mariaria/ykt_dataset huggingface dataset:
The Big Issue. The Big Issue (ааҥл. «улахан кыһалҕа») — Великобритания уонна Аан Дойду үрдүнэн киэҥник тарҕаммыт уулусса хаһыата.
Буоларын курдук, хаһыаты дьиэтэ суох дьон тарҕатар, ол эрээри сүрүн уратыта диэн хаһыаты идэлээх суруналыыстар оҥороллор.
Хаһыат сыала-соруга — дьиэтэ суох дьоҥҥо харчы өлөрөргө кыах биэрии уонна дьоҥҥо-сэргэҕэ таһаарыы.
Бу сыалы-соругу ситиһэр иһин дьиэтэ суох дьон хаһыаты сыанатын аҥарынан атыылаһар уонна толору (этиллибит) сыанатынан атыылыыр.
Остуоруйата.
Дьон Бйорд уонна Анита Роддик 1991 сыллаахха Лондоҥҥа "The Big Issue "диэн сурунаал тэрийэллэр,  кинилэргэ 1989 сыллаахха Нью-Йоркка тахсыбыт  диэн бастакы уулусса хаһыата холобур уонна тирэх буолбута. Бастакы көмөнү Body Shop диэн тэрилтэ 50 000 доллары биэрэн оҥорбута.
Бырайыак тахсарын саҕана биир нүөмэр сыаната 50 пенс этэ, ол эрээри кэлин 2,5 фуҥҥа тиийэ улааппыта.
Бастаан сурунаал ыйга биирдэ тахсар этэ, ол гынан баран 1993 сыл бэс ыйыгар "The Big Issue" нэдиэлэ аайы тахсар буолбута.
1995 сыллаахха Дьон Бйорд хаһыат ситиһиилээх буолбутун кэннэ"" диэн дьиэтэ суох дьоҥҥо көмөлөһөргө уонна уулусса хаһыатын идеятын тарҕатарга анаммыт тэрилтэни тэрийэр.
2001 сыллаахха хаһыат 300 000 экземпляры атыылаан рекорд олохтуур.
2000 сыллар ортолоруттан саҕалаан The Big Issue ааҕар дьон ахсаана аҕыйыыр.
The Big Issue тирааһа 167 000-ттан (2007 с.) 125 000-ҕа (2012 с.) түһэр. Атыылааччылар да быыстарыгар конкуренция үрдүүр. Уулусса хаһыата туруорбут сыалларын-соруктарын кыайан ситиспэт кыһалҕатыгар тиийэн саҥа ньымалары көрдүүр.
Бастакы ньыма: QR-куоттаах анал карталары атыылыахха сөп этэ. Бу карта сыаната хаһыат сыанатыгар тэҥнээх буолуохтаах (2,5 фунт). Сурунаал саҥа нүөмэрин ааҕарга карта атыылаһаҕыҥ уонна бу QR-куоду гаджет хаамыратынан сканируйдуугуҥ, эбэтэр хаһыат ситим сиригэр киирэн бу куоду бэйэҥ суруйаҕыҥ.
Иккис ньыма: атыыһыттартан репортер оҥоруу. 2011 сыллаахха хаһыат хас да тыһынча дьиэтэ суох киһиэхэ смартфон биэрэргэ былааннаммыта. Бу смартфон көмөтүнэн ситим үөскүөхтээх этэ: түбэлтэ буолбут сириттэн хаартыскалары, аудиону уонна видеону ылыы.
Ол да буоллар, 2012 сыллаахха редакция үгэс буолбут суолунан барар: хаһыат тас көрүҥүн уларыталлар, политика туһунан суруйар буолаллар, саҥа суруйааччылары ыҥыраллар уонна сыанатын үрдэтэллэр.
Це Ка Куи. Це Ка Куи (кит. 謝家駒; төр. 1948 сыл балаҕан ыйын 10 к.) — Хоҥ Коҥтан төрүттээх . Це 1992 сыллаахха «K K Tse &amp; Associates» диэн бэйэтин тэрилтэтин тэрийиэн иннинэ уон сыл иһигэр араас салайааччы дуоһунугар «Shui On Group» диэн хампаанньаҕа үлэлии сылдьыбыта. 2008 сыллаахха «Хараҥаҕа кэпсэтии (Хоҥ Коҥ) Ltd.» диэн хампаанньаны тэрийсибитэ.
Олоҕо.
