
DR 30.10.2012 89 

 
Oleh itu, jika kita bandingkan kapasiti pengagihan sistem SYABAS, kita masih ada 

reserve air sebanyak 1.2 peratus. Baik, kementerian akan berhujah bahawa 1.2 peratus ini 
adalah terlalu marginal.  

Walau bagaimanapun, jika kita bandingkan dengan potensi pengeluaran oleh 34 
loji rawatan air, rizab bekalan air adalah sebanyak 10.2 peratus iaitu 4,832 juta liter sehari 
keupayaan pengeluaran, ditolak dengan 4,384 juta liter sehari iaitu permintaan, maka kita 
ada reserve sebanyak 10.2 peratus. Ini bermakna dakwaan bahawa Selangor sedang 
menghadapi krisis kekurangan air adalah kenyataan yang boleh mengelirukan. Kita 
mempunyai rizab sebanyak 10.2 peratus dan kita tahu masalah di peringkat pengagihan 
yang perlu diberikan perhatian supaya air yang berupaya dikeluarkan oleh 34 loji rawatan 
air itu dapat sampai terus kepada pengguna.   

Sudah tentulah isu yang besar di sini ialah soal air yang tidak, ataupun non-
revenue water. Saya ada statistik di sini. Rakyat perlu tahu bahawa jumlah penggunaan 
sebenar air di negeri Selangor adalah sebanyak 2,957 juta liter sehari. Ini bermakna 
terdapat kadar air tidak berhasil sebanyak 32.6 peratus NRW. Saya telah nyatakan tadi 
permintaan ada 4,384 juta liter sehari, tetapi penggunaan sebenar air hanya 2,957 juta liter 
sehari. Ada perbezaan di situ sebanyak 32.6 peratus ataupun 1,427 juta liter sehari.  
Sedangkan kapasiti pengeluaran untuk loji rawatan air di Langat hanyalah 1,130 juta liter 
sehari. Rizab ataupun NRW yang kita ada jauh lebih tinggi daripada kapasiti pengeluaran 
oleh Langat 2.   

Maka bagi saya yang penting di sini, seperti yang terkandung dalam perjanjian 
konsesi oleh Kerajaan Pusat dengan syarikat sebelum ini, salah satu syaratnya ialah mesti 
menurunkan kadar NRW daripada 32.6 peratus kepada sekurang-kurannya 15 peratus 
hingga 20 peratus. Walaupun saya faham NRW ini tidak boleh diturunkan sehingga kadar 0 
peratus, tetapi mesti ada kesungguhan dan komitmen untuk menurunkan kepada 20 
peratus ataupun 15 peratus. Kalau ini berlaku Tuan Pengerusi, kita dapat selamatkan di 
antara 15 peratus hingga 20 peratus, tambahan pula rizab yang saya sebutkan tadi kita ada 
10 peratus, maka tidak akan berlaku krisis air di negeri Selangor dan tidak ada keperluan 
mendesak untuk menggesa kerajaan negeri untuk meluluskan pembinaan Langat 2 pada 
ketika ini.  

Saya tidak menolak kemungkinan ada keperluan untuk pembinaan Langat 2, tetapi 
bukan pada hari ini, bukan pada saat ini kerana pada ketika dan saat ini Kerajaan Negeri 
Selangor mampu menguruskan industri air ini dengan lebih baik dan bertanggungjawab 
berbanding dengan Kerajaan Pusat dan syarikat-syarikat kroninya. Saya berharap Kerajaan 
Pusat segera terikat dengan WASIA, patuh kepada undang-undang, jangan main politik, 
jangan hukum rakyat Selangor dan mesti bersetuju dengan Kerajaan Negeri Selangor untuk 
memuktamadkan penstrukturan air ini dengan segera. Terima kasih Tuan Pengerusi. 

Tuan Pengerusi [Datuk Ronald Kiandee]: Yang Berhormat Lipis. 

 

6.37 ptg. 

Dato' Dr. Mohamad Shahrum Osman [Lipis]:  Terima kasih Tuan Pengerusi. Di 
bawah B.29 dan P.29 Kementerian Tenaga, Teknologi Hijau dan Air, saya ingin berbahas 
mengenai Butiran 010300 – Teknologi Hijau dan Air. Saya ingin mengambil kesempatan di 
peringkat jawatankuasa ini untuk melihat berhubung kawasan tadahan air di empangan-
empangan di Wilayah Persekutuan dan juga di Selangor.   

Umum mengetahui isu kawasan tadahan air kini sedang menjadi topik utama di 
dada-dada akhbar di mana keadaan empangan di sekitar Lembah Klang dan Selangor yang 
semakin susut paras airnya dan menuju ke arah keadaan kering kontang yang telah 
meresahkan rakyat jelata. Bukan sahaja rakyat jelata, malah tinjauan telah dilakukan oleh 
pelbagai lapisan masyarakat termasuk pihak media, NGO, pakar-pakar air dan Timbalan 
Perdana Menteri sendiri telah turun ke Empangan Sungai Selangor baru-baru ini dan 
mengesahkan bawah memang benar kawasan tadahan air kita sedang mengalami 
kekeringan dan bakal berhadapan krisis air tidak lama lagi.   

