
12 DR.30.09.2021 
 

Dato’ Seri Dr Wan Azizah Wan Ismail [Pandan]:  Soalan saya mengenai rakan 
kongsi itu tidak dijawab.  Untuk R&amp;D ada rakan kongsi? Terima kasih. 

Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Yang Berhormat 
Menteri, hendak jawab? 

Dato’ Seri Dr. Adham bin Baba: Tidak dengar. Rakan kongsi? 

Dato’ Seri Dr Wan Azizah Wan Ismail [Pandan]: Saya tanya, siapakah rakan 
kongsi yang terlibat bersama-sama dalam R&amp;D ini? Apakah inisiatif pemindahan 
teknologi? Terima kasih. 

Dato’ Seri Dr. Adham bin Baba:  Kita memiliki saintis-saintis yang telah pun 
Yang Berhormat katakan tadi, Prof. Sazali di Universiti Malaya, Datuk Khatijah di UPM, 
Doktor Norazah di IMR yang telah membangunkan preclinical mRNA dan juga ternyah 
aktif virus.   

Kita telah juga berbincang sekarang ini kolaborasi dengan Universiti 
Chulalongkorn, Thailand yang mana seorang daripada pembina vaksin mRNA yang 
berkaitan dengan kolaborasi dengan US telah pun kita hubungi untuk membantu kita.   

Di samping komitmen dua syarikat, iaitu CanSino dan juga Sinovac untuk 
memulakan pembinaan vaksin inoculated virus di negara kita dan kita telah mula 
merundingkan perkara ini selain daripada beberapa lagi usaha yang telah dijalankan 
berkolaborasi dengan syarikat daripada India, Bharat.  Terima kasih. 

Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Terima kasih Yang 
Berhormat Menteri. 

Tuan Wong Kah Woh [Ipoh Timur]: Ipoh Timur, 

Dr. Kelvin Yii Lee Wuen [Bandar Kuching]: Bandar Kuching. 

Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Saya jemput dahulu 
this side, Yang Berhormat Tumpat, sila. 

Dato’ Haji Che Abdullah bin Mat Nawi [Tumpat]:  Terima kasih Tuan Yang di-
Pertua. Saya mengucapkan tahniah kepada kementerian iaitu MOSTI kerana berjaya 
mencapai kapasiti pemberian vaksin sehingga ke suatu tahap yang tinggi sepertimana 
yang disebut oleh Yang Berhormat Menteri tadi melebihi 90 peratus populasi dewasa di 
negara ini. Kita juga lihat pelbagai kelonggaran sekatan mula dibenarkan dalam negara 
hasil daripada vaksinasi ini.   

Namun begitu, meskipun ramai yang telah menerima vaksin ini, masih terdapat 
segolongan rakyat Malaysia yang tidak boleh menerima vaksin kerana alahan dan 
mempunyai penyakit-penyakit tertentu yang tidak membolehkan mereka menerima vaksin 
kerana dibimbangi kesan yang bakal dihadapi oleh mereka.  

Saya difahamkan bahawa kerajaan sebelum ini pernah mengeluarkan kenyataan 
supaya golongan khas ini diberikan suatu sijil khas yang menandakan mereka tidak boleh 
menerima vaksin dan sebagainya. Jadi, saya mahu mengetahui daripada segi 
perkembangannya mengenai sijil khas ini? Terima kasih. 

Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Terima kasih Yang 
Berhormat Tumpat.  Sila Yang Berhormat Menteri, satu minit. 

Dato’ Seri Dr. Adham bin Baba: Terima kasih Yang Berhormat Tumpat.  Kita 
telah pun maklumkan bahawa pada 20 September yang lepas, 80 peratus penduduk 
dewasa telah pun completed divaksinasikan dan tadi saya maklumkan bahawa ada 5.7 
peratus penduduk dewasa yang belum lagi mendaftar dan ia ada banyak sebab seperti 
ignorant, mereka berpindah, comorbidity dan juga mereka di kalangan anti-vaxxer serta 
yang paling penting sekarang ini sukar untuk kita capai.   

Jadi pada mereka ini kita masih ada program advokasi, masih lagi ada program 
advokasi supaya mereka terus mendaftar dalam MySejahtera supaya kita boleh 
memvaksinkan mereka. Sekiranya mereka refuse atau tidak mahu divaksinkan, bermakna 
nanti satu ketika KKM akan mengeluarkan perintah ataupun cadangan bagaimana kita 
boleh terus mengurus pandemik COVID-19 tanpa vaksinasi. Terima kasih. 



