
DR.30.10.2002 35 
 

  

 Yang kedua, apabila kita tidak dapat memahami, adat resam, budaya  suku-suku 
kaum lain, selain daripada kaumnya yang tersendiri, persoalan saya di sini, Tuan 
Pengerusi, ialah adakah pihak kementerian membuat penyelidikan, membuat penulisan 
tentang adat-adat resam, kebudayaan dan sistem kepercayaan kesemua suku-suku kaum 
yang ada di negara ini. Sehinggakan kita dapat bukukan dan barangkali dijadikan dalam 
mata pelajaran ketatanegaraan dalam sistem pendidikan kita. Dan dalam soal ini 
sebenarnya, kita sering membaca buku-buku, yang dicetak, dan kita dapat di mana-mana 
kedai buku di negara kita ini tentang penulisan-penulisan adat resam, kebudayaan pelbagai 
suku kaum. Kadang-kadang kita lihat penulisan tersebut ada yang silap, ada yang tidak 
betul.  Nama-nama dan adat resam dan sebagainya.  

 Persoalan saya di sini ialah siapakah yang sebenarnya mempunyai autoriti, 
mempunyai kuasa untuk membetulkan keadaan ini, adakah pihak kementerian sebab 
kementerian ini adalah Kementerian Perpaduan Negara, adakah kita menyatakan bahawa 
kesemua penulisan-penulisan dan penyelidikan tentang latar belakang, tentang pengenal- 
an, tentang adat resam, suku-suku bangsa, suku-suku kaum di negara kita ini hendaklah 
terlebih dahulu diluluskan oleh satu agensi dan dalam hal ini ialah Kementerian Perpaduan 
Negara dan Pembangunan Masyarakat. Adakah ini dilakukan dan setelah dikaji, setelah 
dicetak, adakah maklumat-maklumat ini, adakah ilmu ini seterusnya disalurkan dalam 
sistem pendidikan negara kita. 

 Tuan Pengerusi, perkara ini adalah amat penting. Kita sudah mendengar, kita 
sudah mengalami dalam kes Kampung Medan, perkara yang kita lihat remeh, perkara yang 
kita nampak kecil, tetapi telah mengakibatkan masalah yang begitu besar, yang boleh 
menggugat perpaduan negara. 

 Tuan Pengerusi, sebenarnya kalau kita lihat dalam negara kita ini, Semenanjung 
Malaysia dipisahkan dengan lautan sejauh 1,000 kilometer daripada Sabah dan Sarawak 
dan apabila kita dipisahkan dengan keluasan yang begitu besar, maka interaksi, kefahaman 
kita dengan suku-suku kaum yang berada di Sabah dan di Sarawak, lagi susah. 

 Tanpa adanya penulisan-penulisan yang dibukukan dan apatah lagi jika sekiranya 
tidak dimasukkan dalam sistem pendidikan negara ini, maka di manakah lagi sumber kita 
untuk mengenali dan memahami orang lain. Misallah sering dalam Dewan ini sendiri pun, 
kita mempunyai mind set, disebut suku bangsa dia, dia hanya tiga, India, Cina, Melayu.  
India, Cina, Melayu, sedangkan di Malaysia ini kita mempunyai suku-suku kaum yang 
begitu banyak di Sabah dan di Sarawak dan sedangkan Sabah dan Sarawak itu, keluasan 
tanahnya ialah 60% daripada jumlah tanah di negara kita Malaysia ini. 

 Begitu luas, begitu besar, tetapi oleh kerana dengan mind set yang ada, kita 
Melayu, Cina, India – Melayu, Cina, India itu sahaja. Dan kadang-kadang dari segi agama 
pula, macam sahabat saya tadi yang berbahas tentang peranan agama dalam perpaduan 
negara. Beliau berbahas seolah-olah di negara ini hanya satu agama. Beliau memikirkan 
yang di negara ini tidak adalah agama-agama lain, yang sensitif perasaan orang lain. Tentu 
sekali kita menghormati, permasalahan cabaran yang dihadapi oleh mana-mana agama, 
kita memahami dan kita menerima hakikat itu, tetapi hendaklah kita fikir, hendaklah kita 
terima hakikat bahawa negara ini ada juga agama-agama yang lain. 

 Sebab itu saya ingat tanggungjawab pihak kerajaan adalah begitu berat dan saya 
fikir kerajaan mengambil kira kesemua kepelbagaian di negara kita ini, tetapi jika sekiranya 
kita tidak sensitif dengan kepelbagaian ini, dengan kewujudan agama-agama yang lain ini, 
maka di sini akan bermula yang boleh menggugat perpaduan negara. 

