
DR 31.10.2012 51 

 
Dato’ Jacob Dungau Sagan: Ya, terima kasih Yang Berhormat Pasir Mas atas 

cadangan dan juga teguran yang diberi tadi. Kita di MITI memang sentiasa berusaha untuk 
menaikkan penyertaan syarikat-syarikat bumiputera yang kita boleh bawa ke misi-misi untuk 
menyertai pameran kita di luar negara. Cara kita buat sekarang ini ialah kita memberi, 
mengheboh-hebohkan publisiti kepada semua syarikat ataupun syarikat-syarikat yang 
mempunyai kebolehan dari segi kriteria yang kita ada itu supaya mereka ini datang ke 
hadapan dan mendaftarkan mereka sendiri dan mengikut atau menyertai rombongan-
rombongan yang pergi ke luar negara ini. Jadi kita akan terus berusaha untuk cuba 
meningkatkan peratus tersebut.  

Kedua, tadi dari segi pelaburan di Kelantan ini. Sepertimana yang saya sebutkan 
tadi kita memang mempunyai semua maklumat yang ada kekuatan, kelemahannya ada di 
Kelantan ini yang kita beri kepada pihak pelabur-pelabur yang ingin melabur di kawasan 
kita ini. Jadi apabila kita lihat ini, terpulanglah kepada pelabur-pelabur ini untuk mencari di 
manakah peluang yang sesuai bagi mereka lebih baik bagi projek yang khusus, yang 
mereka boleh bawa ke Kelantan supaya mereka ini tidak terlalu dihalang oleh masalah-
masalah seperti kos yang tinggi, pengangkutan yang jauh dan infrastruktur yang mungkin 
tidak mencukupi ataupun real estate yang mungkin tidak mencukupi juga. Jadi oleh sebab 
itu, kita memberi keutamaan untuk membuat pemilihan kepada pelaburan di mana mereka 
ingin melabur untuk membawakan pelaburan mereka ke negeri-negeri tertentu. Sekian. 

Datuk Ismail Kasim [Arau]: Terima kasih Tuan Pengerusi, terima kasih Yang 
Berhormat Timbalan Menteri. Saya ingin bertanya Yang Berhormat berhubung dengan 
perlindungan terhadap pelabur-pelabur negara kita di luar negara. Contoh yang paling 
dekat ialah kita ambil contoh di Indonesia.  

Baru-baru ini berlaku sedikit pertukaran dasar sebab di Indonesia, ia di mana-
mana negara sekali pun kebanyakan kekuasaan untuk terlibat dalam usaha-usaha yang 
berkaitan dengan pelaburan dan sebagainya yang telah menyentuh soal dasar ini dikawal 
ataupun oleh pihak berkuasa province ataupun wilayah masing-masing. Jadi berlaku 
kepada syarikat negara kita, contohnya, Tabung Haji Plantation misalnya, yang terpaksa 
menjual ladang di Pekan Baru akibat kekerapan pertukaran dasar yang menyebabkan 
mereka tidak boleh lagi menjalankan perniagaan ataupun mesra perniagaan. 

■1610 

 Jadi dalam hal ini, apakah jaminan yang boleh dimainkan oleh wakil kita MITI 
ataupun MATRADE di luar negara yang berada di kedutaan, supaya dapat melindungi 
pelaburan-pelaburan yang kita buat sama ada di rantau ASEAN atau pergi mana-mana 
negara di dunia ini. Ini kerana masalah ini akan menyebabkan berlaku kerugian kepada 
mereka dan mereka akan kehilangan tabung untuk mereka terus membuat pelaburan sekali 
gus merupakan penjanaan kepada pendapatan negara. Jadi berhubung dengan dasar ini, 
apakah jaminan yang boleh diberikan oleh pihak kementerian untuk mengatasi masalah ini? 
Terima kasih Tuan Pengerusi. 

 Dato’ Jacob Dungau Sagan: Terima kasih Yang Berhormat Arau. Kementerian ini 
memang sentiasa peka kepada keperluan pelabur-pelabur yang melabur di mana-mana 
tempat pun di negara kita ini. Jadi jaminan yang kita beri kepada mereka ialah satunya dari 
segi perhubungan baik kita dengan pihak pelabur-pelabur ini. Oleh kerana MITI memang 
sentiasa berhubung, mempunyai perhubungan yang dekat ataupun MIDA mempunyai 
perhubungan dekat dengan mereka yang mana mereka ini terus membuat penilaian dan 
juga menerima maklum balas dari pelabur-pelabur ini. Apabila mereka ini mempunyai 
sedikit masalah dalam usaha mereka menjalankan kilang-kilang ataupun usaha mereka, 
mereka akan terus memberitahu kepada kita dan kita akan terus membuat satu siasatan 
setakat mana kita boleh membimbing ataupun membaik pulih lagi keadaan mereka. 

 Jadi inilah saya rasa satu pendekatan yang baik buat kita supaya kita sentiasa 
berdialog dengan mereka dan mereka terus memberi banyak maklum balas kepada kita, 
juga memberi cadangan bagaimana kita dapat membantu mereka. Ini cara kita 
menjalankan usaha kita. 

 Dato' Ibrahim Ali  [Pasir Mas]: Yang Berhormat sedikit lagi tadi yang saya 
bangkit tadi, yang usaha promosi saya belum puas hati lagi, iaitu walaupun usaha dibuat 
untuk menambahkan syarikat bumiputera dari segi promosi ke luar negara terutamanya 
waktu pameran, apakah ianya dikenakan syarat-syarat? Kalau syarat itu dikenakan, 
bolehkah diperlonggarkan sedikit kepada syarikat-syarikat bumiputera ini? 



