
DR.31.07.2017                                                        59                   

 
4.48 ptg. 

Menteri Sumber Asli dan Alam Sekitar [Dato Sri Dr. Haji Wan Junaidi 
Tuanku Jaafar]: Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Pertama, saya ingin hendak 
menjawab persoalan-persoalan yang secara umum ini. Saya juga menerima hakikat 
bahawa bukan semua orang faham dengan treaty, konvensyen dan protokol 
antarabangsa ini kerana ia amat kompleks dan amat payah hendak difahami secara 
sepintas lalu. Jadi saya perjelaskan soalan protokol ini dahululah ya.  

Apabila kita mengadakan mesyuarat iaitu the Rio Summit 1992 yang 
dibangkitkan oleh Yang Berhormat daripada mana tadi? Yang Berhormat Kelana Jaya, 
selepas itu berbangkit daripada mesyuarat itu berhubung dengan perkara yang dipanggil 
biodiversiti ini dan apabila biodiversiti ini dibangkitkan, ia mengeluarkan satu konvensyen 
dalam mesyuarat ini dan beberapa konvensyen. Multilateral perjanjian dilaksanakan 
selepas itu iaitu UNFCCC, Convention on Biodiversity dan juga CITES. Jadi tiga perkara 
yang berasingan menangani perkara-perkara yang berlainan dan di sini kita hanya 
membincangkan soalan Convention on Biodiversity yang berbangkit daripada 
perbincangan di Rio pada 1992.  

■1650 

 Selepas mengkaji dan melihat semua pengisian dalam Convention of 
Biodiversity itu, Malaysia menangani Convention of Biodiversity pada 1994. It takes us 
about a year plus sebelum kita menangani perkara itu. Selepas kita menangani 
Konvensyen Biodiversiti, masa itu konvensyen itu tidak mengkhususkan- masih banyak 
perkara-perkara yang tidak dikhususkan di bawah itu untuk penjagaan biodiversiti itu 
sendiri. Jadi, itu lah kenapa satu daripada protokol yang dikeluarkan iaitu Protokol 
Nagoya. Ini memakan masa perbincangan di bawah Konvensyen Biodiversiti itu, Nagoya 
Protocol, perbincangan antarabangsa untuk mendatangkan satu consensus selama 
enam tahun dan barulah Nagoya Protocol itu diluluskan, diterima oleh masyarakat dan 
kita selepas itu baru menangani dan ratify Nagoya Protocol.  

Kita boleh menangani tetapi kita tidak boleh ratify sebab syarat Nagoya Protocol 
itu ialah kita kena ada local law dahulu. Undang-undang ini, sebab Nagoya Protocol 
memberi akses kepada biodiversiti. Negara kita sebagai negara yang kaya dalam 
biodiversiti, kita tidak boleh membenarkan orang masuk ke hutan-hutan kita membuat 
penyelidikan, buat kajian dan sebagainya, boleh pattern kan harta benda kita. Jadi, dalam 
keadaan demikian itulah kenapa undang-undang ini perlu diwujudkan dahulu sebelum 
kita ratify Nagoya Protocol. Maknanya, orang belum boleh masuk ke hutan kita untuk 
buat kajian, itu maknanya. 

Walaupun kita dah party to the convention of CBD, dengan ringkas Convention 
of Biodiversity, tetapi kita belum ratify Nagoya Protocol. Protokol yang diwujud di bawah 
CBD untuk menangani isu-isu yang secara detail macam mana akses benefits sharing 
ini boleh dilaksanakan. Jadi, akses benefits sharing ini boleh dilaksanakan berlandaskan 
local law yang diluluskan oleh negara kita sendiri. Ini belum kita buat. Apabila kita telah 
menangani protokol ini, kita hendak buatkan undang-undang ini, lagi satu masalah yang 
besar kita hadapi. Masalahnya adalah undang-undang hutan, harta benda, resources ini 
bukan kepunyaan Federal. Ia kepunyaan negeri. Oleh sebab ia kepunyaan negeri, 
konsultasi awal memang telah kita buat . Undang-undang kita boleh rangka, undang-
undang ini unik. Undang-undang ABS ini, ia bukan dibuat di AG Chambers, dibuat di 
universiti oleh konsultan luar supaya kita hendak input yang adil, seadil-adilnya kepada 
semua pihak. 

Jadi, dalam keadaan demikian itulah memakan masa yang begitu panjang untuk 
kita mewujudkan undang-undang ini semenjak Protokol Nagoya itu diluluskan. Kita belum 
lagi boleh ratify. Hingga sekarang ini pun, daripada yang 160 lebih yang bersetuju dengan 
CBD itu, hanya 97 sahaja yang ratify Nagoya Protocol. Oleh sebab syarat Nagoya 
Protocol itu berkehendakan undang-undang local, municipal law has got to be enacted 
by the country’s Parliament sebelum kita boleh ratify. Sebabnya, bila orang masuk, itu 
ada syarat-syarat yang boleh ditetapkan. Undang-undang ini apabila dilaksanakan oleh 
pihak konsultan, selepas itu konsultasi dibuat secara terperinci. Tiap-tiap negeri sama 
ada negeri yang sekecil-kecil Perlis, kita sudah buat konsultasi, termasuklah Sarawak 
dan Sabah.  

