
DR.31.10.2013 63 

  
Bayangkan rumah panjang dengan keluasan lebih ratusan ekar tetapi tidak mempunyai 
sebarang kemudahan bekalan elektrik mahupun air.  

■1640 

Banyak lagi jalan akses utama ke rumah panjang tidak bertar dan sentiasa dinaiki 
air serta berlumpur ketika musim hujan. Laluannya juga berbatu-batu bergantung kepada 
musim-musim tertentu. Malah mereka yang berasal daripada kaum Iban dan turut 
berbangga dengan kaum mereka. Walaupun tidak menikmati kehidupan sempurna di 
kediaman perkampungan mereka, sungguh pun terletak berdekatan dengan Bandar Sibu 
yang lebih maju dan sibuk. Mereka juga merupakan penyokong kuat Barisan Nasional. 
Penduduk-penduduk di rumah panjang sentiasa bersikap optimis, yakin akan ada 
perubahan dalam masa terdekat. Namun harapan tersebut nampaknya amat jauh dari 
kenyataan. Mereka bergantung kepada penjana elektrik berasaskan diesel yang tinggi 
kosnya. Di sana waktu senja menandakan berakhirnya hari mereka, melainkan jika penjana 
elektrik atau generator dihidupkan. 

Mereka terpaksa membeli dan mengangkut sendiri tong minyak yang cuma 
mampu bertahan untuk diri dan keluarga selama lebih kurang dua minggu, jika digunakan 
secara cermat setiap kali malam menjelang. Kekurangan bekalan air akan lebih 
menyukarkan, malah menyeksa kehidupan. Bayangkan cabaran daripada kekurangan air. 
Kerajaan membekalkan tangki air, tapi cukup kah bekalan air yang dibekalkan dalam tangki 
untuk kehidupan harian dan minuman. Mungkin mereka boleh mandi di sungai, ini ialah apa 
yang difikirkan. Boleh mandi, minum, makan di tepi sungai atau di dalam sungai. Akan 
tetapi sanggup kah kita mandi dalam air sungai yang keruh yang berwarna seperti teh tarik.  

Di kawasan saya Lanang, satu tempat yang bernama Naman yang dekat dengan 
Bandar Sibu telah mempunyai paip disalurkan. Akan tetapi bekalan air belum 
disambungkan. Maknanya mereka mempunyai paip tetapi tidak ada air. Paip adalah untuk 
hiasan sahaja. Apa akan berlaku ketika musim kemarau? Ketika paras air sungai juga surut 
dan kering. Mereka perlu meminta air dari JKR dari semasa ke semasa ketika musim 
kemarau dan banyak kali tidak dilayani atau penghantaran agak lambat. 

Saya bercadang dan mengalu-alukan agar Menteri Luar Bandar dan Wilayah 
dapat melawat rumah-rumah panjang di Sarawak dan melihat dengan mata sendiri apakah 
yang diperlukan oleh penduduk-penduduk di rumah panjang. Juga membekalkan 
kemudahan dan infrastruktur yang hak untuk mereka menikmatinya. Ini sahajalah ucapan 
saya. Terima kasih. 

Tuan Haji Mohd Fasiah bin Mohd. Fakeh [Sabak Bernam]: [Bangun] 

Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Ronald Kiandee]: Yang Berhormat Labuan. 

4.43 ptg. 

Tuan Rozman bin Isli [Labuan]: Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Setelah 

menghayati perincian inti pati Belanjawan 2014 yang di bentangkan oleh Yang Amat 
Berhormat Perdana Menteri merangkap Menteri Kewangan pada 25 Oktober 2013 di 
Dewan yang mulia ini. Saya merasakan tiada ungkapan yang lebih tepat selain daripada 
slogan yang diberikan kepada bajet tersebut. ‘Memperteguh Ketahanan Ekonomi, 
Memperkasakan Transformasi dan Menunaikan Janji’. Kita juga maklum perancangan dan 
penyediaan Bajet 2014 ini bertiraikan iklim ekonomi serantau dan global yang tidak 
menentu serta kurang memberangsangkan. Walau bagaimanapun, bajet ini masih boleh 
mengimbangi penumpuan aspek-aspek ekonomi makro negara seperti usaha menurunkan 
defisit fiskal serta mengawal kadar inflasi.  

Dari aspek dan isu ekonomi mikro pula Bajet 2014 di tumpukan kepada cadangan 
rombakan rejim percukaian domestik melalui implementasi sistem GST di penggal pertama 
tahun 2015. One off tax relief RM2,000 untuk pembayar cukai yang berpendapatan 
sehingga RM8,000 pada tahun kewangan 2013. Penurunan 1% hingga 3% cukai syarikat 
korporat dan cukai individu serta menaikkan tarif pendapatan yang dikenakan cukai 
daripada melebihi daripada RM100,000 kepada melebihi RM400,000 dan penjadualan 
semula percukaian RPJT sebagai usaha mengurangkan aktiviti spekulasi hartanah di 
antaranya.  

