
6                                                            DR.30.10.2018                                                                                                                          

 
lebih sesuai untuk dijawab oleh pihak SPRM. SPRM bukan di bawah Kementerian Wilayah 
dan kita tidak tahu siasatan dan hasil siasatannya hingga ke hari ini.  

Namun begitu, tidak dinafikan di dalam kepimpinan kerajaan terdahulu terdapat 
banyak transaksi yang menimbulkan pelbagai persoalan dan sering dibangkitkan oleh Ahli-
ahli Yang Berhormat dalam persidangan Dewan Rakyat sebelum ini. [Dewan riuh] Susulan 
daripada itu, pihak kementerian di bawah pentadbiran baharu sekarang telah mengambil 
inisiatif untuk menubuhkan sebuah jawatankuasa khas atau task force di peringkat 
Kementerian Wilayah Persekutuan yang dipertanggungjawabkan untuk meneliti keseluruhan 
97 transaksi tanah DBKL ini. Terma rujukan ataupun terms of reference task force ini ialah: 

(i) meneliti harga jualan tanah; 

(ii) meneliti proses penjualan tanah; 

(iii) meneliti proses pemilihan syarikat yang membeli tanah; 

(iv) tujuan penjualan tanah; 

(v) kepadatan pembangunan yang boleh dibenarkan di atas tanah; dan  

(vi) komitmen syarikat untuk menyelesaikan masalah di tapak seperti 
masalah setinggan. 

Maka walaupun SPRM kata boleh lepaskan sahaja, ia tidak mengganggu siasatan 
kita, kami menubuhkan satu jawatankuasa khas hendak kaji dari sudut-sudut yang lain. 
Sudut-sudut harga jualan dan sebagainya. Hasil beberapa siri siasatan dan perbincangan 
serta rundingan dengan syarikat-syarikat yang terlibat dengan transaksi tanah DBKL adalah 
seperti berikut; 

Pertama, daripada 97 transaksi, 43 transaksi tanah diteruskan mengikut perjanjian asal 
kerana tiada sebarang isu berbangkit dari segi harga jualan, urusan penilaian dan perintah 
pembangunan. Nilai transaksi jualan juga lebih tinggi iaitu RM1.642 bilion harga jualan 
berbanding RM1.433 bilion harga nilaian. Maka, 43 daripada 97 kira clear. 

■1030 

Kedua, 14 transaksi tanah yang melibatkan keluasan 53.94 ekar telah dibatalkan 
dengan persetujuan pihak syarikat. Kita dapati bahawa ada beberapa perkara yang tidak 
memuaskan dan kita berada dalam keadaan dan kedudukan di mana kita boleh batalkan, kita 
batalkan. Ada 14 transaksi.  

Sebanyak 15 transaksi tanah dengan keluasan 145.79 ekar telah dirunding 
semula... 

Dato’ Sri Bung Moktar bin Raden [Kinabatangan]: Wah, panjang lebar Yang 
Berhormat. 

Tuan Khalid bin Abd Samad: ...Dan memperoleh tambahan hasil kepada DBKL 
sebanyak RM149 juta. Maknanya daripada 15 transaksi, kita runding balik, kita dapat RM149 
juta. [Tepuk]  

Sebanyak 20 transaksi yang telah sempurna dipindah milik tanah dan siap projek 
tetapi didapati ada keraguan daripada segi proses penjualan tanah dan sebagainya, tidak 
boleh buat apa-apa kerana proses sudah selesai, sudah keluar geran sudah pun. Ini kita 
serah sahaja pada SPRM. Lima transaksi tidak dapat mencapai persetujuan di antara kami 
dan pemaju. Ini mungkin kita akan bertemu dalam mahkamah. 

Tuan Yang di-Pertua, secara keseluruhannya... [Disampuk] Kalau tidak berminat, 
boleh keluar ya. [Dewan riuh] Seperti yang dinyatakan— kopi sedang menunggu. 

Dato’ Sri Bung Moktar bin Raden [Kinabatangan]: Siapa Yang Berhormat? Kenal 
saya siapa? 

Tuan Khalid bin Abd Samad: Seperti yang dinyatakan sebelum ini, hasil 
rundingan... [Ketawa] [Dewan riuh] Hasil rundingan... 

Tuan Willie anak Mongin [Puncak Borneo]: Loud and clear. 

