
DR.30.6.2010 77 

 
kertas kerja tambah pegawai dan kakitangan supaya cukuplah kekuatan JAKIM 
untuk menyempurnakan kehendak rakyat dalam negara ini. Terima kasih. 

 Tuan Azan Ismail  [Indera Mahkota]: [Bangun] 

 Dato' Dr. Haji Mohd. Hayati bin Othman [Pendang]: Sokong, sokong, 
sokong! 

 Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Ronald Kiandee]: Ya Yang Berhormat 
Indera Mahkota. 

 Tuan Azan Ismail  [Indera Mahkota]: Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. 
Yang Berhormat Timbalan Menteri saya cuma hendak katakan perkara yang 
mudah. Saya bersama dengan semua Ahli Parlimen berkenaan isu certification 
halal ini. Saya rasa tidak ada masalah yang besar untuk mempertikaikan 
pengeluaran sijil halal, tidak ada.  Walaupun ada yang melihat dari sudut komersial 
semata-mata. Cuma maksud seperti Yang Berhormat Labuan sebagaimana yang 
saya fahami semua orang bimbang tentang elemen mempertahankan kehalalan 
itu.  Maksudnya kita patut rasa malu sebab ada satu agensi di luar negara yang 
bukan daripada sebuah negara Islam memberi perakuan bahawa mereka telah 
mempunyai satu prosedur pengauditan halal yang mereka boleh jamin produk itu 
halal. 

 Baru ini kita ada satu produk yang boleh memastikan sehingga 0.01% 
peratus kandungan babi dalam satu produk boleh disemak.  Itu di antara elemen 
audit yang boleh kita bawa dan kita boleh banggakan. Akan tetapi kita tidak boleh 
lagi mencapai satu status sebagaimana yang pihak British Airways. Mereka 
dengan bangga mengatakan apa-apa makanan yang mereka bawa dalam 
penerbangan British Airways telah diperakui melalui audit halalnya mereka boleh 
mengiktiraf perkara itu. Kita yang mengeluarkan konsep pensijilan halal di 
Malaysia melalui HDC tetapi kita tidak punya satu kaedah untuk pertahankan polisi 
ataupun produk kita ini setakat hendak keluarkan sijil sahaja. Kredibiliti kita hilang. 
Saya rasa malu.   

Saya rasa patut kita merasa malu dan patut mengakui kita ini malu kerana 
kita setakat mengeluarkan sijil tetapi tidak berani dan tidak berupaya 
mempertahankan sijil yang kita keluar itu dari segi pengurusannya. Mungkin dari 
segi dwitahunan ataupun setahun sekali untuk disemak. Halal bukannya one-off 
konsepnya diberi dan selama-lamanya, tidak begitu.  Sebab itu saya tengok 
semua Ahli Parlimen elemen yang disuarakan lebih kurang sama. Iaitu melihat 
bagaimana kita boleh mencari kaedah untuk mempertahankan ataupun membawa 
elemen halal ini secara berterusan.   

Bukan sahaja one-off tetapi kita boleh jamin produk ini boleh kita 
banggakan dan barulah kita boleh kata ini produk origin ini daripada Malaysia. Kita 
ada satu pengeluaran dan cara kita mentadbir, mengurus dan menjamin halal itu 
berterusan dengan sistem kalau boleh disebut audit, auditlah kalau tidak pun 
semakan seperti yang semua Ahli Parlimen sebutkan tadi. Saya tidak dengar lagi 
perkara ini disebut oleh pihak kementerian yang menjaga urusan ini sehingga 
sekarang... 

 Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Ronald Kiandee]: Ya. 

 Tuan Azan Ismail  [Indera Mahkota]: Sedikit lagi. Akan tetapi saya 
pernah terbaca perkara ini pernah dibangkitkan oleh bekas Menteri di Jabatan 
Perdana Menteri yang menjaga agama, Yang Berhormat Besut. Saya pernah baca 
ini bermakna sudah barangkali lima tahun dahulu menyebutkan tentang jaminan 



kertas kerja tambah pegawai dan kakitangan supaya cukuplah kekuatan JAKIM untuk menyempurnakan kehendak rakyat dalam negara ini. Terima kasih. Tuan Azan Ismail [Indera Mahkota]: [Bangun]. Dato' Dr. Haji Mohd. Hayati bin Othman [Pendang]: Sokong, sokong, sokong!. Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Ronald Kiandee]: Ya Yang Berhormat Indera Mahkota. Tuan Azan Ismail [Indera Mahkota]: Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Yang Berhormat Timbalan Menteri saya cuma hendak katakan perkara yang mudah. Saya bersama dengan semua Ahli Parlimen berkenaan isu certification halal ini. Saya rasa tidak ada masalah yang besar untuk mempertikaikan pengeluaran sijil halal, tidak ada. Walaupun ada yang melihat dari sudut komersial semata-mata. Cuma maksud seperti Yang Berhormat Labuan sebagaimana yang saya fahami semua orang bimbang tentang elemen mempertahankan kehalalan itu. Maksudnya kita patut rasa malu sebab ada satu agensi di luar negara yang bukan daripada sebuah negara Islam memberi perakuan bahawa mereka telah mempunyai satu prosedur pengauditan halal yang mereka boleh jamin produk itu halal. Baru ini kita ada satu produk yang boleh memastikan sehingga 0.01% peratus kandungan babi dalam satu produk boleh disemak. Itu di antara elemen audit yang boleh kita bawa dan kita boleh banggakan. Akan tetapi kita tidak boleh lagi mencapai satu status sebagaimana yang pihak British Airways. Mereka dengan bangga mengatakan apa-apa makanan yang mereka bawa dalam penerbangan British Airways telah diperakui melalui audit halalnya mereka boleh mengiktiraf perkara itu. Kita yang mengeluarkan konsep pensijilan halal di Malaysia melalui HDC tetapi kita tidak punya satu kaedah untuk pertahankan polisi ataupun produk kita ini setakat hendak keluarkan sijil sahaja. Kredibiliti kita hilang. Saya rasa malu. Saya rasa patut kita merasa malu dan patut mengakui kita ini malu kerana kita setakat mengeluarkan sijil tetapi tidak berani dan tidak berupaya mempertahankan sijil yang kita keluar itu dari segi pengurusannya. Mungkin dari segi dwitahunan ataupun setahun sekali untuk disemak. Halal bukannya one-off konsepnya diberi dan selama-lamanya, tidak begitu. Sebab itu saya tengok semua Ahli Parlimen elemen yang disuarakan lebih kurang sama. Iaitu melihat bagaimana kita boleh mencari kaedah untuk mempertahankan ataupun membawa elemen halal ini secara berterusan. Bukan sahaja one-off tetapi kita boleh jamin produk ini boleh kita banggakan dan barulah kita boleh kata ini produk origin ini daripada Malaysia. Kita ada satu pengeluaran dan cara kita mentadbir, mengurus dan menjamin halal itu berterusan dengan sistem kalau boleh disebut audit, auditlah kalau tidak pun semakan seperti yang semua Ahli Parlimen sebutkan tadi. Saya tidak dengar lagi perkara ini disebut oleh pihak kementerian yang menjaga urusan ini sehingga sekarang... Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Ronald Kiandee]: Ya. Tuan Azan Ismail [Indera Mahkota]: Sedikit lagi. Akan tetapi saya pernah terbaca perkara ini pernah dibangkitkan oleh bekas Menteri di Jabatan Perdana Menteri yang menjaga agama, Yang Berhormat Besut. Saya pernah baca ini bermakna sudah barangkali lima tahun dahulu menyebutkan tentang jaminan.