যিবোৰ কূট গণিতৰ ভুল প্ৰয়োগ বা ভুল যুক্তিৰ বাবে হয়, সেইবোৰক কূট বুলি নকৈ ভ্ৰান্তি বা বিভ্ৰাট বা ফেলাচী () বুলি কোৱা হয় ভ্ৰান্তিবোৰ সৃষ্টি হয় আপাততঃ যুক্তিযুক্ত যেন লগা কিছুমান ভুল ব্যাখ্যাৰ পৰা তৰ্কশাস্ত্ৰ আৰু ব্যাখ্যানত ভ্ৰান্তি বা বিভ্ৰাট হৈছে এক অশুদ্ধ তৰ্ক () যাৰ প্ৰয়োগৰ পৰিণাম যুক্তিৰ মান্যতাহীনতা, নিষ্ফলতা আৰু অসাৰতা যুক্তি-বিভ্ৰাট দুই ধৰণে হব পাৰে  বিযুক্তি ( ) আৰু অত্যুক্তি ( ) অথবা বক্তব্যৰ সামঞ্জস্যহীনতা

 বিযুক্তি সমূহ
 উপস্থাপনৰ বিভ্ৰাট ( )
বিযোজন আধাৰিত (  )
পৰিণাম সিদ্ধ যুক্তি (  )
অন্যথাৰ অস্বীকৃতি (  )
 আংকিক মানজনীত বিভ্ৰাট (:: )
চিৰন্তন অস্তিত্বমানক বিভ্ৰাট ( )
 সমত্বমানক বিভ্ৰাট (::  )
 অনিশ্চয়তাৰ প্ৰত্যাহ্বান ( এইটোৱেই হব লাগে কিয়নো এইটো হব পাৰে যেন লাগে )   
 বিভ্ৰাট ভিত্তিক তৰ্ক   
 আধাৰ হাৰ সম্পৰ্কীয় বিভ্ৰাট   
 সংযুক্তিৰ ফলত সৃষ্ট বিভ্ৰাট  
 মুখাধাৰী ব্যক্তি সম্পৰ্কীয় বিভ্ৰাট    (   )

অনুমানতান্ত্ৰিক বিভ্ৰাটসমূহ
 
 (ক)নিষিদ্ধ গুটিৰ গছৰ ফল (খ)নিষিদ্ধ গছৰ ফলৰ গুটি (গ) নিষিদ্ধ ফলৰ গুটিৰ গছ       ( )
 মৰুদেশীয় বড়ো ধানৰ পৰমান্ন    
 চতুৰ থ সংলগ্ন     ( )
 গুৰুপদ দুষ্ট  
 লঘুপদ দুষ্ট  
 সিদ্ধবাণত বিয়োগাত্মক সিদ্ধান্ত      ( )
 অসাৰ মধ্যপদ     

কথাৰ খেলিমেলি বা বক্তব্যৰ সামঞ্জস্যহীনতা 
 হোজাৰ সত্যনিষ্ঠা    (  ,   )
 নজনাৰ গলগ্ৰহ (  ()  ( ,    )
 পেঘেনিয়াই নাথাক    (  )
 অদৃষ্ট দৰ্শন    (  )
 মাংগলিক মধ্যমাৱস্থান    ( ,  ,    ,   )
 ব্যক্তিত্বত আক্ৰমণ   
 লক্ষ্যধাৰী যুক্তিবাণ    ( )
 আপোনাৰ গৰজ ( )   
 মই জনাটো এইযে   (      )
 ঘূৰাই পকাই একে কথা   (  )
 ৰাতি হলে বেলি ডুবা    
 যুক্তিবানৰ বানানত নানান ভুল ধৰা   (   , - ,  ,    ,   )
 - 
 এন্ধাৰত ৰাতি হোৱা    (    )
 খুঁচৰি থকাৰ দৰকাৰ নাই  
 অনেকাৰ্থন অশ্বত্থামা নৰগজ 
 মধ্যপদত অনেকাৰ্থ   
 গাঁৱলীয়া মানুহৰ কথা  
 ৰান্ধনিশালৰ মহাৰাজ  
 এডাল চুলি পকিলেই বুঢ়়া   
 একে বৃক্ষৰ সুমিষ্ট ফল   
 খাইনে পিন্ধে   ( ,   , -- )
 কুটিল প্ৰশ্ন     ( ,   ,  ,  )
 লংকালৈ গলেই ৰাৱণ     
 দৃষ্টিতে সৃষ্টি, মনে সজা যুক্তিবাণ  
 উদ্ধৃতিৰ উৰ্ধত সৃষ্ট উক্তি       ()
 বিশেষজ্ঞৰ বিশেষ অজ্ঞতা   ( )
 জুৱাৰীৰ জয় প্ৰতীক্ষা ' 
 বুৰঞ্জীবিদৰ ৰাজসাক্ষাৎ ' 
 লংকাপতি ৰামচন্দ্ৰৰ জয় --
 অসম্পূৰ্ণ তুলনা  
  
