فهرست آثار و محوطه‌های تاریخی و باستانی تخریب‌شده در ایران

در زیر فهرستی از آثار و محوطه‌های تاریخی و باستانی در ایران آورده شده‌است که تخریب‌شده‌اند
ردیف
نام اثر یا محوطه
منطقه
زمان ساخت
وضعیت کنونی
وضعیت ثبت ملی و شماره ثبت
تاریخ ثبت ملی
نگاره
تخریب توسط
1
برم دلک
شیراز
ساسانی
تجاوز و تعرض‌شده با بیل مکانیکی
۷۱
150px
وزارت راه و شهرسازی
2
محوطه‌های پشت سد سیوند (تنگه بلاغی)
پاسارگاد
از پیش از تاریخ تا اسلامی
در اثر آبگیری سد غرق شده
ثبت شده بود
150px
وزارت نیرو
3
امامزاده یحیی
زواره
سده هفتم قمری
150px
4
تپه یا تل بقارا
بهبهان
هزاره پنج پیش از میلاد
تخریب شده
۱۹۲۴۰
150px
5
محوطه جوبجی
رامهرمز
عیلامی
در اثر کار عمرانی تخریب شده
۲۳۰۵۲
150px
6
کوشک اسدآباد
بهبهان
ساسانی
150px
7
سنگ‌نبشته هخامنشی جزیره خارک
بوشهر
هخامنشی
تخریب شده
150px
8
کتیبه پایه ستون‌های کاخ آپادانای شوش
شوش
هخامنشی
تخریب شده
150px
9
سد جره (دوران ساسانی)
رامهرمز
ساسانی
در اثر آبگیری سده جره غرق شده
۲۵۴۲
150px
وزارت نیرو
10
محوطه‌های پشت سد جره (سد جره (دوران ساسانی))
رامهرمز
همه دوره‌ها
در اثر آبگیری سده جره غرق شده
150px
وزارت نیرو
11
تپه قلعه قره کند-قلعه کنت
بوکان
دوره برنز
تبدیل به پادگان سپاه شده و بخش زیادی از آن تخریب شده
۵۷۳
150px
12
محوطه قلعه سردار عزیز خان
بوکان
قاجاریه
بخشی از آن پادگان نظامی است و سال ۱۳۸۴ ضلع جنوبی آن به پهنای چند متر تخریب شد تا کوچه ۶ متری مجاور آن به خیابان ۱۲ متری تبدیل شود و در آن مغازه و پاساژ ساخته شود.
به شماره ۵۹۵ به ثبت ملی رسیده‌است
150px
13
تپه پشت‌تپ (باغ شایگان)(تپه شایگان)
مهاباد
پیش از تاریخ تا هزاره اول پیش از میلاد
در مرکز شهر مهاباد قرار دارد و چندین بار دی چند سال گذشته به بهانه تعریض خیابان تخریب شده‌است.