Tuan Yang di-Pertua, para dasarnya kesemua perkara yang dicadangkan semasa 
pembentangan itu adalah berpaksikan lima teras asas iaitu merancak aktiviti ekonomi, 



Bayangkan rumah panjang dengan keluasan lebih ratusan ekar tetapi tidak mempunyai sebarang kemudahan bekalan elektrik mahupun air. #1640. Banyak lagi jalan akses utama ke rumah panjang tidak bertar dan sentiasa dinaiki air serta berlumpur ketika musim hujan. Laluannya juga berbatu-batu bergantung kepada musim-musim tertentu. Malah mereka yang berasal daripada kaum Iban dan turut berbangga dengan kaum mereka. Walaupun tidak menikmati kehidupan sempurna di kediaman perkampungan mereka, sungguh pun terletak berdekatan dengan Bandar Sibu yang lebih maju dan sibuk. Mereka juga merupakan penyokong kuat Barisan Nasional. Penduduk-penduduk di rumah panjang sentiasa bersikap optimis, yakin akan ada perubahan dalam masa terdekat. Namun harapan tersebut nampaknya amat jauh dari kenyataan. Mereka bergantung kepada penjana elektrik berasaskan diesel yang tinggi kosnya. Di sana waktu senja menandakan berakhirnya hari mereka, melainkan jika penjana elektrik atau generator dihidupkan. Mereka terpaksa membeli dan mengangkut sendiri tong minyak yang cuma mampu bertahan untuk diri dan keluarga selama lebih kurang dua minggu, jika digunakan secara cermat setiap kali malam menjelang. Kekurangan bekalan air akan lebih menyukarkan, malah menyeksa kehidupan. Bayangkan cabaran daripada kekurangan air. Kerajaan membekalkan tangki air, tapi cukup kah bekalan air yang dibekalkan dalam tangki untuk kehidupan harian dan minuman. Mungkin mereka boleh mandi di sungai, ini ialah apa yang difikirkan. Boleh mandi, minum, makan di tepi sungai atau di dalam sungai. Akan tetapi sanggup kah kita mandi dalam air sungai yang keruh yang berwarna seperti teh tarik. Di kawasan saya Lanang, satu tempat yang bernama Naman yang dekat dengan Bandar Sibu telah mempunyai paip disalurkan. Akan tetapi bekalan air belum disambungkan. Maknanya mereka mempunyai paip tetapi tidak ada air. Paip adalah untuk hiasan sahaja. Apa akan berlaku ketika musim kemarau? Ketika paras air sungai juga surut dan kering. Mereka perlu meminta air dari JKR dari semasa ke semasa ketika musim kemarau dan banyak kali tidak dilayani atau penghantaran agak lambat. Saya bercadang dan mengalu-alukan agar Menteri Luar Bandar dan Wilayah dapat melawat rumah-rumah panjang di Sarawak dan melihat dengan mata sendiri apakah yang diperlukan oleh penduduk-penduduk di rumah panjang. Juga membekalkan kemudahan dan infrastruktur yang hak untuk mereka menikmatinya. Ini sahajalah ucapan saya. Terima kasih. Tuan Haji Mohd Fasiah bin Mohd. Fakeh [Sabak Bernam]: [Bangun]. Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Ronald Kiandee]: Yang Berhormat Labuan. 4.43 ptg. Tuan Rozman bin Isli [Labuan]: Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Setelah. menghayati perincian inti pati Belanjawan 2014 yang di bentangkan oleh Yang Amat Berhormat Perdana Menteri merangkap Menteri Kewangan pada 25 Oktober 2013 di Dewan yang mulia ini. Saya merasakan tiada ungkapan yang lebih tepat selain daripada slogan yang diberikan kepada bajet tersebut. 'Memperteguh Ketahanan Ekonomi, Memperkasakan Transformasi dan Menunaikan Janji'. Kita juga maklum perancangan dan penyediaan Bajet 2014 ini bertiraikan iklim ekonomi serantau dan global yang tidak menentu serta kurang memberangsangkan. Walau bagaimanapun, bajet ini masih boleh mengimbangi penumpuan aspek-aspek ekonomi makro negara seperti usaha menurunkan defisit fiskal serta mengawal kadar inflasi. Dari aspek dan isu ekonomi mikro pula Bajet 2014 di tumpukan kepada cadangan rombakan rejim percukaian domestik melalui implementasi sistem GST di penggal pertama tahun 2015. One off tax relief RM2,000 untuk pembayar cukai yang berpendapatan sehingga RM8,000 pada tahun kewangan 2013. Penurunan 1% hingga 3% cukai syarikat korporat dan cukai individu serta menaikkan tarif pendapatan yang dikenakan cukai daripada melebihi daripada RM100,000 kepada melebihi RM400,000 dan penjadualan semula percukaian RPJT sebagai usaha mengurangkan aktiviti spekulasi hartanah di antaranya. Tuan Yang di-Pertua, para dasarnya kesemua perkara yang dicadangkan semasa pembentangan itu adalah berpaksikan lima teras asas iaitu merancak aktiviti ekonomi,