
22                                           DR.31.10.2018                                                                                                                                            

 
11.41 pg. 

Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan [Dato’ Raja Kamarul 
Bahrin Shah bin Raja Ahmad]: Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh dan salam 
sejahtera. Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Saya ingin merakamkan ucapan terima kasih 
kepada 27 orang Ahli-ahli Yang Berhormat iaitu Yang Berhormat Ayer Hitam, Yang 
Berhormat Papar, Yang Berhormat Kangar, Yang Berhormat Sibu, Yang Berhormat Rembau, 
Yang Berhormat Kalabakan, Yang Berhormat Johor Bahru, Yang Berhormat Jeli, Yang 
Berhormat Hulu Selangor, Yang Berhormat Bukit Bintang, Yang Berhormat Rajang, Yang 
Berhormat Kapar, Yang Berhormat Setiawangsa, Yang Berhormat Klang, Yang Berhormat 
Jerlun, Yang Berhormat Batu Gajah, Yang Berhormat Sik, Yang Berhormat Tebrau, Yang 
Berhormat Mas Gading, Yang Berhormat Rantau Panjang, Yang Berhormat Alor Setar, Yang 
Berhormat Igan, Yang Berhormat Merbok, Yang Berhormat Rasah, Yang Berhormat Kota 
Kinabalu, Yang Berhormat Batu dan Yang Berhormat Jerai. 

Mereka telah mengambil bahagian dalam perbahasan sejak 22 Oktober yang 
menyentuh lima isu utama berkaitan Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan iaitu 
menyentuh kerajaan tempatan, perumahan, perkhidmatan perbandaran, pengurusan sisa 
pepejal dan pembersihan awam dan kebombaan. Saya mengucapkan terima kasih kepada 
semua Ahli Yang Berhormat yang mungkin tidak tersenarai di sini tetapi turut membahaskan 
juga. 

Tuan Yang di-Pertua, saya mulakan dengan isu pemerkasaan pihak berkuasa 
tempatan, PBT di bawah Tonggak 1. Kajian Separuh Penggal, Rancangan Malaysia Ke-11 
iaitu mengadakan pilihan raya PBT sebagaimana yang dibangkitkan oleh Yang Berhormat 
Ayer Hitam, Yang Berhormat Setiawangsa dan Yang Berhormat Kota Kinabalu. Untuk 
makluman Ahli-ahli Yang Berhormat, pilihan raya PBT akan dilaksanakan dalam tempoh tiga 
tahun iaitu pada tahun 2020, insya-Allah. Pada masa kini, KPKT di bawah Kerajaan Pakatan 
Harapan sedang mengkaji kebolehlaksanaan pilihan raya PBT. 

Antara tindakan yang diambil adalah mewujudkan satu jawatankuasa di peringkat 
KPKT bagi membuat kajian awal terhadap cadangan pelaksanaan pilihan raya yang 
merangkumi implikasi perundangan mekanisme pilihan raya dan keperluan kewangan. 

Kedua ialah untuk mengadakan sesi libat urus atau engagement dengan izin 
dengan agensi yang terlibat seperti Suruhanjaya Pilihan Raya, Kementerian Kewangan, 
Jabatan Peguam Negara, kerajaan negeri, pihak berkuasa dan agensi-agensi lain bagi 
mendapatkan input yang berkaitan bagi pelaksanaan pilihan raya kerajaan tempatan. 

Tuan Nik Nazmi bin Nik Ahmad [Setiawangsa]: Tuan Yang di-Pertua, saya 
mohon laluan. 

Tuan Yang di-Pertua: Bagi laluan? 

Dato’ Raja Kamarul Bahrin Shah bin Raja Ahmad: Saya mohon habiskan sedikit 
kerana baru mula. Ketiga ialah mengkaji amalan terbaik pelaksanaan pilihan raya kerajaan 
tempatan di negara lain untuk dijadikan panduan pelaksanaan pilihan raya. KPKT akan 
menjemput pakar-pakar dari luar untuk berkongsi amalan terbaik atau best practices 
pelaksanaan pilihan raya PBT. Kami juga akan mengadakan satu konvensyen PBT yang 
dianjurkan pada Disember 2018 ini.  

Saya ingin memberi sedikit contoh ialah bagi model pilihan raya PBT. KPKT akan 
pilih yang paling sesuai dengan komposisi kaum dan budaya di Malaysia. Sebagai tambahan, 
di antara perkara-perkara yang kita akan ambil pertimbangan yang utama adalah Akta Pilihan 
Raya 1958, Akta Ibu Kota Persekutuan, Akta Pilihan Raya Kerajaan Tempatan, Akta 
Kerajaan Tempatan 1976, Peraturan-peraturan Pilihan Raya 1981 dan Peraturan Pilihan 
Raya dan Peraturan-peraturan Pilihan Raya Pengundi Pos 2003. Sila. 

Tuan Yang di-Pertua: Ya silakan. 

Tuan Nik Nazmi bin Nik Ahmad [Setiawangsa]: Terima kasih Tuan Yang di-
Pertua. Yang Berhormat Timbalan Menteri, Setiawangsa ingin bertanya. Kita faham tentang 
proses yang perlu dilalui untuk melaksanakan pilihan raya kerajaan tempatan yang sudah 
lama tidak dibuat di negara kita. Cuma, bolehkah sekiranya kita ada banyak kekangan di 
kawasan-kawasan lain. Kami di Wilayah Persekutuan meminta kita memulakan satu pilot 
project kerana boleh belajar daripada pengalaman di Wilayah Persekutuan tersebut. 



