
48 DR.30.09.2021 
 
berkenaan dengan kesaksamaan gender ini. Saya ucap terima kasih kerana Yang Amat 
Berhormat Perdana Menteri menyebut berkenaan dengan kesaksamaan gender di dalam 
Rancangan Malaysia Kedua Belas.  

Kerana apa penting perkara ini? Kerana mengikut World Economic Forum dalam 
laporan Global Gender Gap Report 2021, Malaysia di tangga 112 daripada 156 buah 
negara. Jatuh lapan mata- berbanding tahun 2020 di mana kita di tangga 104. Jadi, kita 
turun ke bawah. Bukan sahaja dalam Global Gender Gap Report tetapi dalam report yang 
lain, Sustainability Report kah, Corruption Index Report kah, negara Malaysia jauh ke 
belakang.  

Jadi kesaksamaan gender ini, semalam saya ada dengar seorang Ahli Parlimen 
berbahas bercakap tentang gender yang ketiga.  

Tuan Yang di-Pertua, saya ingin tegaskan, apabila kita bercakap tentang 
kesaksamaan gender, kita bercakap tentang lelaki dan wanita bukan tentang gender yang 
ketiga. Jadi, harus ditegaskan di sini bahawa itulah perjuangan berkenaan dengan 
kesaksamaan gender. Yang tentang gender ketiga itu termasuk bawah bab hak asasi 
manusia. Dia bukan berkenaan dengan kesaksamaan gender.  

Tuan Yang di-Pertua, berjaya atau tidak kita mencapai kesaksamaan gender ini, 
sekiranya kita berjaya melakukan gender mainstreaming ataupun mengarusperdanakan 
gender. Kita gagal selama ini untuk naik dalam Global Gender Gap Index ini kerana kita 
tidak melakukan monitoring dan evaluation.  

Kita tidak memantau kesan dan impak daripada segala polisi ataupun dasar yang 
kita buat. Dasar yang kita buat ataupun rang undang-undang yang kita gubal ada kesan 
yang berbeza kepada lelaki dan wanita. Jadi kita tidak monitor, kita tidak nilai, tidak 
evaluate. Oleh sebab itu kita tak tahu kesan dasar tersebut ataupun peruntukan kewangan 
yang kita berikan di dalam satu-satu dasar. 

Jadi, perlu sangat-sangat kita memahami proses pemerkasaan gender ini- gender 
mainstreaming. Mengarusperdanakan gender perlu kepada satu gender focal lens. 
Melihat satu-satu keperluan itu daripada kaca mata gender. Saya bagi contoh, di sinilah 
Gender Responsive Budgeting itu yang saya sedang banyak bercakap kebelakangan ini 
amat-amat perlu untuk kita bawa kerana Gender Responsive Budgeting ini dibawa pada 
tahun Rancangan Malaysia Kelapan, Tuan Yang di-Pertua. Ia dibantu oleh United Nations 
Development Program (UNDP) dan dibuat satu pilot project pada tahun 2004-2005 tetapi 
selepas daripada itu, 15 tahun kita ketinggalan. 

Oleh sebab itu, mata ranking kita, the gap ataupun jurang kesaksamaan gender 
ini makin jatuh dan makin jatuh. Laporan daripada World Economic Forum juga 
mengatakan bahawa hasil daripada pandemik ini, satu dunia ini memerlukan 135 tahun 
ini total untuk merapatkan jurang worldwide. Di Malaysia kalau berkenaan dengan political 
empowerment, kita memerlukan 145 tahun untuk merapatkan jurang. Daripada segi 
economic participation, Malaysia nombor 104 daripada 156 buah negara di dunia 
berkenaan dengan economic participation. Jadi kita jauh ketinggalan.  

Sebab itu gender responsive budget perlu dibawa semula kerana ia merupakan 
satu buah alat yang boleh membantu kita menilai, mengukur bagaimana kita berjaya 
dalam proses mengarusperdanakan gender dan akhirnya sekiranya itu berjaya, kita 
bolehlah mencapai satu keadaan di mana kita mencapai kesaksamaan gender.  

Tuan Yang di-Pertua, dalam satu artikel yang dibuat oleh kajian UNICEF bertajuk 
Families on the Edge bahagian IV, kajian dibuat ke atas 500 buah keluarga daripada 16 
flat kos rendah di Kuala Lumpur. Didapati bahawa ketua isi keluarga wanita lebih miskin 
sewaktu pandemik berbanding dengan ketua isi keluarga lelaki. Ini semua orang susah, 
low-cost flat di Kuala Lumpur. 

