দীঘলনেজী হাঁহ  (, বৈজ্ঞানিক নাম- ) সমগ্ৰ বিশ্বতে বহুলভাৱে বিস্তৃত হৈ থকা এবিধ হাঁহৰ প্ৰজাতি৷ ই সাধাৰণতে ইউৰোপ, এছিয়া আৰু উত্তৰ আমেৰিকাত প্ৰজনন কৰে আৰু শীতকালত বিষুৱীয় অঞ্চলসমূহলৈ পৰিভ্ৰমণ কৰে৷ ইয়াৰ মতা হাঁহটোৰ দীঘল আৰু জোঙা নেজডালৰ বাবে অসমীয়াত 'দীঘলনেজী' আৰু ইংৰাজীত '" বুলি কোৱা হয়৷ 

টেক্সন'মি
এই প্ৰজাতিটো পোনপ্ৰথমে কাৰ্ল লিনিয়াছে () ১৭৫৮ চনত তেওঁৰ চিষ্টেমা নেচুৰী ( ) গ্ৰন্থত উল্লেখ কৰিছিল৷  ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নামটো দুটা লেটিন ভাষাৰ শব্দৰ পৰা লোৱা হৈছে, ৰ অৰ্থ "হাঁহ" আৰু  ৰ উৎস হৈছে , যাৰ অৰ্থ জোঙা ()৷ গতিকে ইংৰাজী নামৰ দৰে বৈজ্ঞানিক নামটোও ইয়াৰ জোঙা নেজৰ ভিত্তিত দিয়া হৈছে৷..,    .  13  2008

বিৱৰণ
মতা দীঘলনেজী হাঁহ
দীঘলনেজী এবিধ ডাঙৰ আকাৰৰ হাঁহ৷ ইয়াৰ ডেউকাৰ দৈৰ্ঘ্য ২৩.৬-২৮.২ ছে:মি:৷ , ., , .  , . (1992)       .  1:   .  , . মতা দীঘলনেজী হাঁহৰ দেহৰ দৈৰ্ঘ্য ৫৯-৭৬ ছে:মি: আৰু ওজন প্ৰায় ৪৫০-১৩৬০ গ্ৰাম পৰ্যন্ত হয়৷ আনহাতে মাইকী হাঁহৰ দেহৰ দৈৰ্ঘ্য ৫১-৬৪ ছে:মি: আৰু ওজন ৪৫৪-১১৩৫ গ্ৰাম হোৱা দেখা যায়৷  প্ৰজননৰ সময়ত মতা দীঘলনেজীৰ মূৰৰ ৰং চকলেটী-মুগা আৰু বুকু বগা হৈ পৰে৷ ইয়াৰ দেহৰ ওপৰ অংশ মটীয়া৷   দীঘলনেজীৰ ঠোঁট নীলা আৰু ঠেং দুখন নীলা-মুগা৷ 

পূণৰ্বয়স্ক মাইকী দীঘলনেজীৰ শেঁতা মুগা বৰণৰ৷ ইয়াৰ নেজ মতা হাঁহতকৈ চুটি৷  ইয়াৰ দেহৰ গঠন, দীঘল ডিঙি আৰু দীঘলীয়া মুগা ঠোঁটৰ সহায়ত চিনাক্ত কৰিব পাৰি৷  দীঘলনেজী মাটিত খোজকঢ়া আৰু পানীত সাঁতোৰা দুয়োটাতে পাৰ্গত৷ ই বৰ বেগেৰে উৰিবও পাৰে৷, ; , , , ; , . (2001).   .   .  489  0-691-05054-6

মতা দীঘলনেজীৰ মাতটো হুইছেলৰ দৰে- কোমল 'প্ৰু-উ-প- প্ৰু-উ-প' ধৰণৰ৷ আনহাতে মাইকীজনীৰ মাতটো ডাঙৰৰ পৰা সৰু হৈ যোৱা 'কোৱেক' ধৰণৰ৷

