نجیب مایل هروی

نجیب مایل هروی (زاده ۱۳۲۹ در هرات) محقق عرفان و ادبیات فارسی و اهل هرات افغانستان است که از سال ۱۳۵۰ تاکنون ساکن ایران است و ده‌ها کتاب و صدها مقاله نوشته‌است. وی با نهادهای مختلفی چون کتابخانه مجلس، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار و دائرهالمعارف بزرگ اسلامی همکاری دارد.
تخصص
وی که متولد سال ۱۳۲۹ در شهر هرات در کشور افغانستان است، از ۱۳۵۰ به ایران و شهر مشهد آمد و از آن سال تاکنون به تحقیق و پژوهش درباره عرفان اسلامی و نسخه‌های خطی می‌پردازد. وی تحقیقات و خدمات زیادی به فرهنگ ایرانی و زبان فارسی کرده، ولی هنوز موفق به دریافت اقامت دائم در ایران نشده و مجبور است هر ساله برای تمدید کارت اقامت موقت خود اقدام کند.
تحصیلات عالی خود را در رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه فردوسی مشهد به پایان برد و پس از مدتی فعالیت به تهران آمد وسال‌ها در موسسه پژوهش‌های اسلامی به تحقیق و پژوهش و مطالعه درباره عرفان اسلامی و نسخ خطی و کتاب‌شناسی و تصحیح متون و تدریس پرداخت.
مایل هروی همچنین همکاری با آستان قدس رضوی، مرکز پژوهشی میراث مکتوب و بخش تحقیقات کتابخانه مجلس شورای اسلامی را در کارنامه فعالیت‌های خود دارد و در حال حاضر نیز از محققان کتابخانه مجلس شورای اسلامی و دارای تالیفات متعددی است و مقالاتی را نیز در دانشنامه مرکز دائرهالمعارف اسلامی نگاشته است.
نجیب مایل بیشترین دوره آموزش و پژوهش خویش را در ایران سپری نموده است و هم اکنون به عنوان دانشمند طراز اول درحلقه‌های دانشی و تحقیقاتی ایران معرفی ومورد حرمت است. تاجایی که آثارش در بازارهای کتاب ایران کمیاب است.
او ضمن تسلط بر ادبیات کلاسیک، از نوادر شخصیت‌های پژوهشگر زمان خود بود که عمیقا به ادبیات معاصر فارسی و عرفان اسلامی علاقه‌مند بود و مقالات بسیاری در این زمینه نوشت و باتالیف و تصحیح بیش از ۳۰ کتاب ارزشمند و نگارش صدها مقاله در حوزه تصحیح متون و نسخه‌شناسی، در راستای ایجاد و تحقیق به سود فرهنگ و معنویت ملت و مردمش قدم برمی‌دارد.
جوایز
مایل هروی همچنین جایزه ادبی - تاریخی بنیاد دکتر محمود افشار یزدی را در مرکز دائرهالمعارف بزرگ اسلامی دریافت کرده‌است. این جایزه که برای یک عمر دستاورد برای خدمت به تاریخ و زبان فارسی اهدا می‌گردد، با حضور سیدجعفر شهیدی، سیدمصطفی محقق داماد، سیدمحمدعلی ابهری و سیدکاظم بجنوردی به مایل هروی اهدا شد. مایل هروی در سال ۱۳۸۶ برنده جایزه ادبی - تاریخی بنیاد دکتر محمود افشار یزدی از مرکز دائرهالمعارف بزرگ اسلامی شد. این جایزه برای یک عمر دستاورد برای خدمت به تاریخ و زبان فارسی به مایل هروی اهدا شد و همچنین این برگ‌های پیر به‌عنوان اثر برگزیده همایش حامیان نسخ خطی کتابخانه مجلس شورای اسلامی شناخته شده‌است.
آثار
از جمله مهم‌ترین آثار او می‌توان به برگ بی‌برگی: یادنامه استاد رضا مایل، این برگ‌های پیر: مجموعه بیست اثر چاپ ناشده فارسی از قلمرو تصوف، پیر بیابانکی: پژوهشی درنقد آرا وآثار سمنانی، نقد و تصحیح و متون، شرح فصوص الحکم شیخ اکبر محیی الدین ابن عربی کمال خوارزمی، در شبستان عرفان: مجموعه رسائل فارسی از پیران ایران، شرح مثنوی مولوی موسوم به مخزن الاسرار ولی محمد اکبرآبادی، خاصیت آینگی: نقد حال و گزیده آثار فارسی عین القضات همدانی و معارف سلطان ولد اشاره کرد. صدها مقاله درباره شاعران و ادیبان ایرانی و نسخه‌شناسی آثار آن‌ها توسط هروی نوشته شده و نیز کتاب‌های:
مایل هروی، نجیب. تاریخ نسخه‌پردازی و تصحیح انتقادی نسخه‌های خطی. تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی،۱۳۸۰
نجیب مایل هروی. کتاب‌آرایی در تمدن اسلامی. «واژگان نظام کتاب‌آرایی» مشهد: آستان قدس رضوی، بنیاد پژوهش‌های اسلامی، ۱۳۷۲،
معارف سلطان ولد فرزند مولانا جلال الدین محمد مولوی، نجیب مایل هروی، انتشارات مولی، چاپ دوم، ۱۳۷۷،
تاریخ و زبان افغانستان، نجیب مایل هروی، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، ۱۳۷۱