কণ্টকচৰ্মী বা একাইন'ডাৰ্মাটা হৈছে প্ৰাণীজগতৰ অন্যতম এটা প্ৰধান পৰ্ব একাইন'ডাৰ্মাটা পৰ্বৰ অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰাণীবোৰক একাইন'ডাৰ্ম বোলে গ্ৰীক শব্দ  অৰ্থ  বা কাঁইট আৰু  অৰ্থ  তথা ত্বকৰ পৰা একাইন'ডাৰ্মাটা শব্দটি আহৰণ কৰা হৈছে সেইবাবে ইহঁতক সাধাৰণভাৱে কণ্টকচৰ্মী চৰ্মী বোলে

বৈশিষ্ট্য
অখণ্ডিত দেহৰ বহিৰ্ভাগ চূণেৰে নিৰ্মিত () কাঁইট () আৰু অছিকলেৰে () আবৃত
পূৰ্ণাঙ্গ প্ৰাণী অৰীয় প্ৰতিসম ( ) আৰু পঞ্চপাৰ্শীয় () হলেও পলু দ্বিপাৰ্শ্বীয় প্ৰতিসম
দেহৰ বহিৰ্ভাগত পাঁচটা এম্বুলেক্ৰেল গ্ৰ'ভ ( ) থাকে
বিশেষ জলসংবহনতন্ত্ৰ (  ) থাকে, যি চিলমৰ পৰা উদ্ভূত
ত্ৰিস্তৰ কোষবিশিষ্ট দেহৰ ভূমিৰ দিশত মৌখিক () আৰু ভূমিৰ বিপৰীত দিশত বিমৌখিক () তল অৱস্থিত
এম্বুলেক্ৰাল খাঁজৰ দুই দিশে শাৰিবদ্ধভাৱে ইহঁতৰ গমনাঙ্গ নালিকা পদ ( ) থাকে
ত্ৰিস্তৰীয় () আৰু প্ৰকৃত চিলম () বিশিষ্ট এই প্ৰাণীৰ মুণ্ড নাথাকে
পৰিপাক নলী ( ) পোন অথবা কুণ্ডলীকাৰ ()
নিৰ্দিষ্ট শ্বসন অঙ্গ আৰু ৰেচন অঙ্গ নাথাকে দেহগহ্বৰৰ পৰা পাতল থলীৰ দৰে প্ৰবৰ্ধিত অঙ্গ বা পাপুলিয়ে () শ্বসন অঙ্গৰ কাম কৰে
স্নায়ুতন্ত্ৰ আৰু সংবেদ অঙ্গ প্ৰাচীন আৰু অনুন্নত
সাধাৰণতে একলিঙ্গী (), যৌন প্ৰজনন পদ্ধতিত জননক্ৰিয়া ঘটে সাধাৰণত বহিঃনিষেশন ঘটে
মুক্ত পলু স্তৰ থাকে বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ পলু স্তৰ পোৱা যায়, যেনে বাইপিনেৰিয়া, ব্ৰকিঅ'লেৰিয়া, ডলিঅ'লেৰিয়া ইত্যাদি
সকলো সামুদ্ৰিক (ব্যতিক্ৰম:  , ই মিঠা পানীত বসবাস কৰে)

শ্ৰেণীবিন্যাস
একাইন'ডাৰ্মাটা পৰ্বৰ প্ৰাণী ব্ৰিটল ষ্টাৰ
শ্ৰেণী: ক্ৰিনইডিয়া ()
গ্ৰীক শব্দ  অৰ্থ  বা পদুমলিলি ফুল আৰু  অৰ্থ  বা আকৃতিৰ পৰা ক্ৰিনইডিয়া () শব্দটো আহিছে পদুম ফুলৰ আকৃতিৰ গোলাকাৰ দেহ বাতিৰ দৰে দেহবৃতি () গঠন কৰে য'ৰ পৰা সঞ্চালনশীল শাখান্বিত পিনিউল () বিশিষ্ট বাহু সৃষ্টি হয় মৌখিক তলত ( ) মুখ আৰু পায়ু অৱস্থিত এই তলতে চিলিয়াযুক্ত () এম্বুলেক্ৰাল খাদ ( ) থাকে নালিকা পদত ( ) শোষক () আৰু মেড্ৰেপ'ৰাইট () নাথাকে কিন্তু কাঁইট () থাকে ই সামুদ্ৰিক পদ্ম নামে পৰিচিত
উদাহৰণ:   (সামুদ্ৰীক পদ্ম)

