
DR.31.3.2010 103 

 
paip besar daripada pekan Port Dickson itu yang memang secara jelas turun ke 
laut. Tidak ada rawatan pertama atau rawatan kedua? Memang langsung turun ke 
laut dan ini telah bertahun-tahun. Saya hairan bagaimana Port Dickson ini 
duduknya tidak jauh daripada Kuala Lumpur dan juga merupakan pusat 
pelancongan yang kira besar boleh diabaikan begitu sahaja dari segi pencemaran 
di satu tempat pelancongan. Jadi saya minta penjelasan. Terima kasih. 

Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Dr. Haji Wan Junaidi Tuanku Jaafar]: 
Soalan-soalan yang sedemikian tidak perlu di panjang lebar kerana bukan di 
bawah kementerian Yang Berhormat. 

Dato' Dr. James Dawos Mamit: Yang Berhormat daripada Kapit terima 
kasih atas komen itu tadi dan cadangan. Apa yang saya ingin utarakan ialah satu 
strategi ecotourism. Sememangnya pelancongan luar bandar sudah pun matang 
dan strategi kita sudah ada. Ia sudah berjalan tetapi di sebelah semenanjung. 
Untuk Sabah dan Sarawak kita kena kerjalah dengan STB dan Kementerian 
Pelancongan Negeri Sarawak untuk membusat satu strategi lagi supaya produk-
produk pelancongan di luar bandar boleh dipasarkan dan boleh dipromosikan. 
Saya sudah pun melihat bahawa strategi cluster yang sememangnya saya akan 
menghalusi nanti adalah satu strategi yang baik untuk mempromosi produk-produk 
pelancongan di luar bandar juga termasuk sistem Tagang ataupun di Sabah 
diketahui dengan sistem Tagal. 

Untuk Yang Berhormat Titiwangsa mengenai air kumbahan tidak terawat 
di Port Dickson. Terima kasih atas memberi pandangan itu kerana saya tidak tahu 
pun ia ada. Terima kasihlah. Saya akan melawat di situ dan berbincang dengan 
PBT di sana bagaimanakah untuk menyelesaikan masalah kerana dari segi kajian 
saya dahulu di dalam ecological sanitation ada satu teknik yang lebih murah 
daripada teknik IWK. Jadi kita boleh laksanakannya untuk tempat-tempat yang 
kecil, tempat-tempat individu seperti itu. 

Tuan Yang di-Pertua, saya teruskan. Yang Berhormat Lanang 
menyatakan kebimbangan terhadap kes-kes penipuan oleh agensi pelancongan 
yang berlaku di negara ini dan ingin tahu bilangan kes yang berkenaan bermula 
daripada 1 Januari tahun 2009 hingga kini. Untuk makluman Yang Berhormat 
Lanang dari 1 Januari tahun 2009 hingga kini Kementerian Pelancongan telah 
mengesan sebanyak 23 kes penipuan yang dilakukan oleh lima buah syarikat 
pelancongan di negara ini.   

Kebanyakan kes penipuan ini telah dirujuk kepada pihak Polis Diraja 
Malaysia untuk disiasat di bawah prosedur kanun jenayah kerana melibatkan 
jenayah penipuan dan dilakukan oleh syarikat-syarikat yang tidak berlesen dengan 
Kementerian Pelancongan. Manakala kes-kes yang melibatkan syarikat berlesen 
kementerian telah mengambil tindakan di bawah Seksyen 8 Akta Industri 
Pelancongan 1992 iaitu lesen syarikat dibatalkan sekiranya deposit pengadu gagal 
dikembalikan. Kes juga turut dirujuk kepada pihak PDRM bagi siasatan lanjut di 
bawah kanun prosedur jenayah. Tuan Yang di-Pertua, Yang Berhormat 
Lenggong... 

Datuk Seri Panglima Wilfred Mojilip Bumburing [Tuaran]: Minta 
penjelasan Yang Berhormat. Tuaran, di belakang sini. 

Dato' Dr. James Dawos Mamit: Yang Berhormat Tuaran. 

