انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۹۶)

دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران در روز جمعه ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۶ برگزار شد.
هم‌زمان پنجمین انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا نیز برگزار شد. نام‌نویسی داوطلبان از روز ۲۲ فروردین ۱۳۹۶ آغاز شد و تا ۵ روز ادامه داشت. پس از اعلام نام نامزدهای تایید صلاحیت‌شده، آن‌ها از ۸ تا ۲۷ اردیبهشت (جمعا به‌مدت ۲۰ روز) برای تبلیغات انتخاباتی زمان داشتند. رئیس جمهور کنونی، حسن روحانی، مجاز به شرکت در انتخابات برای دومین بار پیاپی شد که با سید ابراهیم رئیسی نامزد اصولگرا، سید مصطفی هاشمی‌طبا و سید مصطفی میرسلیم رقابت کرد.
طبق نتیجه رسمی حسن روحانی با کسب ۵۷٪ آرا مجددا به عنوان رئیس جمهور ایران انتخاب شد.
روند برگزاری
بر پایه ماده ۳ قانون انتخابات ریاست جمهوری، وزارت کشور موظف است دست‌کم پنج ماه پیش از پایان دوره چهار ساله ریاست جمهوری (۱۲ اسفند) مقدمات اجرای انتخابات را فراهم آورد.
نام‌نویسی نامزدان از سه‌شنبه ۲۲ ام تا شنبه ۲۶ فروردین انجام شد. تبلیغات نیز از ۸ تا ۲۷ اردیبهشت پس از اعلام نامزدان تاییدشده انجام شد.
انتخابات جمعه ۲۹ اردیبهشت برگزارشد.
روش
انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران با روش دومرحله‌ای برای یک دوره چهار ساله انجام می‌شود. در صورتی که هیچ نامزدی نتواند اکثریت مطلق (۱+۵۰٪) را به‌دست‌آورد، انتخابات در روز جمعه بعدی بین دو نامزدی که بیشترین رای را آورده باشند انجام خواهد شد.
تشخیص صلاحیت افرادی که برای نامزدی نام‌نویسی می‌کنند به عهده شورای نگهبان قانون اساسی است. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران شروط زیر برای نامزدهای ریاست‌جمهوری آورده شده:
رجل مذهبی و سیاسی
ایرانی‌الاصل
شهروند ایران
مدیر و مدبر
دارای حسن سابقه و امانت و تقوی
مومن و معتقد به مبانی جمهوری اسلامی ایران
مومن و معتقد به مذهب رسمی کشور
زمان‌بندی
برنامه زمان‌بندی انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری ایران به شرح زیر است:
۲۲ فروردین ۹۶: صدور دستور شروع انتخابات توسط وزیر کشور
۲۲ تا ۲۴ فروردین ۹۶: تشکیل هیئت اجرایی توسط فرمانداری‌ها
۲۲ تا ۲۶ فروردین ۹۶: ثبت نام از داوطلبان به مدت ۵ روز (از زمان صدور دستور شروع انتخابات)
۲۷ تا ۳۱ فروردین ۹۶: رسیدگی به صلاحیت داوطلبان توسط شورای نگهبان
۱ تا ۵ اردیبهشت ۹۶: تمدید مهلت رسیدگی به صلاحیت داوطلبان توسط شورای نگهبان
۶ تا ۷ اردیبهشت ۹۶: انتشار اسامی نامزدها توسط وزارت کشور
۸ تا ۲۷ اردیبهشت ۹۶: تبلیغات انتخاباتی نامزدها
۲۸ اردیبهشت ۹۶: ممنوعیت تبلیغات انتخاباتی نامزدها
۲۹ اردیبهشت ۹۶: اخذ رای
نامزدان
نام‌نویسی از نامزدان از ۲۲ تا ۲۶ فروردین انجام شد. در پایان روند نام‌نویسی که در ساختمان وزارت کشور انجام گرفت، جمعا ۱۶۳۶ نفر ثبت‌نام کردند؛ از این تعداد ۱۳۷ نفر زن و ۱۴۹۹ نفر مرد بودند. جوان‌ترین ثبت‌نام‌کننده ۱۸ سال و مسن‌ترین ۹۲ سال داشت.
نامزدهای تایید شده از سوی شورای نگهبان
در ۳۱ فروردین ۱۳۹۶ ستاد انتخابات کشور با صدور اطلاعیه شماره هشت خود، شش نامزد احراز صلاحیت شده انتخابات ریاست‌جمهوری را معرفی کرد:
نامزدهای کنار کشیده
دو تن از نامزدها با وجود تایید صلاحیت از سوی شورای نگهبان پیش از رای‌گیری از نامزدی انصراف دادند.
گرایش
نام نامزد
تولد (سن)
نگاره
حزب
حامیان
سمت‌های کلیدی
تحصیلات
اصول‌گرا
محمدباقر قالیباف
۱۳۴۰(۵۵ سال)
220×220پیکسل
مستقل
جمنا، پیشرفت و عدالت
شهردار تهرانفرمانده پیشین نیروی انتظامینماینده دولت خاتمی در ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارزفرمانده پیشین نیروی هوایی سپاه پاسداراننامزد تاییدشده انتخابات در سالهای ۱۳۸۴ و ۱۳۹۲
دکترای جغرافیای سیاسی
اصلاح‌طلب
اسحاق جهانگیری
۱۳۳۶(۵۹ سال)
160x160پیکسل
کارگزاران سازندگی
معاون اول رئیس‌جمهوررئیس پیشین حزب کارگزاران سازندگیوزیر معادن و فلزات دولت اول خاتمیوزیر صنایع و معادن دولت دوم خاتمینماینده مجلس شورای اسلامی دوره دوم و سوم
دکترای مدیریت صنعتی
نامزدهای احراز صلاحیت نشده
محمود احمدی‌نژاد رئیس جمهور دولت نهم و دهم به همراه حمید بقایی معاون اجرایی وی در حال ثبت نام برای ریاست جمهوری دوره دوازدهم
چندین نفر از شخصیت‌های مشهور در این دوره صلاحیتشان احراز نشد. برخی از مشهورترین تاییدنشدگان:
محمود احمدی‌نژاد رئیس جمهور پیشین، مهمترین تاییدنشده این دوره بود. همچنین حمید بقایی معاون اجرایی او در دولت دهم نیز تایید نشد.