Dato' Jacob Dungau Sagan: Ya, terima kasih Yang Berhormat Pasir Mas atas. cadangan dan juga teguran yang diberi tadi. Kita di MITI memang sentiasa berusaha untuk menaikkan penyertaan syarikat-syarikat bumiputera yang kita boleh bawa ke misi-misi untuk menyertai pameran kita di luar negara. Cara kita buat sekarang ini ialah kita memberi, mengheboh-hebohkan publisiti kepada semua syarikat ataupun syarikat-syarikat yang mempunyai kebolehan dari segi kriteria yang kita ada itu supaya mereka ini datang ke hadapan dan mendaftarkan mereka sendiri dan mengikut atau menyertai rombongan- rombongan yang pergi ke luar negara ini. Jadi kita akan terus berusaha untuk cuba meningkatkan peratus tersebut. Kedua, tadi dari segi pelaburan di Kelantan ini. Sepertimana yang saya sebutkan tadi kita memang mempunyai semua maklumat yang ada kekuatan, kelemahannya ada di Kelantan ini yang kita beri kepada pihak pelabur-pelabur yang ingin melabur di kawasan kita ini. Jadi apabila kita lihat ini, terpulanglah kepada pelabur-pelabur ini untuk mencari di manakah peluang yang sesuai bagi mereka lebih baik bagi projek yang khusus, yang mereka boleh bawa ke Kelantan supaya mereka ini tidak terlalu dihalang oleh masalah- masalah seperti kos yang tinggi, pengangkutan yang jauh dan infrastruktur yang mungkin tidak mencukupi ataupun real estate yang mungkin tidak mencukupi juga. Jadi oleh sebab itu, kita memberi keutamaan untuk membuat pemilihan kepada pelaburan di mana mereka ingin melabur untuk membawakan pelaburan mereka ke negeri-negeri tertentu. Sekian. Datuk Ismail Kasim [Arau]: Terima kasih Tuan Pengerusi, terima kasih Yang Berhormat Timbalan Menteri. Saya ingin bertanya Yang Berhormat berhubung dengan perlindungan terhadap pelabur-pelabur negara kita di luar negara. Contoh yang paling dekat ialah kita ambil contoh di Indonesia. Baru-baru ini berlaku sedikit pertukaran dasar sebab di Indonesia, ia di mana- mana negara sekali pun kebanyakan kekuasaan untuk terlibat dalam usaha-usaha yang berkaitan dengan pelaburan dan sebagainya yang telah menyentuh soal dasar ini dikawal ataupun oleh pihak berkuasa province ataupun wilayah masing-masing. Jadi berlaku kepada syarikat negara kita, contohnya, Tabung Haji Plantation misalnya, yang terpaksa menjual ladang di Pekan Baru akibat kekerapan pertukaran dasar yang menyebabkan mereka tidak boleh lagi menjalankan perniagaan ataupun mesra perniagaan. #1610. Jadi dalam hal ini, apakah jaminan yang boleh dimainkan oleh wakil kita MITI ataupun MATRADE di luar negara yang berada di kedutaan, supaya dapat melindungi pelaburan-pelaburan yang kita buat sama ada di rantau ASEAN atau pergi mana-mana negara di dunia ini. Ini kerana masalah ini akan menyebabkan berlaku kerugian kepada mereka dan mereka akan kehilangan tabung untuk mereka terus membuat pelaburan sekali gus merupakan penjanaan kepada pendapatan negara. Jadi berhubung dengan dasar ini, apakah jaminan yang boleh diberikan oleh pihak kementerian untuk mengatasi masalah ini? Terima kasih Tuan Pengerusi. Dato' Jacob Dungau Sagan: Terima kasih Yang Berhormat Arau. Kementerian ini memang sentiasa peka kepada keperluan pelabur-pelabur yang melabur di mana-mana tempat pun di negara kita ini. Jadi jaminan yang kita beri kepada mereka ialah satunya dari segi perhubungan baik kita dengan pihak pelabur-pelabur ini. Oleh kerana MITI memang sentiasa berhubung, mempunyai perhubungan yang dekat ataupun MIDA mempunyai perhubungan dekat dengan mereka yang mana mereka ini terus membuat penilaian dan juga menerima maklum balas dari pelabur-pelabur ini. Apabila mereka ini mempunyai sedikit masalah dalam usaha mereka menjalankan kilang-kilang ataupun usaha mereka, mereka akan terus memberitahu kepada kita dan kita akan terus membuat satu siasatan setakat mana kita boleh membimbing ataupun membaik pulih lagi keadaan mereka. Jadi inilah saya rasa satu pendekatan yang baik buat kita supaya kita sentiasa berdialog dengan mereka dan mereka terus memberi banyak maklum balas kepada kita, juga memberi cadangan bagaimana kita dapat membantu mereka. Ini cara kita menjalankan usaha kita. Dato' Ibrahim Ali [Pasir Mas]: Yang Berhormat sedikit lagi tadi yang saya bangkit tadi, yang usaha promosi saya belum puas hati lagi, iaitu walaupun usaha dibuat untuk menambahkan syarikat bumiputera dari segi promosi ke luar negara terutamanya waktu pameran, apakah ianya dikenakan syarat-syarat? Kalau syarat itu dikenakan, bolehkah diperlonggarkan sedikit kepada syarikat-syarikat bumiputera ini?.