تیم ملی بسکتبال ایران

تیم ملی بسکتبال مردان ایران تیم بسکتبال بین‌المللی است که به نمایندگی از ایران در در مسابقات جهانی و بین‌المللی به میدان می‌رود. تیم ملی بسکتبال ایران زیر نظر فدراسیون بسکتبال جمهوری اسلامی ایران فعالیت می‌کند. ایران در حال حاضر بر اساس آخرین رده‌بندی فیبا در سال ۲۰۱۷ در رده ۲۲ ام جهان و دوم آسیا پایین‌تر از استرالیا و بالاتر از چین قرار دارد. تیم ملی بسکتبال ایران در حال حاضر یکی از دو قدرت اول بسکتبال آسیا به‌شمار می‌رود و تا به حال در سال‌های ۲۰۰۷، ۲۰۰۹ و ۲۰۱۳ قهرمان آسیا شد ه است و در سال ۲۰۱۴ نیز مدال نقره بازی آسیایی را به دست آورد.
تیم ملی بسکتبال ایران در سال ۲۰۰۸ نیز به المپیک پکن صعود کرد.
تاریخچه
سال ورود بسکتبال به کشور ما ۱۹۰۱ میلادی برابر با ۱۲۸۰ هجری شمسی نوشته است. اما آنچه مسلم است اینکه اولین نشانه‌های ورود بسکتبال به ایران در سالهای ۱۳۱۰و ۱۳۱۱ دیده شده که آن هم توسط کارکنان سفارتخانه‌های خارجی در ایران بوده‌است.
بسکتبال در ایران در سالهای ۱۳۱۰ به بعد به‌طور غیررسمی فعالیتش در بعضی از مدارس ایران دنبال شد تا اینکه در سال ۱۳۱۴ این ورزش به‌طور رسمی توسط فریدون شریف‌زاده به ایرانیان شناسانده شد. در سال ۱۳۲۴ فدراسیون بسکتبال ایران تاسیس شد. تیم ملی بسکتبال ایران برای نخستین بار توانست تا در سال ۱۹۴۸ در مسابقات المپیک لندن شرکت نمایند. در سال ۱۹۵۰ تیم ملی ایران در جام اروپا که در کشور ترکیه بین تیم‌های فرانسه، یوگسلاوی، ایتالیا، مصر، اتریش و ترکیه بود شرکت داشت که با بازی‌های خوبی که انجام داد پس از پیروزی بر ایتالیا، اتریش و مصر در جای سوم قرار گرفت. در سال ۱۹۵۱ نیز در اولین دوره بازی‌های آسیایی که در دهلی بود شرکت نمود که در این دوره از بازی‌ها تیم ملی ایران در جای سوم آسیا قرار گرفت.
تیم ملی بسکتبال ایران در المپیک ۱۹۴۸ لندن
در سال‌های اخیر بسکتبال در ایران رشد داشته‌است و توانست به موفقیت‌های زیادی مانند قهرمانی در قهرمانی جام ملت‌های آسیا ۲۰۰۷، ۲۰۰۹، ۲۰۱۳ برسد و در بازی‌های آسیایی ۲۰۰۶ پس از ۵۰ سال به مدال برنز رسید و توانست در بازی‌های آسیایی ۲۰۱۴ نیز مدال خود را ارتقا بخشد و به مدال نقره دست یابد. تیم ملی بسکتبال ایران در قهرمانی جام ملت‌های آسیا ۲۰۰۷ موفق شد با شکست تمام تیم‌های آسیایی به قهرمانی بسکتبال آسیا برسد و برای دومین بار پس از پنجاه سال، به مسابقات المپیک ۲۰۰۸ راه یابد.
ایران در برابر آمریکا در جام‌جهانی ۲۰۱۰ ترکیه
تورنمنت‌ها
المپیک
تیم ملی بسکتبال ایران در المپیک سال ۱۹۴۸ انگلستان، با هدایت کاظم رهبری با قبول پنج شکست و کسب تنها دو پیروزی در جایگاه چهاردهم قرار گرفت. تیم ملی بسکتبال ایران در سال ۲۰۰۷ با هدایت رایکو ترومن با شکست تیم ملی لبنان قهرمانی جام ملت‌های آسیا را از آن خود کرد، ایران کوارترهای اول، دوم و چهارم را با نتایج ۱۹ بر ۲۱، ۱۹ بر ۱۵ و ۱۸ بر ۱۵ به نفع خود پایان دادند و پس از نزدیک به ۵۰ سال انتظار به مسابقات المپیک راه یافت. ایران در المپیک ۲۰۰۸ به عنوان نماینده آسیا حاضر بود و در گروه A با تیم‌های لتونی، آرژانتین، کرواسی، استرالیا و روسیه هم گروه بود و با پنج شکست و بدون پیروزی به کارش پایان داد و در رده یازدهم رده‌بندی قرار گرفت.
