
DR.30.11.2020 77 

  
Pada 18 Julai 2019, mantan Yang Berhormat Menteri Kewangan Yang 

Berhormat Bagan telah mengeluarkan surat tiada halangan kepada ADB untuk 
melaksanakan due diligence. Walau bagaimanapun, kebenaran tersebut tidak memberi 
apa-apa obligasi di bawah undang-undang domestik atau antarabangsa yang boleh 
dikuatkuasakan di pihak kerajaan dan ia tidak boleh ditafsirkan sebagai perjanjian yang 
mengikat pihak kerajaan.  

Selain itu, Mesyuarat Jemaah Menteri pada 19 Julai 2019 telah bersetuju 
bahawa kerajaan negeri tidak boleh membuat pinjaman yang melibatkan jaminan 
kerajaan tanpa mendapatkan kelulusan Kerajaan Persekutuan terlebih dahulu bagi 
mengelakkan bebanan hutang ke atas kedudukan kewangan kerajaan. Sebarang 
kelulusan terhadap pinjaman baharu yang melibatkan jaminan kerajaan hendaklah 
dipastikan tidak menjadikan jumlah hutang kerajaan melebihi had siling statutory yang 
ditetapkan.  

Justeru itu, Kementerian Kewangan dan Yang Berhormat Menteri Kewangan 
tidak menerima laporan due diligence tersebut daripada ADB. Oleh itu, isu jaminan 
pinjaman daripada ADB tidak berbangkit kerana perkara ini belum dibentangkan untuk 
kelulusan Jemaah Menteri memandangkan sehingga kini.  

Oleh itu, dakwaan bahawa Kerajaan Persekutuan tidak prihatin terhadap 
pembangunan negeri Pulau Pinang adalah tidak benar sama sekali. [Tepuk] Perlu 
difahami bahawa keputusan yang dibuat oleh Kementerian Kewangan untuk tidak 
meneruskan pinjaman dengan ADB adalah berkaitan dengan sumber pembiayaan bagi 
pelaksanaan projek pembangunan dan bukannya melibatkan cadangan pembatalan 
projek. Seperti yang dimaklumkan semua projek pembangunan perlulah dikemukakan 
kepada UPE JPM.  

Tuan Lim Guan Eng [Bagan]: Terima kasih. Memang saya rasa apa yang 
dinyatakan oleh Yang Berhormat Menteri Kewangan membuktikan bahawa tidak ada 
pinjaman secara rahsia seperti mana yang didakwa oleh Yang Berhormat Pekan kerana 
kita mengikuti kriteria ditetapkan oleh ADB. Seperti mana yang dimaklumkan oleh Yang 
Berhormat sendiri dan juga diketahui oleh Yang Berhormat dengan lebih mendalam 
daripada saya. 

Kalau kita lihat ADB adalah sebuah institusi kewangan  yang mana mereka ada 
urus tadbir dan hanya akan membuat pinjaman sekiranya peminjam mampu membuat 
bayaran balik. Sekiranya tidak, ADB tidak akan memberikan sebarang pinjaman. 
Tentulah kalau kita sebut tentang sovereign guarantee, itu adalah dalam piagam ADB 
kerana mereka tidak boleh pinjam kepada mana-mana pihak, hanya kepada state party 
iaitu negara seperti Malaysia.  

Di sini saya adalah berdasarkan laporan berita dan saya hendak mendapat 
pengesahan daripada Yang Berhormat Menteri bahawa pihak Kementerian Kewangan 
masih belum membuat keputusan muktamad tentang tawaran untuk meminjam 
sebanyak USD500 juta kepada kerajaan Negeri Pulau Pinang untuk projek LRT ini. 

■1550 

Hal ini kerana kalau kita lihat laporan, ia menggambarkan seakan-akan ia telah 
ditolak. Akan tetapi sekiranya tidak, tentu saya harap Yang Berhormat boleh 
menimbangkan semula kerana negeri Pulau Pinang adalah negeri yang mempunyai 
pinjaman hutang yang paling rendah di antara semua negeri di Malaysia dan prestasi 
kewangan yang paling cemerlang. Saya harap boleh dipertimbangkan.  Terima kasih. 

Tuan Pengerusi [Dato’ Mohd Rashid Hasnon]: Terima kasih. 

YM Tengku Dato’ Sri Zafrul Tengku Abdul Aziz: Terima kasih Yang 
Berhormat Bagan. Saya cuma hendak mengesahkan dengan izin, before this tidak ada 
jaminan kerajaan, itulah saya hendak perbetulkan. Jadi saya tidak menarik balik apa-apa 
jaminan kerana jaminan kerajaan tidak ada pada masa ini. 

Akan tetapi hendak jawab yang question tadi. Sebagai makluman semua 
pinjaman multilateral ini perlu dipohon peruntukan di bawah perbelanjaan pembangunan 
DE seperti mana mantan Yang Berhormat Menteri tahu. Jadi sekiranya kerajaan 
bersetuju, sumber pinjaman daripada ADB, peruntukan perlu disediakan di dalam 
belanjawan tahun dan rolling plan atau rancangan Malaysia, projek pembangunan 
tersebut perlu dikemukakan untuk penelitian lanjut Unit Perancang Ekonomi (EPU), 
Jabatan Perdana Menteri. 