Це социологияҕа уонна экономикаҕа икки идэлээх Хоҥ Коҥ университетын бүтэрбитэ. Манчестер университетыгар социологияҕа доктор таһымын ылбыта. Це үлэтин Хоҥ Коҥҥа «Lam Soon Group» хампаанньаҕа менеджер быһыытынан саҕалаабыта. Онтон МВА таһымын ылаары Великобританияҕа барар уонна 1981 сыллаахха бу таһымы ылар. Онно үөрэнэ сылдьан ньууччалыы уонна кытайдыы тахсыбыт «Маркс уонна Спенсер: Великобританияҕа саамай таһаарыылаах салайыылаах хампаанньалар анатомиялара» (Оксфорд: Пергамон Пресс, 1985) диэн кинигэни суруйар.
Хоҥ Коҥҥа төннөн баран Це «Shui On Group» хампаанньаҕа киирэр. «K K Tse &amp; Associates» диэн консалтинговай фирманы тэрийэн 1992 сыллаахха үлэтин быраҕар. Кини клиеннарын ахсааннарыгар CLP Group, VTech уонна Lenovo Group киирэ сылдьыбыттара.
«Хараҥаҕа кэпсэтии (Хоҥ Коҥ)» Патрик Чунгу кытта тэриллибитэ.  ситиһиилээхтик ыытыы Хоҥ Коҥҥа түмэт эргиэнэ сайдарыгар улахан суолталаах этэ.
Хампаанньа чааһынай үбүлээһин көмөтүнэн үлэлиир, дойду салалтата көмөлөспөт. Хампаанньа сэттис ыйыгар ночооттоох буолан бүппүтэ, онтон иккис сылыгар дохуот аҕалар буолбута. «Хараҥаҕа кэпсэтии (Хоҥ Коҥ) Limited» Хоҥ Коҥ түмэт тэрилтэлэригэр инвестиционнай капиталы үрдэтии саҥа ньыматын көрдөрбүтэ. Бастакы капитал 20 чааһынай сирэйтэн хомуллубута. Олохтоох түмэт тэрилтэлэрин курдук атын партиялартан дуу, үтүөнү оҥорор тэрилтэлэртэн дуу биир да иэс эбэтэр көмө ылбатахтара.
Хампаанньа дохуоту үллэстии туһунан чуолкай принциптардаах. Үс гыммыт биир хампаанньа сайдарыгар барар. Үс гыммыт иккиһин дивидент быһыытынан акционердар үллэстэллэр.
Дымер. Дымер () диэн Украина Киев уобалаһын куорат тииптээх бөһүөлэгэ. Дьонун ахсаана 5 786 (2012).
Сугулаан. Сугулаан — аҕа ууһа, нэһилиэк түмсэр мунньаҕа; оннук мунньах дьиэтэ.
Тиэрмин устуоруйатыттан.
Кэнники кэмҥэ саха норуота сайдан-үүнэн иһэр. Сүүрбэһис үйэҕэ сахалар сайдыы хас даҕаны үрдүк таһымнарыгар өрө тахсары ситистилэр. Сайдыы бу таһымнарын биир-биир ааҕыталаатахпытына манныктар:
1. В.И.Ленин салалтатынан Улуу Октябрьскай революция Арассыыйа импиэрийэтин суулларан ыраахтааҕы былааһын батталыттан уонна православнай таҥара дьиэтэ албынныырыттан саха дьонун босхолообута.
2. Гражданскай сэрии кэнниттэн Саха сиригэр Автономнай республика тэриллэн сахалар бэйэлэрэ республикалаах буолбуттара.
3. Перестройка кэмигэр ССРС үрэллиитигэр Автономнай республикалар статустарын өссө үрдэтэннэр Сувереннай диэн ааттаммыттара уонна туһанар бырааптара балачча кэҥээбитэ.
Саха норуотун перестройка кэминээҕи улууканнаах кыайыытынан Саха республиката сокуоннары ылынар кыахтаммыта. Сокуоннары ылынарга аналлаах Государственнай мунньах тэриллибитэ. Государственнай мунньаҕы сахалыы «Ил Түмэн» диэн ааттааһын ылыныллыбыта. Итинник ааттаан саха омуга бэйэтэ туспа государстволааҕын атын омуктарга биллэриитин уонна иһитиннэриитин бэлиэтинэн буолбута.
Урукку кэмҥэ саха норуота улахан государствота суох этэ. Ол иһин республика сокуоннары таһаартыыр Государственнай мунньаҕын сахалыы аатын аан маҥнай ылыныы буолбута. Бу икки биллэр-көстөр тус-туһунан тыллары холбуу туттан саха тылын үрдэтэн атын омуктар билиилэригэр таhаарылынна.
