
DR.31.10.2017                                                        99                   

 
Ertinya, walau hanya empat laluan dibatalkan tolnya, ertinya, pembatalan tol ini 

masih munasabah, masih boleh dilakukan. Kenapa tidak lima, enam, tujuh ataupun lebih 
daripada itu? Mungkin ada yang menghujahkan pampasannya tinggi. Kerajaan terpaksa 
bayar, rakyat juga terpaksa bayar. Memang tetapi tentulah ada kaedah-kaedah seperti yang 
dibuat di empat tol ini, kita boleh buat. Akhirnya, kita akan  bebas tol, negara kita. Kita akan 
membina, sedang membina, 2,000 kilometer Lebuhraya Pan Borneo, tanpa tol, tanpa tol. 
Jumlah jarak itu Ahli Yang Berhormat sekalian, lebih panjang daripada keseluruhan 
gabungan lebuh raya bertol yang ada di Semenanjung yang sekitar 1,800 kilometer. Sana 
boleh tidak ada tol, kenapa kita tidak boleh fikirkan cara untuk menghapuskan tol-tol ini. 
Janganlah pula nanti kerajaan kata oleh kerana Semenanjung tol, orang Semenanjung 
marah, tol pula kena di Lebuhraya Pan Borneo. Tidak betul.  

Saya hendak kata, ikut Pan Borneo punya lebuh raya tidak ada tol supaya kita dapat 
kurangkan ataupun hapuskan tol di sini. Tentulah boleh. Bagaimana kita hendak membiayai 
pengambilalihan dan sebagainya, ini kita sudah sebut. Kalau kita boleh buat dengan empat 
tol, kita boleh buat lima, enam, tujuh, boleh sahaja.  

Datuk Joseph Salang anak Gandum [Julau]: [Bangun]   

Dr. Mohd. Hatta bin Md. Ramli [Kuala Krai]: Tunjukkan di mana ruang-ruang yang 
kita boleh buat melalui perjanjian-perjanjian konsesi yang selama ini kita tidak dapat 
perhatikan atau tidak dapat dimaklumkan. Masa... 

Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee]: Yang Berhormat 
Julau bangun. 

Dr. Mohd. Hatta bin Md. Ramli [Kuala Krai]: Masa tidak cukup. 

Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee]: Masa tidak cukup. 
Tidak bagi jalan. 

Dr. Mohd. Hatta bin Md. Ramli [Kuala Krai]: Jadi, untuk membolehkan kita 
maintain lebuh raya-lebuhraya ini, kita ada 1,800 kilometer, lebuh raya di Semenanjung 
termasuk ke Pantai Timur. Tentulah kita boleh memikirkan pembangunan-pembangunan 
bandar baru, kawasan perindustrian baru, pelabuhan darat ataupun kawasan-kawasan 
rekreasi yang dibangunkan secara bersungguh-sungguh untuk membolehkan kita mendapat 
income. Mungkin kawasan-kawasan ini menjadi pendapatan baru bagi PBT-PBT, majlis-
majlis bandar raya dan tentulah dengan pendapatan baru ini mereka boleh dibahagikan tugas 
atau tanggungjawab untuk menyelia lebuh raya-lebuh raya yang ada di kawasan mereka.  

Datuk Joseph Salang anak Gandum [Julau]: [Bangun]   

Dr. Mohd. Hatta bin Md. Ramli [Kuala Krai]: Saya rasa satu ini bukan satu perkara 
yang tidak dapat kita fikirkan dan boleh dilaksanakan dengan kadar yang segera. Jadi, kami 
di dalam Pakatan Harapan...  

Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee]: Yang Berhormat 
Julau bangun lagi Yang Berhormat.   

Dr. Mohd. Hatta bin Md. Ramli [Kuala Krai]: ...masih lagi mengekalkan cadangan 
supaya tol ini dihapuskan. Ya. 

Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee]: Yang Berhormat 
Julau bangun lagi. Hendak bagi? 

Dr. Mohd. Hatta bin Md. Ramli [Kuala Krai]: Yang Berhormat Julau, tidak 
sempatlah Yang Berhormat Julau. 

Datuk Joseph Salang anak Gandum [Julau]: [Bercakap tanpa menggunakan 
pembesar suara] 

Dr. Mohd. Hatta bin Md. Ramli [Kuala Krai]: Sedikit. Setengah minit, ya. Kawan 
lama. Ya, sila. 

Datuk Joseph Salang anak Gandum [Julau]: Terima kasih Tuan Yang di-Pertua 
dan terima kasih kepada Yang Berhormat Kuala Krai. Saya hendak tanya, siapakah yang 
dulunya membawa sistem tol ke Malaysia?  