Untuk makluman orang Sarawak dan orang Sabah, bahkan diiktirafkan oleh AG 
Negeri Sarawak, mengatakan this the most consulted undang-undang, dilulus di negara 
Malaysia. Undang-undang yang telah diterima orang negeri Sarawak. Akan tetapi dalam 
masa yang sama, oleh sebab keunikan negeri Sarawak dan Sabah dalam konteks 
penubuhan Malaysia, maka negeri Sarawak itu diasingkan, ada Yang Berhormat yang 
bertanya tadi. Diasingkan undang-undang ini secara menyeluruh, bila sudah diluluskan 



4.48 ptg. Menteri Sumber Asli dan Alam Sekitar [Dato Sri Dr. Haji Wan Junaidi Tuanku Jaafar]: Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Pertama, saya ingin hendak menjawab persoalan-persoalan yang secara umum ini. Saya juga menerima hakikat bahawa bukan semua orang faham dengan treaty, konvensyen dan protokol antarabangsa ini kerana ia amat kompleks dan amat payah hendak difahami secara sepintas lalu. Jadi saya perjelaskan soalan protokol ini dahululah ya. Apabila kita mengadakan mesyuarat iaitu the Rio Summit 1992 yang dibangkitkan oleh Yang Berhormat daripada mana tadi? Yang Berhormat Kelana Jaya, selepas itu berbangkit daripada mesyuarat itu berhubung dengan perkara yang dipanggil biodiversiti ini dan apabila biodiversiti ini dibangkitkan, ia mengeluarkan satu konvensyen dalam mesyuarat ini dan beberapa konvensyen. Multilateral perjanjian dilaksanakan selepas itu iaitu UNFCCC, Convention on Biodiversity dan juga CITES. Jadi tiga perkara yang berasingan menangani perkara-perkara yang berlainan dan di sini kita hanya membincangkan soalan Convention on Biodiversity yang berbangkit daripada perbincangan di Rio pada 1992. #1650. Selepas mengkaji dan melihat semua pengisian dalam Convention of Biodiversity itu, Malaysia menangani Convention of Biodiversity pada 1994. It takes us about a year plus sebelum kita menangani perkara itu. Selepas kita menangani Konvensyen Biodiversiti, masa itu konvensyen itu tidak mengkhususkan- masih banyak perkara-perkara yang tidak dikhususkan di bawah itu untuk penjagaan biodiversiti itu sendiri. Jadi, itu lah kenapa satu daripada protokol yang dikeluarkan iaitu Protokol Nagoya. Ini memakan masa perbincangan di bawah Konvensyen Biodiversiti itu, Nagoya Protocol, perbincangan antarabangsa untuk mendatangkan satu consensus selama enam tahun dan barulah Nagoya Protocol itu diluluskan, diterima oleh masyarakat dan kita selepas itu baru menangani dan ratify Nagoya Protocol. Kita boleh menangani tetapi kita tidak boleh ratify sebab syarat Nagoya Protocol itu ialah kita kena ada local law dahulu. Undang-undang ini, sebab Nagoya Protocol memberi akses kepada biodiversiti. Negara kita sebagai negara yang kaya dalam biodiversiti, kita tidak boleh membenarkan orang masuk ke hutan-hutan kita membuat penyelidikan, buat kajian dan sebagainya, boleh pattern kan harta benda kita. Jadi, dalam keadaan demikian itulah kenapa undang-undang ini perlu diwujudkan dahulu sebelum kita ratify Nagoya Protocol. Maknanya, orang belum boleh masuk ke hutan kita untuk buat kajian, itu maknanya. Walaupun kita dah party to the convention of CBD, dengan ringkas Convention of Biodiversity, tetapi kita belum ratify Nagoya Protocol. Protokol yang diwujud di bawah CBD untuk menangani isu-isu yang secara detail macam mana akses benefits sharing ini boleh dilaksanakan. Jadi, akses benefits sharing ini boleh dilaksanakan berlandaskan local law yang diluluskan oleh negara kita sendiri. Ini belum kita buat. Apabila kita telah menangani protokol ini, kita hendak buatkan undang-undang ini, lagi satu masalah yang besar kita hadapi. Masalahnya adalah undang-undang hutan, harta benda, resources ini bukan kepunyaan Federal. Ia kepunyaan negeri. Oleh sebab ia kepunyaan negeri, konsultasi awal memang telah kita buat . Undang-undang kita boleh rangka, undang- undang ini unik. Undang-undang ABS ini, ia bukan dibuat di AG Chambers, dibuat di universiti oleh konsultan luar supaya kita hendak input yang adil, seadil-adilnya kepada semua pihak. Jadi, dalam keadaan demikian itulah memakan masa yang begitu panjang untuk kita mewujudkan undang-undang ini semenjak Protokol Nagoya itu diluluskan. Kita belum lagi boleh ratify. Hingga sekarang ini pun, daripada yang 160 lebih yang bersetuju dengan CBD itu, hanya 97 sahaja yang ratify Nagoya Protocol. Oleh sebab syarat Nagoya Protocol itu berkehendakan undang-undang local, municipal law has got to be enacted by the country's Parliament sebelum kita boleh ratify. Sebabnya, bila orang masuk, itu ada syarat-syarat yang boleh ditetapkan. Undang-undang ini apabila dilaksanakan oleh pihak konsultan, selepas itu konsultasi dibuat secara terperinci. Tiap-tiap negeri sama ada negeri yang sekecil-kecil Perlis, kita sudah buat konsultasi, termasuklah Sarawak dan Sabah. Untuk makluman orang Sarawak dan orang Sabah, bahkan diiktirafkan oleh AG Negeri Sarawak, mengatakan this the most consulted undang-undang, dilulus di negara Malaysia. Undang-undang yang telah diterima orang negeri Sarawak. Akan tetapi dalam masa yang sama, oleh sebab keunikan negeri Sarawak dan Sabah dalam konteks penubuhan Malaysia, maka negeri Sarawak itu diasingkan, ada Yang Berhormat yang bertanya tadi. Diasingkan undang-undang ini secara menyeluruh, bila sudah diluluskan.