پیامدهای بازی تراکتورسازی تبریز و نفت تهران

ورزشگاه یادگار امام تبریز، در روز بازی تراکتورسازی و نفت؛ پنج ساعت مانده به آغاز بازی.
ورزشگاه یادگار امام تبریز، یک ساعت قبل بازی
ورزشگاه یادگار امام تبریز، در روز بازی با نفت تهران
بازی فوتبال تراکتورسازی تبریز – نفت تهران در چارچوب هفته ۳۰ام لیگ ۹۳–۹۴، در روز جمعه ۲۵ اردیبهشت در ورزشگاه یادگار امام تبریز برگزار شد. هر دو تیم در حالی با ۵۷ امتیاز به مصاف یکدیگر می‌رفتند که با پیروزی در این مسابقه برای اولین بار قهرمان لیگ برتر می‌شدند. از سوی دیگر سپاهان ۵۶ امتیازی نیز با تساوی این دو تیم و پیروزی در دیدار با سایپا برای پنجمین بار قهرمانی لیگ برتر را جشن می‌گرفت. این بازی در نهایت با تساوی ۳ بر ۳ به پایان رسید و منجر به قهرمانی سپاهان شد.
مهمترین اتفاق این بازی، پخش خبر دروغ مبنی بر تساوی شدن نتیجه بازی هم‌زمان در اصفهان بود که منجر به تغییر روند بازی از دقیقه ۸۶ شد. پس از رسیدن این خبر به بازیکنان و کادر فنی تراکتورسازی، آن‌ها با تصور اینکه بازی سپاهان و سایپا با حساب ۲ بر ۲ به پایان رسیده‌است به جای تلاش برای به ثمر رساندن گل، به اداره بازی پرداختند. آن‌ها حتی پس از اتمام بازی همراه با جمعیت زیادی از هواداران که به زمین وارد شده بودند به خوشحالی پرداختند.
از دیگر اتفاقات این بازی، عملکرد ضعیف داوری بود؛ تراکتورسازی در حالی که با نتیجه ۳ بر ۱ از نفت پیش بود، علیرضا فغانی رای به اخراج آندرانیک تیموریان داد که پس از ده نفره شدن، تراکتورسازی بازی برده را مساوی کرد. همچنین داور در یک صحنه مشکوک به پنالتی روی بازیکن تراکتورسازی، دستور به ادامه بازی داد. بعدتر، کارشناسان داوری اعلام کردند که داور در این بازی اشتباهات تاثیرگذاری داشته‌است.
قطع خطوط تلفن، شبکه اینترنت و پخش خبر اشتباه از بازی هم‌زمان و فریب حاضران در ورزشگاه انتقادات بسیاری برانگیخت.
شایعه تساوی سپاهان با سایپا
در حالی که سپاهان ۲ بر صفر از حریف خود پیش بود، در ورزشگاه یادگار امام شایعه‌ای مبنی بر تساوی ۲ بر ۲ بازی هم‌زمان ابتدا از روی سکوها و سپس بین بازیکنان و کادر فنی دو تیم تراکتور سازی و نفت تهران دهان به دهان منتقل شد؛ این نتیجه، با توجه به امتیازات سه تیم مدعی و همچنین نتایج بازی‌های در حال برگزاری می‌توانست تراکتور سازی را که تفاضل گل بیشتری نسبت به نفت تهران داشت، برای اولین بار در لیگ برتر قهرمان کند.
علیرضا منصوریان، سرمربی باشگاه نفت تهران، درباره این اتفاق مدعی شد یک نفر که مسئول به نظر می‌رسیده، شایعه تساوی بازی سپاهان و سایپا را به نیمکت تراکتورسازی رسانده است. همچنین مدیرعامل باشگاه نفت تهران نیز در برنامه ۹۰ عنوان کرد افرادی بیسیم به دست گفتند بازی در اصفهان ۲ بر ۲ شده‌است.
قطع شدن خطوط ارتباطی در ورزشگاه
طبق گفته برخی افراد حاضر در ورزشگاه یادگار امام، در دقایق پایانی بازی و از دقیقه ۸۷ اینترنت و موبایل ورزشگاه قطع شده و هیچگونه ارتباطی با بیرون ورزشگاه امکان‌پذیر نبوده است؛ در این حین خبری مبنی بر تساوی بازی سپاهان و سایپا در سکو و نیمکت و کادر هر دو تیم منتشر می‌شود.
