
38 DR.30.10.2008 
 

 Kementerian Pertahanan membuat perolehan ini adalah berdasarkan 
pertimbangan yang profesional yang dibuat oleh pihak kementerian.  Pada 3 September 
2008 Kementerian Pertahanan telah menerima keputusan dan persetujuan dari 
Kementerian Kewangan berhubung perolehan helikopter ini.  Berdasarkan kepada 
kelulusan ini surat niat ataupun LOI telah dikeluarkan oleh Kementerian Pertahanan kepada 
Eurocopter pada 15 September 2008. 

 Tuan Lim Kit Siang [Ipoh Timur]:  Penjelasan.   

 Datuk Wira Abu Seman Yusop:    Saya habiskan dahulu. 

 Tuan Lim Kit Siang [Ipoh Timur]:  Penjelasan. 

 Datuk Wira Abu Seman Yusop:    Saya habiskan dahulu on this issue.  
Pengeluaran LOI ini adalah mengikut peraturan dan proses biasa telah mendapat kelulusan 
Kementerian Kewangan.  Ianya boleh dikeluarkan pada bila-bila masa sahaja selepas 3 
September 2008 dan pengeluaran surat tersebut pada 15 September 2008 iaitu selepas 12 
hari selepas mendapat kelulusan daripada Kementerian Kewangan.  Tuan Yang di-Pertua 
bahawa inilah merupakan amalan berkaitan dengan pengeluaran surat LOI ini yang mana ia 
perlu dikeluarkan dalam tempoh tiga hari kalau mengikut amalannya. 

 Oleh itu dakwaan yang menyatakan bahawa pengeluaran LOI tersebut dibuat 
secara tergesa-gesa adalah tidak benar sama sekali.  Sehubungan dengan dakwaan 
keperluan untuk melakukan penilaian fizikal dalam membuat pemilihan helikopter ini.  Saya 
ingin menarik perhatian Yang Berhormat bahawa adalah menjadi tanggungjawab Tentera 
Udara Diraja Malaysia (TUDM) untuk sentiasa mengemas kini maklumat-maklumat terkini 
berhubung dengan perkembangan teknologi semasa yang ada hubung kait dengan 
helikopter berkaitan seperti keupayaan sebenar helikopter, sistem-sistem yang dipasang di 
dalamnya serta perkembangan program perolehan yang dibuat oleh negara-negara lain 
terhadap pembelian helikopter yang serupa. 

 Berkaitan dengan perolehan helikopter ini kementerian memutuskan tiada 
penilaian fizikal dibuat di atas sebab-sebab berikut: 

(i) keseluruhan tawaran dari segi dokumentasi adalah lengkap dan 
membolehkan Jawatankuasa Teknikal membuat penilaian; 

(ii) TUDM sememangnya mempunyai data lengkap dan 
pengetahuan mengenai helikopter yang berada di pasaran pada 
masa ini; dan 

(iii) Bagi menjamin kelulusan dan integriti jawatankuasa teknikal 
yang terdiri daripada enam orang pegawai daripada dipertikai 
oleh mana-mana pihak.   

■1240 
 Tuan Lim Kit Siang [Ipoh Timur]: Terima kasih. Yang pertama saya mahu 
membangkitkan dalam ucapan saya  kenapa tidak ada penilaian fizikal mengenai tender bit-
tender bit, enam tender bit itu khasnya kenapa tidak ada ujian penerbangan, flight test. 
Yang Berhormat Timbalan Menteri ada berkata satu sebab adalah dokumen-dokumen yang 
sempurna. Akan tetapi itu penilaian dokumentari sahaja, documentary evaluation. Saya 
rasa mana-mana negara yang ada beli defence hardware tanpa ada satu penilaian fizikal 
khasnya air-craft, penilaian test flight dan kalau tak silap ada satu surat yang dikeluarkan 
dalam surat khabar yang ada memberi sebab ialah bahawa sebelum ini ada test flight oleh 
sebab di LIMA Exhibition, pameran di LIMA adalah satu test flight Cougar EC-725.  

 Akan tetapi itu tidak boleh diterima sebagai test flight untuk procurement defence 
oleh sebab tidak setaraf dengan stringent international standards untuk test flight oleh 
sebab itu merupakan joyride sahaja. Mana boleh joyride disamakan stringent test flight.   

