به رسمیت شناخته شدن دولت فلسطین

کشورهای به رسمیت شناسنده دولت فلسطین.
به رسمیت شناخته شدن دولت فلسطین پس از آن روی داد که اعضای سازمان آزادی‌بخش فلسطین در جلسه فوق‌العاده به تاریخ ۱۸ نوامبر ۱۹۸۸ در الجزیره پایتخت کشور الجزایر با انتشار بیانیه استقلال فلسطین تشکیل دولت فلسطین را اعلام کردند. انتشار این بیانیه به سرعت از سوی طیف وسیعی از کشورها مورد استقبال قرار گرفت و تا پایان آن سال ۸۰ کشور، دولت فلسطین را به رسمیت شناختند. در فوریه ۱۹۸۹ نماینده سازمان آزادیبخش فلسطین در شورای امنیت سازمان ملل متحد ادعا کرد که ۹۴ کشور، دولت فلسطین را به رسمیت شناخته‌اند. به عنوان بخشی از تلاش‌ها برای پایان دادن به نزاع اسرائیل و فلسطین و در پی امضای پیمان اسلو میان اسرائیل و سازمان آزادی‌بخش فلسطین، حکومت خودگردان فلسطین به عنوان یک دولت موقت و خودگردان در سرزمین‌های فلسطینی‌نشین آغاز به کار کرد. اسرائیل اعلام کرد دولت فلسطین را به عنوان یک دولت مستقل به رسمیت نمی‌شناسد و کنترل سرزمین‌های تحت سلطه حکومت خودگردان را در اختیار خواهد داشت.
در ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۳، ۱۳۴ عضو از مجموع ۱۹۳ عضو سازمان ملل متحد، دولت فلسطین را به رسمیت شناختند. بسیاری از کشورها در حالی که دولت فلسطین را به رسمیت نمی‌شناختند، سازمان آزادیبخش فلسطین را نماینده مردم فلسطینی می‌شناختند. در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد با ۱۳۸ رای موافق و ۹ رای مخالف و ۴۱ رای ممتنع وضعیت فلسطین را به دولت ناظر غیر عضو تغییر داد.
اسرائیل و تعدادی از دیگر کشورها دولت فلسطین را به رسمیت نشناخته و اعلام کردند تاسیس دولت فلسطین تنها از طریق گفتگو و مذاکره بین اسراییل و ساف امکانپذیر است.
مسائل اصلی مانع از حصول توافق در حال حاضر عبارتند از: مرزها، امنیت، حقوق آب، وضعیت بیت المقدس، آزادی دسترسی نیایشگاهها در اورشلیم شهرک سازی‌های اسرائیل، وضعیت پناهندگان فلسطینی از جمله حق بازگشت.
PALESTINE 1759
PALESTINE 1851
PALESTINE 1864
PALESTINE 1900
PALESTINE 1915
Palestine 1920
PALESTINE 1924
PALESTINE 1946
PALESTINE 1947
پیشینه
در ۲۲ نوامبر ۱۹۷۴ قطعنامه شماره ۳۲۳۶ مجمع عمومی سازمان ملل حق تعیین سرنوشت، استقلال و حاکمیت در فلسطین را برای فلسطینیان به رسمیت شمرد و همچنین سازمان آزادیبخش فلسطین را به عنوان تنها نماینده مردم آن کشور با عضویت ناظر مجمع عمومی سازمان ملل متحد انتخاب کرد.
مدت کوتاهی پس از بیانیه سال ۱۹۸۸، دولت فلسطین توسط بسیاری از کشورهای در حال توسعه در آفریقا و آسیا و همچنین کشورهای کمونیستی و اعضای جنبش عدم تعهد به رسمیت شناخته شد. در آن زمان ایالات متحده آمریکا با استفاده از قانون کمک‌های خارجی تلاش نمود که دیگر کشورها و سازمان‌های بین‌المللی را از به رسمیت شناختن دولت فلسطین دلسرد کند. اگر چه این اقدامات در بسیاری از موارد موفقیت‌آمیز بود، اتحادیه کشورهای عرب و سازمان همکاری اسلامی بلافاصله با انتشار بیانیه‌هایی ضمن به رسمیت شناختن دولت فلسطین، با هدف حمایت و همبستگی با این کشور، دولت فلسطبن را به عضویت هر دو سازمان پذیرفتند.
