
32 DR.30.9.2003 
 

dilaksanakan.  Tuan Yang di-Pertua, untuk sektor perkhidmatan aplikasi gantungan atau 
lebih  … 

 Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Lim Si Cheng]:  Yang Berhormat, Yang 
Berhormat bagi Batang Lupar, bangun. 

 Datuk Haji Wan Junaidi bin Tuanku Jaafar:  Terima kasih Tuan Yang di-Pertua.  
Sebelum kita berpindah kepada perkara lain, saya hendak bertanya dengan pihak 
kementerian, kadang-kadang kita ini ketinggalan zaman dari segi pelaksanaan.  Mula-mula 
saya dengar orang kata, “Radio in Local Loop” untuk perhubungan telefon ke luar bandar.  
Selepas itu didapati bahawa “Radio in Local Loop” ini boleh menghantar fixed telephone 
tetapi tidak boleh menggunakan Internet oleh kerana powernya tidak cukup.  Selepas itu 
kita sebut lagi WiLL (Wireless in Local Loop), boleh hantar fixed telephone, boleh hantar 
Internet tetapi ini juga tidak mencukupi. 

 Dan sekarang Yang Berhormat ada menyebut, saya pun ada dengar juga, yang 
kita membuat perhubungan menggunakan satelit.  Ini merupakan the latest technology.  
Kita sudah buang duit untuk Radio in Local Loop, kita buang duit untuk Wireless in Local 
Loop dan bermacam-macam lagi.  Jadi, sekarang kita sudah ada satelit yang boleh 
digunakan.  Pada pandangan saya, adalah lebih baik sekali kalau kita lupakan teknologi 
yang belum lagi matang, macam “local loop” ini.  Kita introduce sekali menggunakan 
Internet supaya duit daripada “Universal Fund” itu boleh digunakan untuk menghantar ke 
seluruh sekolah di luar bandar terutamanya, dan ke kelab-kelab ataupun ke center 
komputer di seluruh kawasan luar bandar di Sarawak, Sabah dan juga di kawasan 
pedalaman Semenanjung, yang mana belum mendapat perkhidmatan talian telefon yang 
tetap.    

Dan juga pembekalan power generator untuk kawasan luar bandar, tidak kira di 
Sarawak, Sabah ataupun Semenanjung.  Power generator ini is the only means   barulah 
komputer ini boleh digunakan.  Tuan Yang di-Pertua, kalau isu power generator ini tidak 
diambil kira juga, saya bimbang perkara ini, kita punya gap digital divide ini, kerana 
penduduk  luar bandar masih ada 50 peratus,  dan 50 peratus dalam bandar.  This is the 
best estimate yang saya buat, bahkan mungkin lebih sedikit di dalam bandar.  Maknanya, 
density di dalam bandar itu masih banyak penduduknya walaupun peratusannya kecil.  
Jadi, banyak daripada penduduk kita masih tinggal di luar bandar yang tidak mendapat 
maklumat yang sepenuh dan sepatutnya.  Jadi, disparity ini continue to expand kalau kita 
tidak mengambil langkah yang lebih positif daripada apa yang kita buat sekarang.  Terima 
kasih Tuan Yang di-Pertua. 

Datuk Tan Chai Ho:  Pandangan Yang Berhormat adalah baik di mana kita tahu 
teknologi masa kini berubah dengan cepat, changed very fast.  Kementerian ini sedar kalau 
di mana-mana sistem teknologi  yang tidak berfungsi dengan baik atau tidak canggih, kita 
tidak akan menggunakan sistem itu.  Tadi saya ada sebut bahawa sekarang kita ada 
menggunakan sistem komunikasi satelit di mana ia merupakan satu teknologi yang terbaru, 
terkini di mana akan memberi kesan yang baik supaya penduduk-penduduk di kawasan 
pedalaman mendapat access kepada Internet atau boleh menggunakan telefon.  
Kementerian ini akan sentiasa  memastikan teknologi yang baru digunakan dan 
memastikan digital divide di antara kawasan bandar dengan kawasan luar bandar boleh 
dikurangkan. 

Tuan Yang di-Pertua, untuk sektor perkhidmatan aplikasi gantungan atau lebih 
dikenali umum sebagai sektor penyiaran, peningkatan yang amat menggalakkan juga telah 
dicapai untuk kedua-dua segmen pasaran pasaran siaran TV terrestrial percuma, dengan 
izin, free to air terrestrial TV dan pasaran siaran langganan TV.   