Datuk Seri Panglima Wilfred Mojilip Bumburing [Tuaran]: Ya. Tadi 
Yang Berhormat telah menerangkan mengenai dengan kes penipuan. Saya ingin 
tahu Yang Berhormat, apakah jenis-jenis penipuan kerana ini sangat penting 
kerana bad publicity untuk negara kita akan disebar sedunia. So, boleh minta 



paip besar daripada pekan Port Dickson itu yang memang secara jelas turun ke laut. Tidak ada rawatan pertama atau rawatan kedua? Memang langsung turun ke laut dan ini telah bertahun-tahun. Saya hairan bagaimana Port Dickson ini duduknya tidak jauh daripada Kuala Lumpur dan juga merupakan pusat pelancongan yang kira besar boleh diabaikan begitu sahaja dari segi pencemaran di satu tempat pelancongan. Jadi saya minta penjelasan. Terima kasih. Timbalan Yang di-Pertua [Datuk Dr. Haji Wan Junaidi Tuanku Jaafar]: Soalan-soalan yang sedemikian tidak perlu di panjang lebar kerana bukan di bawah kementerian Yang Berhormat. Dato' Dr. James Dawos Mamit: Yang Berhormat daripada Kapit terima kasih atas komen itu tadi dan cadangan. Apa yang saya ingin utarakan ialah satu strategi ecotourism. Sememangnya pelancongan luar bandar sudah pun matang dan strategi kita sudah ada. Ia sudah berjalan tetapi di sebelah semenanjung. Untuk Sabah dan Sarawak kita kena kerjalah dengan STB dan Kementerian Pelancongan Negeri Sarawak untuk membusat satu strategi lagi supaya produk- produk pelancongan di luar bandar boleh dipasarkan dan boleh dipromosikan. Saya sudah pun melihat bahawa strategi cluster yang sememangnya saya akan menghalusi nanti adalah satu strategi yang baik untuk mempromosi produk-produk pelancongan di luar bandar juga termasuk sistem Tagang ataupun di Sabah diketahui dengan sistem Tagal. Untuk Yang Berhormat Titiwangsa mengenai air kumbahan tidak terawat di Port Dickson. Terima kasih atas memberi pandangan itu kerana saya tidak tahu pun ia ada. Terima kasihlah. Saya akan melawat di situ dan berbincang dengan PBT di sana bagaimanakah untuk menyelesaikan masalah kerana dari segi kajian saya dahulu di dalam ecological sanitation ada satu teknik yang lebih murah daripada teknik IWK. Jadi kita boleh laksanakannya untuk tempat-tempat yang kecil, tempat-tempat individu seperti itu. Tuan Yang di-Pertua, saya teruskan. Yang Berhormat Lanang menyatakan kebimbangan terhadap kes-kes penipuan oleh agensi pelancongan yang berlaku di negara ini dan ingin tahu bilangan kes yang berkenaan bermula daripada 1 Januari tahun 2009 hingga kini. Untuk makluman Yang Berhormat Lanang dari 1 Januari tahun 2009 hingga kini Kementerian Pelancongan telah mengesan sebanyak 23 kes penipuan yang dilakukan oleh lima buah syarikat pelancongan di negara ini. Kebanyakan kes penipuan ini telah dirujuk kepada pihak Polis Diraja Malaysia untuk disiasat di bawah prosedur kanun jenayah kerana melibatkan jenayah penipuan dan dilakukan oleh syarikat-syarikat yang tidak berlesen dengan Kementerian Pelancongan. Manakala kes-kes yang melibatkan syarikat berlesen kementerian telah mengambil tindakan di bawah Seksyen 8 Akta Industri Pelancongan 1992 iaitu lesen syarikat dibatalkan sekiranya deposit pengadu gagal dikembalikan. Kes juga turut dirujuk kepada pihak PDRM bagi siasatan lanjut di bawah kanun prosedur jenayah. Tuan Yang di-Pertua, Yang Berhormat Lenggong... Datuk Seri Panglima Wilfred Mojilip Bumburing [Tuaran]: Minta penjelasan Yang Berhormat. Tuaran, di belakang sini. Dato' Dr. James Dawos Mamit: Yang Berhormat Tuaran. Datuk Seri Panglima Wilfred Mojilip Bumburing [Tuaran]: Ya. Tadi Yang Berhormat telah menerangkan mengenai dengan kes penipuan. Saya ingin tahu Yang Berhormat, apakah jenis-jenis penipuan kerana ini sangat penting kerana bad publicity untuk negara kita akan disebar sedunia. So, boleh minta.