mariaria/ykt_dataset huggingface dataset:
Биилик. Биилик диэн дьону дьаһайар, хонтуруоллуур, бас бэриннэрэр дьулуур дьайыытын кыаҕа. Биилик сүрүн төрүттэрэ - күүс, куттааһын, баай, билии.
Макс Вебер быһаарарынан, биилик диэн биир киһи бэйэтин дьулууругар атын дьону бэриннэрэр күһэйэр кыаҕа, кинилэр баҕа санааларын, кэрэхсэбиллэрин, утарсыыларын үрдүнэн, кэһэн да туран.
Макс Вебер биилик төрүттэрэ:
Макс Вебер үс идеаллаах политика басханнааһынын (лидердааһынын) тииптэрин бэлиэтиир:
Фридрих Ницше быһаарарынан, «Бииликкэ дьулуур» () диэн киһи олоҕун хамсатар сүрүн күүһэ буолар. Бииликкэ дьулуур диэн атын дьону күүһүнэн баттааһын эрэ буолбатах. Киһи күннээҕи олоҕор ордук буолан тупса сатыыра, сайдыыта, саҥаны билиитэ, үрдүкү чыпчаалга дабайыыта бу барыта бииликкэ дьулуур буолар. Ницше санаатынан, бииликкэ дьулуур, бииликкэ талаһыы киһи айылҕатыгар төрүкү баар. Киһи түҥ былыргыттан тула эйгэтин бэйэтин туһатыгар уларытарын курдук баар.
Мишель Фуко санаатынан, күүстээх дьулуурдаах, дьону күүһүнэн баттыыр биилик Эуропа Саҥа кэм саҕанааҕы кииннээһиннээх монархия иллэригэр баара. Аныгы иллэргэ биир биилик киинэ суох. Биилик түмэт устун тарҕанан элбэх кииннэрдээх уонна төрүттэрдээх. Ил институттара эрэ буолбакка, дьон биирдиилээн, дьиэ кэргэн, бөлөхтөр, тэрилтэлэр, экономика агеннара бэйэ бэйэлэрин кытта араас таһымнаах сыһыаннарыгар күүһүлээһин, баттал, күһэйии баар. Бу барыта биилик буолар.
Марксист суруйааччыта Антонио Грамши быһаарарынан, култуура уонна билии күүһүлээһини уонна баайы кытта тэҥ суолталаах биилик төрүттэрэ буолаллар. Грамши култуура гегемонията национал ил идеологиятыгар сүдү оруоллааҕын бэлиэтиир. Национал илгэ буржуазия кылааһа күүһүлээһининэн уонна култуура гегемониятынан капитализм биилигин олохтуур, пролетариаты хам баттыыр.
Күүһүлээһин. Күүһүлээһин диэн киһиэхэ эбэтэр харамайга күүһүнэн куһаҕаны хоромньуну оҥоруу - ыалдьыы, оһол, өлүү. Киһи баайын малын алдьатыы эмиэ күүһүлээһин буолар. Чэбдиккэ хоромньута суох күүс биилик дьайыытынан куттааһын, күһэйии, баттааһын эмиэ күүһүлээһин буолар.
Күүһүлээһин сорох көрүҥнэрэ:
Оһуоба туспа көрүүгэ сексуальнай күүһүлээһин көрүллэр.
Хонтуруол. Хонтуруол () диэн барымта гыныытыгар дьайар (көбүтэр, тохтотор, уларытар, хааччахтыыр) кыах. Барымта диэн дьон, массыына, программа буолуон сөп. Гыныы диэн дьон майгыта эбэтэр үлэтэ, массыына судуҥа (операцията), программа тусхала. Хонтуруол салайыы тутумтатын биир сүрүн функцията буолар.
Бюрократия. Бюрократия диэн ил биилигин салайар аппарата. Бюрократия ханнык баҕар улахан институт тэрилтэ кини салайар тутумтата буолар. Бюрократия аппаратын үлэһиттэрэ бюрократтар дэнэллэр. Бюрократ ананар (талыллыбат) сорумдьут. Бюрократ халыыптаах сиэрдэри тутуһан үлэлиир.
Сорумдьут. Сорумдьут (официал, ) диэн ил тэрилтэтигэр биилик функцияларын толорор үлэһит. Сорумдьут кини орунугар талыллар эбэтэр ананар.
Юрисдикция. Юрисдикция () диэн ил биилигэ дьайар кыахтаах эйгэтэ. Суверенитеттаах ил конституциятын, дьаһахтарын, төрүн нормаларын дьайар эйгэлэрэ. Юриспруденцияҕа юрисдикция диэн дьүүл дьүүллэбиллиир эйгэтэ.
