سارو قهرمانی

سارو قهرمانی (زاده: سنندج، ۲۴ ساله) شهروند کرد ایرانی بود که پس از شرکت در تظاهرات اعتراضی علیه حکومت ایران در شهر سنندج ناپدید شد و بنا به گفته خانواده وی، روز جمعه ۲۲ دی ۱۳۹۶ خبر درگذشت وی پس از گذشت ۱۱ روز از بازداشت وی توسط اداره اطلاعات سنندج به خانواده داده شد و روز ۲۳ دی ماه پیکر او فقط با حضور پدر و مادر وی به خاک سپرده شد.
گفته می‌شود سارو قهرمانی در ۱۸ سالگی به عنوان زندانی سیاسی برای یک‌سال و نیم، زندانی بوده‌است. برخی رسانه‌های حکومت ایران اعلام کردند که وی از اعضای سازمان کومله بوده‌است اما عبدالله مهتدی دبیرکل کومله ایران و رضا کعبی جانشین دبیرکل حزب کومله زحمتکشان کردستان هر گونه وابستگی وی را در یک مصاحبه تلویزیونی در تاریخ ۲۵ دیماه ۱۳۹۶ مقارن با ۱۵ ژانویه ۲۰۱۸با (بی‌بی‌سی) قویا تکذیب کردند.
اظهارات خانواده و دوستان
خانواده
خانواده سارو قهرمانی گفتند که وی پس از شرکت در اعتراضات خیابانی سنندج ناپدید شده بود و جنازه او را بعد از ۱۱ روز ناپدید بودن برای دفن تحویل گرفته‌اند. یکی از نزدیکان قهرمانی روز شنبه ۲۳ دی به نقل از مادر سارو قهرمانی تاکید کرد که بر روی جنازه او آثار ضرب و شتم وجود داشته‌است. ماموران امنیتی ایران خانواده قهرمانی را تهدید کرده‌اند که حق مصاحبه با رسانه‌ها را ندارند.
مادر سارو قهرمانی، پس از کشته شدن فرزندش با ساختن اکانتی در اینستاگرام به عنوان «سارو عشق مادر» شروع به انتشار عکس‌های او از دوران مختلف زندگی‌اش کرده‌است.
محمدرضا آرین، سرهنگ بازنشسته نیروی انتظامی و شوهرخاله سارو قهرمانی در گفتگو با کیهان لندن، ابراز می‌دارد که «فرماندار سنندج صحبت از تهدید فرد یا افرادی با اسلحه، توسط سارو در ۴ دی می‌کند. این درحالیست که سارو تا غروب ۱۳ دی بدون مشکل و مخفی کاری در شهر و در بین خانواده حضور داشته‌است و اگر کسی شکایتی علیه او مطرح کرده بود، بدون شک در روزهای بعد مامورین انتظامی برای جلب او یا حداقل احضارش می‌بایستی به محل زندگی سارو مراجعه می‌کردند.» فرماندار سنندج بعدا اظهار داشت که سارو در یک درگیری مسلحانه در نزدیکی ترمینال کشته شده‌است که این سرهنگ بازنشسته نیروی انتظامی از اینکه چنین درگیری مسلحانه‌ای درون شهر اتفاق افتاده باشد و کسی از شهروندان از آن مطلع نشده باشد ابراز تحیر می‌کند. محمدرضا آرین همچنین با اشاره به جوان دیگری به نام کیانوش زند که وی نیز همانند سارو قهرمانی در طی اعتراضات کشته شده‌است، از وجود آثار فراوان شکنجه و کبودی‌های متعدد بر بدن سارو بدون وجود هیچگونه علامت گلوله بر بدن وی ناشی از درگیری مسلحانه و تیراندازی خبر می‌دهد و می‌پرسد «اگر سارو در غروب ۱۳ دی در درگیری مسلحانه کشته شده‌است، چرا ۱۱ روز بعد به خانواده‌اش اطلاع داده‌اند؟ آیا در این یازده روز می‌خواستند از یک جنازه بازجویی کنند؟!» محمدرضا آرین، همچنین خبر از دو مرتبه احضار محمد قهرمانی، پدر سارو قهرمانی به اداره اطلاعات سنندج می‌دهد و در ادامه می‌افزاید وی را با متنی از پیش تعیین شده مجبور به اعترافات تلویزیونی کردند. وی هم‌زمان از حضور سنگین نیروهای لباس شخصی و اطلاعاتی در منزل محمد قهرمانی خبر می‌دهد.
روز ۲۴ دی ماه نیز یکی دیگر از نزدیکان خانواده سارو قهرمانی در این باره گفت: «بعد از این که خبر تحویل جنازه منتشر شد، ماموران وزارت اطلاعات آمدند و پدر سارو را با خودشان بردند و چند ساعت بعد آن ویدئو در صدا و سیما منتشر شد، من نمی‌دانم آنجا چه گفتند یا چه تهدیدی کردند اما آن ویدئو اعتراف اجباری یک پدر علیه پسرش است.»
