
DR.30.03.2017                                                        21                   

 

RANG UNDANG-UNDANG 

 
RANG UNDANG-UNDANG MAHKAMAH 

(KAEDAH-KAEDAH PEMULAAN TINDAKAN SIVIL) 2016 

 

Bacaan Kali Kedua dan Ketiga 

 

12.03 tgh. 

 Timbalan Menteri di Jabatan Perdana Menteri [Dato’ Razali bin Ibrahim]:  
Tuan Yang di-Pertua, saya mohon mencadangkan iaitu bahawa Rang Undang-undang 
Mahkamah (Kaedah-kaedah Pemulaan Tindakan Sivil) 2016 dibacakan kali yang kedua 
sekarang.   

 Tuan Yang di-Pertua, seperti Ahli-ahli Yang Berhormat sedia maklum, sebelum 
Kaedah-kaedah Mahkamah 2012 digubal, prosiding tindakan sivil di mahkamah 
ditetapkan di bawah Kaedah-kaedah Mahkamah Tinggi 1980 dan Kaedah-kaedah 
Mahkamah Rendah 1980. Di bawah kedua-dua kaedah-kaedah mahkamah tersebut, 
sesuatu tindakan sivil dimulakan dengan empat cara permulaan prosiding atau, dengan 
izin, modes of commencement iaitu melalui writ, saman pemula atau originating summon, 
usul pemula atau originating motion dan petisyen.  

 Walau bagaimanapun setelah berkuat kuasanya Kaedah-kaedah Mahkamah 
2012 (KKM 2012) pada 1 Ogos 2012, tatacara permulaan prosiding sivil di Mahkamah 
Rendah dan Mahkamah Tinggi telah digabungkan kepada dua cara sahaja iaitu saman 
pemula yakni originating summon atau writ. 

 

 [Timbalan Yang di-Pertua (Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee) mempengerusikan 
Mesyuarat] 

    

Walaupun KKM 2012 telah menetapkan cara permulaan prosiding sivil melalui 
saman pemula atau writ tetapi masih terdapat beberapa undang-undang spesifik yang 
menetapkan cara permulaan prosiding sivil dimulakan selain daripada saman pemula 
atau writ. Sebagai  contoh, Akta Kebankrapan 1967 dan Akta Kesalahan Pilihan Raya 
1954 telah menetapkan cara permulaan prosiding sivil adalah melalui petisyen serta Akta 
Pengambilan Tanah 1960 melalui permohonan bertulis menggunakan Borang N di 
bawah seksyen 38(1) akta tersebut. Manakala Akta Profesion Undang-undang 1976 
menetapkan prosiding rayuan bagi perintah muktamad atau keputusan Lembaga 
Tatatertib adalah dimulakan dengan usul pemula.  

 Tuan Yang di-Pertua, Rang Undang-undang Mahkamah (Kaedah-kaedah 
Pemulaan Tindakan Sivil) 2016 adalah satu akta baru yang digubal bertujuan untuk 
menyeragamkan kaedah-kaedah pemulaan bagi tindakan sivil di mahkamah, termasuk 
bagi kes yang masih berjalan dan yang masih belum selesai. Rang undang-undang ini 
turut digubal bertujuan untuk mengurangkan kesilapan pemfailan, cara pemulaan 
prosiding pihak pemula dalam tindakan sivil di mahkamah. Ini kerana kesilapan yang 
berlaku adalah satu kesilapan yang fatal kerana kesilapan tersebut boleh menyebabkan 
sesuatu kes itu dibuang oleh mahkamah, sekali gus menyebabkan kerugian kepada 
pihak-pihak dalam tindakan memandangkan ia melibatkan kos dan masa pihak-pihak 
tersebut, termasuklah kepada pihak mahkamah.   

 Dengan adanya rang undang-undang ini mana-mana tindakan sivil yang belum 
selesai di mahkamah yang menggunakan kaedah pemulaan selain writ dan saman 
pemula sebelum berkuat kuasanya rang undang-undang ini dan tidak dikecualikan dalam 
Lampiran C KKM 2012, maka tindakan sivil tersebut adalah disifatkan atau dianggap 
telah dimulakan melalui saman pemula atau writ. Sebagai  contoh, Akta Kesahtarafan 
1961, Akta Probet dan Pentadbiran 1959 dan Akta Harta Pusaka Kecil 1955 yang 
sekarang ini menggunakan kaedah pemulaan melalui petisyen. 