 লক্ষভ্ৰষ্ট যুক্তিবাণ   ( ,   )
 বাচন কোবোৱা  
 অসংলগ্ন সংঘটনৰ পৰিসংখ্যা সজা, অজান কাৰণ বাদ পৰা  
 মোৰ মনে যি মানে বা নামানে মোৰ পৃথিৱীত সত্য   
 মই মহানুভাৱে কৈছোঁ    
 বিবেকে বিচৰাত সত্যসন্ধান ( 
 ফুটা কলহত পানী ঢলা    (  )
 প্ৰকৃতিয়ে বিচৰাত সত্যসন্ধান  
 প্ৰকৃতিয়ে নিবিচৰাত অসম্ভৱ   
 জীৱিতাৱস্থাত মোক্ষপদ লাভৰ চেষ্টা   (  )
 বিয়াগোম যুক্তিবাণত ধৰাসায়ী    ( ,   )
 ভুলতে দায় সৰোৱা ' 
 প্ৰমাণ টনা   
 মনোবিজ্ঞানীৰ মনৰ কথা ' 
 চালে বেৰে কোবোৱা অপলাপ, কথা সলোৱা  
 ভেকুলীৰ বিয়া পাতি বৰষুণ অনা  
 ঈশ্বৰৰ ইচ্ছাতে হোৱা  
 যুক্তিবাণৰ বৰষুণত জৰ্জৰ কৰ  
 এৰা ধৰাৰ মাজেৰে  
 বিপৰীত বাণ  

অনাহক একাকাৰসমূহ
 একেবাৰে শুদ্ধ নহব পাৰে 
 নিমিলাটো বাদ বাকী কৰ ক্ষত্ৰিয় নহয়   
 আম খা আঙুৰ চিঙা   ( ,  )
       
   (   ,    ,     ,    ,  ,  ,  )
  
  
  
 বাদ দিয়া হে - 

চালে বেৰে কোবোৱা অপলাপসমূহ
 কথা সলা
 ব্যক্তিত্বত আক্ৰমণ          .
 পুখুৰীত বিহ ঢলা   
 অভব্য বাক্যবাণ  
 জোৰ যাৰ মূলোক তাৰ বন্দুকৰ নলীৰ আগত  ভীমৰ গদাৰ আগত    (   ,   ,   )
 সবেই কয়  ৰাইজ সাক্ষী    (   ,  ,    ,    )
 বাঘে চাগৈ একেলগে পানী খোৱা কথা   
 সংগদোষৰ সমৰ্থন   (  )
 ৰজাই কৈছে    (  )
 সিদ্ধ পুৰুষৰ বাণী   
 শেষ ভালেই সকলো ভাল    (  )
 আবেগিক যুক্তিবাণ   
 সংশয় বাণ   
 তৈলবাণ   
 বেচেৰা বাণ    (  )
 হাস্যাস্পদ বাণ   
 জনাক্ৰোশ বাণ   
 খেয়ালী পোলাও বাণ  
 সন্দেহ জনক উদেশ্যৰ দোহাই   
 আধুনিকতাৰ দোহাই    ( )
 দৰিদ্ৰতাৰ দোহাই ধনী মানুহৰ কথা    (  )
 আগৰে পৰা চলি অহাৰ দোহাই    (  )
 প্ৰকৃতিৰ নিয়মৰ দোহাই   
 অভিজাত্যৰ দোহাই    (  )
 অদৃষ্ট দৰ্শন    (  )
 দৈত্য শাস্ত্ৰৰ শ্লোকক উপলুঙা  ( )
 ৰামো নাই অযোধ্যাও নাই  
 পৃথিৱীত আৰু বহুত সমস্যা    
 পাটৰ টঙালি, ভূঞাৰ পোৱালি  
 বিৰূপ মন্তব্য  
 মৃত সিংহৰ চিকাৰ  
 বগৰী সৰোৱা   
 ৰজা হৰিশ্চন্দ্ৰ উলাইছে   (" ",   , '   ' )
 ভুলেহে ভুল কাঢ়ে     
 যি হয় ভালৰ কাৰণে হয়   
 জুলীয়া পানী  
 অ ফুল অ ফুল নুফুল কিয়   (    , ' )   .

 লগতে চাওক 
 কূট
 ভ্ৰম
 মিছলীয়া কূট

 তথ্য সংগ্ৰহ 

শ্ৰেণী:তথ্য
শ্ৰেণী:তৰ্কশাস্ত্ৰ