নতুন ইতিহাসবাদ (ইংৰাজী:  ) সাহিত্য আৰু সাহিত্যৰ জৰিয়তে বৌদ্ধিক ইতিহাসক ইয়াৰ সাংস্কৃতিক প্ৰেক্ষাপটৰ জৰিয়তে বুজি পোৱাৰ লক্ষ্যৰে সাহিত্যিক তত্ত্বৰ এক প্ৰকাৰ নিউ হিষ্ট'ৰিচিজমে ১৯৫০ চনৰ ধাৰণা ইতিহাসৰ ক্ষেত্ৰখন অনুসৰণ কৰে আৰু নিজকে সাংস্কৃতিক কাব্যিকতাৰ এক প্ৰকাৰ হিচাপে উল্লেখ কৰে ১৯৮০ চনত মাৰ্ক্সবাদৰ দৰেই মিচেল ফক আৰু ষ্টিফেন গ্ৰীণব্লাটৰ ৰচনাৰ জৰিয়তে এক সমালোচনাত্মক দৃষ্টিভংগীৰ বিকাশ ঘটিছিল নতুন সমালোচনাৰ দৰে পাঠ্যকেন্দ্ৰিক সমালোচনাৰ বিদ্যালয়ৰ পৰা আঁতৰি আহি নিউ হিষ্টৰিচিজমে সাহিত্যৰ ব্যাখ্যাক ইয়াক উৎপন্ন কৰা সামাজিক, ৰাজনৈতিক আৰু ঐতিহাসিক পৰিৱেশলৈ পুনৰ মুকলি কৰি দিলে এজন নতুন ইতিহাসবিদৰ বাবে সাহিত্য একক মনৰ অভিলেখ নহয়, বৰঞ্চ এটা বিশেষ সাংস্কৃতিক মুহূৰ্তৰ শেষ উৎপাদন নতুন ইতিহাসবিদসকলে সাহিত্যক এটা বিশেষ ঐতিহাসিক যুগৰ অন্যান্য সাংস্কৃতিক উৎপাদনৰ সমান্তৰালভাৱে চায় যাতে ধাৰণা, মনোভাৱ আৰু মতাদৰ্শসমূহে কেনেকৈ এক বহল সাংস্কৃতিক বৰ্ণালীৰ মাজেৰে কাম কৰিছিল, যিটো কেৱল সাহিত্যিক নহয় ঐতিহাসিক প্ৰসংগ আৰু মতাদৰ্শৰ প্ৰভাৱ বিশ্লেষণ কৰাৰ উপৰিও নতুন ইতিহাসবিদসকলে এই কথাও স্বীকাৰ কৰে যে তেওঁলোকৰ নিজৰ সমালোচনাত তেওঁলোকৰ ঐতিহাসিক অৱস্থান আৰু মতাদৰ্শৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা পক্ষপাতিত্ব থাকে নিজৰ ঐতিহাসিকতাৰ পৰা সাৰি যোৱাটো অসম্ভৱ হোৱাৰ বাবে এটা গ্ৰন্থৰ অৰ্থ স্থিৰ নহয়, তৰল নতুন ইতিহাসবিদসকলে কলাত্মক গ্ৰন্থসমূহক ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটৰ উৎপাদন হিচাপে আৰু সাংস্কৃতিক আৰু বৌদ্ধিক ইতিহাস বুজি পোৱাৰ মাধ্যম হিচাপে দুয়োটা দিশতে স্থান দিবলৈ চেষ্টা কৰে

গ্ৰীণব্লাটে "নতুন ইতিহাসবাদ" শব্দটোৰ উদ্ভাৱন কৰিছিল যেতিয়া তেওঁ লিখাৰ দৰে "এটা গোট ৰচনা সংগ্ৰহ কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত পৰিচয়টো সম্পন্ন কৰাৰ এক প্ৰকাৰৰ হতাশাৰ বাবে তেওঁ লিখিছিল যে ৰচনাবোৰে 'নতুন ইতিহাসবাদ' নামৰ কিবা এটাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে" হেৰল্ড আৰাম ভিজাৰে ৰচনাৰ সংকলন দ্য নিউ হিষ্ট'ৰিচিজম (১৯৮৯)ৰ প্ৰৱৰ্তন কৰি কিছুমান মূল ধাৰণা লক্ষ্য কৰিছিল যিবোৰ নতুন ইতিহাসবাদত নিৰন্তৰ পুনৰ আবিৰ্ভাৱ হয়