Ити гынан баран төһө эмэ бириэмэ ааспытын кэннэ толкуйдаан көрдөххө, Ил Түмэн диэн тыллар республика улахан мунньаҕын кыайан атын дьоҥҥо өйдөппөт эбиттэр. Ордук атын омук тылыгар сыhыаран холбуу саҥарыллыылара уонна сөпкө өйдөнөллөрө табыллыбат. Бу тыллар хос быһаарыылара суох буоллаҕына, ханнык да демократияҕа сыһыаннаах улахан мунньаҕы кыайан өйдөппөттөр эбит.
Бу икки тыллары тус-туhунан ыллахха биирдии бэйэлэрэ ураты биллэр ытыктанар тыллар. Чугастааҕы омуктар бары ити тыллары бэйэлэрин дьиҥнээх суолталарынан билинэллэр, ол иhин ити тыллары бииргэ холбоотоххо даҕаны бэйэлэрин суолталара кыайан уларыйбат эбиттэр. Итини тэҥэ туспа суолталаах тыллары холбоон саҥа атын өйдөбүлү иҥэрэн туhаныы, бу аһара биллиилээх тылларга кыайан табыллыа суох. Ханнык да кумааҕыга суруйдахха эбэтэр сүүстэ да хатылаатахха тыл өр кэмнэргэ олохсуйбут суолтата кыайан уларыйбат. Ити иhин бу икки тыл, саха дьонугар уонна атын да омуктарга мунньаҕы буолбакка, атын түмсүүнү өйдөтөллөр.
Кэнники бириэмэҕэ умнулла сыспыт да буоллар улахан дьон мунньахтарын көрдөрөр тыл сахаларга былыр-былыргыттан баар. Бу тыл «СУГУЛААН»,- диэн тыл буолар. Ол курдук «Саха тылын быhаарыылаах кылгас тылдьытыгар»: - СУГУЛААН - аат.(эргэр.) Аҕа ууhа, нэhилиэк түмсэр мунньаҕа; оннук мунньах дьиэтэ,- диэн быhаарыылаах киллэриллэ сылдьар. Бу тыл саха дьоно былыр-былыргыттан бары түмсэн, мунньахтаан уопсай быһаарыныыны ылыналларын билигин даҕаны дьоҥҥо өйдөтө сылдьар.
Итини тэҥэ тыа дьоно бу соторутааҕы кэмҥэ диэри сугулаан диэн тылы, мунньах диэни кытта бииргэ тутта сылдьыбыттара киэҥник биллэр.
Будда. Будда диэн Буддизмҥа олус айыы киһини ааттыылар. Санскрит тылыттан тылбаастаатахха "сырдатыллыбыт" диэн буолар. Бастакы Будда төрөөбүт ааты Сидхарта Гаутама диэн этэ. Кини буддизм диэн итэҕэли саҕалаабыта. Сорох дьон бэйэлэрин Будда диэн ааттыыллар. Ол дьон "сырдатыыны" булбуттар диэн этэллэр.
Буддизм саҕаланыытыгар Будданан Сидхарта Гаутама диэн киһини ааттыыллар. Кэлин хас да Будда баар буолуон сөп диэн өйдөөһүн тарҕатыллыбыта.
Будданы эҥкилэ суох киһини ааттыыллар, билигин 36 эҥкилэ суох Будда баар. Будда сорох статуя\ларыгар ону көрдөрөөччүлэр.
Буддистар Будда сырдталлыбытын, ол аата кини хайдах бу олоххо олорон аныгыскы олоххо хайдах бэлэмнэнэргэ уонна олорору билэрэ диэн итэҕэйэллэр. Кини хаһан даҕаны хомойбот, соһуйбат киһи буолар диэн итэҕэйэллэр. Атын дьону кытары хаһан да мөккүспэт, уонна буолан дьиҥи эрэ этэр диэн.
Динозавр. Динозавр, диэн Арозавр рептилията буолар, Мезозой эратыгар биир ордук тарҕаммыт кыыл этэ. Учуонайдар 500 тахса араастары булбуттар. Динозаврдар уҥуохтара бары континеннарга булуллубуттара уонна сотору сотору булуулар тахсаллар.
