فهرست والیان بدخشان

والیان بدخشان که به حاکمان بدخشان نیز یاد می‌شود، والی/استاندار ولایت/استان بدخشان یکی از ۳۴ ولایات افغانستان هستند. بدخشان از قرن ۱۹ تا سال ۱۹۶۳ به همراه قطغن به عنوان ولایت قطغن-بدخشان شناخته می‌شد و پس از تجزیه در سال ۱۹۶۳ اکنون فقط با نام بدخشان شناخته می‌شود. بدخشان در شمال شرقی افغانستان و هم مرز با چین و در بین رشته کوه‌های هندوکش و رودخانه آمو قرار دارد و مرکز آن شهرستان فیض آباد هست.
به‌طور سنتی بدخشان توسط یک میر اداره می‌شد. این ولایت در سال ۱۸۴۹ تحت تصرف پادشاهان افغان درآمد. هرچند میرها قدرت را در دست داشتند اما پادشاه افغانستان یک حاکم را در این ولایت منصوب کرد. در قرن ۱۹ بدخشان با ولایت قطغن ادغام و ولایت قطغن بدخشان تشکیل شد. مرکز ولایت قطغن بدخشان شهر خان آباد که اکنون در ولایت قندوز قرار دارد بود. در سال ۱۹۶۳ این ولایت دوباره تجزیه و اکنون مرکز ولایت بدخشان شهر فیض آباد است. در برخی منابع نشان می‌دهد در یک زمان ممکن است بیش از یک والی در این ولایت منصوب شده باشد.
فهرست
والی
دوره
جزئیات
یاداشت
center
عبدالرحمن‌خان
۱۸۶۳–۶۴
در سراج التواریخ از عبدالرحمن‌خان به عنوان والی قطغن و بدخشان یاد شده‌است. وی در زمانی که سردار یا ژنرال بود و یک اردوگاه نظامی را در این منطقه بر عهده داشت، بر این منطقه حکومت نیز می‌کرد.
center
فیض محمد خان
۱۸۶۵-؟
center
حفیظ الله خان
۱۸۷۳–۱۸۷۴
از ۱۸۷۳ تا ۱۸۷۵ بدخشان به‌طور مستقیم توسط حاکم ترکستانی به نام نایب محمد عالم خان اداره می‌شد. عالم خان حفیظ الله خان را به عنوان والی بدخشان تعیین کرده بود.
center
فیض محمد
۱۸۷۴
فیض محمد در ماه مه ۱۸۷۴ به عنوان جانشین حفیظ الله خان تعیین شد.وی در سپتامبر ۱۸۷۴ از سمتش برکنار شد.
center
سید محمد خان
۱۸۷۴-؟
در سپتامبر ۱۸۷۴ سرهنگ سید محمد خان جانشین فیض محمد به عنوان والی بدخشان تعیین شد.
center
میر محمد عمر
۱۸۸۰-؟
در خاطرات عبدالرحمن خان آمده است که میر محمد عمر فرماندار فیض آباد که مرکز بدخشان است بود.
center
سردار عبدالله خان توخی
۱۸۸۱/۸۲–۱۸۸۸
در سراج التواریخ آمده است که سردار عبدالله خان توخی در سال ۱۸۸۲ والی بدخشان و قطغن بوده‌است. اسناد آرشیو بریتانیا از سال‌های ۱۸۸۴-۸۵، سردار عبدالله خان را به عنوان والی بدخشان اشاره می‌کند.
لی سردار عبدالله خان را به عنوان والی بدخشان و قطغن در هنگام قیام اسحاق خان در سال ۱۸۸۸۸ یاد می‌کند. سردار عبدالله خان در جنگ با اسحاق خان شکست خورده و فرار می‌کند.
center
ولی‌داد محمد
۱۸۸۰s - ؟
ولی‌داد محمد در دهه ۱۸۸۰ به عنوان فرماندار ناحیه بدخشان فعالیت کرده است. وی از مردمان بومی قلات است.
center
میر احمد شاه
۱۸۸۷
در اوایل ۱۸۸۷ میر احمد شاه به عنوان والی بدخشان تعیین شده اما قبل از خروج از کابل از بین رفت و عبدالله جان جانشین وی شد.
center
عبدالله جان
۱۸۸۷-؟
عبدالله جان در سال ۱۸۸۷ به عنوان فرماندار بدخشان تعیین شد.