علیرضا زاکانی نماینده پیشین مجلس و حمیدرضا حاجی‌بابایی وزیر آموزش و پرورش دولت دهم، دو تن از پنج نامزد نهایی جبهه مردمی انقلاب اسلامی (جمنا) بودند که صلاحیتشان تایید نشد.
از دیگر چهره‌های سرشناس دولت احمدی‌نژاد، همچنین مسعود زریبافان رئیس بنیاد شهید، صادق خلیلیان وزیر کشاورزی، محمدمهدی زاهدی وزیر آموزش و پرورش، سید احمد موسوی معاون حقوقی و مجلس، به تایید شورای نگهبان نرسیدند.
از دیگر نمایندگان کنونی و پیشین مجلس نیز محمدعلی پورمختار ،موسی‌الرضا ثروتی، عوض حیدرپور، محسن رهامی، حسن سبحانی، قاسم شعله‌سعدی، اعظم طالقانی، سید احمد کاشانی، مصطفی کواکبیان، عبدالحسین مقتدایی، علیرضا منادی، حسن نوروزی، علی یوسف‌پور تایید صلاحیت نشدند.
همچنین در میان این افراد نام سید محمد غرضی نامزد انتخابات ریاست جمهوری دور پیش، سید هاشم بطحایی گلپایگانی عضو مجلس خبرگان رهبری و محمد هاشمی رفسنجانی رئیس پیشین سازمان صدا و سیما نیز به چشم می‌خورد.
رقابت‌های انتخاباتی
رقابت‌های انتخاباتی قانونی، همچون دوره‌های پیشتر رسما از هنگام اعلام صلاحیت‌ها تا دو روز پیش از انتخابات بود. روز قبل از انتخابات هرگونه تبلیغات ممنوع است.
جمنا
جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی تشکلی است ائتلافی، که عمدتا از اصول‌گرایان تشکیل شده‌است. از میان پنج نامزد نهایی این جبهه چهار تن ثبت‌نام کردند که در نهایت دو نفر از ایشان تایید صلاحیت شدند. حمیدرضا حاجی‌بابایی و علیرضا زاکانی دو نامزدی بودند که صلاحیتشان احراز نشد.
مهرداد بذرپاش دیگر نامزد نهایی جبهه نیز پس از حضور در وزارت کشور، از نام‌نویسی انصراف داد.
بدین ترتیب سید ابراهیم رئیسی و محمدباقر قالیباف نامزدان اصلی جمنا در انتخابات معرفی شدند که قالیباف در نهایت به نفع رئیسی کناره‌گیری کرد.
رئیسی
قالیباف
محمدباقر قالیباف که با ستاد «دولت مردم» به میدان آمده‌بود، روز دوشنبه ۲۵ اردیبهشت به نفع سید ابراهیم رئیسی کناره‌گیری کرد.
حامیان دولت
از طرف دولت یازدهم، حسن روحانی رئیس‌جمهور و نیز اسحاق جهانگیری معاون‌اول به عنوان نامزد پوششی روحانی در انتخابات شرکت کردند.
روحانی
حسن روحانی رئیس‌جمهور، برای دومین دوره پیاپی در انتخابات نام‌نویسی کرد.
شورای عالی سیاستگذاری اصلاح طلبان او را به عنوان کاندیدای جبهه اصلاحات و جبهه اعتدال گرا معرفی کرد.
سید محمد خاتمی رئیس جمهور پیشین و رهبر اصلاحات در پیامی عنوان کرد رای به روحانی را تکرار کنید. میرحسین موسوی و مهدی کروبی رهبران معترض به نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۸۸) که در حصر خانگی قراردارند در بیانه‌ای با اعلام پشتیبانی از حسن روحانی گفتند که در انتخابات پیش رو شرکت خواهند کرد.
جهانگیری
اگرچه جهانگیری بعدتر پوششی بودن خود برای روحانی را تایید نکرد و گفت خودم می‌خواهم رئیس‌جمهور شوم. ولی بیشتر رسانه‌ها که پیش‌تر از ثبت‌نام گزینه‌ای پوششی یا ضربه‌گیر یا حمایتی برای حمایت از روحانی در انتخابات خبر می‌دادند، اسحاق جهانگیری را که در آخرین ساعت ثبت‌نام در انتخابات در وزارت کشور حضور به هم رساند، نامزد پوششی روحانی معرفی کردند.
محمدباقر نوبخت سخنگوی دولت پس از نام‌نویسی وی گفت که جهانگیری برای دفاع از دولت در انتخابات نام‌نویسی نمود، و او مکمل روحانی است.
همچنین برخی رسانه‌ها جهانگیری را نامزد احتیاطی تحلیل کردند، یعنی نامزدی که در صورتی که احتمال موفق نشدن روحانی افزایش یافت، جایگزین روحانی شود.
جهانگیری سرانجام در سه‌شنبه ۲۶ اردیبهشت به نفع حسن روحانی کناره‌گیری کرد.
میرسلیم
سید مصطفی میرسلیم به عنوان نامزد نهایی حزب موتلفه اسلامی در انتخابات شرکت کرد.
هاشمی طبا
سید مصطفی هاشمی‌طبا از بنیان‌گذاران حزب کارگزاران سازندگی که در سال ۱۳۸۰ نیز در انتخابات شرکت کرده‌بود، در این انتخابات حضور پیدا کرد.
تحریم و مشارکت
برخی از گروه‌های سیاسی فعال در خارج از کشور و برخی افراد درون کشور به دلایل گوناگون اعلام کرده‌اند از شرکت در انتخابات خودداری می‌کنند.
رضا پهلوی آخرین ولیعهد ایران در بیانیه‌ای دعوت به تحریم انتخابات کرد. احزاب کرد حدک، سازمان انقلابی زحمتکشان، کومله، دمکرات کردستان ایران، سامان خبات، و کومله شاخه حزب کمونیست ایران نیز در بیانیه مشترکی به این دلیل که این انتخابات تحت معیارهای دمکراتیک نمی‌تواند آزاد تلقی شود آن را تحریم کردند.
