 90 milyon liradan aynı ilacı faturalıyoruz, SSKya 230 milyon teklif ediyoruz. Tepkim yönetim tarafından tolere edilmez hale geldi. 31 Aralıkta iş aktimi iptal ettiler. Ama sonra geri döndünüz? - Genel Müdür Faruk Yöneyman aradı, Swissotelde buluştuk. Tam 4 saat konuştuk. Ne yapmayı düşündüğümü sordu. Yasal haklarımı kullanıp işe dönüş davası açacağımı, belgeleri de yargıya teslim edeceğimi söyledim. Neyse bunları unutalım. Geçmişte hatalar olmuş. Ben şimdi SSKdan Sorumlu Satış İdaresi Müdürlüğü adı altında yeni bir müdürlük yaratıyorum. Seni de onun başına getiriyorum dedi. İki koşulla teklifini kabul ettim. Kamunun bugüne kadarki zararını, fiyat farklarını kapatmalarını istedim. Sorumlular hakkında gereken işlemin yapılmasını talep ettim. Taleplerimi değerlendirip, yerine getireceğini söyledi. Bu arada, susmak için ne kadar istediğimi sordu. Haram olduğunu söyleyip kabul etmedim. Ne kadar para teklif edildi? - 5 milyon dolar kadar


Çağlarla tekstile yüklen 1.7 milyar doları öde İnterbanktan kaynaklanan borçların ödenmesi konusunda TMSF ile Nergis Grubu anlaştı. Dün TMSF Başkanı Ahmet Ertürk ile Nergi Grubu patronu Cavit Çağlar 1.7 milyar dolarlık borcun ödeme planı üzerinde anlaştı. Çağlar borcunu 12 yılda Libor artı 1 faizle ödeyecek. TASARRUF Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), Nergis Grubu ile anlaştı. TMSF Başkanı Ahmet Ertürk ile Nergis Grubu patronu ve İnterbankın eski sahiplerinden Cavit Çağların imzalarıyla sonuçlanan protokole göre Nergis Grubu 12 yılda Libor artı 1 faizle 1 milyar 678 milyon dolar borç ödeyecek. Protokole ayrıca İnterbankın eski sahiplerinden Şükrü Şenkayada taraf olarak imza attı. Atılan imzalardan sonra TMSFnin yaptığı açıklamada, Nergis Grubunun başta inşaat olmak üzere beklenen verimi alamadığı alanlardan çekilip, tekstil gibi daha yüksek katma değer oluşturacağı sektörlerde çalışacağı üzerinde durduğu kaydedildi. Dün atılan imzalar sonucunda, TMSF, batık banka patronlarıyla kesinleşmiş yedi protokol imzalamış oldu. İmzalanmış sekizinci anlaşma ise Etibank nedeniyle Dinç Bilgin ve ortağı olduğu şirketlerle yapılan ön protokol. 12 YIL VADE TMSF bir süredir devam eden görüşmeler sonucunda dün Nergis Grubu ile bir protokol imzaladı. Anlaşmaya, TMSF Başkanı Ahmet Ertürk ile 7 Ocak 1999 tarihinde usulsüz kredi kullanımından dolayı 1.1 milyar dolar zarar nedeniyle el konulan İnterbankın hakim ortakları Cavit Çağlar ve Şükrü Şenkaya imza koydu. 31 Aralık 2003 tarihi itibarıyla TMSFye krediler ve kefaletlerden dolayı 1 milyar 168 milyon dolar, sorumluluk davalarına konu iştirak alımı ile temlik kullanımından dolayı 510 milyon dolar olmak üzere toplam 1 milyar 678 milyon dolar borcu bulunan Nergis Grubu, imzalanan protokol kapsamında anapara borcu ile faizini toplam 12 yılda ödemeyi taahhüt etti. Yapılan anlaşmaya göre, protokol süresince Cavit Çağlar ve Şükrü Şenkayanın İnterbanktan kaynaklanan borçlarına Libor artı yüzde 1 faiz uygulanacak. Gruba ait bazı gayrimenkuller ile bir kısım şirketlerdeki hisseler borca karşılık TMSFye devredilecek. Ayrıca gruba ait diğer gayrimenkul, fabrika ve tesisler üzerindeki mevcut ipoteklere ek olarak, borç tutarı kadar yeni ipotek tesis edilecek ve grup firmalarının hisseleri Fon tarafından rehin alınacak. 181 MİLYONLUK ÖDEME İmzalanan protokol uyarınca, ödemeler bu yıl varlık devirleriyle başlayacak ve yıl sonuna kadar yaklaşık 181 milyon dolarlık ödeme yapılmış olacak. TMSF açıklamasında, Nergis Grubu ile borç yapılandırma görüşmelerinde dikkate alınan önemli noktalar arasında, kanuni takip yoluyla tahsil edilebilecek alacağın, hem miktar hem de süre itibarıyla protokolden beklenen tahsilatın bugünkü değerinin gerisinde kalacak olmasının yer aldığı belirtildi. Açıklamada, Nergis Grubunun sanayi şirketlerinin, sahip olduğu yüksek üretim ve ihracat potansiyelinin zaman içinde oluşturacağı fonlarla borçların ödenmesine daha büyük katkıda bulunacağının beklendiği kaydedildi. Yeşil Şehri, TMSFye verdi PROTOKOLÜN imzalanmasından sonra TMSFden yapılan açıklamada, Nergis Grubunun, sahip olduğu ve üretim faaliyetlerine katkısı olmayan varlıklarını, borçları karşılığında TMSFye devredebileceği veya satabileceği belirtildi. Açıklamada, Nergis Grubunun satış bedelini TMSFye vereceği ifade edilerek, Grubun inşaat gibi bazı yan ticari faaliyetlerden çekilerek asıl faaliyet alanı olan tekstile yoğunlaşmak suretiyle daha büyük katma değer yaratması planlanıyor. Önemli bir borç ödeme kapasitesine sahip bulunduğu düşünülen inşaat projesinin TMSFnin öngöreceği yeni bir finansal ve ticari model içinde sürdürülmesi üzerinde anlaşıldı denildi. TMSFye yakın kaynaklar, Çağların en önemli projelerinden Yeşil Şehirin yapılan anlaşma gereğince TMSFye geçeceğini belirtti. Nergis Grubu ile TMSF arasındaki fiyat pazarlığının ise bağımsız bir danışman şirket aracılığıyla çöz ümleneceği aynı kaynak tarafından kaydedildi. Bu operasyonun en kısa sürede sonuçlandırılacağı ve Nergis Grubunun ödeme planının açıklanacağı bu kaynağın verdiği bilgiler arasında yer aldı.


Moody's: Kredi notunuz hak ettiğinizden düşük değil S&P'nin Türkiye'nin kredi notunu yükseltmesine karşın, not artımını "henüz erken" bulan Moody's'in Başkan Yardımcısı Kristin Lindow, halen B1 olan notun hak edilenin altında olmadığını savundu. Lindow, cari işlemler açığı nedeniyle oluşacak kırılganlıkların Türkiye'de maxi-devalüasyona (yüksek oranlı) yol açabileceği olasılığına da dikkat çekti. ULUSLARARASI kredi derelecelendirme kuruluşu Moddy's, Türkiye'nin döviz cinsinden B1 olan ülke notunu değiştirmeye niyetli olmadığını açıkladı. Kredi derecelendirme kuruluşu S&P'nin (Standard and Poors) Türkiyenin döviz cinsinden notunu B+dan BBye yükseltmesine karşılık, "henüz erken" olduğunu söyleyerek notunu B1'de tutan Moody's'in Başkan Yardımcısı ve Türkiye Analisti Kristin Lindow, "Mevcut durumda Türkiye'nin kredi notu hak ettiğinin altında değil" dedi. Lindow, bu arada artan cari açığın maxi-devalüasyona yol açabileceği uyarısında bulundu. Moody's Başkan Yardımcısı ve Kıdemli Uzmanı Kristin Lindow, makroekonomk alandaki ilerlemeleri ve Avrupa Birliği (AB) reformlarını izlediklerini, bunların ekim ayında yayınlanacak İlerleme Raporu'nun pozitif çıkmasına neden olacabileceğini açıklarken, şu değerlendirmeleri yaptı: MÜZAKERELER ZAMAN ALIR Aralık ayında AB ile tam üyelik müzekarelerinin "2005 yılında bir tarihe bağlanması kararı doğuracağına" inanıyoruz. Ancak bu müzakereler uzun zaman alabilir ve en az 2-3 yıl daha kesin katılım tarihi verilmeyebilir. BORÇLANMA UYARISI Bu arada, sürekli artan cari işlemler açığı nedeniyle oluşan kırılganlıkların, döviz cinsi ve dövize endeksli borcun payının yüksekliği düşünüldüğünde borcun GSYİH'ya oranını yüzde 100'lerin üzerine çıkarabilecek bir maxi-devalüasyona yol açma olasılığını düşünmek mümkün. İHTİYAÇLARINIZ BÜYÜK Türkiye'nin dış finansman ve yeniden yapılanma ihtiyacı, aynı hatta daha düşük kredi notuna sahip ülkelere oranla çok büyük. Bu nedenle karşılaştırmalı analizler Türkiye'nin mevcut durumda kredi notunun hakettiğinin altında olmadığını gösteriyor. NOT BİR KADEME DÜŞÜK Eminim ki kredi notları açısından durumun gerisinde kalmamak için hızlı şekillenen gelişmeleri tartışmaya devam edeceğiz. Türkiye'nin B1 olan döviz cinsi kredi notu S&P'nin yeni notunun bir kademe altına denk geliyor. Kredi notuna ilişkin olarak yeni yıllık raporu halen hazırlama sürecindeyiz. EĞİTİM SİSTEMİ ZAYIF Uzun vadeli kaygılardan birisi de işsizlikteki büyüme ve sorunun ana nedeni olarak görünen eğitim sistemindeki zayıflık. Hükümetin eğitimin ilerlemesi için finansal ve diğen kaynak sağlamanın gereğini kabul etmesi olumlu olacaktır.


