خوک (فیلم)

خوک فیلمی به کارگردانی، نویسندگی و تهیه‌کنندگی مانی حقیقی محصول سال ۱۳۹۶ است. لیلا حاتمی و علی مصفا برای اولین بار با بازی در خوک، حضور در یک اثر کمدی را تجربه کرده‌اند. فیلمبرداری خوک از شهریور ۱۳۹۶ آغاز و در آذرماه به پایان رسید. خوک پس از چهار مرتبه نامزدی در بخش بهترین فیلم جشنواره‌های بین‌المللی سرانجام توانست ۳ تندیس شایستگی بهترین چهره پردازی، بهترین طراحی لباس و بهترین موسیقی متن را در بیستمین دوره جشن خانه سینمای ایران از آن خود کند.
خلاصه داستان
حسن خشمگین است. مدتی است موفق به فیلم ساختن نشده. شیوا مهاجر، ستاره محبوبش صبر ندارد و می‌خواهد با کارگردانان دیگر همکاری کند. همسرش گلی، دیگر عاشقش نیست. دخترش آلما، بزرگ شده و دیگر مستقل است. مادرش جیران، پیر شده و کم‌کم حافظه خود را از دست داده. مزاحم جذابی به نام آنی، او را هر جا می‌رود تعقیب می‌کند و اصرار دارد حسن او را وارد دنیای سینما کند. از همه بدتر، قاتلی در سطح شهر مشغول کشتن کارگردانان سینمای ایران است، اما حسن را نادیده گرفته. حسن رنجیده‌است: آیا او مهمترین فیلمساز این شهر نیست؟ پس چرا قاتل تحویلش نمی‌گیرد؟ هنگامی که نام حسن به عنوان مظنون اصلی پرونده قتل‌ها در شبکه‌های اجتماعی مطرح می‌شود، اوضاع دیگر غیرقابل تحمل می‌شود. حالا حسن ناچار است برای اعاده حیثیتش نقشه هوشمندانه‌ای بکشد…
بازیگران
بازیگر
نقش
حسن معجونی
حسن کسمایی
لیلا حاتمی
شیوا مهاجر
پریناز ایزدیار
آنی (محدثه نصرتی)
لیلی رشیدی
گلی
مینا جعفرزاده
جیران
آیناز آذرهوش
آلما
علی مصفا
سهراب سعیدی
سهیلا رضوی
فریده جزایری
سیامک انصاری
همایون
علی باقری
عظمت
پیمان معادی
پیمان معادی
مهناز افشار
مهناز افشار
صابر ابر
صابر ابر
ویشکا آسایش
ویشکا آسایش
نمایش
خوک برای نخستین بار، چهارشنبه دوم اسفندماه ۱۳۹۶ (۲۱ فوریه ۲۰۱۸) در شصت و هشتمین دوره جشنواره فیلم برلین، به عنوان تنها نماینده سینمای ایران در بخش رقابتی، به نمایش درآمد. هنگ کنگ با جشنواره بین‌المللی فیلم هنگ کنگ، از روز شنبه ۱۱ فروردین ماه ۱۳۹۷(۳۱ مارس ۲۰۱۸)، خوک را اکران کرده‌است. خوک در تازه‌ترین حضور بین‌المللی خود، از روز دوشنبه بیستم فروردین ماه ۱۳۹۷ (۹ آوریل ۲۰۱۸) در ترکیه، در جشنواره بین‌المللی فیلم استانبول به نمایش درآمد. آرژانتین با جشنواره فیلم مستقل بوینس آیرس و روسیه با اکران عمومی، از روز پنجشنبه سی‌ام فروردین ماه ۱۳۹۷ (۱۹ آوریل ۲۰۱۸)، میزبان فیلم خوک بوده‌اند. همچنین خوک از روز چهارشنبه ۱۲ اردیبهشت ماه ۱۳۹۷، به سرگروهی