Лингва Франка Нова. Лингва Франка Нова («Элефен») – аан дойду бодоруһуутугар аналлаах судургу уонна логичнай тыл.
Stripe. Stripe, Inc. диэн Ирландия уона АХШ үп өҥөлөрүн оҥорор. Төбө офиһа Сан-Франциско Калифорния уонна Ирландия Дублин куораттарыгар бааллар.. Хампаанньа сыһыарык көмөтүнэн вебсайттарга уонна сиэп төлөпүөҥҥэ сыһыарыктарга төлөөһүн өҥөтүн оҥорор.
2009 сыллаахха Пало Альто, Калифорнияҕа олохтоммута.
Ambetter. Ambetter - АХШ чэгиэн эйгэтигэр үлэлиир харысхал тэрилтэтэ, Аан Дойдуга биир бөдөҥ капитализациатынан. Дьону босхо харыстыырынан биллэр Medicaid программанан провайдер курдук буолар. 17 штатка үлэлиир, сүрүннээн соҕуруу штаттарга. Centene Corporation тэрилтэ толору бас билиитигэр киирэр. 
Официал саайта: https://www.ambetterhealth.com/
EDSI. EDSI - Мичиган штатын дьону үлэ буларга көмөлөһөр консалтиҥ тэрилтэтэ, 2023 сылтан Нью Йорка эмиэ үлэлиир. 
Официал саайта: https://www.edsi.com/
Fast Retailing. Fast Retailing - Дьоппуон тэрилтэтэ, хас даҕаны таҥас тигэр һобуоттары уонна таҥас атыылыыр сетевой маҕаһыыннаннары бас билэр конгломерат. 
Fortuna 500 компонеҥҥа ааҕыллар.
Uniqlo. Uniqlo ("Үникло") - Дьоппуон таҥаһы оҥорор уонна атыылыыр тэрилтэтэ, Аан Дойдуга үһүс таҥас атыылыырынан уонна таҥаска сыһыаннаах тэриллэри эргитэринэн капитализациаиынан.
Харахалпахтар. Харахалпахтар (харахалпахтыы: Qaraqalpaqlar) диэн биир түүрк омуга. Харахалпахстан төрүт омуга. Бүтүн ахсааннара 825 мыҥ киһи кэриҥэ, олортон 500 мыҥ кэриҥэ Харахалпахстан Республикатыгар олороллор. Харахалпахстан таһыгар Узбекистаҥҥа, Казахстаҥҥа, Туркменистаҥҥа, Арассыыйаҕа олороллор. Харахалпах омук былыргыттан үөскээбит дойдута Амударья өрүс алын сирдэрэ уонна Арал байҕалын соҕуруу кытыла. Харахалпах тыла түүрк тылларын кыпчак бөлөҕөр киирэр. Харахалпахтар итэҕэллэринэн суннит мусулмааннар, Ханафи мазхаба. Сорох историктар харахалпахтары 11 үйэтээҕи Киев Урууһугар биллэ сылдьыбыт хара клобук биистэригэр тартараллар. Чыҥыс Хаан улуу улууһа эстибитин кэннэ 13-15 үйэлэргэ харахалпах биистэрэ Алтан Ордуу уонна Узбек хаанылыгын бииликтэригэр сылдьыбыттара. Харахалпахтар 17 үйэҕэ Хаһаах хаанылыгыттан тахсан туспа омук буолбуттара.
Харахалпах уруулара.
Харахалпахтар биистэргэ үллэстэллэр, биистэрэ урууларга үллэстэллэр. Биис холбоһуктара арыс дэнэллэр. Былыргы ордук улахан биис холбоһуга Уон түөрт уруу (on tórt urıw) диэн ааттааҕа.
Харахалпах тыла. Харахалпах тыла (Qaraqalpaq tili) диэн биир түүрк тыла. Харахалпах омук тыла. Харахалпахстан Республикатын сорумдьу тыла. Саҥарааччыларын ахсаана 583,410 киһи (2010 сыл). Кыпчак тылларын кыпчак-ноҕай бөлөҕөр киирэр. Казах уонна ноҕай тылларыгар ордук чугас. Харахалпах тыла икки түөлбэ тыллаах: хотугулуу-илин уонна со5уруулуу-ар5аа. Харахалпах тылын күнэ ахсынньы 1 күнүгэр бэлиэтэнэр.
Географията.
Харахалпах тыла сүрүн тарҕаммыт сирдэрэ Харахалпахстан Республиката, Узбекистан Хорезм уонна Фергана улуустара. Казахстаҥҥа син балачча тарҕаныылаах. Арассыыйаҕа, Туркменистаҥҥа, Түүркүйэҕэ кыра харахалпах диаспоралара бааллар. Афганистаҥҥа харахалпах тылын 2000 киһи билэр.
