نزار ذکا

نزار ذکا () یک کارشناس فناوری اطلاعات و مدافع آزادی اینترنت اهل لبنان است. او اقامت دائم ایالات متحده آمریکا را داراست و به عنوان دبیر کل «سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات عرب (IJMA3)» در واشنگتن دی. سی فعالیت می‌کند.
ذکا پس از حضور در یک کنفرانس در تهران در ۱۸ سپتامبر ۲۰۱۵ ناپدید شد. در اوایل ماه نوامبر رسانه‌های ایران تایید کردند که او به اتهام جاسوسی برای آمریکا بازداشت شده است.
اوایل زندگی و تحصیلات
نزار ذکا در لبنان متولد شد و دارای اقامت دائم در ایالات متحده است. او دوره دبیرستان را در کالج خصوصی آکادمی نظامی ریورساید در گینس‌ویل جورجیا گذراند و در سال ۱۹۸۵ از آنجا فارغ‌التحصیل شد. ذکا دانش‌آموخته دانشگاه تگزاس در آستین است که مدرک کارشناسی خود را در رشته علوم کامپیوتر و ریاضیات در سال ۱۹۸۹ و کارشناسی ارشد خود را در رشته علوم کامپیوتر در سال ۱۹۹۱ از این دانشگاه دریافت کرده است.
بازداشت در ایران
ذکا در ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۵ (۲۴ شهریور ۱۳۹۴) برای شرکت در یک کنفرانس کارآفرینی به دعوت دولت ایران به تهران سفر کرد. او دعوتنامه‌ای از شهیندخت مولاوردی معاون رئیس جمهوری ایران در امور زنان و خانواده برای شرکت در «دومین نمایشگاه و همایش بین‌المللی نقش‌آفرینی زنان در توسعه پایدار» با موضوع «کارآفرینی و اشتغالزایی» دریافت کرده بود. نزار ذکا ۲۴ شهریور به ایران رفت و در تمام برنامه‌ها و میزگردهای همایش شرکت کرد. او همچنین از سخنرانان اصلی این همایش بود.
نزار ذکا در ۱۸ سپتامبر (۲۷ شهریور ۱۳۹۴) در حالی که با تاکسی به فرودگاه می‌رفت تا ایران را ترک کند ناپدید شد.
در ۳۱ اکتبر ۲۰۱۵ روزنامه بیروتی دیلی استار گزارش داد که سپاه پاسداران ایران او را در اختیار دارد.
در اولین تایید رسمی دولت ایران، در ۳ نوامبر ۲۰۱۵، از صدا و سیما ی دولتی ایران گفته شد که ذکا به ظن جاسوسی برای آمریکا در بازداشت مقامات ایران است. صدا و سیما او را همچون یک «گنج» به دلیل «ارتباط هوشمندانه با نهادهای نظامی در ایالات متحده» توصیف کرد. تلویزیون دولتی ایران عکسی از ذکا را با لباس نظامی و در حال خستگی به عنوان شاهد و مدرک نمایش داد. خانواده ذکا گفته‌اند این عکس مربوط به زمانی است که او پس از شرکت در رژه فارغ‌التحصیلی دبیرستان نظامی در جرجیا به خانه بازگشته بوده است.
ذکا قبل از دستگیری در ایران، در واشنگتن دی سی زندگی می‌کرد و در آنجا به عنوان دبیر کل سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات عرب مشغول به کار بود. «اتحادیه جهانی فناوری اطلاعات» (ویتسا) که نزار ذکا ریاست شورای سیاستگذاری آن را بر عهده دارد، حدود ۹۰ درصد از صنعت جهانی فناوری اطلاعات و ارتباطات را نمایندگی می‌کند و ۸۰ جمعیت ملی پیشتاز در این صنعت عضو آن هستند. «سازمان عربی فناوری اطلاعات و ارتباطات» (اجمع) که نزار ذکا دبیرکل آن است، سازمانی منطقه‌ای است که ۱۴ کشور عربی در آن عضو هستند.
این نخستین باری نبود که که نزار ذکا به ایران سفر می‌کرد. از سال ۱۳۸۹ که او در شانزدهمین نمایشگاه بین‌المللی الکامپ شرکت کرد تاکنون با مجامع علمی ایران در ارتباط بوده است. نزار ذکا شهریور ۱۳۹۳ نیز همکاری فعالی با همایش «هفته فناوری اطلاعات و ارتباطات پارسی‌زبانان» داشت. او اسفند ۱۳۹۳ عضو هیئت داوری «جایزه چالش نوآورانه» بوده که در حوزه فناوری اطلاعات برگزار شد.
در اردیبهشت ماه ۱۳۹۲ «روزنامه وطن امروز»، در گزارشی، نزار ذکا را به عنوان یکی از موسسان «انجمن بین‌المللی مدیران ایرانی» معرفی کرده که در یک پروژه امنیتی با نام «پل» مشارکت دارد. این گزارش مدعی شده که پروژه «پل» برنامه‌ای پوششی برای نفوذ آمریکا به ساختارهای سیاسی و اجرایی ایران است. در ۲۳ آبان ماه ۱۳۹۴ روزنامه وطن امروز در گزارشی با عنوان «پروژه اشغال سایبری ایران» می‌نویسد: «بر اساس گزارش‌های منتشر شده، «نزار ذکا» شاه‌مهره لبنانی- آمریکایی دستگیرشده در ایران، ماموریتی ویژه در حوزه فناوری اطلاعات ایران داشته و به همین جهت نیز با وزارت ارتباطات مرتبط بوده است.
خانواده ذکا گفته‌اند که آنها از اتهامات نادرست جاسوسی شوکه شده‌اند و تاکید کرده‌اند که او هیچ ارتباطی با موسسات نظامی، امنیتی یا سرویس‌های مخفی ندارد.
محکومیت
در ۳۰ شهریور ۱۳۹۵ خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از دوستان و حامیان آقای ذکا گزارش کرد که او به جرم جاسوسی به ۱۰ سال حبس و پرداخت ۴ میلیون و دویست هزار دلار جریمه محکوم شده است. این خبرگزاری گفت که یکی از شعب دادگاه انقلاب به ریاست قاضی صلواتی این حکم را صادر کرده است. پس از مدتی عباس جعفری دولت‌آبادی، دادستان تهران محکومیت نزار ذکا را به ۱۰ سال زندان تایید کرده و ادعا کرد که جرم او «جاسوسی و همکاری با دولت آمریکا» بوده است.
اعتصاب غذا
خانواده نزار ذکا خبر داده‌اند که او از روز ۸ دسامبر به اعتصاب غذا دست زده و تا موقعی که به او اجازه داده نشود با مقامی از سفارت لبنان در تهران ملاقات کند، غذا نخواهد خورد. برادر نزار زکا گفت با گذشت یک سال و سه ماه از بازداشت برادرش، او هنوز نتوانسته با مقامی از سفارت لبنان دیدار کند. وکیل وی در روز یکشنبه ۸ مرداد۱۳۹۶ اعلام کرد که موکلش به اعتصاب غذای ۳۳ روزه خود پایان داده است.