
DR.30.03.2017                                                        9                   

 

ada skop dan kapasiti untuk dikeluarkan daripada tenaga yang lain, clean energy 
termasuk nuklear. Kalau pintu tidak tertutup, tertakluk kepada dasar masa depan dalam 
perkara ini.  

Mengenai dengan renewable, saya katakan tadi sasaran untuk tahun 2020 
adalah 5 peratus. Kita dalam kadar menuju ke situ almost 3 peratus pada saat ini. Kalau 
semua yang telah diluluskan di bawah SEDA, termasuk net metering, termasuk life scale 
solar, kita tidak harus ada masalah tahun 2020 memenuhi keperluan renewable untuk 5 
peratus. Akan tetapi ingat, hydro is renewable. Kalau kita campurkan kapasiti yang sudah 
tersedia dengan pihak TNB, so jumlah 18 peratus sebenarnya install capacity, I think firm 
capacity 17 percent bila-bila. Jadi, total renewable tiada masalah untuk memenuhi target 
yang ASEAN telah tentukan iaitu 23 peratus menjelang 2030. So, total renewable 
including hydro almost 18 peratus keseluruhannya. Tiada masalah untuk meleraikan 
jumlah yang ditetapkan untuk pengeluaran tenaga dari segi renewable.  

■1050 

Datuk Dr. Makin @ Marcus Mojigoh [Putatan]: Terima kasih Tuan Yang di-
Pertua. Terima kasih juga kepada sahabat daripada Hulu Langat kerana membawa 
perkara ini. Tuan Yang di-Pertua, dalam komitmen kita untuk mengelakkan carbon 
emission di udara, pada masa COP 15 di Copenhagen, kita telah mencapai lebih 
daripada itu. Tahniah kepada Yang Berhormat Menteri Alam Sekitar. Soal Paris 
Agreement kita memang rectify. Akan tetapi yang masalah kita di sini, kita minta tahu 
ataupun minta feedback daripada rakyat kita. Adakah mereka bersedia selain daripada 
renewable energy yang dikatakan oleh Yang Berhormat Menteri tadi, kita ke arah TN50.  

Adakah tenaga mencukupi dan adakah kita bersedia untuk mengambil nuclear 
energy ini sebagai satu daripada arah kita untuk memberi tenaga kepada negara kita, 
terutama sekali Sabah dan Sarawak. Walaupun resources dia, on tenaga, mungkin kita 
boleh harvest daripada thermal, daripada wave, daripada angin, solar misalnya. Kita 
semua ada itu. Akan tetapi, adakah rakyat kita bersedia untuk nuclear energy ini? Boleh 
minta penjelasan daripada Yang Berhormat Menteri.  

Datuk Seri Panglima Dr. Maximus Johnity Ongkili: Terima kasih Yang 
Berhormat Putatan. Tuan Yang di-Pertua, dari segi input kita ke arah TN50, peranan 
kementerian adalah kita harus lebih fokus kepada clean energy dan di mana boleh green 
energy daripada renewables. If you ask me, secara peribadi, kita harus exhaust dulu 
sumber-sumber renewables dan dari sumbangan kementerian menuju ke low carbon 
economy dan satu daripadanya pengurangan CO2 footprint daripada generasi 
pengeluaran tenaga.  

Saat ini seperti yang saya katakan tadi, 38 percent daripada coal, kalau kita 
kurangkan generasi ataupun tutup loji-loji yang sudah tua dan gantikan ini dengan clean 
energy khasnya renewables, on the side line maybe nuclear. Kami melihat itu satu 
peluang yang besar untuk menunaikan kewajipan yang kita telah buat di Paris 
Agreement. Kedua ialah there is at least tiga percent to five percent saving from energy 
efficiency, meaning turning on lights using low energy, good habits seperti green habits. 
Di situ pun tidak kurang daripada dijangka up to 1.5 atau 1,000 megawatt kita boleh save. 
So, inilah input-input kita perihal TN50, perubahan sikap. 

Datuk Noor Ehsanuddin bin Mohd. Harun Narrashid [Kota Tinggi]: [Bangun]  

Datuk Dr. Makin @ Marcus Mojigoh [Putatan]: Yang Berhormat Menteri, 
soalan saya tadi. Bagaimana respons daripada rakyat soal nuclear power ini? 

Datuk Seri Panglima Dr. Maximus Johnity Ongkili: Memang ini penting dan 
kementerian sedang melalui Yayasan Hijau bekerjasama dengan pihak sekolah dan juga 
universiti khususnya di kalangan muda-muda to practice dengan izin what we called, 
green lifestyle saving power, saving water sebab saya rasa akhirnya habits ini mesti 
diubah selain daripada kerajaan menentukan dasar yang baik dan menggunakan 
teknologi yang low carbon dan seterusnya. Terima kasih.  

Tuan Yang di-Pertua: Sila Yang Berhormat Lembah Pantai.  

