دراویش گنابادی

سلسله نعمت‌اللهی سلطان علیشاهی گنابادی یکی از سلسله‌های صوفی است.
تاریخچه
سلسله نعمت‌اللهی یکی از طریقت‌های تصوف است که توسط سید نورالدین شاه نعمت‌الله ولی در قرن هشتم هجری بنیاد شده‌است. سلسله نعمت‌اللهی سلطان علیشاهی گنابادی در عصر حاضر از معروفترین سلسله‌های تصوف
کلمه نعمت‌اللهی از نام شاه نعمت‌الله ولی گرفته شده و چون در دوران ایشان، پیروان او را «نعمت‌اللهی» می‌خواندند، این عنوان به کسانی که بعد از وی از عقاید و روش صوفیانه وی تبعیت کردند، داده شد. قبل از شاه نعمت‌الله نام طریقت همنام با قطب وقت بوده، چنان‌که در زمان معروف کرخی به معروفیه و در زمان جنید بغدادی به جنیدیه مشهور بوده‌است.
نسبت خرقه شاه نعمت‌الله ولی
شاه نعمت‌الله ولی ← شیخ عبدالله یافعی ← شیخ ابی صالح بربری ← نجم الدی کمال کوفی ← شیخ ابوالفتوح صعیدی ← ابومدین مغربی ← شیخ ابوالسعود اندلسی ← شیخ ابوالبرکات ← ابوالفضل بغدادی ← شیخ احمد غزالی ← ابوبکر نساج ← ابوالقاسم گرکانی ← ابوعثمان مغربی ← ابوعلی کاتب ← شیخ ابوعلی رودباری ← جنید بغدادی ← سری سقطی ← معروف کرخی←
شاه نعمت‌الله ولی
سید نورالدین شاه نعمت‌الله ولی از اقطاب و عرفای مشهور قرن هشتم و نهم هجری است نعمت‌الله ولی در روز دوشنبه چهاردهم ربیع الاول ۷۳۱ هجری قمری در شهر حلب متولد شد. هفت سال مرشد خود شیخ عبدالله یافعی را خدمت کرد
در هرات نعمت‌الله ولی با نوه میرحسینی هروی پرسنده سوالات گلشن راز ازدواج کرد و ثمره این ازدواج فرزند او برهان الدین خلیل‌الله (متولد ۷۷۵ هجری) بود که پس از نعمت‌الله ولی به قطبیت سلسله نعمت‌اللهی رسید.
شاه نعمت‌الله ولی قریب صد سال زندگی کرد و سرانجام در روز پنجشنبه بیست و سوم ماه رجب ۸۳۲ و به قولی ۸۳۴ هجری در کرمان خرقه تهی کرد.
فعالیت‌های عمرانی
نعمت‌الله ولی توجه خاصی به خدمات عام‌المنفعه داشت و در برخی از مناطق و شهرهای ایران مانند ماهان، کرمان، ابرقو و تفت یزد اقدامات عمرانی مانند احداث ساختمان، باغ و حفر قنات به انجام رسانید که برخی از آن‌ها مانند عمارت شاه ولی در تفت یزد کماکان باقی است.
تالیفات شاه نعمت‌الله
از شاه نعمت‌الله ولی آثار و تالیفات متعددی به‌جا مانده‌است از جمله کلیات اشعار، رساله‌ها و شرح لمعات.
مکتب شاه نعمت‌الله ولی
گرچه پیشوایان طریقت قبل از نعمت‌الله ولی تا زمان علی ابن ابیطالب فراوان بوده‌اند، بعد از وی این سلسله به نام نعمت‌اللهی معروف شد. یک نظر اجمالی به وضع تصوف قبل و بعد از نعمت‌الله ولی این علت را به خوبی توجیه می‌نماید. دو نوع اجتهاد از طرف نعمت‌الله ولی در تصوف به عمل آمد:
اجتهاد نظری: نعمت‌الله ولی برای اینکه مسئله وحدت وجود را بیان کند، وجود را به دریایی تشبیه می‌کند و مظاهر آن را امواج و حبابهای آن دریا می‌داند که در حقیقت آب‌اند. شاه می‌گوید: حقیقت وجود مانند نقطه است و دایره‌ای که از حرکت آن پیدا می‌شود نمودار مظاهر وجود است که اگرچه ظاهرا وجودی دارد اما در حقیقت آن وجود اعتباری است. نیز مانند الف و سایر حروف که از نقطه پیدا می‌شوند و وجودشان ظاهری می‌باشد.
اجتهاد عملی: نعمت‌الله ولی اقداماتی در زمینه تصوف نمود که می‌توان از موارد زیر نام برد.
اولین قدم مفید او منع پیروان مکتب خود از بیکاری و گوشه نشینی بود.
اقدام دیگر وی این بود که مریدان را از داشتن لباس مخصوص فقر نهی نمود.
از زمان نعمت‌الله ولی به بعد در روحیه پیروان نعمت‌اللهی نشاط و سرور و شادمانی سالک در سیر و سلوک بر خمود و گرفتگی و اندوه او می‌چربد.
شاه نعمت‌الله ولی تصوف را امری انحصاری نمی‌دانست و هرکه را طالب مکتب توحید می‌دید، الفبای محبت می‌آموخت.
شاه نعمت‌الله ولی با تمام ملل و نحل و سلاسل فقری آن زمان، با کمال محبت سلوک می‌نمود.
خصوصیات سلسله نعمت‌اللهی
ویژگی‌های مهم اجتماعی سلسله نعمت‌اللهی از این قرار است:
عزلت را نمی‌پسندند و خلوت در انجمن را بر آن ترجیح می‌دهند.
سخت مخالف استعمال حشیش و اعتیادات از این نوع‌اند.
