سید حسین یعقوبی قائنی

سید حسین یعقوبی قائنی (زاده ۱۳۰۳ خورشیدی، درگذشت ۲۰ بهمن ۱۳۹۶ خورشیدی) مجتهد و عارف معاصر که در عنفوان جوانی با عارف مشهور سید علی قاضی دیدار داشته و شاگرد دو عارف بزرگ یعنی محمدجواد انصاری همدانی و سید جمال‌الدین گلپایگانی بوده‌است. آیت‌الله یعقوبی همچنین با بزرگانی از جمله سید رضا بهاءالدینی، سید محمدهادی میلانی و حسنعلی نجابت شیرازی در ارتباط بوده‌است. وی در جوانی راهی عتبات شده و در حوزه علمیه سامرا، نجف، کربلا و قم تحصیل کرده‌است.
از وی به عنوان آخرین شاگرد بازمانده از عارف بزرگ سید علی قاضی یاد می‌شود.
درگذشت
وی پس از عمری اشتغال علمی - معنوی در ۲۰ بهمن سال ۱۳۹۶ هجری خورشیدی در سن ۹۳ سالگی درگذشت. یکروز بعد پیکر وی در قم تا حرم فاطمه معصومه تشییع گردید و پس از اقامه نماز میت توسط سید رضا میرمعینی، در صحن عتیق حرم فاطمه معصومه در حجره «شهید مفتح» دفن گردید.
پیام‌های تسلیت
بدنبال درگذشت این استاد عارف پیام‌های تسلیتی صادر شد.
عبدالحسین خسروپناه رئیس موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران در پیام تسلیتی از وی به عنوان عارف وارسته یاد نمود.
علی‌اکبر رشاد موسس و رئیس پژوهشگاه و رئیس شوراهای حوزه‌های علمیه استان تهران، در پیام تسلیتی که این درگذشت را به رهبر و مراجع تقلید تسلیت گفته بود، عنوان کرد: «آن عالم عارفی که در زمره تلامذه قطب معرفت و معنویت آیت الله آقاسید علی قاضی طباطبائی (قده) بود، حقا از میراث داران مکتب معنوی فقهای عارف در روزگار ما به‌شمار می‌رفت.»
محمدصالح کمیلی از عرفای معاصر این درگذشت را تسلیت گفت.
عبدالقائم شوشتری از عرفای معاصر؛ درگذشت وی را با عنوان «یکی از بزرگ مردان دفاع از شعائر ایمان و عارف بزرگوار» تسلیت گفت.
سید ابوالحسن مهدوی عضو مجلس خبرگان رهبری و نماینده مردم اصفهان در این مجلس نیز در پیامی درگذشت وی را با عنوان «عالم ربانی و فقیه وارسته» تسلیت گفت.
تالیفات
دو اثر مکتوب وی:
سفینه الصادقین (زندگی‌نامه وی با نکات مهم عرفانی)
این کتاب زندگی‌نامه و شرح حال سید حسین یعقوبی قائنی است که وی در ضمن آن به بیان برخی مباحث و نکات مرتبط با عرفان و سیر و سلوک پرداخته‌است. سید حسین یعقوبی قائنی شرح زندگی‌نامه خود را در این کتاب از دوران طفولیت آغاز کرده‌است و به ذکر وقایعی که منجر به هجرت او از ایران به عراق و حضور او در حوزه‌های علمیه سامرا، نجف و کربلا شده می‌پردازد؛ در ادامه به بیان چگونگی آشنایی خود با حسنعلی نجابت و عارف مشهور سید علی قاضی می‌پردازد و سپس ماجرای آشنایی خود با استادش محمدجواد انصاری همدانی بازگو می‌کند. وقایع ذکر شده در کتاب تا حدود سن پنجاه سالگی نویسنده را در بر می‌گیرد. سید جمال‌الدین گلپایگانی، سید محمدهادی میلانی، میرزا علی آقا شیرازی، محمد کوهستانی، محمداسماعیل دولابی، سید عبدالحسین دستغیب، سید رضا بهاءالدینی، برخی دیگر از اشخاص مرتبط با سید حسین یعقوبی قائنی هستند که وی در این کتاب به ذکر مطالبی در خصوص ارتباطش با ایشان پرداخته‌است. همچنین مطالبی نیز در خصوص اشخاصی نظیر سید حسین طباطبایی قمی (معروف به حاج آقا حسین قمی)، میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، شیخ محمد بهاری، سید محمدحسین طباطبایی، سید روح‌الله خمینی، و … نیز در کتاب بیان شده‌است. برخی از مباحث عرفانی و سلوکی مطرح شده در کتاب در خلال ذکر خاطرات عبارتند از: نکاتی پیرامون توحید عرفا، معرفت نفس، نقش ربط در راه سلوک، تاثیر اعمال بر نفس، لزوم پایبندی به شرع مقدس و توسل به پیامبر و اهل بیتش در راه سلوک و…
سبب تالیف کتاب
