
66                                       DR.31.07.2017                                                                      

 
Jadi Tuan Yang di-Pertua, sudah panjang juga cerita saya pada hal perkara itu. 

Jadi, Yang Berhormat jangan bimbang. Full consultation had been made and undang-
undang ini tidak mengambil hak mana-mana negeri dan hak negeri itu terletak di tangan 
competent authority negeri. Dia lah beri lesen, dia lah beri permit, dia lah beri peluang 
sama ada boleh atau tidak masuk mana-mana biodiversiti. Agreement itu juga, the term 
agreement walaupun kita selaras tetapi akhirnya, pihak competent authority negeri yang 
akan bertanggungjawab untuk sama ada sign ataupun tidak dan menjaminkan hak-hak 
traditional users ini sebagaimana Yang Berhormat sebut tadi.  

Sebabnya Yang Berhormat, kita bincang secara mendalam, ya. Umpamanya, 
satu jenis pokok. Pokok ini dikatakan untuk ubat sakit perut, umpamanya. Secara 
tradisinya, orang Malaysia sudah guna satu jenis pokok ini, ia direbus ataupun di— itu 
untuk ubat sakit perut tetapi research belum dibuat secara mendalam. Akan tetapi 
macam mana selepas agreement disigned, selepas itu didapati rupanya pokok ini bukan  
sahaja ubat sakit perut tetapi banyak lagi penyakit-penyakit lain boleh diubat. Jadi, kalau 
dilihat daripada sudut amalan tradisi, maknanya amalan tradisi untuk sakit perut sahaja. 
Di luar sakit perut, ia sudah tidak ada hal dah. Undang-undang ini kita cover, Yang 
Berhormat. Ini yang kita hendak beritahu secara mendalam bahawa undang-undang ini 
akan menyeluruh untuk cover the interest of the nation.  

Interest of the individual ini dan kita hendak share macam mana researcher 
daripada Amerika bersama Universiti Malaya umpamanya. Buat research. Selepas itu, 
apabila sudah dapat research, keuntungan itu, yang pak cik-pak cik menggunakan ubat-
ubat dulu, mendapatkan keuntungan sendiri supaya in the context of development 
millenium goal, kita hendak membiayai komuniti luar bandar ini mendapat keuntungan 
dan manfaat daripada biodiversiti yang ada di persekitarannya. Di samping yang sama, 
kerajaan negeri lah yang akan menentu apa yang dia dapat. Kita tidak boleh tentu, ada 
Yang Berhormat bangkitkan, hendak tentukan, oh you must have the percentage. 
Bezanya Yang Berhormat, kalau hendak buat research tongkat ali, buat herbal, untuk 
minum kopi, mungkin you can set the figure macam ini tetapi kalau ia drugs Yang 
Berhormat, ia akan menjanakan by billions. Macam mana you hendak tetapkan?  

Jadi, tiap-tiap perkara itu sama ada ia herbal, jadi drugs, jadi apa, ia berlainan 
percentage. Percentage itu berlandaskan kebijaksanaan kerajaan negeri menentukan 
agreement yang bakal ditandatangani di antara pihak-pihak ini dengan researchers 
ataupun pihak yang hendak men-develop-kan produk-produk biodiversiti kita itu nanti. 
Jadi, di peringkat Pusat, kita kawal selia sahaja. Kita lihat sahaja. Yang dapat untung, 
negeri dapat untung ILC iaitu indigenous local community. Jadi Tuan Yang di-Pertua, 
belum habis lagi, banyak ini. Melainkan Tuan Yang di-Pertua arah berlainan.  

Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee]: Ya, boleh 
sambung esok Yang Berhormat?  

Dato Sri Dr. Haji Wan Junaidi Tuanku Jaafar: Terima kasih Tuan Yang di-
Pertua. 

Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee]: Ahli-ahli Yang 
Berhormat, Mesyuarat Dewan hari ini ditangguhkan sehingga jam 10 pagi, hari Selasa, 
1 Ogos 2017.  

