محمود مهرمحمدی

محمود مهرمحمدی (زاده ۱۳۳۷ در تهران) اندیشمند و دست‌اندرکار آموزش و پرورش در ایران است. او سرپرست پیشین دانشگاه فرهنگیان و عضو شورای سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی است.
مهرمحمدی عضو هیئت علمی بازنشسته دانشگاه تربیت مدرس (با مرتبه استاد) و دارای مدرک دکترای برنامه درسی و آموزش می‌باشد. وی آثار، پژوهش‌ها و مسئولیت‌های متعددی در باب تعلیم و تربیت دارد و جوایز مهمی را نیز کسب کرده‌است. مهرمحمدی از مجریان و تدوین‌کنندگان اصلی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش می‌باشد و در تاسیس و فعالیت پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، انجمن مطالعات برنامه درسی و دانشنامه برنامه درسی نقش مهمی بر عهده داشته‌است.
زندگی‌نامه
محمود مهرمحمدی به سال ۱۳۳۷ در خانواده‌ای مذهبی که وضع اقتصادی متوسطی داشت در تهران متولد شد. بیشتر دوران تحصیلش را در مدرسه علوی گذراند و در سال ۱۳۵۵ دیپلم ریاضی را اخذ کرد. سپس برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت و تحصیلات دانشگاهی خود را در آمریکا گذراند. وی مدرک کارشناسی خود را در رشته فناوری صنعتی از دانشگاه ایالتی کالیفرنیا و کارشناسی ارشد خود را از همان دانشگاه در رشته فناوری آموزشی گرفت.
دوران بین کارشناسی ارشد و دکترا (۱۳۶۰ تا ۱۳۶۴) را در ایران گذراند و در وزارت علوم، به عنوان مدیر کل دفتر نظارت و سنجش آموزش وزارت علوم فعالیت می‌کرد. سپس دکترای تخصصی خود را در گرایش برنامه درسی و آموزش از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی کسب کرد. وی در سال ۱۳۶۷ به ایران بازگشت و مسئول مرکز برنامه‌ریزی آموزشی وزارت علوم شد. در سال ۱۳۶۸ مهرمحمدی به عنوان مشاور پژوهشی وزیر در این وزارتخانه مشغول به کار شد. در سال ۱۳۷۴، پژوهشکده‌ای در وزارت آموزش و پرورش به نام پژوهشکده تعلیم و تربیت تاسیس شد که بعدا به پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش تبدیل شد. از آن سال‌ها به بعد مهرمحمدی درگیر کار اجرایی نشد و تمام وقت در دانشگاه تربیت مدرس مشغول به تدریس بود. تا اینکه در ۲۴ شهریور ۱۳۹۲ به سرپرستی دانشگاه فرهنگیان منصوب شد و تا ۲۰ آذر ۹۶ در این سمت مشغول به کار بود.
علاوه بر این، وی هم اکنون مدیر عامل موسسه آموزش نیروی انسانی شهید مهدوی، عضو هیئت علمی بازنشسته دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس با رتبه استاد و عضو هیئت موسس انجمن مطالعات برنامه درسی ایران و سردبیر فصلنامه علمی-پژوهشی تعلیم و تربیت (پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش) و رئیس شورای علمی دانشنامه ایرانی برنامه درسی است. او مجری طرح تدوین سند ملی آموزش و پرورش در سال‌های ۸۳ تا ۸۸ نیز بود.