پردیس سینمایی کوروش در سینماهای ایران و روز چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت ماه ۱۳۹۷ (۹ مه ۲۰۱۸) در بخش بازار جشنواره کن به نمایش درآمده است. آلمان برای دومین بار، با جشنواره فیلم‌های ایرانی کلن، از روز پنجشنبه ۲۷ اردیبهشت ماه ۱۳۹۷(۱۷ مه ۲۰۱۸)، میزبان فیلم خوک بوده‌است. آمریکا، استرالیا، پاریس و کانادا نیز با جشنواره بین‌المللی فیلم سیاتل، جشنواره بین‌المللی فیلم سیدنی، جشنواره فیلم‌های ایرانی پاریس و جشنواره فیلم‌های کمدی ایرانی تورنتو، به ترتیب از روزهای جمعه، چهارشنبه و یکشنبه ۱۶،۱۱و ۲۰ خردادماه ۱۳۹۷(یکم، ششم و دهم ماه ژوئن ۲۰۱۸)، شروع به اکران خوک کرده‌اند. خوک همچنین در جشنواره بین‌المللی فیلم‌های فانتزی نوشاتل، جشنواره فیلم‌های ایرانی مونیخ، جشنواره بین‌المللی فیلم افق‌های نو لهستان و جشنواره فیلم‌های ایرانی مینه سوتا سینت پال(MSP)، به ترتیب از روز یکشنبه ۱۷ تیرماه ۱۳۹۷(۸ ژوئیه ۲۰۱۸)، چهارشنبه ۲۰ تیرماه ۱۳۹۷(۱۱ ژوئیه ۲۰۱۸) و جمعه پنجم مردادماه ۱۳۹۷(۲۷ ژوئیه ۲۰۱۸)، برای نخستین بار در سوئیس، برای سومین بار در آلمان، برای نخستین بار در لهستان و برای بار دوم در آمریکا به نمایش درآمد.
استرالیا و روسیه برای دومین بار، در جشنواره بین‌المللی فیلم ملبورن و جشنواره بین المللی فیلم ساخالین به ترتیب از روز یکشنبه چهاردهم مردادماه ۱۳۹۷ (۰۵ اوت ۲۰۱۸) و دوشنبه پنجم شهریورماه ۱۳۹۷(۲۷ اوت ۲۰۱۸)،میزبان فیلم خوک بوده‌اند. خوک از روز پنجشنبه ششم مهرماه ۱۳۹۷(۳۰ اوت ۲۰۱۸) در مناطق المانی زبان کشور سوئیس به اکران عمومی در آمده است. فرانسه برای سومین و چهارمین بار،با جشنواره بین المللی فیلم گرولاند و جشنواره اروپایی فیلم‌های فانتزی استراسبورگ،از روز سه شنبه ۲۵ شهریورماه۱۳۹۷(۱۸ سپتامبر ۲۰۱۸) و چهارشنبه ۲۶ شهریورماه ۱۳۹۷(۱۹ سپتامبر ۲۰۱۸)،میزبان فیلم خوک خواهد بود. آلمان برای بار چهارم،با جشنواره بین المللی فیلم‌های فانتزی اسلش در شهر اتریش،از روز یکشنبه اولین روز مهرماه ۱۳۹۷( ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۸)،خوک را اکران خواهد کرد. به بهانه مروری بر آثار محمود کلاری،فیلمبردار مطرح سینمای ایران،آمریکا برای سومین بار در موزه هنرهای مدرن نیویورک،فیلم خوک را برای سومین بار در روز سه شنبه سوم مهرماه ۱۳۹۷(۲۵ سپتامبر ۲۰۱۸)،اکران خواهد کرد. دانمارک برای نخستین بار با جشنواره بین المللی فیلم CPH PIX از روز یکشنبه هشتم مهرماه ۱۳۹۷(۳۰ سپتامبر ۲۰۱۸) میزبان فیلم خوک خواهد بود. خوک برای دومین بار