پلنگ سیاه (فیلم)

پلنگ سیاه یا بلک پنتر () فیلمی در سبک ابرقهرمانی بر پایه شخصیتی به همین نام از مارول کامیکس است. مارول استودیوز تهیه‌کننده آن و استودیو سینمایی والت دیزنی عهده‌دار توزیع آن می‌باشد. این فیلم هجدمین فیلم در دنیای سینمایی مارول است. رایان کوگلر کارگردانی این فیلم را بر عهده دارد و فیلم‌نامه را خودش به همراه جو رابرت کول نوشته‌است. چادویک بوزمن در نقش بلک پنتر، مایکل بی.جردن، لوپیتا نیونگو، دانای گوریرا، مارتین فریمن، دنیل کالویا، آنجلا باست، فارست ویتاکر و اندی سرکیس در این فیلم به ایفای نقش پرداخته‌اند. در این فیلم، تی چالا (T chalaa) پس از اتفاقات جنگ داخلی به واکاندا بازمی‌گردد، که در آن جا با مشکلی عمیق مواجه می‌شود که اگر جلوی آن را نگیرد، عواقبی جهانی در پی خواهد داشت.
نخستین بار در سال ۱۹۹۲، وسلی اسنایپس ایده ساخت این فیلم را مطرح کرد؛ در آن زمان و در دهه‌های بعدی در چند مرحله، تولید این فیلم پیشرفت‌هایی داشت اما هیچ‌گاه به مرحله تولید نهایی نرسید. در سپتامبر ۲۰۰۵، بلک پنتر جزو ده فیلمی اعلام شد که قرار بود تا به تهیه‌کنندگی مارول استودیوز و توزیع پارامونت تولید و منتشر شود. مارک بیلی در ژانویه ۲۰۱۱ برای نوشتن فیلم‌نامه این فیلم استخدام شد. در اکتبر ۲۰۱۴، به صورت رسمی ساخت فیلم بلک پنتر اعلام شد و چادویک بوزمن بازیگر این نقش معرفی شد. پیش از این، بوزمن نقش بلک پنتر را در فیلم ایفا کرده بود. تا پایان سال ۲۰۱۵، کوگلر و کول به تیم عوامل این فیلم پیوستند و بقیه دست‌اندرکاران نیز تا مه ۲۰۱۶ انتخاب شدند. فیلم‌برداری فیلم هم از ژانویه ۲۰۱۷ آغاز شد و در آوریل همان سال به پایان رسید. استودیوهای پاین‌وود، آتلانتا و بوسان از لوکیشن‌های اصلی این فیلم بودند.
بلک پنتر برای نخستین بار در تاریخ ۲۹ ژانویه ۲۰۱۸ در لس آنجلس به رو پرده رفت. اکران گسترده فیلم از تاریخ ۱۶ فوریه ۲۰۱۸ به صورت سه بعدی و آی‌مکس در ایالات متحده آغاز شد. بلک پنتر با استقبال گسترده منتقدین و تماشاگران همراه بوده‌است.منتقدین قلم داستانی، کارگردانی، تیم بازیگری، طراحی صحنه و لباس، جلوه‌های ویژه و موسیقی متن فیلم را تحسین کردند و آن را در زمره بهترین آثار ابرقهرمانی در تاریخ سینما جای دادند. بسیاری از منتقدین، بلک پنتر را بهترین فیلم دنیای بسط یافته مارول دانسته و معتقدند فیلم نه تنها از نظر ویژگی ابرقهرمانی بلکه از نظر فرهنگی نیز بسیار پراهمیت است. همچنین بلک پنتر در گیشه نیز بسیار خوب عمل کرد. فروش فیلم حتی از تصورات مدیران مارول نیز بسیار بالاتر بود. بلک پنتر در سراسر جهان ۱/۱۸۳ میلیارد دلار فروخته‌است در حالی که بودجه ساختش ۲۱۰ میلیون دلار بوده‌است. بلک پنتر تا به اینجا سومین فیلم پرفروش تاریخ ایالات متحده و ۱۰ امین فیلم پرفروش تمام ادوار تاریخ سینماست. بلک پنتر در افتتاحیه خود ۲۴۱ میلیون دلار بلیط فروخت. فیلم تنها در عرض سه روز در خاک آمریکا به فروش ۲۰۲ میلیون دلاری رسید و تبدیل به پنجمین فیلم پرفروش تاریخ آمریکا در سه روز اول اکران شد. همچنین، بلک پنتر پرفروش‌ترین فیلم در تاریخ سینماست که توسط یک کارگردان آفریقایی-آمریکایی ساخته شده‌است. توصیه میشود برای لذت هر چه بیشتر از این فیلم هر هفده فیلم سری مارول که قبل از آن تولید شده‌اند را تماشا کنید.
