mariaria/ykt_dataset huggingface dataset:
Николаев Степан Васильевич. Николаев Степан Васильевич (1951 с. кулун тутар 5 күнэ, Мытаах, Горнай оройуона, Саха АССР), спорт ветерана. 
Олоҕун олуктара.
1951 с. -  кулун тутар 5 күнүгэр Горнай оройуонун Мытаах нэһилиэгэр төрөөбүтэ.
1974 с.- Дьокуускайдааҕы педагогическай училище физкультурнай салаатын бүтэрэр.
1984 с. - Хабаровскайдааҕы государственнай педагогическай университеты бүтэрэр. 
1970 с. - интернат иитээччитинэн үлэлээбитэ. Көҥүл тустуу спортивнай секциятын иитиллээччилэригэр элбэх күрэхтэһиини ыыппыта. Сиинэ өрүс устун туристическай походтарга сылдьара.
1974 с. - Сунтаар аҕыс кылаастаах оскуолатыгар физкультура учууталынан 8 сыл үлэлээбитэ. Оччотооҕуга оскуолаҕа спортивнай саала суох буолан, Степан Васильевич бэйэтин холобурунан, спордунан утумнаахтык дьарыктанан, үөрэнээччилэрэ улууска баскетболга, хайыһар спордугар, туризмҥа уонна многоборьеҕа үрдүк ситиһиилэммиттэрэ. 1976 с. Сунтаар аҕыс кылаастаах оскуола 12 үөрэнээччилэринээн 20 км усталаах Кэмпэндээйи үрэҕин устун хайыһарынан, 1977 с. - 16 оҕолоох  Сунтаар – Кэмпэндээйи – Сунтаар  велосипедынан, 1978 с. 10 оҕололоох Сунтар – Күндэйэ – Харыйалаах – Сунтаар маршрутунан велосипедынан айаннары оҥорбута. 
ССКП оройуоннааҕы комитетын этиитинэн 23 №-дээх СПУ директоры иитэр-үөрэтэр чааска солбуйааччытынан ананар. Үлэлиир сылларыгар СПТУ материальнай-техническэй базатын хаҥатыыга улахан үлэни ыыппыта. Үөрэнээччилэрин кытта 50 м. усталаах тир, НПВ кабинета, каток, спортивнай площадка туппуттара.
1982 с. - Аҕа дойдутун сэриитигэр Кыайыы 37 сылыгар анаммыт Сунтаар-Маар-Күөл – Арыылаах – Тойбохой – Сунтаар маршрутунан 14 студеннарын кытта хайыһарынан айаҥҥа сылдьыспыта.
1992-2011 сс.- Сунтаардааҕы политехническай интернат физкультураҕа учууталынан үлэлиир.
12 сыл устата Степан Васильевич улуустааҕы баскетбол, волейбол, остуол тенниһин федерацияларын председателинэн үлэлээбитэ.
Парамонова Роза Николаевна. Парамонова Роза Николаевна (1963 с, муус устар 12 күнэ, Сиэйэ нэһилиэгэ, Сунтаар оройуона, Саха АССР), РФ уопсай үөрэхтээһинин бочуоттаах үлэһитэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үөрэҕириитин туйгуна. 
Олоҕун олуктара.
1963 с. - муус устар 12 күнүгэр Сунтаар оройуонугар Сиэйэ нэһилиэгэр төрөөбүтэ.
1979 с.- Үөһээ Бүлүүтээҕи физико-математическай оскуоланы ситиһиилээхтик бүтэрбитэ. 
1985 с. - Саха государственнай университетын математическай факультетын бүтэрэн "Физик. Физика преподавателэ" идэни баһылаабыта. Педагогическай үлэтин Нерюнгри 8 №-дээх оскуолатыгар саҕалыыр. 
1996 - 2017 сс. - Сунтаар политехническай лицейигэр физика учууталынан үлэлиир.
Пахомова Ольга Николаевна. Пахомова Ольга Николаевна (1931 с., Үөһээ Мэйик нэһилиэгэ, Сунтаар оройуона, Саха АССР), тыыл уонна педагогическай үлэ ветерана. 
Олоҕун олуктара.
1931 с. Сунтаар оройуонун Үөһээ Мэйик нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Дьокуускайдааҕы учууталлар институттарын үөрэнэн бүтэрэн “Нуучча тылын уонна литературатын учуутала" диэн идэни ылбыта.