سازمان‌های جبهه ملی ایران در خارج از کشور در بیانیه‌ای منع فعالیت احزاب منتقد و حبس روزنامه‌نگاران را از دلایل خود برای عدم شرکت در انتخابات عنوان کرد.
اتحاد برای دموکراسی در ایران انتخابات را نمایشی دانست و از فعالان سیاسی خواست در آن مشارکت نکنند.
در این بین تعدادی از رهبران جبهه ملی ایران در بیانیه‌ای از حسن روحانی پشتیبانی، و این اقدام را به سود منافع و کیان ملی مصلحت کشور خواندند.
در آخرین نظرسنجی، روز پیش از انتخابات ریاست جمهوری با حجم نمونه ۱۴۰۰۰ نفر در سطح کشور که از سوی ایسپا صورت گرفت، ۷۲ درصد از مردم ایران گرایش به مشارکت در انتخابات داشتند.
در ۱۶ اردیبهشت یک نفر در زرین‌شهر اصفهان به دلیل تبلیغ تحریم انتخابات دستگیر شد.
محمود احمدی‌نژاد رئیس جمهور پیشین ایران و معاون سابق او حمیدرضا بقایی، که صلاحیت شان در این دوره برای نامزدی تایید نشد، اعلام کردند از هیچ‌یک از نامزدها پشتیبانی نمی‌کنند. با این حال این دو در انتخابات رای دادند و بقایی نام احمدی‌نژاد را روی برگه رای خود نوشت.
تخلف‌ها و اعتراض‌ها در جریان رقابت‌های انتخاباتی
همانند دوره گذشته، صدا و سیما بیشترین حجم تبلیغات نامزدهای ریاست جمهوری را برعهده داشت. طبق برنامه‌ریزی‌های این سازمان، هر نامزد در مجموع ۱۴۷۰ دقیقه زمان برای تبلیغ در اختیار داشت که از آن، ۵۵۵ دقیقه مربوط به برنامه‌های رادیویی، ۵۵۵ دقیقه مربوط به برنامه‌های تلویزیونی و ۳۶۰ دقیقه مربوط به مناظرات بوده‌است. چینش نامزدها قبل از شروع برنامه‌ها و به وسیله قرعه کشی در حضور خود نامزدها یا نمایندگان آن‌ها صورت گرفته‌است.
اعتراض به تخلف و عملکرد صدا و سیما
هم حامیان دولت و هم مخالفان دولت، اعتراض‌های گسترده‌ای به عملکرد صداوسیما داشتند، و هریک او را متهم به جانبداری از نامزد رقیب کردند.
صدا و سیما به شکل مشخص در بخش‌های مختلف برای هر ۶ نامزد ریاست جمهوری وقت تعیین نمود.
اعتراض حامیان دولت
همچنین دو ستاد انتخاباتی اسحاق جهانگیری و حسن روحانی با ارائه اسناد صدا و سیما را محکوم به تخلف آشکار حمایت از ابراهیم رئیسی نمودند.
به‌طور مثال شبکه یک ساعت ۸:۳۰ دقیقه ۲۶ اردیبهشت همایش حامیان سید ابراهیم رئیسی را زیرنویس کرد و در هنگام پخش یک سریال از شبکه ۳ در پربیننده‌ترین ساعت‌ها، صحبت‌های محمدباقر قالیباف در حمایت از ابراهیم رئیسی نیز از اخبار سراسری به تعداد مکرر پخش و زیرنویس شد.
همچنین جمعی نمایندگان مجلس حامی روحانی که مسئولیت نظارت بر صدا و سیما را بر عهده دارند در بیانه‌ای صدا و سیما را ستاد انتخابات کاندیدای اصولگرا معرفی کردند، علی مطهری نایب‌رئیس مجلس که از حامیان روحانی است، ادعا کرده‌بود میتینگ رئیسی پخش شده ولی همایش بزرگ آزادی روحانی سانسور شده‌است، و از این که تلویزیون در سه دقیقه همایش انتخاباتی رئیسی را نشان داده و اجتماع ۲۰ هزار نفری اصلاح طلبان حامی روحانی را سه ثانیه نشان داده‌است اظهار تاسف کرد.
مجید انصاری معاون پارلمانی رئیس‌جمهور با انتقاد از رویه صدا و سیما در تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری نیز اظهار کرد: از جریان خاصی که در صدا و سیما از یک سو به تخریب دولت مشغول هستند و از سوی دیگر عملا کار ستاد انتخاباتی ۱ یا ۲ نفر از کاندیداها را انجام می‌دهد، به شدت گلایه‌مند هستیم. پیش از این نیز ستاد انتخاباتی حسن روحانی در اطلاعیه‌ای اعلام کرده‌بود، بخش‌هایی از مستند انتخاباتی دکتر روحانی با عنوان رئیس‌جمهور روحانی از سوی صدا و سیما حذف شد.
احمد مازنی از اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس در یادداشتی نسبت به آنچه تبلیغات سیاسی صدا و سیما برای رئیسی کاندیدای گروه جمنا خوانده‌بود، اعتراض کرد. محمد شریعتمداری رئیس ستاد حسن روحانی نیز در نامه‌ای در اعتراض به عملکرد رسانه ملی به عبدالعلی علی‌عسکری نوشت و گفت، رفتار یکسویه رسانه ملی موجب تحریک احساسات ضد ظلم مردم ایران می‌شود. روحانی در اعتراض به عملکرد صدا و سیما در جمع مردم زنجان گفت: صدا و سیما گرفتار یک باند سیاسی است.