Puan Nurul Izzah binti Anwar [Lembah Pantai]: Terima kasih Tuan Yang di-
Pertua. Terima kasih Yang Berhormat Menteri. Saya amat bersetuju sekali bila masa 
kenyataan awal Yang Berhormat menyatakan kita tidak perlu mengambil kira 
penggunaan tenaga nuklear memandangkan kita belum pun memaksimumkan 
penggunaan tenaga boleh diperbaharui. Harap-harap Yang Berhormat menutup pintu 
kepada penggunaan tenaga nuklear ini.  



ada skop dan kapasiti untuk dikeluarkan daripada tenaga yang lain, clean energy termasuk nuklear. Kalau pintu tidak tertutup, tertakluk kepada dasar masa depan dalam perkara ini. Mengenai dengan renewable, saya katakan tadi sasaran untuk tahun 2020 adalah 5 peratus. Kita dalam kadar menuju ke situ almost 3 peratus pada saat ini. Kalau semua yang telah diluluskan di bawah SEDA, termasuk net metering, termasuk life scale solar, kita tidak harus ada masalah tahun 2020 memenuhi keperluan renewable untuk 5 peratus. Akan tetapi ingat, hydro is renewable. Kalau kita campurkan kapasiti yang sudah tersedia dengan pihak TNB, so jumlah 18 peratus sebenarnya install capacity, I think firm capacity 17 percent bila-bila. Jadi, total renewable tiada masalah untuk memenuhi target yang ASEAN telah tentukan iaitu 23 peratus menjelang 2030. So, total renewable including hydro almost 18 peratus keseluruhannya. Tiada masalah untuk meleraikan jumlah yang ditetapkan untuk pengeluaran tenaga dari segi renewable. #1050. Datuk Dr. Makin @ Marcus Mojigoh [Putatan]: Terima kasih Tuan Yang di- Pertua. Terima kasih juga kepada sahabat daripada Hulu Langat kerana membawa perkara ini. Tuan Yang di-Pertua, dalam komitmen kita untuk mengelakkan carbon emission di udara, pada masa COP 15 di Copenhagen, kita telah mencapai lebih daripada itu. Tahniah kepada Yang Berhormat Menteri Alam Sekitar. Soal Paris Agreement kita memang rectify. Akan tetapi yang masalah kita di sini, kita minta tahu ataupun minta feedback daripada rakyat kita. Adakah mereka bersedia selain daripada renewable energy yang dikatakan oleh Yang Berhormat Menteri tadi, kita ke arah TN50. Adakah tenaga mencukupi dan adakah kita bersedia untuk mengambil nuclear energy ini sebagai satu daripada arah kita untuk memberi tenaga kepada negara kita, terutama sekali Sabah dan Sarawak. Walaupun resources dia, on tenaga, mungkin kita boleh harvest daripada thermal, daripada wave, daripada angin, solar misalnya. Kita semua ada itu. Akan tetapi, adakah rakyat kita bersedia untuk nuclear energy ini? Boleh minta penjelasan daripada Yang Berhormat Menteri. Datuk Seri Panglima Dr. Maximus Johnity Ongkili: Terima kasih Yang Berhormat Putatan. Tuan Yang di-Pertua, dari segi input kita ke arah TN50, peranan kementerian adalah kita harus lebih fokus kepada clean energy dan di mana boleh green energy daripada renewables. If you ask me, secara peribadi, kita harus exhaust dulu sumber-sumber renewables dan dari sumbangan kementerian menuju ke low carbon economy dan satu daripadanya pengurangan CO2 footprint daripada generasi pengeluaran tenaga. Saat ini seperti yang saya katakan tadi, 38 percent daripada coal, kalau kita kurangkan generasi ataupun tutup loji-loji yang sudah tua dan gantikan ini dengan clean energy khasnya renewables, on the side line maybe nuclear. Kami melihat itu satu peluang yang besar untuk menunaikan kewajipan yang kita telah buat di Paris Agreement. Kedua ialah there is at least tiga percent to five percent saving from energy efficiency, meaning turning on lights using low energy, good habits seperti green habits. Di situ pun tidak kurang daripada dijangka up to 1.5 atau 1,000 megawatt kita boleh save. So, inilah input-input kita perihal TN50, perubahan sikap. Datuk Noor Ehsanuddin bin Mohd. Harun Narrashid [Kota Tinggi]: [Bangun]. Datuk Dr. Makin @ Marcus Mojigoh [Putatan]: Yang Berhormat Menteri, soalan saya tadi. Bagaimana respons daripada rakyat soal nuclear power ini?. Datuk Seri Panglima Dr. Maximus Johnity Ongkili: Memang ini penting dan kementerian sedang melalui Yayasan Hijau bekerjasama dengan pihak sekolah dan juga universiti khususnya di kalangan muda-muda to practice dengan izin what we called, green lifestyle saving power, saving water sebab saya rasa akhirnya habits ini mesti diubah selain daripada kerajaan menentukan dasar yang baik dan menggunakan teknologi yang low carbon dan seterusnya. Terima kasih. Tuan Yang di-Pertua: Sila Yang Berhormat Lembah Pantai. Puan Nurul Izzah binti Anwar [Lembah Pantai]: Terima kasih Tuan Yang di- Pertua. Terima kasih Yang Berhormat Menteri. Saya amat bersetuju sekali bila masa kenyataan awal Yang Berhormat menyatakan kita tidak perlu mengambil kira penggunaan tenaga nuklear memandangkan kita belum pun memaksimumkan penggunaan tenaga boleh diperbaharui. Harap-harap Yang Berhormat menutup pintu kepada penggunaan tenaga nuklear ini.