محمدعلی سلطانی

محمدعلی سلطانی (۱۳۳۶ در کرمانشاه)، نویسنده کردپژوه است که در زمینه ادبیات، تاریخ و ادیان و مذاهب کردستان و به ویژه منطقه کرمانشاه به پژوهش پرداخته‌است. وی در مراکز آموزش عالی به تدریس علوم انسانی می‌پردازد.
زندگی
محمد علی سلطانی در سال ۱۳۳۶ خورشیدی در شهر کرمانشاه به دنیا آمد. وی تحصیلات متوسطه را در کرمانشاه به پایان رساند. سلطانی در همان زمان تحصیل علوم اسلامی را نیز پی گرفت و نزد محمد طاهر هاشمی و سید محمد شیخ الاسلام (استاد دانشگاه تهران و شیخ الاسلام کردستان) به شاگردی در علوم اسلامی پرداخت و به دریافت اجازه رسمی نائل شد. محمد علی سلطانی پس از آن برای تحصیلات دانشگاهی به تهران رفت و در آنجا به محضر استادان علوم اسلامی مانند کیوان سمیعی رسید و در همین ارتباط‌ها عرفان و فلسفه اسلامی را تحصیل کرد. کیوان سمیعی بعدها اجازه تنقیح و تصحیح آثار خود را به واسطه این رابطه به سلطانی واگذار کرد. سلطانی تحصیلات خود را تا مقطع دکترا ادامه داد. وی در سال ۱۳۶۳ با فریبا مقصودی ازدواج کرد و هم اکنون در شهر تهران، به تحقیق و تدریس اشتغال دارد.
پژوهش در تاریخ ادبیات
محمدعلی سلطانی در سال ۱۳۶۲ و هنگامی که ۲۶ سال داشت، نخستین پژوهش خود در حوزه ادبیات کردی را با عنوان «مناجات‌های جاویدان ادب کردی» منتشر کرد. وی پس از آن پژوهش‌های خود در این زمینه را ادامه داد و در سال ۱۳۶۴ نخستین مجلد از مجموعه ۶ جلدی «حدیقه سلطانی» را به چاپ سپرد. محمدطاهر هاشمی بر این مجلد نظارت کرده و بر آن مقدمه نوشته بود.
تاریخ منطقه کرمانشاهان
محمدعلی سلطانی به پژوهش در زمینه تاریخ و جغرافیای منطقه جنوب کردستان ایران و به طور مشخص منطقه کرمانشاه پرداخت و در سال ۱۳۷۰ نتیجه پژوهش و گردآوری‌های خود را در کتابی با عنوان «ج‌غ‌راف‌ی‌ای ت‌اری‌خ‌ی و ت‌اری‌خ م‌ف‌ص‌ل ک‌رم‌ان‌ش‌اه‌ان (ب‌اخ‌ت‌ران)» در سه جلد به چاپ رساند. این کتاب بار دوم در سال ۱۳۸۰ برای بار دوم و این بار در ۱۰ مجلد چاپ شد. این مجموعه از سوی جمهوری اسلامی ایران دو لوح تقدیر کتاب سال و پژوهش سال در سطح کشور و از سوی اقلیم کردستان عراق تندیس بلورین آراس دریافت کرده و تاکنون جامع‌ترین کتاب در زمینه تاریخ منطقه کرمانشاه به شمار می‌آید.
سلطانی همچنین در زمینه تاریخ معاصر کرمانشاه نیز به گردآوری اسناد و اطلاعات دست زده و در سال ۱۳۷۸ مجموعه‌ای را به نام «اح‌زاب س‌ی‌اس‌ی و ان‌ج‌م‌ن‌ه‌ای س‌ری در ک‌رم‌ان‌ش‌اه از ف‌رام‌وش‌خ‌ان‌ه ت‌ا خ‌ان‌ه س‌ی‌اه: دوره‌ه‌ای ۱–۵ ان‌ت‌خ‌اب‌ات م‌ج‌ل‌س ش‌ورای م‌ل‌ی و ف‌ری‌ادگ‌ران ب‌ر ن‌ظام دی‌ک‌ت‌ات‌وری از ک‌رم‌ان‌ش‌اه» در ۲ مجلد به چاپ رساند.