سحر نیوز ادعا کرده‌بود که صداوسیما هنگام پخش سخنرانی‌های روحانی، چندان تمایلی به نشان‌دادن جمعیت ندارد و و زاویه دوربین متمرکز رو به سخنران است. وبگاه خبری اعتدال نیز، ادعا کرده‌بود مصاحبه‌های جهت دار ضد رئیس جمهور فعلی با انتقاد از شرایط اقتصادی یک سوءاستفاده از مردم برای حمایت از کاندیدای خاص توسط صدا و سیما بوده‌است به شکلی که افراد مصاحبه‌کننده به شکل واضح مخاطب را به سمت و سوی کاندیدای خاص هدایت می‌کنند
مخالفان دولت
مخالفان دولت نیز متقابلا اعتراضی به تخلفات ادعایی صداوسیما در حمایت از روحانی داشتند. از جمله این اعتراض‌ها، عملکرد صداوسیما در سانسور مستند نامزد مورد حمایت آن‌ها بود.
جمنا در نامه‌ای با اعتراض به صداوسیما به علت ادعای حمایت از دولت، ابراز کردند: رسانه ملی به‌عنوان یک سرمایه ملی نباید به بهانه تضییقات مالی یا فشارهای صاحبان قدرت تن به بی‌عدالتی و آنتن فروشی دهد.
فعالان بسیج دانشجویی در نامه‌ای به صداوسیما از تغییر پیوسته موضوع مناظره‌های انتخاباتی انتقاد کردند.
ستاد رئیسی در نامه‌ای به صداوسیما، از پخش برنامه‌های روحانی گله کرده‌بود.
تخریب ستاد و بنرهای تبلیغاتی
گزارش‌های تصویری و شفاهی از تخریب بنر و شکستن شیشه‌های ستاد حسن روحانی در شهر و استان‌های تهران، سرخس، بندرعباس، تبریز، بابلسر، آمل، قزوین، همدان، قم، خوزستان، ارومیه، اصفهان، شیراز، مشهد، فسا، کرج، یزد و برخی دیگر از شهر یا استان‌های کشور بر روی خروجی رسانه‌های مختلفی درج شد. در گزارشی به نقل از سایت صبحی دیگر ارادی ناشناس به ستاد حسن روحانی در اختیاریه، تجریش و پاسداران حمله کردند و با شکستن شیشه‌های ساختمان ستاد بنرهای نصب شده را نیز پاره کرده‌اند. در ادامه آمده‌است که، حمله‌کنندگان از گاز فلفل استفاده کرده‌اند و افرد حمله‌کننده پس از این اقدام متواری شده‌اند.
همچنین ستاد مرکزی ابراهیم رئیسی در شیراز دو روز مانده به انتخابات توسط حامیان دولت مورد هجوم قرار می‌گیرد و عده‌ای مجروح شده و ستاد تعطیل می‌شود. مسولین ستاد مدعی می‌شوند که نیروی انتظامی از درگیری جلوگیری نکرده‌است.
فرهاد قادریان رئیس ستاد انتخاباتی رئیسی در استان اصفهان مدعی شد کارناوال‌های طرفداران روحانی به ستادهای رئیسی حمله کرده‌اند.
همزمان با انتشار گزارش‌هایی از حمله به ستادهای حسن روحانی و جلوگیری از سخنرانی فعالان سیاسی در چند شهرستان، وزیر راه و شهرسازی از فضای پلیسی کشور، راه‌اندازی ایست و بازرسی و بازرسی خودروها در تهران انتقاد کرد. به گزارش خبرگزاری ایرنا و سحام نیوز، عباس آخوندی وزیر راه اعلام کرد که شامگاه پنج‌شنبه همراه با یکی از بزرگان کشور در حال بازگشت به خانه بوده‌است که مشاهده کرده که در فاصله‌ای کمتر از ۲۰۰ متر در دو نقطه ایست و بازرسی برپا شده و خودروها مورد بازرسی قرار می‌گرفتند. همچنین به گزارش پیام نیوز در چهار روز مانده به انتخابات ریاست جمهوری در میدان ولیعصر و میدان ونک گارد ویژه نیروی انتظامی مستقر شده‌است.
خبرگزاری‌ها و رسانه‌ها
بر پایه اعلام وزارت کشور و اداره کل امور مطبوعات و خبرگزاری‌های داخلی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، خبرگزاری‌ها و برخی از روزنامه‌های وابسته به بودجه عمومی، دولت، نظامی و ارگانی را انجام هرگونه فعالیت تبلیغاتی منع نمود.
۲۷ اردیبهشت آخرین جدول کلی تخلفات رسانه‌ها در ایام انتخابات توسط اداره کل مطبوعات و خبرگزاری‌های داخلی که مشمول ماده ۶۸ قانون هستند، اعلام شد. بر اساس این جدول بیشترین تخلف به نام خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران ثبت شده‌است که ۲۵۲ مورد را شامل می‌شود. پس از «فارس»، خبرگزاری تسنیم منتسب به سپاه پاسداران با ۲۴۵ مورد تخلف، رتبه بعدی را داراست. خبرگزاری دانشجو وابسته به بسیج دانشجویی با ۱۸۳ مورد تخلف و خبرگزاری مهر وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی با ۱۶۰ تخلف در رتبه‌های بعدی قرار می‌گیرند.
فرارو به نقل از روزنامه اصلاحطلب شرق در گزارشی نوشت: همه تیترهای فارس و تسنیم حاکی از رشد آرای روحانی است. در شرایطی که بیشتر هنرمندان و ورزشکاران و فرهیختگان هم از روحانی پشتیبانی کرده‌اند، رسانه‌های اصولگرا که نتوانسته‌اند دلخوری خود را از این رخداد پنهان کنند، شروع به حمله به هنرمندان کرده‌اند. روزنامه اصولگرای کیهان در مقاله‌ای هواداران روحانی را نازپرور و ضدمردم معرفی نمود.
نظرسنجی‌ها
تاریخ
منبع
شمار نمونه
حاشیه خطا
60px
60px
60px
60px
60px
60px
مردد
نمی‌گویم
سایر
روحانی
قالیباف
رئیسی
جهانگیری
میرسلیم
هاشمی‌طبا
۲۷ ارد.
پرسش / کالج-الکترال
۱۵۰۰۰
۱٫۴۱٪
۵۸٫۵۴٪
۰
۳۵٫۱۶٪
۲٫۳۷٪
۱٫۵۶٪
۰٫۷۸٪
۱٫۵۹٪
۲۶ ارد. (منتشرنشده)
ایران‌پل
۱۰۰۷
۳٫۰۹
۵۸
۳۶٫۴
۲۵ ارد.
