
 26  DR 30.10.2014 

 
 Kesukaran ditambah pula dengan jalan raya yang substandard yang lebih rendah 
yang menghubungkan kawasan-kawasan yang lebih remote, yang lebih jauh daripada... 

 Datuk Bung Moktar bin Radin [Kinabatangan]: Boleh minta penjelasan Yang 

Berhormat Sepanggar? 

 Datuk Jumat bin Haji Idris [Sepanggar]: Awal juga. 

 Timbalan Yang di Pertua [Datuk Haji Ismail bin Haji Mohamed Said]: Ya, sila-

sila.  

 Datuk Bung Moktar bin Radin [Kinabatangan]: [Ketawa] Tuan Yang di-Pertua, 

Sepanggar ini dia dua alam. Sebahagiannya di bandar, sebahagian dia di luar bandar. Jadi 
dua alam ini memang perlukan perhatian. Jadi apa Yang Berhormat Sepanggar mungkin 
disebabkan keadaan keluasan Sabah itu 74,000 square mile ini besar, mungkin 
mencadangkan kepada Kerajaan Persekutuan untuk fokus ke arah bagaimana 
membangunkan setiap inci daerah-daerah di Sabah. Mungkin mulai dari tahun 2015, 
mungkin Yang Berhormat perlu mencadangkan kepada agensi-agensi Persekutuan untuk 
memiliki data bank setiap kawasan parlimen-parlimen keperluan pembangunannya dan 
juga masalah-masalah yang dihadapi. Betul itu kita masih ada kampung tidak ada bekalan 
air bersih, tidak ada api elektrik, bukan kerajaan menganiaya. Akan tetapi, kurang 
peruntukan, tidak cukup.  

■1200 

 Ini bermakna perlu ada penekanan ke arah memberi peruntukan yang banyak 
untuk membangun menentukan masalah yang dihadapi itu dapat diselesaikan dalam lima 
tahun akan datang. Terima kasih. 

 Datuk Jumat bin Haji Idris [Sepanggar]: Terima kasih Yang Berhormat 
Kinabatangan. Saya setuju dan tolong masukkan point tadi sebagai sebahagian daripada 
ucapan saya. Memang benar kawasan Sepanggar ini terbahagi kepada bandar raya dan 
juga suburban area. Memanglah memerlukan peruntukan yang besar dan saya telah pun 

menyediakan profil Sepanggar yang telah pun kita kemukakan kepada kerajaan.  

 Sesetengah jalan raya pada masa ini kurang memuaskan. Lebih-lebih lagi di 
kawasan-kawasan perkampungan di kawasan Sepanggar, khususnya dalam kawasan DUN 
Inanam. Dalam DUN Karambunai memanglah kawasan yang maju dan dalam DBKK rating 
area tetapi dalam kawasan DUN Inanam masih banyak lagi jalan-jalan kampung yang perlu 
dinaik taraf. Justeru itu, saya mohon kepada kerajaan supaya membina jalan baru dari 
Kampung Telungan ke Kampung Natai melibatkan 1,200 orang penduduk sepanjang 5 
kilometer dengan kos anggaran RM12 juta.  

Kedua, menaik taraf Jalan Kiambalang Babagon Toki sepanjang 7 kilometer 
melibatkan enam buah kampung dengan 3,500 orang penduduk. Ketiganya, Jalan- 
sepanjang 7 kilometer melibatkan 3 buah kampung dan lebih 1,000 orang penduduk. 

 Tuan Yang di-Pertua, bekalan air bersih merupakan salah satu keperluan asas 
manusia. Walau bagaimanapun, bekalan air bersih semakin tercemar disebabkan 
kepesatan pembangunan kawasan dan juga negeri, juga peningkatan populasi penduduk di 
sekitar Bandar Kota Kinabalu. Selain itu perubahan cuaca juga mampu menjadi penyebab 
kepada kekurangan bekalan air yang bersih pada masa akan datang. Permintaan air untuk 
kegunaan domestik dan perindustrian dijangka bertambah selari dengan pertumbuhan 
penduduk tahunan. Sejumlah 1,318,000 liter bekalan air baru dianggarkan akan diperlukan 
di antara sekarang hingga tahun 2025. Menyediakan bekalan air yang berkualiti sangat 
penting bagi menampung permintaan yang semakin bertambah dan seterusnya 
membolehkan peningkatan ekonomi dan sosial dapat diutamakan.  

Saya mencadangkan dan memohon kepada kerajaan supaya menyediakan 
bekalan air bersih di Kampung Kiansam Kebuni sepanjang 5 kilometer melibatkan 3,000 
orang penduduk dengan anggaran kos RM7.9 juta. Bekalan air ini telah pun dirancang, ada 
dalam perancangan KKLW tetapi tidak pernah dilaksanakan sehingga hari ini. Saya 
difahamkan kementerian tidak mempunyai wang yang cukup untuk melaksanakan projek-
projek ini.  



