
78 DR 30.11.2009 

 
Jadi saya berharap dan mohonlah kepada kementerian dan juga Jabatan Kerja 

Raya Persekutuan supaya dapat mengambil tindakan untuk mengganti jambatan ini. Oleh 
kerana ianya sudah ketinggalan zaman, oleh kerana menghubungi satu pekan.  

Saya juga ingin menyentuh satu perkara di mana saya lihat apabila satu projek 
membina jambatan ini ianya tidak dirancang secara complete. Maksud saya Tuan 
Pengerusi, saya ambil contoh. Jambatan baru di Tuaran ini apabila ianya dibuat tidak 
diambil kira tentang kesan banjir di hulu jambatan ini oleh kerana laluan air ataupun water 
way telah tersekat, blocked. Sebelum jalan raya itu dibuat apabila banjir dan air meluap di 
luar tebing sungai, ianya terus ke laut. Akan tetapi apabila jalan raya itu dibuat, maka air 
bertakung dan hanya sungai itu sahaja laluan air. Kesannya ialah kampung-kampung di 
hulu itu sekarang ini kerap kali dilanda banjir.  

Jadi saya telah menyelidik projek ini dan saya melihat bahawa sepatutnya ada 
terowong di bersebelahan jambatan ini agar air itu terus ke laut, tetapi ianya tidak dibuat. 
Apa yang terjadi sekarang ini kerajaan terpaksa membina satu lencongan parit untuk 
mengalirkan lebihan air apabila banjir berlaku. Jadi maksud saya Tuan Pengerusi, apabila 
sesuatu projek seperti ini dibuat pada masa akan datang seharusnya semua aspek itu 
harus diambil kira. Sekarang ini beberapa termasuklah Pekan Temparuli sekarang ini ada 
projek-projek yang tidak boleh diletakkan di satu tempat oleh kerana keadaan banjir baru 
disebabkan satu projek jalan raya. 

Tuan Pengerusi, saya juga ingin menyentuh mengenai dengan peruntukan 08260 
saya lihat butiran ini semuanya diberikan peruntukan yang menurun. Contohnya Tuan 
Pengerusi, 08260 daripada RM148 juta pada tahun hadapan hanya diperuntukkan kepada 
RM100 juta sahaja. Iaitu Naik Taraf Memulihkan Jalan iaitu Projek Baru sedangkan dalam 
ucapan-ucapan dan juga apa yang dijanjikan oleh Yang Amat Berhormat Perdana Menteri 
bahawa Sabah ini diberikan perhatian yang khusus. Akan tetapi ianya tidak dicerminkan 
dalam peruntukan-peruntukan seperti peruntukan JKR ini. Begitu juga Memulihkan Jalan 
daripada RM21 juta tahun ini kepada hanya RM1 juta tahun hadapan. Ini sama sekali tidak 
menterjemahkan apa yang telah dijanjikan. Begitu juga saya lihat Butiran 08500 daripada 
RM35 juta tahun ini menurun kepada RM26 juita tahun hadapan. Begitu juga Pembinaan 
Jalan-Jalan baru RM1.5 juta kepada RM1 juta. 

Jadi saya ingin tanya kepada kementerian apakah tidak ada lagi keperluan untuk 
memulihkan menaik taraf dan membina jalan-jalan baru di Sabah ini. Kalau kita lihat 
sebagai orang under ground di Sabah lebih teruk berbanding dengan jalan-jalan di negeri-
negeri yang lain. Tuan Pengerusi, saya ingin menarik perhatian kepada kementerian 
jugalah jalan raya dari Kota Kinabalu ke Tuaran ini. Setiap kali ada hujan ianya dilanda 
banjir. Ini tidak semua pihak melihat setiap kali ada banjir, maka seksyen Tuaran, Kota 
Kinabalu di Inanam selalu banjir. Saya berpendapat bahawa ini seharusnya tidak berlaku 
sekarang ini. Saya ingin bertanya siapakah yang bertanggungjawab sama ada JKR, JPS 
atau sebagainya? Akan tetapi tidak ada satu usaha correlated effort tidak ada satu 
gabungan daripada pihak yang berkenaan sampai hari ini pun kita sendiri saya percaya 
Tuan Pengerusi pun pernah terkandas di sini kerana banjir. Kenapa ianya dibiarkan 
sekalian lama sehingga ini?  

Ada juga kes-kes di mana apabila orang bersalin dihantar ke Hospital Kota 
Kinabalu, terpaksa tidur di tengah jalan. Ini harus tidak berlaku sekarang ini. Sekarang ada 
laluan pilihan melalui UMS, tetapi di sana pun banjir juga Tuan Pengerusi. Ada juga 
seksyen yang banjir. Jadi saya mintalah one and for all daripada kementerian tolonglah cari 
jalan untuk menyelesaikan masalah ini. Selain daripada itu, satu perkara yang saya ingin 
menarik perhatian sebagai akhir Tuan Pengerusi, jalan raya di Sabah ini telah diswastakan 
dalam penyelenggaraan. State road kepada satu syarikat, federal road kepada satu 
syarikat, apa yang kita perhatikan ialah penyelenggaraan itu hanya untuk setakat untuk 
memotong rumput dan kayu kayan menyebelahi jalan raya ini hampir-hampir bertembung. 

Tuan Pengerusi, saya pernah meletakkan kereta saya di tengah-tengah jalan saya 
berdiri di belakang trak pikap, saya menjerit, saya dapat memegang kayu dahan dia tengah-
tengah jalan raya. Jadi saya telah mengambil gambar jadi saya ambil peluanglah 
menghantar kepada Menteri. Saya telah membuat siasatan kenapa ini telah berlaku. Rupa-
rupanya the terms contract yang telah ditandatangani antara JKR dengan kontraktor ialah 
hanya memotong rumput tiga meter daripada road shoulder.  



