علیرضا خنجری

علیرضا خنجری (زاده مهر ۱۳۶۲، تهران) خالق و بازیگر کاراکتر تلویزیونی دانشپز، مجری، گوینده و نویسنده برنامه‌های علمی رادیو و تلویزیون است. وی از سال ۱۳۸۹ با خلق و اجرای آیتم‌های خلاق برنامه‌های علمی در رادیو و تلویزیون به ساده‌سازی علم پرداخته است؛ که از آن جمه می‌توان به خلق کاراکتر تلویزیونی دانشپز اشاره کرد. کاراکتر تلویزیونی دانشپز روش جدیدی برای بیان علم به زبان ساده است که در فضایی فانتزی و طنازانه، موضوعات غامض و پیچیده علمی را همه مردم بتوانند هضم کنند.
زندگی‌نامه
علیرضا خنجری از دوران کودکی همیشه فکر می‌کرده اگر انسانی متولد شود و اختراعی نکند و بعد بمیرد، او بیهوده زندگی کرده‌است. برای همین سعی داشته که ابتکار و نوآوری‌هایی داشته باشد که زندگی‌اش را بیهوده سپری نکرده باشد. کاراکتر دانشپز بر اساس همین تفکر خلق شده‌است. از طرف دیگر «عشق به مجری گری» همیشه او را به سمت اجرای برنامه‌ها و مراسم‌ها سوق می‌داده است. هر چند که علیرضا خنجری یک پسر بچه ساکت، آرام و خجالتی بود اما عشق به اجرا و روحیه کنجکاو او در نهایت علیرضا خنجری را به سمت مجری گری هدایت کرد. اولین اجرای او مربوط به سال‌های دبیرستانش می‌شد. زمانیکه او آرزوی مجری شدن خود را با یکی از معلمانش در میان گذاشت. معلم او را جدی گرفت و او را تشویق کرد که یک سخنرانی در مقابل تمام دانش آموزان دبیرستان داشته باشد. همین کار در نهایت موتور مجری گری علیرضا خنجری را روشن کرد.
زندگی هنری
علیرضا خنجری پس از ده سال اجرای برنامه‌های مناسبتی در دبیرستان و دانشگاه محل تحصیل خود، به دعوت یکی از دوستانش که آن زمان سردبیر برنامه طلوع شبکه ۴ سیما بود، به برنامه طلوع معرفی شد و خورشید مجری گری‌اش در آسمان آبی شبکه ۴ سیما طلوع کرد. بر این اساس از سال ۱۳۸۹ فعالیت خود را به عنوان مجری و نویسنده برنامه تلویزیونی طلوع در گروه دانش شبکه ۴ تلویزیون (تلویزیون تخصصی علم) ایران آغاز کرد. طلوع علم، پنگان، شب دانش، فصل دانایی، به توان ۴، اردیبهشت، دانش در شهر، دانش در بازار، از تخیل تا علم و درج نام برنامه‌های تلویزیونی بوده‌است که تا کنون در آن‌ها به عنوان مجری و نویسنده حضور داشته است.
همچنین با گروه دانش رادیو ایران در برنامه‌های مجله علمی، دریچه‌ای به دنیای علم و روزنه همکاری نزدیک داشته‌است. از معروف‌ترین کارهای او در گروه دانش رادیو ایران می‌توان به آیتم دانش خانگی در برنامه زنده روزنه که روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۹ الی ۹:۳۰ صبح پخش می‌شد اشاره کرد. یکی از شاخص‌ترین کارهای علیرضا خنجری در برنامه روزنه شبکه رادیویی ایران، نگارش و گویندگی آیتمی با عنوان دانش خانگی بود. او در پاسخ به این سوال که این آیتم قرار است به چه چیزی بپردازد گفته:
«توماس آلوا ادیسون و ماری کوری هر دو در زندگیشان به ثروت رسیدند، هر دو دانشمند بودند، هر دو صاحب اختراع بودند، هر دو مکتشف بودند و آزمایشگاه‌های بزرگی در اختیار داشتند. اما برای این که ما نیز چنین شویم لازم است که دانشمند باشیم، یا مخترع و مکتشف؟ پاسخ قهرا خیر است، زیرا امروز ما در خانه‌هایمان چیزهایی داریم که آن‌ها آرزویش را داشتند، چیزهایی مانند یخچال، مایکرو ویو و حتی اجاق گاز. امروز ما اگر نتوانیم با این ابزار تولید ثروت کنیم، دست کم می‌توانیم هزینه‌های زندگی خویش را کاهش دهیم. مانند خشک کردن موز‌های مانده در مایکروویو و تبدیل آن‌ها به آجیل موز!»
