شهرستان قصرقند

شهرستان قصرقند یکی از شهرستان‌های استان سیستان و بلوچستان است. مرکز این شهرستان، شهر قصرقند است. جمعیت این شهرستان در سال ۱۳۹۵ خورشیدی، برابر با ۶۱،۰۷۶ نفر بوده است.
بر اساس مصوبه دولت، شهرستان قصرقند به مرکزیت شهر قصرقند از ترکیب بخش مرکزی به مرکزیت شهر قصرقند از ترکیب دهستان‌های هیت و هلونچکان، بخش ساربوک و تلنگ در تابعیت استان سیستان و بلوچستان ایجاد می‌شود.
همچنین دهستان هیت به مرکزیت روستای هیت، دهستان حمیری به مرکزیت روستای حمیری، دهستان شارک به مرکزیت روستای ساروشارک، بخش ساربوک به مرکزیت روستای ساربوک و بخش تلنگ به مرکزیت روستای تلنگ در تابعیت شهرستان قصرقند ایجاد می‌شود.
تقسیمات کشوری
بخش مرکزی شهرستان قصرقند
دهستان هیت (مرکز دهستان: هیت)
دهستان هلونچگان (مرکز دهستان: هلوچنگان)
شهر: قصرقند
بخش ساربوک (مرکز بخش:ساربوک)
دهستان ساربوک (مرکز دهستان:ساربوک)
دهستان حمیری (مرکز دهستان:حمیری)
بخش تلنگ (مرکز بخش:تلنگ)
دهستان تلنگ (مرکز دهستان:تلنگ)
دهستان شارک (مرکز دهستان:ساروشارک)
اقلیم
این شهرستان جزء نواحی کوهستانی و دشت به شمار می‌رود و رشته کوه آهوران و کارچان مهمترین ارتفاعات آن را تشکیل می‌دهند، خصوصیات اقلیمی آن تحت تاثیر توپوگرافی این ارتفاعات از یک طرف و دریای عمان از طرف دیگر قرار دارد و جزء اقلیم بیابانی گرم شدید است.
بیشترین معدل حداکثر حرارت ماهانه در ایستگاه قصرقند ۳/۴۳ درجه سانتیگراد مربوط به ۱۱ خرداد تا ۱۱ تیرماه است و کمترین معدل ماهانه ۲/۱۷ درجه سانتیگراد از ۱۲ دی تا ۱۲ بهمن است، نزولات جوی منطقه اکثرا تحت تاثیر جریانات هوایی جنوب شرقی، جنوب غربی و تابستان‌ها نیز جریان مونسون اقیانوس هند قرار دارد. به طوری که ۳۰–۲۵ درصد نزولات جوی آن هم در ماه‌های تابستان صورت می‌گیرد و متوسط بارندگی قصرقند ۸/۱۴۰ میلیمتر در سال می‌باشد و متوسط رطوبت نسبی ۴۷ درصد است.
کشاورزی
شهرستان قصر قند دارای ۷۸۵۰ هکتار اراضی قابل کشت کشاورزی می‌باشد امرار و معاش و درآمد اکثر مردم (۸۵/.) از طریق کشاورزی (در زمینه‌های خرد _ مالکی سنتی) و دامداری است.
واحد باغبانی
شهرستان قصرقند با توجه به اقلیم گرم و خشک و گرم مرطوب دارای شرایط مناسب جهت کشت محصولات باغی گرمسیری و نیمه گرمسیری دارا می‌باشد.
بهترین محصولات باغی شهرستان عبارتند از:
خرما، سطح زیر کشت: ۱۷۴۰ هکتار
مرکبات سطح زیر کشت: ۴۹ هکتار
انبه سطح زیر کشت :۱۵۰ هکتار
سایر محصولات باغی با سطح زیر کشت :۱۳۰ هکتار.>
واحد زراعی
شهرستان قصرقند با بیش از: ۵۷۸۱ هکتار اراضی زراعی استعداد ویژه‌ای در کاشت انواع محصولات زراعی را دارا می‌باشد.
بهترین آنها عبارتند از:
برنج ارقام اصلاح شده (شفق، شیرودی، ندا، کادوس، فجر و…) با سطح زیر کشت: ۱۴۴۰ هکتار
نبات علوفه‌ای شامل یونجه محلی شبدر برسیم و سورگوم با سطح زیر کشت: ۱۷۲۵ هکتار
حبوبات شامل (باقلا، ماش) با سطح زیر کشت: ۱۳۰۵ هکتار
سبزی و صیفی با سطح زیر کشت: ۵۰۰ هکتار
سایر محصولات زراعی با سطح زیر کشت: ۸۱۲ هکتار.
آثارتاریخی
مهمترین آثار تاریخی در شهرستان قصرقند شامل نقاشی‌های بسیار زیبا روی سنگ، قلعه‌های تاریخی، قبرستان‌های تاریخی، اماکن مقدس قدیمی و قنات‌های کهن می‌باشند. در جوار رودخانه کاجو آثار باقی مانده قبل از تاریخ به صورت نقاشی‌های بسیار زیبا بر روی سنگها بچشم می‌خورد. این سنگ نگاره‌ها که متعلق به هزاره‌های سوم و دوم قبل از میلاد می‌باشند، دارای هشت صحنه مجزا و همچنین نقوش منفردی است. نقش انسان با بدن‌های مثلثی، نقش بزکوهی، گاو کوهاندار، قوچ با دو شاخ مواج افقی و وارونه، سگ، مار شاخ دار، حمله سه گربه سان به طرف چند بز، حیوانی شبیه به غزال با گردنی بلند، صحنه شکار بزکوهی توسط انسان کمان به دست، حمله شیر به غزال، ماه و ستاره، کبک، عقرب، شتر (دو کوهانه و یک کوهانه)، اسب، رد دست و ردپای انسان اهم نقوش این سنگ نگاره‌ها را تشکیل می‌دهد. از دیگر آثار تاریخی می‌توان به قلعه تاریخی قصرقند و قلعه تاریخی بگ متعلق به دوره صفویه نام برد.
قلعه تاریخی قصرقند در مرکز شهر و قلعه تاریخی بگ با مساحت کمتر از ۵۰۰۰ متر مربع در بخش ساربوک قرار دارد. قلعه بگ در دو طبقه استوار است که طبقه همکف آن محل ذخیره مهمات نظامی بوده است.
قلعه تاریخی تلنگ در عهد قاجارها توسط خان‌های محلی مورد استفاده قرار می‌گرفت. این قلعه در دوره پهلوی توسط رضاخان تسخیر و تا قبل انقلاب به عنوان پاسگاه از آن استفاده می‌شده است.
مهمترین قبرستان‌های تاریخی که در شهرستان قصرقند قراردارند عبارتند از: قبرستان تاریخی هیت مربوط به زمان قبل از اسلام، قبرستان قدیمی کدرم، قبرستان قدیمی کلر تلنگ، قبرستان قدیمی هپتاری در کوه کوچو، قبرستان قدیمی شارک در عهد مغولان، قبرستان قدیمی سنی بازار، قبرستان قدیمی ماران گز در حوالی روستای ماران گز.