 Bukankah benar bahawa dalam dokumen-dokumen tender sangat jelas ada 
termaktub bahawa akan ada test flight.  Kenapa ini dikecualikan? Kedua, mengenai offset 
ialah offset evaluation.  Tadi, Yang Berhormat Timbalan Menteri ada kata bahawa satu 
sebab perbezaan harga RM1.1 bilion yang dikatakan  oleh KSU MINDEF dengan ‘RM1.7’ 
bilion ialah oleh sebab kawalan offset. Saya bukan pakar dalam defence procurement tapi 
daripada fahaman saya, offset ialah apa yang ditawarkan oleh a tenderer , apa yang 



Kementerian Pertahanan membuat perolehan ini adalah berdasarkan pertimbangan yang profesional yang dibuat oleh pihak kementerian. Pada 3 September 2008 Kementerian Pertahanan telah menerima keputusan dan persetujuan dari Kementerian Kewangan berhubung perolehan helikopter ini. Berdasarkan kepada kelulusan ini surat niat ataupun LOI telah dikeluarkan oleh Kementerian Pertahanan kepada Eurocopter pada 15 September 2008. Tuan Lim Kit Siang [Ipoh Timur]: Penjelasan. Datuk Wira Abu Seman Yusop: Saya habiskan dahulu. Tuan Lim Kit Siang [Ipoh Timur]: Penjelasan. Datuk Wira Abu Seman Yusop: Saya habiskan dahulu on this issue. Pengeluaran LOI ini adalah mengikut peraturan dan proses biasa telah mendapat kelulusan Kementerian Kewangan. Ianya boleh dikeluarkan pada bila-bila masa sahaja selepas 3 September 2008 dan pengeluaran surat tersebut pada 15 September 2008 iaitu selepas 12 hari selepas mendapat kelulusan daripada Kementerian Kewangan. Tuan Yang di-Pertua bahawa inilah merupakan amalan berkaitan dengan pengeluaran surat LOI ini yang mana ia perlu dikeluarkan dalam tempoh tiga hari kalau mengikut amalannya. Oleh itu dakwaan yang menyatakan bahawa pengeluaran LOI tersebut dibuat secara tergesa-gesa adalah tidak benar sama sekali. Sehubungan dengan dakwaan keperluan untuk melakukan penilaian fizikal dalam membuat pemilihan helikopter ini. Saya ingin menarik perhatian Yang Berhormat bahawa adalah menjadi tanggungjawab Tentera Udara Diraja Malaysia (TUDM) untuk sentiasa mengemas kini maklumat-maklumat terkini berhubung dengan perkembangan teknologi semasa yang ada hubung kait dengan helikopter berkaitan seperti keupayaan sebenar helikopter, sistem-sistem yang dipasang di dalamnya serta perkembangan program perolehan yang dibuat oleh negara-negara lain terhadap pembelian helikopter yang serupa. Berkaitan dengan perolehan helikopter ini kementerian memutuskan tiada penilaian fizikal dibuat di atas sebab-sebab berikut: (i) keseluruhan tawaran dari segi dokumentasi adalah lengkap dan membolehkan Jawatankuasa Teknikal membuat penilaian; (ii) TUDM sememangnya mempunyai data lengkap dan pengetahuan mengenai helikopter yang berada di pasaran pada masa ini; dan. (iii) Bagi menjamin kelulusan dan integriti jawatankuasa teknikal yang terdiri daripada enam orang pegawai daripada dipertikai oleh mana-mana pihak. #1240 Tuan Lim Kit Siang [Ipoh Timur]: Terima kasih. Yang pertama saya mahu membangkitkan dalam ucapan saya kenapa tidak ada penilaian fizikal mengenai tender bit- tender bit, enam tender bit itu khasnya kenapa tidak ada ujian penerbangan, flight test. Yang Berhormat Timbalan Menteri ada berkata satu sebab adalah dokumen-dokumen yang sempurna. Akan tetapi itu penilaian dokumentari sahaja, documentary evaluation. Saya rasa mana-mana negara yang ada beli defence hardware tanpa ada satu penilaian fizikal khasnya air-craft, penilaian test flight dan kalau tak silap ada satu surat yang dikeluarkan dalam surat khabar yang ada memberi sebab ialah bahawa sebelum ini ada test flight oleh sebab di LIMA Exhibition, pameran di LIMA adalah satu test flight Cougar EC-725. Akan tetapi itu tidak boleh diterima sebagai test flight untuk procurement defence oleh sebab tidak setaraf dengan stringent international standards untuk test flight oleh sebab itu merupakan joyride sahaja. Mana boleh joyride disamakan stringent test flight. Bukankah benar bahawa dalam dokumen-dokumen tender sangat jelas ada termaktub bahawa akan ada test flight. Kenapa ini dikecualikan? Kedua, mengenai offset ialah offset evaluation. Tadi, Yang Berhormat Timbalan Menteri ada kata bahawa satu sebab perbezaan harga RM1.1 bilion yang dikatakan oleh KSU MINDEF dengan 'RM1.7' bilion ialah oleh sebab kawalan offset. Saya bukan pakar dalam defence procurement tapi daripada fahaman saya, offset ialah apa yang ditawarkan oleh a tenderer , apa yang.