سید محمدباقر موحد ابطحی

سید محمدباقر موحد ابطحی (۱۳۰۵ اصفهان -۱۳۹۲ تهران) از مراجع تقلید ایرانی بود. او در شب دوم ماه رمضان سال ۱۳۴۶ هجری قمری در اصفهان متولد شد و در ۱۶ بهمن ماه ۹۲ فوت کرد. وی موسس مدرسه موسسه تحقیقاتی «الامام المهدی علیه السلام» در سال ۱۳۵۶ است.
خاندان
پدر ایشان؛ آیه الله سید مرتضی موحد ابطحی بود که در اصفهان به تدریس دروس حوزوی، وعظ و خطابه و ارشاد، و طبابت طب سنتی می‌پرداخت و بیماری علامه محمدحسین طباطبایی را درمان کرده بود. مجله حوزه مصاحبه‌ای ارزشمند با ایشان داشته و آن را منتشر کرده‌است. متن کامل این مصاحبه را در این نشانی بخوانید آرامگاه ایشان در شهر اصفهان می‌باشد.
مادر ایشان دختر مرحوم آیه الله سید محمدتقی موسوی اصفهانی (نویسنده کتاب مشهور مکیال المکارم) بود.
برادران: سید محمدعلی موحد ابطحی، سید علی، سیدمحمدرضا، سیدحجت، سیدحسن، سیدحسین.
آیت الله سید محمدباقر موحد ابطحی کفن پوشیده در آذرماه 1357 شهرستان اقلید
تحصیل
ایشان، پس از یادگیری خواندن و نوشتن و آموختن صرف و نحو نزد پدرش وارد حوزه علمیه اصفهان شد.
استادان اصفهان
مرحوم طبیب زاده
سید محمد باقر سده‌ای
آقا ضیاء تجویدی
شیخ محمد حسن نجف آبادی
شیخ حبیب‌الله حبیب آبادی
حاج آقا رحیم ارباب
وی منطق را نزد حاج شیخ محمد رضا کلباسی علوم طبیعی و ریاضی را نزد آیت‌الله مجد العلما نجفی و قسمتی از اسفار را نزد فیلسوف بزرگ مرحوم حاج شیخ محمود مفید آموخت.
در طب، کتاب شرح نفیسی و اسباب را نزد مرحوم والد گرانقدر خود و قانون بوعلی را نزد مرحوم طبیب زاده تلمذ کرد و مدتی را نیز به فراگیری طب به صورت عملی نزد حکیم مشهور میرزا ابوالقاسم گوگردی مشغول بود.
سایر استادان
محمد حسین بروجردی
روح‌الله خمینی
سید محمد رضا گلپایگانی
سید محمد محقق داماد
محمدعلی اراکی
سید محمدحسین طباطبایی
فعالیت‌ها
ورودی تونل اباصالح المهدی (عج) شهرستان اقلید استان فارس
سرپرست مرکز پژوهشی و مدرسه امام مهدی (عج)، قم
بنیان نهادن مدرسه امام مهدی (عج)، قم
ساخت تونل اباصالح المهدی (عج) شهرستان اقلید
ساخت بیمارستان ولیعصر (عج)، اقلید فارس
ساخت هنرستان صنعتی، اقلید فارس
ساخت کارگاه‌های قالیبافی، اقلید فارس
همکاری در احداث لوله‌کشی آب، مازندران
همکاری در ساخت کارخانه قند، اقلید فارس
بازسازی امامزاده سید محمد (کافتر)
گنبد و بارگاه امامزاده سید محمد از نوادگان حضرت ابالفضل در کافتر در جنوب شهرستان اقلید استان فارس
طرح نقشه مسجد جمکران، قم
آثار
علوم قرآنی
المدخل الی التفسیر الموضوعی للقرآن الکریم؛ کتابی است ابتکاری و اولین کتابی است که آیات قرآن را به صورت موضوعی با تسلسل طبیعی دسته‌بندی کرده است، تاکنون از آن دو جزء چاپ و منتشر شده است.
جامع الاخبار و الآثار عن النبی و الائمه الاطهار؛ از این مجموعه تاکنون سه جلد چاپ و منتشر شده است.
جلد اول درباره فضل قرآن و مطالبی پیرامون اسماء قرآن، کیفیت نزول، جمع‌آوری، مصونیت از تحریف، موقعیت عترت پیامبر (ص) در ارتباط با قرآن و … است.
جلد دوم نیز درباره فضیلت هر یک از سوره‌های قرآن و آیات آن است که به ترتیب سوره‌ها و آیات تنظیم شده است.
جلد سوم درباره خصائص قرآن است و در آن بعضی از ویژگی‌های قرآن از قبیل ناسخ و منسوخ، محکم و متشابه، عام و خاص، حروف مقطعه، اسماءالحسنی، عدد اسماء الله و اسم اعظم شرح داده شده است.
