فهرست مناطق خودمختار بر پایه کشور

کشورهایی که حداقل یک منطقه خودمختار دارند.
فهرست مناطق خودمختار مرتب شده بر پایه کشور یک مرور کلی بر مناطق خودمختار جهان است. یک منطقه خودمختار به عنوان یک ناحیه از کشور تعریف شده‌است که دارای درجه‌ای از استقلال یا آزادی از مقامات بیرون از آن منطقه است. گونه‌های مختلفی از انواع نواحی خودمختار در جهان وجود دارد که بر پایه مواردی از تفاوت در اقلیت‌های قومی یا دوری از سرزمین اصلی کشور تشکیل شده‌اند. کشورهایی که مناطق خودمختار دارند اغلب به نام فدراسی شناخته می‌شوند. مناطق خودمختار از نهادهای فدرال و حکومت‌های مستقل جدا هستند و در مقایسه با دیگر روش‌های تقسیمات سیاسی، مناطق اینچنینی از وضعیت ویژه‌ای، من‌جمله اختیاراتی همچون قانون‌گذاری، برخوردارند. (برای یک فهرست مفصل از نواحی فدرال مقاله دولت فدرال را مشاهده کنید).
این لیست شامل مناطقی است که در سطح بین‌المللی به رسمیت شناخته شده‌اند؛ با این حال مناطق دیگری نیز به عنوان خودمختار مطرح هستند که در نظام بین‌الملل رسمیت ندارند. تعریف یک منطقه خودمختار از هر کشوری تا کشور دیگر متفاوت است؛ لذا نام محلی تقسیمات کشورها دارای اهمیت است که در جدول آمده.
مناطق خودمختار
ایجاد شده توسط توافق‌نامه‌های بین‌المللی
کشور
نام بومیترجمه یا برابر
مناطق (نام نواحی خودمختار و توافق منجر به شکل‌گیری و سال ایجاد)
منبع
特別行政區 (به چینی، زبان هر دو ناحیه ماکائو و هنگ‌کنگ) região administrativa especial (به پرتغالی، تنها رسمی در ماکائو) special administrative region (به انگلیسی، تنها رسمی در هنگ‌کنگ) منطقه ویژه اداری
(۱۹۹۷) · بیانیه الحاق سینو-بریتیش در ۱۹۸۴ (۱۹۹۹) · بیانیه الحاق سینو-بریتیش در ۱۹۸۷
itsehallinnollinen maakunta (فنلاندی) självstyrande landskap (سوئدی) استان خودمختار
(۱۹۲۲) · کنوانسیون آلند
UK constituent country with devolution (به انگلیسی)کشور تشکیل‌دهنده پادشاهی متحده با واگذاری اختیارات
(۱۹۹۸) · پیمان جمعه نیک (۱۹۹۸)
autonome Provinz provincia autonoma (به ایتالیایی) استان خودمختار
(۱۹۴۶، ۱۹۷۲) · توافق گروبر-د گاسپری (۱۹۴۶)
، نروژ : در این‌جا تعریف منطقه خودمختار دقیق نیست (داشتن حاکمیت داخلی در اینجا منظور نیست)، منتهی طبق پیمان ۱۹۲۰ اسپیتسبرگن سوالبار دارای حاکمیت محدود نروژ است و در نتیجه به عنوان وضعیت خاص در نظر گرفته شده‌است. (نه کاملا با نروژ یکپارچه است و نه قلمروی وابسته آن محسوب می‌شود و آن را یک مورد sui generis تعریف کرده‌اند).
23x23پیکسل هلیگولند، آلمان : با وجود آن که در سیطره حکومت آلمان است، شلسویگ-هولشتاین از برخی قوانین و ویژگی‌های اتحادیه اروپا مانند اتحادیه گمرکی و مالیات بر ارزش افزوده مستثنی شده‌است.
