কুণ্ডলী (), জন্মপত্ৰিকা বা কোষ্ঠী হৈছে শিশুৰ জন্মৰ মুহূৰ্তৰ দৰে এটা বিশেষ মুহূৰ্তত ভাৰতীয় জ্যোতিষৰ নটা গ্ৰহৰ অৱস্থান দেখুওৱা জ্যোতিষৰ চাৰ্ট বা ডায়েগ্ৰামৰ বাবে ভাৰতীয় শব্দ নৱগ্ৰহ হৈছে সূৰ্য্য, চন্দ্ৰ, বুধ, শুক্ৰ, মংগল, বৃহস্পতি আৰু শনি আৰু চন্দ্ৰৰ দুটা নোড চন্দ্ৰৰ ন'ড হৈছে আকাশী গোলকৰ সেই বিন্দুবোৰ য'ত চন্দ্ৰৰ কক্ষপথই সূৰ্য্যৰ কক্ষপথক ছেদ কৰে যিকোনো বিশেষ মুহূৰ্তত নৱগ্ৰহবোৰ আকাশৰ বিভিন্ন বিন্দুত থাকিব আৰু ইহঁত ১২টা ৰাশিৰ ভিতৰত এটাত (ভাৰতীয় জ্যোতিষত ৰাশি) অৱস্থিত হব, যথা- 
১.মেষ, ২.বৃষ, ৩.মিথুন, ৪.কৰ্কট, ৫.সিংহ, ৬.কন্যা, ৭.তুলা, ৮. বৃশ্চিক ৰাশি, ৯.ধনু, ১০.মকৰ, ১১.কুম্ভ, ১২.মীন

এটা কুণ্ডলীয়ে এটা বিশেষ মুহূৰ্তত কোনটো নৱগ্ৰহত কোনটো ৰাশিত অৱস্থিত সেইটো ডায়াগ্ৰামিকভাৱে দেখুৱাব কুণ্ডলীত ১২টা ৰাশিৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ বাৰটা কোষ থাকে ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইত জ্যোতিষৰ অনুশীলনকাৰীসকলে কুণ্ডালীৰ সঠিক ৰূপ সম্পৰ্কে বিভিন্ন নীতি-নিয়ম মানি চলে মূলতঃ এই কোষবোৰক কুণ্ডলীত তিনিটা ভিন্ন ধৰণে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়, যিটো দক্ষিণ ভাৰতৰ লোকে অনুসৰণ কৰে, উত্তৰ ভাৰতৰ লোকে অনুসৰণ কৰে আৰু পূব ভাৰতৰ (পশ্চিম বংগ আৰু ওড়িশা) লোকে অনুসৰণ কৰে 

কুণ্ডলী নিৰ্মাণৰ অভ্যাসটো নিজেই অবৈজ্ঞানিক বা ছদ্মবিজ্ঞান নহয় কাৰণ কুণ্ডলি হৈছে কেৱল এটা নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ মুহূৰ্তত নৱগ্ৰহ নামৰ নটা সত্তাৰ ৰাশিত থকা অৱস্থান চিত্ৰিত কৰা আৰু নৱগ্ৰহবোৰ প্ৰকৃত জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ সত্তাৰ সৈতে জড়িত কিন্তু, কুণ্ডলী "পঢ়া" আৰু ইয়াৰ ব্যাখ্যা বা ব্যৱহাৰ কৰি ভৱিষ্যতৰ পৰিঘটনা বা ব্যক্তিৰ ব্যক্তিত্বৰ বৈশিষ্ট্যৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা অভ্যাসৰ কোনো বৈজ্ঞানিক ভিত্তি নাই আৰু ই এটা ছদ্মবিজ্ঞান

বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ কুণ্ডলী
জ্যোতিষশাস্ত্ৰত নিৰ্দিষ্ট মুহূৰ্তত (শিশুৰ জন্মৰ মুহূৰ্তৰ দৰে) আৰোহী, লগ্ন বা উদয় ৰাশি সেই বিশেষ মুহূৰ্তত পূব দিগন্তত ৰাশি আৰোহী কোনো বিশেষ সময় আৰু স্থানৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট উত্তৰ ভাৰতত অনুসৰণ কৰা কুণ্ডলী বিন্যাস এই অৰ্থত আৰোহীকেন্দ্ৰিক যে ই আৰোহীক প্ৰাধান্য দিয়ে আৰু আৰোহীক এটা নিৰ্দিষ্ট স্থান নিৰ্ধাৰণ কৰে কিন্তু, দক্ষিণ আৰু পূব ভাৰতত অনুসৰণ কৰা কুণ্ডলী বিন্যাস ৰাশিকেন্দ্ৰিক এই অৰ্থত যে ই ৰাশিসকলক প্ৰাধান্য দিয়ে এই বিন্যাসসমূহত বিভিন্ন ৰাশিয়ে নিৰ্দিষ্ট স্থান দখল কৰে আনহাতে আৰোহীৰ অৱস্থান সময় আৰু স্থানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি সলনি হয়

পূব ভাৰতৰ কুণ্ডলী
175দক্ষিণ ভাৰতৰ কুণ্ডলি (সংখ্যাই ৰাশিক বুজায়) বিচ্ছিন্ন ৰেখাই আৰোহী চতুৰ্থ ৰাশি বুলি সূচায় 
দক্ষিণ ভাৰতত অনুসৰণ কৰা কুণ্ডলী ফৰ্মেটটো মূলতঃ ৰাশিৰ আকাশত বিস্তৃত হোৱাৰ দৰেই চিত্ৰণ পাৰ্থক্য মাথোঁ এইটোৱেই যে বৃত্তৰ সলনি বৰ্গ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু বৰ্গৰ ভিতৰত বাৰটা সৰু বৰ্গ বা কোষ অংকন কৰি ৰাশি-ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয় পৃথিৱীখনক ডাঙৰ বৰ্গটোৰ মাজত অৱস্থিত বুলি কল্পনা কৰিব পাৰি ৰাশি-বোৰ সদায় একেটা বাকচতে থাকে মেষ ৰাশি ডায়েগ্ৰামৰ ওপৰৰ শাৰীত বাওঁফালৰ পৰা দ্বিতীয় কোষত আছে (চিত্ৰত ১ চিহ্নিত কৰা হৈছে) বাকী থকা ৰাশি-সমূহ হৈছে ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত (২, ৩, ৪ আদি চিহ্নিত কৰা) একেৰাহে কোষবোৰৰ বাকী থকা কোষবোৰ 

দক্ষিণ ভাৰতীয় কুণ্ডলী হৈছে ৰাশিকেন্দ্ৰিক আৰ্হি নৱগ্ৰহ-বোৰ যিবোৰ ৰাশি-বোৰৰ লগত সংগতি ৰাখি বাকচবোৰত ৰখা হয় আৰোহীক উপযুক্ত বাকচত চিহ্নিত কৰা হয় ইয়াক হয় তিৰ্যক ৰেখাৰে বা উপযুক্ত বাকচত লগ্ন লিখি চিহ্নিত কৰা হয় 

এই চাৰ্ট ফৰ্মেটৰ এটা সুবিধা হল ই আকাশৰ প্ৰকৃত জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ সৈতে অধিক মিল আছে আন এটা সুবিধা হ'ল, যিহেতু প্ৰতিটো ৰাশিক চাৰ্টত একেটা অঞ্চল আবণ্টন দিয়া হৈছে, গতিকে এই চাৰ্টটোত নৱগ্ৰহ-সমূহৰ নামেৰে জনবহুল কৰাটো বহুত সহজ আন অঞ্চলৰ কুণ্ডলী বিন্যাসৰ দৰেই কোনো অদ্ভুত আকৃতিৰ সৰু অংশ নাই য'ত নৱগ্ৰহ-সমূহ চেপি ধৰিব লাগে 

