mariaria/ykt_dataset huggingface dataset:
Паулин Арвед Вольдемарович. Паулин Арвед Вольдемарович (12.02.1900—2000) 
Олоҕун олуктара.
1900 сыллаахха олунньу 12 күнүгэр Лифляндскай губерния (Латвия) Венденскай уеһын Стружаны имениетыгар элбэх оҕолоох пиво оҥорор маастар дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ. 
1917 сыл олунньутааҕы революциятын Москваҕа, коммерческэй училищеҕа үөрэнэ сылдьан, көрсүбүт. 1917 сыл ыам ыйыгар бассабыыктар партияларыгар киирбит. Эдэр коммунист А. Паулин политическай охсуһуу үөһүгэр сылдьыбыта. Винтовка тутан, партия Бутырскай райкомун уонна райсоветын, бассабыыктар Москватааҕы комитеттарын уонна Байыаннай революционнай комитет дьиэлэрин харабылласпыта. 
1917 сыл ахсынньытыгар баҕа санаатынан II Московскай Кыһыл гвардия коммунистарын этэрээтигэр киирэн, Донской фроҥҥа үрүҥ генерал Калегины утары охсуһууга барбыта. 1918 сыл муус устарыгар, Лихая тимир суол станциятын иһин охсуһууга, ыараханнык бааһырбыт. Госпитальга өр эмтэнэн, ол кэннэ Москва военкоматыгар үлэлээбит. Онтон интернациональнай дивизияны кытта Арҕаа фроҥҥа Латвия босхолооһунугар кыттыбыт. Ригаҕа политотдел инструкторынан, ол кэннэ Рига ЧК эмиссарынан үлэлээбит.
Латвия КП КК А. Паулины Москваҕа ыытан, пролетарскай университетка үөрэттэрбит. Үөрэҕин бүтэрээт, Пермь губернскай продкомитетыгар үлэлээбит.
1920 сыл балаҕан ыйыгар Пермь губкома Паулины Я. М. Свердлов аатынан Коммунистическай университет 8 ыйдаах куурсугар үөрэттэрэ ыытар. 1918—1921 сс. Ленины көрбүт, истибит.
1922 сыллаахха Кыһыл аармыйа кэккэтигэр ыҥырыллыбыт. 
1928 сыллаахха Центрсоюз, Киин комитетын сорудаҕынан, Саха Сирин «Холбос» потребсоюз инструкторынан анаммыт. 
Булун оройуонугар улахан тэрээһин үлэлэрин ыыппыт.
Өр кэмҥэ Саха Сиригэр Наркоминдел начальнигынан, республика Совминын консультанынан, тыа хаһаайыстыбатын миниистирин солбуйааччытынан, Холбос потребсоюз правлениетын бэрэссэдээтэлинэн, атыы-эргиэн миниистиринэн, Саха АССР Совминын иһинэн тэриллибит булт хаһаайыстыбатын Управлениетын начальнигынан үлэлээбит.
Дьокуускайдааҕы обком уонна горкомун чилиэнинэн, Саха АССР Үрдүкү Сүбэтин VI ыҥырыытын депутатынан уонна Дьокуускай куорат Сүбэтин депутатынан талыллан үлэлээбитэ.
Дьиэ кэргэнэ уонна аймахтара.
Кэргэнэ — Потапова Марина Георгиевна, саха. Икки оҕоломмутар — Георгий уонна Юлия.
Өссө маны көр.
Дьокуускай ытык олохтоохторо
Третьяков Май Саввич. Третьяков Май Саввич — саха биллиилээх тутааччыта, РСФСР үтүөлээх тутааччыта, «Үлэ Албан аата» уордьан толору кавалера. 
Олоҕун олуктара.
1933 сыллаахха ыам ыйын 1 күнүгэр төрөөбүт.
Сэбиэскэй Аармыйа кэккэтигэр сулууспалаат, Дьокуускайга СМУ-1 тутуу тэрилтэтигэр Алексеев Михаил Федорович (кэлин Социалистическай Үлэ Геройа буолбут) биригээдэтигэр үлэҕэ киирбит. 