5.1 milyar dolarlık imza Çukurova'nın patronu Mehmet Emin Karamehmet ile TMSF Başkanı Ahmet Ertürk 1 saat süren görüşmenin ardından protokole imza attı. Çukurova Grubu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) arasında iki aydır süren pazarlık dün saat 16 ile 17 arasında yapılan son görüşmenin ardından nihayet imzayla sonuçlandı. Çukurova Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Emin Karamehmet görüşmeye 10 kişilik yönetim kurulu ile birlikte geldi. Bir saat süren son görüşmenin ardından anlaşma imzalandıktan sonra TMSF Başkanı Ahmet Ertürk'ün, Karamehmet'e hayırlı olsun dileğini ilettiği ve ardından "Önemli olan anlaşmayı imzalamak değil gereğini yerine getirmektir" dediği öğrenildi. TOKALAŞMA HATIRASI İmza esnasında ilginç bir anekdot da Çukurova Grubu'nun yönetim kurulu üyelerinin Ertürk ve Karamehmet imzaları atıp tokalaşırken cep telefonlarına sarılıp fotoğraf çekmeleri oldu. 20 Temmuz 2004 tarihinde yapılan basın açıklamasıyla Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) ile Çukurova Grubu arasında "borçların erken ödenmesi" hususunda mutabakat sağlandığı duyurulmuştu. 20 AYDA 5.1 MİLYAR $ Anlaşmanın açıklanan sonuçlarına göre, Çukurova Grubu yapılan anlaşma ile yaklaşık 20 ayda toplam 5.1 milyar dolarlık ödeme yapacak. Grup, TMSF'ye 2.1, YKB'ye de 3 milyar dolar ödeyerek borcunu kapatacak. Yapılan açıklamalara göre anlaşmanın ayrıntıları şöyle: * Çukurova Grubu'nun Pamukbank'tan kaynaklanan TMSF'ye olan 15 yıl vadeli 3.2 milyar dolar olan borcu 13 ay vade ve 2.1 milyar dolara düşürüldü. * Grup, 8-10 ay içinde Yapı Kredi'- ye yaklaşık 1 milyar dolar ödeyecek. Böylece grup bankanın elindeki Turkcell, Turkcell Holding, Digiturk ve Superonline hisselerini geri alacak. * 31 Mart 2006 tarihine kadar Çukurova Grubu'ndan 2 milyar dolar daha tahsilat yapılacak. Grup böylece YKB'- ye olan borçlarını da kapatmış olacak. * Yapılan anlaşma sonunda Yapı Kredi, Çukurova Grubu'nun yaptığı ödemelerle yaklaşık 3 milyar dolarlık bir nakit girişi sağlamış olacak. * Anlaşma çercevesinde Yapı Kredi Bankasını ilk nakit girişi eylül ayının ilk haftası içerisinde varlık satışını takiben başlayacak ve TMSF'ye olan anapara tahsilatı ise 31 Mart 2006'da borcun tasfiyesi ile sonlandırılacak. * Anlaşmayla Çukurova'nın her yapacağı taksit ödemesi tutarına göre ödemeye isabet eden miktarda rehinli Turkcell ve Turkcell Holding hisseleri üzerindeki rehin kaldırılacak. * Yeni ödeme planına uygun ödemelerde bir aksama olması halinde daha önce yapılan 15 yıllık protokol geçerliliğini koruyacak. * Ocak 2003'te BDDK ile Çukurova arasında yapılan eski anlaşmaya göre, grup, YKB'ye olan 1 milyar 937 milyon dolar olan ana para borcunu 9 yılda, Pamukbank'ın TMSF devrinden kaynaklanan 3 milyar 86 milyon dolarlık ana para borcunu 15 yılda, faizle birlikte 6 milyar 218 milyon dolara ulaşan borcunu ödemeyi taahhüt etmişti.


Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Kayseri'de, İl Müftüsü Necmettin Nursaça'nın da tanık olarak imzaladığı, 'bir günde 139 temel atma rekoru', Guinness Rekorlar Kitabı'nda "böyle bir dal olmadığı" gerekçesiyle kabul görmedi. Guinness Rekorlar Kitabı Türkiye Temsilcisi Prof. Dr. Orhan Kural, Guiness'in Londra'daki merkezinden gelen yanıtta, "Böyle bir dal olmadığı için bu başvuruyu kabul edemeyeceklerini söylediler. Ancak, böyle bir dal açılması için yeniden görüştüm, incelemeye alacaklarını bildirdiler" dedi. Rekorlar kitabına giren Türkler'e ait son listenin yeni geldiğini belirten Kural, "Türkiye'den 14 rekor, Guinness'e girmiş bulunuyor. Ancak temel atma ile ilgili bir kategori olmadığı için başvuru kabul edilmedi."dedi. Rekor denemesinin "Neden Kayseri İmamı'nın şahitliğinde yapıldığı" yönündeki sorumuz üzerine Kural, Guinness Rekorlar Kitabı için diğer ülkelerde papazların tanıklığının kabul edildiğini belirterek, "Temel atma rekoru için Londra'daki Guiness merkezine imam veya müftünün tanıklık yapıp yapmayacağını sordum. Kabul ettiler. Bunun üzerine Kayseri İl Müftüsü'nden bu konuda tanıklık yapmasını istedik. Önce şaşırdı sonra da kabul edip tanıklık yaptığına dair imzalı bir yazı verdi" dedi. Guinness'teki Türkler Halterci Naim Süleymanoğlu, 'olimpiyatlarda en fazla altın madalya', 'en fazla şampiyonluk ünvanı' ve 'dünyanın en genç halter rekoru' ile yer aldığı Guinness Rekorlar kitabında halterci Halil Mutlu da bir kez yer alıyor. Türklere ait diğer rekorların bazıları ise şöyle: 2000 itibariyle dünyada kişi başına yıllık ekmek tüketiminde (yıllık 199.6 kilo) Türkiye birinci Dünya Kupası'nda en hızlı gol atan futbolcu ünvanına Hakan Şükür sahip. Güney Kore'ye golü 11'inci saniyede atmıştı. Efes'te yapılan deve güreşini 20 bin kişi izledi. Dünyanın en uzun mikrobu (150 mm) Türkiye'de kalkertaşlarında bulundu. Türk Lirası 2003'te dünyanın en değersiz parası seçildi. Dünyanın en uzun burunlu (8.8 cm) adamı Mehmet Özyürek. Kırkpınar dünyanın en eski güreş yarışması (1460'tan beri) Dünyanın en küçük mikrofonu (çapı 40 mikron) Bilkent Üniversitesi'nde. Dünyanın en uzun çamaşır ipi (33 bin 81 metre) Adana'da Güney Rotary Kulüp tarafından asıldı.