التفسیر المنسوب الی الامام العسکری (ع)؛ این کتاب تفسیر سوره فاتحه و بخشی از سوره بقره است که علماء بر آن اعتماد کرده و از کتب ارزشمند و گرانبهای شیعه محسوب می‌شود، اشکالاتی که در سند یا در دلالت آن بعضی از مستشکلین (اشکال کنندگان) کرده‌اند در مقدمه کتاب جواب داده شده و رفع شبهه شده است.
۴* تاویل الآیات؛ تالیف علامه سید شرف الدین استرآبادی، مولف در این کتاب آیاتی را که تاویل شده به مدح اهل بیت (ع) و اولیای آنها و ذم و نکوهش دشمنان اهل بیت از طریق شیعه و سنی در دو جلد جمع‌آوری کرده است.
زبده التاویل: در این کتاب احادیثی که در تاویل آیات قرآن به ما رسیده به صورت مختصر و اشاره‌ای جمع‌آوری شده و منابع آن ذکر شده است.
حدیث
برخی از کتاب‌هایی که از سوی محمدباقر موحد ابطحی بازخوانی شده است:
صحیفه الامام الرضا (ع): در آن احادیثی است که علی بن موسی از پدرانش روایت کرده و سند را به محمد بن عبدالله رسانده است.
النوادر: تالیف احمد بن محمد بن عیسی اشعری، از اصحاب حضرت رضا، امام جواد و امام هادی (ع).
الزهد، المومن: تالیف حسین بن سعید، از اصحاب علی بن موسی، محمد بن علی (پیشوای نهم شیعیان) و علی بن محمد (پیشوای دهم شیعیان)
الامامه و التبصره: تالیف ابن بابویه قمی
صفات الشیعه، فضائل الشیعه و مصادقه الاخوان: تالیف محمد بن علی بن الحسین (شیخ صدوق)، متوفی ۳۸۱.
التمحیص: تالیف محمد بن همام اسکافی، متوفی ۳۳۶ هجری.
نوادر المعجزات: تالیف محمد بن جریر طبری، از اعلام قرن چهارم هجری.
التعریف: تالیف محمد بن احمد بن قضاعه، از اعلام قرن چهارم هجری.
مزار مفید: تالیف محمد بن محمد بن نعمان، متوفی ۴۱۳ هجری.
مائه منقبه: تالیف محمد بن احمد (ابن شاذان قمی)، از اعلام قرن چهارم و پنجم هجری.
نزهه الناظر: تالیف حسین بن محمد حلوانی، از اعلام قرن پنجم هجری.
الاربعون حدیثا: تالیف محمد بن احمد خزاعی، از اعلام قرن پنجم هجری.
الخرائج والجرائح: سعید بن هبه الله (راوندی)، از اعلام قرن ششم هجری.
الاربعون حدیثا: منتجب الدین علی بن عبیدالله (رازی)، از اعلام قرن ششم هجری.
مثیر الاحزان: جعفر بن نجیب، ابن نما (حلی)، متوفی ۶۴۵ هجری
المزار، الاربعون حدیثا: تالیف محمد بن مکی (شهید اول) از اعلام قرن هشتم هجری.
التحصین فی صفات العارفین: تالیف جمال الدین احمد بن محمد بن فهد (حلی).
عوالم العلوم والمعارف: این کتاب دائرهالمعارف عظیمی در اخبار است که عالم و محدث کبیر شیخ عبدالله بحرانی از شاگردان ممتاز علامه مجلسی (ره) آن را تالیف کرده است، مولف، آن را بر مبنای بحار الانوار با تکثیر عناوین و ابواب و تنظیم روایات به شکل خاصی جمع‌آوری کرده است.
مکیال المکارم: تالیف میرزا محمد تقی موسوی اصفهانی (فقیه احمدآبادی) متوفی۱۳۴۸ هجری.
الدرر اللامعه.
الامام المهدی (ع) فی احادیث الامام الرضا (ع)
دعا
الصحیفه النبویه الجامعه
الصحیفه العلویه الجامعه
الصحیفه الفاطمیه الجامعه
الصحیفه السجادیه الجامعه
الصحیفه الصادقیه الجامعه
الصحیفه الکاظمیه الجامعه
الصحیفه الرضویه الجامعه
الدلیل الی الصحائف الجامعه
رجال
معجم رواه الحدیث و ثقاتها: مجموعه‌ای که در آن راویان حدیث کتابهای روایی شیعه به ترتیب حروف معجم تنظیم شده و درباره هر یک از راویان به کتاب‌هایی که از آنان ذکری به میان آمده اعم از مطبوع یا مخلوط اشاره شده و ضبط صحیح اسم و اتحاد آن در پاورقی‌ها مورد بررسی قرار گرفته است.
معجم الاسانید: دائرهالمعارف ارزشمندی که در آن اسانید تمام روایات رسیده در کتاب‌های روایی به ترتیب حروف معجم و بصورت جدولی مورد بررسی و تنظیم شده است.
درگذشت
سید محمد باقر موحد ابطحی در پی یک دوره بیماری چهارشنبه ۱۶ بهمن ماه ۹۲ در سن ۸۶ سالگی در بیمارستان بقیهالله تهران درگذشت. حسین وحید خراسانی نماز میت را بر جنازه وی خوانده است.