جایزه شعر احمد شاملو

جایزه شعر احمد شاملو ، جایزه‌ای است ادبی که سالانه به آثار انتشار یافته در زمینه شعر به زبان فارسی در ایران توسط موسسه فرهنگی پژوهشی الف. بامداد اعطا می‌شود که موسسه‌ای مردم‌نهاد است. این جایزه یکی از معتبرترین جایزه‌های ادبی و مستقل ایران است.
تاریخچه
موسسه فرهنگی پژوهشی الف. بامداد به مدیریت سرپرستان آثار احمد شاملو، آیدا سرکیسیان و ع. پاشایی، برای نظارت بر چاپ و انتشار آثار، راه‌اندازی خانه موزه بامداد، دیجیتالی کردن کتاب کوچه و دیگر امور مرتبط در پاییز ۱۳۹۰ تاسیس شده‌است و از سال ۱۳۹۴ جایزه شعر احمد شاملو را در راستای ماموریت‌هایش برگزار می‌کند و به کتاب شعر برگزیده سال را انتخاب و معرفی می‌کند.
جوایز
موسسه فرهنگی پژوهشی الف. بامداد، هر سال ۲۱ آذر همزمان با زادروز احمد شاملو مراسم پایانی این جایزه را برگزار می‌کند، در دو بخش تقدیری و برگزیده کتاب‌های شعر را انتخاب و معرفی می‌کند. جایزه احمد شاملو، تندیس، امضاء احمد شاملو، لوح تقدیر و پنج میلیون تومان است که در مراسم پایانی به شاعر برگزیده اهدا می‌شود. همچنین به اثر شایسته تقدیر هم، لوح تقدیر اهداء می‌شود.
داوری
داوران هر دوره با پیشنهاد دبیر جایزه، با مشورت هیئت امناء موسسه فرهنگی و پژوهشی الف. بامداد انتخاب می‌شوند. داوری آثار در دو مرحله مقدماتی و نهایی انجام می‌شود. آثار رسیده به دبیرخانه جایزه شعر احمد شاملو، بر اساس معیارهای مورد توافق داوران بررسی می‌شود و به جنبه‌های گوناگون هر اثر امتیاز جداگانه تعلق می‌گیرد. اثری که بالاترین امتیاز را کسب کند، اثر برنده اعلام می‌شود.
شرایط شرکت
در هر دوره فقط آثاری مورد بررسی قرار می‌گیرند که در زمینه شعر آزاد باشند.
مجموعه شعرهایی از چند شاعر که در یک کتاب منتشر شده باشند داوری نمی‌شوند.
ملاک برای سال انتشار تاریخ چاپ اول که در صفحه شناسنامه کتاب سال ذکر شده باشد.
برندگان جایزه
دوره اول ۱۳۹۴
فراخوان نخستین دوره جایزه شعر احمد شاملو سال ۱۳۹۴ منتشر شد. حافظ موسوی دبیر نخستین دوره جایزه شعر احمد شاملو بود. یکصد و پنجاه و نه کتاب شعر منتشر شده در سال ۱۳۹۳ در این دوره مورد بررسی قرار گرفتند. در نهایت بیست و دو اثر به عنوان نامزد مرحله نخست معرفی شدند.
آثار برگزیده
سال
مقام
نام کتاب
نویسنده
ناشر
۱۳۹۴
برگزیده
منظومه بازگشت و اشعار دیگر
محمد شمس لنگرودی
نشر چشمه
برگزیده
این کشتی پراسرار
علی باباچاهی
نشر نگاه
شایسته تقدیر
اندوه تحمیلی
فرزاد آبادی
نشر بوتیمار
شایسته تقدیر
مدارک جعلی
سعدی گلبیانی
نشر چشمه
نامزدها
اتفاقی روشنم، ملوک ایران‌منش، نشر نون
اندوه تحمیلی، فرزاد آبادی ، انتشارات بوتیمار
این کشتی پراسرار، علی باباچاهی، انتشارات نگاه
بگذار بی‌گذرنامه زندگی کنم، معصومه داوودآبادی ، انتشارات بوتیمار
به مته فکر می‌کنم، مریم فتحی ، انتشارات نگاه
پذیرفتن، گروس عبدالملکیان، نشر چشمه
تایتانیک در خلیج فارس، یزدان سلحشور ، انتشارات نصیرا
جن‌ام جماعت بسم ا…، رضا حیرانی ، انتشارات بوتیمار
خدای مهربان باقی‌ست، آرش الله‌وردی ، انتشارات نصیرا
خواب در ذوزنقه، ایوب صادقیانی، نشر چشمه
درخش شبانه سیب سیاه، م . موید ، انتشارات داستان‌سرا
روبه‌رو در سه پرده، محمدحسن مرتجا ، انتشارات بوتیمار
سرودی برای گوزن‌ها، شهریار بهروز ، انتشارات بوتیمار
گرگم به هوای خودم، آرزو رضایی مجاز ، انتشارات بوتیمار
گنجشک‌های ایل اشی مشی، سیدمحمدرضا طبسی ، انتشارات سوره مهر
ماه پنهان در ماهی‌تابه بن لادن، نیلوفر اعتمادی ، انتشارات نصیرا
مدارک جعلی، سعدی گلبیانی، نشر چشمه
مرثیه برای یک موش تنها یا روزگارهای اضافه، پژمان قانون ، انتشارات بوتیمار
منظومه بازگشت، شمس لنگرودی، نشر چشمه
نیمرخ آهو، هرمز علی پور، انتشارات مروارید
و عشق پاشنه آشیلم بود، الهام حیدری ، انتشارات بوتیمار
هیپنوز در مطب دکتر کالیگاری، آزیتا قهرمان ، انتشارات بوتیمار
داوران
هیئت داوران نخستین جایزه شعر احمد شاملو، احمد پوری، خلیل درمنکی، فرشته ساری، انوشه سالیانی، پروین سلاجقه، محمد ضیمران، حسن عالیزاده و شهاب مقربین بودند.