Педагогическай үлэтин оскуоланы бүтэрээт, Бүлүүчээн оскуолатыгар физика, химия, айылҕа үөрэҕин учууталынан саҕалаабыта. 1955 с. пенсияҕа тахсыар диэри Элгээйи орто оскуолатыгар үтүө суобастаахтык үлэлээбитэ.
Ольга Николаевна куруук киэҥ общественнай үлэни ыытара: агитатор, сэлиэнньэ уонна оскуола политинформатора. Үгүс үөрэнээччилэрэ филолог идэтин талан, республика араас муннуктарыгар үлэлииллэр уонна муударай, үтүө сүбэһиттэрин махтана ахталлар. Ольга Николаевна — тыыл уонна педагогическай үлэ ветерана
Яковлева Ксения Федоровна. Яковлева Ксения Федоровна, (1927 с., Сунтаар нэһилиэгэ, Сунтаар оройуона, Саха АССР – 1968 с. ) Саха АССР оскуолатын үтүөлээх учуутала. 
Олоҕун олуктара.
Сунтаар улууһугар Сунтаар нэһилиэгэр төрөөбүтэ. 1946-1947 сс. Иркутскай куоракка санитарнай-гигиеническэй институкка үөрэммитэ уонна Тойбохой оскуолатыгар алын кылаастарга учууталынан үлэтин саҕалаабыта, ол кэннэ 1948 с. Бүлүү педагогическай училищетын бүтэрэн, Хадан нэһилиэгин Ньыла оскуолатыгар үлэлиир.
1951 с. Хадан сэттэ кылаастаах оскуолатыгар биология, география уонна алын кылаас учууталынан үлэлээбитэ. Төрөппүттэр ортолоругар лекторийы салайара, оройуон учууталларыгар алын сүһүөх кылаастары үөрэтии мындырдарын туһунан дакылааттары араас таһымнаах семинардарга ааҕара.
Ксения Федоровна оскуола таһынан общественнай үлэнэн күүскэ дьарыктанара, ийэлэр, аҕалар оҕо иитиитигэр эппиэтинэстэрин үрдэтиигэ, учууталлар дьон ортотугар култуурнай-сырдатар үлэлэрин тэрийиигэ элбэх сыратын уурара. Нэһилиэк Сэбиэтин элбэх төгүллээх дьокутаата этэ.
Аввакумова Мария Ивановна. Аввакумова Мария Ивановна, "Саха Өрөспүүбүлүкэтин үөрэҕириитин туйгуна." 
Олоҕун олуктара.
1956 с. Сунтаар сэлиэнньэтигэр төрөөбүтэ. 1976 с. Магаданнааҕы педагогическай институкка киирбитэ, онтон бүтэрэн Сунтаар алын сүһүөхтээх оскуолатыгар учууталынан анаммыта.
М. И. Аввакумова - уопуттаах, айымньылаахтык үлэлиир учуутал. Идэтийбит таһымы мэлдьи үрдэтэр: саҥа суоллары уонна ньымалары көрдүүр, коллегаларын уонна өрөспүүбүлүкэ бастыҥ уопуттарын киллэрсэр, учууталлар саҥа технологияларын чинчийэр уонна улуус, республика таһымнарыгар бэйэтин педагогическай уопутун тарҕатар. Мария Ивановна-экспериментатор учуутала. "Школа "РОСТА, школа развития" республикатааҕы эксперимеҥҥэ, оҕолору үөрэтии эксперименигэр Хамраева "Русский язык для тюркских школ" өрөспүүбүлүкэтээҕи эксперимеҥҥэ кыттыбыта. Кини "Доруобуйа", "Ыал", НОУ "Кыым" оскуола сайдыытын программатын автора. "РОСТ" кинигэ оҥорооччуларыттан биирдэстэрэ буолар.
Өр кэмҥэ Мария Ивановна начальнай кылаас учууталларын методическай холбоһугун салайбыта. Кылаас салайааччытын быһыытынан үлэтин ис хоһооно интэриэһинэй. Кини төрөппүттэрэ — кылааска иитэр үлэҕэ тэрээһинигэр кытталлар, интэриэһинэй куруһуоктары ыыталлар. "Мин төрөппүттэрим — мин көмөлөһөөччүлэрим" диэн ыстатыйа "РОСТ" кинигэтигэр, педагогическай университеты тэрийбит "аһаҕас уруок" педагогическай идеяларын фестивалын чэрчитинэн 2008 с. бэчээттэммитэ.
Акимова Люция Павловна. Акимова Люция Павловна, 1958 с. олунньу 21 күнүгэр Сунтаар оройуонун Күндэйэ нэһилиэгэр төрөөбүтэ. 
