
DR.30.10.2008 147 
 
 

Malaysia di London, Indonesia dan Brunei serta penyertaan di 
Ekspo Dunia Achi, Jepun dan Zaragoza, Sepanyol. Tidak 
terkecuali penyertaan Festival Kesenian di China. 

■2150 
Bagi memberi maklum balas berhubung kait dengan cadangan Ahli Yang 

Berhormat Jempol, untuk mengembangkan seni muzik tradisional ke seluruh negeri pula...  

Dr. Lo' Lo Mohamad Ghazali [Titiwangsa]:  Laluan...  

Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Dr. Haji Wan Junaidi Tuanku Jaafar]:  Yang 
Berhormat Titiwangsa Yang Berhormat. 

Datuk Mohd. Shafie bin Haji Apdal:  Pihak kementerian telah menyediakan 
pelbagai kemudahan seperti berikut... 

Dr. Lo' Lo Mohamad Ghazali [Titiwangsa]:  Terima kasih Tuan Yang di-Pertua, 
terima kasih Yang Berhormat Menteri.  Saya ingin bertanya tentang muzik tradisional ini.  
Adakah pihak Yang Berhormat menyedari bahawa di dalam kapal terbang misalnya dalam 
kapal terbang MAS, dalam kapal terbang AirAsia dan juga dalam ERL yang kita naiki untuk 
KLIA.  Lagu-lagu yang dimainkan bukanlah lagu-lagu muzik tradisional tetapi lagu-lagu 
dikatakan simfoni barat dan sebagainya. Jadi, tidaklah ada satu tindakan daripada 
kementerian dalam mempromosikan lagu-lagu tradisional melalui pengangkutan-
pengangkutan yang begitu penting dan popular di negara kita? 

Datuk Mohd. Shafie bin Haji Apdal: Terima kasih atas pandangan dan saranan 
Yang Berhormat Titiwangsa tadi. Sebenarnya, pihak kementerian berhubung dengan 
agensi-agensi seperti penerbangan di peringkat awal  dan di peringkat Kabinet pun kita 
banyak bincangkan bukan hanya dari segi makanan tradisional perlu dihidangkan bahkan 
juga lukisan atau pun gambaran yang ada di dalam kapal terbang itu harus 
menggambarkan identiti keunikan seperti label MAS itu sendiri. Begitu juga dengan muzik 
yang ada.  

Sebenarnya saya tidak tahu mungkin masa Yang Berhormat terbang itu muzik  
tradisional tidak kedengaran.  Saya apabila balik ke Sabah kadang-kadang muzik yang 
saya dengar, malahan apabila ke London Music yang saya ingat, Sekapur Sirih..,. lagu itu 
teringat masa saya kahwin di Sungai Petani. Jadi, itu satu muzik yang agak tradisional yang 
mengenangkan beberapa peristiwa. Sebenarnya ada, walaupun demikian cadangan Yang 
Berhormat saya alu-alukan dan saya akan usahakan untuk meningkatkan lagi,  mungkin di 
ERL.  Mungkin itu pun satu daripada mungkin cadangan yang perlu kita guna pakai.  
Terima kasih Yang Berhormat.   

Dalam usaha ini menyediakan berbagai kemudahan seperti berikut: 

(i) memberi bantuan peralatan dalam bentuk peralatan muzik, 
kostum, prop melalui program bimbingan seni; 

(ii) menyediakan jurulatih kepada penggiat dan Kelab Kesenian di 
seluruh negeri melalui Program Jurulatih Seni Budaya Negara; 

(iii) menyediakan bantuan kewangan kepada badan bukan kerajaan 
NGO berkaitan seni budaya melalui skim  bantuan kebudayaan; 
dan  

(iv) peluang latihan kepada penggiat seni melalui skim latihan 
pengembang dan penggiat seni. 

Di samping itu, pihak kementerian juga telah melakukan beberapa pendekatan 
memastikan supaya kita dapat mengeluarkan produk-produk yang boleh diguna pakai 
seperti cenderamata, miniature dengan izin. Miniature alat-alat muzik yang boleh dibawa 
balik oleh para pelancong sebagai kenang-kenangan semasa mereka berada di dalam 
negara kita. 

