دبیره‌های براهمایی

دبیره‌های برهمایی دسته‌ای از دبیره‌ها هستند که در هند و کشورهای همسایه آن برای نوشتن زبان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. و یک خانواده را تشکیل می‌دهند. از آنها در سراسر شبه قاره هند ، آسیای جنوب شرقی و بخش‌هایی از آسیای شرقی، استفاده می‌شود و حتی در ژاپن هم به شکل سیددهام استفاده می‌شود.
پیشینه
یک نوشته از سلسله آشوکا قرن ششم میلادی.
نام دبیره برهمایی از برهما و برهمن گرفته شده است به این معنی که این خط توسط برهما، خدای هندوان خلق شده است. دبیره اولیه برهمایی از دبیره آرامی و از آنجا از دبیره فینیقی مشتق شده است. این دبیره نیای دبیره دیواناگری است که برای نوشتن هندی به کار می‌رود. اولین شواهد دبیره برهمایی در تمدن دره رود ایندوس در پاکستان یافته شده‌اند.
ویژگی‌ها
زبانهای هندوآریایی از دبیره‌های برهمایی خوشان استفاده می‌کنند (به استثنای آبی تیره: اردو، پاشایی، کوهیستانی و خوار که از دبیره‌های مشتق از عربی استفاده می‌کنند)
زبان‌های دراویدی از دبیره‌های خانواده برهمایی خودشان استفاده می‌کنند: (به استثنای براهویی که از دبیره مشتق از عربی استفاده می‌کند.)
دبیره‌های برهمایی از نوع ابوگیدا هستند.
برخی خصوصیات، که در بیشتر، حروف وجود دارند، اما نه همه عبارتند از:
هر حرف مصوت دارای دو فرم است، یک فرم مستقل، زمانی که بخشی از یک صامت نیست، و یک فرم وابسته، زمانی که به یک صامت متصل است. بسته به نوع حروف، اشکال وابسته می‌تواند در سمت چپ، راست، بالا، پایین، یا در سمت چپ و راست حرف صامت قرار گیرند یا عبارتی شکسته شوند.
