سید حسن امین

سیدحسن امین (۷ آذر ۱۳۲۷ در سبزوار) حقوق‌دان، تاریخ‌دان، نویسنده، مترجم، شاعر و ادیب ایرانی است. وی استاد بازنشسته دانشگاه گلاسکو در رشته حقوق بین‌الملل و مدیرمسئول ماهنامه حافظ است.
پیشینه خاندان
پدر او سید علینقی امین، نویسنده و مدرس منقول و معقول در مدرسه عالی سپهسالار تهران، پدربزرگش امین‌الشریعه سبزواری از عالمان مشروطه‌خواه عصر قاجار، و همچنین مادرش فاطمه عربشاهی شاعر و اسلام‌شناس است و دیوان شعر دارد.
زندگی‌نامه
وی در هفتم آذر سال ۱۳۲۷ خورشیدی در محله پامنار در شهر سبزوار به دنیا آمد. و اولین کتاب خود را در سال ۱۳۴۳ با عنوان «ترانه فرشتگان» به چاپ رساند. دیپلم ادبی خود را در سال ۱۳۴۵ خورشیدی از دبیرستان دکتر غنی سبزوار با احراز رتبه اول در کلیه دبیرستانهای خراسان بزرگ کسب نمود و سپس در مهر ۱۳۴۵ در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در رشته حقوق قضایی به تحصیل پرداخت. امین در سال ۱۳۴۹ مقطع کارشناسی را به پایان برده و در همین سال به انجام خدمت نظام وظیفه می‌رود، پس از اتمام آن در سال ۱۳۵۱ در مقطع کارشناسی ارشد حقوق خصوصی در دانشگاه تهران پذیرفته شده در سال ۱۳۵۳ آن را به پایان رساند؛ و در خارج از دانشگاه به خواندن فلسفه نزد استادان حوزه فلسفی تهران پرداخت. او در این مقطع کار قضاوت را نیز انجام می‌داد و در ابتدا نیز کارآموزی خود را در وزارت دادگستری زیر نظر استادانی مانند: مسعود هدایت گذراند. عنوان پایان‌نامه کارشناسی ارشد وی «تعاقب ایادی غاصبه در فقه و حقوق مدنی» بود و استاد مشاور وی سیدحسین صفایی و استادان راهنمای او نیز ابوالحسن محمدی و ابوالقاسم گرجی بودند. خلاصه پایان‌نامه او این‌گونه بود:
زندگی در بریتانیا
از راست: سید حسین موسویان- انور خامه‌ای- سید حسن امین- ادیب برومند- احمدآباد آرامگاه دکتر مصدق
سیدحسن امین در سال ۱۳۵۴ خورشیدی (۱۹۷۵ میلادی) جهت ادامه تحصیل به کشور انگلستان رفته و با توجه به علاقه خود در رشته حقوق بین‌الملل در دانشکده حقوق دانشگاه گلاسکو به تحصیل می‌پردازد.
عنوان رساله دکتری او «رژیم حقوقی فلات قاره در حقوق بین‌الملل عمومی با تکیه مخصوص بر خلیج فارس» بود.
سیدحسن امین در سال ۱۹۷۹ میلادی درجه استادیاری (Lecturer) را کسب نمود. سپس در آزمون استخدامی دانشیاری (Senior Lecturer) شرکت نموده و موفقیت لازم را کسب می‌کند و در سال ۱۹۸۵ به مرحله استادی بدون کرسی (Reader) ارتقاء می‌یابد و سرانجام در اول آوریل سال ۱۹۹۲ (اردیبهشت ۱۳۷۱) صاحب کرسی استاد تمام (پروفسور Professor) در دانشگاه گلاسگو کالیدونیان می‌گردد و در آنجا دانشجویان فراوانی را در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری حقوق تربیت می‌کند که مشهورترین آن‌ها حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران است. او در سال ۱۹۹۷ بازنشسته شد، اما همچنان در دوره‌های دکتری به عنوان داور و مشاور پایان‌نامه‌های دکتری با دانشگاه همکاری دارد.
علاقه او به قضاوت باعث شد تا تحصیل در دانشکده وکلای دادگاه‌های عالی (Faculty of Advocates) را نیز در ژوئیه ۱۹۸۰ شروع کند. امین در سال ۱۹۹۲ به عنوان دادستان موقت شهر گلاسکو برگزیده شد. دکتر امین در حال حاضر اجازه وکالت در دادگاه عالی اتحادیه اروپا و دادگاه حقوق بشر اروپایی را کسب کرده است.
