
DR.30.9.2003 29 
 

Untuk makluman Yang Berhormat sehingga kini terdapat 28 buah kumpulan 
pergerakan wanita yang ditubuhkan oleh Jabatan  Hal Ehwal Orang Asli di 28 buah 
kampung Orang Asli.  Walaupun jumlah kampung Orang Asli  ialah  840 buah di seluruh 
Semenanjung tetapi oleh kerana kekurangan peruntukan dan tenaga, maka ianya belum 
dapat dilaksanakan keseluruhan bagi 840 buah perkampungan.  Sejumlah RM30,000 
diperlukan  bagi penubuhan satu kumpulan pergerakan wanita yang meliputi pembaikan 
bangunan, alat-alat bantuan mengajar, buku-buku, bantuan makan, minum kanak-kanak 
dan elaun RM200.00 kepada setiap ibu yang terlibat. 

Setiap kumpulan penggerak wanita memerlukan sekurang-kurangnya empat orang 
ibu yang  boleh  membaca  dan  menulis.  Halangan-halangan seperti peruntukan dan 
kekurangan ibu-ibu yang boleh membaca serta menulis  menyebabkan penubuhan program 
ini tidak dapat dilaksanakan dengan cepat dan menyeluruh. Yang Berhormat bagi Gombak 
juga  membangkitkan  masalah pemilikan tanah di kalangan masyarakat  Orang Asli.  Beliau 
mengesyorkan supaya tanah-tanah Orang Asli diwartakan. Untuk makluman Yang 
Berhormat, sehingga kini hanya 587.13 hektar  sahaja tanah yang di miliki individu di  
kalangan masyarakat Orang Asli  berbanding dengan 136,664.08 hektar tanah yang 
diduduki atau diusahakan dan dituntut oleh Orang Asli sebagai tempat sumber hidup 
mereka.  

Daripada jumlah ini 19,604.5 hektar adalah tanah yang telah diwartakan. Sejumlah 
29,144.18 hektar  lagi telah diluluskan untuk Orang-orang  Asli tetapi masih belum 
diwartakan,  manakala 80,006.35 hektar lagi telah dipohon tetapi belum diluluskan.  Pihak 
kementerian  sentiasa  mengingati kerajaan negeri supaya mewartakan tanah-tanah yang 
diluluskan.   

Tuan Yang di-Pertua, berkaitan saranan Yang Berhormat  bagi Penampang yang 
meminta Kementerian Pembangunan Luar Bandar mengadakan seminar dan 
mengeluarkan buku berkaitan  pengurusan kewangan  untuk mendidik masyarakat luar 
bandar  yang kurang arif dalam hal ini, pihak kementerian mengucapkan terima kasih di 
atas cadangan Yang Berhormat  dan akan memberi perhatian serius.    

Tuan Yang di-Pertua, Yang Berhormat bagi Selangau dan Baram mencadangkan 
supaya mewujudkan dan memperbanyakkan pusat pertumbuhan desa.  Untuk makluman 
Yang Berhormat, Rural Growth Center (RGC) merupakan pendekatan pembangunan luar 
bandar secara bersepadu dan komprehensif, integrated and comprehensive, dengan izin, 
yang melibatkan pembangunan ekonomi, fizikal dan sosial di sesuatu tempat. 
Pembangunan cara ini mempunyai  elemen perbandaran, perniagaan dan perindustrian 
yang mampu menjadikan masyarakat luar bandar lebih maju.  Pada masa ini  Kerajaan 
Pusat memang memberi geran ataupun peruntukan khas bagi membiayai pembangunan 
RGC.  

Peruntukan bagi memajukan RGC melibatkan peruntukan Kerajaan Negeri 
Sarawak dan peruntukan Kerajaan Pusat. Peruntukan daripada Kerajaan Negeri Sarawak 
melibatkan program ekonomi, pusat perkhidmatan dan pembangunan sumber manusia, 
sementara peruntukan daripada Kerajaan Pusat melibatkan program-program infrastruktur.  
Seterusnya saya beralih kepada isu-isu yang berkaitan pemantauan projek-projek 
pembangunan luar bandar yang dibangkitkan oleh Yang Berhormat bagi Batang Lupar, 
Larut, Kota Bharu dan Bukit Mas. 

Tuan Yang di-Pertua, kementerian ini sedar  masih banyak  ruang yang wajar 
diusahakan  demi untuk mempertingkatkan urusan pemantauan projek-projek 
pembangunan di luar bandar.   Begitu juga dengan sistem penyampaian program dan 
projek di luar bandar.  Isu yang kerap kali dibangkitkan ialah kelewatan dan kawalan kualiti.  
Oleh itu antara program-program yang dilancarkan oleh pihak kementerian iaitu 
kementerian saya telah mengambil langkah  perlu untuk mengurangkan  masalah ini.  Di 
antaranya  ialah mewujudkan Bahagian Pemantauan dan Inspektorat yang khusus untuk 
memantau pelaksanaan projek-projek pembangunan yang dilaksanakan oleh kementerian 
ini di seluruh negara.   

