mainkilora/Persian-Wikipedia-Corpus huggingface dataset:
استان لوری

لوری از بزرگ‌ترین استان‌های ارمنستان است که در شمال این کشور واقع شده است و شهر وانادزور که سومین شهر بزرگ ارمنستان است مرکز این استان است.
عوارض جغرافیایی
کوه لالوار - ۲۵۴۴ متر - رشته‌کوه ویراهایوتس
چاتین - ۲،۲۴۴ متر -
آچکاسار - ۳۱۹۶ متر -
رودخانه زوراگت
رود پامباک
رود وانادزور - ۱۶ کیلومتر
تقسیمات استانی
استان لوری شامل موارد زیر است.
Towns or urban communities
تصویر
شهر (شهرک)
استان
بنیانگذاری
مساحت (کیلومتر مربع )
جمعیت (سرشماری ۲۰۱۱)
150px
آختالا
لوری
سده ۱۸ام (نخستین اشاره)
۴٫۳
۲،۰۹۲
150px
آلاوردی
لوری
سده ۱۷ام (نخستین اشاره)
۱۸
۱۳،۳۴۳
150px
شاملوغ
لوری
۱۷۷۰
۳٫۶
۷۰۰
150px
اسپیتاک
لوری
سده ۱۷ام
۵٫۶
۱۲،۸۸۱
150px
استپاناوان
لوری
۱۸۱۰
۱۴
۱۳،۰۸۶
150px
تاشیر
لوری
۱۸۴۴
۵٫۶
۷،۷۷۳
150px
تومانیان
لوری
۱۹۲۶
۱
۱،۷۱۰
150px
وانادزور
لوری
۱۸۲۸
۳۲
۸۶،۱۹۹
روستاها یا communities روستایی
آگاراک
آهنیدزور
آکوری
آمراکیتس
آنتاراموت
آنتاراشن
آپاون
آردوی
آرواشوغ
آرواتساگ
آرجوت
آرتسنی
آتان
آیگهات
آزنوادزور
بازوم
Blagodarnoye
بووادزور
چکالوو
چوچکان
دارپاس
داشتادم
دبت
دسق
دزوراگت
دزوراگیوغ
دزوراموت
دزیوناشوغ
فیولتوفو
گراگار
گغاسار، لوری
غورسالی
گوگاران
گوگارک
گیولاگاراک
هاقپات
هاگوی
هالاوار
هارتاگیوغ
هوباردزی
هوونانادزور
جیلیزا
جراشن
کاچاچکوت
کارابرد
کارادزور
کارینج
کارکوپ
کارمیر آغک
کاتناغبیور
کاتناجور
کاتنارات
خنکویان
کوغس
کورتان
لجان
لرمانتوفو
لرناهوویت
لرنانتسک
لرناپات
لرناوان
لوری برد، لوری
لوروت
لوساغبیور
مارگاهوویت
مارتس
مدوفکا
مغاواهوویت
متس آیروم
متس پارنی
متساوان
مغارت
میکائیلوفکا
نور خاچاکاپ
نوراشن
نغوتس
نوفوسلتسوفو
اودزون
پاغاغبیور
پامباک
پتروفکا
پریفولنوی
پوشیکنو
ساراهات
سارالانج
سارامج
ساراتوفکا
سارچاپت
شاهومیان
شاموت
شناوان
شیراکاموت
شنوغ
سوردلوف
تغوت
تساغکابر
تساغکاشات
تساتر
اوراسار
اوروت
واهاگنادزور
واهاگنی
واردابلور
یاغدان
یغگنوت
روستاهای Non-community
آختالا، belongs to the شاملوغ community.
Akner, belongs to the آلاوردی community.
آموج، belongs to the اودزون community.
استانتسییا آرجوت، belongs to the آرجوت community.
آرمانیس، belongs to the استپاناوان community.
Akhtala Aroghjaranin kits, belongs to the آختالا community.
بندیک، belongs to the شاملوغ community.
Getavan, belongs to the Saratovka community.
گوگاوان، belongs to the دزوراموت community.
Haydarli, belongs to the هالاوار community.
کیلیسا، belongs to the هالاوار community.
کوبر کایاران، belongs to the تومانیان community.
کروگلایا شیشکا، belongs to the مدوفکا community.
نوراموت، belongs to the مغاواهوویت community.
پوکر آیروم، belongs to the متس آیروم community.
استانتسییا پامباک، belongs to the Pambak community.
روستاهای سابق
گیولودارا، belongs to the هالاوار community.
اماکن مذهبی و تاریخی
سازه‌های تاریخی و مذهبی این استان عبارتنداز:
صومعه آختالا
صومعه ساناهین
صومعه هاقپات
صومعه هورومایر
صومعه کوبایر
هنوانک
استان کوتایک

کوتایک (, ) یکی از استان‌های کشور ارمنستان است که در مرکز این کشور واقع شده‌است.
مرکز استان کوتایک شهر هرازدان است که رودخانه‌ای به همین نام هم از میان آن شهر می‌گذرد و بزرگترین شهر این استان آبوویان
می‌باشد.
کوتایک از شمال با استان لوری، از شمالشرقی با استان تاووش، از شرق با استان گغارکونیک، از غرب با استان آراگاتسوتن، و از جنوب با استان آرارات و پایتخت ایروان همسایه است.
نامگذاری
استان کوتایک نام خویش را از کانتون کوتایک استان تاریخی آیرارات در ارمنستان بزرگ گرفته است.
جغرافیا
در بخش مرکزی ارمنستان کنونی واقع شده‌است و مساحتی (۷% از کل مساحت ارمنستان) را احاطه کرده‌است. از شمال با استان لوری، از شمالشرقی با استان تاووش، از شرق با استان گغارکونیک، از غرب با استان آراگاتسوتن، و از جنوب با استان آرارات و پایتخت ایروان همسایه است.
کوه آرایی - ۲۵۷۶ متر -
تغنیس - ۲۸۵۱ متر - رشته‌کوه تساغکونی
رود گتار - ۲۴ کیلومتر -
رود هرازدان - ۱۴۱ کیلومتر
جمعیت
بر پایه سرشماری رسمی سال ۲۰۱۱ کوتایک ۲۵۴،۳۹۷ تن جمعیت دارد (۱۲۳،۵۲۴ مرد و ۱۳۰،۸۷۳ زن). جمعیت شهری آن ۱۳۷،۴۸۱ تن (۵۴٪) و جمعیت روستایی آن ۱۱۶،۹۱۶ تن (۴۶٪) می‌باشد.
استان کوتایک شامل موارد زیر است 67 communities (hamaynkner), of which 7 are considered urban and 60 are considered rural.
شهرک‌ها یا communities شهری
تصویر
شهر (شهرک)
استان
بنیانگذاری
مساحت (کیلومتر مربع )
جمعیت (سرشماری ۲۰۱۱)
150px
آبوویان
کوتایک
۱۹۶۳
۱۱
۴۳،۴۹۵
150px
بیورغاوان
کوتایک
۱۹۴۵
۴
۹،۵۱۳
150px
چارنتساوان
کوتایک
۱۹۴۷
۵
۲۰،۳۶۳
150px
هرازدان
کوتایک
۱۹۵۹
۲۲
۴۱،۸۷۵
150px
نور هاچن
کوتایک
۱۹۵۳
۲٫۳
۹،۳۰۷
150px
تساغکادزور
کوتایک
۵۷۴ (نخستین اشاره)
۴
۱،۲۵۶
150px
یغوارد
کوتایک
سده ۶ام (نخستین اشاره)
۷
۱۱،۶۷۲
روستاها یا communities روستایی
آغاونادزور
آرتاواز
آکونک
آراموس
آرینج
آرزنی
آلاپارس
آرزاکان
آراگیوغ
آرگل
بالاهوویت
بجنی
بوژاکان
دزوراغبیور
فانتان
گارنی
گغادیر
گغارد
گغاشن
گوغت
گتامچ
گتارگل
هانکاوان
هاتیس
هاتساوان
جرابر
جارارات
جروژ
کاغسی
کاماریس
کاناکراوان
کاپوتان
کاراشامب
کارنیس
کاساخ
کاتناغبیور
کوتایک
لرنانیست
مارماریک
مایاکوفسکی
مغرادزور
مرگاشن
نور آرتامت
نور گغی
نور گیوغ
نور یرزنکا
نورنوس
پروشیان
پتغنی
سارالانج
سوابرد
سولاک
تغنیک
ورین پتقنی
ووغجابرد
زار
زوراوان
زوواشن
زووک
زوونی
روستاهای Non-community
گورگوچ، belongs to the مغرادزور community.
Pyunik, belongs to the آرتاواز community.
اماکن مذهبی و تاریخی
پتغناوانک
صومعه ماکراوانک
صومعه گغارد
معبد گارنی
تساغکادزور
راه‌سرا

