خبر (بافت)

نمایی از روستای خبر در پاییز، انتهای دره معدن
دهستان خبر از توابع بخش خبر شهرستان بافت در استان کرمان است. این روستا با طول تقریبی چهار کیلومتر و عرض متوسط دو کیلومتر در نقطه پایانی رشته کوه زاگرس قرار گرفته‌است. از به هم پیوستن چشمه‌های مناطق شرقی و شمالی این روستا رودی دائمی به نام رودخانه خبر تشکیل می‌شود که باغات گردو و انار را در حاشیه این رودخانه آبیاری می‌کند و پس از گذشتن از روستاهای متعدد به سد شکراب می‌ریزد. محصول عمده باغات خبر گردو می‌باشد. درآمد عمده مردم از راه باغداری و تولید محصولات باغی چون گردو، انار، بادام، زردآلو، آلبالو و به بدست می‌آید. جمع‌آوری محصولات جنگلی مانند بنه و بادام کوهی و گیاهان دارویی همچون آویشن و زیره و دامداری و زنبورداری و در سالهای اخیر؛ گردشگری بعنوان منابع فرعی درآمد در این دهستان محسوب می‌شود. در حاشیه شرقی و جنوبی این روستا پارک ملی خبر؛ که بعنوان یازدهمین پارک ملی ثبت شده در ایران محسوب می‌شود؛ قرار دارد. این پارک در سال ۱۳۷۸ به درجه حفاظتی پارک ملی ارتقا پیدا کرد.
چشمه‌های دایمی خبر، دره چشمه شاه
جمعیت
جمعیت دهستان خبر براساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ برابر با ۶۲۸۲نفر (۲۰۱۳ خانوار) بوده‌است. از این جمعیت ۳۰۹۳ نفر زن و ۳۱۸۹ نفر مرد می‌باشد. بیشتر جمعیت منطقه خبر به دلیل نبود منبع درآمد کافی به استان‌های مجاور شامل بندر عباس و کرمان مهاجرت کرده‌اند. بخش خبر در سال ۱۳۸۶ از سوی سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بعنوان روستای هدف گردشگری قلمداد شد و مورد توجه گردشگران زیادی قرار گرفته‌است به گونه‌ای که جمعیت غیر بومی منطقه خبر در حدود بین ۲۰۰۰۰ تا۳۰۰۰۰ نفر در فصل تابستان و ایام تعطیل متغیر می‌باشد. حضور جمعیت خارج از توان اکولوژیک منطقه و نبود زیرساخت‌های رفاهی و بهداشتی؛ سبب آسیب‌های جدی زیست‌محیطی در این روستا شده‌است.
جاده ورودی به روستای خبر از سمت شهرستان بافت
تیپ‌شناسی
به دلیل پراکنش خانه‌ها در باغ‌ها و ملک‌های خصوصی؛ این روستا بر اساس شکل استقرار جزو و بر اساس توپوگرافی جزو روستاهای دسته‌بندی می‌شود. این روستا دره‌ای و در امتداد حوزه آبریز غربی پارک ملی خبر در جهت شرق به غرب کشیده شده‌است. نقطه شروع این روستا از سمت شرق و ابتدای دره «دره معدن» می‌باشد که خود این دره زهکش دره‌های کوه بزرگ خبر شامل دره شب پره، دره «دره سپید»، دره خیبر و دره کفکی (پلنگی) محسوب می‌شود و پس از تقریبا دو کیلومتر با دره شاه ولایت و چشمه شاه تلفیق می‌شود. قسمت شرقی روستا کوهستانی و چسبیده به پارک ملی خبر است و چشمه‌ها و منشا رودخانه دایمی خبر هم از همین‌جا شروع می‌شود که عمده این چشمه‌ها در دره شاه ولایت و چشمه شاه قرار دارند. ارتفاع این روستا در قسمت شرقی بطور متوسط ۲۱۰۰ متر و در قسمت غربی بطور متوسط ۱۵۰۰ متر می‌باشد. حاشیه شمالی این دهستان توسط تپه‌های بند؛ که جزو دسته‌بندی می‌شود؛ و قسمت جنوبی با تپه‌های گلان احاطه می‌شود. بعد از این روستا، روستای باغ پیشگاه و باغ کنار آغاز می‌شود.
