
DR.30.11.2020 49 

  
sebagaimana yang kita maklum bahawa perkara ini adalah peruntukan di bawah Perkara 
150(1) dibenarkan oleh Perlembagaan sekiranya Yang di-Pertuan Agong berpuas hati 
bahawa sesuatu kawasan ataupun keseluruhan Malaysia ini boleh diisytiharkan darurat. 
Ini termasuklah apa yang dibuat dalam proses pilihan raya kecil di Batu Sapi.  

Yang di-Pertuan Agong telah bersetuju untuk mengisytiharkan darurat di 
kawasan pilihan raya kecil itu menyebabkan ia tidak perlu diadakan sebagaimana 
peruntukan undang-undang. Tindakan yang sama dijangka akan diberikan pertimbangan 
oleh pihak kerajaan jika suasana di parlimen Gerik dan juga di don Bugaya di Sabah 
mempunyai risiko yang sama apabila kerajaan merujuk kepada Kementerian Kesihatan 
Malaysia dan juga Majlis Keselamatan Negara.  

Seterusnya Tuan Pengerusi, berkaitan dengan Yang Berhormat Pontian 
membangkitkan kenapa peruntukan SPR pada tahun lepas hanya RM71 juta dinaikkan 
kepada RM200 juta. Kenapa tinggi sangat? Jadi sebagai penjelasannya, saya ingin 
menyatakan bahawa peruntukan yang diperuntukkan tahun 2021 ini adalah sebagai 
persiapan untuk kos pengendalian dan proses perjalanan pilihan raya negeri Sarawak 
yang ke-12 yang mana tempohnya akan berakhir pada bulan Jun 2021.  

Seterusnya Yang Berhormat Pontian juga bertanyakan mengenai pendaftaran 
automatik 18 tahun ke atas sebagaimana yang telah diputuskan dalam pindaan Perkara 
119(4) Perlembagaan. Sebagaimana yang telah saya sebutkan sebelum ini dalam 
Dewan ini bahawa perkara ini sedang dalam penelitian pihak SPR dan SPR memberi 
jangkaan bahawa perkara pelaksanaannya akan diadakan selewat-lewatnya pada bulan 
Julai tahun 2021.  

Yang Berhormat Lembah Pantai bertanya mengenai norma baharu dalam 
persiapan pilihan raya, terutamanya memandangkan ramai petugas tidak mahu bertugas 
pada waktu COVID-19 ini. Sebagai persediaan awal, SPR telah mengenal pasti petugas 
pilihan raya dan memulakan taklimat dan latihan kepada mereka meliputi proses-proses 
pilihan raya yang baharu yang melibatkan garis panduan atau SOP pencegahan COVID-
19 bagi pelaksanaan SPR.  

SPR juga menambah peralatan bagi pencegahan COVID-19 seperti mana 
pelitup muka, hand sanitiser, alat pemeriksa suhu, sarung tangan getah, PPE dan yang 
seumpamanya. SPR sentiasa bekerjasama dengan agensi-agensi iaitu MKN, KKM, 
NADMA dan semua pihak yang berkaitan dengan pencegahan COVID-19 ini.  

Yang Berhormat Lembah Pantai bertanya sekiranya DUN Sarawak 
dibubarkan, adakah kerajaan akan umumkan darurat bagi seluruh Sarawak. Ini pun 
perkara ini saya telah jawab tadi berdasarkan Perkara 55 Fasal 4 Perlembagaan, suatu 
pilihan raya perlu diadakan dalam masa 30 hari daripada tarikh pembubaran. Akan tetapi 
sekiranya keadaan-keadaan tertentu yang menyebabkan satu ancaman besar terhadap 
keselamatan negara dan juga dari segi kehidupan ekonomi sebagaimana diperuntukkan 
oleh Perkara 150, kerajaan boleh pertimbangkan apabila tiba masanya.  

■1340 

 Yang Berhormat Sepang bertanya apakah relevannya ada peruntukan untuk 
pilihan raya sekiranya pilihan raya dibuat untuk mendapatkan mandat rakyat tetapi 
kerajaan ditubuhkan bukan mandat rakyat?  

 SPR hanya melaksanakan pilihan raya selaras dengan ketetapan 
Perlembagaan sebagai mana yang diketahui oleh Yang Berhormat Sepang. 

 Tuan Khalid bin Abd Samad [Shah Alam]: Yang Berhormat Menteri.   

Dato’ Takiyuddin bin Hassan: Yang Berhormat Pontian bertanya... 

Tuan Khalid bin Abd Samad [Shah Alam]: Yang Berhormat Menteri.   

Dato’ Takiyuddin bin Hassan: ...bertanya bila akan selesai penyenaraian aset 
negara oleh Jabatan... 

Tuan Khalid bin Abd Samad [Shah Alam]: Yang Berhormat Menteri, boleh 
saya tanya...   

Dato’ Takiyuddin bin Hassan: ...Ya? sudah habis masa ni. 

