ترور مرتضی مطهری

ترور مرتضی مطهری رویدادی بود که طی آن مرتضی مطهری، از چهره‌های برجسته انقلابی و رئیس شورای انقلاب، در حدود ساعت ۱۱ شب روز سه‌شنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۳۵۸ هدف گلوله یکی از افراد گروه مجاهدین خلق قرار گرفت، و پس از انتقال به بیمارستان طرفه در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۵۸ درگذشت. سالروز درگذشت مرتضی مطهری در ایران روز معلم خوانده می‌شود.
زمینه‌های ترور
تهدیدهای گروهک فرقان به مرتضی مطهری از پیش از پیروزی انقلاب آغاز شده بود. به نوشته «گروه تاریخ مشرق» از یک سو فرقانی‌های دلباخته علی شریعتی، به دلیل بحث‌های درگرفته میان این دو، کینه مرتضی مطهری را به دل گرفته بودند، و از سوی دیگر نیز مبارزه مطهری با التقاط و واپس‌گرایی، گروه‌هایی همچون فرقان را زیر سوال می‌برد. تا اینکه فرقانی‌ها تهدید کردند که «اگر به مخالفتتان با ما ادامه بدهید، با شما برخورد فیزیکی خواهیم کرد.»
همچنین بنا به گفته علی مطهری، کسانی چون شیخ علی تهرانی و محمد موسوی خوئینی‌ها و همچنین روحانیان سنتی و قدیمی، هر یک به بهانه‌ای از اعتراض به تدریس او در دانشگاه گرفته تا نقد کتاب‌هایی چون «خدمات متقابل اسلام و ایران» و «حجاب» به او اعتراض می‌کردند، که مجموعه این‌ها در ایجاد جو منفی بر ضد او موثر بود.
از سوی دیگر از آنجا که نفی سرمایه‌داری و زندگی زاهدانه از اصول فرقان بود، اعضای گروه، مطهری را به دلیل آنکه خانه‌ای بزرگ هرچند معمولی در قلهک تهران داشت و خودروی بنز سوار می‌شد مورد سرزنش قرار می‌دادند. این در حالی بود که باور مطهری بر این بود که باید زن و فرزندانش زندگی آسوده‌ای داشته باشند و بنا به گفته علی مطهری او با ریاکاری مخالف بود.
عدم محافظت از علی مطهری نیز موضوع دیگری بود که زمینه را برای ترور تسهیل کرد. سران سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی که در آن زمان در حال شکل‌گیری بود، دو سه روز پیش از ترور به او پیشنهاد محافظت داده بودند و مطهری هم پذیرفته بود، ولی تا پیش از عملی‌شدن این موضوع ترور انجام گرفت. مطهری چند روز پیش از ترورش به شماری از شاگردانش در قم گفته بود که فرقان پس از محمدولی قرنی به سراغ وی خواهد رفت، چون از وی «کینه دیرینه» دارد.
چگونگی ترور
حضور در جلسه متاع
جمعیت متاع که مخفف «مکتب تربیتی اجتماعی عملی» است جمعیتی بود که فعالیت غیرعلنی داشت و برای مسائل اجتماعی تشکیل شده بود و شکل سیاسی نداشت، با این حال رنگ‌ورویی مذهبی داشت. حتی اعضای متاع هم تا پیش از انقلاب ناشناخته بودند. از اعضای این گروه می‌توان به مهدی بازرگان، یدالله سحابی، عزت‌الله سحابی، ابراهیم یزدی، مرتضی مطهری، غلامرضا سعیدی، احمد آرام، مهدی حائری یزدی، علی طرخانی، مصطفی کتیرائی، و عباس تاج اشاره کرد. از جمله کارهای بی‌سروصدای این جمعیت بنیادگذاری موسسه‌هایی چون شرکت سهامی انتشار، شرکت قلم، انجمن اسلامی مهندسین، انجمن اسلامی پزشکان، و انجمن اسلامی معلمین بود.
این جمعیت از سال ۱۳۳۱ تا ۱۳۵۶ و اوایل ۱۳۵۷ که فعالیت‌های سیاسی اوج گرفته بود، بصورت مرتب به تشکیل جلسه می‌پرداخت، تا اینکه به دلیل نبود فرصت کافی رفته‌رفته این جلسه‌ها متوقف شدند. پس از انقلاب نخستین جلسه این جمعیت در ۱۱ اردیبهشت ۱۳۵۸ در خانه عزت‌الله سحابی برگزار شد که در یک مجموعه آپارتمانی در نزدیکی پارک امین‌الدوله بود. جلسه بصورت عادی برگزار شد و پس از صرف شام حدود ساعت ۱۰:۴۰ شب جلسه به پایان رسید.
اقدام به ترور
پس از جلسه از آنجا که آن شب مطهری خودروی شخصی‌اش را نیاورده بود، قرار بود علی طرخانی مطهری را به منزلش برساند.
بنا به یک روایت مطهری در راه خانه تا خودرو، با فاصله از همراهانش که در حال گفتگوی خصوصی بودند، راه می‌رفت، تا اینکه جوانی از سمت جنوب با موتور آمد و به وی رسید و او را به نام صدا زد، و همینکه مطهری پاسخ گفت، به سرش شلیک کرد. هرچند منابع دیگر این روایت و مستند ویدئویی ساخته شده مبنی بر قتل مرتضی مطهری توسط موتورسیکلت را فاقد وجاهت تاریخی می‌دانند.
در بیمارستان
درگذشت
واکنش‌ها
محاکمه عاملان