
48 DR.30.7.2001 

Sepatutnya, tidak berlaku kerana kalau kita lihat daripada segi undang-undang ini, di 
zaman Nabi memang betul, kalau satu pengisytiharan yang kata dalam Al-Quran, hadis 
dan sebagainya keluar, apa yang Nabi kata, semua orang ikut. Tetapi sekarang, bukan 
zaman Nabi lagi. Zaman orang tidak ikut kata. Jadi, kuasa mesti diberi kepada satu­
satu agensi untuk menguatkuasakan sesuatu benda. lni telah kita lihat. Saya harap 
pihak kerajaan melihat pada masa yang akan datang, apabila tribunal dibuat, cara 
ataupun mekanisme untuk menguatkuasakan satu-satu perkara itu, mesti dibuat. Di 
sini, berbangkit satu, dua, tiga perkara. 

Masalah yang pertama disebut dalam undang-undang ini sendiri, aturan dan 
kaedah-kaedah Mahkamah Rendah. lni akan diatasi oleh pindaan ini sendiri. Tetapi, 
persoalan yang masih berbangkit, dalam 1,500 kes yang telah direfer kepada tribunal, 
500 yang telah diselesaikan, tinggal lagi 1,000. Dalam yang 1,000 diselesaikan oleh 
tribunal itu, saya hendak bertanya, apakah substantive matters masih ada, masih wujud 
pertelingkahan di antara mereka ini. 

Kalau berlaku satu substantive matters undang-undang ini telah tidak 
berupaya untuk mengatasinya kerana ini adalah penguatkuasaan keputusan tribunal 
tetapi tribunal membuat kesalahan tidak ada mekanisme untuk membuat satu rayuan 
ataupun apa kepada pihak-pihak atasan lain. ltu yang pertama. 

Yang kedua dalam ini mengatakan (6C) walaupun mana-mana undang­
undang bertulis ataupun rukun undang-undang yang berlawanan Mahkamah Seksyen 
hendaklah mempunyai kuasa untuk menguatkuasakan apa-apa award yang dibuat oleh 
tribunal. Cukup jelas. Tetapi bagaimana kalau Mahkamah Seksyen itu sendiri tidak 
mempunyai bidang kuasa di bawah undang-undang lain yang memberi kuasa kepada 
Mahkamah Seksyen ada batasan-batasan dan had yang tertentu. Macam mana kalau 
had itu sendiri tidak ada, tidak cukup. Siapa pula yang mempunyai kuasa kerana di sini 
tidak mengatakan membenarkan mahkamah lain, diberi kepada Mahkamah Sesyen. 
Kalau Mahkamah Sesyen tidak mempunyai kuasa di bawah Judicial Act dan 
sebagainya, dengan sendiri mahkamah itu tekad di belakang tetapi di bidang kuasa di 
bawah ini tidak memberi kuasa kepada bidang mahkamah lain, Mahkamah Tinggi 
umpamanya. 

Jadi, saya minta penjelasan daripada Timbalan Menteri sebab saya baru 
terima surat ini tadi tidak baca undang-undang terlibat dan saya ingat undang-undang 
Tribunal Koperasi ini juga memberikan suatu perundangan kalau tidak makna masih 
ada dalam undang-undang dia lacuna dalam undang-undang ini ataupun jurang yang 
tidak ada diisi, vacuum, dengan izin. Bahawa keputusan tribunal itu adalah final. Kalau 
betul dia final barulah undang-undang ini mungkin telah diisi keseluruhannya. 

Jadi, Tuan Yang di-Pertua, saya berharap pihak kementerian apabila pada 
masa-masa yang akan datang bawalah kepada pihak AG draftman undang-undang ini. 
Kalau perkara macam ini berlaku tribunal ditubuhkan, undang-undang penguat kuasa 
mestilah dibuat dan persoalan ini batasan had dan sebagainya ini mesti dilihat 
bersama. 

Dan satu lagi, di sini telah juga memperuntukkan bahawa apabila keputusan 
tribunal itu dibuat dan had-had yang tertentu telah ditetapkan di bawah kaedah-kaedah 
Mahkamah Rendah ini. Jadi, di sini katakan tidak kisah benda itu sudah dibuat di sini 
apabila undang-undang ini dikuat kuasa dan had akan bermula pada masa undang­
undang ini dikuatkuasakan. Dan persoalannya apabila masalah substantive berlaku, 
perkara lain berlaku, di mana letaknya limitation undang-undang, di mana batasnya. Di 
mana bermula. Kerana dulu kita sudah ikat tangan orang, sekarang kita hendak buka 
semula. Di mana bermulanya batasan dan had untuk rayuan. lni persoalan yang amat 
relevan dengan undang-undang ini. 

Jadi, satu lagi Tuan Yang di-Pertua, soalan koperasi. Tadi Yang Berhormat 
bagi Tambun, Yang Berhormat bagi Batu Pahat banyak menyebut persoalan 
pergerakan koperasi di negara kita ini dan masalah-masalah koperasi ada sedikit 
sebanyak disebut oleh Yang Berhonnat bagi Tambun dan kita memang menerima baik 
anugerah-anugerah yang diberi kepada pemimpin koperasi yang telah diberi 
pengiktirafan oleh dunia tetapi nampak pada saya kalau koperasi-koperasi yang ada di 
Sarawak itu menjadi satu yardstick atau satu kayu pengukur, masih perlu banyak 
diperbuatkan. 



