কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ () হৈছে মহাকাশলৈ বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিৰে উৎক্ষেপণ কৰা উপগ্ৰহ বিভিন্ন বৈজ্ঞানিক পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা আৰু বৈজ্ঞানিক সা-সুবিধা লাভৰ বাবে ইয়াক উৎক্ষেপণ কৰা হয় মহাকাশলৈ প্ৰথমে কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ কৰিছিল ছোভিয়েট ইউনিয়নে ১৯৫৭ চনৰ ৪ অক্টোবৰত উৎক্ষেপণ কৰা স্পুটনিক-১ নামৰ উপগ্ৰহটোৱেই প্ৰথমটো কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ 
300' -     2012.

দেশভিত্তিক প্ৰথম উৎক্ষেপণ সমূহ
 দেশভিত্তিক প্ৰথম উৎক্ষেপিত কৃত্ৰিম উপগ্ৰহক্ৰম দেশ  বছৰ  ৰকেটৰ নাম  কৃত্ৰিম উপগ্ৰহৰ নাম 1   ১৯৫৭  স্পুটনিক-পিএচ (ৰকেট)  স্পুটনিক-১ 2   ১৯৫৮  জুনো-১  এক্সপ্লোৰাৰ-১ 3   ১৯৬৫  ডায়ামাণ্ট  এষ্টাৰিস্ক 4   ১৯৭০  ল্যাম্বডা-৪এচ (ৰকেট)  ওচুমি 5   ১৯৭০  লং মাৰ্চ-১  ডং ফ্যাং হং-১ 6   ১৯৭১  ব্ল্যাক এযাৰো প্ৰোচপেৰো এক্স-৩ 7   ১৯৮০  চেটেলাইট লাঞ্চ ভিহাইকেল (এচএলভি)  ৰোহিণী 8   ১৯৮৮  চ্যভিত ওফেক-১     ১৯৯২  সোয়ুজ-ইউ  ক'চ'ম'চ 2175 9    ১৯৯২  চাইক্লোন-৩ ষ্ট্ৰেলা 10   ২০০৯  ছাফিৰ-২ অ'মিড
240           .
240 -        2

ভাৰতৰ কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ
ভাৰতৰ কৃত্ৰিম উপগ্ৰহসমূহ প্ৰধানকৈ তিনি প্ৰকাৰৰ :
 বৈজ্ঞানিক অনুসন্ধানমূলক
 ভাৰতীয় জাতীয় কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ ()
 দূৰসংবেদী উপগ্ৰহ ()ভাৰতৰ মহাকাশ কাৰ্যসূচী আৰু আৰ্থসামাজিক উন্নতি, যাদৱ শৰ্মা, বিজ্ঞান জেউতি, ৩৫৩, অক্টোৱৰ-নৱেম্বৰ, ২০০০

