mariaria/ykt_dataset huggingface dataset:
Ахметели Рамаз Отарович. Рамаз Отарович Ахметели – (бэс ыйын 27 күнүгэр 1959 сыллаахха Грузияҕа төрөөбүт) – түмэт урбаанньыт, “Мир старшего поколения” диэн аҕам саастаах уонна кырдьаҕас-кыаммат дьоҥҥо аналлаан кэмиэрчэскэйэ суох холбоһук бырабылыанньатын чилиэнэ, “Желтый Крест” хааччахтаммыт эппиэтинэстээх уопсастыбай генеральнай дириэктэрэ (www.yellowcross.ru).
Рамаз Отарович Ахметели Тбилиситээҕи судаарыстыбаннай үнүбэрсиэт Инженернэй-экэнэмиичэскэй факультетын “Экэнэмиичэскэй кибернетикэ” испэсээлинэһин бүтэрбитэ. Экэнэмиичэскэй наука хандьыдаата.
Рамаз Ахметели 2005 сыллаахтан ыла “Желтый Крест” диэн кырдьаҕас дьону көрүүнэн-харайыынан уонна медико-социальнай стационарынан хааччыйар итиэннэ дьиэттэн кыайан тахсыбат кырдьаҕас дьоҥҥо мэдэссиинискэй өҥөнү оҥорор тэрилтэни салайар.
Рамаз Ахметели экэниэмикэ эйгэтигэр сыһыаннаах хас даҕаны монография уонна ыстатыйа ааптара.
Арассыыйа Москуба куораттааҕы Кыһыл Кириэһин Бүрүсүдьүүмүн чилиэнэ.
Кырдьаҕас дьону уһун кэмнээн көрүүнэн-харайыынан хааччыйар дириэктэрдэр уонна провайдердар Дьобуруопатааҕы ассоциацияларын чилиэнэ.
Хас да төгүллээх Арассыыйа Кыһыл Кириэһин, Москуба куорат бырабыыталыстыбатын, ЮВАО Москуба куораттааҕы префектуратын кырааматаларынан уонна махтал суруктарынан наҕараадаламмыта.
Рамаз Ахметели “Меценаты столетия” норуоттар икки ардыларынааҕы пуонда “Честь и Польза” уонна Арассыыйа Кыһыл Кириэһин мэтээллэрин хаһаайына.
Auticon (тэрилтэ, Германия). Auticon — ниэмэстэр фиирмалара, ИТ-консалтинг өҥөлөрүн оҥорор. Үлэҕэ аутистиическай спектрдара кэһиилээх дьону ыларынан биллибит. Бэйэтин үлэтин түмэт урбааны кытта ситимниир. Фиирма оҥорор өҥөлөрө: хаачыстыбаны хааччыйыы, куод статиическай анаалиһа, иһитиннэрии улахан кэриҥин уонна уустук информационнай систиэмэлэри кытта үлэ.
Хампаанньа 70 үлэһиттээх, онтон икки кыммыт үһэ аутистиическай спектрдарыгар кэһиилээхтэр. Хампаанньа бас офиһа Берлинҥа баар, атын куораттарга бэрэстэбиитилистибэлэр эмиэ бааллар — Мюнхенҥа, Дюссельдорфка, Франкфуртка, Штутгартка уонна Гаамбурга
Auticon 2011 сыллаахха Ananda Social венчур пуондатын көмөтүнэн тэриллибитэ, Ananda Social бөдөҥ акционерынан хаалбыт. Хампаанньаны тэрийии - Дирк Мюллер-Ремус санаата, уола ыйыллыбыт ыарыынан ыалдьар эбит. Мюллер-Ремус аутизмнаах дьону ИТ-консалтинг эйгэтигэр үлэлэтэр Бельгия Passwerk хампаанньа опытын туһаммыта. Auticon ситиһиилэрин кэннэ итинник практика аан дойдуга тарҕаммыта. 2013 сыллаахха Auticon туһанар оробуочай моделын G8 Social Impact Investment Forum билиһиннэрбиттэрэ.
Шапиро Петр Александрович. Петр Александрович Шапиро – түмэт урбаанньыт, “Забота” диэн кырдьаҕас уонна кыаммат буолбут аҕам саастаах дьону көрөр-харайар, эмтиир-томтур пансионаттар ситимнэрин тэрийээччилэртэн уонна дириэктэрдэриттэн биирдэстэрэ (http://www.pansion-zabota.ru).