İlki geçen yıl düzenlenen Rockn Coke festivalinde Akbankın geliştirdiği ve elektronik cüzdan olarak kullanılan CardRock, akıllı karta dönüştürülüp, üniversitelerde hem elektronik cüzdan, hem kimlik kartı, hem de ATM kartı olarak kullanılacak. AKBANK, ilki geçen yıl düzenlenen Rockn Coke festivali için geliştirdiği elektronik cüzdan CardRockı akkıllı karta dönüştürüyor. Üniversite öğrencilerinin kimlik kartı olarak da kullanacakları akıllı kart, kampüslerin girişlerinde, kütüphanelerinde ve yemekhanelerinde kullanılacağı gibi atm kartı olarak da hizmet verecek. Akbank Bireysel Bankacılık Pazarlama Bölüm Başkanı Cem Muratoğlu, bu yıl sonunda hayata geçirecekleri projeyle ilgili olarak şunları söyledi: Smart (akıllı) kart uygulamalarını bütün dünya yaygınlaştırmak istiyor. Yeterli talep olursa kullanımı sağlayacak bir ağ kurulmalı. Fikir festivalde kullanılan Rockcardtan doğdu. Bu kartları biraz daha geliştirip kampüslere sokalım istedik. Üzerinde hem çip hem manyetik şerif olan bir kampüs kart geliştirdik. Gençler bu kartla bütün kampüs hayatını geçirebilecek. Akbankın basacağı kart, kimlik kartı olarak kullanılacak ve yemekhane, kütüphane ve kantinde geçerli olacak. Her öğrenciye bir banka hesabı açılacak, üzerinde mastercard logosu olacak ve bir atm kartı olarak kampüs dışında da kullanılabilecek. İsteğe göre kartlara kredi de eklenecek. HEDEF 500 BİN ÖĞRENCİ Selçuk Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi ile anlaştıklarını söyleyen Muratoğlu, Yıl sonunda başlayacağız. Personelle birlikte yaklaşık 150 bin kişiye bu hizmetleri vereceğiz. 2005te 500 bin öğrenciye bu hizmeti vermeyi planlıyoruz. Kart kimlik yerine geçtiğinden anlaşılan üniversitelerde öğrencilerin kartı taşıması zorunlu olacak ama alınan hizmetler anlaşmalara göre değişiklik gösterebilecek dedi. Muratoğlu, kartı toplu taşıma sistemleriyle entegre edebileceklerini de söyeyerek Konyada Selçuk Üniversitesinin çok yakınına gelen bir tramvay sistemi var. Akbil gibi bir sistem kullanılıyor. Onlarla görüşmelerimiz sürüyor. Anlaşırsak o sistemi de akıllı karta entegre edebiliriz. Böylece öğrenciler ulaşımlarını da bu kartla sağlayabilirler diye konuştu. Türkiye örnek oldu GEÇEN yılki Rockn Coke festivalinde 12 bin kart bastıklarını ve 2 günlük festival boyunca 350 milyar liralık bir harcama yapıldığını dile getiren Muratoğlu, bu yılki festival için 25 bin kart basacakları söyledi. Elektronik cüzdan sayesinde bozuk para ve para üstü gibi sorunların ortadan kalktığını bildiren Muratoğlu, Eğlenmek için festivale giden kişiler alışverişlerinde daha az vakit harcayıp, kuyruklarda para üstü beklememiş oldu. Aynı zamanda paranızı nakit taşımadığınız için bu çok güvenli bir yöntem de. CardRock dünyada bir ilk oldu. Bu kadar kapsamlısı yok. Dünyanın çok büyük müzik festivallerinde bile böyle bir uygulama yok. Coca-Cola benzer festivalleri Hollanda, Belçika gibi ülkelerde de düzenliyor ve bizim uygulamamızı örnek olarak gösteriyor diye konuştu. Festivalin ikinci markası olduk GEÇEN yılki festivalden çok olumlu bir geri dönüş aldıklarını bildiren Muratoğlu, Gençlerin markamıza olan bakışı çok olumlu oldu. Festivalden sonra Coca-Colanın yaptığı bir araştırma gösterdi ki Akbank, festivalin en çok hatırda kalan ikinci markası oldu. Festival esnasında yarattığımız internet cafelerde gençlerin bizim lehimizde konuşuklarını gözlemledik. Yaptığımız anketlerden, festivale gelenlerle yapılan röportajlarda bizimle ilgili çok olumlu bir geri bildirim olduğunu gördük. Doğru bir proje seçtiğimizi daha iyi anladık dedi. Rock festivaliyle gençlere ulaştık CEM Muratoğlu, Coca-Colanın düsenlediği Rockn Coke festivalinin ana sponsoru olduklarını belirterek sponsorluk gerekçelerini şöyle acıkladı: Türkiye genç nüfuslu bir ülke. Gençlik en kritik kitlelerden biri ve onlara yaklaşmak gerçekten zor. Doğru yolları bulmak gerekiyor. Gençlerle iletişim kurmak istedik. Bankacılık gibi sektörler gençlerin günük yaşamında çok yer etmiyor. Bu festival gençlerin eğlence ihtiyaçlarının iyitasarlandığı bir organizasyon. Bu nedenle biz de festivalin ana bankası, ana sponsoru olmak istedik


Günlerdir olumsuz haberler nedeniyle yükselişini sürdüren petrol piyasalarının ateşi, Venezüella ve Suudi Arabistan'dan gelen olumlu haberlerle düşme eğilimine girdi. Bu sabah uluslararası borsalarda petrol fiyatları 46.91 ile yeni bir rekor kırmıştı. Gün içinde New York Ticaret Borsası'nda 46.91 dolarla tarihinin en yüksek değerini gören hafif türü ham petrolün varil fiyatı, Venezüella'daki referandum sonuçlarının açıklanmasının ardından 46.20 dolar seviyesine geriledi. Londra Uluslararası Petrol Borsası'nda işlem gören Brent türü ham petrolün varil fiyatı ise Venezüella'dan gelen haberler sonrasında 43 sent gerileyerek 43.40 dolar seviyesine indi. Venezüella'nın günlük 2.6 milyon varil seviyesinde bulunan petrol arzının Devlet Başkanı Hugo Chavez'in referandumu kaybetmesi halinde yandaş işçilerin eylemleri neticesinde kesintiye uğrayacağı korkusu, uzmanlarca petrol fiyatlarında son günlerde yaşanan rekor yükselişlerin nedeni olarak gösteriliyordu. CHAVEZ'DEN İSTİKRAR SÖZÜ Venezüella'da hafta sonu gerçekleştirilen referandumda zaferini ilan eden Devlet Başkanı Hugo Chavez, zafer konuşmasında petrol piyasasında istikrar sözü verdi. Hükümetim adına OPEC'e garanti ederim ki dünya petrol piyasasının istikrarı sağlanacak diyen Chavez, Orta Doğu haricindeki en büyük petrol rezervlerine sahip ülkesiyle ilgili endişelerin azalmasını sağladı. 25-30 DOLAR Başkent Riyad'da yayınlanan bir gazeteye açıklamalarda bulunan Suudi Arabistan Veliaht Prensi Abdullah ise petrol fiyatlarını 25-30 dolar seviyesine çekmeyi hedeflediklerini kaydetti. Fiyatları 25-30 dolar seviyesine düşürmek için petrol sahalarının izin verdiği ölçüde maksimum pompalama yapacağız diyen Veliaht Prens, rekor seviyelerde gezen fiyatların gevşetilmesi adına ülkesinin üzerine düşeni yapmayı sürdüreceğini söyledi. 50 DOLAR BEKLENTİSİ Son gerçekleşen yükselişlerle birlikte ham petrol fiyatları New York Ticaret Borsası'nda, 1 yıl öncesine göre yüzde 50'nin üzerinde değer kazanmış oldu. Venezuella devlet petrol şirketi PDVSA Başkanı Ali Rodriguez ham petrol fiyatlarının bu hafta içinde 47-48 dolarları görebileceğini belirterek, 50 dolar seviyesi bir mıknatıs gibi piyasaları çekiyor. Sanırım bu seviyeye bir deneme olacak diye konuştu


Emeklilik Gözetim Merkezi verilerine göre bireysel emeklilik sisteminde 9 ayda 181 bin 826 katılımcıya ve 96.5 trilyon liralık fon büyüklüğüne ulaşıldı Bireysel emeklilik sistemi, dokuz aylık bir dönemde hızlı bir büyüme gösterdi. Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verilerine göre, geçen yıl 27 Ekim'de ilk sözleşmelerin yapılmasıyla hayata geçen bireysel emeklilik sisteminde 9 Ağustos tarihi itibariyle sözleşme sayısı 190 bin 93 ve katılımcı sayısı 181 bin 826 kişiye ulaştı. Yatırıma yönlenen fonların büyüklüğü toplam 96.5 trilyon liraya yükseldi. 'FEVKALADE BAŞARILI' Aktif çalışma hayatında olan bireyler, emeklilik sistemine büyük ilgi gösteriyor. Sözleşmelere katılımcı yaş dağılımına bakıldığında yüzde 40.6 payla 25-34 yaş grubu birinci sırada yer alıyor. İkinci sırada yüzde 35.4 payla 35-44 yaş grubu geliyor. 56 yaş üzerinin katılımı ise yüzde 1.4'de kaldı. 11 firmanın faaliyet gösterdiği sistemde, Yapı Kredi Emeklilik katılımcı ve sözleşme sayısı ile fon büyüklüğü açısından pazarın lideri konumunda bulunuyor. Yapı Kredi Emeklilik Genel Müdürü Giray Velioğlu, sistemde 200 bine yakın katılımcıya ulaşıldığına dikkat çekerek, 'Günlük repo ve doların ne olacağını merak eden bir toplumun, böyle uzun vadeli bir kavrama kısa sürede adapte olmasını beklemiyorduk. Ama, şu anda gördüğümüz tabloyu fevkalade başarılı buluyorum'' diye konuştu. Velioğlu, bu işe çok iyi hazırlanan Yapı Kredi Emeklilik'in pazarlamaya önem verdiğini ve 450 kişilik doğrudan satış ekibi bulunduğunu belirterek, 'Ektiğimizi biçiyoruz. Pazar payımız yüzde 20.62, pazar lideriyiz. 2003 sonunda 7 bin civarında olan katılımcı sayımız, şu anda 43 binin üzerinde. Fon büyüklüğümüz 19 trilyona yaklaştı. Biz, bu yıl sonunda 80 bin civarında katılımcıya ulaşırız, fon olarak da 30 milyon doları buluruz'' dedi