Динозаврдар-таксоническай, морфологическай уонна экологическай өттүнэн араас бөлөхтөр. Сиртэн хостонор кэрэһиттэри туһанан палеонтологтар 900- тэн тахса араас биис уустарын уонна 1000- тэн тахса ньиэп динозаврдарын булбуттар. Динозаврдар хас биирдии континеҥҥа, аныгылыы көрүҥҥэ (көтөрдөргө), сиртэн хостонор баайдаах сирдэргэ көстөллөр. 10 800- тэн тахса аныгы көрүҥнээх көтөрдөр араас бөлөхтөрүттэн биирдэстэрэ буолаллар. 1970- с сыллартан ыла ыытыллыбыт чинчийиилэр улахан өттүлэрэ нептица динозаврдара, көтөрдөр курдук, веществоны үрдэтиигэ элбэх үөрүйэхтээх уонна социальнай хардарыта сыһыаннаһыыларга үөрэммиттэрин көрдөрдүлэр. Динозаврдар экологтар элбэҕи ыланнар, аһылык араас тииптэрин баһылаабыттар. Бары динозаврдар-сымыыттыыр кыыллар, ону таһынан уйаны тутар дьоҕур көтөрдөр курдук уонна үгүс көтөрдөр динозаврдарынан арахсар.
Динозавр өбүгэлэрэ икки тобугунан айанныылларын да иһин, түөрт ньиэп динозаврдара түөртүү сылдьыбыттара, сорохторо бу позициялары уларытар кыахтаммыттара. Муос уонна тараах курдук уустук демонстрационнай структуралар бары бөлөхтөр бааллара, оттон сорох бэрэстэбиитэллэрэ уҥуох броня, шип курдук модификациялары сайыннарбыттара. Аныгы көтөрдөр, быраабыла курдук, көтөргө наадалаах кээмэйдэр хааччахтарыттан элбэх докторскай диозаврдар, ол иһигэр көтөрдөр да, улахан кээмэйдэрин-рекордсменнар бу былааҥҥа баар саамай бөдөҥ титанозаврдар бөлөхтөрө баар этилэр. Ол да буоллар, ньиэп динозаврдара бары сүдү кээмэйдээх, сүдү көстүү буолар, улахан уонна бөҕө уҥуохтарын алдьатыар диэри сорҕолоро алдьаныахтааҕар, кыра сүөһү уҥуоҕун кытта үктэниэхтээҕэр быдан кырата буолуо.
ХІХ үйэ саҥатыгар аан дойду үрдүнэн музейдар сүрүн кэрэхсэбиллээх сирдэрэ буолбуттара, оттон динозаврдар былдьаммат араҥатыгар кубулуйбуттара. Сорох бөлөхтөр бэрэстэбиитэллэрэ улахан кээмэйдэрин, ону таһынан тарҕаммыт дьулаан уонна фантастическай уобарастары бестселлердэргэ уонна киинэлэргэ тиһигин быспакка көрдөрүүнү хааччыйбыттара. Ол кыылга өрүү общественнай интэриэс палеонтология средстволарыгар улахан суолталаах үбүлээһиҥҥэ тиэрдибитэ уонна саҥа арыйыылар маассабай информация средстволарыгар өрүү сырдатыллаллар.
Динозаврдар араастара.
Динозаврдар атын кыыллартан уҥуохтарыгар 21 уратылаахтар. Ол уопсай характеристикалара ('синапоморфиология' диэн аттаналлар) учуонайдар динозаврдар биир төрүттээхтэр диэн толкуйдууллар.
Террикон. Террикон эбэтэр терриконик ( - хайа боруодатын чөмөҕө) — сир баайын, холобур таас чоҕу, хостуулларыгар мэһэйдиир туһата суох тааһы, эбэтэр кытаанах эттиги умаппыттарын кэннэ хаалбыт күлү чөмөхтүү куппуттара. 
Терриконнар быыл, канцероген источниктара буолалларынан уонна сири туһаҕа таһаарар соруктаах рекультивацияланыахтаахтар. Ону таһынан бөдөҥ терриконнар хелиотроп бактериялар уонна салгын кислорода дьайыыларын түмүгэр бэйэлэрэ умайан кэлэр түгэннэрэ көстөр. Бу биллэн турар олохтоох экология туругар дьайар.
Такси. Такси (от «сыананы ааҕар счетчик», кэлин массыынаны бэйэтин ааттыыр буолбуттар ) - дьону харчыга таһарга анаммыт аал-көлө (массыына). Нэһилиэктэргэ уонна куораттарга биир сүрүн транспорт буолар. Төлөбүрэ эбэтэр биир кэлим сыана (), эбэтэр кэпсэтиинэн.
Маршрутнай такси.
Куорат, нэһилиэк иһигэр сүүрэр 13-25 киһини таһар кыра дьоҕус массыына. Сыанатын муниципалитет аныыр, төһө ыраах сүүрэриттэн тутулуктаах. 
Салгын таксита.
Ырааҕа суох сиргэ көтөн тиийэр самолет. Муораҕа сытар, элбэх арыылаах дойдуларга, уонна сиринэн суола-ииһэ суох дойдуларга киэҥник тарҕаммыт көстүү.