Лексиката.
Ахсааннар.
"Bir" — 1, "eki" — 2, "úsh" — 3, "tórt" — 4, "bes" — 5, "altı" — 6, "jeti" — 7, "segiz" — 8, "toǵız" — 9, "on" — 10, "júz" — 100, "mıń" — 1000.
Суруга.
1924-1928 сылларга араб суруга, 1928-1940 сылларга латин алпабыыта, 1940-1994 сылларга кирилл алпабыыта. 1994 сылтан ыла харахалпах тыла латин алпабыытынан суруктанар.
Мусулмаан. Мусулмаан ( муслим) диэн ислам итэҕэллээх киһи.
Арал байҕала. Арал байҕала (Арал) диэн Орто Азияҕа баар туустаах күөл. Иэнэ 3500 км² (2005 сыл). Казахстан уонна Харахалпахстан кирбиилэригэр баар. Арал 1960-с сыллартан саҕалаан уолан иэнэ 90% кыччаабыта. Аралга түһэр Амударья уонна Сырдарья өрүстэр ууларын нүөлсүтүүгэ ыытаннар күөл уолан хаалбыта. 1989 сылга Арал уутун таһыма намтаан икки аҥар арахсыбыта. Арал куурбут түгэҕиттэн тыал тууһу, кумаҕы, пестицидтары, химикаттары салгыҥҥа көтүтэн тула эйгэни киртитэр. ССРХ кэмигэр Возрождение арыытыгар биологиялаах сэбилэҥи тургутар кистэлэҥ лаборатория баара. Манна сотуун өлүү, туляремия, бруцеллез, чумаа, тиф, хара чэчик, ботулизм курдук сыстыган ыарыылар көбүтээччилэрин харайаллара.
Амударья. Амударья диэн Орто Азия ордук уулаах, уһунунан иккис өрүһэ. Былыргы ааттара Аму, Оксус, Балх, Дьайхун. Амударья Панж уонна Вахш өрүстэр силлиһиилэриттэн үөскүүр. Уһуна 1415 км, Панж баһыттан аахтахха 2540 км. Тардыытын иэнэ 309,000 км². Амударья төрдө Хиндукуш сиһин хоту өттүгэр баар. Сүрүн салаалара: Гунт, Бартанг, Язгулем, Ванч, Кызылсу, Кафирниган, Сурхандария, Кундуз, Шерабад. Амударья хайаттан түһэн баран кумахтаах Туран намтал сиринэн 1100 км устар. Арал байҕалыгар түһэр. Түһүүтүгэр киэҥ 7000 км² иэннээх дельталаах. Амударья Афганистан, Таджикистан, Туркменистан, Узбекистан, Харахалпахстан дойдуларынан устар.
Пол Брэгг. https://help.snapchat.com/hc/nl/categories/5685833655188-Veiligheid-en-beveiliging
Хорезм. Хорезм диэн Орто Азия арҕаатыгар баар улахан оазистаах регион. Хорезм аан бастаан б.э.и. VII үйэҕэ ахтыллар. Хорезм Амударья өрүс алын тардыытыгар баар. Хоту Арал байҕала, илин Кыһылкум, соҕуруу Харакум, арҕаа Үстүрт хаптала бааллар. Хорезм Хорасан, Согд, Аланнар, Хуннар сирдэрин кытта кирбиилэһэрэ. Хорезм устун Солко суола барара. Хорезм былыргыттан нүөлсүтүүлээх тараан, уһаныы, эргиэн, үрдүкү култуура сайдыбыт дойдута буолар. Хорезм былыргы олохтоохторо иран омуктар этилэр. Моҕол сэриилээһинин кэнниттэн сыыйа түүрк омуктара бастаабыттара. Билигин Хорезм сиригэр Харахалпахстан, Узбекистан, Туркменистан дойдулара бааллар.
Сырдарья. Сырдарья диэн Орто Азия ордук уһун өрүһэ. Уулааҕынан Амударья кэнниттэн иккис өрүс. Тянь-Шань хайаларыгар Нарын уонна Карадарья өрүстэр силлиһиилэриттэн үөскүүр. Уһуна 2212 км. Тардыытын иэнэ 219 000 км². Сүрүн салаалара Чирчик, Арыс, Чу, Сарысу. Уолан икки аҥар хайдыбыт Арал байҕалын хоту тобоҕор түһэр. Кыргыстаан, Узбекистан, Таджикистан, Казахстан дойдуларынан устар.