یک راهسرا در آمریکا.
راه‌سرا یا متل به اقامتگاهی در جاده‌های کرانه‌ای و کوهستانی و جنگلی و بیابانی گفته می‌شود که توقفگاه آن غالبا در دیدرس مسافران است.
در بسیاری کشورها در حاشیه‌ها و جاده‌های کمربندی شهرها برای مسافرانی که با وسیله شخصی مسافت طولانی را طی می‌کنند، واحدهای اقامتی ایجاد می‌نمایند. این واحدهای اقامتی معمولا به صورت واحدهای یک یا دو طبقه می‌باشد که دارای اتاق، تلویزیون، یخچال و امکانات تهیه چای و قهوه می‌باشد . بعضی از متل‌ها دارای تجهیزات گسترده‌تری هستند و بعضی ساده می‌باشند. در حوالی این متل‌ها معمولا سوپرمارکت، رستوران و پمپ بنزین ایجاد می‌شود تا مسافران بتوانند مایحتاج خود را تامین نمایند. هزینه اقامت در این واحدهای اقامتی به دلیل این که خدمات گسترده‌ای ارائه نمی‌دهند مناسب‌تر از هتل‌ها است.
پیشینه راهسراها به شیوه سنتی به زمان‌های دور می‌رسد و کاروانسراها را می‌توان نیاکان راهسراهای نوین دانست.
تاریخچه راهسرا به سبک نوین به دهه ۱۹۲۰ در ایالات متحده آمریکا برمیگردد یعنی زمانی که دسته‌های خودروسوار در بزرگراه‌های آن کشور سرگردان می‌گشتند.
تفاوت راهسرا (متل) با مهمانخانه (هتل) بیشتر در اینست که در راهسراها نام و نشان مشتری تا اندازه زیادی برای صاحب اقامتگاه ناشناس می‌ماند و اینکه جایگاه راهسراها معمولا در کنار بزرگراه‌ها و جاده هاست به وارونه مهمانخانه‌ها که بیشتر در هسته‌های شهری قرار دارند. همچنین درهای راهسراها معمولا رو به بیرون و به جاده باز می‌شود درحالیکه درها در یک مهمانخانه معمولا به یک راهرو باز می‌شود.
بیشتر راهسراهای ایران در مسیر بزرگراه کرانه‌ای خزر قرار دارند و از نخستین راهسراها در ایران می‌توان از متل قو نام برد.
واژه راهسرا به جای متل از برابرنهاده‌های فرهنگستان زبان و ادب فارسی است.
متل تلفیقی است از دو واژه Motor و Hotel و اساسا ماهیت بین راهی داشته و معمولا خارج از شهرها قرار دارد. در تعریف متل می‌توان گفت که «هتلی است که در آن مسافران می‌توانند با خودروی شخصی وارد شده و حتی خودرو را مقابل درب اتاق خود پارک نمایند» یکی از مشخصه‌های اصلی متل‌ها عدم وجود لابی در آنهاست چرا که میهمانان به مجرد وارد شدن به متل بدون نیاز به پیاده شدن کلید اتاق خود را از رسپشن دریافت نموده و مستقیما به سمت اتاق خود رانندگی می‌نمایند.
کانتینر

بارگنج یا کانتینر جعبه فلزی بزرگی است با ابعاد استاندارد که کالا در آن قرار داده می‌شود و آن را به وسیله قطار یا کشتی یا هواپیما یا کامیون حمل می‌کنند؛ این واژه به کامیونی که چنین جعبه‌ای را حمل می‌کند نیز اطلاق می‌شود.
ترابری به‌وسیله بارگنج‌ها را بارگنج‌بری (Containerization) می‌نامند.
بارگنج بری سامانه‌ای چندگانه (intermodal) برای ترابری کالاست یعنی دارای ایستگاه‌هایی است که در آن‌ها می‌توان از یک شیوه ترابری به شیوه دیگر منتقل شد/ به این‌گونه ایستگاه‌ها، ایستگاه‌های چندگانه می‌گویند. در بارگنج‌بری آن از بارگنج‌های استاندارد ایزو استفاده می‌شود. این بارگنجهای استاندارد قابل بارگیری در کشتی‌ها، واگن‌ها و کامیون‌ها هستند. سه درازای استاندارد برای بارگنج‌ها وجود دارد:۶ و ۱۲ متر طول در عرض ۲/۵.
کانتینرها از نظر نوع کاربری دارای انواع مختلفی هستند که هر کدام برای یک نوع خاص از کالا مورد استفاده قرار می‌گیرد.
امروزه حجم بسیار زیادی از کالاها از طریق کانتینر حمل می‌شود و دلایل اصلی آن به شرح ذیل می‌باشد:
محافظت کالا در برابر حوادث طبیعی از جمله باران و آفتاب
محافظت کالا در برابر سرقت در طول مسیر حمل
راحتی تخلیه و بارگیری
راحتی صفافی یا دسته‌بندی کردن کانتینر در محوطه‌ها و کشتی
استفاده بهتر از فضای کشتی و انبار
بارشماری راحت
استاندارهای شماره‌گذاری
استاندارد ایزو ۶۳۴۶، استاندارد بین‌المللی شماره گذاری و شناسایی بارگنج‌ها می‌باشد.
کیهان‌زایی

کیهان‌زایی شاخه‌ای از اخترفیزیک است که به بررسی خاستگاه و ساختار کیهان در مقیاس گسترده می‌پردازد. طرح و توسعه یک مدل نظری کامل، مستلزم بهره‌گیری از دو شاخه فلسفه علم و معرفت‌شناسی است.
صخره‌شناسی

با سنگ‌شناسی اشتباه نشود
دانه‌های شن آتشفشانی در زیر میکروسکوپ در تصویر بالا دیده می‌شوند.مقیاس ۰٫۲۵ میلیمتر.
صخره‌شناسی بخشی از زمین‌شناسی است که به بررسی و پژوهش در خاستگاه ساختار، ویژگیها و تاریخ سنگ‌های لایه جامد زمین می‌پردازد. سنگ‌شناسی دارای دو بخش عمده‌است:
سنگ نگاری
سنگزایی
سنگ‌شناسی دگرگونی
سنگ‌شناسی آذرین
سنگ‌شناسی رسوبی
سنگارد
سنگپوز

بخشی از خشکی که در دریا، دریاچه، یا هر پدیده آبی دیگری پیش رفته باشد را سنگپوز می‌گویند.
سنگ خارا

استاواموس چیف، تخته‌سنگی یک‌پارچه از جنس خارا در استان بریتیش کلمبیا در کانادا.
سنگ گرانیت
سنگ خارا یا گرانیت گونه‌ای سنگ آذرین درونی است. به همین دلیل، بافت آن دارای دانه‌های متوسط تا درشت است و دارای کوارتز (در کوهی) و فلدسپات، میکا، و پاره‌ای کانی‌های دیگر می‌باشد. بسته به کانی‌های موجود در سنگ خارا و شیمی آن، این سنگ به رنگ‌های گوناگونی، از صورتی تا خاکستری پررنگ و حتی سیاه، یافت می‌شود. این سنگ از سنگین‌ترین سنگ‌ها با چگالی ۲٫۷۵ گرم بر سانتی‌متر مکعب به‌شمار می‌رود.
سنگ خارا یکی از محکم‌ترین و سخت‌ترین سنگ‌ها می‌باشد. به همین خاطر به عنوان مصالح ساختمانی به صورت گسترده‌ای استفاده می‌شود. مقاومت این سنگ در مقابل ساییدگی باعث استفاده گسترده از آن در آزمایشگاه‌ها شده‌است. مقاومت و سختی بالای این سنگ این امکان را فراهم می‌کند که ورقه‌هایی به ضخامت تنها چند میلی‌متر از این سنگ ساخت.
لازم است ذکر شود که واژه گرانیت دارای ریشه لاتین می‌باشد.
سنگ خارا سنگی است که از سرد شدن توده‌های مذاب شکل گرفته‌است. گرانیت سمبل سختی، مقاومت و دوام است. سنگ خارا به رنگهای سفید، خاکستری، پرتغالی، سبز، مشکی، قرمز و غیره دیده می‌شوند. گرانیت‌ها نسبت به سنگهای آهکی سخت‌تر اما یکنواخت‌تر هستند. سنگهای خارا به راحتی خش برنمی‌دارند و مقاومت آن‌ها در مقابل حرارت بالا می‌باشد. گرانیت بهترین کاربرد را در سنگفرش بیرونی و در مکانهایی که در معرض عبور و مرور زیاد است، دارد و نیز آن را می‌توان در نمای بیرونی و سنگفرش داخلی ساختمان و پله‌ها استفاده نمود.
این سنگ‌ها از کشورهای آسیای میانه مانند هندوستان، چین، تایوان و ویتنام خریداری می‌گردند و از کیفیت بسیار بالایی برخوردار می‌باشند. این نوع سنگ شامل ۲ نوع طبیعی ورنگ‌شده می‌باشد که از انواع آن می‌توان به سنگهایی با نام هلویی و نخودی و قرمز رنگ شده، بلک گالکسی، شانسی بلک، کارمن رد، بالتیک براون، مپل رد، جوپارنا، مولتی کالررد ولگابلو، بیداسر قهوه‌ای، بیداسر سبز، باش پارادیسو، تن براون، سیلور پرل … اشاره کرد.
از آنجا که سنگ خارا سختی بالایی دارد، هزینه برش و فرآوری آن بیش از سنگ‌های آهکی می‌باشد و همچنین دارای طول عمر و دوام بسیار بالاتر از سنگ‌های آهکی است.
طراحی رقص

طراحی حرکات هماهنگ و موزون بازیگران در نمایش را طراحی رقص یا رقص‌پردازی می‌گویند. به شخصی که این کار را می‌کند طراح رقص می‌گویند.
طراحی رقص هنر طراحی، ترکیب‌بندی و ترتیب دادن رقص است، که در چارچوب یک ساختار برنامه‌ریزی شده و معین حرکات بدنی را نمایش می‌دهد. طراح رقص یک یا چند رقصنده را آموزش داده و به هماهنگ‌سازی حرکات و جنبش‌های آنان با هم به منظور آفرینش یک اثر نمایشی می‌پردازد.
واژه کریوگرافی برای اولین بار در واژه‌نامه انگلیسی آمریکایی در دهه ۱۹۵۰ میلادی پدیدار گشت.
کاربردهای دیگر
واژه رقص‌پردازی به هر نوع کارگردانی حرکات منظم انسانی اطلاق می‌گردد. به عنوان مثال:
هلهله‌چی
ژیمناستیک
اسکیت روی یخ
شنای هماهنگ
فعل