تا اینکه در شهریور ۱۳۹۴ از سوی برنامه سیمای خانواده (خانواده یک سابق) برای طراحی و اجرای یک بخش علمی در این برنامه دعوت به کار شد. و این آغاز دوران جدیدی از کار علیرضا خنجری به حساب می‌آید. چرا که در این دوران بود که شخصیت تلویزیونی را خلق کرد که با استقبال بسیار خوب بیننده‌های برنامه سیمای خانواده مواجه شد. تا جایی که به عنوان یکی از بهترین بخش‌های این برنامه با رای مخاطبان انتخاب شد. این بخش که در اپیزودهای کوتاه 8 تا 10 دقیقه‌ای اجرا می‌شد، شامل موضوعات علمی مرتبط با خانه و خانواده بود. علیرضا خنجری در اولین اجرای خود در این برنامه، این شخصیت را با نام «دانشپز» به مخاطب معرفی کرد.
خلق کاراکتر دانشپز
نقطه عطف برنامه‌های علیرضا خنجری، خلق کاراکتر تلویزیونی دانشپز بود، که از سال ۱۳۹۴ تا سال ۱۳۹۶ به عنوان آیتم علمی برنامه خانواده یک(سیمای خانواده) از شبکه یک سیما به نمایش درآمد. دانشپز کاراکتری است که مطالب علمی را به گونه‌ای می‌پزد که همه بتوانند آن را هضم کنند.
همه طراحی، نویسندگی و اجرای کاراکتر دانشپز را علیرضا خنجری به تنهایی انجام می‌دهد. علیرضا خنجری در کاراکتر دانشپز با لباس آشپزی و لوازم آشپزخانه وارد صحنه می‌شود اما تنها کاری که نمی‌کند، آشپزی است. او با استفاده از وسایل آشپزخانه که در هر خانه‌ای پیدا می‌شود، موضوعات علمی را جوری ساده‌سازی می‌کند که همه بتوانند آن را هضم کنند. علیرضا خنجری برای دانشپز یک شعار دارد که در ابتدای برنامه‌هایش همیشه آن را می‌گوید و عبارت است از: سلام من علیرضا خنجری هستم یک دانشپز که قراره مطالب علمی رو جوری بپزه که نه تنها سر دل کسی نمونه، کسی ریفلاکس معده نگیره، کسی ترش نکنه، بلکه همه بتونن اون رو هضم کنن!:)
در واقع دانشپز، با استفاده از فضای فانتزی و طنز، علم را به زبان ساده برای همه مردم روایت می‌کند. دیگر ویژگی دانشپز، زبان مطایبه آمیزی است که او در هنگام صحبت‌هایش از آن استفاده می‌کند. بر این منظور دانشپز از استعاره‌ها، ضرب المثل‌ها و کنایه‌های زبان و ادبیات فارسی استفاده شایانی می‌کند. به این صورت که برخی کنایه‌ها مانند «سوختن و ساختن» برای فرایند سوخت و ساز بدن استفاده می‌کند.
بسیاری تصور می‌کنند که دیالوگ‌های دانشپز را یک نویسنده مستقل می‌نویسد، اما واقعیت این است که نویسندگی و اجرای دانشپز هر دو بر عهده خالق آن یعنی علیرضا خنجری است. علیرضا خنجری در پاسخ به این پرسش که چه انگیزه‌ای باعث شد تا دانشپز خلق شود می‌گوید:
"از فضای خشک و بی‌روح کلاس‌های درسم در تمام دوران تحصیلم تشکر می‌کنم که کمک کردن تا دانشپز خلق شود"
در حال حاضر دانشپز نه تنها در صحنه تلویزیون که در سایر مدیوم‌ها، مانند صحنه نمایش نیز حاضر می‌شود. یکی از شاخص‌ترین این کارها نمایش میدان اکتشاف الدوله است که در شهریور 96 در باغ کتاب تهران به روی صحنه رفت. در این نمایش که شامل پرده‌های مختلف بود، هر بار دانشپز در کنار سایر بازیگران این نمایش به خلق موقعیت‌های دراماتیک و تا حدی کمدی کمک می‌کرد تا مطالب علمی به شکلی شیرین و گوارا برای مخاطب تبدیل شود.
