
60                                       DR.31.07.2017                                                                      

 
nanti, insya-Allah dan apabila digazet nanti, undang-undang ini akan terlaksana di 
Semenanjung sahaja. Akan tetapi oleh keunikan negeri Sarawak dan Sabah itu sendiri, 
maka ada satu peranan khas bahawa selepas undang-undang diluluskan, ia tidak boleh 
dilaksanakan secara automatik, ia kena berbincang lagi dengan orang negeri Sarawak 
dan negeri Sabah.  

Sebab-sebabnya negeri itu unik dan yang keduanya, mereka mempunyai 
undang-undang sendiri di negeri Sabah dan Sarawak. Undang-undang negeri Sarawak, 
khususnya saya dimaklumkan juga oleh pihak penggubal undang-undang ini, 
distreamlined dengan undang-undang ini sebelum dibawa ke Sarawak. 
Diharmonizedkan, maknanya undang-undang didraf bersama undang-undang negeri 
Sarawak itu didraf. Bila didraf, diharmonized undang-undang itu, baru undang-undang 
Sarawak dipercepatkan, sebab ia tidak perlu dikonsultasi dengan sesiapa pun. Akan 
tetapi undang-undang Federal, ia perlu ada konsultasi tiap-tiap negeri, that takes a long 
time, dengan izin Yang di-Pertua. Jadi, saya berharap semua pihak mengetahui bahawa 
sudah disetujui, bahawa tidak ada kuasa negeri yang diambil dari sudut pelaksanaan. 
Oleh sebab kita mengetahui bahawa undang-undang ini ialah untuk kepentingan biologi 
biodiversiti itu sendiri di negeri masing-masing.  

Tuan Ignatius Dorell Leiking [Penampang]: [Bangun] 

Dato Sri Dr. Haji Wan Junaidi Tuanku Jaafar: Itulah kenapa struktur undang-
undang itu... tunggu Yang Berhormat ya.  ...struktur undang-undang itu kita adakan 
national competent authority yang hanya sebagai penyelaras. Oleh sebab di bawah 
Perlembagaan kita, only the Federal can enter into a treaty dan protokol antarabangsa, 
not a state, not mana-mana kawasan. 

Jadi, itu kenapa kita menyelaras dan tidak lesen sebagaimana yang disebut oleh 
Yang Berhormat daripada Setiu, memang betul. Itulah kenapanya lesen, permit dan 
sebagainya semua diletak kepada competent authority, that is the state. Dalam konsultasi 
itu berkemungkinan pihak penggubal undang-undang telah dimaklumkan this is our 
competent authority untuk on behalf of Sarawak. On behalf of Perlis, Johor dan 
sebagainya. Saya juga mengetahui sebagai orang yang dalam kerajaan, sebelum mana-
mana perkara, EPU kah, apa badan di negeri-negeri itu hendak meluluskan satu-satu 
perkara, saya cukup yakin ia dibawa ke Kabinet negeri dahulu. Maknanya, dilulus oleh 
pihak kerajaan negeri itu dulu sebelum perkara-perkara itu diterima pakai oleh pihak 
negeri ataupun pemberi nama ini kepada pihak penggubal undang-undang ini.  

Jadi Yang di-Pertua, saya tidak lupa kepada bahawa suara-suara yang 
mengatakan devolution of power yang disebut oleh Yang Berhormat Bandar Kuching. 
Saya pun tidak suka juga perkara ini dipolitikkan kerana untuk menjaga kepentingan 
bersama. Tujuannya kita sudah ada treaty dan konvensyen, hanya Federal yang punya 
kuasa untuk treaty dan konvensyen dan negeri tidak selamat daripada ini. Negeri tidak 
boleh dapat apa-apa benefit daripada konvensyen sedemikian ini kalau tidak ada Federal 
punya authority. Itu lah kenapa Federal perlu memainkan peranan sebagai penyelaras. 
Itulah kenapa negeri tidak boleh keluarkan terus bulat-bulat begitu sahaja dengan 
sendirinya, as if the negeri is not part of Malaysia. 

Dato’ Ngeh Koo Ham [Beruas]: Minta penjelasan. 

Dato Sri Dr. Haji Wan Junaidi Tuanku Jaafar: For so long as any state is still 
part of Malaysia, it has to be decided together. 

Tuan Ignatius Dorell Leiking [Penampang]: Then, what is the point of 
devolution of power? 

Dato’ Ngeh Koo Ham [Beruas]: [Bangun] 

Dato Sri Dr. Haji Wan Junaidi Tuanku Jaafar: Okey, okey, okey. Tunggu 
sekejap. Okey, Yang Berhormat. [Menunjuk ke arah yang Berhormat Kelana Jaya] 

Tuan Wong Chen [Kelana Jaya]: Saya dulu sebab soalan saya. Terima kasih 
Yang di-Pertua. Menteri, just for the record. Kalau kita hendak kira dari Nagoya Protocol, 
itu 2010. Maknanya, kementerian Menteri sudah tujuh tahun bertungkus-lumus untuk 
berbincang, negotiate dengan negeri-negeri yang lain. Adakah ini benar ataupun 
sebenarnya negotiation dua tiga tahun sahaja? Ini isu yang penting sebab Menteri kata 
ini isu yang paling penting untuk kita, untuk kementerian Menteri. Why so slow? It is still 
very slow. But, point yang saya bagi bukannya isu tentang jangka masa itu, point yang 
saya hendak tanya kepada Menteri ialah berapakah negara-negara lain yang telah 
menggubal ataupun membuat pindaan undang-undang mereka untuk adopt biodiversity 
ini?  