درویشان نعمت‌اللهی باید به کاری مشغول باشند و بیکاری در این طریق نهی است.
لباس مخصوصی را انتخاب نکرده‌اند.
انسان‌ها را از هر مذهب و ملت که باشند دوست دارند و احترام می‌گذارند و در زندگی روش ایشان شفقت به خلق‌الله است.
طرفدار صلح و برابری و برادری هستند.
دراویش زندانی
طی سال‌های گذشته در تهران و شهرستان‌ها تعداد زیادی از دراویش دستگیر و به حبس‌های طولانی محکوم شده‌اند و در وقایع اخیر در بهمن ۹۶ هم صدها نفر پس از ضرب و شتم دستگیر شدند. درویشان زندانی نمونه‌های مقاوم و با حسن خلق در زندان‌ها بودند.
حوادث بهمن ماه سال ۹۶
پس از اعلام اخباری مبنی بر دستگیری نورعلی تابنده و همچنین ایجاد ایست بازرسی در منطقه، دراویش گنابادی از تاریخ ۱۴ بهمن ماه ۱۳۹۶ در مقابل منزل او برای جلوگیری از تعرض به منزل دکتر تابنده توسط نیروهای امنیتی تجمع کردند. این تجمع به درگیری در همان شب میان نیروهای امنیتی و لباس شخصی با دراویش گنابادی منجر شد. در ادامه و با گذشت یک روز از این اتفاق، درگیری‌های بیشتری با افزایش دراویش در خیابان گلستان هفتم اتفاق افتاد.
کسری نوری وقوع درگیری بین نیروهای امنیتی و دراویش گنابادی در خیابان پاسداران تهران را تایید کرد، این حقوقدان در همین رابطه به یورونیوز گفت دراویش از حقوق بنیادی‌شان دفاع کرده‌اند.
پس از ساعت‌ها تنش و درگیری میان دراویش گنابادی و ماموران امنیتی و لباس شخصی در اطراف خانه نورعلی تابنده، سایت مجذوبان نور گزارش داد که رئیس پلیس منطقه و مقامات امنیتی در محل حاضر شده‌اند و با دراویش تجمع کرده، گفتگو کرده‌اند.
دو روز بعد هم نورعلی تابنده در پیامی از هوادارانش خواست، آرامششان را حفظ و محل را ترک کنند و همچنین مجذوبان نور پیرو فرمان قطب دراویش گنابادی و در پی تکذیبه رسمی مقامات انتظامی مبنی بر وجود هرگونه برنامه‌ای برای بازداشت دراویش و تعهد شفاهی مقامات، از بازگشت آرامش به خیابان گلستان هفتم؛ محل منزل نورعلی تابنده خبر داد.
حمله نیروهای امنیتی به معترضان به بازداشت نعمت‌الله ریاحی، از دراویش گنابادی ساکن شهرکرد، بار دیگر در تاریخ ۳۰ بهمن ماه به درگیری میان نیروهای پلیس جمهوری اسلامی ایران و دراویش گنابادی انجامید. این درگیری با تیراندازی نیروهای پلیس و زیر گرفته‌شدن و مرگ سه تن از آن‌ها توسط یک اتوبوس همراه بود. دراویش دخالت در این واقعه را رد کردند. نیروهای امنیتی ۳۰۰ نفر از دراویش را بازداشت کردند.
صدور بیانیه نسبت به حوادث بهمن ۹۶
در چند روز اخیر ظاهرا مثل اینکه تصادمی شده که دقیقا نمی‌دانم بین چه کسانی و چه طوری است، گویا چند نفر هم کشته شده‌اند که به هر جهت من متاثر شدم و از صمیم قلب رفتن آن‌ها را به سوی خدا از جانب خود و فقرا به بازماندگان محترمشان تسلیت می‌گویم.
اعتقاد من این است که همه رجال مملکت و بلکه همه ممالک دنیا باید بکوشند دشمنی‌ها را از میان بردارند و با نظر موافق به هر بشری نگاه کنند و تصور کنند که این بشری که خدا آفریده مخلوق او است و خداوند به مخلوقش نظر دارد، بنابراین ما نیز باید به دیگران نظر محبت داشته باشیم.
خوشبختانه امروز که عنان مملکت در دست بزرگانی است که به خدا و رسولش (ص) معتقدند، خوب است که آن‌ها سعی کنند دشمنی‌ها را که موجب این قبیل درگیری‌های دردناک و این‌طور نگرانی‌ها و غصه‌ها می‌شود از داخل جامعه بردارند.
همان‌طور که الان همه مردم دستورات پیغمبر (ص) را اجرا نمی‌کنند و اشخاص کافری هستند، بعضی‌ها هم هستند که با وجود اینکه آنچه پیامبر (ص) صراحتا فرموده شنیده‌اند ولی گویا اصلا نشنیده و کافر به آن هستند برخی درویش‌ها نیز چنین محسوب می‌شوند.
ممکن است در مسلک درویشی هم کسانی باشند که برخلاف دستورات درویشی و عرفانی رفتار می‌کنند، یا روی غلبه احساسات و با ابراز احساسات قوی از کوره در می‌روند و چه بسا مرتکب اعمال نادرست و نامقبول درویشی شوند، باید جلوی آن‌ها را گرفت که از کوره در نروند.
ولی بالاخره آن‌ها هم انسان‌هایی هستند که باید به حالشان رسیدگی شود تا به خطای خود پی برند. انشاءالله بعد از این در جامعه ما و حتی در همه جوامع، امیدوارم که جنگ و جدال از بین برود و همه با مهر و محبت با یکدیگر زندگی کنند: والسلام
درویش
سرکوب دراویش گنابادی