maixbach/insert-vnese-accent huggingface dataset:
Tốc độ tăng trưởng dân số Dominica rất thấp, chủ yếu vì sự di cư tới những nơi phát triển hơn Anh Quốc, Hoa Kỳ, hay Canada. Tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức của Dominica và được sử dụng rộng rãi; tuy nhiên, vì có lịch sử đô hộ của Pháp, "Patois", một loại ngôn ngữ creole dựa trên tiếng Pháp, là tiếng mẹ đẻ của 80% dân Dominica và đây là một trong những lý do khiến Dominica gia nhập Cộng đồng các nước nói tiếng Pháp (Francophonie). Khoảng 80% dân số theo Thiên chúa giáo, dù trong những năm gần đây một số Nhà thờ tin lành đã được thành lập.
Dominica là nơi sinh sống của nhiều tộc người. Trong lịch sử tồn tại của nhiều bộ tộc thổ dân ở đây, chỉ bộ tộc Carib còn sót lại khi những người định cư châu Âu đầu tiên tới hòn đảo. Những người định cư Pháp và Anh đều tuyên bố chủ quyền với hòn đảo này, và đã nhập khẩu nô lệ từ Châu Phi. Những người Carib bản xứ có một khu dành riêng để tiếp tục sống theo cách truyền thống. Sự hòa trộn các nền văn hóa này là một yếu tố quan trọng của Dominica.
Nhà văn nổi tiếng Jean Rhys sinh ra và lớn lên tại Dominica. Hòn đảo này đã được gián tiếp miêu tả trong cuốn sách nổi tiếng nhất của bà, Wide Sargasso Sea. Người bạn của Rhys, nhà hoạt động chính trị và tác gia Phyllis Shand Allfrey, đã viết cuốn tiểu thuyết, The Orchid House ISBN 0-8135-2332-X, tại Dominica.
Thổ ngữ Dominica bao gồm cả Cocoy và Patois Pháp. "Cocoy", chủ yếu là ngôn ngữ pha trộn giữa tiếng Anh London do người định cư Anh mang sang và kiểu phát âm châu Phi. Cocoy chủ yếu được dùng ở vùng phía đông bắc đảo. Tiếng patois Pháp được dùng nhiều hơn có nguồn gốc từ những người định cư Pháp sống ở các hòn đảo Guadeloupe và Martinique lân cận.
Cộng hoà Dominica (tiếng Tây Ban Nha: República Dominicana, Tiếng Việt: Cộng hòa Đô-mi-ni-ca) là một quốc gia nằm trên đảo Hispaniola thuộc quần đảo Đại Antilles của vùng Caribe. Quốc gia này chiếm giữ năm phần tám phía đông của hòn đảo, phần còn lại thuộc về Haiti, khiến Hispaniola trở thành một trong hai hòn đảo duy nhất ở Caribê, cùng với Saint Martin, được hai quốc gia có chủ quyền chia sẻ. Cộng hòa Dominica là quốc gia lớn thứ hai ở Antilles theo diện tích (sau Cuba) với 48.671 kilômét vuông (18.792 dặm vuông Anh), và lớn thứ ba theo dân số, với khoảng 10,8 triệu người (ước tính năm 2020), trong đó khoảng 3,3 triệu người sống ở khu vực đô thị Santo Domingo, thành phố thủ đô. Ngôn ngữ chính thức của đất nước là tiếng Tây Ban Nha.
Cộng hòa Dominica có nền kinh tế lớn nhất (theo Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và Ngân hàng Thế giới) trong khu vực Caribe và Trung Mỹ và là nền kinh tế lớn thứ bảy ở Mỹ Latinh. Trong 25 năm qua, Cộng hòa Dominica đã có nền kinh tế phát triển nhanh nhất ở Tây Bán cầu - với tốc độ tăng trưởng GDP thực tế trung bình là 5,3% từ năm 1992 đến năm 2018. Tăng trưởng GDP năm 2014 và 2015 lần lượt đạt 7,3 và 7,0%, cao nhất ở Tây Bán cầu. Trong nửa đầu năm 2016, nền kinh tế Dominica đã tăng trưởng 7,4% tiếp tục xu hướng tăng trưởng kinh tế nhanh chóng. Tăng trưởng gần đây được thúc đẩy bởi xây dựng, sản xuất, du lịch và khai thác mỏ. Đất nước này là nơi có mỏ vàng lớn thứ hai trên thế giới, mỏ Pueblo Viejo. Tiêu dùng tư nhân tăng mạnh do lạm phát thấp (trung bình dưới 1% năm 2015), tạo việc làm và lượng kiều hối cao.
