ইজতেমা (আৰবী: , ইংৰাজী:   ) হৈছে ইছলামিক সংগঠনসমূহে লাখ লাখ মুছলমানৰ সহযোগত আয়োজন কৰা ইছলামিক মণ্ডলী'  ':      : ,       ,  3,     , 2010, . 133,  . ই বিশ্বজুৰি তবলিগী জামাতৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ কাৰণ ই মুছলমানসকলৰ জীৱনত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰে, আৰু বিপুল সংখ্যক লোকে ইজতেমাত লিপ্ত হয়-    ,           "           ?".  ,  (7  2016).   -.  .9  2015 বহু দেশে এই অনুষ্ঠানটো একে ধৰণেৰে উদযাপন কৰে বুলবুল ছিদ্দিকীৰ মতে ইজতেমাত অংশগ্ৰহণে ধৰ্মীয় কৰ্তৃত্ব, মৰ্যাদা আৰু সবলীকৰণ বৃদ্ধি কৰে আৰু ভাতৃত্ববোধ আৰু উম্মাহৰ ধাৰণাটোৰ জৰিয়তে মুছলমান পৰিচয়ত অৰিহণা যোগায়      .  

পাতনি
ইজটেমা হৈছে তবলিগী জামাতৰ বাৰ্ষিক তিনিদিনীয়া জমা দক্ষিণ এছিয়াৰ মুছলমান আৰু ইয়াৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ প্ৰতি ইয়াৰ প্ৰবল আবেদন আছে টি.জে আৰু আনৰ সৈতে তেওঁলোকৰ ব্যৱহাৰত আনফালে এইটো এটা বিশ্বাস নবীকৰণ আন্দোলন টিজে বাৰ্ষিক তিনিদিনীয়াকৈ বহল বিশ্বৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে মণ্ডলীৰ সমাৱেশ অৰ্থাৎ ইজটেমা লাখ লাখ লোকৰ সৈতে ইজটেমা হৈ পৰিছে টি জে আন্দোলনৰ প্ৰতীক ইজটেমা টি.জে কৰ্মীসকলৰ মাজত আৰু ইয়াৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত নোহোৱা অধিক সংখ্যক লোকৰ বাবে জনপ্ৰিয় কিন্তু হজ এটা ফাৰ্জ, আৰ্থিকভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত মুছলমানৰ বাবে বাধ্যতামূলক বৃহৎ সংখ্যক অংশগ্ৰহণকাৰী লোকৰ বাবে ভাৰত, বাংলাদেশ, পাকিস্তানৰ দৰে দেশত ইজ্তেমা বিশ্ব তবলিগ জামাতৰ কৰ্মীসকলৰ বাবে এক বাঞ্ছনীয় তীৰ্থযাত্ৰাৰ অনুষ্ঠান হৈ পৰে কিন্তু ইজটেমাৰ ওপৰত নৃতত্ত্ববিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ কোনো প্ৰমাণ পোৱা নাযায় অধ্যয়নৰ ক্ষেত্ৰ হিচাপে বাংলাদেশ বাছি লোৱাৰ অন্যতম মূল কাৰণ এইটোৱেই ইউৰোপিয়ান জাৰ্নেল অৱ ইকনমিক এণ্ড পলিটিকেল ষ্টাডিজে দেখুৱাইছে যে ইজটেমাত অংশগ্ৰহণ কৰিলে ধৰ্মীয় কৰ্তৃত্ব আৰু মৰ্যাদা বৃদ্ধি পায় যিয়ে সমাজত ধৰ্মীয় সবলীকৰণৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰে

