mainkilora/Persian-Wikipedia-Corpus huggingface dataset:
برانریت

برانریت با از مجموعه کانی هاست و رادیواکتیویته قوی دارد. از نام زمین شناس آمریکائی برانر O.Branner اخذ شده‌است. محلول در HNO3 , H2SO۴ متغیر UO۲:۶۲٫۸۳٪ TiO۲:۳۷٫۱۷٪ (خالصUTi2O۶) از نظر شکل بلور: منشوری - هم شکل، رنگ: سیاه، شفافیت: نیمه کدر- کدر(اپاک)، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: نیمه فلزی - الماسی - چرب، رخ: نامشخص، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی اکسید است همچنین خاصیت مغناطیسی متوسط و منشا تشکیل آن ماگمایی - پگماتیتی - آبرفتی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی و واکنش‌های شیمیائیآلانیت- ایلمنیت- فلدسپات- آپاتیت- زیرکن و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - پسودومرف کمیاب است و بیشتر در اسپانیا، مراکش، آمریکا، کانادا، استرالیا، آفریقای جنوبی یافت می‌شود.
کانی
براووئیت

براووئیت با از مجموعه کانی هاست و از نام دانشمند پرو براوو (H.Bravo) اخذ شده‌است محلول در HNO۳ و به‌طور بخشی در HCl نسبت به سری ایزومرف FeS2 - NiS2 - CoS۲ - متغیر است برای اولین بار در آمریکا (کلرادو) کشف شد و از نظر شکل بلور: اکتائدر - هگزائدر، رنگ: خاکستری فولادی - صورتی، شفافیت: کدر (اپاک)، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: فلزی، رخ: ناقص- مطابق با سطح، سیستم تبلور: مکعبی و در رده‌بندی سولفور است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن هیدروترمال - ماگمایی - رسوبی - ثانوی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن اشعه X و واکنشهای شیمیائیزیگنیت- کالکوپیریت- میلریت- پیریت- مارکازیت و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی، انگلستان، کانادا و پرو یافت می‌شود.
کانی
برتراندیت

برتراندیت با از مجموعه کانی هاست و دارای شکستگی صدفی از نام کانی شناس فرانسوی E.Bertrand گرفته شده‌است. محلول در HF - H2SO4 BeO:۴۲٫۰۲٪ SiO۲:۵۰٫۴۲٪ H2O:۷٫۵۶٪ برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه - منشوری - ماکله، رنگ: بی‌رنگ - زرد روشن، شفافیت: شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: شیشه‌ای - صدفی، رخ: کامل- مطابق با خوب - مطابق با ,/۱۰۱/، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی سیلیکات است و منشا تشکیل آن پگماتیتی - پنوماتولیتی - هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - هاونیت- کوارتز- بریل و غیره است
کاربرد آن: گاهی منبع Be، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - پسودومرف تقریبا کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی، چک اسلواکی، نروژ، فرانسه، سوئیس، آمریکا و استرالیا یافت می‌شود.
کانی
موضوع تولید بریلیم
برزلیانیت

برزلیانیت با از مجموعه کانی هاست و از نام کاشف آن J.Berzelius گرفته شده‌است. دراسیدنیتریک محلول است. Cu:۶۱٫۶۲٪ Se:۳۸٫۳۸٪ با انکلوزیونهای Tl,Ag برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: ناشناخته، رنگ: سفید نقره‌ای متمایل به آبی که سریعا مات و سیاه می‌شود.، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: نامنظم، جلا: فلزی - مات، رخ: ندارد، سیستم تبلور: مکعبی و در رده‌بندی سلنیور است و منشا تشکیل آن هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سلنیورهای دیگر- کلوستالیت- تی امانیت است
، از نظر ژیزمان آگرگاتهای دانه‌ای - توده‌ای - دندریتی - آغشته کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی و غربی، سوئد، چک اسلواکی و آرژانتین یافت می‌شود.
کانی
بروسیت

بروسیت با از مجموعه کانی هاست و دارای لومینسانس آبی، سفید متمایل به آبی از نام کانی شناس آمریکائی A.Bruce گرفته شده‌است. در اسیدها محلول است - ذوب نمی‌شود. MgO:۶۹٪ H2O:۳۱٪ با انکلوزیون Fe,Mn برای اولین بار در روسیه کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه، رنگ: سفید - سبز، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: فلسی، جلا: شیشه‌ای - صدفی، رخ: کامل - مطابق باسطح، سیستم تبلور:‌تری کلینیک و در رده‌بندی هیدروکسید است و منشا تشکیل آن هیدروترمال - ثانوی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن تالک - پیروفیلیت - ژیپسیت- کلریت- هیدرومگنزیت- سرپانتین است
کاربرد آن: به مقدار زیاد منبع Mg است.، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگاتهای فلسی، رشته‌ای یا دانه‌ای فراوان است و بیشتر در ایتالیا، روسیه، سوئد، آمریکا، آفریقای جنوبی و کانادا یافت می‌شود.
کانی
بروکانتیت

بروکانتیت با از مجموعه کانی هاست و از نام یک کانی شناس و زمین شناس فرانسوی A.J.Brochant گرفته شده‌است. حل شونده در اسیدها و آمونیاک CuO:۷۰٫۳۶٪ SO۳:۱۷٫۷۰٪ H2O:۱۱٫۹۴٪ برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری، رنگ: سبز زمردی - سبز مایل به سیاه، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: شیشه‌ای - صدفی، رخ: خوب، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سولفات است و منشا تشکیل آن ثانوی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن آنتلریت - مالاکیت- لیناریت- آزوریت- آنتلریت- مالاکیت است
، از نظر ژیزمان بلور- اگرگات الیافی و دانه‌ای تقریبا کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، یونان، رومانی، آمریکا، شیلی یافت می‌شود.
کانی
برونزیت

برونزیت با از مجموعه کانی هاست و از رنگ برنزی که شاخص آن است اخذ شده‌است. به سختی در HCl حل می‌شود. MgO:۴۰٫۱۶٪ SiO۲:۵۹٫۸۴٪ برای اولین بار در آلمان غربی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری، رنگ: قهوه‌ای - برنزی - خاکستری سبز، شفافیت: غیر شفاف - نیمه کدر، شکستگی: نامنظم، جلا: شیشه‌ای - صدفی - فلزی، رخ: ضعیف، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن ماگمایی - متئوریت‌ها است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن واکنش‌های شیمیایی و اشعه Xانستاتیت - هیپرستن- سرپانتین- مگنتیت- کرومیت- آنستاتیت- اولیوین است
، از نظر ژیزمان بلوری ناقص - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای - شعاعی کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، اطریش، آفریقای جنوبی، روسیه، سوئیس، انگلستان، سوئد و ایتالیا یافت می‌شود.
کانی
برونیت

برونیت با از مجموعه کانی هاست و از نام شخصی K.Braun گرفته شده‌است. محلول در HCl , SO4H۲,NO3H Mn2O۸:۷۸٫۳۴٪ MnO:۱۱٫۷۳٪ SiO۲:۹٫۹۳٪ با انکلوزیون Fe,Ca,B,Ba برای اولین بار در سوئد کشف شد و از نظر شکل بلور: پسودواکتائدر - دوهرمی، رنگ: سیاه - قهوه‌ای سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: نیمه صدفی - نامنظم، جلا: فلزی - چرب، رخ: کامل - مطابق با، سیستم تبلور: کوادراتیک و در رده‌بندی اکسید است و منشا تشکیل آن دگرگونی - هیدروترمال - دگرگونی مجاورتی - رسوبی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن هوسمانیت - مگنتیت - فرانکلینیت- کلسیت- هوسمانیت- پیرولوزیت- کوارتز است
کاربرد آن: کانسار Mn، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای فراوان است و بیشتر در آلمان، سوئد، آفریقای جنوبی، آمریکا، برزیل و هند یافت می‌شود.
کانی
بریل طلائی