پرسش / نظرسنجی حقیقی
۱۵۰۰۰
۱٫۶۶٪
۵۵٫۴۷٪
۰
۲۸٫۴۶٪
۳٫۶۶٪
۲٫۱۸٪
۱٫۴۱٪
۶٫۲۶٪
۲٫۵۳٪
۲۷ ارد.
ایپو
۱۲۰۳
۲/۸۳± تا ۴/۰۶±
۳۵،۹٪
۲،۳٪
۱۸٪
۰٪
۰،۵٪
۰٪
۱۶،۴٪
۲۰٪
۷٪
۲۶ ارد.
ایپو
۱۱۹۴
۲/۸۳± تا ۳/۸۹±
۳۰٪
۵٪
۱۳٪
۰٪
۱٪
۱٪
۲۳٪
۱۸٪
۱۰٪
کناره‌گیری قالیباف در ۲۵ اردیبهشت و کناره‌گیری جهانگیری در ۲۶ اردیبهشت
۲۴ ارد.
ایپو
۱۱۲۲
۲/۹۳± تا ۴/۳۰±
۲۸٪
۹٪
۱۲٪
۱٪
۱٪
۰٪
۲۴٪
۲۲٪
۴٪
۲۳ ارد.
ایپو
۱۰۱۲
۳/۰۸± تا ۴/۷۳±
۲۹٫۱٪
۱۲٫۰٪
۱۰٫۷٪
۰٫۶٪
۰٫۳٪
۰٫۱٪
۲۵٫۵٪
۱۳٫۱٪
۸٫۷٪
مناظره اقتصادی در جمعه ۲۲ اردیبهشت
۲۲ ارد.
ایپو
۱۱۹۹
۲/۸۳± تا ۳/۷۵±
۳۰٪
۱۲٪
۱۱٪
۱٪
۰٪
۰٪
۲۵٪
۱۱٪
۹٪
۲۱ ارد.
ایپو
۱۲۱۲
۲/۸۱± تا ۳/۷۴±
۲۹٪
۱۲٪
۱۱٪
۱٪
۰٪
۰٪
۲۸٪
۱۰٪
۱۰٪
۲۰ ارد.
ایپو
۱۱۸۹
۲/۸۲± تا ۳/۷۵±
۲۸٪
۱۰٪
۱۰٪
۰٪
۰٪
۰٪
۳۰٪
۹٪
۱۴٪
۱۹ ارد.
ایپو
۱۱۸۹
۲/۸۳± تا ۳/۸۲±
۲۳٪
۱۱٪
۹٪
۱٪
۱٪
۰٪
۳۳٪
۱۰٪
۱۴٪
۱۸ ارد.
ایپو
۱۰۷۶
۲/۹۹± تا ۳/۹۱±
۲۴٪
۱۰٫۳٪
۶٫۹٪
۰٫۷٪
۰٫۷٪
۰٫۱٪
۳۶٪
۱۰٪
۱۲٪
۱۷–۱۸ ارد.
دانشجویان
۴۱٫۶٪
۲۴٫۶٪
۲۶٫۷٪
۳٫۲٪
۲٫۸٪
۱٫۲٪
۱۴–۱۷ ارد.
ایپو
۱۰۰۰
±۳٫۹
۲۴٫۵٪
۱۰٫۵٪
۴٫۶٪
۱٫۳٪
۰٫۸٪
۰٫۴٪
۳۶٪
۹٪
۱۲٪
۱۶ ارد.
دانشگاه تهران
۳۴٪
۲۸٪
۱۶٪
۲٪
۱٪
۱٪
۱۸٪
مناظره سیاسی در جمعه ۱۵ اردیبهشت
۹–۱۰ ارد.
۳۷٪
۳۰٪
۱۱٪
۴٪
۲٪
۲٪
۱۴٪
۹–۱۰ ارد.
۲۸٪
۲۶٪
۱۵٪
۷٪
>۳٪
>۳٪
<۱۹٪
مناظره اجتماعی در جمعه ۸ اردیبهشت
۳–۴ ارد.
دانشجویان
۴۳٫۵٪
۲۲٫۶٪
۱۷٫۴٪
۳٫۶٪
۲٫۱٪
۲٫۸٪
۸٫۱٪
نتیجه‌ها
به تفکیک استان
استان‌هایی که روحانی رای اول شده‌است
استان‌هایی که رئیسی رای اول شده‌است
استان
روحانی
رئیسی
میرسلیم
هاشمی‌طبا
باطله
رای‌های درست
مجموع
٪ مش.
