دام (حیوان)

گوسفند و گاو در آفریقای جنوبی
دام یا چارپایان اهلی یا احشام به مجموعه حیوانات چارپای اهلی گفته می‌شود که در دامداری‌ها یا مزرعه‌ها برای مصرف خوراکی و پوشاکی و کمک در کار، پرورش داده می‌شوند.
با وجودی که ماکیان و ماهیهای پرورشی هم حیوانات مشابه هستند که انسان‌ها برای مصرف خوراکی آنها را پرورش می‌دهند ولی در این مقاله در مورد آنها بحث نمی‌شود.
پرورش دام‌ها به خاطر بدست آوردن سود و منفعت و استفاده از محصولات آنها می‌باشد که در تقسیم‌بندی‌های مدرن دامداری زیر مجموعه کشاورزی محسوب می‌گردد.
تاریخچه
از زمان‌های دور از زمانی که بشر از کشاورز به شکارچی-گردآورنده تبدیل شد به دامداری نیز می‌پرداخت.
اهلی کردن حیوانات
تعریف دام در اکثر اوقات فقط به حیواناتی که گوشت قرمز دارند گفته می‌شود. در زیر فهرستی از حیوانات اهلی شده قرار دارد که در ایران فقط به تعدادی از آنها دام گفته می‌شود
حیوان / نوع
وضعیت اهلی کردن
گونه‌های وحشی
اولین بار که اهلی شد
منطقه اهلی شدن برای اولین بار
استفاده تجاری امروز
نگاره
آلپاکا پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی
شترچه
بین ۵۰۰۰ پیش از میلاد و ۴۰۰۰ پیش از میلاد
آند (رشته‌کوه)
پشم
130px
بنتنگ پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی
بنتنگ
نامعلوم
آسیای جنوب شرقی، جاوه
گوشت، شیر (خوراکی)، بارکشی
130px
بوفالوی آمریکایی پستانداران، گیاه‌خواران
شیفته
نامعلوم
اواخر سده ۱۹ میلادی
آمریکای شمالی
گوشت، چرم
130px
شتر پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی
شتر یک‌کوهانه وحشی و شتر دوکوهانه
بین ۴۰۰۰ پیش از میلاد و ۱۴۰۰ پیش از میلاد
آسیا
سواری، باربری، گوشت، لبنیاتی، موی شتر
130px
گربه پستانداران، گوشت‌خوار
اهلی
گربه‌وحشی آفریقایی
۷۵۰۰ پیش از میلاد
خاور نزدیک
کنترل حیوانات موذی مثل موش، حیوان خانگی، گوشت
130px
گاو پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی
نیاگاو (منقرض)
۶۰۰۰ پیش از میلاد
غرب آسیا، هند، آفریقای شمالی (?)
گوشت (گوشت گاو، خون)، لبنیاتی، چرم، بارکشی
130px
گوزن پستانداران، گیاه‌خواران
شیفته
نامعلوم
۱۹۷۰
آمریکای شمالی
گوشت، چرم، شاخ، شاخ‌های مخملی
130px
سگ پستانداران، همه‌چیزخوار
اهلی
گرگ
۱۲۰۰۰ پیش از میلاد
بارکشی، پیام رسانی، شکار، تجسس، نگهبانی، گوشت
130px
خر پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی
خر وحشی آفریقایی
۴۰۰۰ پیش از میلاد
مصر
باربری، کشیدن کالاسکه یا گاری، سواری، گوشت، لبنیاتی
130px
گیال پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی
گااور
نامعلوم
آسیای جنوب شرقی
گوشت، بارکشی
130px
بز پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی
بز کوهی
۸۰۰۰ پیش از میلاد
غرب آسیا
لبنیاتی، گوشت، پشم، چرم، بارکشی
130px
خوکچه هندی پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی
Cavia tschudii
۵۰۰۰ پیش از میلاد
آمریکای جنوبی
گوشت
130px
اسب پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی
اسب وحشی
۴۰۰۰ پیش از میلاد
Eurasian Steppes
باربری ،سواری، لبنیات، گوشت، چهارپایان
130px
لاما پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی
گواناکو
۳۵۰۰ پیش از میلاد
آند (رشته‌کوه)
بارکشی، سواری، گوشت، پشم
130px
قاطر پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی
ترکیب خرو اسب
باربری، سواری
130px
خوک اهلی پستانداران، همه‌چیزخوار
اهلی
گراز
۷۰۰۰ پیش از میلاد
ناحیه آناتولی شرقی
گوشت (گوشت خوک، بیکن و غیره)، چرم، حیوان خانگی، پژوهش
130px
خرگوش پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی
وحشی خرگوش
بین ۴۰۰-۹۰۰ پیش از میلاد
فرانسه
گوشت، خز، چرم، حیوان خانگی، پژوهش
130px
گوزن شمالی پستانداران، گیاه‌خواران
نیمه اهلی
گوزن شمالی
۳۰۰۰ پیش از میلاد
شمال روسیه
گوشت، چرم، شاخ, لبنیات، بارکشی,
130px
گوسفند پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی
Asiatic mouflon sheep
بین ۱۱۰۰۰ پیش از میلاد-۹۰۰۰ پیش از میلاد
غرب آسیا
پشم، لبنیاتی، چرم، گوشت (گوشت گوسفند، گوشت گوسفند)
130px
گاومیش پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی
گاومیش وحشی, (Arni)
۴۰۰۰ پیش از میلاد
آسیای جنوبی
بارکشی، گوشت، لبنیات
130px
غژگاو پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی
غژگاو
۲۵۰۰ پیش از میلاد
تبت، نپال
گوشت، لبنیات، پشم، بارکشی،
130px
تولید گازهای گلخانه‌ای
صنعت دامپروری ۵۱ درصد از گازهای گلخانه‌ای را که انسان تولید می‌کند را شامل می‌شود.
فهرست حیوانات اهلی شده