بریل طلائی با از مجموعه کانی هاست و از واژه بریلیوم اخذ شده‌است. محلول در HF BeO:۱۳٫۹۶٪ Al2O۳:۱۸٫۹۷٪ SiO۲:۶۷٫۰۷٪ و ادخال‌هایOH,Cs,Li,Na ,Mg,Mn,Fe,Ca,Cr برای اولین بار در روسیه کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - بندرت قرصی شکل، رنگ: بی‌رنگ - قرمز - سیاه - سیاه جواهری - سبز تیره - صورتی - آبی تیره، شفافیت: شفاف - نیمه کدر، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه‌ای - صدفی، رخ: ناقص - مطابق با سطح، سیستم تبلور: هگزاگونال و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن پگماتیتی - هیدروترمال - پنوماتولیتی - دگرگونی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - اشعه X - خواصنوری - واکنش‌های شیمیاییآپاتیت - تورمالین - توپاز- اورتوز- کوارتز- تورمالین- توپاز- کاسیتریت است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - فشرده - شعاعی کمیاب است و بیشتر در پگماتیت‌های برزیل، سری لانکا و نامبیا یافت می‌شود.
کانی
بلور سنگ

بلور سنگ با از مجموعه کانی هاست و لومینسانس سبز کامل تا کرم و نارنجی وقرمز دارد. قابلیت هدایت الکتریکی دارد. از واژه دگرگ کریتا لوس اخذ شده‌است محلول درHF SiO۲:۱۰۰٪ و ادخال‌های B - Li - Al- Mg - Fe - A - Ti - Ca- Rb برای اولین بار در ایتالیا کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - بی‌پیرامیدال -، رنگ: سیاه - خاکستری - قهوه‌ای - بنفش - تیره - سبز- صورتی، شفافیت: شفاف، شکستگی: صدفی - تراشه‌ای(خشن)، جلا: شیشه‌ای، رخ: ناقص - مطابق با سطح، سیستم تبلور: هگزاگونال تا دمای ۵۷۳ درجه و در رده‌بندی اکسید است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن پگماتیت - رگه‌های هیدروترمال - رگه‌های تیپ آلپی - است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - رخ پذیری - انحلالدر اسیدها - واکنش‌های شیمیایی -اشعه Xآپاتیت - پولوسیت - بریل - توپاز -فناکیت- تیتانیت- روتیل- آدولار- آلبیت- اپیدوترسوبیپسودوکوبیک است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در سوئیس، فرانسه، ایتالیا، لهستان، چک اسلواکی، آلمان غربی، روسیه آمریکا، برزیل و ماداگاسکار یافت می‌شود.
کانی
بنی توئیت

بنی توئیت با از مجموعه کانی هاست و دارای لومینسانس آبی در امواج کوتاه است ا زنام محل اکتشاف آن San Benito در کالیفرنیا گرفته شده‌است در HF محلول است - ذوب شده و یک شیشه شفاف می‌دهد. BaO:۳۷٫۰۹٪ SiO۲:۴۳٫۵۹٪ TiO۲:۱۹٫۳۲٪ برای اولین بار در آمریکا(سان بنیتو) کشف شد و از نظر شکل بلور: بی‌پیرامیدال، رنگ: بی‌رنگ - آبی - خاکستری آبی، شفافیت: غیر شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: شیشه‌ای، رخ: ناکامل - مطابق با، سیستم تبلور:‌تری کلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است و منشا تشکیل آن رگه‌های باتاترون - سرپانتینیت است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - آناتاز- ناترولیت- نپتونیت است
، از نظر ژیزمان بلوری - دانه‌ای کمیاب است و بیشتر در آمریکا (کالیفرنیا) یافت می‌شود.
کانی
بودانتیت

بودانتیت با از مجموعه کانی هاست و از نام کانی شناس فرانسوی F.Beudant اخذ شده‌است. در شعله زیاد در HCl حل می‌شود. PbO:۳۱٫۳۵٪ Fe2O۳:۳۳٫۶۸٪ SO۳:۱۱٫۲۴٪ As2O:۱۶٫۱۴٪ H2O:۷٫۵۹٪ از نظر شکل بلور: هگزائدر - رمبوئدر - پسودوکوبیک - قرصی شکل، رنگ: سبز تیره - قهوه‌ای - سیاه، شفافیت: شفاف - نیمه کدر، جلا: الماسی - شیشه‌ای - چرب، رخ: ناقص، سیستم تبلور:‌تری گونال و در رده‌بندی آرسنیات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن ثانوی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی و چگالیپارماکوسیدریت- پارماکوسیدریت- مالاکیت- لیمونیت و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی، یونان، استرالیا و نامبیا یافت می‌شود.
کانی
بورنونیت

بورنونیت با از مجموعه کانی هاست و از اسم یک کانی شناس فرانسوی (j.l.de Bournon) مشتق شده‌است. حل شونده در HNO۳ برای اولین بار در آلمان غربی کشف شد و از نظر شکل بلور: ماکله - منشورهای کوتاه، رنگ: خاکستری سربی -سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، جلا: فلزی، رخ: ناقص، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی سولفور است و منشا تشکیل آن هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - گالن- اسفالریت- کالکوپیریت- تترائدریت است
کاربرد آن: کانسار سرب، مس و استیبین، از نظر ژیزمان بلوری- اگرگات دانه‌ای نسبتا کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی و شرقی، اطریش، چک اسلواکی، رومانی، انگلستان، بولیوی، روسیه و پرو یافت می‌شود.
کانی
بورنیت

بورنیت با از مجموعه کانی هاست و کانیهای شبیه آن کوولین - ژرمانیت - امانژیت - پیروتیت - رنیئریت - نیکلین - که از نظر سختی، وزن مخصوص با هم فرق داشته و توسط اشعه X و واکنش‌های شیمیائی تشخیص داده می‌شوند. از اسم یک کانی شناس اتریشی VonBorn مشتق شده‌است. حل شونده در HNO3 Cu:48.42% As:19.02% S:۳۲٫۵۶٪ همراه با Fe,Sb,Zn برای اولین بار در روسیه کشف شد و از نظر شکل بلور: هگزائدر- به ندرت دودکائدر - ماکله، رنگ: برنزی - قرمز، شفافیت: کدر (اپاک)، جلا: نیمه فلزی - فلزی، رخ: ناکامل - در سطح، سیستم تبلور: مکعبی و در رده‌بندی سولفور است و منشا تشکیل آن هیدروترمال - پنوماتولیتی - ماگمایی - ثانوی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کوولین - ژرمانیت - امانژیت - پیروتیت- رنیئریت - نیکلین- کوولین- کالکوزین- کالکوپیریت است
، از نظر ژیزمان به ندرت بلوری - اگرگات دانه‌ای - توده‌ای فراوان است و بیشتر در آلمان غربی و شرقی، بریتانیای کبیر، آمریکا و URSS یافت می‌شود.
کانی
بوکوفسکیئیت

بوکوفسکیئیت با از مجموعه کانی هاست و از نام A.Bukovsky شیمیدان چک اخذ شده‌است. Fe2O۳:۳۲٫۶۱٪ SO۳:۱۶٫۳۴٪ As2O۵:۲۳٫۴۶٪ H2O:۲۷٫۵۹٪ از نظر شکل بلور: خوشه جواهری- رشته‌ای، رنگ: زرد روشن - نارنجی - خاکستری سبز، شفافیت: غیر شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: نامنظم - خشن، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی بورات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن ثانوی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - محتوای ارسنیکدلواکسیت - دیادوکیت- ژیپس- آرسنوپیریت- لیمونیت است
، از نظر ژیزمان آگرگات میکروکریستالین کمیاب است و بیشتر در چک اسلواکی یافت می‌شود.
کانی
بولانژریت

بولانژریت با از مجموعه کانی هاست و کمی در اسید نیتریک محلول است و در شعله گاز ذوب می‌شود-با آب تمیز می‌شود. از نام یکی از مهندسین معدن فرانسه بنام C.L.Boulanger گرفته شده‌است. در اسید کلریدریک گرم و کمی در اسید نیتریک محلول است و در شعله گاز ذوب می‌شود - با آب تمیز می‌شود. Pb:۵۵٫۴۲٪ Sb:۲۵٫۶۹٪ S:۱۸٫۸۹٪ باانکلوزیون‌های Zn,Cu,Fe,Sn برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشورهای طویل با شیارهای طولی - آسیکولار - به صورت مو، رنگ: خاکستری سربی یا سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، جلا: فلزی، رخ: نا کامل - مطابق با سطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سولفور است و منشا تشکیل آن هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - استیبین- جمسونیت- پلاژیونیت- اسفالریت است
، از نظر ژیزمان بلوری - سوزنهای قابل انعطاف - تجمع دانه‌ای - رشته‌ای - توده‌ای تقریبا کمیاب است و بیشتر در آلمان، چک اسلواکی، سوئد، روسیه، یوگسلاوی، آمریکا، کانادا یافت می‌شود.
کانی
بولئیت