آذربایجان شرقی
۱،۲۸۱،۰۲۰
۶۲٫۲۵٪
۶۶۲،۲۶۳
۳۲٫۱۸٪
۲۷،۶۲۴
۱٫۳۴٪
۱۴،۲۴۵
۰٫۶۹٪
۷۲،۷۱۱
۳٫۵۳٪
۱،۹۸۵،۱۵۲
۲،۰۵۷،۸۶۳
۶۹٫۶۳٪
آذربایجان غربی
۱،۰۳۰،۲۸۶
۶۳٫۹۸٪
۴۷۳،۸۵۷
۲۹٫۴۳٪
۱۸،۳۸۶
۱٫۱۴٪
۱۳،۹۷۱
۰٫۸۷٪
۷۳،۸۸۰
۴٫۵۹٪
۱،۵۳۶،۵۰۰
۱،۶۱۰،۳۸۰
۶۸٫۷۴٪
اردبیل
۴۱۲،۷۳۵
۵۸٫۵۸٪
۲۶۱،۰۵۶
۳۷٫۰۵٪
۸،۵۴۳
۱٫۲۱٪
۳،۶۱۷
۰٫۵۱٪
۱۸،۵۶۵
۲٫۶۴٪
۶۸۵،۹۵۱
۷۰۴،۵۱۶
۷۴٪
اصفهان
۱،۴۰۱،۴۸۲
۵۴٫۱۵٪
۱،۰۴۵،۹۳۲
۴۰٫۴۲٪
۳۷،۵۴۴
۱٫۴۶٪
۱۸،۰۲۷
۰٫۷۰٪
۸۴،۷۵۹
۳٫۲۸٪
۲،۵۰۳،۲۱۶
۲،۵۸۷،۹۷۵
۷۳٫۹۹٪
البرز
۸۳۲،۰۴۵
۶۵٫۲۵٪
۳۹۰،۴۸۸
۳۰٫۶۲٪
۱۶،۵۳۳
۱٫۳۰٪
۵،۹۰۶
۰٫۴۶٪
۳۰،۲۵۳
۲٫۳۷٪
۱،۲۴۴،۹۷۲
۱،۲۷۵،۲۲۵
۷۹٫۱۰٪
ایلام
۱۸۸،۹۲۵
۵۵٫۳۳٪
۱۳۳،۰۲۳
۳۸٫۹۶٪
۲،۷۸۱
۰٫۸۱٪
۱،۱۴۳
۰٫۳۳٪
۱۵،۵۶۴
۴٫۵۶٪
۳۲۵،۸۷۲
۳۴۱،۴۳۶
۸۰٫۲۷٪
بوشهر
۳۲۸،۸۰۶
۵۷٫۳۷٪
۲۲۳،۲۷۸
۳۸٫۹۵٪
۳،۸۰۸
۰٫۶۶٪
۱،۹۸۱
۰٫۳۵٪
۱۵،۲۹۸
۲٫۶۷٪
۵۵۷،۸۷۳
۵۷۳،۱۷۱
۷۱٫۲۹٪
تهران
۴،۰۴۵،۳۵۷
۶۵٫۰۹٪
۱،۹۱۸،۳۹۰
۳۰٫۸۷٪
۸۲،۶۲۵
۱٫۳۳٪
۲۹،۸۶۰
۰٫۴۸٪
۱۳۸،۳۵۹
۲٫۲۳٪
۶،۰۷۶،۲۳۲
۶،۲۱۴،۵۹۱
۶۶٫۲۰٪
چهارمحال و بختیاری
۲۷۲،۹۱۷
۵۲٫۶۶٪
۲۲۲،۳۱۳
۴۲٫۹۰٪
۶،۱۲۰
۱٫۱۸٪
۲،۳۱۰
۰٫۴۵٪
۱۴،۵۷۴
۲٫۸۱٪
۵۰۳،۶۶۰
۵۱۸،۲۳۴
۷۷٫۸۲٪
خراسان جنوبی
۱۵۹،۴۳۲
۳۳٫۸۷٪
۳۰۱،۹۷۶
۶۴٫۱۵٪
۲،۹۱۷
۰٫۶۲٪
۱،۰۶۰
۰٫۲۳٪
۵،۳۷۶
۱٫۱۴٪
۴۶۵،۳۸۵
۴۷۰،۷۶۱
۸۵٫۲۲٪
خراسان رضوی
۱،۴۳۷،۳۸۲
۴۱٫۵۹٪
۱،۹۰۳،۰۶۷
۵۵٫۰۶٪
۴۲،۵۱۲
۱٫۲۳٪
۱۴،۰۷۶
۰٫۴۱٪
۵۹،۳۴۵
۱٫۷۲٪
۳،۳۹۷،۰۳۷
۳،۴۵۶،۳۸۲
۷۷٫۴۰٪
خراسان شمالی
۲۳۱،۳۱۳
۴۴٫۲۹٪
۲۷۲،۶۹۰
۵۲٫۲۱٪
۶،۰۲۷
۱٫۱۵٪
۲،۱۱۶
۰٫۴۱٪
۱۰،۱۲۹
۱٫۹۴٪
۵۱۲،۱۴۶
۵۲۲،۲۷۵
۸۰٫۷۲٪
خوزستان
۱،۱۹۴،۴۲۳
۵۲٫۷۴٪
۹۲۰،۹۷۰
۴۰٫۶۷٪
۲۳،۵۰۷
۱٫۰۴٪
۱۵،۱۳۲
۰٫۶۷٪
۱۱۰،۵۷۹
۴٫۸۸٪
۲،۱۵۴،۰۳۲
۲،۲۶۴،۶۱۱
۷۰٪
زنجان
۲۶۰،۰۴۹
۴۴٫۵۰٪
۲۹۴،۶۰۳
۵۰٫۴۱٪
۹،۷۶۰
۱٫۶۷٪
۳،۲۱۳
۰٫۵۵٪
۱۶،۸۰۸
۲٫۸۸٪
۵۶۷،۶۲۵
۵۸۴،۴۳۳
۷۵٫۹۲٪
سمنان
۱۸۲،۲۷۹
۴۵٫۱۶٪
۲۰۰،۶۵۸
۴۹٫۷۲٪
۵،۷۵۸
۱٫۴۳٪
۲،۱۰۰
۰٫۵۲٪
۱۲،۸۱۰
۳٫۱۷٪
۳۹۰،۷۹۵
۴۰۳،۶۰۵
۸۰٫۴۸٪
سیستان و بلوچستان
۸۷۵،۶۹۴
۷۲٫۱۹٪
۳۱۴،۵۰۲
۲۵٫۹۲٪
۵،۴۰۱
۰٫۴۵٪
۳،۰۷۱
۰٫۲۵٪
۱۴،۴۵۶
۱٫۱۹٪
۱،۱۹۸،۶۶۸
۱،۲۱۳،۱۲۴
۷۵٫۴۰٪
فارس
۱،۵۲۵،۷۹۲
۶۰٫۶۳٪
۹۰۴،۰۰۱
۳۵٫۹۲٪
۱۸،۰۷۸
۰٫۷۲٪
۹،۱۱۵
۰٫۳۶٪
۵۹،۵۹۲
۲٫۳۷٪
۲،۴۵۶،۹۸۶
۲،۵۱۶،۵۷۸
۷۱٫۶۴٪
قزوین
۳۹۵،۹۱۱
۵۳٫۷۶٪
۳۰۳،۴۶۹
۴۱٫۲۱٪
۱۱،۹۰۷
۱٫۶۲٪
۳،۹۵۸
۰٫۵۴٪
۲۱،۱۴۴
۲٫۸۷٪
۷۱۵،۲۴۵
۷۳۶،۳۸۹
۸۲٫۹۰٪
قم
۲۱۹،۴۴۳
۳۵٫۸۹٪