11.41 pg. Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan [Dato' Raja Kamarul Bahrin Shah bin Raja Ahmad]: Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh dan salam sejahtera. Terima kasih Tuan Yang di-Pertua. Saya ingin merakamkan ucapan terima kasih kepada 27 orang Ahli-ahli Yang Berhormat iaitu Yang Berhormat Ayer Hitam, Yang Berhormat Papar, Yang Berhormat Kangar, Yang Berhormat Sibu, Yang Berhormat Rembau, Yang Berhormat Kalabakan, Yang Berhormat Johor Bahru, Yang Berhormat Jeli, Yang Berhormat Hulu Selangor, Yang Berhormat Bukit Bintang, Yang Berhormat Rajang, Yang Berhormat Kapar, Yang Berhormat Setiawangsa, Yang Berhormat Klang, Yang Berhormat Jerlun, Yang Berhormat Batu Gajah, Yang Berhormat Sik, Yang Berhormat Tebrau, Yang Berhormat Mas Gading, Yang Berhormat Rantau Panjang, Yang Berhormat Alor Setar, Yang Berhormat Igan, Yang Berhormat Merbok, Yang Berhormat Rasah, Yang Berhormat Kota Kinabalu, Yang Berhormat Batu dan Yang Berhormat Jerai. Mereka telah mengambil bahagian dalam perbahasan sejak 22 Oktober yang menyentuh lima isu utama berkaitan Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan iaitu menyentuh kerajaan tempatan, perumahan, perkhidmatan perbandaran, pengurusan sisa pepejal dan pembersihan awam dan kebombaan. Saya mengucapkan terima kasih kepada semua Ahli Yang Berhormat yang mungkin tidak tersenarai di sini tetapi turut membahaskan juga. Tuan Yang di-Pertua, saya mulakan dengan isu pemerkasaan pihak berkuasa tempatan, PBT di bawah Tonggak 1. Kajian Separuh Penggal, Rancangan Malaysia Ke-11 iaitu mengadakan pilihan raya PBT sebagaimana yang dibangkitkan oleh Yang Berhormat Ayer Hitam, Yang Berhormat Setiawangsa dan Yang Berhormat Kota Kinabalu. Untuk makluman Ahli-ahli Yang Berhormat, pilihan raya PBT akan dilaksanakan dalam tempoh tiga tahun iaitu pada tahun 2020, insya-Allah. Pada masa kini, KPKT di bawah Kerajaan Pakatan Harapan sedang mengkaji kebolehlaksanaan pilihan raya PBT. Antara tindakan yang diambil adalah mewujudkan satu jawatankuasa di peringkat KPKT bagi membuat kajian awal terhadap cadangan pelaksanaan pilihan raya yang merangkumi implikasi perundangan mekanisme pilihan raya dan keperluan kewangan. Kedua ialah untuk mengadakan sesi libat urus atau engagement dengan izin dengan agensi yang terlibat seperti Suruhanjaya Pilihan Raya, Kementerian Kewangan, Jabatan Peguam Negara, kerajaan negeri, pihak berkuasa dan agensi-agensi lain bagi mendapatkan input yang berkaitan bagi pelaksanaan pilihan raya kerajaan tempatan. Tuan Nik Nazmi bin Nik Ahmad [Setiawangsa]: Tuan Yang di-Pertua, saya mohon laluan. Tuan Yang di-Pertua: Bagi laluan?. Dato' Raja Kamarul Bahrin Shah bin Raja Ahmad: Saya mohon habiskan sedikit kerana baru mula. Ketiga ialah mengkaji amalan terbaik pelaksanaan pilihan raya kerajaan tempatan di negara lain untuk dijadikan panduan pelaksanaan pilihan raya. KPKT akan menjemput pakar-pakar dari luar untuk berkongsi amalan terbaik atau best practices pelaksanaan pilihan raya PBT. Kami juga akan mengadakan satu konvensyen PBT yang dianjurkan pada Disember 2018 ini. Saya ingin memberi sedikit contoh ialah bagi model pilihan raya PBT. KPKT akan pilih yang paling sesuai dengan komposisi kaum dan budaya di Malaysia. Sebagai tambahan, di antara perkara-perkara yang kita akan ambil pertimbangan yang utama adalah Akta Pilihan Raya 1958, Akta Ibu Kota Persekutuan, Akta Pilihan Raya Kerajaan Tempatan, Akta Kerajaan Tempatan 1976, Peraturan-peraturan Pilihan Raya 1981 dan Peraturan Pilihan Raya dan Peraturan-peraturan Pilihan Raya Pengundi Pos 2003. Sila. Tuan Yang di-Pertua: Ya silakan. Tuan Nik Nazmi bin Nik Ahmad [Setiawangsa]: Terima kasih Tuan Yang di- Pertua. Yang Berhormat Timbalan Menteri, Setiawangsa ingin bertanya. Kita faham tentang proses yang perlu dilalui untuk melaksanakan pilihan raya kerajaan tempatan yang sudah lama tidak dibuat di negara kita. Cuma, bolehkah sekiranya kita ada banyak kekangan di kawasan-kawasan lain. Kami di Wilayah Persekutuan meminta kita memulakan satu pilot project kerana boleh belajar daripada pengalaman di Wilayah Persekutuan tersebut.