سیروس سهامی

سیروس سهامی جغرافیدان، نویسنده و استاد دانشگاه در تاریخ ۱۳۱۴ در بندر انزلی از استان گیلان واقع در شمال ایران متولد شد.
از چپ: عبدالحسین نیک‌گهر، رضا داوری اردکانی و سیروس سهامی، آرامگاه صادق هدایت، ۲۱ فروردین ۱۳۵۳
زندگی
در تاریخ پنجم مرداد ماه ۱۳۱۴، در خانه‌ای واقع در کوچه اردیبهشت بندر انزلی در یک خانواده متوسط زاده شد. تحصیلات ابتدایی را در نوشهر، رشت و انزلی به پایان برد و دوران متوسطه را در دبیرستان فردوسی انزلی گذراند.
در سال ۱۳۳۳ سال پایانی دوره متوسطه را شاگرد دبیرستان نوربخش رشت بود. دوره متوسطه را با شاگرد اولی در رشته ادبی استان گیلان که، در آن هنگام مشتمل بر شهرستان‌های زنجان و اراک نیز بود سپری کرد. سپس دانشجوی رشته تاریخ و جغرافیا در دانشسرای‌عالی تهران شد و تحصیلات دانشگاهی خود را در سال ۱۳۳۶، با رتبه شاگرد اولی به پایان برد. یک سال در دبیرستان‌های لنگرود و دو سال در دبیرستان‌های انزلی معلم بود و به تدریس تاریخ و جغرافیا و ادبیات فارسی اشتغال داشت تا سرانجام زمان اعزام شاگردان اول دانشگاه‌ها به خارج فرا رسید.
در سال ۱۳۳۹، او برای ادامه تحصیل به کشور فرانسه بورسیه شد. او دکترای خود را در رشته جغرافیا با درجه «بسیار خوب» از دانشگاه کلرمون فران اخذ کرد و سپس به وطن بازگشت و خدمات فرهنگی خود را در انزلی دنبال کرد.
در مهرماه ۱۳۴۵، به استادیاری دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد منصوب شد، اما در ۱۳۵۰، در جریان جشن‌های پنجاهمین سال سلطنت پهلوی، به سبب تعلقات فکری خود یک سال از خدمات دانشگاهی معلق بود. در اسفند ماه ۱۳۵۷، بلافاصله پس از انقلاب به ریاست دانشگاه فردوسی مشهد برگزیده شد، اما در ۱۳۵۸ از این مقام استعفا کرد و بار دیگر از کار تدریس در این دانشگاه معلق گردید. در فروردین ماه ۱۳۶۱، در بندر انرلی دستگیر و به مشهد برده شد. این بار او را به پانزده سال حبس محکوم کردند. او چهار سال و نیم را در زندان مشهد گذراند و پس از آزادی به کار ترجمه و تحقیق در جغرافیا و ادبیات ادامه داد، کاری که هم اکنون نیز به آن مشغول است.
آثار
ادبی:
سرود آدمک لوزیتانیائی، پیتر وایس، ترجمه به اتفاق ابوالقاسم پرتوی، مشهد، نشر نیکا، ۱۳۶۸
زندگی و آثار داستایوسکی، لئونید گروسمان، مشهد، نشر نیکا، ۱۳۷۰
وصیتنامه اسپانیائی، آرتور کوستلر، تهران، چاپخش، ۱۳۷۷
یک زندگی، سرژ گرفتو، تهران، نشر اختران، ۱۳۸۱
تولستوی از نگاه خود و معاصرانش، مشهد، نشر نیکا، ۱۳۸۸
ساعت سر مستی، هیوبرت ریوز، ترجمه به اتفاق رضا فرنود، نشر قطره، ۱۳۷۲
گورکی، کنستانتن فدین، مشهد، نشر نیکا، ۱۳۹۰
جغرافیا :
اقتصاد روستایی و زندگی دهقانی در گیلان (به زبان فرانسوی)، انتشارات دانشگاهی فرانسه، پاریس، ۱۹۶۵
سرزمین گیلان، الکساندر خودزکو، نشرپیام، چاپ دوم، نشر ایلیا، رشت، ۱۳۸۵
بستر جغرافیایی تاریخ ایران، شورای عالی فرهنگ و هنر، تهران، ۱۳۵۵
اقتصاد چین، یان دلین، انتشارات دانشگاه فردوسی، مشهد، ۱۳۵۴
جغرافیای کم رشدی، ایو لاکست، انتشارات توس، تهران، چاپ دوم، ۱۳۵۵
مطالعاتی درباره جغرافیای شمال ایران، گزاویه دپلانول، دانشگاه فردوسی، مشهد، ۱۳۵۸
ممالک کم رشد، ایو لاکست، انتشارات چاپخش، تهران، ۱۳۶۹
جهان سوم، ادمون ژوو، انتشارات چاپخش، تهران، ۱۳۷۳
جغرافیای انسانی، ماکس دروئو، انتشارات رایزن، تهران، چاپ دوم، ۱۳۷۴
جغرافیای جمعیت، پیر ژرژ، نشر نیکا، مشهد، ۱۳۷۱
تحلیل جغرافیایی، اولیویه دولفوس، نشر نیکا، مشهد، ۱۳۷۳
شهرها و روستاها، ژان برنار شاریه، نشر نیکا، مشهد، ۱۳۷۳
فضای جغرافیایی، اولیویه دولفوس، نشر نیکا، مشهد، چاپ دوم، ۱۳۷۴
جغرافیای نو، پل کلاوال، ناشر مترجم، مشهد، ۱۳۷۳
ژئوپولیتیک اقلیت‌ها، پیر ژرژ، انتشارات واقفی، مشهد، ۱۳۷۴
هند، سرزمین آزمون‌های دشوار، ژان فرانسوا دوران داستس، انتشارات واقفی، مشهد، ۱۳۷۴
تاریخ جغرافیا، پل کلاوال، انتشارات محقق، مشهد، ۱۳۷۶
جغرافیا چیست؟، ژاک شبلینگ، انتشارات محقق، مشهد، ۱۳۷۷
وضعیت جهان سوم، نوریا بادیا- لووراس، به اتفاق فروزان خزائنی، انتشارات چاپخش، تهران، ۱۳۸۵
تهران- البرز، برنار هورکاد، انتشارات محقق- ترانه، مشهد، ۱۳۸۸
فضای جهانی، اولیویه دولفوس، انتشارات پاپلی، مشهد، ۱۳۹۰
نقشه جدید جهان، اولیویه دولفوس، انتشارات پاپلی، مشهد، ۱۳۹۰
از ژئوپولیتیک تا چشم‌اندازها، فرهنگ جغرافیا، ایو لاکست، انتشارات پاپلی، مشهد، ۱۳۹۱