ভাৰতৰ কৃত্ৰিম উপগ্ৰহসমূহ
 ক্ৰম উপগ্ৰহৰ নাম প্ৰক্ষেপণ যান তাৰিখ কাৰ্য বা উপগ্ৰহৰ শ্ৰেণী ফলাফল ৰ লিংক ১ আৰ্য্যভট্ট  ১৯-৪-৭৬ বৈজ্ঞানিক সফল  ২ ভাস্কৰ-১  ৭-৬-৭৯ পৃথিৱী পৰ্যবেক্ষণ সফল  ৩ ৰোহিণী -3 ১০-৮-৭৯ পৃথিৱী পৰ্যবেক্ষণ ব্যৰ্থ  ৪ ৰোহিণী -3 ১৮-৭-৮০ পৃথিৱী পৰ্যবেক্ষণ সফল  ৫ ৰোহিণী -3 ৩১-৫-৮১ বৈজ্ঞানিক অধ্যয়ন সফল   ৬ এপল্  ১৯-৬-৮১ যোগাযোগ সফল  ৭ ভাস্কৰ-২  ২০-১১-৮১ পৃথিৱী পৰ্যবেক্ষণ সফল  ৮ -1  ১০-৪-৮২ বহুমুখী ব্যৰ্থ  ৯ ৰোহিণী -3 ১৭-৪-৮৩ বৈজ্ঞানিক সফল  ১০ -1   ৩০-৮-৮৩ বহুমুখী সফল  ১১ -  ২৪-৩-৮৭ প্ৰযুক্তিমূলক ব্যৰ্থ  ১২ -1  ১৭-৩-৮৮ দূৰসংবেদী সফল  ১৩ -  ১৩-৭-৮৮ প্ৰযুক্তিমূলক ব্যৰ্থ  ১৪ -1  ২১-৭-৮৮ বহুমুখী ব্যৰ্থ  ১৫ -1  ১২-৬-৯০ বহুমুখী সফল   ১৬ -1  ২৯-৮-৯১ দূৰসংবেদী সফল  ১৭ -2 -44 10 ২৬-২-৯২  সফল  ১৮ -  ২০-৫-৯২ বৈজ্ঞানিক সফল   ১৯ -2  ১০-৭-৯২ বহুমুখী সফল  ২০ -2  ২৩-৭-৯৩ বহুমুখী সফল   ২১ -1 -1 ২০-৯-৯৩ দূৰসংবেদী ব্যৰ্থ   ২২ -2  ৪-৫-৯৪ বৈজ্ঞানিক সফল   ২৩ -2 -2 ১৫-১০-৯৪ দূৰসংযোগ সফল  ২৪ -2 -44 10-3 ০৭-১২-১৯৯৫ বহুমুখী সফল  ২৫ -1  ২৮-১২-৯৫ দূৰসংবেদী সফল  ২৬ -3 -3 ২১-৩-৯৬ দূৰসংবেদী সফল  ২৭ -2  ৪-৬-৯৭ দূৰসংযোগ সফল  ২৮ -1  ২৯-৯-৯৭ দূৰসংবেদী সফল  ২৯ -2  ৩-৪-৯৯ বহুমুখী সফল  ৩০ -4 -2 ২৬-৫-৯৯ সাগৰীয় অধ্যয়ন সফল  ৩১ -3 -5 ২২-৩-২০০০ বহুমুখী সফল  ৩২ -1 -1 ১৮-৪-২০০১ সফল   ৩৩  -3 ২২-১০-২০০১  সফল   ৩৪ -3 -42 10-3 ২৪-১-২০০২  সফল  ৩৫ -1 () -4 ১২-৯-২০০২  সফল ৩৬  -3 -5 ১০-৪-২০০৩  সফল  ৩৭ -2 -2 ০৮-৫-২০০৩  সফল   ৩৮ -3 -5 ২৮-৯-২০০৩  সফল  ৩৯ -1 (-6) -5 ১৭-১০-২০০৩  সফল   ৪০  -01 ২০-১০-২০০৪  সফল  ৪১  -6 ০৫-৫-২০০৫  সফল   ৪২ -1 -6 ০৫-৫-২০০৫  সফল  ৪৩ -4 -5 ২২-১২-২০০৫  সফল  ৪৪ -4 -02 ১০-৭-২০০৬  ব্যৰ্থ   ৪৫ -2 -7 ১০-১-২০০৭  সফল   ৪৬ (-1) -7 ১০-১-২০০৭  সফল  ৪৭ -4 -5 ১২-৩-২০০৭  সফল  ৪৮ -4 -04 ২-৯-২০০৭  সফল  ৪৯ -2 -9 ২৮-৪-২০০৮  সফল   ৫০ -1 -9 ২৮-৪-২০০৮  সফল  ৫১ -1 -11 ২২-১০-২০০৮  সফল   ৫২ -2 -12 ২০-৪-২০০৯  সফল   ৫৩  -12 ২০-৪-২০০৯  সফল   ৫৪ -2 (-4) -14 ২৩-৯-২০০৯  সফল   ৫৫ -4 -3 ১৫-৪-২০১০  ব্যৰ্থ  ৫৬ -2 -15 ১২-৭-২০১০  সফল   ৫৭ -5  -4 -06 ২৫-১২-২০১০  ব্যৰ্থ  ৫৮ -2 -16 ২০-৪-২০১১  সফল  ৫৯ -8  -4 -5 -202 ২১-৫-২০১১  সফল  ৬০ -12 -17 ১৫-৭-২০১১  সফল  ৬১ - -18 ১২-১০-২০১১  সফল   ৬২ -1 -19 ২৬-৪-২০১২  সফল   ৬৩ -10 -5 -209 ২৯-৯-২০১২  সফল ভাৰতৰ মহাকাশ কাৰ্যসূচী আৰু আৰ্থসামাজিক উন্নতি, যাদৱ শৰ্মা, বিজ্ঞান জেউতি, ৩৫৩, অক্টোৱৰ-নৱেম্বৰ, ২০০০

 তথ্য সংগ্ৰহ 

 বাহ্যিক সংযোগ 

 
        (    )
      -    17000 ,    5-   
    10-    
 '   '                  50 .
           .  .
     
   

 
শ্ৰেণী:উপগ্ৰহ