nanti, insya-Allah dan apabila digazet nanti, undang-undang ini akan terlaksana di Semenanjung sahaja. Akan tetapi oleh keunikan negeri Sarawak dan Sabah itu sendiri, maka ada satu peranan khas bahawa selepas undang-undang diluluskan, ia tidak boleh dilaksanakan secara automatik, ia kena berbincang lagi dengan orang negeri Sarawak dan negeri Sabah. Sebab-sebabnya negeri itu unik dan yang keduanya, mereka mempunyai undang-undang sendiri di negeri Sabah dan Sarawak. Undang-undang negeri Sarawak, khususnya saya dimaklumkan juga oleh pihak penggubal undang-undang ini, distreamlined dengan undang-undang ini sebelum dibawa ke Sarawak. Diharmonizedkan, maknanya undang-undang didraf bersama undang-undang negeri Sarawak itu didraf. Bila didraf, diharmonized undang-undang itu, baru undang-undang Sarawak dipercepatkan, sebab ia tidak perlu dikonsultasi dengan sesiapa pun. Akan tetapi undang-undang Federal, ia perlu ada konsultasi tiap-tiap negeri, that takes a long time, dengan izin Yang di-Pertua. Jadi, saya berharap semua pihak mengetahui bahawa sudah disetujui, bahawa tidak ada kuasa negeri yang diambil dari sudut pelaksanaan. Oleh sebab kita mengetahui bahawa undang-undang ini ialah untuk kepentingan biologi biodiversiti itu sendiri di negeri masing-masing. Tuan Ignatius Dorell Leiking [Penampang]: [Bangun]. Dato Sri Dr. Haji Wan Junaidi Tuanku Jaafar: Itulah kenapa struktur undang- undang itu... tunggu Yang Berhormat ya. ...struktur undang-undang itu kita adakan national competent authority yang hanya sebagai penyelaras. Oleh sebab di bawah Perlembagaan kita, only the Federal can enter into a treaty dan protokol antarabangsa, not a state, not mana-mana kawasan. Jadi, itu kenapa kita menyelaras dan tidak lesen sebagaimana yang disebut oleh Yang Berhormat daripada Setiu, memang betul. Itulah kenapanya lesen, permit dan sebagainya semua diletak kepada competent authority, that is the state. Dalam konsultasi itu berkemungkinan pihak penggubal undang-undang telah dimaklumkan this is our competent authority untuk on behalf of Sarawak. On behalf of Perlis, Johor dan sebagainya. Saya juga mengetahui sebagai orang yang dalam kerajaan, sebelum mana- mana perkara, EPU kah, apa badan di negeri-negeri itu hendak meluluskan satu-satu perkara, saya cukup yakin ia dibawa ke Kabinet negeri dahulu. Maknanya, dilulus oleh pihak kerajaan negeri itu dulu sebelum perkara-perkara itu diterima pakai oleh pihak negeri ataupun pemberi nama ini kepada pihak penggubal undang-undang ini. Jadi Yang di-Pertua, saya tidak lupa kepada bahawa suara-suara yang mengatakan devolution of power yang disebut oleh Yang Berhormat Bandar Kuching. Saya pun tidak suka juga perkara ini dipolitikkan kerana untuk menjaga kepentingan bersama. Tujuannya kita sudah ada treaty dan konvensyen, hanya Federal yang punya kuasa untuk treaty dan konvensyen dan negeri tidak selamat daripada ini. Negeri tidak boleh dapat apa-apa benefit daripada konvensyen sedemikian ini kalau tidak ada Federal punya authority. Itu lah kenapa Federal perlu memainkan peranan sebagai penyelaras. Itulah kenapa negeri tidak boleh keluarkan terus bulat-bulat begitu sahaja dengan sendirinya, as if the negeri is not part of Malaysia. Dato' Ngeh Koo Ham [Beruas]: Minta penjelasan. Dato Sri Dr. Haji Wan Junaidi Tuanku Jaafar: For so long as any state is still part of Malaysia, it has to be decided together. Tuan Ignatius Dorell Leiking [Penampang]: Then, what is the point of devolution of power?. Dato' Ngeh Koo Ham [Beruas]: [Bangun]. Dato Sri Dr. Haji Wan Junaidi Tuanku Jaafar: Okey, okey, okey. Tunggu sekejap. Okey, Yang Berhormat. [Menunjuk ke arah yang Berhormat Kelana Jaya]. Tuan Wong Chen [Kelana Jaya]: Saya dulu sebab soalan saya. Terima kasih Yang di-Pertua. Menteri, just for the record. Kalau kita hendak kira dari Nagoya Protocol, itu 2010. Maknanya, kementerian Menteri sudah tujuh tahun bertungkus-lumus untuk berbincang, negotiate dengan negeri-negeri yang lain. Adakah ini benar ataupun sebenarnya negotiation dua tiga tahun sahaja? Ini isu yang penting sebab Menteri kata ini isu yang paling penting untuk kita, untuk kementerian Menteri. Why so slow? It is still very slow. But, point yang saya bagi bukannya isu tentang jangka masa itu, point yang saya hendak tanya kepada Menteri ialah berapakah negara-negara lain yang telah menggubal ataupun membuat pindaan undang-undang mereka untuk adopt biodiversity ini?.