بولئیت با از مجموعه کانی هاست و بهترین نوع بلور آن در ناحیه Boleo مکزیک کشف گردیده‌است. از مکانی بنام Boleo در مکزیک گرفته شده‌است. حل شونده در اسیدها برای اولین بار در مکزیک کشف شد و از نظر شکل بلور: پسودوکوبیک - پسودودودکائدریک، رنگ: آبی روشن - آبی لاجوردی - آبی تیره، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: شیشه‌ای - صدفی، رخ: عالی - مطابق با سطح خوب - مطابق با سطح و در رده‌بندی هالوژن است و منشا تشکیل آن ثانوی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - آتاکامیت- کوپریت- آزوریت- مالاکیت است
، از نظر ژیزمان بلور کمیاب است و بیشتر در مکزیک، آمریکا و استرالیا یافت می‌شود.
کانی
بوهمیت

بوهمیت با از مجموعه کانی هاست و از نام یک زمین شناس و دیرینه شناس بنام Bohm گرفته شده‌است. نامحلول در اسیدها Al2O۳:۸۴٫۹۹٪ H2O:۱۵٫۰۱٪ از نظر شکل بلور: منشوری - پهن و کوتاه، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: شیشه‌ای - صدفی، رخ: خوب، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی هیدروکسید و منشا تشکیل آن اگزوژن - هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - کائولینیت- گیبسیت- دیاسپور است
، از نظر ژیزمان آگرگات توده‌ای تقریبا کمیاب است و بیشتر در فرانسه، ایتالیا، آلمان، آمریکا و URSS یافت می‌شود.
کانی
بیتونیت

بیتونیت با از مجموعه کانی هاست و در اطراف منطقه بایتون در کانادا کشف شده‌است. رنگ شعله را سبز رنگ می‌کند- نامحلول در اسیدها آمیزش‌های مختلف آلبیت تا آنورتیت. از نظر شکل بلور: منشوری کوتاه - پهن و کوتاه، رنگ: سیاه - خاکستری سیاه - آبی - مرواریدی - قرمز، شفافیت: شفاف - نیمه کدر، شکستگی: نامنظم، جلا: شیشه‌ای - صدفی، سیستم تبلور:‌تری کلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن ماگمایی - متئوریتی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - چگالی - انحلال در اسیدها -اشعه X - خواص نوری - واکنش هایشیمیاییآمبلی گونیت - اسکاپولیت - ژهلنیت -میلیلیت - اورتوز - سانیدین -میکروکلین- مسکویت- بیوتیت- اورتوز- کوارتز است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای فراوان است و بیشتر در آلمان غربی، فرانسه، ایسلند و کانادا یافت می‌شود.
کانی
بیسموتینیت

بیسموتینیت با از مجموعه کانی هاست و نام آن از ترکیب شیمیایی‌اش گرفته شده‌است. درشعله شمع ذوب می‌شود. دراسیدهای HCl گرم و HNO۳ درقلیایی‌ها محلول است. Bi:۸۱٫۳۰٪ S:۱۸٫۷۰٪ برای اولین بار در ایتالیا کشف شد و از نظر شکل بلور: منشورهای طویل به طور عمودی و قائم شیاردار، رنگ: خاکستری فولادی متمایل به زرد یا آبی، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: نامنظم، جلا: فلزی، رخ: کامل، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی سولفور است و منشا تشکیل آن هیدروترمال - پگماتیتی - دگرگونی مجاورتی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن آمپلکتیت - ویتیکنیت - کوزالیت- کالکوپیریت- آرسنوپیریت- کاسیتریت- ولفرامیت- کوارتز است
کاربرد آن: کانسار بیسموت، از نظر ژیزمان تقریبا کمیاب است و بیشتر در آلمان، چک اسلواکی، رومانی، بولیوی، انگلستان و پرو یافت می‌شود.
کانی
بیسمیت

بیسمیت با از مجموعه کانی هاست و از ترکیب شیمیائی‌اش اخذ شده‌است. محلول در HNO۳ بیسموت فلزی در توده‌های کربناته دیده می‌شود. Bi:۸۹٫۶۸٪ O:۱۰٫۳۲٪ سفید از نظر شکل بلور: منشوری، رنگ: زرد کهربائی - خاکستری - سفید - خاکستری زرد - خاکستری، شفافیت: شفاف - نیمه کدر، شکستگی: صدفی - نامنظم - ناصاف، جلا: الماسی، رخ: ندارد، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی اکسید است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن زون‌های اکسیداسیونی ثانوی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - بیسموتینیت- بیسموت خالص است
، از نظر ژیزمان دانه‌ای - نامنظم - پسودومرف کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی و شرقی یافت می‌شود.
کانی
بیکس بایئیت

بیکس بایئیت با از مجموعه کانی هاست و از نام کانی شناس آمریکایی M.Bixby است. به سختی در HCl حل می‌شود. Mn2O۳:۴۹٫۷۱٪ Fe2O۳:۵۲۰٫۲۹٪ برای اولین بار در آمریکا کشف شد و از نظر شکل بلور: هگزائدرهای شدیدا مخطط و شیار دار - ماکله، رنگ: برنزی تیره - سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: نامنظم، جلا: فلزی، رخ: نا کامل- مطابق با سطح، سیستم تبلور: مکعبی است و منشا تشکیل آن پنوماتولیتی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن ژاکوسیت و مگنتیت- برونیت- گرونا- توپاز و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات توده‌ای تقریبا کمیاب است و بیشتر در سوئد، آرژانتین، اسپانیا، آمریکا و مکزیک یافت می‌شود.
کانی
بیندهیمیت

بیندهیمیت با از مجموعه کانی هاست و ازکلمه و نام شیمیدان آلمانی بیندیم J.Bindheim اقتباس شده‌است. محلول در HNO3 , HCl Sb:۷۹٫۱۹٪ O:۲۰٫۸۱٪ برای اولین بار در روسیه کشف شد و از نظر شکل بلور: نامنظم، رنگ: زرد - زرد قهوه‌ای - خاکستری - سفید، شفافیت: غیر شفاف - شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: مات - چرب، رخ: ندارد، سیستم تبلور: مکعبی و در رده‌بندی اکسید است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن ژیزمان‌های ثانوی Pb-Sb است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن واکنش‌های شیمیائی اشعه X و واکنشPbاستیبیکونیت- بولانژریت- تترائدریت- بورنونیت است
، از نظر ژیزمان آگرگات بلوری توده‌ای - کریپتوکریستالین کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی، اطریش، آمریکا، استرالیا یافت می‌شود.
کانی
پاپاگوئیت

پاپاگوئیت با از مجموعه کانی هاست و از نام قبیله سرخ پوستان پاپاگو Papago در آریزونای آمریکا اخذ شده‌است. محلول در HCl CaO:۱۶٫۸٪ CuO:۲۳٫۸۳٪ Al2O۳:۱۵٫۲۷٪ SiO۲:۳۶٪ H2O:۸٫۱٪ از نظر شکل بلور: ایزومتریک، رنگ: آبی روشن، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، جلا: شیشه‌ای، رخ: کامل- مطابق با سطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن ثانوی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - آلبیت- کوارتز است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات میکروکریستالین کمیاب است و بیشتر در آمریکا یافت می‌شود.
کانی
پارا راملسبرژیت

پارا راملسبرژیت با از مجموعه کانی هاست و از نام کانی راملسبرژیت اخذ شده‌است. محلول در HNO3 Ni:۲۸٫۱۵٪ As:۷۱٫۸۵٪ از نظر شکل بلور: قرصی، رنگ: سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: نامنظم، جلا: فلزی، رخ: کامل، سیستم تبلور: ارترومبیک است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن اشعه Xراملسبرژیت- گارنت- گرسدورفیت- نیکلین- کوآنتیت و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای فشرده کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی و شرقی، چک اسلواکی، اطریش و کانادا یافت می‌شود.
کانی
پالی گورسکیت

