
58 DR 31.10.2011 

 
Tuan Chua Tian Chang @ Tian Chua [Batu]: [Bangun] 

Puan Fuziah Salleh [Kuantan]: [Bangun] 

Datuk Haji Fadillah bin Yusof: Ya, Yang Berhormat Kuantan dahulu.  

Puan Fuziah Salleh [Kuantan]: Terima kasih Yang Berhormat Timbalan 
Menteri.  Dua perkara yang saya hendak tanya. Pertama tadi berkenaan dengan 
submission ataupun proposal daripada Lynas berkenaan dengan jangka masa panjang 
(waste management plant) ataupun perancangan sisa buangan mereka. Mengikut 
recommendation IAEA, dengan izin Tuan Yang di-Pertua, AELB should intensify the 
activities regarding public information and public involvement in particular berkenaan 
licensing and decision making process. Pada 18 Julai, Lynas submit ataupun bentang 
kepada AELB. Pihak AELB kata pada 19 September sudah pulangkan kepada mereka 
dan minta pembetulan sedangkan pihak kami, pihak stakeholders, orang Kuantan, Ahli 
Parlimen Kuantan dan ramai lagi kita di Kuantan tidak dimaklumkan sehinggalah Lynas 
mengeluarkan dalam laporan mereka suku kedua kepada shareholders mereka. 

Kemudiannya saya buat laporan kepada Australia, kenapa Lynas tidak 
bentang kepada stakeholders, tidak bagi tahu. Lynas kata bukan tanggungjawab 
mereka. Itu tanggungjawab AELB. Kemudian kita tanya pula AELB. Pihak AELB kata 
boleh bagi tahu tetapi mengikut Akta 304, seksyen 41 kalau melibatkan kerahsiaan, ini 
dipaparkan dalam blog laman rasmi AELB pada hari ini mengatakan bahawa tidak perlu 
hendak kongsi.   

Jadi rekomendasi IAEA itu hendak serahkan kepada siapa?  Pihak AELB kata 
bukan AELB.  Lynas kata bukan Lynas. Jadi kami stakeholders ini hendak tanya pada 
siapa? Daripada bulan Julai sampai bulan Oktober, apabila saya suarakan baru AELB 
jawab, sudah pulang, tidak puas hati, tidak cukup baik. Hari ini kata, tidak boleh 
dedahkan semua. Jadi di manakah komunikasi yang disebut oleh AELB tadi? Apa dia?  
Berkomunikasilah, tunjuklah kepada kita proposal itu. Kalau tidak puas hati pun, 
tunjukkanlah kepada kita. We are the stakeholders. Kalau Ahli Parlimen sendiri tidak 
tahu, bagaimana orang Kuantan hendak tahu? Itu yang pertama.   

Kedua, berkenaan dengan internal ammeters, dengan izin, radiasi dalaman.  
Ini yang dikatakan oleh Malaysian Medical Association yang bermesyuarat agung khas 
untuk berbincang berkenaan dengan radiasi dalaman. Seramai 13,000 doktor Yang 
Berhormat Timbalan Menteri, 13,000 doktor mengatakan ia satu perkara yang kita 
khuatir. Akan tetapi Yang Berhormat Timbalan Menteri sendiri kata, jangka masa 
panjang baru tahu. Selepas 30 tahun esok, kalau kes-kes kanser tinggi, orang sudah 
mati, kita hendak cakap apa? Ini adalah sebab Yang Berhormat Timbalan Menteri, 
kalau Lynas ini memang ia dapat lesen di Australia. Akan tetapi di Australia, ia buat di 
padang pasir. Jauh daripada manusia. Di Gebeng, keadaannya jauh berbeza daripada 
Australia. Kenapa kita biarkan? Di Gebeng, keadaannya tanah gambut. Keadaan paras 
airnya tinggi. Kenapa kita biarkan? Kalau di Australia, di tengah padang pasir, water 
levelnya rendah. Tanah gurun, habuk daripada kilang tidak boleh sampai kepada 
manusia. Akan tetapi kita dalam jangka tiga kilometer sudah ada ramai sekitar 10,000 
manusia yang duduk di situ.   

Bagaimana Yang Berhormat Timbalan Menteri hendak jawab? Jangka masa 
panjang yang ukur hanya geiger counter. Geiger counter ukur radiasi luaran. Base level 
radiation dan besar kemungkinan kalau sudah beroperasi pun tidak boleh ukur radiasi 
dalaman. Jadi, hendak jawab macam mana sekarang? Bagaimana hendak jawab 
kepada 700,000 manusia yang duduk di sekitar 35 kilometer daripada Gebeng? Saya 
harap Yang Berhormat Timbalan Menteri dapat jawab.  

Tuan Chua Tian Chang  @ Tian Chua [Batu]: Tuan Yang di-Pertua, isu yang 
lebih fundamental sekali ialah kerajaan tidak boleh nafikan kalau bahan ini mempunyai 
risiko dan masalahnya bukan macam mana kita boleh contain dalam keadaan yang 
dalaman radioaktif yang telah kita buat dengan facility yang cukup baik untuk kawal.  
Isunya ialah bahan racun ini akan kita simpan selama-lamanya. Saya ingin tahu 
pendirian daripada pihak kementerian. Ini bukan isu perdagangan, isu investment tetapi 
dari perspektif MOSTI. Adakah kita tidak ada pilihan teknologi yang lain? Kita tidak ada 
pelaburan yang lain yang boleh memajukan taraf teknologi dan sains kita sehingga kita 
perlu satu yang dinamakan dengan izin, polluting industry ke negara kita. Saya ingat itu 
yang kita harus jawab dahulu sebelum kita sebut tentang sama ada kita ada kawalan 
yang baik untuk kurangkan risiko mengancam keselamatan dan kesihatan.   