دوستان
همچنین در روز ۲۴ دی ۱۳۹۶ که خبر کشته شدن سارو برای اولین بار منتشر شد، بهاره رهنما بازیگر سینما و تلویزیون با انتشار عکسی مشترک با سارو قهرمانی، ضمن همدردی با خانواده وی اظهار داشت که سارو به عنوان پیک تا سال گذشته در رستوران وی مشغول به کار بوده‌است. کمی پس از توییت‌های این بازیگر در تسلیت کشته شدن سارو قهرمانی، وی اقدام به انتشار توییت‌هایی مبنی بر تهدید شدن توسط فرمانداری سنندج کرد.
خاکسپاری
بنا به اعلام کمیته پیگیری بازداشت‌های دی ماه ۱۳۹۶ پیکر سارو قهرمانی برای خاکسپاری توسط ماموران امنیتی به خانواده او تحویل داده شد و فقط پدر و مادر او اجازه یافتند که همراه با آمبولانس حامل پیکرش به بهشت محمدیه سنندج برای خاکسپاری بروند و دیگر اعضای خانواده وی اجازه حضور نیافتند.
کشته‌شدگان
در اعتراضات گسترده ایران در دی ماه ۱۳۹۶ شعارهای تندی علیه رهبران و سیاست‌های داخلی و منطقه‌ای حکومت ایران سر داده شد، و بر اساس گزارشها بیش از ۳۷۰۰ نفر بازداشت شده و کشته شدن دست کم ۲۲ تا ۲۵ نفر نیز تایید شده‌است؛ ولی تاکنون هویت کشته‌شدگان اعلام نشده‌است. مقام‌های رسمی ایران مرگ «سینا قنبری» ۲۲ ساله را در بازداشتگاه قرنطینه اوین تایید کردند. همچنین به دنبال رسانه‌ای شدن مرگ «وحید حیدری» در بازداشتگاهی در شهر اراک این خبر نیز تایید شد در حالی که علت مرگ هر دو از طرف حکومت ایران خودکشی اعلام گردید اما این موضوع اعتراض خانواده‌های آنان را برای روشن شدن دلایل مرگ به دنبال داشته‌است. «محسن عادلی» نیز یکی دیگر از جانباختگان ناآرامی‌های دی ۱۳۹۶ در دزفول است که گفته می‌شود در بازداشتگاه جان خود را از دست داده‌است. اما مسئولان حکومتی علت مرگ وی را تیرخوردن در اعتراض‌های خیابانی اعلام کردند که پس از اعزام به بیمارستان جان باخته‌است.
واکنش‌ها
داخلی
تاکنون هیچ مسئول حکومتی به خبر مرگ سارو قهرمانی در بازداشتگاه اداره اطلاعات سنندج واکنش نشان نداده‌است.
محمود صادقی عضو مجلس ایران گفت:۴۰ نماینده مجلس در نامه‌ای به لاریجانی خواستار تشکیل کمیته‌ای در خصوص جهت تحقیق درباره علت فوت بعضی از بازداشت شدگان اعتراضات اخیر شدند. وی همچنین هفته گذشته گفت که در جریان اعتراضات اخیر در ایران، بیش از ۳۷۰۰ نفر بازداشت شدند.
از سوی دیگر در روزهای اخیر بسیاری از فعالان اجتماعی و بین‌المللی از «تکرار سناریوی کهریزک» ابراز نگرانی کرده و خواهان اطلاع‌رسانی شفاف درباره وضعیت بازداشت‌شدگان از جانب حکومت ایران شده‌اند. در سال ۱۳۸۸, تعدادی از معترضان دستگیرشده به دلیل ضرب و جرح و وضعیت نامناسب بازداشتگاه کهریزک جان خود را از دست دادند.
عثمان مزین، وکیل کرد در کانال تلگرام خود در واکنش به مرگ شهروندان در بازداشتگاه نوشت: «بازداشتگاه محلی‌ست برای بازداشتن فرد از ارتکاب جرم، نه محلی برای بازداشتن وی از ادامه زندگی.»
بین‌المللی
نهادهای بین‌المللی مدافع حقوق بشر از جمله عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر و وزارت خارجه آمریکا از مرگ معترضان بازداشت شده در بازداشتگاه‌ها ابراز نگرانی کرده و خواستار تحقیقات مستقل و فوری در این باره شدند.
چهار زن برنده صلح نوبل از دولت ایران خواستند که به حقوق معترضان به ویژه معترضان دستگیرشده در بازداشتگاه‌ها احترام بگذارد.
شکنجه دولتی در ایران معاصر
بازداشتگاه کهریزک
رامین پوراندرجانی
امیر جوادی‌فر
محسن روح‌الامینی
ندا آقاسلطان
ستار بهشتی
شاهرخ زمانی
سینا قنبری