Tuan Khalid bin Abd Samad [Shah Alam]: ...berhubung dengan pilihan raya 
itu. Apabila sudah dikatakan bahawa kita akan berbelanja beratus juta untuk 
mengadakan pilihan raya. Akan tetapi selepas itu, setelah dapat diadakan pilihan raya 
dan telah membelanjakan duit rakyat...  



sebagaimana yang kita maklum bahawa perkara ini adalah peruntukan di bawah Perkara 150(1) dibenarkan oleh Perlembagaan sekiranya Yang di-Pertuan Agong berpuas hati bahawa sesuatu kawasan ataupun keseluruhan Malaysia ini boleh diisytiharkan darurat. Ini termasuklah apa yang dibuat dalam proses pilihan raya kecil di Batu Sapi. Yang di-Pertuan Agong telah bersetuju untuk mengisytiharkan darurat di kawasan pilihan raya kecil itu menyebabkan ia tidak perlu diadakan sebagaimana peruntukan undang-undang. Tindakan yang sama dijangka akan diberikan pertimbangan oleh pihak kerajaan jika suasana di parlimen Gerik dan juga di don Bugaya di Sabah mempunyai risiko yang sama apabila kerajaan merujuk kepada Kementerian Kesihatan Malaysia dan juga Majlis Keselamatan Negara. Seterusnya Tuan Pengerusi, berkaitan dengan Yang Berhormat Pontian membangkitkan kenapa peruntukan SPR pada tahun lepas hanya RM71 juta dinaikkan kepada RM200 juta. Kenapa tinggi sangat? Jadi sebagai penjelasannya, saya ingin menyatakan bahawa peruntukan yang diperuntukkan tahun 2021 ini adalah sebagai persiapan untuk kos pengendalian dan proses perjalanan pilihan raya negeri Sarawak yang ke-12 yang mana tempohnya akan berakhir pada bulan Jun 2021. Seterusnya Yang Berhormat Pontian juga bertanyakan mengenai pendaftaran automatik 18 tahun ke atas sebagaimana yang telah diputuskan dalam pindaan Perkara 119(4) Perlembagaan. Sebagaimana yang telah saya sebutkan sebelum ini dalam Dewan ini bahawa perkara ini sedang dalam penelitian pihak SPR dan SPR memberi jangkaan bahawa perkara pelaksanaannya akan diadakan selewat-lewatnya pada bulan Julai tahun 2021. Yang Berhormat Lembah Pantai bertanya mengenai norma baharu dalam persiapan pilihan raya, terutamanya memandangkan ramai petugas tidak mahu bertugas pada waktu COVID-19 ini. Sebagai persediaan awal, SPR telah mengenal pasti petugas pilihan raya dan memulakan taklimat dan latihan kepada mereka meliputi proses-proses pilihan raya yang baharu yang melibatkan garis panduan atau SOP pencegahan COVID- 19 bagi pelaksanaan SPR. SPR juga menambah peralatan bagi pencegahan COVID-19 seperti mana pelitup muka, hand sanitiser, alat pemeriksa suhu, sarung tangan getah, PPE dan yang seumpamanya. SPR sentiasa bekerjasama dengan agensi-agensi iaitu MKN, KKM, NADMA dan semua pihak yang berkaitan dengan pencegahan COVID-19 ini. Yang Berhormat Lembah Pantai bertanya sekiranya DUN Sarawak dibubarkan, adakah kerajaan akan umumkan darurat bagi seluruh Sarawak. Ini pun perkara ini saya telah jawab tadi berdasarkan Perkara 55 Fasal 4 Perlembagaan, suatu pilihan raya perlu diadakan dalam masa 30 hari daripada tarikh pembubaran. Akan tetapi sekiranya keadaan-keadaan tertentu yang menyebabkan satu ancaman besar terhadap keselamatan negara dan juga dari segi kehidupan ekonomi sebagaimana diperuntukkan oleh Perkara 150, kerajaan boleh pertimbangkan apabila tiba masanya. #1340. Yang Berhormat Sepang bertanya apakah relevannya ada peruntukan untuk pilihan raya sekiranya pilihan raya dibuat untuk mendapatkan mandat rakyat tetapi kerajaan ditubuhkan bukan mandat rakyat?. SPR hanya melaksanakan pilihan raya selaras dengan ketetapan Perlembagaan sebagai mana yang diketahui oleh Yang Berhormat Sepang. Tuan Khalid bin Abd Samad [Shah Alam]: Yang Berhormat Menteri. Dato' Takiyuddin bin Hassan: Yang Berhormat Pontian bertanya... Tuan Khalid bin Abd Samad [Shah Alam]: Yang Berhormat Menteri. Dato' Takiyuddin bin Hassan: ...bertanya bila akan selesai penyenaraian aset negara oleh Jabatan... Tuan Khalid bin Abd Samad [Shah Alam]: Yang Berhormat Menteri, boleh saya tanya... Dato' Takiyuddin bin Hassan: ...Ya? sudah habis masa ni. Tuan Khalid bin Abd Samad [Shah Alam]: ...berhubung dengan pilihan raya itu. Apabila sudah dikatakan bahawa kita akan berbelanja beratus juta untuk mengadakan pilihan raya. Akan tetapi selepas itu, setelah dapat diadakan pilihan raya dan telah membelanjakan duit rakyat...