خانات کلات

پرچم خانات قلات
خانات کلات () یک دولت مستقل بلوچ‌ها بود که در سال ۱۶۶۶ میلادی بنیاد گذاشته شده بود و تا سال ۱۹۵۵ میلادی دوام کرد، در سال ۱۹۴۷ بعد از این که دولت بریتانوی هند تقسیم شد، بلوچ‌ها هم اعلان استقلال کردند، میر احمد یارخان، خان قلات آزادی کامل بلوچستان را اعلان کرد و تا ۲۷ مارچ سال ۱۹۴۸ بلوچستان بشکل یک دولت آزاد بود و در ۲۷ مارس ۱۹۴۸ با کشور پاکستان ملحق گردید. خانات قلات پیش از ۱۶۶۶ جز امپراتوری مغولهای هند به رهبری اکبر باچا بود. زبان رسمی خانات کلات ، بلوچی و براهویی بوده‌اند.
حکومت احمدزای‌ها
راجع به اینکه در بلوچستان حکومتهای مستقلی وجود داشته‌اند بسیار سخن گفته میشود. اولین شکل حکومتی را که در بلوچستان تشکیل شد، میتوان بدوران میرعبدالله خان نسبت داد که قبل از آن و بسال ۱۷۱۶ میلادی میراحمدخان دوم خان وقت قلات را به قتل رسانید و بجای وی قدرت را بدست گرفت و چون مردی دلیر و شجاع بود اکثر سران قبایل حاکمیت وی را پذیرفتند. عبدالله خان برای گسترش قلمرو حکومت خویش به یکسری حملات دست زد که از آنجمله میتوان به حملات کیچ، مکران، بندرعباس و . . . اشاره نمود. میرعبدالله خان دو بار به قندهار حمله نمود که دفعه اول با شکست مواجه شد ولی بار دوم حسین غلجایی را شکست داد و قندهار را متصرف گردید. در این درگیریها تعداد زیادی از طرفین کشته شدند. نهایتا میرعبدالله خان در سال ۱۷۳۱ در حمله‌ای که به "کچهی" انجام داد کشته شد.
حاکمان کلات
تصدی
فرزندان
خان کلات
۱۵۱۲–۱۵۳۰
ملک دوستین اول
میربیجار خان میروانی بلوچ
۱۵۳۰–۱۵۳۵
میرابراهیم خان
میر ذکرخان میروانی بلوچ
۱۵۳۵–۱۵۴۷
گوهرام
مینگل
میر ابراهیم خان قمبرانی بلوچ (نام خاندان سلطنتی‌اش را از میروانی به قمبرانی تغیر داد)
۱۵۴۷–۱۵۴۹
میرحسن
میرسنجر
اسماعیل
گرگین
رودین
قلندر
میرودوم
میر کوهرام خان قمبرانی بلوچ
۱۵۴۹–۱۵۶۹
میر حسن خان قمبرانی بلوچ
۱۵۶۹–۱۵۸۱
میر سنجر خان قمبرانی بلوچ
۱۵۸۱–۱۵۹۰
میر ملوک خان قمبرانی بلوچ
۱۵۹۰–۱۶۰۱
میر قمبر ثانی خان قمبرانی بلوچ
۱۶۰۱–۱۶۱۰
میر احمدخان قمبرانی بلوچ اول
۱۶۱۰–۱۶۱۸
میر سوری خان قمبرانی بلوچ
۱۶۱۸–۱۶۲۹
میر قیصر خان قمبرانی بلوچ
۱۶۲۹–۱۶۳۷
می‌احمد ثانی خان قمبرانی بلوچ دوم
۱۶۳۷–۱۶۴۷
میر التاز خان قمبرانی بلوچ اول
۱۶۴۷–۱۶۵۶
میر کچی خان قمبرانی بلوچ
۱۶۵۶–۱۶۶۶
میر التاز خان قمبرانی بلوچ دوم
۱۶۶۶–۱۶۹۵
میر احمد اول خان قمبرانی بلوچ سوم (نام خاندان سلطنتی‌اش را از قمبرانی به احمدزای تغیر داد)
۱۶۹۵–۱۶۹۷
میر مهراب خان احمدزای اول
۱۶۹۷–۱۷۱۴
میر سمندرخان احمدزای بلوچ (امیر العمری، امیر امیران)
۱۷۱۴–۱۷۱۶
میر احمد دوم خان احمدزای بلوچ
۱۷۱۶–۱۷۳۱
میر عبدالله خان احمزای بلوچ (شاهین کوه‌ها و بزرگ مرد)
۱۷۳۱–۱۷۴۹
میر محبت خان احمزای بلوچ (بیگلر بیگی)
۱۷۴۹–۱۷۹۴
میر محمدنصیر خان اول احمزای بلوچ (نوری، غازی، ولی و بزرگ)
۱۷۹۴–۱۸۱۷
میر محمود خان دوم احمدزای بلوچ
۱۸۱۷–۱۳ نوامبر ۱۸۳۹
میر مهراب خان احمدزای بلوچ دوم
۱۸۳۹–۱۸۴۱
میر شهنواز خان احمدزای بلوچ
۱۸۴۱–۱۸۵۷
میر نصیر خان دوم احمدزای بلوچ
۱۸۵۷ - مارس ۱۸۶۳
میر خداداد خان احمدزای بلوچ (بار اول); در زمان حکومت وی، هفت شورش بزرگ و چندین شورش جزئی وجود داشت.
مارس ۱۸۶۳ - مه ۱۸۶۴
میر شیردل خان احمذزای بلوچ (غصب تاج و تخت)
مه ۱۸۶۴–۱۵ اگوست ۱۸۹۳
میر خداداد خان (بار دوم)
۱۰ نوامبر ۱۸۹۳ – ۳ نوامبر ۱۹۳۱
میر محمود خان دوم احمدزای بلوچ
۳ نوامبر ۱۹۳۱ – ۱۰ سپتمبر ۱۹۳۳
محمد عظم جان خان احمدزای بلوچ
۱۰ سپتمبر ۱۹۳۳ – ۱۴ اکتبر ۱۹۵۵
میر احمد یارخان احمدزای بلوچ
۱۲ مارس ۱۹۵۵ – ۳۰ مارس ۱۹۵۵
دولت کلات به پاکستان ملحق شد
در این بین خوانینی بوده‌اند که مدت چندان طولانی حکومت نکردند و ما اسامای آنها را در این بخش ذکر میکنیم:
امیربهرام خان احمدزایی (فرزند میرحاجی ولد امیرمحبت خان احمدزایی بیگلربیگی )
Swidler, N. (1972) " " Journal of Asian and African Studies 7: pp. 115–21
Swidler, N. (1992). . American Ethnologist, 19(3), 553-570