সংকোষকেন্দ্ৰীয় বা ইউকেৰিয়ট (; ( বা  বা  বা ) বুলিলে সেইবোৰ জীৱক বুজায়, যিবোৰৰ কোষৰ কোষকেন্দ্ৰত কোষ কেন্দ্ৰ আৱৰণ আৰু প্ৰায়ভাগ কোষৰ অংগত কোষাংগবৰণ দ্বাৰা আবৃত থাকে ইয়াৰ উপৰি এনেধৰণৰ কোষৰ ডি.এন.এত হিষ্ট'ন প্ৰ'টিন নামৰ প্ৰ'টিন বিধ পোৱা যায়

এই জীৱবোৰ ইউকেৰিয়া বা ইউকেৰিয়টা শ্ৰেণীবিন্যাসৰ অন্তৰ্গত এই জীৱৰ মূল বৈশিষ্ট্য হল এই যে, ইহঁতৰ কোষ পৰ্দা-বেষ্টিত কোষকেন্দ্ৰ সহ অন্যান্য অঙ্গাণু থাকে, যিয়ে ইহঁতক প্ৰ'কোষকেন্দ্ৰীয় জীৱ পৰা পৃথক কৰে এই কোষত কোষকেন্দ্ৰৰ উপস্থিতিৰ কাৰণে এই জীৱবোৰৰ নামকৰণ ইউকেৰিয়ট দিয়া হৈছে, যি গ্ৰীক শব্দ  (ইউ) আৰু  (কেৰিউন) পৰা আহিছে কোষকেন্দ্ৰৰ উপৰিও এনে জীৱৰ কোষত থকা অন্য আৱৰণযুক্ত অঙ্গাণুবোৰ হল, মাইটকণ্ড্ৰিয়া আৰু গল্গি বস্তু ইয়াৰোপৰি উদ্ভিদত ক্লোৰ'প্লাষ্ট নামৰ এক ধৰণৰ অঙ্গাণু থাকে সংকোষকেন্দ্ৰীয় জীৱ এককোষী বা বহুকোষী হব পাৰে বহুকোষী জীৱৰ বিভিন্ন ধৰণৰ কোষৰ দ্বাৰা গঠিত অনেক ধৰণৰ কলা থাকে 

সংকোষকেন্দ্ৰীয় জীৱই মাইট'চিছৰ মাধ্যমেৰে অযৌন প্ৰজনন আৰু মিঅ'চিছৰ মাধ্যমেৰে যৌন প্ৰজনন কৰে অযৌন প্ৰজননৰ ক্ষেত্ৰত ই কোষ বিভাজন হৈ জিনগতভাৱে অভিন্ন দুটা কোষ উৎপন্ন হয় যৌন প্ৰজননৰ ক্ষেত্ৰত এটা কোষে ডিএনএ ৰেপ্লিকেছন আৰু তাৰ পিছত দুবাৰ কোষ বিভাজনৰ ফলত চাৰিটা নতুন কোষৰ উৎপন্ন কৰে, যাৰ প্ৰত্যেকৰে মূল কোষৰ ক্ৰম'জমৰ অৰ্ধেক সংখ্যক ক্ৰ'মজম থাকে এই অপত্য কোষবোৰে জননকোষ হিচাপে কাম কৰে 

সমগ্ৰ জীৱজগতৰ তুলনাত সংকোষকেন্দ্ৰীয় জীৱৰ সংখ্যা তেনেই নগণ্য, আনকি মানবদেহৰ সমস্ত কোষৰ সংখ্যা মানুহৰ অন্ত্ৰত বাসকৰা বেক্টেৰিয়াৰ সংখ্যাতকৈও কম কিন্তু সংকোষকেন্দ্ৰীয় জীৱৰ অধিকাংশ সদস্যৰ আকৃতি ডাঙৰ হোৱাৰ কাৰণে সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি সিহঁতৰ সমষ্টিগত জৈৱভৰ প্ৰ'কোষকেন্দ্ৰী জীৱৰ প্ৰায় সমান বুলিব পাৰি