Tuan Chua Tian Chang @ Tian Chua [Batu]: [Bangun]. Puan Fuziah Salleh [Kuantan]: [Bangun]. Datuk Haji Fadillah bin Yusof: Ya, Yang Berhormat Kuantan dahulu. Puan Fuziah Salleh [Kuantan]: Terima kasih Yang Berhormat Timbalan Menteri. Dua perkara yang saya hendak tanya. Pertama tadi berkenaan dengan submission ataupun proposal daripada Lynas berkenaan dengan jangka masa panjang (waste management plant) ataupun perancangan sisa buangan mereka. Mengikut recommendation IAEA, dengan izin Tuan Yang di-Pertua, AELB should intensify the activities regarding public information and public involvement in particular berkenaan licensing and decision making process. Pada 18 Julai, Lynas submit ataupun bentang kepada AELB. Pihak AELB kata pada 19 September sudah pulangkan kepada mereka dan minta pembetulan sedangkan pihak kami, pihak stakeholders, orang Kuantan, Ahli Parlimen Kuantan dan ramai lagi kita di Kuantan tidak dimaklumkan sehinggalah Lynas mengeluarkan dalam laporan mereka suku kedua kepada shareholders mereka. Kemudiannya saya buat laporan kepada Australia, kenapa Lynas tidak bentang kepada stakeholders, tidak bagi tahu. Lynas kata bukan tanggungjawab mereka. Itu tanggungjawab AELB. Kemudian kita tanya pula AELB. Pihak AELB kata boleh bagi tahu tetapi mengikut Akta 304, seksyen 41 kalau melibatkan kerahsiaan, ini dipaparkan dalam blog laman rasmi AELB pada hari ini mengatakan bahawa tidak perlu hendak kongsi. Jadi rekomendasi IAEA itu hendak serahkan kepada siapa? Pihak AELB kata bukan AELB. Lynas kata bukan Lynas. Jadi kami stakeholders ini hendak tanya pada siapa? Daripada bulan Julai sampai bulan Oktober, apabila saya suarakan baru AELB jawab, sudah pulang, tidak puas hati, tidak cukup baik. Hari ini kata, tidak boleh dedahkan semua. Jadi di manakah komunikasi yang disebut oleh AELB tadi? Apa dia? Berkomunikasilah, tunjuklah kepada kita proposal itu. Kalau tidak puas hati pun, tunjukkanlah kepada kita. We are the stakeholders. Kalau Ahli Parlimen sendiri tidak tahu, bagaimana orang Kuantan hendak tahu? Itu yang pertama. Kedua, berkenaan dengan internal ammeters, dengan izin, radiasi dalaman. Ini yang dikatakan oleh Malaysian Medical Association yang bermesyuarat agung khas untuk berbincang berkenaan dengan radiasi dalaman. Seramai 13,000 doktor Yang Berhormat Timbalan Menteri, 13,000 doktor mengatakan ia satu perkara yang kita khuatir. Akan tetapi Yang Berhormat Timbalan Menteri sendiri kata, jangka masa panjang baru tahu. Selepas 30 tahun esok, kalau kes-kes kanser tinggi, orang sudah mati, kita hendak cakap apa? Ini adalah sebab Yang Berhormat Timbalan Menteri, kalau Lynas ini memang ia dapat lesen di Australia. Akan tetapi di Australia, ia buat di padang pasir. Jauh daripada manusia. Di Gebeng, keadaannya jauh berbeza daripada Australia. Kenapa kita biarkan? Di Gebeng, keadaannya tanah gambut. Keadaan paras airnya tinggi. Kenapa kita biarkan? Kalau di Australia, di tengah padang pasir, water levelnya rendah. Tanah gurun, habuk daripada kilang tidak boleh sampai kepada manusia. Akan tetapi kita dalam jangka tiga kilometer sudah ada ramai sekitar 10,000 manusia yang duduk di situ. Bagaimana Yang Berhormat Timbalan Menteri hendak jawab? Jangka masa panjang yang ukur hanya geiger counter. Geiger counter ukur radiasi luaran. Base level radiation dan besar kemungkinan kalau sudah beroperasi pun tidak boleh ukur radiasi dalaman. Jadi, hendak jawab macam mana sekarang? Bagaimana hendak jawab kepada 700,000 manusia yang duduk di sekitar 35 kilometer daripada Gebeng? Saya harap Yang Berhormat Timbalan Menteri dapat jawab. Tuan Chua Tian Chang @ Tian Chua [Batu]: Tuan Yang di-Pertua, isu yang lebih fundamental sekali ialah kerajaan tidak boleh nafikan kalau bahan ini mempunyai risiko dan masalahnya bukan macam mana kita boleh contain dalam keadaan yang dalaman radioaktif yang telah kita buat dengan facility yang cukup baik untuk kawal. Isunya ialah bahan racun ini akan kita simpan selama-lamanya. Saya ingin tahu pendirian daripada pihak kementerian. Ini bukan isu perdagangan, isu investment tetapi dari perspektif MOSTI. Adakah kita tidak ada pilihan teknologi yang lain? Kita tidak ada pelaburan yang lain yang boleh memajukan taraf teknologi dan sains kita sehingga kita perlu satu yang dinamakan dengan izin, polluting industry ke negara kita. Saya ingat itu yang kita harus jawab dahulu sebelum kita sebut tentang sama ada kita ada kawalan yang baik untuk kurangkan risiko mengancam keselamatan dan kesihatan.