اهداء جایزه
جشن اهداء جایزه در خانه و موزه احمد شاملو روز ۱۸ دی ماه ۱۳۹۴ برپا شد. نخستین دوره مجال نیافت به صورت عمومی برگزار شود، ناگزیر به صورت خصوصی برگزار شد. در این جشن محمود دولت‌آبادی و جواد مجابی جوایز برگزیدگان را به آن‌ها اهداء کردند. محمود دولت‌آبادی سخنرانی کرد. علی اشرف درویشیان مهمان ویژه این جشن بود.
دوره دوم ۱۳۹۵
فراخوان دومین دوره جایزه شعر احمد شاملو سال ۱۳۹۵ منتشر شد. حافظ موسوی دبیر دومین دوره جایزه شعر احمد شاملو بود. از میان ۱۷۰ اثر بررسی شده در این دوره از رقابت شانزده نامزد دریافت عنوان برگزیده معرفی شد. در این دوره آثار چاپ شده در سال ۱۳۹۴ مورد بررسی قرار گرفتند.
آثار برگزیده
سال
مقام
نام کتاب
نویسنده
ناشر
۱۳۹۵
برگزیده
لشکر شکست خورده کلمات
آیدا عمیدی
نشر مروارید
مقام دوم
مسافرت از اتاق تا بیرون… و بالعکس
شهریار وقفی پور
نشر افراز
مقام دوم
زمین کره‌ای سیاسی است
سمیه حسینی
نشر بوتیمار
شایسته تقدیر
اسب را در نیمه دیگرت برمان
عطیه عطارزاده
نشر چشمه
شایسته تقدیر
هیچ‌کس مراقب سایه‌ها نیست
الینا نریمان
نشر نیماژ
نامزدها
اسب را در نیمه دیگرت برمان، عطیه عطارزاده، نشر چشمه
به دام انداختن نور در دو پرده، میلاد کامیابیان، انتشارات بوتیمار
چنین نیست، میثم خالدیان، ناشر - مولف
دره ماروس، اسماعیل بختیاری، نشر چشمه
دوچرخه آبی، حسن عالیزاده ، انتشارات رشدیه
ذبح اسحاق روی موتور سی جی ۱۲۵، جواد قاسمی، انتشارات نصیرا
زمین کره‌ای سیاسی بود، سمیه (شوکا) حسینی، انتشارات بوتیمار
شعر ماهی صید ناشدنی، علی قنبری، انتشارات بوتیمار
شهر، علیرضا نوری، انتشارات نصیرا
شولگی نامه و مومو، عباس حبیبی بدرآبادی، انتشارات بوتیمار
لشکر شکست خورده کلمات، آیدا عمیدی، انتشارات مروارید
ماهی دور از دریا، جبار احمدی، نشر سپند مینو
مسافرت از اتاق تا بیرون و بالعکس، شهریار وقفی پور، نشر افراز
نافرمانی بدنی، علیرضا آدینه، نشر نیماژ
داوران
داوری این دوره هم مانند نخستین دوره در دو مرحله اولیه و نهایی انجام شد. داوران مرحله نخست عبارت بودند از، علیرضا بهنام، علیرضا عباسی و حافظ موسوی. در مرحله نهایی داوری آثار را این چهره‌ها و شخصیت‌ها به عهده داشتند. علیرضا بهنام، خسرو پارسا، رویا تیموریان، هوشنگ چالنگی، فرزان سجودی، عنایت سمیعی، محمد صنعتی، علیرضا عباسی و لیلی گلستان،
اهداء جایزه
بیست و یکم آذرماه ۱۳۹۵ با حضور آیدا سرکیسیان و حافظ موسوی و لیلی گلستان در موسسه بهاران همزمان با سالروز تولد احمد شاملو، برگزیده‌های دومین دوره جایزه معرفی شدند و اهداء تندیس و مراسم به برنامه عمومی و گسترده موکول شد. در مراسم بزرگداشت احمد شاملو در پنجم دی ماه سال ۱۳۹۵ محمود دولت‌آبادی و ایران درودی، جواد مجابی، لوریس چکنواریان، علی رفیعی، فرزان سجوی سخن گفتند. اما مسئولان دانشکده علوم کاربردی دانشگاه هنر تهران به رغم وعده‌هایی که داده بودند، اجازه اهداء جوایز برگزیده‌ها ندادند و فقط اسامی شاعران برگزیده و شایسته تقدیر در دومین دوره جایزه احمد شاملو در پایان مراسم اعلام شد.