Dato' Seri Dr Wan Azizah Wan Ismail [Pandan]: Soalan saya mengenai rakan kongsi itu tidak dijawab. Untuk R&D ada rakan kongsi? Terima kasih. Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Yang Berhormat Menteri, hendak jawab?. Dato' Seri Dr. Adham bin Baba: Tidak dengar. Rakan kongsi?. Dato' Seri Dr Wan Azizah Wan Ismail [Pandan]: Saya tanya, siapakah rakan kongsi yang terlibat bersama-sama dalam R&D ini? Apakah inisiatif pemindahan teknologi? Terima kasih. Dato' Seri Dr. Adham bin Baba: Kita memiliki saintis-saintis yang telah pun Yang Berhormat katakan tadi, Prof. Sazali di Universiti Malaya, Datuk Khatijah di UPM, Doktor Norazah di IMR yang telah membangunkan preclinical mRNA dan juga ternyah aktif virus. Kita telah juga berbincang sekarang ini kolaborasi dengan Universiti Chulalongkorn, Thailand yang mana seorang daripada pembina vaksin mRNA yang berkaitan dengan kolaborasi dengan US telah pun kita hubungi untuk membantu kita. Di samping komitmen dua syarikat, iaitu CanSino dan juga Sinovac untuk memulakan pembinaan vaksin inoculated virus di negara kita dan kita telah mula merundingkan perkara ini selain daripada beberapa lagi usaha yang telah dijalankan berkolaborasi dengan syarikat daripada India, Bharat. Terima kasih. Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Terima kasih Yang Berhormat Menteri. Tuan Wong Kah Woh [Ipoh Timur]: Ipoh Timur, Dr. Kelvin Yii Lee Wuen [Bandar Kuching]: Bandar Kuching. Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Saya jemput dahulu this side, Yang Berhormat Tumpat, sila. Dato' Haji Che Abdullah bin Mat Nawi [Tumpat]: Terima kasih Tuan Yang di- Pertua. Saya mengucapkan tahniah kepada kementerian iaitu MOSTI kerana berjaya mencapai kapasiti pemberian vaksin sehingga ke suatu tahap yang tinggi sepertimana yang disebut oleh Yang Berhormat Menteri tadi melebihi 90 peratus populasi dewasa di negara ini. Kita juga lihat pelbagai kelonggaran sekatan mula dibenarkan dalam negara hasil daripada vaksinasi ini. Namun begitu, meskipun ramai yang telah menerima vaksin ini, masih terdapat segolongan rakyat Malaysia yang tidak boleh menerima vaksin kerana alahan dan mempunyai penyakit-penyakit tertentu yang tidak membolehkan mereka menerima vaksin kerana dibimbangi kesan yang bakal dihadapi oleh mereka. Saya difahamkan bahawa kerajaan sebelum ini pernah mengeluarkan kenyataan supaya golongan khas ini diberikan suatu sijil khas yang menandakan mereka tidak boleh menerima vaksin dan sebagainya. Jadi, saya mahu mengetahui daripada segi perkembangannya mengenai sijil khas ini? Terima kasih. Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Terima kasih Yang Berhormat Tumpat. Sila Yang Berhormat Menteri, satu minit. Dato' Seri Dr. Adham bin Baba: Terima kasih Yang Berhormat Tumpat. Kita telah pun maklumkan bahawa pada 20 September yang lepas, 80 peratus penduduk dewasa telah pun completed divaksinasikan dan tadi saya maklumkan bahawa ada 5.7 peratus penduduk dewasa yang belum lagi mendaftar dan ia ada banyak sebab seperti ignorant, mereka berpindah, comorbidity dan juga mereka di kalangan anti-vaxxer serta yang paling penting sekarang ini sukar untuk kita capai. Jadi pada mereka ini kita masih ada program advokasi, masih lagi ada program advokasi supaya mereka terus mendaftar dalam MySejahtera supaya kita boleh memvaksinkan mereka. Sekiranya mereka refuse atau tidak mahu divaksinkan, bermakna nanti satu ketika KKM akan mengeluarkan perintah ataupun cadangan bagaimana kita boleh terus mengurus pandemik COVID-19 tanpa vaksinasi. Terima kasih.