کمبود روی

کمبود روی می‌تواند در خاک و جانوران (گیاهان، حیوانات و انسان‌ها) روی دهد. کمبود روی در انسان و حیوان می‌تواند به صورت کاهش کیفی روی باشد به این معنی که روی موجود نتواند نیازهای بدن را تامین کند یا به صورت کمی باشد یعنی مقدار سرم روی در بدن کم باشد. البته سرم روی به عنوان نشانگر زیستی قابل اعتماد نیست چون کاهش غلظت سرم روی در بدن انسان تنها زمانی قابل تشخیص است که برای یک مدت طولانی وضع بدن چنین باشد یا خون زیادی از بدن رفته باشد. امروزه نزدیک به ۲٫۲ میلیارد تن در جهان دچار کمبود روی است.
کمبود روی در انسان ناشی از کاهش روی در رژیم غذایی، افزایش ازدست‌رفت روی یا افزایش استفاده از روی در بدن است. مهم‌ترین عامل اما کاهش مقدار روی در رژیم غذایی است که ۲۵٪ از جمعیت جهان را تهدید می‌کند که یکی از راه‌های مبارزه با آن، افزایش روی در خاک است.
دسته‌بندی
کمبود روی می‌تواند به صورت حاد باشد که در اثر کمبود روی در یک دوره زمانی طولانی اتفاق می‌افتد مانند تغذیه تزریقی نادرست یا مزمن باشد به این صورت که جذب آن از مواد غذایی در بدن کافی نباشد یا دوران شیردهی یا در افراد الکلی یا افراد سالمند یا افراد با مشکلات متابولیکی که مرتبط با کمبود روی است اتفاق می‌افتد.
نشانه‌ها
یک نمونه زخم کنار دهان که خیلی شدید نیست
پوست، ناخن‌ها و مو
کمبود روی به صورت رخ‌جوش، برافروختگی پوستی، خشکی پوست (یا پوست پوست شدن)، درماتیت سبوره‌ای یا ریزش مو (نازکی یا کم پشتی مو) نمود پیدا می‌کند. همچنین ممکن است زخم‌های بدن به سختی بهبود یابد.
دهان
کمبود روی می‌تواند به شکل زخم دهان، استوماتیت یا ایجاد لایه‌ای سفید بر روی زبان دیده شود. همچنین به ندرت دیده شده که به صورت زخم‌هایی در کناره‌های دهان یا سوزش دهان نمود پیدا کند.
بینایی، بویایی، چشایی
اگر کمبود روی شدید باشد می‌تواند بر حس بویایی و چشایی اثر بگذارد؛ همچنین می‌تواند ایجاد شب‌کوری کند. البته مشکلات بینایی و شب‌کوری در انسان که به دلیل کمبود روی بوده، معمولا عوامل دیگری هم در ایجاد آن همراه بوده مانند کمبود ویتامین آ.
سیستم ایمنی
کمبود روی می‌تواند موجب آسیب به سیستم ایمنی بدن و درنتیجه انواع عفونت‌های تنفسی یا گوارشی یا موارد دیگر شود.
اسهال
کمبود روی می‌تواند منجر به موارد بیشتر و شدیدتر اسهال در فرد شود.
اشتها
کمبود روی می‌تواند باعث ازدست دادن اشتها یا بی‌اشتهایی عصبی شود. از ۱۹۷۹ نشان داده شده‌است که افرادی که دچار بی‌اشتهایی عصبی‌اند با مصرف روی افزایش وزن پیدا کرده‌اند. آزمایش‌هایی در سال ۱۹۹۴ نشان داد که مصرف روی میزان افزایش وزن افراد را دو برابر کرده بود. البته کمبود دیگر مواد غذایی مانند تیروسین، تریپتوفان و تیامین هم می‌تواند در این پدیده تاثیرگذار باشد.
رشد
کمبود روی در بچه‌ها می‌تواند باعث دیرکرد رشد شود. یک سوم از جمعیت جهان به دلیل کمبود روی دچار کمبود رشد اند.
دوران بارداری
کمبود روی در دوران بارداری می‌تواند بر مادر و جنین اثر منفی بگذارد. در آزمایش‌هایی که بر روی حیوانات شده‌است روشن شده‌است که کمبود روی می‌تواند باعث کنده شدن جفت، تاخیر در زایمان، خونریزی، اشکال در زایمان یا داشتن زایمان سخت در حیوانات شود. این آسیب‌ها می‌تواند ناشی از کارکرد بد دریافت کننده‌های استروژن باشد چون خود استروژن حاوی پروتئین‌های روی‌دار است.
عوامل
نبود روی در خوراک
یک رژیم غذایی که در آن فیتیک زیاد است از جمله غلات کامل، مواد خوراکی که در خاک‌های با کمبود روی بدست می‌آیند یا غذاهای فرآوری شده منجر به کمبود روی در بدن می‌شوند. زنان در روز به ۸ میلی‌گرم و مردان به ۱۱ میلی‌گرم روی نیاز دارند. پیشنهاد شده افراد بالای چهار سال در روز ۱۵ میلی‌گرم روی مصرف کنند.
برخی مواد غذایی و میزان روی آنها:
خوراک
میلی‌گرم
درصد از میزان مصرف پیشنهادی در روز
گوشت گاو، آرام پخته شده، ۸۵ گرم
۷٫۰
۴۷٪
بادام هندی، بوداده، ۸۵ گرم
۴٫۸
۳۳٪
شاه‌میگو، پخته، ۸۵ گرم
۳٫۴
۲۳٪
لوبیا، پخته، نصف پیمانه
۲٫۹
۱۹٪
بادام، بوداده، ۸۵ گرم
۲٫۷
۱۸٪
مرغ، گوشت قرمز، پخته، ۸۵ گرم
۲٫۴
۱۶٪
ماست کم چرب، ۲۲۰ گرم
۱٫۷
۱۱٪
نخود، پخته، نصف پیمانه
۱٫۳
۹٪
پنیر سوئیسی، ۲۸ گرم
۱٫۲
۸٪
جوپرک، آماده، کاملا خام، آماده شده با آب، یک بسته
۱٫۱
۷٪
شیر کم چرب یا بدون چربی، یک پیمانه
۱٫۰
۷٪
لوبیا قرمز، پخته، نصف پیمانه
۰٫۹
۶٪
سینه مرغ، سرخ شده، بدون پوست، نصف سینه
۰٫۹
۶٪
پنیر، چدار یا موتزارلا، ۲۸ گرم (یک اونس)
۰٫۹
۶٪
نخود فرنگی، سبز، یخی، پخته، نصف پیمانه
۰٫۵
۳٪
ناتوانی در جذب روی
آکرودرماتیت آنتروپاتیک، کمبود پروتئین ZIP4 است که به صورت مادرزادی اتفاق می‌افتد این پروتئین حامل روی است درنتیجه کمبود این پروتئین باعث ناتوانی در جذب روی می‌شود. در اثر این ناتوانی، فرد دچار عقب افتادن رشد، اسهال شدید، ریزش مو، راش (بیشتر پیرامون دهان و نواحی تناسلی)، برفک و عفونت‌های باکتریایی می‌شود.
ازدست دادن بیش از حد روی
ورزش، نوشیدن زیاد الکل و اسهال همگی از جمله عوامل ازدست دادن روی بدن اند.
مصرف زیاد روی
ورزش، دوران رشد کودک و بارداری همگی از عوامل مصرف زیاد روی‌اند.