خاندان کلالی

خاندان سادات کلالی از جمله خاندان‌های قدیمی و معروف در ناحیه شرقی ایران می‌باشند که نسب آنها به جعفر صادق، پیشوای ششم شیعیان جهان می‌رسد. جد اعلای این خاندان، سیدامیرکلال (۷۵۱-۶۵۱ هجری شمسی) می‌باشد.
پیشینه
امیر کلال بن حمزه کاملترین خلفای محمد بابا سماسی است که در روستای سوخار در نزدیکی بخارا ولادت یافته است. وی در آغاز، کشتی می‌گرفته و کشتی گیران و پهلوانان به تماشایش جمع می‌شده‌اند و پیشه‌اش کوزه‌گری بوده است.مقبره امیرکلال در بخارا
گویند روزی هنگام کشتی، شیخ محمد بابا سماسی در میان اصحاب به تماشایش ایستاده بود، ناگاه نگاه امیر کلال بر وی افتاده و چنان مجذوب او شده که تاب از دست داده و به دنبال شیخ روان شده است تا به خانه‌اش رسیده و در شمار مریدان و شاگردانش قرار گرفته است.
دو عارف بزرگ و نامی از خلفای او بوده‌اند، یکی شیخ محمد بهاءالدین شاه نقشبند و دیگری مولانا شیخ عارف دیگ گرانی که هر دو از عارفان بزرگ روزگار و بلندپایگان علمای طریقت تصوف به شمار می‌روند.
بنا بر روایات شفاهی، امیر تیمور گورکانی یا همان تیمور لنگ که مرید وی بود پس از اینکه یکی از دخترانش را به عقد سیدامیرکلال درآورد، طوایف زیادی را که به نام او تیموری خوانده می‌شدند به عنوان جهیزیه دخترش، به سیدامیر کلال داد. پس از رحلت سید، این طوایف میان پسرانش تقسیم شد و چهار هزار خانوار از آنها نصیب سیدامیرشاه، پسر سید امیر کلال گردید. او نیز با اتباع خود از بلخ به هرات مهاجرت کرد. و دلیل اصلی وجود خاندان تیموری و تیموری کلالی نیز به این دلیل است.
اگرچه شجره نامه‌ی دقیقی بعد از امیرکلال و فرزندش امیرشاه در دسترس نیست، ولی طبق نظر یاته، محمدشاه قاجار پس از تصرف هرات در سال ۱۲۱۷ شمسی، حدود هشت هزار خانوار از طوایف تیموری، با رئیس آنها، قلیچ خان و نوروز خان که برادر نیز بودند، به خراسان منتقل کرد و قلیچ خان بعدها که قدرتی به دست آورده بود، به عنوان امیر، سرپرستی نواحی جام و باخرز و زورآباد و هرات را عهده دار شد.
افراد سرشناس خاندان کلالی
امیرعلی مردان خان
رییس ایل تیموری و لقبش نصرت الملک تیموری بوده و از امرا و سرداران دوره قاجار به شمار می‌رفت.
وی سالها ریاست این ایل بزرگ را در تربت جام، باخرز، مشهد، زورآباد و سرخس به عهده داشت. در سال ۱۲۴۶ شمسی این لقب را ناصرالدین شاه قاجار شخصا به پاس خدماتش در مقابله با ترکمانان مرو به او داد. در نتیجه او به سمت جانشین فرمانده حاکم و امیر قوای ایرانی در خراسان گمارده شد اما در ۱۲۷۴ او به طور ناگهانی معزول و به تهران تبعید شد. وی در سال ۱۲۷۸ شمسی در مشهد درگذشت و در رواق پشت سر امام رضا مدفون گردید.
امیر اسدالله خان شوکت الدوله
وی حاکم جام و باخرز و مناطق محدود به آنها بوده است. نقش وی در سرکوب هواداران محمدعلی شاه قاجار ( شورش سبزوار ) مهم است . امیر اسدالله خان شوکت الدوله که رهبر یک گروه۳۰۰ خانواری از تیموری‌های کوچ داده شده از ناحیه هرات بود توانست در ۱۲۷۲ درجه امیری قوا را بدست آورد و حاکم منطقه گردید.
از وی فرزندانی بجا می‌ماند که مهمترین آنها عبارتنداز:
۱-ابوتراب خان (شوکت الدوله دوم)
۲- حاج عباس خان
۳- شوکت السلطنه
۴- سالارخان
۵- فضل الله خان
۶- حبیب الله خان
7-میر اکبر کلالی
امروزه اکثر نوادگان شوکت الدوله در آمریکا، کانادا و امارات زندگی می‌کنند.
محمد ابراهیم امیر تیمور کلالی (سردار نصرت)
محمدابراهیم امیرتیمور کلالی، به نوعی، مشهورترین فرد در خاندان کلالی می‌باشد. او در سال ۱۲۷۳خورشیدی زاده شد. او فرزند امیر علی‌مردان خان بود و اجداد او ریاست ایل تیموری و حفاظت سرحدات خراسان را به عهده داشتند. پس از درگذشت پدرش، شوکت الدوله که پسرعمه امیرتیمور بود، تربیت و نگهداری از وی را به عهده گرفت.
محمدابراهیم امیرتیمور در بیست سالگی ریاست ایل تیموری را برعهده گرفت.