Mumcu: Bizim turiste kalitesiz diyenin ağzına biber sürerim Doğan Yayın Holdingin (DYH) Antalyada düzenlediği Anadoludaki Avrupa toplantısına katılan Turizm Bakanı Erkan Mumcu, Kimse Türkiyeye gelenlere kalitesiz turist demesin. Önce bundan vazgeçelim. Bundan sonra öyle diyenlerin ağzına acı biber süreceğim dedi. KÜLTÜR ve Turizm Bakanı Erkan Mumcu, Türkiyenin özellikle de Antalyanın mass turizm yaptığını bununda Avrupanın orto sınıfı için güneş ve deniz tatili anlamına geldiğini söyledi. Mumcu, Türkiyeye şu anda gelen turist profili Avrupanın orta sınıfıdır ve onların yıllık geliri Türkiyedeki orta sınıfın 8-10 mislidir. Öyle bir dolarlık taklit t-shirt almıyorlar diye de kimse onlara kalitesiz turist demesin. Bundan sonra öyle diyenlerin ağzına acı biber süreceğim dedi. Doğan Yayın Holdingin (DYH) Antalyada düzenlediği Anadoludaki Avrupa toplantısına katılan Mumcu, yaptığı konuşmada Türk turizminin İspanya ve Yunanistan ile mukayese edilebileceğini, Fransa ve İtalya ile kıyaslanmaması gerektiğin savundu. Bakan Mumcu, Fransa ve İtalya kendi kültürlerini üretip yaşıyor ve bunu satıyor. Ne zaman bizde bunu yaparsak o zaman onlarla kıyaslayın dedi. İKİ KUTUPLU OLMALIYIZ Dünyanın yeniden iki kutuplu olmaya yöneldiğini söyleyen Mumcu, Türk turizminde de farklı stratejilerle kentlerin farklı konumlandırılması gerektiğini belirtti. Mumcu şunları söyledi: Antalyadaki turizm ile İstanbuldaki turizm farklı olmalı. İstanbulu çok daha değişik turist gruplarına göre konumlandırabiliriz. Bazı kentler vardır ki marka olarak kendi ülkelerinin imajını da aşabilir. Londra İngilterenin, Paris Fransanın ötesine geçmiş kentlerdir. İstanbulda Türkiye için öyle olabilir. Mumcu, çok yakında turizmde dünyada ses getirecek bir projeyi açıklayacaklarını da söyledi. Yalçındağ: Bu işin aslanı kaplanı olmaz DOĞAN Yayın Holding (DYH) Başkanı Mehmet Ali Yalçındağ, Marka Güçtür toplantısında yaptığı konuşmada, Dikkat ederseniz, Anadoludaki Avrupa diyoruz. Eskiden Anadolu aslanları, kaplanları denirdi. Biz artık diyoruz ki, bu işin aslanı kaplanı yok. Aslan kaplan dediğimiz zaman biz hep kendi içimizde bir mücadele algılıyoruz dedi. Yalçındağ, şöyle konuştu: Türkiyenin geneline baktığımız zaman biz yaptığımız işlerde gerçekten Avrupalı olmuşuz diye bir gözlemimiz var. Bu düşüncelerimizi yerinde test edelim diye Türkiyeyi gezelim dedik. Bizim DYH olarak görevimiz iletişim kurmak, sizlerle temas etmek. Ama sadece İstanbulda ofislerde oturarak bu ileşitimi kuramıyoruz. Bunun için dedik gidelim, hissedelim, yerinde test edelim. Kişi başı etiket tüketimi daha ABDnin onda biri DOĞAN Yayın Holdingin Antalyada düzenlenen Marka Güçtür toplantısının açılış konuşmasını ve ev sahipliğini yapan ATSO Başkanı Kemal Özgen, markanın Antalya için hayati önem taşıyan bir konu olduğunu söyledi. Özgen, marka kavramının Türkiyede bir süredir çok tartışılmakla birlikte, yeni bir konu olduğunu belirtirken şöyle dedi: En büyük firmalarımızda markalaşma sürecinin başlarındayız. Halen ürün tanımlama ve etiketleme aşamasını tamamlayan firma ve sektörler bulunmaktadır. Franchising sistemimiz perakende ticaretin yüzde 2si civarında. Bir istatistiğe göre, kişi başına etiket tüketimimiz bir metrekare, ABDnin onda biri. Antalyada biz halenbazı üyelerimize, bırakınız ürün etiketini, fiyat etiketi kullanma çağrısı yapıyoruz. Öger: Almanyada iki farklı Türk imajı var ÖGER Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Vural Öger, Türkiyede kentlerin tanıtımıyla ilgili doğru stratejiler geliştirilmesini önererek Bakan Mumcunun görüşlerine destek verdi. Öger, İstanbulu dünyanın kültür başkenti yapmak gerektiğini ama Antalyanın şu anki turizm yapısı üzerinde devam etmesinin daha iyi olacağını savundu. Turizm sayesinde Türkiyenin genel imajının da pozitif etki altında kalabildiğini söyleyen Öger, Örneğin Almanlar genellikle Almanyadaki Türklerden damat almak istemezler, hatta komşu bile olmamayı tercih ederler. Ama tatil deyince Almanların büyük bölümünün aklına sadece Türkiye gelir. Bir tarafta çok vasıfsız işçi gönderen köylü bir toplum imajı var diğer taraftada süper tatil yapılabilecek ülke imajımız var dedi.


Ziraat Bankası, Hazine tarafından belirlenecek tarihte başlayacak olan üçüncü taksit nema ödemeleriyle ilgili kurum ve işyeri toplu başvurularının, 18 Ağustostan itibaren kabul edileceğini bildirdi. Tasarrufu teşvik işyeri sicil numaları olan ve elektronik posta adresi uzantıları .k21.tr, .edu.tr, .com.tr, .gov.tr, .mil.tr, .pol.tr ve .bel.tr olan özel kuruluşlar ile kamu kurum ve kuruluşları personelleri, üçüncü taksit nema ödemelerini işyerleri aracılığıyla alabilecekler. Daha önceki taksit ödemelerinde olduğu gibi kurum ve işyeri aracılığıyla talepte bulunan hak sahiplerinin ödemeleri, başvuru tarihinden itibaren en geç üç gün içinde yapılacak. Kurumu aracılığıyla başvurmayan hak sahiplerinin ise bir aylık takvim içinde sıralarını bekleyecekleri bildirildi. Kurum ve işyerleri, ünvanlarını taşıyan elektronik posta adresi ile birlikte en son kesinti ve katkı tutarlarını yatırdıkları Ziraat Bankası şubelerine başvuracaklar. Kurum ve işyeri yetkililerine üçüncü taksit nema ödemesi yapılabilmesi için son bir ay içinde verilmiş olan kamu kurum ve kuruluşları için resmi görevlendirme/yetki yazısı, diğer kuruluşlar için noter takdikli yetki belgesi ve imza sirküleri, işyerlerine ait tasarrufu teşvik işyeri sicil numarası, kurum veya işyeri irtibat telefonu ve geçerli e-posta adresiyle birlikte başvurmaları gerekiyor. Banka tarafından hazırlanacak nema üçüncü taksit talep dosyaları, kurum veya işyerlerinin e-posta adreslerine iletilecek. Bu dosya yalnızca Ziraat Bankasının internet adresinden kurum veya işyerlerine iletileceği bildirildi. Ziraat Bankasına gelen başvuruların, en kısa sürede işleme alınıp kurum veya işyerlerinin e-posta adreslerine olumlu ya da olumsuz bilgi verileceği kaydedildi


The Economist: Türkiye yüzde 6 büyüyecek THE Economist dergisinin gelişmekte olan 25 ülke için yaptığı ankette Türkiye'nin 2004 yıl sonu büyümesi yüzde 6 olarak öngörüldü. Değerlendirmede, 10'uncu sırada yer alan Türk ekonomisi için 2005 yılı Gayri Safi Yurtiçi Hasıla artış hızı beklentisi ise yüzde 4.4 olarak belirlendi. Yıl sonu için cari dengenin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın yüzde 3.6'sı kadar açık vermesi öngörülürken, 2005 yılı için bu oran yüzde 2.9 olarak tahmin edildi. Son dönemde sıkça tartışılan büyüme ve cari açık oranları için yurtiçinden de çeşitli tahminler geliyor. Büyüme beklentileri yüzde 5 ve 10 arasında değişiyor. Yaşanabilecek bir krizin en önemli kaynağı olacağı yorumları yapılan cari açık için ise yüzde 3 ile yüzde 5 arasında tahminler bulunuyor. Ekonomistin anketine gore en çok büyümesi beklenen ülkeler yüzde 9.5 ile Venezuela ve yüzde 9.2 ile Çin. Singapur'un ise yüzde 7.5 büyümesi bekleniyor.