বৈশিষ্ট্য
সংকোষকেন্দ্ৰীয় কোষবোৰ প্ৰ'কোষকেন্দ্ৰীয় কোষবোৰৰ তুলনাত যথেষ্ট ডাঙৰ এই কোষত অন্তঃআৱৰণী যুক্ত বিভিন্ন অঙ্গাণু আৰু মাইক্ৰ'টিবিউল, মাইক্ৰ'ফিলামেণ্ট আৰু ইণ্টাৰমিডিয়েট ফিলামেণ্টৰ দ্বাৰা গঠিত কোষ-কঙ্কাল থাকে এই কোষৰ ডিএনএ কুণ্ডুলীকৃত অবস্থাত ক্ৰ'ম'জম গঠন কৰে, যিবোৰ কেন্দ্ৰ বিভাজনৰ সময় বিভক্ত হৈ পৃথক হৈ যায় 

অন্তঃআৱৰণী
350সংকোষকেন্দ্ৰীয় কোষৰ অন্তঃআৱৰণী তন্ত্ৰ
সংকোষকেন্দ্ৰীয় কোষবোৰত থকা আৱৰণীসমূহক বৰ্তমান সমষ্টিগত ভাবে অন্তঃআৱৰণী তন্ত্ৰ বোলা হয় কোষৰ কোষকেন্দ্ৰত কোষ কেন্দ্ৰ আৱৰণ নামৰ এক অসংখ্য ছিদ্ৰযুক্ত দ্বিস্তৰীয় অন্তঃআৱৰণীৰ দ্বাৰা বেষ্টিত থাকে, যাৰ মাজেদি বিভিন্ন কোষীয় উপাদান কোষকেন্দ্ৰৰ ভিতৰ বা বাহিৰলৈ যাব পাৰে এই আৱৰণীৰ পৰা বিভিন্ন চেপেটা আৰু নলাকৃতিৰ অংশ এণ্ডোপ্লাজনিক ৰেটিকুলাম গঠন হয়, যি কোষৰ প্ৰ'টিন পৰিবহণত সহায় কৰে ৰাইব'জম নামৰ অঙ্গাণু এণ্ডোপ্লাজমিক ৰেটিকুলামৰ লগত যুক্ত হৈ প্ৰ'টিন তৈয়াৰ কৰে উৎপন্ন প্ৰ'টিন এণ্ডোপ্লাজমিক ৰেটিকুলামৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি ভেচিকল বা ক্ষুদ্ৰ থলিৰ মাজেদি পৰিবাহিত হৈ গল্গি সংঘ নামৰ চেপেটা থলিৰ দৰে আকৃতি বিশিষ্ট অঙ্গাণুত জমা হয় আৰু পুনৰ্গঠিত হয় 

বিভিন্ন ধৰণৰ ভেছিকলে বিভিন্ন ধৰণৰ কাম সম্পাদন হয় যেনে, লাইছ'জমত থকা উৎসেচকে প্ৰ'টিন ভাঙি সৰল অণুত পৰিণত কৰাত সহায় কৰে পাৰক্সিজম নামৰ ভেছিকলে কোষৰ পক্ষে ক্ষতিকাৰক পাৰক্সাইড ভাঙি পেলাই কিছুমান প্ৰ'টজ'ৱাৰ কোষত এক্সট্ৰুজম নামৰ সংকোচনশীল ভেছিকল থাকে যিবোৰে কোষৰ অতিৰিক্ত পানী কোষৰ বাহিৰলৈ নিক্ষেপ কৰাত সহায় কৰে উচ্চ শ্ৰেণীৰ উদ্ভিদৰ কোষৰ অধিকাংশ আয়তন ইয়াত থকা বৃহদাকৃতিৰ ভেকীউল বা বায়ুমোনাৰ দ্বাৰা পৰিপূৰ্ণ হৈ থাকে যিবোৰে কোষৰ অভিস্ৰৱণ চাপ বজায় ৰখাত সহায় কৰে 