در کانادا و برای نخستین بار در اسپانیا ، به ترتیب از روزهای پنجشنبه ۱۲ مهرماه(۰۴ اکتبر ۲۰۱۸) و یکشنبه ۱۵ مهرماه ۱۳۹۷(۰۷ اکتبر ۲۰۱۸)، با جشنواره‌های بین‌المللی فیلم مستقل سینمای جدید و فیلم‌های فانتزی کاتالونیا سیتخس، به نمایش در خواهد آمد. ایتالیا و چین نیز برای نخستین بار به ترتیب با جشنواره بین المللی فیلم‌های فانتزی و ترسناک توریون و اکران عمومی گسترده از روز جمعه بیستم مهرماه ۱۳۹۷(۱۲ اکتبر ۲۰۱۸)،میزبان فیلم خوک خواهند بود. سوئیس از دومین روز آبان ماه ۱۳۹۷(۲۴ اکتبر ۲۰۱۸)،در مناطق فرانسوی زبان خود شروع به اکران فیلم خوک خواهد کرد. همچنین خوک در استرالیا نیز برای سومین بار،با جشنواره فیلم‌های ایرانی استرالیا در آبان ماه ۱۳۹۷(نوامبر ۲۰۱۸)،اکران خواهد شد. همچنین فرانسه از روز چهارشنبه ۱۴ آذرماه ۱۳۹۷(۰۵ دسامبر ۲۰۱۸)،با اکران عمومی در سراسر کشور میزبان فیلم خوک خواهد بود.
دیگر عوامل
تهیه‌کننده، نویسنده و کارگردان: مانی حقیقی
مدیر فیلمبرداری: محمود کلاری
موسیقی متن: پیمان یزدانیان
تدوین: میثم مولایی
طراج چهره پردازی: مهرداد میرکیانی
جلوه‌های ویژه میدانی: آرش آقابیک
طراح صحنه: امیرحسین قدسی
طراح لباس:نگار نعمتی
صدابردار: داریوش صادق پور
عکاس: عباس کوثری
تحلیل‌ها و نظرها
فیلم خوک، یک روز قبل از اکران در جشنواره برلین، در یک اکران ویژه برای منتقدان به نمایش درآمد.
دیمتریوس متیو منتقد اسکرین دیلی : مانی حقیقی دو سال پس از «اژدها وارد می‌شود!» بار دیگر با ترکیبی جسورانه و چالش‌برانگیز به رقابت در جشنواره برلین پا گذاشته‌است؛ و البته مایه اندکی شگفتی است که چرا در آخر نام این فیلم علامت تعجب به چشم نمی‌خورد. فیلم مانی حقیقی طنز اجتماعی است که چیزهای بسیاری برای لذت بردن به تماشاگر عرضه می‌کند.
آنیا سیلیگر : این فیلم می‌خواهد به هر قیمتی که شده کمدی باشد و موفق هم می‌شود. مانی حقیقی فیلمسازی که فلسفه خوانده و در تهران زندگی می‌کند در زمینه ابسورد متخصص است. شما نمی‌توانید این فیلم را تماشا کنید مگر آن که در نگاه ثانویه به کشور و شرایطی بیندیشد که فیلم در آن ساخته شده‌است.
کلودیا شولمریخ : این فیلم یک سمفونی سرخ رنگ است. آغازی دارد که سخت می‌شود باور کرد در ایران فیلمبرداری شده باشد. موقعی که فیلم را تماشا می‌کردیم، بارها و بارها به یاد «شوندرومان» افتادم؛ اثری که بودو کیرشهوف نویسنده فرانکفورتی در قالب ادبیات مبتذل درباره عشق، جنایت و خشونت نوشته‌است. این فیلم سینمایی جاندار مانی حقیقی هم تقریبا چنین حال و هوایی دارد.
