
48 DR.30.10.2008 
 

perkara ini sudah ditangguhkan dan oleh itu saya hendak tanya apakah bila sampai tibanya 
nanti pembelian hendak dibuat apakah kerajaan bersedia untuk declassified, urusan tender 
pembelian helikopter ini daripada OSA. Ini supaya selepas pembelian nanti semua pihak 
boleh memeriksa apa sahaja tidak puas hati dengan technical evaluation ataupun fizikal 
sebagaimana yang dibangkitkan tadi?  Sebelum beli juga, boleh tidak helikopter ini bawa 
Ahli Parlimen berjalan untuk kita test lah. 
■1500 

Walaupun saya bukan engineer pilot, Tuan Pengerusi boleh test supaya kita tahu 
dari segi kesesuaian. Terima kasih. 

Ir. Hamim bin Samuri [Ledang]:  Boleh jawab sekali tak, sedikit sahaja. 

Tuan Mohamed Azmin bin Ali [Gombak]:  Satu, minta penjelasan. 

Datuk Wira Abu Seman bin Haji Yusop:  Saya jawab dahulu. 

Ir. Hamim bin Samuri [Ledang]:  Boleh tak, boleh tak?  Hendak tanya satu 
soalan sahaja.  Jawab sekali. 

Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Ronald Kiandee]:  Ya. 

Ir. Hamim bin Samuri [Ledang]:  Terima kasih Tuan Yang di-Pertua, terima kasih 
timbalan menteri.  Saya cuma ingin tanya satu soalan sahaja.  Adakah RMAF mempunyai 
satu kumpulan pakar jurutera, pilot dan sebagainya tentang helikopter yang boleh 
menyediakan segala keperluan termasuk ujian dan sebagainya yang membantu 
kementerian di dalam pembelian helikopter ini. 

Sebab pada saya dengan izin, the end user is RMAF dan sepanjang yang kita 
alami kita tidak engage dengan izin mana-mana konsultan tetapi kita percaya bahawa kita 
ada keupayaan.  Cuma soalan saya adakah kita ada kumpulan pakar itu.  Kalau kita ada 
alhamdulillah, kalau tidak ada minta timbalan menteri jawab. 

Tuan Mohamed Azmin bin Ali [Gombak]:  Tuan Yang di-Pertua. 

Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Ronald Kiandee]:  Yang Berhormat Gombak 
bangun Yang Berhormat. 

Datuk Wira Abu Seman Yusop:  Duduk dahulu.  Berkaitan dengan kepakaran, 
telah saya  nyatakan bahawa TUDM memang mempunyai kepakaran khusus dalam bidang 
helikopter ini.  Inilah kepakaran-kepakaran kita yang mana dianggotai oleh anggota-anggota 
TUDM sendiri iaitu the end user yang mana mereka ini mempunyai pengalaman yang 
begitu lama, yang begitu mahir.  Jadi itulah yang diperakukan oleh pihak pakar TUDM ini 
dan berkaitan dengan isu yang  ... 

Ir. Hamim bin Samuri [Ledang]:  Maksud saya, sekejap sedikit.  Minta maaf Tuan 
Yang di-Pertua, izinkan saya.  Adakah kumpulan pakar ini juga menentukan membantu 
menentukan di dalam menyenaraikan specification atau penentuan kerja dari segi 
pembelian peralatan seperti helikopter ini. Sekian, terima kasih. 

Datuk Wira Abu Seman Yusop:  Tuan Yang di-Pertua, bahawa kumpulan pakar 
inilah yang sebenarnya melakarkan segala asas-asas keperluan kita dalam memperoleh 
helikopter ini dan saya telah menyatakan pagi tadi bahawa keperluan-keperluan kita 
berkaitan dengan penilaian ini. 

Ada asas-asasnya yang diperlukan dan disediakan oleh Jawatankuasa Teknikal 
yang dianggotai oleh pakar-pakar daripada anggota TUDM kita.  Jadi itu sebab tadi macam 
Yang Berhormat Pokok Sena timbulkan seolah-olah kita tiba-tiba hendakkan helikopter 
tanpa ada garis panduan atau asas-asas yang diperlukan untuk kita membuat tawaran 
kepada petender-petender. 