کار دیگر سلطانی در زمینه تاریخ معاصر کرمانشاه، انتشار کتاب «اسناد نهضت مشروطیت در کرمانشاهان از آرشیو آیت‌الله حاج محمدمهدی کرمانشاهی (فیض مهدوی) لیدرملیون کرمانشاهان» بوده است که در سال ۱۳۸۷ از طریق موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی دانشگاه تهران به چاپ رسید.
تاریخ کردستان
محمدعلی سلطانی علاوه بر پژوهش در تاریخ و ادبیات منطقه جنوب کردستان ایران (کرمانشاه)، در رابطه با تاریخ مناطق دیگر کردستان نیز به پژوهش پرداخته است. در این رابطه وی به چاپ کتاب‌های «اوض‌اع س‌ی‌اس‌ی اج‌ت‌م‌اع‌ی ت‌اری‌خ‌ی ای‌ل ب‌ارزان‌اسرار بارزان: به انضمام اسرار بارزان - اسماعیل اردلان - ۱۳۲۵ شمسی» (۱۳۸۴) و «نق‌ش ک‌رده‌ا در پ‌اس‌داری از ف‌ره‌ن‌گ و ت‌م‌دن ای‌ران‌ی» (۱۳۸۵) مبادرت ورزیده است. وی همچنین کتاب «تاریخ جاف» اثر کریم‌بیگ فتاح‌بیک جاف را به فارسی ترجمه کرده است.
پژوهش در آیین یارسان
سلطانی همچنین در زمینه تاریخ یارسان به پژوهش پرداخته و بررسی خود را در سال ۱۳۷۶ در کتابی با عنوان «ق‌ی‌ام و ن‌ه‌ض‌ت ع‌ل‌وی‌ان زاگ‌رس در (ه‌م‌دان، ک‌رم‌ان‌ش‌اه‌ان، ک‌ردس‌ت‌ان، خ‌وزس‌ت‌ان، آذرب‌ای‌ج‌ان)، ی‌ا (ت‌اری‌خ ت‌ح‌ل‌ی‌ل‌ی اه‌ل ح‌ق)» در ۲ مجلد به چاپ رساند. کتاب اخیر به زبانهای کردی سورانی و ترکی استانبولی ترجمه شده است.
خوشنویسی
محمدعلی سلطانی در زمینه خوشنویسی نیز به تحقیق پرداخته و همچنین در این زمینه در ارتباط با مرتضی نجومی به فراگیری خوشنویسی پرداخت. سلطانی دو مجموعه از آثار نجومی با نام‌های «کیمیای هستی» و «سحر مبین» شامل آثار وی در زمینه خوشنویسی و تذهیب را جمع‌آوری کرده و بر آن‌ها مقدمه نوشته است. وی همچنین مدتی عضو هیئت تحریریه فصلنامه هنری «چلیپا» به سردبیری حسین الهی قمشه‌ای بود.
تصحیح اشعار
محمدعلی سلطانی در زمینه تصحیح و چاپ آثار شاعران کرد نیز فعالیت داشته است. وی تاکنون اشعار شاعران کردی سرا مانند شامی کرمانشاهی، پرتو کرمانشاهی، سید یعقوب ماهیدشتی، سید صالح ماهیدشتی، غلامرضاخان ارکوازی و درویش قلی کرندی و همچنین اشعار شاعران فارسی سرای کرد مانند طه‌م‌اس‌ب ق‌ل‌ی‌خ‌ان وح‌دت ک‌رم‌ان‌ش‌اه‌ی و میرزا احمد الهامی کرمانشاهی را تصحیح و منتشر نموده است.