کتاب‌شناسی اکبر رادی

این مقاله سیاهه‌ای است از نوشته‌های اکبر رادی (۱۳۸۶-۱۳۱۸)، نمایشنامه‌نویس ایرانی قرن چهاردهم خورشیدی، به ترتیب تاریخ نگارش و نیز به تفکیک گونه.
رادی از نمایشنامه‌نویسان برجسته روزگارش به‌شمار می‌رود. نوشته‌های او از اواخر دهه ۱۳۳۰ به بعد بعضی از مهم‌ترین نمایشنامه‌های زبان فارسی را در بر می‌گیرد. رادی، همراه بهرام بیضایی، برترین نمایشنامه‌نویس زبان فارسی و، با نویسندگانی چون علی نصیریان و بیژن مفید و غلامحسین ساعدی و اسماعیل خلج و محسن یلفانی، از اندک‌شمار آفرینندگان آثار ماندگار روزگار زرین درام فارسی به شمار می‌رود. با این همه، هیچ کدام از نمایشنامه‌هایش در دوران زندگیش جایزه‌ای نبرد و نامش هرگز در دوران زندگی خودش در کتاب‌های درسی مدرسه‌های ایران نیامد.
بیضایی نمایش افرا (۱۳۸۶) را به رادی تقدیم کرد؛ و در سوگش او را به «سرچشمه‌ای» مانند کرد و شکوه نوشته‌هایش را به «غرش رودی . . . که از زیر سرانگشتان وی جاری بود».
کتاب‌ها
این جدول فهرستی است از کتاب‌های چاپ‌شده نویسنده. بیشتر این نمایشنامه‌ها بارها به نمایش درآمده است.
گونه
۱۳۳۸
روزنه آبی
نمایشنامه
نمایشی تلویزیونی به همین نام از رویش ساخته‌اند که سال ۱۳۵۵ پخش شده است.
۱۳۴۲
افول
نمایشنامه
۱۳۴۴-۱۳۴۵
مرگ در پاییز
نمایشنامه
بازنوشته به سال ۱۳۵۶ - شامل سه تک‌پرده «محاق» (۱۳۴۴) و «مسافران» (۱۳۴۵) و «مرگ در پاییز» (۱۳۴۵) که نخست جداجدا در ماهنامه پیام نوین به سال ۱۳۴۴ و ۱۳۴۵ منتشر شده بود. نمایش تلویزیونی مرگ در پاییز شامل سه‌گانه «محاق» و «مسافران» و «مرگ در پاییز» در سه هفته پیاپی به سال ۱۳۴۶ پخش شد.
۱۳۴۵
از پشت شیشه‌ها
نمایشنامه
سال ۱۳۴۵ در ماهنامه پیام نوین منتشر شده بود.
۱۳۴۵ تا ۱۳۵۰
نامه‌های همشهری
مجموعه نامه
پیش‌تر در ماهنامه نگین منتشر شده بود. مجموعه‌ای است از ده نامه به مخاطبی مفروض (همشهری).
۱۳۴۶
ارثیه‌ی ایرانی
نمایشنامه
سال ۱۳۴۶ در ماهنامه بازار (ویژه هنر و ادبیات) منتشر شده بود. نمایش تلویزیونی ارثیه ایرانی به سال ۱۳۵۶ پخش شد.
۱۳۴۸
صیادان
نمایشنامه
۱۳۵۰
لبخند باشکوه آقای گیل
نمایشنامه
۱۳۵۰
دستی از دور
مجموعه مقاله
۱۳۵۳
در مه بخوان
نمایشنامه
۱۳۸۰ - ۱۳۵۴
انسان ریخته یا نیمرخ شبرنگ در سپیده سوم
مجموعه مقاله
۱۳۵۶
هاملت با سالاد فصل
نمایشنامه
جاده
مجموعه داستان
شامل هفت داستان «کوچه»، «فانوس»، «مه»، «جاده»، «باران»، «تاووس»، «سوء‌تفاهم»
۱۳۵۸ و ۱۳۵۹
منجی در صبح نمناک
نمایشنامه
نسخه بازنگریسته نویسنده در مجموعه روی صحنه آبی آمده. نسخه تلخیص‌شده‌ای نیز پس از مرگ نویسنده به کوشش همسرش، حمیده‌بانو عنقا، نوشته و به وسیله نشر قطره منتشر شده‌است.
۱۳۶۴
آهسته با گل سرخ
نمایشنامه
دو نمایش تلویزیونی بر اساسش ساخته شده: آهسته با گل سرخ (نمایش ۱۳۶۷) و آهسته با گل سرخ (نمایش ۱۳۸۳).
۱۳۶۱
پلکان
نمایشنامه
نمایشی تلویزیونی به همین نام بر اساسش ساخته و به سال 1391 از شبکه چهار تلویزیون ایران پخش شده است.