این فیلم آخرین فیلم مقدمه چینی برای فیلم میباشد و نقش مهمی را در روایت آن ایفا میکند
داستان
به دنبال اتفاقات فیلم ، پادشاه تی چالا به کشورش واکاندا بازمی‌گردد. اما در آن‌جا با دو دشمن قوی که برای سرنگونی او متحد شده‌اند مواجه می‌شود. تچالا باید به عنوان بلک پنتر با مامور سی‌آی‌ای اورت کی. راس و نیروهای ویژه واکاندا متحد شود تا از وقوع یک جنگ جهانی جلوگیری کند.
بازیگران
چادویک بوزمن در نقش تچالا / بلک پنتر:
پادشاه کشور خیالی واکاندا که به وسیله تزریق دارویی گیاهی دارای قدرت‌های خاصی شده‌است. وی بعد از اتفاقات و کشته شدن پدرش یعنی تچاکا، در کنار سوگواری برای او سعی در سر پا نگه داشتن تاج‌وتختش دارد. بوزمن در حالی که تچالا را یک ضد قهرمان نامید، گفت که او به عنوان یک قهرمان و رهبر واکاندا از مسئولیت‌هایش آگاهی دارد. لباس بلک پنتر از کمیک‌های بلک پنتر نوشته تا-نهیسی کوتس الهام گرفته شده‌است. بوزمن با یک مربی لهجه که در فیلم پیامی از سوی شاه نیز همراه او بود کار کرد. همچنین در بین فیلم‌های جنگ داخلی و بلک پنتر با یک مربی ورزشی کار کرد تا بدنش روی فرم بماند. او قراردادی شامل بازی در پنج فیلم با مارول امضا کرده‌است.
مایکل بی.جردن در نقش اریک «کیلمانگر» استیونز:
یک واکاندایی تبعیدی که به نیروهای ویژه آمریکایی می‌پیوندد تا در جهت سرنگونی تچالا تلاش کند. نیت مور یکی از تهیه‌کنندگان فیلم معتقد است که کیلمانگر نظرات خودش را برای چگونگی اداره واکاندا دارد. جردن که به گفته خودش دوست داشت در یک نقش منفی بازی کند، رابطه کیلمانگر و تچالا را به رابطه مگنیتو و پروفسور ایکس تشبیه کرد.
لوپیتا نیونگو در نقش ناکیا:
معشوقه سابق تچالا و از اعضای گروه دورا میلاژ؛ گروه ویژه‌ای که ماموریت محافظت از تچالا را بر عهده دارند و همگی‌شان زن هستند.
دانای گوریرا در نقش اوکویه:
یک واکاندایی بسیار متکبر از قبیله بوردر و رهبر گروه دورا میلاژ پیش از انتخاب گوریرا، رایان کوگلر سریال مردگان متحرک را ندیده بود، جایی که گوریرا در آن شخصیت معروف میشون را بازی می‌کند. به جای آن کوگلر وی را به خاطر بازی‌اش در فیلم مادر جرج برای این نقش انتخاب کرد. گوریرا گفت که روش‌های مبارزه‌ای که برای بازی در نقش میشون آن‌ها را یادگرفته بود، وی را برای بازی در نقش اوکویه نیز کمک کرد، اما تاکید کرد این شخصیت از جهات گوناگون و بسیار زیادی با میشون متفاوت است.