 Tuan Pengerusi, yang keduanya, ialah dalam soal bagaimana kita memupuk 
sebenarnya perpaduan negara ini. Ahli Yang Berhormat bagi Tambun menyatakan 
bahawa okey, kita boleh adakan program-program seperti mana yang dibuat melalui rukun 
tetangga dan sebagainya. Saya melihat perkara ini dengan lebih sedikit lebih besar, kita 
lihat peranan kementerian ini, saya lihat peranan kementerian ini, kita lihat dalam aspek 
kebudayaan misalnya, saya nampak dalam hal ini Kementerian Kebudayaan, Kesenian dan 
Pelancongan telah memberi sumbangan yang lebih besar, apatah lagi tiba-tiba sekarang ini 
apabila kita lihat Dasar Kebudayaan Kebangsaan, ada sedikit perubahan dan kita lihat 



Yang kedua, apabila kita tidak dapat memahami, adat resam, budaya suku-suku kaum lain, selain daripada kaumnya yang tersendiri, persoalan saya di sini, Tuan Pengerusi, ialah adakah pihak kementerian membuat penyelidikan, membuat penulisan tentang adat-adat resam, kebudayaan dan sistem kepercayaan kesemua suku-suku kaum yang ada di negara ini. Sehinggakan kita dapat bukukan dan barangkali dijadikan dalam mata pelajaran ketatanegaraan dalam sistem pendidikan kita. Dan dalam soal ini sebenarnya, kita sering membaca buku-buku, yang dicetak, dan kita dapat di mana-mana kedai buku di negara kita ini tentang penulisan-penulisan adat resam, kebudayaan pelbagai suku kaum. Kadang-kadang kita lihat penulisan tersebut ada yang silap, ada yang tidak betul. Nama-nama dan adat resam dan sebagainya. Persoalan saya di sini ialah siapakah yang sebenarnya mempunyai autoriti, mempunyai kuasa untuk membetulkan keadaan ini, adakah pihak kementerian sebab kementerian ini adalah Kementerian Perpaduan Negara, adakah kita menyatakan bahawa kesemua penulisan-penulisan dan penyelidikan tentang latar belakang, tentang pengenal- an, tentang adat resam, suku-suku bangsa, suku-suku kaum di negara kita ini hendaklah terlebih dahulu diluluskan oleh satu agensi dan dalam hal ini ialah Kementerian Perpaduan Negara dan Pembangunan Masyarakat. Adakah ini dilakukan dan setelah dikaji, setelah dicetak, adakah maklumat-maklumat ini, adakah ilmu ini seterusnya disalurkan dalam sistem pendidikan negara kita. Tuan Pengerusi, perkara ini adalah amat penting. Kita sudah mendengar, kita sudah mengalami dalam kes Kampung Medan, perkara yang kita lihat remeh, perkara yang kita nampak kecil, tetapi telah mengakibatkan masalah yang begitu besar, yang boleh menggugat perpaduan negara. Tuan Pengerusi, sebenarnya kalau kita lihat dalam negara kita ini, Semenanjung Malaysia dipisahkan dengan lautan sejauh 1,000 kilometer daripada Sabah dan Sarawak dan apabila kita dipisahkan dengan keluasan yang begitu besar, maka interaksi, kefahaman kita dengan suku-suku kaum yang berada di Sabah dan di Sarawak, lagi susah. Tanpa adanya penulisan-penulisan yang dibukukan dan apatah lagi jika sekiranya tidak dimasukkan dalam sistem pendidikan negara ini, maka di manakah lagi sumber kita untuk mengenali dan memahami orang lain. Misallah sering dalam Dewan ini sendiri pun, kita mempunyai mind set, disebut suku bangsa dia, dia hanya tiga, India, Cina, Melayu. India, Cina, Melayu, sedangkan di Malaysia ini kita mempunyai suku-suku kaum yang begitu banyak di Sabah dan di Sarawak dan sedangkan Sabah dan Sarawak itu, keluasan tanahnya ialah 60% daripada jumlah tanah di negara kita Malaysia ini. Begitu luas, begitu besar, tetapi oleh kerana dengan mind set yang ada, kita Melayu, Cina, India- Melayu, Cina, India itu sahaja. Dan kadang-kadang dari segi agama pula, macam sahabat saya tadi yang berbahas tentang peranan agama dalam perpaduan negara. Beliau berbahas seolah-olah di negara ini hanya satu agama. Beliau memikirkan yang di negara ini tidak adalah agama-agama lain, yang sensitif perasaan orang lain. Tentu sekali kita menghormati, permasalahan cabaran yang dihadapi oleh mana-mana agama, kita memahami dan kita menerima hakikat itu, tetapi hendaklah kita fikir, hendaklah kita terima hakikat bahawa negara ini ada juga agama-agama yang lain. Sebab itu saya ingat tanggungjawab pihak kerajaan adalah begitu berat dan saya fikir kerajaan mengambil kira kesemua kepelbagaian di negara kita ini, tetapi jika sekiranya kita tidak sensitif dengan kepelbagaian ini, dengan kewujudan agama-agama yang lain ini, maka di sini akan bermula yang boleh menggugat perpaduan negara. Tuan Pengerusi, yang keduanya, ialah dalam soal bagaimana kita memupuk sebenarnya perpaduan negara ini. Ahli Yang Berhormat bagi Tambun menyatakan bahawa okey, kita boleh adakan program-program seperti mana yang dibuat melalui rukun tetangga dan sebagainya. Saya melihat perkara ini dengan lebih sedikit lebih besar, kita lihat peranan kementerian ini, saya lihat peranan kementerian ini, kita lihat dalam aspek kebudayaan misalnya, saya nampak dalam hal ini Kementerian Kebudayaan, Kesenian dan Pelancongan telah memberi sumbangan yang lebih besar, apatah lagi tiba-tiba sekarang ini apabila kita lihat Dasar Kebudayaan Kebangsaan, ada sedikit perubahan dan kita lihat.