شرکت ماشین‌سازی تبریز

گروه ماشین سازی تبریز یکی از بزرگترین کارخانه‌های شهر تبریز واقع در قراملک است. این کارخانه تولیدکننده انواع ماشین‌های صنعتی همانند انواع ماشین‌ابزار، کمپرسورهای صنعتی، پمپ‌های آب، الکترو موتور، لیفت تراک، انواع موتورهای دیزلی، ماشین آلات نساجی، ماشینهای تراش، ماشینهای فرز، ماشینهای مته، قطعات ریخته و دستگاه‌های سی ان سی است. این شرکت پس از ماشین‌سازی اراک دومین ماشین‌سازی بزرگ ایران محسوب می‌شود.
تاریخچه
مجسمه کار و اندیشه میدان ماشین‌سازی تبریز، اثر بهروز حشمت.
قرارداد ساخت، تکمیل و توسعه کارخانه ماشین‌سازی تبریز با هدف تولید انواع ماشین آلات صنعتی با پیشنهاد و پیگیری‌های وزیر نیروی دولت جمشید آموزگار ( مهندس تقی توکلی ) در سال ۱۳۴۶ بین ایران و چکسلواکی منعقد شد و این کارخانه از سال ۱۳۵۱ مورد بهره‌برداری قرار گرفت.
در سالهای پسین بخش‌هایی از شرکت ماشین سازی تبریز از مجوعه ماشین سازی منفک و به صورت مستقل به فعالیت خود ادامه دادند. این بخش‌ها شامل شرکت ریخته‌گری ماشین‌سازی تبریز و شرکت گسترش صنایع ریلی ایران می‌باشند.
روند افول شرکت ماشین سازی تبریز
گروه صنعتی ماشین سازی از بدو راه اندازی همواره به عنوان قطب صنعتی شمالغرب کشور و مادر کارخانجات گسترده صنعتی در منطقه قراملک تبریز شناخته می‌شد زیرا گروه صنعتی ماشین سازی در زمره نخستین کارخانجات مدرن و نوساز آذربایجان جای داشت و پس از پیگیری‌های مرد پرتلاش صنعت آذربایجان (تقی توکلی) و به تبع آغاز بکار ماشین سازان در واپسین سالهای دهه ۴۰ خورشیدی بسیاری دیگر از کارخانجات صنعتی در محدوده غرب تبریز (قراملک) زیر نظر نخستین مدیرعامل گروه صنعتی ماشین سازی (مهندس تقی توکلی) راه اندازی شد. در حالی که کارخانجات ماشین سازی تا دهه ۸۰ خورشیدی از وضعیت به مراتب مطلوبی برخوردار بوده و میزان تولیدات و صادرات ماشین سازی رو به فزونی قرار داشت ناگهان با روی کار آمدن دولت محمود احمدی‌نژاد و انجام دگرگونی‌های گسترده در چارچوب مدیریتی گروه صنعتی ماشین سازی تبریز دوره افول قطب صنعت آذربایجان از نیمه‌های دهه هشتاد خورشیدی فرارسید، به گونه‌ای که سال ۱۳۸۵ به دلیل کاهش درآمدهای بدست آمده از کاسته شدن تولیدات و صادرات کارخانجات و به دلیل دیرکرد پرداخت هزینه بیمه کارکنان و ناتوانی مدیریت وقت گروه صنعتی ماشین سازی از برای تامین بودجه و پرداخت بدهی هزینه بیمه دست اندرکاران کارخانجات، مدیرعامل جدید کارخانه ماشین سازی مجید خدابخش تصمیم گرفت بنای بسیار بزرگ و ساختمان چندین مرتبه متعلق به ماشین سازی که از بدو تاسیس کارخانجات به عنوان ساختمان مرکزی گروه صنعتی ماشین سازی تبریز در مرکز تهران واقع شده بود را به قیمت بسیار پایین‌تر از قیمت واقعی در اختیار یکی از شرکت‌های بیمه بگذارد و سرانجام ساختمان بزرگ ماشین سازی تبریز واقع در ضلع غربی پارک لاله و در خیابان امیرآباد تهران از سوی مدیریت وقت گروه صنعتی ماشین سازی تبریز به یکی از شرکت‌های بیمه واگذار شد. پس از واگذاری ساختمان بزرگ ماشین سازی واقع در تهران به شرکت بیمه‌کننده دست اندرکاران کارخانه، مجالی فراهم شد تا صدها واحد از خانه‌های آپارتمانی مسکونی متعلق به پرسنل و کارگران و کارمندان کارخانجات واقع در جاده شاهگلی تبریز بدستور مدیر وقت کارخانجات تخلیه شود تا مدیران شرکت ماشین سازی تبریز به دلیل عدم توانایی پرداخت بموقع دستمزد دست اندرکاران، زمین‌های چند هکتاری و بسیار گران‌قیمت ساختمان‌های مسکونی را به فروش برسانند اما مدیران ارشد استان آذربایجان شرقی مدیریت گروه صنعتی ماشین سازی را از فروش زمین‌های پروسعت و خانه‌های سازمانی کارخانجات باز داشتند لیکن از سال ۱۳۸۶ تا به اکنون تمامی واحدهای مسکونی ماشین سازی تبریز در گران‌قیمت‌ترین نقطه شهر تبریز (شاهگلی) فاقد سکنه و همچنان بلاتکلیف باقی‌مانده پس از برکناری مجید خدابخش از سال ۱۳۸۹ کریم فروزان به عنوان مدیرعامل گروه صنعتی ماشین سازی برگزیده شد، اما وی نیز هرگز نتوانست برای بیرون آمدن وضعیت بحرانی پیش آمده برای ماشین سازان کاری انجام دهد با برکناری فروزان از سال ۱۳۹۱ مدیریت ماشین سازی به علی اکبر خادمی سپرده شد
سازمان خصوصی سازی ایران روز ۲۶ خرداد ۱۳۹۷ گروه صنعتی ماشین سازی تبریز را به بهای ۶۸۸ میلیارد تومان به قربانعلی فرخ زاد فروخت و در پی این داد و ستد سرانجام سند مالکیت کارخانجات و زمین‌های وابسته به ماشین سازی به فردی سرمایه گذار بنام قربانعلی فرخ زاد واگذار گردید. قربانعلی فرخ زاد در نخستین روز آمدنش به بستر کارخانجات ماشین سازی دستمزد همه کارگران و دست اندرکاران ماشین سازی را که از ماهها پیش دچار دیرکرد شده بود را یکجا پرداخت کرد و نوید داد با یاری کارگران و همراه با مشاوره گرفتن از مهندسین زبده کارخانجات ، گروه صنعتی ماشین سازی را از نو راه اندازی خواهد نمود
صادرات
محصولات این شرکت از ۱۵ سال پیش به کشورهای اروپایی، آسیایی و آفریقایی صادر می‌شود. صادرات این شرکت در سال ۱۳۸۹ به ارزش ۳٫۵ میلیون دلار بوده.