Итини таһынан Петр Шапиро “Мир старшего поколения” диэн аҕам саастаах уонна кырдьаҕас-кыаммат дьону көрөр-харайар, эмтиир-томтуур, олохторун-дьаһахтарын тупсарар хайысхалаах кэмиэрчэскэйэ суох тэрилтэ бырабылыанньатын чилиэнэ буолар.
Петр Шапиро Москуба куоракка төрөөбүт. Кини 1997 сыллаахха Москубатааҕы судаарыстыбаннай Аһаҕас үнүбэрсиэти инженер идэлээх бүтэрбитэ.
Шапиро үөрэҕин бүтэрэн баран 1998 сыллаахха “ЭнергоРемСтрой” диэн дьиэни-уоту тутар чааһынай хампаанньаҕа кылаабынай инженеринэн ананан үлэлээбитэ. Кини Москуба куоракка Подмосковьеҕва социальнай суолталаах хас даҕаны улахан эбийиэктэри тутууга, оҥорон таһаарыыга үлэлэспитэ.
Оттон 2006 сыллаахтан 2009 сыллаахха диэри потранажнай сулууспаҕа салайааччы быһыытынан үлэлээбитэ.
Петр Шапиро 2010 сыллаахха ахсынньы 27 күнүгэр “Забота” диэн хааччахтаммыт эппиэтинэстээх уопсастыбаны тэриммитэ. Бу уопсастыба иһигэр кырдьаҕас дьону көрөр-харайар, кинилэргэ мэдэссиинискэй уонна сонотуорунай өҥөнү оҥорор 10 анал дьиэ киирэр. Манна бэйэлэрин сатаан көрүнэн буолан баран дьон син биир болҕомтотун эрэйэр да, букатын сытар да кырдьаҕас дьон киирэн көрдөрүнэллэр, сынньанан тахсаллар. Эбиитин альцгеймер ыарыытынан ыалдьааччылар эмтэнэллэр.
Петр Шапиро кэргэнэ суох, 15 саастаах кыыс оҕолоох.
MYC4 (тэрилтэ, Дания). MYC4 — Дания хампаанньата, интернет-сервис (бу сервисы нөҥүө инвестордар Аафрика сайдар дойдуларын аччыгый биизинэс хампаанньаларыгар микрокредииттары биэриэхтэрин сөп).
Остуоруйата.
MYC4 2006 сыллаахха Дания Эфиопияҕа бочуоттаах куонсула уонна «Kjær Group» толорооччу дириэктэрэ Мадс Кьер уонна кини биизинэс-партнёра Тим Ванг тэрийбиттэрэ. Хампаанньа бас офиһа Копенгагенга баар, ону таһынан MYC4 эрэгийиэнээльнэй бэрэстэбиитилистибэлээх - Кения киин куоратыгар Найробига.
MYC4 көмөтүнэн кредиит ыларга сайдар дойду урбаанньыта интернет-сервиһы кытта үлэлэһэр олохтоох тэрилтэҕэ тиийиэхтээх, онно кини бырайыакка кыттар кыахтаах дуу суох дуу диэн бэрэбиэркэлиэхтээхтэр (ордук 1 тыһыынча дуоллартан кыран заайымы көрдүүр урбаан түмэт тэрилтэлэригэр уонна хампаанньаларыгар биэрэллэр). Ити кэннэ инвестордар саайт көмөтүнэн сөптөөх биизинэһи талаллар, заайым кээмэйэ голландскай аукцион кэмигэр быһаарыллар. Заайым төнүннэрии болдьоҕо, быраабыла курдук, 6 ыйтан 12 ыйга дылы. MYC4 бэйэтин өҥөлөрүн иһин хамыыссыйа тутар.
MYC4 үлэтин кэмигэр 115 дойдуттан 20-чэ тыһыынча инвестордар 15 мөлүйүөн кэриҥэ евроны сэттэ Африка дойдутугар 8300 аччыгый биизинэскэ харчыларын укпуттара.
Маврин Алексей Анатольевич. Алексей Анатольевич Маврин – (тохсунньу 22 күнүгэр 1981 сыллаахха Ленинград куоракка төрөөбүт) түмэт урбаанньыт, “Опека” гериатрия социальнай киинин тэрийээччи.
Алексей Маврин 2004 сыллаахха Байҕал Санк-Петербурдааҕы тэхиниичэскэй судаарыстыбаннай үнүбэрсиэтин Хараабылы тутууга уонна далай тиэхиньикэтигэр факультетын “хараабылы тутааччы” идэлээх бүтэрбитэ. Саппаас лейтенана.