Третьяков М. С. биригээдэтэ Дьокуускай куоракка «Киин» киинэ театрын, Ю. Гагарин аатынан типографияны, ЯКСМК, Хатастааҕы сибиинньэ иитэр комплексы, Дьокуускай көтөрү иитэр фабрикатын, университет саҥа корпуһун, «Туймаада» стадиону, «Чолбон» бассейны о. д. а. дьиэлэри туппут.
Алексеев Михаил Федорович. Алексеев Михаил Федорович (15.02.1928—2001) — Социалистическай Үлэ Геройа.
Олоҕун олуктара.
1928 сыллаахха олунньу 15 күнүгэр Ньурба улууһугар төрөөбүт.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1966 сыл атырдьах ыйын 11 күнүнээҕи Ыйааҕынан Михаил Федорович Алексеевка Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибитэ.
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Семенов Григорий Трофимович. Семенов Григорий Трофимович (27.02.1903—16.06.1970) — геолог, Социалистыы Үлэ Дьоруойа.
Олоҕун олуктара.
1903 сыллаахха олунньу 27 күнүгэр Сунтаар оройуонун Хадан нэһилиэгэр төрөөбүт.
Элгээйи икки кылаастаах оскуолатын бүтэрэээт, 1916 сыллаахха Үрдүкү начальнай училищеҕа үөрэммит. 1922 сыллаахха Бүлүүгэ II ст. оскуоланы бүтэрбит.
1923—1924 сс. Бүлүүгэ I ст. учууталлаабыт, оскуола сэбиэдиссэйинэн үлэлээбит.
1924 с. партия Саха Сиринээҕи обкома туһаайыытынан, Томскай университетыгар геология салаатыгар үөрэммит.
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Аммосова Матрена Ивановна. Аммосова Матрена Ивановна — кыыл иитээччи, Социалистическай Үлэ Геройа.
Олоҕун олуктара.
1930 сыллаахха кулун тутар 12 күнүгэр төрөөбүт.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1966 сыл кулун тутар 22 күнүнээҕи Ыйааҕынан Матрена Ивановна Аммосоваҕа Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибитэ.
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Спиридонов Михаил Федорович. Спиридонов Михаил Федорович — ЛОРП «Юпитер» теплоходун хапытаана, Социалистыы Үлэ Дьоруойа (1971).
Олоҕун олуктара.
1930 сыллаахха ахсынньы 31 күнүгэр Кэбээйи улууһугар Хатырык-Хомоҕо (II Лүүчүн) төрөөбүт.
Сэттэ кылаастаах оскуоланы бүтэрэн баран Хотугу байҕал суолун Саха сиринээҕи Хотугу өрүс пароходствотыгар суол сулууспатын катерыгар мотуруостаабыт, 1946 сыллаахтан — «Пётр Ширшов» пароход мотуруоһа. 
Дьокуускайдааҕы өрүс техникумун уонна Благовещенскайдааҕы өрүс училищетын бүтэрбит. 
1954 сыллаахха «Генерал Ватутин» теплоход хапытаана буолбут.
60-ча сыл өрүс флотугар үлэлээбит. 
Саха АССР Үрдүкү Сүбэтин депутатынан иккитэ талылла сылдьыбыт.
2018 сыллаахха өлбүт.
Өссө маны көр.
Социалистыы Үлэ Дьоруойдарын испииһэгэ (Саха АССР)
Барамыгин Николай Константинович. Барамыгин Николай Константинович (1886, ахсынньы 12 — 1972) — Социалистыы Үлэ Дьоруойа, Өлүөхүмэ оройуонун Энгельс аатынан холкуос биригэдьиирэ.
Олоҕун олуктара.
1886 сыллаахха ахсынньы 12 күнүгэр Пеледуй сэлиэнньэҕэ бааһынай дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ. 
1921 сыллаахтан Өлүөхүмэҕэ олорбута, хамначчытаабыта, онтон сир түүлэһэн Аммаҕа үлэлээбитэ. 1927 сыллаахха коллективизацияҕа кыттыбыта, сири таҥастыыр табаарыстыбаҕа киирбитэ.
