رئیس‌جمهور تاجیکستان

رئیس‌جمهور تاجیکستان رئیس کشور و بالاترین مقام در سیاست تاجیکستان است. جایگاه رئیس‌جمهوری در نوامبر سال ۱۹۹۰ میلادی، هنگامی که تاجیکستان هنوز یکی جمهوری‌های اتحاد جماهیر شوروی محسوب می‌شد ایجاد گردید. مقر رئیس‌جمهور تاجیکستان در شهر دوشنبه قرار دارد. رئیس جمهور را شهروندان تاجیکستان با آرای عمومی، مستقیم و با رای شخصی پنهانی به مدت ۷ سال انتخاب می‌نمایند. هر یک از افراد شهروند تاجیکستان که از سن ۳۵ تا ۶۵ سالگی را دارد و زبان تاجیکی می‌داند و در کشور تاجیکستان حداقل ۱۰ سال اقامت دارد می‌تواند به نامزدی ریاست جمهوری انتخاب شود شخصی به ریاست جمهوری نامزد می‌شود که حداقل ۵٪ رای‌دهندگان به پیشنهاد نامزدی او رای مثبت داده باشند. رئیس جمهور بیش از دو بار نمی‌تواند به سمت ریاست جمهوری انتخاب گردد.
پیشینه ریاست جمهوری
نخستین رئیس‌جمهور تاجیکستان، قهار محکموف بود که مقام دبیر اول حزب کمونیست تاجیکستان را در اختیار داشت و در نوامبر ۱۹۹۰ میلادی به سمت رئیس‌جمهور جمهوری سوسیالیستی تاجیکستان شوروی منصوب شد. محکموف هم دبیر اول حزب کمونیست تاجیکستان بود و هم رئیس‌جمهور، در نتیجه در زیر فشارها مجبور شد در اوت ۱۹۹۱ میلادی از مقام رئیس‌جمهوری استعفا دهد. از سال ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۲ مقام ریاست جمهوری به‌علت تغییرات سیاسی و عدم اطمینان پس از فروپاشی اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی و متعاقب آن ناآرامی‌های اجتماعی و خشونت در طول جنگ داخلی تاجیکستان، چندین‌بار دست‌به‌دست شد. از سال ۱۹۹۴ میلادی، امامعلی رحمان دارنده این مقام است.
آخرین انتخابات ریاست جمهوری تاجیکستان در سال ۲۰۱۳ میلادی برگزار شد. انتخابات ریاست جمهوری در تاجیکستان بارها از سوی ناظران بین‌المللی به‌عنوان انتخاباتی ناعادلانه که منافع حزب حاکم را تامین می‌کند، مورد انتقاد قرار گرفته‌است. برای نمونه در انتخابات سال ۲۰۱۳، ناظران بین‌المللی معتقد بودند که فضای آزادانه‌ای که یک رقابت انتخاباتی باید داشته باشد، در این انتخابات وجود نداشت و بسیاری از رسانه‌ها نیز از موارد متعدد نقض قانون انتخابات به‌ویژه رای‌دهی یک فرد به جای چند کس و همچنین استفاده از چند برگه رای توسط برخی رای‌دهندگان خبر داده‌اند. کمیسیون انتخابات تاجیکستان این اتهامات را رد کرده و می‌گویند انتخابات ریاست جمهوری در مراکز انتخاباتی بدون نقض قانون، شفاف و آزادانه برگزار می‌شود.
وظایف طبق قانون اساسی
مهم‌ترین وظایف رئیس‌جمهور تاجیکستان بنا بر قانون اساسی این کشور، به شرح زیر است:
نماینده کشور تاجیکستان در داخل کشور و در مناسبات بین‌المللی است.
وزارت‌ها و کمیته‌های دولتی را با رضایت مجلس عالی تاسیس و منحل می‌کند.
نخست‌وزیر، معاونان اول، معاونان معاون اول، وزیران، روسای کمیته‌های دولتی را تعیین یا عزل می‌کند و در جهت تصدیق (رای اعتماد) به مجلس عالی پیشنهاد می‌کند.
تعیین و عزل رئیس بانک ملی و معاونان او.
متصدی و مسئول خزانه‌داری کل بوده و اطلاعات لازم را به مجلس عالی ارائه می‌دهد.
فرمانده کل قوای مسلح کشور تاجیکستان است و سران نیروهای نظامی کشور تاجیکستان را تعیین می‌نماید.
رئیس‌جمهورهای تاجیکستان
I. No
A. No
نام
تصویر
آغاز دوره
پایان دوره
حزب سیاسی
رئیس‌جمهور تاجیکستان
۱مین
۱مین
قهار محکموف
100px
۳۰ نوامبر ۱۹۹۰
۳۱ اوت ۱۹۹۱
حزب کمونیست تاجیکستان
در طول دوره فترت، قدرالدین اصلانف رئیس‌جمهور موقت بود.
۲مین
۲مین
رحمان نبی‌اف
100px
۲۳ سپتامبر ۱۹۹۱
۶ اکتبر ۱۹۹۱
حزب کمونیست تاجیکستان
در طول دوره فترت، اکبرشاه اسکندرف رئیس‌جمهور موقت بود.
۲مین
۲مین
رحمان نبی‌اف
100px
۲ دسامبر ۱۹۹۱
۷ سپتامبر ۱۹۹۲
حزب کمونیست تاجیکستان
در طول دوره فترت، اکبرشاه اسکندرف رئیس‌جمهور موقت بود.
Post abolished
رئیس مجلس عالی تاجیکستان
امامعلی رحمان
۲۰ نوامبر ۱۹۹۲
۱۶ نوامبر ۱۹۹۴
کنشگر سیاسی مستقل
رئیس‌جمهور تاجیکستان
Post restored
۳مین
۳مین
امامعلی رحمان
۱۶ نوامبر ۱۹۹۴
۶ نوامبر ۱۹۹۹
حزب خلق دموکرات تاجیکستان
۴مین
۶ نوامبر ۱۹۹۹
۶ نوامبر ۲۰۰۶
۵مین
۶ نوامبر ۲۰۰۶
۱۶ نوامبر ۲۰۱۳
۶مین
۱۶ نوامبر ۲۰۱۳
ادامه دارد
نخست‌وزیر تاجیکستان