
  44                                                        DR 30.11.2017                                                    

 
Oleh sebab kita sebagai Parlimen hanya menentukan hukuman tetapi seolah-

olah dalam akta ini, akta pindaan ini, seolah-olah kita menentukan cara macam mana 
hendak menjatuhkan hukum. 

Oleh sebab kalau dalam kes-kes jenayah lain, kalau kita lihat, dinyatakan dalam 
prosedur. Kalau Kanun Tatacara Jenayah dan sebagainya, dinyatakan dalam prosedur 
tentang apa hukuman yang boleh dipertimbangkan, budi bicara yang boleh digunakan 
seperti disebut dalam 173A, Kanun Tatacara Jenayah, di bawah 294, Kanun Tatacara 
Jenayah. Itu yang kita kena consider apabila ingin menjatuhkan hukuman sama ada berat 
ataupun ringan. 

Akan tetapi yang masalah kita sekarang, kita sendiri yang menentukan di 
Parlimen ini. Oleh sebab saya takut kalau perkara ini berlaku, sebab ramai antara Ahli-
ahli Parlimen kita kadang-kadang mempersoalkan budi bicara pihak-pihak lain. Kadang-
kadang apabila kita lihat kuasa budi bicara, ia ada dua kuasa budi bicara sebenarnya. 
Satu di bawah perlembagaan dan satu lagi di bawah pentadbiran. Kuasa kalau di bawah 
perlembagaan jelas kita lihat, kuasa Peguam Negara cukup jelas, 145(3). Dinyatakan 
bahawa kuasa adalah sama ada untuk menuduh ataupun menarik pertuduhan, itu yang 
kuasa-kuasa mereka ada.  

Akan tetapi masalah dipersoalkan berbagai-bagai pihak, sesetengah pihak 
mengatakan kenapa ini tidak buat, itu tidak buat, kenapa tidak tuduh, kenapa ini? Jadi, 
ini merupakan satu persoalan kepada kuasa budi bicara orang lain. Jadi, ada juga yang 
mempersoalkan kuasa budi bicara pihak polis, pihak SPRM dan sebagainya. Sehingga 
ada bertanya, mengatakan bahawa apakah yang telah dibuat dalam penyiasatan, sama 
ada record statement ataupun tidak? Adakah orang yang dinyatakan dalam sesuatu 
video itu, adakah dia kah orangnya?  

Itu adalah sebahagian daripada siasatan. Apabila ia sebahagian daripada 
siasatan, bermakna kita tidak boleh hendak memberitahu. Oleh sebab yang tahu 
hanyalah pegawai penyiasat sahaja dan juga timbalan pendakwa raya. Jadi, dalam 
perkara-perkara inilah saya nampak kadang-kadang tidak munasabah kita persoalkan 
perkara-perkara yang begitu. Kuasa budi bicara juga, saya hendak katakan bahawa 
kuasa mahkamah ini selain daripada hukuman, juga dari segi perbicaraan itu sendiri dan 
kuasa mahkamah adalah mendengar. Mendengar daripada kedua-dua belah pihak sama 
ada pendakwa atau pembela dan akhirnya, hukuman apa yang hendak dijatuhkan. 

Timbalan Yang di-Pertua [Dato’ Sri Haji Ismail bin Haji Mohamed Said]: 
Yang Berhormat Kuala Kedah bangun. 

Dr. Azman bin Ismail [Kuala Kedah]: Terima kasih Tuan Yang di-Pertua, 
terima kasih Yang Berhormat Setiu. Saya hendak minta Yang Berhormat Setiu bagi 
pandangan terhadap pandangan dari sini. Saya merasakan pindaan ini akan 
memberikan kuasa yang terlalu banyak kepada timbalan pendakwa raya. Malahan, dia 
boleh menentukan hidup mati, itu sekali bacaan pada sayalah, sekali pandang.  

Jadi, saya bimbang bahawa kita melupakan maxim ataupun panduan yang 
selalu disebut, dengan izin, absolute power corrupts absolutely. Jadi, kalau kita ada 
potensi salah guna kuasa yang besar kalau kita memberikan- menerima pindaan 
sebegini. Terima kasih. 

Datuk Che Mohamad Zulkifly bin Jusoh [Setiu]: Ya, saya bersetuju dengan 
Yang Berhormat Kuala Kedah. Akan tetapi sebenarnya peruntukan (d) itu sudah hendak 
dipinda. Sudah tidak ada kuasa lagi selepas ini pihak pendakwa raya untuk menentukan. 
Jadi, kita lihat, tunggulah.  

Akan tetapi kalau dikekalkan memang itulah jawapannya. Saya lihat juga di 
mahkamah ini. Apabila mahkamah menjatuhkan hukuman, itu adalah budi bicara. 
Menjatuhkan hukuman dan juga sama ada bersalah ataupun tidak. Akan tetapi apabila 
mahkamah menjatuhkan hukuman bersalah, ada pihak-pihak kalau berpihak kepada 
mereka, mereka kata adil. Kalau tidak berpihak kepada mereka, tidak adil.  