Олоҕун олуктара.
1986 с. Саха государственнай университетын бүтэрбитэ. 
Педагогическай үлэтин 1986 с. Ленскэй оройуонугар биология уонна химия учууталынан саҕалаабыта. 1988 с. - Сунтаар 2№-дээх орто оскуолатын биология учуутала.
Учуутал-новатор инновационнай режиминэн үлэлиир, саҥа үөрэх технологияларын туһанар, үөрэх үрдүк хаачыстыбатын, иитии-үөрэтии уонна олоххо ситиһиилэрин хааччыйар. Оҕону иитии уонна үөрэтии ис хоһоонун сөргүтүүгэ педагогическай идеялары көрдөөһүн, бырайыактыыр технологиялары олоххо киллэрии Люция Павловна педагогическай үлэтин биир тутаах хайысхата буолар. Үөрэх процеһын байытар туһуттан биологияҕа цифровой үөрэх ресурсаларын тэрийэр.
Бырайыактары көдьүүстээхтик туһаныы, көрдүүр- чинчийэр технологиялары көдьүүстээхтик туһаныы үөрэнээччи үлэлииригэр дьоһуннаах түмүктэри биэрэр. Кини үөрэнээччилэрэ — улуустааҕы, регионнааҕы уонна республикатааҕы НПК "Бессоновскай ааҕыылар", "Кэскилгэ хардыы", "Эдэр экологтар", "Ыччат интеллектуальнай потенциала-ХХ үйэ сэлиэнньэтин" эдэр чинчийээччилэр уонна призердара, ону тэҥэ РФ ЮНЕСКО бүтүн Россиятааҕы уонна аан дойдутааҕы конференциялар призердара.
Л. П. Акимова — "Интерактивнай дуоскалар-оскуола саҥа технологиялара" уонна "Бастыҥ цифровой үөрэҕирии ресурсата" өрөспүүбүлүкэтээҕи ИТ-конкурстар кыттыылааҕа. Люция Павловна — үрдүк дьоҕурдаах уонна идэтийбит кылаас салайааччыта. Улуустааҕы "Лучший классный руководитель 2004 года" конкурс лауреата. "Бастыҥ кылаас салайааччыта" оскуола номинациятын хас да төгүллээх хаһаайына.
Пен Надежда Николаевна. Пен Надежда Николаевна (1942 с., тохсунньу 7 күнэ, Сунтаар нэһилиэгэ, Саха АССР), Саха Өрөспүүбүлүкэтин үөрэҕириитин туйгуна. 
Олоҕун олуктара.
1942 с. тохсунньу 7 күнүгэр Сунтаар оройуонугар төрөөбүтэ. 1970 с. Саха государственнай университетын омук тылын факультетын бүтэрбитэ. Педагогическай үлэтин Сунтаар аҕыс кылаастаах оскуолатыгар француз тылын учууталынан саҕалаабыта. 1975-1976 сс. Үөһээ Бүлүү оройуонун Хорообут орто оскуолатыгар английскай тыл учууталынан үлэлээбитэ. 1976 с. Сунтаардааҕы РОНО кэтэхтэн үөрэх отделын сэбиэдиссэйинэн, 1977 сылтан оройуон күнүскү уонна кэтэхтэн үөрэх методиһынан анаммыта.
1979 с. Сунтаар 1 №- дээх орто оскуолатыгар уһатыллыбыт группа иитээччитинэн үлэлээбитэ. 1992-2010 сс. Сунтаар 2 -с уонна 3-с сүһүөх оскуолатыгар (РЭП), Сунтаардааҕы политехническай лицей английскай тыл учууталынан үлэлээбитэ.
Потапова Наталья Михайловна. Потапова Наталья Михайловна (1960 с. ахсынньы 16 күнэ, Сунтаар нэһилиэгэр, Сунтаар оройуона, Саха АССР), РСФСР үөрэҕириитин туйгуна. 
Олоҕун олуктара.
1960 с. ахсынньы 16 күнүгэр Сунтаар оройуонун Сунтаар сэлиэнньэтигэр төрөөбүтэ. Бүлүү педагогическай училищетын кэнниттэн (1980 с.) Белгородтааҕы государственнай педагогическай институту (1984 с.) бүтэрбитэ. Педагогическай үлэтин Аллайыаха оройуонугар саҕалаабыта. Онтон Сунтаар аҕыс кылаастаах оскуолатыгар, онтон Сунтаардааҕы 3№-дээх оскуолатыгар алын сүһүөх учууталынан 25 сыл үлэлээбитэ.