صامتها می‌توانند در لیگچرها (دو حرف که بهم می‌چسبند و دفرمه می‌شوند) ترکیب شوند (در دیواناگری تا ۴ تا). حرف «ر» برهمایی در میان حروف دیگر همه جا دارای حالت خاص -لیگچر خاص- است.
برای تو دماغی ادا کردن حروف یا همراه با دمیدن ادا کردن حروف، حروف جداگانه‌ای وجود دارند.
ترتیب حروف الفبا عبارت است از: مصوت‌ها، صامت‌های نرم‌کامی، صامت‌های کامی، صامت‌های برگشتی، صامت‌های دندانی، صامت‌های دولبی‌ها، ناسوده‌ها، صفیری‌ها و صامت‌های دیگر. هر یک از این گروه‌های تقسیم بندی شده دارای چهار صامت انسدادی (با تمام چهار حالت ممکن دمشی و صدایی) و یک صامت تودماغی است .
مقایسه
صامت‌ها
Efn name mal Efn name mal
Efn name tam Efn name tam Efn name tam Efn name tam Efn name tam Efn name tam Efn name tam Efn name tam Efn name tam Efn name tam
ISO
ka
kha
ga
gha
ṅ
ca
cha
ja
jha
ñ
ṭa
ṭha
ḍa
ḍha
ṇa
ta
tha
da
dha
na
ṉ
pa
pha
ba
bha
ma
ya
ra
ṟ
la
ḷa
ḻ
v
śa
ṣa
sa
h
Assamese
ক
খ
গ
ঘ
ঙ
চ
ছ
জ
ঝ
ঞ
ট
ঠ
ড
ঢ
ণ
ত
থ
দ
ধ
ন
প
ফ
ব
ভ
ম
য
ৰ
ল
ৱ
শ
ষ
স
হ
Bengali
ক
খ
গ
ঘ
ঙ
চ
ছ
জ
ঝ
ঞ
ট
ঠ
ড
ঢ
ণ
ত
থ
দ
ধ
ন
প
ফ
ব
ভ
ম
য
র
ল
শ
ষ
স
হ
Devanagari
क
ख
ग
घ
ङ
च
छ
ज
झ
ञ
ट
ठ
ड
ढ
ण
त
थ
द
ध
न
ऩ
प
फ
ब
भ
म
य
र
ऱ
ल
ळ
ऴ
व
श
ष
स
ह
Gujarati
ક
ખ
ગ
ઘ
ઙ
ચ
છ
જ
ઝ
ઞ
ટ
ઠ
ડ
ઢ
ણ
ત
થ
દ
ધ
ન
પ
ફ
બ
ભ
મ
ય
ર
લ
ળ
વ
શ
ષ
સ
હ
Odia
କ
ଖ
ଗ
ଘ
ଙ
ଚ
ଛ
ଜ
ଝ
ଞ
ଟ
ଠ
ଡ
ଢ
ଣ
ତ
ଥ
ଦ
ଧ
ନ
ନ଼
ପ
ଫ
ବ
ଭ
ମ
ୟ
ର
ର଼
ଲ
ଳ
ଳ଼
ୱ
ଶ
ଷ
ସ
ହ
Gurmukhi
ਕ
ਖ
ਗ
ਘ
ਙ
ਚ
ਛ
ਜ
ਝ
ਞ
ਟ
ਠ
ਡ
ਢ
ਣ
ਤ
ਥ
ਦ
ਧ
ਨ
ਪ
ਫ
ਬ
ਭ
ਮ
ਯ
ਰ
ਲ
ਲ਼
ਵ
ਸ਼
ਸ
ਹ
Tibetan
ཀ
ཁ
ག
ང
ཅ
ཆ
ཇ
ཉ
ཊ
ཋ
ཌ
ཎ
ཏ
ཐ
ད
ན
པ
ཕ
བ
མ
ཡ