Kesukaran ditambah pula dengan jalan raya yang substandard yang lebih rendah yang menghubungkan kawasan-kawasan yang lebih remote, yang lebih jauh daripada... Datuk Bung Moktar bin Radin [Kinabatangan]: Boleh minta penjelasan Yang. Berhormat Sepanggar?. Datuk Jumat bin Haji Idris [Sepanggar]: Awal juga. Timbalan Yang di Pertua [Datuk Haji Ismail bin Haji Mohamed Said]: Ya, sila-. sila. Datuk Bung Moktar bin Radin [Kinabatangan]: [Ketawa] Tuan Yang di-Pertua, Sepanggar ini dia dua alam. Sebahagiannya di bandar, sebahagian dia di luar bandar. Jadi dua alam ini memang perlukan perhatian. Jadi apa Yang Berhormat Sepanggar mungkin disebabkan keadaan keluasan Sabah itu 74,000 square mile ini besar, mungkin mencadangkan kepada Kerajaan Persekutuan untuk fokus ke arah bagaimana membangunkan setiap inci daerah-daerah di Sabah. Mungkin mulai dari tahun 2015, mungkin Yang Berhormat perlu mencadangkan kepada agensi-agensi Persekutuan untuk memiliki data bank setiap kawasan parlimen-parlimen keperluan pembangunannya dan juga masalah-masalah yang dihadapi. Betul itu kita masih ada kampung tidak ada bekalan air bersih, tidak ada api elektrik, bukan kerajaan menganiaya. Akan tetapi, kurang peruntukan, tidak cukup. #1200. Ini bermakna perlu ada penekanan ke arah memberi peruntukan yang banyak untuk membangun menentukan masalah yang dihadapi itu dapat diselesaikan dalam lima tahun akan datang. Terima kasih. Datuk Jumat bin Haji Idris [Sepanggar]: Terima kasih Yang Berhormat Kinabatangan. Saya setuju dan tolong masukkan point tadi sebagai sebahagian daripada ucapan saya. Memang benar kawasan Sepanggar ini terbahagi kepada bandar raya dan juga suburban area. Memanglah memerlukan peruntukan yang besar dan saya telah pun. menyediakan profil Sepanggar yang telah pun kita kemukakan kepada kerajaan. Sesetengah jalan raya pada masa ini kurang memuaskan. Lebih-lebih lagi di kawasan-kawasan perkampungan di kawasan Sepanggar, khususnya dalam kawasan DUN Inanam. Dalam DUN Karambunai memanglah kawasan yang maju dan dalam DBKK rating area tetapi dalam kawasan DUN Inanam masih banyak lagi jalan-jalan kampung yang perlu dinaik taraf. Justeru itu, saya mohon kepada kerajaan supaya membina jalan baru dari Kampung Telungan ke Kampung Natai melibatkan 1,200 orang penduduk sepanjang 5 kilometer dengan kos anggaran RM12 juta. Kedua, menaik taraf Jalan Kiambalang Babagon Toki sepanjang 7 kilometer melibatkan enam buah kampung dengan 3,500 orang penduduk. Ketiganya, Jalan- sepanjang 7 kilometer melibatkan 3 buah kampung dan lebih 1,000 orang penduduk. Tuan Yang di-Pertua, bekalan air bersih merupakan salah satu keperluan asas manusia. Walau bagaimanapun, bekalan air bersih semakin tercemar disebabkan kepesatan pembangunan kawasan dan juga negeri, juga peningkatan populasi penduduk di sekitar Bandar Kota Kinabalu. Selain itu perubahan cuaca juga mampu menjadi penyebab kepada kekurangan bekalan air yang bersih pada masa akan datang. Permintaan air untuk kegunaan domestik dan perindustrian dijangka bertambah selari dengan pertumbuhan penduduk tahunan. Sejumlah 1,318,000 liter bekalan air baru dianggarkan akan diperlukan di antara sekarang hingga tahun 2025. Menyediakan bekalan air yang berkualiti sangat penting bagi menampung permintaan yang semakin bertambah dan seterusnya membolehkan peningkatan ekonomi dan sosial dapat diutamakan. Saya mencadangkan dan memohon kepada kerajaan supaya menyediakan bekalan air bersih di Kampung Kiansam Kebuni sepanjang 5 kilometer melibatkan 3,000 orang penduduk dengan anggaran kos RM7.9 juta. Bekalan air ini telah pun dirancang, ada dalam perancangan KKLW tetapi tidak pernah dilaksanakan sehingga hari ini. Saya difahamkan kementerian tidak mempunyai wang yang cukup untuk melaksanakan projek- projek ini.