در فوریه ۱۹۸۹ و در نشست شورای امنیت سازمان ملل، نماینده سازمان آزادیبخش فلسطین اعلام کرد ۹۴ کشور، دولت فلسطین را به رسمیت شناخته‌اند. با این اقدام، فلسطین تلاش کرد عضویت چند سازمان‌های تخصصی سازمان ملل متحد را به دست آورد که در نهایت تهدیدهای آمریکا مبنی بر اینکه بودجه سازمان‌هایی که فلسطین را به عضویت بپذیرند را قطع خواهد کرد، مانع از به ثمر نشستن تلاش‌های فلسطین شد. برای نمونه در آوریل همان سال و پس از آنکه ایالات متحده تهدید کرد اگر عضویت فلسطین در سازمان بهداشت جهانی پذیرفته شود، بودجه سازمان بهداشت جهانی را قطع خواهد کرد، درخواست عضویت فلسطین در آن سازمان پذیرفته نشد.
در ژوئن ۱۹۸۹ سازمان آزادیبخش فلسطین طی نامه‌ای به دولت سوئیس به عنوان متولی کنوانسیون ژنو سال ۱۹۴۹، عضویت در آن کنوانسیون را درخواست کرد ولی دولت سوئیس پاسخ داد، به دلیل آنکه استقلال فلسطین، در مجامع بین‌المللی، هنوز به رسمیت شناخته نشده است، نمی‌تواند این نامه را درخواستی مناسب برای التحاق به کنوانسیون ژنو بداند. با توجه به آنکه جامعه بین‌المللی درباره وجود یا عدم وجود یک دولت فلسطینی دچار تردید است و تا زمانی که این مسئله در یک چهارچوب مناسب حل نشود، دولت سوئیس به عنوان امین کنوانسیون ژنو و پروتکل‌های الحاقی آن، در موقعیتی نیست که بتواند تشخیص دهد که این ارتباطات می‌تواند سند مناسبی برای التحاق فلسطین به کنوانسیون و پروتکل‌های الحاقی آن باشد یا خیر.
در نتیجه، در ماه نوامبر ۱۹۸۹ اتحادیه کشورهای عرب، قطعنامه‌ای را به مجمع عمومی سازمان ملل پیشنهاد داد که براساس آن سازمان آزادیبخش فلسطین به‌طور رسمی به عنوان یک دولت مستقل فلسطینی پذیرفته شود. پس از آنکه ایالات متحده مجددا کشورهایی که به این قطعنامه رای دهند را به قطع کمک‌های مالی تهدید کرد، پیشنویس این قطعنامه کنار گذاشته شد. کشورهای عربی در مقابل تعهد آمریکا بر عدم تکرار تهدید به تحریم سایر کشورها، پذیرفتند بر تصویب این قطعنامه پافشاری نکنند.
