قطب‌الدین دوم

قطب الدین پسر ملک عزالدین در سال ۷۸۴ به جای پدر به تخت سیستان نشست. ملک قطب الدین دوم اوق را نیز فتح کرد.
ورود امیر تیمور به خراسان
پس از گذشت یکسال از جلوس قطب الدین بر تخت پادشاهی، امیر تیمور گورکان به خراسان آمد و خراسان را فتح کرد و به سیستان نماینده‌ای فرستاد و ملک قطب الدین را پرسش نمود و وعده کرد که سال دیگر به سیستان می‌آئیم و او را به حکومت سیستان به استقلال می‌نشانیم و یک کس از اقوام او با خود به عراق می‌بریم. اکنون یک نفر از اقوام خود نزد ما بفرست. ملک قطب الدین ایلچی امیر بزرگ (امیر تیمور) را مورد احترام قرار داده و بازگردانید و شاه شاهان را که از جمیع ملکان به مزید سیرت و صورت ممتاز و خصال پسندیده داشت با تحف و هدایا به خدمت اعلی فرستاد. امیر تیمور، مقدم شاه شاهان را گرامی داشته، نوازش بسیار نمود و به جانب سیستان مرخص نمود و مقرر کرد که سال دیگر و آینده به سیستان خواهم آمد.
عدم اطاعت ملک قطب الدین از امیر تیمور
هنگامی که شاه شاهان به سیستان رسید، امیر تیمور نیز ساز رفتن به سیستان نمود، با لشکری از حیث شمار افزون به سیستان آمد و در سال ۷۸۵ ه. ق به در شهر نزول نمود. ملک قطب الدین از غایت غرور و تکبر شرط اطاعت به جای نیاورد. تا کار به محاصره کشیده و در ماه رمضان همین سال، سیستان محاصره شد و از طرفین آتش جنگ بالا گرفت. مدت یک ماه سخن از دم شمشیر و پیام به زبان تیر بود. در غره شوال از جنگ و جدال کار به حسن مقال کشید و طرفین به صلح راضی شدند. امیر بزرگ، سید رضی الدین ترمذی را به نصیحت ملک بفرستاد و سید شرط نصیحت بجای آورد. ملک اقضی القضات قاضی سابق حرب را به اتفاق سید رضی الدین به خدمت امیر فرستاد. چون قاضی از خدمت امیر تیمور به قلعه آمد. روز دیگر اکثر اعیان و اشراف سیستان را نزد امیر بزرگ فرستاد امیر نوازش آن مردم کرده، جمله را بازگردانید و طلب ملک و شاه شاهان نمود.
اسارت ملک به دست امیر تیمور و حمله به نیمروز
روز دیگر ملک قطب الدین و شاه شاهان به خدمت امیر رفتند. امیر، شاه قطب الدین را محبوس کرد. چون سیستانیان این اوضاع مشاهده کردند چهل هزار مرد نامی با هم عهد کردند که سحری به اردوی امیر تیمور حمله آورند؛ و به هیئت مجموعی بیرون آمده، آن روز جنگی شد که حکایت رستم و افراسیاب و اسفندیار منسوخ شد. بالاخره لشکر ترک به ستوه آمده، امیر تیمور خود سوار شده از اطراف و جوانب لشکر پیاده سیستان را در میان گرفتند. در آن گیر و دار، تیری بر پای امیر تیمور خورد و پایش لنگ شد. از بسیاری لشکر (امیر تیمور)، آن چهل هزار مرد دو دسته شدند و جنگ می‌کردند تا همگی درجه شهادت یافتند و هنوز از آن رزمگاه بر در شهر خرابه سیستان دو تل استخوان آن دو فرقه بر هم ریخته است. (منظور، سال نگارش احیا الملوک است) روز دیگر مردم سیستان به دفاع از شهر بر آمدند. امیر تیمور، شاه شاهان را نزد خود طلبیده حکومت سیستان را به او وعده کرده و به او دستور داد که مردم را از جنگ منع کند. شاه شاهان به کنار خندق قلعه آمد، زبان به نصیحت اهل سیستان گشوده، مواعید امیر را به ایشان شرح و ایشان را از جنگ منع کرد؛ و مردم را فوج فوج بیرون می‌آورد که لشکر جغتای از اطراف و جوانب شهر درآمده آغاز قتل و غارت و اسر کردند. سه روز در آن شهر قیامت آشکارا بود. چندان کشته در کوچه‌های شهر افتاده بود که رفت‌وآمد سواره دشوار بود. ذخایر و دفاین که از زمان ملوک عجم اندوخته بودند به تاراج رفت. لشکر شوم توران، کینه رستم از سیستانیان خواستند. اطفال را بر زمین می‌زدند و اسب بر آن می‌تاختند.
تبعید و قتل ملک قطب الدین
امیر تیمور، امیران و بزرگان را به سمرقند تبعید کرد و ملک قطب الدین -که در بند بود- به ارگ سمرقند فرستاد که محبوس باشد و تمامی سیستان را خراب کرد؛ الا مواضع املاک شاه شاهان را که به وجه تیول او مقرر کرد و به نوعی آن صاحب مروت که مکررا از ملک عزالدین امداد و پیشکشیها و نیکیها دیده بود، با اهل سیستان مکافات به کار برد که به سالها مذکور السنه خواهد شد. تورانیان عنان عزیمت به جانب هرات معطوف گردانیده، محال آباد و مواضع شاه شاهان را به سیورغال(تیول) او داده، اوق را به شاه نصرت بن شاهزاده داد و شاه غیاث الدین بن شاه ابوالفتح و شاه جلال الدین که همراه امیر تیمور از خراسان آمده بودند، حکومت اسفزار را به ایشان داد و برفت. شاه شاهان در سیستان مردم متفرق را به مواضع خود جمع کرد و شهر هم چنان خراب بود. بعد از یکسال پسر شاه غیاث الدین، شاه ابو الفتح بدون اجازه امیر بزرگ تیمور گورکان از اسفزار به سیستان آمد و مردم متفرق را جمع کرد و بنیاد آبادی نهاد و قصد شاه شاهان کرد. شاه شاهان با حسن کیاست عکس العملی نشان نمی‌داد و کسی را نزد امیر بزرگ فرستاد و اتفاقات را گزارش داد. امیر بزرگ، امیر سیف الدین -که از اعیان دولت بود- با سی هزار سوار به سیستان فرستاد و شاه ابوالفتح و جلال الدین را در سرابان (سراوان؟) به نحوست کشتند و غیاث الدین به بم کرمان رفت و از آنجا به هندوستان فرار کرد. دیگر کسی از «شاه محمودیان» که نتایج «رکن الدین محمود بن ملک معظم نصیر الحق و الدین» باشد در سیستان و توابع نماند و بعد از سه سال که ملک قطب الدین در بند بود امیر تیمور او را کشت. مدت حکومت او سه سال بود و عمرش به سی سال رسیده بود.