بخش عمارلو

بخش عمارلو در استان گیلان، در نیمه خاوری شهرستان رودبار، جهت شمالی شهر لوشان، قراردارد. مرکز بخش عمارلو، شهرجیرنده، و این بخش دارای دو دهستان جیرنده و دهستان کلیشم است.
نام عمارلو
نام عمارلو برگرفته از نام یکی از اقوام کرد کرمانج است که حدود ۳۰۰ سال پیش توسط نادرشاه افشار به منطقه برای دفاع از ایران در برابر قوای روسیه تزاری کوچانده شدند. ایشان نیز با ورود به منطقه نام آن را به عمارلو تغییر دادند که کم و بیش همین شهرستان رودبار کنونی است. این منطقه پیش‌تر گستره وسیع‌تری داشت به‌طوری‌که حتی در زمان ابراهیم خان عمارلو تنکابن را نیز شامل می‌شد.
تقسیمات کشوری
بخش عمارلو در شهرستان رودبار، استان گیلان، شمال ایران، جای دارد. این بخش از جمله چهار بخش شهرستان رودبار، با مرکزیت شهر جیرنده (جیریندیه) است.
بخش عمارلو دارای دو دهستان است و یک شهر:
دهستان جیرنده (فاراب)
دهستان کلیشم
شهر: جیرنده (جیریندیه)
پیشینه تقسیمات کشوری منطقه عمارلو
بخش عمارلو درگذشته دهستان‌های پیرکوه، و خورگام را نیز در بر می‌گرفت؛ اما اکنون، دهستان پیرکوه به بخش دیلمان در شهرستان سیاهکل پیوند زده شده‌است و دهستان خورگام نیز با نام بخش خورگام از بخش عمارلو جدا شده‌است.
جغرافیای طبیعی
ییلاق‌های عمارلو
ییلاق‌های عمارلو با ارتفاعی بیش از ۲۲۰۰ متر از سطح آب‌های آزاد دارای آب و هوای کوهستانی می‌باشند. نکته قابل توجه درباره آب و هوای منطقه عمارلو به ویژه ییلاق‌های آن سبز و خرم ولی شرجی نبودن منطقه‌است که این منطقه و ییلاق‌هایش را در استان گیلان متمایز می‌کند.
کبوتر چاک
جغرافیای گیاهی
رویشگاه گیاهان ارتفاعات و جنگلی زیر می‌باشد:
سوسن چلچراغسرومهر سلیمانبابونهگل گاوزبانازگیلآلوی وحشیبنهراش شرقی
باغ داری
فراورده‌های باغی عمارلو، این میوه‌ها را در بر می‌گیرد:
انار - در روستای انبوهگردوفندقسیبگلابیازگیلزیتونآلبالوزغال اختهزردآلوبهانگورانجیر
جغرافیای جانوری
گراز، موش خرما و سنجاب و روباه از پستانداران غالب منطقه شمرده می‌شوند. خزندگان غالب نیز مارهای سمی می‌باشند. پرندگانی همانند کبک، قمری، تیهو، بلدرچین و شانه بسر در لابلای درختان و بوته‌ها به فراوانی دیده می‌شوند.
دامپروری
مردم عمارلو در کنار باغ‌داری به دام‌داری نیز می‌پردازند:
ورزاگاوگوسفندبز
پرورش پرندگان اهلی نیز معمولا در حیاط هر خانه‌ای رایج است:
مرغخروسغازاردک
پرورش زنبور عسل نیز سالیان زیادی است که در باغ‌ها انجام می‌شود.
جغرافیای مذهبی
در تاریخ بومی، آئین‌های مهری، زیدی، اسماعیلی و جعفری در این سرزمین پیروانی داشته‌اند:
آئین مهری
پیش از ورود اسلام به ایران و حتی مدت‌ها پس از ورود آن کیش مهرپرستی داشته‌اند که آثاری همچون جام زرین عمارلو و بناهایی با نام کوله‌سر گواه این موضوع است.