در مقدمه کتاب سفینه الصادقین و همچنین در پایگاه معرفی آثار مولف در خصوص علت تدوین این اثر چنین بیان شده‌است: «در خواست مکرر جمعی از برادران ایمانی مبنی بر آشنا شدن با نحوه سیر و سلوک حقیر و کم و کیف آن، بنده را بر آن داشت تا شمه‌ای از یافته‌های خود را در ضمن قضایای متعدده و جریاناتی که در طول زندگی برایم پیش آمده در جلسات معنوی و محافل انس برای آنان بازگو نمایم. مجموعه حاضر که بنام سفینه الصادقین نامیده شده انعکاس صحیح و کامل آن گفته‌ها است که توسط چند تن از دوستان تنظیم گردیده و بارها با دقت و تامل مورد مطالعه این جانب قرار گرفته و تنها نسخه‌ای است که مورد تایید می‌باشد. امیدوارم مومنین و سالکین راه حق از آن بهره‌مند گردند. »
انیس الصادقین (ادعیه و اذکار ماثور و دستورالعمل‌های سلوکی)
«این کتاب مشتمل بر تعقیبات نماز، دعاهای روزانه، اعمال هر روز، اعمال شب و روز جمعه، اعمال وقت خواب، اذکار، استغفارات، گزیده‌ای از ادعیه و زیارات، دستورالعمل‌هایی برای برآورده شدن حوائج مختلف، حرزها و اعمال دیگری برای انجام در طول ماه‌های سال است که در کتب معتبر روایی و عبادی علمای شیعه ذکر گردیده. از ویژگی‌های این کتاب علاوه بر تکیه آن بر عبادات و اعمالی که از ناحیه پیامبر اسلام و امامان شیعیان اثنی عشری وارد شده، این است که مولف بنا به گفته خود، به آن ملتزم بوده و در راه سلوک خویش از محتوای آن بهره زیادی برده‌است. » توضیحات، مطالب و نکاتی که مولف در خصوص برخی از اعمال ذکر شده در کتاب بیان کرده‌است، از دیگر ویژگی‌های کتاب محسوب می‌شود. به عنوان نمونه در خصوص استغفار بعد از نماز بیان داشته‌است: "در حقیقت سالک از نخستین عملی که طلب مغفرت می‌کند، همان نمازی است که خوانده است. زیرا طاعت خود را از آن جهت که حقش به خوبی ادا نشده، به نوعی معصیت میداند. لذا بلافاصله پس از نماز استغفار می‌کند و این عظمت مطلب را می‌رساند ." یا در خصوص دعای بعد خواندن دوازده مرتبه سوره توحید در تعقیبات نماز گفته است: "اگر چه ائمه اطهار علیهم السلام (اسماء الله) هستند ولی (اسم مکنون خداوند) حقیقت پیامبر صلی الله علیه و آله است که اگر کسی را توفیق نصیب شود و به او راه دهند تا با آن حقیقت آشنا شود، به (توحید) رسیده‌است ." یا در توضیح یکی از دعاهای سجده آخر نماز با مطلع (یا ولی العافیه، اسئلک العافیه…) گفته است: "لازمه ترقی و رسیدن به کمالات معنوی، تحمل مشکلات و تن دادن به گرفتاریهاست لذا ممکن است در طلب عافیت از خداوند، شائبه خودیت باشد که امر پسندیده‌ای نیست، لیکن با توجه به فرمایش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در پاسخ به سائل، مبنی بر در خواست عافیت از خداوند در شب قدر، اگر آن را از باب تبعیت از کلام آن بزرگوار درخواست نماییم مذموم نخواهد بود ." از دیگری ویژگی‌های این مجموع این است که مولف در گرداوری اعمال، علاوه بر مفاتیح‌الجنان (اثر شیخ عباس قمی) که مشهورترین کتب ادعیه و اذکار فعلی در نزد شیعیان است، از دیگر کتب ادعیه و روایی معتبر شیعیان نیز بهره گرفته‌است. از میان کتب ادعیه‌ای که در فهرست منابع کتاب مشاهده می‌شود می‌توان به کامل الزیارات (اثر ابن قولویه)، ، فلاح السائل، ، مهج‌الدعوات و منهج‌العبادات (همگی از آثار سید بن طاووس)، (اثر محمدباقر مجلسی)، مصباح و بلدالامین (هر دو اثر شیخ کفعمی) و… اشاره کرد. از میان منابع روایی شیعی نیز که جزو منابع کتاب می‌باشند به آثاری چون الکافی (اثر شیخ کلینی)، من لایحضره الفقیه، (هر دو از آثار شیخ صدوق)، تهذیب الاحکام (اثر شیخ طوسی)، (اثر )، وسائل‌الشیعه (اثر شیخ حر عاملی)، بحارالانوار (اثر محمدباقر مجلسی)، تفسیر صافی (اثر ملا محسن فیض کاشانی)، منتهی‌الآمال (اثر شیخ عباس قمی) (اثر میرزا حسین نوری) و … اشاره کرد.
