عبدالرحمن سوم

عبدالرحمن الناصر لدین الله (زاده ۷ ژانویه ۸۹۱ - درگذشته ۱۵ اکتبر ۹۶۱)، امیر و خلیفه قرطبه (از سال ۹۱۲ تا ۹۶۱ میلادی) در اندلس در دوران حکومت امویان بود. او را با نام الناصر لدین الله نیز می‌شناسند. او در ۲۰ سالگی به قدرت رسید و ۵۰ سال حکومت کرد. مردم اندلس در دوران او از آزادی نسبی در عقاید دینی خود برخوردار بودند.
وصف ظاهر
در وصف او گفته‌اند:
شرح حکومت
عبدالرحمن از همان اوایل خلافتش سیاست و خط مشی ویژه برای سرکوب یاغیان و سرکشان اعراض کرد او در اعلامیه‌ای به یاغیان اسپانیایی و اعراب بربر که بدین شرح است هشدار داد:
عبدالرحمن در کمتر از ۹۰ روز توانست ایالت‌های الویره و جیان را به خدمت خود درآورد و همچنین توانست راهزنان و دزدان این ناحیه را از بین ببرد او بعداز مدتی توانست اشبیلیه را نیز به قلمرو خود بیفزاید و بعد مسیحیان اسپانیا نیز به اطاعت او درآمدند پس عبدالرحمن توانست با خیال راحت سپاهش را به قسمت شمال و شرق برگرداند. بطلیوس پس از یک سال محاصره تسلیم شد و مردم طلیطله که به تحریک امیر مسیحی لیون قیام کرده بودند بعد از ظهر دو سال محاصره بدون هیچ قید و شرطی به اطاعت عبدالرحمن درآمدند.
عبدالرحمن با این فتوحات به پادشاه بی‌بدیل اندلس تبدیل گشت ولی همچنان دو دشمن در کمین او بودند که یکی عشایر مسیحی ساکن شمال و دیگری فاطمیان. عبدالرحمن با آنکه قصد نداشت با این اقوام شمالی وارد جنگ شود و بیشتر خواهان مسالمت بود اما به ناچار وارد جنگ شد.
درسال ۹۱۴ میلادی یا ۳۰۲ قمری لیون به فرماندهی اوردونو دوم بطور ناگهانی بر مارده حمله بردند و آنجا را به خاک و خون کشیدند و مردان را کشتند و زنان و کودکان را به اسیری بردند و دوباره از نهر دورو عبور کردند. عبدالرحمن که در آفریقا مشغول جنگ با فاطمیان بود به وزیرش احمد بن ابی عبیده دستور سرکوبی یاغیان لیون را داد و احمد نیز یاغیان را به شدت تنبیه کرد اما در نزدیک سان استوان بطور غافلگیرانه دشمن بر او حمله برد و ناچار با تلفات زیادی که برجای گذاشت به عقب بازگشت اما عبدالرحمن پا پس نکشید و درسال ۳۰۶ هجری سپاه دیگری به فرماندهی حاجب خود بدر بر سر دشمن فرستاد و او توانست شکست سنگینی به دشمن تحمیل کند.
دو سال بعد یعنی در سال ۳۰۸ هجری عبدالرحمن شخصا به جنگ رفت اوردون دوم پسر آلفونسو را شکست داد و بر سان استوان و چندین قلاع دیگر دست یافت سپاه اندکی در لیون گذاشت و به ناوار رفت و توانست سانچو یکم پامپلونیا امیر ناوار را شکست دهد بعد این جنگ عبدالرحمن به پایتختش که قرطبه بود بازگشت ولی این بازگشت همیشگی نبود و دوباره آن اقوام سر به شورش برداشتند و خانواده‌هایی از اعراب را به قتل رساندند و عبدالرحمن برای بار دوم بدان سرزمین‌ها حمله برد و توانست شکست سهمگینی بر آنان وارد کند و سرزمینشان را با خاک یکسان کند و برای همیشه به حکومت آنان خاتمه دهد بعد این وقایع او به پایتخت برگشت و بخاطر اینکه توانست سرتاسر کشور را امن و آرام کند در سال ۹۲۹ به خود لقب امیرالمومنین داد.
اقدامات و طرح‌های عبدالرحمن
عبدالرحمن سوم و دربارش در مدینه الزهراء
عبدالرحمن سوم به نسبت دیگر خلفای اموی لایق‌تر و تواناتر بود او توانست کشور آشفته اسپانیا را که بدست عده‌ای از روسا و امرای سرکش و خودسر که از نژادهای مختلف بوده در بیاورد و مانع از ویرانی آن شود و توانست این کشور را وسیع‌تر و قویتر از سابق به دست اخلاف خود سپارد بخاطر سعی و تلاش او دوباره نظم و آرامش در سرتاسر این کشور حکم فرما گشت. او توانست کاری کند سعادت و ارزانی و فراوانی عموم مردم را شامل شود و مزارع همه پرحاصل و رونق کشاورزی بطور چشمگیری جلب نظر می‌کرد، استفاده از طرق علمی آبیاری و حاصلخیز کردن زمین‌های از دست رفته یکی از فواید حکومت عبدالرحمن بود، او علاوه بر رواج دادن کار کشاورزی به کارهای دیگر نیز ترقی و رونق بخشید مثل: بازرگانی، علوم و صنعت و هنر در بسیاری از مناطق مهم مثل قرطبه المریه و اشبیلیه مردم از راه صنعت ثروتمند شده بودند و رونق بازرگانی به حدی رسید که هر سال تنها حقوق گمرکی به بیش از دوازده میلیون دینار می‌رسید که ثلث آن صرف هزینه‌ها و مخارج ارتش می‌شد و ربع دیگر آن صرف کارهای عام‌المنفعه و ترقی دادن امور بازرگانی و همچنین صرف هنر و تشویق دانشمندان و دانشجویان می‌گردید و بقیه آن در خزانه شاهی ذخیره می‌شد در زمان او ارتش از پایه قوی گشته و قدرتمند بوده و نیروی دریایی نیز بسیار وسیع بود و به او این امکان را می‌داد که با فاطمیان مصر بر سر تفوق و برتری در دریای مدیترانه جنگ نماید به قول نویسندگان غربی لشکر اسلامی اسپانیای آن دوره بهترین لشکر دنیا بود و همچنین پادشاهان آن دوره آرزو داشتن که جزء هم پیمانان عبدالرحمن باشند، سفرای بعضی از امپراتوری مثل بیزانس، آلمان، فرانسه، ایتالیا به دربار او رفت‌وآمد داشتند.
البته این را هم نباید از یاد برد که یکی از ارکان پیشرفت کار عبدالرحمان وزرای لایق و کار بلد او بودند مثل: ابو عامر احمد بن عبدالملک بن شهید اشجعی و همچنین عبدالملک بن جهنور.
فرجام عبدالرحمن
عبدالرحمان در دوم یا سوم ماه رمضان سال ۳۵۰ هجری یا(۹۶۱ میلادی) درسن ۷۱ سالگی بعد از پنجاه سال خلافت در قصر قرطبه درگذشت و پسرش حکم به حکومت اندلس رسید.