ناوچه دماوند

ناوچه دماوند دومین کشتی جنگی کلاس موج است که در تاریخ ۱۸ اسفند ۹۳ به ناوگان شمال نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران پیوست. این کشتی جنگی که مقامات ایران آن را ناوشکن می‌نامند (رده‌بندی ایرانی)، دومین ناوچه از کلاس موج است که بر مبنای ناوچه‌های ساخت انگلیس کلاس سام (الوند) در بخش صنایع دریایی شهید تمجیدی توسط دکتر سمندانی ساخته شد و از مشخصات و تجهیزات و تسلیحات مشابه با همتای بندرعباسی خود ناوچه جماران بهره می‌برد.
ناوچه دماوند ۲۷ اسفند ۱۳۹۱ طی مراسمی با حضور محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور وقت ایران در بندر انزلی تحت عنوان "جماران۲" به آب انداخته شده دماوند در تیرماه ۱۳۹۳ وارد مرحله تست و آزمایش شد و پس از پشت سر گذاشتن تست‌های SAT, HAT و دریانوردی‌های آزمایشی سرانجام در روز ۱۸ اسفند ۱۳۹۳ به ناوگان شمال و منطقه چهارم نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران پیوست که در این صورت تبدیل به بزرگترین کشتی جنگی ایران در این منطقه دریایی شد.
دومین ناوچه کلاس موج ابتدا "ولایت" نام داشت و سپس به "جماران۲" یا موج۲" مشهور شد اما در انتها به نام مرتفع‌ترین کوه ایران کوه دماوند نامگذاری شد. علت تغیر نام ناوچه دماوند مشخص نیست اما این رویه تغییر نامگذاری در نامگذاری کشتی‌های جنگی معمول است.
رونمایی
در تاریخ ۲۰ اسفند ۱۳۹۱ مراحل به آب اندازی این ناوچه در بندر انزلی آغاز شد. پس از گذشت دو روز از شروع مجموعه فعالیت‌های به آب اندازی، خبر رسمی آن منتشر شد. سر انجام این ناوچه که در تاریخ ۱۸ اسفند ماه ۹۳ در بندر انزلی و با حضور محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور وقت، به‌طور رسمی رونمایی شد.
در مراسم الحاق رئیس سازمان صنایع دریایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ضمن تشریح ۱۲ سامانه نوین نصب شده روی ناوشکن پیشرفته دماوند، گفت: سامانه‌های رادار هوایی پیشرفته ۳ بعدی، رادار سطحی، هدایت آتش، جنگ‌های الکترونیکی، جنگ‌های نوین، سامانه هوشمند حل مسئله تیر، سامانه مدیریت نبرد، سامانه مخابراتی امن، شفت و پروانه گام متغیر، کنترل و نشان‌دهنده یکپارچه، نشست و برخاست بالگرد در شب و کشف و اطفاء حریق سازگار با محیط زیست بر روی ناوشکن جمهوری اسلامی ایران دماوند نصب شده‌است.
مشخصات فنی
احمد وحیدی وزیر دفاع وقت جمهوری اسلامی ایران در ۲۷ اسفند ۱۳۹۱ گفت: ناوشکن جماران پیشرفته حدود ۱۰۰ متر طول و بیش از ۱۳۰۰ تن وزن دارد.
همچنین به گفته سردار احمد وحیدی، وزیر دفاع وقت جمهوری اسلامی ایران، این ناوچه از نظر طراحی و ساخت کاملا بومی بوده و با همکاری نزدیک حدود ۴۰۰ دانشگاه، مرکز تحقیقاتی و تولیدکنندگان و صنایع ایرانی ساخته شده‌است. این ناوشکن از جدیدترین تجهیزات ناوبری و سیستم‌های پیچیده دفاعی برخوردار است.
خبرگزاری ایرنا به نقل از «یوری بوندار» کارشناس نظامی روس نوشت: جماران ۲ از نظر مشخصات فنی به ناوچه‌های روسی داغستان و تاتارستان (ناوچه کلاس ژپارد) که سرگروه ناوگان روسیه در دریای خزر هستند شباهت دارد.
حادثه
در روز چهارشنبه ۲۰ دی ماه ۱۳۹۶ (۱۰ ژانویه ۲۰۱۸)، ناوچه دماوند در حال ورود به بندر انزلی به موج شکن شرقی این بندر برخورد کرد و دچار سانحه شد.