1949 сыллаахха кини салайар биригээдэтэ уһулуччу үрдүк үүнүүнү ылбыта.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1950 сыл бэс ыйын 21 күнүнээҕи Ыйааҕынан Барамыгин Николай Константиновичка Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибит, Ленин уордьана уонна «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус туттарыллыбыт. 
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Рыбаковскай Эдуард Михайлович. Рыбаковскай Эдуард Михайлович (20.08.1927—18.07.2010) — биллиилээх суруналыыс, 1991-2002 сс. «Якутия» хаһыат сүрүн эрэдээктэрэ.
Өссө маны көр.
Дьокуускай ытык олохтоохторо
Флегонтов Семен Дмитриевич. Флегонтов Семён Дмитриевич (төр. 1918, Хадаар нэһилиэгэ, Чурапчы улууһа, Саха уобалаһа) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа.
Олоҕун олуктара.
1918 сыллаахха Чурапчы улууһун Хадаар нэһилиэгэр төрөөбүт.
1941 сыл атырдьах ыйыгар Кыһыл Аармыйаҕа Чурапчы оройуонун военкоматынан ыҥырыллыбыт. Ол сыл балаҕан ыйыттан сэриигэ кыттыбыт. 47-с гвардейскай стрелковай дивизия 52-с туспа гвардейскай сапернай батальонугар отделение хамандыыра.
Сергеев Михаил Семенович. Сергеев Михаил Семенович — Социалистическай Үлэ Геройа.
Олоҕун олуктара.
1926 сыллаахха алтынньы 6 күнүгэр Саха АССР Өлүөхүмэ улууһун Кээччи с. төрөөбүт.
Кыра сааһыттан, начальнай оскуоланы бүтэрээт, үлэһит буолбут. Колхозка үлэлээбитэ, 17 сааһыгар үлэ фронугар ыҥырыллыбыт. 1944 сыллааххха, Дьокуускайга кэлэн, фабрично-заводской үөрэх оскуолатыгар киирбит.
1944 сыл бэс ыйыттан «Якутстрой» трест тутааччыларын биригээдэтигэр үһүс разрядтаах болуотунньугунан анаммыт.
Саха АССР Үрдүкү Сүбэтин депутатынан хаста да анана сылдьыбыт, обкомун уонна горкомун чилиэнинэн талыллан үлэлээбит.
1982 сыллаахха дылы, үйэ аҥарын кэриэтэ, «Якутстрой» тутуу тэрилтэтигэр үлэлээбит.
Соломонов Никита Гаврилович. Соломонов Никита Гаврилович — саха учуонайа, биология билимнэрин доктора, профессор.
Өссө маны көр.
Дьокуускай ытык олохтоохторо
Бурцева Елизавета Ивановна. Бурцева Елизавета Ивановна (12.07.1912—02.10.1985) — ыанньыксыт, Социалистыы Үлэ Дьоруойа.
Олоҕун олуктара.
Өр сыралаах үлэтэ сыаналанан, ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1957 сыл алтынньы 1 күнүнээҕи Ыйааҕынан Елизавета Ивановна Бурцеваҕа, Саха Сирин дьахталларыттан бастакынан, Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибит, Ленин уордьана уонна «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус туттарыллыбыт. 
Эбии маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Бочаров Виктор Иванович. Бочаров Виктор Иванович — Социалистическай Үлэ Геройа (1985), техническай билимнэр кандидаттара, «Якутуглестрой» комбинат начальнига (1975—1986).
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Андреев Дмитрий Гаврильевич. Андреев Дмитрий Гаврильевич — сүөһү иитээччи, «Элгээйи» сопхуос биригэдьиирэ, Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин дьокутаата, Социалистыы Үлэ Дьруойа.
Олоҕун олуктара.
1912 сыллаахха алтынньы 27 күнүгэр Сунтаар улууһун Кутана нэһилиэгэр төрөөбүт. 2003 с. өлбүт.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1966 сыл кулун тутар 22 күнүнээҕи Ыйааҕынан Андреев Дмитрий Гаврильевичка Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибит, Ленин уордьана уонна «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус туттарыллыбыт. 
