
20 DR.30.09.2021 
 
 Puan Isnaraissah Munirah binti Majilis @ Fakharudy [Kota Belud]: Kota 
Belud. 

 Dr. Kelvin Yii Lee Wuen [Bandar Kuching]: Bandar Kuching. 

 Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Yang Berhormat 
Papar. 

 Tuan Haji Ahmad bin Hassan [Papar]: Papar. 

 Puan Isnaraissah Munirah binti Majilis @ Fakharudy [Kota Belud]: Kota 
Belud. 

 Dr. Kelvin Yii Lee Wuen [Bandar Kuching]: Dia ada tanya Bandar Kuching. 

 Tuan Haji Ahmad bin Hassan [Papar]: Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. 
Soalan saya juga berkenaan dengan MA63. Adakah Kerajaan Persekutuan pernah 
menghantar laporan kemajuan ataupun progress report negeri Sabah ke Pertubuhan 
Bangsa-bangsa Bersatu? Kalau ada, bolehkah kerajaan memberi salinan kepada negeri 
Sabah? Kalau tidak ada, mengapa? Adakah ini tidak akan melanggar dan adakah ini tidak 
akan ada implikasi undang-undang dalam pembentukan Malaysia? Terima kasih. 

Dr. Kelvin Yii Lee Wuen [Bandar Kuching]: Boleh tambah satu soalan? 

Datuk Ignatius Darell Leiking [Penampang]: Boleh tambah soalan? 

Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Sila Yang Berhormat 
Menteri, jawab dahulu. 

Datuk Seri Panglima Dr. Maximus Johnity Ongkili: Yang Berhormat 
Penampang, dalam perkara ini sebenarnya kita cukup terbuka. Di peringkat Parlimen pun 
kita jawab hampir semua soalan yang dipohon mengenai dengan perkembangan dan 
fokus yang dilakukan oleh Majlis Khas. Jadi, kita begitu terbuka sekali sebenarnya.  

Mengenai dengan membuat laporan terakhir, kerajaan masih lagi berterusan dan 
sebahagian khususnya hal-hal yang berkaitan dengan perundangan, khususnya 
mengenai dengan perbincangan minyak dan gas. Ini masih berterusan dan tidak boleh 
diedarkan sebelum lagi selesai. Dalam hal yang sama, apabila saya mengambil tugas 
menjaga perihal MA63, semua fail yang diserahkan kepada saya dicap rahsia oleh 
Kerajaan Pakatan Harapan sebelum itu.  

Beberapa Ahli: [Bangun] 

Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Baik. 

Datuk Seri Panglima Dr. Maximus Johnity Ongkili: So, bukan saya yang sign 
tetapi dengan itu kita- kerana itu adalah... 

Datuk Ignatius Darell Leiking [Penampang]: Boleh kasi buka sedikit? You can 
unclassify it.  

Datuk Seri Panglima Dr. Maximus Johnity Ongkili: ...perbincangan dengan 
Kerajaan Negeri Sabah dan Sarawak serta Persekutuan mesti berterusan dan belum 
lagi... 

 Datuk Ignatius Darell Leiking [Penampang]: Tiada masalah untuk declassify. 

Datuk Seri Panglima Dr. Maximus Johnity Ongkili: ...untuk dibuka. Namun, kita 
boleh buat laporan dan kita boleh beri taklimat kepada Ahli-ahli Parlimen Sabah dan 
Sarawak jika perlu. 

 Seorang Ahli: [Bercakap tanpa menggunakan pembesar suara] 

 Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Terima kasih. Saya 
beri satu lagi peluang kepada... 

 Puan Isnaraissah Munirah binti Majilis @ Fakharudy [Kota Belud]: Tuan Yang 
di-Pertua, soalan tambahan. 

 Datuk Ignatius Darell Leiking [Penampang]: Tuan Yang di-Pertua. 



Dr. Kelvin Yii Lee Wuen [Bandar Kuching]: Bandar Kuching. Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Yang Berhormat Papar. Tuan Haji Ahmad bin Hassan [Papar]: Papar. Puan Isnaraissah Munirah binti Majilis @ Fakharudy [Kota Belud]: Kota Belud. Dr. Kelvin Yii Lee Wuen [Bandar Kuching]: Dia ada tanya Bandar Kuching. Tuan Haji Ahmad bin Hassan [Papar]: Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Soalan saya juga berkenaan dengan MA63. Adakah Kerajaan Persekutuan pernah menghantar laporan kemajuan ataupun progress report negeri Sabah ke Pertubuhan Bangsa-bangsa Bersatu? Kalau ada, bolehkah kerajaan memberi salinan kepada negeri Sabah? Kalau tidak ada, mengapa? Adakah ini tidak akan melanggar dan adakah ini tidak akan ada implikasi undang-undang dalam pembentukan Malaysia? Terima kasih. Dr. Kelvin Yii Lee Wuen [Bandar Kuching]: Boleh tambah satu soalan?. Datuk Ignatius Darell Leiking [Penampang]: Boleh tambah soalan?. Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Sila Yang Berhormat Menteri, jawab dahulu. Datuk Seri Panglima Dr. Maximus Johnity Ongkili: Yang Berhormat Penampang, dalam perkara ini sebenarnya kita cukup terbuka. Di peringkat Parlimen pun kita jawab hampir semua soalan yang dipohon mengenai dengan perkembangan dan fokus yang dilakukan oleh Majlis Khas. Jadi, kita begitu terbuka sekali sebenarnya. Mengenai dengan membuat laporan terakhir, kerajaan masih lagi berterusan dan sebahagian khususnya hal-hal yang berkaitan dengan perundangan, khususnya mengenai dengan perbincangan minyak dan gas. Ini masih berterusan dan tidak boleh diedarkan sebelum lagi selesai. Dalam hal yang sama, apabila saya mengambil tugas menjaga perihal MA63, semua fail yang diserahkan kepada saya dicap rahsia oleh Kerajaan Pakatan Harapan sebelum itu. Beberapa Ahli: [Bangun]. Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Baik. Datuk Seri Panglima Dr. Maximus Johnity Ongkili: So, bukan saya yang sign tetapi dengan itu kita- kerana itu adalah... Datuk Ignatius Darell Leiking [Penampang]: Boleh kasi buka sedikit? You can unclassify it. Datuk Seri Panglima Dr. Maximus Johnity Ongkili: ...perbincangan dengan Kerajaan Negeri Sabah dan Sarawak serta Persekutuan mesti berterusan dan belum lagi... Datuk Ignatius Darell Leiking [Penampang]: Tiada masalah untuk declassify. Datuk Seri Panglima Dr. Maximus Johnity Ongkili: ...untuk dibuka. Namun, kita boleh buat laporan dan kita boleh beri taklimat kepada Ahli-ahli Parlimen Sabah dan Sarawak jika perlu. Seorang Ahli: [Bercakap tanpa menggunakan pembesar suara]. Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Terima kasih. Saya beri satu lagi peluang kepada... Puan Isnaraissah Munirah binti Majilis @ Fakharudy [Kota Belud]: Tuan Yang di-Pertua, soalan tambahan. Datuk Ignatius Darell Leiking [Penampang]: Tuan Yang di-Pertua.