Прокопьева Альбина Афанасьевна. Прокопьева Альбина Афанасьевна (1962 с., ыам ыйын 2 күнэ, Сунтаар нэһилиэгэ, Сунтаар оройуона, Саха АССР), Саха Өрөспүүбүлүкэтин үөрэҕириитин туйгуна. 
Олоҕун олуктара.
1962 с. - ыам ыйын 2 күнүгэр Сунтаар нэһилиэгэр төрөөбүтэ.
1988 с. - Саха государственнай университетын үөрэнэн бүтэрэр. Өлүөхүмэ оройуонун Киндигир ситэтэ суох орто оскуолатыгар, Сунтаар оройуонун Маар-Күөл орто оскуолатыгар, Илимниир ситэтэ суох орто оскуолатыгар үлэлээбитэ.
1995 с. - Сунтаар 3 №- дээх орто оскуолатыгар нуучча тылын уонна литературатын учууталынан үлэлээбитэ.
1996 сылтан - Сунтаар 3 №- дээх орто оскуолатыгар директоры үөрэх чааһыгар солбуйааччытынан үлэлиир.
Романов Николай Гаврильевич. Романов Николай Гаврильевич (1937 с., ыам ыйын 10 күнэ, Хоро нэһилиэгэ, Сунтаар оройуона, Саха АССР), РСФСР үөрэҕириитин туйгуна. 
Олоҕун олуктара.
1937 с. ыам ыйын 10 күнүгэр Сунтаар оройуонугар Элгээйи нэһилиэгин Хоротугар төрөөбүтэ. 
Үөрэх тиһигэр 1959 с. үлэлиир. Саха государственнай университетын бүтэриэҕиттэн Сунтаар оройуонун Элгээйи орто оскуолатыгар завуһунан анаммыта. Кэлиҥҥи сылларга саха тылын уонна литературатын учууталынан, завуһунан, Сиэйэ, Бордоҥ, Кэмпэндээйи оскуолаларыгар директорынан үлэлээбитэ.
1988 с. Сунтаардааҕы 2№-дээх оскуолатыгар директоры иитэр үлэҕэ солбуйааччынан, саха тылын уонна литературатын учууталынан үлэлиир.
Романова Галина Петровна. Романова Галина Петровна (1945 с. ахсынньы 25 күнэ, Хадан нэһилиэгэ, Сунтаар оройуона, Саха АССР), РСФСР норуотун үөрэҕириитин туйгуна, Саха Өрөспүүбүлүкэтин учууталларын учуутала. 
Олоҕун олуктара.
1945 с. ахсынньы 25 күнүгэр Сунтаар оройуонун Хадан нэһилиэгэр төрөөбүтэ. 
1970 с. Магаданнааҕы государственнай педагогическай институту бүтэрэн "нуучча тылын уонна литературатын учуутала" идэни ылбыта.
1986 сылтан Сунтаар 2 №-дээх орто оскуолатыгар нуучча тылын уонна литературатын учууталынан үлэлээбитэ. Кини нуучча тылын уонна литературатын үөрэтии методикатыгар, үөрэтии, идэҕэ уһуйуу, уус-уран тылы уонна суругу-бичиги сайыннарыыга үлэлээбитэ.
Семенов Николай Макарович. Семенов Николай Макарович, (1937 с. муус устар 7 күнэ, Хоро нэһилиэгэ, Сунтаар оройуона, Саха АССР), РСФСР үөрэҕириитин туйгуна, үлэ, спорт ветерана. 
Олоҕун олуктара.
1937 сыллаахха муус устар 7 күнүгэр Сунтаар улууһун Хоро нэһилиэгэр төрөөбүтэ.
1946 с. - Хоро начальнай оскуолатыгар үөрэнэ киирбитэ. 1956 с. 10 кылааһы бүтэрээт, Элгээйигэ киэһээҥҥи оскуолаҕа биир сыл учууталынан үлэлээн баран армияҕа сулууспалаабыта. 
1961 с. - Ленинградка Герцен аатынан педагогическай институкка физика, радиотехника салаатыгар үөрэнэ киирбитэ.
1965 с. - Элгээйи орто оскуолатыгар физика учууталынан үлэтин саҕалыыр
1977 с. - оскуола кылаас таһынан үлэтин тэрийээччи быһыытынан үлэлиир. 
