مهدی مروارید

مهدی مروارید (زاده ۱۳۲۵ هجری شمسی) از فقهای معاصر شیعه است. او استاد خارج فقه و اصول، نماینده سید علی سیستانی در مشهد، عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان (از طرف سید علی خامنه‌ای) و فرزند میرزا حسنعلی مروارید است.
زندگی‌نامه
تولد و دوران جوانی
مهدی مرواید در سال ۱۳۲۵ هجری شمسی در خانواده‌ای مذهبی و سرشناس به دنیا آمد. او پس از گذراندن دوره ابتدایی، در سال ۱۳۳۹ هجری شمسی به پیروی از پدران خود وارد حوزه علمیه مشهد شد و مقدمات حوزه را نزد پدر و افرادی چون حجت هاشمی خراسانی، صالحی و مهدوی دامغانی فرا گرفت. سپس در سطوح عالی رسائل، مکاسب و کفایه از اساتیدی نظیر سید عبدالکریم هاشمی‌نژاد، سید جعفر سیدان، سید محمود مجتهدی سیستانی (برادر سید علی سیستانی) و حسین وحید خراسانی استفاده کرد و در ۱۹ سالگی به درس خارج فقه و اصول پدر خویش میرزا حسنعلی مروارید و میرزا جواد آقا تهرانی راه یافت.
مهاجرت به قم و نجف
او در سال ۱۳۴۶ هجری شمسی و بعد از دو سال تحصیل درس خارج در مشهد، عازم قم شد. حضور او در شهر قم ادامه نیافت و به حوزه نجف هجرت کرد. در نجف یک دوره کامل در درس خارج اصول سید علی سیستانی شرکت کرد. در فقه نیز از سید علی سیستانی، سید روح‌الله خمینی و سید محمد باقر صدر استفاده کرد.
بازگشت به ایران
وی پس از دوازده سال تحصیل و تدریس در حوزه علمیه نجف اشرف، در سال ۱۳۵۸ هجری شمسی به مشهد بازگشت. او در مشهد به تدریس دروس سطح پرداخت و شاگردان بسیاری که برخی از آن‌ها امروزه از اساتید به نام حوزه هستند تربیت نمود. در سال ۱۳۷۳ هجری شمسی اولین درس خارج خود را آغاز کرد. درس فقه، اصول و تفسیرش تا به امروز ادامه یافته و شاگردان بسیاری در درس او به بحث و تحقیق پرداخته‌اند.
خاندان
نسب پدری
پدر او میرزا حسنعلی مروارید از علمای شیعه در شهر مشهد بود که در سال ۱۳۸۳ هجری شمسی از دنیا رفت. میرزا حسنعلی مروارید پس از از دست دادن پدر در ۹ سالگی تحت تربیت حسنعلی نخودکی اصفهانی بود.
وی به همراه برخی دیگر از روحانیون مشهد پس از واقعه ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ به حمایت از سید روح‌الله خمینی پرداخت. او در جریان انقلاب سال ۵۷ ایران، به صحنه تظاهرات آمده و حمایت خود را از جریان انقلاب اسلامی ایران اعلام نمود. وی پس از انقلاب ۵۷ از نظام اسلامی حاکم و رهبری آن حمایت کرد. او و سید علی خامنه‌ای از دوران مبارزات قبل از انقلاب ارتباطی قوی و دوستانه‌ای داشتند به طوری که سید علی خامنه‌ای تا مدتی پس از درگذشت وی در دیدارهای متعدد اظهار داشت: "من از زمان فوت ایشان، هر روز برای ایشان توسل خاصی دارم!"
حسنعلی مروارید همچنین از شاگردان میرزا مهدی اصفهانی و همدرسان میرزا جوادآقا تهرانی و از چهره‌های شناخته شده مکتب تفکیک بوده و صاحب کتاب تنبیهات حول المبدا و المعاد است. او از علمای واقف خراسان به‌شمار می‌رفت که همایشی در سال ۱۳۹۴ تحت عنوان «بزرگ داشت علمای واقف» در مشهد برای نکوداشت وی با حضور شخصیت‌هایی نظیر سید احمد خاتمی، سید محمد سعیدی، سید جعفر سیدان و … برگزار گردید. از او دو مدرسه علمیه بعثت و سعادت که وقف طلاب علوم دینی است، باقی مانده‌است.
نسب مادری
نسب مادری مهدی مروارید به خاندان تقوی بجنوردی بر می‌گردد. مادر او فرزند شیخ رضا تقوی بجنوردی و نوه شیخ مرتضی بجنوردی و نتیجه شیخ محمد تقی بجنوردی است.
شیخ رضا تقوی بجنوردی فرزند شیخ مرتضی، پدربزرگ مادری مهدی مروارید، متولد ۱۲۷۵ و متوفی ۱۳۵۳ شمسی است. او از شاگردان میرزا حسین فقیه سبزواری و احمد کفایی (فرزند آخوند خراسانی) بوده‌است.