center
عبدالاحد وردک
۱۹۱۰s
عبدالاحد وردک والی بدخشان و قطغن بود.
center
عظیم‌الله خان
۱۹۲۸
در سال ۱۹۲۸ به عنوان والی بدخشان و قطغن فعالیت کرد.
center
محمد سرور
۱۹۲۸
محمد سرور در ۱۹۲۸ به عنوان والی بدخشان و قطغن تعیین شد اما هیچگاه انتصاب نداشت.
center
صفر خان (نصیر صفر)
نوامبر ۱۹۲۹-؟
صفر خان پس از سقوط حکومت حبیب‌الله کلکانی به عنوان والی بدخشان و قطغن تعیین شد و تا اواسط سال ۱۹۳۰ به فعالیتش ادامه داد.
center
شیر محمد ناشر
۱۹۳۲-؟
شیر محمد ناشر از سال ۱۹۳۲ به بعد به عنوان والی بدخشان و قطغن فعالیت کرد.
center
شار محمد خان
؟-۱۹۳۷-؟
ارنست اف. فاکس آمریکایی گزارش می‌دهد هنگامی که در سال ۱۹۳۷ در افغانستان کار می‌کرده است که دیداری با شار محمد خان والی قطغن و بدخشان داشته‌است.
center
سید عباس خان
؟-۱۹۳۷-؟
ارنست اف. فاکس آمریکایی گزارش میدهد که با سید عباس خان والی ناحیه بدخشان هنگامی که در سال ۱۹۳۷ در افغانستان کار می‌کرده داشته‌است.
center
محمد اسماعیل مایار
۱۹۳۸-؟
محمد اسماعیل مایار در سال ۱۹۳۸ جانشین شار محمد خان والی بدخشان و قطغن شد.
center
غلام فاروق
۱۹۳۹-؟
غلام فاروق در سال ۱۹۳۹ جانشین محمد اسماعیل مایار والی بدخشان و قطغن شد.
center
محمد گل
۱۹۴۰-؟
ژنرال محمد گل در سال ۱۹۴۰ جانشین غلام فاروق والی بدخشان و قطغن شد.
center
غلام فاروق
۱۹۴۲-؟
غلام فاروق پس از آنکه در سال ۱۹۴۰ ژنرال محمد گل جانشین وی شد، در سال ۱۹۴۲ دوباره به عنوان والی بدخشان و قطغن منصوب شد.
center
محمد جمعه صدیق
۱۹۴۵-؟
محمد جمعه صدیق در سال ۱۹۴۵ به عنوان والی ناحیه بدخشان منصوب شد.
center
محمد حکیم شاه عالمی
۱۹۴۶-؟
محمد حکیم شاه در سال ۱۹۴۶ جانشین غلام فاروق والی بدخشان و قطغن شد.
center
محمد کریم
۱۹۴۶-؟
محمد کریم در سال ۱۹۴۶ جانشین محمد جمعه صدیق والی ناحیه بدخشان شد.
center
محمد سرور خان
۱۹۴۸-؟
محمد سرور خان در سال ۱۹۴۸ جانشین محمد کریم والی ناحیه بدخشان شد. Jean Bowie-Shor و Franc Shor گزارش داده‌اند که در تابستان سال ۱۹۴۹ با محمد سرور خان در فیض آباد دیدار داشته‌اند.
center
محمد اسماعیل مایار
۱۹۵۰-؟
محمد اسماعیل مایار که توسط جنرال غلام فاروق به عنوان والی تعیین شده بود، در سال ۱۹۵۰ جانشین محمد حکیم شاه عالمی به عنوان والی بدخشان و قطغن منصوب شد.
center
محمد جمعه صدیق
۱۹۵۴–۱۹۵۶
محمد جمعه صدیق که قبلا به عنوان فرماندار ناحیه بدخشان فعالیت کرده بود، در سال ۱۹۵۴ دوباره جانشین محمد کریم فرماندار ناحیه بدخشان شد.
center
محمد جمعه صدیق
۱۹۵۶-؟
در سال ۱۹۵۶ محمد جمعه صدیق که فرماندار ناحیه بدخشان بود، ترفیع پیدا کرد و جانشین محمد اسماعیل مایار به عنوان والی بدخشان و قطغن منصوب شد.