 মাইটকণ্ড্ৰিয়া আৰু ক্ল'ৰ'প্লাষ্ট
400মাইটকণ্ড্ৰিয়াৰ সৰলীকৃত গঠন
প্ৰায় সমস্ত সংকোষকেন্দ্ৰীয় কোষত মাইটকণ্ড্ৰিয়া নামৰ এক অঙ্গাণু থাকে এই অঙ্গাণুবোৰত এডেন'চিন ট্ৰাইফছফেট নামৰ অণু উৎপন্ন হয়, যি কোষৰ শক্তি সৰবৰাহ কৰে এই অঙ্গাণুবোৰ দ্বি-স্তৰযুক্ত লিপিড অণুৰ দ্বাৰা গঠিত আৱৰণৰ দ্বাৰা বেষ্টিত থাকে যাৰ ভিতৰৰ স্তৰত থকা মাইটকণ্ড্ৰিয়াৰ ভিতৰত ক্ৰিষ্টি নামৰ ভাঁজ থাকে মাইটকণ্ড্ৰিয়াৰ নিজস্ব ডিএনএ থাকে দেখা যায় যে, প্ৰ'টিঅ'বেক্টেৰিয়া নামৰ এক প্ৰকাৰৰ অন্তঃমিথ'জীৱি প্ৰ'কোষকেন্দ্ৰীক জীৱ সংকোষকেন্দ্ৰীয় কোষত প্ৰৱেশ কৰি মাইটকণ্ড্ৰিয়া নামৰ অঙ্গাণুত পৰিণত হয় 

উদ্ভিদ আৰু বহু শেলাইৰ কোষত ক্ল'ৰ'প্লাষ্ট নামৰ অঙ্গাণু থাকে, যি ছাইন'বেক্টেৰিয়া নামৰ এক প্ৰকাৰৰ অন্তঃমিথ'জীৱি প্ৰ'কোষকেন্দ্ৰী জীৱ এইবোৰ কোষত প্ৰৱেশ কৰাৰ ফলত গঠিত হয় এইবোৰ অঙ্গাণুত ক্ল'ৰফিল নামৰ এক ধৰণৰ জৈৱ অণু থাকে যি সালোকসংশ্লেষণ পদ্ধতিৰ দ্বাৰা গ্লুক'জ উৎপন্ন কৰাত সহায় কৰে 

 প্ৰজনন 
সংকোষকেন্দ্ৰীয় জীৱই মাইট'চিছৰ মাধ্যমেৰে অযৌন প্ৰজনন আৰু মিঅ'চিছৰ মাধ্যমেৰে যৌন প্ৰজনন কৰে অযৌন প্ৰজননৰ ক্ষেত্ৰত ই কোষ বিভাজন হৈ জিনগতভাৱে অভিন্ন দুটা কোষ উৎপন্ন হয় যৌন প্ৰজননৰ ক্ষেত্ৰত এটা কোষে ডিএনএ ৰেপ্লিকেছন আৰু তাৰ পিছত দুবাৰ কোষ বিভাজনৰ ফলত চাৰিটা নতুন কোষৰ উৎপন্ন কৰে, যাৰ প্ৰত্যেকৰে মূল কোষৰ ক্ৰম'জমৰ অৰ্ধেক সংখ্যক ক্ৰ'মজম থাকে এই অপত্য কোষবোৰে জননকোষ হিচাপে কাম কৰে 