Уу таксита.
Өрүс уонна муора устунан сылдьар такси.
Түмэт такси.
Түмэт такси - бэйэтин кыаммат дьоҥҥо эбии түмэт көмө буолар. «Общественнай транспорт» ахсааныгар киирбэт. Түмэт урбаан биир көрүҥэ буолар.
Династия (пуонда). Династия Пуонда («Династия» коммерцията суох программалар пуондата, «Династия» пуонда, Дмитрий Зимин «Династия» пуондата) — Зимин Дмитрий Борисович Россиятааҕа фундаментальнай науканы өйүүр Рассыыйаҕа бастакы коммерцията суох дьиэ кэргэн түмэт инвестицияларын пуондата. 
Ыам ыйын 2015 Россиятааҕы Юстиция министиэристибэтэ «Династия» пуонданы иностраннай агеннар ахсааннарыгар киллэрбит. Онтон сылтаан пуонда тэрийээччитэ Дмитрий Зимин пуонданы үбүлүүрүн тохтоторун уонна пуонданы сабарын туһунан тыл эппит. Бэс ыйыгар сүбэ мунньах кэнниттэн пуонда үлэтэ сыл бүтүөр дылы үлэлиирин туһунан биллэрбит.
Пуонда структурата.
2009, Кулун тутар 31 күнүттэн Пуонда сэбиэтин салайааччытынан Александр Изосимов талыллыбыт. Кини Дмитрий Зимини солбуйбут. 
2010 муус устар 21 күнүгэр Пуонда сэбиэтин салайааччытынан Сергей Гуриев талыллыбыт. 
Пуонда ситэриилээх директора Анна Пиотровская .
Совет Фонда. 
Пуонда Сэбиэтэ:
B Lab. B Lab — кэммиэрсийэҕэ сыһыана суох тэрилтэ, Эмирикэ ХолбоһуктаахЫстааттарыгар Пенсильванияҕа Делавэр уокурукка баар. 
2006 сыллаахха үс атастыылар - Джей Коен Гилберт, Барт Хоулахан уонна Эндрю Кэссой тэрийбиттэр. B Lab хампаанньаларга аналлаах социаль уонна экология ирдэбиллэрин киритиэрийдэригэр сөп түбэһэр сэртипикээттэри оҥорбут (B Lab certification или B Corporation certification). Бу сэртипикээттэр көмөлөрүнэн, ону кытта бэйэтин эрийэтинин уонна аналитик матырыйаалларын туһанан, B Lab эконуомука саҥа сиэктэрин арыйбыт, үс ситимнэһэр бачыымнарынан системалыы уларыйыыны киллэрбит: Certified B Corporations туппут; инвестициялары социаль бырайыатар уонна тулалыыр эйгэни харыстааһын туһуларыгар тыырыыга сабыдыаллаабыт; социаль урбаанньыттааһын уонна инвестиция көмөтүнэн дьайыылар үрдүүллэригэр судаарыстыбаннай бырагырааммалары хамсаппыт. 
B Lab дойду социаль уларыйыытыгар инновация кэммиэрчэскэй уонна кэммиэрчэскэйэ суох моделларын үлэлэтэр, ырыынак уһун кэмнээх хаппытаалын сайыннарар уонна бэйэтин сэртипикээттэрин сиэктэрин кэҥэтэр, корпорациялар устааптарын социаль эппиэтинэстээх буолууларын тупсарар, биизинэһи уонна социаль тэрилтэлэри холбуур. Сэртипикээттээһин ырыынагар B Lab Det Norske Veritas, Underwriters Laboratories уонна Technischer Überwachungsverein хатыһар. 2014 сыл сааһыгар 27 дойдуттан 60 араас экономуокука эйгэтин тыһыынча кэриҥэ хампаанньата B Lab сэртипикээтин ылбыт, өссө 16 тыһыынча хампаанньа бу тэрилтэ үнстүрүмүөннэринэн туһаммыт.
B Lab үлэтин саҥам саҕалыыр кэмигэр үгүс сакаасчыттар уонна инбиэстэрдэр өйөөбүттэр, ол — Рокфеллер пуондата, АХШ аан дойдутааҕы сайдыыга агеныстыбата, Deloitte, Prudential Financial уонна Halloran Philanthropies. B Lab хампаанньалар саҥа көрүҥнэрин тэрийбит — B Corporation («B» диэн «барыыстаах»). Ити — юридиичэскэй бэлиэ уонна сэртипикээссийэ систиэмэтэ, хампаанньалары бэйэлэрин социаль өттүнэн эппиэтинэстээх туһанааччыларга уонна инбиэстэрдэргэ киллэрэр. 