شیخ محمد تقی بجنوردی، از عالمان بزرگ سده سیزدهم در خراسان بوده که در حدود بیست سالگی به نجف اشرف هجرت نموده و درس شیخ محمدحسن نجفی (صاحب جواهر) و شیخ مرتضی انصاری شرکت کرده و دوباره به مشهد بازگشته است.
خانواده
همسر و فرزندان
همسر او، فرزند سید حسن مرتضوی شاهرودی (فقیه و از علمای فعلی مشهد و جزو اعضای شورای عالی حوزه علمیه خراسان) می‌باشد.
او دارای چهار فرزند به نام‌های رضا، راضیه، مصطفی و مجتبی است.
برادران
مرتضی مروارید (محقق و مفسر قرآن)
محمد مروارید (استاد خارج فقه و اصول در مشهد)
علی مروارید (مدیر مدرسه علمیه سعادت)
محمد جواد مروارید (استاد و محقق در معارف و فقه در مشهد)
محسن مروارید (استاد خارج فقه و اصول در قم)
محمدصادق مروارید (سرپرست کنونی شرکت نان قدس رضوی)
هم چنین علی اکبر الهی خراسانی (محقق و رئیس پیشین بنیاد پژوهش‌های اسلامی)، سید علی شهرستانی (از محققان و نویسندگان سرشناس شیعه) و مهدی غفاری (موسس مدرسه علمیه بقیهالله) شوهرخواهران مهدی مروارید هستند.
زندگینامه علمی
اساتید
ادبیات عرب: میرزا حسنعلی مروارید (والد)، شیخ مرتضی مروارید (برادر ارشد)، سید جواد بختیاری، سید علی حجت هاشمی خراسانی، شیخ غلامحسین آهنیان و سید حسن صالحی
معالم: شیخ مرتضی مروارید
قوانین: مرحوم (شیخ محمدرضا یا محمدکاظم) مهدوی دامغانی
لمعه: شیخ غلامرضا دهشت، مرتضی مروارید و حجت‌الاسلام رادمرد
منظومه ملاهادی سبزواری: مرحوم میرزاجوادآقا تهرانی
رسائل: سید عبدالکریم هاشمی‌نژاد، سید محمد موسوی‌نژاد (رسائل، استصحاب) و سید جعفر سیدان (رسائل، تعادل و تراجیح)
کفایه: شیخ حسین وحید خراسانی و مرحوم سید محمود مجتهدی سیستانی (برادر سید علی سیستانی)
درس خارج: از سال ۱۳۴۴ در درس میرزا حسنعلی مروارید (به مدت ۲ سال) و میرزاجوادآقا تهرانی در مشهد و در درس سید روح‌الله خمینی (بیع و خیارات) و سید محمدباقر صدر (بیع) و درس خارج فقه و یک دوره درس خارج اصول در محضر سید علی سیستانی در نجف اشرف به مدت ۱۳سال
معارف و اعتقادات اسلامی: میرزا حسنعلی مروارید، میرزا جوادآقا تهرانی و آقا مجتبی قزوینی
تدریس‌ها
دوره کامل ادبیات عرب
معالم، قوانین، رسائل، کفایه
لمعه، مکاسب، قواعد فقهیه
اصول فقه مقارن
مبانی رجال
تدریس درس خارج از سال ۱۳۷۳ تاکنون
فعالیت‌ها
درس خارج فقه و اصول مهدی مروارید در مدرسه علمیه آیت الله خوئی مشهد و درس تفسیرش در مدرسه علمیه بعثت تا به امروز ادامه یافته‌است.
مهدی مروارید نماینده سید علی سیستانی در مشهد محسوب می‌شود. او همه روزه در دفتر سید علی سیستانی در مشهد حضور یافته و به مسائل شرعی پاسخ می‌دهد.
سید علی سیستانی بارها طلاب علوم دینی را برای کسب علم به شاگرد خود، شیخ مهدی مروارید ارجاع داده‌است. او ارتباط مستقیمی با مردم داشته و برای حل مشکلات شرعی و غیرشرعی تلاش می‌نماید. او سال‌ها مسوولیت گروه فقه و اصول مرکز مدیریت حوزه را بر عهده داشته و در سال ۱۳۹۴ پس از درگذشت عباس واعظ طبسی (رئیس پیشین حوزه علمیه خراسان)، طی حکمی از سوی رهبر ایران به عضویت در شورای عالی حوزه علمیه خراسان منصوب شد. بعد از فوت پدر، عمده مسوولیت مدرسه علمیه بعثت هم در دست اوست. او همچنین عهده‌دار اقامه نماز جماعت صبح و مغرب و عشاء در مسجد ملاحیدر و ظهر در مسجد ملاهاشم مشهد است.
آثار
«رساله عالم الذر»، «بحوث فی مبانی علم الرجال»، «تقریرات درس آیت‌الله سیستانی» و «شرح المکاسب المحرمه» از آثار منتشر نشده ایشان می‌باشد.