যৌন প্ৰজননৰ বিৱৰ্তন প্ৰতি সংকোষকেন্দ্ৰীয় জীৱৰ প্ৰাচীন আৰু মৌলিক বৈশিষ্ট্য পৰিলক্ষিত হয় ডাক্স আৰু ৰ'জাৰৰ মতে, প্ৰথম দিশৰ সংকোষকেন্দ্ৰীয় জীৱৰ মাজত ঐচ্ছিক প্ৰজননৰ ভূমিকা আছিল পূৰ্ৱতে অযৌন প্ৰাণীৰূপে চিহ্নিত ট্ৰাইকম'নাছ ভাজাইনালিছ আৰু জিয়াৰ্ডিয়া ইণ্টেষ্টিনালিছৰ দেহত মিঅ'চিছৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় জিনৰ অৱস্থিত দেখা পোৱা যায়

 শ্ৰেণীবিন্যাস 

পাঁচ মহাদল
এডল আৰু বাৰ্কিয়ে ফাইল'জেনেটিক প্ৰমাণ, জিন স্বাক্ষৰ আৰু অঙ্গসংস্থানগত বৈশিষ্ট্যৰ ভিত্তিত সংকোষকেন্দ্ৰীয় জীৱেৰ জীৱনবৃক্ষ ৰচনা কৰিছিল 

কোনো কোনো বিশ্লেষণত হ্যাক্ৰোবিয়া দলটোক (হ্যাপ্টোফাইটা  ক্ৰায়োফাইটা) আৰ্কিপ্লাষ্টিডা মহাদলৰ ওচৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা দেখা যায় ইয়াৰোপৰি, বৰ্তমানৰ কিছু গবেষণাৰ মতে হ্যাপ্টোফাইটা আৰু ক্ৰায়োফাইটাই একে মন'ফাইলি গঠন নকৰে হ্যাপ্টোফাইটা এছএআৰ মহাদলৰ আৰু ক্ৰায়োফাইটা আৰ্কিপ্লাষ্টিডা মহাদলৰ অন্তৰ্ভুক্ত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে

পূৰ্ৱৰ দৰেই, দুটা ফ্লেজেলা আৰু এই ফ্লেজেলা যুক্ত দুই ধৰণৰ পূৰ্বপুৰুষৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি সংকোষকেন্দ্ৰীয় জীৱক বাইকোণ্ট (আৰ্কিপ্লাষ্টিডা  এসএআৰ মহাদল  এক্সক্যাভেটা) আৰু ইউনিকোণ্ট (অ্যামিবোজোয়া  ওপিস্থোটোকোণ্ট) নামৰ দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে ২০১২ চনৰ এক গবেষণাত প্ৰায় একে ধৰণৰ শ্ৰেণীবিভাগ কৰা হৈছিল

 কেভেলিয়ৰ-স্মিথ বৃক্ষ 
২০১০-, . (2010).            .  , 6(3), 342-345., ২০১৩-, . (2013).      ,   ,       , ,  .    , 49(2), 115-178. আৰু ২০১৪ চনত-, ., , . ., , . ., , ., -, . .,  , . (2014).           (, , )  .    , 81, 71-85. তলত দিয়া ধৰণে সংকোষকেন্দ্ৰীয় জীৱৰ শ্ৰেণীবিভাগ কৰা হৈছিল 

অন্যান্য মতবাদ 
২০০৯ চনত ৰোগোজিনে আৰ্কিঅ'প্লাষ্টিডা আৰু অন্যান্য সংকোষকেন্দ্ৰীয় জীৱৰ মাজত সুস্পষ্ট বিভাজন কৰিছিল

২০০৯ চনৰ এই গবেষণাপত্ৰৰ পূৰ্ৱৰ সূত্ৰবোৰ বিশ্লেষণ কৰি আৰু নতুনকৈ বিশ্লেষণ কৰি তলৰ শ্ৰেণীবিভাগটো কৰা হয়