پارک ملی خبر
پارک ملی خبر یک منطقه حفاظت‌شده در استان کرمان است که ۱۴۹ هزار و ۹۸۳ هکتار وسعت دارد. وجود ارتفاعات، دشت‌های متعدد؛ از تنوع غنی گیاهی و جانوری برخوردار است. این پارک در سال ۱۳۵۰با عنوان منطقه حفاظت شده و در سال ۱۳۵۴ تحت عنوان پناهگاه حیات وحش خبر و روچون مورد حفاظت قرار گرفت، در نهایت در سال ۱۳۷۰ بعنوان منطقه گردشگری فرهنگی در سازمان فرهنگی یونسکو به ثبت رسید و در سال ۱۳۷۸ قسمت عمده این منطقه به پارک ملی ارتقاء یافت.
آب و هوا و اقلیم
اقیلم این دهستان معتدل است و تابستان‌های خنک و زمستان‌های نسبتا سردی دارد.
موقعیت جغرافیایی
دهستان خبر در مختصات ۲۸°۴۲′۳۹′′ شمالی ۵۶°۲۰′۱۴′′ شرقی در جنوب غربی شهرستان بافت واقع شده‌است که فاصله ان از بافت ۶۰ کیلومتر و از مرکز استان ۲۰۰ کیلومتر می‌باشد. این دهستان از طریق یک به شهرستان بافت متصل می‌شود.
امکانات فرهنگی
کتابخانه
کتابخانه عمومی امام سجاد
جاذبه‌های تاریخی و طبیعی
قلعه‌ها
قلعه کهت در روستای کهت
قلعه کهتنی در جنوب دهستان خبر (از تاریخچه این قلعه اطلاعات موثق در دسترس نیست)
قلعه خبر در داخل دهستان خبر که تا شصت سال پیش محل زندگی مردم بوده‌است و الان تبدیل به خرابه شده‌است
قلعه خیبر که در دره‌ای با همین نام در کوه خبر قرار گرفته‌است (اطلاعات موثقی در مورد تاریخچه این قلعه در دسترس نیست).
جاذبه‌های طبیعی
غار شب‌پره در دره‌ای با همین نام در شرق دهستان خبر
چشم‌انداز حاشیه رودخانه خبر شامل باغات گردو و درختان چنار (این چشم‌انداز در سال ۱۳۹۰ به دلیل عملیات آبخیزداری بشدت آسیب دید)
تفرجگاه شاه ولایت پوشیده از چنارهای کهن چند صد ساله در انتهای دره شاه ولایت که بیشترین چشمه‌های دهستان خبر در این دره هستند.
طوایف و تقسیمات
در دهستان خبر و روستاهای آن طوایف متعددی سکونت دارند که برخی از آنها زیرشاخه ایل افشار محسوب می‌شوند (به نقل از و محمد ابراهیم باستانی پاریزی )
طوایف ترک افشار شامل: خلیفه، زرگر، عامویی، حیدر محمد شاهلو، آل کسلو، ساربان، میرجانی، آقاجانی، قاسم اولادی
طوایف ترک غیر افشار شامل: فارسی مدان (طوایف بیگلری)، قره غلانو (ملکشاهی)
طوایف اقطاع شامل: مش حسینی، نعمت‌اللهی، خوارزمی و بحرینی
طوایف سادات شامل: سادات بحرینی و سلجوقی
دهستان خبر به چند محله کوچکتر شامل: قلعه آمنه، قلعه مرتضی، باغ بهار، میرحسن، شیخان، پشته مشه حاجی، کمر آباد و گلبند تقسیم می‌شود. عمده فامیل در این دهستان شامل خوارزمی، جهانداری و سلجوقی می‌باشد.
روستاهای دهستان خبر
باغ پیشگاه، باغ کنار، فخرآباد، آباد سیوندی، احمد خانی، خاردان، روستای میدان، جاروب، دیخوییه، رودپهن، حسین‌آباد، کرگین، بیدشک، قلاطوئیه و مجموع روستاهای پشتکوه شامل: کهت، رچان، گزم، معدن و باغ ایرین؛ از روستاهای دهستان خبر می‌باشند
چهره‌های سرشناس
شهیندخت خوارزمی
بزرگ‌ترین پروژه گردشگری و اکوتوریسم خاورمیانه در خبر
پنجشنبه ۶ بهمن ماه ۹۵، بزرگ‌ترین پروژه گردشگری و اکوتوریسم خاورمیانه در پارک ملی خبر با حضور معصومه ابتکار معاون رئیس‌جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور و مقدسی قائم مقام سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور، رحمانی معاون سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور کلنگ زنی با سرمایه‌گذاری ۳۰۰ میلیارد تومانی بخش خصوصی کلید خورد. چگونگی اجرای این پروژه سبب انتقادات فراوانی از سوی کارشناسان و روزنامه نگاران شده‌است