پالی گورسکیت با از مجموعه کانی هاست و قطعات کوچک و نازک آن قابل انعطاف است-بسیار متخلخل و روی آب غوطه ور می‌شود. از نام محل اکتشاف آن در اورال روسیه گرفته شده‌است. بی‌ثبات درشعله ذوب می‌شود و یک شیشه شیری رنگ می‌دهد. دراسید سولفوریک و کلریدریک گرم حل می‌شود. ناپایدار برای اولین بار در آلمان غربی کشف شد و از نظر شکل بلور: رشته‌ای، رنگ: سفید - خاکستری - متمایل به قهوه‌ای، شفافیت: غیر شفاف - نیمه شفاف، جلا: مات، رخ: خوب - مطابق با، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است و منشا تشکیل آن ثانوی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - کلریت- منیزیت- اپال- کالسدوئن است
، از نظر ژیزمان کریپتوکریستالین - اگرگاتهای رشته‌ای و توده‌ای تقریبا کمیاب است و بیشتر در انگلستان، فرانسه، چک اسلواکی، اطریش، آمریکا، روسیه یافت می‌شود.
کانی
پتالیت

پتالیت با از مجموعه کانی هاست و دارای لومینسانس نارنجی، سفید، زرد از کلمه یونانی Petalon به معنای برگ گرفته شده‌است. نامحلول در اسیدها به راحتی ذوب می‌شود با رنگ شعله قرمز Li2O:۴٫۹٪ Al2O۳:۱۶٫۷٪ SiO۲:۷۸٫۴٪ برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - پهن و کوتاه - ماکله، رنگ: بی‌رنگ - سفید - خاکستری - متمایل به قرمز، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: شیشه‌ای، رخ: کامل - مطابق با سطح خوب - مطابق با سطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است و منشا تشکیل آن پگماتیتی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - لپیدولیت- اسپودومن- تورمالین است
کاربرد آن: منبع لیتیم، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات توده‌ای تقریبا کمیاب است و بیشتر در ایتالیا، سوئد، نامبیا، زیمبابوه، پرو، آمریکا، برزیل و استرالیا یافت می‌شود.
کانی
پتزیت

پتزیت با از مجموعه کانی هاست و ازنام اولین تجزیه‌کننده آن: W.Petz گرفته شده‌است. محلول در اسیدنیتریک که طلاباقی می‌ماند. محلول در اسیدسولفوریک گرم Ag:۴۱٫۷۱٪ Au:۲۵٫۴۲٪ Te:۳۲٫۸۷٪ برای اولین بار در رومانی کشف شد و از نظر شکل بلور: ناشناخته، رنگ: خاکستری فولادی یا سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: نامنظم، جلا: فلزی، رخ: ندارد، سیستم تبلور: مکعبی و در رده‌بندی تلورور است و منشا تشکیل آن هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کلرادوئیت- سیلوانیت- کالاوریت- تلور و غیره است
کاربرد آن: کانسار طلا و نقره، از نظر ژیزمان آگرگاتهای دانه‌ای و توده‌ای تقریبا کمیاب است و بیشتر در رومانی، آمریکا و استرالیا یافت می‌شود.
کانی
پراس

پراس با از مجموعه کانی هاست و خواص فیزیکی و شیمیایی آن شبیه کالسدوئن است. بافت آن با مناطق متحدالمرکز یا موازی با رنگهای مختلف مشخص است. که معمولا در اطراف یک حفره بادامی شکل قرار دارند. دارای لومینسانس اغلب سفید زرد-سبز یا سبز. زیباترین آگاتها در نواحی جنوب برزیل و اروگوئه یافت از نام رودخانه Achates در جنوب سیسیل گرفته شده‌است. محلول در KOH SiO۲:۱۰۰٪ همراه با ادخالهای Al,Fe,Mg,Ca,Ni,Cr برای اولین بار در چک و اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: بلورهای نازک شش گوش، شکستگی: صدفی و در رده‌بندی اکسید است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کالسدوئن - اوانسیت است. کاربرد آن: تزئینی - شیمیائی، از نظر ژیزمان فراوان ; مخصوصا درنواحی آتشفشانی آلمان غربی و شرقی، چک و اسلواکی، ایتالیا، روسیه، شیلی، یمن، هند، مراکش، ایسلند یافت می‌شود.
کانی
پروسکایت

پروسکایت با از مجموعه کانی هاست و رادیواکتیویته کامل که با افزایش ادخال‌ها کاهش می‌یابد. این مینرال اولین بار در سال ۱۸۳۹ توسط گوستاو روز در کوه‌های اورال در روسیه کشف شده و به افتخار زمین‌شناس روسی پروسکایت (۱۷۹۲ - ۱۸۵۶) نامگذاری شده‌است.
در H2SO۴ حل نمی‌شود. در HF حل می‌شود. CaO:۴۱٫۲۴٪ TiO۲:۵۸٫۷۶٪ از نظر شکل بلور: پسودوهگزائدر - پسودواکتائدر - ماکله، رنگ: سیاه - قرمز قهوه‌ای - زرد، شفافیت: نیمه شفاف - کدر(اپاک)، شکستگی: صدفی، جلا: الماسی - فلزی - چرب، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی اکسید است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن اولترابازیک - کربناتی - بازالت‌ها است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن خاصییت مغناطیسی و رنگ اثر خطماگنتیت- پیروکلر- ایلمنیت- لوسیت- تیتانیت و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای - نودولار کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، سوئیس، URSS، فنلاند، برزیل، آمریکا یافت می‌شود.
ساختار گروهی از ساختارهای بلوری ترکیبات سه‌تایی به نام این کانی پروسکایت نامیده‌شده‌است.
ساختار پروسکایت
پرهنیت

پرهنیت با از مجموعه کانی هاست و کانی‌های مشابه آن واولیت، استیلبیت و همی مورفیت است. از نام سرهنگ هلندی H.VonPrehn گرفته شده‌است. در اسید HCl حل می‌شود و یک شیشه متخلخل می‌دهد. CaO:۲۷٫۱٪ Al2O۳:۲۴٫۸٪ SiO۲:۴۳٫۷٪ H2O:۴٫۴٪ برای اولین بار در آلمان غربی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - پهن و کوتاه، رنگ: سبز- خاکستری - زرد متمایل به سبز، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: نامنظم، جلا: شیشه‌ای - صدفی، رخ: خوب، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی سیلیکات است و منشا تشکیل آن هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن واولیت - استیلبیت - همی مورفیت- کلسیت- زئولیت- اکسینیت است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات قلوه‌ای - توده‌ای - دانه‌ای - پوسته‌ای - پسودومرف تقریبا کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، ایتالیا، فرانسه، نامبیا یافت می‌شود.
کانی
پروزوپیت

پروزوپیت با از مجموعه کانی هاست و لومینسانس آن برنگ‌های آبی مختلف دیده می‌شود و درخشندگی کامل دارد. از واژه یونانی Prosopon اقتباس شده‌است. محلول در H2SO۴ و به صورت رشته‌های تیره رنگ جدا می‌شود. Ca:۱۶٫۸۴٪ Al:۲۲٫۶۶٪ F:۳۱٫۹۲٪ OH:۲۸٫۵۸٪ از نظر شکل بلور: قرصی شکل، رنگ: سفید - متمایل به سبز - متمایل به قرمز، شفافیت: شفاف - نیمه کدر، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه‌ای - مات - چرب، رخ: کامل - مطابق با سطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی هالوژن است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - فلوئوریت- سیدریت- هماتیت و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی، آمریکا، گروئنلند یافت می‌شود.
کانی
پریسئیت

پریسئیت با از مجموعه کانی هاست و از نام یک فلزشناس آمریکایی T.Price مشتق شده‌است. حل شونده در اسیدها CaO:۳۲٫۱۱٪ B2O۳:۴۹٫۸۴٪ H2O:۱۸٫۰۵٪ از نظر شکل بلور: رمبوئدر، رنگ: سفیدبرفی، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: کدر، رخ: خیلی خوب - مطابق با سطح، سیستم تبلور:‌تری کلینیک و در رده‌بندی بورات است و منشا تشکیل آن دریاچه‌های اسید بوریک است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - ژیپس- کلمانیت است
، از نظر ژیزمان تقریبا کمیاب است و بیشتر در ترکیه و آمریکا یافت می‌شود.
کانی
پسیلوملان