وبسایت Outnow : «خوک» از یک جهت مطالعه‌ای است درباره تاثیر شبکه‌های اجتماعی بر جامعه ما. اما فیلم مانی حقیقی در عین حال نقدی است بر سانسور در کشور خودش و هم‌زمان روح یک هنرمند عمیقا تحقیر شده و پر از شور و خودخواهی را به تصویر می‌کشد. فیلمی کاملا رنگارنگ همراه با پیچش‌هایی غافلگیرکننده در داستان و طنز سیاه که البته همیشه به طرز ناآگاهانه‌ای نقادانه است.
دبورا یانگ : فیلم به‌طور واضحی نشان دهنده مسئولیت دولت در قبال فیلم سازان و بازیگرانی است که در جامعه وجود دارند و جزئی از لیست سیاه هستند، با اینحال حقیقی (که هم فیلم‌نامه را نوشته و هم تهیه فیلم را برعهده داشته‌است) تا جایی که توانسته‌است از بحث و مشاجره دوری کرده‌است. وی به‌طور عامدانه از نام بردن اسم کارگردانان معروف لیست سیاه مانند جعفر پناهی پرهیز می‌کند و به صورت جسورانه جنبه طنز فیلم را پررنگ می‌کند که از این نظر می‌توان به فیلم داخلی و اخیر وی ۵۰ کیلو آلبالو اشاره کرد.
رموند بیکن منتقد Variety : مضامین «خوک» شبیه آینه‌ای از جهان واقعی به نظر می‌رسد. جلوگیری از کارکردن شخصیت حسن کارگردانانی مانند جعفر پناهی را به یادمان می‌آورد و ایده اطلاق کردن خوک به فیلمسازان و بریدن سرهایشان شبیه استعاره‌ای به همین اتفاق است. اما مضامین کلی اثر فقط به جامعه ایران محدود نمی‌شوند و وسعت بسیار بیشتری دارند. مضامینی مانند محاکمه‌های شبکه‌های اجتماعی، کاوش در باب دورویی جامعه به‌طور کلی، نقش زن بازیگر الهام‌بخش و چیزی که به نام غیرقابل دسترس بودن مولف مرد از آن نام برده می‌شود.
مهرداد ابوالقاسمی : فیلم خوک جدیدترین اثر مانی حقیقی را می‌توان بازتابی از خشم فروخورده جامعه امروز ایران دانست. جامعه‌ای به شدت سرگردان در گذار از سنت به مدرنیته، جامعه‌ای که به شدت در تفکیک ارزش‌ها و ضد ارزش‌ها دچار معضل شده‌است. از همین روست که می‌توان فیلم جدید حقیقی را در ژانر کمدی – فانتزی ارزیابی کرد که بدون قضاوت به نمایش این معضلات در فضایی واقعی – سورئالیستی پرداخته‌است.
سمیه سادات حسینی منتقد منظوم : موفقیت‌های مانی حقیقی پیش از «خوک» هم شروع شده بود. اما بی‌تردید، «خوک» مرحله‌ای از تکامل و پختگی در نگاه و بیان و مهارت فیلمسازی مانی حقیقی محسوب می‌شود. سبک خاص فراواقعی و نمادین او نیز در این فیلم، به پختگی رسیده‌است. حتی این فیلم، قابلیت آن را دارد که بعدها در سینمای ایران پایه‌گذار موجی جدید شود و فیلم‌هایی با الهام از این سبک فیلم‌سازی ساخته شوند.
وبسایت DW فارسی : آخرین فیلم مانی حقیقی تمام ویژگی‌های فیلم‌های پیشین او را با خود دارد: چشمی باز بر واقعیت‌های امروز جامعه ایران، آمیزش واقعیت با خیال، انتقاد از کوته‌بینی فرهنگی، استیل پرتحرک و برقراری تعادل میان لحن تراژیک و کمیک. کشتار پیاپی فیلمسازان لاجرم ماجرای قتل‌های زنجیره‌ای نویسندگان و روشنفکران ایرانی را در دهه ۱۳۷۰ تداعی می‌کند که سرانجام روشن شد عاملان آن از میان ماموران امنیتی وقت بودند، که البته سروته ماجرا نیز با «خودکشی» یکی از طراحان قتل‌ها به هم آمد و تمام شد، هرچند که از یادها نرفت. مانی حقیقی در برخورد با کشتار فیلمسازان کمابیش در همان تنگنایی قرار می‌گیرد که کارگردان فیلم او در آن گرفتار شده‌است: آنها هر دو به خوبی می‌دانند که سرنخ ماجرا در کجاست و دست چه کسان و مقام‌هایی به خون هنرمندان آلوده‌است، اما هردو خود را به «کوچه علی چپ» می‌زنند زیرا به خوبی می‌دانند که به بیان حقیقت مجاز نیستند.
