سعیدرضا خوش‌شانس

سعیدرضا خوش‌شانس (متولد ۱۴ آذر ۱۳۶۵ در شیراز) نویسنده، تئاترنویس، منتقد، مترجم و پژوهشگر ایرانی تئاتر و سینما است که سابقه تدریس در این حوزه را در کارنامه خود دارد. او که دانش‌آموخته رشته ادبیات نمایشی است بارها موفق به دریافت جوایز معتبر بین‌المللی و ملی از جشنواره‌های داخلی در زمینه‌های نمایشنامه‌نویسی، پژوهش و بازیگری تئاتر شده‌است.
زندگی
خوش‌شانس که از آستانه جوانی به نوشتن داستان کوتاه و مقالات پژوهشی مشغول بود، با مطالعاتی در حوزه ادبیات دراماتیک غرب، اسطوره‌شناسی و فلسفه به تئاتر نویسی گروید. او که مطالعات قابل‌توجهی در حوزه اسطوره‌شناسی و هنرهای نمایشی دارد مقالاتی را در این حوزه نوشته یا ترجمه کرده‌است.
وی در ۲۰ سالگی تحصیلاتش در رشته مهندسی پتروشمی را به سودای نویسندگی نیمه‌کاره گذاشت و با اخذ مدرک کاردانی در آن رشته، در رشته ادبیات دراماتیک به ادامه تحصیل پرداخت.
فعالیت‌ها
سعید رضا خوش‌شانس ضمن فعالیت‌های هنری، پاره‌ای فعالیت‌های اجرایی از جمله مدیر روابط عمومی و روابط بین‌الملل گروه فرهنگی هنری چارسو و چندین بنیاد فرهنگی-هنری دیگر، مدیر آموزش کارگاه آزاد فیلم، مدرسه سینمایی مسعود کیمیایی نمایندگی شیراز، دبیری نشست‌های تخصصی سینما و روزنامه‌نگاری را در کارنامه خود دارد.
از آثاری که به نگارش درآورده است می‌توان از نمایشنامه «از یونان باستان تا جون آدمیزاد» نام برد که با مقدمه سیروس شاملو توسط انتشارات افراز در سال ۱۳۹۲ منتشر شد و در جشنواره نمایشنامه‌نویسی «نسخه» مورد تقدیر قرار گرفت.
سعید رضا خوش‌شانس برای نمایشنامه «گاوچران‌های مفرغی» جایزه نمایشنامه‌نویسی جشنواره بین‌المللی تئاتر عروسکی «مبارک» و جایزه نمایشنامه‌نویسی جشنواره تئاتر عروسکی دانشجویان ایران موسوم به جایزه «استاد جواد ذوالفقاری» را به خود اختصاص داد و برای نگارش مقاله «آسیب‌شناسی تئاتر دیده‌باخته» جایزه مقاله برگزیده جشنواره ملی «هنر و رسانه» را از آن خود کرده‌است. او در کارنامه خود جایزه انجمن نویسندگان و منتقدان تئاتر ایران را دارد. خوش‌شانس نمایشنامه «نیچه! ای پسر بد» نوشته ریچارد فورمن نمایشنامه‌نویس، کارگردان و متفکر معاصر آمریکایی را برای اولین بار به فارسی برگرداند. بازی در نمایش زندگی دیگران ساخته آرمان طیران به همراه سلمان فرخندهخوش‌شانس در سال ۲۰۱۷ به عضویت انجمن بین‌المللی نمایشنامه‌نویسان ( ) وابسته به انستیتو بین‌المللی تئاتر سازمان یونسکو (ITI) درآمد. آئین پایانی دومین جشنواره نمایشنامه نویسی صنعت نفت جنوب
نگاه شاخص
مقالات و نقدهای او به لحاظ کیفیت زبانی و شیوه مطالعاتی از ساختاری متفاوت، نو و منحصر به‌فرد برخودار است و تلاش دارد واژگان نوساخته‌ای را که کاربردی‌تر هستند و معنای دقیق‌تری دارند برای مفاهیم اساسی علوم انسانی و تئاتر استفاده کند. او واژه «تئاترنوشت» را به جای نمایشنامه و واژه «برصحنه خوانی» را به جای نمایشنامه‌خوانی به ترمینولوژی واژگان تئاتری پیشنهاد داده‌است. خوش‌شانس آثار نمایشی و تئاتری را که از نظرگاه دیداری تهی و غیرقابل تحمل هستند «تئاتر دیده‌باخته» می‌نامد که جهان‌شناسی این دیدگاه بعدها به «مکتب انتقادی تئاتر دیده‌باخته» گسترش یافت. این دیدگاه در مقاله‌ای با عنوان «Blind Theater, A Pathology To non-visual Theater» در مجله «The theatre journal» انتشار یافت و مورد استقبال قرار گرفت.
