نیروگاه طوس

نیروگاه حرارتی طوس (واقع در کیلومتر ۱۲ جاده مشهد - چناران، تاسیس ۱۳۶۴)، یکی از نیروگاه‌های ایران از نوع حرارتی با ظرفیت تولید ۶۰۰ مگاوات که دارای ۴ واحد بخار ۱۵۰ مگاواتی ساخت بی‌بی‌سی آلمان است.
این نیروگاه از سه نوع سوخت مازوت، گاز و گازوئیل استفاده می‌کند و در حال حاضر تنها نیروگاه مازوت‌سوز استان خراسان است.
هر واحد از چهار بخش کلی تشکیل شذه است:
بویلر
توربین
برق (ژنراتور و ترانسفورماتور)
تصفیه آب و آزمایشگاه
بویلر
واحدی است که کار اصلی تبدیل انرژی را انجام می‌دهد و آب را تبدبل به بخار با شرایط ذیل می‌کند:
دما: ۵۴۰ درجه سانتیگراد
فشار: ۱۲۶ اتمسفر
جریان بخار یا دبی در بار حداکثر(۱۵۰ مگاوات): ۵۲۵ تن بر ساعت
بویلر از نوع معلق، گردش طبیعی، درام دار، با سه مرحله سوپرهیت و دو مرحله رهیت که بویلر دارای ۹ مشعل هست که در سه طبقه و هر طبقه ۳ عدد قرار دارد. ارتفاع بویلر از سطح زمین ۵۰ و دودکش آن ۱۰۰ متر می‌باشد. در بویلر سه نوع سوخت مصرف می‌شود:گاز و مازوت و گازوئیل
آب تغذیه پس از عبور از اکونومایزر دارد درام و از آنجا توسط لوله‌های پائین آورنده وارد کف و دیواره‌ها شده در آن‌ها بالا رفته مجددا وارد درام می‌شود.
بخار اشباع خروجی از درام به ترتیب وارد لوله‌های نگهدارنده، کویلها و سوپر هیترهای یک، دو و سه شده، در نهایت بخار زنده با دمای ۵۴۰ درجه سانتیگراد و فشار ۱۲۶ بار وارد توربین فشار قوی می‌شود. بخار پس از خروج از توربین فشار قوی جهت بازیابی حرارتی و افزایش راندمان مجددا وارد بویلر گردیده و پس از عبور از مراحل رهیت با همان درجه حرارت بخار زنده و فشار ۳۴ بار به توربین فشار متوسط هدایت می‌گردد.
توربین
وظیفه اصلی توربین تبدیل انرژی بخار به انرژی الکتریکی می‌باشد. توربین مجموعه توربین‌ها شامل سه توربین هم محور است. توربین فشارقوی با یک زیرکش، توربین فشار متوسط سه زیرکش و توربین فشار ضعیف دارای یک زیرکش می‌باشد. بخار پس از خروج از توربین فشارقوی و پیش از ورود به توربین فشارمتوسط در بویلر دوباره گرم می‌شود. مجموعه توربین‌ها دارای یک مسیرکنارگذر شامل والوهای بای پاس فشار قوی و فشارضعیف است که می‌تواند بخار خروجی بویلر را بدون گذر از توربین‌ها مستقیما به کندانسور هوایی هدایت نماید. سیستم تحریک، ژنراتور و توربین‌ها، در یک راستا قرار داشته و همگی بر روی یک میز بتنی، برپایه‌های فولادی استوار است. درفاصله میان میز و پایه نیز فنرهای مخصوصی لرزش‌های دستگاه را دفع می‌کند
کندانسور نیروگاه طوس که زیر مجموعه بخش توربین است از نوع کندانسور مستقیم می‌باشد که در این گونه سیستم، بخار خروجی از توربین فشارضعیف که در حالت خلا است به صورت مستقیم وارد کندانسور هوایی شده و در هنگام گذر از رادیاتورهای دلتا شکل در معرض هوای دمیده شده ۳۰دستگاه فن هر واحد، گرمای نهان خود را ازدست داده و در دمای ثابت به آب اشباع تبدیل می‌گردد. آب اشباع به مخزنی به نام تانک تقطیرات وارد شده و دوباره توسط پمپ در چرخه آب و بخار جریان می‌یابد. از آن جا که هوا و گازهای غیرقابل تقطیر موجب افت انتقال حرارت و افزایش فشار سیستم می. گردد، این گازها به کمک مکنده‌هایی به نام اژکتور از کندانسور به بیرون فرستاده می‌شود.