Güzel haber ve iyimserlik fakiri Türkiyemizde bir güzel gelişme sanat ve eğlence sektörümüzdeki canlı gelişmedir. Bir bağlantı (network) endüstrisi olarak nitelendirebileceğimiz sektör, yüksek yatırım, değer ve istihdam -ve de vergi tabanı-yaratma kapasitesi nedeniyle yetkililerin daha fazla ve ayrıntılı istatistik üretme arzusuna mahzar olursa, bu gelişmeyi gözlemlerden rakamlara dökme şansımız artacaktır. İş, gelişmeyi kanıtlamakta kalmayacak; eminiz, gelişmeyi daha da özendirmek ile devam edecektir. Neden sanat ve eğlence sektörünü özendireceğimizin cevabı çok zor değildir. Bu sütunda çeşitli fırsatlarla değindiğimiz gibi liberal ekonomik sistem ciddi bir büyüme sorunu ile karşı karşıyadır. Sistemin geçmişte de büyüme sorunları vardı. Ancak, sorunlar, büyük ölçüde altyapı yatırımları, ama çok daha büyük ölçüde askeri harcamalar kanalıyla çözülüyordu. Bu iki kanalda ciddi tıkanmalar var. Liberal ekonomi liginin ağır topları olan gelişmiş ülkelerde altyapı talebi fazla değil. Gelişmekte olan ülkelerde ise kaynak sıkıntısı var. Diğer taraftan, altyapı yatırımlarının değer yaratım süreleri uzun olsa dahi geri dönüş hızı yavaş. Bu ve diğer nedenler ile altyapı yatırımları eskisine kıyasla liberal ekonominin büyümesine eskisi gibi etki yapmıyor. Askeri harcamaların ise, ekonomik nedenleri bir tarafa bırakınız, her şeyden önce, tam bir nefret kaynağı olduklarından artık liberal ekonominin bir büyüme iticisi olarak ele alınması mümkün değil. Ayrıca, Irak savaşı nedeni ile bu sütunda işlediğimiz gibi askeri harcamaların kendilerinin ekonomik büyümeye verdikleri ivme kesinlikle eskisi gibi değil. Değer yaratım süreleri fevkalade kısıtlı; yarattıkları değer yüksek değil. Dolayısı ile, askeri harcamalar ve savaşlar artık ahlaki ve insani nedenlerin yanı sıra ekonomik nedenler ile de liberal ekonominin büyüme iticileri arasında yer almıyor. Yakın tarihin en önemli büyüme iticilerini kaybetmiş olan liberal ekonomik sistemin büyümesini devam ettirebilmek için elinde şimdi tek araç var: O da 'bireysel tüketim'. Örneğin, 1980'li yılların sonunda, 1990'lı yılların başında eski Sovyet Bloku'nun çöktürülüşünün en önemli nedeni budur. Çoğu iyi eğitim almış ve iyiyi kolay arzulayacak 400 milyon kişinin yaşam standardının kısa bir süre içinde 50 yıllık bir boşluğu/gecikmeyi kapatacak şekilde artırılması için gerekli tüketimi düşününüz bir kere. Türkiye bile, Laleli'de 'bavul ticareti'nden başlayıp bugün Antalya'da 'Rus turist patlamasına' ulaşan sürece bu sayede şahit olmuyor mu? Tüketimin, büyümenin önemli bir iticisi olarak ortaya çıkması yeni bir şey değil. Tüketim, ekonomik büyüme teorisinin, yazıldığı günden bu yana önemli bir faktörü. Yani, tüketim olgusunu 'tu kaka' bir tavırla ele almak ve bir 'pis kapitalist' aldatmacası olarak tanımlamak doğru değil. Unutmayalım ki, eski Sovyet Bloku yalnızca tüketim olsun da liberal ekonomiye katkıda bulunsun diye çökmedi; tüketim, özellikle de bireysel tüketim, olmadığı için kendi çöktürülüşüne çanak tuttu. O nedenle, tüketimin yeni psikolojisini iyi anlamak, bu çerçevede bireysel tüketicinin sanat ve eğlence kavramlarını tüketim olgusu ile nasıl ilişkilendirdiğini iyi analiz etmek gerek. Şu bir gerçek ki, bugünün bireysel tüketicisi bir taraftan dünyayı keşfetmeye, değişik kültürleri öğrenmeye çalışırken bireyselliğini de yaşamaya meraklı; ama, en önemlisi, ulaşım ve bilişim teknolojilerindeki gelişmeler sayesinde giderek küçük bir köy haline gelen bu kısa küresel yaşamında beş aşağı, beş yukarı yedi düvelin insanı ile aynı beğenileri ve aynı yaşamı paylaşmak istiyor. Bu ortak beğeni ve yaşam büyük ölçüde bilişim teknolojisi temelli medyaya bağlı eğlence sektörü tarafından etkileniyor. Dolayısı ile, tüketici, adeta, 'eğlence seven' bir tüketici haline geliyor; tüketicinin gözünde tüketim, eğlenceye ve tüketicinin eğlenceden aldığı tatmine endeksleniyor. Büyük markaların, özellikle hızlı dönen tüketim maddeleri maddelerinin kendilerini bir sanat ve eğlence öğesi ile tanımlamaları da bundan kaynaklanıyor. Sanat ve eğlence sektörü tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de ekonomik büyümeye ivme veren bir endüstri haline geliyor. Gelişmeleri daha dikkatli izlemeye değer


Wal-Mart rekabeti 11 milyar dolarlık oyuncak devi Toys 'R' US'ı pes ettirdi. Ünlü oyuncak firması sektörden çekilmeyi düşündüğünü açıkladı. Toys 'R' US oyuncak birimini satarak ağırlığı, geçen yıl 2 milyar dolar satışla agre-sif bir büyüme gerçekleştirdiği bebek ürünleri birimi Babies 'R' US'a verecek. Toys 'R' US, 200 mağazasıyla dünyanın en büyük çocuk ürünleri satan mağaza zinciri Babies 'R' US'ta yatak, mobilya, puset ve hamile kadınlar için kıyafetler satıyor. Pazarda liderlikten üçüncülüğe düştü Geçen yıl, alışveriş trafiğinin en yoğun yaşandığı Noel haftasında Wal-Mart, Target ve diğer discount (indirim) mağazaları fiyatlarını kırarak 27 milyar dolarlık ABD oyuncak pazarından en büyük payı almayı başardı. Yüzde 20'lik pazar payıyla 1990'larda lider konumda bulunan Toys 'R' US, yerini Wal-Mart'a kaptırdı. 10 yıl önce oyuncak pazarında adı bile olmayan Wal-Mart bugün pazarın yüzde 20'sini elinde bulunduruyor. Toys 'R' US ise yüzde 17'lik payla pazarda Target'ın arkasından üçüncülüğe geriledi. Discount mağzalarının tek kurbanı Toys 'R' US değil. Kitapevleri, müzik marketler, elektronik mağaza zincirleri ve süpermarkeüer de Wal-Mart'ın düşük fiyat politikasıyla ve tedarikçiler üzerindeki gücü ile savaşmakta büyük zorluk çekiyor. Kendini yeniledi ama geliri artmadı Toys 'R' US, üç yıl önceki parlak günlerine yeniden dönmek için bir dizi yatırım yaptı. 2001 yılında Times Square'da özellikle tasarımıyla turistlerin ilgisini çeken büyük bir mağaza açü. 2002 yılında ABD'deki 683 mağazasını yeniden tasarladı. Yenilenen her bir mağaza Toys 'R' US'a 600 bin dolara maloldu. Kâr etmeyen bölgelerdeki mağazalar kapatıldı. Ancak yapılan tüm bu yatırımlar Toys 'R' US'ı kurtarmaya yetmedi. Toys 'R' US, ucuz oyuncaklarla baş edemedi ve 2002 yılında 275 milyon dolar olan geliri 2003'te 119 milyon dolara geriledi. Borsadaki hisseleri ise 40 dolar seviyesinden 10 dolara kadar düştü


Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Zafer Çağlayan, Türkiye'nin bir numaralı sorunu olan istihdam için 'hızlandırılmış' önlemler alınması gerektiğini söyledi. DSP Genel Başkanı Zeki Sezer, tüketim çılgınlığına işaret ederek göz göre göre banker faciasına benzer bir 'kart faciası'na gidildiğine dikkat çekti. Çağlayan, genel başkan değişimi nedeniyle DSP Genel Başkanı Zeki Sezer'i, ardından da eski Genel Başkan Bülent Ecevit'i ziyaret etti. Çağlayan, Sezer'i ziyareti sırasında Türkiye'nin en büyük sıkıntısının işsizlik ve cari açık olduğuna işaret ederek, cari açığın finanse edilebilmesi için Türkiye'ye doğrudan yabancı sermayeyi çekmek gerektiğini söyledi. Kredi kartı uyarısı ASO Başkanı Zafer Çağlayan, "Sanayici kredi bulamazken, insanların cebine patlamaya hazır bomba gibi kredi kartı konuluyor. Tüketim çılgınlığı sorun yaratabilir" uyarısı yaptı. Sezer ise yatırıma dayanmayan büyümenin sağlıklı olmadığını vurguladı. Dış ticaret açığının 30 milyar dolar gözüktüğüne işaret eden Sezer, "Bu, çok sağlıklı gidiş değil. Bu nedenle tedbir alınmalı. Tüketim çılgınlığına getirilecek sınırlamanın da bir yolu olabileceğini düşünüyorum. Banker faciasına benzer bir kart faciasına göz göre göre gidiliyor gibi" ifadesini kullandı. Zafer Çağlayan, Ecevit'i ziyareti sırasında da, "Geçmişte başbakanlık ve diğer görevlerinizde hakkınızda en ufak şaibe ve dedikodu söz konusu olmadı. Darısı herkesin başına" dedi


Türkiye pazarında 14 yıldır faaliyet gösteren Metro Group'un yürüttüğü sosyal sorumluluk projelerinin rakamsal boyutu 1 milyon dolara yaklaştı. Metro Group ve Metro Cash&Carry, fakirlik sınırında bulunan Bursa'nın Büyükorhan ilçesine bağlı Ericek Köyü'nün beş senelik bir proje dahilinde rehabilitasyonunu üstlendi. Real'in 'Sokak Futbolu' projesi de büyük ilgi görüyor. Bu yıl düzenlenen 3. Sokak Futbolu Turnuvası'na 3 bin takım müracaat etti. Metro Group ve Praktiker Yapı Market'in Prof. Dr. Ahmet Mete Işıkara'nın katkılarıyla hazırlattığı 'Depremden Nasıl Korunuruz?' kitapçığı da Praktiker mağazalarında müşterilere ücretsiz olarak veriliyor. Halkı bilgilendiriyor Mutfak Dostları Derneği ile ortak projede 'Yenilebilir Otlar Kitabı' Anadolu'da kaybolan mutfak değerlerini anımsatmayı amaçlıyor. İstanbul Kültür Festivali'nin sponsorluğunun yanı sıra Metro Group Kısa Film Yarışması ile de genç yönetmen adaylarının eğitimine katkıda bulunmayı ve Türk sinemasının gelişmesini desteklemeyi amaçlıyor. Dünyanın 28 ülkesinde faaliyet gösteren Metro Group'un Türkiye Temsilcisi Nurdan Tümbek, sponsorluk projelerinin mağazaların cirosunu artırmaktan ziyade tüketici ile ortak bir ruh yaratmak için yürütüldüğünü ifade etti


LONDRA - ABD'de 16 kişinin ölümüne ve binlerce kişinin evsiz kalmasına neden olan Çarli kasırgası, asıl zararı Avrupalı reasürans şirketlerine verdi. Saatte 235 kilometreye ulaşan hızıyla geçtiği yerleşim yerlerini tanınmaz hale getiren kasırganın, sigorta şirketlerine verdiği zararın 4-10 milyar dolar arasında gerçekleşmesi bekleniyor. Kasırganın ardından dünyanın en büyük reasürans şirketi Alman Munich Re'nin hisse senetleri Frankfurt Borsası'nda bugün yüzde 1 oranında değer kaybetti. Avrupalı diğer reasürans şirketleri İsviçreli Swiss Re, Zurich Financial ve Converium ile Fransız Scor'un hisse senetlerindeki değer kaybı ise sırasıyla 2.1, 1.1, 4.2 ve 1.9 olarak gerçekleşti. Büyük maddi hasarlı felaketler, reasürans şirketleri için kısa vadede önemli bir zarar kaynağı olabilirken, uzun vadede yükselen reasürans primleri sayesinde gelirlerinin artmasını beraberinde getirebiliyor.


Çinliler 550 milyar SMS attı Çinde devletin resmi yayın organının aktardığı verilere göre, bu yıl 550 milyar kısa mesajın gönderileceği tahmin edilirken, cep telefonu operatörlerinin de gelirlerini ikiye katlayarak 6.7 milyar dolara yüksetecekleri bildirildi. Enformasyon Bakanlığı hazırladığı raporda, 100 milyon kullanıcıyla dünyanın en büyük cep telefonu pazarını oluşturan ülkede bu yıl gönderilen mesaj sayısının en az iki katına çıkacağını açıkladı. Raporun oluşturulmasında bilgilerine başvurulan Çinin en büyük cep telefonu operatörü China Mobile, geçen yıl 170 milyar kısa mesaj gönderen abonelerinin bu yıl bu rakamı 350 milyara çıkaracağını belirtirken, sektörün iki numaralı şirketi China Unicom ise geçtiğimiz yıla oranla dört katlık bir artış öngörerek 2004 için 200 milyar kısa mesaj tahmininde bulundu. Raporda ayrıca, cep telefonu kullanıcılarının 2006ya kadar 17 milyar dolar değerinde 1.4 trilyon adet kısa mesaj gönderecekleri belirtildi


Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, Karamehmet Grubu ile yaptığı anlaşmanın hemen ardından Sümerbank'ın eski hakim ortağı Hayyam Garipoğlu ile de anlaştı. TMSF ile Garipoğlu Grubu arasında dün protokol imzalandı. TMSF'den yapılan açıklamada, TMSF ile 21 Aralık 1999 tarihinde fona devredilen Sümerbank A.Ş'nin hakim ortağı Garipoğlu Grubu arasında, Sümerbank ve diğer fon bankalarına olan borçların yapılandırılmasına yönelik olarak bir süredir devam eden müzakerelerin anlaşma ile sonuçlandığı bildirildi. En optimum ödeme takvimi hazırlandı 31 Aralık 2003 tarihi itibarıyla TMSF'ye 373.7 milyon dolar borcu bulunan Garipoğlu Grubu, 9 yılı anapara, 2 yılı faiz, 1 yılı da dolaylı sorumluluklarından kaynaklanan borçları olmak üzere toplam 12 yılda tüm borçlarını ödemeyi taahhüt etti. TMSF ödeme protokolü hazırlanırken, kanuni takip yoluyla yapılacak tahsilatın hem daha uzun süre alması hem de miktar olarak alacağın çok gerisinde kalması nedeniyle, grubun faal şirketlerinin gelecekte yaratacakları fonlarla borçlarını ödeme imkanı verilmesinin dikkate alındığını açıkladı. TMSF tarafından protokole ilişkin yapılan açıklamada "Bu çerçevede, bağımsız denetim kuruluşlarınca hazırlanan raporlar, faaliyetlerine devam eden şirketlerin nakit akım projeksiyonları, şirketlerin fon yaratma kapasiteleri ve borç ödeme amacıyla elden çıkarılacak varlıkların satışından beklenen en yüksek değerler göz önünde bulundurularak en optimum ödeme takvimi hazırlandı" denildi. 2004'te 5 milyon $ ödeme yapılacak * Garipoğlu 373.7 milyon dolarlık borcunu 9 yılı anapara, 2 yılı faiz 1 yılı da dolaylı sorumluluklardan kaynaklı borçlar olmak üzere 12 yılda ödeyecek. * Protokol süresince borç tutarına yıllık Libor artı yüzde 1 faiz uygulanacak. * Gruba ait gayrimenkul, fabrika ve diğer tesisler üzerindeki mevcut ipoteklere ilaveten 350 milyon dolarlık yeni ipotek tesis edilecek ve Grup firmalarının hisseleri Fon tarafından rehin alınacak. * İmzalanan bu protokole göre ödemeler, bu yıl içinde başlayacak ve yılsonuna kadar 5 milyon dolar ödenmiş olacak


İSTANBUL - Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Dr. Ömer Bolat, reel sektörde temkinli iyimserliğin sürdüğünü açıkladı. İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından önceki gün sonuçları açıklanan 'Ekonomik Beklentiler' anketinde de aynı doğrultuda bir eğilim belirlenmişti. MÜSİAD'ın '2004 İlk Yarıyılı Değerlendirme ve 2005 Beklentileri Anketi', geçen yıldan süregelen bir kısım şikâyet ve sıkıntıların devam etmesine karşın, reel sektörde geleceğe ilişkin iyimserliğin hâkim olduğu saptandı. Ayrıca işadamlarının ekonominin genel performansını 2003 yılına nazaran daha iyi bulduğu belirtildi. Ömer Bolat, anket sonuçlarına genel olarak bakıldığında, bazı olumsuzluklara rağmen, iş ortamının iyileşmesinin ve protesto edilen çek ve senet sayısının azalmasının net olarak ortaya çıktığını belirtti.