15x15پیکسل بوزینگن ام هوشرهاین، آلمان و 23x23پیکسل کامپیونه د ایتالیا، ایتالیا با وجود این که بخش جدایی ناپذیر از کشورهای متبوع خود هستند، به عنوان قلمرویی محاط در خاک سوئیس عمدتا از فرانک سوئیس به عنوان ارز استفاده کرده و در اتحادیه گمرکی با آن هستند.
ایجاد شده توسط قوانین داخلی
کشور
نام بومیترجمه یا برابر
مناطق (نام نواحی خودمختار و توافق منجر به شکل‌گیری و سال ایجاد)
منبع
autonomous islandجزیره خودمختار
باربودا
regional authorityمقامات منطقه‌ای
جزایر تنگه تورس (۱۹۹۴)
muxtar respublikaجمهوری مختار
نخجوان (۱۹۲۴): طبق پیمان مسکو (۱۹۲۱) و پیمان کارس (۱۹۲۱)
自治区 (zìzhìqū)نواحی خودمختار
گوانگشی (۱۹۴۹) مغولستان داخلی (۱۹۴۷) نینگ‌شیا (۱۹۵۸) سین‌کیانگ (۱۹۵۵) تبت (۱۹۶۵)
自治州 (zìzhìzhōu)حوزه‌های خودمختار
بایینغولین بورتالا سانجی چوشیونگ دالی دهونگ دغن انشی گاننان گارزه گولوگ گیه‌گو های‌بی های‌نان های‌شی هونقه هوان‌گنان ایلی قزل‌سو لیانگشان یای لیان‌شیا نگاوا نوجی‌یانگ کیاندونگنان کیانان کیانشینان ونشان شیانگ‌شی شیشوانگبنا یانبیان
自治县 (zìzhìxiàn)سرزمین‌های خودمختار
۱۱۷ سرزمین (فهرست کامل)
自治旗 (zìzhìqí)نشان‌های خودمختار
اونکی مورین اوروکین
autonomous regionنواحی خودمختار
روتوما
collectivité territorialeجمعیت ارضی
(۲۰۰۳)
avtonomiuri respublikaجمهوری خودمختار
آبخاز (۱۹۹۱) (۱۹۹۱)
نهاد مدیریتی موقت
اوستیای جنوبی (۲۰۰۷)
aftonomi monastiki politiaدولت رهبانی خودمختار
کوه آتوس (۱۹۱۳)
autonomous district and territorial councilشورای شهرستان‌ها و سرزمین‌های خودمختار
بودولند (۲۰۰۳) چکما (۱۹۷۲) دیما هاسائو (۱۹۷۰) گارو هیلز (۱۹۵۲) گورخالند (۲۰۱۱) جائنتیا هیلز (۱۹۷۲) کربی انگلونگ (۱۹۷۰) کارگل (۱۹۹۵) خاشس هیلز (۱۹۵۲) لای (۱۹۷۲) له (۱۹۹۵) مارا (۱۹۷۲) نواحی کوهستانی تریپورا (۱۹۸۲) و ناحیه خودمختار د فاکتوی سنتینل شمالی (۱۹۴۷)
daerah istimewaنواحی ویژه
20px یوگیاکارتا (۱۹۵۰) 20px آچه (۲۰۰۵)
daerah otonomi khususناحیه خودمختار ویژه
20px پاپوآ (۲۰۰۰) 20px پاپوآ غربی (۲۰۰۸) 20px جاکارتا (۱۹۶۱)
حریم کردستاناقلیم کردستان
کردستان عراق (۱۹۹۲)
regione autonomaنواحی خودمختار
(۱۹۴۸) (۱۹۶۳) (۱۹۴۸) (۱۹۴۶) (۱۹۴۸)
provincia autonoma استان‌های خودمختار
20px تیرول جنوبی (۱۹۷۲) 20px ترنتینو (۱۹۷۲)
autonomous islandجزیره خودمختار
(۲۰۰۲)
شهر خودمختار
مکزیکو سیتی (۲۰۱۶)
unitate teritorială autonomăواحدهای سرزمین خودمختار
(۱۹۹۵) ترانس‌نیستریا (۲۰۰۵)
ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသمراکز خودمدیریتی
دانو کوکانگ ناگا پا لائونگ پا-ئو وا (۲۰۱۱)
región autónomaنواحی خودمختار
(۱۹۸۶) ناحیه خودمختار آتلانتیک جنوبی (۱۹۸۶)
comarca indígenaسرزمین‌های بومی
امبرا-وونان (۱۹۸۳) کونا د مادوگاندی (۱۹۹۶) کونا د وارگاندی (۲۰۰۰) کونا یالا (۱۹۳۸) نگوبه-بوگله (۱۹۹۷)
autonomous regionناحیه خودمختار
(۲۰۰۰)
rehiyong awtonomusناحیه خودمختار
(۱۹۸۹)
região autónomaناحیه خودمختار
(۱۹۷۶) (۱۹۷۶)
respublikaجمهوری
avtonomnaya oblastابلاست خودمختار
(۱۹۳۴)
avtonomny okrugشهرستان‌های خودمختار
جزیره خودمختار
(۱۹۶۷)
provínciaاستان
پرنسیپ (۱۹۹۵)
autonomna pokrajinaاستان خودمختار
استان خودمختار وویوودینا (۱۹۴۵) استان خودمختار کوزوو و متوهیا (۱۹۶۳)
سرزمین خودمختار
پانتلند (۱۹۹۸)
teukbyeol jachidoاستان خودمختار مخصوص
(۲۰۰۶)
ولایت مختار
ولایت مختار کوهستانی بدخشان (۱۹۲۵)
Serikali ya Mapinduzi Zanzibarدولت انقلابی زنگبار
(۱۹۶۴)
autonomous islandجزیره خودمختار
توباگو
avtonomna respublikaجمهوری خودمختار
(۱۹۹۲)
کشور تشکیل‌دهنده پادشاهی متحده با واگذاری اختیارات
(۱۹۹۹) (۱۹۹۹) ایرلند شمالی
respublikaجمهوری
تقسیم‌شده به تعدادی ناحیه خودمختار
در تعدادی از کشورها همه مناطق یا تمامی سطوح تقسیمات سیاسی از نوع خاصی از «استقلال» برخوردارند. میزان اختیارات و قدرت دولت‌های محلی و مرکزی در چنین کشورهایی متفاوت است.
کشور
نام بومیترجمه یا برابر
مناطق (نام نواحی خودمختار و توافق منجر به شکل‌گیری و سال ایجاد)
منبع
departamentoدپارتمان‌ها
بنی (۲۰۰۶) پاندو (۲۰۰۶) سانتاکروز (۲۰۰۶) تاریزا (۲۰۰۶) لاپاز (۲۰۰۹) کوچوبامبا (۲۰۰۹) چوکیساکا (۲۰۰۹) اورورو (۲۰۰۹) پوتوسی (۲۰۰۹)
provincia autónomaاستان خودمختار
استان گران چاکو
municipio autónomoشهرداری خودمختار
هوآکایا تارابوکو موخوکویا چارازانی خسوس د ماچاکا پامپاس آئویاگاس سان پدرو د توتورا چیپایا سالیناس د گارسی مندوزا چایانتا چاراگوئا
territorio indígenaسرزمین‌های بومی
تمامی سرزمین‌های متعلق به جوامع بومی (tierras comunitarias de origen) شامل: دهکده سرخپوستی گورانی‌ها، مرکز دهکده‌های سرخپوستی بومیان گوارایوس، مرکز دهکده‌های سرخپوستی بومیان بنی، مرکز سرخپوستان بومی ناحیه آمازون بولیوی، مرکز بومیان دهکده‌های سرخپوستی آمازون در پاندو، مرکز دهکده‌های سرخپوستی بومیان تروپیکو در کوچابامبا، مرکز دهکده‌های سرخپوستی بومیان لاپاز، سازمان ریش‌سپیدان وهنایک تاپیئته.