Selain dari  itu saya amat berterima kasih kepada Ahli-ahli Yang Berhormat yang 
membantu memberi maklum balas tentang pelaksanaan projek-projek, kerana Yang 

  



Untuk makluman Yang Berhormat sehingga kini terdapat 28 buah kumpulan pergerakan wanita yang ditubuhkan oleh Jabatan Hal Ehwal Orang Asli di 28 buah kampung Orang Asli. Walaupun jumlah kampung Orang Asli ialah 840 buah di seluruh Semenanjung tetapi oleh kerana kekurangan peruntukan dan tenaga, maka ianya belum dapat dilaksanakan keseluruhan bagi 840 buah perkampungan. Sejumlah RM30,000 diperlukan bagi penubuhan satu kumpulan pergerakan wanita yang meliputi pembaikan bangunan, alat-alat bantuan mengajar, buku-buku, bantuan makan, minum kanak-kanak dan elaun RM200.00 kepada setiap ibu yang terlibat. Setiap kumpulan penggerak wanita memerlukan sekurang-kurangnya empat orang ibu yang boleh membaca dan menulis. Halangan-halangan seperti peruntukan dan kekurangan ibu-ibu yang boleh membaca serta menulis menyebabkan penubuhan program ini tidak dapat dilaksanakan dengan cepat dan menyeluruh. Yang Berhormat bagi Gombak juga membangkitkan masalah pemilikan tanah di kalangan masyarakat Orang Asli. Beliau mengesyorkan supaya tanah-tanah Orang Asli diwartakan. Untuk makluman Yang Berhormat, sehingga kini hanya 587.13 hektar sahaja tanah yang di miliki individu di kalangan masyarakat Orang Asli berbanding dengan 136,664.08 hektar tanah yang diduduki atau diusahakan dan dituntut oleh Orang Asli sebagai tempat sumber hidup mereka. Daripada jumlah ini 19,604.5 hektar adalah tanah yang telah diwartakan. Sejumlah 29,144.18 hektar lagi telah diluluskan untuk Orang-orang Asli tetapi masih belum diwartakan, manakala 80,006.35 hektar lagi telah dipohon tetapi belum diluluskan. Pihak kementerian sentiasa mengingati kerajaan negeri supaya mewartakan tanah-tanah yang diluluskan. Tuan Yang di-Pertua, berkaitan saranan Yang Berhormat bagi Penampang yang meminta Kementerian Pembangunan Luar Bandar mengadakan seminar dan mengeluarkan buku berkaitan pengurusan kewangan untuk mendidik masyarakat luar bandar yang kurang arif dalam hal ini, pihak kementerian mengucapkan terima kasih di atas cadangan Yang Berhormat dan akan memberi perhatian serius. Tuan Yang di-Pertua, Yang Berhormat bagi Selangau dan Baram mencadangkan supaya mewujudkan dan memperbanyakkan pusat pertumbuhan desa. Untuk makluman Yang Berhormat, Rural Growth Center (RGC) merupakan pendekatan pembangunan luar bandar secara bersepadu dan komprehensif, integrated and comprehensive, dengan izin, yang melibatkan pembangunan ekonomi, fizikal dan sosial di sesuatu tempat. Pembangunan cara ini mempunyai elemen perbandaran, perniagaan dan perindustrian yang mampu menjadikan masyarakat luar bandar lebih maju. Pada masa ini Kerajaan Pusat memang memberi geran ataupun peruntukan khas bagi membiayai pembangunan RGC. Peruntukan bagi memajukan RGC melibatkan peruntukan Kerajaan Negeri Sarawak dan peruntukan Kerajaan Pusat. Peruntukan daripada Kerajaan Negeri Sarawak melibatkan program ekonomi, pusat perkhidmatan dan pembangunan sumber manusia, sementara peruntukan daripada Kerajaan Pusat melibatkan program-program infrastruktur. Seterusnya saya beralih kepada isu-isu yang berkaitan pemantauan projek-projek pembangunan luar bandar yang dibangkitkan oleh Yang Berhormat bagi Batang Lupar, Larut, Kota Bharu dan Bukit Mas. Tuan Yang di-Pertua, kementerian ini sedar masih banyak ruang yang wajar diusahakan demi untuk mempertingkatkan urusan pemantauan projek-projek pembangunan di luar bandar. Begitu juga dengan sistem penyampaian program dan projek di luar bandar. Isu yang kerap kali dibangkitkan ialah kelewatan dan kawalan kualiti. Oleh itu antara program-program yang dilancarkan oleh pihak kementerian iaitu kementerian saya telah mengambil langkah perlu untuk mengurangkan masalah ini. Di antaranya ialah mewujudkan Bahagian Pemantauan dan Inspektorat yang khusus untuk memantau pelaksanaan projek-projek pembangunan yang dilaksanakan oleh kementerian ini di seluruh negara. Selain dari itu saya amat berterima kasih kepada Ahli-ahli Yang Berhormat yang membantu memberi maklum balas tentang pelaksanaan projek-projek, kerana Yang.