بسیاری از به رسمیت شناختن‌های اولیه، مبهم و دوپهلو بود. علاوه بر آن، تردید سایر کشورها در به رسمیت نشناختن، الزاما بدین معنا نبود که آن‌ها دولت فلسطین را معتبر نمی‌دانند. این موضوع منجر به ایجاد سردرگمی درباره تعداد کشورهایی که دولت فلسطینی که در ۱۹۸۸ اعلام استقلال کرد، شد. درباره شمار کشورهایی که درگذشته اعلام کرده بودند، دولت فلسطین را به رسمیت می‌شناسند، اختلاف وجود داشت، با این حال نام ۱۳۰ کشور در میان به رسمیت شناسندگان دائما به چشم می‌خورد. در ژوئیه ۲۰۱۱، ریاض منصور، سفیر فلسطین در سازمان ملل متحد، در مصاحبه با روزنامه اسرائیلی هاآرتص ادعا کرد که ۱۲۲ کشور، دولت فلسطین را به رسمیت می‌شناسند. در پایان همان ماه ساف مقاله درباره «چرایی لزوم به رسمیت شناخته شدن فلسطین از سوی دیگر دولت‌ها» منتشر کرد و در آن مقاله فهرست ۱۲۲ کشوری که دولت فلسطین را به رسمیت شناخته‌اند، اعلام کرد. در پایان سپتامبر همان سال، ریاض متصور ادعا کرد، تعداد این کشور به ۱۳۹ کشور رسیده‌است.
موضع اسرائیل
در فاصله میان جنگ شش‌روزه و پیمان اسلو، دولت اسرائیل پیشنهاددتشکیل یک دولت فلسطینی را ارائه کرد. حتی پس از تاسیس حکومت فلسطین در ۱۹۹۴، بسیاری از جریان‌های سیاسی اسرائیل با پیشنهاد تشکیل دولت فلسطین مخالفت کردند. بنیامین نتانیاهو در طول دوره نخست وزیری خود تا آنجا پیش رفت که دو نخست وزیر سابق، یعنی اسحق رابین و شمعون پرز را به نزدیک کردن آنچه او خطر تاسیس دولت فلسطین می‌نامید، متهم کرد. نتانیاهو اعلام کرد هدف اصلی سیاست‌های دولت او ممانعت از تبدیل حکومت فلسطین به دولت مستقل فلسطینی است. سیاست‌های دولت نتانیاهو پس از مدتی تغییر کرد و او تحت فشار باراک اوباما در سخنرانی ۴ ژوئن ۲۰۰۹ گفت: او ایده تاسیس یک دولت خلع سلاح شده فلسطینی در سرزمینی محدود را تایید می‌کند. این موضع‌گیری نتانیاهو به دلیل عدم وجود تضمین‌هایی برای بازپس دادن سرزمین‌های فلسطینی در آینده، مورد انتقادهایی واقع شد.
در دسامبر ۲۰۰۱ آریل شارون، اولین نخست وزیری بود که تشکیل دولت فلسطین را تنها راه حل پایان دادن به نزاع اسرائیل-فلسطین دانست و تحقق بخشیدن به این کار را یکی از اهداف دولت خود برشمرد. دولت ایهود اولمرت نیز با تکرار این موضوع، بر آن صحه گذاشت، لیکن با روی کار آمدن دولت نتانیاهو، بار دیگر اعلام شد که تشکیل دولت فلسطین خطری برای اسرائیل به‌شمار می‌آید.
دولت اسرائیل به‌طور کلی ایده تاسیس دولت فلسطین را پذیرفته است، اما از پذیرش مرزهای سال ۱۹۶۷ به عنوان یکی از شروط مذاکرات مرز نهایی را به دلیل نگرانی‌های امنیتی خودداری کرده‌است. کارشناسان نظامی اسرائیل استدلال کرده‌اند که مرزهای سال ۱۹۶۷ از منظر استراتژیک غیرقابل دفاع هستند. اسرائیل همچنین مخالف مطرح شدن موضوع استقلال فلسطین در مجمع عمومی سازمان ملل است و معتقد است که طبق پیمان اسلو هر گونه فعالیت یکجانبه در این موضوع امری نکوهیده است.
فلسطین در سازمان ملل
در ۱۴ اکتبر ۱۹۷۴ سازمان آزادی‌بخش فلسطین به عنوان نماینده مردم فلسطینی، از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد به رسمیت شناخته شد و حق حضور و شرکت در در جلسات عمومی آن مجمع که درباره فلسطین برگزار می‌شوند را به دست آورد.
