ظرف یکبار مصرف جمع‌آوری پسماندهای تیز و برنده پزشکی

ظرف یکبار مصرف جمع‌آوری پسماندهای تیز و برنده پزشکی که با نام سیفتی‌باکس نیز شناخته می‌شود؛ به ظرف کاملا یکبار مصرف ویژه‌ای گفته می‌شود که برای جمع‌آوری و نگهداری اجسام تیز با قابلیت بریدن یا سوراخ کردن پوست، مانند سرسوزن، کاتتر؛ تیغ‌های جراحی، سوزن‌های زیرجلدی و سرنگ‌های یکبار مصرف در پزشکی به کار می‌رود. این ظرف پس از پر شدن تا خط نشانه، توسط درپوش قرمز رنگ، کاملا پلمپ شده و سپس دفع بهداشتی می‌شود. جنس این ظرف به گونه‌ای است که برای محیط زیست بی‌خطر بوده، در صورت سوزاندن، باعث آلودگی محیط زیست نشده و در برابر ضربه، نفوذپذیری یا نشتی (حتی پس از واژگونی)، مقاوم است.
تاریخچه
سیفتی باکس برای اولین بار در سال ۱۹۷۹ توسط شرکت فرونتیر پلاستیک در جنوب ولز طراحی شد و در سال ۱۹۸۰ با این محصول وارد بازار گردید.
معرفی
جراحت توسط جسم تیز به نوعی آسیب دیدگی گفته می‌شود که در آن سوزن یا اجسام تیز دیگر که به خون یا سایر مایعات بدن آغشته هستند، پوست را سوراخ کرده و از آن عبور کنند. عواقب ناشی از کار با سوزن رایج‌ترین فرم جراحت بر اثر کار با اجسام تیز است که از آن تحت عنوان جراحت سوزن تزریق و یانیدل‌استیک یاد می‌شود. زباله‌های تیز و برنده را می‌توان به عنوان یکی از خطرناک‌ترین پسماندهای به جا مانده در بخش بهداشت و درمان نام برد.
یکی از اصلی‌ترین روش‌های جلوگیری از بروز چنین جراحت‌هایی استفاده از سیفتی باکس یا ظروف جمع‌آوری پسماندهای تیز و برنده می‌باشد. از این ظروف به منظور جمع‌آوری ابزار تیز و برنده پس از استفاده، کنترل عفونتهایی مانند ایدز، هپاتیت و … و همچنین حمل این پسماندها استفاده می‌گردد. درب این ظروف عموما دارای قابلیت بسته شدن به صورت موقت و دائم را دارا می‌باشد. تا زمان پر نشدن این ظروف کاربر می‌بایست پس از هر بار استفاده درب آن را به منظور جلوگیری از ریختن محتویات به بیرون در صورت واژگونی ناخواسته، به صورت موقت ببندد. پس از تکمیل ظرفیت آن، می‌بایست درب آن به صورت دائم بسته شود و سپس به محل انهدام پسماند منتقل گردد تا با استفاده از روش‌های مرسوم و استاندارد، منهدم شود.
قوانین
طبق بخشنامه شماره: ۲/۱۷۱۳۹/س مورخ ۸۲/۲/۱۳ وجود ظروف نگهداری پسماندهای تیز و برنده (سیفتی باکس) در کلیه واحدهای بهداشتی ودرمانی وزارت بهداشت و درمان جمهوری اسلامی ایران اعم از خصوصی و دولتی برحسب نیاز و میزان فعالیت از تاریخ ۸۲/۶/۱ الزامی شده است و می‌بایست عملی شدن این قضیه توسط واحدهای نظارت بر درمان پیگیری شود.
همچنین براساس قوانین بین‌المللی سازمان بهداشت جهانی و همچنین وزارت بهداشت؛ درمان و آموزش پزشکی، سوزنها و بطورکلی اجسام تیز پس از استفاده می‌بایست به داخل سیفتی باکس‌هایی که متناسب بااستانداردهای بین‌المللی و سازمان استاندارد ملی جمهوری اسلامی ایران ساخته شده‌اند انداخته شوند. بدون اینکه این پسماندهای تیز بافضای بیرون این ظروف تماس پیدا کنند. به هیچ عنوان نمی‌بایست اجسام تیز با اعمال فشار وارد این ظروف شوند چراکه منجر به جراحت می‌شود. در بسیاری از کشورها بخصوص جمهوری اسلامی ایران درپوش گذاری مجدد سوزن‌ها دیگر توصیه نمی‌شود و می‌بایست اجسام تیز بلافاصله پس از مصرف وارد سیفتی باکس شوند. طی ده سال گذشته در سرتاسر جهان مسئله ایمنی در محیط، بسیار در مرکز توجه قرار گرفته بطوریکه دولت‌ها در جهت کاهش خطرات ناشی از محیط کار و تولید تجهیزات پزشکی ایمن تلاش بسیار کرده‌اند همچنین استانداردها و قوانین مرتبط را برحسب شرایط منطقه‌ای تعیین کردند.
ویژگیها و استانداردها
براساس استانداردهای بین‌المللی و سازمان استاندارد ملی جمهوری اسلامی ایران ظروف سیفتی باکس می‌بایست ویژگیهای زیر را دارا باشند:
سیفتی باکس باید از نظر جنس از موادی مانند پلی پروپیلن تولید شد که در صورت سوزاندن باعث آلودگی محیط زیست نشود و مطابق با قوانین ملی محیط زیست باشد.
سیفتی باکس باید مجهز به درپوش مناسب باشد. هیچ‌یک از اجزاء ظرف پس از آزمونهای استحکام و پیوستگی اجزاء نباید از یکدیگر جدا شوند و محل قرارگیری دهانه باید به گونه‌ای باشد تا استفاده از ظرف به سادگی امکان‌پذیر بوده و سطح خارجی ظرف نیز آلوده نگردد.
مقاومت ظروف جمع‌آوری پسماند در برابر نفوذپذیری باید به گونه‌ای باشد که آزمون تعیین شده در استاندارد را باید گذرانده باشد.
سیفتی باکس باید به گونه‌ای باشد که پس از ضربه و سقوط عمودی و وازگونی در اثر اعمال نیزوی افقی مقاوم بوده و نشتی نداشته باشد.
هپاتیت
ایدز
هپاتیت ب
هپاتیت سی
نیدل استیک
بهداشت حرفه‌ای