Маврин урбаанынан 2006 сыллаахтан саҕалаан дьарыктанан барбыта. Ол гынан баран 2008 сыллаахтан ыла Арассыыйа урбаан саҥа көрүҥүнэн – түмэт урбаанынан дьарыктанар. Кини “Опека” гериатрия социальнай киинэ” тэрилтэ төрүттээччитэ уонна тэрийээччитэ. Бу тэрилтэ куруук киһи көрүүтүгэр наадыйар кырдьаҕас дьону эмтииргэ туһуламмыт анал пансионаттары тутуунан уонна сайыннарыынан дьарыктанар. Оннук дьону көрөр-харайар, эмтиир.
Алексей Маврин – Паллиативнай мэдэссиинэ Арассыыйатааҕы ассоциациятын уонна Арассыыйа наукаларын акадьыамыйатын Геронтологияҕа уопсастыбатын чилиэнэ; Вагил Алекперов тэрийбит “Биһиги кэскилбит” пуонда олохтообут сыллата туттарыллар “Үтүө импульса” бириэмийэти 2014 сыллаах лауреата (“Түмэт урбаанын сайдыытыгар тус кылатын иһин” номанация Бастакы миэстэлээҕэ); икки төгүллээх (2012, 2013 сс.) “Шеф года” сыллата туттарыллар тутулуга суох биисинэс-бириэмийэ 2014 сыллаах лауреата; “Мир старшего поколения” кэмиэрчэскэйэ суох тэрилтэ бырабылыанньатын чилиэнэ.
Туруоруу (хампаанньа). Туруоруу — трест быһыытынан оҥоһуллубут үлэҕэ идэлээх дьону бэлэмниир сэбиэттии акционернай түмсүү.
Тэриллиитэ.
«Туруоруу» акционернай түмсүүнү 1924 сыллаахха (сорох дьон этэринэн — 1927 сыллаахха) Алексей Гастев тэрийбит. Маҥнай 1920 сылга тэриллибит Үлэ Киин Института (ҮКИ) эргиэннии чааһа этэ.
«Туруоруу» сүрүн сыала-соруга эдэр дойду олохтоохторун үлэни науканан тэрийиигэ «сыһыарыы». Бу былааны 1921 сыл бэс ыйын 3 к. Владимир Ленин биһирээбитэ.
«Туруоруу» диэн ааты Гастев үлэлэриттэн ылыллыбыт уонна "үлэҕэ бэлэмнэнии" диэн өйдөнөр этэ.
Гастев үлэтигэри Фредерик Тейлор, Генри Гант уонна Фрэнк Гилбрет санааларын сайыннарар этэ.
«Станогу салайар үлэһит станок диэн ааттаах тэрилтэ салайааччыта», — диэн Алексей Гастев бэйэтин үлэлэригэр бэлиэтиир.
Үлэтэ.
ҮКИ үлэһиттэри бэлэмнииргэ 3-6 ый наада этэ, онтон үрдүк үөрэххэ 3-4 сыл баранар этэ. "Туруоруу" ситиһиилэрин бэлиэтээн туран Гастев уһун кэмнээх үөрэҕи утарар этэ. Критиктар Гастев санаатын эдэр ыччат түмэт көмүскэлин утары барар дии саныыллара.
"Туруоруу" үлэтэ түргэнник үрдүктүк сыаналаммыта. Бастатан туран бу үлэни тэрилтэлэр салайааччылара сөбүлээбиттэрэ.
1925 сыллаахха Наркомтруд уонна тимир промышленноһын үлэһиттэрин профсоюһа уон тыһынча үлэһити бэлэмнииргэ сакаас биэрбитэ. Бу курдук сакаастар дойду хас биирдии муннугуттан кэлэллэрэ.
«Туруоруу» таҥас, тутуу, металлообработка тэрилтэлэригэр, суоппар, летчик уо.д.а. идэлээхтэри бэлэмниир этэ.
«Туруоруу» үс көрүҥнээх курстаах этэ: «А» — идэлээх үлэһиттэри бэлэмнэһин, «Б» — ҮКИ үөрэтээччилэрин бэлэмнээһин, «В» — промышленнай салайааччылары уонна ҮНТ консультаннарын бэлэмнээһин.
Курстар ҮКИ кытаанах бэрээдэктээх программатынан барар этилэр. Хас биирдии идэҕэ туспа тэрийии-методика докумуоннарын пакета хомуллар этэ. Теоретическай уонна практическай дьарыктаах "схема-программа" (үөрэх былаана) оҥоһуллар этэ.
Программа түөрт бөлөххө арахсар этэ: приёмнар, операциялар, операциялар комплекстара уонна туспа үлэ.