 

[Dewan ditangguhkan pada pukul 5.30 petang] 

 



Jadi Tuan Yang di-Pertua, sudah panjang juga cerita saya pada hal perkara itu. Jadi, Yang Berhormat jangan bimbang. Full consultation had been made and undang- undang ini tidak mengambil hak mana-mana negeri dan hak negeri itu terletak di tangan competent authority negeri. Dia lah beri lesen, dia lah beri permit, dia lah beri peluang sama ada boleh atau tidak masuk mana-mana biodiversiti. Agreement itu juga, the term agreement walaupun kita selaras tetapi akhirnya, pihak competent authority negeri yang akan bertanggungjawab untuk sama ada sign ataupun tidak dan menjaminkan hak-hak traditional users ini sebagaimana Yang Berhormat sebut tadi. Sebabnya Yang Berhormat, kita bincang secara mendalam, ya. Umpamanya, satu jenis pokok. Pokok ini dikatakan untuk ubat sakit perut, umpamanya. Secara tradisinya, orang Malaysia sudah guna satu jenis pokok ini, ia direbus ataupun di-- itu untuk ubat sakit perut tetapi research belum dibuat secara mendalam. Akan tetapi macam mana selepas agreement disigned, selepas itu didapati rupanya pokok ini bukan sahaja ubat sakit perut tetapi banyak lagi penyakit-penyakit lain boleh diubat. Jadi, kalau dilihat daripada sudut amalan tradisi, maknanya amalan tradisi untuk sakit perut sahaja. Di luar sakit perut, ia sudah tidak ada hal dah. Undang-undang ini kita cover, Yang Berhormat. Ini yang kita hendak beritahu secara mendalam bahawa undang-undang ini akan menyeluruh untuk cover the interest of the nation. Interest of the individual ini dan kita hendak share macam mana researcher daripada Amerika bersama Universiti Malaya umpamanya. Buat research. Selepas itu, apabila sudah dapat research, keuntungan itu, yang pak cik-pak cik menggunakan ubat- ubat dulu, mendapatkan keuntungan sendiri supaya in the context of development millenium goal, kita hendak membiayai komuniti luar bandar ini mendapat keuntungan dan manfaat daripada biodiversiti yang ada di persekitarannya. Di samping yang sama, kerajaan negeri lah yang akan menentu apa yang dia dapat. Kita tidak boleh tentu, ada Yang Berhormat bangkitkan, hendak tentukan, oh you must have the percentage. Bezanya Yang Berhormat, kalau hendak buat research tongkat ali, buat herbal, untuk minum kopi, mungkin you can set the figure macam ini tetapi kalau ia drugs Yang Berhormat, ia akan menjanakan by billions. Macam mana you hendak tetapkan? Jadi, tiap-tiap perkara itu sama ada ia herbal, jadi drugs, jadi apa, ia berlainan percentage. Percentage itu berlandaskan kebijaksanaan kerajaan negeri menentukan agreement yang bakal ditandatangani di antara pihak-pihak ini dengan researchers ataupun pihak yang hendak men-develop-kan produk-produk biodiversiti kita itu nanti. Jadi, di peringkat Pusat, kita kawal selia sahaja. Kita lihat sahaja. Yang dapat untung, negeri dapat untung ILC iaitu indigenous local community. Jadi Tuan Yang di-Pertua, belum habis lagi, banyak ini. Melainkan Tuan Yang di-Pertua arah berlainan. Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee]: Ya, boleh sambung esok Yang Berhormat? Dato Sri Dr. Haji Wan Junaidi Tuanku Jaafar: Terima kasih Tuan Yang di- Pertua. Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee]: Ahli-ahli Yang Berhormat, Mesyuarat Dewan hari ini ditangguhkan sehingga jam 10 pagi, hari Selasa, 1 Ogos 2017. [Dewan ditangguhkan pada pukul 5.30 petang].