آئین زیدی
سپس، مذهب زیدیه در این منطقه گسترش یافت.
آئین اسماعیلی
زمانی نیز، قلعه‌های آن از جمله پایگاه‌های اسماعیلیه بوده‌است.
آئین جعفری
اما، امروزه همه ایشان شیعه جعفری می‌باشند؛ آرامگاه‌های فرزندان و نوادگان امامان شیعه، در این منطقه، به فراوانی به چشم می‌خورند.
جغرافیای تاریخی
وسیع‌ترین گستره عمارلو، در اواخر افشاریان و اوائل زندیان، بوده‌است. سرزمین عمارلو در این زمان، تا کرانه‌های دریای قزوین کشیده شده بود و منطقه تنکابن و طارم را نیز در بر می‌گرفت.
جغرافیای انسانی بخش عمارلو
جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش عمارلوی شهرستان رودبار در سال ۱۳۸۵ برابر با ۸۳۲۲ نفر بوده‌است.
زبان‌های بخش عمارلو
دو زبان در روستاهای عمارلو وجود دارد: تاتی و کردی کرمانجی
تاتی
نوده (رودبار) کرماک بالا پاکده پارودبار معدن سنگرود داماش جیرنده گوورد یکنم آیینه ده بیورزین اسکابن انبوه خرمکوه کلیشم لایه ناوه نواخان لایه نواخان ناوه ویه شهر جیریندیهناشلیاول علیا
کردی
سنگرود زکابر دشترز کره رود زردکش دگاسر گردلاتپشتکلادوسالدهگپلسیبونگرده ویشهناش چلوانسرا
نام داران عمارلو
میرزا احمدخان عمارلویی
علیرضا جهانبخش
پروفسور شهرام محمدنژاد آینه ده
شاهین صمدی
باقر پرهام
مهدی مرادی لیاولی (خواننده و آهنگساز)
دکتر پارسا آتش رزم جیرنده
دکتر حبیب الله حبیبی جیرنده
دکتر ضرغام مهرگان فرد جیرنده
امامزاده‌های عمارلو
امامزاده محمد حنفیه در روستای بیورزین،
امامزاده احمد و محمد در روستای ناوه،
امامزاده طاهر خرمکوه در روستای خرمکوه
امامزاده ابوالحسن در روستای انبوه
شاهزاده عسگر، بی‌بی زن خاتون و امامزاده محمد در شهر جیرنده
امام زاده اسماعیل پشتکلاه خورگام
امام زادگان طیب و طاهر در روستای پاکده
امام زاده مهدی و هادی در روستای شاه شهیدان
امام زاده اشرف الدین در روستای چمبل
امام زاده بابا خور ملک در سوسف
امام زاده صلاح دین لیاول علیا
امام زاده جعفر (ع) شهرستان طارم شهر آببر منطقه پیرهمدان
امام زادگان هاشم وعوف (ع) شهرستان طارم شهرآببر
خوراک عمارلو
خوراک منطقه برگرفته از سنت‌ها و فراورده‌های بومی است:
فراورده‌های شیری
پنیر مزگتی پنیر پوستی پنیر عمارلو ماست چکیده سرشیر
فراورده‌های گیاهی
روغن زیتون رب انار مربا گردو فندق گندم عدس ارموتلوبیا
نان
نان شیری نان تخم مرغی نان گردو تاوه درانگننان گورتنان پنجاکشکلانه
خوراک گوشتی
کباب شامی رودباری - همراه انار سرخ کرده چلو گوشت
خوراک گیاهی
زیتون پرورده میرزا قاسمی
خورش
مسما - آمیخته فسنجان و سبزی محلی قیمه
دسترسی
راه بره سر-داماش
راه لوشان-جیرنده
راه جیرنده-کلیشم
راه جیرنده-داماش
راه داماش-دوسلان
راه دوسلان-گلچالکی
راه خرمکوه-بره سر
راه بره سر- پشتکلاه
راه نوده ناش -دیلمان
راه ناش - داماش