Dân di cư quốc tế mang lại rất nhiều ảnh hưởng đến các quốc gia này, vì đất nước này là nơi đi và đên của cả hai luồng di dân lớn. Dân Haiti nhập cư và việc hội nhập của người Dominica gốc Haiti là vấn đề lớn; tổng dân số có nguồn gốc Haiti được ước tính khoảng 800.000. Có một số lượng lớn người Dominicana hải ngoại, chủ yếu ở Hoa Kỳ, nơi nó khoảng 1,2 triệu người. Họ giúp đỡ phát triển quốc gia bằng cách gửi hàng tỷ đô la cho các gia đình của họ, chiếm một phần mười GDP của Dominica.
Năm 1496, Bartholomew Columbus, anh trai của Christopher, đã xây dựng thành phố Santo Domingo, khu định cư lâu dài đầu tiên của Tây Âu trong " Thế giới mới". Ngay sau đó, có phát hiện vàng lớn nhất trên đảo được thực hiện ở khu vực trung tâm cordillera, dẫn đến sự bùng nổ khai thác vàng.
Người Castilian ghen tị với sự lãnh đạo của anh em nhà Columbus (người Ý) và do đó bắt đầu buộc tội họ quản lý yếu kém khi báo cáo lại cho Tây Ban Nha. Những lời phàn nàn này đã khiến hai anh em bị loại khỏi vị trí của mình. Francisco de Bobadilla bắt Christopher và hai anh em của ông và tống họ trở về Tây Ban Nha vào năm 1500. Khi về đến Tây Ban Nha, hầu hết các cáo buộc chống lại hai anh em Columbus cho thấy đã bị phóng đại quá mức và Nữ hoàng Isabella I của Castile đã ra lệnh thả họ.
Với cuộc chinh phục lục địa Mỹ, nền kinh tế đồn điền đường của Hispaniola nhanh chóng sa sút. Hầu hết những người thực dân Tây Ban Nha rời đến các mỏ bạc ở Mexico và Peru, trong khi những người nhập cư mới từ Tây Ban Nha bỏ qua hòn đảo này. Nông nghiệp giảm dần, việc nhập khẩu nô lệ mới không còn, và những người thực dân da trắng, người da đen tự do và nô lệ giống nhau sống trong nghèo đói, làm suy yếu hệ thống phân cấp chủng tộc và hỗ trợ cho sự kết hôn đa sắc tộc, dẫn đến một dân số chủ yếu là người gốc Tây Ban Nha, Taíno và châu Phi pha trộn. Ngoại trừ thành phố Santo Domingo, nơi duy trì được một số mặt hàng xuất khẩu hợp pháp, các cảng của Dominica buộc phải dựa vào buôn bán hàng lậu, cùng với chăn nuôi, trở thành một trong những nguồn sinh kế chính của cư dân trên đảo.
Vào giữa thế kỷ 17, Pháp đã gửi dân đến định cư đảo trên Tortuga và bờ biển phía tây bắc của Hispaniola (mà người Tây Ban Nha đã từ bỏ vào năm 1606) do vị trí chiến lược của nó trong khu vực. Để lôi kéo bọn cướp biển, Pháp đã cung cấp cho chúng những phụ nữ bị bắt từ nhà tù, bị buộc tội mại dâm và trộm cắp. Sau nhiều thập kỷ đấu tranh vũ trang với những người Pháp định cư, Tây Ban Nha đã nhượng lại bờ biển phía tây của hòn đảo cho Pháp với Hiệp ước Ryswick năm 1697, trong khi Cao nguyên Trung tâm vẫn thuộc địa phận của Tây Ban Nha. Pháp đã tạo ra một thuộc địa giàu có trên đảo, trong khi thuộc địa của Tây Ban Nha tiếp tục bị suy giảm kinh tế.Vào ngày 17 tháng 4 năm 1655, các lực lượng Anh đổ bộ lên Hispaniola, và hành quân trên bộ 30 dặm đến Santo Domingo, thành trì chính của Tây Ban Nha trên đảo, và đã bao vây nó. Quân Tây Ban Nha tấn công các lực lượng Anh, đuổi họ chạy về phía bãi biển trong sự kinh hoàng. Người chỉ huy người Anh nấp sau một cái cây, nơi mà theo lời của một trong những người lính của ông, ông ta "bị ám ảnh bởi nỗi kinh hoàng đến mức khó có thể nói được". Quân phòng thủ Tây Ban Nha đã giành được chiến thắng và được thưởng các danh hiệu từ Đế quốc Tây Ban Nha.