■1440 

Akan tetapi ketua isi keluarga rumah yang wanita, lebih miskin. Malah lebih miskin 
daripada lelaki, malah lebih miskin daripada ketua isi keluarga OKU. Itu menunjukkan 
betapa disadvantage dan bagaimana wanita terkesan. Kalau kita tidak ada cara untuk 
menilai effectiveness program kita seperti bakul makanan, bagaimana kita hendak 
pastikan ketua isi rumah wanita yang miskin ini mendapat akses yang sama kepada 



Kerana apa penting perkara ini? Kerana mengikut World Economic Forum dalam laporan Global Gender Gap Report 2021, Malaysia di tangga 112 daripada 156 buah negara. Jatuh lapan mata- berbanding tahun 2020 di mana kita di tangga 104. Jadi, kita turun ke bawah. Bukan sahaja dalam Global Gender Gap Report tetapi dalam report yang lain, Sustainability Report kah, Corruption Index Report kah, negara Malaysia jauh ke belakang. Jadi kesaksamaan gender ini, semalam saya ada dengar seorang Ahli Parlimen berbahas bercakap tentang gender yang ketiga. Tuan Yang di-Pertua, saya ingin tegaskan, apabila kita bercakap tentang kesaksamaan gender, kita bercakap tentang lelaki dan wanita bukan tentang gender yang ketiga. Jadi, harus ditegaskan di sini bahawa itulah perjuangan berkenaan dengan kesaksamaan gender. Yang tentang gender ketiga itu termasuk bawah bab hak asasi manusia. Dia bukan berkenaan dengan kesaksamaan gender. Tuan Yang di-Pertua, berjaya atau tidak kita mencapai kesaksamaan gender ini, sekiranya kita berjaya melakukan gender mainstreaming ataupun mengarusperdanakan gender. Kita gagal selama ini untuk naik dalam Global Gender Gap Index ini kerana kita tidak melakukan monitoring dan evaluation. Kita tidak memantau kesan dan impak daripada segala polisi ataupun dasar yang kita buat. Dasar yang kita buat ataupun rang undang-undang yang kita gubal ada kesan yang berbeza kepada lelaki dan wanita. Jadi kita tidak monitor, kita tidak nilai, tidak evaluate. Oleh sebab itu kita tak tahu kesan dasar tersebut ataupun peruntukan kewangan yang kita berikan di dalam satu-satu dasar. Jadi, perlu sangat-sangat kita memahami proses pemerkasaan gender ini- gender mainstreaming. Mengarusperdanakan gender perlu kepada satu gender focal lens. Melihat satu-satu keperluan itu daripada kaca mata gender. Saya bagi contoh, di sinilah Gender Responsive Budgeting itu yang saya sedang banyak bercakap kebelakangan ini amat-amat perlu untuk kita bawa kerana Gender Responsive Budgeting ini dibawa pada tahun Rancangan Malaysia Kelapan, Tuan Yang di-Pertua. Ia dibantu oleh United Nations Development Program (UNDP) dan dibuat satu pilot project pada tahun 2004-2005 tetapi selepas daripada itu, 15 tahun kita ketinggalan. Oleh sebab itu, mata ranking kita, the gap ataupun jurang kesaksamaan gender ini makin jatuh dan makin jatuh. Laporan daripada World Economic Forum juga mengatakan bahawa hasil daripada pandemik ini, satu dunia ini memerlukan 135 tahun ini total untuk merapatkan jurang worldwide. Di Malaysia kalau berkenaan dengan political empowerment, kita memerlukan 145 tahun untuk merapatkan jurang. Daripada segi economic participation, Malaysia nombor 104 daripada 156 buah negara di dunia berkenaan dengan economic participation. Jadi kita jauh ketinggalan. Sebab itu gender responsive budget perlu dibawa semula kerana ia merupakan satu buah alat yang boleh membantu kita menilai, mengukur bagaimana kita berjaya dalam proses mengarusperdanakan gender dan akhirnya sekiranya itu berjaya, kita bolehlah mencapai satu keadaan di mana kita mencapai kesaksamaan gender. Tuan Yang di-Pertua, dalam satu artikel yang dibuat oleh kajian UNICEF bertajuk Families on the Edge bahagian IV, kajian dibuat ke atas 500 buah keluarga daripada 16 flat kos rendah di Kuala Lumpur. Didapati bahawa ketua isi keluarga wanita lebih miskin sewaktu pandemik berbanding dengan ketua isi keluarga lelaki. Ini semua orang susah, low-cost flat di Kuala Lumpur. #1440. Akan tetapi ketua isi keluarga rumah yang wanita, lebih miskin. Malah lebih miskin daripada lelaki, malah lebih miskin daripada ketua isi keluarga OKU. Itu menunjukkan betapa disadvantage dan bagaimana wanita terkesan. Kalau kita tidak ada cara untuk menilai effectiveness program kita seperti bakul makanan, bagaimana kita hendak pastikan ketua isi rumah wanita yang miskin ini mendapat akses yang sama kepada.