فهرست موضوعات مشخص‌شده به عنوان شبه‌علم

این مقاله دارای فهرستی از موضوعاتی است که، در یک نقطه یا نقطه‌ای دیگر از تاریخشان، توسط پژوهشگران و دانشگاهیان به عنوان شبه‌علم در نظر گرفته شده‌اند. بحث‌ها در مورد این موضوعات در صفحه‌های اصلیشان انجام شده‌اند یا خواهند شد.
علوم فیزیکی
نجوم و علوم فضایی
هزاره گرایی ۲۰۱۲ – طیف وسیعی از باورهای فرجام شناسی، مبنی بر این که رویدادهایی ویرانگر و سهمگین یا دگرگون کننده، در نزدیکی‌های ۲۱ دسامبر ۲۰۱۲ میلادی اتفاق می‌افتند. این تاریخ به عنوان تاریخ پایان یک چرخه ۵۱۲۶ ساله در تقویم شمارش طولانی آمریکای میانه‌ای در نظر گرفته می‌شود، و به همین روی، جشن‌هایی برای یادبود این تاریخ در ۲۱ دسامبر ۲۰۱۲ میلادی در کشورهایی که بخشی از تمدن مایا بوده‌اند برگزار شد، (مکزیک، گواتمالا، هندوراس و ال‌سالوادور) که رویدادهای یادبود اصلی در چیچن ایتزا در مکزیک و تیکال در گواتمالا به وقوع پیوستند.
فضانوردان باستانی – مفهومی بر اساس این باور که موجودات هوشمند فرازمینی از زمین بازدید کرده‌اند و با انسان‌ها در دوران باستان و ماقبل تاریخ تماس برقرار کرده‌اند. طرفداران نظر می‌دهند که این تماس روی فرهنگ‌ها، فناوری‌ها، و ادیان مدرن تاثر گذاشت. یک ادعای متداول این است که رب‌النوع‌ها یا خدایان بیش‌تر، اگر نگوییم همه‌ی، ادیان در واقع از نظر سرآغاز فرازمینی هستند، و فناوری‌های پیشرفته‌ای که توسط فضانوردان باستانی به زمین آورده شدند، توسط انسان‌های اولیه، به عنوان شواهدی بر شان و مقام الهی و ملکوتی آنان تفسیر شدند.
اختربینی (اختربینی و علم را هم ببینید) – تشکیل شده از تعدادی سیستم اعتقادی است که اعتقاد دارند رابطه‌ای بین پدیده‌های نجومی و انواع و اقسام شخصیت در دنیای بشری ارتباطی وجود دارد. چندین سیستم آینده‌بینی، حرکت و موقعیت‌های نسبی اجسام سماوی حقیقی و تلقی را مبنا قرار داده‌اند.
کیهان‌شناسی‌های آفرینش‌گرا – توضیحاتی در مورد منشا و شکل جهان بر اساس روایت آفرینش پیدایش (پیدایش ۱) است، که بر اساس آن خدای انجیل کیهان را در هشت عمل آفرینش در طول شش روز «هفته آفرینش» آفرید.
اعتقادات مدرن زمین تخت – در نظر دارند دارند که زمین یک سیاره تخت، و دیسک-مانند است که به سمت بالا می‌شتابد، و توهم گرانش را ایجاد می‌کند. پیشنهادکنندگان زمین تخت، همچون انجمن زمین تخت، شواهد قانع کننده، مانند عکس‌های سیاره زمین از فضا را قبول ندارند.
اثر ماه – این باور که ماه کامل بر رفتار انسان اثر می‌گذارد.
علوم زمین
مثلث برمودا – منطقه‌ای در اقیانوس آرام که بین برمودا، پورتوریکو، و (در معروف‌ترین نسخه باور) فلوریدا است. فاجعه‌ها و ناپدیدی‌های هواپیماها و کشتی‌ها که به طور مکرر در این منطقه دیده شد، منجر به انتشار داستان‌هایی در مورد پدیده‌های طبیعی غیرطبیعی، رویارویی‌های فراطبیعی، و تعاملات با فرازمینی‌ها شد.