تربیت معلم
محمود مهرمحمدی توجه و دلبستگی فراوانی به امر تربیت معلم داشته و آثار بسیاری در اینباره دارد. به غیر از کتاب‌های وی که به‌طور مستقیم یا غیر مستقیم به این امر مربوط هستند، برخی مقالات مختص تربیت معلم وی عبارتند از:
نگاهی به شیوه اصلاح و نوع اصلاحات ضروری در تربیت معلم (۱۳۷۱)
نظام تربیت معلم در جمهوری فدرال آلمان و مقایسه آن با جمهوری اسلامی ایران (۱۳۷۷)
نقد و بررسی رویکردهای تدریس فکورانه به منظور ارائه برنامه درسی تربیت معلم فکور (۱۳۸۵)
الگوی تدوین برنامه‌های درسی مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات -فاوا- در تربیت معلم (۱۳۸۶)
برنامه درسی تربیت معلم و الگوی اجرائی مشارکتی آن؛ راهبرد تحولی برای تربیت معلم در ایران (۱۳۹۲)
فلسفه تربیت در جمهوری اسلامی ایران و تحقق معلم پژوهنده (۱۳۹۲)
مهرمحمدی در ۲۴ شهریور ۱۳۹۲ به سرپرستی دانشگاه فرهنگیان منصوب شد. وی می‌گوید که تصدی مسئولیت دانشگاه فرهنگیان کار عظیم تخصصی تربیت نیروی انسانی برای آموزش و پرورش است که به شهادت مقالات و سایر تلاش‌های علمی‌ام، دغدغه سال‌های دور و نزدیکم بوده‌است. قرار گرفتن در مسند مدیریت این دانشگاه، بهترین فرصت ممکن را در اختیار چون منی می‌توانست قرار دهد که در جهت عملیاتی کردن اندیشه‌ها و افکارم بکوشم… دانشگاه فرهنگیان یک دستاورد تشکیلاتی مهم و یک فرصت برای آموزش و پرورش کشور است… تربیت معلم در کشور ما باید به یک گفتمان تخصصی تبدیل شود و ضمن پاسداشت میراث گذشتگان، به نوآوری و نواندیشی در این عرصه بها داده شود… هیچ حرفه‌ای به اندازه شغل معلمی بر توسعه و پیشرفت جامعه تاثیرگذار نیست. از این رو است که معلمان را نخستین مشعل‌داران پیشرفت و توسعه کشور می‌دانند و تحول و پیشرفت در هر جامعه‌ای را در گرو متحول شدن نظام تعلیم و تربیت آن جامعه قلمداد می‌کنند؛ بنابراین محور اصلی تحول و توسعه، نظام تعلیم و تربیت و بهبود شرایط و کیفیت کار معلم است.
کتاب‌ها
این کتاب‌ها اعم از تالیف و ترجمه به شکل انفرادی یا با همکاری دیگران است:
۱- نظریه‌های برنامه درسی، جی، پی، میلر، ترجمه به فارسی، انتشارات سمت، ۱۳۷۹
۲- مبانی علمی هنر تدریس، ان. ال. گیج، ترجمه به فارسی، انتشارات مدرسه، ۱۳۶۸
۳- برنامه درسی: رویکردها، دیدگاه‌ها و چشم اندازها، انتشارات به نشر، مشهد، ۱۳۸۱
۴- بازاندیشی فرایند یاددهی – یادگیری و تربیت معلم. انتشارات مدرسه، ۱۳۷۹
۵- جستارهایی در پژوهش در آموزش و پرورش، پژوهشکده تعلیم و تربیت، ۱۳۷۸
۶- بررسی تطبیقی ابعاد اساسی نظام آموزش و پرورش آلمان و مقایسه آن با جمهوری اسلامی ایران، پژوهشکده تعلیم و تربیت، ۱۳۷۵
۷- آموزش عمومی هنر: چیستی، چرایی و چگونگی، انتشارات مدرسه، ۱۳۸۳
۸- زبان تخصصی برای رشته برنامه‌ریزی درسی، انتشارات سمت، ۱۳۸۲
۹- روش‌شناسی مطالعات برنامه درسی، سمت، ۱۳۸۷
۱۰- بازاندیشی فرایند یاددهی - یادگیری، مدرسه، ۱۳۸۷