۳۵۰،۲۶۹
۵۷٫۲۸٪
۱۳،۳۲۷
۲٫۱۸٪
۵،۵۱۸
۰٫۹۰٪
۲۲،۹۲۱
۳٫۷۵٪
۵۸۸،۵۵۷
۶۱۱،۴۷۸
۷۸٫۱۰٪
کردستان
۴۶۷،۷۰۰
۶۷٫۳۹٪
۱۵۵،۰۳۶
۲۲٫۳۴٪
۱۰،۲۴۱
۱٫۴۸٪
۸،۶۷۷
۱٫۲۵٪
۵۲،۳۷۷
۷٫۵۵٪
۶۴۱،۶۵۴
۶۹۴،۰۳۱
۵۸٫۷۲٪
کرمان
۸۰۴،۸۰۵
۵۱٫۱۲٪
۷۱۷،۵۸۰
۴۵٫۵۸٪
۱۲،۳۱۰
۰٫۷۸٪
۶،۵۰۲
۰٫۴۱٪
۳۳،۱۹۶
۲٫۱۱٪
۱،۵۴۱،۱۹۷
۱،۵۷۴،۳۹۳
۷۴٫۱۸٪
کرمانشاه
۶۹۹،۶۶۶
۶۵٫۵۹٪
۳۱۳،۸۹۶
۲۹٫۴۳٪
۸،۷۸۸
۰٫۸۲٪
۴،۱۷۳
۰٫۳۹٪
۴۰،۲۳۱
۳٫۷۷٪
۱،۰۲۶،۵۲۳
۱،۰۶۶،۷۵۴
۷۲٫۹۸٪
کهگیلویه و بویراحمد
۱۸۷،۱۶۶
۴۹٫۶۸٪
۱۷۹،۰۲۸
۴۷٫۵۲٪
۱،۷۱۷
۰٫۴۶٪
۶۱۴
۰٫۱۶٪
۸،۲۰۵
۲٫۱۸٪
۳۶۸،۵۲۵
۳۷۶،۷۳۰
۷۱٫۲۲٪
گلستان
۶۱۶،۹۹۹
۶۰٫۸۴٪
۳۶۱،۴۷۲
۳۵٫۶۵٪
۸،۶۸۶
۰٫۸۶٪
۴،۶۳۱
۰٫۴۶٪
۲۲،۲۷۸
۲٫۲۰٪
۹۹۱،۷۸۸
۱،۰۱۴،۰۶۶
۷۸٫۴۷٪
گیلان
۱،۰۴۳،۷۸۰
۶۶٫۶۸٪
۴۴۳،۳۰۹
۲۸٫۳۲٪
۱۶،۹۲۵
۱٫۰۸٪
۷،۷۵۱
۰٫۵۰٪
۵۳،۶۱۲
۳٫۴۲٪
۱،۵۱۱،۷۶۵
۱،۵۶۵،۳۷۷
۸۲٫۸۴٪
لرستان
۴۵۹،۱۹۰
۵۳٫۲۵٪
۳۶۷،۹۵۵
۴۲٫۶۷٪
۸،۵۴۴
۰٫۹۹٪
۳،۳۱۴
۰٫۳۸٪
۲۳،۲۵۴
۲٫۷۰٪
۸۳۹،۰۰۳
۸۶۲،۲۵۷
۶۰٫۱۵٪
مازندران
۱،۲۶۶،۸۸۹
۶۰٫۰۴٪
۷۳۲،۴۷۵
۳۴٫۷۱٪
۲۵،۷۳۰
۱٫۲۲٪
۱۰،۴۰۸
۰٫۴۹٪
۷۴،۵۱۴
۳٫۵۳٪
۲،۰۳۵،۵۰۲
۲،۱۱۰،۰۱۶
۹۰٫۹۵٪
مرکزی
۳۷۶،۹۰۴
۴۷٫۳۲٪
۳۷۷،۱۴۵
۴۷٫۳۵٪
۱۱،۴۴۹
۱٫۴۴٪
۴،۴۳۷
۰٫۵۶٪
۲۶،۶۲۳
۳٫۳۴٪
۷۶۹،۹۳۵
۷۹۶،۵۵۸
۷۵٫۵۸٪
هرمزگان
۴۸۰،۶۵۵
۵۴٫۱۲٪
۳۷۰،۳۸۸
۴۱٫۷۱٪
۸،۵۷۷
۰٫۹۷٪
۴،۴۴۹
۰٫۵۰٪
۲۴،۰۰۸
۲٫۷۰٪
۸۶۴،۰۶۹
۸۸۸،۰۷۷
۷۸٫۶۴٪
همدان
۴۱۸،۶۳۶
۴۴٫۰۱٪
۴۸۳،۳۰۱
۵۰٫۸۰٪
۱۴،۷۴۶
۱٫۵۵٪
۵،۶۳۰
۰٫۵۹٪
۲۸،۹۸۷
۳٫۰۵٪
۹۲۲،۳۱۳
۹۵۱،۳۰۰
۷۳٫۸٪
یزد
۴۰۲،۹۹۵
۶۳٫۶۴٪
۲۰۶،۵۱۴
۳۲٫۶۱٪
۶،۱۴۵
۰٫۹۷٪
۲،۹۰۰
۰٫۴۶٪
۱۴،۶۵۵
۲٫۳۱٪
۶۱۸،۵۵۴
۶۳۳،۲۰۹
۹۳٫۴۰٪
خارج کشور
۱۳۵،۹۷۶
۷۹٫۸۵٪
۳۰،۸۹۰
۱۸٫۱۴٪
۱،۰۲۰
۰٫۶۰٪
۵۳۶
۰٫۳۱٪
۱،۸۶۸
۱٫۱۰٪
۱۶۸،۴۲۲
۱۷۰،۲۹۰
۷٪≈
مجموع
۲۳،۶۳۶،۶۵۲
۵۷٫۱۴٪
۱۵،۸۳۵،۷۹۴
۳۸٫۲۸٪
۴۷۸،۲۶۷
۱٫۱۶٪
۲۱۴،۴۴۱
۰٫۵۲٪
۱،۲۰۰،۹۳۱
۲٫۹۰٪
۴۰،۱۶۵،۱۵۴
۴۱،۳۶۶،۰۸۵
۷۳٫۰۳٪
نقشه‌ها و نمودارها
اعتراض به تخلف‌های انتخاباتی
عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور در شب پیش از انتخابات با صدور نامه‌ای اعتراض خود را به محمدحسن رحیمیان رئیس شورای مرکزی و رئیس جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی در رابطه با کاربرد غیرقانونی و غیراخلاقی مخالفان دولت از رسانه‌ها و نهادهای برخوردار از بیت‌المال برای تخریب دولتی کنونی را عنوان کرد.