زمین‌شناسی طوفان – شکل آفرینش‌گرایی زمین‌شناسی که هوادار این است که بیش‌تر ویژگی‌های زمین شناختی در کره زمین با طوفان جهانی قابل توجیه هستند.
علوم زیستی
بارامین‌شناسی – سیستم طبقه‌بندی‌ای که حیوانات را، بر اساس روایت آفرینش در سفر پیدایش و بقیه بخش‌های انجیل، به گروه‌هایی به نام «انواع آفرینش» یا «بارامین‌ها» کلاس بندی می‌کند.
زیست‌شناسی آفرینش – زیرمجموعه‌ای از علوم خلقت که سعی می‌کند زیست‌شناسی را بدون درشت‌فرگشت توجیه کند و توضیح دهد.
طراحی هوشمند – بیان می‌کند که «ویژگی‌های خاصی از جهان و موجودات زنده به بهترین شکل با یک علت هوشمند توجیه می‌شود، نه روال هدایت نشده‌ای مثل انتخاب طبیعی». استادان، فیلسوفان و جامعه علمی نشان داده‌اند که طراحی هوشمند یکی استدلال دینی است، که شکلی از آفرینش‌گرایی است که فاقد تایید تجربی است و هیچ فرضیه قابل راستی آزمایی یا قابل دفاعی را ارائه نمی‌دهد. طرفداران ادعا می‌کنند که طراحی هوشمند "نظریه‌ای علمی در مورد ریشه‌های حیات بر مبنای شواهد و مدارک است" که طبیعت گرایی به عنوان سیستم روشی نهاده شده در علم مدرن را به چالش می‌کشد، در عین حال طرفداران اعتراف می‌کنند که هنوز باید به دنبال تولید یک نظریه علمی باشند. طرفداران پیشروی طراحی هوشمند با موسسه اکتشاف (Discovery Institute) مرتبط هست، یک منبع فکری از لحاظ سیاسی محافظه گرا در ایالات متحده. اگرچه بیان می‌کنند که طراحی هوشمند آفرینش‌گرایی نیست و عمدا از نسبت دادن شخصیت به طراح اجتناب می‌کنند، بسیاری از این طرفداران این اعتقاد را ابراز می‌کنند که طراح، همان خدای مسیحی است.
پیچیدگی کاهش‌ناپذیر – این ادعا که بعضی سامانه‌های زیست شناختی بیش از حد پیچیده هستند که از سامانه‌های ساده‌تر فرگشت یافته باشند. این ادعا توسط طرفداران طراحی هوشمند استفاده می‌شود تا استدلال کنند که فرگشت از طریق انتخاب طبیعی به تنهایی، ناکامل یا معیوب است، و بعضی مکانیسم‌های اضافی (یک "طراح هوشمند") برای تببین سرچشمه‌های حیات لازم است.
پیچیدگی مشخص‌شده – این ادعا که وقتی چیزی هم‌زمان هم پیچیده است و هم مشخص شده، یکی می‌تواند این نتیجه‌گیری را بکند که آن چیز توسط علت هوشمندی تولید شده است (مثلا، طراحی شده است) نه این که بخواهد حاصل فرآیندهای طبیعی باشد.
علوم کاربردی
سلامت و پزشکی
شیوه‌های پزشکی شبه علمی اغلب تحت عنوان پزشکی دروغین شناخته می‌شوند.
طب سوزنی – استفاده از سوزن‌های ظریف برای تحریک نقاط طب سوزنی و متعادل کردن جریان چی. هیچ مبنای کالبدشناختی یا بافت‌شناختی‌ای برای وجود نقاط طب سوزنی (یا نقاط meridian) وجود ندارد. بعضی از طب سوزنی کنندگان این نقاط را عملکردی در نظر می‌گیرند تا موجودیت‌هایی ساختاری، که در هدایت و راهنمایی ارزیابی‌ها و مراقبت از بیمار مفید هستند.