Sepatutnya, tidak berlaku kerana kalau kita lihat daripada segi undang-undang ini, di zaman Nabi memang betul, kalau satu pengisytiharan yang kata dalam Al-Quran, hadis dan sebagainya keluar, apa yang Nabi kata, semua orang ikut. Tetapi sekarang, bukan zaman Nabi lagi. Zaman orang tidak ikut kata. Jadi, kuasa mesti diberi kepada satu satu agensi untuk menguatkuasakan sesuatu benda. lni telah kita lihat. Saya harap pihak kerajaan melihat pada masa yang akan datang, apabila tribunal dibuat, cara ataupun mekanisme untuk menguatkuasakan satu-satu perkara itu, mesti dibuat. Di sini, berbangkit satu, dua, tiga perkara. Masalah yang pertama disebut dalam undang-undang ini sendiri, aturan dan kaedah-kaedah Mahkamah Rendah. lni akan diatasi oleh pindaan ini sendiri. Tetapi, persoalan yang masih berbangkit, dalam 1,500 kes yang telah direfer kepada tribunal, 500 yang telah diselesaikan, tinggal lagi 1,000. Dalam yang 1,000 diselesaikan oleh tribunal itu, saya hendak bertanya, apakah substantive matters masih ada, masih wujud pertelingkahan di antara mereka ini. Kalau berlaku satu substantive matters undang-undang ini telah tidak berupaya untuk mengatasinya kerana ini adalah penguatkuasaan keputusan tribunal tetapi tribunal membuat kesalahan tidak ada mekanisme untuk membuat satu rayuan ataupun apa kepada pihak-pihak atasan lain. ltu yang pertama. Yang kedua dalam ini mengatakan (6C) walaupun mana-mana undang undang bertulis ataupun rukun undang-undang yang berlawanan Mahkamah Seksyen hendaklah mempunyai kuasa untuk menguatkuasakan apa-apa award yang dibuat oleh tribunal. Cukup jelas. Tetapi bagaimana kalau Mahkamah Seksyen itu sendiri tidak mempunyai bidang kuasa di bawah undang-undang lain yang memberi kuasa kepada Mahkamah Seksyen ada batasan-batasan dan had yang tertentu. Macam mana kalau had itu sendiri tidak ada, tidak cukup. Siapa pula yang mempunyai kuasa kerana di sini tidak mengatakan membenarkan mahkamah lain, diberi kepada Mahkamah Sesyen. Kalau Mahkamah Sesyen tidak mempunyai kuasa di bawah Judicial Act dan sebagainya, dengan sendiri mahkamah itu tekad di belakang tetapi di bidang kuasa di bawah ini tidak memberi kuasa kepada bidang mahkamah lain, Mahkamah Tinggi umpamanya. Jadi, saya minta penjelasan daripada Timbalan Menteri sebab saya baru terima surat ini tadi tidak baca undang-undang terlibat dan saya ingat undang-undang Tribunal Koperasi ini juga memberikan suatu perundangan kalau tidak makna masih ada dalam undang-undang dia lacuna dalam undang-undang ini ataupun jurang yang tidak ada diisi, vacuum, dengan izin. Bahawa keputusan tribunal itu adalah final. Kalau betul dia final barulah undang-undang ini mungkin telah diisi keseluruhannya. Jadi, Tuan Yang di-Pertua, saya berharap pihak kementerian apabila pada masa-masa yang akan datang bawalah kepada pihak AG draftman undang-undang ini. Kalau perkara macam ini berlaku tribunal ditubuhkan, undang-undang penguat kuasa mestilah dibuat dan persoalan ini batasan had dan sebagainya ini mesti dilihat bersama. Dan satu lagi, di sini telah juga memperuntukkan bahawa apabila keputusan tribunal itu dibuat dan had-had yang tertentu telah ditetapkan di bawah kaedah-kaedah Mahkamah Rendah ini. Jadi, di sini katakan tidak kisah benda itu sudah dibuat di sini apabila undang-undang ini dikuat kuasa dan had akan bermula pada masa undang undang ini dikuatkuasakan. Dan persoalannya apabila masalah substantive berlaku, perkara lain berlaku, di mana letaknya limitation undang-undang, di mana batasnya. Di mana bermula. Kerana dulu kita sudah ikat tangan orang, sekarang kita hendak buka semula. Di mana bermulanya batasan dan had untuk rayuan. lni persoalan yang amat relevan dengan undang-undang ini. Jadi, satu lagi Tuan Yang di-Pertua, soalan koperasi. Tadi Yang Berhormat bagi Tambun, Yang Berhormat bagi Batu Pahat banyak menyebut persoalan pergerakan koperasi di negara kita ini dan masalah-masalah koperasi ada sedikit sebanyak disebut oleh Yang Berhonnat bagi Tambun dan kita memang menerima baik anugerah-anugerah yang diberi kepada pemimpin koperasi yang telah diberi pengiktirafan oleh dunia tetapi nampak pada saya kalau koperasi-koperasi yang ada di Sarawak itu menjadi satu yardstick atau satu kayu pengukur, masih perlu banyak diperbuatkan.