তথ্য সংগ্ৰহ

লগতে পঢ়ক 
, ..  , .. (1999)     . . . ., 2, 535-541.
, .. (2005)     --       .  , 57, 539-547.
, .., , ., , .  , .. (2002)        :      . . . ., 20, 62-66.
, ..  , .. (1993)      '  :     . . . . . , 90, 11558-11562.
, .., , .., -, .  , .. (2000)  -        . , 290, 972-977.
, ., , ., , ., , ., , ., , ., , ., , ., , ., , .  , . (2002)    100         : , ,  . . . . .   , 99, 1414-1419.
, ., , ., -, ., , ., , ..,   , ., , .  -, . (2005)         . , 156, 149-161.
, .., , ..  , .. (2007)     ()    90  . . . ., 54, 86-92.
, ., -, ., , ., , ., , .., , ..  , . (2007)     .  , 2, 790.
, ., -, .  , . (2008)     ''    . . ., 4(4), 366-369.
-, . (1987)      .  , ..., , ..  , . (.),     .   , , . 339-353.
-, . (1998)   -   . . . . . ., 73, 203-266.
-, . (1999)         : , ,         . . . ., 46, 347-366.
-, . (2002)          . . . . . ., 52, 297-354.
-, . (2003)     -   . . . ., 39, 338-348.
-, . (2004)     :   ,   .  , ..  , . (.), ,    .   , , . 71-103.
-, .  , .. (2003)       (). , 154, 341-358.
, ., , ., , ., , ., , ., , .., , ., , ., -, .  , .. (2001)         . , 410, 1091-1016.
, .. (2006)         . . . . . .  . ., 361, 1055-1067.
, .., , ., , ., , ., , .  , . (2003)         -   . . . ., 20, 1881-1886.
, .., , .., , ..  , .. (2001) -, -           . . . ., 18, 418-426.
, .., , ., , .., , .., , ..  , .. (2006)       : '  . . . . . , 103, 9566-9571.
, .., , ., , ., , ., , .., , .., , .., , .., , ., , ., , ., , .  , . (1989)     -:      . . . . . , 86, 6661-6665.
, .., , ..  , .. (2008)  . . . . ., 59, 491-517.
, .., , .  , .. (1999)  . , 283, 1476-1481.
, ..  , .. (1982)      ?  ., 46, 1-42.
, .., , ..  , . (2004)   . . . ., 38, 477-524.
, .., , .., , ., -, ., , ..  , . (2007)                . . . ., 24, 1702-1713.
, .., , ., , .., , .   , .. (2004)               .              . . . ., 59, 464-477.
, ..  , .. (2003) -, - -3-  ()       . . . ., 20, 1730-1735.
, .. (1996)         . . . , 1301, 7-56.
, ..  , .. (1999)   . . .  .  . ., 50, 473-503.
, ., , .., , ..  , .. (1994)          .   ., 22, 465-469.
, ., , .  , .. (2005)       -      . . . ., 22, 2142-2146.
, ., , .-., , ., , .  , . (1989)    , ,         . . . . . , 86, 9355-9359.
, .., , ., , ..  , .. (2007)           . , 445, 426-428.
, .. (2001)        :     ? . . ., 18, 1551-1557.
, .. (2004)          . . . ., 91, 1481-1493.
, .. (2009)         . .  .,  .
, .., , ., , .., , .., , .., , .., , ..  , .. (2005)    .  . ., 20, 670-676.
, .., , ..  , . (1999)        . . . ., 33, 351-397.
, .., , ..  , .. (2007)       . , 29, 987-1000.
, ., , ., , ., , ., , ., , .  , . (1999)           - . . ., 380, 1157-1166.
, .  , . (2000)    - :     .  . ., 25, 352-356.
, ., , .., , ..  , . (2003)             . . . . . ., 53, 1735 - 1739.
, . (1981)    . . .   .,  .
, .. (1999)       . . . . ., 2, 513-519.
, .., , .., , .., -, ., , ..  , .. (1997)  :     .  ., 13, 46-49.