Timbalan Yang di-Pertua [Dato’ Mohd Rashid Hasnon]: Ahli-ahli Yang 
Berhormat, Yang Berhormat Kinabatangan, jangan ada gangguan. [Dewan riuh] Teruskan. 



lebih sesuai untuk dijawab oleh pihak SPRM. SPRM bukan di bawah Kementerian Wilayah dan kita tidak tahu siasatan dan hasil siasatannya hingga ke hari ini. Namun begitu, tidak dinafikan di dalam kepimpinan kerajaan terdahulu terdapat banyak transaksi yang menimbulkan pelbagai persoalan dan sering dibangkitkan oleh Ahli- ahli Yang Berhormat dalam persidangan Dewan Rakyat sebelum ini. [Dewan riuh] Susulan daripada itu, pihak kementerian di bawah pentadbiran baharu sekarang telah mengambil inisiatif untuk menubuhkan sebuah jawatankuasa khas atau task force di peringkat Kementerian Wilayah Persekutuan yang dipertanggungjawabkan untuk meneliti keseluruhan 97 transaksi tanah DBKL ini. Terma rujukan ataupun terms of reference task force ini ialah: (i) meneliti harga jualan tanah; (ii) meneliti proses penjualan tanah; (iii) meneliti proses pemilihan syarikat yang membeli tanah; (iv) tujuan penjualan tanah; (v) kepadatan pembangunan yang boleh dibenarkan di atas tanah; dan. (vi) komitmen syarikat untuk menyelesaikan masalah di tapak seperti masalah setinggan. Maka walaupun SPRM kata boleh lepaskan sahaja, ia tidak mengganggu siasatan kita, kami menubuhkan satu jawatankuasa khas hendak kaji dari sudut-sudut yang lain. Sudut-sudut harga jualan dan sebagainya. Hasil beberapa siri siasatan dan perbincangan serta rundingan dengan syarikat-syarikat yang terlibat dengan transaksi tanah DBKL adalah seperti berikut; Pertama, daripada 97 transaksi, 43 transaksi tanah diteruskan mengikut perjanjian asal kerana tiada sebarang isu berbangkit dari segi harga jualan, urusan penilaian dan perintah pembangunan. Nilai transaksi jualan juga lebih tinggi iaitu RM1.642 bilion harga jualan berbanding RM1.433 bilion harga nilaian. Maka, 43 daripada 97 kira clear. #1030. Kedua, 14 transaksi tanah yang melibatkan keluasan 53.94 ekar telah dibatalkan dengan persetujuan pihak syarikat. Kita dapati bahawa ada beberapa perkara yang tidak memuaskan dan kita berada dalam keadaan dan kedudukan di mana kita boleh batalkan, kita batalkan. Ada 14 transaksi. Sebanyak 15 transaksi tanah dengan keluasan 145.79 ekar telah dirunding semula... Dato' Sri Bung Moktar bin Raden [Kinabatangan]: Wah, panjang lebar Yang Berhormat. Tuan Khalid bin Abd Samad: ...Dan memperoleh tambahan hasil kepada DBKL sebanyak RM149 juta. Maknanya daripada 15 transaksi, kita runding balik, kita dapat RM149 juta. [Tepuk]. Sebanyak 20 transaksi yang telah sempurna dipindah milik tanah dan siap projek tetapi didapati ada keraguan daripada segi proses penjualan tanah dan sebagainya, tidak boleh buat apa-apa kerana proses sudah selesai, sudah keluar geran sudah pun. Ini kita serah sahaja pada SPRM. Lima transaksi tidak dapat mencapai persetujuan di antara kami dan pemaju. Ini mungkin kita akan bertemu dalam mahkamah. Tuan Yang di-Pertua, secara keseluruhannya... [Disampuk] Kalau tidak berminat, boleh keluar ya. [Dewan riuh] Seperti yang dinyatakan-- kopi sedang menunggu. Dato' Sri Bung Moktar bin Raden [Kinabatangan]: Siapa Yang Berhormat? Kenal saya siapa?. Tuan Khalid bin Abd Samad: Seperti yang dinyatakan sebelum ini, hasil rundingan... [Ketawa] [Dewan riuh] Hasil rundingan... Tuan Willie anak Mongin [Puncak Borneo]: Loud and clear. Timbalan Yang di-Pertua [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Ahli-ahli Yang Berhormat, Yang Berhormat Kinabatangan, jangan ada gangguan. [Dewan riuh] Teruskan.