دوره سوم ۱۳۹۶
فراخوان دومین دوره جایزه شعر احمد شاملو سال ۱۳۹۶ منتشر شد. حافظ موسوی پس از دو دوره از دبیری این رویداد ادبی کناره گرفت. فعالیت‌های اجرایی سومین دوره با مسئولیت دبیرخانه جایزه شعر احمد شاملو انجام شد. در این دوره آثار چاپ شده در سال ۱۳۹۵ مورد بررسی قرار گرفتند. در این دوره بر خلاف دوره‌های پیش فقط یک اثر به عنوان برگزیده معرفی شد. هیچ اثر دیگری حائز رتبه عنوان مقام‌های دوم و سوم یا تقدیری شناخته نشد.
آثار برگزیده
سال
مقام
نام کتاب
نویسنده
ناشر
۱۳۹۶
برگزیده
آشویتس خصوصی من
حسن همایون
نشر چشمه
نامزدها
آشویتس خصوصی من، حسن همایون، نشر چشمه.
باران شغال، مهدی مقیم‌نژاد، نشر حرفه هنرمند.
تاریخ تبری، مرتضی بخشایش، انتشارات بوتیمار.
چندصورت از مستی، سمیرا یحیایی، نشر حکمت کلمه.
در هیئت راهبه‌ها، محمد درودگری، کتاب فانوس.
ریل‌ها پیش از ما رفتند، علی یاری، انتشارات بوتیمار.
سر زدن، فریاد ناصری، نشر حکمت کلمه.
مات، زهرا حیدری، نشر شانی.
من کمی آدم کم آورده‌ام، شکوه مقیمی، نشر غنچه.
واژه‌ها به دیدن من آمدند، از شمس لنگرودی، انتشارات نگاه.
وطن، مهدی اخوان لنگرودی، انتشارات سرزمین اهورایی.
داوران
داوری این دوره هم مانند دوره‌های پیشین داوری در دو مرحله اولیه و نهایی انجام شد. داوران مرحله نخست عبارت بودند از، علیرضا عباسی، رضا چایچی و فواد نظیری. در مرحله نهایی داوری آثار را این چهره‌ها و شخصیت‌ها به عهده داشتند. مراد فرهادپور، احمد پوری، ضیاء موحد، هوشنگ چالنگی، محمدرضا اصلانی،
اهداء جایزه
پانزدهم آذرماه در نشستی با حضور علیرضا عباسی و رضا چایچی نشست خبری در موسسه بهاران برگزار شد و ضمن اعلام نامزدها این دوره از رقابت درباره ملاک‌ها و معیارهای انتخاب و داوری آثار توضیح داده شد. این دوره برخلاف دوره‌ها پیشین که جایزه به‌طور غیر عمومی برگزار می‌شد، جایزه شعر احمد شاملو فرصت یافت شب تولد احمد شاملو بیست و یکم آذر ماه را در بنیاد موقوفات افشار جشن بگیرد و برگزیده دوره سوم را معرفی کند. در این مراسم مراد فرهاد پور و محمدرضا اصلانی دو تن از اعضاء هیئت داوران سخنرانی کردند و اجرا برنامه را رویا تیموریان بر عهده داشت. ستاره اسکندری شعر در آستانه احمد شاملو را دکلمه کرد. همچنین پا پخش نماهنگ و شعرهایی از شاعران مدرن ایرانی یاد شد. در این مراسم چهرهای متعدد ادبی و هنری حضور داشتند. آیدا سرکیسیان جایزه نفر برگزیده را به او اهداء کرد.
احمد شاملو
آثار احمد شاملو
آیدا سرکیسیان
جایزه ادبی
موسسه فرهنگی و پژوهشی الف.بامداد
فرهنگ کتاب کوچه
خانه موزه احمد شاملو