Семенов Н.М. үлэлиир кэмигэр үөрэтии научнай-практическай хайысхатыгар элбэх болҕомтотун уурбута. Техническэй айар үлэҕэ, самодеятельноска оройуонугар, республикаҕа элбэх бириистээх миэстэҕэ тиксибитэ. Ленинград куорат Заславскай аатынан зоологическай музейыгар, Лена өрүс тардыытынан үөрэнээччилэр экспедицияларын салайбыта. Николай Макарович салалтатынан үөрэнээччилэр сайыҥҥы үлэлэрин тэрийиигэ "Ориентир", "Ритм", "Факел" үлэ-сынньалаҥ лааҕырдар базалара тэриллибитэ. Тыа хаһаайыстыбатын производствотын дириҥэтэн үөрэтиигэ, үлэ уруогун, механизация, животноводство кабинеттара саҥардыллыбыттара.
Семёнова Марианна Семёновна. Семёнова Марианна Семёновна, (1968 с. ахсынньы 10 күнэ, Сунтаар нэһилиэгэ, Сунтаар оройуона, Саха АССР). 
Олоҕун олуктара.
1968 с. ахсынньы 10 күнүгэр Сунтаар оройуонун Сунтаар сэлиэнньэтигэр төрөөбүтэ. Саха государственнай университетын бүтэрбитэ.
А.П. Павлов аатынан Сунтаардааҕы 1 №-дээх орто оскуолаҕа нуучча тылын уонна литературатын учууталынан үлэлиир. Үрдүк категориялаах учуутал. "Мастерская письма", "Мастерской уруоктары ыытыы методиката", "ТОГИС технологиятата" диэн методическай темаларынан утумнаахтык дьарыктанар. 
"Учитель года-2000" улуустааҕы күрэх лауреата, 2009 с. - нуучча тылын учууталларын ортотугар ыытыллыбыт улуустааҕы олимпиада кыайыылааҕа. Саха Өрөспүүбүлүкэтин үөрэҕириитин Бочуотунай грамотатынан наҕараадаламмыта.
Александров Прокопий Филиппович. Александров Прокопий Филиппович, (1930 с., Күүкэй нэһилиэгэ, Сунтаар оройуона, Саха АССР), педагогическэй үлэ бэтэрээнэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин учууталларын учуутала. 
Олоҕун олуктара.
1930 сыллаахха Күүкэй нэhилиэгэр төрөөбүтэ. Бүлүү педучилищетын бүтэрэн баран 1949с. Элгээйи оскуолатыгар пионербаһаатайынан уонна алын кылаас учууталынан үлэтин саҕалаабыта. Олоҕун 38 сылын оҕо иитиитигэр анаабыта. 25 сыл Хоро, Күүкэй оскуолаларыгар сэбиэдиссэйдээбитэ. 
Улугуруу сылларыгар оскуоланы саба сатаабыттарын үрдүнэн Прокопий Филиппович уонна Михаил Александрович дьаныhан туран саптарбатахтара. Төһө да тарбахха ааҕыллар үөрэнээччилэрдээҕин иhин оскуола быhыытынан үлэлээн кэлбитигэр ураты үтүөлээхтэр. Энтузиаст учууталлар үөрэнээччилэрэ чиҥ билиини ыланнар салгыы ситиhиилээхтик үөрэнэр кыахтаммыттара. Прокопий Филиппович биир дойдулаахтарын Самсоновтар методикаларын туһанан, ордук кылаас таһынан ааҕыыга улахан болҕомтотун уурара. Саамай кыайа-хото туппут методикалара – быһаарыылаах ааҕыы этэ. 1987 сыллаахха Күүкэй оскуолата аҕыс кылаастаах оскуола буолбута. 
Прокопий Филиппович үөрэппит сүүсчэкэ оҕолоро учуутал идэтин баhылаабыттара. Олор истэригэр бааллар Саха республикатын үтүөлээх учууталлара, үөрэҕирии туйгуннара: Виктор Павлович Федоров, Екатерина Николаевна Евсеева, Анатолий Иннокентьевич Терентьев, Василий Васильевич Илларионов, Валентина Афанасьевна Саввинова, Мария Васильевна Николаева уонна да атыттар. Тоҕус үөрэнээччитэ орто, үрдүк үөрэхтэри бүтэрэн төрөөбүт оскуолаларыгар учууталлыы сылдьаллар.
Аатын үйэтитии.
- Прокопий Филиппович Александров аатын үйэтитэн кини оҕолоро 2020 сылтан алын кылааһы бүтэрэр үөрэнээччигэ, элбэхтик эбии ааҕыынан дьарыгырбыт оҕоҕо анал стипендия анаабыттара. 
