تعبیر خواب

خواب یعقوب» اثر بارتولومه استبان موریلو نقاش اسپانیایی در مورد خواب معروف نردبام یعقوب
تعبیر خواب به فرایند معنادهی به رویاهایی که در خواب دیده می‌شود، گفته می‌شود. در بسیاری از تمدن‌های باستانی خواب دیدن به عنوان یک ارتباط فراطبیعی یا وسیله‌ای برای مداخلات نیروهای غیبی در نظر گرفته می‌شد که افرادی با نیروهای ویژه قادر به گره‌گشایی از مفهوم آن هستند. در دوران معاصر مکاتب مختلف روان‌شناسی تئوری‌هایی را در مورد معنا و مفهوم خواب‌ها ارائه کرده‌اند.
در روان‌شناسی تحلیلی شیوه‌های تعبیر خواب برگرفته از روشی است که زیگموند فروید بنیان‌گذار مکتب روان‌کاوی در اثر مهم خود «تعبیر خواب» (۱۹۰۰) ارائه داده‌است. فروید در این کتاب تئوری خود را در مورد کارکردهای خواب تشریح کرده‌است. بخش عمده‌ای از کتاب به شرح رویاهای شخصی خود فروید، نزدیکان و آشنایان و بیماران می‌پردازد. از نظر وی معنای هر خوابی در مورد تحقق یکی از آرزوهای و خواسته‌های انسان است. آرامشی که در خواب به شخص خفته عارضه شده به وی اجازه بیان خواسته‌های سرکوب‌شده خود را می‌دهد. البته تعارض‌هایی که در ارضای خواسته‌ها و تحقق آنها وجود دارد ممکن است آن را تبدیل به یک رویای ناخوشایند سازد.
فروید چهار قاعده را در رویاها شناسایی کرده‌است؛ اول عامل تراکم که به معنی فشرده‌سازی و خلاصه‌کردن خواسته‌هاست. دوم عامل تغییر مکان یا انتقال و جابجایی که بر اساس آن بار عاطفی و احساسی از هدف اصلی به یک هدف غیرواقعی منتقل می‌شود. عامل سوم ویژگی نمایشی رویاست که مفاهیم انتزاعی و مجرد ذهنی را به صورت تصاویر در می‌آورد. چهارمین عامل نیز خاصیت کنایه‌آفرینی و تمثیل‌سازی خواب است. پلکان، خندق، خیابان، خانه، اتاق، اتومبیل، آشپزخانه، زردچوبه، دندان، املت، بادنجان، بادکنک، دست‌ها و پاها و همه و همه نماد و رمزی هستند که می‌توان آنها را کشف کرده و به کمک آن راز خواب را گشود.
تعبیر خواب در اسلام
از دیدگاه اسلام اصل علم یک علم الهی بوده و از هر کسی ساخته نیست، بلکه اولیای طراز اول می‌توانند خواب‌های ما را دقیق تعبیر کنند البته یک سری قوانین و مقرراتی وجود دارد و علمایی هم که در سطح متوسط هستند، می‌توانند نشانه‌هایی را نیز احتمال بدهند.
احتمال رویای صادقه در نزدیکی اذان صبح بیشتر است، اما این طور نیست که کسی اول شب بخوابد و رویای صادقانه نبیند.
شرایط معبر خواب از دیدگاه اسلام
در روایات برای معبر خواب ( فردی که می‌کند) شرایط زیر ذکر شده است:
خیر خواه باشد.
علیم و دانا باشد.
دشمن و کینه توز و منافق نباشد.
معبر باید قدرت تشخیص زیادی داشته باشد.
موقعیت خواب بیننده را بشناسد.
شرایط تعبیر خواب
خواب را به سه نوع تقسیم بندی نموده‌اند:
۱- رویای صالحه یا خواب نیکو که مژده‌ای از سمت خداوند باری تعالی است. برای نبوت پیامبران ۴۶ قسمت ذکر شده است که رویای صالحه یکی از این ۴۶ قسمت می‌باشد.
۲- خواب ناپسند و ناخوشایند که از این نوع خواب از طرف شیطان رانده شده است و برای آزار و اذیت و به سخره گرفتن بیننده خواب است.
۳- خوابی که ناشی از خیالات و تفکرات انسان و اعمال روزمره اوست. برخی از خواب‌ها و رویاها نتیجه اتفاقاتی است که در طول روز برای انسان رخ می‌دهد. برای مثال ممکن است شما عادت داشته باشید در ساعتی از روز غذا بخورید. اگر روزی ترک عادت کنید و بدون میل کردن غذا بخوابید ممکن است خواب غذا خوردن را ببینید و یا ممکن است در طول روز غذای زیادی خورده باشید و بعد به خواب بروید. در این حالت ممکن است شما خواب استفراغ را ببنید.
غیر از این سه نوع سایر خواب‌ها، خواب‌های پریشان هستند که قابل تعبیر و تفسیر نیستند، زیرا بر قاعده مشخصی قرار نگرفته‌اند.
اعمال مربوط به خواب‌های خوب و شایسته
بیننده این نوع خواب باید ۴ عمل زیر را بعد از دیدن خواب انجام دهد:
۱- شکرگزاری خدا بابت دیدن این خواب خوب.
۲- به سایر افراد بابت دیدن این خواب خوب مژده دهد.
۳- برای هرکسی که دوست دارد خواب را تعریف کند.
۴- خواب را برای خود به چیزی خوب و نیکو تعبیر کند. به این دلیل که خواب بر اساس چیزی که تعبیر می‌شود اتفاق می‌افتد.
اگر خواب ناخوشایند و ناپسند بود. بیننده خواب باید هفت عمل زیر را انجام دهد
اعمال مربوط به خواب‌های بد و ناخوشایند
بیننده این نوع خواب باید هفت عمل زیر را بعد از دیدن خواب انجام دهد:
۱- از شر این نوع خواب به خدا پناه ببرد.
۲- با گفتن «اعوذ بالله من الشیطان الرجیم» از شر شیطان به خدا پناه ببرد.
۳- سه مرتبه به سمت چپ خود تف کند. ( بدون پرت کردن آب دهان)
۴- جهت خوابیدن خود را عوض کند.
۵- نماز بخواند.
۶- نزد خود نیز خواب را تعبیر نکند.
۷- برای هیچ کس خواب را تعریف نکند.