مدیرعامل باشگاه نفت تهران اعلام کرد که هرگونه وسیله ارتباطی قطع بوده و از دقیقه ۸۷ از نتیجه سپاهان خبر نداشته‌اند.
این‌ها در حالی است که وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات از ثبت ۳۳۶ هزار مکالمه تلفنی در ورزشگاه یادگار امام تبریز خبر داده است. محمود واعظی با اشاره به ماجرای ورزشگاه یادگار امام عنوان کرد:
اظهارات وزیر ارتباطات را می‌توان دلیل احتمالی بر ناتوانی برقراری تماس تماشاچیان و مدیران دو تیم برای دریافت آخرین نتیجه بازی سپاهان و سایپا دانست.
مدیرعامل مخابرات استان آذربایجان‌شرقی نیز خبر قطع بودن وسایل ارتباطی را تکذیب کرد و گفت:
همچنین مدیر روابط عمومی هیئت فوتبال آذربایجان شرقی نیز اعلام کرد که اینترنت ورزشگاه قطع نبوده و همه از نتیجه بازی سپاهان اطلاع داشتند.
واکنش تماشاچیان
سپاهان.
بعد از سوت پایان بازی تراکتور سازی و نفت تهران هزاران نفر از هواداران تراکتور سازی به داخل زمین ریختند و همراه با بازیکنان و کادر باشگاه به خوشحالی پرداختند. پس از مدتی کوتاه و با رسیدن دروغ بودن این شایعه به گوش هواداران و کادر تراکتورسازی، به یکباره جو ورزشگاه تغییر کرد و هواداران که عصبانی از از دست دادن جام قهرمانی بودند، اقدام به شکستن صندلی‌ها و پرتاب آن‌ها به میانه زمین، انفجار چندین نارنجک دستی در سکوهای ورزشگاه و شکاندن شیشه اتومبیل‌ها کردند که نتیجه آن مجروح شدن ده‌ها نفر بود. همچنین در بیرون ورزشگاه نیز بین تماشاگران و ماموران نیروی انتظامی درگیری به وجود آمده بود که زخمی‌های بیرون ورزشگاه با آمبولانس به بیمارستان منتقل شدند. بنابر گفته رحمانی فضلی، وزیر کشور دولت وقت، حدود ۴۳ نفر از نیروهای انتظامی در اثر این حادثه زخمی شدند که البته آن‌ها می‌توانستند از گاز اشک‌آور استفاده یا تیراندازی کنند اما هیچ‌کدام از این موارد رخ نداد. یکی از هواداران تراکتورسازی نیز بعد بازی روز جمعه سکته کرده و فردای آن روز جان خود را از دست داد.
چند ساعت پس از پایان بازی، شماره تلفن همراه داور بازی توسط برخی افراد در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که از هواداران تراکتورسازی می‌خواست به علیرضا فغانی زنگ یا پیامک بزنند و به او اعتراض کنند. طبق گزارش‌ها، علیرضا فغانی به صورت میانگین دقیقه‌ای ۱۰۰ پیامک درباره بازی تراکتورسازی و نفت تهران دریافت می‌کرده است.
تاثیر اتفاقات بر سفر رئیس جمهور به تبریز
شهروندان آذربایجانی که به شدت از اتفاقات پیش آمده عصبانی بودند، اقدام به آتش زدن بنرهای حضور روحانی، رئیس جمهور دولت یازدهم کردند. در شبکه‌های اجتماعی نیز برخی افراد برای نشان دادن اعتراض خود نسبت به اتفاقات بازی فوتبال تراکتور و نفت تهران، اقدام به تشکیل کمپین‌های «استقبال از روحانی با کارت قرمز» نموده‌اند.
پس از سفر روحانی به تبریز، ۵۰ هزار نفر از مردم این شهر در استقبال از روحانی و در مسیر ورزشگاه باغشمال بارها مقابل رئیس جمهور شعار «تراکتور تراکتور» سر داند و خواستار رسیدگی رئیس جمهور شدند. آن‌ها همچنین بنا بر فراخوان قبلی در شبکه‌های اجتماعی، مردم تبریز در حین ورود روحانی به میدان ساعت به وی کارت قرمز نشان دادند و اعتراض خود را نسبت به حوادث روز جمعه ورزشگاه یادگار امام اعلام کردند.
