پرده آخر

پرده آخر نام فیلمی ایرانی به نویسندگی و کارگردانی واروژ کریم‌مسیحی و آهنگسازی بابک بیات است که در سال ۱۳۶۹ ساخته شده و بازیگرانی همچون فریماه فرجامی، سعید پورصمیمی، داریوش ارجمند، نیکو خردمند و ماهایا پطروسیان در آن بازی کرده‌اند. این فیلم در نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر در چندین رشته نامزد دریافت جایزه بوده و در نهایت، سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی، بهترین صدابرداری، بهترین فیلمبرداری، بهترین چهره‌پردازی، بهترین صحنه‌آرایی، بهترین بازیگر نقش دوم زن، بهترین بازیگر نقش دوم مرد و بهترین بازیگر نقش اول زن را به خود اختصاص داده است.
خلاصه داستان
با مرگ «حسام‌میرزا رفیع‌الملک»، میراث خاندان رفیع‌الملک به همسرش «فروغ‌الزمان» می‌رسد؛ اما خواهر و برادر حسام‌میرزا، «تاج‌الملوک» و «کامران میرزا»، که تنها بازماندگان این خاندان هستند از این موضوع خشنود نیستند؛ بنابراین با طرح نقشه‌ای، سعی در تصاحب مجدد میراث خانوادگی دارند. نقشه توطئه این است که با اجرای نمایشی که «کامران میرزا» نوشته، ثابت کنند «فروغ الزمان» مجنون است و احتمالا بعدا او را از سر راه بردارند.
«کامران میرزا» برای این منظور، یک گروه نمایشی دوره گرد به نام «جامی» را به خانه می‌آورد و نقشه خود را در قالب پرده‌های نمایش آنان (که از نیت اصلی این خواهر و برادر بی‌خبرند) به پیش می‌برد. «فروغ‌الزمان» که یا در شهرستان ساکن بوده (بنا بر گفته تاج الملوک) یا ساکن خارج از کشور بوده‌است (بنا بر گفته خودش)، بی‌خبر از همه جا وارد خانه می‌شود و از همان ابتدای نمایش، به او وانمود می‌کنند که شوهرش را کشته‌اند. «فروغ الزمان» دچار ترس و بحران روحی گشته و فرار می‌کند و از شهربانی کمک می‌خواهد و «بازرس رکنی» و مامورانش بدین ترتیب، وارد بازی می‌شوند. در بازرسی‌های اولیه، مدرکی بدست نمی‌آید و «تاج الملوک» بطور ضمنی به «بازرس رکنی» می‌فهماند که فروغ دچار پریشانی روانی است. با رفتن «بازرس رکنی» و مامورانش مجددا بازی‌ها ادامه می‌یابد و فروغ که ندانسته خود یکی از بازیگران اصلی این نمایش است، هر بار فریب می‌خورد و کارش به بیماری می‌کشد.
در ادامه نمایش او را در موقعیتی قرار می‌دهند که دست به قتل بزند و طبیعتا پای «بازرس رکنی» و همکارانش دوباره به میان کشیده می‌شود. «بازرس رکنی» که این‌بار به ماجرا مشکوک شده، دستور پیگیری و تحقیق می‌دهد، ولی بازی‌ها همچنان ادامه می‌یابد. فروغ که متوجه شده جانش در خطر است، قصد گریز می‌کند اما راهش بسته است. او کم‌کم «واقعا» دچار پریشانی روانی می‌شود. «تاج الملوک» که گرداننده اصلی ماجراست، موقعیت را برای از میان برداشتن فروغ مناسب می‌یابد، اما گروه بازیگران که به نیت اصلی او پی برده‌اند از ادامه کار منصرف شده و خانه را ترک می‌کنند. «کامران میرزا» هم که دلباخته فروغ شده، حاضر به قتل او نمی‌شود و در مقابل خواهرش می‌ایستد. از سوی دیگر بازرس رکنی که در جریان تحقیقاتش متوجه اصل ماجرا شده است، فروغ را در جریان همه قضایا قرار می‌دهد و همچنین بازیگران را به خانه باز می‌گرداند و آن‌ها را وادار به ادامه نمایش می‌کند؛ زیرا می‌خواهد خواهر و برادر فریبکار را به شیوه خود، به دام اندازد. نمایش ادامه می‌یابد و در «پرده آخر» که کارگردانیش را خود بازرس بر عهده گرفته‌است، دسیسه خواهر و برادر رو می‌شود. در خاتمه، «تاج‌الملوک» دچار جنون می‌گردد و «فروغ‌الزمان» که اینک به آرامش دست یافته‌است؛ قصد دارد پس از مدتی، خانه را وقف بیمارستانی برای سالمندان و مستمندان نماید.