center
عبدالرحمن پوپل
۱۹۵۶-؟
عبدالرحمن پوپل در سال ۱۹۵۶ جانشین محمد جمعه صدیق به عنوان فرماندار ناحیه بدخشان منصوب شد.
center
خداداد اعتمادی
۱۹۵۹-؟
خداداد اعتمادی در سال ۱۹۵۹ جانشین عبدالرحمن پوپل به عنوان فرماندار ناحیه بدخشان تعیین شد.
center
دین محمد دلاور
۱۹۶۰-؟
دین محمد دلاور در سال ۱۹۶۰ جانشین خداداد اعتمادی به عنوان فرماندار ناحیه بدخشان تعیین شد.
center
عبدالقیوم عطایی
۱۹۶۲-؟
عبدالقیوم عطایی در سال ۱۹۶۲ جانشین دین محمد دلاور به عنوان والی ناحیه بدخشان تعیین شد.
center
عبدالکریم سراج
۱۹۶۳
جنرال عبدالکریم سراج، جانشین محمد اسماعیل مایار در سال ۱۹۶۳ به عنوان آخرین والی بدخشان و قطغن یاد می‌شود. پس از آن این ولایت در سال ۱۹۶۳ به چهار ولایت تجزیه شد. وی پس از آن از سال ۱۹۶۵-۱۹۶۳ به عنوان والی قندوز گماشته شد.
سراج فرزند حبیب الله خان پادشاه افغانستان (۱۹۱۹ - ۱۹۰۱) و متولد سال ۱۹۱۲ بود.
center
نثار احمد شیرزی
۱۹۶۳-؟
نثار احمد شیرزی در سال ۱۹۶۳ به عنوان ولایت تازه تاسیس بدخشان تعیین شد.
center
روشن دل روشن
۱۹۶۷-؟
روشن دل روشن در سال ۱۹۶۷ جانشین نثار احمد شیرزی به عنوان والی بدخشان تعیین شد.
center
سلطان عزیز زکریا
۱۹۷۰
center
روشن دل وردک
۱۹۶۰s-۱۹۷۰s
center
سید کاظم
۱۹۷۱-؟
سید کاظم در سال ۱۹۷۱ والی بدخشان بود.
center
تاج محمد وردک
۱۹۷۰s
علاوه بر این، وردک در اواسط دهه ۱۹۶۰ به عنوان معاون والی بدخشان نیز فعالیت داشته‌است.
center
عبدالبصیر سالنگی
۱۹۷۰s
center
حبیب الله کرور
۱۹۷۰s-May ۱۹۷۹
center
محمد عثمان راسخ
۱۹۷۰s
center
عبدالعزیز عظیم
۱۹۶۰s-ژوئیه ۱۹۷۸
center
غلام محمد آریانپور
غلام محمد آریانپور در سقوط هلی کوپتر در سال ۱۹۹۳ کشته شد.
center
قیام الدین خیرتمند
توسط نیروهای شوراء نظار احمد شاه مسعود در سال ۱۹۹۹ کشته شد.
center
سید امین طریق
۲۰۰۲۲۰۰۳
center
محمد امان حمیمی
center
سید اکرام الدین معصومی
مارس ۲۰۰۴؟
والی سابق تخار، پس از سمت والی بدخشان به عنوان وزیر کار امور اجتماعی، شهدا و معلولین تعیین شد
center
سید محمد اکرم
۲۱ فوریه ۲۰۰۵؟
center
عبدالمنشی مجید
۲۰۰۶۰۷ آوریل ۲۰۰۹
پس از تظاهراتی که وی را متهم به سوء استفاده از قدرت می‌کرد از سمتش برکنار شد.
center
باز محمد احمدی
۲ مه ۲۰۰۹۲۰۱۰
والی پیشین فهرست والیان غور
center
شاولی الله ادیب
۲ نوامبر ۲۰۱۰۲۵ اکتبر ۲۰۱۵
عضو حزب جمعیت اسلامی افغانستان، استاد در دانشگاه کابل، سخنگوی وزارت معارف افغانستان. در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۱ مورد حمله تروریستی قرار گرفت.
center
احمد فیصل بیگزاد
۲۶ اکتبر ۲۰۱۵- کنونی
فهرست والیان کنونی افغانستان
فهرست والیان افغانستان