فعل یا کارواژه به بخشی از سخن گفته می‌شود که نمایانگر کار انجام شده یا یک رویداد یا یک حالت باشد. (مانند خواندن، بردن، پلاسیدن، زیستن، بودن).
از فعل‌ها واژه‌های گوناگونی مشتق می‌شود از جمله اسم مصدر.
هر فعل در زبان فارسی پنج مفهوم را در بر می‌گیرد:
زمان (گذشته (ماضی)، حال (مضارع)، آینده (مستقبل))
شخص
وجه: (وجه اخباری، وجه التزامی، وجه شرطی، وجه امری، وجه وصفی، وجه مصدری)
انجام کار یا رویداد حالت
نمود
در هر فعل جز ثابتی وجود دارد که معنی بنیادی فعل را دربردارد. به این بخش بن می‌گویند. بن دارای دو گونه بن گذشته و بن حال است.
ساختمان فعل
در زبان فارسی فعل از لحاظ ساختاری ۵ گونه است.
فعل ساده : فعلی است که مصدر آن بیش از یک کلمه نباشد. مانند: گفتن
فعل پیشوندی: فعلی است که از یک پیشوند و یک فعل ساده ساخته شده باشد. مانند: برداشتن= بر+داشتن
فعل مرکب: فعلی است که از یک صفت یا اسم با یک فعل ساده شناخته شده و یک معنی کامل را برساند. مانند: بزرگ شدن، انجام دادن
فعل پیشوندی مرکب: از ترکیب یک اسم، یک پیشوند و یک فعل ساده ساخته می‌شود.
عبارت فعلی: فعلی است که به صورت دسته‌ای از کلمه هاست و معمولا حرف اضافه نیز دارد.
فعل ناگذرای یک شخصه: فعلی که مفعول پذیر نیست و بیشتر به صورت اول شخص بکار می‌رود و به جای شناسه یکی از ضمایر متصل م، ت، ش، مان، تان، شان، شخص فعل را نشان می‌دهد که به آخر اسم قبل از فعل اضافه می‌شود. (نیز ببینید: مصدر)
انواع فعل بر اساس معنا
فعل تام (خاص): بیشتر افعالی که در زبان به کار می‌روند، وقوع کاری مخصوص یا به داشتن حالتی مخصوص دلالت دارند. به این افعال، فعل تام یا خاص گفته می‌شود.
فعل اسنادی (ربطی): فعلی است که دارای معنای خاصی نبوده و تنها برای نسبت دادن چیزی به چیز دیگر به کار می‌رود.
فعل معلوم و فعل مجهول
فعل از لحاظ وضعیت فاعل در زبان فارسی به دو دسته فعل معلوم و فعل مجهول تقسیم می‌شود.
فعل معلوم: فعلی متعدی است که فاعلش مشخص باشد. (علی درسش را خواند)
فعل مجهول:فعلی متعدی است که فاعل آن مشخص نیست. (خانه شسته شد)
آرماویر، روسیه

آرماویر (به روسی: ́) شهری است در سرزمین کراسنودار روسیه.
250px
جمعیت آن در سال ۲۰۰۲ برابر با ۱۹۳،۹۶۴ بوده و در سمت چپ رودخانه کوبان واقع شده‌است. آرماویر قبلا دومین مرکز صنعتی سرزمین کراسنودار، پس از شهر کراسنودار بود.
آرماویر را مردمی از ارمنیان مهاجر در سال ۱۸۳۹ بنیاد کردند و نام آن را «آرمیانسکی آول» برگزیدند. در سال ۱۸۴۸ این سکونتگاه به یاد پایتخت قدیم ارمنستان، آرماویر نام گرفت و در ۱۹۱۴ به سطح شهر ارتقاء یافت.
به هنگام جنگ داخلی روسیه بین سالهای ۱۹۱۸–۱۹۲۰ چندین نبرد خونین در نزدیکی این شهر درگرفت. ستون‌های نطامی سپاه تامان در سال ۱۹۱۸ به آرماویر وارد شدند و حکومت شوروی در ماه مارس سال ۱۹۲۰ در این شهر برقرار شد.
در خلال جنگ بزرگ میهنی سالهای ۱۹۴۱–۱۹۴۵، این شهر بدست آلمانها اشغال شد ولی در ژانویه ۱۹۴۳ توسط نیروهای روسی آزاد شد.
ابرقاره

250px
ابرقاره ابرقاره‌های دیرینه بدین‌سان بوده‌اند (فهرست هنوز کامل نیست):
هام زمین
لوراسیا
گوندوانا
ننا
پانگه‌آ

پویانمایی جدا شدن قاره‌ها از ابرقاره پانگه‌آ.
نقشه پانگه‌آ بر پایه قاره‌های مدرن.
کوه‌زایی آپالاچی
توزیع فسیل‌ها سراسر قاره‌ها نشانه‌ای از وجود پانگه‌آ است.
پانگه‌آ ، پانجه‌آ یا کهن‌قاره نام ابرقاره عظیم دوران پیشاتاریخ است. این ابرقاره در فاصله بخش پایانی دوره دیرینه‌زیستی (پالئوزوئیک) و بخش آغازین میانه‌زیستی (مزوزوئیک) به وجود آمده‌است. نام پانگه‌آ برگرفته از واژه‌های یونانی  «همه» و ῖ «زمین» است.
۱۷۵ میلیون سال پیش قاره‌هایی که امروز مجموعه خشکی‌های زمین را تشکیل می‌دهند در یک ابرقاره کلان به نام پانگه‌آ کنار هم جمع شده بودند. آفریقا در میانه این همگروهه جای داشت و در واقع برآمدگی شمال غربی آن، پیوندگاه دو قطعه پانگه‌آ، لوراسیا (دربرگیرنده آمریکای شمالی، اروپا و آسیای شمالی) و گوندوانا (شامل آمریکای جنوبی، آفریقا، آسیای جنوبی، جنوبگان و قاره استرالیا) بود.
به خاطر وجود این پل خاکی به‌هم‌پیوسته بود که، جانوران خشکی‌زی کمیاب مانند کیسه‌داران، که نخستین گروه مهم پستانداران بودند، می‌توانستند در هر گوشه زمین پراکنده شوند. نزدیک به ۱۶۵ میلیون سال پیش که روند تکه‌تکه شدن پانگه‌آ آغاز شد، ادامه این جابه‌جایی بسیار دشوار گردید.
گواه یک‌پارچگی پیشین
شواهد فسیلی باقی‌مانده از زمان یک‌پارچگی پانگه‌آ هستند؛ که با توجه به حضور گونه‌های مشابه و یکسانی در قاره‌هایی که در حال حاضر با فاصله‌های بسیار دور جدا از هم قرار دارند، واقعیت آن را نشان می‌دهند. به عنوان مثال، فسیل‌های لیستروساروس ددکمانان در آفریقای جنوبی، هند و قطب جنوب، در کنار اعضای زبان‌سرخس زمینی، یافت شده‌است که در این صورت لازم می‌شود دایره توزیع گیاه در آن بازه زمانی: از دایره قطبی تا خط استوا؛ اگر قاره‌ها در موقعیت کنونی خود بوده‌اند، گسترده باشد؛ و باز به طور مشابهی، خزنده آب شیرین مسوسورس تنها در در مناطق محلی از سواحل برزیل و آفریقای غربی یافت می‌شود.
افزون بر این شواهد بیشتری برای پانگه‌آ در زمین‌شناسی قاره‌های مجاور موجود است، از جمله برابری و تطبیق روند زمین‌شناسی بین ساحل شرقی آمریکای جنوبی، و ساحل غربی آفریقا برقرار است. کلاهک یخی قطبی دوره کربنیفر انتهای جنوبی پانگه‌آ را پوشاند. سپرده‌های یخبندانی، یا به طور خاص یخ‌نهشته‌های هم‌سن با ساختار مشابه در بسیاری از قاره‌های جداگانه که در قاره پانگه‌آ باهم بوده‌اند نیز پیدا شده‌است.
تکه‌تکه شدن
ابر قاره‌های لوراسیا و گوندوآنا در ۲۰۰ میلیون سال پیش
نخستین پاره‌ای که از پانگه‌آجدا شد شامل جنوبگان و استرالیا بود که پیرامون ۱۶۰ میلیون سال پیش هم‌زمان با هم، شروع به دور شدن کردند. این پاره جدا شده حامل جمعیتی از کیسه‌داران بود که گونه نوعی آن دوره‌است.
بقیه پانگه‌آ ۵۰ میلیون سال دیگر پیوسته برجا ماند و در این دوره گروه تازه‌ای از پستانداران به نام جفت‌داران پدید آمدند. جفت داران از کیسه‌داران کارآمدتر بودند و در بیشتر مناطق جهان به کلی جای آنان را گرفتند؛ ولی نتوانستند به استرالیا برسند و به این دلیل است که آن قاره امروز هم مسکن زیای کیسه‌دار پرزاد و ولدی است.
تاریخ زمین
پلی‌نزی

مثلث پلی‌نزی
پلی‌نزی یا جزایر پلی‌نز نام گروهی از ۱۰۰۰ جزیره در اقیانوس آرام است. این جزایر بخشی از قاره اقیانوسیه به شمار می‌آیند.
جزایر پلی‌نزی در مثلث پلی‌نزی قرار گرفته‌اند که یک گوشه آن هاوایی، گوشه دیگر نیوزیلند و دیگری جزیره ایستر است. مهم‌ترین دسته‌جزایر پلی‌نزی فیجی، ساموآ، تونگا و پلی‌نزی فرانسه نام دارند.
معروفترین جزیره‌های پلی‌نزی هاوایی و ساموآ هستند. از جزیره‌های میان استرالیا و آمریکا گروه غربی ملانزی (به معنی جزیره‌های سیاه) و گروه شرقی پلی‌نزی (به معنی جزیره‌های پرشمار) خوانده می‌شوند و میان آنها بسیاری جزیره‌های کوچک وجود دارند که با همدیگر میکرونزی (جزایر ریز) نام گرفته‌اند.
گاه برخی از جزیره‌های پلی‌نزی را بخشی از ملانزی هم به شمار آورده‌اند، برای نمونه جزایر:
thumb
هاوائی
جزیره ایستر
هنر اقیانوس آرام
فراطبیعی

فراطبیعی به مسائل یا پنداشته‌های جادویی، دینی یا نیروهای ناشناخته‌ای اطلاق می‌شود که در شرایط عادی دریافتنی نباشند و تنها از روی آثارشان تشخیص‌پذیر باشند.
فراهنجار یا فراسرشت یا ماوراءالطبیعی واژه‌های دیگری است که گاه برای رساندن این معنی به کار می‌روند.
یکی از هنرهای فراطبیعه، راه رفتن حضرت عیسی بر روی آبطراحی شده توسط فرانسوا بوشهکلیسای جامع سنت لوئیس (۱۷۶۶)، کاخ ورسای
برخلاف نیروهای طبیعی، وجود چنین نیروهای فراطبیعی (که در اذهان بسیاری باورپذیر قلمداد می‌شوند)، از طریق روش علمی بازنمودنی و اثبات‌پذیر نیست.
تفاوت با مابعدالطبیعه
متافیزیک یا مابعدالطبیعه ، با «فراطبیعی» (ماوراءالطبیعه) تفاوت دارد. اما در بسیاری موارد به‌اشتباه به‌جای یکدیگر به کار می‌روند.
متافیزیک، در واقع ریشه و موضوع اصلی فلسفه محسوب می‌شود، به بحث درمورد مطلق وجود یا وجود بدون هیچ قید و شرط می‌پردازد. محققان متافیزیک به بررسی علل اولیه می‌پردازند.
نباید مابعدالطبیعه را با ماوراءالطبیعه اشتباه گرفت؛ چرا که مابعدالطبیعه علم به احوال موجودات «از جهت وجودداشتن آنها» ست، صرفا از آن جهت که هستند و وجود دارند. اما «ماوراءالطبیعه» مرتبه‌ای از عالم هستی است که ورای طبیعت و جهان مادی و محسوس در نظر گرفته می‌شود.
فراهنجار
فراهنجار