وبسایت رادیو فردا : از نظر فنی سطح کارگردانی و اجرای فیلم در تمام زمینه‌ها به‌ویژه در طراحی صحنه و فیلم‌برداری به شدت قابل قبول است اما غافلگیری در بازی حسن معجونی و روبه‌رویی با یک لیلا حاتمی متفاوت است. ضمن آنکه چند سکانس به شدت تماشایی از جمله تیتراژی جسورانه و اجرای یک کنسرت خیالی دارد. اگر بتوان روند سینمای جدی سال‌های اخیر ایران را در نقد بی‌رحمانه و تمام‌قد طبقه متوسط امروز ایران دانست، خوک را باید تازه‌ترین نماینده در این مسیر دانست؛ نماینده‌ای که حتی می‌گوید شرایط امروز این طبقه و نوع مواجهه حاکمیت با آن به شدت محصول رفتار خود این طبقه است.
اکران‌ها، حضور در جشنواره‌ها و جوایز
اکران و جشنواره‌ها
بین‌المللی
سال
کشور
رویداد
بخش جشنواره/نوع اکران
تاریخ اکران
2018
آلمان
جشنواره بین‌المللی فیلم برلین
مسابقه اصلی
۲۱ فوریه ۲۰۱۸
هنگ کنگ
جشنواره بین‌المللی فیلم هنگ کنگ
فیلم‌های آسیایی
۳۱ مارس ۲۰۱۸
ترکیه
جشنواره بین‌المللی فیلم استانبول
ضد افسردگی
۰۹ آوریل ۲۰۱۸
آرژانتین
جشنواره بین‌المللی فیلم مستقل بوینس آیرس
مسابقه اصلی
۱۹ آوریل ۲۰۱۸
روسیه
اکران عمومی
گسترده
فرانسه
جشنواره بین‌المللی فیلم کن
بازار فیلم کن
۰۹ مه ۲۰۱۸
آلمان
جشنواره فیلم‌های ایرانی کلن
مسابقه اصلی
۱۷ مه ۲۰۱۸
آمریکا
جشنواره بین‌المللی فیلم سیاتل
۰۱ ژوئن ۲۰۱۸
استرالیا
جشنواره بین‌المللی فیلم سیدنی
فیلم‌های بلند
۰۶ ژوئن ۲۰۱۸
فیلم‌هایی درباره فیلم‌ها
برداشت سریع!