مارتین فریمن در نقش اورت کی. راس
دنیل کالویا در نقش وکابی
لتیتیا رایت در نقش شوری
وینستون دوک در نقش ام‌باکو
آنجلا باست در نقش راموندا
فارست ویتاکر در نقش زوری
اندی سرکیس در نقش کلا
استرلینگ کی براون
تولید
آماده‌سازی
در ژوئن ۱۹۹۲، وسلی اسنایپس از قصدش برای ساخت فیلم بلک پنتر سخن گفت. اسنایپس می‌خواست عظمت آفریقا را در فیلم نشان دهد، چیزی که به اعتقاد او در فیلم‌های هالیوود به ندرت دیده می‌شد. تا اوت همان سال، وی کار بر روی فیلم را آغاز کرده بود. ژوئیه بعدی، اسنایپس اعلام کرد که قصد دارد بلک پنتر را بعد از بازی در فیلم مرد خرابکار آغاز کند و ماه بعدش نیز گفت که می‌خواهد برای این فیلم دنباله‌هایی نیز بسازد. تا ژانویه ۱۹۹۴، اسنایپس با کلمبیا پیکچرز برای ایفای نقش بلک پنتر وارد مذاکره شده بود و استن لی هم در مارس همان سال به این پروژه پیوست. تا ماه مه، آماده‌سازی اولیه فیلم آغاز شده بود. اسنایپس مذاکراتی را با فیلم‌نامه‌نویسان و کارگردانان مختلفی راجع به فیلم از جمله ماریو فن پیبلز و جان سینگلتون انجام داده بود. ساخت فیلم تا ژانویه ۱۹۹۶ هیچ پیشرفتی نداشت و لی در آن زمان اعلام کرد که از فیلم‌نامه پروژه راضی نبوده‌است. اسنایپس بعدا گفت که در بین آن‌هایی که با کمیک آشنایی نداشته‌اند سوءتفاهمی پیش آمده و برخی تصور کرده‌اند که فیلم در مورد حزب پلنگ سیاه است.
در ژوئیه ۱۹۹۷، بلک پنتر در فهرست فیلم‌های مارول قرار گرفت و در مارس ۱۹۹۸، گزارش شد که مارول جو کوئسدا و جیمی پلمیوتی را که در آن زمان از نویسندگان بلک پنتر بودند، برای کار بر روی این فیلم استخدام کرده‌است. با این وجود کوئسدا و پلمیوتی چنین چیزی را تکذیب کردند. در اوت همان سال، به خاطر مشکلات مالی به وجود آمده در شرکت مارول، پروژه به حالت تعلیق درآمد و در اوت بعدی، اسنایپس به عنوان تهیه‌کننده و بازیگر احتمالی انتخاب شد. در مه ۲۰۰۰، آرتیسان اینترتیمنت اعلام کرد که قراردادی با مارول امضا کرده تا به صورت مشترک تهیه، تولید و توزیع فیلمی بر اساس بلک پنتر را برعهده بگیرد. در مارس ۲۰۰۲ اسنایپس اعلام کرد که او قصد دارد تیغه ۳ یا بلک پنتر را در سال ۲۰۰۳ انجام دهد و پنج ماه بعد نیز دوباره علاقه‌اش به این کار را تکرار کرد. در ژوئیه ۲۰۰۴، دیوید اس. گویر که کارگردانی تیغه ۳ را بر عهده داشت، اعلام کرد که وقوع چنین چیزی احتمالش بسیار کم است و اسنایپس آن قدر در نقش تیغه تثبیت شده که بازی در نقش یک قهرمان دیگر مارول غیرممکن است.
