
DR.30.11.2020 13 

  
10. Tuan Syed Ibrahim bin Syed Noh [Ledang] minta Menteri Pengangkutan 
menyatakan pendirian dan perancangan kerajaan dalam isu mewajibkan penggunaan 
perakam video (dashcam) sebagai aksesori asas pada semua kenderaan. 

 Timbalan Menteri Pengangkutan [Tuan Haji Hasbi bin Habibollah]:  
Bismillahi Rahmani Rahim. Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh. Terima kasih 
Yang Berhormat Ledang, terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Untuk makluman, secara 
dasarnya pihak kementerian tiada halangan kepada mana-mana pemilik kenderaan 
persendirian mahupun perdagangan untuk memasang perakam video digital ataupun 
dashcam. Namun pemasangannya hendaklah tidak menyebabkan sebarang 
pengubahsuaian atau menjejaskan fungsi sistem keselamatan sedia ada pada 
kenderaan di samping tidak mengganggu tumpuan dan fokus pemandu semasa di atas 
jalan raya. 

 Pada ketika ini pihak kementerian belum bercadang untuk mewajibkan 
pemasangan kamera dashboard di dalam kenderaan memandangkan terdapat beberapa 
perkara penting yang perlu diperhalusi oleh pihak kementerian iaitu seperti ketiadaan 
piawaian atau standard di peringkat antarabangsa mahupun tempatan yang khusus bagi 
menetapkan spesifikasi pemasangan kamera dashboard di dalam kenderaan. Namun 
begitu pihak kementerian tiada halangan penggunaan kamera dashboard tersebut di 
dalam kenderaan secara sukarela selagi mana pemasangan adalah selamat dan tidak 
menjejaskan pemanduan kenderaan tersebut. 

 Kita maklum ada kalanya penggunaan kamera tersebut dapat membantu 
pelbagai agensi penguatkuasaan dalam menjalankan siasatan sesuatu kes kemalangan 
jalan raya serta jenayah yang lain.  Terima kasih.  

 Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Sila soalan 
tambahan.  

 Tuan Syed Ibrahim bin Syed Noh [Ledang]: Terima kasih Yang Berhormat 
Timbalan Menteri atas jawapan tadi.  

■1100 

Daripada segi dashcam ini, saya percaya mungkin ialah double-edged sword 
dengan izin. Maksudnya ia ada dua bilah yang boleh menjadi sama ada manfaat ataupun 
mudarat. Manfaat itu mungkin daripada segi pembuktian sekiranya berlaku kemalangan 
dan sebagainya. Akan tetapi daripada segi mudarat itu mungkin daripada segi peribadi, 
infringement of  privacy. 

Soalan tambahan saya. Adakah kerajaan juga mempertimbangkan keperluan 
untuk menggalakkan penggunaan dashcam untuk kenderaan pihak penguasa seperti 
PDRM, polis trafik termasuk ambulans dan bomba? Adakah pertimbangan 
pencerobohan hak peribadi ataupun privacy infringement diambil kira dalam 
perancangan kerajaan terhadap isu ini? Terima kasih. 

Tuan Haji Hasbi bin Habibollah: Terima kasih Yang Berhormat Ledang. Kita 
mengambil maklum apa yang disuarakan dan ditanya oleh Yang Berhormat Ledang. 
Sebenarnya tiada yang menghalang mana-mana pihak untuk membekalkan apa-apa 
bahan sebagai bukti dalam proses perundangan di mahkamah termasuklah rakaman 
video. Namun, semua bahan bukti berkenaan akan melalui proses biasa di mahkamah. 
Ini termasuk proses pengesahan, pemeriksaan aspek teknikal, semakan dan pembuktian 
kesahihan dan akhirnya tertakluk kepada proses di mahkamah itu sendiri, sama ada 
diterima, ditolak ataupun sebagainya. 

Kita memang sedar bahawa banyak di negara lain juga sebagai rujukan kita 
seperti di Asia, Europe dan juga di United Kingdom, France dan Russia  yang mana 
mereka memang ada explicitly allowed by regulation. Negara lain seperti  Austria 
prohibits their use. The main purpose is for surveillance which may carry fines up to even 
EURO ten thousands. Jadi, other uses are illegal. Di Switzerland ia strongly discouraged 
in public space as they may contravene data protection principles. Di Jerman, small 
cameras for personal use in vehicle are allowed, posting footage from them on social 
media, is considered a violation of privacy and thus forbidden, dengan izin. 

Sebagaimana yang saya katakan tadi, ia memang membawa manfaat dalam 
jawapan asal iaitu berkaitan dengan kita sedar penggunaan ini juga boleh membantu 
agensi penguatkuasaan dalam menjalankan siasatan. Jadi, ertinya di sini kalau ada 
kerjasama antara agensi seperti KDN dan sebagainya ataupun agensi-agensi 
penguatkuasaan lain, kita boleh duduk bersama untuk memikirkan bagaimana kaedah 
untuk – to legalise ataupun ia menjadi bukti untuk siasatan terutama sekali dalam 
penguatkuasaan undang-undang. Terima kasih. 