B Corporation статуһун уонна сэртипикээтин ыларга хампаанньа олохтуур дуогабарын менеджердар, акциялаахтар эрэ тустарыгар буолбакка, үлэһиттэр, тулалыыр уопсастыба интэриэстэрин көрөллөрүн курдук уларытыахтаах. Көннөрүүлэр урбаанньыттар тастан инбиэстэрдэри, үптэрин-баайдарын туһугар долгуйбакка, ылалларыгар кыах биэрэр.
2014 сыллаахха Сколл Пуондата B Lab -ы, аан дойду социаль тэрилтэлэрин куонкуруһугар тиһэх биэтэккэ тиийбитин иһин, наҕараадалаабыт. 
Итини таһынан B Lab корпорациялар уонна сокуон туһунан иһитиннэрэ саайты дьаһайар.
Vittana. Vittana — Эмиэрикэ кэммиэрсийэҕэ сыһыана суох тэрилтэтэ, 2008 сыллаахха тэриллибит]
Vittana кредитордар сайдыылаах дойдуттан сылдьар устудьуоннарга заайымнары биэрэлэригэр көмө буолар. Устудьуоннар заайымнарыгар тэрилтэ үгүс сайдан эрэр дойдуларга устудуьоуннар кредиииттэрин проблематын быһаарар.
Бизнес-модель.
Тэрилтэ заайым бэриллэр дойдулар микрофинанс хампаанньаларын кытта үлэлэһэр, ити дойдулар ырыынактарын уратыларын учуоттуур. Vittana классик микрофинанс моделэны - бөлөххө эппиэт сүктэриини (хас да киһи заайм ылар уонна бэйэ бэйэлэрин иннигэр эппиэттииллэр), туһаммат. Vittana моделятыгар зайуом ылар киһи мэктиэһитинэн ийэтэ (эбэтэр чугас аймаҕа) буолар. Vittana үксүн бөдөҥ заайым биэрээччилэрэ суох буолан, тэҥ кирэдииттээһин кэнсиэпсийэтин туһанар, ол аата ким баҕар бэйэтин үбүн заайымҥа наадыйааччыга биэрэн кредитор буолуон сөп. Заайым $200-н $1500 тиийэ буолар, хас биирдии заайым биэрээччи бэйэтин чааһын, $25-н саҕалаан үрдүгү киллэриэн сөп. Кирэдиитин төннөрүүнү устудьуон үөрэҕин бүтэрэн, үлэ булан баран саҕалыыр. Ыстатыыстыка көрдөрөрүнэн, заайым төннөөһүнэ 97%.
Бииргэ үлэлээһин.
Бастакы икки сылыгар Vittana Kiva-ны кытта бииргэ үлэлээбит. Кэлин Clinton Global Initiative, Frog Design, Grameen Foundation, Hope International, Lex Mundi, Orrick, Perkins Coie, Pop!Tech, Unitus, Бригам Янг университета уонна Вашингтон университетын кытта үлэлээбит. Итини кытта Vittana-ны Amazon.com өйөөбүтэ. Заайымы элбэх сайдыылаах дойдулартан сылдьар устудьуоннарга биэрэрэ туһуттан, Vittana үгүс ахсааннаах микрофинанс тэрилтэлэрин кытта үлэлэһэр, олору кытта устудьуоннарга аналлаах микрофинанс бырагырааммаларын оҥорор. Партньуордар устудьуоннары кытта көрсүһүүлэр, кинилэргэ заайым биэриигэ, төлөбүрдэри хомуйууга эппиэт сүгэллэр.
Бэрэстэбиитилистибэлэр.
Тэрилтэ 17 дойдуга 35 партньуордаах:
Абулиш Ибрагим. Ибрагим Абулиш (, ; кулун тутар 23 1937 сыл, Маштуль-эс-Сук, Египет) — эгиипэт хиимигэ, урбаанньыта уонна менеджерэ, «Секем» холдинг салайааччыта ().
2003 сыллаахха "Чөл олоҕу тутуһуу иһин" бириэмийэни ылбыт..
Биографията.
Ибрагим Абулиш 1937 сыл]]лаахха кулун тутар 23 күнүгэр Египет Маштуль-эс-Сук куоратыгар (мухафаза Шаркия) төрөөбүт.
1956 сылтан саҕалаан Австрияҕа Грац үнүбэрситиэккэ химияны уонна медицинаны үөрэппит, 1969 сылга фармакология уобалаһыгар дуоктар истээпэнин ылбыт.