فراهنجار یا پارانرمال ، پدیده‌هایی توصیف شده در فرهنگ عامه، فولکلور و دیگر بدنه‌های دانش (به انگلیسی: Knowledge) هستند، که وجودشان در این زمینه‌ها، به عنوان چیزهایی که فراتر از تجربه یا توضیح علمی قراردارند توصیف شده‌است.
یک پدیده فراهنجار، با مفاهیمی فرضیه‌ای (به انگلیسی: Hypothetical) مانند ماده تاریک و انرژی تاریک متفاوت است. برخلاف پدیده‌های فراهنکار، این مفاهیم فرضیه‌ای بر اساس مشاهدات تجربی (به انگلیسی: Empirical) و داده‌هایی آزمایشی (به انگلیسی: Experimental) هستند که از طریق روش علمی به دست آمده‌اند.
برجسته‌ترین اعتقادات فراهنجار شامل آن‌هایی هستند که به روح‌ها، زیست فرازمینی، یوفوها، توانایی‌های فراجهان‌بینی (به انگلیسی: Psychic abilities) یا حس ششم، و نهان‌جاندارها مربوط هستند.
مقدمه
فراهنجار، به پدیده‌ها، باورها، تفسیرها و التزامات نظری وعملی و غیرعادی و ناساز با هنجار معمول سپهر معرفتی بشر گفته می‌شود که بر اساس علوم کنونی (علوم تجربی و علوم عقلی) توجیهی ندارد و عملا مردود دانسته می‌شود.
از آن جمله فراهنجارها می‌توان به بخت (شانس)، هوش اتفاقاتی، مدلولات وسوسه، آینده بینی، فرابینی، دورآگاهی (تله پاتی)، طالع، طلسم، انرژی‌درمانی، موجودات شناخته نشده (فضایی‌ها، اشباح) و … اشاره کرد.
وجود چنین پدیده‌هایی از سوی بیشینه تاییدات دانشمندان پذیرفته نشده است. علوم روانشناسی و فیزیک، توجیه‌هایی برای تداعی امور پارانرمال ارائه داده‌اند و آن‌ها را رد می‌کنند. فراهنجار، تا حدی شبه علم شناخته می‌شود. گروهی که به بررسی دانشگاهی در زمینه وجود چنین پدیده‌هایی (مرتبط با انسان) می‌پردازند فراروانشناسان نام دارند.
موضوعات فراهنجار
در طبقه‌بندی موضوعات فرانجار، Terence Hines، در کتابش Pseudoscience and the Paranorma (شبه علم و فراهنجار) در سال 2003 میلادی می‌نویسد: فراهنجار به بهترین حالت می‌تواند به عنوان زیرمجموعه‌ای از شبه علم تصور شود. …
احتمال اشتباه با متافیزیک
نباید متافیزیک یا فراطبیعی به اشتباه به جای پارانرمال گرفته شود. زیرا متافیزیک با روش عقلی و برهانی پیش می‌رود (مابعد الطبیعه اشاره‌ای به مسئله وراء طبیعت ندارد و این اصطلاح صرفا به خاطر جانمایی این بحث پس از مباحث طبیعیات توسط ارسطو در آثارش است) اما پارانرمال‌ها به هیچ دلیل عقلی، نقل معتبر یا تجربه مفید اطمینان استناد ندارد.
تفاوت عدم قبول و انکار
گاهی عدم قبول در سپهر معرفتی مساوی انکار دانسته می‌شود. در حالی که منطقا عدم قبول و تصدیق مساوی انکار نیست. البته عالمان و رسانه‌های معتبر به دلیل مستند نبودن فراهنجار (و نیز خرافه) عناصر بازدارنده‌ای را برای هشدار به پذیرش و تبعیت آن افاده می‌کنند.
پس ممکن است آن را بطور تئوریک منتظر دلیل بدانیم. مثلا بوعلی سینا می‌گوید «کل ما قرع سمعک من لعجائب فذره فی بقعه الامکان مالم یذرک عنه قائم البرهان یعنی «اگر کلام عجیبی شنیدی، مادامی که دلیلی بر امکان یا عدم امکانش نداری، نه آن را رد کن و نه قبول، تا وقتی که دلیل و برهانی به دست آوری.» )
فراطبیعی
نویسندگان
شک‌گرایی
علوم
سایر
اپرا

ساختمان تئاترو آلا اسکالا در شهر میلان ایتالیا. آلا اسکالا که در سال ۱۷۷۸ بنیاد شده از معروف‌ترین اپراخانه‌های جهان است.
اپرا آمیزه‌ای از موسیقی و نمایش است تا حقیقت به تصویر کشیده شود. از این رو برای خلق آثار اپرایی باید در دو بخش موسیقی و نمایش عالم بود تا پدیده‌ای درخور تحسین ایجاد کرد. بزرگان هنر در برتری هر یک از این دو مولفه بر دیگری اختلاف نظر دارند؛ به عنوان مثال ریشارد واگنر موسیقی را در خدمت هدف والای نمایش می‌داند. با این حال موسیقی دارای اعجازی است که با آن، داستانی هرچند ساده به تجربه احساسی عمیق و دل‌انگیز بدل می‌شود. همچنین داستانها و نمایشنامه‌های موفق نیز با درآمیختن با موسیقی، بقا و عمق بیشتری می‌یابند.
اگرچه سازنده نخستین اپرای تاریخ موسیقی جاکوپو پری است، اما کسی که اپرا را به معنای واقعی کلمه بنیان گذاشت کلودیو مونته‌وردی بود.
اپرا مجموعه‌ای است از هنرهای مختلف: موسیقی، ادبیات، فن بازیگری، طراحی صحنه، دکور و کارگردانی. صحنه آرایی اپراهای باروک غالبا با هدف القای احساس عظمت و جلب توجه به تزیینات پر زرق و برق معماری باروک بود. اپرا از ارزنده‌ترین پدیده‌های جهان موسیقی است. طی چندین قرن اپرا با تحولات فراوان همه گونه رویدادها و سبکهای موسیقی را تجربه کرد و به تکامل رسید.
اپرا هنری است که بر روی یک سکو یا سن نمایشی که هماهنگ و سازگار با موسیقی ساخته شده انجام می‌گیرد.
نمایش اجرایی در اپرا عناصر ویژه تئاتر مانند زمینه‌پردازی و محیط نمایشی، جامه‌ها، چهره‌پردازی و بازیگری را در خود دارد؛ ولی در اپرا واژه‌هایی که بازگو می‌شود یعنی اپرانامه (libretto) سخن‌پردازی گفتاری نبوده بلکه به گونه آوازی و سرودی است. خوانندگان اپرا را یک گروه از همنوایان همراهی می‌کنند. همنوایان می‌توانند یک گروه کوچک سازی باشند یا یک ارکستر سمفونیک کامل.
البته امروزه این هنر مانند گذشته نیست و گاه با سبک‌های دیگر موسیقی آمیخته شده‌است یا اینکه به تنهایی و بدون نمایش اجرا می‌شود.
ریشه کلمه
اپرا (Opera) جمع کلمه لاتینی اپوس (Opus) به معنای «اثر» است و به این تغییر باید اپرا را به‌طور تحت‌اللفظی به «آثار» ترجمه کرد اما اپرا به‌صورت کلمه مفرد مونث از آغاز قرن ۱۷ میلادی به نمایشی گفته می‌شد که به‌جای آواز خوانده شود.
بخش‌های مختلف اپرا
اپرا ۳ بخش اصلی دارد:
پیش‌درآمد یا اوورتور (او - ور - تور)؛ درواقع مقدمه‌ای برای شروع اپراست که کاملا به‌صورت سازی است و هیچ خواننده‌ای در آن نمی‌خواند.
آریا (Aria)؛ که قسمت اصلی اپراست و خواننده در آن با آرایش‌های آوازی، قدرت و مهارتش را ابراز می‌دارد.
رسیتاتیف (Recitatif); که نوعی از فن بیان و مکالمه آوازی است و غالبا پیش از آریا قرار می‌گیرد. در اپرای ایتالیایی، رسیتاتیف رابط بین دو آریاست:
رسیتاتیف ساده (Recitatif Secco)، که آواز بدون ارکستر است و فقط با چند آکورد کوتاه همراهی می‌شود.
رسیتاتیف آکامپانیه (Recitatif accampagne)، که خواننده به همراهی ارکستر می‌خواند و بیشتر در اپراهای فرانسوی معمول است.
از جمله رهبران ارکستر اپرا می‌توان گوستاو مالر را نام برد.
برخی آثار مشهور
آیدا
اتللو
آرایشگر شهر سویل
عروسی فیگارو
ایل تراواتوره
پالمیرا ملکه ایران‌زمین
پالیاچی
توران دخت
توسکا
حلقه نیبلونگ
هلندی سرگردان
زیگفرید
تریستان و ایزولده
لوهنگرین
پارسیفال
ریگولتو
کارمن
کاوالریا روستیکانا
فلوت سحرآمیز
دن ژوان
فیدلیو
لابوهم
لاتراویاتا
لوچیا دی لامرمور
مادام باترفلای
نابوکو
نورما
بوریس گودونف
خوانندگان مشهور اپرا
ماریا کالاس
لوچانو پاواروتی
آنجلا گورگیو
چچیلیا بارتولی
خوزه کارراس
پلاسیدو دومینگو
آندره بوچلی
الینا گارانچا
اپرانامه
زینگ‌اشپیل
خانه اپرای سیدنی
لیبرتو

