
DR. 30.11.2010 58 

 
dilaksanakan dan tidak mempunyai masalah langsung. Kalau kita bandingkan 
dengan diesel generator, dengan hidro, NAS bateri banyak kebaikannya bukan 
sahaja dalam segi kos. Kos iaitu dalam segi ekonomi jika dibandingkan apa yang 
dicadangkan oleh pihak kerajaan. Efisiensi Yang Berhormat Menteri, 85%, diesel 
hanya 40% dan pam hidro antara 60% dan 70% sahaja. Reliability, paling tinggi 
jika dibandingkan dengan diesel generator dan pam hidro. Maintenance operation 
senang manakala generator complicated. Dua-dua itu complicated. Damage in 
case of breakdown paling minimum, paling minimum Yang Berhormat Menteri. 
Noise pollution tidak ada dan yang penting sekali impak alam sekitar tidak ada. 
Very minimal dan readiness of control yang paling best antara yang dua itu.  

 Saya tidak berbandingkan dengan coal, yang jana kuasa dengan arang 
batu Yang Berhormat Menteri. Kita sedar bahawa kerajaan, Jabatan Alam Sekitar 
telah pun membuat satu penelitian hasil daripada Laporan EIA yang tidak 
mematuhi rancangan untuk membina jana kuasa... 

 Datuk Bung Moktar bin Radin [Kinabatangan]: Boleh? 

 Datuk Dr. Marcus Mojigoh [Putatan]: Arang batu di Lahad Datu itu, 
belum mendapat kelulusan EIA. 

 Datuk Bung Moktar bin Radin [Kinabatangan]: Boleh? 

 Datuk Dr. Marcus Mojigoh [Putatan]: Ya. 

 Datuk Bung Moktar bin Radin [Kinabatangan]: Sedikit sahaja. Terima 
kasih Yang Berhormat Putatan. Terima kasih Tuan Pengerusi. Yang Berhormat, 
saya bersetuju dengan pandangan Yang Berhormat bahawa kerajaan harus 
mengambil langkah yang lebih drastik ke arah memikirkan bagaimana untuk 
memberi tenaga elektrik yang sebaik mungkin di kawasan Sabah, Kota Kinabalu, 
Pantai Timur dan sebagainya. Saya tidak mahu berbicara soal luar bandar sebab 
masih jauh lagi kita cerita, tenaga tidak ada. Yang kita mahu cerita tenaga elektrik 
yang sudah sedia ada di mana tiap-tiap minggu ada sahaja gangguan bekalan. 
Memang benar Yang Berhormat Menteri telah berusaha, tetapi saya mahu 
jaminan Yang Berhormat. Minta jaminan, apakah langkah yang sebaiknya boleh 
diadakan oleh kerajaan untuk memastikan bahawa gangguan-gangguan 
seumpama ini tidak lagi berterusan. Ini kerana ia menyebabkan kerugian kepada 
pengguna dan sebagainya. Saya minta Yang Berhormat, minta jaminan, apa 
jaminan kerajaan untuk menyelesaikan tenaga elektrik ini sehingga hujung tahun 
ini. 

 Datuk Dr. Marcus Mojigoh [Putatan]: Terima kasih sahabat saya Yang 
Berhormat Kinabatangan. 

 Dato’ Johari Abdul [Sungai Petani]: [Bangun] 

 Tuan Haji Salleh Kalbi [Silam]: Yang Berhormat Putatan, boleh saya 
sambung Yang Berhormat Putatan? 

 Datuk Dr. Marcus Mojigoh [Putatan]: Nanti. Saya jawab Yang 
Berhormat Kinabatangan, saya beri laluan dengan Yang Berhormat Sungai Petani. 

Tuan Pengerusi [Datuk Ronald Kiandee]: Yang Berhormat... 

Datuk Dr. Marcus Mojigoh [Putatan]: Semalam pun saya ada beri laluan 
juga. 

Tuan Haji Salleh Kalbi [Silam]: Silam nanti. 



dilaksanakan dan tidak mempunyai masalah langsung. Kalau kita bandingkan dengan diesel generator, dengan hidro, NAS bateri banyak kebaikannya bukan sahaja dalam segi kos. Kos iaitu dalam segi ekonomi jika dibandingkan apa yang dicadangkan oleh pihak kerajaan. Efisiensi Yang Berhormat Menteri, 85%, diesel hanya 40% dan pam hidro antara 60% dan 70% sahaja. Reliability, paling tinggi jika dibandingkan dengan diesel generator dan pam hidro. Maintenance operation senang manakala generator complicated. Dua-dua itu complicated. Damage in case of breakdown paling minimum, paling minimum Yang Berhormat Menteri. Noise pollution tidak ada dan yang penting sekali impak alam sekitar tidak ada. Very minimal dan readiness of control yang paling best antara yang dua itu. Saya tidak berbandingkan dengan coal, yang jana kuasa dengan arang batu Yang Berhormat Menteri. Kita sedar bahawa kerajaan, Jabatan Alam Sekitar telah pun membuat satu penelitian hasil daripada Laporan EIA yang tidak mematuhi rancangan untuk membina jana kuasa... Datuk Bung Moktar bin Radin [Kinabatangan]: Boleh?. Datuk Dr. Marcus Mojigoh [Putatan]: Arang batu di Lahad Datu itu, belum mendapat kelulusan EIA. Datuk Bung Moktar bin Radin [Kinabatangan]: Boleh?. Datuk Dr. Marcus Mojigoh [Putatan]: Ya. Datuk Bung Moktar bin Radin [Kinabatangan]: Sedikit sahaja. Terima kasih Yang Berhormat Putatan. Terima kasih Tuan Pengerusi. Yang Berhormat, saya bersetuju dengan pandangan Yang Berhormat bahawa kerajaan harus mengambil langkah yang lebih drastik ke arah memikirkan bagaimana untuk memberi tenaga elektrik yang sebaik mungkin di kawasan Sabah, Kota Kinabalu, Pantai Timur dan sebagainya. Saya tidak mahu berbicara soal luar bandar sebab masih jauh lagi kita cerita, tenaga tidak ada. Yang kita mahu cerita tenaga elektrik yang sudah sedia ada di mana tiap-tiap minggu ada sahaja gangguan bekalan. Memang benar Yang Berhormat Menteri telah berusaha, tetapi saya mahu jaminan Yang Berhormat. Minta jaminan, apakah langkah yang sebaiknya boleh diadakan oleh kerajaan untuk memastikan bahawa gangguan-gangguan seumpama ini tidak lagi berterusan. Ini kerana ia menyebabkan kerugian kepada pengguna dan sebagainya. Saya minta Yang Berhormat, minta jaminan, apa jaminan kerajaan untuk menyelesaikan tenaga elektrik ini sehingga hujung tahun ini. Datuk Dr. Marcus Mojigoh [Putatan]: Terima kasih sahabat saya Yang Berhormat Kinabatangan. Dato' Johari Abdul [Sungai Petani]: [Bangun]. Tuan Haji Salleh Kalbi [Silam]: Yang Berhormat Putatan, boleh saya sambung Yang Berhormat Putatan?. Datuk Dr. Marcus Mojigoh [Putatan]: Nanti. Saya jawab Yang Berhormat Kinabatangan, saya beri laluan dengan Yang Berhormat Sungai Petani. Tuan Pengerusi [Datuk Ronald Kiandee]: Yang Berhormat... Datuk Dr. Marcus Mojigoh [Putatan]: Semalam pun saya ada beri laluan juga. Tuan Haji Salleh Kalbi [Silam]: Silam nanti.