- 2018 сылтан алын кылаас кабинета Прокопий Филиппович Александров аатын сүгэр 
Кини туһунан суруйуулар.
- “Учительская семья – хранитель лучших традиций” - // Күүкэй: сүүс саастаах оскуола сэһэнэ. – 2019с – 160 с
- “Күүкэй оскуолатын ытык кырдьаҕас учуутала” -  // Күүкэй: сүүс саастаах оскуола сэһэнэ. – 2019с – 186 с
- Педагогическая энциклопедия  V том - //2015 г стр  14
- А.К.Акимов аатынан Күүкэй орто оскуолата - // Сунтаар улууһугар норуот үөрэ5ириитин сайдыыта – 2009 с стр 106
Сивцева Лидия Васильевна. Сивцева Лидия Васильевна, (1941 с. Дьокуускай к. Саха АССР), РСФСР үөрэҕириитин туйгуна. 
Олоҕун олуктара.
1941 с. - Дьокуускай куоракка төрөөбүтэ. 
1958 с. - Сунтаар орто оскуолатын бүтэрэн, Сунтаар орто оскуолатын старшай пионербаһаатайынан анаммыта. 
1962 с. - Хо Ши Мин аатынан Иркутскайдааҕы пединститукка омук тылын салаатыгар үөрэнэ киирэр. Үөрэҕин бүтэрэн Сунтаардааҕы орто оскуолаҕа француз тылын учууталынан ананар.
1989 с. бочуоттаах сынньалаҥҥа тахсыар дылы В. Г. Павлов аатынан Сунтаардааҕы начальнай оскуолаҕа музыка уонна ырыа учууталынан үлэлиир.
Алексеева Мария Степановна. Алексеева Мария Степановна, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үөрэҕириитин туйгуна. 
Олоҕун олуктара.
1979 с. – Сунтаар оройуонун Элгээйи орто оскуолатын үөрэнэн бүтэрэр.
1984 с. – СГУ математическай факультетын бүтэрэр. Кириэстээх нэһилиэгэр комсомольскай тэрилтэ секретарынан ананар.
1986-2011 сс. – Кириэстээх орто оскуолатыгар математика учууталынан үлэлиир.
Сон Степан Александрович. Сон Степан Александрович, (01.01.1934–18.08.2012), хапсаҕайга Саха АССР спордун маастара, Элгээйи нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо. 
Олоҕун олуктара.
1931 с. - Үөһээ Бүлүү оройуонугар төрөөбүтэ.
1952-1956 сс. - Дьокуускайдааҕы педагогическай училищеҕа үөрэнэр. Бу сылларга туризмҥа, гимнастикаҕа, чэпчэки атлетикаҕа, хайыһарга, көҥүл тустууга уонна хапсаҕайга, гиирэҕэ уонна ытыыга, остуол тенниһигэр, волейболга, баскетболга 1-2 разрядтаах спортсмен буолбута.
1972 с. - Иркутскайдааҕы педагогическай институту "Педагогика и методика начального обучения" идэтин ылан бүтэрбитэ. Педагогическай үлэтин 1956 с. Үөһээ Бүлүү Далыр оскуолатыгар физкультура учууталынан саҕалаабыта. 
1957-1959 сс. - Сунтаар орто оскуолатыгар физическэй иитии учууталынан үлэлээбитэ.
1959-1982 сс. - Элгээйи орто оскуолатын учууталынан үлэлээбитэ.
Степан Александрович Сунтаар оройуонун спортивнай чиэһин республика уонна Бүлүү зонатын элбэх күрэхтэһиилэригэр көмүскээбитэ. Саха АССР спордун маастара, хас да төгүллээх чемпиона. 
Степан Александрович Сунтаар оройуонун спордун сайдыытыгар улахан өҥөлөөх. Кини иитиллээччилэрэ, ССРС спордун маастара Петр Попов, Альберт Захаров, Алкивиад Иванов Россия чемпионнара буолаллар. Элбэх ССРС, Саха АССР спордун маастардарын уонна спорт маастарыгар кандидаттары иитэн таһаарбыта. Саха сирин чемпионнара Владимир Данилов, Николай Николаев, Анатолий Амбросьев ааттара республика тас өттүгэр биллэр. Степан Александрович үөрэнээччилэрэ Валерий уонна Петр Уаровтар, Николай Николаев, Яков уонна Анатолий Амбросьевтар уонна да атыттар бэйэлэрин идэлэрин физическэй культура өттүнэн талбыттара.
Степанов Алексей Николаевич. Степанов Алексей Николаевич, (1941 с. алтынньы 15 күнэ, Хорула нэһилиэгэ, Ньурба оройуона, Саха АССР). 
