تحریم‌های آمریکا علیه ایران

تحریم اعمال شده آمریکا در ۱۹۹۵ شرکت‌های هوانوردی را از فروش هواپیما و قطعات یدکی به خطوط هوایی ایرانی بازمی‌دارد.
تحریم‌های آمریکا علیه ایران به تحریم‌های اقتصادی، تجاری، علمی و نظامی علیه ایران که از سوی دولت ایالات متحده، یا تحت فشار ایالات متحده بر جامعه بین‌المللی از طریق شورای امنیت سازمان ملل اعمال شده اشاره دارد. در حال حاضر تحریم‌ها ممنوعیت معامله با ایران و ممنوعیت فروش هواپیما و قطعات یدکی به خطوط هوایی ایرانی را در بر می‌گیرد Haidar, J.I. , 2015." ," Paris School of Economics, University of Paris 1 Pantheon Sorbonne, Mimeo در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی و پس از ماجرای تسخیر سفارت آمریکا در سیزدهم آبان ۱۳۵۸، حمایت از جنبش‌های مسلح و برنامه هسته‌ای، ایران به‌طور رسمی با تحریم‌های تجاری و اقتصادی آمریکا و متحدان اروپایی آن مواجه شد. اما در ۲۷ دی ۱۳۹۴ بخشی از این تحریم‌ها برداشته شد.
دولت‌های رفسنجانی و خاتمی
دوره ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی شاهد شماری از شدیدترین تحریم‌ها علیه ایران بود. رئیس‌جمهور بیل کلینتون در مارس ۱۹۹۵، با صدور فرمانی اجرایی تجارت آمریکا در صنعت نفت ایران را ممنوع کرد. در مه ۱۹۹۵ پرزیدنت کلینتون در فرمانی اجرایی هر گونه تجارت آمریکا با ایران را ممنوع کرد. تجارت ایران با آمریکا که از زمان پایان جنگ ایران و عراق در حال رشد بود، سریعا خاتمه یافت.
دولت آمریکا در دسامبر ۲۰۰۸ خواستار ۴۰ درصد سهام ۶۵۰ خیابان پنجم در حاشیه مرکز راکفلر شد که گفته می‌شد بانک ملی یکی از مالکانش است.
در سال ۱۹۹۵ کنگره ایالات متحده آمریکا لایحه تحریم ایران-لیبی را تصویب کرد. طبق این لایحه، تمامی شرکت‌های خارجی که بیش از ۲۰ میلیون دلار در توسعه ایران سرمایه فراهم کنند دچار حداقل دو تا از هفت جریمه ممکن از سوی ایالات متحده خواهند شد:
محرومیت از کمک بانک صادرات-واردات؛
محرومیت از صدور مجوز صادرات به شرکت خاطی؛
ممنوعیت وام یا اعتبار از نهادهای مالی آمریکایی بیش از ۱۰ میلیون دلار در هر بازه ۱۲ ماهه؛
ممنوعیت تخصیص به عنوان شریک اصلی تجاری دولت آمریکا به منظور ابزارهای قرضه؛
ممنوعیت کار به عنوان مامور آمریکا یا ذخیره منابع مالی دولت آمریکا؛
محرومیت از فرصت‌های تدارکاتی دولت آمریکا (سازگار با الزامات سازمان تجارت جهانی)؛ و
ممنوعیت بر تمام یا بخشی از واردات شرکت خاطی.
در پاسخ به انتخاب رئیس‌جمهور اصلاح‌طلب سید محمد خاتمی، پرزیدنت کلینتون تحریم‌های ایران را کاهش داد. بحثی در کنگره در خصوص منقضی کردن لایحه تحریم‌ها درگرفت که در آن برخی تمدید آن را ضربه زننده به روابط دوجانبه و برخی انقضایش را همچون یک امتیاز می‌دانستند. نهایتا بحث در ۵ اوت ۲۰۰۱ پایان یافت و کنگره تحریم‌ها را تمدید کرد و رئیس‌جمهور جرج دبلیو بوش آن را امضاء کرد.
دولت احمدی‌نژاد
محمود احمدی‌نژاد پس از رسیدن به ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۴، تعلیق غنی‌سازی اورانیوم را که در خصوص آن با سه کشور اروپایی توافق شده بود برداشت، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی عدم پایبندی ایران به توافق را به شورای امنیت سازمان ملل متحد گزارش کرد. دولت آمریکا در آن زمان به سازمان ملل فشار آورد بر ایران به دلیل برنامه هسته ایش تحریم اعمال کند.
شورای امنیت سازمان ملل متحد (UNSC) قطعنامه ۱۷۳۷ شورای امنیت را در دسامبر ۲۰۰۶ , قطعنامه ۱۷۴۷ شورای امنیت را در مارس ۲۰۰۷, قطعنامه ۱۸۰۳ شورای امنیت را در مارس ۲۰۰۸, و قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت را در ژوئن ۲۰۱۰ تصویب کرد.
در ژوئن ۲۰۰۶ پرزیدنت جرج دبلیو بوش را صادر کرد که به موجب آن دارایی‌های افراد مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران توقیف می‌شد. در ژوئن ۲۰۰۷، ایالت فلوریدای آمریکا تحریمی علیه شرکت‌هایی که با ایران و سودان تجارت کنند اعمال کرد.
در ژوئن ۲۰۱۰، مجلس سنای ایالات متحده آمریکا و مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا لایحه جامع تحریم‌ها، پاسخگویی و عدم سرمایه‌گذاری ایران ۲۰۱۰ (CISADA), را که پرزیدنت اوباما در ۱ ژوئیه ۲۰۱۰ امضا کرد، تصویب کردند. این لایحه محدودیت‌ها بر ایران را شدیدا افزایش داد. این محدودیت‌ها شامل فسخ مجوز واردات از ایران برای مواردی چون فرش، پسته و خاویار بود. در پاسخ، پرزیدنت اوباما در سپتامبر ۲۰۱۰ در مه ۲۰۱۱ و را در نوامبر ۲۰۱۱ صادر کرد.
دولت روحانی
پس از اجرا شدن برجام در ۲۷ دی ۱۳۹۴ تعدادی از تحریم‌های آمریکا از جمله فروش هواپیما برداشته شدند.
واکنش‌ها
در ۳۱ مرداد ۱۳۹۷ ادریس جزایری گزارشگر ویژه سازمان ملل در حوزه «تاثیر منفی اقدامات یک‌جانبه قهری» در بیانیه‌ای گفت که تحریم‌های ایالات متحده علیه ایران «ناعادلانه و زیان‌آور» هستند و به مردم عادی آسیب می‌زنند. وی با بیان اینکه «تحریم‌های بین‌المللی باید دارای اهداف قانونی و متناسب بوده و به شهروندان عادی آسیبی وارد نکند»، وضع دوباره تحریم‌ها پس از خروج یکجانبه آمریکا از توافق هسته‌ای را «غیرقانونی» خواند و گفت که «هیچ‌یک از معیارهای مذکور (در خصوص تحریم‌ها علیه ایران) رعایت نشده‌است.