مدرنیزم و پست مدرنیزم در غزل امروز ایران

مدرنیزم و پست مدرنیزم در غزل امروز ایران نام کتابی علمی-پژوهشی در نقد و جریان شناسی غزل پست مدرن ایران از محمود طیب شاعر، پژوهشگر و مدرس ادبیات دانشگاه است.این کتاب، پنجمین اثر او و پژوهشی مفصل و تحقیقی در بررسی جریان‌های نو مدرنیسم و پست مدرنیسم در حوزه غزل فارسی امروز است و در آن جریان نوظهور پست مدرنیسم به طور تخصصی و علمی مورد تجزیه و تحلیل دقیق قرار گرفته است.در پشت جلد کتاب آمده است:جریان مدرنیسم حاصل دگرگونی‌های نوین در داخل کشور در حوزه‌های اندیشه و تا اندازه‌ای بافت‌های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی(تولید، مصرف و …)؛ و جنبش پست‌مدرنیسم حاصل تحولات واقعی همه‌سویه در خارج از ایران(غرب) است و بدون هیچ زمینه و سابقه‌ای، هیچ‌گونه تناسبی با فرهنگ، اندیشه و بافت متفاوت فرهنگی، اجتماعی و… در ایران ندارد.جریان مدرنیسم در غزل امروز ایران، اوج زیبایی ساختاری و محتوایی غزل فارسی است که اتفاق افتاده است و در مسیر سالم و منطقی آن  جز با هنجارگریزی‌های ناسالم  از این حد فراتر نخواهد رفت. غزل فارسی از مرحله گذار از مدرنیسم وارد ساختارشکنی‌های شکلی، بیانی و معنایی شد و با ظهور جریان «غزل پست مدرن» در آغاز دهه هشتاد خورشیدی در ایران، نوعی جنون و شیزوفرنی همه‌جانبه، گستره زیبای غزل را از نظر ریخت، بیان و مفهوم در خود گرفت و شروع به نابودی پیشینه درخشان ادبی و ستیز با سنت، اخلاق، دین، فرهنگ و جامعه از منظر ادبیات کرد.در این پژوهش به بررسی جریان‌های مدرنیسم و پست مدرنیسم در غزل امروز ایران پرداخته شده است و نویسنده تلاش کرده که با نگاهی زیبایی‌شناختی و آسیب‌شناختی، وضعیت کلی این جریان‌ها را برای خواننده محترم روشن سازد.
بخش‌های کتاب
مولف در آغاز کتاب، آن‌گونه که در پانوشت آن بخش آورده است؛ برای آشنایی خواننده و نمایندگان و شاعران این‌گونه جریان‌ها به معرفی دوره‌های ارزشمند کلاسیک و سنتی غزل فارسی پرداخته است و به طور تقریبا فشرده و بسنده این جریان‌ها را باز کرده و شرح داده است. دوره‌هایی مانند دوره خراسانی، دوره آذربایجانی، دوره عراقی، دوره هندی، دوره بازگشت و… .
پس از آن به ذکر دوره بیداری و سپس سبک کلاسیک بعد از آن و در ادامه به بیان سبک غزل نو پرداخته است.در گفتار غزل نو، ابتدا به معرفی غزل نو و بیان ویژگی آن و سپس چندتن از شاعران پیشرو و جریان‌ساز غزل نو با نمونه شعر آن‌ها معرفی شده است.پس از غزل نو و معرفی فشرده آن، مولف وارد بحث‌های اصلی کتاب شده است و به شرح جریان مدرنیسم و شاخه غربی آن که آبشخور شاعران تازه کار است پرداخته است.جریان مدرنیسم به عنوان مقدمه‌ای تخصصی بر بخش پست مدرنیسم کتاب نوشته شده و به عنوان فصلی جداگانه تعریف شده است.در این بخش از آغاز دوره مدرن در اروپا تا شیوه‌ها و جنبه‌های نمود مدرنیسم در کشورهای درحال توسعه و توسعه نیافته به شکل کلی بحث شده و چهه‌های اصلی و پیشرو مدرنیسم در ادبیات و فرهنگ اروپا معرفی شده است.پس از بیان دوره مدرنیسم، شاخه افراطی جریان مدرنیسم و سپس دوره گذار از مدرنیسم در غزل امروز آورده شده است. پس از آن مولف بر سر گفتار اصلی کتاب  یعنی جریان پست‌مدرنیسم  رفته است. بخشی که نیمی از حجم 520 صفحه‌ای کتاب را شامل شده است. در این بخش ابتدا به معرفی شاخه غربی این جریان و جریان‌های افراطی مشابه در غرب  که مهمترین الگوهای شاعران این جنبش در ایران است  پرداخته شده است. یکی خرده‌جریان‌هایی که عموما به عنوان منشا پست‌مدرنیسم و الگوی شاعران این جریان در ایران امروز بوده و هست.پس از گفتار جریان‌های افراطی گفتارهای مرتبط با این جریان  مانند بینامتنیت، بازی‌های زبانی، مرگ مولف و…  را به طور گویا و روشن بیان کرده است. در این خرده‌گفتارها، تلاش شده است که کلیدواژه‌های مورد استفاده جریان پست مدرنیسم معرفی شود تا پس از ورود خواننده به گفتار اصلی کتاب، ذهنیت و تعریف روشن و بسنده‌ای از این عناوین و اصطلاحات داشته باشد داشته باشد.پس از بیان این ملزومات، مولف وارد مقوله اصلی جریان پسامدرنیسم شده و خود این جریان را در گستره ادبیات فارسی و سپس غزل امروز ایران شرح و معرفی کرده است.در این رابطه، پست مدرنیسم در شعر سپید و سرآغازهای بحران  در حوزه غزل امروز  از اهمیت خاصی برخوردار است.در حوزه غزل امروز ابتدا به بیان ویژگی‌های ساختاری(شکل)، زبانی و سپس محتوایی(بیان) جریان پست مدرنیسم پرداخته است و در هر بخش به ذکر نمونه‌هایی زیر آن مفهوم بسنده کرده است.