Akan tetapi itu sistem yang kita ada. Tugas macam pihak pendakwa 
membuktikan kes prima facie. Tugas sebagai peguam hanya menimbulkan keraguan, itu 
sahaja. Akan tetapi kadang-kadang yang peguam di luar, dibawa kepada Dewan, juga 
itu menjadi masalah besar. 

 

 

 



Oleh sebab kita sebagai Parlimen hanya menentukan hukuman tetapi seolah-. olah dalam akta ini, akta pindaan ini, seolah-olah kita menentukan cara macam mana hendak menjatuhkan hukum. Oleh sebab kalau dalam kes-kes jenayah lain, kalau kita lihat, dinyatakan dalam prosedur. Kalau Kanun Tatacara Jenayah dan sebagainya, dinyatakan dalam prosedur tentang apa hukuman yang boleh dipertimbangkan, budi bicara yang boleh digunakan seperti disebut dalam 173A, Kanun Tatacara Jenayah, di bawah 294, Kanun Tatacara Jenayah. Itu yang kita kena consider apabila ingin menjatuhkan hukuman sama ada berat ataupun ringan. Akan tetapi yang masalah kita sekarang, kita sendiri yang menentukan di Parlimen ini. Oleh sebab saya takut kalau perkara ini berlaku, sebab ramai antara Ahli- ahli Parlimen kita kadang-kadang mempersoalkan budi bicara pihak-pihak lain. Kadang- kadang apabila kita lihat kuasa budi bicara, ia ada dua kuasa budi bicara sebenarnya. Satu di bawah perlembagaan dan satu lagi di bawah pentadbiran. Kuasa kalau di bawah perlembagaan jelas kita lihat, kuasa Peguam Negara cukup jelas, 145(3). Dinyatakan bahawa kuasa adalah sama ada untuk menuduh ataupun menarik pertuduhan, itu yang kuasa-kuasa mereka ada. Akan tetapi masalah dipersoalkan berbagai-bagai pihak, sesetengah pihak mengatakan kenapa ini tidak buat, itu tidak buat, kenapa tidak tuduh, kenapa ini? Jadi, ini merupakan satu persoalan kepada kuasa budi bicara orang lain. Jadi, ada juga yang mempersoalkan kuasa budi bicara pihak polis, pihak SPRM dan sebagainya. Sehingga ada bertanya, mengatakan bahawa apakah yang telah dibuat dalam penyiasatan, sama ada record statement ataupun tidak? Adakah orang yang dinyatakan dalam sesuatu video itu, adakah dia kah orangnya?. Itu adalah sebahagian daripada siasatan. Apabila ia sebahagian daripada siasatan, bermakna kita tidak boleh hendak memberitahu. Oleh sebab yang tahu hanyalah pegawai penyiasat sahaja dan juga timbalan pendakwa raya. Jadi, dalam perkara-perkara inilah saya nampak kadang-kadang tidak munasabah kita persoalkan perkara-perkara yang begitu. Kuasa budi bicara juga, saya hendak katakan bahawa kuasa mahkamah ini selain daripada hukuman, juga dari segi perbicaraan itu sendiri dan kuasa mahkamah adalah mendengar. Mendengar daripada kedua-dua belah pihak sama ada pendakwa atau pembela dan akhirnya, hukuman apa yang hendak dijatuhkan. Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Sri Haji Ismail bin Haji Mohamed Said]: Yang Berhormat Kuala Kedah bangun. Dr. Azman bin Ismail [Kuala Kedah]: Terima kasih Tuan Yang di-Pertua, terima kasih Yang Berhormat Setiu. Saya hendak minta Yang Berhormat Setiu bagi pandangan terhadap pandangan dari sini. Saya merasakan pindaan ini akan memberikan kuasa yang terlalu banyak kepada timbalan pendakwa raya. Malahan, dia boleh menentukan hidup mati, itu sekali bacaan pada sayalah, sekali pandang. Jadi, saya bimbang bahawa kita melupakan maxim ataupun panduan yang selalu disebut, dengan izin, absolute power corrupts absolutely. Jadi, kalau kita ada potensi salah guna kuasa yang besar kalau kita memberikan- menerima pindaan sebegini. Terima kasih. Datuk Che Mohamad Zulkifly bin Jusoh [Setiu]: Ya, saya bersetuju dengan Yang Berhormat Kuala Kedah. Akan tetapi sebenarnya peruntukan (d) itu sudah hendak dipinda. Sudah tidak ada kuasa lagi selepas ini pihak pendakwa raya untuk menentukan. Jadi, kita lihat, tunggulah. Akan tetapi kalau dikekalkan memang itulah jawapannya. Saya lihat juga di mahkamah ini. Apabila mahkamah menjatuhkan hukuman, itu adalah budi bicara. Menjatuhkan hukuman dan juga sama ada bersalah ataupun tidak. Akan tetapi apabila mahkamah menjatuhkan hukuman bersalah, ada pihak-pihak kalau berpihak kepada mereka, mereka kata adil. Kalau tidak berpihak kepada mereka, tidak adil. Akan tetapi itu sistem yang kita ada. Tugas macam pihak pendakwa membuktikan kes prima facie. Tugas sebagai peguam hanya menimbulkan keraguan, itu sahaja. Akan tetapi kadang-kadang yang peguam di luar, dibawa kepada Dewan, juga itu menjadi masalah besar.