Trader Joe’s. Trader Joe’s - АХШ ситим супермаркеттара, Аан Дойдуга биир бөдөҥ ас маҕаһыына буолар капитализациатынан. Дойду үрдүнэн 500 курдук маҕаһыыннаах. Сыаната чэпчэкитинэн биллэр уонна астара органик буоларынан биллэр.
Hanna Barbera. Hanna Barbera - АХШ мультик уонна киинэ устар тэрилтэтэ этэ, 1957 сылтан 2001 сыллаахха дылы үлэлээбитэ. 2001 сылтан ыла туспа тэрилтэ буолан бүтэр уонна HBO иһигэр киирэр (HBO иһигэр бэйэтин бренын билиҥҥээҥҥи дылы туттар, автономна үлэлиир).
HBO. HBO - Америка тэрилтэтэ, WarnerMedia структуратыгар холбонор төлөбүр нөҥүө үлэлиир энтертеймент тэрилтэ. HBO нөҥүө киинэ мультик уһуллар, араас сериаллар уһуллаллар.
Альф. Альф - АХШ сериала 1986 сылтан ыла 1990 сылга дылы уһуллубут. Ситком буолар. Саха Сиригэр бастакы уонна нвк саха канаалларга 1994-1999 көстүбүтэ. Сериал 80 омук сиригэр көстүбүтэ.
Аптаммыттар (сериал). Аптаммыттар ("Charmed") - АХШ сериала.
Сүжета.
3 кыргыттар туһунан кэпсэнэр. Кистэлэҥ ойууннар уонна кистэлэҥ хараҥа күүстэри кытта охсуһалларынан биллэллэр.
Смоллвилль кистэлэҥэ. Смоллвилль кистэлэҥэ - АХШ телесериала, Аан Дойлуга биир уһуннук көстүбүт сериал. Саха Сиригэр СТС канаалга көстүбүтэ.
Сүжета.
Канзас штатыгар Смоллвилль диэн куорат баар. Онно супермен олороро биллэр киһи курдук саһан сылдьар, Кларк диэн ааттаах.
Mirinda. Mirinda ("Миринда") - Испания сок оҥорор тэрилтэтэ, 1990-2002 Аан Дойдуга киэҥник биллэ сылдьыбыта. Кэнники PepsiCo конгломерат бэйэтигэр холбообута, онно конгломерат иһигэр автономна үлэлиир уонна сайдар. 2014 сылтан ыла санкциаларынан Арассыыйаҕа атыыламмат (атыыланар соктар барыта Казахстан нөҥүө параллельнай импорт нөҥүө тарҕанар).
Dr Pepper Snapple Group. Dr Pepper Snapple Group - АХШ тэрилтэтэ, Аан Длйдуга биир бөдөҥ араас сок бреннарын бас билэр тэрилтэ. 
Fortuna 500 компонеҥҥа киирэр
Стэйтэн Айлэнд. Стэйтэн Айлэнд (ааҥл: Staten Island) - Саҥа Йорк куорат биир макроквартала (уопсайа 5 макрокварталлаах) уонна олортон саамай ырааҕа уонна нэһилиэнньэтин ахсаанынан кырата. Туспа арыыга турар, куорат атын сирдэриттэн тэйиччи. Дьонун ахсаана 500 тыыһынча киһи.
Аркадий Бабченко. Аркадий Бабченко - Арассыыйа биллэр журналиһа, оппозиционер, суруйааччы. Путины үөҕэринэн биллэр. Онон чоккай маладьыас киһи!
KwikPay. KwikPay ("КвикПэй") - Арассыыйа саҥа төлөбүр системата, Атырдьах ыйын 29 күнүгэр 2023 сыллаахха төрүттэммитэ. Санкциалары туоруур уонна куотар өҥө буолар, харчыны омук сиригэр ыытарга.
Официал саайта: https://kwikpay.ru/
Брахмагупта. Брахмагупта (б.э.и. 598 – 668 сыллар) Индия математига уонна астрономома. Математика уонна астрономия билэлэригэр икки биллэр үлэлээх, Brāhmasphuṭasiddhānta (BSS, "Брахма үөрэҕэ сөпкҕ туруоруллубута", 628 сыллахха), теоретическай трактат, " Кхандакхадьяк""" ("сиэнэр тыл", 665 сыл), практическай текстэн тахса.
Брахмагупта нуулу кытта бастакы суоттуур буолбута. Брахмагупта оҥорбут тиэкистэрэ Индия математикатыгар хайдах ылыллыбытын быһыытынан санскритка эллиптическай хоһооннор быһыытынан суруллубута. Ханнык да дакаастабыл бэриллибэтэҕин иһин, Брахмагупта түмүктэрэ хайдах бэриллибиттэрэ биллибэт.
