مرکز آمار ایران

مرکز آمار ایران درسال ۱۳۰۳ هجری شمسی با هدف جمع‌آوری و متمرکز کردن آمارهای مورد نیاز از سازمان ثبت احوال ایران تاسیس شد. سازمان ثبت احوال کشور وظیفه ثبت اطلاعات مرتبط با تولد، فوت، ازدواج و طلاق را داشت. مرکز آمار وابسته به سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی است. در خرداد ماه سال ۱۳۱۸ هجری شمسی اولین قانون سرشماری در مجلس شورای ملی تصویب شد.
معرفی تشکیلات و واحدهای سازمانی مرکز آمار ایران
جایگاه مرکز آمار ایران در تشکیلات کلان دولت جمهوری اسلامی ایران، در قالب موسسه دولتی و وابسته به سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورتعریف‌شده است. علاوه‌برآن، مرکز آمارایران دارای جایگاه قانونی دیگری نیز با عنوان دبیرخانه شورای‌عالی آمار (بالاترین مرجع سیاست‌گذاری در زمینه آمارهای رسمی درکشور) به منظور ایجاد هماهنگی و هدایت نظام آماری کشور می‌باشد. با معرفی مرکز آمار ایران به عنوان مرجع رسمی تهیه، اعلام و انتشار آمارهای رسمی کشور در سال ۱۳۹۰، ساختار تشکیلاتی این مرکز با هدف انجام ماموریت‌های نوین درقالب سه معاونت، حوزه ریاست و پژوهشکده آمار(به صورت مستقل) به شرح زیر مورد بازنگری و تصویب قرارگرفت .
۱-معاونت اقتصادی و محاسبات ملی
از جمله وظایف عمده این معاونت: سیاست‌گذاری، مدیریت و انجام عملیات مرتبط با طراحی، برنامه‌ریزی و هماهنگی در تهیه محاسبات اقتصادی و ملی،شاخص قیمتها، محاسبه شاخص برنامه‌ها و سیاست‌های کلان، اهتمام در نهادینه ساختن استانداردهای ملی آماری ، هدایت و نظارت بر دستگاه‌های اجرایی در تولید آمار و توسعه و ارتقای نقشه‌ها و اطلاعات مکانی مبتنی بر آمار در حوزه‌های مختلف است. تهیه سالنامه آماری، هدایت فعالیت‌های مربوط به تضمین کیفیت داده‌های تولیدی درقالب طرح‌های آمارگیری نیز از دیگر وظایف این معاونت است.دفترهای زیرمجموعه این معاونت عبارتند از:
- دفتر حساب‌های اقتصادی
- دفتر شاخص قیمت‌ها
- دفتر محاسبه شاخص برنامه‌ها و سیاست‌های کلان
- دفتر استانداردها و نظارت بر طرح‌های آماری
-دفتر نقشه و اطلاعات مکانی
۲-معاونت طرحهای آماری و آمارهای ثبتی
از جمله وظایف اصلی این معاونت: سیاست‌گذاری، مدیریت و انجام عملیات مرتبط با طراحی، برنامه‌ریزی و هماهنگی درفرایندهای تولید آمار و شناسایی،نیازسنجی واقدام در زمینه تکمیل و توسعه مجموعه اقلام آماری درحوزه‌های مختلف از جمله جمعیت ، نیروی انسانی ، هزینه و درآمد خانوار ، کشاورزی ،صنعت ، معدن ،بازرگانی، امور زیربنایی ، ساختمان ، ارتباطات ،بهداشت، فرهنگ، خدمات عمومی و اجتماعی و غیره است. همچنین بررسی فرآیند تولید و ارزیابی کیفیت آمارهای ثبتی در دستگاه‌های اجرایی ،بهنگام نگهداشتن چارچوب‌های آماری وتهیه طرح‌های فنی نمونه‌گیری نیز از وظایف این معاونت است.دفترهای زیرمجموعه این معاونت عبارتند از:
- دفتر روش‌شناسی آماری و طرح‌های نمونه‌گیری
- دفتر جمعیت، نیروی کار و سرشماری
- دفتر صنعت، معدن و زیربنایی
- دفتر کشاورزی
- دفتر فرهنگی، بازرگانی و خدمات
۳-معاونت توسعه منابع، پشتیبانی و امور استان‌ها
از جمله وظایف عمده این معاونت: مطالعه، بررسی و اجرای برنامه‌های توسعه منابع انسانی ، مدیریت بر تامین ،تخصیص وهزینه‌کرد منابع مالی ، اجرای برنامه‌های تحول اداری واستقرار نظام‌های نوین مدیریت، پشتیبانی وتامین تجهیزات، ملزومات وامکانات مورد نیاز اجرای وظایف و فعالیت‌های تخصصی مرکز و تنظیم روابط وانجام هماهنگی با واحدهای آمار واطلاعات استانی برای اجرای وظایف محوله از سوی مرکزاست .ادارات کل زیرمجموعه این معاونت عبارتند از:
- اداره‌کل توسعه منابع انسانی و پشتیبانی
- اداره‌کل امور مالی و ذی‌حسابی
۴-حوزه ریاست شامل:
۱-۴-مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات
از جمله وظایف عمده این مرکز: برنامه‌ریزی و نظارت براجرای نظام جامع فناوری اطلاعات و ارتباطات، مدیریت طراحی، استقرار و پشتیبانی تخصصی شبکه ملی آمار کشور، انجام مطالعات و بررسی‌های علمی، کاربردی و تطبیقی به منظور بکارگیری روش‌ها و ابزارهای نوین و کاربردی درمراحل مختلف اجرای طرح‌های آماری و سرشماری‌ها ، طراحی، ایجاد، استقرار، اجرا، بهینه‌سازی، توسعه و پشتیبانی و امنیت منظومه سخت‌افزاری ، شبکه ارتباطی و پایگاه‌های اطلاعاتی مرکز و مدیریت نظام ارتباط با مشتری واطلاع‌رسانی خدمات و محصولات مرکز آمار ایران به روش‌های الکترونیکی است.معاونت‌های زیرمجموعه این مرکز عبارتند از:
- معاونت پایگاه‌های اطلاعاتی و اطلاع‌رسانی
- معاونت سیستم و خدمات نرم‌افزاری
- معاونت شبکه وخدمات رایانه‌ای
۲-۴-دفتر برنامه‌ریزی،پایش عملکرد ودبیرخانه شورای‌عالی آمار
از جمله وظایف عمده این دفتر :مدیریت تعریف و تحقق عناصر استراتژیک مرکز از طریق تعیین و تنظیم اهداف و برنامه‌های دوره‌ای بلندمدت، میان‌مدت وکوتاه‌مدت، انجام فرایند ارزیابی عملکرد وبررسی میزان تحقق عناصراجرایی آنها به منظور اصلاح و بهبود عملکرد در مرکز ، مدیریت و هماهنگی تدوین برنامه ملی آمار ، مدیریت برگزاری جلسات و امور اجرایی شورای‌عالی آمار و تنظیم روابط بین ارکان نظام آماری کشور است.
از جمله وظایف عمده این دفتر :مدیریت تعریف و تحقق عناصر استراتژیک مرکز از طریق تعیین و تنظیم اهداف و برنامه‌های دوره‌ای بلندمدت، میان‌مدت وکوتاه‌مدت، انجام فرایند ارزیابی عملکرد وبررسی میزان تحقق عناصراجرایی آنها به منظور اصلاح و بهبود عملکرد در مرکز ، مدیریت و هماهنگی تدوین برنامه ملی آمار ، مدیریت برگزاری جلسات و امور اجرایی شورای‌عالی آمار و تنظیم روابط بین ارکان نظام آماری کشور است.
۳-۴-دفتر ریاست،روابط‌عمومی وهمکاری‌های بین‌الملل
از جمله وظایف عمده این دفتر: مدیریت و اجرای کلیه فعالیت‌های مربوط به روابط عمومی(امور تبلیغات،خبررسانی و انتشارات)، امور ترجمه مستندات و ایجاد زمینه‌های لازم برای گسترش همکاری‌های بین‌المللی وانجام امور جاری حوزه ریاست در راستای جلب اطمینان، حمایت وحفظ وفاداری ذی‌نفعان وکاربران مرکز از طریق مدیریت روابط اثربخش است.
پژوهشکده آمار
این پژوهشکده دارای ساختارسازمانی مستقل در زیرمجموعه مرکز آمار ایران است که از جمله وظایف عمده آن: مطالعه ، تعیین اولویت‌ها و اجرای طرح‌های پژوهشی در زمینه‌های مربوط به روش‌های تولید آمار،تجزیه‌وتحلیل‌آماری، پردازش‌و استخراج اطلاعات و اطلاع‌رسانی آماری است.همچنین برقراری ارتباط با موسسات علمی و پژوهشی داخل و خارج کشور ، برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی آماری و برگزاری همایش‌های علمی و پژوهشی، انتشار کتاب ونشریه در زمینه‌های مرتبط و ارائه‌ی جدیدترین اطلاعات آماری مورد نیاز پژوهش‌گران از دیگر وظایف پژوهشکده آمار است.
دوره سرشماری
در سال ۱۳۹۰ برپایه تصویب هیئت دولت دهم بر خلاف دوره‌های قبلی سرشماری پس از ۵ سال انجام شد و در سال ۱۳۹۳ در دولت یازدهم بازه زمانی سرشناسی را به علت هزینه‌های زیاد آن به ۱۰ سال افزایش دادند. طبق گفته رئیس اداره آمار ایران در سرشماری سال ۱۳۹۰ به صورت مستقیم ۷۰ هزار نفر درگیر سرشماری بودند که هزینه‌ای بالغ بر ۱۰۰ میلیارد تومان در پی داشته‌است.
وبسایت مرکز آمار ایران به تاریخ ۱۳۹۵/۰۳/۰۵ هجری خورشیدی برابر به ۲۰۱۶/۰۵/۲۵ میلادی از سوی هکرها هک گردید.