نوده (آبیک)

نوده روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان آبیک در استان قزوین ایران است.
این روستا از قزوین فاصله حدود ۵۰ کیلومتر دارد که با خودروی سواری شخصی حدود ۱ ساعت از قزوین فاصله دارد. مسیر آن جاده‌ای فرعی است که از روستای کوندج قزوین واقع در فاصلیه بین شهرک حصارک و نیروگاه حرارتی شهید رجایی از اتوبان و جاده اصلی کرج -قزوین به سمت شمال اتوبان جدا می‌شود و بعد از گذشتن از روستاهای انجیلاق و شکرناب به روستاهای نوده و کیاده که در کنار هم قرار دارند می‌رسد. نوده با توجه به موقعیت جغرافیایی آن بیشتر مناسباتش با قزوین بوده و از نظر تقسیمات کشوری از توابع شهرستان آبیک استان قزوین است. اما از نظر فرهنگی و اجتماعی، زبان تاتی، آداب و رسوم، باورها و سنتها، شیوه و سبک زندگی جزئی از طالقان است. به همین خاطر مردم منطقه همواره خود را طالقانی معرفی کرده و منطقه خود را جزء پایین طالقان می‌دانند.
جمعیت
این روستا در دهستان کوهپایه غربی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۱۹ نفر (۴۸خانوار) بوده‌است. این روستا تا سالهای دهه 1350 حدود 100 خانوار و جمعیتی حدود 500 نفر داشت. جمعیتی که اغلب به کار کشاورزی مشغول بودند. اما با شکل گیری موج‌های مهاجرت به شهرها برخی از ساکنان این روستا بویژه نسل جوان آن به قزوین یا تهران مهاجرت کردند و در شهرها ساکن شدند. این امر موجب کاهش جمعیت این روستا گردید. البته در حال حاضر جمعیت این روستا در فصلهای بهار و تابستان با فصلهای پائیز و زمستان متفاوت است. در فصل بهار و تابستان بسیاری از جمعیت به روستا بر می‌گردند. لذا جمعیت در این فصول افزایش می‌یابد. اما در فصول پائیز و زمستان مجددا برخی از ساکنان به شهر بر می‌گردند که موجب کاهش جمعیت در این فصول می‌شود.
محصولات کشاورزی نوده
تا سالهای اواخر دهه ۱۳۵۰ هجری شمسی و نیمه اول دهه ۱۳۶۰ هجری شمسی کشاورزی، باغداری و دامداری در این روستا رونق داشت. مهمترین محصولات کشاورزی گندم، جو، لوبیا، نخود، و عدس بود که در مزارع آبی و دیمی کشت می‌شد. مهمترین محصولات درختی نیز گردو، بادام، و انگور و کشمش و سنجد بود. این محصولات کشاورزی ضمن آنکه نیاز مردم محل را تامین می‌کرد مازاد آن به بازار قزوین عرضه می‌شد و به فروش می‌رفت و سایر مایحتاج زندگی از طریق فروش محصولات کشاورزی تامین می‌شد. حتی بخش از محصولات مانند کشمش و سنجد به بازارهای گیلان عرضه می‌شد و در قبال آن برنج دریافت می‌گردید.از سالهای اولیه دهه ۶۰ به تدریج کشاورزی رایج در این منطقه ضعیف شد و بتدریج مزارع منطقه به باغهای گیلاس تبدیل شد.
دامداری در نوده
از لحاظ دامداری، در این روستا گوسفند، بز، گاو و مرغ خانگی پرورش داده می‌شد. الاغ نیز دامی بود که برای بار بری از آن استفاده می‌شد. با توجه به کوهستانی بودن منطقه الاغ بهترین و مناسب‌ترین دامی بود که می‌توانست نیازهای مردم منطقه را تامین کند. بنابراین تقریبا هر خانواده در کنار مجموعه دامهایی که برای تولیدلبنیات، گوشت، تخم مرغ و پشم و پوست پروش می‌داد یک الاغ نیز نگهداری می‌کرد.
مزارع نوده
باغهای گیلاس این منطقه بسیار با شکوه می‌باشد که در ۳ مزرعه با نام‌های محلی دشتان (دشت + ان به معنای دشت‌ها)، آندیمان (آن سوها، آن طرفهایی که دیده نمی‌شود مثل آن طرف کوه. در اینجا هم منظور مزارعی است که آن طرف کوههای روستا قرار دارد) و آندستان (آن طرفها، آن طرفی که دیده می‌شود مانندآن سوی رودخانه. در اینجا هم منظور مزارعی است که آن طرف رودخانه قرار دارند) پراکنده می‌باشد. آب مورد نیاز کشاورزی این منطقه از چشمه‌های اطراف تامین می‌گردد. با توجه به اینکه درخت گیلاس به آب فراوان نیاز دارد تغییر وضعیت سنتی کشاورزی منطقه به علاوه خشکسالیهای پی در پی موجب کمبود آب کشاورزی شده که باغداری در منطقه را تهدید می‌کند. راه مقابله با این تهدید یکی مدیریت منابع آب و دیگری آن است که به تدریج کشاورزی و باغداری به سمت نوعی از کشت و باغداری هدایت شود که به آب کمتری نیاز است. مانند تولید بادام، گردو، انگور، سنجد و مواردی از این نوع.
دامداری سنتی منطقه نیز متحول شده و چند مرغداری صنعتی در منطقه فعالیت دارد.