 প্ৰসংগভিত্তিক অধ্যয়ন 
উপ-সাহিত্যিক গ্ৰন্থ আৰু অনুপ্ৰাণিত নোহোৱা অসাহিত্যিক গ্ৰন্থ সকলোবোৰ "সাহিত্যৰ মহান ৰচনা"ৰ কাষে কাষে ঐতিহাসিক বক্তৃতাৰ নথি হিচাপে পঢ়িবলৈ আৰম্ভ কৰিলে ষ্টিফেন অৰ্গেলৰ নেতৃত্বত নতুন ইতিহাসক সমালোচকসকলৰ এটা সাধাৰণ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে শ্বেক্সপীয়েৰক আধুনিক অৰ্থত এজন স্বায়ত্তশাসিত মহান লেখক হিচাপে কম বুজাত, ৰেনেছাঁ থিয়েটাৰৰ সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ এটা সহযোগিতামূলক আৰু বহুলাংশে বেনামী সকলোৰে বাবে মুক্তআৰু সেই সময়ৰ জটিল সামাজিক ৰাজনীতিৰ পুনৰ্গঠনৰ উপায় হিচাপেহে এই অৰ্থত শ্বেক্সপীয়েৰৰ নাটকক তেওঁ লিখা প্ৰসংগৰ পৰা অবিচ্ছেদ্য বুলি ধৰা হয় নতুন ইতিহাসবাদৰ বিস্ফোৰণৰ আঁৰৰ প্ৰভাৱশালী ইতিহাসবিদ হৈছে লিন হাণ্ট আৰু মিচেল ফ'ক', কিয়নো তেওঁলোকে দুয়োজনে ইতিহাসৰ উত্তৰ আধুনিক দৃষ্টিভংগী হিচাপে ইয়াৰ উত্থানৰ সময়ত ইউ চি বাৰ্কলেত অধ্যাপনা কৰিছিল 

এই গুৰুত্বৰ পৰিৱৰ্তনত সজ্জাগত কলাৰ কৰ্মৰ শ্ৰেষ্ঠ আলোচনাৰ সৈতে তুলনা কৰিব পাৰি ১৯৭০ চনৰ পৰা ডিজাইনৰ কলাৰ বিষয়ে সূক্ষ্ম আলোচনা সামাজিক আৰু বৌদ্ধিক প্ৰেক্ষাপটৰ ভিতৰত স্থাপন কৰা হৈছে, বিলাসী ব্যৱসায়ৰ উঠা -নমাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি, স্থানীয় লোকসকলৰ বাবে ডিজাইনৰ আৰ্হিৰ উপলব্ধতা শিল্পী, পৃষ্ঠপোষকৰ সাংস্কৃতিক দিগন্ত আৰু অৰ্থনৈতিক বিবেচনাঅৰ্থনৈতিক ইতিহাসবিদ ফাৰ্নাণ্ড ব্ৰাউডেলৰ বিখ্যাত বাক্যাংশত "সম্ভাৱ্যৰ সীমা" এনে প্ৰসংগভিত্তিক অধ্যয়নৰ এটা উল্লেখযোগ্য অগ্ৰণী উদাহৰণ আছিল পিটাৰ থৰ্ণ্টনৰ মনোগ্ৰাফ চেভেনটিনথ-চেঞ্চুৰী ইণ্টেৰিয়ৰ ডেকোৰেচন ইন ইংলেণ্ড, ফ্ৰান্স এণ্ড হলণ্ড (১৯৭৮)

 পটভূমি 
ইতিহাসবাদ আৰু ৰাজনৈতিক ব্যাখ্যাত নতুন ইতিহাসবাদ মাৰ্ক্সবাদৰ ওচৰত ঋণী কিন্তু মাৰ্ক্সবাদে (অন্ততঃ ইয়াৰ অধিক গতানুগতিক ৰূপত) সাহিত্যক অৰ্থনৈতিক 'ভিত্তি' (অৰ্থাৎ উৎপাদনৰ বস্তুগত সম্পৰ্ক) প্ৰকাশ পোৱা 'অতিগাঁথনি'ৰ অংশ হিচাপে লোৱাৰ প্ৰৱণতা থকাৰ বিপৰীতে নতুন ঐতিহাসিকবাদী চিন্তাবিদসকলে ক্ষমতাৰ প্ৰতি অধিক সূক্ষ্ম দৃষ্টিভংগী গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰৱণতা থাকে, ইয়াক কেৱল শ্ৰেণী সম্পৰ্কীয় বুলি নহয় বৰঞ্চ সমগ্ৰ সমাজতে বিস্তৃত বুলি ভাবে এই মতামত প্ৰধানকৈ মিচেল ফ'ক'ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে সমাজখনক অন্য গ্ৰন্থৰ সৈতে জড়িত গ্ৰন্থৰে গঠিত বুলি ভবাৰ প্ৰৱণতাত, নিৰ্দিষ্ট পৰিস্থিতিত নিৰ্দিষ্ট সংস্কৃতিয়ে পঢ়াৰ ধৰণৰ ওপৰত কোনো নিৰ্দিষ্ট সাহিত্যিক মূল্য নথকা, নতুন ইতিহাসবাদ হৈছে ব্যাখ্যাত্মক ইতিহাসত প্ৰয়োগ কৰা উত্তৰ আধুনিকতাবাদৰ এক প্ৰকাৰ 