روحانی پس از حضور در بین مردم تبریز در ورزشگاه باغشمال گفت:
همچنین رئیس جمهور قبل‌تر نیز در جلسه هیئت دولت دستور رسیدگی دقیق و جدی به وزیر ورزش و جوانان داده و خواستار برخورد جدی مدیریتی درصورت ثبوت تخلف یا تقصیر شده بود.
واکنش‌ها به حوادث بازی
پس از اتفاقات بازی تراکتورسازی و نفت، اشخاص و گروه‌های مختلف اجتماعی و سیاسی واکنش‌های متفاوتی نسبت آن نشان دادند؛ اکثر آنان جام را حق تراکتور می‌دانستند و معتقد بودند این جام به ناحق از آنان گرفته شده‌است.
واکنش باشگاه‌ها
تونی اولیویرا، سرمربی تیم تراکتورسازی تبریز، بعد از پایان بازی به شدت از عملکرد داوری انتقاد کرد و معتقد بود فغانی با اشتباهاتی عمدی مانع قهرمانی تیمش شده‌است. وی فغانی را طرفدار تیم سپاهان دانست.
علیرضا منصوریان در گفتگو با رسانه‌ها اعلام کرد این ۸ دقیقه تلخ تا همیشه در ذهن فوتبال ایران می‌ماند.
حسین فرکی، سرمربی باشگاه سپاهان نیز درباره حوادث بازی تراکتورسازی و نفت و شایعاتی که به سپاهان نسبت داده‌اند، در برنامه ۹۰ گفت:
مدیرعامل باشگاه نفت تهران نیز خواستار مواخذه افرادی که این شایعه را به راه انداختند شد.
چند روز پس از پایان بازی، باشگاه نفت تهران از سازمان لیگ درخواست کرد که دقایق پایانی بازی این تیم مقابل تراکتورسازی تجدید شود. در حالی که محمود گودرزی از این پیشنهاد استقبال کرد، علی کفاشیان این خواسته را رد و عنوان کرد که مسابقه به صورت قانونی برگزار و به اتمام رسیده و نتیجه قابل تغییر نیست.
باشگاه تراکتورسازی نیز در بیانیه‌ای، فدراسیون فوتبال و کمیته داوران را به تبانی و فساد متهم و قهرمانی سپاهان را خارج از مستطیل سبز دانست.
مهرزاد خلیلیان، مدیرعامل باشگاه سپاهان در واکنش به نقش داشتن این تیم در ایجاد شایعه تساوی با سایپا بیان کرد که در شخصیت حسین فرکی، سرمربی باشگاه سپاهان و بازیکنان این تیم نیست که به خاطر یک جام دست به کارهای دور از شان بزنند.
واکنش نمایندگان مجلس
پس از حواشی دیدار تراکتورسازی تبریز و نفت تهران، جمعی از نمایندگان مردم آذربایجان در شورای اسلامی نسبت به حوادث واکنش نشان دادند. آن‌ها خواستار رسیدگی و برخورد جدی با عوامل شدند.
همچنین نمایندگان اصفهان نیز خواستار رسیدگی جدی اتفاقات این بازی که باعث ساخته شدن شایعاتی درباره اصفهان و تیم اصفهانی شده بود، شدند.
واکنش مقامات استان آذربایجان
استانداران و فرمانداران بخش‌های مختلف استان‌های آذربایجان، در پیام‌های جداگانه‌ای نسبت به حوادث واکنش داده و به مردم قول دادند که پیگیر مسئله باشند.
همچنین مقامات ورزشی نیز داور را مقصر نتیجه بازی دانسته و خواستار رسیدگی به مسئله شدند.
اعضای شورای شهر تبریز نیز اعتراض خود را نسبت به داور و مسئولین فوتبال اعلام کرده و خواستار رسیدن حرف مردم به گوش مسئولین شدند.
امام جمعه تبریز نیز در ورزشگاه باغشمال این شهر و در مراسم استقبال از روحانی، مطالبه مردم تبریز را رسیدگی به واقعه مسابقه فوتبال تبریز خواند و خواستار رسیدگی به آن شد.