Үөрэх цехтара былаанынан көрөн анал станоктарынан уонна дьарыктанар массыыналарынан, инструменнарынан, чертежтарынан, инструкцияларынан уо.д.а. тэриллэр этилэр. Салайааччылар бэйэлэрэ туспа программанан үөрэнэр этилэр.
«Туруоруу» программатын теория суоҕун иһин уонна наһаа кылгас кэмҥэ үөрэтэллэрин иһин критикалыыллар этэ.
"Туруоруу" үөрэҕириинэн эрэ дьарыктаммакка араас консалтинговай дьыаланан дьарыгырар этэ, холобур: салайыы систематын сыаналааһын, саҥа организационнай схемалары оҥоруу уо.д.а.
«Туруоруу» түмсүү саҥа идэҕэ, саҥаттаан үөрэтиинэн, инструктардары бэлэмнээһининэн дьарыктанар этэ.
Көрдөрүүлэр.
«Туруоруу» үөскээбитин кэннэ ҮКИ бэйэтэ былаанын толорор кыахтанан дойду үбүлээһиниттэн аккаастаммыта.
1927 сыл ортотугар мөллүөн солк. харчылаах "Туруоруу" түмсүү 4 100 тахса киһини үөрэтэр этэ.
Уопсайа 1921 сылтан 1938 сылга диэри мөлүөн аҥарыттан тахса киһи үөрэтиллибитэ. Ону таһынан ҮКИ 20 000 инструктары бэлэмнээбит. 
Бүтүүтэ.
1938 сыл балаҕан ыйын 8 к.  Алексей Гастевы НКВДлар туталлар уонна 1939 сыл муус устар 15 к. ыталлар. Аҕыйах кэминэн "Туруоруу" үлэтэ тохтуур.
Дорообо! (тэрилтэ). ООО ДОЦ «Дорообо» (ООО ДОЦ "Здравствуй!") — ДЦП уонна атын ыарыылаах оҕолору социализациялыыр, эмтиир уонна эччийэр чааһынай оҕо киинэ. 2012 сыллаахха Евгения Белова диэн урбаанньыт Долгопрудный куоракка тэрийбит. Бүтүн Россия түмэт урбааныгар «Инники кэскилбит», «Үтүө ис көҕо», «Мин урбаанньыппын» уо.д.а. күрэстэр лауреата.
Остуоруйата.
Киини Москватааҕы сервис государственнай университетын уонна М.В. Ломоносов аатынан МГУ бүтэрбит Евгения Белова Долгопруднай куоракка 2011 сыл ахсынньытыгар тэрийэн саҕалаабыта. Киини тэрийэр иһин Евгения кэргэнин кытта дьиэтин, массыынатын атыылаабыта, кредит ылбыта, иккис оҕото төрөөбүтүгэр бэриллибит харчыны туттубута. 2012 сыл кулун тутарыгар кэргэнниилэр «"Дорообо" диэн оҕону эмтиир киин» диэн тэрилтэни тэрийбиттэрэ уонна Наталия Рыбакова диэн И.М. Сеченев аатынан Москва медицинскай академиятын бырааһын кытары сиһилии бизнес-былаан оҥорбуттара.
2012 сыл балаҕан ыйыгар киин официальнайдык аһыллыбыта. Бизнес сайдарыгар "Инники кэскилбит" диэн түмэт урбааныгар күрэскэ кыайбыттара сүрдээхтик көмөлөспүтэ. Бастакы балтараа сыл иһигэр тыһынчаттан тахса оҕо эмтэнэ сылдьабыта.
2014 сыл саас Евгения Белова бүтүн Россиятааҕы "Үтүө ис көҕө" диэн премия кыайыылааҕа буолбута, ону таһынан "Мин урбаанньыппын" диэн видеороликтар күрэстэригэр кыайбыта. 
Ону таһынан Евгения Белова Москва уобалаһын общественнай палататын чилиэнэ буолбута, губернатору Андрей Воробьеву кытта көрсөспүтэ. Уопсайа, Белова этэринэн бизнес сайдарыгар 10 млн солк угуллубут уонна билигин бырайыак сылга 6 мөл солк өлөрөр.
Үлэтэ.
«Дорообо!» киин хас да улахан сааллардаах, бу саалларга күн аайы оҕолор дьарыктаналлар. Ону таһынан кииҥҥэ бассейн, сауна, туус көҥүһэ, фитобар, массаж уонна психология хосторо бааллар. Оҕолору кытта анал үөрэхтээх дьон дьарыктанар.
Тэрилтэ инклюзивнай үөрэҕирии диэн концепцияны тутуһар. Белова этэринэн кииҥҥэ 500 оҕо сылдьар, олортон 150 оҕо ыарыһах.
