واهه واهیان

سارگیس آبدالیان ()؛ متخلص به واهه واهیان ()؛ (زاده ۲۲ دسامبر ۱۹۰۸ در گیورقین، در ارمنستان غربی - درگذشته ۱۹ اوت ۱۹۹۸ در بیروت)، یک شاعر، مترجم، سخنران، نویسنده، ویراستار و روزنامه‌نگار ارمنی بود.
زندگی‌نامه
خانواده سارگیس آبدالیان در سال ۱۹۱۵ میلادی در جریان نسل‌کشی ارمنی‌ها از ارمنستان غربی تبعید شدند. پس از خاتمه جنگ جهانی اول در شهر آنتیاب سکونت گزید و در سال ۱۹۲۰ میلادی به شهر حلب مهاجرت نمود.
واهیان پس از چهار سال تحصیل در «آموزشگاه آمریکایی» شهر حلب وارد دانشگاه آمریکایی بیروت شد و در سال ۱۹۳۰ میلادی در رشته علوم طبیعی فارغ‌التحصیل گردید و به کار تدریس در شهرهای بیروت (لبنان) و انطلیاس (قبرس) مشغول شد.
واهه واهیان سال متمادی ماهنامه ارمنی زبان «آنی» را سردبیری نمود.
در سال ۱۹۸۱ میلادی "نشان مسروپ ماشتوتس (The order of Saint Mesrop Mashtots)" از سوی وزارت فرهنگ ارمنستان به وی اعطا شد.
واهیان در ۱۹ اوت ۱۹۹۸ در سن ۸۹ سالگی در شهر بیروت درگذشت.
شعری از واهه واهیان به نام (یادگار کودکی)
چه‌ات را بسرایم؟ ای کودکی چون بلور از هم پاشیده… پرپر زدن چون پرنده‌ات به زیر پنجه‌های سیاه قتل‌عام؟
هراس به انجماد نشسته در چشمانت را بیدار مانده در رویاروی فاجعه؟ یا آنکه خشمگین شبح بی‌جانت را؟
هنوز اشک‌هایت را برای لقمه نانی، نبرده‌ام از یاد و قطره قطره بارش خون را از کف دستان پس زده‌ات
تا به امروز هر گاه صدای گریه کودکی می‌شنوم حس می‌کنم آن سوزش سیلی هائی را که بر صورت یتیم تو فرود می‌آمد
از تو - ای کودکی - نه شعری به ارث برده‌ام نه رویایی بل مانند گلی نیم بشکفته که هنوز جامی از نور خورشید ننوشیده پژمرد
و اینک زندگی‌ام - هرچه بیش‌تر به فرجامش نزدیک می‌شود از آتش خاطره‌هایت کینه‌ام بیش از بیش گر می‌گیرد کینه‌ام به تمام جلادان گذشته و امروز کودکی
کتابشناسی
از واهه واهیان آثار زیر به چاپ رسیده است
مجموعه شعر
تاریخ انتشار
عنوان فارسی
به ارمنی
به انگلیسی
محل انتشارات
۱۹۳۳
آفتاب - باران
-
Sun-Rain
بیروت
۱۹۴۶
پل طلایی (اشعار، خاطرات و نقدها)

Golden Bridge
بیروت
۱۹۵۸
پل طلایی

Golden Bridge
ایروان
۱۹۶۸
کتاب عشق و اندوه

Book of Love and Grief
بیروت
۱۹۷۷
ستون یادبود برای واهرام من

Monument in memory of Vahram
بیروت
۱۹۸۶
برگزیده اشعار

Selected Poems
بیروت
۱۹۹۰

Twilight Chime and Murmur
بیروت
نثر Prose
تاریخ انتشار
عنوان فارسی
به ارمنی
به انگلیسی
محل انتشارات
۱۹۵۳
آشتی‌ها (خاطره‌نویسی)

(The Reconciliation of Arlez-Memoirs from a visit to the Motherland)
بیروت
جلد اول؛ ۱۹۷۸جلد دوم؛ ۱۹۸۷جلد سوم؛ ۱۹۹۳
خرمن چینی (مقاله‌ها در سه جلد)

Harvest
اورشلیمبیروتبیروت
آثار پس از مرگش
تاریخ انتشار
عنوان فارسی
به ارمنی
به انگلیسی
محل انتشارات
۲۰۰۹
شعار خداحافظی

(Farewell Poems)
بیروت
۲۰۱۲
قلب شاهر - نامه‌ها
. 
(The Heart of the Poet - Private Letters)
بیروت
ویرایش
تاریخ انتشار
عنوان فارسی
به ارمنی
به انگلیسی
محل انتشارات
۱۹۷۸
(داستان‌های کوتاه، جلد اول)
- , Vol. I
(An Anthology of Armenian Literature - Short stories, Vol. I)
بیروت
۱۹۸۴، ۱۹۸۵ و ۱۹۸۸

(An Anthology of Armenian Prose در سه جلد)
بیروت
ترجمه
تاریخ انتشار
عنوان فارسی
به ارمنی
به انگلیسی
محل انتشارات
۱۹۵۰
"شاهکار ناشناخته" نوشته اونوره دو بالزاک(از متن فرانسوی)
-
(Le Chef-dOeuvre Inconnu by Honore de Balzac, from French original)
بیروت
۱۹۸۴
"پیغمبر" نوشته جبران خلیل جبران(از متن انگلیسی)

The Prophet by Gebran Khalil Gebran
بیروت
۱۹۸۵
"باغبان، گیتانجالی و چیدن میوه" نوشته رابیندرانات تاگور (از متن انگلیسی)
,   
The Gardener, Gitanjali - Fruit-gethering by Rabindranath Tagore
بیروت
۱۹۹۲
"تصویر دوریان گری" نوشته اسکار وایلد(از متن انگلیسی)

The Picture of Dorian Gray by Oscar Wilde
بیروت
فهرست نویسندگان ارمنی
ادبیات ارمنی