پایانه فروش

پایانه فروش ، در مجموعه سخت‌افزارهای بانکی و سیستم‌های پرداخت، پایانه‌های فروش یا کارتخوان (POS) دستگاهی است، که از طریق ارتباط تلفنی یا شبکه‌ای، به سیستم بانکی امکان انتقال خودکار مبلغ خرید، از حساب فروشنده را فراهم می‌سازد. دستگاه‌های پایانه فروش علاوه بر امکان پرداخت، دارای عملکردهای مختلفی از جمله اعلام موجودی، دریافت صورتحساب، امکان انصراف از خرید و گزارش روزانه است، که صاحبان آن را از مزایای شعبه کوچک بانکی، برخوردار می‌کند.
کلمه مختصر شده یا "نقطه فروش" است و به صندوق‌های فروشگاهی اطلاق می‌شود، که در خروجی‌های فروشگاهها، رستوران‌ها، هتلها و نظایر آن برای دریافت وجوه مشتری، به کار گرفته می‌شود. پوز در مفهوم عام‌تر می‌تواند به محلی که برای این کار اختصاص یافته، اطلاق شود و در مفهوم اختصاصی می‌تواند به معنای دستگاهی باشد، که این کار را انجام می‌دهد (صندوق مکانیزه).
اولین پایانه فروش مجهز به میکروکنترلر توسط ویلیام بروبک در سال ۱۹۷۴ ساخته شده و در فروشگاه مک دونالد به کار گرفته شد. این دستگاه از میکرو پرسسور اینتل ۸۰۰۸ بهره می‌گرفت.
روی این دستگاه به ازای انواع غذاها ، یک کلید مخصوص کار گذاشته شده بود و دارای کلیدهای رقمی برای تعیین تعدا سفارش بود.
در ایران بحث استفاده از پایانه فروش،برای اولین بار در فروشگاههای زنجیره‌ای شهروند و اندکی بعد در فروشگاههای زنجیره‌ای رفاه مطرح شد و سیستم‌های ارائه شده در دهه هفتاد در آن فروشگاهها احداد نسل جدید این پایانه‌های سرویس هستند.
از سال 1384،موضوع اتصال پایانه فروش به کارت خوان بانکی توسط دو شرکت پرداخت الکترونیکی تجارت الکترونیک پارسیان و پرداخت الکترونیک سامان در دستور کار قرار گرفت.
در حال حاضر شرکت‌هایی مانند به پرداخت ملت، کارت اعتباری ایران کیش ،فن آوا کارت و آسان پرداخت و… مشغول ارائه خدمات در این رابطه می‌باشند.
انواع پایانه فروش از نظر بستر ارتباطی
۱ -Dial-up POS : ارتباط در این گونه از پایانه‌ها در بستر Dial (خط تلفن ) می‌باشد.
۲ -GPRS POS : دستگاه پایانه سیار، نسل جدیدی از دستگاه‌های کارتخوان است که با استفاده از خدمات سامانه تلفن همراه به شبکه بانکی متصل شده و تراکنش را با استفاده از سرویس‌های بستر GPRS انجام می‌دهد.
در این گونه پایانه‌ها با قراردادن یک عدد سیم کارت امکان انجام تراکنش مهیا می‌باشد.
کاربرد
- درفروشگاه‌های بزرگ که سیستم پخش سیار (Delivery) دارند
-در سیستم‌های توزیع مویرگی یا شرکت‌های پخش
- در محل‌هایی که دسترسی به سایر خطوط ارتباطی به سهولت امکان‌پذیر نیست
ویژگی‌ها
- قابل حمل بودن دستگاه و عدم محدودیت مکانی
- سرعت بالای تراکنش
- قابلیت استفاده از باتری شارژی با عمر بالا
۳ -LAN POS :
نسل جدیدی از پایانه‌های فروش است که قادر به ارسال و دریافت اطلاعات از طریق بسترهای شبکه محلی (LAN) و با سرعت تراکنش بسیار بالا است.
کاربرد
استفاده در مکان‌هایی که سرعت بالای تراکنش به علت تعدد مشتریان (کمتر از 2 ثانیه) اهمیت دارد
استفاده در مکان‌هایی که دسترسی به خط تلفن مقدور نیست (مانند مراکز جهانگردی)
راه‌اندازی چند پایانه به موازات هم بدون استفاده از تلفن یا حداکثر با استفاده از یک خط تلفن
ویژگی‌ها
سرعت بالا در تراکنش (کمتر از 2 ثانیه)
کاهش مغایرت‌های احتمالی
انجام تراکنش بدون نیاز به خط تلفن
انجام تراکنش با استفاده از بستر اینترنت
۴- Bluetooth POS :
این نوع پایانه از یک پایه و یک کارتخوان تشکیل شده‌است که قادر است تا شعاع 100 متری، عملیات تراکنش را بر پایه تکنولوژی بلوتوث انجام دهد.
کاربرد
رستوران‌ها
مراکز دارای فعالیت‌های گوناگون در یک مکان
مراکز دارای صندوق‌های متعدد
ارائه خدمات VIP برای مشتریان
ویژگی‌ها
راحتی و رفاه بیشتر در پرداخت وجوه توسط مشتریان
جلوگیری از تراکم افراد در کنار صندوق‌های پرداخت
عدم نیاز به اتصالات مخابراتی اضافی
کارت‌خوان پردازه