لازار بیچراخف

لازار فئودورویچ بیچراخف ، ، (زاده ۱۵ نوامبر ۱۸۸۲ در سن پترزبورگ - درگذشته ۲۲ ژوئن ۱۹۵۲ در دارمشتات)، افسر اوستیایی ارتش روسیه تزاری بود که در جنگ جهانی اول، جنگ داخلی روسیه و جنگ جهانی دوم در ناحیه قفقاز شرکت کرد.
زندگی‌نامه
با اصالت دیگور از اوستیا، متولد سنت پیترزبرگ روسیه و پدرش افسری از ناحیه ترک اوستیا بود. پس از گذراندن مدرسه ابتدایی در سنت پیترزبرگ، وارد مدرسه نظامی الکسی‌وسکوی مسکو شد. طی جنگ اول جهانی، ابتدا در هنگ اول گروسکو موژدک (سالهای ۱۹۱۴–۱۹۱۵)خدمت کرد. سپس در ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۸ در سپاه ژنرال باراتف با درجه سرهنگی خدمت نمود که درگیر در جنگ جهانی اول در ایران بود. او فرماندهی یک واحد قزاق ترک به استعداد ۸۰۰ نفر را برعهده داشت. پس از انقلاب روسیه، در اوایل ۱۹۱۸ فرماندهی گروهی حدودا هزار نفره از قزاقان ضدانقلاب را برعهده گرفت که تحت فرماندهی انگلیسی‌ها به فرماندهی ژنرال دنسترویل قرار گرفتند. بیچراخف برای الحاق نیروی خودش به انگلیسیها، معادل چهل میلیون دلار امروزی از ایشان پول دریافت نمود. هزینه ماهیانه نیروی بیچراخف برای انگلیسیها ماهیانه ۲۲۰ هزار تومان بود.
جنبش جنگل
ژنرال لیونل دنسترویل، فرمانده نیروی دنسترفورس بود که برای اشغال باکو از همدان به انزلی و در ژوئن ۱۹۱۸ از انزلی به باکو حرکت کرد. این نیروی هزار نفره انگلیسی بعلاوه نیروهای بیچراخف، در منجیل با نیروهای جنبش جنگل به رهبری میرزا کوچک خان درگیر شدند که منجر به شکست جنگلیها از قوای مجهز تحت فرمان انگلیسیها شد.
میرزا در مذاکره قبول کرده بود که نیروهای بیچراخف بدون دردسر از گیلان بگذرند چونکه در حال بازگشت به سرزمین خود هستند. با این شرط که در دسته‌های ۲۰۰ نفره اسلحه خود را تحویل داده و در انزلی آنرا تحویل بگیرند. بنا به گفته نیکیتین، فرستادگان جنبش جنگل در مذاکره حتی اجازه داشتند که بگویند آذوقه و علیق هم بآنها داده خواهد شد بعلاوه نیروی مسلح گیلان در موقع عبور به نیروی بیچرفروس سلام خواهد داد و تشریفات و تجلیلی برای آنها قائل خواهد گردید. اما با گذشتن انگلیسیها از خاک ایران موافقت نکرد. در مورد رفتار قزاقان روس با زنان و کودکان گزارشهایی وجود دارد که شرط میرزا را قابل درک می‌سازد.
