پراو

کوهستان پرآو (به کردی: په‌راو) کوهی در شمال‌شرق کرمانشاه، باطول تقریبی ۸۰کیلومتر و وسعت ۸۸۰ کیلومتر مربع بخشی از رشته کوه زاگرس در غرب ایران می‌باشد قله پرآو باارتفاع ۳۴۰۵ متر از سطح دریا بلندترین قله این کوهستان و یکی از۱۵۱۵ قله بسیار برجسته جهان به‌شمار رفته که در شمال شرقی شهر کرمانشاه واقع شده‌است. کوه‌های این منطقه دارای یکی از عمیق‌ترین لایه‌های لایم استون کره زمین است و همچنین بعلت فشارهای ناشی از کوه‌زایی آلپی شکاف‌های بسیاری پیدا کرده‌است به همین علت عمیق‌ترین غارهای ایران مانند غارهای پراو، جوجار و چاه غار قلا در این کوهستان قرار دارند
خط الراس اصلی و مرتفع این کوهستان دارای قلل متعددی است که اکثرا ارتفاعی بالاتر از ۳۰۰۰ متر دارند جهت این کوهستان از غرب به شرق امتداد یافته‌است و بترتیب شامل قلل :خرامان، قته چرمی، پرآو، نماز گاه، شاودالان، سه کل، زنهان، بیستون، بان برزه و … می‌باشد عبور از خط الراس‌های پرآو عمدتا در بسیاری از مکانها حالت فنی دارند و عبور از بعضی از قسمت‌های آن‌ها احتیاج به طناب و ابزارگذاری دارد بخصوص در قلل خرامان، قته چرمی، سه کل و بیستون
دیواره بیستون اورست صخره‌های جهان
دیواره بیستون که در کوهستان پرآو (کوه بیستون) واقع گردیده‌است با ارتفاع ۱۲۰۰ متر و وسعت بیش از ۵۰۰۰ متر، در میان فنی‌ترین دیواره‌های سنگنوردی جهان جای داشته و به اورست صخره‌های جهان مشهور بوده و مرتفع‌ترین دیواره ایران و پنجمین دیواره مرتفع جهان است
همچنین میراث جهانی یونسکو " کتیبه بیستون "بعنوان و نخستین متن شناخته شده ایرانی در دامنه‌های جنوبی این کوهستان قرار دارد
غار پرآو اورست غارهای جهان
غار پرآو یکی از غارهای عمودی برتر جهان بوده و یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد آن وجود دهانه غار در ارتفاع ۳۰۵۰ متری از سطح دریا است که این بالاترین سطح در بین تمام غارهای دنیا می‌باشد، از این رو به اورست غارهای جهان مشهور است.
این غار با درجه سختی پیمایش D5 از دشوارترین غارهای جهان از نظر غارنوردی به‌شمار می‌رود. برخی محققان این غار را دشوارترین غار جهان به لحاظ پیمایش ذکر نموده‌اند در سال ۱۳۸۸ غار پراو توسط سازمان حفاظت محیط زیست ایران به عنوان اثر طبیعی - ملی به ثبت رسید. اولین بنیاد غارنوردان کشور انگلستان نام دارد که در سال ۱۹۷۴ توسط "David Judson" پس از بازگشت از اکتشاف پرآو نامگذاری گردیده‌است همچنین، کتابی نیز با عنوان غار پرآو Ghar Parau توسط وی در خصوص غار پرآو در سال ۱۹۷۲ در کشور بریتانیا به چاپ رسیده‌است تاکنون چندین نفر در این غار جان خود را از دست داده‌اند از این رو لقب غار قاتل به آن داده شده‌است
جوجار، عمیق‌ترین غار آسیا
غار جوجار عمیق‌ترین غار آسیا در کوهستان پرآو در ضلع شرقی قله پراو و ضلع شمالی قله شاودالان قرار دارد که در شهریور ۹۴ به عنوان عمیق‌ترین غار ایران شناخته شد به این ترتیب رکورد عمیق‌ترین غار ایران که در اختیار غار پراو بود پس از حدود نیم قرن شکسته شد یک اکسپدیشن بین‌المللی در مرداد ۹۵ جهت ادامه اکتشاف و ادامه پیمایش در عمق بیش از ۸۰۶ متری غار آغاز گردید در سوم شهریور ۹۵ اعلام گردید که کاشفان این غار موفق گردیده‌اند به اعماق بیش از ۱۰۰۰ متری جوجار دسترسی یابند به این ترتیب ایران به عنوان ۲۱ امین کشور جهان که دارای غاری با عمق بیش از۱۰۰۰ متر است معرفی گردید
قلا، دومین چاه غار عمیق جهان
در انتهای فلات کوهستان پرآو و در ارتفاع ۲۸۰۰ متری از سطح دریا قرار گرفته‌است، در آخرین روز تابستان ۱۳۹۵ و پس از چند برنامه اکتشافی، و با حدود ۷۰۰متر طناب ریزی توسط تیم غارنوردی سورنا به سرپرستی یوسف سورنی نیا، عمق نهایی این چاه غار ۵۶۲ متر اعلام و بدین ترتیب غار قلا دومین چاه غار عمیق جهان به‌شمار می‌رود
پناهگاه‌ها
در دامنه‌های کوه پرآو تاکنون سه جان‌پناه ساخته شده‌است.