باشگاه فوتبال ماشین‌سازی تبریز
- در میانه‌های دهه هشتاد خورشیدی مدیرعامل اردبیلی گروه صنعتی ماشین سازی تبریز (مجید خدابخش) بنا به دلایلی پیچیده و به صورت ناباورانه به هنگام نبرد ماشین سازان در کوران رقابت‌های جام آزادگان فوتبال کشور ناگهان دستور تعطیل شدن همیشگی و انحلال دیرینه‌ترین باشگاه ورزشی شمالغرب کشور (ماشین سازی تبریز) را صادر کرده و بدین ترتیب موجبات برون راندن تشکیلات باشگاه از بستر کارخانجات و سپس نابودی ساختمان و برچیده شدن امکانات سخت‌افزاری باشگاه را از فضای گروه صنعتی ماشین سازی فراهم ساخت. در پی این تصمیم نابخردانه و اقدام ضد ورزشی مدیرعامل کارخانه، تعداد بیشماری از هواداران تیم فوتبال ماشین سازی تبریز با جمع شدن در مقابل کارخانجات ماشین سازی و تهیه طومار و جمع‌آوری امضای چندین هزار تن از شهروندان فوتبالدوست تبریزی برگزاری تمرینات تیم فوتبال ماشین سازی در زمین چمن کارخانجات را ممکن ساختند اما در آن سال (۱۳۸۵) امتیاز تیم فوتبال ماشین سازی در اختیار مدیرکل اداره تربیت بدنی آذربایجان شرقی قرار گرفت و پس از دو هفته دوری جستن تیم فوتبال ماشین سازی از برگزاری رقابتها، سرانجام این تیم فوتبال مردمی و ریشه دار با مدیریت متولی ورزش استان (جواد شهلایی) بازهم روانه رقابت‌های جام آزادگان شد، پس از برکناری مجید خدابخش، کریم فروزان از ارومیه به عنوان مدیرعامل قطب صنعتی آذربایجان (گروه صنعتی ماشین سازی) برگزیده شد اما او نیز در همان ابتدای کار و در نخستین روز حضورش در قامت مدیرعامل کارخانجات ماشین سازی همچو مدیرعامل پیشین حکم به برون راندن و انحلال دیرپای‌ترین باشگاه ورزشی آذربایجان (ماشین سازی تبریز) داده و از همان هنگام تا به امروز امتیاز قدیمی‌ترین تیم فوتبال آذربایجان هر سال توسط اشخاص و نهادها و سازمان‌های گوناگون دست به دست می‌شود. البته مدیران گروه صنعتی ماشین سازی با صدور بیانیه و انجام مصاحبه با رسانه‌ها همواره اصرار ورزیده‌اند باشگاه فرهنگی ورزشی ماشین سازی از منظر ایشان باشگاهی است زدوده و به کل منحل شده، هر چند سپس‌ها با درخواست هواداران و به دلیل دیرینگی ماشین سازان فوتبال آذربایجان از سال ۱۳۸۷ دکتر شهرام دبیری با پرداخت هزینه‌های هنگفت باشگاه داری از تعطیلی و انحلال ماشین سازان پیشگیری بعمل آورد و اندکی پس از انصراف مدیریت دبیری از اداره تیم سبزجامگان فوتبال آذربایجان به دلیل عدم حمایت مسئولان استانی، امتیاز تیم فوتبال ماشین سازی بدست تعدادی افراد سودجو و سوداگر افتاد، سودجویی تعدادی از خریداران امتیاز باشگاه ماشین سازی و کسب نتایج ضعیف و سرانجام سقوط این باشگاه مردمی به رقابت‌های درجه ۳ فوتبال کشور (لیگ دسته ۲) اعتراضات هواداران ماشین سازی را در پی داشت و پس از پیگیری‌های انجام شده توسط مسئولین کانون هواداران از سال ۱۳۹۳ امتیاز این تیم ریشه دار و مردم نهاد تحت مدیریت سازمان شهرداری تبریز اداره می‌شود، اما از سویی امروزه به باور مدیران کارخانجات ماشین سازی هیچ باشگاه و تیم ورزشی رسمی به نام ماشین سازی وجود خارجی ندارد و مدیریت گروه صنعتی ماشین سازی هرگونه برپا بودن و بودش باشگاهی به نام ماشین سازی را هرگز به رسمیت نمی‌شناسند چرا که از نظر ایشان باشگاه ورزشی ماشین سازی تبریز از سال‌ها پیش منحل شده‌است.