آیین آواز

آیین آواز برنامه‌ای تخصصی آموزشی که به همت علی شیرازی و کمک و همراهی فراوان شهرام صارمی شکل گرفت. در واقع شیرازی در ادامه تلاش برای نزدیک شدن به هدفی که از راه‌اندازی شب آواز ایرانی در سر داشت و پس از جدایی ناگزیر از آن برنامه، نشست ماهانه دیگری را در همراهی با «کانون موسیقی ارسباران» این بار در فرهنگسرای ارسباران به راه انداخت. به گفته شیرازی (در نخستین نشست آیین آواز) فکر اولیه این برنامه را حسام‌الدین سراج با او در میان گذاشته بود که برنامه در نهایت با افزودن ایده‌های خود شیرازی به شکل فعلی درآمد.
شیرازی در این باره می‌گوید: «چند طرح را با شهرام صارمی بررسی کردیم و وی زحمت پیگیری این طرح‌ها را در سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران کشید و پس از چندین ماه رفت‌وآمد به اجرای این برنامه رسیدیم. برای نام‌گذاری برنامه، چند اسم من پیشنهاد کردم و چند تا هم شهرام صارمی که در نهایت به همین «آیین آواز» رسیدیم؛ زیرا آواز از گذشته‌های دور یک آیین، سنت و روش بوده علاوه بر این عنوان آیین آواز، ایهام هم دارد. در واقع در برنامه‌مان به «آیین» آواز می‌پردازیم و اینکه آوازخواندن به چه شکلی است. خب، آواز جزوی از زندگی مردم بوده ولی نگرش‌های غلط و ندانم‌کاری‌ها باعث شده همین آواز که بخشی از زندگی مردم بود از آن‌ها گرفته شود؛ البته آموزش اشتباه نیز در این خصوص اثرگذار بودهاست».
شیرازی در این برنامه عنوان کارشناس مجری را هم دارد و از طریق پرسش‌هایی که در بخش مباحث فنی و تئوریک آوازی با استادان این هنر در میان می‌گذارد در بحث‌ها مشارکت می‌کند. علی رستمیان، امیر مداح، هوشنگ فراهانی، رضا رضایی پایور، محسن کرامتی، حمیدرضا نوربخش، محمود مخدوم، تورج زاهدی، محمد منتشری، علیرضا فریدون‌پور، علیرضا پورامید، هادی منتظری، هوشنگ جاوید، میلاد کیایی، جمال‌الدین منبری، علی جهاندار، فاضل جمشیدی، حسین پرنیا، داود فیاضی، حسن ناهید، مهدی آذرسینا، مرتضی غزنوی، مسعود جاهد، شهرام میرجلالی، حسام‌الدین سراج، قاسم رفعتی، پیروز ارجمند، امیر انجیری، جاوید عباسی فلاح، محمد ملاآقایی روزبهانی، متین رضوانی‌پور، جواد جواهری، محمدتقی سعیدی، محمدهاشم احمدوند، معصومه مهرعلی، بهرام باجلان، محمدعلی کیانی‌نژاد، غلامرضا رضایی، فریبا یاوری، سعید مجیدیT علی عظیمی‌نژادان، سیدرضا طباطبایی، شفیع شجاعی ادیب، بامداد فلاحتی، داود آزاد، بهروز مبصری و مهدی امامی از هنرمندانی هستند که در آیین آواز حضور یافته و به بحث و بررسی موضوع‌های از پیش تعیین شده، معرفی هنرجویان برتر کلاس‌های‌شان یا دست‌کم اجرای آواز و موسیقی پرداخته‌اند.
آیین آواز که معمولا آخرین سه‌شنبه هر ماه برگزار می‌شود، با حضور یک میهمان ویژه که معمولا از میان یکی از استادان و مدرسان حال حاضر آواز برگزیده و دعوت می‌شود، به یکی از مباحث تخصصی هنر خوانندگی موسیقی دستگاهی می‌پردازد. لابلای مباحث و پرسش و پاسخهای کارشناس مجری برنامه با استاد مدعو نیز شاهد اجراهای همان استاد که میهمان اصلی ماه محسوب می‌شود هستیم. در ادامه هم چند تن از شاگردان و هنرجویان استاد، با انتخاب و معرفی ایشان روی صحنه به هنرنمایی می‌پردازند.
بخش جنبی هر نشست نیز شامل آوازخوانی تعدادی خواننده از میان هنرمندان و هنرجویان کارآزموده این سال‌ها است که هر بار یک یا چند نوازنده صدای آن‌ها را همراهی می‌کنند.
نشست تخصصی آیین آواز قرار است کاشف چهره‌های ناشناخته باشد و همچنین نام و هنر چهره‌های آوازی کشورمان را که مدتی است به سایه خزیده و از نظرها دور شده‌اند به همگان یادآوری کند. هنرمندان جوانتری هم هستند که به سبب مشکلاتی که موسیقی و آواز ایرانی در این سال‌ها با آن دست به گریبان بوده هنوز به جایگاه درخورشان دست نیافته‌اند. از دیگر وظایف نشست «آیین آواز» معرفی و شناساندن این جوانان و میانسالان به جامعه هنری کشور است.
حمایت همه‌جانبه و بی‌شائبه مدیران و دست‌اندرکاران ارجمند این فرهنگسرا، به‌خصوص موسیقیدان فرهنگساز، «شهرام صارمی» (مدیر بخش موسیقی فرهنگسرای ارسباران) در برپایی سلسله‌نشست‌های «آیین آواز» و بی‌شمار نشست‌ها و برنامه‌های موسیقایی دیگر، نشان از حمیت و خودجوشی اهالی فرهنگ در عصر انفعال رسانه‌های جمعی دارد. به زعم راقم این سطور (محمدرضا ممتاز واحد)، این «جریان‌سازی»، امثال شهرام صارمی و علی شیرازی را جدا از مقام هنری آنان، به منزلت و مقام بالاتری چون «خادم فرهنگی» ارتقا بخشیده است، که رسالتی بس خطیر ولی در عین حال رشک‌برانگیز است. جریان‌سازان فرهنگ‌سازی که با دست خالی، فرهنگ‌سازی می‌کنند.