فیض الله بیگی

فیض الله بیگی یکی از ایلات کرد استان آذربایجان غربی است که در شهرستانهای بوکان، سقز و شهر ربط در شهرستان سردشت ساکن هستند.
خاندان‌ها شامل شکارچی، صیاد، فاتح، فیض الله بیگی، بابامیری (سقز و بوکان)، شیربیگی و رشیدی (سردشت)، ایوبی، عبدالله بیگی و کیخسروی از خانواده‌های فیض الله بیگی هستند.
ایل فیض الله بیگی همگی از اولاد بوداق سلطان حاکم میرنشین مکریان و فقه احمد دارشمانه هستند.
سکونتگاه
عشایر اطراف بوکان، دو عشیره مشهور فیض‌الله بیگی مشهور به بیکزاده و دیگری دهبکری‌ها هستند که هر یک از این دو عشیره در حدود یکصد آبادی را فرا گرفته‌اند (که دهبکری‌ها در روستای برهان سکونت داشتند) و قبل از اجرای اصلاحات ارضی از این دو عشیره مالکینی بودند که هر یک به تنهایی پنج الی ده آبادی را در مالکیت و تصرف مطلقه خود داشتند و برده‌وار رعایا از آنها فرمانبرداری می‌کردند.
روستاهای شهرستان بوکان از نظر زراعت بهترین محصول گندم و جو را عرضه می‌دارد. از این جهت بوکان به انبار غله آذربایجان معروف است و سایر محصول از قبیل چغندر قند، توتون، پنبه، تخم آفتابگردان و ذرت و غیره نیز جزو صادرات این منطقه به شمار می‌آید از باغات جدید الاحداث میوه‌های سر درختی سیب، هلو، زردآلو و غیره به بازار وارد می‌شود.
پیشنه تاریخی
جد اعلای این عشیره فقیه احمد دارشمانه عراقی است (قهرمان داستانهای حماسه آفرین) و شجاعت ایشان در این مختصر نمی‌گنجد.
فیض‌اله بیگ پسر عبدالرحمن بیگ مکری پسر مصطفی بیگ دوم پسر مصطفی بیگ اول، (مشهور به مصطفی بیک پی بازی) پسر احمد خان بیگ پسر محمد خان بیگ پسر سیف‌الدین پسر میره پاشا پسر بابا عمر پسر فقه احمد دارشمانه است که او نیز پسر میر ابدال بوده است فقه احمد در حدود سال یک هزار و هفتصد میلادی زندگی کرده است.
عبدالرحمن بیک فرزندایشان دارای سه پسر به نامهای فیض‌اله و کریم و سلطان بیک بوده‌اند، فیض‌اله بیگ شخصیتی ممتازی بوده که بر سایر برادران خود برتری و تفوق داشته مرد مقتدر و با نفوذ و توانا و هر دهی را که می‌خرید یا به تصرف خود در می‌آورد در آنجا مسجد حمام و مدرسه می‌ساخت و بچه‌های مردم را وادار به تحصیل و درس خواندن می‌کرد.
عبدالرحمن بیگ
عبدالرحمن بیگ پدر فیض‌اله بیگ در اثر مخالفت و فشار ایل منگور در اطراف، مهاباد که قبلا آن منطقه را برای سکونت برگزیده بود ناچار شد که به طرف بوکان نقل مکان نماید و املاکی را در این منطقه بدست بیاورد و پس از قتل عباس آقا رئیس ایل دهبکری در ساوجبلاغ به تهران رفت تا در آنجا با نخست وزیر وقت حاج میرزا آقاسی دیدار نماید و در اثر این ملاقات بنا به توصیه نخست وزیر که مورد اعتماد شاه بود عبدالرحمن بیگ به حضور شاه بار یافتند، و مورد مرحمت و خلعت قرار گرفت و نیز این ملاقات موجب آن شد که منطقه مکری از آشوب و خونریزی در امان مانده و مصون گردد و قبل از آمدن عبدالرحمن بیک به اطراف بوکان املاک آنجا در دست عده‌ای از ترکهای افشاری بود و قسمتی نیز در دست کردهای طایفه بنام ورمزیار بود که در خاک مکری زندگی می‌کردند و هنوز هم خانواده‌های از این طایفه در بوکان و حومه آن باقی هستند ولی این طایفه در اثر فشارایل فیض‌اله بیکی ناچار به مهاجرت و ترک املاک خود بسوی جنوب شدند عده‌ای نیز با رضا و رغبت املاک خود را به فیض‌اله بیگی‌ها فروختند عبدالرحمن بیک برای تسلط کامل بر املاک بوکان که از حیث درآمد و حاصلخیزی ممتاز بود با نخست وزیر وقت محمد شاه قاجار توافق نموده و نظر او را جلب کرد. پس از عبدالرحمن بیگ فیض‌اله بیگ پسرش رئیس این طایفه با قدرت و شجاعت مانع تجاوزات ایلات و عشایر زورمند و زورگو نسبت به اهالی این سامان گردید. پسران فیض‌اله بیگ همگی از شجاعت و رشادت، برخوردار بوده‌اند و این طایفه علاوه بر رشادت در میان آنها شعرای نامی و ادیبان با ذوق و برجسته و نقاشان چیره‌دست و خوشنویسان و هنرمندان ممتاز برخواسته‌اند، همچون عبدالله خان ناهید، و بر روی سنگ قبر فیض‌اله بیگ نام سلطان بیگ برادرش و شیر بیگ پسرش بابا مکری نوشته شده است و این عشیره دارای یکصد پارچه آبادی در اطراف بوکان و سقزاند.