نقدهای او در سینما بیشتر مورد استقبال دانش‌آموختگان سینما یا محافل سینمایی قرار می‌گیرد و زمینه‌های اسطوره‌شناختی و روان‌شناختی بن‌مایه‌های اساسی نقدها او را تشکیل می‌دهند. نقد او روی فیلم سینمایی چریکه تارا اثر بهرام بیضایی تنها نقدی است که روی این اثر نوشته شده‌است.
آثار
نمایشنامه
از یونان باستان تا جون آدمی‌زاد ۱۳۸۷
حکایت خلایق در دوم نوامبر ۱۳۸۷
و آن شب گذشت و پیرزن پولش را گرفت ۱۳۸۸
من مردم اون زنه ۱۳۸۸
خصم و جادو ۱۳۸۸
شش و بش شش مرداد ۱۳۹۰
فروغ و فریدون ۱۳۹۰
نیروگاه ۱۳۹۰
سدیم والپروات انیدرید کوتد ۱۳۹۰
هتل اکالیپتوس ۱۳۹۰
یک دقیقه سکوت ۱۳۹۱
روبان زرد ۱۳۹۱
سیب‌های همزاد ۱۳۹۱
گربه‌ای چاردست‌و پا در وست گردو ۱۳۹۱
از خون و گوشت من ۱۳۹۱
مرثیه‌ای برای مادمازل کارمو ۱۳۹۱
گاوچران‌های مفرغی ۱۳۹۱
هفت دقیقه یک‌نفس سکوت ۱۳۹۲
پره پروانه پولادی ۱۳۹۴
یلدای سیما و رویا ۱۳۹۴
رویای کولی آشفته ۱۳۹۵
در کنج جمجمه، جایی که خواب لانه می‌کند ۱۳۹۶
اوراد بادهای وحشی سرکش ۱۳۹۶
نقد و پژوهش
ریچارد فورمن، به مثابه هنرمندی پیشرو ۱۳۸۶
بازسنجی زیبایی‌شناسی «برشت» ۱۳۸۷
هنجارشناسی ادبیات دراماتیک کودک ۱۳۸۹
بازسنجی زیبایی‌شناسی «بکت» ۱۳۸۸
تبارشناسی نمایش‌های ایرانی ۱۳۹۰
زبان‌شناسی ادبیات دراماتیک ۱۳۹۰
پدیدارشناسی تاریخی نمایش در ایران ۱۳۹۰
پدیدارشناسی زبانی نمایش در ایران ۱۳۹۱
آسیب‌شناسی تئاتر دیده‌باخته ۱۳۹۱
اسپرانتوی نمایش ۱۳۹۲
سنجش کاربردی واژه نمایشنامه ۱۳۹۲
نگاهی به «چریکه تارا» ساخته بهرام بیضایی ۱۳۹۲
تنها عاشقان زنده می‌مانند، نگاهی به آخرین ساخته جیم جارموش ۱۳۹۳
بوطیقای ریچارد فورمن ۱۳۹۳
بر صحنه‌خوانی به‌جای نمایشنامه‌خوانی ۱۳۹۳
نقد و بررسی فیلم «لویاتان» اثر تحسین‌شده آندری زویاگینتسف ۱۳۹۴
سنجش پدیده نورسیده «نمایشنامه‌خوانی» جستاری در گستره کارکردها، سنجه‌ها و چیستی ۱۳۹۴
ترجمه
نیچه، ای پسر بد! نوشته ریچارد فورمن ۱۳۹۳
چگونه نوشتن یک تئاتر، نوشته ریچارد فورمن ۱۳۹۳
اینک کمونیسم مرده‌است، نوشته ریچارد فورمن ۱۳۹۲
دست‌افشانی به عنوان یک تجربه، نوشته آنا هالپرین ۱۳۹۲
درباره ریچارد فورمن، نوشته دیوید کیل‌پاتریک ۱۳۹۱
راهبردهای تئاتر نویسی نو، نوشته پل کاستانیو ۱۳۹۰
مردان سینما، نوشته سیدنی لومت ۱۳۸۹
داستان کوتاه
کاغذ رنگی ۱۳۸۵
خصم و جادو ۱۳۸۶
من مردم اون زنه ۱۳۸۶
و آن شب گذشت و پیرزن پولش را گرفت ۱۳۸۷
شال‌گردن ۱۳۸۸
دردهای همیشگی و زادگاه ابرها ۱۳۹۱
پرنده‌های جمعه ۱۳۹۲
تئاتر و سینما
سعید رضا خوش‌شانس در اجرای بیش از سی نمایش در مقام بازیگر و نویسنده حضور داشته‌است. این آثار در سال‌های متفاوت غیر از اجراهای عمومی در جشنواره‌هایی همچون جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر یا جشنواره سراسری تئاتر خیابانی کشور به نمایش درآمدند. خوش‌شانس در کارنامه هنری خود ساخت چند فیلم کوتاه و نیمه بلند داستانی و مستند را نیز دارد. هرچند که هیچ‌کدام از این آثار سینمایی اقبال شاخصی نداشته‌اند.