Nhà Bourbon thay thế Nhà Habsburg ở Tây Ban Nha vào năm 1700, và đưa ra các cải cách kinh tế dần dần bắt đầu phục hồi thương mại ở Santo Domingo. Vương miện dần dần nới lỏng các kiểm soát cứng nhắc và hạn chế đối với thương mại giữa Tây Ban Nha với các thuộc địa và giữa các thuộc địa. Những con tàu cuối cùng ra khơi vào năm 1737; hệ thống cảng độc quyền bị bãi bỏ ngay sau đó. Vào giữa thế kỷ này, dân số hòn đảo đã tăng lên nhờ sự di cư từ quần đảo Canary, tái định cư phần phía bắc của thuộc địa và trồng thuốc lá ở Thung lũng Cibao, và việc nhập khẩu nô lệ đã được đổi mới.
Xuất khẩu của Santo Domingo tăng vọt và năng suất nông nghiệp của hòn đảo tăng lên nhờ sự tham gia của Tây Ban Nha trong Chiến tranh Bảy năm, cho phép các tư nhân hoạt động ngoài Santo Domingo một lần nữa tuần tra các vùng biển xung quanh để bắt các tàu của các thương nhân đối phương. Các tư nhân Dominica đã hoạt động trong Chiến tranh Jenkins Ear chỉ hai thập kỷ trước đó, và họ đã giảm mạnh số lượng tàu thương mại của kẻ thù hoạt động ở vùng biển Tây Ấn Độ. Giải thưởng mà họ nhận được được mang về Santo Domingo, tại đó hàng hóa của họ được bán cho cư dân thuộc địa hoặc cho các thương nhân nước ngoài làm ăn ở đó. Dân số nô lệ của thuộc địa cũng tăng lên đáng kể, vì nhiều người châu Phi bị giam cầm đã bị bắt từ các tàu nô lệ của kẻ thù ở vùng biển Tây Ấn Độ.Giữa năm 1720 và 1774, các thuyền tư nhân của người Dominica đã đi trên vùng biển từ Santo Domingo đến bờ biển Tierra Firme, đón các tàu của Anh, Pháp và Hà Lan để nhận hàng hóa gồm nô lệ châu Phi và các mặt hàng khác.
Thuộc địa Santo Domingo đã chứng kiến sự gia tăng dân số trong thế kỷ 18, lên đến khoảng 91.272 người vào năm 1750. Trong số này, khoảng 38.272 người là chủ đất da trắng, 38.000 người da màu hỗn hợp tự do và khoảng 15.000 người là nô lệ.. Điều này trái ngược hẳn với dân số của thuộc địa Saint-Domingue của Pháp (Haiti ngày nay) - thuộc địa giàu có nhất ở Caribê và dân số của một nửa triệu người bị 90% làm nô lệ và có dân số đông gấp bảy lần so với người Tây Ban Nha. thuộc địa của Santo Domingo. Những người định cư Tây Ban Nha, vốn có dòng máu lai với người Taínos, Châu Phi và Canary Guanches, tuyên bố: Không quan trọng nếu người Pháp giàu hơn chúng tôi, chúng tôi vẫn là những người thừa kế thực sự của hòn đảo này. Trong huyết quản của chúng tôi chảy máu của những người chinh phục anh hùng, những người đã giành được hòn đảo này bằng gươm và máu.Khi các hạn chế đối với thương mại thuộc địa được nới lỏng, giới tinh hoa thuộc địa của Saint-Domingue đã cung cấp thị trường chính cho các mặt hàng xuất khẩu thịt bò, da sống, gỗ mahogany và thuốc lá của Santo Domingo. Với sự bùng nổ của Cách mạng Haiti năm 1791, các gia đình giàu có ở thành thị có liên hệ với bộ máy hành chính thuộc địa đã bỏ trốn khỏi đảo, trong khi hầu hết những hateros (chủ trang trại gia súc) vẫn ở lại, mặc dù họ đã mất thị trường chính.