 পূব ভাৰতৰ কুণ্ডলী
175পূব ভাৰতৰ কুণ্ডলী (সংখ্যাই ৰাশিক) বুজায়
পূব ভাৰতত অনুসৰণ কৰা কুণ্ডালী বিন্যাস সংলগ্ন চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে বিন্যাসটো কেতিয়াবা বাহিৰৰ সীমা দেখুৱাই বৰ্গৰে অংকন কৰা হয় (সংলগ্ন চিত্ৰত, ডেছ ৰেখাৰ খণ্ড ব্যৱহাৰ কৰি অংকন কৰা বৰ্গ) দক্ষিণ ভাৰতত অনুসৰণ কৰা ফৰ্মেটৰ দৰেই এই ফৰ্মেটটোও ৰাশি-কেন্দ্ৰিক প্ৰথম ৰাশি, মেষ ডায়েগ্ৰামৰ ওপৰৰ শাৰীত (১ চিহ্নিত কোষ) কেন্দ্ৰীয় কোষটো দখল কৰে আন ৰাশী-সমূহক ঘড়ীৰ কাঁটাৰ বিপৰীত দিশত নিৰ্বাচিত বাকী কোষবোৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে দক্ষিণ ভাৰতত অনুসৰণ কৰা ফৰ্মেটত কোষবোৰক ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ৰাশিক নিযুক্ত কৰা হয় এই ফৰ্মেটটোৰ সুবিধাসমূহ দক্ষিণ ভাৰতত অনুসৰণ কৰা ফৰ্মেটটোৰ দৰেই 

 উত্তৰ ভাৰতৰ কুণ্ডলী 

175উত্তৰ ভাৰতৰ কুণ্ডলী চতুৰ্থ ৰাশিক আৰোহী হিচাপে

উত্তৰ ভাৰতত অনুসৰণ কৰা কুণ্ডলী বিন্যাস ঘৰ-কেন্দ্ৰিক পৰম্পৰাগত প্ৰথাত প্ৰতিটো ৰাশি এটা ঘৰ বা ভাৱ প্ৰতিটো ঘৰৰ আৰম্ভণিতে ৰাশিৰ ০ম ডিগ্ৰী আৰু শেষত ৰাশিৰ ৩০ ডিগ্ৰী যিটোৰ পৰা ভিন্নতা আছে সেয়া হল এই ভাৱবোৰৰ গণনা, অৰ্থাৎ কোন ৰাশি প্ৰথম ভাৱ, কোন দ্বিতীয় ইত্যাদি ইত্যাদি এইটো লগ্ন (আৰোহী)ৰ অৱস্থানৰ দ্বাৰা নিৰ্ণয় কৰা হয় যিটো ঘৰত লগ্ন পৰে, সেই ঘৰটো সাধাৰণতে প্ৰথম ভাৱ, আৰু আন ভাববোৰে তাৰ পিছে পিছে, ঘড়ীৰ কাঁটাৰ বিপৰীত দিশত, ৰাশিৰ ক্ৰমত উত্তৰ ভাৰতত অনুসৰণ কৰা কুণ্ডলী ফৰ্মেটত প্ৰথম ভাৱ বা ঘৰ সদায় সৰ্বোচ্চ মধ্যম হীৰাত থাকে এই বিন্যাসত প্ৰতিটো খণ্ডই যিটো ভাৱ বা ঘৰ বুজায় সেয়া স্থিতিশীল শিতানবোৰত নিযুক্ত ৰাশিবোৰ সলনি হয় এই ফৰ্মেটটো জ্যোতিষীয় দৃষ্টিভংগীতকৈ জ্যোতিষবিজ্ঞানৰ দৃষ্টিভংগীহে বেছি সংখ্যা অবিহনে ফৰ্মেট অৰ্থহীন কাৰণ প্ৰতিটো ঘৰৰ ৰাশি সংখ্যা অবিহনে নিৰ্ণয় কৰিব নোৱাৰি ৰাশিৰ সংখ্যা এনেধৰণৰ 
১.মেষ, ২.বৃষ, ৩.মিথুন, ৪.কৰ্কট, ৫.সিংহ, ৬.কন্যা, ৭.তুলা, ৮. বৃশ্চিক ৰাশি, ৯.ধনু, ১০.মকৰ, ১১.কুম্ভ, ১২.মীন

তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সমাজ
শ্ৰেণী:অন্ধবিশ্বাস