کالدونیای جدید

270px
کالدونیای جدید (به فرانسوی: Nouvelle-Calédonie، نام‌های عامیانه: Kanaky و Le caillou) مجموعه‌ای از جزایر تحت تملک فرانسه (از ۱۸۵۳) در اقیانوس آرام است. این جزایر در محدوده ملانزی در جنوب باختری اقیانوس آرام قرار دارند.
کالدونیای نو از جزیره اصلی (Grande Terre)، جزیره لویالتی و چند جزیره کوچک تشکیل شده‌است. جمعیت کالدونیای نو در سال ۲۰۰۷، برابر با ۲۴۰،۴۰۰ نفر برآورد شده‌است.
دریادار جیمز کوک آن را در ۱۷۷۴ نامگذاری کرد. کوه‌های این جزیره او را به یاد اسکاتلند (در لاتین: کالدونیا) می‌انداخت.
تاریخ
ملانزی‌های بومی این سرزمین از نسل مردمان ساکن جزیره گینه نو هستند که از ۵۰ هزار سال پیش به این جزایر کوچیدند.
در حدود ۱۵۰۰ سال پیش مردمان ملانزی ساکن جزایر شمال کالدونیای نو؛ موسوم به لاپیتا به این جزایر آمدند. آن‌ها دریانوردانی ماهر بودند که از کشاورزی نیز آگاهی داشتند و بر منطقه بزرگی در اقیانوس آرام تاثیر گذاشته‌اند. از قرن یازدهم میلادی پلی‌نزی‌ها هم به این جزیره آمده و با اهالی آن آمیختند. جیمز کوک در سال ۱۷۷۴ نخستین اروپایی بود که کالدونیای نو را دید. کالدونیای نو در سال ۱۸۵۳ مستعمره فرانسه شد و مهاجرت گسترده از اروپا به آن نیز از نیمه دوم قرن نوزدهم آغاز شد.
نام
کالدونیا نام سرزمین اسکاتلند در زبان لاتین است. جیمز کوک دریانورد انگلیسی در سال ۱۷۷۴ وقتی برای نخستین بار جزیره اصلی کالدونیای نو را دید، این نام را به آن داد. چرا که تپه‌های آن او را به یاد کوه‌های اسکاتلند می‌انداخت. او جزیره‌ای که در شمال آن قرار داشت (وانواتو کنونی) را نیز با توجه به جزیره‌ای که در شمال اسکاتلند قرار دارد؛ «نیو هبردی» نامید
کاناکی (Kanaky) نام دیگر این جزیره است که در فرانسوی، انگلیسی و زبان‌های محلی و به‌ویژه توسط ملی‌گرایان ملانزی به‌کار می‌رود. این کلمه در زبان‌های پولینزی به معنی «انسان» یا «مردم» است.
جغرافیا
کالدونیای نو از فضا
این جزایر در محدوده ملانزی در جنوب غربی اقیانوس آرام قرار دارند.
مساحت کالدونیای نو که از یک جزیره اصلی و تعدادی جزیره کوچک تشکیل یافته ۱۸،۵۷۵ کیلومتر مربع (تقریبا نصف تایوان) است و برآورد رسمی ژانویه ۲۰۰۷ جمعیت آن را ۲۴۴ هزار نفر تخمین زده‌است.
بزرگترین شهر و مرکز کالدونیای نو نومئا است که دبیرخانه سازمان منطقه‌ای جامعه اقیانوسیه نیز در آن قرار دارد. کد تلفنی کالدونیای نو ۰۰۶۸۳ و پسوند اینترنتی آن nc است.
کالدونیای نو در سال ۱۹۸۶ در فهرست مناطق غیر خودمختار سازمان ملل قرار گرفت. با توجه به اختلاف نظر در مورد باقی ماندن این جزیره در حکومت فرانسه یا استقلال آن احتمالا پس از سال ۲۰۱۴ یک همه‌پرسی در این مورد برگزار خواهد شد.