OnlyFans. OnlyFans ("Фанаттар эрэ" эбэтэр "Фанаттарга эрэ") - Улуу Британия +18 видеолары уонна хаартыскалары тарҕатар веб хостиҥа. Аан Дойдуга биир бөдөҥ, 2023 сыллаахха 155 мөллүйүөн киһи 245 омук сириттэн кыттар.
Ростов-на-Дону. Ростов-на-Дону (кылгатан — Ростов) – арҕаа өттүгэр ордук улахан куората, Соҕуруу федеральнай уокурук уонна Ростовскай уобалас административнай киинэ. Байыаннай албан аат куорат (2008).
Императрица Елизавета Петровна ыйааҕынан ахсынньы 15 күнүттэн 1749 сыллаахха төрүттэммитэ. Илин-Европа соҕуруулуу Илиҥҥи өттүгэр баар, Дон өрүс уҥа кытылыгар 46 км Азовскай муораҕа түһэр сириттэн 1092 км соҕуруу өттүгэр баар.
Нэһилиэнньэтэ — 1 135 968 киһи (2023), бу-Россия нэһилиэнньэтин ахсаана уон биирис. Ростовскай агломерация чэрчитинэн 2,1 мөл. тахса киһи олорор (дойду агломерациятын ахсаанынан алтыс).
Куорат Россия Соҕуруу өттүн улахан административнай, экономическай, культурнай, научнай-үөрэх, промышленнай кииннэр уонна улахан транспортнай узелынан буолар. Официальнайа суох Үүнүүлэр «Кавказ ааннара» уонна «соҕурууҥҥу киин куората» диэн ааттаналлар, ону тэҥэ «Донской киин куората». 21 февраля 2019 года Ростов-на-Дону на региональнай киин куората билиннэ.
2018 сылга Ростов-на-Дону куоракка дуобатчыттартан биирдэстэрэ буолар футболга аан дойду чемпионата.
IHOP. IHOP - АХШ сетевой ресторана, панкейк араас көрүҥнэрин астаан атыылыыр. Фастфуд бөлөҕөр киирэр.
Street and Racing Technology. Street and Racing Technology - АХШ спортивнай массыыналары оҥорор тэрилтэтэ, Аан Дойдуга биир бөдөҥ. Аатырбыт Stellantis конгломератка киирэр.
Ram Trucks. Ram Trucks (эбэтэр быһалыы RAM) - АХШ пикап массыыналары оҥорор тэрилтэтэ, Аан Дойдуга биир бөдөҥ пикаптары оҥорор тэрилтэлэр ортолоругар. Аатырбыт Stellantis конгломератка киирэр.
Официал саайта: https://www.ramtrucks.com/
Finding Nemo (TV series). Finding Nemo is an American-Canadian computer-animated series produced by [[Cartoon
Rugrats (мультик сериала). Rugrats (нууч: "Ох уж эти детки", сахалыы "Мэник мэнигийээннэр") - араас телеканалларга көстөн ааспыт АХШ мультик сериала, 1991 - 2004 сыллаахха көстүбүтэ нууччалыы, сахалыы уонна ааҥл тылынан элбэх араас телеканалларга. 2021 сыллаахха ремейк тахсыбыта. Класки Чупо студио айымньыта буолар.
Торнберри дьиикэй ыаллара. Торнберри дьиикэй ыаллара - Класки Чупо уһулбут айымньыта, 1998 сыллаах мультик сериала. Араас телеканалларга сахалыы, нууччалыы уонна ааҥл тылынан Саха Сиригэр 1998-2004 көстүбүтэ. Билигин hulu эрэ платформаҕа эрэ тарҕанар.
Куоска уонна Ыт (мультик сериала). Куоска уонна Ыт ("CatDog") - АХШ мультига, 1998-2004 сыллардаахха уһуллубута. Никелодеон телеканалга көстүбүтэ 180 омук сиригэр.
Cartoon Network. Cartoon Network - АХШ телеканала, Аан Дойдуга биир бөдөҥ телеканал аудиториятын. 2023 сыллаахха 197 омук сиригэр көстөр уонна 152 омук тылынан иһиллэр. Аудитория үксүн - 364 мөллүйүөн киһи. WarnerMedia медия бөлөххө киирэр. 
Саха Сиригэр уонна Арассыыйаҕа үлэтин Олунньу 24 күнүттэн, 2022 сыллаахха тохтоппута.
Дьиндьэр туох диэтэй. Дьиндьэр туох диэтэй - АХШ мультига, Аан Дойдуга биир киэҥник биллибит мультик. 