صفحه نخست از اپرانامه «نیروی سرنوشت» جوزپه وردی
لیبرتو یا اپرانامه متن آوازها و گفتارهایی است که در یک نمایش اپرا بکار می‌رود. واژه بکار رفته در زبانهای اروپایی برای این مفهوم واژه ایتالیایی لیبرتو (libretto) به معنی «کتابچه» است.
واژه اپرانامه از برنهاده‌های فرهنگستان زبان و ادب فارسی است.
فهرست جزیره‌های خلیج فارس

خلیج فارس دارای جزیره‌های زیاد مسکونی و غیر مسکونی است. که بیشتر آن‌ها کوچک هستند و به دلیل جزر و مد آب غیر قابل سکونت هستند
جزایر ایران
جزایر خلیج‌فارس از لحاظ وضع طبیعی و شرایط دریایی و جوی و سایر ملاحظات با یکدیگر یکسان نیستند و لذا سرنوشت واحدی نداشته‌اند. بعضی از این جزایر به سبب ثروت خداداد یا از نظر اهمیت سوق‌الجیشی یا به هر دو علت مورد توجه متجاوزان بوده‌است، ولی جزایر فراوانی هم در خلیج‌فارس وجود دارند که همیشه از یک سکون و آرامش مطلق برخوردار بوده‌اند و شاید پای ابنای بشر به آنجا نرسیده باشد، یا فقط اشخاص معدودی ندرتا به آن جزایر رفت‌وآمد کرده باشند ولی امروز به علت شرایط خاصی توجه تمام جهانیان را به خود جلب کرده‌اند.
جزایر مسکونی
قشم
کیش
لاوان
جزیره هنگام
لارک
هرمز
ابوموسی (گپ سبزو)
هندرابی
تنب بزرگ
تنب کوچک
جزیره سیری
فرور بزرگ (پلور)
جزیره فارسی
خارک
خارکو
شیف
مینو
جزیره نگین
جزیره صدرا
جزیره فارور
فارور کوچک
جزایر غیرمسکونی
آریایی ( مورد ادعا )
جزیره زرکوه ( مورد ادعا )
شیدور
فرورگان (فرور کوچک)
عباسک
ام‌الکرم
نخیلو
جبرین (تهمادو)
ام سیله (خان)
گرم
بونه
دارا
قبر ناخدا
خرو
مولیات
سه‌دندون
مطاف
مرغی
جزیره میر مهنا
چراغی
جزایر بحرین
بحرین، خود یک جزیره است.
جزیره محرق
جزیره بدیع
جزیره حوار
جزیره ستره
ام‌النعسان
جزیره البحرین
جزیره وجده
جزایر کویت
ام‌المرادم
ام‌النمل
بوبیان
جزیره کبر
عوهه
فیلکه
قاروه
مسکان
وربه
جزایر عمان (در تنگه هرمز)
سلامه
مسندم
جزیره غنم
جزیره حلانیات (در مقابل ساحل صلاله)
جزیره تلگراف
جزایر قطر
جزیره حوار
جزایر دواخیل
جزیره ربز
جزیره مترس
جزیره عالیه
جزیره حالول
جزیره الصحاط
جزایر عربستان
جزیره عربی
جزیره کران
کورین
جنا
جرید
جزیره تاروت
جزیره ابوعلی
جزیره باطنه
جنه
جزیره مقطع
جزیره حرقوص
جزایر امارات متحده عربی
امارات متحده دارای بیش از ۲۰۰ جزیره‌است. جزایر اصلی آن در خلیج فارس عبارت‌اند از:
ابوالابیض
ارزنه
الرفیق
ام‌الحطب
ام قصار
بزم شرقی
بزم غربی
بشوم
بوکشیشه
بوکعل
ثمیریه
جراب
جزایر غاغه
جزیره ابوظبی
جزیره داس
غراب
جزیره غشا
جزیره نخل
جمیره
جنانه
حاله المبرز
حاله حیل
حمریه
خصیفه
دعسه
دلما
زرکوه
سعدیات
سلع
سلیه
شراعوه
شویهات (مشهت)
جزیره سیر ابونعیر
صیر بنی یاس
غسبی
قرنین
قفای
مروح
مکاسیب
یاسات سفلی و علیا
جزیره العالم
کبوترخانه

کبوترخانه‌هایی در استان اصفهان
یک کبوترخانه در پارک شهر تهران
کبوترخانه ، کفترخان ، برج کبوتر ، ورده یا برج حمام سازه‌ای است که به جهت لانه گزینی پرنده‌ها به خصوص کبوترها در خاورمیانه و اروپا ساخته می‌شود، کاربرد عمده این بناها جمع‌آوری مدفوع پرندگان جهت استفاده در کشاورزی، دباغی، چرم‌سازی و ساخت باروت است.
کبوترخانه‌ها بناهایی هستند که با پهنا و ارتفاع بین هفت تا ۱۵ متر اعمار می‌شوند و در درون آن‌ها صدها جای برای لانه کبوتران با شکل و ابعاد یک‌سان ساخته می‌شود.
تاریخچه
تاریخچه کبوترخانه‌ها و این که در چه زمانی یا کجا با هدف بهره‌برداری از مدفوع پرنده‌ها به خصوص کبوترها به عنوان کود ساخته شدند به‌طور دقیق مشخص نیست، اما شواهد این سازه‌ها در ایران به ۱۲۰۰ سال پیش می‌رسد.
تربیت کبوتر در دوران بعد از اسلام در ایران و دیگر ممالک معمول بود و حتی کتابهایی در مورد این حیوان مفید و پرثمر، تالیف شده‌است، که از آن جمله می‌توان به کتاب تمائم الحمائم، تالیف محی الدین بن عبدالطاهر اشاره نمود.
بر اساس تاریخ ابن کثیر (جلد۱۲، صفحه۴۱۱)، رسم کبوتربازی در قرن چهارم و پنجم معمول بود و چون کبوتربازها برای مردم ایجاد مزاحمت می‌کردند، گاهی از طرف فرمانروایان دستور جلوگیری از آنان داده می‌شد؛ چنانکه مقتدی عباسی (نیمه دوم قرن پنجم)، از کبوتربازی منع نمود. آن طور که سیوطی در تاریخ خود (صفحه ۲۸۰) آورده، همین مقتدی عباسی بود که دستور داد برج‌های کبوتر را نیز خراب کنند، زیرا این برج‌ها مشرف بر خانه‌های مردم بود.
از مندرجات تاریخ ابن الجوزی (جلد ۷، صفحه: ۲۱۲) چنین برمی آید که در زمان عضدالدوله، بوسیله کبوتران نامه بر، در فاصله ۶ ساعت، دستور شاه به حکمران کوفه ابلاغ شده و جواب آن می‌رسید.
از دیرباز، برای استفاده از گوشت و کود کبوتران، ساختن کبوترخان یا کبوترخانه معمول بود. ژان شاردن که در عصر صفوی از ایران بازدید کرده‌است، به پیشینه بناهای کبوترخان و وضعیت آن‌ها در عصر صفویه چنین اشاره کرده‌است :
کفترخانه‌های گلپایگان
چونچه
ارگ شیخ بهایی
پنگ خانه
سامانه

سامانه یا به انگلیسی سیستم مجموعه یا گروهی از اشیاء مرتبط یا غیر مرتبط است که هدف یا اهدافی خاص را دنبال می‌کنند، به گونه‌ای که واحدی پیچیده را تشکیل دهند.
گونه‌های سامانه
+انواع انتقال مجاز
+در فرایندهای ترمودینامیکی
+برای انواع محیطها
انواع محیطها
قابلیت انتقال
جرم و انرژی
کار
گرما
تبادل ماده
تبادل انرژی
بدون تبادل ماده
بی‌دررو
adynamic
بدون تبادل ماده
ایزوله
سامانه مجموعه‌ای از اجزایی است که با هم کار می‌کنند و هدف معینی را دنبال می‌کنند. سامانه تنها به نوع فیزیکی آن محدود نمی‌شود. مفهوم سامانه در مورد پدیده‌های مجرد پویا نظیر اقتصاد نیز به کار گرفته می‌شود.
تعریف و واژه‌شناسی
اصطلاح «سیستم» ریشه در واژه یونانی syst ̄ema دارد که به معنی «باهم جای دادن» است. سیستم، مجموعه‌ای است از عناصر به هم مرتبط که برای نیل به هدف مشترک با هم در تعامل هستند. در زبان فارسی واژه سیستم به دلیل کثرت استفاده، متداول شده‌است. واژه‌های سامانه و نظام معادل‌های فارسی متداول برای واژه سیستم هستند.
سامان یا سامانه (منظومه یا دستگاه هم گفته شده است؛ مانند: منظومه شمسی - Solar system، و دستگاه معادلات خطی - System of linear equations) هم‌چیده‌ای است از عناصر هم‌پیوسته که یک تمامیت یگانه را تشکیل می‌دهند. چنین ترکیب و هم‌چیده‌ای معمولا مجموعه‌ای سامان‌مند و منظم را درست می‌کند و به همین رو به آن سامانه می‌گویند که از واژه پارسی سامان به معنی نظم و ترتیب گرفته شده‌است.
به بخشی از یک سامانه که خود جزئی از یک سامانه دیگر باشد زیرسامانه می‌گویند.
یک سامانه معمولا در برگیرنده بخش‌ها و عناصری است که به هم پیوسته شده‌اند تا جریان و روند داده‌ها، ماده یا انرژی را آسان‌تر سازند. یک سامانه معمولا واحدهایی دارای برهم کنش دارد که برای آن‌ها می‌توان الگوهای ریاضی تشکیل داد.
نظریه عمومی سامانه‌ها
رویکرد سیستمی
تفکر سیستمی
تحلیل سیستمی
مهندسی سیستم
مدیریت سیستم
مهندسی نوآوری
سیبرنتیک
نظریه سیستم‌ها
سامانه‌های خطی
نظریه بی‌نظمی‌ها
سامانه‌های پیچیده
پویایی‌های سامانه
سامانه‌های تحت وب
سازوکار