فیلم‌های کمدی
فیلم‌های خاورمیانه
فرانسه
جشنواره فیلم‌های ایرانی پاریس
چشم‌انداز سینمای معاصر ایران
فیلم‌های مستعار
کانادا
جشنواره فیلم‌های کمدی ایرانی تورنتو
نمایش ویژه
۱۰ ژوئن ۲۰۱۸
سوئیس
جشنواره بین‌المللی فیلم‌های فانتزی نوشاتل
مسابقه اصلی
۰۸ ژوئیه ۲۰۱۸
آلمان
جشنواره فیلم‌های ایرانی مونیخ
نمایش افتتاحیه
۱۱ ژوئیه ۲۰۱۸
آمریکا
جشنواره فیلم‌های ایرانی مینه سوتا سینت پال(MSP)
مسابقه اصلی
۲۷ ژوئیه ۲۰۱۸
لهستان
جشنواره بین‌المللی فیلم افق‌های نو لهستان
ایران:ایران
استرالیا
جشنواره بین‌المللی فیلم ملبورن
فیلم‌های بلند
۰۵ اوت ۲۰۱۸
مسابقه بین‌المللی
فیلم‌های خاورمیانه و آفریقا
روسیه
جشنواره بین المللی فیلم ساخالین
دوستان/همسایه‌ها
۲۷ اوت ۲۰۱۸
سوئیس
اکران عمومی
مناطق آلمانی زبان
۳۰ اوت ۲۰۱۸
فرانسه
جشنواره بین المللی فیلم گرولاند
مسابقه اصلی
۱۸ سپتامبر ۲۰۱۸
جشنواره اروپایی فیلم‌های فانتزی استراسبورگ
رقابت رو در رو
۱۹ سپتامبر ۲۰۱۸
آلمان
جشنواره بین المللی فیلم‌های فانتزی اسلش
گرداب
۲۳ سپتامبر ۲۰۱۸
آمریکا
آثار جدید
۲۵ سپتامبر ۲۰۱۸
دانمارک
جشنواره فیلم CPH PIX
تصویری از جهان جدید
۳۰ سپتامبر ۲۰۱۸
کانادا
جشنواره بین المللی فیلم مستقل سینمای جدید
فیلم‌های ماجراجویانه
۰۴ اکتبر ۲۰۱۸
اسپانیا
جشنواره بین‌المللی فیلم‌های فانتزی کاتالونیا سیتخس
مسابقه اصلی
۰۷ اکتبر ۲۰۱۸
ایتالیا
جشنواره بین المللی فیلم‌های فانتزی و ترسناک تورین
۱۲ اکتبر ۲۰۱۸
چین
اکران عمومی
گسترده
سوئیس
مناطق فرانسوی زبان
۲۴ اکتبر ۲۰۱۸
استرالیا
جشنواره فیلم‌های ایرانی استرالیا
مسابقه اصلی
نوامبر ۲۰۱۸
فرانسه
اکران عمومی
گسترده
۰۵ دسامبر ۲۰۱۸
داخلی
سال
رویداد
بخش جشنواره/نوع اکران
۱۳۹۷
اکران عمومی (از ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۷)
گسترده
جشن خانه سینما
فیلم‌های بلند
۱۳۹۸
جشن دنیای تصویر
جایزه آکادمی سینماسینما
جوایز
سال
جشنواره
قسمت
نامزد
نتیجه
جایزه
2018/۱۳۹۷
شصت و هشتمین دوره جشنواره فیلم برلین
بهترین فیلم
مانی حقیقی
خرس طلایی
بیستمین دوره جشنواره فیلم مستقل بوینس آیرس
جایزه اصلی
سی و چهارمین دوره جشنواره فیلم سیاتل
جایزه ویژه هیئت داوران
هجدهمین دوره جشنواره فیلم‌های فانتزی نوشاتل
جایزه نارسیس
بیستمین دوره جشن خانه سینما
تندیس شایستگی
بهترین کارگردانی
بهترین فیلمنامه
بهترین بازیگر نقش اول مرد
حسن معجونی
بهترین بازیگر نقش مکمل زن
لیلی رشیدی
بهترین موسیقی متن
پیمان یزدانیان
بهترین طراحی لباس
نگار نعمتی
بهترین صداگذاری
امیرحسین قاسمی
بهترین چهره پردازی
مهرداد میرکیانی
بهترین جلوه‌های ویژه میدانی
ایمان کرمیان
سیزدهمین دوره جشنواره اروپایی فیلم‌های فانتزی استراسبورگ
جایزه ویژه هیئت داوران
مانی حقیقی
لوح تقدیر
هفتمین دوره جشنواره بین المللی فیلم گرولاند
بهترین فیلم
جایزه اصلی
پنجاه و یکمین دوره جشنواره فیلم‌های فانتزی کاتالونیا سیتخس
جایزه ماریا