বিতৰণ আৰু বাসস্থান
শীতকালত ভাৰতলৈ পৰিভ্ৰমণ কৰা দীঘলনেজী হাঁহ
  

এই হাঁহৰ প্ৰজাতিটোৱে ইউৰেছিয়াৰ উত্তৰৰ অঞ্চল সমূহৰ পৰা প'লেণ্ড, মংগোলিয়া,কানাডা, আলাস্কা, আমেৰিকা আদি দেশত প্ৰজনন কৰে৷  ৷ সাধাৰণতে ই বিষুৱীয় অঞ্চল যেনে পানামা, আফ্ৰিকা আৰু দক্ষিণ এছিয়া লৈ শীতকালত পৰিভ্ৰমণ কৰে৷ তাৰোপৰি কিছুসংখ্যক দীঘলনেজী হাঁহে প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ বিভিন্ন দ্বীপসমূহ যেনে- হাৱাই দ্বীপপুঞ্জলৈ পৰিভ্ৰমণ কৰা দেখা যায়৷ 

দীঘলনেজীয়ে সাধাৰণতে মুকলি জলাশয় যেনে, পানীপূৰ্ণ ঘাঁহনি, হ্ৰদ আদিত বাস কৰে৷ ইহঁতে সাধাৰণতে জাক পাতি চৰে৷ প্ৰায়ে নিজৰ প্ৰজাতিৰ বাহিৰেও অন্য প্ৰজাতিৰ হাঁহৰ লগত একেলগে খাদ্যৰ সন্ধান কৰে৷ 

আচৰণ
প্ৰজনন
এযোৰ মতা-মাইকী দীঘলনেজী হাঁহ
দীঘলনেজীৰ মতা-মাইকী উভয়ে এবছৰ বয়সত পূৰ্ণবয়স্ক হৈ উঠে৷ মাইকী চৰাইজনীক মতা দীঘলনেজীয়ে কাষে কাষে সাঁতুৰি, মূৰ তললৈ কৰি আৰু নেজ দাঙি আকৰ্ষিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে৷

এপ্ৰিল আৰু জুন মাহত ইহঁতে সাধাৰণতে প্ৰজনন কৰে৷ ই পানীৰ পৰা কিছু আঁতৰত শুকান অঞ্চলত মাটিত বাহ সাজে৷ বাহটো সাজিবলৈ ই উদ্ভিদৰ বিভিন্ন অংশ ব্যৱহাৰ কৰে৷ মাইকী দীঘলনেজীয়ে সাতৰ পৰা নটাকৈ ক্ৰীম ৰঙৰ কণী পাৰে৷ প্ৰথমবাৰত কণীকেইটা চিকাৰীৰ আক্ৰমণত ধ্বংস হ'লে মাইকীজনীয়ে আকৌ জুলাই মাহত কণী পৰা দেখা যায়৷

মাইকীজনীয়ে অকলেশৰেই কণীৰ যত্ন লয় আৰু উমনি দিয়ে৷ কণী ফুটি ওলোৱা পোৱালিৰ চকু মেল খাই থাকে আৰু জন্মৰ পিছতে খোজ দিব পৰা হয়৷

খাদ্য
দীঘলনেজীয়ে অগভীৰ পানীত আন্ধাৰ হোৱাৰ পিছত ডুব দি দি খাদ্যৰ সন্ধান কৰে৷ সেয়ে ই দিনৰ বেছিভাগ সময় জিৰণি লৈ থাকে৷ ইয়াৰ দীঘল ডিঙিটোৱে পানীত ডুব দি তলৰ পৰা খাদ্য বিচাৰি অনাত বিশেষভাৱে সহায় কৰে৷

দীঘলনেজীয়ে প্ৰধানকৈ জলজ উদ্ভিদৰ বিভিন্ন অংশ যেনে শিপা, গুটি আদি খাই জীয়াই থাকে৷ প্ৰজনন কালত ই অৱশ্যে বিভিন্ন অমেৰুদণ্ডী প্ৰাণীও খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰে৷ 

স্থিতি
দীঘলনেজী সমগ্ৰ বিশ্বতে বহুল ভাৱে বিস্তৃত হৈ আছে আৰু বৰ্তমান ইয়াৰ সংখ্যা ৫.৩-৫.৪ নিযুত বুলি ধাৰণা কৰা হয়৷  সেয়ে আই. ইউ. চি. এন এ ইয়াক সংকটৰ পৰা মুক্ত বুলি স্বীকৃতি দিছে৷

তথ্যসূত্ৰ

বাহ্যিক সংযোগ
   ,        
 

শ্ৰেণী:হাঁহ
শ্ৰেণী:জীৱবিজ্ঞান