Keputusan MOF pada masa itu kerana kita melihat pinjaman daripada ADB 
pada masa itu adalah tidak selaras dengan pandangan yang disediakan oleh Bank 



Pada 18 Julai 2019, mantan Yang Berhormat Menteri Kewangan Yang. Berhormat Bagan telah mengeluarkan surat tiada halangan kepada ADB untuk melaksanakan due diligence. Walau bagaimanapun, kebenaran tersebut tidak memberi apa-apa obligasi di bawah undang-undang domestik atau antarabangsa yang boleh dikuatkuasakan di pihak kerajaan dan ia tidak boleh ditafsirkan sebagai perjanjian yang mengikat pihak kerajaan. Selain itu, Mesyuarat Jemaah Menteri pada 19 Julai 2019 telah bersetuju bahawa kerajaan negeri tidak boleh membuat pinjaman yang melibatkan jaminan kerajaan tanpa mendapatkan kelulusan Kerajaan Persekutuan terlebih dahulu bagi mengelakkan bebanan hutang ke atas kedudukan kewangan kerajaan. Sebarang kelulusan terhadap pinjaman baharu yang melibatkan jaminan kerajaan hendaklah dipastikan tidak menjadikan jumlah hutang kerajaan melebihi had siling statutory yang ditetapkan. Justeru itu, Kementerian Kewangan dan Yang Berhormat Menteri Kewangan tidak menerima laporan due diligence tersebut daripada ADB. Oleh itu, isu jaminan pinjaman daripada ADB tidak berbangkit kerana perkara ini belum dibentangkan untuk kelulusan Jemaah Menteri memandangkan sehingga kini. Oleh itu, dakwaan bahawa Kerajaan Persekutuan tidak prihatin terhadap pembangunan negeri Pulau Pinang adalah tidak benar sama sekali. [Tepuk] Perlu difahami bahawa keputusan yang dibuat oleh Kementerian Kewangan untuk tidak meneruskan pinjaman dengan ADB adalah berkaitan dengan sumber pembiayaan bagi pelaksanaan projek pembangunan dan bukannya melibatkan cadangan pembatalan projek. Seperti yang dimaklumkan semua projek pembangunan perlulah dikemukakan kepada UPE JPM. Tuan Lim Guan Eng [Bagan]: Terima kasih. Memang saya rasa apa yang dinyatakan oleh Yang Berhormat Menteri Kewangan membuktikan bahawa tidak ada pinjaman secara rahsia seperti mana yang didakwa oleh Yang Berhormat Pekan kerana kita mengikuti kriteria ditetapkan oleh ADB. Seperti mana yang dimaklumkan oleh Yang Berhormat sendiri dan juga diketahui oleh Yang Berhormat dengan lebih mendalam daripada saya. Kalau kita lihat ADB adalah sebuah institusi kewangan yang mana mereka ada urus tadbir dan hanya akan membuat pinjaman sekiranya peminjam mampu membuat bayaran balik. Sekiranya tidak, ADB tidak akan memberikan sebarang pinjaman. Tentulah kalau kita sebut tentang sovereign guarantee, itu adalah dalam piagam ADB kerana mereka tidak boleh pinjam kepada mana-mana pihak, hanya kepada state party iaitu negara seperti Malaysia. Di sini saya adalah berdasarkan laporan berita dan saya hendak mendapat pengesahan daripada Yang Berhormat Menteri bahawa pihak Kementerian Kewangan masih belum membuat keputusan muktamad tentang tawaran untuk meminjam sebanyak USD500 juta kepada kerajaan Negeri Pulau Pinang untuk projek LRT ini. #1550. Hal ini kerana kalau kita lihat laporan, ia menggambarkan seakan-akan ia telah ditolak. Akan tetapi sekiranya tidak, tentu saya harap Yang Berhormat boleh menimbangkan semula kerana negeri Pulau Pinang adalah negeri yang mempunyai pinjaman hutang yang paling rendah di antara semua negeri di Malaysia dan prestasi kewangan yang paling cemerlang. Saya harap boleh dipertimbangkan. Terima kasih. Tuan Pengerusi [Dato' Mohd Rashid Hasnon]: Terima kasih. YM Tengku Dato' Sri Zafrul Tengku Abdul Aziz: Terima kasih Yang Berhormat Bagan. Saya cuma hendak mengesahkan dengan izin, before this tidak ada jaminan kerajaan, itulah saya hendak perbetulkan. Jadi saya tidak menarik balik apa-apa jaminan kerana jaminan kerajaan tidak ada pada masa ini. Akan tetapi hendak jawab yang question tadi. Sebagai makluman semua pinjaman multilateral ini perlu dipohon peruntukan di bawah perbelanjaan pembangunan DE seperti mana mantan Yang Berhormat Menteri tahu. Jadi sekiranya kerajaan bersetuju, sumber pinjaman daripada ADB, peruntukan perlu disediakan di dalam belanjawan tahun dan rolling plan atau rancangan Malaysia, projek pembangunan tersebut perlu dikemukakan untuk penelitian lanjut Unit Perancang Ekonomi (EPU), Jabatan Perdana Menteri. Keputusan MOF pada masa itu kerana kita melihat pinjaman daripada ADB pada masa itu adalah tidak selaras dengan pandangan yang disediakan oleh Bank.