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Васильев Семён Митрофанович. Васильев Семён Митрофанович (15.02.1917—1997) — Социалистическай Үлэ Геройа, суруналыыс, экскаваторщик.
Олоҕун олуктара.
1917 сыллаахха олунньу 15 күнүгэр Бүлүү оройуонун Иккис Чочу нэһилиэгэр бааһынай дьиэ кэргэнигэр төрөөбүт.
Хампа орто оскуолатын бүтэрбит.
1945—1946 сс. Кыһыл Аармыйа кэккэтигэр Уһук Илин сулууспалаабыт, Япония милитаристарын утары сэриигэ кыттыбыт. Сэрииттэн 1946 сыллаахха дойдутугар төннүбүт.
1946—1956 сс. «Кыым» хаһыат редакциятын аппаратыгар үлэлээбит.
1949 сыллаахха Новосибирскайдааҕы партийнай оскуолаҕа үөрэммит.
1956—1958 сс. ССКП Орто Халыматааҕы райкомун секретарынан үлэлээбит.
1959 с. Мирнэйгэ «Кыым» хаһыат корреспонденынан үлэлээбит.
1960 сыл тохсунньутуттан «Якуталмаз» тэрилтэтигэр үлэҕэ киирбит. 1961—1967 сс. «Мир» карьерга ЭКГ-4 экскаватор машиниһынан үлэлээбит. Экскаватор биригээдэлэрэ хас да сыл кэккэ «Якуталмаз» трест үрдүнэн муҥутуур үрдүк ситиһиилэри көрдөрбүт.
Сыралаах үлэтэ сыаналанан, ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1964 сыл тохсунньу 24 күнүнээҕи Ыйааҕынан Семён Митрофанович Васильевка Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибит.
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Васильев Степан Иннокентьевич. Васильев Степан Иннокентьевич — Социалистическай Үлэ Геройа, сылгыһыт.
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Васильева Анна Михайловна. Васильева Анна Михайловна (14.12.1916, Ураанай нэһилиэгэ, Амма улууһа, Саха уобалаһа — 1992) — Социалистическай Үлэ Геройа.
Олоҕун олуктара.
1916 сыллаахха ахсынньы 14 күнүгэр Амма оройуонугар Ураанай нэһилиэгэр төрөөбүт.
1945 сыллаахха Бөтүҥ сельсовет исполкомун бэрэссэдээтэлинэн талыллыбыт. Ити дуоһунаһыгар 32 сыл үлэлээбит.
 обкомун чилиэнинэн иккитэ талыллан үлэлээбит. Саха АССР Үрдүкү Сүбэтин депутатынан талылла сылдьыбыта.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1971 сыл муус устар 8 күнүнээҕи Ыйааҕынан Васильева Анна Михайловнаҕа Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибитэ.
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Власов Иосиф Тимофеевич. Власов Иосиф Тимофеевич (30.03.1916—1989) — «Якутзолото» трест үлэһитэ, драга биригэдьиирэ, Социалистыы Үлэ Дьоруойа (1961). Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин дьокутаата.
Олоҕун олуктара.
1916 сыллаахха кулун тутар 30 күнүгэр Колбышево диэн билиҥҥитэ Омскай уобаласка киирэр дэриэбинэҕэ төрөөбүт. 1930 сыллаахтан «13 лет РККА» холкуоска киирбит. 1933 сыллаахха Саха сиригэр көспүт. Бастаан Чульмаҥҥа суол тутуутугар сылдьыбыт. Онтон 1935 с. Ленинскэй бириискэҕэ хачыгаардаабыт, драгаҕа машинистаабыт. Сэриигэ ыҥырыллыбыт. Демобилизация кэнниттэн Саха сиригэр төннүбүт, «Ленинскэй» бириискэҕэ салгыы үлэлээбит. Биригэдьиир буолбут. 1960 сыллаахха кини биригээдэтэ Алтыс пятилетка (1956—1960) сорудахтарын толорбут.
Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин дьокутаатынан уонна ССКП XXIII сийиэһин дэлэгээтинэн талылла сылдьыбыта.
1989 сыллаахха өлбүтэ.
Өссө маны көр.