بطوری که ابراهیم فخرایی در کتاب سردارجنگل می‌نویسد، بیچراخف در ظاهر شرطهای میرزا را قبول کرده بوده و یک مهلت ۲۴ ساعته داده بوده تا جنگلیها از میرزا تضمین نظامی بگیرند، اما هنوز چیزی از شروع مهلت نگذشته بوده که حمله را شروع می‌کند. به هرحال، در چهارم رمضان ۱۳۳۶ هجری قمری، برابر با ۱۲ ژوئن ۱۹۱۸ میلادی، نیروی مشترک روسی - انگلیسی به نیروهای جنگل در پل منجیل، محل فعلی سد سپیدرود یورش می‌برندو با توپخانه سنگین، هواپیما و زره‌پوش به جنگلیها حمله می‌کنند. جنگلیها که بغیر از تفنگ در جمع تنها دو عدد مسلسل داشتند حدود صد نفر تلفات می‌دهند و به رودبار عقب‌نشینی می‌کنند. سردستگی اولین سنگر از مدافعان جنگلی پل منجیل بر عهده محمودخان ژولیده بود که پس از کشته شدن ۱۸ نفر از همسنگرانش، زخمی شد و توسط انگلیسیها جهت مداوا به قزوین برده شد که حاضر به قبول درمان بقول خودش دشمنان وطن نشد و درگذشت.
باکو
در تاریخ ۵ ژوئیه ۱۹۱۸، بیچراخف و نیروهای زیرفرمانش در حوالی باکو پیاده شده و مستقیما وارد جنگ با نیروی اردوی اسلام قفقاز شدند. بیچراخف از سوی شورای بلشویک باکو بعنوان یکی از فرماندهان ارتش سرخ انتخاب شد و دفاع جناح راست باکو (در کردامیر ) را برعهده داشت، اما پس از سه هفته نتوانست جلوی نیروی بزرگتر ترک - آذری را بگیرد و به داغستان عقب‌نشینی کرد. مدتی بعد، خود نیروهای انگلیسی وارد باکو شدند که بدنبال اشغال باکو، نیروهای آذری-عثمانی دنسترویل را شکست دادند که دو ماه بعد بعلت تسلیم عثمانی، بر طبق پیمان مودروس دوباره باکو به انگلیسی‌ها پس داده شد. ژنرال تامسن انگلیسی، اداره باکو را بر عهده گرفت و عثمانی‌ها باکو را ترک کردند. در ابتدا سیاست انگلیسیها نسبت به جمهوری آذربایجان مثبت نبود و ژنرال تامپسن پرچم آذربایجان را در باکو پایین کشید و ادعا کرد تنها نیروی غیر انگلیسی که به رسمیت می‌شناسد نیروی روسهای تزاری بیچراخف است. اما به تدریج پس از اینکه افسران انگلیسی سپاه مستعمراتی هند نظر خود را برای ایجاد حکومتهای حائل بین روسیه و هند جا انداختند، دولت انگلیس حکومت جمهوری آذربایجان را قبول کرده و از ۲۸ دسامبر دولت فتحعلی خان خویسکی (جمهوری آذربایجان) را بعنوان تنها قدرت قانونی در آن ناحیه به رسمیت شناخت. حضور انگلیسی‌ها تا تاریخ نوزدهم اگوست ۱۹۱۹ ادامه داشت که پس از آن اداره امور را به دولت جمهوری آذربایجان واگذار نمودند. بیچراخف اصلا با دولت جمهوری آذربایجان خوب نبود و در دسامبر ۱۹۱۸ به باکوی تحت حکومت انگلیسیها برگشته بود تا با بسیج نیرو به قوای ژنرال دنیکین ملحق شود و تشکیلاتی بنام حکومت قفقاز-کاسپین راه انداخته بود که صریحا قصد براندازی جمهوری آذربایجان را داشت. گرچه مقامات انگلیسی او را بعنوان دیدار به انگلیس بردند و نیروهایش را مجبور به ترک باکو نمودند، اما حتی پس از پیوستن نیروهای بیچراخف به دنیکین هنوز هم خطر برای جمهوری آذربایجان باقی بود چونکه ژنرال دنیکین هم قصد برانداختن جمهوری آذربایجان را داشت. دنسترویل در خاطرات خود اشاره می‌کند که نظرش نسبت به بیچراخف بسیار مثبت است، اما بیچراخف دشمنان زیادی در بین انگلیسیها دارد.