او مشاورقوام‌السلطنه در سمت فرماندار خراسان نیز بود و نقش وی در جریان قیام کلنل محمد تقی خان پسیان از نکات بارز زندگیش است. در دوره‌های ششم، هفتم، هشتم، نهم، دوازدهم، سیزدهم، چهاردهم، پانزدهم و هجدهم نیز در مجلس شورای ملی عضویت داشت. در این دوران از نمایندگان بانفوذ مجلس به شمار می‌رفت و در چندین دوره نایب رئیس مجلس بود. در دولت دکتر محمد مصدق مدتی سمت وزارت کار و وزارت کشور را به عهده داشت. او برای مدتی رئیس کل شهربانی کشور بود.
در قیام ژاندارمری خراسان به فرماندهی محمدتقی پسیان، بعضی سران تیموری، از جمله وی و عباس خان سالار اشجع، بنابه ملاحظاتی با وی همکاری کردند و بعضی دیگر همچون شوکت السلطنه، در صف مخالفان کلنل قرار گرفتند.
قدرت سیاسی وی در خراسان به حدی بود که اکثر بزرگان خراسان در آن زمان از جمله حسن ملک (برادر حاج حسین ملک) رقابت را در عرصه انتخابات به وی واگذار می‌کردند. گفته می‌شود که دختر وی، ناهید، روابط بسیار نزدیکی با زنان دربار داشته، بطوری که پس از طلاق ملکه ثریا، فقط مصدقی بودن پدرش مانع از ازدواج صفیه (نوه امیرتیمور) با محمدرضاشاه پهلوی شده است. ناهید امیرتیمور، همسر دومین رئیس جمهور پاکستان، ژنرال اسکندر میرزا نیز بود.
او در کتاب خاطرات خود، از آیت الله مدرس و کلنل محمد تقی پسیان، به عنوان کسانی که مانند آنها زاده نشده و دیگر نخواهد شد، یاد کرده است.
امیرتیمور پس از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۸ از ایران خارج شد و حدود چهار سال با فرزندانش در جنوب کالیفرنیا زندگی کرد. وی در اواخر سال ۱۳۶۱ به ایران مراجعت کرد و پنج سال بعد در ۲۲ بهمن ۱۳۶۶ در سن ۹۳ سالگی در تهران درگذشت و در گورستان بهشت زهرا به خاک سپرده شد. اواخر عمر امیر تیمور
میر محمد حسین سیدکلال
میر محمد حسین سیدکلال (متولد سال ۱۳۰۲) فرزند میر غلامحسن خان و نواده میر دین محمد خان سرهنگ ( سرکرده سواران ایل تیموری و جانشین رییس طایفه تیموری) پس از فارغ التحصیلی از دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران شغل قضاوت را در دادگستری استان خراسان قبول و بکار مشغول شد. سپس با خواسته و به همت اهالی مرزی تربت جام، تایباد و بآخرز به نمایندگی مجلس شورای ملی انتخاب شد و پس از آن تا پایان زندگی به وکالت پایه یک دادگستری مشغول بود. (وفات ۱۷ آذر ۱۳۸۹).در حال حاضر فرزند ارشد ایشان در امریکا اقامت دارد و دیگر فرزند ایشان پزشک و متخصص اطفال است و در مشهد مقیم می‌باشد.
دکتر منوچهر کلالی
دکتر منوچهر کلالی فرزند حبیب الله خان کلالی ملاک، در ۱۳۰۴ ش متولد شد. در رشته‌ی حقوق قضائی در سال ۱۳۲۵ لیسانس گرفت و به استخدام در وزارتخانه‌ی جدیدالتاسیس کار درآمد. پس از پانزدهم بهمن ماه ۱۳۲۷ که در مقابل آمفی تئاتر دانشکده حقوق به محمدرضا پهلوی تیراندازی شد، منوچهر کلالی هم بازداشت و به زندان افتاد.
پس از استخلاص از زندان به اروپا رفت و دوره‌ی دکترای حقوق را طی نمود و به ایران بازگشت.
در انتخابات دوره‌ی بیست و یکم مجلس شورای ملی، از شهر مشهد به نمایندگی تعیین گردید.
وی برای مدت ۵ سال دبیر کل حزب ایران نوین بود. او هم اکنون در پاریس زندگی می‌کند.
پدر وی، حبیب الله خان بخش وسیعی از املاک خود را صرف خانه‌دار کردن مستمندان و ایتام کرده، بطوری که در شهرستان تربت جام، خیابانی تحت عنوان کلالی و منطقه‌ای با نام خیرآباد کلالی وجوددارد که به همین دلیل است.
رحمت‌الله هژبر کلالی
از دیگر کلالی‌های مطرح مرحوم رحمت‌الله خان هژبرکلالی(متولد1311)فرزند شکرالله کلالی ملقب به هژبرلشگر در طبس دیده به جهان گشود.مادرش دختر بزرگ حاکم طبس (عمادالملک)بود و پدرش از فرماندهان نظامی شهیر خراسان بود.رحمت‌الله قبل از انقلاب از اعضای پر نفوذ شورای شهر مشهد بود اما پس از انقلاب از از شورا کناره گیری کرد .رحمت‌الله در بهار سال 82 در سن 71 سالگی در گذشت و در بهشت رضای مشهد به خاک سپرده شد . او دو پسر با نام‌های نعمت‌الله پزشک جراح و شکرالله که وکیل است و موفق به کسب درجه دکترا شده است دارد .نعمت‌الله فرزندی بانام امین الله و شکرالله دو فرزند بانام‌های حشمت الله و امیرعلی دارد که همگی در مشهد زندگی می‌کنند.