
94 DR.30.11.2021 

 
mereka dengan syarikat ini baru beberapa hari dahulu.  Bermaksud tuduhan atau 
dakwaan atas amalan buruh paksa ini memang ada asas sehingga Dyson pun risau 
tentang imej dan reputasi mereka sehingga mereka tidak kisah kesan ekonomi, 
diberhentikan.   

Aspek yang saya hendak bangkitkan ialah ada juga aduan oleh badan yang mula-
mula membongkarkan isu ini, semua perkara ini telah dirujuk daripada bulan April tahun 
ini kepada sumber manusia.  Akan tetapi mereka atas rekod sudah berkata langsung tidak 
ada apa-apa jawapan atau tindak balas.  Saya hendak tanya kepada kerajaan, pertama, 
betul ke aduan ini diterima dakwaan tentang amalan buruh paksa yang melibatkan bukan 
golongan kecil, ini syarikat besar. Berapa ribu orang pekerja digajikan di sana yang mana 
separuh adalah pekerja asing dan separuh adalah pekerja tempatan.  Jadi ini terlibat dua-
dua golongan.   

Ada juga tuduhan— sesuatu ialah dari segi tindakan kerajaan.  Aduan dia adalah 
kerajaan kita tidak buat apa-apa tindakan, tiada siasatan yang mereka tahu. Hanya badan-
badan atau di luar negara contoh US Customs ambil minat dan sekarang sudah buka 
siasatan yang mungkin akan mengakibatkan pemberhentian import macam dibuat untuk 
sarung tangan, rubber gloves sudah dihalang oleh US. 

■1750  

Satu lagi tuduhan yang juga merisaukan ialah penglibatan PDRM. Ada tuduhan, 
walaupun saya tahu ia tidak kena mengena dengan Kementerian Sumber Manusia, ada 
tuduhan juga. Pegawai di syarikat ini telah membawa seorang pekerja Bangladesh, yang 
bernama Kumar Limbu ke balai polis. Dia dituduh membongkar mengenai butiran buruh 
paksa yang berlaku di dalam syarikat itu. Ini tuduhan yang dibuat terhadap dia, dan dia 
telah dipukul oleh polis dan sebagainya.  

Jadi semua ini telah dibawa ke ruang dunia sekarang. Dyson telah mengambil 
tindakan dengan berhentikan kontrak. US Customs sekarang buat siasatan terperinci dan 
kita belum tahulah apa tindakan daripada Amerika Syarikat. Akan tetapi kalau ikut 
keputusan mereka untuk graft factories, ada kesan serius kepada ekonomi kita sebab ini 
bukan syarikat kecil. Jadi saya minta jawapan daripada kerajaan, apakah tindakan dalam 
kes ini?  Kes ini bukan kes terpencil, ini kita tahu.  

Walaupun buruh paksa ini bukan majoriti pekerja di Malaysia, memang benar. 
Akan tetapi memang ia melibatkan jumlah yang signifikan. Jadi saya minta, Kementerian 
Sumber Manusia menjawab. Apa tindakan kita untuk; pertama, dengan kes ini secara 
khusus; kedua, tentang amalan buruh paksa, atau forced labour, dengan izin, untuk 
mengawal amalan ini dan memastikan pekerja-pekerja kita bekerja dalam suasana yang 
tidak terugut dan dalam keadaan bebas di mana hak mereka dihormati. Sekian, terima 
kasih. 

Tuan Pengerusi: Terima kasih Yang Berhormat Sungai Buloh. Saya harap Yang 
Berhormat Menteri dapat menjawab soalan Yang Berhormat Sungai Buloh sebagai soalan 
yang pertama apabila menjawab. Kalau boleh, sebab banyak sangat tuduhan forced 
labour terhadap syarikat-syarikat di Malaysia sekarang.  

Yang Berhormat Beruas, silakan. 

 
5.52 ptg. 

 Dato’ Ngeh Koo Ham [Beruas]: Terima kasih Tuan Pengerusi kerana 
membenarkan saya membahaskan Kementerian Sumber Manusia di Peringkat 
Jawatankuasa. Saya merujuk pada Butiran 030100 – Tenaga Kerja di bawah tajuk 
Pengurusan Perburuhan Negara.  