۱۱- درآمدی بر آموزشگری در آموزش عالی: به سوی استاد آموزش پژوه، انتشارات دانشگاه تربیت مدرس، ۱۳۹۲
۱۲- برنامه درسی و آموزش هنر در آموزش و پرورش، سمت، ۱۳۹۳
250px
جوایز
۱. پژوهشگر برگزیده علوم انسانی، جشنواره بین‌المللی فارابی، ۱۳۹۱
۲. استاد نمونه دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه تربیت مدرس، ۱۳۸۳
۳. استاد نمونه کشوری ایران / وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، ۱۳۸۸
۴. استاد راهنمای برتر، جهاد دانشگاهی و معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور،
مقالات
محمود مهرمحمدی ده‌ها مقاله علمی و پژوهشی نگاشته است. مقالاتی که وی تنها نویسنده آن بوده‌است، به ترتیب از سال ۹۲ تا ۷۵ عبارتند از:
تبیین و بازشناسی ظرفیت نظریه‌های ناظر به آموزش ارزش‌ها در نظام آموزشی از منظر اثربخشی - بازشناسی مهارتهای اساسی زندگی در عصر فناوری اطلاعات و ارتباطات - بررسی سازواری مدعای نظریه‌های رقیب برنامه درسی برای تربیت شهروند دمکراتیک با تکیه بر روایتی شوآبی - کثرت روش‌شناسی پژوهش افول پوزیتیویسم یا مرگ حقیقت؟ - فرهنگ خانواده مبنای مغفول در ساماندهی تعاملات خانه و مدرسه - نظرورزی درباره برنامه درسی دبیرستان گرایش عمومی تخصصی یا همگرایی در چهارچوب تخصص گرایی نرم - تبیین چرخش زیباشناسانه در تعلیم و تربیت: درسهای خرد و کلان برای بهبود کیفیت آموزش با الهام از عالم هنر - بازشناسی مفهوم و تبیین جایگاه تخیل در برنامه‌های درسی و آموزش با تاکید بر دوره ابتدائی - ملاحظات اساسی در باب سیاست گذاری توسعه برنامه درسی میان رشته‌ای در آموزش عالی از منظر فرایند تکوین - «مروری بر اندیشه‌های استاد کاردان و دلالتهای آن برای آموزش و پرورش ایران» - کند و کاو در ترجیحات روش شناختی پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت در ایران - فن آوری اطلاعات و ارتباطات و نسبت آن با آموزش و پرورش - مدیریت هم‌زمان مدارج تمرکز زدایی در نظام برنامه‌ریزی درسی - نظریه هوش چندگانه و دلالت‌های آن برای برنامه درسی و آموزشی - پژوهش مبتنی به عمل فکورانه در فرایند برنامه درسی، نظریه عمل گرای شواب - کاوشی در ماهیت تدریس و رابطه آن با یادگیری - اقدام پژوهی: رویکردی موثر در حرکت نظامهای پژوهشی انسانی- اجتماعی به سوی تعادل - ترکیب بهینه برای تصمیم گیرندگان در فرایند تدوین برنامه درسی - برداشتی نو از سطوح و گستره تحقیقات آموزشی و تربیتی - نظریه پیاژه و کاربرد آن در برنامه‌ریزی درسی و آموزشی: تحلیلی بر دو کاربرد معارض - چرا باید برنامه‌های درسی را به سوی مسئله محوری سوق دهیم؟
زمینه‌های تحقیقاتی
۱- تربیت معلم
۲- روش‌شناسی پژوهش در حوزه برنامه درسی
۳- هنر و زیباشناسی در برنامه درسی
۴- برنامه درسی پنهان، برنامه درسی پوچ
۵- تلفیق در برنامه‌های درسی
۶- مطالعات تطبیقی در حوزه برنامه درسی
۷- راهبردهای یاددهی – یادگیری
۸- برنامه‌ریزی درسی آموزش عالی
۹- رویکردهای طراحی برنامه درسی