Untuk makluman Ahli-ahli Yang Berhormat, bagi siaran langganan TV satelit, 
bilangan pelanggan telah melepasi angka satu juta pada penghujung tahun 2002 
berbanding hanya 561,000 pada tahun 2000. Ini menunjukkan peningkatan hampir sekali 
ganda.  Untuk siaran TV terrestrial percuma pula, sebuah lagi stesen iaitu Saluran 9 telah 
memulakan perkhidmatannya.  Sementara itu, sebuah lagi stesen iaitu Saluran 8 yang 
sebelum ini dikenali sebagai MetroVision dijangka akan menyambung semula 
perkhidmatan mereka selewat-lewatnya pada hujung tahun ini. 



dilaksanakan. Tuan Yang di-Pertua, untuk sektor perkhidmatan aplikasi gantungan atau lebih ... Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Lim Si Cheng]: Yang Berhormat, Yang Berhormat bagi Batang Lupar, bangun. Datuk Haji Wan Junaidi bin Tuanku Jaafar: Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Sebelum kita berpindah kepada perkara lain, saya hendak bertanya dengan pihak kementerian, kadang-kadang kita ini ketinggalan zaman dari segi pelaksanaan. Mula-mula saya dengar orang kata, "Radio in Local Loop" untuk perhubungan telefon ke luar bandar. Selepas itu didapati bahawa "Radio in Local Loop" ini boleh menghantar fixed telephone tetapi tidak boleh menggunakan Internet oleh kerana powernya tidak cukup. Selepas itu kita sebut lagi WiLL (Wireless in Local Loop), boleh hantar fixed telephone, boleh hantar Internet tetapi ini juga tidak mencukupi. Dan sekarang Yang Berhormat ada menyebut, saya pun ada dengar juga, yang kita membuat perhubungan menggunakan satelit. Ini merupakan the latest technology. Kita sudah buang duit untuk Radio in Local Loop, kita buang duit untuk Wireless in Local Loop dan bermacam-macam lagi. Jadi, sekarang kita sudah ada satelit yang boleh digunakan. Pada pandangan saya, adalah lebih baik sekali kalau kita lupakan teknologi yang belum lagi matang, macam "local loop" ini. Kita introduce sekali menggunakan Internet supaya duit daripada "Universal Fund" itu boleh digunakan untuk menghantar ke seluruh sekolah di luar bandar terutamanya, dan ke kelab-kelab ataupun ke center komputer di seluruh kawasan luar bandar di Sarawak, Sabah dan juga di kawasan pedalaman Semenanjung, yang mana belum mendapat perkhidmatan talian telefon yang tetap. Dan juga pembekalan power generator untuk kawasan luar bandar, tidak kira di Sarawak, Sabah ataupun Semenanjung. Power generator ini is the only means barulah komputer ini boleh digunakan. Tuan Yang di-Pertua, kalau isu power generator ini tidak diambil kira juga, saya bimbang perkara ini, kita punya gap digital divide ini, kerana penduduk luar bandar masih ada 50 peratus, dan 50 peratus dalam bandar. This is the best estimate yang saya buat, bahkan mungkin lebih sedikit di dalam bandar. Maknanya, density di dalam bandar itu masih banyak penduduknya walaupun peratusannya kecil. Jadi, banyak daripada penduduk kita masih tinggal di luar bandar yang tidak mendapat maklumat yang sepenuh dan sepatutnya. Jadi, disparity ini continue to expand kalau kita tidak mengambil langkah yang lebih positif daripada apa yang kita buat sekarang. Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Datuk Tan Chai Ho: Pandangan Yang Berhormat adalah baik di mana kita tahu teknologi masa kini berubah dengan cepat, changed very fast. Kementerian ini sedar kalau di mana-mana sistem teknologi yang tidak berfungsi dengan baik atau tidak canggih, kita tidak akan menggunakan sistem itu. Tadi saya ada sebut bahawa sekarang kita ada menggunakan sistem komunikasi satelit di mana ia merupakan satu teknologi yang terbaru, terkini di mana akan memberi kesan yang baik supaya penduduk-penduduk di kawasan pedalaman mendapat access kepada Internet atau boleh menggunakan telefon. Kementerian ini akan sentiasa memastikan teknologi yang baru digunakan dan memastikan digital divide di antara kawasan bandar dengan kawasan luar bandar boleh dikurangkan. Tuan Yang di-Pertua, untuk sektor perkhidmatan aplikasi gantungan atau lebih dikenali umum sebagai sektor penyiaran, peningkatan yang amat menggalakkan juga telah dicapai untuk kedua-dua segmen pasaran pasaran siaran TV terrestrial percuma, dengan izin, free to air terrestrial TV dan pasaran siaran langganan TV. Untuk makluman Ahli-ahli Yang Berhormat, bagi siaran langganan TV satelit, bilangan pelanggan telah melepasi angka satu juta pada penghujung tahun 2002 berbanding hanya 561,000 pada tahun 2000. Ini menunjukkan peningkatan hampir sekali ganda. Untuk siaran TV terrestrial percuma pula, sebuah lagi stesen iaitu Saluran 9 telah memulakan perkhidmatannya. Sementara itu, sebuah lagi stesen iaitu Saluran 8 yang sebelum ini dikenali sebagai MetroVision dijangka akan menyambung semula perkhidmatan mereka selewat-lewatnya pada hujung tahun ini.