بلوردرمانی – اعتقاد به این که بلورها خواص شفابخشی دارند. یک زمانی بین مردم بومی و پیش-علمی متداول بود، و این اعتقاد با جنبش عصر جدید در سال ۱۹۷۰ میلادی از اوج‌گیری مجدد و معروفیت برخوردار شد.
شفابخشی ایمانی – عمل درمان بیماری از راه‌هایی مثل نماز یا "laying on of hands"، که در این مورد هیچ سودمندی جسمانی یا دنیوی‌ای، بیش‌تر از آنچه که از پلاسیبو انتظار می‌رود مشاهده نشده.
دست‌بندهای سلامت و جواهرات شفابخشی مختلف، که ادعا می‌شوند و یا به نظر می‌رسند سلامتی را بهبود می‌بخشند، شفا می‌دهند، یا چی پوشنده را بهبود می‌دهند، مانند دست بندهای یونیزه شده، دست بندهای هولوگرام و زیورآلات مغناطیسی. هیچ‌یکی از ادعاهای کارآمدی از سوی تولیدکنندگان، تا به حال توسط منابع مستقل با دلیل و مدرک اثبات نشده است.
مالی
تحلیل تکنیکی، یک متدولوژی تحلیل سهام به منظور پیش بینی جهت حرکت قیمت از طریق مطالعه داده‌های گذشته بازار، بیش‌تر قیمت و حجم است. اقتصاد رفتاری و تحلیل کمی، از بسیاری از همین ابزارهای تحلیل تکنیکی استفاده می‌کنند، که به عنوان جنبه‌ای از مدیریت فعال، در تضاد با بیش‌تر نظریه مدرن سبد سهام می‌باشد. اثر بخشی هر دو تحلیل تکنیکی و تحلیل بنیادین، مورد ستیز فرضیه بازار کارا است که بیان می‌کند قیمت‌های بازار سهام اساسا غیرقابل پیش بینی‌اند. همچنان بسیاری از دانشگاهیان آن را شبه‌علم در نظر می‌گیرند. دانشگاهیانی مثل یوجین فاما، مدارک کارآمدی تحلیل تکنیکی به اصطلاح تک‌وتوک و ناسازگار با شکل ضعیف فرضیه بازار کارا هستند.
علوم اجتماعی
روان شناسی
قانون جذب – این ماکسیم که "مانند مانند را جذب می‌کند" که در فلسفه تفکر نو برای خلاصه کردن این ایده استفاده می‌شود که یک شخص با تمرکز بر افکار مثبت و منفی می‌تواند تجربه‌های مثبت یا منفی را به زندگی‌اش بیاورد.
تئوری‌های نژادی
نژادپرستی علمی – این ادعا که شواهد و مدارک علمی پستی یا برتری نژاد خاصی را نشان می‌دهند.
آریایی‌گرایی – این ادعا که نژاد متمایزی به نام «نژاد آریایی» وجود دارد که برتر از بقیه نژادهای فرعی است، انگاره پایه‌ای مهم نازیسم بود، و همچنین "مبنای سیاست دولت آلمان برای از بین بردن یهودیان، کولی‌ها و دیگر غیر آریایی‌ها".
فراطبیعی و یوفوشناسی
یوفوشناسی ، مطالعه روی اشیاء ناشناس پرنده یا یوفوها (UFO) که به طور پی در پی این باور را در خود داشته که یوفوها شواهد و مدارکی برای ایده بازدیدکنندگان فرازمینی هستند.
تاریخ
گاه‌نگاری فومنکو – استدلال می‌کند که گاه نگاری متداول اساسا معیوب است، آن وقایعی که به پیش از قرون وسطی نسبت داده شده‌اند، مانند تاریخ‌های روم، یونان و مصر در واقع در قرون وسطی اتفاق افتاده‌اند.
انکار هولوکاست – گزارش لوشتر، تلاش کرد تا در سطح پزشکی قانونی، اثبات کند که کشتارهای گازی دسته جمعی در کمپ‌های اردوگاه‌های نابودسازی نازی‌ها به وقع نپیوسته است.