در سپتامبر ۲۰۰۵، آوی آراد مدیرعامل مارول بلک پنتر را جزو ده فیلم مارول اعلام کرد که با همکاری استودیو مارول و پارامونت پیکچرز ساخته خواهند شد. در ژوئن ۲۰۰۶، اسنایپس گفت که امیدوار است به زودی برای این فیلم یک کارگردان پیدا شود. در فوریه ۲۰۰۷، کوین فایگی رئیس استودیوی مارول اعلام کرد که بلک پنتر در برنامه فیلم‌های مارول قرار دارد. تا ژوئیه، جان سینگلتون برای کارگردانی فیلم وارد مذاکره شده بود. در مارس ۲۰۰۹، مارول نویسندگانی را استخدام کرد تا به دنبال راه‌هایی برای معرفی قهرمانان کم‌تر معروف مارول، از جمله بلک پنتر باشند و در این راه، نیت مور به عنوان سرپرست نویسندگان به صورت اختصاصی به آماده‌سازی بلک پنتر کمک می‌کرد. در ژانویه ۲۰۱۱، استودیوی مارول، مارک بایلی را برای نوشتن فیلم‌نامه بلک پنتر استخدام کرد. در اکتبر ۲۰۱۳، فایگی گفت که دقیق زمانش را نمی‌داند، ولی مطمئن است که بلک پنتر در دنیای سینمایی مارول حضور خواهد داشت؛ و به این نکته اشاره کرد که ویبرانیوم در دنیای سینمایی مارول معرفی شده و این فلز از کشور بلک پنتر یعنی واکاندا می‌آید. در ابتدا بحث‌هایی بود تا بلک پنتر در سال ۲۰۱۰ و در کنار مرد آهنی ۲ ساخته شود، اما باز به دلیل کامل نبودن ایده کنار گذاشته شد.
در اکتبر ۲۰۱۴، فایگی اعلام کرد که بلک پنتر در ۳ نوامبر ۲۰۱۷ منتشر خواهد شد و چادویک بوزمن نقش بلک پنتر را ایفا می‌کند. بوزمن برای گرفتن این نقش تست نداد و به جای آن، در مورد نقش با مارول مذاکره کرد. قرار شد تا شخصیت برای اولین بار در معرفی شود و بعد فیلم اختصاصی‌اش منتشر شود. فایگی اعلام کرد که مارول به دنبال بهترین کارگردانان و نویسندگان برای ساخت این فیلم می‌باشد. در ژانویه ۲۰۱۵، بوزمن اعلام کرد که فیلم در مرحله بارش ایده قرار دارد و آن‌ها در حال تصمیم‌گیری برای انتخاب داستان هستند. ماه بعد، مارول تاریخ انتشار این فیلم را به ۶ ژوئیه ۲۰۱۸ عقب انداخت. در آوریل ۲۰۱۵، فایگی گفت که قرار است بعد از اکران با کارگردانانی در مورد این فیلم دیدار کند و این که انتخاب بازیگران ادامه دارد.
تا مه ۲۰۱۵، مارول با ایوا دوورنی برای کارگردانی این فیلم یا کاپیتان مارول وارد مذاکره شده بود. در ژوئن، فایگی تایید کرد که او با دوورنی و چند کارگردان دیگر دیدار کرده و تصمیم نهایی احتمالا تا اواخر ۲۰۱۵ گرفته خواهد شد. اوایل ماه ژوئیه دوورنی پیشنهاد کارگردانی این فیلم را به علت داشتن ایده‌ها و دیدگاه‌های متفاوت رد کرد. در اکتبر ۲۰۱۵، اف. گری گری و رایان کوگلر گزینه‌های کارگردانی این فیلم بودند، مذاکرات با کوگلر به بن‌بست خورد و گری تصمیم گرفت به جای این فیلم، سریع و خشن ۸ را بسازد. جو رابرت کول که او هم عضو تیم نویسندگان اولیه بود برای نوشتن فیلم‌نامه انتخاب شد و مارول باز هم تاریخ انتشار را به ۱۶ فوریه ۲۰۱۸ تغییر داد. در ماه دسامبر، مذاکرات با کوگلر به خاطر موفقیت فیلم کرید از سر گرفته شد.
پیش‌تولید
در ژانویه ۲۰۱۶، کوگلر به عنوان کارگردان فیلم انتخاب شد. وی توضیح داد که او با خواندن کمیک بزرگ شده، به همین علت بلک پنتر برای او مانند دیگر فیلم‌هایش شخصی است. او درباره مذاکرات طولانی‌اش با فایگی گفت که او قرار است که همکاران خودش را برای این فیلم بر سر پروژه بیاورد؛ بر عکس فیلم‌های دیگر دنیای سینمایی مارول که توسط اشخاصی ثابت فیلمبرداری و تدوین می‌شود. او گفت که می‌خواست مهر شخصی‌اش بر روی این فیلم باشد. او مدیر فیلمبرداری‌اش در فیلم ایستگاه فروتویل یعنی ریچل موریسون را برای این فیلم نیز استخدام کرد، همچنین هانا بیچلر را برای طراحی صحنه و لودویگ گورانسون را برای ساخت موسیقی به این پروژه آورد که با هر دوی آن‌ها در فیلم‌های ایستگاه فروتویل و کرید کار کرده بود.