پیکان‌های آبی رنگ مسیر نیروهای دنسترویل و بیچراخف را به سوی باکو نشان می‌دهند. ناحیه هاشورخورده سبزرنگ محل درگیری با نیروهای جنبش جنگل است .
پس از فروریختن رژیم تزاری در روسیه، نیروهای نظامی روسیه که در جبهه قفقاز با عثمانی درگیر بودند، از ادامه جنگ سرپیچی کردند و بصورت متفرق به روسیه بازگشتند. از سوی دیگر نیروهای عثمانی هم که با تمایلات پان‌تورانی در ظاهر ادعا به همبستگی ملتهای مسلمان می‌نمودند با تشکیل اردوی اسلام قفقاز به فرماندهی نوری‌پاشا با ارمنی‌ها، بلشویکها و نیروهای دنسترویل درگیر شدند. در ابتدا (طی اوایل تابستان ۱۹۱۸)، نیروی بیچراخف ظاهرا به کمون باکو ملحق شد که در مقابل نیروهای نوری‌پاشا می‌جنگید. کمون باکو، به ریاست استفان شائومیان ارمنی، شورایی بلشویک بود که اداره باکو را برعهده گرفته و غالبا با مخالفت آذریها روبرو بود. طی تابستان ۱۹۱۸، داشناکها، سوسیالیتهای انقلابی و منشویکها، کمون باکو (بلشویکها) را که با دخالت دنسترویل مخالفت می‌کردند از شهر بیرون کردند و دیکتاتوری سنتروکاسپی را جایگزین آن نمودند که هم از سوی دنسترویل حمایت می‌شد و هم از سوی روسهای سفید. در این گیرو دار، بیچراخف و نیروهایش، به دیکتاتوری میان خزری پشت کرده و هنگام نزدیک شدن سپاه عثمانی-آذری (نیروهای نوری‌پاشا)، محل خدمت خود را ترک نموده به شهر مخاچ‌قلعه در داغستان رفتند که در آن هنگام پترووسک خوانده می‌شد. بیچراخف با اشغال این شهر شروع به ارتباط با ژنرال دنیکین نمود که از مهمترین سران ارتش سفید بود. در مخاچ‌قلعه، برادر لازار بیچراخف، یعنی گئورگی بیچراخف، که او هم از افسران ضدانقلاب روسیه بود به او ملحق شد. در ژانویه ۱۹۱۹، واحد بیچراخف به بندر باتومی در گرجستان منتقل شد تا در آوریل همان سال واحد منحل شود و اعضای آن به نیروهای مسلح جنوب روسیه بپیوندند. این نیرو از نیروهای عمده ارتش سفید بود که وارنگل و دنیکین آنرا فرماندهی می‌کردند. در مورد اینکه چرا انگلیسی‌ها نیروی تحت فرمان بیچراخف را از هم پاشیدند اظهار شده است که سیاست انگلیسیها پس از شکست آلمان و عثمانی بیشتر حول حمایت از دولت محلی غیر بلشویک یعنی جمهوری آذربایجان دور می‌زده است که روسهای تزاری مثل باراتف و بیچراخف با آن دشمن بوده و در صدد احیای سلطه روسیه در قفقاز بوده‌اند صورت ظاهری فراخواندن بیچراخف به انگلستان این بوده که به او بخاطر تلاشهایش مدال بدهند.
بیچراخف در ۱۹۱۹ به انگلستان و ۱۹۲۸ به آلمان مهاجرت نمود.
طی جنگ جهانی دوم، بیچراخف با آلمان نازی بر ضد شوروی‌ها همکاری نمود و فرمانده کمیته آزادسازی مردمان روسیه در قفقاز جنوبی بود. او در سال ۱۹۵۲ در شهر دارمشتات آلمان از دنیا رفت.
نهضت جنگل
انقلاب روسیه (۱۹۱۷)
جنگ جهانی اول
ایران در جنگ جهانی اول
جبهه ایران