مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه

ایران و سوریه دو متحد استراتژیک هستند. در ادبیات سیاسی نظام ایران، سوریه عضو محور مقاومت ضدصهیونیسم و پل ارتباطی با حزب‌الله لبنان است.
روابط ایران و سوریه به دوران قبل از انقلاب بازمی‌گردد. ایران در دهه پنجاه و در دوران سلطنت محمدرضا پهلوی در جریان سفر حافظ اسد به تهران در سال ۱۹۷۵ یک کمک بی‌سابقه ۳۰۰ میلیون دلاری به حکومت اسد ارائه کرد. همچنین سوریه در جریان جنگ ایران و عراق از حامیان اصلی سیاسی و نظامی ایران بود. تا مارس ۲۰۱۷ نیروهای اعزامی ایران ۲۱۰۰ نفر تلفات دادند.
مواضع سیاسی
رهبر جمهوری اسلامی
سید علی خامنه‌ای رهبر ایران در موضع‌گیری‌ای رسمی گفت:
رهبر ایران در مورد درگیری‌های داخلی سوریه می‌گوید:
سران نظامی - امنیتی
مهدی طائب رئیس قرارگاه در بهمن ۱۳۹۱ اظهار داشت:
خبرگزاری فارس گفته‌های سردار همدانی در اردیبهشت ماه ۹۳ را چند ساعت پس از انتشار حذف کرد. این فرمانده ارشد سپاه پاسداران گفته بود: «امروز ما به دلایل منافعی چون انقلاب اسلامی در سوریه می‌جنگیم و دفاع ما در حد دفاع مقدس است …۴۲ گروه و ۱۲۸ گردان متشکل از ۷۰ هزار جوان اسلامی، علوی، سنی و شیعه در قالب بسیج وطنی تشکیل شده و امنیت شهرها و استان‌های سوریه را در دست گرفتند… امروز ۱۳۰ هزار بسیجی آموزش دیده منتظر ورود به سوریه می‌باشند.»
در ۲۵ اردیبهشت ۹۳ محمد اسکندری فرمانده سپاه ملایر گفت:
جنگ امروز در سوریه در واقع جنگ ما با آمریکاست که در خاک سوریه رخ داده‌است… فرماندهان سپاه در این کشور ۴۲ تیپ و ۱۳۸ گردان مجهز را آماده کرده‌اند و از نظر نظامی آمادگی کامل برای جنگ با دشمن را دارند…۱۴ استان سوریه معین استان‌های ایران قرار گرفته‌است و استان حما در سوریه معین استان همدان قرار داده شده‌است، که مردم استان همدان پس از جمع‌آوری کمک‌های نقدی و مواد غذایی به‌طور مستقیم این کمک‌ها را به این استان ارسال می‌کنند.
روزنامه آمریکایی وال استریت از اعزام پناهجویان افغان به سوریه از طرف سپاه پاسداران جمهوری اسلامی برای شرکت در جنگ داخلی آن کشور خبر داده و آن را بخشی از استراتژی ایران برای کاهش تلفات نیروهای سپاه و حزب‌الله لبنان در جنگ داخلی سوریه دانسته‌است.
تکاوران ارتش جمهوری اسلامی ایران
امیر سرتیپ علی آراسته معاون هماهنگ‌کننده نیروی زمینی ارتش در اسفندماه ۱۳۹۴در گفتگو با خبرگزاری تسنیم از اعزام نیروهای داوطلب نیروی زمینی ارتش به سوریه خبر داد و در خصوص عملیات مستشاری نیروی زمینی ارتش به‌خصوص تیپ ۶۵ در سوریه گفت: «تیپ ۶۵ جزئی از نیروی زمینی ارتش است و ما هم از تیپ ۶۵ و هم یگان‌های دیگر به‌عنوان مستشار به سوریه نیرو اعزام می‌کنیم و این اعزام مختص تیپ ۶۵ تکاور نیست و الان در آنجا مستشاران تیپ ۶۵ نوهد حضور دارند».
علاوه بر نیروهای تیپ ۶۵ از سایر یگان‌های ارتش نیز نیروهای جهت عملیات مستشاری به سوریه اعزام شده‌اند.
محسن قوطاسلو از تکاوران تیپ۶۵اولین شهید ارتش در سوریه می‌باشد.
نمایندگان مجلس
محمود نبویان نماینده مجلس ایران، در بهمن‌ماه ۹۲ گفت: «۱۵۰ هزار سوری را به ایران آوردیم و به آن‌ها آموزش نظامی دادیم و ۱۵۰ هزار نفر را همان‌جا آموزش داده و ۵۰ هزار نیروی حزب‌الله را به آن‌جا فرستادیم.» همچنین جواد کریمی قدوسی، عضو کمیسیون امنیت ملی ایران در آبان‌ماه ۹۲ در مشهد گفت: «صدها گردان از ایران در سوریه وجود دارد، هر چند خبر پیروزی‌های ارتش سوریه را از زبان یک فرمانده سوری می‌شنوید، اما پشت پرده آن نیروهای ایرانی قرار دارند.»