پسیلوملان با از مجموعه کانی هاست و از واژه‌های یونانی پسیلوس Psilos یعنی صاف و melas بمعنای سیاه گرفته شده‌است. به سختی محلول در HCl و H2SO۴ - با حرارت شعله در اسید سیتریک و اکزالیک نیز حل می‌شود. برای اولین بار در آلمان غربی کشف شد و از نظر، رنگ: سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، جلا: مات - نیمه فلزی، رخ: ندارد، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی اکسید است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن دگرگونی - متاسوماتیک - هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن اشعه X - چگالی - رنگ اثر خطهوسمانیت - پیرولوزیت- دولومیت- باریت- پسیلوملان و غیره است
، از نظر ژیزمان آگرگات کریپتوکریستالین - فشرده - استالاکتیتی- شاخه‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی، سوئد، برزیل، آمریکا و هند یافت می‌شود.
کانی
پکتولیت

پکتولیت با از مجموعه کانی هاست و از واژه پکتوس یونانی Pektos و Lithos گرفته شده‌است. محلول در HCl و در حرارت شعله به رنگ سبز در می‌آید. Na2O:۹٫۳۱٪ CaO:۳۳٫۶۸٪ SiO۲:۵۴٫۳۱٪ H2O:۲٫۷٪ برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - خوشه جواهری - ماکله، رنگ: سفید - خاکستری روشن - صورتی - سبز روشن، شفافیت: غیر شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه‌ای - صدفی، رخ: کامل، سیستم تبلور:‌تری کلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن تغییر رنگ در برابر شعلهولاستونیت - زئولیت- زئولیت‌ها- کلسیت و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات توده‌ای - فشرده - شعاعی - رشته‌ای کمیاب است و بیشتر در ایتالیا، چک اسلواکی، یوگسلاوی، آمریکا یافت می‌شود.
کانی
پلاتنریت

پلاتنریت با از مجموعه کانی هاست و از نام پلاتنر متالوژیست آلمانی گرفته شده‌است. به راحتی در HCl حل می‌شود و به سختی در H2SO4, HNO۳ حل می‌شود. Pb:۸۶٫۶۲٪ O:۱۳٫۳۸٪ برای اولین بار در ایران(انارک) کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - پیرامیدهای مضاعف، رنگ: خاکستری سیاه - سیاه، شفافیت: نیمه شفاف - کدر(اپاک)، شکستگی: صدفی، جلا: فلزی قوی - الماسی، رخ: ندارد، سیستم تبلور: کوادراتیک و در رده‌بندی اکسید است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن زون‌های اکسیدان ثانویه است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن محتوای عناصر ردیابپسیلوملان- سروزیت- ژاروسیت- ولفنیت- پیرومورفیت و غیره است
، از نظر ژیزمان بندرت بلوری - آگرگات توده‌ای - رشته‌ای کمیاب است و بیشتر در انگلستان، آمریکا، مکزیک وایران یافت می‌شود.
کانی
پلاژیونیت

پلاژیونیت با از مجموعه کانی هاست و با آب تمیز می‌شود- کانیهای مشابه آن سمسیئیت، جمسونیت، بولانژریت که از نظر عکس العمل‌های شیمیایی از یکدیگر قابل تفکیک‌اند. از کلمه یونانی Plagios به معنای مایل گرفته شده‌است. درشعله ذوب می‌شود - در اسیدکلریدریک گرم محلول است DDD با آب تمیز می‌شود. Pb:۴۰٫۷۵٪ Sb:۳۷٫۷۸٪ S:۲۱٫۴۷٪ برای اولین بار در بولیوی کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه، رنگ: سیاه -خاکستری سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: نامساوی، جلا: فلزی، رخ: کامل - مطابق باسطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سولفور است و منشا تشکیل آن هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سمسیئیت - جمسونیت - بولانژریت- Sb- Pb- نمکهای سولفاته است
، از نظر ژیزمان بلوری - تجمع بلورهای پهن و کوتاه - اغلب خوشه‌ای - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان، روسیه و بولیوی یافت می‌شود.
کانی
پلامبوگومیت

پلامبوگومیت با از مجموعه کانی هاست و از ترکیب plumbum یعنی سرب و gummi به معنای کائوچو گرفته شده‌است. در حرارت شعله تغییر رنگ می‌دهد و در اسیدها حل می‌شود. PbO:۳۸٫۴۱٪ Al2O۳:۲۶٫۳۲٪ P2O۵:۲۴٫۴۲٪ P2O۵:۱۰٫۸۵٪ H2O:۱۰٫۸۵٪ از نظر شکل بلور: هگزاگونال، رنگ: زرد - سفید - قهوه‌ای قرمز - خاکستری - آبی سبز، شفافیت: نیمه شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: مات - چرب، رخ: نامشخص، سیستم تبلور: رمبوئدریک و در رده‌بندی فسفات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن ثانوی - زون‌های اکسیدان است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - کروزیت- آنگلزیت- ولفنیت- پیرومورفیت است
، از نظر ژیزمان تجمعات لوله‌ای شکل توده‌ای - رسوبی - استالاکتیت متحدالمرکز کمیاب است و بیشتر در فرانسه، انگلستان، برزیل و آمریکا یافت می‌شود.
کانی
پلی بازیت

پلی بازیت با از مجموعه کانی هاست و با آب شسته می‌شود و کانیهای مشابه آن آکانتیت و استفانیت است که از نظر سختی و شکل بلورها با آن فرق دارند. از کلمه یونانی Polus به معنی بسیار و متعدد و basis به معنی base یا قاعده و مبنا گرفته شده‌است. کمی قابل ذوب، محلول در HNO3 Cu:۴٫۱۰٪ Ag:۶۹٫۴۷٪ Sb:۱۰٫۸۲٪ S:۱۵٫۶۱٪ با انکلوزیون‌های Fe,As برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: پسودوهگزاگونال (شش وجهی دروغین) - کمیاب به صورت ماکله - مسطح و کوتاه، رنگ: سیاه فولادی، شفافیت: غیر شفاف، جلا: فلزی- الماسی - مات، رخ: کامل - مطابق باسطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سولفور است و منشا تشکیل آن هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن آکانتیت - استفانیت- آکانتیت- نقره- استفانیت- پیرارگیریت و غیره است
کاربرد آن: کانسار نقره، از نظر ژیزمان شکستگی نامنظم بلوری شکل - قشردار(قشر قشر) - تجمع ذرات - متراکم تقریبا کمیاب است و بیشتر در آلمان، چک اسلواکی، شیلی، مکزیک، آمریکا، روسیه یافت می‌شود.
کانی
پلی هالیت

سولفات با از مجموعه کانی هاست و سفید تاسفید مایل بهقهوه‌ای K2O:۱۵٫۶٪ MgO:۶٫۶٪ CaO:۱۸٫۶٪ SO۳:۵۳٫۲٪ H2O:۶٪ برای اولین بار در ۳ کشف شد و از نظر شکل بلور: رسوبی، رنگ: ورقه‌ای (لایه‌ای)، شکستگی: شیشه‌ای، جلا: عالی - مطابق با سطح /۱۰۱/، رخ: سولفات، سیستم تبلور: پلی هالیت و در رده‌بندی‌تری کلینیک است همچنین خاصیت مغناطیسی شفاف - نیمه شفاف
منابع موجود: اتریش، از نظر ژیزمان بلور- اگرگات دانه‌ای - توده‌ای - الیافی فراوان است و بیشتر در آلمان غربی و شرقی، اطریش، فرانسه، آمریکا و مکزیک یافت می‌شود.
کانی
پنین