1960 сыллаахха ойох ылбыт; онно икки кыыстааммыт.
Австрияҕа фармацияҕа чинчийиилэргэ салайар дуоһунастарга үлэлээбит.
1977 сыллаахха Эгиипэккэ сылдьан төрөөбүт дойдутун кыһалҕаларын көрбүт - экономикаҕа кирииһис, намыһах таһымнаах үөрэхтээһин, тулалыыр эйгэни, айылҕаны киртитии.
Австрияҕа 20 сыл олорон баран, итинтэн сылтаан, дьиэ кэргэнин кытта дойдутугар Эгиипэккэ төннөргө быһаарыммыт.
1977 сыллаахха Ибрагим Абулиш, дойдутун «сирин-дьонун эмтиир» соруктаах «Секем» () социаль венчур тэрилтэни тэрийбит..
Бастакы тыа хаһаайыстыбатын тэрилтэтэ «Секем» 70 акр кумах куйаар (Каир куораттан хотулуу-илин сиргэ) үөскээбит.
Өр сыллаах үлэтин түмүгэр арыйбыт уонна салайар хуолдина органик бородуукталар уонна үүнээйиттэн оҥоһуллар эм-том ырыынагар лиидэр буолбут.
Хампаанньата тыа хаһаайыстыбатыгар биодинамик миэтэттэри туттууну, кэбийээччилэри утары экологияҕа хоромтото суох успуосаптарынан охсуһууну тарҕатар, оһуоба хлопок үүннэриитигэр.
Ибрагим Абулиш - Эгиипэккэ уонна аан дойдуга биллибит урбаанньыт, оскуолалары, үөрэхтээһиҥҥэ бырагырааммалары, медицина кииннэрин, бирикладной ускуустуба уонна наукалар Академиятын, чааһынай үнүбүрсүтүөтү тэрийбитэ.
2003 сыллаахха "XXI үйэ моделын оҥоруу" уонна экономикаҕа ситиһии интеграциятын моделин оҥорон "Чөл олох иһин" бириэмийэни ылбыт.
Тус олоҕо.
Ойохтоох, икки кыыс оҕолоох Хелми (Helmy, 1961) уонна Мону (Mona, 1963).
Вергиз Куриен. Вергиз Куриен (; сэтинньи 26 күнэ 1921 сыл, Кожикоде, Британская Индия — балаҕан ыйын 9 күнэ 2012 сыл, , Индия) — индия социаль урбаанньыта, менеджер уонна чунуобунньук, биллэр аата «үрүҥ өрөбөлүүссүйэ аҕата» () уонна «Индия үүт атыылааччыта» (), «миллиард-литр өйүгүн иһин» — «Угут эпэрээссийэ» () — аан дойдуга тыа хаһаайыстыбатын уонна үүт оҥорон таһаарыы сайдыытын биир бөдөҥ барагыраамматын иһин.
Биографията.
Кини өҥөтүнэн Индия үүтү оҥорор биир бөдөҥ таһаарыыччынан биллибит (2010-2010 сылларга аан дойду үрдүнэн 17 %), отут сыл иһигэр үүт хас биирдии киһиэхэ икки төгүл сыаната тоҕоостоох буолбут.
Ол кэннэ кини Индия сүөһү сыатынан-арыытынан бэйэтин сөптүк хааччынарын ситиспит.
Үүтһ оҥорон таһаарыыга, боросуок үүтү бууйвол үүтүттэн оҥорууну саҕалаан, өрөбөлүүссүйэ оҥорбут.
Вергиз Куриен отучча бэйэтэ тэрийбит тэрилтэлэрин салайбыта - үүт кооперативын, Гуджарат (GCMMF) үүт маркетингын кооперативын, Ананд куорат тыа хаһаайыстыбатын үнстүтүүтүн () уо. д. а.
Үтүө өҥөлөрүн иһинИндия премьер-миниистирэ Лал Бахадур Шастри Куриены, Amul кооператив уопытын дойдутугартарҕатарыгар, National Dairy Development Board бэрэссэдээтэлинэн анаабыта..
Итэҕэлинэн - атеист.
Куриан 2012 сыллаахха балаҕан ыйын 9 күнүгэр надияд куорат госпиталыгар бүөр ыарыытыттан өлбүт..
Ойоҕо - Молли, биир кыыс оҕолоох Нирмала уонна сиэннээх Сиддхартх.
Молли Вергиз кэнниттэн сыл аҥара буолан баран 2012 сыллаахха ахсынньы 14 күнүгэр Мумбаига өлбүт.
Бэлэхтэрэ уонна бириэмийэлэрэ.