নতুন ইতিহাসবাদে প্ৰায়ে সাংস্কৃতিক বস্তুবাদ বুলি কোৱাৰ দৰেই বহুতো তত্ত্বৰ অংশীদাৰ, কিন্তু সাংস্কৃতিক বস্তুবাদী সমালোচকসকলে তেওঁলোকৰ অধ্যয়নৰ বৰ্তমানৰ প্ৰভাৱৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰাৰ সম্ভাৱনা আৰু অধিক আৰু বৰ্তমানৰ ক্ষমতাৰ গাঁথনিৰ প্ৰতি নিজকে মতানৈক্যত স্থান দিয়াৰ সম্ভাৱনা থাকে, পৰম্পৰাগতভাৱে বঞ্চিত গোটসমূহক ক্ষমতা প্ৰদানৰ কাম কৰে সাংস্কৃতিক সমালোচকসকলেও "উচ্চ" আৰু "নিম্ন" সংস্কৃতিৰ মাজৰ পাৰ্থক্যক তুচ্ছজ্ঞান কৰে আৰু প্ৰায়ে প্ৰধানকৈ "জনপ্ৰিয় সংস্কৃতি"ৰ উৎপাদনসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে (নিউটন ১৯৮৮) 

নতুন ইতিহাসবিদসকলে ইতিহাসৰ প্ৰতি চকু ৰাখি পাঠ্য বিশ্লেষণ কৰে এই কথা মনত ৰাখি নতুন ইতিহাসবাদ "নতুন" নহয় ১৯২০ চনৰ পৰা ১৯৫০ চনৰ ভিতৰত যিবোৰ সমালোচনা চলিছিল, সেইবোৰৰ বহু সমালোচনাও সাহিত্যৰ ঐতিহাসিক বিষয়বস্তুৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল এই সমালোচকসকলে সাহিত্যৰ ধাৰণাসমূহৰ ভিত্তি কৰিছিল গ্ৰন্থ আৰু ইয়াৰ ঐতিহাসিক প্ৰসংগৰ মাজৰ সংযোগৰ ওপৰত (   1998) হিপ'লাইট টেইনৰ ঐতিহাসিক সমালোচনাৰ সৈতেও নতুন ইতিহাসবাদৰ কিবা এটা মিল আছে, যিয়ে যুক্তি দিছিল যে সাহিত্যিক ৰচনা এখন ইয়াৰ সৃষ্টিৰ সামাজিক পৰিস্থিতিতকৈ ইয়াৰ লেখকৰ কল্পনাৰ উৎপাদন কম, যাৰ তিনিটা মূল দিশক টেইনে জাতি, পৰিৱেশ আৰু মুহূৰ্ত বুলি অভিহিত কৰিছিল ইয়াৰ উপৰিও ই পূৰ্বৰ ইতিহাসবাদৰ প্ৰতিক্ৰিয়া, যিটো ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ সমালোচক যেনেজন লিভিংষ্টন ল'ৱেছে অনুশীলন কৰিছিল, যিয়ে কেন'নিক লেখকৰ জীৱন আৰু সময় পুনৰ পৰীক্ষা কৰি সৃষ্টিশীল প্ৰক্ৰিয়াটোক পৌৰাণিকতামুক্ত কৰিবলৈ বিচাৰিছিল কিন্তু নতুন ইতিহাসবাদ এই দুয়োটা ধাৰাতকৈ পৃথক মতাদৰ্শৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত : ৰাজনৈতিক স্বভাৱ, লেখকৰ অজ্ঞাত যিয়ে তেওঁলোকৰ কামক নিয়ন্ত্ৰণ কৰে 