Социалистыы Үлэ Дьоруойдарын испииһэгэ (Саха АССР)
Волков Иван Васильевич. Волков Иван Васильевич — Социалистическай Үлэ Геройа.
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Ворона Иван Демьянович. Ворона Иван Демьянович — геолог, Социалистическай Үлэ Геройа.
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Асеев Иван Егорович. Асеев Иван Егорович — Социалистическай Үлэ Геройа.
Олоҕун олуктара.
«Ангарагэсстрой» тутуу слесарь-монтажниктарын биригэдьиирэ.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1958 сыл атырдьах ыйын 9 күнүнээҕи Ыйааҕынан Асеев Иван Егоровичка Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибит, Ленин уордьана уонна «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус туттарыллыбыт. 
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Горковенко Николай Романович. Горковенко Николай Романович (1921-1984) — Аллаах-Үүн шахта «Сиэллээх» учаастагын начаалынньыга, Социалистыы Үлэ Дьоруойа.
Олоҕун олуктара.
1921 сыллаахха ахсынньы 19 күнүгэр Томскай уобалас Асинскай оройуонун Ново-Кусково сэлиэнньэтигэр төрөөбүт. 1941 сыллаахха Ааллаах Үүн оруйуонугар кэлэн көмүс хостооһуҥҥа үлэлээбит.
Аллаах-Үүн шахта «Сиэллээх» учаастагын начальнига.
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Ултургашев Анатолий Павлович. Ултургашев Анатолий Павлович — балет артыыһа.
Олоҕун олуктара.
1950 сыллаахха муус устар 20 күнүгэр Хакасскай автономнай уобалас Аскизскай оройуонун Нижняя Тея с. төрөөбүт.
1960 сыллаахха Новосибирскайдааҕы хореографическай училищеҕа үөрэнэ киирбит. Училищены бүтэрээт, 1968 сыл атырдьах ыйыттан П. А. Ойуунускай аатынан Саха государственнай музыкально-драматическай театрыгар балет артыыһынан үлэлиир.
Саха оператын театрыгар режиссер көмөлөһөөччүтэ. Посельскайдар ааттарынан Дьокуускайдааҕы хореографическай колледж преподавателэ.
Айар үлэтэ.
Балет сценатыгар Наталья Христофорованы, Клавдия Иванованы, Наталья Посельскаяны, Саргылана Саввинаны кытта үҥкүүлээбитэ.
Дьиэ кэргэнэ уонна аймахтара.
Кэргэнэ — Ольга Ивановна Ултургашева.
4 оҕолоох. 
Улахан уола Саян аҕатын суолунан баран, Новосибирскайдааҕы хореографическай училищены бүтэрбит, Суорун Омоллоон аатынан опера уонна балет театрыгар балет артыыһынан үлэлээбитэ. Билигин Англияҕа олорор, Кембридж университетыгар хореографическай студия преподаваетелэ.
Кыра кыыһа, Галина, 2006 сыллаахха Посельскайдар ааттарынан Дьокуускайдааҕы хореографическай колледж бүтэрбит, Суорун Омоллоон аатынан Саха оператын уонна балетын театрыгар балет артыыһа.
Өссө маны көр.
Кейметинов Василий Спиридонович - Баргачан
Сигэлэр.
ЯСИА 22.04.2013:Звезда якутского балета 80-ых Анатолий Ултургашев отметил день рождения
Гуляев Прокопий Васильевич. Гуляев Прокопий Васильевич (05.07.1910—1978) — Социалистыы Үлэ Дьоруойа, горняк.
Олоҕун олуктара.
1910 сыллаахха от ыйын 5 күнүгэр Бүлүүчээн нэһилиэгэр (билигин Сунтаар улууһугар киирэр) төрөөбүт.
Алдаҥҥа 1931 сыллаахха, Чурапчыттан 60 буолан комсомол ыҥырыытынан, кэлбиттэр. Ленинскэй шахтаҕа үлэлээбит. Ол кэннэ А. Косарев аатынан шахтаҕа саха биригээдэтигэр инструктор-забойщигынан үлэлээбит. Горняк идэлэрин барытын баһылаабыта.