entitetنهاد مستقل
فدراسیون بوسنی و هرزگوین (۱۹۹۴) (۱۹۹۲)
île autonome جزیره خودمختار
(۲۰۰۲) گرند کومور (۲۰۰۲) (۲۰۰۲)
(به اسپانیایی) (به باسکی) (به گالیسی)
(۱۹۸۱) (۱۹۸۲) (۱۹۸۱) (۱۹۸۳) (۱۹۷۹) (۱۹۸۲) (۱۹۸۲) (۱۹۸۲) (۱۹۸۳) (۱۹۷۹) (۱۹۸۳) (۱۹۸۱) (۱۹۸۲) (۱۹۸۳) (۱۹۸۲) (۱۹۸۲) (۱۹۸۲)
شهر خودمختار
(۱۹۹۵) (۱۹۹۵)
سرزمین‌های مستقل مرتبط به کشورها
کشور
نام بومیترجمه یا برابر
مناطق (نام نواحی خودمختار و توافق منجر به شکل‌گیری و سال ایجاد)
منبع
rigsfællesskabetناحیه خودمختار
(۱۹۴۸) (۱۹۷۹)
sui generis collectivitéجامعه استثنا
(۱۹۹۹)
autonoom landسرزمین خودمختار
(۱۹۸۶) (۲۰۱۰) (۲۰۱۰)
state in free-associationنواحی در شراکت آزاد
(۱۹۶۵) (۱۹۷۴)
self-administering territoryسرزمین‌های خودمدیریتی
(۱۹۴۸)
Crown dependencyوابسته به تاج و تخت
British Overseas Territoryسرزمین‌های فرا دریایی
commonwealthمشترک‌المنافع
(۱۹۵۲) (۱۹۷۸)
گونه‌های دیگر خودمختاری
تعدادی از مناطق مسکونی نیز تحت عنوان «مستقل» شناخته شده‌اند که گرچه دارای آزادی‌های ویژه و به خصوصی نیستند ولی به صورت منطقه خودمختار شناخته شده‌اند.
پایتخت خودمختار
کشور
نام بومیترجمه یا برابر
مناطق (نام نواحی خودمختار و توافق منجر به شکل‌گیری و سال ایجاد)
منبع
ciudad autónomaشهر خودمختار
بوئنوس آیرس (۱۹۹۴)
krongشهرهای خودمختار
پنوم‌پن، همراه با شهرهای آزاد با طبقه‌بندی مشابه
commune autonomeکمون خودمختار
بانگی
sector autónomoبخش خودمختار
ناحیه بیسائو
daerah khusus ibukotaناحیه ویژه پایتخت
20px جاکارتا
shahar (شهر)شهر خودمختار
تاشکند (۱۹۱۸)
شهرهای آزاد با نام خودمختار
کشور
نام بومیترجمه یا برابر
مناطق (نام نواحی خودمختار و توافق منجر به شکل‌گیری و سال ایجاد)
منبع
특별자치시شهر خودمختار مخصوص
سجونگ
krongشهرداری‌های خودمختار
پنوم‌پن سیهانوکویل پیلین کپ
منطقه خودمختار
ایالت
قلمروی وابسته
فهرست کشورهای مستقل
یادداشت
به عنوان مثال: China, Hong Kong Special Administrative Region
به‌طور مثال به رسمیت شناختن دیپلماتیک برای کوزوو جای بحث دارد و میان کشورها در باره آن اختلاف وجود دارد.
روسیه و اوکراین بر سر تصاحب این جمهوری اختلاف نظر دارند و در جریان تحولات داخلی اوکراین، در مارس ۲۰۱۴ کریمه خواستار پیوستن به روسیه شد و روسیه نیز این الحاق را پذیرفت.