Кииҥҥэ Долгопруднайтан эрэ буолбакка, Москваттан, Можайскайтан, Яхроматтан, Икшиттан, Лобниттан уонна чугастыы атын куораттардан сылдьан эмтэнэллэр.
Үөрүү оскуолата. «Үөрүү оскуолата» — бытааннык сайдан иһэр оҕолору оскуолаҕа бэлэмниир оскуола иннинээҕи тэрилтэ. 2010 сыллаахха Ирбит куоракка, Свердловскай уобаласка аһыллыбыт.
Остуоруйата.
Оскуоланы арыйыы санаа 2002 сылаахха Куорат Сүбэтин чилиэнигэр Ольга Антиповаҕа кэлбит: Ирбиккэ оҕо саадыгар миэстэ тиийбэт. 2010 сыллаахха Антипова бырайыагын "Инники кэскилбит" пуонда өйөөбүтэ. «Үөрүү оскуолаыгара» оҕолор биир сыл сылдьаллар уонна кинилэри кытта идэлээх үөрэтээччилэр уонна психологтар дьарыктаналлар. Ыарыһах оҕолор босхо сылдьаллар. 2014 сыллаахха «Үөрүү оскуолата» 500 кв. м саҥа дьиэ ылбыта (урукку дьиэттэн 5 төгүл улахан). Көһүү кэнниттэн тэрилтэ 200-250 оҕону ылар былааннаах. 
2014 сыл бэс ыйыгар Ольга Антипова «Может ли социальный бизнес стать одним из главных векторов развития предпринимательства в России?» диэн темалаах ТППРФ тэрийбит төгүрүк остуолугар кыттыбыта.
Московская Александра Александровна.  Александра Александровна Московская — нуучча экэнэмииһэ, Түмэт урбаан уонна түмэт инновация киинин дириэктэрэ, Экэниэмикэ үрдүкү оскуолатын Менеджмеҥҥэ факультетын Киһи ресурсатын управлениетын хаапыдыратын дассыана. Арассыыйаҕа биир бастакынан түмэт урбаанын туһунан билим үлэтин суруйбута, дириҥник ырытан чинчийбитэ.
Биографията.
Александра Московская 1988 сыллаахха М.В. Ломоносов аатынан Москубатааҕы судаарыстыбаннай үнүбэрсиэт Экэниэмикэҕэ факульетын «политическай экэниэмийэ» идэлээх бүтэрбитэ.
1994 с. Нуучча билимҥэ акадьыамыйатын Экэниэмикэҕэ үнүстүүтүгэр «Экономика и культура: содержание и механизмы взаимодействия» диэн тиэмэҕэ билим хандьыдаатын истиэпэнин көмсүскээбитэ.
2006 с. «Диалог» IREX бырагыраама көмөтүнэн социальнай өҥөнү оҥорор кэмиэрчэскэйэ суох тэрилтэлэр хардарыта үлэлэригэр анаан SocPolitika.ru диэн информационнай порталы төрүттээбитэ. Кэлин бу порталтан силис тардан Экэниэмикэ үрдүкү оскуолатын иһинэн Түмэт урбаан уонна түмэт инновация киинэ арыллыбыта. Бу киини Александра Московская бэйэтэ салайбыта. Кини сайын аайы Экэниэмикэ үрдүкү оскуолатын иһинэн сайыҥҥы анал лааҕыры тэрийэн түмэт урбааҥҥа аналлаах куурустары үөрэтэр.
Түмэт урбаанын үөрэтии.
2011 сыллаахха А.Московская эрэдээксийэтинэн нууччалыы тыланан аан бастаан түмэт урбааҥҥа анаммыт «Социальное предпринимательство в России и в мире: практика и исследования» диэн монография бэчээттэнэн тахсыбыта.
Александра Московская санаатыгар, түмэт урбаан, бастатан туран, үбү-харчыны эккирэппэт, кини түмэт кыһалҕатын быһаарарга туһуланар.
Лучанскай Григорий Эммануилович. Григорий Эммануилович Лучанскай – (олунньу 8 күнүгэр 1945 сыллаахха Ташкент куоракка төрөөбүт) – норуоттар икки ардыларынааҕы таһымнаах урбаанньыт, түмэт урбаанньы. “Нордекс” диэн Австрия хас даҕаны хампаанньатын бөлөҕүн төрүттээччи, Бырамыысыланнаһынан уонна урбаанынан дьарыктанааччылар норуоттар икки ардыларынаҕы кэнгириэстэрин вице-бэрэсидьиэнэ, Арассыыйатааҕы “Инвестициялаах бырайыактар уонна бырагыраамалар кииннэрин” бэрэсидьиэнэ, Арассыыйа Дьэбириэйдэрин Бүрүсүдьүүмүн чилиэнэ.
