لژ بزرگ ایران (در تبعید)

علامت لژ بزرگ ایران
لژ بزرگ ایران (در تبعید) یکی از لژهای ماسونی ایرانی در ایالات متحده آمریکا است که در سال ۱۹۸۲ به عنوان جایگزین لژ بزرگ ایران که پس از پیروزی انقلاب اسلامی غیرفعال شده بود تاسیس، و در شهر بوستن ایالات ماساچوست آمریکا مشغول فعالیت شد.
لژ بزرگ ایران
لژ بزرگ ایران در سال ۱۹۶۹ توسط جعفر شریف‌امامی و با هدف یکپارچه کردن فراماسونری در ایران و با همکاری لژهای بزرگ فرانسه، اسکاتلند؛ و آلمان تاسیس شد. در ابتدا لژ بزرگ ایران از ۱۴ لژ اسکاتلندی ۱۰ لژ فرانسوی و ۳ لژ آلمانی شکل گرفت. مراسم افتتاح لژ بزرگ ایران در ۱ مارس ۱۹۶۹ با حضور شمار زیادی از ماسونهای اروپایی و آمریکایی و گراندماسترهای لژهای بزرگ اسکاتلند، فرانسه و آلمان برگزار شد. تعداد لژهای تحت فرمان لژ بزرگ ایران تا اواخر دهه ۱۹۷۰ به ۴۳ عدد با ۱۵۰۰ عضو بود. لژ بزرگ ایران و باقی لژهای موجود در ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی منحل شده و تنها تعدادی از آنها همچون لژ کورش، لژ هاتف، لژ حافظ و لژ مولوی بعدها در ایالات متحده آمریکا دوباره فعال خود را به عنوان لژهای ایرانی از سر گرفته‌اند.
لژ بزرگ ایران پس از انقلاب
در پی پیروزی انقلاب اسلامی بسیاری از فراماسون‌ها یا اعدام شدند یا از ایران مهاجرت کردند. ماسون‌های ایرانی مقیم آمریکا، اروپا و کانادا در نوامبر ۱۹۸۲ طی نامه از جعفر شریف‌امامی خواستند که فعالیت لژ بزرگ ایران در خارج از کشور ادامه یابد. این درخواست در ۲۲ دسامبر پذیرفته شده و پس از برپایی جلسه‌ای در لژ بزرگ نیویورک، شریف امامی حسین دفتریان را به عنوان دبیر و معاون استاد اعظم لژ بزرگ ایران انتخاب کرد. شریف‌امامی اول آوریل ۱۹۸۳ دفتریان را به عنوان استاد اعظم لژ بزرگ ایران (در تبعید) منصوب کرد. همچنین باقر هیات از جمله فراماسون‌های درجه ۳۳ ایرانی به عنوان مقام بزرگ نگهبان اول این لژ انتخاب شد.
برای آغاز فعالیت نیاز بود که لژ بزرگ ایران (در تبعید) از یکی از لژهای بزرگ مجوز فعالیت در قلمر آن را دریافت کرده و توسط آن به رسمیت شناخته شود. در تاریخ ۲۶ مارس ۱۹۸۵ لژ بزرگ ماساچوست این مجوز را برای فعالیت لژ بزرگ ایران (در تبعید) در پایتخت ایالت ماساچوست، شهر بوستون اعطا کرد. یک سال بعد سه لژ ایرانی در آمریکا بنام لژ هاتف شماره ۳۳، لژ حافظ شماره ۸ و لژ مولوی شماره ۲ با ۱۲۰ عضو آغاز به کار کرد و جلسه‌های خود را به صورت منظم در معبد ماسونی ماساچوست برپا کردند. در پی این فعالیت‌ها، اولین جلسه لژ بزرگ ایران (در تبعید) در سوم ماه می‌۱۹۸۶ به ریاست استاد اعظم حسین دفتریان در معبد ماسونی ماساچوست برپا شد. در سال ۱۹۹۲ محمد حسن مسیری به عنوان استاد اعظم لژ بزرگ ایران (در تبعید) انتخاب شد. و پس از آن مظفر جندقی در سال ۱۹۹۵ و ۱۹۹۸ دو بار به این مقام رسید. در 3 ژوئیه ۱۹۹۸ با تصویب شورای عالی لژ بزرگ ایران (در تبعید)، نهاد ایرانی (Scottish Rite)، مرجع اعطا کننده درجه ۴ تا ۳۳ ماسونی تاسیس شد. مجوز فعالیت نسخه رایت اسکاتلندی در قلمرو شمالی فراماسونی است.
قلمرو لژ بزرگ ایران (در تبعید)
تقریبا همه لژهای فراماسونری ایرانی در ایالات متحده آمریکا که قبل یا بعد از تاسیس لژ بزرگ ایران (در تبعید) فعالیت خود را آغاز کرده‌اند، در قلمرو این لژ قرار داشته و زیر نظر آن فعالیت می‌کنند.
لژ‌های ماسونی خارج از قلمرو لژ بزرگ ایران (در تبعید)
تنها لژ ماسونی ایرانی خارج از قلمرو لژ بزرگ ایران (در تبعید)، لژ چند زبانه مهر در واشینگتن، دی.سی. پایتخت آمریکا است. لژ مهر شماره ۹۰ در ۲۷ دسامبر ۱۹۹۰ توسط باقر هیات در قلمر لژ بزرگ واشینگتن، دی.سی. تاسیس شد. در این لژ به جز زبان فارسی، دیگر زبانها همچون انگلیسی، ترکی، ارمنی و فرانسوی نیز استفاده می‌شد که همین امر باعث انشعاب لژهای متعددی از آن شد که از آن جمله می‌توان به لژ بزرگ ارمنستان اشاره کرد.