سبب تالیف کتاب
در مقدمه کتاب انیس الصادقین و همچنین در پایگاه معرفی آثار مولف در خصوص علت تدوین این اثر چنین بیان شده‌است:
«در پی انتشار کتاب «سفینه الصادقین» در شرح حالات معنوی و زندگانی عالم ربانی جناب حاج سید حسین یعقوبی قائنی بسیاری از علاقه مندان خواستار آن شدند که ادعیه، اذکار و دستورالعمل‌هایی که مورد توجه ایشان است یا به آن ملتزم می‌باشد در اختیارشان قرار گیرد. این مجموعه به همین منظور و با عنایت ایشان تهیه و تنظیم گردیده‌است. » علیرضا پناهیان درباره این کتاب گفته است: «درباره اثر اذکار در رفع مشکلات مختلف زندگی، کتاب انیس الصادقین نوشته آیت‌الله یعقوبی، کتاب خوب و معتبری است. ذکرهایی هست که گره‌های ما را باز می‌کند، دل را قرص می‌کند و ترس و نگرانی و اندوه بد را از دل می‌برد، و بعد، تازه آدم شروع می‌کند به حال خوش معنوی پیدا کردن »
برخی اشخاصی که از محضر وی بهره برده‌اند
عکسی از دیدار محی‌الدین حائری شیرازی با استادش سید حسین یعقوبی قائنی
افراد زیر هر یک به نحوی از وی بهره برده‌اند و خدمت وی می‌رسیدند:
محی الدین حائری شیرازی (که سابقه آشنایی ۵۰ ساله با وی داشته‌است. )
علی صیاد شیرازی
عبدالقائم شوشتری (که بنا به گفته خود از طریق محیی الدین حائری شیرازی با وی آشنا شد)
صادق آهنگران
نمونه‌ای از گفته‌های سلوکی
از گفته‌های این عارف شیعی است: «کسانی که خود را اهل طریقت شمرده و خانه اهل بیت علیهم السلام را عملا رها کرده، احیانا به دستورات و اعمالی خارج از شرع مقدس عمل می‌کنند و اهل شریعت را افرادی می‌دانند که از حقایق بی‌خبرند، آن‌ها کاملا در اشتباه هستند و در نهایت به گمراهی کشیده خواهند شد.
البته چون هر زحمتی بی‌مزد نیست و هر عملی اثری دارد چه بسا دستور العمل‌های خارج از شرع مقدس، آثاری هم داشته باشد و در انسان حرارتی نیز ایجاد کند، لکن هر گرمی و اثری نشانه قرب به خدای متعال نیست.»