در آوریل ۲۰۱۶، فایگی اعلام کرد که کوگلر در حال کار بر روی فیلم‌نامه به همراه کول است و فیلم‌برداری در ابتدای سال بعد آغاز خواهد شد. فایگی تاکید کرد که جنگ داخلی یک پس‌زمینه برای شخصیت تچالا بوده‌است و زمینه را برای آنچه که در برگشتش به واکاندا با آن روبه‌رو خواهد شد، چیده‌است. همچنین در جنگ داخلی زبان واکاندایی که بر پایه زبان خوسایی است نیز معرفی شد. جان کانی که در این فیلم نقش پدر تچالا را بازی می‌کرد، این زبان را به بوزمن آموخت. یک ماه بعد لوپیتا نیونگو برای بازی در نقش معشوقه بوزمن وارد مذاکره شد، همچنین مایکل بی. جردن نیز بعد از کار با کوگلر در فیلم‌های ایستگاه فروتویل و کرید برای بازی در نقش نامعلومی به این فیلم پیوست. کوگلر باز هم در مصاحبه‌ای تاکید کرد که با وجود این که فیلم در دنیای سینمایی مارول است، اما فیلم متعلق به خود است و امضای او را در پایش دارد.
در ماه مه، نیت مور که به عنوان تهیه‌کننده فیلم فعالیت می‌کرد، اعلام کرد که فیلمبرداری در آتلانتا، جورجیا انجام خواهد شد و مارول تلاش زیادی خواهد کرد که فیلمبرداری در آفریقا نیز انجام بگیرد. در کامیک‌کان سن دیگو ۲۰۱۶، حضور نیونگو در فیلم در نقش ناکیا تایید شد، همچنین مشخص شد که نقش بی. جردن اریک کیلمانگر است. همچنین اعلام شد که دنی گوریرا در نقش اوکویه به فیلم پیوسته‌است. کوگلر تایید کرد که فیلمبرداری در ژانویه ۲۰۱۷ آغاز خواهد شد. همچنین اعلام کرد که فیلم تحت تاثیر و الهام گرفته از آثار تا-نهیسی کوتس در مورد بلک پنتر خواهد بود. از دیگر نویسندگانی که از آثار آن‌ها در مورد بلک پنتر در این فیلم الهام گرفته شده به جک کربی، کریستوفر پریست، جاناتان هیکمن و هادلین اشاره شد. شخصیت‌های فیلم از طریق کمیک و با در نظر گرفتن این موضوع که کدام بیشتر به درد داستان می‌خورند انتخاب شد. در سپتامبر ۲۰۱۶، وینستون دوک برای بازی در نقش ام‌باکو انتخاب شد؛ یحیی عبدال‌متین دوم هم برای بازی در این نقش تست داده بود. ماه بعد فارست ویتاکر در نقش زوری و دانیل کالویا در نقش وکابی انتخاب شدند و اعلام شد که فلورنس کازومبا نقش آیو که پیش از این در جنگ داخلی آن را ایفا کرده بود، تکرار می‌کند. در ماه نوامبر آنجلا باست در نقش راموندا، مادر تچالا انتخاب شد و استرلینگ کی براون هم در ژانویه ۲۰۱۷ در نقش انجوبو برگزیده شد.
