سمفونی شماره ۳ (بتهوون)

سمفونی شماره ۳ از لودویگ فان بتهوون در می‌بمل ماژور، اپوس ۵۵، سومین سمفونی از ۹ سمفونی اوست. این سمفونی با نام اروئیکا (Eroica)  که معادل ایتالیایی واژه «حماسه» یا «حماسی» است  به‌نام سمفونی حماسه، سمفونی حماسی، و سمفونی قهرمانی نیز شناخته می‌شود. بتهوون در ابتدا این سمفونی را به ناپلئون بناپارت تقدیم کرد، اما بلافاصله پس از تاجگذاری بناپارت و همچنین فتح اتریش توسط او، تقدیم‌نامه را پاره کرد.
اروئیکا همچنین به معنای آرزوی ناکام یا تحقق‌نیافته . بتهوون این اثر را، با عنوان آرزوی برآورده‌نشده، از طریق دزیره، همسر ژان باپتیست برنادوت، به برنادوت تقدیم کرد. ژان باپتیست برنادوت، شاه سوئد و موسس سلسله برنادوت بوده‌است.
این اثر، مجموعه‌ای بزرگ و بی‌سابقه از موسیقی با عمق عاطفی و دقت در ساختار موسیقی است.
تاریخچه اثر
بتهوون قسمتی از این اثر را در مدت اقامتش در روستای هایلیگن‌شتات در نزدیکی شهر وین تصنیف کرد؛ او از آوریل تا اکتبر ۱۸۰۲ در آن روستا اقامت داشت. از این دوره به‌عنوان «دوران پیشرفت کم‌شنوایی و افسردگی بتهوون» یاد می‌شود. او، در وصیت‌نامه‌ای که خطاب به برادرانش نوشت، تلویحا به کاهش قدرت شنوایی‌اش و همچنین احتمال پایان دادن به زندگی‌اش اشاره کرده‌است. البته بتهوون خودکشی نکرد و تقریبا ۲۵ سال دیگر زیست.
تصنیف سمفونی سوم بلافاصله پس از سمفونی دوم و در اوت ۱۸۰۴ به پایان رسید. این اثر در ۷ آوریل ۱۸۰۵ برای نخستین بار، در شهر وین، اجرا شد.
سازبندی
سازهای سمفونی شماره سه عبارتند از :
سازهای بادی چوبی :
۲ فلوت
۲ ابوا
۲ کلارینت در «سی بمل»
۲ فاگوت
سازهای بادی برنجی :
۳ هورن (اولی در «می بمل»، «دو»، «فا»، و دومی در «می بمل»، «دو» و سومی در «می بمل»)
۲ ترومپت در «می بمل» و «دو»
سازهای کوبه‌ای :
تیمپانی در «می بمل» و «سی بمل»
ساز‌های زهی :
ویولن (۱و۲)
ویولا
ویولنسل
کنترباس
فرم و محتوا
این اثر دارای چهار موومان است که به ترتیب عبارتند از :
موومان اول :
این قسمت در فرم سونات است. موومان اول در شروع، با دو آکورد قوی و در ادامه تم اول با ویولنسل نواخته می‌شود. پس از تکرار توسط ارکستر، تم دوم به گوش می‌رسد. این تم تداعی زندگی و سرگذشت یک قهرمان است.
۱. آلگرو () در می‌بمل ماژور (Allegro con brio)
پرونده:Beethoven SymphonyNo.3Eroica LudwigVanBeethoven-SymphonyNo.3InEFlatMajorEroicaOp.55-01-AllegroConBrio.ogg
موومان دوم :
این قسمت یک مارش عزا است و در فرم سه تایی (A–B–A) با تم اصلی که به صورت ترجیع بند (روندو) است. این تم توصیف مرگ قهرمان است و توسط ساز‌های زهی نواخته می‌شود. تم دوم با اجرای سازهای بادی در ستایش شجاعت و دلیری یک قهرمان است.
۲. مارش : آداجیو () در دو مینور (Marcia funebre: Adagio assai)
پرونده:Beethoven SymphonyNo.3Eroica LudwigVanBeethoven-SymphonyNo.3InEFlatMajorEroicaOp.55-02-MarciaFunebreAdagioAssai.ogg
موومان سوم :
موومان سوم یک اسکرتسوی شاد و تند است که در پی مارش عزا می‌آید. علت تضاد بین مارش عزای موومان دوم و شادمانی موومان سوم را بعضی از مفسرین موسیقی این طور بیان می‌کنند که بتهوون می‌خواسته این ایده را بیان کند که مرگ برای قهرمان وجود نداشته و جاودان است.
۳. آلگرو () در می‌بمل ماژور (Allegro vivace)
پرونده:Beethoven SymphonyNo.3Eroica LudwigVanBeethoven-SymphonyNo.3InEFlatMajorEroicaOp.55-03-ScherzoAllegroVivace.ogg
موومان چهارم :
این قسمت تند و فاتحانه، در وصف قهرمان و به یاد پیروزی‌ها و دلاوری‌های وی است و در ادامه، موسیقی پیروز مندانه و با شکوه به پایان می‌رسد.
۴. آلگرو () در می‌بمل ماژور (Allegro molto)
پرونده:Beethoven SymphonyNo.3Eroica LudwigVanBeethoven-SymphonyNo.3InEFlatMajorEroicaOp.55-04-FinaleAllegroMolto.ogg