پیمان منع تسلیحات هسته‌ای

اولین پیمان منع تسلیحات هسته‌ای (انگلیسی: Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons) روز جمعه ۷ ژوئیه ۲۰۱۷ توسط ۱۲۲ کشور جهان در سازمان ملل متحد تصویب شد. موافقان تصویب این معاهده را یک رای‌گیری تاریخی می‌دانند. این پیمان روز چهارشنبه ۲۰ سپتامبر از سوی پنجاه کشور جهان، در سازمان ملل متحد به امضا رسید.
قدرت‌های بزرگ هسته‌ای این پیمان را که تنها شکل نمادین دارد، تحریم کرده‌اند.
پیمان ممنوعیت سلاح‌های هسته‌ای (انگلیسی: Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons) یک توافق الزام‌آور بین‌المللی است تا از جنگ‌افزار هسته‌ای جلوگیری کند. مذاکرات تصویب پیمان از مارس ۲۰۱۷ در سازمان ملل متحد آغاز شد و و در ۷ ژوئیه ۲۰۱۷ خاتمه یافت. این مذاکرات توسط تمامی کشورهای دارنده سلاح هسته‌ای و اعضای ناتو بایکوت شد، به جز هلند که بر ضد آن رای داد. در پایان مذاکرات، ۱۲۲ کشور به نفع این معاهده رای دادند و یک کشور رای مخالف و یک کشور رای ممتنع داد.
جنگ‌افزارهای هسته‌ای برخلاف جنگ‌افزار شیمیایی، جنگ‌افزار بیولوژیک، مین ضد نفر و بمب خوشه‌ای تا پیش از این فاقد یک پیمان منع‌کننده بوده‌است و پیمان‌نامه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) فقط یک محدودیت نسبی اعمال می‌کرد.
تصویب در سازمان ملل
رای نداده
معاهده منع سلاح‌های هسته‌ای روز ۷ ژوئیه ۲۰۱۷ با ۱۲۲ رای موافق، یک رای مخالف و یک رای ممتنع در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک به تصویب رسید. الیان وایت گومز سفیر کاستاریکا در سازمان ملل متحد که ریاست کنفرانس تهیه‌کننده پیش‌نویس این معاهده را برعهده داشت، روز جمعه ۷ ژوئیه نتیجه رای‌گیری را اعلام کرد و گفت با ۱۲۲ رای موافق و هلند به عنوان مخالف و سنگاپور ممتنع، این پیمان به تصویب رسیده‌است. وی گفت بعد از استفاده از بمب‌های اتمی در هیروشیما و ناگازاکی در اوت ۱۹۴۵ در پایان جنگ جهانی دوم جهان ۷۰ سال در انتظار این تصویب قانونی بوده‌است. وی گفت: «ما موفق شدیم تا نخستین بذرهای یک جهان عاری از سلاح‌های هسته‌ای را بکاریم.»
۹ قدرت هسته‌ای جهان، شامل آمریکا، روسیه، بریتانیا، چین، فرانسه، هند، پاکستان، کره شمالی و اسرائیل، شرکت این رای‌گیری را تحریم کرده بودند.
امضا در سازمان ملل
پیمان منع تسلیحات اتمی روز چهارشنبه ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۷ از سوی بیش از پنجاه کشور جهان، در سازمان ملل متحد به امضا رسید و با این امضا وارد مرحله اجرایی می‌شود.
تحریم مذاکرات
کشورهای ایالات متحده آمریکا، فرانسه و بریتانیا، سه قدرت عمده هسته‌ای در جهان مذاکرات مربوط به منع سلاح‌های هسته‌ای در سازمان ملل متحد را تحریم کرده و از امضا معاهده جدید تصویب شده در سازمان ملل متحد خودداری کردند. این سه کشور در یک بیانیه مشترک تاکید کردند: «این ابتکار عمل بطور واضح و آشکار واقعیت اوضاع امنیتی در جهان را انکار کرده و نادیده می‌گیرد». اسرائیل، روسیه، چین، هند، پاکستان و کره شمالی از جمله دیگر کشورهایی هستند که رای‌گیری برای تصویب این معاهده را تحریم کردند. وایت گومز در این باره گفت تمامی کشورهای اتمی و اعضای ناتو مذاکرات راجع به این پیمان را بایکوت کردند. ژاپن نیز با وجود اینکه در سال ۱۹۴۵ متحمل حمله بمب اتمی شده بود، به این پیمان نپیوسته‌است.
روز چهارشنبه ۲۰ سپتامبر بار دیگر کشورهای عضو پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، با اشاره به تهدیدات اتمی کره شمالی، این پیمان را محکوم کردند.
پیمان منع تسلیحات هسته‌ای
پیمان منع تسلیحات هسته‌ای یک توافق الزام‌آور بین‌المللی است تا از جنگ‌افزار هسته‌ای جلوگیری کند. جنگ‌افزارهای هسته‌ای برخلاف جنگ‌افزار شیمیایی، جنگ‌افزار بیولوژیک، مین ضد نفر و بمب خوشه‌ای تا پیش از این فاقد یک پیمان منع‌کننده بوده‌است و پیمان‌نامه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) فقط یک محدودیت نسبی اعمال می‌کرد.
پس از ۷۰ سال از بکارگیری سلاح هسته‌ای توسط آمریکا در هیروشیما این پیمان برای نخستین بار از نظر حقوقی تملک، تولید، استفاده یا تهدید به استفاده از سلاح هسته‌ای را در هر شرایطی بطور کامل ممنوع می‌کند.
وایت گومز گفت این پیمان اولین پیمان خلع سلاح اتمی چندجانبه است که باید در بیش از ۲۰سال به نتیجه برسد. مطابق این پیمان کشورهای امضاکننده تحت هیچ شرایطی تسلیحات اتمی یا مواد انفجاری اتمی یا تهدید کاربرد چنین تسلیحاتی را نه توسعه می‌دهند نه تست می‌کنند نه تولید کرده و نه می‌سازند نه تهیه می‌کنند نه مالکیتش را کسب می‌کنند و نه آن را ذخیره می‌کنند. بنا به این پیمان هرگونه انتقال یا کاربرد تسلیحات اتمی یا هر وسیله انفجاری اتمی و تهدید کاربرد آن ممنوع می‌شود.
بر اساس این پیمان کشورهای دارنده سلاح هسته‌ای عضو این معاهده باید زرادخانه هسته‌ای و تمامی تاسیسات مرتبط با آن را در یک مهلت زمانی مشخص منهدم کنند. مواد این پیمان برای کشورهایی که از امضا آن خودداری کنند، الزام‌آور نخواهد بود.
امضاکنندگان
در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۷، ۵۱ کشور این پیمان را امضا کرده‌اند و سه کشور آن را تصویب کرده‌اند.
دولت
امضاء شده
تصویب شده
جمع کل
۵۱
۳
پیمان‌نامه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای
پیمان منع جامع آزمایش هسته‌ای
پیمان آستانه منع آزمایش هسته‌ای
پیمان منع جزئی آزمایش هسته‌ای
پیمان منع موشک‌های هسته‌ای میان‌برد