سازوکار ،
یا مکانیزم دستگاهی می‌باشد برای تبدیل نیروهای ورودی به نیروهای خروجی مورد نظر.
مکانیزم‌ها به‌طور کلی از یکی از روش‌های زیر کمک می‌گیرند.
حرکت قطعات: چرخ دنده،تسمه، زنجیر، بادامک و بازو …
سیستم اصطکاکی: ترمز و کلاج …
ساختار اجزا: قاب، بست، بیرینگ، فنر و کاسه نمد …
المان‌های مخصوص: پین، خار و هزار خار …
و همچنین
مکانیسم ، یا مکانیزم روالی است که برای انجام هدفی بر پا می‌گردد. این روال با پاره‌های تشکیل‌دهنده‌اش را معمولا به گونه‌ای جای‌گذاری می‌کنند که مجموعه پدید آمده، کمابیش خودبخود و تکراری کار مورد نظر را انجام دهد.
https://en.wikipedia.org/wiki/Mechanism_(engineering)
روال

روال به زنجیره‌ای از کنش‌ها، وظایف، گامها، محاسبات، تصمیم‌ها و دیگر فرایندها گفته می‌شود که پس از انجام در ترتیب و چیدمان مشخص، نتیجه، فراورده یا دستاورد مشخصی را فراهم می‌کند. هر بار که یک روال را دنبال می‌کنیم، اگر شرایط دروندادی همان باشد بایستی هر بار همان نتیجه بارهای پیش بدست آید.
به روال‌هایی که در جایی نوشته یا ثبت می‌شوند کاردستور (دستورالعمل) یا راهنمای کار نیز گفته می‌شود.
برای نمونه برای پختن یک کیک می‌توان یک روال در نظر گرفت با گامهای زیر:
باز کردن جعبه خمیر آماده.
در هم آمیختن خمیر.
از پیش گرم کردن فر.
درون تاون گذاردن کیک.
بیرون آوردن کیک پس از پخت.
تعریف روال در واژگان پزشکی
در علم پزشکی به آن عمل (انگلیسی: procedure) می‌گویند که انواع مختلفی دارد مثل عمل جراحی (انگلیسی: surgery procedure).
زیرروال
فر آشپزی

تصویر اجاقی قدیمی و قابل حمل
فر آشپزی (در پارسی باستان: فرن) یا تاون آشپزی یا آون (انگلیسی: oven) گونه‌ای کوره یا اجاق دربسته برای گرمایش، پخت‌وپز یا خشک کردن است. کاربرد اصلی آن در آشپزخانه‌ها و کوزه گری است. فر گازی و فر برقی دو نوع مدرن فر می‌باشند. تاونی که برای حرارت دادن یا در کارهای صنعتی از آنها استفاده می‌شود کوره یا تاون صنعتی نامیده می‌شوند.
تاون معمولی یکی از لوازم آشپزی است که معمولا برای پختن، داغ کردن، کبابی کردن، سرخ کردن یا گرم کردن خوراک بکار می‌رود. از تاون معمولا برای درست کردن گوشت، نانهای پخته، کیک یا دسرها بهره می‌گیرند.
پیرامون واژه
واژه «تاون» از ترکیب تاو (تاب)و -ن (پسوند اسم ابزارساز) ساخته شده است و از برابرنهاده‌های فرهنگستان زبان و ادب فارسی است.
تنور
دیگ
فر گازی
فر برقی
برشته کن (تستر)
برشتار (تسترآون)
اجاق مایکروویو
چراغک (وارمر)
کباب پز
زودپز
آرام پز
پلوپز
تاریخ دانش

تاریخ علم رشته‌ای از تاریخ است که به بررسی چند و چون تغییر درک انسان از دانش و فناوری در درازنای هزاره‌ها می‌پردازد. و اینکه چگونه این درک دستیابی به فناوری‌های نوین‌تر را برای ما ممکن ساخته است.
از جمله زمینه‌های پژوهش در این رشته می‌توان به تاثیرات فرهنگی، اقتصادی، و سیاسی نوآوری‌های دانشی اشاره‌کرد.
نوآوری‌های دانش و فناوری در بسیاری از نقاط جهان پیشینه دارند و هند، ایران، یونان، چین و مصر در این زمینه سهم بسزایی دارند.
تاریخ علم دانشی است در راستای بررسی و بیان چگونگی وقایع علمی و نیز، تبیین چرایی وقوع آن‌ها. در اینکه علم و دانش بعلت عجین بودن با نطق بشری عمری تقریبا به اندازه نوع بشر دارد شکی نیست. خاستگاه علم بشر مطابق با حضور او در هر نقطه کره زمین بوده‌است. اما آنچه می‌توانیم به آن استناد کنیم مکتوباتی است که تاریخ ثبت بسیاری از وقایع علمی را از سده‌های ۶ قبل از میلاد مسیح در مناطق مصر و بابل و در میان فنیقی‌ها گزارش می‌نماید.
ما به منظور نظم دهی به مطالعات تاریخی، بررسی خود را به چهار دوره اساسی پیشرفت علمی تقسیم می‌نماییم. این دوره‌ها خود به دوره‌های دیگری منقسم می‌شوند که عبارت‌اند از:
۱) دوره یونیانیان - اسکندرانی
۲) دوره انقلاب علمی در سده ۱۷
۳) دوره مادیگرایی در سده ۱۹
۴) دوره نوین
ده نظریه انقلابی در تاریخ دانش
۱۰. نظریه اطلاعات: کلود شانن ۱۹۴۸
۹. نظریه بازی‌ها: جان فون نویمان و اسکار مورگنشترن ۱۹۴۴
۸. نظریه اکسیژنی احتراق: آنتوان لاوازیه ۱۷۷۰
۷. نظریه تکتونیک صفحه‌ای: آلفرد وگنر ۱۹۱۲ ؛ توزو ویلسون ۱۹۶۰
۶. نظریه مکانیک آماری: جیمز کلرک ماکسول، لودویگ بولتزمان، ویلارد گیبس، اواخر قرن ۱۹
۵. نظریه نسبیت خاص: اینشتین ۱۹۰۵
۴. نظریه نسبیت عام: اینشتین ۱۹۱۵
۳. نظریه کوانتومی: ماکس پلانک، نیلز بوهر، ورنر هایزنبرگ، اروین شرودینگر، ماکس بورن، آلبرت اینشتین، پل دیراک، ولفگانگ پائولی ۱۹۰۰-۱۹۲۶
۲. نظریه تکامل با گزینش طبیعی: چارلز داروین ۱۸۵۹
۱. نظریه خورشید مرکزی: کوپرنیک ۱۵۴۳
دانش
علم
فلسفه
فلسفه علم
تاریخ فناوری
وسایل آشپزخانه

وسایل آشپزخانه ابزارهایی هستند که با یاری آنها مواد خوردنی را می‌توان به گونه‌ای غذا تبدیل کرده و آماده خوردن کرد. این ابزارها را می‌توان به دسته‌های گوناگونی بخش کرد مانند ظروف، ابزارهای نگهداری خوراک، ابزارهای زدودن بسته‌بندی، ابزارهای آمایش خوراک خام و ابزارها و ظروف پخت غذا.
البته این لوازم و ظروف و وسایل به دو گروه خانگی و صنعتی تقسیم می‌شوند.
آبکش
آبمیوه‌گیری
آرامپز
آسیاب برقی
اجاق گاز
الک
برشتار
برشته‌کن
پلوپز
پوستکن
پوشش آلومینیومی
پیمانه
تخته برش
ترازوی آشپزخانه
تندپز
تنور
توری کباب‌پزی
چرخ گوشت
چوب‌پنبه‌بازکن
خامه‌پخش‌کن
خامه‌ریز
خمیرگیر
دربازکن
دیگ زودپز
دیگ
رنده
ساطور
سبزی‌خردکن
سماور
سیخ
فر موج‌پز
قابلمه
قالب شیرینی‌پزی
قهوه‌جوش دستی
قیف
کارد
کاسه
کتری
گوشتکوب
ماهی‌تابه
مخلوط‌کن
مشک
ملاقه
هاون
وردنه
یخزن
کباب گیر
کباب پز
انواع ظروف شرابخوری
وسایل آشپزی و قنادی
چاقو