Lấy cảm hứng từ những tranh chấp giữa người da trắng và người da trắng ở Saint-Domingue, một cuộc nổi dậy của nô lệ đã nổ ra ở thuộc địa của Pháp. Mặc dù dân số của Santo Domingo có lẽ chỉ bằng 1/4 so với Saint-Domingue, nhưng điều này không ngăn cản được Vua Tây Ban Nha phát động một cuộc xâm lược vào phía thuộc Pháp của hòn đảo vào năm 1793, cố gắng chiếm toàn bộ hoặc một phần phía tây. gồm một phần ba của hòn đảo trong một liên minh tạm thời với những nô lệ nổi loạn.
Vào tháng 8 năm 1793, một nhóm quân Dominica đã tiến vào Saint-Domingue và kết nối với quân nổi dậy Haiti. Tuy nhiên, những kẻ nổi dậy này nhanh chóng phản bội Tây Ban Nha và thay vào đó đầu quân cho Pháp. Người Dominica không bị đánh bại về mặt quân sự, nhưng bước tiến của họ đã bị hạn chế, và khi vào năm 1795, Tây Ban Nha nhượng Santo Domingo cho Pháp theo Hiệp ước Basel, các cuộc tấn công của người Dominica vào Saint-Domingue chấm dứt. Sau khi Haiti giành độc lập vào năm 1804, người Pháp vẫn chiếm Santo Domingo cho đến năm 1809. Tây Ban Nha giành lại Santo Domingo theo Hiệp ước Paris (1814).
Cộng hòa Dominica là một quốc đảo thuộc vùng biển Caribbean, nằm ở phía đông và chiếm đến hai phần ba đảo Hispaniola. Một phần ba ở phía tây của Hispaniola là đất nước Haiti. Địa hình của quốc đảo này gồm vùng đồng bằng ven biển, bốn dãy núi gần như song song trải dài theo hướng Tây-Đông, thung lũng đất đen màu mỡ Cibao trải rộng ở phía Bắc dãy Cordillera Central.
Tính đến cuối năm 2020, Cộng hòa Dominica giữ vị trí số 1 về quy mô GDP của vùng Caribe, đạt gần 79 tỉ USD; GDP bình quân đầu người đạt 7.530 USD.Mặc dù sản xuất đường là ngành kinh tế truyền thống, song hiện nay niken và sắt đã trở thành những mặt hàng xuất khẩu chính Dominica là nước đứng đầu Mỹ Latinh và thứ 5 thế giới về khai thác vàng; điện năng sản xuất đạt 6,7 tỷ kWh, tiêu thụ 6,7 tỷ kWh. Du lịch là ngành thu nhiều ngoại tệ nhất; xuất khẩu đạt 1 tỷ USD, nhập khẩu 3,6 tỷ USD, nợ nước ngoài: 3,6 tỷ USD.
Những sản phẩm từ các loại cây công nghiệp (mía, cà phê, ca cao, thuốc lá) và niken là nguồn xuất khẩu chủ yếu của đảo này. Việc thành lập khoảng 40 khu chế xuất công nghiệp và sự phát triển ngành du lịch tạo nên một nền kinh tế năng động không thể phủ nhận. Tuy nhiên, mức sống vẫn còn thấp, mức lạm phát cao và kinh tế phụ thuộc nhiều vào Hoa Kỳ.
Chương trình giáo dục miễn phí đến bậc trung học. Tuy nhiên, nhiều trẻ em vẫn không được đến trường do phải phụ giúp cha mẹ. Cả nước có khoảng 81% số học sinh đi học và khoảng 1/3 số đó tốt nghiệp. Các nguồn tài trợ cho giáo dục còn rất hạn chế. Cộng hòa Dominica có một số trường đại học và trường thương mại.
Y tế Cộng hòa Dominica có hệ thống bệnh viện và phòng khám công miễn phí, nhưng thiếu thốn các phương tiện và thiết bị. Phần lớn những người có khả năng tài chính đến khám tại các dịch vụ y tế tư nhân. Khu vực nông thôn hầu như chưa có bác sĩ.
