
50 DR.30.7.2001 

Jadi, ini pendekatan mestilah kita lihat dari segi realitinya. Malaysia ini masih 
banyak perbezaan dia. Jadi, saya berharap jabatan koperasi di Sarawak itu mestilah 
diberi peruntukan yang mencukupi untuk mereka mentadbir, mengurus, mengawal, 
memantau dan sebagainya pergerakan koperasi di Sarawak itu supaya keseluruhannya 
jangan kita top heavy sahaja dapat award sudah buat euphoria dengan our success. 
Tetapi yang di pedalaman itu lihat pegawai pun belum, jangan kata hendak jumpa 
siapa. Pegawai macam mana hendak marah dia, kerajaan tidak bagi duit. 

Jadi, saya berharap kementerian melihat dan realistik melihat keperluan 
jabatan-jabatan dan pegawai-pegawai di kawasan-kawasan yang mana keperluan ialah 
untuk mereka pergi dan melihat pergerakan-pergerakan ini supaya jangan bergerak di 
Kuching, di Sibu, di Miri di Bintulu kapal terbang ada memang okay. Kalau di 
Ba'kalalan di Ulu Baram, di Tinger, di Bario pun mungkin pegawai tidak boleh naik. Apa 
hendak marah, jangan marah sebab pegawai tidak dapat peruntukan. Jangan kata 
hendak bagi elaun, bagi tambang pun tidak boleh. 

Jadi, saya sebut sekali ini saya rasa oleh kerana saya mengetahui masalah 
mereka ini. Kerana kadang-kadang persepsi kita berlainan. Kalau orang boleh 
daripada Johor pergi ke Perlis dengan tambang RM150 bayar tambang kereta api, saya 
berani jamin kalau kawasan di Sarawak daripada Miri pergi ke Ba'kalalan tidak boleh 
dengan RM150 ataupun RM500. 

Jadi, Tuan Yang di-Pertua, dengan kata-kata sedemikian saya ingin 
menyokong tetapi belum duduk lagi Datuk, rang undang-undang ini kena lihat sekali 
lagi persoalan-persoalan yang saya tanya tadi minta dijawab juga, persoalan undang­
undang ini sendiri dan pindaan ini sendiri dan macam mana mekanisme-mekanisme 
yang saya tanya tadi dan tindakan-tindakan kerajaan seterusnya supaya kita kadang­
kadang wujudkan satu benda tetapi mekanisme yang keseluruhannya tidak dilihat 
secara menyeluruh. Dengan kata-kata yang demikian saya menyokong. 

[fuan Yang di-Pertua mempengerusikan mesyuarat] 

Tuan Yang di-Pertua: Ya, Setiu. 

3.43 ptg. 

Tuan Haji Che Ghanl bin Che Ambak [Setlu]: Terima kasih Tuan Yang di­
Pertua. Pertamanya saya mengucapkan terima kasih kerana diberi peluang untuk saya 
untuk turut sama membincangkan berhubung dengan pindaan Akta Koperasi 1993 
untuk meminda seksyen 83 Akta 502. 

Sesungguhnya sudah sampai masanya untuk kita memastikan bahawa 
koperasi yang selama ini merupakan tempat di mana ramai ahli-ahli koperasi yang 
terdiri daripada golongan bawahan terutamanya golongan-golongan pekerja biasa yang 
meletakkan harapan yang begitu tinggi untuk mereka mendapat kemudahan­
kemudahan, skim-skim dan pelbagai bentuk tawaran yang akan diberikan oleh koperasi 
bagi membantu mereka dalam meningkatkan ekonomi dan membantu ketika mana 
mereka menghadapi kesusahan. Bagaimanapun, kita dapati bahawa selama ini 
banyak kes-kes penyalahgunaan kuasa dan juga kes-kes yang mana golongan yang 
terlibat secara langsung dalam melakukan penyelewengan di dalam koperasi terlepas 
begitu sahaja. 

Seperti mana kita ketahui bahawa dalam usaha negara kita untuk menjadi 
sebuah negara maju, kita telah membuat pelbagai pindaan sebenamya untuk 
memastikan berlakunya ketelusan, good governance dan seumpamanya dan saya fikir 
inilah akta yang perlu kita pertegaskan supaya good governance dalam koperasi ini 
dapat dilaksanakan dengan lebih baik dibanding dengan masa-masa yang lalu. Saya 
ingin mendapat kepastian jumlah sebenar ahli-ahli koperasi daripada pihak 
kementerian, pihak kerajaan sehingga sekarang dan berapa banyak sebenamya duit 
ataupun wang yang dimiliki oleh koperasi-koperasi di seluruh negara. Sebab saya 
difahamkan Angkasa setiap bulan terima caruman hampir RM100 juta sebulan dan ini 
merupakan satu jumlah yang cukup besar. 