پنین با از مجموعه کانی هاست و بلورهای ورقه‌ای قابل انعطاف ولی غیر قابل ارتجاع می‌باشند-دراسید کلریدریک و اسید سولفوریک حل می‌شود. از نام کوههای آلپ Pennines در سوئیس گرفته شده‌است. دراسید کلریدریک و اسید سولفوریک حل می‌شود. پیچیده و متغیر (ناپایدار) و بین کلریتها سیلیس بیشتری دارد. برای اولین بار در ایتالیا(Passo di Vizze) کشف شد و از نظر شکل بلور: ورقه‌ای - رمبوئدر، رنگ: سبز زیتونی - سفید، شفافیت: شفاف، رخ: بسیار خوب، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است و منشا تشکیل آن دگرگونی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کلریت‌های دیگر- آکتینوت- اپیدوت- گرونا است
، از نظر ژیزمان بلور- تجمع توده‌ای - فلسی - دانه‌ای فراوان درشیستهای متبلور است و بیشتر در سوئیس، اطریش، ایتالیا و روسیه یافت می‌شود.
کانی
پورپوریت

پورپوریت با از مجموعه کانی هاست و از واژه یونانی و لاتین purpureus یعنی ارغوانی، قرمز اخذ شده‌است. محلول در HCl Mn2O۳:۵۲٫۶۶٪ P2O۵:۴۷٫۳۴٪ و ادخال‌های Fe برای اولین بار در نامبیا کشف شد و از نظر شکل بلور: نامنظم، رنگ: قرمز تیره تا بنفش تیره، شفافیت: شفاف - کدر(اپاک)، شکستگی: نامنظم، جلا: مات، رخ: کامل- مطابق با سطح، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی فسفات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن ثانوی - پگماتیتی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن رنگ و خواص شیمیاییهتروزیت- سیکلریت-‌تری فیلیت و غیره است
، از نظر ژیزمان آگرگات دانه‌ای - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در فرانسه، استرالیا، آمریکا یافت می‌شود.
کانی
پومپلیت

پومپلیت با از مجموعه کانی هاست و از نام زمین شناس آمریکایی R.Pumpelly اخذ شده‌است. نامحلول در HCl متغیر همراه باادخال‌های Fe , Na , K , Ti برای اولین بار در روسیه کشف شد و از نظر شکل بلور: خوشه جواهری - قرصی شکل - ماکله، رنگ: آبی سبز - سبز زیتونی - قهوه‌ای، شفافیت: نیمه شفاف، شکستگی: نیمه صدفی، جلا: شیشه‌ای، رخ: کامل - مطابق با سطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن دگرگونی - هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - شکل بلورها - خواص نوری -اشعه X - واکنش‌های شیمیاییزوئیزیت- اپیدوت- پرهنیت- زئولیت‌ها و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات اسفرولیتیکی - رشته‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، رومانی، URSS، آمریکا، زلاندنو، آفریقای جنوبی یافت می‌شود.
کانی
پیرارگیریت

سولفور با از مجموعه کانی هاست و قرمزگیلاسی در شعله ذوب می‌شود و در KOH , HCl , NO3H حل می‌گردد. Ag:۵۹٫۷۶٪ Sb:۲۲٫۴۸٪ S:۱۷٫۷۶٪ با انکلوزیون As برای اولین بار در ۲٫۵ کشف شد و از نظر شکل بلور: هیدروترمال، رنگ: منشوری - همی ئدریک - ماکله، جلا: مشخص نیست.، رخ: سولفور، سیستم تبلور: پیرارگیریت و در رده‌بندی‌تری کلینیک است همچنین خاصیت مغناطیسی نیمه شفاف
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کانسار نقره است
کاربرد آن: چک اسلواکی، از نظر ژیزمان بلوری - تجمع دانه‌ای - توده‌ای - اندود - پسودومرف تقریبا کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی و غربی، چک اسلواکی، اسپانیا، شیلی، مکزیک (بلورهابه ۳ سانتی متر می‌رسد)، آمریکا، پرو، روسیه و کانادا یافت می‌شود.
کانی
پیرسئیت

پیرسئیت با از مجموعه کانی هاست و بهترین بلور آن در شیلی به دست آمده و کانیهای شبیه آن پلی بازیت است. از نام یک شیمیدان آمریکائی: R.Pearce گرفته شده‌است. محلول در HNO۳ برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه، رنگ: سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: فلزی، رخ: ندارد، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سولفور است و منشا تشکیل آن هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن پلی بازیت- نقره- آکانتیت است
کاربرد آن: گاهی به عنوان کانسار نقره مورد استفاده قرار می‌گیرد.، از نظر ژیزمان بلوری - اگرگات دانه‌ای تقریبا کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی، آمریکا و شیلی یافت می‌شود.
کانی
پیروپ

پیروپ با از مجموعه کانی هاست و خواص فیزیکی و شیمیایی پیروپ شبیه گروناها است از کلمه یونانی Puropos بمعنای شبیه آتش گرفته شده‌است. گاه حاوی Ti می‌باشد. (Schorlomite) متغیر - برای ایزومورف‌های مرتبه بالای آن عناصر Mg- Fe - Ca- Al- V -Cr -Zr -Ti -Mn - Y در کانیها به صورت اولیه یافت می‌شوند. برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر، رنگ: قرمز تیره - قرمز بنفش تا قرمز مشکی، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف و در رده‌بندی سیلیکات است و منشا تشکیل آن ماگمائی - در سنگهای اولترابازیک به همراه ژیزمان‌های الماس - آبرفتها است.
کاربرد آن: به عنوان ابزار برش، صیقلی و حفاری و سنگ تزئینی مصرف می‌شود.، از نظر ژیزمان فراوان است و بیشتر در آلمان شرقی، چک اسلواکی، آفریقای جنوبی، استرالیا، سری لانکا، روسیه، آمریکا، ماداگاسکار، برزیل، تانزانیا یافت می‌شود.
کانی
پیروتیت

پیروتیت با از مجموعه کانی هاست و جریان الکتریسیته را عبور می‌دهد-درتوده‌های مغناطیسی C دار نیز یافت شده‌است. از واژه یونانی Purrotes به معنای رنگ متمایل به قرمز اقتباس شده‌است. محلول در HCl , HNO3 Fe:۶۳٫۵۳٪ S:۳۶٫۴۷٪ برای اولین بار در رومانی کشف شد و از نظر شکل بلور: قرصی شکل - بی‌پیرامید کامل -، رنگ: قهوه‌ای - زرد برنزی -قهوه‌ای، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: نامنظم، جلا: فلزی، رخ: ناقص، سیستم تبلور: هگزاگونال و در رده‌بندی سولفور است همچنین خاصیت مغناطیسی پارامغناطیس و منشا تشکیل آن ماگمایی - هیدروترمال - دگرگونی مجاورتی - متئوریت است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی، خاصیت مغناطیسی، واکنشهای شیمیائی و اشعه Xکالکوپیریت - بورنیت- کالکوپیریت- مارکازیت- پیریت و غیرههاکانالی است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات‌های دانه‌ای - توده‌ای تا صفحه‌ای (ورقه‌ای) فراوان است و بیشتر در آلمان شرقی و غربی، یوگسلاوی، رومانی، کانادا یافت می‌شود. همچنین مرکز تحقیقاتی اتمی واقع در شوروی نیز دارای منابع این عنصر است.
کانی
پیروفانیت

اکسید با از مجموعه کانی هاست و گل اخرائی -زرد به سختی در اسیدها حل می‌شود. MnO۲:۴۶٫۹۶٪ TiO۲:۵۳٫۰۴٪ از نظر شکل بلور: دگرگونی - پگماتیتی، رنگ: قرصی شکل، شکستگی: فلزی - الماسی، جلا: کامل- مطابق با سطح /۰۲۲۱/، رخ: اکسید، سیستم تبلور: پیروفانیت و در رده‌بندی رمبوئدریک است همچنین خاصیت مغناطیسی نیمه شفاف و منشا تشکیل آن ندارد است.
، از نظر ژیزمان بلوری - مرصع کمیاب است و بیشتر در سوئد، نروژ، URSS، انگلستان و برزیل یافت می‌شود.
کانی
پیروکلر