Grenada (tiếng Anh: Grenada, Tiếng Việt: Grê-na-đa) là một quốc đảo thuộc vùng biển Caribê gồm một đảo chính và sáu đảo nhỏ hơn nằm gần Grenadines. Vị trí địa lý Grenada nằm ở phía Tây Bắc Trinidad & Tobago, phía Đông Bắc của Venezuela và phía Tây Nam Saint Vincent và Grenadines.
Ngay từ thế kỷ XVII, người Pháp đã nhìn thấy tiềm năng của St. Georges - thủ đô Grenada - khi so sánh không thuộc địa nào của mình lại có cảng biển tự nhiên như nơi đây. Thế nhưng chế độ thuộc địa của Pháp và sau đó là thực dân Anh đã từng bước "gầy dựng" nên một lịch sử Grenada tang thương và biến động. Suốt những thế kỷ sau là những cuộc cách mạng, đấu tranh triền miên để giành lại nền độc lập của Grenada.
Grenada tuyên bố độc lập năm 1974 và là thành viên thuộc Khối Liên hiệp Anh. Từ năm 1979, nhóm quân sự cánh tả thân Cuba lên cầm quyền. Cũng chỉ mới đây, vào những năm đầu thập niên 1980, khi một phần phía tây nam Grenada còn nằm trong hành lang phong tỏa của Mỹ, quốc gia này luôn chìm ngập trong hình ảnh bị bao vây của tầng tầng lớp lớp lực lượng vũ trang cũng như các chuyến xe chở nhiên liệu xuất cảng nối đuôi nhau trong bụi khói mịt mờ.Sau đó, với sự giúp đỡ của Chính phủ Cuba và Nga, một số nhóm đảo chính đã bắt giữ Thủ tướng đương nhiệm. Chính quyền Tổng thống Ronald Reagan chấp nhận rút lui, từ bỏ sự ảnh hưởng lên Grenada khi thấy lực lượng ở đây đang dần lớn mạnh và bắt đầu được sự ủng hộ của các quốc gia khác trên thế giới. Grenada chuyển mình thức dậy và sinh sôi lớn mạnh từ đây. Hoa Kỳ rút quân năm 1985.
Đảng Quốc gia Mới (NND) dưới sự lãnh đạo của Dr. Keith C. Mitchel giành thắng lợi trong cuộc bầu cử Quốc hội năm 1995. Đảng này chiếm tất cả 15 ghế trong Quốc hội trong cuộc Tổng tuyển cử năm 1999.
Grenada là một đảo núi lửa cách bờ biển Venezuela 161 km; đỉnh St. Catherine (840 m) thuộc dãy núi băng ngang qua đảo này. Các thung lũng nằm giữa các dãy núi trông rất ấn tượng và đất đai cũng rất màu mỡ với rất nhiều dòng suối nhỏ chảy siết. Trên đảo còn có nhiều dòng suối nước nóng, nhiều hồ nước trên núi và những bãi biển tuyệt vời. Khí hậu trên đảo mang tính nhiệt đới. Lượng mưa trung bình là 1.524 mm ở ven biển.
Kinh tế quốc gia dựa vào nông nghiệp trồng trọt (ca cao, chuối, nhục đậu khấu), đánh bắt cá và du lịch. Kinh tế đạt được những tiến bộ nhờ chính sách cải cách thuế và quản lý kinh tế vĩ mô một cách cẩn thận. Điều này đã giúp cho sự tăng trường kinh tế năm 1989-1999 đạt 5%-6%. Thương mại, xây dựng và du lịch giúp cho các hoạt động kinh tế đạt hiệu quả hơn. Grenada cùng 7 nước khác trong khu vực thuộc Tổ chức các nước vùng Đông Caribbean (OECS) tham gia vào một Ngân hàng trung ương chung và sử dụng đồng tiền chung là đô la East caribbean (XCD).
Grenada là nhà sản xuất hàng đầu về ngành gia vị. Quế, đinh hương, gừng, nhục đậu khấu, tiêu, trần bì, cà phê hoang dã được sử dụng bởi người dân địa phương, và đặc biệt là hạt nhục đậu khấu, cung cấp 20% nguồn cung của thế giới, tất cả đều là các mặt hàng xuất khẩu quan trọng. Các hạt nhục đậu khấu được in trên lá cờ của quốc gia đại diện cho các cây trồng kinh tế chủ lực của Grenada, nước này cũng là nhà sản xuất lớn thứ hai thế giới về nhục đậu khấu (sau Indonesia).