Куриен Индия уонна аан дойду 15 бочуоттаах истиэпэннэрдээх.
Кристоф Саттер. Кристоф Саттер (; төр. кулун тутар 20 күнэ 1973 сыл, Базель, Швейцария) — Швейцария урбаанньыта уонна менеджера, South Pole Group тэрийээччидэртэн биирдэстэрэ уонна салайааччыта; парник гаазтарынгар эксперт (көр. уонна ).
Биографията.
Кристоф Саттер 1973 сыллаахха кулун тутар 20 күнүгэр Швейцарияҕа Базельга төрөөбүт.
1993-1999 сылларга Цюриххэ Швейцария үрдүкү техника оскуолатыгар үөрэнэн, тулалыыр эйгэни харстааһыҥҥа магиистир истиэпэнин ылбыта.
2002 сыллаахха, Ernst Basler &amp; Partner консалтинг хампаанньаҕа үлэтин кэннэ, коммерцията суох хампаанньа биир ьэрийээччитинэн буолбут. Хампаанньа килиимэт уларыйыытын эйгэтигэр миэтэдтэри уонна ыстандаартары оҥоруунан дьарыктанар. Тэрилтэтин үлэтин хайысхата Саттер диссертациятыгар суруйбут түмүктэригэр олоҕурбута.
Ол кэмҥэ Кристоф ООН килиимэт уларыйыытыгар кэнбиэнсийэтигэр ыҥырыллан үс сыл үлэлээбит.
2003 сыллаахха диссэртээссийэтин көмүскээбит (тиэмэтэ ), бастыҥ үлэтин иһин мэтээлинэн бэлиэтэммит.. 
2005 сыл сайыныгар MBA (Торонто (Канада) истиэпэнин ылбыт.
2006 сыллаахха, Патрик Бюрги (), Томас Камерата () уонна Ренат Хойбергеры кытта South Pole Carbon Asset Management, Ltd. (билиҥҥинэн South Pole Group) хампаанньаны тэрийбит уонна салайааччынан анаммыт. Хампаанньа парник гааһын тахсыытын аҕыйатыы, эмиссия квоталарын атыылааһын бырайыактарынан уонна консалтинг өҥөтүнэн дьарыктанар.. 
2012 сыллаахха хампаанньаны салайыы үлэтиттэн тэйэн атын атыылыы хайысхаларга үлэлээбит.
Наградалара уонна бириэмийээлэрэ.
2009 сыллаахха Эдэр глобал лиидэринэн ааттаммыт ().
2011 сыл ахсынньы 13 күнүгэр Кристоф Саттер, Ренатом Хойбергеры кытта, Шваб түмэт урбаанын пуондатынан, South Pole Carbon Asset Management ситиһиилээх үлэлэрин иһин, сыл түмэт урбаанньыттара буолбуттар.
Райан Эллис. Райан Эллис (; төр. 1984, Питтсбург, АХШ) — эмиэрикэ түмэт урбаанньыта. «iContact» тэрийээччилэриттэн биирдэстэрэ уонна толорооччу дириэктэр. Эллис «Connect» бэрэссэдээтэлэ и «Hive Global Leaders Program» уонна ООН Глобал урбаанньыттар Сүбэлэрин Пуонлатын чилиэнэ.
Биографията.
1984 сыллаахха Питтсбург куоракка Эндрю Эллис уонна Полин Миддлтон Эллис дьиэ кэргэнигэр төрөөбүт. Брейдентонҥа Манати орто оскуолатыгар үөрэммит.
Хотугу Каролина үнүбүрсүтүөтүгэр Чапел-Хиллга экономиканы үөрэппит уонна Гаарвард биизинэс оскуолатыгар МВА бырагырааматынан биир сылы түмүктээбит.
Эллис ООН Пуондатын Глобаал урбаанньыттар сүбэлэрин чилиэнэ.
2012 сыллаахха ыам ыйыгар, ООН Пуондатын дэлэгээссийэтин кытта, Кенияҕа Какум тэскилээччилэр лааҕырдарын билсэ сылдьыбыта.
2008—2012 сылларга Эллис «Nourish International» тэрилтэ дириэктэрдэрин Сүбэтигэр бэрэссэдээтэллээбит.
Эллис «Connect Ventures» Кения, Уганда, Танзания уонна Эмиэрикэ Холбоһуктаах Ыстааттарын фиирмэлэригэр хаппытаалын угар, инвестиция пуондатын тэрийээччитэ.
2008 сыллаахха Эллис түмэт урбаан туһунан () кинигэ суруйан бэчээттэппит (McGraw-Hill, 2008).