واکنش علیرضا فغانی
علیرضا فغانی پس از مدت‌ها سکوت درباره اتفاقات ورزشگاه یادگار امام، در واکنش نسبت به درخواست شهرام دبیری، عضو هیئت رئیسه فدراسیون فوتبال، مبنی بر عذرخواهی از مردم گفت:
واکنش داوران فوتبال
پس از اتفاقات به وجود آمده در تبریز و حاشیه‌هایی که برای علیرضا فغانی به وجود آمد، داوران فوتبال متنی در حمایت از همکارشان نوشتند؛ در متن آمده‌است:
متهم کردن سپاهان
پس از حوادث تبریز، فردی که خود را «مسعود مزروعی» خواند مدعی شد که شایعه تساوی بازی سپاهان و سایپا را برای اولین بار او ساخته است؛ وی خود را شاگرد مهرزاد خلیلیان معرفی و اعلام کرد که از سوی باشگاه سپاهان مامور شده‌است تا این کار را انجام دهد. بعد منتشر شدن این اظهارات در شبکه‌های اجتماعی، مدیر عامل سپاهان به این حرف‌ها واکنش نشان داد و وی را فردی روانی خواند که می‌خواهد با این حرف‌ها مشهور شود.
بازتاب جهانی
اتفاقات ورزشگاه یادگار امام آن قدر عجیب و نادر بود که بازتاب جهانی پیدا کرد؛ روزنامه گاردین در این باره نوشت:
همچنین خبرگزاری فرانسه گزارش داد:
سایت اس بی‌نیشن، یک سایت معتبر ورزشی آمریکایی هم مدعی شد تیم ایرانی در خصوص کسب عنوان قهرمانی به هواداران خود دروغ گفته است.
وب سایت رسمی رادیو و تلویزیون دولتی ترکیه وقایع جمعه شب فوتبال ایران را بازتاب داده و نوشت:
استعفا رئیس دپارتمان داوری
یک روز پس از موضع رسمی وزارت ورزش درباره اشتباهات داوری در بازی تراکتورسازی و نفت تهران، حسین عسگری از ریاست دپارتمان داوری فدراسیون فوتبال استعفا داد؛ استعفایی که به عقیده برخی و خود حسین عسگری، «استعفای اجباری» نامیده شده‌است. حسین عسگری در این باره می‌گوید:
رئیس پیشین کمیته داوران همچنین افشا کرد که وی محسن ترکی را به عنوان داور این مسابقه انتخاب کرده بوده‌است ولی به خاطر اشتباه ۲ سال قبل او در بازی با استقلال، جای او را با علیرضا فغانی عوض کرده‌اند.
مجازات عوامل مقصر
طبق نامه رسمی فدراسیون ورزش و جوانان به وزارت ورزش در تاریخ ۱۳۹۴/۰۳/۲۰ مقصرین و مجازات آن‌ها اعلام شده‌است. این نامه در ۹ بند به شرح زیر است:
برکناری رئیس دپارتمان داوری فدراسیون فوتبال
محرومیت داور بازی تا اطلاع ثانوی
محرومیت ناظر سازمان لیگ تا اطلاع ثانوی
تذکر کتبی و توبیخ با درج پرونده برای مسئول برگزاری مسابقه
تذکر کتبی و توبیخ کتبی مسئول روابط عمومی سازمان لیگ
محرومیت گوینده ورزشگاه یادگار امام تبریز تا اطلاع ثانوی
تذکر کتبی و توبیخ با درج پرونده برای هیئت فوتبال استان آذربایجان شرقی به دلیل بروز مشکلات در زمان برگزاری مسابقه، خرابی اسکوربورد ورزشگاه، عدم نظارت مناسب بر گوینده ورزشگاه، اطلاع‌رسانی نادرست درخصوص نتیجه بازی همزمان
به مسئولان تراکتورسازی توصیه کرده‌اند نسبت به محرومیت و جریمه برای مدیر رسانه‌ای باشگاه تراکتورسازی، کمک مربی و بررسی همه‌جانبه در خصوص عملکرد مدیریتی تیم تراکتورسازی اقدام کنند.
تشکر از مدیریت بحران توسط نیروی انتظامی مستقر در ورزشگاه.
طبق ارزیابی ناظر بازی تراکتورسازی-نفت تهران با توجه به پایین بودن نمرات داور در این بازی، علیرضا فغانی ۳ جلسه از داوری محروم شد؛ این رفتار با همه داورانی که در طول لیگ قضاوت‌هایی پراشتباه و تاثیرگذاری داشته‌اند انجام شده‌است.
لیگ برتر فوتبال ایران ۹۴–۱۳۹۳
باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز
باشگاه فوتبال نفت تهران
باشگاه فوتبال سپاهان