نوآوری اجتماعی

نوآوری اجتماعی مجموعه‌ای از استراتژی‌ها، مفاهیم، ایده‌ها و سازمان‌های جدیدی است که تامین‌کننده نیازهای اجتماعی عناصر مختلف می‌باشد که می‌تواند از شرایط کاری و آموزشی تا توسعه جامعه و سلامت، جامعه مدنی را توسعه دهد. نوآوری اجتماعی، شامل فرایندهای نوآوری، مانند روش‌ها و تکنیک‌های متن باز، و همچنین نوآوری‌هایی که شامل یک هدف اجتماعی است، مانند آموزش از راه دور و مایکروکردیت، می‌باشد.
نوآوری اجتماعی عموما به عنوان ایده‌های (محصولات و سرویس‌ها و مدل‌ها) جدید تعریف می‌شود که به‌طور هم‌زمان هم نیازهای اجتماعی را تامین می‌کند و هم ارتباطات و همکاری‌های جدید اجتماعی ایجاد می‌کند. این نوآوری‌ها هم برای جامعه خوب است و هم قادر به تصویب مشارکت‌های اجتماعی بهتردر قوانین خدمات اجتماعی می‌باشد. بنیاد جوان برای ایجاد تمایز میان نوآوری اجتماعی و کسب و کار، تاکید کرد که نوآوری اجتماعی از طریق سازمان‌هایی توسعه یافته‌است، که هدف اصلی و اولیه‌شان صرفا به حداکثر رساندن منفعت نمی‌باشد. دفتر سیاست مشاوران اروپایی، به‌طور دقیق‌تری نوآوری اجتماعی را به عنوان رویکرد اجتماعی محتوا و مضمون تعریف کرده‌است. براساس این تعاریف نافذ و قوی، ویژگی نوآوری اجتماعی، توانایی نشان دادن نیازهای اجتماعی است؛ نیازهایی که روش‌های سنتی، به‌طور وسیع قادر به از عهده برآمدن آن‌ها نیست؛ بلکه، صاحب قدرت کردن گروه‌ها و افراد، و تمایل برای تغییر روابط اجتماعی است؛ بنابراین نوآوری اجتماعی راهی برای افزایش کیفیت خدمات اجتماعی و مقرون به صرفه بودنشان است؛ روشی که علی‌رغم محدودیت‌های قابل ملاحظه بودجه، درآمدی حداقل برابر را در صورتی که بهتر از آن ممکن نباشد، ایجاد می‌کند.
نوآوری اجتماعی در حقیقت راهکاری مبتکرانه برای حل مشکلات اجتماعی است. نوآوری اجتماعی نسبت به راهکارهای قبلی اثربخش‌تر، کاراتر و پایدارتر است و به جای افراد، برای کل جامعه ارزش و منفعت خلق می‌کند. در حقیقت نوآوری اجتماعی به راهکارها، استراتژی‌ها یا مفاهیمی اطلاق می‌گردد که مشکلات و نیازهای جامعه را نسبت به راهکارها و روش‌های قبلی به شیوه مناسب‌تری برطرف می‌کنند
نوآوری اجتماعی می‌تواند در دولت رخ دهد، در بخش انتفاعی، غیرانتفاعی، یا در فضای بین آن دو. تحقیقات، بر روی انواع پلت فرم‌هایی که برای تسهیل همکاری‌های میان بخشی نوآوری اجتماعی نیازمندند، متمرکز شده‌است.
کارآفرینی اجتماعی، مانند تشکیلات اجتماعی، نوعا در بخش غیرانتفاعی به استثنای بخش انتفاعی و سازمان‌های دولتی می‌باشد. هم کارآفرینی اجتماعی و هم سازمان اجتماعی سهم به سزایی در نوآوری اجتماعی با ایجاد ارزش‌های اجتماعی و معرفی کردن راه‌های جدید برای رسیدن به اهداف، دارند. کارآفرینی اجتماعی الگوها و فرصت‌های جدیدی را برای نوآوری به وجود می‌آورد و مایل به انجام کارهایی می‌باشد که سازمان‌های موجود تمایلی به انجام آن‌ها ندارند.
نوآوری اجتماعی غالبا یک خلاقیت ذهنی است که شامل روانی و انعطاف از یک طیف گسترده انضباط می‌باشد. کار نوآوری اجتماعی در یک بخش غالبا به رشته‌های گوناگون درون جامعه مربوط و مرتبط می‌باشد. نظریه نوآوری اجتماعی «اختلاف مرتبط» بر سه اصل اساسی در نوآوری اجتماعی تاکید می‌کند.
اول، نوآوری‌ها، به جای ترکیب‌های جدید، معمولا ترکیب دو وجهی از المان‌های موجودند.
دوم، لازمه به‌کارگیری آن مشارکت همه‌جانبه در کل محدوده سازمان است.
سوم، روابط میان افراد و گروه‌هایی را که در گذشته از هم جدا بودند پشت سر می‌گذارند.
نوآوری اجتماعی در محیط‌های دانشگاهی درحال پیدایش می‌باشد.
از نوآوران برجسته مرتبط با نوآوری اجتماعی می‌توان، اختر حمید خان پاکستانی، محمد یونس بنگلادشی، موسس بانگ گرامین، طلایه دار مفهوم میکروکردیت برای حمایت از نوآوران در چندین کشور در حال توسعه در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین و استفان گلداسمیت، شهردار سابق ایندیاناپولیس را نام برد. ار فعالان بین‌المللی نوآوری اجتماعی در ایران می‌توان از علی اصغر سعدآبادی موسس اولین مرکز نوآوری اجتماعی ایران (مرکز نوآوری اجتماعی سلام) و تنها ایرانی عضو افتخاری مرکز نوآوری اجتماعی استنفورد نام برد. این مرکز خیریه ایرانی دارای شعباتی در کشورهای عراق، افغانستان و مالزی است.
همان‌طور که مردم درمیابند که زمان آن رسیده‌است تا با هم کار کنند و راه حل‌های جدیدی را برای چالش‌هایی که جامعه با آن‌ها روبه رو است پیدا کنند، نوآوری اجتماعی هم در سراسر جهان در حال ظهور است. طرح‌های جدید در همه جا، چه توسط موسسات تحقیقاتی و شرکت‌ها وچه توسط سازمان‌های مستقل، راه‌اندازی شد. کسانی که درگیر نوآوری اجتماعی شده‌اند، تعریف مختص خود را برای نوآوری اجتماعی به کار می‌گیرند. اما تمام این تعریف‌ها در یک چیز مشترک هستند:کار باهم ما را به سمت جامعه‌ای پایدار سوق می‌دهد. نوآوری اجتماعی دارای یک رویکرد بین بخشی است و به‌طور جهانی قابل اجرا است. نوآوری اجتماعی بر روی فرایند نوآوری، چگونه نوآوری و تغییر، شکل می‌گیرد (به عنوان به تعریف سنتی از نوآوری‌های اجتماعی مخالف، اولویت دادن به سازمان‌های داخلی شرکت‌های خدمت به بهره‌وری)، تمرکز دارد. نوآوری اجتماعی بر روی کار جدید و اشکال جدیدی از همکاری (مدل‌های تجارت و کسب و کار) متمرکز است.