در ۲۲ نوامبر ۱۹۷۴، وضعیت عضویت ساف به «ناظر غیر دولت» تغییر کرد و این سازمان اجازه یافت در همه جلسات مجمع عمومی و دیگر فعالیت‌های سازمان ملل متحد شرکت کند
در ۱۵ دسامبر ۱۹۸۸ و بر اساس قطعنامه ۴۳/۱۷۷ مجمع عمومی سازمان ملل بیانیه استقلال فلسطین به رسمیت شناخته شده و در سازمان ملل نام فلسطین جایگزین نام سازمان آزادی بخش فلسطین شد.
در ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۳ محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، به نمایندگی از سازمان آزادی بخش فلسطین، درخواست عضویت آن کشور را به سازمان ملل متحد تقدیم کرد. در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۲ و طی قطعنامه شماره ۶۷/۱۹، فلسطین به عنوان «دولت ناظر غیر عضو» در آن مجمع پذیرفته شد و در ۱۷ دسامبر همان سال «یوکیول یون» مدیر پروتکل‌های سازمان ملل مقرر کرد که استفاده از نام دولت فلسطین در تمامی اسناد رسمی سازمان ملل الزامی است.
درخواست عضویت در سازمان ملل ۲۰۱۱
دو سال پس از به بن‌بست رسیدن مذاکرات صلح میان فلسطین و اسرائیل، فلسطینی‌ها تلاش‌های دبپلماتیک خود را برای به رسمیت شناخته شدن دولت فلسطین با مرکزیت بیت‌المقدس شرقی و با مرزهای پیش از جنگ شش‌روزه آغاز کردند. تلاش‌های فلسطینی‌ها از اواخر ۲۰۰۹ آغاز شد و پس از آنکه محمود عباس درخواست عضویت فلسطین را به سازمان ملل را تقدیم کرد، با استقبال گسترده مواجه شد. این به رسمیت شناخته شدن گسترده می‌تواند حق اقامه دعوی در محاکم بین‌المللی علیه سایر دولت‌ها را برای دولت فلسطین ایجاد کند.
به رسمیت شناختن‌های دیپلماتیک
اعضای سازمان ملل متحد
۱۳۴ عضو سازمان ملل متحد که نزدیک به ۵٫۵ میلیارد شخص، معادل ۸۰٪ جمعیت جهان را در خود جای می‌دهند، دولت فلسطین را به رسمیت می‌شناسند. فهرست ذیل توسط سازمان آزادی بخش فلسطین و در کوران کمپین انتخاباتی برای به رسمیت شناخته شدن فلسطین در سازمان ملل متحد تهیه شده‌است.
کشورهایی که با علامت (*) مشخص شده‌اند، دولت فلسطین را در چهارچوب مرزهای قبل از جنگ شش‌روزه در ۴ ژوئن ۱۹۷۴ و در محدوده کرانه باختری رود اردن، نوار غزه و بیت‌المقدس شرقی به رسمیت می‌شناسند.