تلفات سپاه پاسداران در سوریه
از ابتدای جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ شماری از اعضای سپاه پاسداران ایران که در سوریه می‌جنگیدند کشته و در شهرهای مختلف ایران تشییع شدند.
خبرگزاری ایرنا در تیرماه ۱۳۹۴ از کشته شدن ۴۰۰ عضو سپاه پاسداران خبر داد، در حالی که تابناک از کشته شدن ۲۰۰ تبعه افغان تیپ فاطمیون در سوریه خبر داد.
کشته‌شدگان سپاه پاسداران
برخی از فرماندهان و افسران رسمی سپاه که در سوریه کشته شده‌اند عبارتند از:
سردار اسماعیل حیدری
سردار حسن شاطری
سردار عبدالله اسکندری
سردار جبار دریساوی
سردار محمد جمالی‌پاقلعه
سردار سیدحمید طباطبایی‌مهر
سردار امیررضا علیزاده
سردار دادالله (ماشالله) شیبانی
سردار عباس عبداللهی
سرگرد پاسدار علی کنعانی
سرگرد پاسدار محرم ترک
سرگرد پاسدار محمدحسین عطری
ستوان یکم سید احسان حاجی حتم لو
ستوان دوم موسی کاظمی
ستوان سوم روح‌الله کافی زاده
سرلشکر حسین همدانی
مصطفی شیخ‌الاسلامی
سردار محمدعلی مرادخانی
اعزام نیروهای افغان
سازمان دیدبان حقوق بشر در گزارشی حول محور دخالت ایران در جنگ سوریه اظهار نموده که سپاه پاسداران ایران هزاران پناهنده افغانی که مجوز اقامت قانونی در ایران را ندارند اجباری به میدان جنگ فرستاده‌است. مطابق گزارش این سازمان حکومت ایران با تهدید این افراد به اذیت خانواده‌هایشان و همین‌طور بازگرداندن آن‌ها به افغانستان و همین‌طور با وعده‌دادن اقامت دائم به آن‌ها و همین‌طور پرداخت پول، این افراد را مجبور به اطاعت می‌کرده‌است. مبلغ ادعا شده ۵۵۰ دلار معادل دو میلیون تومان بوده‌است. این سازمان اظهار کرده با ۳۰ تن از افغان‌های ساکن ایران مصاحبه کرده‌است و برخی از آنان اظهار کردند که بستگانشان با فشار و تهدید حکومت برای شرکت اجباری در این جنگ مواجه بوده‌اند. رسانه‌های ایرانی از حضور سربازان افغانی برای جنگ در سوریه پرده برداشته اما توضیحی راجع به اجباری بودن این مقوله ارائه نکرده‌اند. این نهاد اظهار کرده طی مصاحبه با یک پسر ۱۷ ساله دریافته‌است که فرد یادشده پس از آنکه در کنار پسر عموی خود در تهران بازداشت شد، تحت فشار قرار گرفت تا علی‌رغم میل باطنی ضمن دیدن آموزش‌های نظامی به سوریه اعزام شود. او در ادامه گفت که همراه یک واحد ۴۰۰ نفری که اشباع شده از هموطنان خودش بود به خط مقدم فرستاده شد و این واحد طی کمتر از چند روز ۲۰۰ نفر تلفات داد. او همچنین عنوان داشت از جهت تسلیحاتی حمایت مناسبی از واحدشان نمی‌شد. وی پس از مدتی حضور در جبهه‌های نبرد، از خط مقدم فرار کرد که این اقدامش منجر به این شد که خانواده‌اش از سوی مقامات تحت فشار و تهدید قرار بگیرند. این گزارش باعث شد تا دولت افغانستان اعلام کند این مقوله را از طریق دیپلماسی مورد پیگرد قرار می‌دهد.هر چند مقامات بلند پایه ایران و سوریه موضوع اجباری بودن شرکت در جنگ و اقامت دادن به افغان‌ها و اذیت آن‌ها را به شدت رد می‌کنند.
فهرست کشته‌شدگان شیعیان افغان، وابسته به سپاه
شبکه خبری سی‌ان‌ان نیز در آبان‌ماه گذشته بر اساس ویدئویی که از گروهی از شورشیان سوری به دست آورده بود و نیز فرستادن خبرنگاری به افغانستان، گزارشی از اعزام گروهی «پیکارجوی افغان به سوریه» منتشر کرد که «در ایران تعلیم دیده و از آن مستمری می‌گیرند».
از افراد برجسته کشته شده افاغنه اعزامی توسط سپاه می‌توان به افراد زیر اشاره کرد:
مهدی صابری، فرمانده گروهان علی اکبر، تیپ فاطمیون.