برق (ژنراتور و ترانسفورماتور)
ژنراتور هرواحد دارای قدرت نامی MW۱۵۰، ولتاژ نامیKV۵/۱۱ و جریان نامیA ۹۴۱۳ می‌باشد. برای تولید برق، روتور ژنراتور توسط مجموعه توربین‌ها با سرعت نامی rpm۳۰۰۰ به گردش در می‌آید و با جریان DC که از طریق اتصالات مرکز محور، توسط دیودهای گردان و ژنراتور اکسایتر تامین می‌شود، تحریک می‌گردد. جریان تحریک با کنترل ژنراتور اکسایتر از طریق سیستم تابلوهای الکترونیکی تحریک تنظیم می‌شود. در نتیجه نیروی محرکه الکتریکی سه فاز مورد نیاز در بارهای مختلف به سیم بندی سه فاز متقارن ژنراتور القاء می‌گردد که در ترمینال ژنراتور به مقدار نامی(KV۵/۱۱) تنظیم شده و مستقیما به ورودی ترانسفورماتور ژنراتور منتقل می‌شود. ترانسفورماتور ژنراتور دارای قدرت نامی MVA۵/۱۸۷ است و توان الکتریکی تولیدی ژنراتور را پس از کسر مصرف داخلی به سطح ولتاژ KV۱۳۲ می‌رساند و به شبکه تحویل می‌دهد. برق مصرف داخلی واحد از طریق یک دستگاه ترانسفورماتور دیگر مستقیما از ترمینال خروجی ژنراتور با قدرت نامی MVA ۱۵و ولتاژ KV ۶ تامین می‌گردد. همچنین انرژی الکتریکی مورد نیاز در هنگام راه‌اندازی واحد و مصرف داخلی نیروگاه از طریق دو دستگاه ترانسفورماتور (هریک به قدرت MVA 29) از شبکه برق فراهم می‌شود.
تصفیه آب و آزمایشگاه
آب مورد نیاز برای تولید بخار در نیروگاه بایستی از هرگونه ناخالصی کاملا پالایش شود تا هنگام تبخیر شدن درون لوله.‌ها و توربین‌ها عمل رسوب‌گذاری انجام نگیرد زیرا ناخالصی‌های موجود در آب باعث آسیب دیدن لوله‌ها و سایر تجهیزات سیستم گردش آب و بخار نیروگاه می‌شود. سیستم تصفیه آب نیروگاه طوس به روش تعویض یون عمل می. کند که دارای دوخط تولید آب خالص (هرکدام با ظرفیت.۸۰ متر مکعب در ساعت) بوده و آب مصرفی واحدها را تامین می‌نمایند. کیفیت شیمیائی آب، بخار، سوخت و روغن در آزمایشگاه‌های شیمی کنترل که در صورت نامناسب بودن آن‌ها اقدامات لازم انجام می‌گیرد. بخشی از توانمندی‌های شرکت مدیریت تولید برق طوس که در صنعت برق کشور به اجرا در آمده‌است، به شرح زیر می‌باشد: برنامه‌ریزی و انجام تعمیرات اساسی، نیمه اساسی نیروگاه‌های بخارو نصب تجهیزات واحدهای صنعتی راه‌اندازی وبهره‌برداری تجهیزات و تاسیسات نیروگاه.‌های بخار و سیکل ترکیبی بهینه‌سازی سیستم‌های کنترل واحدهای صنعتی انجام عملیات جوشکاری صنعتی وعایق کاری تجهیزات اجرای پروژه‌های تحقیقاتی درراستای بهینه‌سازی وافزایش بازده واحدهای صنعتی کنترل شیمیایی چرخه آب و بخار و انجام آزمایش‌های آب و روغن‌های صنعتی رسوب زدائی، رنگ و پوشش قطعات صنعتی
وضعیت مالکیت
توانیر
در واقع مالک اصلی نیروگاه طوس در حال حاضر شرکت توانیر می‌باشد که از شرکت‌های اقماری وزارت نیرو است.