درباره نویسنده
محمود طیب (پنجشنبه، 10 اردیبهشت1360 خورشیدی|30 آوریل 1981 میلادی) شاعر، پژوهشگر، فعال سیاسی، منتقد ادبی، صاحب امتیاز و مدیر مسئول هفته نامه سیاسی-فرهنگی تشان فردا(رسانه فرهنگی-خبری تشان)، صاحب بیانیه و سبک خاص غزلواژه در غزل فارسی و از منتقدان مدرنیزم و نظریه پردازان جریان غزل پست‌مدرن و استاد دانشگاه در ایران است.
محمود طیب، ۱۳۶۰
ادبیات
فعالیت ادبی محمود طیب از دوران نوجوانی با انتشار غزل‌هایی از او در مجلات شعر و طنز ایران در دهه هفتاد آغاز شد. نخستین مجموعه شعر او با عنوان « پرانتز باز، بنویس عشق »(۱۳۸۲ خورشیدی) به چاپ رسید. مجموعه‌ای که بیش‌تر از نیمی از حجم آن را غزل و ترانه تشکیل داده است.
دومین مجموعه شعر محمود طیب با عنوان « و تو را شنیدم… روزی که اتفاق افتادی »(۱۳۸۹ خورشیدی) در اواخر دهه هشتاد خورشیدی منتشر شد. این دفتر فقط در حوزه محتوایی ادبیات پایداری است.
در همین مجموعه است که برای نخستین بار در ادبیات پارسی نوعی بافت نوین و بدون پیشینه برای غزل معاصر ارائه شده است. بافتی که طیب آن را « غزلواژه »(غزل‌واژه) نامیده است و بیانیه آن را با عنوان «غزل‌واژه، پیشنهاد فرم تازه‌ای در غزل امروز ایران» در آغاز کتاب قرار داد.
در سال 1394 کتاب مدرنیزم و پست مدرنیزم در غزل امروز ایران را منتشر کرد که در آن جریان غزل پست مدرن از منظر جریان شناسی ادبی مورد نقد و تحلیل و بیطرفانه موشکافانه قرار گرفته است. کتاب عطر نام تو در دهان باد نیز گزیده شعر معاصر خوزستان در دفاع مقدس است که به کوشش او در سال 1393 منتشر شد.
از محمود طیب آثار علمی و ادبی گوناگونی منتشر شده که شامل کتاب‌ها، مقالات و ویراست‌های علمی و ادبی کتاب‌های دانشگاهی، تاریخی و ادبی معاصر و کهن ایران است.
دیگر آثار محمود طیب
پرانتزباز… بنویس عشق- ۱۳۸۲
و تو را شنیدم… روزی که اتفاق افتادی- ۱۳۸۹
مدرنیزم و پست مدرنیزم در غزل امروز ایران-1394
عطر نام تو در دهان باد-1393
و حالا که شده‌ایم مثل مترسکها…-1397
ناگهان بال کبوترها شکست-1397
شهرم در امان نیست، ستاره عرفانی راد(ویراست علمی و ادبی)- 1395
گلزار ادب پارسی، سهیلا لویمی(ویراست علمی و ادبی)- 1397
مقاله‌ها:
نقد ساختاری غزل دفاع مقدس، 1389
غزل نو، در مرحله‌ی گذار به مدرنیزم،1389
مدرنیزم در غزل فارسی،1389
گیتار زدن با پیانوی کاغذی،1389.
روحی سرگردان، با میراثی از کلمات،1389.
پست مدرنیزم در ادبیات و غزل فارسی، 1389.
چند مقوله در پست مدرنیزم، 1389
بررسی غزل نو فارسی،1389.
مولفه‌های غزل پست مدرن ایران، 1388
جریان مدرنیزم در غزل امروز، 1389
بررسی جنبش‌های افراطی در ادبیات، 1389
جوایز و افتخارات کتاب
برگزیده نخستین همایش پژوهش‌های بین رشته‌ای در زبان و ادبیات فارسی ، دانشگله بیرجند، 1395
تقدیر شده در نهمین همایش بین‌المللی استادان زبان فارسی ، 1395.
برگزیده دومین همایش مدرنیزم ادبی در دانشگاه سبزوار ، 1396.