سوران (خلخال)

سوران (Surān) از آبادی‌های دهستان خانندبیل غربی در بخش مرکزی شهرستان خلخال است که در ارتفاع ۱۵۸۳ متری از سطح دریا در ۳۷ درجه و ۲۹ دقیقه و ۵۰ ثانیه عرض شمالی و ۴۸ درجه و ۱۸ دقیقه و ۴۹ ثانیه طول شرقی جای گرفته‌است و با مساحتی قابل توجه نسبت به روستاهای همسایه خود از شرق با روستاهای اسمرود، محمودآباد و خوشنامه، از شمال به روستاهای یوزناب و گولوجان، از غرب به روستای دوگر و چند روستای دیگر از دهستان سنجبد جنوبی و از جنوب با روستای جلگه‌ای و سرسبز مزرعه در دهستان خورش رستم شمالی که رودخانه قیزیل اوزه ن از کنار آن می‌گذرد منتهی می‌شود.
سوران یکی از روستای ییلاقی و سرسبز شهرستان خلخال در فاصله ۳۸ کیلومتری مرکز شهرستان بود که تا چند دهه قبل آبادی بزرگ و پرجمعیتی به‌شمار می‌رفت. تنها روستایی بود که کلاس پنجم ابتدایی داشت و اهالی روستاهای همجوار برای خواندن درس به این روستا مراجعه می‌کردند. بعد از احداث جاده در سال ۱۳۵۶ کار مهاجرت اهالی نیز شروع شده روز به روز بر تعداد مهاجرت‌ها افزوده شد تا اینکه روستای زیبای منطقه که زبان زد عام وخاص بود رو به زوال و نابودی گذاشت و آن شور وشوق و طراوتی که در روستا بود از بین رفت.
سوران در فصول مختلف سال همیشه چیزی برای ارائه به میهمانان خود داشته‌است. در بهار گردشگران از دشتهای پرگل و چشمه‌های پرآب آن دیدن می‌کنند. با رسیدن تابستان مناظر سوران به نهایت مطلوبیت خود رسیده و این امر باعث ترافیکی سنگین در جاده‌های منتهی به این روستا شده و مردم جهت استفاده از مناظر طبیعی و باغات میوه و بوستان‌های پربار به سوران سرازیر می‌شوند. در پاییز وزمستان که به دلیل سردی هوا تعداد گردشگران به حداقل می‌رسدسوران شاهد حضور شکارچیانی است که در کوهستان‌ها و مراتع آن به شکارکبک، خرگوش، مرغابی و… می‌پردازند.
بافت متفاوت خانه‌های سوران آن را از دیگر آبادی‌های منطقه متمایز می‌سازد و خانه‌های کاهگلی آن با درب و پنجره‌ها و اسکلت‌های چوبی، خاطره زیبای روستاهای قدیمی را در ذهن تداعی می‌کند. درخت توت قدیمی بسیار بزرگی که در ورودی روستا وجود دارد با آن میدانگاهی کوچک معروف به «تنگه» و چشمه کوچک «بولاغ» خاطرات گذشته سوران را به یاد می‌آورد. یکی از مهمترین و باصفاترین مراسم قدیمی روستا، رفتن به پیرالیاس بود که معمولا هر ساله قبل از برداشت محصولات کشاورزی در اوایل خرداد ماه انجام می‌شد یک روز قبل از آن که اهالی روستا اقدام به برداشت محصول نمایند همگی به اتفاق هم از کوچکترین فرد تا بزرگترین فرد خانواده اول صبح وسایل نهار و عصرانه را برداشته به پیرالیاس که در بالاترین نقطه روستا قرار دارد راهی می‌شدند. مردم روستا بعد از صرف نهار و عصرانه خود در پیرالیاس که دارای دو چشمه زلال با آبهای سرد و گوارا و چندین درخت بید بود با شادی و خوشحالی به روستا بر می‌گشتنند و ازروز بعد کار جمع‌آوری محصولات کشاورزی شروع می‌شد.
با مهاجرت بی‌رویه اهالی سوران به شهرهای بزرگ، سوران درسراشیبی زوال و نابودی قرار گرفت و جمعیت آن به عده‌ای قلیلی که توان مهاجرت نداشتند یا دل از سرزمین آبا و اجدادی خود برنمی کندند محدودشد. درسرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ تعداد ۱۱ خانوار با ۲۹ نفر جمعیت و درسرشماری سال ۱۳۹۰ تعداد ۱۶ خانوار با ۳۱ نفر در سوران سکونت داشتند.
با کاهش جمعیت سوران نه تنها کار رشدوتوسعه آن معطل ماند بلکه معدود امکانات موجودنیزبه دلیل عدم استفاده از بین رفت. حمامی که درسال ۱۳۶۲ ازطرف جهادسازندگی احداث شده بود در اثر مهاجرت بی‌رویه اهالی، توجیه اقتصادی خود را از دست داد و تخریب شد. یک باب مدرسه جدیدالتاسیس دراثر نبود دانش آموز منحل و بعد از چند سال به مزایده گذاشته شد. آب لوله‌کشی روستا در اثر عدم مراقبت از بین رفت و تنها اثر باقی مانده روستا مسجد می‌باشد که سالم باقی مانده‌است وقابل استفاده می‌باشدو تنها امکانات موجود روشنایی برق است که تاریکی شبهای سوران را به روشنایی فردا گره می‌زند.