Du lịch là ngành kinh tế chủ yếu của Grenada. Bãi biển đẹp và thể thao dưới nước chủ yếu tập trung ở khu vực phía tây nam xung quanh St. Georges, các vùng duyên hải; tuy nhiên, du lịch sinh thái cũng đang phát triển. Hầu hết các nhà nghỉ bình dân nhỏ nằm ở Saint David và Saint John. Ngành công nghiệp du lịch đang gia tăng đáng kể với việc xây dựng một các bến tàu cũng như được đầu tư các loại tàu du lịch lớn. Tối đa bốn tàu du lịch mỗi ngày đã ghé thăm St/ Georges năm 2007-2008 trong mùa du lịch.
Cũng giống như nhiều quốc gia nằm trong Khối Liên hiệp Anh khác, Grenada là quốc gia theo chế độ quân chủ lập hiến với Quốc vương Anh Charles III là nguyên thủ quốc gia thông qua một Toàn quyền làm đại diện. Đứng đầu Chính phủ là Thủ tướng. Toàn quyền do Quốc vương Anh bổ nhiệm; Toàn quyền bổ nhiệm Thủ tướng. Thủ tướng điều hành các thành viên trong Nội các.
Cơ quan lập pháp của Grenada là Quốc hội lưỡng viện: Thượng nghị viện gồm 13 thành viên được bổ nhiệm. Hạ nghị viện gồm 15 thành viên, được bầu theo phổ thông đầu phiếu, nhiệm kì 5 năm.
Vào ngày 19 tháng 2 năm 2013, Thủ tướng Keith Claudius Mitchell 65 tuổi, lãnh đạo Đảng Quốc gia mới (NNP) đã giành chiến thắng tuyệt đối với 15 ghế Hạ viện. Mitchell đã tuyên thệ nhậm chức vào ngày 21 tháng 2 năm 2013 và là thủ tướng thứ chín của nước này kể từ khi độc lập vào năm 1974.
Một giáo xứ được định nghĩa là một đơn vị lãnh thổ hoặc khu vực, trong lịch sử nó thường là một khu vực nằm dưới sự quản lý của một nhà thờ địa phương như một đơn vị hành chính của Giáo hội và sau đó được sử dụng bởi các nhà hoạch định bản đồ để thiết lập ranh giới diện tích đất. Theo truyền thống, một khu định cư hoặc làng nằm xung quanh với trung tâm là một nhà thờ và sau đó phát triển để trở thành một thị trấn và ngay cả một thành phố.
Diện tích khác nhau và hình dạng của mỗi giáo xứ chủ yếu chịu ảnh hưởng của lịch sử và diện tích đất trước đó của hòn đảo này đã được cấp cho những người định cư đầu tiên tuyên bố lãnh thổ trong những năm thực dân của hòn đảo.
Hai thập kỷ sau khi Barbados độc lập thống đốc Pháp Martinique đã mua lại đảo Grenada từ một công ty của Pháp và năm 1650 ông cho thành lập một khu định cư gọi là Pháo đài Hoàng gia trong các giáo xứ. Trong thời gian này ranh giới các giáo xứ được đặt ra.
Phần lớn các công dân Grenada là hậu duệ của những người nô lệ châu Phi được đưa đến đây bởi người Anh và người Pháp; ngoài ra còn có người Carib và Arawak bản địa sống sót sau cuộc diệt chủng của Pháp tại Sauteurs. Một tỷ lệ nhỏ là con cháu của người lao động giao kèo từ Ấn Độ đã được đưa đến Grenada chủ yếu là từ các bang Bihar và Uttar Pradesh từ ngày 1 tháng 5 năm 1857 đến ngày 10 tháng 1 năm 1885. Hiện nay, người Grenada gốc Ấn Độ là nhóm dân tộc lớn thứ hai (sau người Grenada gốc Phi). Ngoài ra còn có một cộng đồng nhỏ người Pháp và Anh. Phần còn lại của dân số là người lai giữa các dân tộc.
Ngôn ngữ chính thức là tiếng Anh được sử dụng trong chính phủ, nhưng tiếng Creole Grenada được coi là ngôn ngữ chung của hòn đảo. Thổ ngữ Pháp (Antillean Creole) cũng được sử dụng bởi khoảng 10% - 20% dân số. Một số tiếng Hindi vẫn được nói bởi người gốc Ấn Độ.