پیروکلر با از مجموعه کانی هاست و دارای خاصیت رادیواکتیویته‌است که بستگی به میزان U در آن دارد. از واژه‌های یونانی pur بمعنای آتش و Khloros یعنی سبز گرفته شده‌است. به سختی در HCl , H2SO۴ یا HF حل می‌شود. درHF با حرارت شعله مقداری حل می‌شود. متغیر با ادخال‌های فراوان U و آهن اندک برای اولین بار در روسیه کشف شد و از نظر شکل بلور: اکتائدر - هگزائدر - ماکله، رنگ: قهوه‌ای، شفافیت: نیمه کدر- کدر(اپاک)، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: چرب، رخ: ناقص، سیستم تبلور: مکعبی و در رده‌بندی اکسید است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن کربناتی - پگماتیتی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن رنگ اثر خط - واکنش‌های شیمیاییاشعه Xمیکرولیت - پراوسکیت- آپاتیت- نفلین- آلانیت- زیرکن است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - بلورهای اشباع شده کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، نروژ، تانزانیا، اوگاندا، زیمبابوه، مالاوی یافت می‌شود.
کانی
پیرولوزیت

پیرولوزیت که در منابع کهن فارسی به نام مغنیسیا و مغنیسا آمده‌است، با از مجموعه کانی هاست و کانیهای مشابه آن استیبین - ماگنتیت - پسیلوملان و هوسمانیت است. از کلمات یونانی Pur بمعنای آتش وlusis بمفهوم تجزیه گرفته شده‌است. محلول در HCl غلیظ شده ذوب نمی‌شود. Mn:۶۳٫۱۹٪ O:۳۶٫۸۱٪ برای اولین بار در آلمان غربی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - آسیکولار، رنگ: خاکستری -خاکستری سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: نامنظم، جلا: فلزی - نیمه فلزی - مات، رخ: کامل - مطابق با سطح و، سیستم تبلور: کوادراتیک و در رده‌بندی اکسید است و منشا تشکیل آن ثانوی - قشرها ولایه‌های آلتراسیون - رسوبی - هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن استیبین - ماگنتیت - پسیلوملان -هوسمانیت- مگنتیت- پسیلوملان- لیمونیت- برونیت و غیره است
کاربرد آن: کانسار Mn، از نظر ژیزمان آگرگات توده‌ای پسودوکریستالین - خاکه‌ای - دانه‌ای - رشته‌ای- شعاعی - قلوه‌ای- دندریتی - کنکرسیونی فراوان است و بیشتر در آلمان شرقی، انگلستان، مجارستان، روسیه، برزیل، هند، آفریقای جنوبی یافت می‌شود.
مغنیسا. م  (معرب ، ا) گلی باشد سیاه رنگ و آن را از کوه کاشان آورند و آن به مرقشیشا مانند بود. و بعضی گویند سنگی است الوان و بسیار سست و نرم که شیشه گران به کار برند و آن را سنگ سلیمانی گویند و به گچ رنگ شهرت دارد. (برهان )(آنندراج ). اسم نبطی سنگی است قریب به مرقشیشا و به فارسی رنگ کاسه نامند و کاسه گران ظروف به او رنگ می‌کنند و از اکثر آن سرب حاصل می‌شود و آن پنج نوع می‌باشد: یکی سیاه و یکی مایل به سیاهی و دیگری سرخ و یکی سفید و یکی بیرون زرد اندرون سرخ . و محمدبن زکریا گوید که آن دو نوع است : یکی را شهبا نامند و انثی است و با نر می‌باشد و دیگری سرخ مایل به سیاهی و حدیدی و آن ذکر است . و به قول اکثر حدیدی او سیاه و ذهبی زرد و فضی سفید و نحاسی سرخ می‌باشد و در جمیع اقسام او نقطه‌های سفید و عیون ظاهر است و به قدری درخشندگی دارند و گدازنده  زجاج و صاف‌کننده  آنند و او را قابل رنگ گرفتن می‌سازند و به آهن نیز این فعل می‌کنند. (تحفه  حکیم مومن ). مغناسیا = مگنزی (فرانسوی ) ۞ ماخوذ از یونانی مغنس ۞ . اکسید منیزیوم ، به رنگ خاک سفید، بی‌طعم ، غیرقابل حل در آب که آن را به منزله  ضد اسیدو مسهل به کار برند. (حاشیه  برهان چ معین ). بی‌اکسید طبیعی منگنز ۞ را گویند که سیاه رنگ است و در طبیعت مخلوط با سایر کانیها بسیار فراوان است . در صورتی که متبلور باشد آن را پیرولوزیت ۞ گویند و بلورهایش به شکل منشورهای خاکستری تیره است . فرمولش Mno2 می‌باشد وبر اثر حرارت به سهولت اکسیژن را آزاد می‌کند، از این جهت از اکسیدکننده‌های بسیار خوب است و در صنعت شیشه گری و بلورسازی از آن به عنوان صابون شیشه استفاده می‌کنند، از این رو که ذرات کربن را که در شیشه  مذاب موجود و موجب سیاه شدن رنگ شیشه است با اکسیژنی که آزاد می‌کند ترکیب می‌نماید و سبب روشنی و سفیدی رنگ شیشه می‌شود. مغنیسی . مغنسیا. مغنیسیا. سنگ شیشه گران . سنگ سیاه شیشه گران . صابون شیشه . رنگ سیاه . و رجوع به تذکره  داود ضریر انطاکی ص 320 و فرهنگ اصطلاحات علمی ذیل پیرولوزیت و فرهنگ فارسی معین و مغنیسیا شود.
کانی
پیرومرفیت

پیرومرفیت با از مجموعه کانی هاست و دارای شکستگی ناصاف از زبان یونانی pur به معنای آتش و morphe به معنای فرم و شکل گرفته شده‌است. حل شونده در HNO3,KOH PbO:۸۲٪ P2O۵:۱۵٫۴٪ Cl:۲٫۶٪ برای اولین بار در آلمان غربی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - ورقه‌ای (پهن و کوتاه)، رنگ: سبز - زرد - قهوه‌ای - خاکستری سفید - زرد قرمز، شفافیت: نیمه شفاف، شکستگی: ناصاف، جلا: الماسی - چرب، رخ: ناقص، سیستم تبلور: هگزاگونال و در رده‌بندی فسفات است و منشا تشکیل آن ثانوی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن میمتیت - آپاتیت- گالن- سروزیت- میمتیت است
، از نظر ژیزمان بلور تقریبا کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی، بریتانیای کبیر، فرانسه، URSS، مراکش، زامبیا و آمریکا یافت می‌شود.(بلورهای درشت و بیرنگ تا سبز روشن این کانی در معدن سرب و روی کوشک بافق{یزد نیز یافت شده است."شریعتی")
کانی
پیزانیت

پیزانیت با از مجموعه کانی هاست و محلول در آب-کانی مشابه آن کالکانتیت است. ازنام شیمیدان فرانسوی F.Pisani گرفته شده‌است. محلول در آب FeO:۲۵٫۹٪ SO۳:۲۸٫۸٪ H2O:۴۵٫۳٪ درصد CuO در آن از ۹ تا ۱۸٪ برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: منشورهای کوتاه - پهن و ضخیم، رنگ: سبزروشن - آبی روشن، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: شیشه‌ای، رخ: کامل - مطابق با، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سولفات است و منشا تشکیل آن ثانوی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن کالکانتیت- هالوتریکیت- ملانتریت و دیگر سولفات‌ها است
، از نظر ژیزمان دانه‌ای - استالاگتیتی - پوسته‌ای - قشری فراوان است و بیشتر در آلمان، اسپانیا، سوئد، چک اسلواکی، یوگسلاوی و مجارستان یافت می‌شود.
کانی
پیکنیت

پیکنیت با از مجموعه کانی هاست و صفات فیزیکی و شیمیایی پیکنیت شبیه توپاز است. از کلمه یونانی Puknos یعنی ضخیم گرفته شده‌است. به آهستگی در اسید سولفوریک گرم حل می‌شود. ذوب نمی‌شود. Al2O۳:۵۵٫۴٪ SiO۲:۳۲٫۶٪ F:۲۰٫۷٪ با انکلوزیون‌های Fe(۳+) , Mg , Cr , Ti برای اولین بار در آلمان شرقی کشف شد و از نظر شکل بلور: بی‌شکل و در رده‌بندی سیلیکات
، از نظر ژیزمان آگرگات بلوری تقریبا کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی و چک اسلواکی یافت می‌شود.
کانی
تامسونیت