Dan kita juga melihat beberapa koperasi yang selama ini dianggap sebagai 
koperasi gergasi dalam negara kita. Saya bagi contoh bagaimana kepentingan­
kepentingan politik pihak-pihak tertentu dilaksanakan oleh Pengerusi dan Ahli Lembaga 
Koperasi. Sebagai contoh dalam KUB dahulu, ketika mana bersama-sama dengan 



Jadi, ini pendekatan mestilah kita lihat dari segi realitinya. Malaysia ini masih banyak perbezaan dia. Jadi, saya berharap jabatan koperasi di Sarawak itu mestilah diberi peruntukan yang mencukupi untuk mereka mentadbir, mengurus, mengawal, memantau dan sebagainya pergerakan koperasi di Sarawak itu supaya keseluruhannya jangan kita top heavy sahaja dapat award sudah buat euphoria dengan our success. Tetapi yang di pedalaman itu lihat pegawai pun belum, jangan kata hendak jumpa siapa. Pegawai macam mana hendak marah dia, kerajaan tidak bagi duit. Jadi, saya berharap kementerian melihat dan realistik melihat keperluan jabatan-jabatan dan pegawai-pegawai di kawasan-kawasan yang mana keperluan ialah untuk mereka pergi dan melihat pergerakan-pergerakan ini supaya jangan bergerak di Kuching, di Sibu, di Miri di Bintulu kapal terbang ada memang okay. Kalau di Ba'kalalan di Ulu Baram, di Tinger, di Bario pun mungkin pegawai tidak boleh naik. Apa hendak marah, jangan marah sebab pegawai tidak dapat peruntukan. Jangan kata hendak bagi elaun, bagi tambang pun tidak boleh. Jadi, saya sebut sekali ini saya rasa oleh kerana saya mengetahui masalah mereka ini. Kerana kadang-kadang persepsi kita berlainan. Kalau orang boleh daripada Johor pergi ke Perlis dengan tambang RM150 bayar tambang kereta api, saya berani jamin kalau kawasan di Sarawak daripada Miri pergi ke Ba'kalalan tidak boleh dengan RM150 ataupun RM500. Jadi, Tuan Yang di-Pertua, dengan kata-kata sedemikian saya ingin menyokong tetapi belum duduk lagi Datuk, rang undang-undang ini kena lihat sekali lagi persoalan-persoalan yang saya tanya tadi minta dijawab juga, persoalan undang undang ini sendiri dan pindaan ini sendiri dan macam mana mekanisme-mekanisme yang saya tanya tadi dan tindakan-tindakan kerajaan seterusnya supaya kita kadang kadang wujudkan satu benda tetapi mekanisme yang keseluruhannya tidak dilihat secara menyeluruh. Dengan kata-kata yang demikian saya menyokong. [fuan Yang di-Pertua mempengerusikan mesyuarat]. Tuan Yang di-Pertua: Ya, Setiu. 3.43 ptg. Tuan Haji Che Ghanl bin Che Ambak [Setlu]: Terima kasih Tuan Yang di Pertua. Pertamanya saya mengucapkan terima kasih kerana diberi peluang untuk saya untuk turut sama membincangkan berhubung dengan pindaan Akta Koperasi 1993 untuk meminda seksyen 83 Akta 502. Sesungguhnya sudah sampai masanya untuk kita memastikan bahawa koperasi yang selama ini merupakan tempat di mana ramai ahli-ahli koperasi yang terdiri daripada golongan bawahan terutamanya golongan-golongan pekerja biasa yang meletakkan harapan yang begitu tinggi untuk mereka mendapat kemudahan kemudahan, skim-skim dan pelbagai bentuk tawaran yang akan diberikan oleh koperasi bagi membantu mereka dalam meningkatkan ekonomi dan membantu ketika mana mereka menghadapi kesusahan. Bagaimanapun, kita dapati bahawa selama ini banyak kes-kes penyalahgunaan kuasa dan juga kes-kes yang mana golongan yang terlibat secara langsung dalam melakukan penyelewengan di dalam koperasi terlepas begitu sahaja. Seperti mana kita ketahui bahawa dalam usaha negara kita untuk menjadi sebuah negara maju, kita telah membuat pelbagai pindaan sebenamya untuk memastikan berlakunya ketelusan, good governance dan seumpamanya dan saya fikir inilah akta yang perlu kita pertegaskan supaya good governance dalam koperasi ini dapat dilaksanakan dengan lebih baik dibanding dengan masa-masa yang lalu. Saya ingin mendapat kepastian jumlah sebenar ahli-ahli koperasi daripada pihak kementerian, pihak kerajaan sehingga sekarang dan berapa banyak sebenamya duit ataupun wang yang dimiliki oleh koperasi-koperasi di seluruh negara. Sebab saya difahamkan Angkasa setiap bulan terima caruman hampir RM100 juta sebulan dan ini merupakan satu jumlah yang cukup besar. Dan kita juga melihat beberapa koperasi yang selama ini dianggap sebagai koperasi gergasi dalam negara kita. Saya bagi contoh bagaimana kepentingan kepentingan politik pihak-pihak tertentu dilaksanakan oleh Pengerusi dan Ahli Lembaga Koperasi. Sebagai contoh dalam KUB dahulu, ketika mana bersama-sama dengan.