Олоҕун олуктара.
1941 с. - алтынньы 15 күн Ньурба оройуонун Хорула нэһилиэгэр төрөөбүтэ.
1967 с. - Дьокуускайдааҕы государственнай университет физико-математическай факультетын бүтэрэн “математика учуутала” идэни ылбыта.
Педагогическай үлэтин Сунтаар 2 №-дээх оскуолатыгар математика учууталынан саҕалаабыта.
1984-1986 сс.- иитэр үлэҕэ директоры солбуйааччынан үлэлиир
Степанов Карл Николаевич. Степанов Карл Николаевич, (1941 с. ыам ыйын 7 күнэ, Бордоҥ нэһилиэгэ, Сунтаар улууһа, Саха АССР), Саха Өрөспүүбүлүкэтин үөрэҕириитин туйгуна. 
Олоҕун олуктара.
1941 с. ыам ыйын 7 күнүгэр Сунтаар улууһун Бордоҥ нэһилиэгэр төрөөбүтэ. 38 сыл Бордоҥ орто оскуолатыгар физика учууталынан үлэлээбитэ.
Федоров Михаил Александрович. Федоров Михаил Александрович, (1936 с. кулун тутар 10 күнэ, Күүкэй нэһилиэгэ, Сунтаар оройуона, Саха АССР – 2018 с.), РСФСР үөрэҕириитин туйгуна. 
Олоҕун олуктара.
1936 сыллаахха кулун тутар 10 күнүгэр Сунтаар улууһун Күүкэй нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Бүлүүтээҕи педучилишены 1961 сыллаахха бүтэрэн төрөөбүт дойдутугар алын кылаас учууталынан ананан үлэтин саҕалаабыта. Оскуола хаста да сабылла сыспыта эрээри, Михаил Александрович уонна Прокопий Филиппович туруорсууларынан сабыллыбатаҕа, иккиэйэҕин да буоллар үөрэнээччилэргэ чиҥ билиини биэриигэ айымньылаахтык үлэлээбиттэрэ. Михаил Александрович идэтигэр олус бэриниилээх, ис дууһатыттан олус кыһаллан үгүс сыратын биэрэн, ааҕарга-суоттуурга үөрэтэн, билии киэҥ аартыгын арыйарга тирэх буолбут учуутал.
Степанова Венера Егоровна. Степанова Венера Егоровна (1959 с., ахсынньы 22 күнэ, Тойбохой нэһилиэгэ, Сунтаар оройуона, Саха АССР), Саха Өрөспүүбүлүкэтин үөрэҕириитин туйгуна.
Олоҕун олуктара.
1959 с. ахсынньы 22 күнүгэр Сунтаар оройуонугар Тойбохой нэһилиэгэр төрөөбүтэ.
Саха государственнай университетын 1985 с. бүтэриэҕиттэн Тойбохой орто оскуолатыгар физика учууталынан үлэлиир.
Трофимов Степан Афанасьевич. Трофимов Степан Афанасьевич, (1935 с. балаҕан ыйын 26 күнэ, III Бордон нэһилиэгэ, Сунтаар оройуона, Саха АССР) Саха Өрөспүүбүлүкэтин үөрэҕириитин туйгуна. 
Олоҕун олуктара.
1935 г. Балаҕан ыйын 26 күнүгэр Сунтаар оройуонун 3-с Бордоҥ нэһилиэгэр төрөөбүтэ. 
1944 с. Бордоҥ начальнай оскуолатын 1- кы кылааһыгар киирбитэ. 
1948 с. Элгээйи орто оскуолатыгар үөрэммитэ. 
1956-1957 сс. Советскай Армия кэккэтигэр сулууспалаабыта.
1957-1962 сс. Саха государственнай университетын историко-филологическай факультетыгар үөрэммитэ. Үөрэҕин бүтэрэн баран ЫБСЛКС НК инструкторынан үлэлээбитэ.
1963-2005 сс Элгээйи орто сокуолатыгар история учууталынан үлэлээбитэ.
1985 с. ССКП Саха обкомун иһинэн марксизм- ленинизм университетын 3 сыллаах үөрэҕин бүтэрбитэ. Активнай общественник, "Билии" общество лектора. Үчүгэй пропагандисткай үлэтин иһин улуус "Бочуот кинигэтигэр" киллэриллибитэ.
Трофимова Зинаида Захаровна. Трофимова Зинаида Захаровна 
Олоҕун олуктара.