جام جهانی
تیم ملی بسکتبال ایران در جام جهانی ۲۰۱۰ ترکیه در گروه B با تیم‌های آمریکا، اسلوونی، برزیل، کرواسی و تونس همگروه شد و تنها با یک پیروزی مقابل تونس و ۴ باخت در انتها در رده نوزدهم ایستاد. تیم ملی بسکتبال ایران در جام جهانی ۲۰۱۴ در گروه A با تیم‌های اسپانیا، مصر، صربستان، برزیل و فرانسه همگروه شد. تیم ملی بسکتبال ایران در نخستین دیدارش در در بازی افتتاحیه برابر اسپانیا تیم دوم رنکینگ جهانی قرار گرفت و تن به شکست داد. ایران در ششمین روز از رقابت‌های جام جهانی ۲۰۱۴ و در آخرین دیدارش از مرحله مقدماتی به مصاف تیم ملی فرانسه رفت و تن به شکست داد و در نهایت با ۴ باخت و یک پیروزی در مقابل مصر در رده بیست و یکم قرار گرفت. ایران در مقابل فرانسه و صربستان با نتایجی نزدیک تن به شکست داد و بازی‌های قابل قبولی را به نمایش گذاشت.
قهرمانی آسیا
ایران تا کنون ۱۶ بار در رقابت‌های جام ملت‌های آسیا شرکت کرده و به مقام‌های مختلفی رسیده‌است. تیم ملی بسکتبال ایران در سال ۱۹۷۳ برای نخستین بار راهی رقابت‌های بسکتبال قهرمانی آسیا شد. جورج شیرالیو سرمربی ایران بود و مسعود ماه‌تابانی و مصطفی افوظی دستیارهای او بودند و در نهایت ایران در پنجم شد. پس از گذشت سال‌ها در جام ملت‌های آسیا ۱۹۹۳ بسکتبال ایران به نقطه عطف خود رسید و رشد چشمگیری داشت. ملی پوشان در دیدار رده‌بندی کره‌شمالی را از پیش رو برداشتند و در حالی که می‌توانستند برنده مسابقه باشند نتیجه را واگذار کردند و در جایگاه چهارم ایستادند. جام ملت‌های ۲۰۰۳ شروع نسل جدید در بسکتبال ایران بود در این دوره از بسکتبال قهرمانی آسیا تیم ملی ایران با کسب مقام پنجمی به کارش پایان داد. جام ملت‌های ۲۰۰۷ آغاز دوران اوج ایران با نسل طلایی خود بود، ایران در این دوره با کسب پیروزی بر لبنان در دیدار نهایی رقابت‌ها به نخستین قهرمانی خود در قاره کهن رسید و راهی المپیک ۲۰۰۸ پکن شد. آیدین نیکخواه‌بهرامی و حامد حدادی در این رقابت‌ها عملکرد درخشانی داشتند و حدادی به عنوان باارزش‌ترین بازیکن آسیا در سال ۲۰۰۹ انتخاب شد. ایران در قهرمانی آسیا ۲۰۰۹ در دیدار فینال این دوره به مصاف میزبان یعنی چین رفت و توانست در خانه حریف به پیروزی برسد و برای دومین بار قهرمان جام ملت‌های شود. حامد حدادی بار دیگر به عنوان باارزش‌ترین بازیکن آسیا انتخاب شد. تیم ملی ایران در سال ۲۰۱۱ در اوج بود و برای المپیک لندن آماده می‌شد. ایران مسابقات را با قدرت آغاز کرد اما در مرحله یک چهارم پایانی برابر اردن تن به شکست دادند و به مقام پنجم آسیا رسیدند تا سال ۲۰۱۱ برای ایران تلخ شود، حامد حدادی در این دوره به عنوان بهترین سنتر و صمد نیکخواه بهرامی به عنوان بهترین فوروارد مسابقات انتخاب شدند. ایران در جام ملتهای بسکتبال آسیا ۲۰۱۳ با نه پیروزی متوالی قهرمان آسیا شد. شاگردان ممی بچیرویچ که به راحتی از سد تمامی حریفان ریز و درشت گذشته و به فینال رسیده بودند، در بازی نهایی میزبان یعنی فیلیپین را شکست دادند تا پس از راهیابی به جام جهانی اسپانیا، بدون باخت و با قدرت جام قهرمانی آسیا را برای بار سوم بالای سر ببرند. اوشین ساهاکیان در این دوره به عنوان بهترین فوروارد قدرتی انتخاب شدو حامد حدادی برای سومین بار پیاپی عنوان باارزش‌ترین بازیکن آسیا را از آن خود کرد.