بازیگران
فریماه فرجامی در نقش «فروغ‌الزمان»
داریوش ارجمند در نقش «کامران‌میرزا رفیع‌الملک»
نیکو خردمند در نقش «تاج‌الملوک رفیع‌الملک»
جمشید هاشم‌پور در نقش «بازرس صدرالدین رکنی»
سعید پورصمیمی در نقش «جامی»
ماهایا پطروسیان در نقش «صنم»
مرتضی ضرابی در نقش «راننده»
شهین علیزاده در نقش «بلقیس»
غلامحسین لطفی در نقش «دربان»
حسین محجوب در نقش «اسحاق»
ادیک اصلانیان در نقش «دکتر»
لوریک میناسیان در نقش «همسر دکتر»
محمد حسین قربان‌مسروری در نقش «قربانی»
ایرج سرباز در نقش «مامور خفیه»
جلال اسماعیل‌زاده در نقش «مامور خفیه»
علی‌اکبر جانبخش در نقش «متولی گورستان»
فرهاد خانمحمدی در نقش «پاسبان»
هادی مشیرنیا در نقش «پاسبان»
یوسفعلی قربانی در نقش «پاسبان»
شاهرخ شهباززاده در نقش «پاسبان»
محمد نظافتی در نقش «پاسبان»
مجتبی موسوی در نقش «پاسبان»
سایر عوامل فیلم
نویسنده فیلم‌نامه و کارگردان: واروژ کریم‌مسیحی
مدیر فیلمبرداری: اصغر رفیعی‌جم
دستیاران فیلمبردار: علی الهیاری و امیر کریمی
تدوین: واروژ کریم‌مسیحی و ژیلا ایپکچی
طراح صحنه و لباس: حسن فارسی
گریم: مسعود ولدبیگی و مژده شمسایی
موسیقی: بابک بیات
امور ضبط موسیقی: استودیو پاپ
صدابرداران: پرویز آبنار و حسین غفاری
امور صدا: محمدرضا دلپاک، جمشید توفیقی، سردار پوررحیمی
برش صدا: چنگیز صیاد، هایده صفی‌یاری و بهمن اردلان
ترکیب صدا: اسحاق خانزادی
صداگذار: هوشنگ نیکپور
برنامه‌ریز و دستیار کارگردان: حمیدرضا صلاحمند
دستیاران کارگردان: پیام روحانی و واهیک خچومیان
منشی صحنه: جهانبخش لک
عکاس: میترا محاسنی
مسئول اجرای دکور: مرتضی خیرخواه
مجریان دکور: احمد نمازی و شاهین شهباززاده
دکور گورستان: اصغر رحمانی
دوخت لباسها: پورعلی اکبر
مدیر تدارکات: شهریار شهباززاده
تدارکات: جلال اسماعیل‌زاده و بهرام هنرمند
جانشین مدیر تولید: احمد کاشانچی
مجری طرح: محمدمهدی دادگو
تهیه‌کننده: مجید مدرسی
امور صدا و لابراتوار: اداره کل تولید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
محصول: «کادرفیلم» - ۱۳۶۹
پخش‌کننده در ایران: «هدایت فیلم»
رنگی، ۳۵ میلی‌متری - ۱۱۰ دقیقه
جوایز
برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن؛ فریماه فرجامی؛ نهمین جشنواره فیلم فجر - ۱۳۶۹
برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش دوم زن؛ نیکو خردمند؛ نهمین جشنواره فیلم فجر - ۱۳۶۹
برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش دوم مرد؛ سعید پورصمیمی؛ نهمین جشنواره فیلم فجر - ۱۳۶۹
برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی؛ واروژ کریم‌مسیحی؛ نهمین جشنواره فیلم فجر - ۱۳۶۹
برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلمبرداری؛ اصغر رفیعی‌جم؛ نهمین جشنواره فیلم فجر - ۱۳۶۹
برنده سیمرغ بلورین بهترین گریم؛ مسعود ولدبیگی و مژده شمسایی؛ نهمین جشنواره فیلم فجر - ۱۳۶۹
برنده سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری؛ پرویز آبنار و حسین غفاری؛ نهمین جشنواره فیلم فجر - ۱۳۶۹
برنده سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه و لباس؛ «حسن فارسی»؛ نهمین جشنواره فیلم فجر - ۱۳۶۹