1961 с. Н.Г.Чернышевскай аатынан Бүлүү педагогическай училищетын бүтэрбитэ.
Үлэтин Хадан оскуолатыгар начальнай кылаас учууталынан саҕалаабыта. 1965 сыллаахха бастакы кылааһын таһаарбыта. Онтон Элгээйи орто оскуолатыгар начальнай кылаас учууталынан үлэлээбитэ, хас да выпустаах.
Кэнники сылларга эбии бөлөх иитээччитинэн үлэлээбитэ.
Федорова Елена Петровна. Федорова Елена Петровна, (1951 с. ыам ыйын 30 күнэ, Абаҕа нэһилиэгэ, Өлүөхүмэ оройуона, Саха АССР) Саха Өрөспүүбүлүкэтин үөрэҕириитин туйгуна. 
Олоҕун олуктара.
1951 с. ыам ыйын 30 күнүгэр Өлүөхүмэ оройуонун Абаҕа нэһилиэгэр төрөөбүтэ.
1975 с. Саха государственнай университетын математическай факультетын үөрэнэн бүтэриэҕиттэн үөрэхтээһин эйгэтигэр үлэлиир
Филиппов Пантелеймон Павлович. Филиппов Пантелеймон Павлович (Хоро нэһилиэгэ, Сунтаар оройуона, Саха АССР). 
Олоҕун олуктара.
Хоро нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Оскуола кэнниттэн 3 сыл производствоҕа үлэлээбитэ. 1965 с. Иркутскайдааҕы педагогическай институту бүтэрэн физика учууталын идэтин ылбыта. Бордоҥ орто оскуолатыгар физика учууталынан үлэтин саҕалаабыта. Элгээйи орто оскуолатыгар өр сылларга үлэлээбитэ. Үрдүк категориялаах учуутал.
Пантелеймон Павлович салайааччылаах Космонавтика кулууба республикаҕа эрэ буолбакка, ССРС–ка кытта биллэрэ. "Эрэл" космическай аппарат Бүтүн союзтааҕы быыстапкаҕа турбута. Космонавтика кулуубун ситиһиилэрин туһунан "Кэскил", "Саха сирэ", "Я сам", "Пионерская правда" хаһыаттарга суруллубуттара. Ньурба авиапордун, летчиктары, инженердэри, Сунтаар авиапорын техниктарын кытта ыкса үлэлэспитэ.
Чойнова Алевтина Николаевна. Чойнова Алевтина  Николаевна, (1961 с. кулун тутар 29 күнэ, Күндэйэ нэһилиэгэ, Сунтаар оройуона, Саха АССР), Саха Өрөспүүбүлүкэтин үөрэҕириитин туйгуна. 
Олоҕун олуктара.
1961 с. кулун тутар 29 күнүгэр Сунтаар оройуонун Күндэйэ нэһилиэгэр төрөөбүтэ.
1983 с. И. И. Калинин аатынан Благовещенскайдааҕы педагогическай институту бүтэрэн "математика уонна физика учуутала" идэни баһылыыр.
1983 сылтан Хадан 8 кылаастаах оскуолатыгар физика уонна математика учууталынан ананыаҕыттан үлэлии сылдьар. Үрдүк категориялаах математика учуутала.
Саввинова Раиса Архиповна. Саввинова Раиса Архиповна, (1932 сыл, Наахара нэһилиэгэ, Сунтаар оройуона, Саха АССР – 2020), РСФСР үөрэҕириитин туйгуна, Саха Өрөспүүбүлүкэтин учууталларын учуутала. 
Олоҕун олуктара.
Сунтаар оройуонун Наахара нэһилиэгэр 1932 с. төрөөбүтэ. Сунтаар орто оскуолатын бүтэрэн, 1952 с. Бүлүү педагогическай училищетыгар киирбитэ. 3 сыл Өлөөн оройуонугар учууталлаабыта. Дойдутугар төннөн кэлэн, 51 сыл сыл устата Сунтаар 1 №-дээх, Сунтаар 2 №-дээх орто оскуолаларыгар, В.Г.Павлов аатынан Сунтаар алын сүһүөх оскуолатыгар алын кылаас учууталынан үлэлээбитэ"." 
Кини туһунан.
Кыайыыны, олоҕу уһансыбыттара. Сунтаар улууһун бочуоттаах уонна үтүөлээх үлэһит дьоно/хомуйан оҥордулар Н.Н.Спиридонов, А.К.Васильев эпп.эрэд. Т.Н.Иванова уо.д.а. – Дьокуускай к.;:Чопчу, 2020.- 443 с.