صحیح مسلم

صحیح مسلم یکی از کتاب‌های صحیح شش گانه حدیث نوشته مسلم نیشابوری (۲۰۶ _ ۲۶۱ هجری) است. این کتاب شامل مجموعه احادیثی از پیامبر اسلام می‌باشد که در آن گفته‌ها و کرده‌هایش ثبت گردیده‌است و از معتبرترین کتب احادیث نزد اهل سنت بعد از صحیح بخاری است.
سنت محمد بعد ازقرآن، دومین منبع تشریع در بین اهل تسنن است که احادیث نبوی نقش اصلی را در آن ایفا می‌کنند و از این جهت کتب حدیث نزد اهل سنت و جماعت بسیار حائز اهمیت هستند.
نویسنده
نویسنده و گردآورنده این کتاب مسلم بن حجاج نیشابوری است؛ که وی نیز مانند باقی گردآورندگان کتب صحاح سته اهل سنت اهل ایران بوده‌است.
شرح‌ها
بر صحیح مسلم شروحی نوشته شده که از مهم‌ترین آنها می‌توان به شرح امام نووی اشاره کرد.
دیدگاه‌ها
اهل سنت در مورد این مجموعه دیدگاه «دومین کتاب حدیث معتبر از مجموعه شش‌گانه بزرگ حدیث» دارند.
دیدگاه‌های مخالف صحت کتاب مسلم
سعید بن عمر می‌گوید: ابوزرعه رازی کتاب مسلم را که توسط شخصی بازنویسی شده بود، گرفته و به ورق زدن و مطالعه آن پرداخت. هنگامی که چشمش به روایت اسباط بن نصر افتاد، با تعجب گفت: کتاب مسلم به هیچ وجه کتاب صحیحی نیست، زیرا کسی که قصد جمع‌آوری روایات صحیح را دارد، به هیچ عنوان روایت اسباط بن نصر را در کتاب خودش نقل نمی‌کند. چند لحظه بعد ابوزرعه با روایت قطن بن نسیر مواجه شده و گفت: روایت قطن بن نسیر از روایت اسباط بن نصر ضعیف‌تر است، اما مسلم روایت او را نیز در کتابش ذکر کرده است (و اتاه ذات یوم  و انا شاهد  رجل بکتاب الصحیح من روایه مسلم، فجعل ینظر فیه، فاذا حدیث عن اسباط بن نصر، فقال ابوزرعه: ما ابعد هذا من الصحیح! یدخل فی کتابه اسباط بن نصر! ثم رای فی کتابه قطن بن نسیر فقال لی: و هذا اطم من الاول، قطن بن نسیر وصل احادیث عن ثابت جعلها عن انس، ثم نظر فقال: یروی عن احمد بن عیسی المصری فی کتابه الصحیح، قال لی ابوزرعه: ما رایت اهل مصر یشکون فی ان احمد بن عیسی  و اشار ابوزرعه الی لسانه  کانه یقول الکذب، ثم قال لی: یحدث عن امثال هولاء و یترک محمد بن عجلان و نظرائه)
امام نووی در مقدمه کتاب شرح مسلم می‌نویسد:
ادعای مسلم مبنی بر جمع‌آوری روایاتی که جمهور اهل سنت بر صحت آن اتفاق نظر دارند، سخن گزافی است، زیرا وی در کتاب خود روایاتی را که راویان آن‌ها افراد موثق و مورد اطمینان نبوده و در صحت روایات آن‌ها بین علما اختلاف است، گردآوری کرده است. («و اما قول مسلم فی صحیحه فی باب صفه صلاه رسول‌الله صلی الله علیه و سلم: لیس کل شیء صحیح عندی وضعته ههنا، یعنی فی کتابه هذا الصحیح و انما وضعت ههنا ما اجمعوا علیه، فمشکل، فقد وضع فیه احادیث کثیره مختلفا فی صحتها، لکونها من حدیث من ذکرناه و من لم‌نذکره ممن اختلفوا فی صحته حدیثه)
ابن حجر عسقلانی می‌نویسد:
بخاری در کتاب خود ۱۱۰ حدیث معلل (یعنی مشکل‌دار) و ضعیف و مخدوش را نقل کرده است. ۳۲ حدیث از همین احادیث ضعیف در کتاب مسلم نیز نقل شده است. (و عده ما اجتمع لنا من ذلک مما فی کتاب البخاری و ان شارکه مسلم فی بعضه مائه و عشره احادیث، منها ما وافقه مسلم علی تخریجه و هو اثنان و ثلاثون حدیثا و منها ما انفرد بتخریجه و هو ثمانیه و سبعون حدیثا)
کمال الدین محمد بن عبدالواحد از علمای مکتب حنفی می‌نویسد:
کسانی که گمان می‌کنند صحیح‌ترین احادیث، روایاتی است که بخاری و مسلم آن را نقل کرده باشند، سپس روایاتی که بخاری آن را نقل کرده، و بعد از آن روایاتی که مسلم در کتاب خود نقل کرده، و روایاتی که سند آن مطابق شرط بخاری و مسلم است در رتبه بعد قرار داشته و روایاتی که مطابق شرط یکی از بخاری و مسلم است در رتبه بعد می‌باشند، چنین پنداری زورگویی و باطل است و پیروی و تقلید از این گفته‌ها جایز نیست. (قول من قال: اصح الاحادیث ما فی الصحیحین، ثم ما انفرد به البخاری، ثم ما انفرد به مسلم، ثم ما اشتمل علی شرطهما، ثم ما اشتمل علی شرط احدهما، تحکم لایجوز التقلید فیه)
و باقلانی نیز صحت کتب بخاری و مسلم را نپذیرفته و می‌گوید:
اقدم جماعه من الاکابر علی الطعن فی صحه هذا الحدیث مع کثره طرقه و اتفاق الشیخین… انکر القاضی ابوبکر صحه الحدیث و قال: لایجوز ان یقبل هذا و لایصح ان الرسول قاله؛ و لفظ القاضی ابیبکر الباقلانی فی «التقریب»: هذا الحدیث من اخبار الآحاد آلتی لایعلم ثبوتها؛ و قال امام الحرمین فی «مختصره»: هذا الحدیث غیر مخرج فی الصحیح، و قال فی البرهان: لایصححه اهل الحدیث؛ و قال الغزالی فی «المستصفی»: الاظهر ان هذا الخبر غیر صحیح؛ و قال الداودی الشارح: هذا الحدیث غیر محفوظ
ویژگی‌ها