شغل مردم روستا
زمانیکه رونق کشاورزی در منطقه افول کرد اکثر مردم روستا به کاسبی و به شغل میوه فروشی روی آوردند که برخی همجنان به این شغل اشتغال دارند. اما نسل جدید این روستا به سوی تحصیلات عالیه روی آورده‌اند و تعداد زیادی از آنها معلم، دبیر و کارمندهستند.
تعزیه خوانی در نوده
تعزیه خوانی در این روستا بسیار رایج بوده‌است. همچانان در دهه محرم بویژه روز عاشورا مراسم تعزیه با شور و علاقه بسیار در این روستا برگزار می‌شود و همه مردم روستا و روستاهای اطراف، حتی کسانیکه سالهاست از روستا مهاجرت کرده‌اند در آن شرکت می‌کنند. تعزیه خوانهای سرشناس روستا در گذشته مرحوم علیجان یوسفی و مرحوم علی یار یوسفی بودند که هر دو تمام عمر را به تعزیه خوانی پرداختند. معروفترین تعزیه خوانهایی که هم‌اکنون به تعزیه خوانی می‌پردازند علاالدین قاسمی یکی از مشاهیر تعزیه ایران است که با اجرای تعزیه در برخی از سکانسهای سریال شب دهم به شهرت زیادی دست یافت. آقایان قهرمان یوسفی، سلیم یوسفی، قاسم قاسمی، جمال قاسمی از دیگر تعزیه خوانهایی هستند که همچنان به تعزیه خوانی می‌پردازند.
صنایع دستی روستا
گلیم بافی، قالی بافی، جاجیم بافی، سبد بافی(سبدهایی با چوب نازک و نرم درخت بید، سبدهایی با ساقه‌های گندم)، لحاف دوزی، خورجین دوزی و گیوه دوزی در این روستا رواج بسیار داشته،است. این تولیدات ضمن آنکه برای استفاده خانواده‌ها تولید می‌شد، یکی از منابع درآمد خانواده نیز محسوب می‌شد. اما متاسفانه امروزه دیگر خبری از تولید این محصولات در روستا نیست.
جاذبه‌های توریستی و دیدنیهای روستای نوده
مناظر طبیعی مهمترین و جذاب‌ترین دیدنیهای این روستاست:
1-چشم انداز بیار زیبای روستا. (چشم اندازی شبیه ماسوله)
2-آبشار زیبای چهارپاش(آبشاری با ارتفاع حدود 40 متر که در فصول پر آبی بسیار دیدنی است. آین آبشار در فصول سرما و یخبندان به یخ شار بسیار زیبا تبدیل می‌شود که بسیار جذاب و دیدنی است)
3-تنگ دره (دره‌ای صخره‌ای که به دلیل صخره‌ای بودن بسیار باریک است به گونه‌ای که می‌توان پاها را به دو طرف رودخانه چسباند و از روی آب رودخانه حرکت کرد)
4-صاف دره (دره‌ای با آب بسیار صاف)
5-روخانه یا رودخانه (رودخانه بزرگی که با پیوستن چند رود شکل گرفته‌است. دو طرف این رودخانه باغ و درختگاری است و مناظر طبیعی بسیار زیبایی دارد)
6-دشتان (باغهای گیلاس)
7-ترندشت(باغهای انگور)
8-خرس دره(باغهای انگور)
9-جن لانی دره (دره لانه‌های جن)
10- سیاکول (سیاه کوه)
11-چفته (مزرعه باغ انگور با چشم اندازی زیبا)
12-باغستان انگور جی یری باغان( باغهای بالا)
13-آبشار زردلجاری سره (آبشاری با ارتفاع حدود 30متر که در فصول پر آبی آب دارد و بسیار دیدنی است. اما در فصول گرما خشک است و فقط چک چک آب را می‌توان مشاهده کرد)
14-کلابن(منطقه‌ای کوهستانی با صخره‌ای بسیار بزرگ). این منطقه در فاصله‌ای دور از روستا قرار دارد و باید کوهنوردی کرد تا به آن رسید.
15-شاه سبزه پوش (امامزاده‌ای در دل کوهستان و بر فراز بلندترین قله منطقه با نام کوه عدنان یا کوه شاه سبزه پوش) این منطقه در فاصله‌ای دور از روستا قرار دارد و باید کوهنوردی کرد تا به آن رسید.
16- عسلک (منطقه‌ای کوهستانی با چشمه‌ای پر آب و مزارع زیبا) این منطقه در فاصله‌ای دور از روستا قرار دارد و باید کوهنوردی کرد تا به آن رسید.
17-پیلا کمر (صخره بزرک )این منطقه هم در فاصله‌ای دور از روستا قرار دارد و باید کوهنوردی کرد تا به آن رسید.
و بسیاری از مناطق طبیعی دیگر که البته به دلیل فاصله از روستا به راحتی قابل دسترسی نیست.
بازیهای محلی نوده
دراین روستا بازیهای محلی زیادی رواج داشته که امروزه چندان از آنها خبری نیست. مهمترین بازیها عبارت بودند از: آنی مانی(شبیه گرگم به هوا)، قوایم قوایم(قایم باشک)، الک دلک، زو، قیش بازی(کمربند بازی)، گردو بازی(به دو شکل مات مات و بازی با قاپ).
فشگلدره
فهرست روستاهای ایران