فیلمبرداری
فیلمبرداری این فیلم در ۲۱ ژانویه ۲۰۱۷ در استودیوهای اسکرین جمز در آتلانتا و تحت نام سرزمین مادری آغاز شد. فیلمبرداری در آتلانتا سیتی هال ادامه یافت و از این ساختمان به عنوان ساختمان سازمان ملل استفاده گردید. مدت کوتاهی پس از شروع فیلمبرداری، اتاندوا کانی فرزند جان کانی اعلام کرد که به همراه پدرش در این فیلم حضور خواهد داشت. تصاویر منتشر شده از پشت صحنه فیلم نشان داد مارتین فریمن نقش اورت کی. راس را در این فیلم تکرار می‌کند. مارول در ۲۶ ژانویه ۲۰۱۷، به صورت رسمی اعلام کرد که تولید فیلم آغاز شده و اضافه شدن فریمن، رایت و جان کانی به فیلم را تایید کرد. همچنین تایید شد که اندی سرکیس نقش کلا که پیش از این در عصر اولتران آن را ایفا کرده بود، تکرار خواهد کرد.
فیلمبرداری در ۱۹ آوریل ۲۰۱۷ به پایان رسید.
پس‌تولید
در پایان ژوئن ۲۰۱۷، سیدل نوئل اعلام کرد که در نقش زولیسوا یکی از اعضای دورا میلاژ بازی می‌کند. در ژوئیه ۲۰۱۷، مور اعلام کرد که بلک پنتر تقاطعی بین فیلم‌های پدرخوانده و فیلم‌های جیمز باند خواهد بود. کوگلر هم از فیلم‌های دهه هفتاد میلادی، خصوصا آثار فرانسیس فورد کوپولا به عنوان منبع الهام یاد کرد. وی همچنین برای این منظور، فیلم یک پیامبر را تماشا کرد.
جلوه‌های ویژه فیلم را مانند دیگر فیلم‌های مارول، شرکت اینداستریال لایت اند مجیک (ILM) انجام داده‌است.
موسیقی
لودویگ گورانسون در آوریل ۲۰۱۷ برای ساخت موسیقی فیلم استخدام شد. گورانسون به سنگال و آفریقای جنوبی سفر کرد تا از موسیقی‌دان‌های محلفی برای زمینه کار خودش کمک بگیرد و استفاده کند. کندریک لامار تهیه آلبوم موسیقی متن فیلم را بر عهده داشت. سه تک‌آهنگ از آلبوم پیش از اکران فیلم و در ماه‌های ژانویه و فوریه منتشر شدند. بلک پنتر: آلبوم روز ۹ فوریه ۲۰۱۸ به بازار آمد.
بازخورد
بازخورد منتقدین
وبسایت راتن تومیتوز با جمع‌آوری نظرات ۳۷۸ منتقد، گزارش کرده است که ۹۷٪ از این نظرات نسبت به فیلم مثبت بوده است و آن‌ها به صورت میانگین نمره ۸٫۲ از ۱۰ را به فیلم داده‌اند. در خلاصه نظرات منتقدین در مورد این فیلم در این وبسایت آمده است: «پلنگ سیاه سینمای ابرقهرمانی را به ارتفاعات جدیدی رسانده است و در عین حال یکی از جذاب‌ترین داستان‌های دنیای سینمایی مارول را روایت می‌کند؛ هم‌چنین شخصیت‌های بسیار مهم و پخته‌ای را معرفی می‌کند.» تا ژوئن ۲۰۱۸، این فیلم در این وبسایت دارای بالاترین نمره در بین فیلم‌های ابرقهرمانی می‌باشد؛ این فیلم با کنار زدن شوالیه تاریکی و مرد آهنی (هر دو ۹۴٪) به این رتبه نائل آمده است. وبسایت متاکریتیک بر پایه نظرات ۵۵ منتقد به این فیلم نمره ۸۸ از ۱۰۰ داده است و آن را حاکی از «تحسین همگانی» از فیلم دانسته است. مخاطبان سینمااسکور در مقیاس نمره‌ای از «+A» تا «F» به فیلم نمره «+A» داده‌اند و این دومین بار پس از انتقام‌جویان مارول است که یک فیلم ابرقهرمانی چنین امتیازی را از سوی مخاطبان دریافت می‌کند. هم‌چنین بر اساس نظرسنجی پست‌ترک از مخاطبان این فیلم، ۹۲٪ از آن‌ها نظر مثبتی راجع به فیلم داشته‌اند و ۸۸٪ درصد از آن‌ها فیلم را قویا به بقیه پیشنهاد کرده‌اند. هم‌چنین یک‌سوم از آن‌ها گفته‌اند که فیلم را دوباره خواهند دید.