Григорий Лучанскай аҕата Эммануил Эммануилович Лучанскай идэтинэн байыаннай быраас этэ. Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа. 1949 сыллаахха өлбүтэ. Ийэтэ – Берта Григорьевна Владимирская – 1950-1960 сыллардаахха инбэлииттэр артыалларыгар үлэлээбитэ, экэнэмиис идэлээҕэ. 1975 сыллаахха өлбүтэ. Лучанскай билигин Арассыыйанан уонна Австриянан көһө сылдьан олорор. Үс төрөппүт кыыстаах уонна уол оҕолоох.
Григорий Лучанскай 1963-1968 сыллардаахха Ыстаал уонна тимир Москубатааҕы үнүстүүтүгэр үөрэнэн “металлург-инженер” идэтин баһылаабыта.
1968-1973 сыллардаахха Орджоникидзе аатынан Москубатааҕы салайыы үнүстүүтүгэр үөрэммитэ. Оннон үөрэнэн “тутууну тэрийэр экэнэмиис” буолан тахсыбыта.
1974-1978 сыллардаахха эмиэ үөһэ ахтыллыбыт үнүстүүккэ аспирантураҕа үөрэммитэ уонна кэлин экэниэмикэ билимин дуоктара, Информатизация норуоттар икки ардыларынаҕы акадьыамыйатын акадьыамыга буолбута.
Григорий Эммануилович Лучанскай 2002 сыллахтан саҕалаан Сергей Никитины кытары Смоленскайга Мөлтөхтүк көрөр уонна букатын көрбөт оҕолор анал оскуолаларыгар көмөлөһөллөр. Ол оскуола үлэтин-хамнаһын сүрүннэһэллэр. 
Итини таһынан Григорий Лучанскай Москуба куорат бырабыыталыстыбатын көҕүлээһининэн Москуба куоракка хаан плазматыттан араас препараттары ыларга уонна ону үөрэтэргэ туһуламмыт тэрилтэни тута сылдьар, үлэҕэ киллэргэргэ бэлэмнэнэр.
Эрэл уоттара. Эрэл уоттара — ментальнай ыарыылаах инбэлииттэргэ үлэ биэрэр Брянск бырайыага . Бырайыагы Ольга Пискунова тэрийбит.
Мал склаадын быһыытынан Брянск администрацията "Инбээлит оҕолор ийэлэрин ассоциацияларыгар" бэлэхтээбит дьиэтин туттубуттара, ону таһынан икки атын Ольга Пискунова бырайыагар. Чүмэчилэри оҥорорго алюминиевай иһит туттуллубута.
Оҥоһуктар.
2012 балаҕан ыйыгар бырайыак ууга олоҕурбут гелевай чүмэчилэри, ону таһынан киһиэхэ куһаҕаны оҥорбот мыылалары  таһаарар этэ. Бырайыакка 19 киһи үлэлиир этэ, олортон 16та инбэлиит. Мыыланы биир эрэ киһи оҥорор этэ. Бырайыакка инбэлиит дьахталларра инбэлиит оҕолор ийэлэрэр үлэлииллэр, ону тэҥҥэ оҕолорор бу дьиэҕэ көмпүүтэри туттарга үөрэнэллэр. Ольга Пискунова этэринэн биир ый иһигэр бырайыак 15 солкуобайдаах 1000 чүмэчини оҥорор этэ.
Оҥоһуктары атыылыыр ньымалара.
Оҥоһуктар араас эргиэнэ суох акцияларга тарҕанар этэ (СПИДтан уонна наркотиктан өлбүт дьон күнүгэр, Ыам ыйын 9 к., Афганистаҥҥа өлбүт дьон күнүгэр), ону таһынан Москва, Ростов уонна Волгоград тэрилтэлэригэр оптовай атыынан тарҕанар этэ. Өлөрбүт харчыларын аҥара "Түмэт оҕолор дьиэлэригэр" барар этэ.
Ольга Пискунова этэринэн оҥорор мыылалара  «Гербалайф» уонна «ТианДе» хампаанньаларга барар этэ.
Наҕараадалар.
Бырайыак "2012 сыллааҕа түмэт урбаанньыта" диэн күрэс лаурета буолбута. "Инники кэскилбит" пуондаттан 450 тых солк ылбыта.