۶۰۹
150px
14
بقایای چهارطاقی رکن‌آباد
شیراز
ساسانی؟ اسلامی
در پروژه تعریض جاده شیراز  مرودشت کاملا تخریب شد
۱۰۴۹۹
150px
15
محوطه غار باغ منصوری
شیراز
فرا پارینه سنگی
در پروژه پارک و فضای سبز کاملا تخریب شد
ثبت شده بود
150px
16
تل روباهی
مرودشت
دوره جری نو سنگی
عبور کانال زهکشی از میان تپه و تخریب حدود ۸۵٪ از محوطه
۲۰۹۲۲
150px
17
تپه سیف آباد
کازرون
ساسانی
عبور لوله گاز جنوب به شمال از میان تپه و تخریب ۷۰٪ از محوطه
بعد از تخریب ثبت شد
150px
18
تپه محمد جعفر
کازرون
ساسانی
تعرض شده با بیل مکانیکی
بعد از تخریب ثبت شد
150px
19
معدن سنگ دوره هخامنشی گوندشلو
مرودشت فارس
هخامنشی
تعرض شده با استخراج معدن جدید
بعد از تخریب ثبت شد
150px
20
اشکفت قد برمشور
شیراز
پارینه سنگی جدید
تعرض با بیل مکانیکی
ثبت شده بود
150px
21
جبهه غربی کاخ آپادانا شوش
شوش
عیلامی تا هخامنشی
احداث هتل
ثبت شده بود
150px
22
پناهگاه صخره‌ای پل فسا
شیراز
پارینه سنگی جدید
در پروژه تقاطع غیر هم سطح تخریب شد
ثبت شده بود
150px
23
ساسانی هخامنشی اسلامی
ثبت شده بود
150px
24
محوطه باز (کارگاه) قادر آباد
قادرآباد (فارس)
پارینه سنگی میانی
احداث آپارتمان و تخریب کامل
۲۴۱۸۵
150px
25
محوطه مقدس یا جایگاه ستایش پاسارگاد
پاسارگاد
هخامنشی
به‌طور کلی توسط دینامیت قاچاقچیان منهدم شده‌است
۸۴۹۹
150px
26
کتیبه کرتیر در نقش رجب
مرودشت
ساسانی
نام موبد موبدان در کتیبه کرتیر با سنگ فرز بریده شده‌است
۲۲
150px
27
بنایی که بر فراز چاه مرتاض علی ساخته شده‌است
شیراز
اسلامی
در پروژه مرمت این بنا، توسط سازمان میراث فرهنگی فارس تخریب شد و بنای دیگری با پلان متفاوت ساخته شد
ثبت شده بود
150px
28
کتیبه مسجد وکیل
شیراز
اسلامی
دزدیده شد
ثبت شده بود
150px
29
محوطه سیکل ترکیبی
کازرون
اسلامی
در پروژه سیکل ترکیبی تخریب شد که دارای گچبری‌های بسیار زیبایی از دوره ایلخانی بود
150px
30
اشکفت گاوی
مرودشت فارس
پارینه سنگی میانی
روزنبرگ این غار را کاوش کرده بود که در پروژه استخراج سنگ آهک پتروشیمی با دینامیت تخریب شد
بعد از تخریب ثبت شد
150px
31
آتشکده سنگی تنگ کرم (کتیبه میل تنگ کرم)
فسا
ساسانی
به‌طور کلی منهدم شده با دینامیت قاچاقچیان به سودای گنج در میان ستون
۲۶۴
150px
32
نقش برجسته بهرام دوم گویم
شیراز
ساسانی
این احتمال هست که این نقش در محوطه یک باغ وجود داشته باشد، اما از سرنوشت این نقش برجسته کسی خبر ندارد
ثبت شده‌است
150px
33
محوطه لیان
بوشهر
عیلامی
در پایگاه هوایی قرار دارد و از سرنوشت آن کسی خبر ندارد
150px
34
تپه ماد آباد
مرودشت
دوران اسلامی
به‌طور کلی در پروژه احداث آپارتمان تخریب شد و بخشی حدود ۵٪ آن برای کاوش آموزشی دانشگاه مرودشت انجام شد
۱۲۵۶
150px
35
تپه اشرف
اصفهان
۷۰۰۰ سال پیش
بعد از کاوش رها شده و به پیست موتور سواری تبدیل شده‌است
۱۷۷۰
150px
36
آتشگاه اصفهان
اصفهان
پیش از اسلام
عدم محافظت در حریم منظری آن هتل ساخته می‌شود
۳۸۰
150px
37
ساختمان پرچم
تهران
پهلوی اول
تخریب کامل
عدم ثبت در آثار ملی
150px
38
بازار سنتی تهران
تهران
قاجاریه
تخریب و احداث قسمت‌های نوسازی در مرکز این بافت
۱۵۴۰
150px
39
بافت تاریخی شیراز
شیراز
ساسانی هخامنشی اسلامی
تخریب کامل برای ایجاد فضای تجاری در طرح بین الحرمین
ثبت ملی
150px
40
تپه هگمتانه
همدان
مادها
بر روی قسمتی از آن سنگفرش ساخته شده‌است
۲۸
150px