Хойут Алдаҥҥа кыһыл көмүһү хостуур тэрилтэлэргэ үлэлээбит. 
Саха АССР Үрдүкү Сүбэтин депутатынан иккитэ талыллан үлэлээбит.
1950 сыллаахха ССРС Үрдүкү Сүбэтин депутатынан талыллыбыта.
1968 сыллааххха пенсияҕа тахсыбыт.
1978 сыллаахха күн сириттэн барбыт. Армавир куоракка көмүллүбүт.
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Дудкин Петр Иванович. Дудкин Петр Иванович (04.01.1910—1973) — Иккис Аан дойду сэриитин кыттыылааҕа, полковник, Өрөспүүбүлүкэ сибээһин өр сылларга салайбыт киһи, Социалистыы Үлэ Дьоруойа.
Олоҕун олуктара.
1910 сыллаахха тохсунньу 4 күнүгэр Өлүөхүмэ Нохтуйа сэлиэнньэтигэр төрөөбүт.
1923 сыллаахха 13 саастааҕар телеграфка үлэлии киирбит.
1941 сылтан 1946 сыллаахха диэри аармыйаҕа сулууспалаабыт. II Ударнай Аармыйа парторга буолбут, сэриини полковник сыбаанньалаах түмүктээбит.
Сэрииттэн кэлэн баран Саха АССР сибээһин управлениетыгар начаалынньыгынан анаммыт уонна 1951 сыллаахха диэри үлэлээбит. Онтон Саха АССР Миниистирдэрин сэбиэтин бэрэстээтэлин солбуйааччытынан анаммыт. 
1955 сылтан урукку үлэтигэр төннөн 1973 сыллаахха өлүөр диэри өрөспүүбүлүкэ сибээһин салайбыт.
Наҕараадалара уонна ытык ааттара.
1944 сыллаахха «Аҕа дойду сэриитин» 2 истиэпэннээх уордьанынан наҕараадаламмыт. 
Дудкиҥҥа анаммыт өйдөбүнньүк «Сахателеком» сүрүн офиһын дьиэтигэр ыйанан турар. Ааптар – биллиилээх скульптор Егор Оготоев.
Эбии маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Дьячек Михаил Романович. Дьячек Михаил Романович — Социалистическай Үлэ Геройа, тутааччы.
Олоҕун олуктара.
1928 сыллаахха алтынньы 1 күнүгэр төрөөбүт.
Вилюйгэсстрой СМУ монтажниктарын биригэдьиирэ.
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Черканов Алексей Николаевич. Черканов Алексей Николаевич (1910—23.02.1967) — Социалистическай Үлэ Геройа, шахтер.
Олоҕун олуктара.
1910 сыллаахха Саха АССР Бүлүү оройуонун Дьөккөн нэһилиэгэр дьадаҥы бааһынай дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ.
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Сайдыы (ыччат). Сайдыы — Санкт-Петербуурдааҕы саха ыччатын түмсүүтэ.
Иванов Павел Никандрович. Иванов Павел Никандрович (30.08.1906—28.10.2002) — Социалистическай Үлэ Геройа.
Олоҕун олуктара.
1906 сыллаахха атырдьах ыйын 30 күнүгэр Несь с. (билигин — Архангельскай уобалас Ненецкэй национальнай уокуругун Канино-Тиманскай оройуонугар) төрөөбүт.
28 сааһыгар Ленинградтааҕы уу транспорын инженердарын институтугар туттарсан киирбит, үөрэҕин бүтэрэн инженер-гидротехник дипломын ылбыт. Үлэтин идэтинэн Печоратааҕы бассейновай Управлениеҕа саҕалаабыт, биир сылынан Управление начальнига буола үүммүт, сэттэ сылынан — Печоратааҕы өрүс пароходствотын начальнига буолар.
1954 сыл ахсынньытыгар П. Н. Ивановы Өлүөнэтээҕи өрүс пароходствотын начальнигынан ананар.
Сэттэ сыл (1958—1965 сс.) көрдөрүүлэринэн Өлүөнэтээҕи өрүс пароходствота «Үлэ Кыһыл Знамятын» уордьанынан наҕараадаламмыта.