Марина Ракитскайа Киинэ. Марина Ракитская Киинэ (ону тэҥҥэ Монтессори сайдыытын киинэ диэн биллэр) — ыарыһах оҕолор сайдыыларыгар уонна социализацияҕа көмөлөһөр киин. Киин Монтессори диэн билим киһитэ арыйбыт методикатын туттар, киин 2009 сыллаахха тэриллибитэ.
Кииҥҥэ ыарыһах оҕолоох төрүппүттэргэ уонна ыарыһах оҕолорго бэйэлэригэр психологическай трениҥнар ыытыллыбыттара.
Остуоруйата.
Киини Марина Ракитская 2009 сыллаахха тэрийбитэ. 2012 сыллаахха кини "Инники кэскилбит" пуонда тэрийбит  "2012 сыллааҕы түмэт урбаанньыта" күрэһи кыайбыта.
2013 сыллаахха Марина Ракитская страховой взностары улаатыннарыыны утары петицияҕа илии баттаабыта. Тэрилтэ билигин сабыллан турар.
Олоҕу бэлэхтээ. Олоҕу бэлэхтээ () — онкологиялаах, хаан уо.д.а. ыарыылаах оҕолорго көмө оҥорор илтэн тутулуга суох түмэт тэрилтэ. Тэрийээчинэн Россия биллэр артыыстара Чулпан Хаматова уонна Дина Корзун.
Cүрүн информация.
Официальнайдык түмэт 2006 с. сэтинньи ый 26 Галина Чаликова төрүттээбит, кэлин пуонд бастакы директора буолбут. Ол гынан баран, өссө 2005 с. пуонд тутаах үлэһиттэрэ биирдиилээн оҕолорго анаан концертары, выставкалары уонна экскурсиялары тэрийэллэр эбит. Пуонд билиҥҥээҥҥи дылы «Подари жизнь» диэн ыарыһах оҕолорго аналлаах концертары тэрийэр, 2007 с. «Современник» театр иһигэр, 2009 с. Москватааҕы музыка дьиэтигэр, 2010 с. «Маленький принц» .
Түмэт 7 балыаһа оҕолоругар көмө оҥорор: «Дмитрий Рогачев» аат. оҕо гематологиятын, онкологиятын уонна иммунологиятын чинчийэр Федеральнай киинэ (), Россиятааҕы оҕо клиническай балыыһатыгар (), Россиятааҕы рентгенорадиология научнай киинэ (), Н.Н. Бурденко аат. нейрохирургия института уонна С.П. Боткин аат. Москватааҕы куорат балыаһата.
Федерального научно-клинического центра детской гематологии, онкологии и иммунологии им. Дмитрия Рогачева (ФНКЦ ДГОИ), Российской детской клинической больницы (РДКБ), Российского научного центра рентгенорадиологии (РНЦРР), Московского областного клинического диспансера, НИИ нейрохирургии им. акад. Н. Н. Бурденко РАМН, Морозовской детской городской клинической больницы и Московской городской больницы им. Боткина.
2012 пуонд төрүттээччилэрэ «За гуманизм» диэн «Ника» киинэ устааччылар аналлаах премияларынан наҕараадаламмыт .
Партнердара.
2011 с., кулун тутар 2 түмэккэ харчынан уонна эмтэнэр хааччыйар сыалтан Лондоҥҥа "«Gift of Life»" партнер түмэт тэриллибит. 
«Олоҕу бэлэхтээ» түмэт «Анжи» футбол кулууп официальнай партнера. Спортсменнар кэтэр футболкаларыгар түмэт логотиба баар. 
«Сбербааҥҥа» «Подари жизнь» көмө оҥорор харчы ууруута баар. Пуонд «Аэрофлот» «Мили милосердия» диэн программатын кытта үлэлиир. 
Түмэт «Все вместе» диэн барыыһа суох столицатааҕы түмэт тэрилтэлэр истэригэр киирэр. 
Владимир Путин өйөөһүнүнэн түмэт Дмитрий Рогачев аатынан онкологияны, гематологияны уонна иммунологияны чинчийэр оҕо киинин туттарбыттар. Рагынан ыалдьыбыт Дима Рогачев Путины кытта блины сиэтэхпинэ биирдэ эрэ эмтиэниэм диэбит; Пуонд волонтердара оҕо баҕа санаатын толорбуттар уонна иннэ гынан проблемаҕа (киин тутуутугар) былаас хараҕын тардыбыттар. 2008 с. сыллааҕы ыытыллар «Подари жизнь» концерт оннугар тутуу аһыллыытын бырааһынньыга тэриллибит.
Ону тэҥэ түмэт благотворительность туһунан сокуон суруйуутугар үлэлэһэр эбит. Иннэ гынан көмө оҥорооччуларга налог араас льготаларын олохтообут (бастакы буолбатах благотворительнай көмө оҥорор налогун боппуттар ) .