تقسیمات
سبز استان شمالی، نارنجی استان جنوبی، زرد استان جزایر لویالتی
Thio
Yaté
LÎle-des-Pins
Le Mont-Dore
Nouméa
Dumbéa
Païta
Bouloupari
La Foa
Sarraméa
Farino
Moindou
Bourail
Poya
Poya
Pouembout
Koné
Voh
Kaala-Gomen
Koumac
Poum
Belep
Ouégoa
Pouébo
Hienghène
Touho
Poindimié
Ponérihouen
Houaïlou
Kouaoua
Canala
Ouvéa
Lifou
Maré
فواره celeste noumea
جمعیت
بر اساس سرشماری رسمی سال ۱۹۹۶ بومیان پولینزی (کاناک) این جزیره ۴۴/۶٪ از جمعیت آن را تشکیل می‌دهند. ساکنان دیگر این جزیره نیز مردمانی هستند که در ۱۵۰ سال اخیر به آن کوچیده‌اند:
ساختار جمعیتی
اروپائی‌ها: ۳۵/۴٪ (بیشتر فرانسوی، به همراه اقلیت‌های آلمانی، بریتانیایی و ایتالیایی)
پولینزی‌های والیسی و تاهیتی: ۱۱/۸٪
اندونزیائی‌ها: ۲/۶٪
ویتنامی‌ها: ۱/۴٪
نی-وانواتوئی‌ها: ۱/۲٪
اقلیت‌های دیگر: ۳/۹٪ (فیلیپینوها، مالاباری‌ها، هندی‌ها، تامیل‌ها، سری‌لانکائی‌ها، بنگال‌ها، چینی‌ها، ژاپنی‌ها، اهالی هند غربی (بیشتر هائیتی)، اهالی فیجی، اعراب و آفریقایی‌ها)
زبان
همانند سایر مناطق فرانسه در کالدونیای جدید نیز فرانسوی زبان رسمی است. ۹۷٪ مردم بالای ۱۴ سال جزایر کالدونیای جدید قادر به خواندن، نوشتن و صحبت کردن به فرانسه هستند و در حدود ۶۵٪ جمعیت بالای ۲۰ سال آن دارای تحصیلات دانشگاهی می‌باشند. ۳۷/۱٪ از مردم بالای ۱۴ سال نیز می‌توانند به یکی از ۲۸ زبان محلی این جزایر صحبت کنند.
مذهب
حدود ۹۰٪ اهالی کالدونیای نو مسیحی هستند. دوسوم آن‌ها پیرو آئین پروتستان و یک‌سوم کاتولیک هستند. اقلیت بهائی و مسلمان پرشماری نیز در این کشور حضور دارند.
شاخص‌های بهداشتی و جمعیتی
بیشتر این شاخص‌ها مربوط به سال ۲۰۰۵ می‌شوند:
رشد جمعیت: ۱/۸۴٪ (بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۶: ۱/۹۱٪)
نرخ زاد و ولد: ۱۷/۲ در هزار نفر
نرخ مرگ و میر: ۴/۹ در هزار نفر
میانگین باروری: ۲/۲۰ کودک برای هر زن
مرگ‌ومیر نوزادان زیر یک‌سال: ۷/۵۷ مرگ در هزار تولد زنده
دختر: ۶/۸۳ در هزار
پسر: ۸/۲۷ در هزار
نرخ مهاجرت: ۵/۶۲+ در ۱۰۰ هزار نفر
امید به زندگی: ۷۵/۲ سال
مردان: ۷۱/۹ سال
زنان: ۷۸/۶ سال
اقتصاد
خلیج لاک‌پشت
خاک کالدونیای نو غنی از ذخایر زیرزمینی است، حدود یک‌چهارم ذخیره نیکل دنیا در این کشور واقع است. از این رو استخراج معادن صنعتی مهم و سودآور در این کشور است. از سوی دیگر حفر و بهره‌برداری بی‌رویه از معادن آسیب‌هایی را به اکوسیستم قدیمی و میراث طبیعی این سرزمین وارد کرده‌است.
در سال ۲۰۰۷ تولید ناخالص داخلی این کشور حدود ۸٫۸۲ میلیارد دلار بوده که این کشور را چهارمین اقتصاد بزرگ اقیانوسیه پس از استرالیا، نیوزیلند و هاوایی می‌کند. درآمد سرانه مردم کالدونیای جدید نیز ۳۶٫۳۷۶ دلار است که پائین‌تر از استرالیا و هاوایی و بالاتر از نیوزیلند است.
صادرات کالدونیای نو در سال ۲۰۰۷ حدود ۲٫۱۱ میلیارد دلار بوده که ۹۶٫۳٪ آن را فلزات و دیگر مواد معدنی شامل می‌شود. واردات این کشور در همین سال ۲٫۸۸ میلیارد دلار بوده که ۲۶٫۶٪ آن از فرانسه، ۱۶٫۱٪ از دیگر کشورهای اروپایی، ۱۳٪ از سنگاپور (بیشتر سوخت) ۱۰٫۷٪ از استرالیا، ۴٪ از نیوزیلند، ۳٫۲٪ از آمریکا، ۳٪ از ژاپن و ۲۲٫۷ از دیگر کشورها می‌آمده‌است.
ورزش
راگبی ۱۳ نفره ورزش ملی کالدونیای نو است. در سال ۲۰۰۳ باشگاه‌ها و فدراسیون راگبی ۱۵ نفره این جزیره از اتحادیه راگبی جدا و به لیگ راگبی پیوستند و در نتیجه راگبی لیگ مهمترین رشته ورزشی در این جزیره شد.
تیم ملی فوتبال کالدونیای نو نیز در مسابقات بین‌المللی فوتبال قاره اقیانوسیه شرکت می‌کند.
فرانسوی
انگلیسی
کالدونیای جدید