۱۳۶۳ و ۱۳۷۸
تانگوی تخم‌مرغ داغ
نمایشنامه
۱۳۶۸
بشنو از نی
گفتگو
نسخه نخستین مکالمات - دی ۱۳۶۸ بخشی از این گفتگو با نام «تئاتر هویت، تئاتر آدم‌های زنده روزگار» در شماره نخست ادبستان فرهنگ و هنر منتشر شده بود.
۱۳۶۸
مکالمات
گفتگو
بازنوشته بشنو از نی
۱۳۷۱
آمیز قلمدون
نمایشنامه
نمایشی تلویزیونی به همین نام به سال ۱۳۷۳ بر اساسش ساخته‌اند، که سال ۱۳۸۴ پخش شد.
۱۳۷۰
شب روی سنگفرش خیس
نمایشنامه
بخشی از این نمایشنامه پیش‌تر در تابستان ۱۳۷۴ در شماره ۵۰ مجله گردون منتشر شده بود.
۱۳۷۳
باغ شب‌نمای ما
نمایشنامه
بخشی از این نمایشنامه به نام «قبله عالم» پیش‌تر در شماره ۱ مجله پایاب در اسفند ۱۳۷۷ منتشر شده بود.
۱۳۴۵
ملودی شهر بارانی
نمایشنامه
بخشی از این نمایشنامه به نام «این مه وحشی» پیش‌تر در شماره ۶ مجله پایاب در دی ۱۳۸۰ منتشر شده بود. نمایشی تلویزیونی به همین نام بر اساسش ساخته و به سال ۱۳۸۷ پخش شده است.
۱۳۷۹
خانمچه و مهتابی
نمایشنامه
بازنگریسته ۱۳۸۴. بخشی از این نمایشنامه پیش‌تر در مجله گیله‌وا منتشر شده بود.
شب بخیر جناب کنت و کاکتوس
مجموعه نمایشنامه
شامل دو تک‌پرده‌ای «کاکتوس» و «شب بخیر جناب کنت»
۱۳۸۳ - ۱۳۸۲
آهنگ‌های شکلاتی
نمایشنامه
۱۳۸۱
پایین، گذر سقاخانه
نمایشنامه
۱۳۳۸ تا ۱۳۸۶
روی صحنه آبی
مجموعه نمایشنامه
۱۳۸۲ تا ۱۳۸۴
چهار دفتر شامل نمایشنامه‌های چهار دهه ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ و ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ خورشیدی
۱۳۸۶
پشت صحنه آبی
گفتگو
۱۳۴۳ تا ۱۳۸۶
نامه‌های اکبر رادی
مجموعه نامه
مجموعه ۷۳ نامه به حسین زنده‌رودی، محمدعلی جمالزاده، ابراهیم پاشا، محسن یلفانی، کمال حاج‌سیدجوادی، فرامرز طالبی، عبدالحسین آل رسول، بهزاد قادری، علیرضا پارسی، محمود کیانوش، فرج سرکوهی، یدالله آقاعباسی، نصرالله قادری، احسان یارشاطر، بیژن اسدی‌پور، عباس معروفی، هوشنگ گلشیری، علیرضا پنجه‌ای، ابراهیم رهبر، نغمه ثمینی، محمدتقی پوراحمد جکتاجی، مجید دانش‌آراسته، رحیم چراغی، جان گلیفورد، محمدتقی صالح‌پور، فرخنده حاجی‌زاده، مجید فلاح‌زاده، هادی میرزانژاد موحد، امین‌رضا عابدی‌نژاد، علی دهباشی، جعفر والی، خسرو حکیم رابط، یعقوب آژند، جلال خسروشاهی، بهرام بیضایی، سید محمد فصیحی، فریندخت زاهدی، مهدی اخوان لنگرودی و رضا براهنی
داستان‌های کوتاه
غیر از اولی و هشتمی، همه در مجموعه داستان جاده گردآمده:
«موش مرده» (۱۳۳۵، کیهان)
«مه» (۱۳۳۷)
«باران» (۱۳۳۸، اطلاعات جوانان)
«جاده» (۱۳۳۹، اطلاعات جوانان)
«سوء‌تفاهم» (۱۳۳۹، فردوسی)
«کوچه» (۱۳۳۹، سخن)
«فانوس» (۱۳۴۱، آرش)
«مرثیه» (۱۳۴۲، آرش)
«تاووس» (۱۳۴۳)
مقالات و منشآت
مقالات و پاره‌نوشته‌های رادی فراوان است.