ར
ལ
ཝ
ཤ
ཥ
ས
ཧ
Sylheti
ꠇ
ꠈ
ꠉ
ꠊ
ꠋ
ꠌ
ꠍ
ꠎ
ꠏ
ꠐ
ꠑ
ꠒ
ꠓ
ꠔ
ꠕ
ꠖ
ꠗ
ꠘ
ꠙ
ꠚ
ꠛ
ꠜ
ꠝ
ꠞ
ꠟ
ꠅ
ꠡ
ꠢ
Brahmi
𑀓16x16پیکسل
𑀔16x16پیکسل
𑀕16x16پیکسل
𑀖16x16پیکسل
𑀗16x16پیکسل
𑀘16x16پیکسل
𑀙16x16پیکسل
𑀚16x16پیکسل
𑀛16x16پیکسل
𑀜16x16پیکسل
𑀝16x16پیکسل
𑀞16x16پیکسل
𑀟16x16پیکسل
𑀠16x16پیکسل
𑀡16x16پیکسل
𑀢16x16پیکسل
𑀣16x16پیکسل
𑀤16x16پیکسل
𑀥16x16پیکسل
𑀦16x16پیکسل
𑀧16x16پیکسل
𑀨16x16پیکسل
𑀩16x16پیکسل
𑀪16x16پیکسل
𑀫16x16پیکسل
𑀬16x16پیکسل
𑀭16x16پیکسل
𑀮16x16پیکسل
𑀯16x16پیکسل
𑀰16x16پیکسل
𑀱16x16پیکسل
𑀲16x16پیکسل
𑀳16x16پیکسل
Telugu
క
ఖ
గ
ఘ
ఙ
చ
ఛ
జ
ఝ
ఞ
ట
ఠ
డ
ఢ
ణ
త
థ
ద
ధ
న
ప
ఫ
బ
భ
మ
య
ర
ఱ
ల
ళ
ೞ
వ
శ
ష
స
హ
Kannada
ಕ
ಖ
ಗ
ಘ
ಙ
ಚ
ಛ
ಜ
ಝ
ಞ
ಟ
ಠ
ಡ
ಢ
ಣ
ತ
ಥ
ದ
ಧ
ನ
ಪ
ಫ
ಬ
ಭ
ಮ
ಯ
ರ
ಱ
ಲ
ಳ
ೞ
ವ
ಶ
ಷ
ಸ
ಹ
Sinhala
ක
ඛ
ග
ඝ
ඞ
ච
ඡ
ජ
ඣ
ඤ
ට
ඨ
ඩ
ඪ
ණ
ත
ථ
ද
ධ
න
ප
ඵ
බ
භ
ම
ය
ර
ල
ළ
ව
ශ
ෂ
ස
හ
Malayalam
ക
ഖ
ഗ
ഘ
ങ
ച
ഛ
ജ
ഝ
ഞ
ട
ഠ
ഡ
ഢ
ണ
ത
ഥ
ദ
ധ
ന
ഩ
പ
ഫ
ബ
ഭ
മ
യ
ര
റ
ല
ള
ഴ
വ
ശ
ഷ
സ
ഹ
Tamil
க
ங
ச
ஜ
ஞ
ட
ண
த
ந
ன
ப
ம
ய
ர
ற
ல
ள
ழ
வ
ஶ
ஷ
ஸ
ஹ
Burmese
Khmer
ក
ខ
គ
ឃ
ង
ច
ឆ
ជ
ឈ
ញ
ដ
ឋ
ឌ
ឍ
ណ
ត
ថ
ទ
ធ
ន
ប
ផ
ព
ភ
ម
យ
រ
ល
ឡ
វ
ឝ
ឞ
ស
ហ
Thai
ก
ข
ค
ฆ
ง
จ
ฉ
ช
ฌ
ญ
ฎ
ฐ
ฑ
ฒ
ณ
ด
ถ
ท
ธ
น
บ
ผ
พ
ภ
ม
ย
ร
ล
ฬ
ว
ศ
ษ
ส
ห
Lao
ກ
ຂ
ຄ
ງ
ຈ
ຊ
ດ
ຖ
ທ
ນ
ບ
ຜ
ຟ
ພ
ມ
ຍ
ຣ
ລ
ວ
ສ
ຫ
Balinese
ᬓ
ᬔ
ᬕ
ᬖ
ᬗ
ᬘ
ᬙ
ᬚ
ᬛ
ᬜ
ᬝ
ᬞ
ᬟ
ᬠ
ᬡ
ᬢ
ᬣ
ᬤ
ᬥ
ᬦ
ᬧ
ᬨ
ᬩ
ᬪ
ᬫ
ᬬ
ᬭ
ᬮ
ᬯ
ᬰ
ᬱ
ᬲ
ᬳ
Javanese
ꦏ
ꦑ
ꦒ
ꦓ
ꦔ
ꦕ
ꦖ
ꦗ
ꦙ
ꦚ
ꦛ
ꦜ
ꦝ
ꦞ
ꦟ
ꦠ
ꦡ
ꦢ
ꦣ
ꦤ
ꦘ
ꦥ
ꦦ
ꦧ
ꦨ
ꦩ
ꦪ
ꦫ
ꦭ
ꦮ
ꦯ
ꦰ
ꦱ
ꦲ
Sundanese
ᮊ
ᮌ
ᮍ
ᮎ
ᮏ
ᮑ
ᮒ
ᮓ
ᮔ
ᮕ
ᮘ
ᮙ
ᮚ
ᮛ
ᮜ
ᮝ
ᮞ
ᮠ
Lontara
ᨀ
ᨁ
ᨂ
ᨌ
ᨍ
ᨎ
ᨈ
ᨉ
ᨊ
ᨄ
ᨅ
ᨆ
ᨐ
ᨑ
ᨒ
ᨓ
ᨔ
ᨕ
Batak (Toba)
ᯂ
ᯎ
ᯝ
ᯐ
ᯠ/ᯛ
ᯖ
ᯑ
ᯉ
ᯇ
ᯅ
ᯔ
ᯒ
ᯞ
ᯞ
ᯘ
ᯂ
مصوت‌ها
ISO
a
ā
æ
ɒ
i
ī