Өрүс транспорын сайдыытын былаанын сэттэ сыллааҕы сорудахтарын болдьоҕун иннинэ толоруутун, үрдүк ситиһиилэрин иһин ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1966 сыл балаҕан ыйын 14 күнүнээҕи Ыйааҕынан Иванов Павел Никандровичка Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибит, Ленин уордьана уонна «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус туттарыллыбыт. 
П. Н. Иванов Өлүөнэтээҕи өрүс пароходствотын 1969 сыллаахха дылы салайбыт. 1969 сыллаахха пенсияҕа тахсан, Саха Сириттэн барбыт. Ростов-на-Дону куоракка олорбута. 2002 сыл алтынньы 28 күнүгэр өлбүт. Ростов-на-Дону Хоту кылабыыһатыгар көмүллүбүт.
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Каримова Салима Сафиевна. Каримова Саима (Салима) Сафиевна — Саха сиригэр Нүөрүҥгүрүгэ үлэлээбит геолог, Социалистыы Үлэ Дьоруойа.
Олоҕун олуктара.
1926 сыллаахха сэтинньи 30 күнүгэр Киргизскай ССР Фрунзе куоратыгар төрөөбүт. Ийэтэ кыргыыс, аҕата татаар.
2013 сыллаахха тохсунньу 1 күнүгэр Саха Өрөспүүбүлэкитин Нерюнгри куоратыгар өлбүт.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1976 сыл кулун тутар 10 күнүнээҕи Ыйааҕынан Каримова Салима Сафиевнаҕа Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибит, Ленин уордьана уонна «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус туттарыллыбыт. 
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Зайцев Николай Константинович. Зайцев Николай Константинович — Социалистическай Үлэ Геройа.
Олоҕун олуктара.
Тикси оройуонун радиометкиин полярнай станциятын начальнига.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1960 сыл атырдьах ыйын 3 күнүнээҕи Ыйааҕынан Зайцев Николай Константиновичка Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибит, Ленин уордьана уонна «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус туттарыллыбыт. 
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Кладкин Василий Михайлович. Кладкин Василий Михайлович (10.01.1931—27.05.2003) — "Томпо" сопхуос дириэктэрэ, Социалистыы Үлэ Дьоруойа.
Олоҕун олуктара.
Тыа хаһаайыстыбатыгар үрдүк ситиһиилэрин иһин ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1990 сыл атырдьах ыйын 27 күнүнээҕи Ыйааҕынан Кладкин Василий Михайловичка Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибит, Ленин уордьана уонна «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус туттарыллыбыт. 
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Колесов Николай Саввич. Колесов Николай Саввич (02.02.1912—31.12.1977) — саха чулуу булчута, Социалистическай Үлэ Геройа.
Олоҕун олуктара.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1957 сыл алтынньы 1 күнүнээҕи Ыйааҕынан Колесов Николай Саввичка Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибитэ. 
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Константинов Роман Иннокентьевич. Константинов Роман Иннокентьевич (14.10.1896—1994) — Фрунзе аатынан колхоз сылгыһыта, Саха Сириттэн бастакы Социалистическай Үлэ Геройа.
Олоҕун олуктара.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1948 сыл атырдьах ыйын 5 күнүнээҕи Ыйааҕынан Константинов Роман Иннокентьевичка Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибит, Ленин уордьана уонна «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус туттарыллыбыт. 
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Копырина Анастасия Семёновна. Копырина Анастасия Семёновна — Социалистическай Үлэ Геройа, ыанньыксыт.
Олоҕун олуктара.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1973 сыл балаҕан ыйын 6 күнүнээҕи Ыйааҕынан Копырина Анастасия Семёновнаҕа Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибит, Ленин уордьана уонна «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус туттарыллыбыт. 
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Ньукуолун. Ньукуолун - православнай культураҕа сибэтиэй Нико́ланы (ве́шний) өйдүүр күн — илин уонна арҕаа славяннар, молдаваннар уонна румыннар өйдүүр күннэрэ. Ыам ыйын 9(22) күнүгэр ылыллар.