علت حادثه
علت دقیق برخورد به موج شکن تا این لحظه مشخص نیست و تنها عامل اعلام شده توسط روابط عمومی نیروی دریایی ارتش «افزایش سرعت باد و طوفان شدید» است. احتمال عوامل دیگر امثال خطای انسانی، سهل انگاری در تعمیرات، خرابکاری و غیره می‌رود.
ابتدا خبرگزاری‌های ایرانی گفتند «آسیب‌های وارده ناچیز بوده و صدمه وارده در زمان کوتاهی برطرف خواهد.» اما بعد از بررسی‌های دقیقتر و طی توضیحات ارئه شده توسط امیر شاهین تقی خوانی، سخنگوی ارتش و امیردریادار امیر رستگاری، رئیس سازمان صنایع دریایی وزارت دفاع اعلام کردند: «مشخص شد میزان خسارت و آسیب وارد شده جدی بوده و ناوشکن موصوف نیاز به تعمیر و بازسازی اساسی دارد.» اکثر صدمات در ناحیه سازه اصلی ناو وارد شده و تمام سامانه‌های حیاتی توسط پرسنل متخصص از ناوشکن آسیب دیده جدا و برای نصب مجدد پس از تعمیرات اساسی و احیاء ناوشکن به کارخانجات کشتی سازی شهید تمجیدی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح منتقل شد.
کشته شدگان
۱۸ سرنشین در هنگام وقوع حادثه داخل ناوچه دماوند بوده‌اند که به گزارش این سایت شش نفر از این تعداد در لحظات اولیه به داخل دریا پرت شدند. منابع خبری غیررسمی از نجات ۴ نفر از این افراد خبر می‌دهند اما گفته می‌شود از سرنوشت ۲ نفر دیگر خبری در دست نیست.
بنابر گزارش منابع معتبر خبری پس ۱۶ روز عملیات جستجو، پیکر ۲ نفر از پرسنل ناوچه دماوند در دریای خزر پیدا شد. اسامی شهدا سانحه:
ناوبان دوم امیر باسره طارمسری
ناوسروان بیژن زارع
غرق شدن
پس از ۱۸ روز از حادثه در تاریخ ۸ بهمن ماه ۱۳۹۶در پی انتشار فیلمی که مربوط به غرق شدن ناوچه دماوند است، خبرگزاری‌ها غرق شدن این ناوچه را اعلام کردند. سرتیپ دوم تقی خانی، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی ایران گفت: با توجه به عمق کم‌آب در محل سانحه که حدود ۴ الی ۵ متر است امکان (کامل) غرق شدن ناوشکن دماوند وجود ندارد و برای جابجایی بلوک‌های بدنه لازم است قسمت‌های به هم متصل شده، جدا و برای تعمیر و بازسازی اساسی به کارخانه کشتی سازی منتقل شود. مشابه این‌گونه سوانح و چنین اقداماتی برای مهار سانحه و احیای کشتی‌های نظامی در صنعت دریایی جهان به‌طور معمول وجود دارد. در این فرایند طی ۲۴ ساعت گذشته به علت طوفان شدید و بالا آمدن سطح آب دریا قسمت روسازه آلومینیومی که به‌طور کامل تخلیه و برای جابجایی آماده شده بود به آب افتاده و باقی مانده بدنه شناور به پهلوی راست قرار گرفته‌است که بلافاصله پس از بهبود شرایط جوی در اولین فرصت این بخش از بدنه شناور و سایر قسمت‌های باقی مانده نیز جدا و به کارخانه منتقل می‌شود. همچنین افزود: هیچ محدودیتی برای احیای مجدد ناوشکن دماوند وجود ندارد و به‌دلیل بومی بودن تمام بخش‌های آن با انتقال قطعات جداشده به‌زودی عملیات احیاء ناوشکن دماوند و بازگشت آن به چرخه عملیات آغاز می‌شود.
احیاء
بر اساس اعلام سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی ایران مقرر شده‌است که عملیات جداسازی، برداشت و احیا این شناور انجام شود، با جدا کردن بلوک‌های سازه این کشتی جنگی به کارخانجات کشتی سازی شهید تمجیدی منتقل می‌شود.
پی‌نوشت‌ها