Сүжета.
Джинджер уонна Кортни Грипплинг интригалара
Интрига. Интрига - француз тылыттан саха тылыгар киирбит тыл. Быһа холооһуҥҥа - буккуйуу диэн буолар. Сүрүннээн дьону буккуйар дьону ааттыыллар, ол аата интриганы тэрийэр дьону. Мораль өттүнэн көрүүгэ интрига куһаҕан көстүү буолар.
State Farm. State Farm - АХШ элбэх профильга үлэлиир харысхал тэрилтэтэ, дойдуга саамай бөдөҥ автохарысхал тэрилтэтэ. Fortuna 500 компонеҥҥа ааҕыллар.
New York Life. New York Life - АХШ харысхал тэрилтэтэ, Нью Йорк куорат харысхал тэрилтэтэ. Аан Дойдуга биир бөдөҥ капитализациатынан. Fortuna 500 компонеҥҥа ааҕыллар.
Һавре, Монтана. Һавре (иһиллэринэн Һавр эбэтэр Һэвр) - Монтана штатыгар баар кыракый түҥкүтэх куорат, быһа холоон 9800 киһилээх. Эстэн эрэр, дьоно сэргэтэ Калифорниаҕа көһөллөр.
Trovo Live. Trovo Live - Кытай стримиҥ сервиһэ, сүрүннээн геймиҥ тыктарарга ананар сервис. Tencent конгломерат киэнэ буолар.
Путин эмэһэлэрэ. Путин эмэһэлэрэ - диэн регистрациаламматах сүөһү пенсионеркалар тэрилтэлэрэ, киннэри ФСБ эргитэ финансируйдуур Марат Динаев нөҥүө. Киннэр билигин Z буукубаны өйүүллэр.
TracFone Wireless. TracFone Wireless - АХШ 6-ыс бөдөҥ сотовай оператора, хас даҕаны бреннарынан үлэлиир (Safelink Mobile диэн брена Medicaid нөҥүө субсидиаланар). TracFone Wireless Verizon вышкаларын арендалыыр.
Safelink Mobile. SafeLink Mobile (сороҕор "SafeLink Wireless") - АХШ биир кыракый соиовай оператора, сүрүннээн дьадаҥыларга уонна кыаммат араҥаларга анаммыт сотовай оператор. Интернетэ уонна сибээһэ босхо буолар, эбиитин комплект босхо смартфон бэриллэр. TracFone Wireless тэрилтэ бренда буолар. 
Medicaid нөҥүө үбүлэнэр.
Официал саайта: https://www.safelinkwireless.com/
Page Plus Cellular. Page Plus Cellular - АХШ сотовай оператора. Интернетэ биир саамай бытаан буолар, онон туттарга сүбэлэммэт. TracFone Wireless салайыытыгар киирэр.
Telcel. Telcel - Мексика саамай бөдөҥ сотовай оператора, 4G/5G сибээһи тарҕатааччы. Дойду 65% сирин хабар уонна 63% дьоно тутталлар кини өҥөтүн. Сүрүн акциаларын Verizon бас билэр.
Movistar. Movistar (сурулларынан "MoviStar", ол эбэтэр "Move" - бар эбэтэр көс диэн, "Star" - сулус диэн, ол аата "Movistar - Сулуска көт эбэтэр Сулуска бар" диэн өйдөнөр) - элбэх омук сиригэр үлэлиир сотовай оператор, Перуга, Мексикаҕа уонна Испанияҕа биир бөдөҥ буолар. 2022 сылтан 5G ситим өҥөтүн киллэрбитэ. Telefónica конгломератка киирэр.
Telefónica. Telefónica - Испания саамай бөдөҥ телекоммуникация тэрилтэтэ, Аан Дойдуга биир бөдөҥ буолар. Аатырбыт Movistar кини бас билэр.
Fortuna 500 компонеҥҥа ааҕыллар, Nasdaq компонеҥҥа эмиэ.
Mitsui Group конгломератка Telefónica 65% актива уонна капитала эргийэр.
TruConnect. TruConnect - АХШ биир кыракый сотовай оператора, Verizon вышкаларын арендалыыр сибээс өҥөтүн тарҕатарга. Дьадаҥыларга уонна кыаммат араҥаларга анаммыт оператор буолар, ол эбэтэр туттааччыларга барыта босхо буолар. Medicaid эбэтэр SSI нөҥүө үбүлэниэн сөп.
Официал саайта: https://www.truconnect.com/
QLink Wireless. QLink Wireless - АХШ сотовай оператора, Verizon вышкаларын арендалыыр. Дьадаҥыларга уонна кыаммат араҥаларга анаммыт сибээс буолар, онон тарифтара босхо буолар. Medicaid нөҥүө үбүлэнэр.