تاریخ انتشار
نام
مجموعه
توضیحات
۱۳۴۲
«درباره‌ی مترسکها در شب و عروسکها: دو نمایشنامه از بهرام بیضایی»
دستی از دور
آرش، شماره ۶
۱۰ و ۱۱ اسفند ۱۳۴۴
بازار (ویژه هنر و ادبیات)
تیر ۱۳۴۶
بازار (ویژه هنر و ادبیات)، شماره ۲۵
۱۳۴۶
کتاب نمایش
خرداد ۱۳۴۸
بازار (ویژه هنر و ادبیات)، شماره ۳۷
۱۳۴۸
بازار (ویژه هنر و ادبیات)، شماره ۳۸ - درباره حادثه در ویشی
اسفند ۱۳۵۰
نگین، شماره ۸۲
زمستان ۱۳۵۱
صدا، ۱
زمستان ۱۳۵۱
صدا، شماره ۲
۲۰ فروردین ۱۳۵۶
کیهان، شماره ۱۰۱۳۷ - متن سخنرانی در جلسه آشنایی و گفتگو با هنرمندان
۲۰ فروردین ۱۳۵۶
کیهان، شماره ۱۰۱۳۷ - متن سخنرانی در جلسه آشنایی و گفتگو با هنرمندان
۲۷ مهر ۱۳۵۷
کیهان، شماره ۱۰۵۹۰
۲۸ فروردین ۱۳۵۸
صدای معاصر
شهریور ۱۳۵۸
بازار (ویژه هنر و ادبیات)
اسفند ۱۳۶۰
برج، شماره ۵
۱۳۶۲
چراغ، شماره ۵
آبان ۱۳۶۳
جوانان، شماره ۹۵ - برنوشت پلکان
۱۳۶۴
در کتاب مجموعه مقالات در نقد و بررسی آثار مسعود کیمیایی، انتشارات آگاه
اردیبهشت ۱۳۶۶
نقش قلم (ویژه فرهنگ و هنر و ادبیات)، شماره ۲ - درباره تمثیلات میرزا فتحعلی آخوندزاده
تیر ۱۳۶۶
نقش قلم (ویژه فرهنگ و هنر و ادبیات)، شماره ۳ - درباره تمثیلات میرزا فتحعلی آخوندزاده
۲۲ تیر ۱۳۶۷
آدینه، شماره ۲۵
مرداد ۱۳۷۰
فرجاد، شماره ۴-۲
تیر ۱۳۷۲
آدینه، شماره ۸۲
تیر و مرداد ۱۳۷۲
گیله‌وا، ۱
آذر ۱۳۷۲
تکاپو، شماره ۶ - چاپ‌های دیگر در جلد ۴ ادب و هنر امروز ایران (۱۳۷۳) و سیری در تاریخ تئاتر ایران (۱۳۷۸)
شهریور ۱۳۷۳
آدینه، شماره ۹۴ و ۹۵
آذر ۱۳۷۴
گردون، شماره ۵۶
۱۳۷۵
کلک، شماره ۸۳-۸۰
نوروز ۱۳۷۶
آدینه، شماره ۱۱۶ و ۱۱۷
فروردین ۱۳۷۶
زمان، شماره ۱۵ - چاپ دیگر در گیله‌وا (یادگارنامه اکبر رادی)
شهریور ۱۳۷۶
آدینه، شماره ۱۲۰
دی ۱۳۷۶
آدینه، شماره ۱۲۳
مرداد ۱۳۷۷
آدینه، شماره ۱۲۸
مرداد ۱۳۷۷
آدینه، شماره ۱۲۹
اسفند ۱۳۷۷
پایاب، شماره ۱
نوروز ۱۳۷۸
آدینه، شماره ۱۳۷
پاییز ۱۳۷۸
گیله‌وا (ویژه هنر و اندیشه)
پاییز ۱۳۷۸
گیله‌وا (ویژه هنر و اندیشه)
زمستان ۱۳۷۸
در کتاب بختک‌نگار قوم: مجموعه نقد آثار ساعدی، به کوشش علی‌رضا سیف‌الدینی، نشر اشاره
زمستان ۱۳۷۸
در کتاب بختک‌نگار قوم: مجموعه نقد آثار ساعدی، به کوشش علی‌رضا سیف‌الدینی، نشر اشاره
نوروز ۱۳۷۹
بایا، شماره ۸ و ۹ - متن سخنرانی در جشنواره تئاتر کلن - چاپ دیگر در گیله‌وا، شماره ۵۷ (تیر ۱۳۷۹)
نوروز ۱۳۷۹
گیله‌وا (ویژه هنر و اندیشه)، شماره ۲
تیر ۱۳۷۹
گیله‌وا (یادگارنامه اکبر رادی)، ضمیمه شماره ۵۷
تیر ۱۳۸۰
کلک، شماره ۵
تیر ۱۳۸۰
پایاب، شماره ۵
آذر ۱۳۸۰
پایاب، شماره ۶
۱۳۸۶
نوشته ۱۳۸۵ - فصلنامه پایاب
۱۳۸۶/۱۰/۵
«تو آن درخت روشنی»
نامه‌های اکبر رادی
اعتماد - چاپ دیگر در شماره ۲ مجله سیمیا
گفتگوها
گفتگوهای مفصل رادی کتاب شده. گفتگوهای کوتاه‌تر اینجا فهرست می‌شود:
چاپ‌نشده‌ها
نمایشنامه
از دست رفته (۱۳۳۶)، (نشر خاموش)
داستان بلند
مسخره (۱۳۳۵)، نشر خاموش
افسانه دریا (۱۳۳۶)، نشر خاموش