چاقو یا کارد ابزار تیز است که برای بریدن به‌کار می‌رود. رایج‌ترین طرح برای یک چاقو به شکل یک تیغه تیز فلزی است که به‌وسیله یک زبانه به یک دسته پیوند داده شده‌است. از چاقوها از دوران نوسنگی تاکنون نیز به‌عنوان ابزار یا جنگ‌افزار بهره‌گیری شده‌است. از چاقوهای نخستین، ابزارهای دیگری مانند ساطور، خنجر و شمشیر مشتق شده‌اند. کارد و چاقو این دو واژه هر یک برای آلت یا وسیله‌ای برنده به کار می‌رود ولی آلتی که کارد نامیده می‌شود با آلتی که چاقو خوانده می‌شود فرق دارد. چاقو آلتی است که لبه برنده آن در دسته آن بر می‌گردد و می‌خوابد و لذا می‌توان آن را در جیب هم گذاشت ولی کارد وسیله ایست که لبه آن روی دسته بر نمی‌گردد. پس آلت برنده‌ای که همراه با چنگال سر میز غذا خوری می‌گذارند کارد است نه چاقو.
کاردهای گوناگونی وجود دارند که برای کارکردهای گوناگون به‌کار می‌روند، مانند:
کارد میوه‌خوری، غذاخوری، چاقوی حکاکی، گل‌کنی، دالبرزنی، توپی‌کنی، ضامن‌دار و جز اینها.
ابزاری که برای تیز کردن لبه چاقو به‌کار می‌رود، چاقوتیزکن نام دارد.
استان زنجان از مراکز برجسته چاقوسازی در ایران است.
واژه‌شناسی
درباره ریشه واژه «چاقو» میان متخصصان واژه‌شناسی اتفاق‌نظر وجود ندارد. ویلهلم آیلرس معتقد است که این واژه برگرفته از /čāūk*/ است و آن هم از /-čākū-ka*/ ماخوذ است و با «چاک» فارسی، به‌معنی «شکاف» و نیز به‌معنی «زدن» و «ضربه‌زدن» ریشه مشترک دارد. اما گرهارد دورفر نوشته‌است که «چاقو» برگرفته از /čaqu/ در مغولی است. دورفر می‌نویسد که واژه ترکی /-čaq/ به‌معنی «ضربه‌زدن»، «نیش‌زدن» و همچنین «گزیدن»، برگرفته از مغولی است. توضیح: «چک» به‌معنی «سیلی» نیز با «چاک» به‌معنی «ضربه‌زدن» و نیز با «چکش» هم‌ریشه است. جانی چئونگ گفته‌است که ریشه این واژه‌ها /-čak/ یا /-čag/ به‌معنی «زدن، ضربه‌زدن» است. آیلرس و شاپکا معتقدند که «چکاچاک»، «چکاچک»، «چاکاچاک» و «چاک‌چاک»، که به‌معنی صدای گرز و به‌هم‌خوردن شمشیر و امثال آنهاست، با همین واژه‌ها مرتبط است. ظاهرا همه واژه‌های اخیر نام‌آوا هستند.
چاقوی راجرز
چاقوی راجرز نام شرکت چاقوسازی‌ای در بریتانیا است که چاقویی به همین نام می‌سازد. این کمپانی در دوران پادشاهی قاجار و پهلوی در ایران دارای نمایندگی‌های کوچک و سازندگانی بوده‌است.
بخش‌های چاقو
بخش‌های تشکیل‌دهنده چاقو
تیغه
دسته
نوک؛ پایان چاقو در جهت فشار
لبه؛ سطح برش چاقو و گسترش‌یافته از نوک تا پاشنه
؛ به شکل سطح مقطع از تیغه
ستون فقرات چاقو؛ بخش ضخیم تیغه، نزدیک لبه چاقو، طرف مقابل لبه، در یک چاقوی دولبه و بیشتر به سمت وسط
؛ یک شیار اضافه‌شده به تیغه برای سبک‌تر شدن آن
؛ بخش مسطح از تیغه، واقع در محل اتصال از تیغه و چاقو، تقویت‌کننده و نگهبان
گارد یا محافظ؛ مانع بین تیغه و دسته که مانع از لغزش رو به جلوی دست به سمت تیغه می‌شود
دسته چاقو یا شمشیر؛ پایان چاقو در جهت واردآوردن نیروی فشار و ضربه
تسمه یا طناب؛ یک بند برای تامین امنیت چاقو به مچ دست
صنعت

اگر تمام فعالیت‌های اقتصادی که با تولید کالا و خدمات با استفاده از ماشین‌آلات و تجهیزات ساخته دست بشر سروکار دارند را به عنوان یک کل تصور کنیم، هر صنعت ، زیرمجموعه‌ای از این کل است که عده فراوانی از فعالیت‌های مشابه را شامل می‌شود.
تعریف مهم برای صنعت: به مجموعه تمام یگان‌هایی که در تولید، توزیع یا مصرف یک فراورده یا یک دسته از فراورده‌های مشابه فعالیت می‌کنند، «صنعت» گفته می‌شود.
تعریف «صنعت»
در مورد تعریف دقیق «صنعت»، اختلاف نظرهای کثیری وجود دارد. صنعت دارای تعریف‌ها و تعبیرهای متفاوتی است که براساس جایگزین‌پذیری فراورده‌ها، فرایند تولید و محدوده‌های گیتاشناختی ارائه شده‌اند. مثلا مایکل پورتر، صنعت را چنین تعریف می‌کند: «صنعت، عبارتست از گروه شرکت‌هایی که فراورده‌های آنها جایگزین نزدیکی برای هم می‌باشند.»
گروه‌های صنعت
با توجه به تعریف‌های گوناگونی که در مورد صنعت ارائه شده‌اند، گروه‌های صنعتی ممکنست با استفاده از روش‌های گوناگونی در کنار یکدیگر تقسیم‌بندی شوند. برای مثال گروه‌های صنعت تعریف‌شده در «بورس اوراق بهادار تهران» به شرح زیر می‌باشند:
استخراج زغال سنگ؛
کشاورزی، دامپروری و خدمات وابسته به آن؛
استخراج کانه‌های فلزی؛
استخراج سایر معدن‌ها؛
نساجی؛
دباغی، پرداخت چرم و ساخت انواع پاپوش؛
فراورده‌های چوبی؛
فراورده‌های کاغذی؛
انتشار، چاپ و تکثیر؛
فراورده‌های نفتی، زغال کک و سوخت هسته‌ای؛
لاستیک و پلاستیک؛
فلزهای اساسی؛
ساخت فراورده‌های فلزی؛
ماشین‌آلات و تجهیزات؛
ماشین‌آلات دستگاه‌های برقی؛
ساخت رادیو، تلویزیون، دستگاه‌ها و وسیله‌های ارتباطی؛
وسیله‌های اندازه‌گیری، پزشکی و نورشناختی؛
خودرو و ساخت افزاره‌ها؛
سایر وسیله‌های ترابری؛
مبلمان و دیگرمصنوعات؛
قند و شکر؛
شرکت‌های چندرشته‌ای صنعتی؛
فراورده‌های غذایی و آشامیدنی بجز قند و شکر؛
مواد و فراورده‌های دارویی؛
فراورده‌های شیمیایی؛
پیمانکاری صنعتی؛
رایانه و فعالیت‌های وابسته به آن؛
خدمات فنی و مهندسی؛
انبوه‌سازی، املاک و مستغلات؛
کاشی و سرامیک؛
سیمان، آهک و گچ؛
سایر فراورده‌های کانی غیر فلزی؛
سرمایه‌گذاری‌ها؛
بانک‌ها، موسسه‌های اعتباری و سایر نهادهای پولی؛
سایر واسطه‌گری‌های مالی؛
ترابری، انبارداری و ارتباطات.
البته لازم به ذکرست که تقسیم‌بندی مذکور، الزاما متداول‌ترین گروه‌بندی صنایع نیست؛ مثلا در برخی متون، کاشی و سرامیک، سیمان، آهک و گچ و سایر فراورده‌های کانی غیر فلزی درمجموع یک گروه به نام صنعت سرامیک یا کانی نافلزی را تشکیل می‌دهند یا تمام گروه‌های مربوط به تهیه غذا، در گروه صنایع غذایی قرار می‌گیرند. همچنین علاوه بر موارد مذکور، صنایعی مانند صنعت گردشگری و صنایع دستی نیز در برخی متون در ردیف گروه‌های صنعت قرار می‌گیرند.
تقسیم‌بندی صنایع
با توجه به مشابهت‌هایی که به لحاظ فرایند تولید، شیوه بازاریابی، شیوه مدیریت، حجم سرمایه، نوع ماشین‌آلات مورد استفاده، نوع مواد اولیه ملزوم و غیره میان گروه‌های گوناگون صنعت وجود دارند، گروه‌های گوناگون صنعت را می‌توان از جنبه‌های گوناگون تقسیم‌بندی کرد. یکی از متداول‌ترین طبقه بندی‌های صنعت، طبقه بندی ارائه شده توسط بخش آمار سازمان ملل است که به اختصار طبقه بندی آیسیک نامیده می‌شود. در این طبقه بندی گروه‌های مختلف صنعتی تعریف شده‌اند و فعالیت‌های مختلف در آن‌ها طبقه بندی گردیده‌اند. با این حال طبقه بندی‌های دیگری برای صنعت نیز وجود دارد،
صنایع دریایی

صنایع دریایی شاخه‌ای از صنایع هستند که به فراوری و تولید ناوهای گوناگون و همه ابزار و نیازمندی‌های پیونددار با ناو، ناوبری، دریانوردی، خدمات بندری و ماهی‌گیری می‌پردازند.
سازمان‌های پیونددار با صنایع دریایی در ایران را می‌توان به این دسته‌ها بخش کرد:
آموزشگاه‌های دریایی ایران
انجمنهای دریایی ایران
شرکتهای مشاوره و مهندسی دریایی
پژوهشگاه‌های دریایی ایران
شیلات
بنگاه‌های رده‌بندی و بازرسی دریایی ایران
بندرها و مناطق ویژه اقتصادی دریایی
سازمانها، نهادها و ارگانهای ایران
شرکتهای ترابری و خدمات بازرگانی ایران
شرکتهای نفتی دریایی ایران
مراکز صنعتی دریایی ایران
فهرست آموزشگاه‌های دریایی ایران

استان تهران
دانشکده مهندسی دریا دانشگاه صنعتی امیرکبیر (تهران)
دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات (تهران)
دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال (تهران)
گروه مکانیک دریا، دانشکده مکانیک، دانشگاه صنعتی شریف (تهران)
گروه مهندسی عمران - سازه‌های دریایی، دانشکده فنی، دانشگاه تهران (تهران)
موسسه آموزشی کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران (تهران)
استان اصفهان
مجتمع علوم و فناوری دریایی، دانشگاه صنعتی مالک اشتر (شاهین شهر)
استان آذربایجان شرقی
گروه مهندسی عمران - سازه‌های دریایی، دانشگاه صنعتی سهند (تبریز)
استان‌های ساحلی
استان بوشهر
دانشکده دریانوردی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خارک (خارک)
دانشکده مهندسی کشتی سازی، دانشگاه خلیج فارس (بوشهر
موسسه‌ی آموزشی کشتیرانی جمهوری اسلامی ایرن (بوشهر)
استان مازندران
دانشگاه علوم دریایی امام خمینی (ره) نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران (نوشهر)
دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس (نور)
دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه جامع امام حسین (ع) نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (چالوس)
آموزشکده علوم دریایی شرکت ملی نفتکش ایران (محمودآباد)
دانشکده علوم دریایی، دانشگاه صنعت نفت (محمودآباد)
دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل
استان خوزستان
دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر (خرمشهر)
استان سیستان و بلوچستان
دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار (چابهار)
استان هرمزگان
دانشگاه صنایع دریایی امیرکبیر(بندرعباس)
دانشگاه هرمزگان(بندرعباس)
استان گلستان
دانشگاه گلستان(گرگان)
دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان (گرگان)
استان گیلان
آموزشکده علوم و فنون دریایی شهید خدادادی (بندر انزلی)
آموزشگاه‌های دریایی ایران
فهرست مناطق ویژه اقتصادی دریایی ایران