ইতিহাস
প্ৰাথমিক ইতিহাস ইজটেমাৰ পৰম্পৰাৰ আৰম্ভণি হৈছিল মহম্মদ ইলিয়াছ আল-কান্ধলাৱী নামৰ এজন ভাৰতীয় জ্ঞানী আৰু ইয়াৰ আৰম্ভণি হৈছিল স্থানীয় মছজিদত গোট খোৱা ধৰ্মীয় মনোভাৱৰ ব্যক্তিৰ এটা সৰু দল হিচাপে ৪১ বছৰ ধৰি টংগি হৈছে নিৰ্বাচিত স্থান যদিও আন দেশতো একেধৰণৰ কাৰ্যসূচী কম পৰিসৰত অনুষ্ঠিত হয় আজিকালি ভাৰততো এনে মণ্ডলী সংগঠনৰ বাবে অতি জনপ্ৰিয় স্থান বুলি গণ্য কৰা হৈছে ইজটেমা অৰাজনৈতিক, আৰু সেয়েহে ই সকলো বুজাবুজিৰ মানুহক আকৰ্ষণ কৰে মুছলমান সমাজৰ আধ্যাত্মিক প্ৰশংসা, উচ্চতা আৰু কল্যাণৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় এই অপৰিসীম জনপ্ৰিয় কাৰ্যসূচীয়ে বিভিন্ন দেশৰ জনসাধাৰণক অন্য দেশৰ মুছলমানসকলৰ সৈতে মত বিনিময় কৰাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে আৰু ইয়াত সাধাৰণতে বিশিষ্ট ৰাজনৈতিক ব্যক্তিসকলে অংশগ্ৰহণ কৰে ১৯২৭ চনৰ আশে-পাশে টি জে বংগ অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰে দ্য লাইটৰ উপ-সম্পাদক মৌলভি আবুল হায়াতৰ সচিবতাত প্ৰথম বংগ প্ৰাদেশিক তবলিগী সমিতি গঠন কৰা হয় (ডে, ১৯৯৮) কিন্তু ১৯৪৭ চনত ভাৰত উপমহাদেশ বিভাজনৰ ঠিক পিছতেই এই আন্দোলনে পূব পাকিস্তানত (বৰ্তমান বাংলাদেশ) প্ৰৱেশ ঘটায় (সিকান্দ, ২০০২) এই সময়ছোৱাত উপমহাদেশখনৰ তিনিটা অংশত তিনিটা ইজটেমা কেন্দ্ৰৰ বিকাশ ঘটিছিল ভাৰতত ভূপাল, পাকিস্তানৰ ৰাইৱিণ্ড আৰু পূব পাকিস্তানৰ ঢাকা (বৰ্তমান বাংলাদেশ) এই সময়ছোৱাত টি জেই বিভিন্ন পটভূমিৰ লোকক নিযুক্তি দিবলৈ সক্ষম হৈছিল পূব পাকিস্তানত টি জেৰ এই প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত পেছাদাৰী শ্ৰেণীৰ বহু লোক আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰী টি জেৰ সৈতে জড়িত আছিল মৌলানা আবুল হাছান আলী নাদৱীয়ে মৌলানা ইলিয়াছৰ জীৱনীত উল্লেখ কৰিছে যে ১৯৩০ চনত তেওঁলোকৰ বাৰ্ষিক ইজ্তেমা মেৱাটত হৈছিল আৰু ইজটেমাৰ বাবে তেওঁলোকৰ এটা নিৰ্দিষ্ট স্থান আছিল মৌলানা ইলিয়াছে এই ইজটেমাবোৰত নিয়মিতভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল ১৯৪১ চনৰ ২৮ চনৰ পৰা ৩০ নৱেম্বৰলৈকে গৌৰগানো জিলাৰ নুহত আটাইতকৈ ডাঙৰ ইজটেমা অনুষ্ঠিত হৈছিল (নাডভি, ২০০৬:১১৮) সেইটোৱেই আছিল অংশগ্ৰহণকাৰী ভক্তৰ সংখ্যাৰ ক্ষেত্ৰত উল্লেখযোগ্য ইজটেমা নদৱী (২০০৬)ৰ মতে সেই ইজতেমাত প্ৰায় ২০-২৫ হাজাৰ মানুহ আছিল এই ইজ্তেমা বহু দিশত সফল হৈছিল; ইয়াৰে এটা হল ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাই যেনে খোৰ্জা, আলিগড়, আগ্ৰা, বুলণ্ড চহৰ, মিৰাথ, পানীপাঠ, শোণীপাঠ আদিলৈ বহুতো জামাত পঠিয়াব পৰাটো১৯৪৩ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁলোকে কৰাচীত (এখন ডাঙৰ চহৰ) এটা জামাত পঠিয়াইছিল পাকিস্তানৰ) পূব পাকিস্তানত (বৰ্তমান বাংলাদেশ) অনুষ্ঠিত হোৱা প্ৰথম ইজতেমা ১৯৫৪ চনত বাংলাদেশৰ ৰাজধানী ঢাকাত অনুষ্ঠিত হৈছিল সেই বছৰৰ শেষৰ ফালে তেওঁলোকে বাংলাদেশৰ দক্ষিণ-পশ্চিম জিলা খুলনাত আন এক বৃহৎ ইজটেমাৰ আয়োজন কৰিছিল তেতিয়াৰ পৰাই তেওঁলোকে প্ৰতি বছৰে নিয়মীয়াকৈ ইজ্তেমাৰ আয়োজন কৰি আহিছে এই সময়ছোৱাত বাংলাদেশৰ টি জেৰ কেন্দ্ৰটো লালবাগ শ্বাহী মছজিদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছিল স্থানৰ সীমিত হোৱাৰ বাবে তেওঁলোকে বৰ্তমানৰ স্থান কাক্ৰাইললৈ গুচি যাবলগীয়া হৈছিল বাংলাদেশত টি জেৰ পটভূমি, ১৯৫৪ চনত প্ৰায় ১৫-২০ হাজাৰ অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে প্ৰথম ইজটেমাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল কিন্তু ১৯৬৫ চনলৈকে আনকি কাকৰাইলও ইজটেমাৰ বাবে অতি সৰু হৈ পৰিছিল সেয়ে ইজতেমাৰ বাবে নতুন ঠাইৰ কথা ভাবিব লগা হল সেই বছৰতে তেওঁলোকে ঢাকাৰ ওচৰৰ টংগীত স্থান সলনি কৰিবলগীয়া হৈছিল তেতিয়াৰ পৰাই টি জেই নিয়মিতভাৱে টংগীত ইজটেমাৰ আয়োজন কৰি আহিছে 

 তথ্য উৎস 
বহিঃ সংযোগ 

শ্ৰেণী:ইছলাম ধৰ্ম