تالیفات
ترانه فرشتگان: مجموعه شعر ، سبزوار: ناشر مولف، ۱۳۴۳
بازتاب اسطوره بودا در ایران و اسلام: مطالعه تطبیقی ادیان ، تهران: میرکسری، ۱۳۷۷
افکار و احوال حاج ملاهادی سبزواری: تاریخ فلسفه اسلام از اسلام تا عصر حاج ملا هادی سبزواری ، لندن: پاکا، ۱۳۶۷
فردوسی و شاهنامه: شناسائی حکیم ابوالقاسم فردوسی و شاهنامه ، تهران: دائرهالمعارف ایرانشناسی، ۱۳۸۹
حقوق بشر و کثرت گرایی دینی: تاریخ تعامل ادیان در ایران و جهان ، تهران: ترفند، ۱۳۷۹
حقوق بیمه دریایی: عقد بیمه در حقوق ایران و انگلیس ، لندن: پاکا، ۱۳۶۶
ادبیات معاصر ایران: تحولات نظم و نثر فارسی از مشروطه تا امروز ، تهران: دائرهالمعارف ایرانشناسی، ۱۳۸۴
تاریخ حقوق ایران : بررسی نظام حقوقی ایران بزرگ از دوران اساطیری تا انقلاب ۱۳۵۷ ، تهران: دائرهالمعارف ایرانشناسی، ۱۳۸۶
دانش‌نامه شعر: تعریف، آغاز و انجام، تاریخ و جغرافیا، منافع و مضار جامع‌شناسی و روانشناسی شعر ، تهران: دائرهالمعارف ایرانشناسی، ۱۳۸۷
ایران نامه: تاریخ منظوم ایران ، تهران؛ دائرهالمعارف ایرانشناسی، ۱۳۸۸
ارجوزه‌های طب سنتی ایران: منظومه‌های عربی و فارسی در طب سنتی ، تهران؛ دائرهالمعارف ایرانشناسی، ۱۳۸۸
حقوق در جهان اسلام: برشی از دائرهالمعارف جهان نوین اسلام آکسفورد ، تهران؛ چاپخش، ۱۳۹۷
بحرین پاره‌ای از ایران: تاریخ بحرین از گذشته حال با تاکید بر چگونگی انتزاع در دوره محمدرضاشاه ، تهران؛ تدبیر روشن، ۱۳۹۲
دیوان اسرار اشعار فارسی، حاج ملاهادی سبزواری: شعر و عرفان ، تهران؛ بعثت، ۱۳۹۲
دیوان قصاید امین: ۶۵ قصیده حماسی و میهنی ، تهران؛ دائرهالمعارف ایرانشناسی، ۱۳۹۱
منظومه طنز فلسفی فضولی نامه امین: شکوه و شکایت از بی‌عدالتی در جهان در قالب تفکرات فلسفی، تهران؛ دائرهالمعارف
شاهنامه امین : دانشنامه منظوم ایران ، تهران؛ دائرهالمعارف ایرانشناسی، ۱۳۹۷
۱۹۸۵ میلادی - Middle East Legal Systems ا
۱۹۸۵ میلادی - Islamic law in the contemporary world ا
مقالات
امین بیش از دویست مقاله علمی و پژوهشی در دائرهالمعارف‌ها و مجلات علمی و پژوهشی ایران و کشورهای خارج به زبانهای فارسی و انگلیسی منتشر نموده‌است که بعضی از مهمترین آنها عبارتند از:
حقوق بشر؛ جهان شمولی یا نسبیت دینی- فرهنگی؟
تضمین غزل حافظ
نامه‌های ناموران
بحثی در لهجه‌های طبقاتی و محلی ایران
استاد ما، سید محمد مشکوه
اهمیت سمن یا NGO در نبود احزاب سیاسی با نگاهی به انجمن‌های شهرستانی‌های مقیم مرکز
مشروطیت در خراسان
از گفتگوی ادیان تا اقلیت ارمنی خراسان
یادی از ادیب برومند، نقد و بررسی کتاب تهران (شماره ۵۶ صفحه ۸۴–۸۸)
به یاد مسعود هدایت، نقد و بررسی کتاب تهران (شماره ۵۷ صفحه ۹۳–۹۵)
مقدمه‌ای بر مقاله‌نویسی، روزنامه رسالت، شماره ۶۷۹۷
ارسال‌المثل و تضمین در ادب پارسی، روزنامه اطلاعات، شماره ۲۴۶۷۰
ترجمه‌ها
«از انگلیسی به فارسی» :
تاملات نابهنگام نیچه: فلسفه غرب ، تهران؛ جامی، ۱۳۹۲
«از فارسی به انگلیسی» :
خاطرات و تالمات، اثر دکتر محمد مصدق
زین العارفین در فقه و سیاست در عصر صفوی
«از عربی به فارسی» :
شواهده النبوه: تالیف عبدالرحمن جامی با تصحیح، مقدمه و تالیقات و نمایه به قلم سید حسن امین، تهران؛ میرکسری، ۱۳۷۹