হিপ'লাইট টেইনৰ ঐতিহাসিক সমালোচনাৰ সৈতেও নতুন ইতিহাসবাদৰ কিবা এটা মিল আছে, যিয়ে যুক্তি দিছিল যে সাহিত্যিক ৰচনা এখন ইয়াৰ সৃষ্টিৰ সামাজিক পৰিস্থিতিতকৈ ইয়াৰ লেখকৰ কল্পনাৰ উৎপাদন কম, যাৰ তিনিটা মূল দিশক টেইনে জাতি, পৰিৱেশ আৰু মুহূৰ্ত বুলি অভিহিত কৰিছিল ইয়াৰ উপৰিও ই পূৰ্বৰ ইতিহাসবাদৰ প্ৰতিক্ৰিয়া, যিটো ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ সমালোচক যেনেজন লিভিংষ্টন ল'ৱেছে অনুশীলন কৰিছিল, যিয়ে কেন'নিক লেখকৰ জীৱন আৰু সময় পুনৰ পৰীক্ষা কৰি সৃষ্টিশীল প্ৰক্ৰিয়াটোক পৌৰাণিকতামুক্ত কৰিবলৈ বিচাৰিছিল কিন্তু নতুন ইতিহাসবাদে এই দুয়োটা ধাৰাতকৈ পৃথক মতাদৰ্শৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত : ৰাজনৈতিক স্বভাৱ, লেখকৰ অজ্ঞাত যিয়ে তেওঁলোকৰ কামক নিয়ন্ত্ৰণ কৰে

 সমালোচনা 
কাৰ্ল ৰেপে যুক্তি আগবঢ়ায় যে "নতুন ইতিহাসবিদকসকলে প্ৰায়ে কোৱা যেন লাগে, 'আমি একমাত্ৰ যিয়ে স্বীকাৰ কৰিবলৈ ইচ্ছুক যে সকলো জ্ঞান দূষিত, আনকি আমাৰ নিজৰ জ্ঞানকো দূষিত"

কেমিলপাগলিয়াইও একেদৰেই "বাৰ্কলেৰ পৰা ওলাই অহা নিউ হিষ্ট'ৰিচিজম"ক এটা "এটা বিষয় বুলি উল্লেখ কৰিছে য'ত পিচি একাডেমীয়ে ভাবিছে যে ই পুৰণি বেয়া পথটোৰ সংস্কাৰ কৰিব, মই তেওঁলোক যোৱাৰ আগতেই তাত আছিলো, আৰু মই তাত শাস্তি দিবলৈ আৰু উদঙাই দিবলৈ আৰু তেওঁলোকে কি কৰিছে ক'বলৈ আছো" আন এঠাইত পাগলিয়াই কৈছে নতুন ইতিহাসবাদ হৈছে "সমালোচনাত্মক প্ৰতিভা বা ইতিহাস বা ৰাজনীতি বিজ্ঞানৰ বহল শিক্ষণ নথকা ইংৰাজী মেজৰসকলৰ বাবে আশ্ৰয়স্থল ইয়াক অনুশীলন কৰিবলৈ আপুনি আপাত দৃষ্টিত সকলো ঐতিহাসিক জ্ঞানৰ অভাৱ থাকিব লাগিব" 

ছাৰা মাজাই যুক্তি আগবঢ়ায় যে "কেথেৰিন গ্যালাগাৰ আৰু গ্ৰীণব্লাটে ইতিহাসৰ অনুশাসনমূলক বিকাশৰ দীঘলীয়া পৰিসৰৰ বিষয়ে অৱজ্ঞা কৰা যেন লাগে; তেওঁলোকে ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ জাতীয়তাবাদী, সমাজবাদী বা হুইগিছ কাৰ্যসূচীৰ সম্প্ৰসাৰণ হিচাপে গ্ৰেণ্ড আখ্যানসমূহক নাকচ কৰে, এই সত্যটোক অস্পষ্ট কৰি পেলায় যে বিংশ শতিকাৰ মাজভাগৰ এনে উদ্ভাৱনসমূহ যেনে ইতিহাস সৰ্বমুঠ আৰু পৰিমাণীকৰণ কৰা সামাজিক ইতিহাস, বৃহৎ পৰিমাণ" ইতিহাসক অধিক গণতান্ত্ৰিক আৰু অধিক অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ইচ্ছাৰ পৰাই উদ্ভৱ হৈছিল"

 তথ্য সংগ্ৰহ 

শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