, .., , .., , .., -, ., -, ., , ., , .  , .. (2008)          . . . ., 276, 597-604.
, .,  , .  , . (2000)          . , 405, 69-72.
, .,   , ., , ., -, ., , .  -, . (2007)   :  -  -       ,   . . . ., 44, 255-266.
, . (1993)  . . . ., 139, 2879-2889.
, .., , ., , .., , ., , ., , .., , .., , ..  , . (2004)        ,      . . . . . , 101, 8066-8071.
, .., , .  , . (2008)             . . ., 18, 410-418.
, .  , . (2005)     ? , 310, 287.
, .., , .  , .. (2007)            . . ., 17, 887-891.
, .., , ..  , .. (2004)    -1,6-  ()       . . , 3, 1169-1175.
, ., , ., , .  , . (2004) -           ' . , 155, 53-63.
, .., , .., , .., , ., , .., , .., , .., , .  , .. (1996)         - . . . . . , 93, 11907-11912.
, ..,  , .., , .., , .., , .., , .., , .., , ..  , .. (2004)   :         . . . ., 2, 203-216.
, ..  , . (2004)      .  ., 20, 555-562.
-, ., , ..  , . (2007)           . . . ., 41, 147-168.
, ..  , .. (2006)       :                .  ., 4, 31.
, ..  -, . (2005)         . , 436, 1113-1118.
-, ., , ., , .., , ., , ., , ., , .., , .  , .. (2005)     :  ,  ,  .  , 15, 1325-1330.
-, ., , ., , ., , .., , .., , .  , .. (2007)     :       . . ., 17, 1420-1425.
, .. (1999)      . . ., 154, 146-163.
, .., , .., , ., , ..  , .. (2007)         :          . . . ., 24, 54-62.
, ., , ., , .  , . (2001)  -   : ,   . . . . ., 5, 535-540.
-, ., , .., , ..  , .. (2006)                 . . . ., 53, 379-384.
, .., , .., , ., , ., , .., , ., , .  , .. (2008)                . . . . . , 105, 17867-17871.
, .. (2003)  ,          (). . . . . ., 53, 1759-1777.
, .., , .  , .. (2006)            "" . . . ., 23, 615-625.
, ..  , .. (2001)      :     . . . ., 48, 480-492.
, ..  , .. (2002)  :       .  , 12, 691-693.
, .., , .., , .., , .., , .., , .., , ..  , .. (2002)    "-" :          . . . ., 19, 1782-1791.
, ...  , .. (1999)      ()     " ". . . ., 35, 353-370.
, .. (1989)          . . ., 29, 487-499.
, .., , ..  , .. (1986)     -  . . . . . , 83, 1383-1387.
, .. (1970)            . . . . ., 20, 1-38.
, .  -, . (2002)          . , 297, 89-91.
, .  -, . (2003)       . . ., 13, 665-666.
, .., , .  , .. (2006)       . . . ., 23, 93-106.
, .. (1978)             . , 10, 67-89.
, ., , .  , .. (1999)  ,            . . ., 32, 1013-1021.
, . (1997)      . . . . ., 11, 13-52.
, ., , .., , ..  , .. (1999)              . . . ., 46, 327-338.
  , .  , . (2005)  .  ., 6, 525-530.
  , ., , .  , .. (2005) -     . . . ., 244, 175-225.
, .., , ., , ..  , .. (1993)     :     . , 260, 340-342.
, ...  , .. (2003)       . . ., 54, 9-67.
, .. (2002)    . . . ., 319, 257-274.
, .. (1987)  . . ., 51, 221-271.
, ..  , .. (1977)      :   . . . . . , 74, 5088-5090.
, .., , .  , .. (1990)      :     , ,  . . . . . , 87, 4576-4579.
, .., , .., , .  , . (2002)  ,        . . . . . , 99, 15507-15512.

বহিঃসংযোগ

 ট্ৰি অব লাইফ ওয়েবসাইটে সংকোষকেন্দ্ৰীয় জীৱ  
 

শ্ৰেণী:জীৱবিজ্ঞান