سازمان خصوصی‌سازی سخت به دنبال خصوصی کردن آن می‌باشد نه تنها این نیروگاه بلکه نیروگاههای دیگر را نیز شامل می‌شود. با واگذاری ۱۰۰ درصد به بخش خصوصی همان طور که در موارد دیگر مشاهده شده نیروهای متخصص جایگاهی ندارند و اشخاص یا ارگانها که مبادرت به خرید نیروگاه می‌کنند به دنبال حداقل هزینه و حداکثر سود هستند. نیروگاه طوس ۳۰ سال به خوبی کار کرده و جزء یکی از بهترین نیروگاهها در کشور از نظر تولید برق می‌باشد بدیهی است در صورت واگذاری نیروگاه به بخش خصوصی و با خروج نیروهای متخصص به علت دستمزد پایین و همچنین تعدیل نیروی غیرمعقول که همیشه بدون دلیل توسط بخش خصوصی انجام می‌شود، نیروگاه سریع به ورطه نابودی کشیده شود.
فروش سهام جهت تامین هزینه مترو
اخبار عجیبی در تاریخ ۲۶ دی ۱۳۹۰ منتشر شد مبنی بر اینکه:(( هوشنگ پاکدل (مجری طرح توسعه فرودگاه بین‌المللی امام خمینی) گفت: از محل فروش سهام نیروگاه طوس، بخشی از منابع مالی مترو فرودگاه امام خمینی (ره) تا شهر جدید پرند تامین می‌شود. ))
واگذاری به تامین اجتماعی
آخرین اخبار در خصوص مالکیت نیروگاه طوس در تاریخ ۲۶ خرداد ۱۳۹۱ در سایت خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) منتشر شد:
امسال با تدبیر قانون‌گذار قرار است ۳۵۰ هزار میلیارد ریال بابت رد دیون به سازمان تامین اجتماعی واگذار شود و این میزان واگذاری از محل فروش ۲۲ شرکت صورت گیرد که افزایش این میزان واگذاری و تسویه کامل در یک سال ممکن است نگرانی‌هایی را ایجاد کند.
به گزارش خبرنگار بورس خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، بنا به مصوبه هیئت وزیران و بنا به پیشنهاد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مقرر شده‌است ۳۵۰ هزار میلیارد ریال مطالبات صندوق تامین اجتماعی از دولت از محل فروش سهام ۲۲ شرکت تهاتر و تسویه شود.
بر اساس مصوبه اسفند هیئت وزیران و بنا به پیشنهاد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در اجرای بندهای ۳۳ و ۳۶ قانون بودجه سال ۹۰، قرار است سهام ۲۲ شرکت به عنوان بدهی دولت به صندوق تامین اجتماعی واگذار شود.
براساس این مصوبه مطالبات صندوق تامین اجتماعی از دولت تا سقف ۳۵۰ هزار میلیارد ریال با تایید سازمان حسابرسی در قبال واگذاری اموال و سهام (یا منابع حاصل از فروش سهام، تسویه و تهاتر می‌شود و بدین وسیله کلیه تضمین‌ها و تعهدات دولت به صندوق یادشده تسویه شده تلقی و دولت هیچ‌گونه بدهی و تعهدی به صندوق یاد شده ندارد.
به این ترتیب سازمان خصوصی‌سازی موظف است مستقیما نسبت به انتقال سهام یادشده با قیمتی که به تصویب هیئت واگذاری رسیده‌است یا پرداخت وجوه حاصل از فروش آن‌ها با رعایت مقررات مربوط، به صندوق تامین اجتماعی اقدام کند.
بر اساس این گزارش با تصویب هیئت وزیران قرار است ۱۰۰ درصد سهام نیروگاه طوس ،۱۰۰ درصد نیروگاه بندرعباس، ۱۰۰ درصد سهام شرکت سنگ آهن شرق ایران و ۱۰۰ درصد سهام پالایش و پژوهش خون به همراه باقی‌مانده سهم دولت در شرکت‌های واگذار شده فولاد خوزستان، هلدینگ خلیج فارس،بانک تجارت،بانک صادرات، بانک ملت، پست بانک،شرکت ایران ال. ان. جی،شرکت فولاد اصفهان، پالایشگاه اصفهان،شرکت حفاری شمال، شرکت خدمات مدیریت آب و برق صبا، شرکت ملی مس ایران، شرکت پتروشیمی کرمانشاه، شرکت پتروشیمی مارون، پتروشیمی فن‌آوران، پالایشگاه بندرعباس، شرکت ملی انفورماتیک و شرکت هتل‌های هما به عنوان طلب دولت به صندوق تامین اجتماعی واگذار می‌شود.