جوایز
بازیگر دوم مرد، نوزدهمین جشنواره استانی تئاتر فجر فارس، ۱۳۸۷ برای بازی در نمایش تراژدی مکلت
بازیگر دوم مرد، بیست و هفتمین جشنواره منطقه‌ای تئاتر فجر، ۱۳۸۸ برای بازی در نمایش تراژدی مکلت
نویسنده تقدیرشده، اولین جشنواره نمایشنامه نویسی نسخه، ۱۳۸۸ برای نوشتن نمایشنامه از یونان باستان تا جون آدمیزاد
تقدیر ویژه بازیگری، بیست و سومین جشنواره استانی تئاتر فجر، ۱۳۹۱ برای یازی در نمایش تک سلولی‌ها
دریافت رتبه نخست مقاله، جشنوار ملی هنر و رسانه، ۱۳۹۱ برای نگارش مقاله آسیب‌شناسی تئاتر دیده باخته
کاندیدای جایزه نمایش‌نامه‌نویسی، چهاردهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر دانشگاهی، ۱۳۹۱ برای نوشتن نمایشنامه هفت دقیقه یک‌نفس سکوت
کاندیدای جایزه نویسندگی، چهارمین جایزه ادبی شیراز، ۱۳۹۱ برای نوشتن داستان کوتاه من مردم اون زنه
نویسنده دوم، سومین جشنواره منطقه‌ای تئاتر معلولین، ۱۳۹۲ برای نوشتن نمایشنامه از خون و گوشت من
نویسنده برگزیده برای چاپ کتاب از یونان باستان تا جون آدمیزاد، اردیبهشت تئاتر ایران، ۱۳۹۳
نویسنده برگزیده، سیزدهمین جشنواره بین‌المللی دانشگاهی عروسکی، ۱۳۹۳ برای نوشتن نمایشنامه گاوچران‌های مفرغی
نویسنده دوم، پانزدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر عروسکی تهران- مبارک، ۱۳۹۳ برای نوشتن نمایشنامه گاوچران‌های مفرغی
نویسنده برگزیده، ششمین جشنواره تئاتر مونولوگ دانشگاه هنر، ۱۳۹۳ برای نوشتن نمایشنامه گربه‌ای چاردست‌وپا در پوست گردو
نویسنده برگزیده، دومین جشنواره منطقه‌ای صنعت نفت جنوب، ۱۳۹۴ برای نوشتن نمایشنامه پره پروانه پولادی
نویسنده برگزیده، نخستین جشنواره ملی تئاتر دانشگاهیان ایران، ۱۳۹۵ برای نوشتن نمایشنامه یلدای سیما و رویا
نویسنده تقدیر شده برای نوشتن نمایشنامه پره پروانه پولادی، اردیبهشت تئاتر ایران، شیراز، ۱۳۹۵
نویسنده برگزیده، پانزدهمین جشن انجمن منتقدان و نویسندگان تئاتر ایران، ۱۳۹۵ برای نوشتن مقاله «سنجش پدیده نورسیده نمایشنامه خوانی»
تقدیره ویژه نویسندگی، پنجمین جشنواره تئاتر شهر، ۱۳۹۵ برای نوشتن نمایشنامه رویای کولی آشفته
نویسنده دوم، بیست و هفتمین جشنواره تئاتر فجر استان فارس، شیراز، ۱۳۹۵ برای نمایشنامه پره پروانه پولادی
کاندیدای نویسندگی نخستین جشنواره نمایشنامه نویسی «سخن»، تهران، دانشگاه هنر، ۱۳۹۶ برای نمایشنامه پره پروانه پولادی
نویسنده برگزیده، نهمین جشنواره ملی تئاتر مونولوگ دانشگاه هنر، ۱۳۹۶ برای نوشتن نمایشنامه در کنج جمجمه، جایی که خواب لانه می‌کند
نویسنده برگزیده، چهارمین جشنواره ملی صنعت نفت جنوب، ۱۳۹۶ برای نوشتن نمایشنامه اوراد بادهای وحشی سرکش
نویسنده برگزیده، «جایزه نمایشنامه‌نویسی استاد اکبر رادی» از بیست و یکمین دوره جشنواره بین المللی تئاتر دانشگاهی، ۱۳۹۷ برای نوشتن نمایشنامه اوراد بادهای وحشی سرکش