Официальнай саайта: https://qlinkwireless.com/
Unity Wireless. Unity Wireless - АХШ сотовай оператора, кыаммат дьоҥҥо ананар уонна тиийиммэт дьоҥҥо. SNAP эбэтэр Medicaid государственнай программаларынан үбүлэнэр. Ол иһин дьоҥҥо босхо сибээс өҥөтүн ыытар. Абоненнарга босхо планшет бэриллэр. Verizon вышкаларын туттар.
Официал саайта: https://unitywireless.com/
SNAP. SNAP (толору "Supplemental Nutrition Assistance Program") - АХШ государственнай программата, бары 50 штаттары хабар. Сүрүннээн кыаммат араҥаларга босхо ас түҥэтии буолар, олор ахсааннарыгар food stamp карточка биэрии - онон любой маҕаһыынтан босхо ас атыылаһаҕын. Medicaid курдук биир күүстээх социальнай программа буолар. 
SNAP программа Америка тыа хаһаайыстыбатын департамент нөҥүө үлэлиир.
SNAP программа кыттыылаахтары босхо EBT Card ылаллар, ол онно ыйга 400$ босхо аһыыргар харчы түһэр, ону таһынан WIC Card бэриллиэн сөп, ыйга 230$ харчылаах фрукта уонна веджтебыл ыларгар. 
Дойду үрдүнэн SNAP нөҥүө Food Bank араас көрүҥнэрэ үлэлииллэр, онно эмиэ босхо ас ылыаххын сөп.
EBT Card. EBT Card - платиковай карта, банковскай каартаҕа майгынныыр. 50 штат аайы дизайна атын буолар. SNAP программа ол каартаҕа харчы угар, дьон босхо аһаатын диэн.
Нью Йорк штатка EBT оҥорторор сайт: https://ru.otda.ny.gov/workingfamilies/ebt/
Access HRA диэн эмиэ Нью Йорк штатын социальнай программата, онно эмиэ оҥотторуохха сөп: https://a069-access.nyc.gov/accesshra/
HeyGen AI. HeyGen AI - 2023 сылтан үлэлиир оҥоһуу интелект, ханнык баҕарар видеону хас да омук тылынан тылбаастыан сөп. Балаҕан ыйыгар 2023 сыллаахха популярноһа эмискэ улаатта.
Официал саайта: https://www.heygen.com/
Наполеон (киинэ 1995). Наполеон - Аустралиаҕа уһуллубут киинэ, 1995 сыллаахха тахсыбыта. Саха Сиригэр 1995-2003 сыллардаахха дылы аоаас телеканалларга сахалыы, нууччалыв уонна ааҥл тылынан көстүбүтэ.
Сүжета.
Маффин диэн ыт оҕото баар, бэйэтин Наполеон диэн хос ааттанарын сөбүлүүр. Кини алҕас биир күн үрдэриллэр шарикка олорон Сидней куорат устун көтөн хаалар...
оҥоһуута.
Киинэни Дьоппуон, АХШ уонна Аустралиа кыттыһан устубуттара.
Уһуллубут сирэ - Аустралиа
Улахан үбүлээһиҥҥэ кыттыспыт тэрилтэлэр: Blink Films, Adelaide Motion Picture Company, Film Finance Corporation of Australia, Pony Canyon.
Дистрибьүтор - Fox Columbia TriStar Films
Sony Pictures Releasing. Sony Pictures Releasing - Дьоппуон тэрилтэтэ, Аан Дойдуга биир бөдөҥ дистрибьюторскай тэрилтэ киинэ уонна мультик тарҕатар. Sony Pictures тэрилтэҕэ холбонор.
Pony Canyon. Pony Canyon (Пони Каньон) - Дьоппуон элбэх профильга үлэлиир мультимедия тэрилтэтэ, Аан Дойдуга биир бөдөҥ. Киинэ устартан саҕалаан кинигэ бэчээттээһиҥҥэ кыттар. Fuji Television автономнай структурата буолар.
Hello Mobile. Hello Mobile ( сахалыы Һелло Мобайл) - 2023 сыллаахха үөскээбит АХШ саҥа сотовай оператора. Сыаната биир чэпчэкитинэн биллэр уонна федеральнай ковериджтаах (хабара). 5G ситим нөҥүө үлэлиир.
Официал саайта: https://hellomobile.com/
TravlFi. TravlFi - АХШ телекоммуникационнай тэрилтэтэ, сүрүннээн вайфай роутер нөҥүө 4G/5G интернет өҥөтүн тарҕатар. Сүрүннээн AT&amp;T вышкаларын арендалыыр. RV пааркаларга туттуллар.