Dr. Mohd. Hatta bin Md. Ramli [Kuala Krai]: Saya boleh jawab. Kerajaan Barisan 
Nasional.  



Ertinya, walau hanya empat laluan dibatalkan tolnya, ertinya, pembatalan tol ini. masih munasabah, masih boleh dilakukan. Kenapa tidak lima, enam, tujuh ataupun lebih daripada itu? Mungkin ada yang menghujahkan pampasannya tinggi. Kerajaan terpaksa bayar, rakyat juga terpaksa bayar. Memang tetapi tentulah ada kaedah-kaedah seperti yang dibuat di empat tol ini, kita boleh buat. Akhirnya, kita akan bebas tol, negara kita. Kita akan membina, sedang membina, 2,000 kilometer Lebuhraya Pan Borneo, tanpa tol, tanpa tol. Jumlah jarak itu Ahli Yang Berhormat sekalian, lebih panjang daripada keseluruhan gabungan lebuh raya bertol yang ada di Semenanjung yang sekitar 1,800 kilometer. Sana boleh tidak ada tol, kenapa kita tidak boleh fikirkan cara untuk menghapuskan tol-tol ini. Janganlah pula nanti kerajaan kata oleh kerana Semenanjung tol, orang Semenanjung marah, tol pula kena di Lebuhraya Pan Borneo. Tidak betul. Saya hendak kata, ikut Pan Borneo punya lebuh raya tidak ada tol supaya kita dapat kurangkan ataupun hapuskan tol di sini. Tentulah boleh. Bagaimana kita hendak membiayai pengambilalihan dan sebagainya, ini kita sudah sebut. Kalau kita boleh buat dengan empat tol, kita boleh buat lima, enam, tujuh, boleh sahaja. Datuk Joseph Salang anak Gandum [Julau]: [Bangun]. Dr. Mohd. Hatta bin Md. Ramli [Kuala Krai]: Tunjukkan di mana ruang-ruang yang kita boleh buat melalui perjanjian-perjanjian konsesi yang selama ini kita tidak dapat perhatikan atau tidak dapat dimaklumkan. Masa... Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee]: Yang Berhormat Julau bangun. Dr. Mohd. Hatta bin Md. Ramli [Kuala Krai]: Masa tidak cukup. Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee]: Masa tidak cukup. Tidak bagi jalan. Dr. Mohd. Hatta bin Md. Ramli [Kuala Krai]: Jadi, untuk membolehkan kita maintain lebuh raya-lebuhraya ini, kita ada 1,800 kilometer, lebuh raya di Semenanjung termasuk ke Pantai Timur. Tentulah kita boleh memikirkan pembangunan-pembangunan bandar baru, kawasan perindustrian baru, pelabuhan darat ataupun kawasan-kawasan rekreasi yang dibangunkan secara bersungguh-sungguh untuk membolehkan kita mendapat income. Mungkin kawasan-kawasan ini menjadi pendapatan baru bagi PBT-PBT, majlis- majlis bandar raya dan tentulah dengan pendapatan baru ini mereka boleh dibahagikan tugas atau tanggungjawab untuk menyelia lebuh raya-lebuh raya yang ada di kawasan mereka. Datuk Joseph Salang anak Gandum [Julau]: [Bangun]. Dr. Mohd. Hatta bin Md. Ramli [Kuala Krai]: Saya rasa satu ini bukan satu perkara yang tidak dapat kita fikirkan dan boleh dilaksanakan dengan kadar yang segera. Jadi, kami di dalam Pakatan Harapan... Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee]: Yang Berhormat Julau bangun lagi Yang Berhormat. Dr. Mohd. Hatta bin Md. Ramli [Kuala Krai]: ...masih lagi mengekalkan cadangan supaya tol ini dihapuskan. Ya. Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee]: Yang Berhormat Julau bangun lagi. Hendak bagi?. Dr. Mohd. Hatta bin Md. Ramli [Kuala Krai]: Yang Berhormat Julau, tidak sempatlah Yang Berhormat Julau. Datuk Joseph Salang anak Gandum [Julau]: [Bercakap tanpa menggunakan pembesar suara]. Dr. Mohd. Hatta bin Md. Ramli [Kuala Krai]: Sedikit. Setengah minit, ya. Kawan lama. Ya, sila. Datuk Joseph Salang anak Gandum [Julau]: Terima kasih Tuan Yang di-Pertua dan terima kasih kepada Yang Berhormat Kuala Krai. Saya hendak tanya, siapakah yang dulunya membawa sistem tol ke Malaysia?. Dr. Mohd. Hatta bin Md. Ramli [Kuala Krai]: Saya boleh jawab. Kerajaan Barisan Nasional.