শ্ৰেণী: এষ্টেৰইডিয়া ()
গ্ৰীক শব্দ  অৰ্থ  বা তৰা আৰু  অৰ্থ  বা আকৃতিৰ পৰা এষ্টেৰইডিয়া () শব্দট আহিছে মৌখিক-বিমৌখিকভাবে (-) চেপেটা পঞ্চপাৰ্শীয় দেহৰ কেন্দ্ৰত কেন্দ্ৰীয় ফলক ( ) অৱস্থিত আৰু এই ফলকৰ পৰা বৰ্ধিত বাহুবোৰো সুস্পষ্টভাবে চিহ্নিত নহয় পঞ্চবাহুৰ প্ৰতিটোৰ অঙ্কীয় দিশত এম্বুলেক্ৰাল খাদ ( ) উন্মুক্ত আৰু এই খাদৰ উভয় দিশে দুইচাৰি শাৰিত শোষকযুক্ত নালিকাপদবোৰো ( ) অৱস্থিত ইয়া মুক্তভাবে সাঁতুৰি আৰু ধীৰগতিত বগাই () যোৱা প্ৰাণী ইয়াক তৰামাছ () বা সামুদ্ৰীক তৰা ( ) নামেৰে জনা যায়
উদাহৰণ:   (তৰামাছ)

শ্ৰেণী: অফিউৰ'ইডিয়া ()
সামূদ্ৰীক শংখ
গ্ৰীক শব্দ  অৰ্থ  বা সাপ,  অৰ্থ  বা নেজ আৰু  অৰ্থ  বা আকৃতিৰ পৰা অফিউৰ'ইডিয়া () শব্দটো আহিছে মৌখিক-বিমৌখিকভাবে (-) চেপেটা পঞ্চপাৰ্শীয় () দেহৰ কেন্দ্ৰত অৱস্থিত কেন্দ্ৰীয় ফলকৰ ( ) পৰা বৰ্ধিত বাহুবোৰ সুস্পষ্ট আৰু সুচিহ্নিত চাবুকৰ দৰে আৰু সঞ্চালনশীল পঞ্চবাহুৰ প্ৰতিটোৰ অঙ্কীয় দিশৰ উভয় ফালে দুইচাৰি শাৰীত চোষকবিহীন নালিকাপদবোৰো ( ) অবস্থিত অনেক প্ৰাণীত অ্যাম্বুল্যাক্ৰাল খাদ ( ) অনুপস্থিত যিসকলৰ উপস্থিত তেওঁলোকৰ ক্ষেত্ৰত সেয়া ওসিকল () দ্বাৰা আবৃত পাকস্থলী () থলি বা থৈলা () আকৃতিৰ আৰু পায়ু () অনুপস্থিত উদাহৰণ:   (সৰ্পতৰা)

শ্ৰেণী: একাইন'ইডিয়া ()
গ্ৰীক শব্দ  অৰ্থ  আৰু  অৰ্থ  বা আকৃতিৰ পৰা একাইন'ইডিয়া () শব্দটো আহিছে দ্বিপাৰ্শ্বীয় প্ৰতিসম দেহ বাহুবিহীন আৰু আকৃতিত গোলাকাৰ, ডিম্বাকাৰ, ফলকাকাৰ বা হৃদপিণ্ডাকাৰ দেহ চূণজাতীয় পদাৰ্থেৰে নিৰ্মিত খোলাৰে আবৃত যাৰ উপৰৰ স্তৰত সঞ্চালনশীল কণ্টক থাকে এম্বুলেক্ৰাল খাদ ( ) অছিকলৰ () দ্বাৰা আবৃত আৰু নালীকাপদ ( ) শোষক বিশিষ্ট দাঁতসহ এৰিষ্টটল'ছ লেণ্টাৰ্ণ ( ) নামৰ চৰ্বণ অঙ্গ ( ) থাকে গ'নাডৰ () সংখ্যা পাঁচ অথবা তাতকৈ কম ই সমুদ্ৰ আৰ্চিন আৰু ডলাৰ (   ) নামেৰে পৰিচিত
উদাহৰণ:   (সাগৰ অৰ্চিন)

শ্ৰেণী: হল'থুৰইডিয়া ()
গ্ৰীক শব্দ  অৰ্থ   বা সমুদ্ৰৰ তিয়ঁহ আৰু  অৰ্থ  বা আকৃতিৰ পৰা হল'থুৰইডিয়া () শব্দটো আহিছে নলাকাৰ দেহ মৌখিক () আৰু বিমৌখিক () অক্ষ () সমানে দীঘল আৰু দ্বিপাৰ্শ্বীয় প্ৰতিসম দেহপ্ৰাচীৰ কোমল, চামৰাৰ দৰে আৰু কাঁইটবিহীন সম্মুখস্থ মুখ ছিদ্ৰৰ চাৰিওফালৰ কৰ্ষিকা () চক্ৰাকাৰে সজ্জিত থাকে নালীকাপদ শোষক বিশিষ্ট অৱসাৰণীতে এজোৰ শ্বসন-বৃক্ষ ( ) উন্মুক্ত হৈ থাকে ই সামুদ্ৰিক তিয়ঁহ নামেৰে পৰিচিত
উদাহৰণ:   (কুকুমেৰিয়া)

তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:বৈজ্ঞানিক শ্ৰেণীবিন্যাস