پالونیا

پالونیا نام یک سرده از تیره پالونیاییان در راسته نعناسانان است. این سرده بسته به روش طبقه‌بندی، ۶ تا ۱۷ گونه دارد. آنها گاه با گل‌میمونیان مشترک دانسته می‌شوند. گونه‌های مختلف آن بومی شمال آمریکا، چین، لائوس و ویتنام، و مناطق دیگر شرق آسیا، به ویژه ژاپن و کره هستند. پالونیاها درختان برگریزی هستند که برگ قلبی شکل و شکوفه‌هایی شبیه به گل انگشتانه دارند.
این درختان به نام دوشس آنا پاولونا (Anna Pavlovna؛ ۱۷۹۵–۱۸۶۵)، دختر پاول یکم تزار روسیه نامگذاری شده‌است.
درختی زیبا با برگ‌های بزرگ و گل‌های خوشه‌ای به رنگ سفید مایل به بنفش است که بومی مرکز و غرب چین است، این درخت در شرایط اقلیمی و خاکی گوناگون سازگاری نشان داده و در دشتهای پست تا ارتفاعات ۲۰۰۰ متری کشور چین گسترده شده‌است. این درخت امروزه به‌طور گسترده در آمریکا کاشته می‌شود.
پالونیا از اواسط دهه هشتاد وارد ایران شده و در استان گلستان کشت می‌شود.
این درخت به دلیل گلهای بسیار زیبا و خوشه مانندی که دارد، درخت زینتی بسیار محبوبی به‌شمار می‌آید و به وفور در پارکها و باغها کاشته می‌شود و جایزه انجمن شایستگی باغ انگلستان را از آن خود کرده‌است.
ویژگی‌های درخت پالونیا
از ویژگی‌های درخت پالونیا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
مقاومت به کم‌آبی
مقاومت به خاکهای آهکی و گچی
مقاومت به خاکهای با زهکش بد
مقاومت به دود و هوای مناطق صنعتی
پالونیا از درختان خیلی مناسب برای جنگل کاری سریع، توسعه فضای سبز شهر و روستا و کشت توام با انواع گیاهان زراعی رایج است. پالونیا دارای پوست خاکستری، قهوه ایی یا سیاه است که برروی پوست آن دردرختهای جوان عدسکهایی وجود دارد. شاخه‌های جوان از کرکهای غده ایی پوشیده شده‌اند و رشد شاخه‌ها بصورت انشعابات دوشاخه ایی کاذب است. برگها در درختان جوان بزرگ و با دمبرگهای بلند می‌باشد. گل آذین خوشه مرکب و گلها به رنگ ارغوانی و صورتی هستند، میوه کپسول و بذرها ریز و بالدارند و بوسیله باد پراکنده می‌شوند که این بذرها عامل مهاجم بودن درخت محسوب می‌شوند و برای استفاده تجاری از این درخت باید بذرش عقیم سازی شود و اصلاح نژاد شود تا در برابر تنش‌های دمایی مقاوم‌تر شود و چوب دهی بهتری داشته باشد.
پالونیا درختی خزان پذیر بوده که گل‌های خوشبو زیبایی دارد. این درخت زمانی که در گل کامل است، تماشایی ست، خوشه‌های گل ایستاده به رنگ ارغوانی روشن با گل‌های بسیار خوشبو به رنگ سفید آبی که در اردیبهشت ماه ظاهر می‌شوند. چوب این درخت بسیار سبک و نرم می‌باشد. این درخت ارتفاعی بین ۸ تا ۲۵ متر دارد و حدود ۸ متر گستردگی دارد، از این رو درخت سایه دار تلقی می‌شود و به این منظور به‌طور گسترده در کشور چین کاشته می‌شود. این گیاه، درختی است با برگ‌های پهن و بسیار بزرگ به طول ۳۰سانتی‌متر و عرض تا ۲۰سانتی‌متر و قلبی شکل. عمر زیستی این درخت به‌طور متوسط ۳۰۰ سال است.
نکاتی در خصوص کاشت و نگهداری از درخت پالونیا
۱- بایداز کاشت این نوع درخت در کنار دیوار خودداری شود. ۲ - خودداری از کاشت درخت پالونیا در نزدیکی لوله‌های آب لازم است. ۳- حداقل در سال اول کاشت، درخت بایددر زمانهای معین آبیاری شود. بطوریکه هیچگاه خاک آن خشک نشده و برگهای آن جمع نشود. ۴- سعی شود در ابتدای رشد روند مسیر حرکت درخت را با هرس نمودن شاخه‌ها و جوانه‌های آن تعیین شود. ۵- حداقل سعی شود تا فاصله ۲ الی ۳ متر از ایجاد شاخه به سمت اطراف جلوگیری نموده و یک جوانه قوی را برای قلمه انتخاب شود.
پالونیا نماد مهمی در ژاپن است.
پالونیای شهبانو چندین سال پیش به ایران وارد شده و به دلیل گلهای خوشه مانندش به عنوان درخت زینتی در استان گلستان کاشته می‌شود.
بهترین گونه درخت پالونیای هیبریدی و اصلاح نژاد شده با تضمین عقیم بودن بذرش در ایران اولین بار درشهر شیراز کشت شده‌است.
گونه‌ها
Paulownia fortunei
سرده Paulownia
Paulownia australis
Paulownia catalpifolia
پالونیا (Paulownia tomentosa var. coreana)
Paulownia duclouxii
Paulownia elongata
Paulownia fargesii
Paulownia fortunei — درخت اژدها
Paulownia glabrata
Paulownia grandifolia
Paulownia imperialis
Paulownia kawakamii
Paulownia lilacina
Paulownia longifolia
Paulownia meridionalis
Paulownia mikado
Paulownia recurva
Paulownia rehderiana
Paulownia shensiensis
Paulownia silvestrii
Paulownia taiwaniana
Paulownia thyrsoidea
Paulownia tomentosa - پالونیای شهبانو
Paulownia viscosa