Hầu hết người dân đảo quốc này theo Thiên Chúa giáo. Khoảng một nửa dân số là Công giáo La Mã, trong khi các giáo phái Tin Lành lớn nhất là Anh giáo, Presbyterian và Seventh Day Adventist chiếm phần lớn còn lại. Còn lại là các nhóm tôn giáo khác như Ấn giáo, Phật giáo, Hồi giáo và Baháí chiếm khoảng 0.14 % dân số.
Tỷ số lợi nhuận trên tài sản (hay Chỉ tiêu hoàn vốn tổng tài sản, Hệ số quay vòng của tài sản, Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản), thường viết tắt là ROA từ các chữ cái đầu của cụm từ tiếng Anh return on assets, là một tỷ số tài chính dùng để đo lường khả năng sinh lợi trên mỗi đồng tài sản của doanh nghiệp.
Tỷ số này được tính ra bằng cách lấy lợi nhuận ròng (hoặc lợi nhuận sau thuế) của doanh nghiệp trong kỳ báo cáo (có thể là 1 tháng, 1 quý, nửa năm, hay một năm) chia cho bình quân tổng giá trị tài sản của doanh nghiệp trong cùng kỳ. Số liệu về lợi nhuận ròng hoặc lợi nhuận trước thuế được lấy từ báo cáo kết quả kinh doanh. Còn giá trị tài sản được lấy từ bảng cân đối kế toán. Chính vì lấy từ bảng cân đối kế toán, nên cần tính giá trị bình quân tài sản doanh nghiệp.
Vì lợi nhuận ròng chia cho doanh thu bằng tỷ suất lợi nhuận biên, còn doanh thu chia cho giá trị bình quân tổng tài sản bằng hệ số quay vòng của tổng tài sản, nên còn cách tính tỷ số lợi nhuận trên tài sản nữa, đó là:
Nếu tỷ số này lớn hơn 0, thì có nghĩa doanh nghiệp làm ăn có lãi. Tỷ số càng cao cho thấy doanh nghiệp làm ăn càng hiệu quả. Còn nếu tỷ số nhỏ hơn 0, thì doanh nghiệp làm ăn thua lỗ. Mức lãi hay lỗ được đo bằng phần trăm của giá trị bình quân tổng tài sản của doanh nghiệp. Tỷ số cho biết hiệu quả quản lý và sử dụng tài sản để tạo ra thu nhập của doanh nghiệp.
Tỷ số lợi nhuận ròng trên tài sản phụ thuộc vào mùa vụ kinh doanh và ngành nghề kinh doanh. Do đó, người phân tích tài chính doanh nghiệp chỉ sử dụng tỷ số này trong so sánh doanh nghiệp với bình quân toàn ngành hoặc với doanh nghiệp khác cùng ngành và so sánh cùng một thời kỳ.
Khi được tin người Tây Ban Nha đã chinh phục được đế quốc Aztec ở Mexico thì bộ tộc Kiche ở Guatemala gửi sứ thần ra bắc bái yết Hernán Cortés và xin triều cống, nhận làm thuộc quốc. Bấy giờ là năm 1521. Hai năm sau Cortés phái Pedro de Alvarado vào Guatemala giám sát tình hình, dẫn theo 173 kỵ binh, 300 lính Tây Ban Nha cùng 200 quân Mexico thuộc bộ tộc Tlaxcala. Người Kiche thấy Tây Ban Nha động binh bèn chống cự lại nhưng thua to ở trận Quetzaltenango. Kinh thành Utatlán của Kiche bị đốt rụi. Chính quyền Tây Ban Nha từ đó trực tiếp cai trị xứ Guatemala, lấy Iximché làm thủ phủ. Năm 1527 vì tình hình bất an, Alvarado bỏ Iximché, dời đô về Santiago de los Caballeros để dễ bề phòng thủ. Dù vậy các bộ tộc miền núi như nhóm Achi vẫn không quy phục nên vùng Alta Verapaz vẫn độc lập nhưng ngược lại nhờ hoạt động truyền giáo của Giáo hội Công giáo La Mã, ảnh hưởng của Tây Ban Nha dần dần lan rộng. Đến năm 1540 thì dân miền núi cũng công nhận chính quyền thuộc địa. Một số nhà truyền giáo, nổi tiếng nhất là tu sĩ Bartolomé de las Casas, đã bảo vệ người bản xứ khi quân đội Tây Ban Nha đàn áp thổ dân. Tuy nhiên Giáo hội thì thi hành chính sách hủy diệt các thư tịch cổ, và hầu như tất cả các sách vở Maya trước thế kỷ XVI nay đã thất truyền. Một số ít còn sót lại gồm có: Popol Vuh, Anales de los Kakchiqueles, và Chilam Balam. Những văn bản này may mắn là được các nhà truyền giáo Tây Ban Nha sau khi phát hiện đã cất giữ nên còn đến nay.