Tuan Yang di-Pertua, berkenaan dengan warisan negara, pihak kementerian 
mengucapkan terima kasih atas penghargaan Ahli Yang Berhormat Simpang Renggam. 
Pihak kementerian bertanggungjawab dalam mengembang, memelihara, memulihara seni 



Malaysia di London, Indonesia dan Brunei serta penyertaan di Ekspo Dunia Achi, Jepun dan Zaragoza, Sepanyol. Tidak terkecuali penyertaan Festival Kesenian di China. #2150 Bagi memberi maklum balas berhubung kait dengan cadangan Ahli Yang. Berhormat Jempol, untuk mengembangkan seni muzik tradisional ke seluruh negeri pula... Dr. Lo' Lo Mohamad Ghazali [Titiwangsa]: Laluan... Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Dr. Haji Wan Junaidi Tuanku Jaafar]: Yang Berhormat Titiwangsa Yang Berhormat. Datuk Mohd. Shafie bin Haji Apdal: Pihak kementerian telah menyediakan pelbagai kemudahan seperti berikut... Dr. Lo' Lo Mohamad Ghazali [Titiwangsa]: Terima kasih Tuan Yang di-Pertua, terima kasih Yang Berhormat Menteri. Saya ingin bertanya tentang muzik tradisional ini. Adakah pihak Yang Berhormat menyedari bahawa di dalam kapal terbang misalnya dalam kapal terbang MAS, dalam kapal terbang AirAsia dan juga dalam ERL yang kita naiki untuk KLIA. Lagu-lagu yang dimainkan bukanlah lagu-lagu muzik tradisional tetapi lagu-lagu dikatakan simfoni barat dan sebagainya. Jadi, tidaklah ada satu tindakan daripada kementerian dalam mempromosikan lagu-lagu tradisional melalui pengangkutan- pengangkutan yang begitu penting dan popular di negara kita?. Datuk Mohd. Shafie bin Haji Apdal: Terima kasih atas pandangan dan saranan Yang Berhormat Titiwangsa tadi. Sebenarnya, pihak kementerian berhubung dengan agensi-agensi seperti penerbangan di peringkat awal dan di peringkat Kabinet pun kita banyak bincangkan bukan hanya dari segi makanan tradisional perlu dihidangkan bahkan juga lukisan atau pun gambaran yang ada di dalam kapal terbang itu harus menggambarkan identiti keunikan seperti label MAS itu sendiri. Begitu juga dengan muzik yang ada. Sebenarnya saya tidak tahu mungkin masa Yang Berhormat terbang itu muzik tradisional tidak kedengaran. Saya apabila balik ke Sabah kadang-kadang muzik yang saya dengar, malahan apabila ke London Music yang saya ingat, Sekapur Sirih..,. lagu itu teringat masa saya kahwin di Sungai Petani. Jadi, itu satu muzik yang agak tradisional yang mengenangkan beberapa peristiwa. Sebenarnya ada, walaupun demikian cadangan Yang Berhormat saya alu-alukan dan saya akan usahakan untuk meningkatkan lagi, mungkin di ERL. Mungkin itu pun satu daripada mungkin cadangan yang perlu kita guna pakai. Terima kasih Yang Berhormat. Dalam usaha ini menyediakan berbagai kemudahan seperti berikut: (i) memberi bantuan peralatan dalam bentuk peralatan muzik, kostum, prop melalui program bimbingan seni; (ii) menyediakan jurulatih kepada penggiat dan Kelab Kesenian di seluruh negeri melalui Program Jurulatih Seni Budaya Negara; (iii) menyediakan bantuan kewangan kepada badan bukan kerajaan NGO berkaitan seni budaya melalui skim bantuan kebudayaan; dan. (iv) peluang latihan kepada penggiat seni melalui skim latihan pengembang dan penggiat seni. Di samping itu, pihak kementerian juga telah melakukan beberapa pendekatan memastikan supaya kita dapat mengeluarkan produk-produk yang boleh diguna pakai seperti cenderamata, miniature dengan izin. Miniature alat-alat muzik yang boleh dibawa balik oleh para pelancong sebagai kenang-kenangan semasa mereka berada di dalam negara kita. Tuan Yang di-Pertua, berkenaan dengan warisan negara, pihak kementerian mengucapkan terima kasih atas penghargaan Ahli Yang Berhormat Simpang Renggam. Pihak kementerian bertanggungjawab dalam mengembang, memelihara, memulihara seni.