Petrolde ölümü gösterip sıtmaya razı edecekler Türk Petrolleri Anonim Ortaklığı eski uluslararası piyasalar uzmanı Necdet Pamir, petrol fiyatının Venezuella, Irak'taki belirsizliklere rağmen 50 doları aşmasının zor olduğunu söyledi. Petrol fiyatları 47 dolar sınırına dayanarak yeni bir rekor kırması piyasalarda "50 dolar olacak mı" korkusu yarattı. Venezuella ve Suudi Arabistan'dan gelen olumlu açıklamalara rağmen yükseliş Irak'da bir petrol kuyusunun direnişçilerce ateşe verilmesi ile sürdü. Fiyatlarla ilgili olarak birçok senaryo çizilirken, petrol uzmanı Necdet Pamir, yükselişlerin geçici olduğunu söyleyerek fiyatların yıllık ortalamada 30- 35 dolar aralığında kalacağını belirtti. Pamir, OPEC ve diğer petrol üreten ülkeler için "ölümü gösterip sıtmaya razı edecekler" diye konuştu. Petrol fiyatlarındaki artışın arz, talep ve stok açısından ele alınması gerektiğini ifade eden Pamir, fiyat artışının nedenlerini şöyle sıraladı: * Çin 'in petrol ithalatı geçen yıla göre %30 arttı. * OPEC'in acil durum kapasitesi düşük kaldı * OECD ülkelerinin stok miktarı yeterli değil. * Rusya'da Yukos krizi devam ediyor. * Venezuela'da bugüne kadarki seçim belirsizliği. * Spekülatörlerin fiyatları yukarı çekmesi. Fiyatların 50 dolara ulaşacağı konusundaki endişelerin yersiz olduğunu belirten Pamir arz tarafında rezerv açısından bir sıkıntı olmadığını ama Rusya, Irak ve Venezuela kaynaklı olumsuz etkinin olduğunu belirtti. Necdet Pamir şöyle konuştu: 41 YIL YETECEK REZERV VAR "Fiyatlardaki yükselişi arz ve talep açısından şu şekilde ele alabiliriz. Dünyada 1.1 trilyon varil kanıtlanmış petrol rezervi var ve bu rezervlerin bugünkü 80 milyon varil seviyesindeki tüketim ile 41 yıl daha yeteceği öngörülüyor. Zaman ilerledikçe enerji tüketiminde verimlilik arttığı için bu süre daha da uzayabilir. Ayrıca kanıtlanmış rezervler kadar henüz bulunmamış rezerv olduğu da belirtiliyor. Bu nedenle fiyatlar üzerinde rezerv açısından bir baskı yok. Arzı etkileyen diğer gelişmeler OPEC, Rusya, Irak ve Venezuela. OPEC'in üretim kotası 26 milyon varil ve şu anda bu kotanın üzerinde 27.1 seviyesinde üretim yapılıyor. Bunu 1.5-2 milyon varil daha artıracak kapasite bulunuyor. Daha önceleri 5-6 milyon varil acil durumlarda kullanılacak serbest kapasite tutulurdu. Şu an bu kapasite bulunmuyor." Rusya, Irak ve Venezuela'nın da fiyatları etkilediğini belirten Pamir şöyle devam etti: "Yukos'un günlük 1.7 milyon varil üretimi bulunuyor.Yaşanan sıkıntılar piyasaları olumsuz etkiledi. Irak'ın da 2.5- 2.6 milyon varil üretimi bulunuyor. ABD'nin hedefi bunu yıl sonunda 3 milyon varile çıkarmak. Irak'taki istikrarsızlığın kısa vadede çözülemeyeceği beklentisi olumsuzluk yaratıyor. Venezuela 3 milyon varil üretim yapıp bunu 2.5 milyonunu ihraç eden bir ülke. Orada sıkıntıların bitmesi olumlu." ASIL NEDEN TALEP ARTIŞI Fiyatları artıran asıl nedenin talep artışı olduğuna dikkat çeken petrol uzmanı, başta Çin, Hindistan ve Brezilya olmak üzere öngörülmeyen talep artışları olduğunu ifade etti. ABD'de de seyahat mevsimi olması nedeniyle petrol talebinin arttığına değinen Necdet Pamir, "Eylül'e doğru bu talep azalır ama ısınma ihtiyacı nedeniyle belli bir seviyenin altına inmez" dedi. Pamir şöyle devam etti: "Çin'in petrol ithalatı geçen yılın yüzde 30 üzerinde. Ülke bu seviyede büyümeye devam etmeyip frene basacaktır. 1973-74 yıllarında yaşanan petrol krizlerinden sonra OECD ülkelerine 90 günlük ihtiyacı karşılamaya yetecek miktarda petrol stoku tutmaları öneriliyordu. Bu seviyenin çok altında stok olduğu bildiriliyor. Stoklar az olunca spekülatörler istedikleri gibi piyasada at oynatıyorlar.


SSKya yüksek fiyatla ilaç alımı hakkında soruşturma açılırken, SSK İstanbul İhale Komisyonu Başkanı Azmi Arslanın geçen cuma günü sağlık sorunlarını gerekçe göstererek rapor alıp yurtdışına çıktığı saptandı. SSKya yüksek fiyatla ilaç alımı hakkında soruşturma başlatan İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Roche firmasının yanı sıra diğer ilaç firmalarınında aynı yöntemle SSKya yüksek fiyatla ilaç sattığını tespit etti. SSKnın MSD ilaç firmasından 18 milyon 203 bin liralık ilaçı 21 milyon 403 bin liradan, Pfizerden ise 14 milyon 61 bin liralık ilacı 17 milyon 235 bin liradan aldığı belirlendi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yaptığı incelemenin ardından aralarından MSD, Pfizer, Novartis şirketlerinin de yer aldığı ilaç firmaları hakkında da soruşturma başlatılacağı, delil toplamak amacıyla yöneticilerinin bilgisine başvurulacağı belirtildi. Ayrıca SSKnın ihalelerinin denetlenmesi işleminin Başbakanlık Teftiş Kurulu tarafından yapılması gerektiği bildirildi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının SSK İstanbul İhale Komisyonunun kimlerden oluştuğuna dair ilgili kurumlara yazdığı yazıya henüz cevap gelmediği ileri sürüldü.


Petrol fiyatları haftanın son gününde de yeni rekorlar kırarak, günlerdir süren amansız yükselişine devam etti. New York Borsası'nda işlem gören hafif türü hampetrolün varil fiyatı, dün 45.90 dolarla 21 yıllık borsa tarihinin en pahalı işlemini gerçekleştirdi. Londra Uluslararası Petrol Borsası'nda işlem gören Brent türü hampetrolde ise yeni rekor 42.85 dolar oldu. Fiyatların bu denli yükselmesinde Venezüella'da Devlet Başkanı Hugo Chavez'in oylanacağı referandumun bu hafta sonu gerçekleştirilecek olması, Çin'in petrol talebinde gücünü koruması ve Irak'taki çatışmalarla ilgili artan endişeler, etkili oldu. GÜLER: ÇARESİZ DEĞİLİZ Bu arada Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları konusunda düzenlediği basın toplantısında petrol fiyatlarının son zamanlarda aşırı artması konusunda çözümsüz, çaresiz olmadıklarını ve her zaman tedbirlerinin bulunduğunu bildirdi. Enerji konusunda uzun vadeli çalışmaları başlattıklarını anlatan Bakan Güler, bu çerçevede yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları konusunda önemli noktalara geldiklerini söyledi. ''Yenilenebilir Enerji Yasası''nı hazırladıklarını bildiren Güler, Yasa'nın komisyonlardan geçtiğini, Meclis açılır açılmaz da çıkarılmasına çalışacaklarını bildirdi. Güler ''Enerji Verimliliği Yasası'' ile ilgili tasarının da yıl içinde yasalaşmasını arzu ettiklerini ifade etti. Güler, petrol cinsinden değerlendirildiği zaman, hidroelektrik enerjisinin 7 milyon ton, rüzgar enerjisinin 2.3 milyon ton, güneş enerjisinin 23 milyon ton, biyokütlenin 7 milyon ton ve jeotermal enerjinin 0.15 milyon ton petrol eşdeğeri potansiyeli bulunduğunu belirterek ''Bunu da mutlaka kullanmak istiyoruz'' dedi.