Baru-baru ini juga pelbagai pendapat mengenai senario yang berlaku telah 
dilontarkan oleh cendekiawan-cendekiawan yang arif dalam bidang kejuruteraan air dari 
universiti-universiti tempatan mahupun luar negara.  



Oleh itu, jika kita bandingkan kapasiti pengagihan sistem SYABAS, kita masih ada reserve air sebanyak 1.2 peratus. Baik, kementerian akan berhujah bahawa 1.2 peratus ini adalah terlalu marginal. Walau bagaimanapun, jika kita bandingkan dengan potensi pengeluaran oleh 34 loji rawatan air, rizab bekalan air adalah sebanyak 10.2 peratus iaitu 4,832 juta liter sehari keupayaan pengeluaran, ditolak dengan 4,384 juta liter sehari iaitu permintaan, maka kita ada reserve sebanyak 10.2 peratus. Ini bermakna dakwaan bahawa Selangor sedang menghadapi krisis kekurangan air adalah kenyataan yang boleh mengelirukan. Kita mempunyai rizab sebanyak 10.2 peratus dan kita tahu masalah di peringkat pengagihan yang perlu diberikan perhatian supaya air yang berupaya dikeluarkan oleh 34 loji rawatan air itu dapat sampai terus kepada pengguna. Sudah tentulah isu yang besar di sini ialah soal air yang tidak, ataupun non- revenue water. Saya ada statistik di sini. Rakyat perlu tahu bahawa jumlah penggunaan sebenar air di negeri Selangor adalah sebanyak 2,957 juta liter sehari. Ini bermakna terdapat kadar air tidak berhasil sebanyak 32.6 peratus NRW. Saya telah nyatakan tadi permintaan ada 4,384 juta liter sehari, tetapi penggunaan sebenar air hanya 2,957 juta liter sehari. Ada perbezaan di situ sebanyak 32.6 peratus ataupun 1,427 juta liter sehari. Sedangkan kapasiti pengeluaran untuk loji rawatan air di Langat hanyalah 1,130 juta liter sehari. Rizab ataupun NRW yang kita ada jauh lebih tinggi daripada kapasiti pengeluaran oleh Langat 2. Maka bagi saya yang penting di sini, seperti yang terkandung dalam perjanjian konsesi oleh Kerajaan Pusat dengan syarikat sebelum ini, salah satu syaratnya ialah mesti menurunkan kadar NRW daripada 32.6 peratus kepada sekurang-kurannya 15 peratus hingga 20 peratus. Walaupun saya faham NRW ini tidak boleh diturunkan sehingga kadar 0 peratus, tetapi mesti ada kesungguhan dan komitmen untuk menurunkan kepada 20 peratus ataupun 15 peratus. Kalau ini berlaku Tuan Pengerusi, kita dapat selamatkan di antara 15 peratus hingga 20 peratus, tambahan pula rizab yang saya sebutkan tadi kita ada 10 peratus, maka tidak akan berlaku krisis air di negeri Selangor dan tidak ada keperluan mendesak untuk menggesa kerajaan negeri untuk meluluskan pembinaan Langat 2 pada ketika ini. Saya tidak menolak kemungkinan ada keperluan untuk pembinaan Langat 2, tetapi bukan pada hari ini, bukan pada saat ini kerana pada ketika dan saat ini Kerajaan Negeri Selangor mampu menguruskan industri air ini dengan lebih baik dan bertanggungjawab berbanding dengan Kerajaan Pusat dan syarikat-syarikat kroninya. Saya berharap Kerajaan Pusat segera terikat dengan WASIA, patuh kepada undang-undang, jangan main politik, jangan hukum rakyat Selangor dan mesti bersetuju dengan Kerajaan Negeri Selangor untuk memuktamadkan penstrukturan air ini dengan segera. Terima kasih Tuan Pengerusi. Tuan Pengerusi [Datuk Ronald Kiandee]: Yang Berhormat Lipis. 6.37 ptg. Dato' Dr. Mohamad Shahrum Osman [Lipis]: Terima kasih Tuan Pengerusi. Di bawah B.29 dan P.29 Kementerian Tenaga, Teknologi Hijau dan Air, saya ingin berbahas mengenai Butiran 010300- Teknologi Hijau dan Air. Saya ingin mengambil kesempatan di peringkat jawatankuasa ini untuk melihat berhubung kawasan tadahan air di empangan- empangan di Wilayah Persekutuan dan juga di Selangor. Umum mengetahui isu kawasan tadahan air kini sedang menjadi topik utama di dada-dada akhbar di mana keadaan empangan di sekitar Lembah Klang dan Selangor yang semakin susut paras airnya dan menuju ke arah keadaan kering kontang yang telah meresahkan rakyat jelata. Bukan sahaja rakyat jelata, malah tinjauan telah dilakukan oleh pelbagai lapisan masyarakat termasuk pihak media, NGO, pakar-pakar air dan Timbalan Perdana Menteri sendiri telah turun ke Empangan Sungai Selangor baru-baru ini dan mengesahkan bawah memang benar kawasan tadahan air kita sedang mengalami kekeringan dan bakal berhadapan krisis air tidak lama lagi. Baru-baru ini juga pelbagai pendapat mengenai senario yang berlaku telah dilontarkan oleh cendekiawan-cendekiawan yang arif dalam bidang kejuruteraan air dari universiti-universiti tempatan mahupun luar negara.