کارنامه هنری
سال
عنوان برنامه
شبکه تلویزیونی
نوع پخش
زمان پخش
سمت حرفه‌ای
نکات مهم
1396 تا کنون
عصر شنبه
تلویزیون اینترنتی شنبه
اینترنتی
عصر شنبه هر هفته
نویسنده و مجری
این یک برنامه تلویزیونی اینترنتی است به صاحب امتیازی هفته نامه شنبه
1۳۹۷
موتور جستجو
شبکه آموزش سیما
تولیدی
شامگاهی
خالق، بازیگر و نویسنده کاراکتر دانشپز
موتور جستجو، یک برنام علمی به کارگردانی سیاوش صفاریان پور است
۱۳۹۴ الی ۱۳۹۶
سیمای خانواده (خانواده یک)
شبکه یک سیما
زنده
نیم روزی
خالق، بازیگر و نویسنده کاراکتر دانشپز
دانشپز به انتخاب بینندگان برنامه بیننده بهترین آیتم سیمای خانواده شد
۱۳۹۴
اکسیر
شبکه سه سیما
تولیدی
شامگاهی
نویسنده
اکسیر یک برنامه علمی در حوزه سلامت و بهداشت
۱۳۹۴
طعم مطالعه
شبکه چهار سیما
زنده
عصر گاهی
مجری
طعم مطالعه برنامه‌ای در خصوص شیوه‌های موثر در مطالعه و یادگیری
۱۳۹۳
اردیبهشت
شبکه چهار سیما
زنده
نیم روزی
مجری
برنامه‌ای با موضوع علم و زندگی
۱۳۹۳
درج
شبکه چهار سیما
تولیدی
بامدادی
مجری، نویسنده
برنامه‌ای علمی که موضوعات مختلف را از زوایای گوناگون نمایش می‌داد
۱۳۹۲
روز از نو
شبکه دو سیما
زنده
بامدادی
خالق، مجری و نویسنده آیتم از تخیل تا علم
معرفی مشاهیر علمی-تخیلی
۱۳۹۲
فصل دانایی
شبکه چهار سیما
تولیدی
عصر گاهی
مجری، نویسنده
برنامه‌ای به مناسبت آغاز سال تحصیلی دانشگاه‌های کشور
۱۳۹۱ الی ۱۳۹۲
طلوع
شبکه چهار سیما
زنده
بامدادی
مجری، نویسنده، دبیر علمی
برنامه‌ای با موضوع علم و زندگی
۱۳۹۰
پنگان
شبکه چهار سیما
تولیدی
عصر گاهی
مجری، نویسنده، کوینده متن، دبیر بخش علم مدیریت، کسب و کار، محیط زیست و فناوری
برنامه‌ای با موضوع پوشش رویدادهای علمی ایران
۱۳۸۹
طلوع
شبکه چهار سیما
زنده
بامدادی
مجری کارشناس
اولین حضور تلویزیونی به عنوان مجری
سوابق علمی_آموزشی
عضو فعال کمیته رسانه انجمن ترویج علم
دانش‌آموخته دوره ژورنالیست علم و صلح پایدار زیر نظر یونسکو
دانش‌آموخته دوره ژورنالیست علم زیر نظر مجله Science آمریکا
افتخارات
تحسین دانشپز از سوی بنیاد نایت دانشگاه MIT (در حوزه به روزنگاری علم و هنر)
تحسین دانشپز از سوی پروژه شکوفایی علم دانشگاه MIT آمریکا
تحسین دانشپز از سوی بینندگان سیمای خانواده (خانواده یک سابق) به عنوان بهترین آیتم برنامه خانواده
علیرضا خنجری برگزیده جشنواره داستان‌های علمی تخیلی دانشگاه صنعتی شریف به عنوان نویسنده خلاق داستان علمی تخیلی «چه کسی بود صدا زد انسان از دماغ فیل می‌افتد؟!»
کارآفرین جوان سال به انتخاب سازمان ملی جوانان در سال ۱۳۸۹