شماربینی
شماربینی (از جمله رسوم شماربینی کالا) – شماربینی یا علم‌الاعداد مجموعه‌ای اعتقادات به رابطه الهی، عرفانی یا نوعی رابطه خاص دیگر بین اعداد و رویدادهای مصادف است. شماربینی توسط دانشمندان مدرن به عنوان شبه‌ریاضیات یا شبه‌علم در نظر گرفته شده است. شماربینی اغلب در کنار اختربینی و فنون طالع‌بینی مشابه با پراهنجار ارتباط دارد.
اعتقادات دینی و روحانی
پیش‌دانی‌های علمی قرآنی (اسلام) – علوم قرآنی (یا علوم حدیث) مدعی می‌شود که متون بنیادی مذهبی اسلامی اظهارات صحیح و دقیقی را در مورد جهان کرده که علم صدها سال بعد تایید کرده. این ادعا یک بن مایه متداول در بوکای‌گرایی است.
علوم مسیحی – به طور کلی یکی از جنبش‌های نوپدید دینی به حساب می‌آید. اما، برخی آن را "شبه علم" خوانده‌اند زیرا بنیان گذار آن مری بیکر ادی از "علم" در نام آن استفاده کرد بود، و به علت موضع سابقش در مقابل علوم پزشکی. همچنین "ادی از عبارت علوم متافیزیکی استفاده کرد تا سیستم خود را هم از علوم ماتریالیستی و هم از علوم خفیه متمایز کند." کلیسا در حال حاضر استفاده از علوم پزشکی را قبول می‌کند. واکسیناسیون منع شده بود اما در 1901 میلادی، ادی در سن 80 سالگی به پیروانش توصیه کرد تا به آن تن دهند.
علوم آفرینش
کیهان‌شناسی‌های آفرینش‌گرا – کیهان شناسی‌هایی که، در زمره بقیه چیزها، جهانی را در نظر می‌گیرند که تنها چند هزار سال عمر دارد.
بارامین‌شناسی – سیستم طبقه‌بندی‌ای که حیوانات را، بر اساس روایت آفرینش در سفر پیدایش و بقیه بخش‌های انجیل، به گروه‌هایی به نام «انواع آفرینش» یا «بارامین‌ها» کلاس بندی می‌کند.
زیست‌شناسی آفرینش – زیرمجموعه‌ای از علوم خلقت که سعی می‌کند زیست‌شناسی را بدون درشت‌فرگشت توجیه کند و توضیح دهد.
زمین‌شناسی طوفان – شکل آفرینش گرای زمین‌شناسی که طرفدار این است که بیش‌تر ویژگی‌های زمین شناختی روی زمین توسط یک طوفان جهانی بهتر تبیین می‌شوند.
طراحی هوشمند – بیان می‌کند که «ویژگی‌های خاصی از جهان و موجودات زنده به بهترین شکل با یک علت هوشمند توجیه می‌شود، نه روال هدایت نشده‌ای مثل انتخاب طبیعی» این ویژگی‌ها شامل این موارد می‌شوند:
پیچیدگی کاهش‌ناپذیر – این ادعا که بعضی سامانه‌های زیست شناختی بیش از حد پیچیده هستند که از سامانه‌های ساده‌تر فرگشت یافته باشند. این ادعا توسط طرفداران طراحی هوشمند استفاده می‌شود تا استدلال کنند که فرگشت از طریق انتخاب طبیعی به تنهایی، ناکامل یا معیوب است، و بعضی مکانیسم‌های اضافی (یک "طراح هوشمند") برای تببین سرچشمه‌های حیات لازم است.
پیچیدگی مشخص‌شده – این ادعا که وقتی چیزی هم‌زمان هم پیچیده است و هم مشخص شده، یکی می‌تواند این نتیجه‌گیری را بکند که آن چیز توسط علت هوشمندی تولید شده است (مثلا، طراحی شده است) نه این که بخواهد حاصل فرآیندهای طبیعی باشد.
محصولات مصرفی
توپ‌های رختشویی – اشیاء کروی یا چنبره‌ای شکلی که به عنوان جایگزین‌ها یا معادل‌های صابون برای ماشین‌های رخت شویی در معرض فروش گذاشته می‌شوند.