روند اخذ رای‌گیری
در حین برگزاری انتخابات نیکزاد رئیس ستاد رئیسی در نامه‌ای به هیئت نظارت بر انتخابات، به آنچه تخلفات از حد گذشته خواند اعتراض کرد و خواست این هیئت برای «صیانت از رای مردم ورود کند.» او همچنین در نامه‌ای به وزیر کشور نوشت که در بعضی از شعبه‌های رای‌گیری از ذکر شهرت سید ابراهیم رئیس‌الساداتی (رئیسی) امتناع شده‌است و این که هیئت‌های اجرایی در سرکشی از شعب به نفع رئیس جمهور تبلیغ می‌کنند. همچنین معاون او صولت مرتضوی اعلام کرده در برخی استان‌ها از جمله خراسان و خوزستان برگه رای کم آمده‌است ولی ستاد انتخابات توجهی نمی‌کند.
محمدعلی موحدی کرمانی رئیس موقت مجمع تشخیص مصلحت نظام از شورای نگهبان خواست به تخلفات ادعایی در انتخابات رسیدگی کند و گفت: ممکن است با بازبینی و بررسی مجدد گزارشات و تخلفات رای ابراهیم رئیسی از ۱۶ میلیون به ۱۹ میلیون افزایش و رای حسن روحانی نیز از حدود ۲۳ میلیون به ۲۱ میلیون کاهش پیدا کند. این گفته باعث واکنش صریح وزارت کشور شد و این نهاد با انتشار بیانیه‌ای، انتقادهای موحدی کرمانی و ادعای وی درباره تخلف رای‌گیری در انتخابات ریاست جمهوری اخیر را مایه تعجب و غیرقابل باور خواند.
حسن روحانی در سخنانی در جمع مسئولان ستاد انتخاباتی خود، شورای نگهبان را متهم کرد که برای تمدید بیشتر زمان رای‌دهی همکاری نکرده است.
در واکنش به این اختلاف‌ها قوهعلی مطهری نماینده مجلس در نامه‌ای که به صادق لاریجانی رییس قوه قضاییه نوشت این موضوع را بیان کرد که، اگر از ادامه رای‌گیری جلوگیری نمی‌کردند حسن روحانی ۲۶ میلیون رای داشت.
در ادامه روند رای‌گیری نیز در ساعت‌های پایانی رای‌گیری سید صولت مرتضوی شهردار مشهد و نماینده ابراهیم رئیسی در ستاد انتخابات کشور در جمع خبرنگاران اظهار کرد: گزارش‌های ما حاکی از آن است که در شهرستان‌های مختلف استان‌های خوزستان، خراسان رضوی، اصفهان و خراسان جنوبی کمبود تعرفه وجود دارد. بر اساس ادعاهای ستاد ابراهیم رییسی که کمبود تعرفه در برخی از شهرهای این چهار استان، علی اصغر احمدی رئیس ستاد انتخابات کشور در بخش خبری شبکه دو سیما ادعای کمبود تعرفه را رد کرد. پیش از این نیز رئیس هیئت اجرایی انتخابات در مشهد ادعای کمبود تعرفه را کذب محض دانست.
بررسی انتخابات توسط شورای نگهبان
شورای نگهبان، ۹ خرداد ضمن تایید درستی انتخابات، تخلف‌های گزارش‌شده را نیز محرز برشمرد. در بیانیه شورای نگهبان، محور تخلف‌های گزارش‌شده این موردها یاد شده‌است:
کمبود تعرفه
تاخیر در شروع رای‌گیری
اخلال در روند رای‌گیری به دلیل توقف یا کندی دستگاه احراز هویت
عدم صدور کارت نماینده نامزدها
عدم رعایت بی‌طرفی در آگهی نمودن اسامی نامزدها
تعطیلی زود هنگام شعب
تبلیغ به نفع نامزدها
استفاده امکانات دولتی
جانبداری و دخالت برخی مقامات در امر انتخابات
تطمیع، تهدید، خرید و فروش آرا
مخدوش بودن تعرفه‌ها در برخی صندوق‌ها (بدون مهر بودن تعرفه‌ها، عدم درج مشخصات رای دهنده یا فقدان اثر انگشت و…)
ممانعت از حضور نماینده نامزدها در شعب و …
در این بیانیه شورای نگهبان ضمن بیان اینکه در پاره‌ای از موردها شکایت محرز است و تخلف‌ها اثبات رسیده‌است، و مراتب جهت رسیدگی به قوه قضائیه فرستاده خواهد شد، گفته‌است: «امیدواریم که رسیدگی قاطع، دقیق، سریع و عادلانه به تخلفات ارسالی به قوه قضاییه به گونه‌ای باشد که در آینده شاهد چنین رفتارهایی در نمایش اقتدار مردم عزیز و شریف ایران اسلامی نباشیم.»
سید علی خامنه‌ای رهبر ایران نیز یک هفته بعد ضمن سخنرانی با اشاره به انتخابات، خواستار رسیدگی به تخلف‌ها برای جلوگیری از تکرار آن در انتخابات‌های پیش‌رو شد.
پی‌نوشت