بازی‌های آسیایی
ایران تا به حال در ده دوره این رقابت‌ها حضور یافت که در اولین دوره آن در سال ۱۹۵۱ به مدال برنز دست یافت و در سال‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۱۰ نیز این مدال تکرار شد. تیم ملی بسکتبال ایران در بازی‌های آسیایی اینچئون ۲۰۱۴ تا مرحله حذفی پیش رفت و در دیدار ما قبل فینال با شکست قزاقستان به فینا ضعود کرد و در دیدار فینال مقابل کره جنوبی در یک دیدار حساس با نتیجه ۷۹ – ۷۷ تن به شکست داد و از کسب مدال طلا باز ماند ولی برای اولین بار مدالی بهتر از برنز را کسب کرد و مدال نقره را به لیست افتخارات خود اضافه نمود.
المپیک
سال
مکان
بازی
برد
باخت
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۳۶
حاضر نبود
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۴۸
چهاردهم
۷
۲
۵
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۵۲
حاضر نبود
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۵۶
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۶۰
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۶۴
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۶۸
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۷۲
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۷۶
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۰
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۴
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۸
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۹۲
انتخاب نشد
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۹۶
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۰
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۴
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۸
یازدهم
۵
۰
۵
بسکتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۱۲
انتخاب نشد
مجموع
۲/۱۸
۱۲
۲
۱۰
جام جهانی
سال
مکان
بازی
برد
باخت
۱۹۵۰
حاضر نبود
۱۹۵۴
۱۹۵۹
۱۹۶۳
۱۹۶۷
۱۹۷۰
۱۹۷۴
انتخاب نشد
۱۹۷۸
حاضر نبود
۱۹۸۲
انتخاب نشد
۱۹۸۶
۱۹۹۰
۱۹۹۴
۱۹۹۸
۲۰۰۲
۲۰۰۶
۲۰۱۰
نوزدهم
۵
۱
۴
۲۰۱۴
بیستم
۵
۱
۴
مجموع
۲/۱۷
۱۰
۲
۸
قهرمانی آسیا
سال
مکان
بازی
برد
باخت
۱۹۶۰ تا ۱۹۷۱
۱۹۷۳
پنجم
۱۰
۴
۶
۱۹۷۵ تا ۱۹۷۹
۱۹۸۱
هشتم
۷
۳
۴
۱۹۸۳
پنجم
۶
۵
۱
۱۹۸۵
هشتم
۶
۲
۴
۱۹۸۷
۱۹۸۹
پنجم
۷
۴
۳
۱۹۹۱
ششم
۸
۴
۴
۱۹۹۵
دهم
۸
۵
۳
۱۹۹۷
هشتم
۷
۳
۴
۱۹۹۹ تا ۲۰۰۱
۲۰۰۳
پنجم
۷
۴
۳
۲۰۰۵
ششم
۸
۴
۴
۲۰۰۷
قهرمان
۸
۷
۱
۲۰۰۹
قهرمان
۹
۹
۰
۲۰۱۱
پنجم
۹
۸
۱
۲۰۱۳
قهرمان
۹
۹
۰
۲۰۱۵
سوم
۹
۷
۲
مجموع
۱۶/۲۸
۱۲۴
۸۲
۴۲
بازی‌های آسیایی
سال
مکان
