ادبیات آلمانی

نمایشگاه بین‌المللی کتاب فرانکفورت
ادبیات آلمانی شامل متون ادبی است که به زبان آلمانی نوشته شده‌اند که شامل آثار ادبی در آلمان، اتریش، بخش‌های آلمانی بلژیک و سوئیس، لیختن‌اشتاین، تیرول جنوبی در ایتالیا و آلمانی‌زبان‌های پراکنده است. امروزه ادبیات آلمانی بیشتر به زبان آلمانی استاندارد نوشته می‌شود، اما هنوز هم آثاری وجود دارند که با تاثیر از گویش‌های زبان آلمانی (مانند آلمانیش) آفریده می‌شوند.
تاریخچه
ادبیات آلمانی که در سده‌های میانه در آلمان نوشته شده است از کارولنژی‌ها آغاز می‌شود و برای پایان آن تاریخ‌های متفاوتی بیان شده است. اصلاحات پروتستانی (۱۵۱۷) آخرین نقطه پایان ممکن دانسته می‌شود. آلمانی علیای میانه در سده ۱۲ میلادی آغاز می‌شود، کارهای برجسته این دوره حلقه (حدود ۱۴۱۰ میلادی) و شعرهای اسوالد فن ولکنشتاین و یوهانس فن تپل است. دوره باروک (۱۶۰۰ تا ۱۷۲۰ میلادی) یکی از پربارترین دوره‌ها در ادبیات آلمانی بوده است. ادبیات مدرن در زبان آلمانی با نویسندگان عصر روشنگری (مانند هردر) آغاز می‌شود. دوره حساسیت در دهه‌های ۱۷۵۰ تا ۱۷۷۰ میلادی، با پرفروشترین کتاب گوته، رنج‌های ورتر جوان (۱۷۷۴) پایان یافت. جنبش طوفان و غرش و کلاسیک وایمار توسط یوهان ولفگانگ فون گوته و فریدریش شیلر رهبری شدند. جنبش رمانتیک آلمانی، پایان سده هجده و آغاز سده نوزده میلادی را زیر سلطه خود درآورد.
بیدرمایر به ادبیات و موسیقی، هنرهای بصری، و طراحی داخلی در دوره‌ای میان سال‌های ۱۸۱۵ (کنگره وین)، پایان جنگ‌های ناپلئونی، و ۱۸۴۸ میلادی، یعنی سال انقلاب‌های اروپایی گفته می‌شود. در آلمان زیر سلطه رژیم نازی، برخی نویسندگان تبعید شدند و بقیه مورد سانسور قرار گرفتند. تاکنون جایزه نوبل در ادبیات سیزده بار به نویسندگان آلمانی زبان اهدا شده است (تا سال ۲۰۰۹ میلادی). زبان آلمانی پس از زبان‌های انگلیسی و فرانسه (به‌ترتیب با ۲۷ و ۱۴ جایزه) سومین زبان از نظر شمار دریافت جایزه نوبل ادبیات است. برخی از برندگان این جایزه عبارتند از توماس مان، هرمان هسه، و گونتر گراس.
برندگان جایزه نوبل
تاکنون جایزه نوبل ادبیات سیزده بار به نویسندگان آلمانی‌زبان اهدا شده است (تا سال ۲۰۰۹ میلادی) که زبان آلمانی را به سومین دریافت‌کننده بزرگ این جایزه پس از زبان‌های انگلیسی و فرانسه (به‌ترتیب با ۲۷ و ۱۴ جایزه) تبدیل کرده است.
توماس مان (۱۸۷۵–۱۹۵۵)
هرمان هسه (۱۸۷۷–۱۹۶۲)
106px
110px
۱۹۰۲ تئودور مومسن
۱۹۰۸ رودولف کریستف یوکن
۱۹۱۰ پال هیزه
۱۹۱۲ گرهارد هاوپتمان
۱۹۱۹ کارل اشپیتلر
۱۹۲۹ توماس مان
۱۹۴۶ هرمان هسه
۱۹۶۶ نلی زاکس
۱۹۷۲ هاینریش بل
۱۹۸۱ الیاس کانتی
۱۹۹۹ گونتر گراس
۲۰۰۴ الفریده یلینک
۲۰۰۹ هرتا مولر
ترجمه آثار آلمانی به زبان فارسی
یکی از نخستین آثار آلمانی که به زبان فارسی ترجمه شده است، رنج‌های ورتر جوان از گوته است که در سال ۱۳۰۳ توسط محمد صفارزاده از فرانسه ترجمه شده است. با وجود آنکه نویسندگانی چون بزرگ علوی و محمدعلی جمالزاده سال‌ها در آلمان زندگی و تحصیل کردند، ولی ظاهرا تمایلی به ترجمه آثار نویسندگان معاصر خود نداشته‌اند. ویلهم تل (۱۳۳۴) و دوشیزه ارولئان (۱۳۰۹) شیلر، از مهم‌ترین آثار آلمانی است که این دو نویسنده ایرانی به فارسی ترجمه کرده‌اند. این دو آثار در همان زمان هم جزو آثار کلاسیک ادبیات آلمانی دانسته می‌شده‌اند. صادق هدایت در سال ۱۳۰۹ خورشیدی (۱۹۳۰ میلادی) مسخ فرانتس کافکا را به فارسی ترجمه و منتشر کرد که این‌کار یک استثنا و اتفاق دانسته می‌شود، چرا که کافکا در آن زمان به شهرتی جهانی دست نیافته بود ولی در فرانسه که جای زندگی هدایت بود، مورد توجه قرار گرفته بود.
از جمله مترجمان مهم و زنده ادبیات آلمانی می‌توان به محمود حسینی‌زاد و محمود حدادی اشاره کرد.
انستیتو گوته
آلمانیش
فهرست نویسندگان آلمانی‌زبان
فهرست شاعران آلمانی