Tuan Pengerusi, dua Yang Berhormat Menteri yang merupakan Menteri yang 
menyumbangkan besar kepada masalah bekalan tenaga kerja ialah Menteri Sumber 
Manusia dan Menteri Dalam Negeri. Mereka ini pun merupakan penyumbang utama 
kepada harga barangan yang naik di negara kita, sungguhpun ada sebab-sebab lain 
kenaikan harga barang.  



mereka dengan syarikat ini baru beberapa hari dahulu. Bermaksud tuduhan atau dakwaan atas amalan buruh paksa ini memang ada asas sehingga Dyson pun risau tentang imej dan reputasi mereka sehingga mereka tidak kisah kesan ekonomi, diberhentikan. Aspek yang saya hendak bangkitkan ialah ada juga aduan oleh badan yang mula- mula membongkarkan isu ini, semua perkara ini telah dirujuk daripada bulan April tahun ini kepada sumber manusia. Akan tetapi mereka atas rekod sudah berkata langsung tidak ada apa-apa jawapan atau tindak balas. Saya hendak tanya kepada kerajaan, pertama, betul ke aduan ini diterima dakwaan tentang amalan buruh paksa yang melibatkan bukan golongan kecil, ini syarikat besar. Berapa ribu orang pekerja digajikan di sana yang mana separuh adalah pekerja asing dan separuh adalah pekerja tempatan. Jadi ini terlibat dua- dua golongan. Ada juga tuduhan-- sesuatu ialah dari segi tindakan kerajaan. Aduan dia adalah kerajaan kita tidak buat apa-apa tindakan, tiada siasatan yang mereka tahu. Hanya badan- badan atau di luar negara contoh US Customs ambil minat dan sekarang sudah buka siasatan yang mungkin akan mengakibatkan pemberhentian import macam dibuat untuk sarung tangan, rubber gloves sudah dihalang oleh US. #1750 Satu lagi tuduhan yang juga merisaukan ialah penglibatan PDRM. Ada tuduhan, walaupun saya tahu ia tidak kena mengena dengan Kementerian Sumber Manusia, ada tuduhan juga. Pegawai di syarikat ini telah membawa seorang pekerja Bangladesh, yang bernama Kumar Limbu ke balai polis. Dia dituduh membongkar mengenai butiran buruh paksa yang berlaku di dalam syarikat itu. Ini tuduhan yang dibuat terhadap dia, dan dia telah dipukul oleh polis dan sebagainya. Jadi semua ini telah dibawa ke ruang dunia sekarang. Dyson telah mengambil tindakan dengan berhentikan kontrak. US Customs sekarang buat siasatan terperinci dan kita belum tahulah apa tindakan daripada Amerika Syarikat. Akan tetapi kalau ikut keputusan mereka untuk graft factories, ada kesan serius kepada ekonomi kita sebab ini bukan syarikat kecil. Jadi saya minta jawapan daripada kerajaan, apakah tindakan dalam kes ini? Kes ini bukan kes terpencil, ini kita tahu. Walaupun buruh paksa ini bukan majoriti pekerja di Malaysia, memang benar. Akan tetapi memang ia melibatkan jumlah yang signifikan. Jadi saya minta, Kementerian Sumber Manusia menjawab. Apa tindakan kita untuk; pertama, dengan kes ini secara khusus; kedua, tentang amalan buruh paksa, atau forced labour, dengan izin, untuk mengawal amalan ini dan memastikan pekerja-pekerja kita bekerja dalam suasana yang tidak terugut dan dalam keadaan bebas di mana hak mereka dihormati. Sekian, terima kasih. Tuan Pengerusi: Terima kasih Yang Berhormat Sungai Buloh. Saya harap Yang Berhormat Menteri dapat menjawab soalan Yang Berhormat Sungai Buloh sebagai soalan yang pertama apabila menjawab. Kalau boleh, sebab banyak sangat tuduhan forced labour terhadap syarikat-syarikat di Malaysia sekarang. Yang Berhormat Beruas, silakan. 5.52 ptg. Dato' Ngeh Koo Ham [Beruas]: Terima kasih Tuan Pengerusi kerana membenarkan saya membahaskan Kementerian Sumber Manusia di Peringkat Jawatankuasa. Saya merujuk pada Butiran 030100- Tenaga Kerja di bawah tajuk Pengurusan Perburuhan Negara. Tuan Pengerusi, dua Yang Berhormat Menteri yang merupakan Menteri yang menyumbangkan besar kepada masalah bekalan tenaga kerja ialah Menteri Sumber Manusia dan Menteri Dalam Negeri. Mereka ini pun merupakan penyumbang utama kepada harga barangan yang naik di negara kita, sungguhpun ada sebab-sebab lain kenaikan harga barang.