نام
تاریخ به رسمیت شناختن
روابط دیپلماتیک
عضویت، اطلاعات بیشتر
۱
۱۵ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC; Algeria–Palestine relations
۲
۱۵ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC
۳
۱۵ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC; Iraq–Palestine relations
۴
۱۵ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC
۵
۱۵ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC
۶
۱۵ نوامبر ۱۹۸۸
بله
OIC; Malaysia–Palestine relations
۷
۱۵ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC
۸
۱۵ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC
۹
۱۵ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC
۱۰
۱۵ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC
۱۱
۱۵ نوامبر ۱۹۸۸
بله
OIC; Palestine–Turkey relations
۱۲
۱۵ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC
۱۳
۱۶ نوامبر ۱۹۸۸
بله
OIC
۱۴
۱۶ نوامبر ۱۹۸۸
بله
OIC
۱۵
۱۶ نوامبر ۱۹۸۸
بله
۱۶
۱۶ نوامبر ۱۹۸۸
بله
OIC; Indonesia–Palestine relations
۱۷
۱۶ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC
۱۸
۱۶ نوامبر ۱۹۸۸
No
۱۹
۱۶ نوامبر ۱۹۸۸
بله
EU
۲۰
۱۶ نوامبر ۱۹۸۸
بله
۲۱
۱۶ نوامبر ۱۹۸۸
بله
OIC; Pakistan–Palestine relations
۲۲
۱۶ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC
۲۳
۱۶ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC
۲۴
۱۶ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC; Palestine–United Arab Emirates relations
۲۵
۱۶ نوامبر ۱۹۸۸
بله
—, Palestine–Serbia relations
۲۶
۱۶ نوامبر ۱۹۸۸
بله
۲۷
۱۷ نوامبر ۱۹۸۸
بله
OIC; Albania–Palestine relations
۲۸
۱۷ نوامبر ۱۹۸۸
بله
OIC
۲۹
۱۷ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC
۳۰
۱۷ نوامبر ۱۹۸۸
بله
۳۱
۱۷ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC
۳۲
۱۸ نوامبر ۱۹۸۸*
بله
EU
۳۳
۱۸ نوامبر ۱۹۸۸
بله
EU; Czech Republic currently de facto does not recognise the existence of the State of Palestine.
۳۴
۱۸ نوامبر ۱۹۸۸
بله
EU
۳۵
۱۸ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC; Egypt–Palestine relations
۳۶
۱۸ نوامبر ۱۹۸۸
بله
OIC
۳۷
۱۸ نوامبر ۱۹۸۸
بله
India–Palestine relations
۳۸
۱۸ نوامبر ۱۹۸۸
بله
OIC
۳۹
۱۸ نوامبر ۱۹۸۸
بله
UNSC (permanent); Palestine–Russia relations
۴۰
۱۸ نوامبر ۱۹۸۸
بله
۴۱
۱۸ نوامبر ۱۹۸۸
بله
۴۲
۱۹ نوامبر ۱۹۸۸
بله
۴۳
۱۹ نوامبر ۱۹۸۸
بله
OIC
۴۴
۱۹ نوامبر ۱۹۸۸
بله
۴۵
۱۹ نوامبر ۱۹۸۸
بله
۴۶
۱۹ نوامبر ۱۹۸۸
بله
—, Palestine–Vietnam relations
۴۷
۲۰ نوامبر ۱۹۸۸
بله
UNSC (permanent); China–Palestine relations
۴۸
۲۱ نوامبر ۱۹۸۸
بله
OIC; Burkina Faso-Palestine relations
۴۹
۲۱ نوامبر ۱۹۸۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC
۵۰
۲۱ نوامبر ۱۹۸۸
بله
OIC
۵۱
۲۱ نوامبر ۱۹۸۸
بله
OIC
۵۲
۲۱ نوامبر ۱۹۸۸
بله
۵۳
