کردشولی

کردشولی یکی از طوایف مستقل استان فارس می‌باشد.کردشولی در ساختار ایلی قبلا ایلی بزرگ بوده که به مرور یا در اثر حمله مهاجمان به طایفه مستقل تبدیل شده است.امروزه اکثر کردشولی‌ها در اطراف خنجشت ساکن می‌باشند.در زیست بوم این طایفه مکان‌های بسیاری به نام کردشول نامگذاری شده است و در اصل هر جایی که تعدادی از این طایفه کوچندگی را رها کرده و ساکن گردیده‌اند به نام کردشول نامگذاری شده است که مهمترین این روستاها کردشول پاسارگاد،کردشول قیر و کارزین،کردشول اقلید (چشمه رعنا) هستند.
کردشولی‌ها در اواخر قاجاریه و اوایل پهلوی در کنار ایل قشقایی جایگاه ایلی مناسبی داشته‌اند.
دین و زبان و نام و پوشش
زبان کردشولی‌ها گویش کردشولی می‌باشد. کردشولی‌ها مسلمان و شیعه دوازده امامی هستند.
کرد در متون قرون اولیه اسلامی به عشایر منطقه فارس، مرکز ایران ساسانی، اطلاق می‌شود (رموم فارس). در این معنا، «کرد» به معنای امروزین نیست یعنی به یک قوم خاص اطلاق نمی‌شد بلکه دارای همان معنای عامی بود که امروزه از واژه «عشایر» مستفاد می‌شود. گروهی کرد از زمان ساسانیان وجود داشته‌اند که پنج طایفه بوده‌اند. یک طایفه آنها در اصفهان و چهار طایفه دیگر در پارس سکونت داشته‌اند. طایفه اصفهانی بازنجان و طوایف ساکن پارس، کاریان،لواجان،دیوان و جیلویه نام داشته‌اند. طایفه اصفهانی در سده چهارم به شهرستان کنونی اقلید فارس می‌آیند، شاید کردشولی‌ها که منطقه سرحد چهادانگه شهرستان اقلید فارس و به ویژه در روستاهای چشمه رعنا حسین اباد کافتر و خنجشت یا (خنجشت) ساکن هستند این دسته می‌باشند زیرا در قبرستانهای انها سنگ قبرهایی با قدمت بیش از ۵۰۰ سال وجود دارد که کلمه کردشولی و بعضا (کورشولی) ذکر شده‌است. دیدگاه دیگر مهمترین طوایف کرد فارس را کردشولی می‌داند و بیان می‌دارد کردشولی‌ها که پیش از قرن نوزده میلادی وارد فارس شوند زمانی را در میان ممسنی‌ها یا بختیاری‌ها گذرانده‌بودند سپس جذب اتحادیه ایلی قشقایی شدند اما پیش از جنگ جهانی اول دوباره استقلال خود را بازیافتند. در ایل عناصر ترکی نیز یافت می‌شود به‌طور خاص تیره خلجی.
پوشش زنان و مردان کردشولی بیشتر شبیه به پوشش ایل قشقایی بوده است.
جمعیت
در آخرین سرشماری عشایر در سال ۱۳۸۷ جمعیت آنان ۸۵۷ خانوار و ۴۱۵۷ نفر با ۶ تیره‌ی ارباب دار ، باباملکی،خلجی، کوش پا (کفش پا)، لری و مرادشفیع و ۱۵ بنکو بوده است.
در طایفه کردشولی ۴ قشر مجزا بوجود امده بود که عبارت بودند از مالک که همان کلانتر بود و بستگان وی که خان‌ها و خوانین بودند که گرچه تیره‌ای خاص نبودند اما به عنوان رئیسان خوانده می‌شدند و قشر دوم اربابی دارها بودند که خود مالک و خود رعیت بودند و قشر سوم سه دانگه که رعیت کلانتر و خان‌ها نامیده می‌شدند بودند این قشر منبع تامین اقتصادی طایفه و نیروی ضربت حفظ ساختار ایلی و سیستم حاکم عمل می‌کرد و قاعدتا به ساختار ایلی وفادارتر و هم چنین تیره‌های جسور‌تری بوده‌اند. اما قشر اجتماعی چهارمی نیز با توجه به مالکیت زمین شکل گرفته بود که در حقیقت نه مالک بودند و نه زمینی برای کشاورزی به عنوان رعیت در اختیار داشتند این قشر را خوش نشین می‌نامیدند که همان عشایر دامدار، گله و رمه دار بودند که کماکان با شیوه کوچ نشینی به فعالیت خود ادامه می‌دادند.
سرزمین و کوچ
دربین کردشولی‌ها روایت‌های متفاوتی در مورد خاستگاهشان وجود دارد، مثلا اینکه همزمان یا قبل از قشقایی‌ها به فارس وارد شده‌اند. روایت دیگر، آن‌ها را گروهی جدا شده از قشقایی‌ها یا بختیاری‌ها می‌داند، و با توجه به ترک زبان نبودنشان و نزدیکی گویششان به لری، در صورت صحت این نظریه، جدا شدن از بختیاری‌ها می‌تواند نزدیکتر به واقع باشد. کردشولی‌ها "سرحد" (ییلاقشان) در شمال فارس را که دره رود شادکام واقع در 120 کیلومتری شمال شیراز است، وطن و سرزمین مادری خود می‌دانند و قشلاقشان در فاصله 250 کیلومتری به سمت جنوب را وطن خود نمی‌دانند. تیره‌های ششگانه کردشولی زمستان را جدا از یکدیگر در کوه‌هایی با ارتفاع حدود 1000 متر در حوالی مبارک آباد و جهرم در جنوب فارس چادر می‌زنند. در این منطقه با قشقایی‌ها، عرب باصری و عشایر محلی کوهکی -که تمام سال را همان منطقه در چادر به سر می‌برند- بر سر مراتع رقابت دارند.
قلمرو طایفه کردشولی در مغرب قلمرو طایفه عرب باصری از طوایف خمسه و مشرق قلمرو طایفه شش بلوکی از ایل قشقایی واقع است. ییلاق این ایل منطقه خنگشت و دشت نمدان و قشلاقشان نیز در نواحی مبارک آباد قیر می‌باشد.