 Oleh yang demikian, selepas berkuat kuasanya rang undang-undang ini, maka 
semua tindakan sivil di mahkamah di bawah mana-mana undang-undang bertulis adalah 
diseragamkan dengan menggunakan cara prosiding pemulaan iaitu saman pemula atau 
writ melainkan jika akta atau ordinan memberi pengecualian dan pengecualian tersebut 
dimasukkan dalam Lampiran ‘C’ KKM 2012. Tuan Yang di-Pertua, sesi engagement di 
antara Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan dengan semua kementerian, 



RANG UNDANG-UNDANG. RANG UNDANG-UNDANG MAHKAMAH (KAEDAH-KAEDAH PEMULAAN TINDAKAN SIVIL) 2016. Bacaan Kali Kedua dan Ketiga. 12.03 tgh. Timbalan Menteri di Jabatan Perdana Menteri [Dato' Razali bin Ibrahim]: Tuan Yang di-Pertua, saya mohon mencadangkan iaitu bahawa Rang Undang-undang Mahkamah (Kaedah-kaedah Pemulaan Tindakan Sivil) 2016 dibacakan kali yang kedua sekarang. Tuan Yang di-Pertua, seperti Ahli-ahli Yang Berhormat sedia maklum, sebelum Kaedah-kaedah Mahkamah 2012 digubal, prosiding tindakan sivil di mahkamah ditetapkan di bawah Kaedah-kaedah Mahkamah Tinggi 1980 dan Kaedah-kaedah Mahkamah Rendah 1980. Di bawah kedua-dua kaedah-kaedah mahkamah tersebut, sesuatu tindakan sivil dimulakan dengan empat cara permulaan prosiding atau, dengan izin, modes of commencement iaitu melalui writ, saman pemula atau originating summon, usul pemula atau originating motion dan petisyen. Walau bagaimanapun setelah berkuat kuasanya Kaedah-kaedah Mahkamah 2012 (KKM 2012) pada 1 Ogos 2012, tatacara permulaan prosiding sivil di Mahkamah Rendah dan Mahkamah Tinggi telah digabungkan kepada dua cara sahaja iaitu saman pemula yakni originating summon atau writ. [Timbalan Yang di-Pertua (Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee) mempengerusikan Mesyuarat] Walaupun KKM 2012 telah menetapkan cara permulaan prosiding sivil melalui saman pemula atau writ tetapi masih terdapat beberapa undang-undang spesifik yang menetapkan cara permulaan prosiding sivil dimulakan selain daripada saman pemula atau writ. Sebagai contoh, Akta Kebankrapan 1967 dan Akta Kesalahan Pilihan Raya 1954 telah menetapkan cara permulaan prosiding sivil adalah melalui petisyen serta Akta Pengambilan Tanah 1960 melalui permohonan bertulis menggunakan Borang N di bawah seksyen 38(1) akta tersebut. Manakala Akta Profesion Undang-undang 1976 menetapkan prosiding rayuan bagi perintah muktamad atau keputusan Lembaga Tatatertib adalah dimulakan dengan usul pemula. Tuan Yang di-Pertua, Rang Undang-undang Mahkamah (Kaedah-kaedah Pemulaan Tindakan Sivil) 2016 adalah satu akta baru yang digubal bertujuan untuk menyeragamkan kaedah-kaedah pemulaan bagi tindakan sivil di mahkamah, termasuk bagi kes yang masih berjalan dan yang masih belum selesai. Rang undang-undang ini turut digubal bertujuan untuk mengurangkan kesilapan pemfailan, cara pemulaan prosiding pihak pemula dalam tindakan sivil di mahkamah. Ini kerana kesilapan yang berlaku adalah satu kesilapan yang fatal kerana kesilapan tersebut boleh menyebabkan sesuatu kes itu dibuang oleh mahkamah, sekali gus menyebabkan kerugian kepada pihak-pihak dalam tindakan memandangkan ia melibatkan kos dan masa pihak-pihak tersebut, termasuklah kepada pihak mahkamah. Dengan adanya rang undang-undang ini mana-mana tindakan sivil yang belum selesai di mahkamah yang menggunakan kaedah pemulaan selain writ dan saman pemula sebelum berkuat kuasanya rang undang-undang ini dan tidak dikecualikan dalam Lampiran C KKM 2012, maka tindakan sivil tersebut adalah disifatkan atau dianggap telah dimulakan melalui saman pemula atau writ. Sebagai contoh, Akta Kesahtarafan 1961, Akta Probet dan Pentadbiran 1959 dan Akta Harta Pusaka Kecil 1955 yang sekarang ini menggunakan kaedah pemulaan melalui petisyen. Oleh yang demikian, selepas berkuat kuasanya rang undang-undang ini, maka semua tindakan sivil di mahkamah di bawah mana-mana undang-undang bertulis adalah diseragamkan dengan menggunakan cara prosiding pemulaan iaitu saman pemula atau writ melainkan jika akta atau ordinan memberi pengecualian dan pengecualian tersebut dimasukkan dalam Lampiran 'C' KKM 2012. Tuan Yang di-Pertua, sesi engagement di antara Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan dengan semua kementerian,