Официал саайта: https://travlfi.com/
IPhone 15 Pro. iPhone 15 Pro - Apple 2023 сыллаах флагман смартфона, Балаҕан ыйын 12 күнүгэр күн сирин көрбүтэ, Балаҕан ыйын 22 күнүттэн Аан Дойдуга атыыга тахсыахтаах. Сүрүннээн Apple A17 Pro чиптаах.
Samsung Galaxy S23. Samsung Galaxy S23 - Samsung 2023 сыллаах флагман төлөпүөннэрэ. Олунньу 17 күнүттэн атыыга тахсыбыттара.
Бээтинэлээх тыкпычча. Бээтинэлээх Тыкпычча - 2006 сыллаахтан түргэнник уһуур төрүүр үөн көйүүр буолар, 2014 сыллаахха АХШ сиригэр булбуттара.
WeWork. WeWork - АХШ тэрилтэтэ, коммерческай дьиэлэри тарҕатааччы уонна офиснай хостору арендалааччы стартап тэрилтэлэргэ. Softbank конгломератка киирэр.
Staples Inc.. Staples Inc. - АХШ тэрилтэтэ, Аан Дойдуга саамай бөдөҥ офиска аналлаах тэриллэри атыылыыр сетевой маҕаһыыннар.
Windstream Holdings. Windstream Holdings - Техас штатыгар баар АХШ телекоммуникационнай тэрилтэтэ, дойдуга биир бөдөҥ антенно-мачтовай инфраструктура тутааччы. 70% барыһа Verizon аҕалар, тоҕо диэтэр кини арендалыыр интернет тарҕатар инфраструктуралы.
Charter Communications. Charter Communications ("Чартер Коммьүникейшенс") - АХШ үһүс бөдөҥ телекоммуникация тэрилтэтэ (Verizon уонна AT&amp;T кэннилэриттэн) уонна иккис TV холбооччу (Comcast кэнниттэн), 41 штатка үлэлиир уонна 32 мөллүйүөн клиеннардаах дойду үрдүнэн. Кини бас билиитигэр Spectrum автономнай тэрилтэ киирэр, дойдуга биир бөдөҥ интернет провайдер.
Fortuna 500 уонна Nasdaq компоненнарга ааҕыллар.
Spectrum. Spectrum ("Спектрум") - АХШ интернет провайдера, дойдуга биир бөдөҥ интернеткэ, мобильнай төлөпүөҥҥэ уонна төлөбүрдээх телеканалларга холбооччу. Дойдуга биир бөдөҥ телекоммуникационнай тэрилтэ.
MegaCom. MegaCom ("МегаКом") - Кыргызстан биир бөдөҥ сотовай опөратора, дойду 45% нэһилиэнньэтэ туттар. 4G/5G интернет ситимҥэ үлэлиир. 
Салалтата - Бишкек
Арассыыйаҕа баар Мегафонҥа сыһыаннаах дииллэр.
O!. O! (үридическай аата - Нур Телеком) - Кыргызстан саамай бөдөҥ сотовай оператора уонна бастакынан 2022 сыллаахха 5G ситим киллэрбитэ. 
Салалтата - Бишкек
H Mart. H Mart - АХШ сетевой гипермакеттара, кэриэйдэр иммиграннара төрүттээбиттэрэ. Биир түргэнник капитализациата үрдүү турар тэрилтэ.
Applebee's. Applebee's (сахалыы Эпплбиис) - АХШ сетевой рестораннара, дайниҥ систематынан үлэлиир. Дойду үрдүнэн 14000 рестораннардаах бары 50 штаттарга, ону таһынан Канаадаҕа уонна Мексикаҕа. Уопсайа 29000 повардардаах уонна 87000 официант үлэһиттэрдээх. Орто чек биир клиент хаалларара - 41$. Аатырбыт Dine Brands конгломератка киирэр.
Dine Brands. Dine Brands (сахалыы Дайн Брэндс) - АХШ конгломерат тэрилтэтэ, элбэх автономнайдык үлэлиир сетевой рестораннар тэрилтэлэрин бас билэр, олор ахсааннарыгар Аан Дойдуга киэҥник биллэр Айһоп уонна Эпплбиис дайнердары. 
Салалтата - Глендейл (Калифорния, АХШ)
Food Lion. Food Lion - АХШ сетевой региональнай гипермаркеттара, сүрүннээн Хоту Кэролайн, Соҕуруу Кэролайн, Делавэр, Арҕаа Вөрдьин, Вөрдьин штаттарга үлэлиир.