u
ū
e
ē
ai
o
ō
au
r
r̄
l
l̄
ṁ
ḥ
a
ka
ā
kā
æ
kæ
ɒ
kɒ
i
ki
ī
kī
u
ku
ū
kū
e
ke
ē
kē
ai
kai
ko
kō
au
kau
r
kr
r̄
kr̄
l
kl
l̄
kl̄
ṁ
kṁ
ḥ
kḥ
k
Odia
ଅ
କ
ଆ
କା
ଅଽ
କଽ
ଇ
କି
ଈ
କୀ
ଉ
କୁ
ଊ
କୂ
ଏ
କେ
ଐ
କୈ
ଓ
କୋ
ଔ
କୌ
ଋ
କୃ
ୠ
କୃ୍
ଌ
କ୍ଲୃ
ୡ
କ୍ଳୃ
କଂ
କଃ
କ୍
Assamese
অ
ক
আ
কা
অ্যা
ক্যা
ই
কি
ঈ
কী
উ
কু
ঊ
কূ
এ
কে
ঐ
কৈ
অৗ
কৗ
ও
কো
ঔ
কৌ
ঋ
কৃ
ৠ
কৄ
ঌ
কৢ
ৡ
কৣ
অং
কং
অঃ
কঃ
ক্
Bengali
অ
ক
আ
কা
অ্যা
ক্যা
ই
কি
ঈ
কী
উ
কু
ঊ
কূ
এ
কে
ঐ
কৈ
অ
ক
ও
কো
ঔ
কৌ
ঋ
কৃ
ৠ
কৄ
ঌ
কৢ
ৡ
কৣ
Devanagari
अ
क
आ
का
अॅ
कॅ
ऑ
कॉ
इ
कि
ई
की
उ
कु
ऊ
कू
ऎ
कॆ
ए
के
ऐ
कै
ऒ
कॊ
ओ
को
औ
कौ
ऋ
कृ
ॠ
कॄ
ऌ
कॢ
ॡ
कॣ
अं
कं
अः
कः
क्
Gujarati
અ
ક
આ
કા
ઇ
કિ
ઈ
કી
ઉ
કુ
ઊ
કૂ
એ
કે
ઐ
કૈ
ઓ
કો
ઔ
કૌ
ઋ
કૃ
ૠ
કૄ
ઌ
કૢ
ૡ
કૣ
Gurmukhi
ਅ
ਕ
ਆ
ਕਾ
ਇ
ਕਿ
ਈ
ਕੀ
ਉ
ਕੁ
ਊ
ਕੂ
ਏ
ਕੇ
ਐ
ਕੈ
ਓ
ਕੋ
ਔ
ਕੌ
Tibetan
ཨ
ཀ
ཨཱ
ཀཱ
ཨི
ཀི
ཨཱི
ཀཱི
ཨུ
ཀུ
ཨཱུ
ཀཱུ
ཨེ
ཀེ
ཨཻ
ཀཻ
ཨོ
ཀོ
ཨཽ
ཀཽ
རྀ
ཀྲྀ
རཱྀ
ཀྲཱྀ
ལྀ
ཀླྀ
ལཱྀ
ཀླཱྀ
Brahmi
Telugu
అ
క
ఆ
కా
ఇ
కి
ఈ
కీ
ఉ
కు
ఊ
కూ
ఎ
కె
ఏ
కే
ఐ
కై
ఒ
కొ
ఓ
కో
ఔ
కౌ
ఋ
కృ
ౠ
కౄ
ఌ
కౢ
ౡ
కౣ
అం
కం
అః
కః
క్
Kannada
ಅ
ಕ
ಆ
ಕಾ
ಇ
ಕಿ
ಈ
ಕೀ
ಉ
ಕು
ಊ
ಕೂ
ಎ
ಕೆ
ಏ
ಕೇ
ಐ
ಕೈ
ಒ
ಕೊ
ಓ
ಕೋ
ಔ
ಕೌ
ಋ
ಕೃ
ೠ
ಕೄ
ಌ
ಕೢ
ೡ
ಕೣ
అం
ಕಂ
అః
ಕಃ
ಕ್
Sinhala
අ
ක
ආ
කා
ඇ
කැ
ඈ
කෑ
ඉ
කි
ඊ
කී
උ
කු
ඌ
කූ
එ
කෙ
ඒ
කේ
ඓ
කෛ
ඔ
කො
ඕ
කෝ
ඖ
කෞ
සෘ
කෘ
සෲ
කෲ
ඏ
කෟ
ඐ
කෳ
අං
කං
අඃ
කඃ
ක්
Malayalam
അ
ക
ആ
കാ
ഇ
കി
ഈ
കീ
ഉ
കു
ഊ
കൂ
എ
കെ
ഏ
കേ
ഐ
കൈ
ഒ
കൊ
ഓ
കോ
ഔ
കൗ
ഋ
കൃ
ൠ
കൄ
ഌ
കൢ
ൡ
കൣ
അം
കം
അഃ
കഃ
ക്
Tamil
அ
க
ஆ
கா
இ
கி
ஈ
கீ
உ
கு
ஊ
கூ
எ
கெ
ஏ
கே
ஐ
கை
ஒ
கொ
ஓ
கோ
ஔ
கௌ
ஃ
க்
Burmese
အ
က
အာ
ကာ
ဣ
ကိ
ဤ
ကီ
ဥ
ကု
ဦ
ကူ
ဧ
ကေ
အေး
ကေး
ဩ
ကော
ဪ
ကော်
ၒ
ကၖ
ၓ
ကၗ
ၔ
ကၘ
ၕ