Cuộc xâm chiếm của người Tây Ban Nha cũng để lại hai hậu quả lớn. Thứ nhất là bệnh truyền nhiễm như bệnh dịch hạch, đậu mùa, thương hàn, sởi, đã theo chân người Âu Châu tàn phá nhiều nhóm thổ dân vì người bản xứ không có quá khứ miễn dịch để chống các căn bệnh này. Dân số bản xứ vì đó bị giảm thiểu trầm trọng. Có nguồn nhận xét rằng 3/4 thổ dân đã tử vong vì nhiễm bệnh.
Hậu quả thứ hai là địa danh "Goathemala" đã khai sinh sau cuộc xâm lăng của người Tây Ban Nha. Danh hiệu này có nguồn gốc từ tiếng thổ dân có nghĩa là "Xứ rậm cây" nhưng đến thế kỷ XVI mới có mặt trong văn bản.
Năm 1776 một chuỗi động đất lớn gây thiệt hại đáng kể, tàn phá thủ phủ Santiago de los Caballeros khiến chính quyền địa phương phải bỏ địa điểm cũ và dời đến Thung lũng Ermita về phía đông-bắc, lập nên Thành phố Guatemala, tức thủ đô của Guatemala ngày nay. Cố đô Santiago sau đó gọi là Antigua Guatemala tức cựu kinh.
Ngày 15 tháng 9 năm 1821, Guatemala trở thành một quốc gia độc lập. Nước Cộng hòa Guatemala mới gồm phần vùng Soconusco, và nơi hiện là các quốc gia El Salvador, Honduras, Nicaragua, và Costa Rica. 1.5 triệu dân nước này tập trung tại các trung tâm đô thị.
Năm 1821, tỉnh El Salvador thuyết phục được các tỉnh khác của Guatemala gia nhập Đế chế Mexico, một ý tưởng của Agustin Iturbide. Nhưng một năm sau Iturbide buộc phải thoái vị, đế chế của ông sụp đổ và Guatemala tách khỏi Mexico, mất hai vùng Chiapas và Soconusco.
Các tỉnh của Guatemala tạo thành Liên hiệp các Tỉnh Trung Mỹ, cũng được gọi là Liên bang Trung Mỹ (Federacion de Estados Centroamericanos). Thành phố thủ đô vẫn là Thành phố Guatemala, ngày nay đây vẫn là thành phố đông đúc nhất Trung Mỹ.
Guatemala từ lâu đã tuyên bố chủ quyền với toàn bộ lãnh thổ của nước Belize láng giềng, trước kia là một phần của thuộc địa Tây Ban Nha, và sau này đã bị Vương quốc Anh chiếm đóng. Guatemala đã công nhận nền độc lập của Belize năm 1991, nhưng tranh cãi chủ quyền giữa hai nước vẫn chưa được dàn xếp. Những cuộc đàm phán hiện đang diễn ra dưới sự bảo trợ của Tổ chức Quốc gia châu Mỹ để giải quyết vấn đề. Xem: 1 và trang của OAS 2
Tháng 10 năm 1944, nhà độc tài Jorge Ubico bị cuộc cách mạng do sinh viên lãnh đạo lật đổ. Sự kiện này dẫn tới cuộc bầu cử đưa Jose Arévalo, tổng thống bầu cử dân chủ đầu tiên của Guatemala cầm quyền đủ nhiệm kỳ, lên nắm quyền. Các chính sách "Xã hội Thiên chúa giáo" của ông, có cảm hứng từ chính sách New Deal của Hoa Kỳ, bị các chủ đất và tầng lớp giàu có chỉ trích là mang hơi hướng cộng sản.