بندرها و مناطق ویژه اقتصادی دریایی ایران عبارت‌اند از:
اداره کل بنادر و کشتیرانی بندر انزلی
اداره کل بنادر و کشتیرانی بوشهر - بندر بوشهر
اداره کل بنادر و کشتیرانی استان مازندران و گلستان (در ساری)
اداره کل بنادر و کشتیرانی استان هرمزگان (بندرعباس)
اداره کل بنادر و کشتیرانی استان خوزستان (آبادان)
منطقه ویژه اقتصادی مجتمع کشتی‌سازی و صنایع فراساحل ایران در بندرعباس منبع اداره کل بنادر و کشتیرانی ایران
منطقه ویژه اقتصادی بندر آستارا
بندر خدماتی پارس عسلویه بوشهر
فهرست پژوهشگاه‌های دریایی ایران

فهرست پژوهشگاه‌های دریایی ایران از این قرار است:
دانشکده مهندسی دریا دانشگاه صنعتی امیرکبیر (تهران)
پژوهشکده دریایی دانشگاه جامع امام حسین (ع)
پژوهشکده علوم و تکنولوژی زیردریا (اصفهان)
موسسه تحقیقات شیلات ایران
مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری
مرکز تحقیقات مهندسی فارس
مرکز توسعه فنآوری صنایع دریایی دانشگاه صنعتی شریف
مرکز تحقیقات و آموزش وزارت راه و ترابری
سازمان تحقیقات و جهاد خودکفایی ندسا (ساتخ ندسا)
مرکز مطالعات و پژوهشهای خلیج فارس - دانشگاه خلیج فارس
مرکز تحقیقات سازمان بنادر و کشتیرانی
پژوهشکده زیرسطحی اصفهان
پژوهشکده هوا-دریا (شیراز)
مرکز تحقیقات آب وابسته به وزارت نیرو
پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی
معاونت تحقیقات و جهاد خود کفایی نیروی دریایی ارتش
نام موسسه ملی اقیانوس‌شناسی به پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی تغییر پیدا کرده‌است.
ترموستات

ترموستات یک خودرو
تصویر یک ترموستات دیجیتالی برای تنظیم دمای هوا
دماپا یا ترموستات دستگاهی است برای نگه داشتن دمای یک سامانه در یک محدوده مشخص به کار می‌رود. این کار به‌وسیله کنترل شارش انرژی گرمایی به درون یا به بیرون از سامانه صورت می‌گیرد. ترموستات به دو نوع دیجیتال و آنالوگ تقسیم می‌شود.
کاربرد
ترموستاتها در موارد زیر به کار می‌روند:
دستگاه‌ها و سیستم‌های تاسیساتی
خودروها
لوازم خانگی
دستگاه‌ها و سیستم‌های تاسیساتی
ترمستات‌ها در صنعت تاسیسات مکانیکی برای کنترل دمای آب یا هوا در سیستم‌های ایجاد برودت و حرارت به کار می‌روند. رادیاتورها، دیگ‌ها و فن کویل‌ها عمومی‌ترین دستگاه‌هایی هستند که برای کنترل دما از ترمستات استفاده می‌کنند.
در علوم هفتم (دوره اول متوسطه) کمی به دماپا یا ترمستات اشاره شده که برای مثال:
اگر فلزهای مس و آهن در کنار یکدیگر باشند (فلز مس روی فلز آهن باشد)، براثر حرارت فلز مس افزایش حجم بیشتر نسبت به فلز آهن دارد. در نتیجه مس به سمت پایین خم می‌شود.
لوازم خانگی
یخچال
اگر بخواهیم درباره ترموستات یخچال و نحوه کارکرد آن به صورت کاملا ساده توضیح بدهیم باید بدانید ترموستات به معنی Therm(دما) و stat(ثابت) است که برای ثابت نگه داشتن دمای یک محیط یا یک محفظه مانند یخچال طراحی شده‌است که این سیستم کاملا مکانیکی بوده و به صورت کاملا اتوماتیک و بدون دخالت دست دمای داخل یخچال و محیط را تنظیم کرده و به عبارتی توسط ترموستات آن انجام می‌شود که به کمپرسور فرمان قطع و وصل شدن را صادر می‌کند مثلا زمانی که شما اهرم ترموستات را چرخانده و آن را روی ۶ قرار می‌دهید تا زمانی که دمای یخچال به ۶ درجه نرسیده‌است ترموستات اجازه کار به کمپرسور را می‌دهد و زمانی که دمای یخچال به ۶ درج رسید به صورت اتوماتیک ترموستات کمپرسور را قطع می‌کند تا دما در این درجه ثابت شود.
در کولرهای گازی معمولا ترموستات بالای صفر استفاده می‌شود و معمولا بین ۱۶ درجه سانتیگراد تا ۳۰ درجه سانتیگراد است.
خودپرداز

بانک بارکلیز اولین بانک و موسسه مالی در جهان بود که برای نخستین‌بار از دستگاه‌های خودپرداز استفاده کرد. اولین خودپرداز جهان در تاریخ ۲۷ ژوئن ۱۹۶۷ میلادی، در یکی از شعبات بانک بارکلیز در شهر انفیلد تاون در شمال لندن نصب شد.
یک خودپرداز در هامبورگ آلمان.
خودپرداز که گاه عابر بانک هم نامیده شده دستگاهی الکترونیکی است که به مشتریان بانک این امکان را می‌دهد تا در هر زمان دلخواه به‌وسیله قراردادن کارت عابربانک خاصی در دستگاه و وارد کردن یک گذرواژه از حساب خود پول دریافت کرده یا موجودی حساب بانکی خود را بگیرند بدون اینکه نیاز به شمارشگر انسانی باشد. بسیاری از خودپردازها نیز به امکان واریز پول یا چک، جابجایی پول میان حساب‌های بانکی و حتی خرید تمبر را برای مشتریان فراهم می‌کنند.
نخستین دستگاه خودپرداز خاورمیانه، در ایران بوسیله بانک بیمه بازرگانان و در تهران قرار گرفت. امروزه اغلب دستگاه‌های خود پرداز ایرانی به شبکه شتاب متصل هستند. شبکه شتاب امکان برداشت و مشاهده موجودی را برای دارندگان کارتهای بانکهای عضو این شبکه از همه خودپردازها فراهم می‌آورد.
در ایران می‌توان از طریق دستگاه‌های خودپرداز اقدام به پرداخت قبض‌های خدمات عمومی نظیر آب، برق و تلفن نمود.
پرتغال بالاترین سرانه خودپرداز در اروپا را دارد: ۱۵۱۶ دستگاه به ازای هر یک میلیون نفر. سوئد کمترین تعداد را دارد: ۳۳۳ دستگاه برای هر یک میلیون نفر.
تاریخچه
اولین دستگاه خودپرداز را ۲۷ ژوئن 1967 یک شعبه بانک بارکلیز در محله انفیلد در شمال لندن افتتاح کرد. این اختراع جان شپرد-بارون بود و در آن زمان حداکثر ده پوند به متقاضیان پرداخت می‌کرد. شعبه انفیلد بانک بارکلیز همچنان فعال است و در ۲۷ ژوئن ۲۰۱۷ به مناسبت پنجاهمین سالگرد خودپرداز یکی از دستگاه‌هایش را به رنگ طلایی درآورد.
خودپرداز در زبان‌های دیگر
کارت عابر بانک
300px
برای خودپرداز در زبانهای گوناگون واژه‌های گوناگونی بکار می‌رود که برخی از آنها در زیر می‌آید:
انگلیسی آمریکا: (Automated Teller Machine (ATM (معنی: بانکدار خودکار)
در شرق آمریکا: MAC machine یا (MAC (Money Access Center (معنی: مرکز دسترسی به پول)
انگلیسی کانادا: (Automated Banking Machine (ABM (معنی: دستگاه خودکار بانکی)
در برخی زبانهای اروپایی Bancomat یا Bankomat (دستگاه خودکار بانک)
در اسپانیایی Cajero Automático (دستگاه خودکار نقد کردن)
در انگلستان Cashpoint و Cashmachine (نقدگاه) انگلیسی‌ها در زبان عامیانه به دستگاه خودپرداز «سوراخ در دیوار» می‌گویند.
، آلمانی Geldautomat (معنی: دستگاه خودکار پول)
در نروژ Minibank (معنی: بانک کوچک)
در هلند Pin Automaat (معنی: دستگاه خودکار پول کشیدن)
در سوئیس Postomat (معنی: دستگاه خودکار بانکی به نام سوئیس پست).
اختراع‌ها در ایالات متحده (۱۸۹۰–۱۹۴۵)
سامانه ضامن رمزعبور در خودپرداز
تفنن

سرگرمی یا تفنن به فعالیت‌هایی گفته می‌شود که در آن توجه مخاطبان یا شرکت‌کنندگان به موضوعی یا کنشی سرگرم‌کننده جلب می‌شود. به کسی که این کار را انجام می‌دهد، سرگرمی‌ساز می‌گویند.
نمونه‌های تفنن و سرگرمی از این دستند:
پویانمایی
شرط بندی
گپ زدن
سیرک
رقص
میگساری
شکار
گیشا
خنداندن (کاری که دلقک‌ها، کمدین‌ها، جوک گوها، یا وب‌گاه‌های اینترنتی شوخی‌آمیز می‌کنند)
شعبده‌بازی
رسانه‌های گروهی
شاهنامه خوانی
بازی
ورزش
موسیقی
تئاتر
پیک نیک و طبیعت گردی
تیراندازی
درست کردن جورچین (پازل)
تراگسیل

فرایند انتقال هرگونه نشانک از یک مکان به یک یا چندین مکان دیگر بوسیله بافه نوری، خط‌های سیمی، رادیو، نور، باریکه‌های فروسرخ یا دیگرسامانه‌های مخابراتی را «تراگسیل» گویند. تراگسیل می‌تواند بشکل پخشی یا بینابی باشد. واژه «تراگسیل»، متضاد واژه «پذیرش» (Reception) به نماد اختصاری Rx می‌باشد.
تراگسیل یک پیام رقمی، یا یک نشانک مانسته‌ی رقمی‌شده، به «مخابرات رقمی» مشهور می‌باشد.