ကၙ
Khmer
ឣ
ក
ឤ
កា
ឥ
កិ
ឦ
កី
ឧ
កុ
ឩ
កូ
ឯ
កេ
ឰ
កៃ
ឱ
កោ
ឳ
កៅ
ឫ
ក្ឫ
ឬ
ក្ឬ
ឭ
ក្ឭ
ឮ
ក្ឮ
Thai
อ (อะ)
ก (กะ)
อา
กา
แอ
แก
(ออ)
(กอ)
อิ
กิ
อี
กี
อุ
กุ
อู
กู
(เอะ)
(เกะ)
เอ
เก
ไอ
ไก
(โอะ)
(โกะ)
โ
โก
เอา
เกา
ฤ
กฺฤ
ฤๅ
กฺฤๅ
ฦ
กฺฦ
ฦๅ
กฺฦๅ
อํ
กํ
อะ (อะฮฺ)
กะ (กะฮฺ)
กฺ (ก/ก์)
Lao
ກັ
ກາ
ກິ
ກີ
ກຸ
ກູ
ເກ
ໄກ/ໃກ
ໂກ
ເກົາ/ກາວ
Balinese
ᬅ
ᬓ
ᬆ
ᬓᬵ
ᬇ
ᬓᬶ
ᬈ
ᬓᬷ
ᬉ
ᬓᬸ
ᬊ
ᬓᬹ
ᬏ
ᬓᬾ
ᬐ
ᬓᬿ
ᬑ
ᬓᭀ
ᬒ
ᬓᭁ
ᬋ
ᬓᬺ
ᬌ
ᬓᬻ
ᬍ
ᬓᬼ
ᬎ
ᬓᬽ
Javanese
ꦄ
ꦏ
ꦄꦴ
ꦏꦴ
ꦆ
ꦏꦶ
ꦇ
ꦏꦷ
ꦈ
ꦏꦸ
ꦈꦴ
ꦏꦹ
ꦌ
ꦏꦺ
ꦍ
ꦏꦻ
ꦎ
ꦏꦺꦴ
ꦎꦴ
ꦏꦻꦴ
ꦉ
ꦏꦽ
ꦉꦴ
ꦏꦽꦴ
ꦊ
ꦋ
Sundanese
ᮃ
ᮊ
ᮄ
ᮊᮤ
ᮅ
ᮊᮥ
ᮈ
ᮊᮦ
ᮇ
ᮊᮧ
Buginese
ᨕ
ᨕᨗ
ᨕᨘ
ᨕᨙ
ᨕᨚ
Bataknese (Toba)
ᯀ
ᯂ
ᯤ
ᯂᯪ
ᯥ
ᯂᯮ
ᯂᯩ
ᯂᯬ
اعداد
Hindu-Arabic
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Odia
୦
୧
୨
୩
୪
୫
୬
୭
୮
୯
Assamese
০
১
২
৩
৪
৫
৬
৭
৮
৯
Bengali
০
১
২
৩
৪
৫
৬
৭
৮
৯
Devanagari
०
१
२
३
४
५
६
७
८
९
Gujarati
૦
૧
૨
૩
૪
૫
૬
૭
૮
૯
Gurmukhi
੦
੧
੨
੩
੪
੫
੬
੭
੮
੯
Tibetan
༠
༡
༢
༣
༤
༥
༦
༧
༨
༩
Brahmi N
Brahmi D
Telugu
౦
౧
౨
౩
౪
౫
౬
౭
౮
౯
Kannada
೦
೧
೨
೩
೪
೫
೬
೭
೮
೯
Malayalam
൦
൧
൨
൩
൪
൫
൬
൭
൮
൯
Sinhala
෦
෧
෨
෩
෪
෫
෬
෭
෮
෯
Tamil
೦
௧
௨
௩
௪
௫
௬
௭
௮
௯
Burmese
၀
၁
၂
၃
၄
၅
၆
၇
၈
၉
Khmer
០
១
២
៣
៤
៥
៦
៧
៨
៩
Thai
๐
๑
๒
๓
๔
๕
๖
๗
๘
๙
Lao
໐
໑
໒
໓
໔
໕
໖
໗
໘
໙
Balinese
᭐
᭑
᭒
᭓
᭔
᭕
᭖
᭗
᭘
᭙
Javanese
꧐
꧑
꧒
꧓
꧔
꧕
꧖
꧗
꧘
꧙
Sundanese
᮰
᮱
᮲
᮳
᮴
᮵
᮶
᮷
᮸
᮹
فهرست دبیره‌های برهمایی
براهمایی شمالی
الفبای گرمکهی
شارادا
سیددهام
دیواناگری
خط گجراتی
تهانا
آسامی
بنگالی
کایتی
تبتی
نپالی
براهمایی جنوبی
الفبای جاوه‌ای
سینهالا
مالایالام
تامیل
خمر
تایی
تلوگو