Проектара.
«Олоҕу бэлэхтээ» пуонд уонтан тахса хайысханан ыарахан ыарыһах оҕолорго көмө оҥорор. Эти хайысхалар Пуонд проектара диэн ааттаналлар, ол иһигэр:
Авоська эрэли бэлэхтиир. «Авоська эрэли бэлэхтиир» — «НКО-Сервис» хаачахтаммыт эппиэтинэстээх уопсастыба социальнай-экологическай бырайыага. Бу бырайыак сүрүн соруга — полиэтилен бакыаты авоськаннан (сиэткэ суумкананан) солбуйуу, итиэннэ доруобуйаларыгар хааччахтаах дьону үлэнэн хааччыйыы буолар.
Бырайыак сүрүн тэрийээччилэрэ — Арассыыйа инбэлииттэрин сойууһа уонна «НКО-Сервис» ХЭУо.
Бырайыак дэбииһэ: «Биир авоська мөлүйүөн былаастык бакыаты солбуйар».
Устуоруйата.
«Авоська эрэли бэлэхтиир» бырайыагы Евгений Рапопорт «Араҕас бакыат оҕолорго көмөлөһөр» диэн аахсыйа кэнниттэн толкуйдаан таһаарбыта. Аахсыйа сүрүн сыалата тулалыыр эйгэҕэ буортулаах былаастык бакыаттартан аккаастаны этэ. Ол курдук «Билла» супермаркеттар ситимнэрин маҕаһыыннарыгар бакыаты атыыласпыт бородууктаны кытары босхо биэрэр буолбакка, харчыга атыылыыр буолбуттара. Оттон онтон киирбит үбү-аһы бүүс бүтүннүү ыалдьар оҕолор эмтэниилэригэр ыыппыттара.
Ити хамсааһын кэнниттэн Евгений Рапопорт тулалыыр эйгэни киртиппэт авоськалары оҥорон таһаарыыга ылсыбыта уонна онуоха доруобуйаларыгар хааччахтах дьону — инбэлииттэри кытыарбыта. Кинини Арассыыйа инбэлииттэрин сойууһа өйөөбүт. Онон иккиэн кыттыһан «НКО-Сервис» диэн тэрилтэни арыйбыттара.
Бастакы авоськалар дизайыннарын, бырайыак чэрчитинэн, Денис Симачев толкуйдаабыта. Салгыы атын сиэрийэлэри Андрей Шаров уонна Андрей Бартеньев айбыттара. 
Авоськаны «суровай пряжа» ньыматынан баайаллар.
2015 сыл муус устарыгар бырайыак табаардара Москубаҕа, Санкт-Петербурга уонна Тольяттига итиэннэ интэриниэт маҕаһыыннарга атыыланар буолбуттара.
«Авоська эрэли бэлэхтиир» бырайыак авоськаларын барытан доруобуйаларыгар хааччахтаах дьон оҥороллор. Ол курдук Евгений Рапопорт бы дьыалаҕа ылсан баран үлэтин-хамнаһын үөрэтэ сылдьан Сэбиэскэй Сойуус авоськаларын барытын көрбөт дьон өрөллөрүн туһунан билбит уонна ол суолу тутуһарга быһарыммыт. 
Е.Рапопорт авоськаларын өрдөрөрүгэр, бастатан туран, урут 1980-с сылларга бу дьыаланан дьарыктаммыт дьону көрдөөн булбут. Онон бырайыакка биир бастакынан Чувашия Канаш куоратыгар баар көрбөттөр тэрилтэлэрэ кыттыспыт. Кэлин авоськаны оҥорооччу элбээбит.
Бу бырайыак сүрүн уратыта диэн, авоськаны оҥорооччулар дьиэлэригэр олорон үлэлииллэр. Ол курдук биир киһи ыйга ортотунан 200 авоськаны оҥоруон сөп.
Авоська тутааҕын уонна араас суумкалары, хахтары дьүлэй уонна сүһүөхтэрэ мөлтөх дьон оҥороллор.
Авоська оҥоруутуттан киирбит үп-харчы сорох чааһа дьоруобуйаларыгар хааччахтаах дьоҥҥо туһуламмыт бырагыраамалар олоххо киирэллэригэр уонна талааннаах инбэлиит-оҕолорго барар.
Бырайыак тэрийээччитэ сотору кэминэн сылга 10 мөлүйүөн авоськаны оҥорор таһымҥа тахсыан баҕарар. Оччотугар 6 тыһыынча кэриҥэ инбэлиит үлэнэн хааччыллар.