10. Tuan Syed Ibrahim bin Syed Noh [Ledang] minta Menteri Pengangkutan menyatakan pendirian dan perancangan kerajaan dalam isu mewajibkan penggunaan perakam video (dashcam) sebagai aksesori asas pada semua kenderaan. Timbalan Menteri Pengangkutan [Tuan Haji Hasbi bin Habibollah]: Bismillahi Rahmani Rahim. Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh. Terima kasih Yang Berhormat Ledang, terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Untuk makluman, secara dasarnya pihak kementerian tiada halangan kepada mana-mana pemilik kenderaan persendirian mahupun perdagangan untuk memasang perakam video digital ataupun dashcam. Namun pemasangannya hendaklah tidak menyebabkan sebarang pengubahsuaian atau menjejaskan fungsi sistem keselamatan sedia ada pada kenderaan di samping tidak mengganggu tumpuan dan fokus pemandu semasa di atas jalan raya. Pada ketika ini pihak kementerian belum bercadang untuk mewajibkan pemasangan kamera dashboard di dalam kenderaan memandangkan terdapat beberapa perkara penting yang perlu diperhalusi oleh pihak kementerian iaitu seperti ketiadaan piawaian atau standard di peringkat antarabangsa mahupun tempatan yang khusus bagi menetapkan spesifikasi pemasangan kamera dashboard di dalam kenderaan. Namun begitu pihak kementerian tiada halangan penggunaan kamera dashboard tersebut di dalam kenderaan secara sukarela selagi mana pemasangan adalah selamat dan tidak menjejaskan pemanduan kenderaan tersebut. Kita maklum ada kalanya penggunaan kamera tersebut dapat membantu pelbagai agensi penguatkuasaan dalam menjalankan siasatan sesuatu kes kemalangan jalan raya serta jenayah yang lain. Terima kasih. Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Sila soalan tambahan. Tuan Syed Ibrahim bin Syed Noh [Ledang]: Terima kasih Yang Berhormat Timbalan Menteri atas jawapan tadi. #1100. Daripada segi dashcam ini, saya percaya mungkin ialah double-edged sword dengan izin. Maksudnya ia ada dua bilah yang boleh menjadi sama ada manfaat ataupun mudarat. Manfaat itu mungkin daripada segi pembuktian sekiranya berlaku kemalangan dan sebagainya. Akan tetapi daripada segi mudarat itu mungkin daripada segi peribadi, infringement of privacy. Soalan tambahan saya. Adakah kerajaan juga mempertimbangkan keperluan untuk menggalakkan penggunaan dashcam untuk kenderaan pihak penguasa seperti PDRM, polis trafik termasuk ambulans dan bomba? Adakah pertimbangan pencerobohan hak peribadi ataupun privacy infringement diambil kira dalam perancangan kerajaan terhadap isu ini? Terima kasih. Tuan Haji Hasbi bin Habibollah: Terima kasih Yang Berhormat Ledang. Kita mengambil maklum apa yang disuarakan dan ditanya oleh Yang Berhormat Ledang. Sebenarnya tiada yang menghalang mana-mana pihak untuk membekalkan apa-apa bahan sebagai bukti dalam proses perundangan di mahkamah termasuklah rakaman video. Namun, semua bahan bukti berkenaan akan melalui proses biasa di mahkamah. Ini termasuk proses pengesahan, pemeriksaan aspek teknikal, semakan dan pembuktian kesahihan dan akhirnya tertakluk kepada proses di mahkamah itu sendiri, sama ada diterima, ditolak ataupun sebagainya. Kita memang sedar bahawa banyak di negara lain juga sebagai rujukan kita seperti di Asia, Europe dan juga di United Kingdom, France dan Russia yang mana mereka memang ada explicitly allowed by regulation. Negara lain seperti Austria prohibits their use. The main purpose is for surveillance which may carry fines up to even EURO ten thousands. Jadi, other uses are illegal. Di Switzerland ia strongly discouraged in public space as they may contravene data protection principles. Di Jerman, small cameras for personal use in vehicle are allowed, posting footage from them on social media, is considered a violation of privacy and thus forbidden, dengan izin. Sebagaimana yang saya katakan tadi, ia memang membawa manfaat dalam jawapan asal iaitu berkaitan dengan kita sedar penggunaan ini juga boleh membantu agensi penguatkuasaan dalam menjalankan siasatan. Jadi, ertinya di sini kalau ada kerjasama antara agensi seperti KDN dan sebagainya ataupun agensi-agensi penguatkuasaan lain, kita boleh duduk bersama untuk memikirkan bagaimana kaedah untuk- to legalise ataupun ia menjadi bukti untuk siasatan terutama sekali dalam penguatkuasaan undang-undang. Terima kasih.