بازی
برد
باخت
۱۹۵۱
سوم
۴
۲
۲
۱۹۵۴ تا ۱۹۶۲
۱۹۶۶
هفتم
۷
۳
۴
۱۹۷۹
هفتم
۸
۶
۲
۱۹۷۴
ششم
۷
۲
۵
۱۹۷۸ تا ۱۹۸۶
۱۹۹۰
هفتم
۶
۳
۳
۱۹۹۴
هشتم
۵
۱
۴
۱۹۹۸
هفتم
۶
۲
۴
۲۰۰۲
۲۰۰۶
سوم
۸
۵
۳
۲۰۱۰
سوم
۸
۶
۲
۲۰۱۴
نایب قهرمان
۷
۶
۱
مجموع
۸/۱۵
۵۱
۲۴
۲۷
قهرمانی غرب آسیا
قهرمانی غرب آسیا
سال
مکان
بازی
برد
باخت
۱۹۹۹
چهارم
۴
۱
۳
۲۰۰۰
چهارم
۴
۲
۲
۲۰۰۱
سوم
۴
۲
۲
۲۰۰۲
نایب قهرمان
۴
۳
۱
۲۰۰۴
قهرمان
۴
۴
۰
۲۰۰۵
قهرمان
۴
۴
۰
۲۰۰۸
حضور نداشت
۲۰۱۰
قهرمان ( ب )
۳
۳
۰
۲۰۱۱
قهرمان
۳
۳
۰
۲۰۱۲
نایب قهرمان
۵
۴
۱
۲۰۱۳
قهرمان
۳
۳
۰
۲۰۱۴
نایب قهرمان ( زیر ۱۸ سال )
۵
۴
۱
مجموع
۱۱/۱۲
۴۳
۳۳
۱۰
کاپ آسیا
سال
مکان
بازی
برد
باخت
۲۰۰۴
انصراف
۲۰۰۸
۲۰۱۰
۶ام *
۷
۳
۴
۲۰۱۲
قهرمان
۷
۷
۰
۲۰۱۴
قهرمان
۷
۶
۱
مجموع
۳/۵
۲۱
۱۶
۵
توپ الماسی
توپ الماسی فیبا
سال
مکان
بازی
برد
باخت
۲۰۰۰ تا ۲۰۰۴
۲۰۰۸
چهارم
۳
۱
۲
مجموع
۱/۳
۳
۱
۲
بازی‌های همبستگی کشورهای اسلامی
بازی‌های همبستگی کشورهای اسلامی
سال
مکان
بازی
برد
باخت
سال ۲۰۰۵
سوم
۹
۶
۳
مجموع
۱/۱
۹
۶
۳
صمد نیکخواه بهرامی کاپیتان فعلی تیم ملی بسکتبال ایران
ترکیب فعلی
آخرین ترکیب (مسابقات قهرمانی آسیا۲۰۱۵ چین):
سرمربی: مهران حاتمی
پست
اسم
باشگاه
تولد
قد
۴
C
روزبه ارغوان
ذوب آهن اصفهان
۵
G
سجاد مشایخی
مهرام تهران
۶
G
بهنام یخچالی
پتروشیمی بندر امام خمینی
۷
G
مهدی کامرانی
جیانگ سو تونگشی
۸
F
ارسلان کاظمی
چونگ کینگ فلای دراگون
۹
F
فرید اصلانی
مهرام تهران
۱۰
G
حامد آفاق
پتروشیمی بندر امام خمینی
۱۱
F
اوشین ساهاکیان
مهرام تهران
۱۲
C
اصغر کاردوست
کاظمه کویت
۱۳
F
محمد جمشیدی
دانشگاه آزاد تهران
۱۴
F
صمد نیکخواه بهرامی
مهرام تهران
۱۵
C
حامد حدادی
چینگدائو دابل استار
سرمربی‌ها
کاظم رهبری (۱۹۴۸)
حسین صعودی پور (۱۹۶۶)
گئورگ سیرالیو (۱۹۷۴)
محمدحسن ذوالفقاری (۱۹۸۱)
عنایت الله آتشی (۱۹۸۳)
رضا اسماعیلی (۱۹۸۵)
مجید توفقی (۱۹۸۹)
اسدالله کبیر (۱۹۹۰)
والری لونیچکین (۱۹۹۱)
اسدالله کبیر (۱۹۹۳)
ویتالی زاستاخوف (۱۹۹۴)
منوچهر شهامت نژاد (۱۹۹۵)
سعید فتحی (۱۹۹۷)
عنایت الله آتشی (۱۹۹۸)
گری لیموین (۲۰۰۰–۲۰۰۱)
سعید ارمغانی (۲۰۰۱–۲۰۰۲)
مهران شاهین طبع (۲۰۰۲)
نناد تراجکویچ (۲۰۰۳)
مصطفی هاشمی (۲۰۰۳)
ولادیمیر بوشنیاک (۲۰۰۴–۲۰۰۵)
محمدمهدی ایزدپناه (۲۰۰۵)
فرد اونیگا (۲۰۰۶)
رایکو تورومن (۲۰۰۷–۲۰۰۸)
وسلین ماتیچ (۲۰۰۹–۲۰۱۱)
ممی بچیرویچ (۲۰۱۲–۲۰۱۵)
دیرک باوئرمن (۲۰۱۵-۲۰۱۷)
مهران حاتمی (۲۰۱۷-)
روسای فدراسیون
۱۳۵۸ - ۱۳۵۹: محمود مشحون
۱۳۵۹ - ۱۳۶۴: علی مقدسیان
۱۳۶۴ - ۱۳۶۸: ناصر بیگلری
۱۳۶۸ - ۱۳۷۳: محمود مشحون
۱۳۷۳ - ۱۳۷۶: مهرداد آگین
۱۳۷۶ - ۱۳۸۰: علی غضنفری
۱۳۸۱ - تاکنون: محمود مشحون