همانطور که در خبر آمده ۱۰۰ درصد سهام برخی از شرکت‌ها و کارخانجات ذکر شده که واگذار کردن واحدهای صنعتی و تولیدی مثل نیروگاه و کارخانجات به تامین اجتماعی نابود کردن این واحدهای تولیدی هستند. چون تامین اجتماعی نهاد تخصصی در این زمینه‌ها نیست و علاقه وافری به فروش دوباره آن‌ها دارد زیرا دولت به صرف بدهی آن‌ها را به تامین اجتماعی واگذار کرده و تامین اجتماعی هم برای نقد کردن پول خود به این واحدهای تولیدی چوب حراج می‌زند و سعی می‌کند این واحدها را از کار بیندازد که به راحتی بتواند با فروش تدریجی تجهیزات این مراکز تولیدی کشور بتواند طلب خود را وصل کند و برایش مهم نیست چه بر سر نیروی متخصص می‌آید.
بر اساس اخبار به دست آمده در اوایل سال 92 واگذاری نیروگاه به تامین اجتماعی منتفی شد و نیروگاه دوباره زیر پوشش توانیر قرار گرفت.
در سال 93 زمزمه به دست گرفتن مالکیت نیروگاه طوس توسط شرکت سرمایه گذاری تامین اجتماعی (شستا) جدی شد. شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی که به اختصار شستا نامیده می‌شود، در سال ۱۳۶۵ به منظور حفظ و ارتقاء ارزش ذخایر سازمان با سرمایه اولیه ۲۰ میلیارد ریال تاسیس شد و در سالهای بعد در طی چند مرحله مبادرت به افزایش سرمایه گردید. در سال 94 این شرکت علارغم بعضی از اختلافات با توانیر و وزارت نیرو در حال توافق برای تصاحب مالکیت نیروگاه طوس دارد.
هر چند این شرکت در جریان تصاحب نیروگاه تبریز با مقاومت سخت کارمندان مواجه شد و کارمندان نیروگاه تبریز موفق شدند تا واگذاری نیروگاه خود را به تعویق بیاندازند.
حال این شرکت مافیایی که بر اساس استناد به سایت http://www.ssic.ir/ صاحب کارخانجات و پالایشگاه و نیروگاههای متعدد است شانس خود را برای تصاحب نیروگاه طوس امتحان می‌کند که تا قبل این با مقاومت عجیب مدیر عامل سابق (محسن نعمتی) مواجه شد.
در 31شهریور 94 محسن نعمتی به مدیریت نیروگاه شهید سلیمی نکا منصوب شد.
و مانع بزرگ از سر راه این شرکت مافایی کنار رفت تا شرکت شستا مانعی برای تصاحب نیروگاه طوس نداشته باشد.
در سال 95 به گفته یکی از مدیریت‌های نیروگاه طوس که نخواست نامش فاش شود نیروگاه به‌طور کامل به سازمان تامین اجتماعی واگذار و متعاقبا نیروگاه توسط سازمان تامین اجتماعی به شرکت شستا از زیر مجموعه‌های سازمان تامین اجتماعی واگذار و شرکت شستا مبادرت به تاسیس شرکت تازه تاسیس به نام افق انرژی طوس کرده که این شرکت تازه تاسیس شروع به جذب نیروی انسانی مازاد نیاز می‌کند(نیروگاه نیازی به این نیروها ندارد) و تحت عنوان نماینده شرکت شستا در نیروگاه فعالیت می‌کند.
به گفته این منبع آگاه حفوق پرسنل با در درست گرفتن نیروگاه توسط سازمان تامین اجتماعی دچار مشکل شده و مزایا نیز به کارکنان این نیروگاه پرداخت نمی‌شود.
علاوه بر این منبع آگاه از تخلفات سازمان تامین اجتماعی خبر می‌دهد و این گونه اذعان می‌کند که سازمان تامین اجتماعی در سال 90 قراردادی با وزارت نیرو امضا می‌کند که در نتیجه آن ، سازمان تامین اجتماعی از سال 90 مالک نیروگاه بوده و در اضای مبلغ ناچیزی از بدهی ، نیروگاه به سازمان تامین اجتماعی واگذار شده‌است زیرا سازمان تامین اجتماعی از سال 90 خود را مالک 60 درصد نیروگاه قلمداد و سود چهار ساله را از آن خود تلقی کرده و در عوض مبلغ ناچیزی از بدهی نیروگاه را تصاحب کرده‌است.
لازم به ذکر است از مهر ماه سال 94 آقای سید محمد افخمی مصطفوی به عنوان مدیر عامل نیروگاه جایگزین آقای محسن نعمتی شده‌است.
فهرست نیروگاه‌های ایران