Sebenarnya seperti mana yang telah saya nyatakan pagi tadi bahawa asas-asas 
penilaian helikopter yang diperlukan oleh TUDM adalah daripada aspek operasi yang boleh 
diatur gerak sama ada waktu malam atau siang ataupun dalam sebilang masa dalam 
semua keadaan cuaca. Begitu juga berkaitan dengan penyelenggaraan ia perlu mudah 
diselenggarakan dan mobiliti ia berupaya terbang 200 miles nautical radius dengan tangki 



perkara ini sudah ditangguhkan dan oleh itu saya hendak tanya apakah bila sampai tibanya nanti pembelian hendak dibuat apakah kerajaan bersedia untuk declassified, urusan tender pembelian helikopter ini daripada OSA. Ini supaya selepas pembelian nanti semua pihak boleh memeriksa apa sahaja tidak puas hati dengan technical evaluation ataupun fizikal sebagaimana yang dibangkitkan tadi? Sebelum beli juga, boleh tidak helikopter ini bawa Ahli Parlimen berjalan untuk kita test lah. #1500. Walaupun saya bukan engineer pilot, Tuan Pengerusi boleh test supaya kita tahu dari segi kesesuaian. Terima kasih. Ir. Hamim bin Samuri [Ledang]: Boleh jawab sekali tak, sedikit sahaja. Tuan Mohamed Azmin bin Ali [Gombak]: Satu, minta penjelasan. Datuk Wira Abu Seman bin Haji Yusop: Saya jawab dahulu. Ir. Hamim bin Samuri [Ledang]: Boleh tak, boleh tak? Hendak tanya satu soalan sahaja. Jawab sekali. Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Ronald Kiandee]: Ya. Ir. Hamim bin Samuri [Ledang]: Terima kasih Tuan Yang di-Pertua, terima kasih timbalan menteri. Saya cuma ingin tanya satu soalan sahaja. Adakah RMAF mempunyai satu kumpulan pakar jurutera, pilot dan sebagainya tentang helikopter yang boleh menyediakan segala keperluan termasuk ujian dan sebagainya yang membantu kementerian di dalam pembelian helikopter ini. Sebab pada saya dengan izin, the end user is RMAF dan sepanjang yang kita alami kita tidak engage dengan izin mana-mana konsultan tetapi kita percaya bahawa kita ada keupayaan. Cuma soalan saya adakah kita ada kumpulan pakar itu. Kalau kita ada alhamdulillah, kalau tidak ada minta timbalan menteri jawab. Tuan Mohamed Azmin bin Ali [Gombak]: Tuan Yang di-Pertua. Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Ronald Kiandee]: Yang Berhormat Gombak bangun Yang Berhormat. Datuk Wira Abu Seman Yusop: Duduk dahulu. Berkaitan dengan kepakaran, telah saya nyatakan bahawa TUDM memang mempunyai kepakaran khusus dalam bidang helikopter ini. Inilah kepakaran-kepakaran kita yang mana dianggotai oleh anggota-anggota TUDM sendiri iaitu the end user yang mana mereka ini mempunyai pengalaman yang begitu lama, yang begitu mahir. Jadi itulah yang diperakukan oleh pihak pakar TUDM ini dan berkaitan dengan isu yang ... Ir. Hamim bin Samuri [Ledang]: Maksud saya, sekejap sedikit. Minta maaf Tuan Yang di-Pertua, izinkan saya. Adakah kumpulan pakar ini juga menentukan membantu menentukan di dalam menyenaraikan specification atau penentuan kerja dari segi pembelian peralatan seperti helikopter ini. Sekian, terima kasih. Datuk Wira Abu Seman Yusop: Tuan Yang di-Pertua, bahawa kumpulan pakar inilah yang sebenarnya melakarkan segala asas-asas keperluan kita dalam memperoleh helikopter ini dan saya telah menyatakan pagi tadi bahawa keperluan-keperluan kita berkaitan dengan penilaian ini. Ada asas-asasnya yang diperlukan dan disediakan oleh Jawatankuasa Teknikal yang dianggotai oleh pakar-pakar daripada anggota TUDM kita. Jadi itu sebab tadi macam Yang Berhormat Pokok Sena timbulkan seolah-olah kita tiba-tiba hendakkan helikopter tanpa ada garis panduan atau asas-asas yang diperlukan untuk kita membuat tawaran kepada petender-petender. Sebenarnya seperti mana yang telah saya nyatakan pagi tadi bahawa asas-asas penilaian helikopter yang diperlukan oleh TUDM adalah daripada aspek operasi yang boleh diatur gerak sama ada waktu malam atau siang ataupun dalam sebilang masa dalam semua keadaan cuaca. Begitu juga berkaitan dengan penyelenggaraan ia perlu mudah diselenggarakan dan mobiliti ia berupaya terbang 200 miles nautical radius dengan tangki.