Jadi saya berharap dan mohonlah kepada kementerian dan juga Jabatan Kerja. Raya Persekutuan supaya dapat mengambil tindakan untuk mengganti jambatan ini. Oleh kerana ianya sudah ketinggalan zaman, oleh kerana menghubungi satu pekan. Saya juga ingin menyentuh satu perkara di mana saya lihat apabila satu projek membina jambatan ini ianya tidak dirancang secara complete. Maksud saya Tuan Pengerusi, saya ambil contoh. Jambatan baru di Tuaran ini apabila ianya dibuat tidak diambil kira tentang kesan banjir di hulu jambatan ini oleh kerana laluan air ataupun water way telah tersekat, blocked. Sebelum jalan raya itu dibuat apabila banjir dan air meluap di luar tebing sungai, ianya terus ke laut. Akan tetapi apabila jalan raya itu dibuat, maka air bertakung dan hanya sungai itu sahaja laluan air. Kesannya ialah kampung-kampung di hulu itu sekarang ini kerap kali dilanda banjir. Jadi saya telah menyelidik projek ini dan saya melihat bahawa sepatutnya ada terowong di bersebelahan jambatan ini agar air itu terus ke laut, tetapi ianya tidak dibuat. Apa yang terjadi sekarang ini kerajaan terpaksa membina satu lencongan parit untuk mengalirkan lebihan air apabila banjir berlaku. Jadi maksud saya Tuan Pengerusi, apabila sesuatu projek seperti ini dibuat pada masa akan datang seharusnya semua aspek itu harus diambil kira. Sekarang ini beberapa termasuklah Pekan Temparuli sekarang ini ada projek-projek yang tidak boleh diletakkan di satu tempat oleh kerana keadaan banjir baru disebabkan satu projek jalan raya. Tuan Pengerusi, saya juga ingin menyentuh mengenai dengan peruntukan 08260 saya lihat butiran ini semuanya diberikan peruntukan yang menurun. Contohnya Tuan Pengerusi, 08260 daripada RM148 juta pada tahun hadapan hanya diperuntukkan kepada RM100 juta sahaja. Iaitu Naik Taraf Memulihkan Jalan iaitu Projek Baru sedangkan dalam ucapan-ucapan dan juga apa yang dijanjikan oleh Yang Amat Berhormat Perdana Menteri bahawa Sabah ini diberikan perhatian yang khusus. Akan tetapi ianya tidak dicerminkan dalam peruntukan-peruntukan seperti peruntukan JKR ini. Begitu juga Memulihkan Jalan daripada RM21 juta tahun ini kepada hanya RM1 juta tahun hadapan. Ini sama sekali tidak menterjemahkan apa yang telah dijanjikan. Begitu juga saya lihat Butiran 08500 daripada RM35 juta tahun ini menurun kepada RM26 juita tahun hadapan. Begitu juga Pembinaan Jalan-Jalan baru RM1.5 juta kepada RM1 juta. Jadi saya ingin tanya kepada kementerian apakah tidak ada lagi keperluan untuk memulihkan menaik taraf dan membina jalan-jalan baru di Sabah ini. Kalau kita lihat sebagai orang under ground di Sabah lebih teruk berbanding dengan jalan-jalan di negeri- negeri yang lain. Tuan Pengerusi, saya ingin menarik perhatian kepada kementerian jugalah jalan raya dari Kota Kinabalu ke Tuaran ini. Setiap kali ada hujan ianya dilanda banjir. Ini tidak semua pihak melihat setiap kali ada banjir, maka seksyen Tuaran, Kota Kinabalu di Inanam selalu banjir. Saya berpendapat bahawa ini seharusnya tidak berlaku sekarang ini. Saya ingin bertanya siapakah yang bertanggungjawab sama ada JKR, JPS atau sebagainya? Akan tetapi tidak ada satu usaha correlated effort tidak ada satu gabungan daripada pihak yang berkenaan sampai hari ini pun kita sendiri saya percaya Tuan Pengerusi pun pernah terkandas di sini kerana banjir. Kenapa ianya dibiarkan sekalian lama sehingga ini?. Ada juga kes-kes di mana apabila orang bersalin dihantar ke Hospital Kota Kinabalu, terpaksa tidur di tengah jalan. Ini harus tidak berlaku sekarang ini. Sekarang ada laluan pilihan melalui UMS, tetapi di sana pun banjir juga Tuan Pengerusi. Ada juga seksyen yang banjir. Jadi saya mintalah one and for all daripada kementerian tolonglah cari jalan untuk menyelesaikan masalah ini. Selain daripada itu, satu perkara yang saya ingin menarik perhatian sebagai akhir Tuan Pengerusi, jalan raya di Sabah ini telah diswastakan dalam penyelenggaraan. State road kepada satu syarikat, federal road kepada satu syarikat, apa yang kita perhatikan ialah penyelenggaraan itu hanya untuk setakat untuk memotong rumput dan kayu kayan menyebelahi jalan raya ini hampir-hampir bertembung. Tuan Pengerusi, saya pernah meletakkan kereta saya di tengah-tengah jalan saya berdiri di belakang trak pikap, saya menjerit, saya dapat memegang kayu dahan dia tengah- tengah jalan raya. Jadi saya telah mengambil gambar jadi saya ambil peluanglah menghantar kepada Menteri. Saya telah membuat siasatan kenapa ini telah berlaku. Rupa- rupanya the terms contract yang telah ditandatangani antara JKR dengan kontraktor ialah hanya memotong rumput tiga meter daripada road shoulder.