باغبان وفادار (فیلم)

باغبان وفادار فیلمی در سبک مهیج سیاسی به مدت ۱۲۸ دقیقه به کارگردانی فرناندو میرلس و با بازی رالف فاینز و ریچل وایس محصول سال ۲۰۰۵ است.
خلاصه داستان
جاستین کویل (رالف فاینز) دیپلمات بریتانیائی، در ماموریتی جدید به کنیا رفته‌است. تسا (ریچل وایس) همسر جاستین، یکی از فعالان و مدافعان حقوق بشر است که علیه فقر و بی‌عدالتی‌های اجتماعی مبارزه می‌کند. جاستین به او هشدار می‌دهد که زیاد در امور زندگی مردم کنیا، که بدبختی دست از سرشان برنمی‌دارد، دخالت نکند؛ ولی تسا به این هشدارها اعتنائی نمی‌کند. البته این تنها زمینه‌ای نیست که تسا حرف‌های همسرش را که گمان می‌برد زنش رابطه‌ای هم دارد، به گوش نمی‌گیرد. چون پس از رسیدن به کنیا با پزشک خوش‌سیمائی نیز آشنا شده و اوقاتی را با او می‌گذراند. یک روز تسا ناپدید می‌شود و بعدا جسدش را به طرز وحشیانه‌ای به قتل رسیده، کشف می‌کنند. مقامات رسمی معتقدند که او پس از جروبحثی، توسط همان پزشک به قتل رسیده‌است. اما خیلی زود بر جاستین آشکار می‌شود که توطئه‌ای گسترده‌تر به مرگ تسا منجر شده‌است و بنابراین به جاها و مکان‌هائی سر می‌کشد که چندان هم با آغوش باز از او استقبال نمی‌کنند، به‌خصوص با در نظر داشتن شهرتش، که هیچ‌گاه جلودار رفتار و اعمال قدرتمندان و ثروتمندان نبوده‌است.
درباره فیلم
مولف اولیه فیلم، ژان لو کره، نویسنده‌ای است محبوب سینما و فیلم‌نامه‌های متکی به آثار او از برگ برنده ساختار و گفتگو و جزئیات زمانی و مکانی بهره‌مند هستند. به گواهی باغبان وفادار مضمون فعالیت‌های سودجویانه غربی‌ها در جهان سوم، آفریقا، امروزه که رسانه‌ها در به اصطلاح افشاگری بیداد می‌کنند، هم‌چنان آن‌قدر جذابیت دارد که فرناندو میرلس را جذب کند، کارگردانی که با فیلم شهر خدا (۲۰۰۲) چشم‌ها را خیره کرد. البته شهر خدا فیلمی بود که در آن به نظر می‌رسید هر بچه‌ای یک اسلحه دارد و تعداد نماها را نمی‌شد شمرد. باغبان وفادار در مقایسه فیلمی بسیار معقول و متین است و برای بچه‌ها جای زیادی، البته جز به‌عنوان قربانی، وجود ندارد. اساس داستان بازنگری یک قتل است که نیمه اول فیلم را به خود اختصاص می‌دهد و سپس فاینس تحول شخصیتی باورپذیری را خلق می‌کند: از دیپلمات انگلیسی آرام، خونسرد ولی عاشق که علاقه‌اش به باغبانی همه چیز را درباره او می‌گوید، به انتقامجوی از جان گذشته عزادار سرگشته‌ای شبیه به شخصیتش در پایان بیمار انگلیسی (آنتونی مینگلا، ۱۹۹۶). به‌رغم حضور درخشان او، نیات حتما خیرخواهانه پشت فیلم و بلوغ کار به‌عنوان یک محصول هالیوودی، نمی‌توان انکار کرد که باغبان وفادار چیزی بیش از یک سرگرمی متعهدانه نیست. توطئه مرکزی فیلم، قالب کردن داروهای آزمایشی به مردم از همه جا بی‌خبر از سوی یک شرکت دارویی، در برابر واقعیت اعداد و ارقام سودی که به‌طور کلی نصیب صنایع دارویی غرب می‌شود، بیشتر یک تمهید داستانی نخ‌نماست و ظاهرا خود لوکاره هم داستانش را در مقایسه با واقعیت‌های این عرصه، به همان بی‌آزاری یک کارت‌پستال دانسته‌است. «کارت‌پستال»، البته از نوع امروزی و تکنولوژیکش  می‌تواند برای نام‌گذاری تصاویر میرلس هم به کار رود. کارگردانی با نگاه خستگی‌ناپذیر و ذوق تصویری ناآرام که معلوم نیست چرا یکباره کوچه‌ها و زاغه‌های آشنای خاستگاه خود، آمریکای جنوبی، را رها کرده و به جولان توریست‌واری در چشم‌اندازهای پهناور آفریقا پرداخته‌است. باغبان وفادار به هر حال تاثیر می‌گذارد و به ویژه به لطف بازی گرم و طبیعی وایس در نقش وجدان آگاه و زنی هم‌چنان لبریز از آرمان‌ها و رویاهای سیاسی پیش از ازدواج. موضوع تاثیرگذار البته چیزی غیر از داستان بزرگ فرد در مقابل سیستم است: قصه مکرر اما باز هم شنیدنی مردی که پس از مرگ زن، تازه او را به تمامی می‌شناسد و دوباره عاشقش می‌شود و سرانجام می‌رود تا به او ملحق شود.
جوایز
برنده جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن - ریچل وایس
نامزد جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه اقتباسی - جفری کین
نامزد جایزه اسکار بهترین موسیقی فیلم - آلبرتو ایگلسیاس
نامزد جایزه اسکار بهترین تدوین فیلم - کلیر سیمپسون
نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم درام
نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین کارگردانی - فرناندو میرلس