«مطلبی که باید همیشه به آن توجه داشته باشیم این است که شریعت و طریقت از یکدیگر جدا نیست، بلکه طریقت از شریعت اتخاذ می‌شود و اگر طبق آن سلوک شود انسان را به حقیقت می‌رساند. راه صحیح همان است که محمد و آل محمد علیهم السلام نشان داده‌اند و سلوک صحیح که نتیجه بخش و قرب‌آور باشد منحصر به این است که به آنان تمسک جسته و از ارواح شریف آن بزرگواران استمداد بجوییم. آنان سرچشمه فیض الهی هستند و معانی را هم در واقع خود آن سروران افاضه می‌کنند؛ زیرا آنان روح کلی و نفس کلی و ما نفوس جزئی هستیم و همیشه فرع باید از اصل خویش استفاده کند. پس هر چه از ناحیه غیر آن‌ها باشد، گرچه ممکن است دارای خواص و آثاری هم باشد، لکن حقیقت و محتوایی ندارد و همه باطل و گمراهی است.» «اگر اصول عقاید انسان محکم نباشد حالات معنوی نه تنها برای او مفید نیست، بلکه به زیان او تمام خواهد شد. خدا نکند کسی که پایه‌های عقیده‌اش سست است حالی پیدا کند! زیرا اکثر افرادی که حلولی و اتحادی شده و یا در مقابل ائمه علیهم السلام ادعاهایی داشته‌اند و کارشان به انحراف کشیده شده، از کسانی بوده‌اند که اصول عقایدشان از آغاز بر اساسی صحیح و محکم پایه گذاری نشده، تنها در اثر ریاضات و مجاهدات، صفایی پیدا کرده‌اند و لذا همین که با حالی غیر عادی مواجه شده‌اند در دام ابلیس قرار گرفته و از راه مستقیم منحرف گشته‌اند و همان حال به ضرر آن‌ها تمام شده‌است.» «بلی، درد فراق دردی است سوزان که آتش آن به مراتب از آتش مادی سوزنده‌تر است. هر قدر شناخت و معرفت و در نتیجه محبت نسبت به محبوب بیشتر باشد آتش فراق آن سوزنده‌تر خواهد بود. حضرت آدم از فراق بهشت آن قدر گریه کرد که اهل آسمان از گریه او شکایت کردند. یعقوب علیه السلام از فراق یوسف تا جایی گریست که «ابیضت عیناه من الحزن.» حضرت شعیب علیه السلام نیز از شوق لقای پروردگار آن قدر گریه کرد که نابینا گردید. چرا که محبت او را در دل یافته بود. و حضرت صدیقه طاهره علیها السلام از فراق پدر بزرگوار خود چنان سوخت که ادامه حیات برای آن بانوی عالمیان میسر نگشت. آری، هر قدر انس انسان به محبوب بیشتر باشد سوز فراق آن بیشتر خواهد بود. تا جایی که مولا امیر المومنین - علیه آلاف التحیه و السلام - در مقام راز و نیاز عرض می‌کنند: «فهبنی یا الهی و سیدی و مولای و ربی صبرت علی عذابک فکیف اصبر علی فراقک.» پس ای خدای من و آقا و مولای من بر فرض که بر عذابت صبر کردم، چگونه فراقت را تحمل کنم؟! پس ای عزیز! چرا در خود دردی احساس نمی‌کنی؟ و چرا هیچ مشابهتی به موالیان خود نداری؟ آنان چه چیز درک کرده‌اند که لحظه‌ای به دنیای فانی دل نبسته و بی‌تابانه در انتظار لحظه دیدار دوست ایستاده‌اند؟ دمی بیندیش و بنگر تا چه حد از حال آن بزرگواران فاصله داری و از آنان که خانواده کرامت و باب رحمت خداوندی‌اند استمداد کن.»
دیدگاه درباره رهبر ایران
سید حسین یعقوبی قائنی برای نخستین بار در سال ۱۳۹۳ در مشهد با رهبر ایران سید علی خامنه‌ای دیدار کرد. وی در یکی از سخنانش در مورد رهبر ایران سید علی خامنه‌ای بیان کرده‌است: «خدا این رهبر معظم را نگه دارد، ایشان امانت خدا هستند؛ اما خیلی‌ها حالیشان نیست، ایشان جانشان را کف دست برای هدایت خلق گذاشتند، اصلا هیچ هوی ندارد»
همچنین در سخنان دیگری درباره وی چنین بیان داشته‌است: «من کسی را که آقای خامنه‌ای را دوست نداشته باشد دوست ندارم؛ حتی اگر فرزند خودم باشد»
وصیت‌نامه
سید حسین یعقوبی قائنی در بخشی از وصیت‌نامه خود چنین بیان داشته‌است:
بندانگشتی
«در خاتمه همه فرزندانم و خویشان و دوستانم را وصیت می‌نمایم به تقوی و یگانه‌پرستی در تحت راهنمای ائمه معصومین - سلام الله علیهم اجمعین- و بدانندکه جز خدای متعال و اولیاء او در دنیا و آخرت یاری و یاوری نیست، پس از روی اخلاص چنگ بزنند به ذیل عنایات حق و اهل بیت گرامی پیغمبر اکرم و دائما منتظر ظهور موفور السرور حضرت بقیهالله-روحی له الفدا-باشندکه اگر سعادت نصیب شد و ظهور شریفش را درک کردند به تمام معنا در مقابل او تسلیم و در راه یاریش از هیچ چیز مضایقه نکنند.»
گالری تصاویر