جان‌پناه بزرگ پرآو که در میدان پراو و در سال ۱۳۵۹ تا ۶۰ شمسی و با هزینه ۴۵ هزار تومان توسط کمیته پناهگاه‌های هیئت کوهنوردی استان کرمانشاه ساخته شده‌است. این پناهگاه با مساحتی حدود ۳۲ متر مربع و ظرفیت خواب حدود ۱۵ نفر در ارتفاع حدود ۳۱۰۰ متری و بسیار نزدیک به دهانه ورودی غار عمیق پراو است.
جان‌پناه غار یک شبه، جان‌پناه دیگری در جبهه جنوبی قله پراو است که در سال ۱۳۵۹ در مسیر صعود قله شیخ علی خان و در ارتفاع ۲۷۲۰ متری با هزینه ده هزار تومان ساخته شده‌است. مساحت آن حدود نه متر مربع و ظرفیتش حدود هشت نفر برای خواب است.
جان‌پناه فلزی گردنه شنل هم در سال ۱۳۶۲ توسط فدراسیون کوهنوردی در مسیر صعود به قله شاودالان و بر روی گردنه ۲۷۰۰ متری شنل ساخته شده‌است. مساحت و ظرفیت آن به ترتیب ۱۰ متر مربع و حدود ۸ نفر برای خوابیدن است.
سرابها و چشمه‌های پرآو
۱-سراب بیستون:این سراب در سی کیلومتری شمال شرقی شهر کرمانشاه و در دامنه کوه بیستون قرار دارد. وجود طبیعت زیبا، درختان چنار سر به فلک کشیده و آثار تاریخی منحصر به فرد در پیرامون سراب آن را به یکی از پرجاذبه‌ترین و زیباترین سراب‌های ایران مبدل کرده‌است.
2- :سراب برناج در دامنه کوه بیستون در دامنه رشته کوه‌های پراو و منطقه حفاظت شده بیستون قرار دارد. سراب «برناج» به عنوان یکی از هفت اثر طبیعی استان کرمانشاه به عنوان یک اثر طبیعی در لیست میراث ملی به ثبت رسیده‌است.
۳-سراب نجوبران: از جنوب به کوه پرآو، ودره گل دره و از جنوب غربی به دره سیراوله محدود می‌شود سراب نجوبران به دلیل برخورداری از جاذبه‌های طبیعی متنوع و کم‌نظیر یکی از سرابهای بسیار زیبای استان کرمانشاه است و هرساله پذیرای سیل بیشماری از گردشگران از سراسر کشور است. قلمرو این سراب طبیعی، زیستگاه گونه‌های نادر گیاهی و جانوری است
سراب طاقبستان
سراب سرابله
۶-چشمه دوزه ری :در میان دره‌ای معروف به دوزه ری و در مسیر صعود به قله پراو واقع می‌گردد
چشمه گردل: در مسیر صعود به قله شودالان واقع گردیده‌است
چشمه پونه (کینی پونله):در مسیر صعود به قله شودالان واقع گردیده‌است
چشمه کانی کره: در مسیر تنگه بزازخانه و تنگ ریواسه و صعود به گردنه شنل و قله شاودالان قرار گرفته‌است
۱۰-چشمه سیروله
۱۱-کانی خور خور
زیست‌بوم پرآو
منطقه حفاظت شده بیستون بخشی از کوهستان پرآو می‌باشد، درسال ۱۳۹۳ برنامه ایجاد ، در منطقه حفاظت شده بیستون به عنوان جاذبه طبیعی بی‌نظیر در خاورمیانه مطرح گردید
اکوسیستم این منطقه شامل پوشش گیاهی نظیر بلوط، آلبالو وحشی، زالزالک، گلابی وحشی، بنه و پستاندارانی چون کل و بز، گرگ، پلنگ، گورکن، گربه جنگلی، خرس قهوه‌ای، قوچ و میش، گرگ آسیایی، شغال، روباه و گراز، کفتار، گورکن، خارپشت، خرگوش و… می‌باشد
__بخش‌جدید__