۲۲ نوامبر ۱۹۸۸
بله
۵۴
۲۲ نوامبر ۱۹۸۸
بله
OIC
۵۵
۲۳ نوامبر ۱۹۸۸
بله
EU
۵۶
۲۴ نوامبر ۱۹۸۸
No
۵۷
۲۴ نوامبر ۱۹۸۸
بله
—, North Korea–Palestine relations
۵۸
۲۴ نوامبر ۱۹۸۸
بله
OIC
۵۹
۲۴ نوامبر ۱۹۸۸
بله
EU; Palestine–Romania relations
۶۰
۲۴ نوامبر ۱۹۸۸
بله
۶۱
۲۵ نوامبر ۱۹۸۸
بله
EU
۶۲
۲۸ نوامبر ۱۹۸۸
بله
OIC
۶۳
۲۹ نوامبر ۱۹۸۸
بله
۶۴
۲۹ نوامبر ۱۹۸۸
No
OIC
۶۵
۲۹ نوامبر ۱۹۸۸
بله
۶۶
۱ دسامبر 1988
بله
OIC
۶۷
۲ دسامبر 1988
بله
۶۸
۳ دسامبر 1988
No
OIC
۶۹
۳ دسامبر 1988
بله
OIC
۷۰
۵ دسامبر 1988
بله
۷۱
۶ دسامبر 1988
بله
۷۲
۸ دسامبر 1988
بله
OIC
۷۳
۱۰ دسامبر 1988
No
۷۴
۱۰ دسامبر ۱۹۸۸
No
۷۵
۱۲ دسامبر 1988
بله
OIC
۷۶
۱۳ دسامبر 1988
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC
۷۷
۱۴ دسامبر 1988
بله
EU
۷۸
۱۹ دسامبر 1988
No
۷۹
۱۹ دسامبر 1988
No
۸۰
۲۲ دسامبر 1988
No
۸۱
۲۳ دسامبر 1988
No
۸۲
۲۵ دسامبر 1988
No
۸۳
2 January 1989
No
۸۴
4 February 1989
بله
۸۵
4 February 1989
بله
OIC; Iran–Palestine relations
۸۶
May 1989 or before
بله
OIC
۸۷
May 1989 or before
No
۸۸
May 1989 or before
بله
۸۹
21 August 1989
بله
۹۰
September 1989
بله
۹۱
July 1991 or before
بله
۹۲
6 April 1992
بله
OIC
۹۳
15 April 1992
بله
OIC
۹۴
17 April 1992
بله
OIC
۹۵
25 April 1992
بله
۹۶
27 May 1992
بله
۹۷
2 April 1994
بله
OIC
۹۸
25 September 1994
بله
OIC
۹۹
4 October 1994
بله
۱۰۰
15 February 1995
بله
Palestine–South Africa relations
۱۰۱
نوامبر ۱۹۹۵
بله
OIC
۱۰۲
23 October 1998*
بله
۱۰۳
1 March 2004
بله
۱۰۴
25 March 2005*
بله
۱۰۵
24 July 2006
بله
۱۰۶
5 February 2008
بله
۱۰۷
۳۰ نوامبر ۲۰۰۸
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC
۱۰۸
۲۰۰۸ or before
بله
OIC
۱۰۹
27 April 2009
بله
—, Palestine–Venezuela relations
۱۱۰
14 July 2009
بله
۱۱۱
۱ دسامبر ۲۰۱۰*
بله
Brazil–Palestine relations
۱۱۲
۶ دسامبر ۲۰۱۰*
بله
۱۱۳
۱۷ دسامبر ۲۰۱۰*
No
۱۱۴
۲۴ دسامبر ۲۰۱۰*
بله
۱۱۵
7 January 2011
بله
۱۱۶
13 January 2011*
بله
OIC
۱۱۷
24 January 2011
بله
۱۱۸
1 February 2011*
No
OIC
۱۱۹
15 March 2011
بله
۱۲۰
6 June 2011*
No
۱۲۱
18 July 2011*
بله
اتحادیه کشورهای عرب OIC
۱۲۲
July 2011 or before
No
۱۲۳
25 August 2011
بله
۱۲۴
26 August 2011*
بله
— Honduras-Palestine relations
۱۲۵
29 August 2011*
No
۱۲۶
9 September 2011*
بله
۱۲۷
19 September 2011
No
۱۲۸
21 September 2011 or afterwards
No
۱۲۹
22 September 2011*
No
۱۳۰
25 September 2011
بله
۱۳۱
۱۵ دسامبر ۲۰۱۱*
بله
Iceland–Palestine relations
۱۳۲
18 January 2012*
بله
۱۳۳
9 April 2013
No
۱۳۴
27 September 2013
بله
۱۳۵
30 October 2014
بله
EU
اعضای غیر عضو سازمان ملل متحد
Name
Date of recognition
Diplomatic relations
Relevant membership, اطلاعات بیشتر
۱۳۶
۱۵ نوامبر ۱۹۸۸
No
AU
دولت‌هایی که با دولت فلسطین روابط دیپلماتیک برقرار کرده‌اند.