Россия Православнай сиэркэбэ этэринэн Николай Чудотворец XI үйэ бүтүүтүгэр уҥуоҕун Бари куоракка көһөрбүтүн чиэһинэн бэлиэтэнэр.
Ньукуолун Саха Сиригэр.
Православнай бырааһынньыктартан биир ордук улахан суолталаахтык бэлиэтэнэр.
Ньукуолуну сахалар сайын саҕаланыытын курдук бырааһынньыктыыллар. Дьиэҕэ алаадьы уонна кус миинин буһараллар. Сайылыкка көһөр бириэмэ буолар.
Корнилова Матрена Матвеевна. Корнилова Матрена Матвеевна (11.04.1915—04.09.1991) — Социалистыы Үлэ Дьоруойа, оҕуруот аһын үүннэрээччи, РСФСР уонна САССР үтүөлээх агронома.
Олоҕун олуктара.
1951 с. Москватааҕы Тимирязев аатынан тыа хаһаайыстыбатын академиятын бүтэрбит.
1951 сыллаахтан Саха АССР тыатын хаһаайыстыбатын суортуур управлениетын начаалынньыгынан үлэлээбит, онтон Мэҥэ-Хаҥалас МТС уонна оруйуоннааҕы тыа хайаайыстыбатын инспекциятыгар сүрүн агронмунан үлэлээбит. 1961 сыллаахтан — Покровскайдааҕы ОПХ страшай агронм-овощевода. Бу үлэтигэр өрөспүүбүлүкэтээҕи оҕуруот аһын уонна хортуопуйу үүннэрээччилэргэ уопут атастаһар оскуола тэрийбит.
Бурдук уонна оҕуруот аһын сиэмэлэрин тарҕатыынан дьарыктаммыт; Саха сиригэр оҕуруот аһын үүннэриини билимҥэ тирэҕирдибит.
1967—1971 сс. Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин VII ыҥырыытын дьокутаата.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1966 сыл муус устар 30 күнүнээҕи Ыйааҕынан Корнилова Матрена Матвеевнаҕа Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибит, Ленин уордьана уонна «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус туттарыллыбыт. 
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Коростелев Сергей Петрович. Коростелев Сергей Петрович — «Якуталмаз» холбоһук иккис фабрикатын слесара, Мииринэй куорат Ытык киһитэ, Социалистыы Үлэ Дьоруойа.
Олоҕун олуктара.
1923 сыллаахха балаҕан ыйын 20 күнүгэр Пермь уобалаһын Чусовской оройоунугар төрөөбүт. Казахстааҥҥа Алма Ата уобулаһыгар Талгар диэн сиргэ олорон өлбүт.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1971 сыл муус устар 9 күнүнээҕи Ыйааҕынан Коростелев Сергей Петровичка Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибит, Ленин уордьана уонна «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус туттарыллыбыт. 
Өссө маны көр.
Социалистическай Үлэ Геройдарын тиһигэ (Саха Сирэ)
Кочнев Петр Павлович. Кочнев Петр Павлович (1925–1990) — Социалистыы Үлэ Дьоруойа.
Олоҕун олуктара.
1925 сыллаахха Ленскэй оройуон Нөөрүктээйи нэһилиэгин Толоон сэлиэнньэтигэр төрөөбүт. 1936 с. төрөппүттэрин кытта Сангаарга көспүт. Төрөппүттэрэ онно шахтаҕа үлэлээбиттэр. Сэрии кэмигэр 16 сааһыгар кини эмиэ забойга үлэтин саҕалаабыт. Үлэлиир кэмигэр элбэх идэни баһылаабыт: бутчик, электрослесарь, бурильщик, погрузочик машиниһа, маастар–взрывник. Алданннааҕы хайа техникумун кэтэхтэн үөрэнэн бүтэрбит. «Сангарскай» шаахтаҕа 40-ча сыл үлэлээбит. 
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1971 сыл кулун тутар 30 күнүнээҕи Ыйааҕынан Кочнев Петр Павловичка Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибит, Ленин уордьана уонна «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус туттарыллыбыт. 
1990 сыллаахха өлбүт.
Эбии маны көр.
Социалистыы Үлэ Дьоруойдарын испииһэгэ (Саха АССР)