Komşuda fiyatlara olimpiyat zammı Yunan Kalkınma Bakanlığı, olimpiyatı fırsat bilerek fazladan kâr etmek isteyen esnaf için önlem aldı. Bu yıl Atina'da düzenlenen olimpiyat oyunlarını fırsat bilerek fazladan kar etmek isteyenlerin artması üzerine, Yunan kalkınma bakanlığı ek önlemler almayı uygun gördü.. Atina'ya gelmesi beklenen yüzbinlerce yabancıyı bu tür "tuzaklardan" kurtarmak amacıyla hazırlanan uzunca bir fiyat listesi otellere, olimpiyat tesislerine, cafe ve restoranların bulunduğu semtlerde dağıtılmaya başlandı.. Bu listeyle, olimpiyatların yapılacağı 13-29 ağustos tarihleri arasında Atina'ya gelecek olan yabancıların bazı ürünlere en fazla hangi fiyatı ödeyeceği de belirlendi. Olimpiyat oyunları nedeniyle 3.5 milyonluk başkent Atina'nın altyapısı baştan aşağı geliştirildi. Metro ve tramvay hatlarının yanısıra hava alanına tren seferleri kondu. Atina'nın düne kadar karmakarışık olan trafiğine çekidüzen veren yollar genişletildi. Çevre yolu ve köprüler inşa edildi. Mağazalar yaz aylarında saat 15.00'e kadar açık kalırken, olimpiyat günlerinde sabah 09.00'dan akşam 21.00'e kadar açık kalacak. Bankalar da çalışma saatlerini akşam saatlerine kadar uzatacak. Hastaneler sürekli açık kalacak.


Ham petrol 45 doları geçip rekor yeniledi Uluslararası ham petrol fiyatları, 45 dolar düzeyine ulaştı. ABDdeki Batı Teksas petrolünün varil fiyatı, bir ara 45.04 dolar düzeyine çıkarken, Londradaki Brent türü Kuzey Denizi petrolü ise 41.45 dolardan işlem gördü. ABDde petrol, cuma günü 44.77 dolardan işlem görmüş önceki gün de 44.97 dolar seviyesine kadar çıkarak 1983ten bu yana en yüksek rakama ulaşmıştı. Fiyatların artmasında, başta Iraktaki karışıklık olmak üzere, küresel petrol arzında yaşanabilecek sorunlar ve dolayısıyla, arzın talebi karşılayamaması ihtimali ile Rusyada Yukos ile ilgili gelişmeler etkili oluyor. Irakın güneyindeki terminalleri besleyen iki ihraç boru hattı hızlı bir şekilde onarılarak, yeniden petrol üretimine başlandı. Yetkililer, Basradaki ihraç boru hatlarından, Körfezdeki yükleme terminallerine petrol pompalandığını bildirdiler. Boru hatları, önceki gün sabotaj sonucu kullanılamaz hale gelmişti.


CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, Merkez Bankası'nın açıkladığı 6 aylık ekonomik veriler, maalesef Türkiye'deki ekonomik gidişle ilgili bir süredir hissedilen ve dile getirilen kaygıların, düşünülenin ötesinde bir ciddiyette olduğunu ortaya koymuştur dedi. Deniz Baykal, Antalya'da iki gündür sürdürdüğü gezilerine bugün de Kemer'e bağlı Göynük Beldesi ile Finike'ye bağlı Sahilkent Beldesi'nde devam etti. Sahilkent Beldesi Belediyesi önünde gazetecilerin Merkez Bankası'nın açıkladığı rakamlara ilişkin sorularını yanıtlayan Baykal, şunları söyledi: Merkez Bankası'nın açıkladığı 6 aylık ekonomik veriler, maalesef Türkiye'deki ekonomik gidişle ilgili bir süredir hissedilen ve dile getirilen kaygıların, düşünülenin ötesinde bir ciddiyette olduğunu ortaya koymuştur. Merkez Bankası'nın son açıklamasında görüyoruz ki, Türkiye'nin cari işlemler açığı ilk 6 ay sonucunda 9 milyar 945 milyon dolar olmuştur. Buna göre, ilk 6 ayda cari işlemler açığı 10 milyar dolar düzeyine dayanmıştır. Bu geçen yıla göre yüzde 95'lik bir artışı göstermektedir. Cari işlemler açığı iki katına yükselmiştir. Bunun altında dış ticaret açığı yatıyor. Türkiye'nin dış ticaret açığının ilk 6 aylık verilere göre 12 milyar 216 milyon dolar olduğu görülüyor. Bu da bir önceki 6 aylık döneme göre yüzde 117'lik bir artış ortaya koyuyor. Dış ticaret açığı olağanüstü hızla artıyor ve buna bağlı olarak da Türkiye'nin cari açığı kabul edilemez düzeye yükseliyor. 10 milyar dolarlık düzeye gelmiş gözüküyor. GİDİŞ TEHLİKELİ Bu rakamlarla sonbahar aylarındaki gelişmelerin kaygı verici olacağını savunan Baykal, sözlerini şöyle sürdürdü: Haziran'dan sonraki aylarda turizm mevsiminin canlanmasına göre bu rakamların belli ölçüde aşağı çekilmesi söz konusudur. Ama sonbaharla birlikte tekrar aynı doğrultuda gelişmeler ortaya çıkabilir ve geçen yıllarda yaşanılanın çok üzerinde bir noktada kendisini göstermesi kaçınılmaz gözüküyor. Bunu, üst üste geçen yılki cari açıkla birlikte dikkate alacak olursak, gidişin çok tehlikeli olduğunu bize gösteriyor. Eğer cari açık oranı, gayri safi milli hasılamızın yüzde 4'ünün üzerine çıkmaya başlarsa bu çok ciddi bir alarm demektir. Bugünkü gidişat yıl sonunda yüzde 4'ün üzerinde bir cari açık, gayri safi milli hasıla oranının ortaya çıkacağını gösteriyor. Bu tablonun, hükümetin IMF ile bir anlaşma noktasına gelmiş olduğu gerçeğiyle birlikte değerlendirmek gerektiğine dikkati çeken Baykal, Bu ekonomik tablo içerisinde Türkiye'nin kendi ayakları üzerinde bir ekonomi politikası sürdürme olanağı maalesef gözükmüyor. Bu bir başarısızlık tablosu dedi. CHP Genel Başkanı Baykal, şöyle devam etti: Türkiye 5 yıldan beri IMF'nin gözetiminde bir ekonomi politikası izliyor. Bu politikanın ulaşması gereken amaç, Türk ekonomisinin kendi ayakları üzerinde durabilmesiydi. Ne yazık ki, bu sağlanamamıştır. Tam tersine Türkiye'nin dış desteğe olan ihtiyacı, hatta mecburiyeti olağanüstü yüksek düzeyde ortaya çıkmıştır. IMF ile yaptığımız işbirliğinin ortaya koyduğu sonuç, günü kurtarma bakımından bir kazanç sağlamıştır ama gerçek sorunların çözümü açısından ortaya çıkan manzara hiçbir şekilde kabul edilebilir değildir. Bugün Türkiye 5 yıl öncesinden daha fazla dış desteğe mahkum bir ülke konumuna gelmiştir. Türkiye'nin dış borçları artmaktadır, cari açığı artmaktadır. Türkiye'nin dış ekonomilerin desteğine mecburiyeti artmaktadır. Bu, izlenen ekonomik politikanın ciddiyetle sorgulanması gerektiğini bize göstermektedir. Bu cari açık bir sonuçtur. İzlenen ekonomi politikasının oluşturduğu bir sonuçtur. Kur politikası önemli nedenlerinden birisidir. İhracat, ithalat büyük ölçüde ondan etkilenmektedir. Kur politikasının değişmesi halinde Türkiye'de enflasyonla ilgili gelişmelerin belli ölçüde tehlikeye girme olasılığı vardır. Bütün bunları en iyi şekilde değerlendirme mecburiyetiyle karşı karşıyayız. Tablo kaygı verici olmuştur ve ekonomi politikasının ciddi şekilde sorgulanması gereği ortaya çıkmıştır.