تامسونیت با از مجموعه کانی هاست و از نام کاشف اسکاتلندی آن تامسون T.Thomson گرفته شده‌است. محلول در HCl - در حرارت شعله ذوب می‌شود. Na2O:۲٫۴۲٪ CaO:۱۹٫۷۴٪ Al2O۳:۲۹٫۹۱٪ SiO۲:۳۵٫۲۵٪ H2O:۱۲٫۶۸٪ برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد.
تامسونیت از نظر شکل بلور: قرصی شکل - منشوری - سری‌های طولی، رنگ: سفید - زرد - متمایل به قرمز، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: نامنظم، جلا: شیشه‌ای، رخ: کامل- مطابق با سطح و ضعیف- مطابق با سطح، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن آب‌گرمایی - بعد از آتشفشانی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن واکنش‌های شیمیایی و اشعه X ناترولیت- زئولیت‌های دروغین- کلسیت و غیره‌است، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات شعاعی فشرده یافت می‌شود.
کانی
تانتالیت

تانتالیت با از مجموعه کانی هاست و از ترکیب شیمیایی آن گرفته شده‌است. متغیر مانند نیوبیت برای اولین بار در فنلاند کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - پهن و کوتاه، رنگ: سیاه - قهوه‌ای، شفافیت: غیر شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: چرب - نیمه فلزی، رخ: ناکامل- مطابق با سطح، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی اکسید است و منشا تشکیل آن پگماتیتی - آبرفتی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن آلانیت - نیوبیت - کلومبیت- اسپودومن- کاسیتریت- بریل- توپاز است
کاربرد آن: منبع Ta، از نظر ژیزمان توده‌ای - نفوذی تقریبا کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، آمریکا، برزیل، فنلاند، استرالیا، سوئد، زیمبابوه یافت می‌شود.
کانی
تانزانیت

تانزانیت با از مجموعه کانی هاست و اولین بار در تانزانیا کشف شده‌است. تانزانیت در سال 1962 در شمال تانزانیا (شرق آفریقا) به صورت پراکنده دیده شد، دانشمندان آن را جزو گروه زوئیسیت قرار دادند و 5 سال بعد، معدنکاران به معدنی بزرگ در مناطق دیگر پی بردند و به صورت جدی اکتشاف را آغاز کردند. نا محلول در اسیدها و دارای تخلخل‌های توده‌ای سیاه رنگ است. تولید تانزانیت در ابتدا کم بود، اما سال 1980 تا ابتدای 1990 به صورت انبوه و با کیفیت جواهر در دسترس قرار گرفته و پس از گذشت 5 سال، مشابه‌های تانزانیت وارد بازار شد. CaO:۲۴٫۶۹٪ Al2O۳:۳۳٫۶۶٪ SiO۲:۳۹٫۶۸٪ H2O:۱٫۹۷٪ و ادخال‌های Fe,Mn,Cr,Ti,K،Na,V برای اولین بار در تانزانیا کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری، رنگ: آبی - قهوه‌ای - پلی کروئیسم، شفافیت: شفاف - نیمه کدر، شکستگی: نامنظم، جلا: شیشه‌ای - صدفی، رخ: ضعیف - مطابق با سطح، سیستم تبلور: ارترومبیک و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن دگرگونی - پگماتیتی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن خواص نوری - واکنش‌های شیمیایی-اشعه Xپامپله ایت- آمفیبول- اپیدوت- وزوویانیت- کوارتز- گارنت است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات شعاعی - فشرده کمیاب است و بیشتر در تانزانیا یافت می‌شود.
کانی
تائوماسیت

تائوماسیت با از مجموعه کانی هاست و حل شونده در HCl از کلمه یونانی thaumasio به معنای عجیب و تعجب آور گرفته شده‌است. حل شونده در HCl CaO:۱۰٫۹۸٪ CO۲:۸٫۶۲٪ SO۳:۱۵٫۶۸٪ SiO۲:۱۱٫۷۷٪ H2O:۵۲٫۹۵٪ برای اولین بار در آمریکا کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری - آسیکولار، رنگ: سفید، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، جلا: شیشه‌ای - ابریشمی، سیستم تبلور: هگزاگونال و در رده‌بندی سیلیکات است و منشا تشکیل آن هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن داوسونیت - گارونیت- آلوموهیدروکلسیت- آلومونیت- آپوفیلیت است
، از نظر ژیزمان بلور- اگرگات درخشان - الیافی تقریبا کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، سوئد، نروژ، آمریکا یافت می‌شود.
کانی
تترادیمیت

تترادیمیت با از مجموعه کانی هاست و با آب شستشو می‌شود. کانی مشابه شامل ناگی آژیت (Nagyagite) است. از کلمه یونانی tetradumos به معنای چهاربرابر گرفته شده‌است. محلول در اسید سولفوریک و اسید نیتریک Bi:۵۹٫۲۷٪ S:۴٫۵۵٪ Te:۳۶٫۱۸٪ همراه با انکلوزیون‌هایSe,Au ,Pb. برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: رومبوئدر - ماکله، رنگ: خاکستری فولادی متمایل به زرد، جلا: فلزی، رخ: کامل - مطابق باسطح، سیستم تبلور:‌تری کلینیک و در رده‌بندی سولفور است و منشا تشکیل آن هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن ناگی آژیت- بیسموتینیت- پیریت و غیره است
کاربرد آن: کانسار تلور، کانسار بیسموت، از نظر ژیزمان پولکهای قابل انعطاف - دانه‌ای کمیاب است و بیشتر در رومانی، آمریکا و ژاپن یافت می‌شود.
کانی
تترائدریت

تترائدریت با از مجموعه کانی هاست و دارای شکستگی ناصاف است. از نام شکل بلورها گرفته شده‌است. حل شونده در HNO3 Cu:۴۸٫۴۲٪ As:۱۹٫۰۲٪ S:۳۲٫۵۶٪ همراه با Fe,Sb,Zn برای اولین بار در رومانی کشف شد و از نظر شکل بلور: تترائدر - به ندرت اکتائدر، رنگ: خاکستری روشن - سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: ناصاف، جلا: فلزی، رخ: ندارد، سیستم تبلور: مکعبی و در رده‌بندی سولفور است و منشا تشکیل آن هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - اسفالریت- کالکوپیریت- تنانتیت- سیدریت- پیریت- کوارتز و غیره است
، از نظر ژیزمان بلور- اگرگات دانه‌ای - توده‌ای فراوان است و بیشتر در آلمان شرقی و غربی، چک اسلواکی، اطریش، بریتانیای کبیر و روسیه یافت می‌شود.
کانی
ترمولیت

ترمولیت با از مجموعه کانی هاست و لومینسانس کامل از قرمز تیره تا مرصع و جواهری از خود نشان می‌دهد. از نام محل کشف آن Tremola در کوه‌های آلپ اخذ شده‌است. CaO:۱۳٫۸٪ MgO:۲۴٫۱۸٪ SiO۲:۵۹٫۱۷٪ H2O:۲٫۲۲٪ برای اولین بار در ایتالیا کشف شد و از نظر شکل بلور: منشورهای طویل - رشته‌ای، رنگ: سفید - خاکستری - متمایل به سبز، شفافیت: غیر شفاف - نیمه شفاف، جلا: شیشه‌ای، رخ: کامل- مطابق با سطح، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی سیلیکات است همچنین خاصیت مغناطیسی ندارد و منشا تشکیل آن دگرگونی - دگرگونی مجاورتی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن سختی - انحلال در HCl - اشعهXواکنش‌های شیمیاییکریزوتیل - ولاستونیت - کامینگتونیت- زوئیزیت- دولومیت- تالک و غیره است
، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای - رشته‌ای - شعاعی فراوان است و بیشتر در ایتالیا، اطریش، سوئیس، URSS یافت می‌شود.
کانی
ترونا

ترونا با از مجموعه کانی هاست و محلول درآب-دارای لومینسانس گاهی سفید و آبی کلمه اختصاری یک اصطلاح از ریشه عربی (Natron) است. در اسید می‌جوشد. محلول درآب Na2O:۴۱٫۱۴٪ CO۲:۳۸٫۹۴٪ H2O:۱۹٫۹۲٪ برای اولین بار در آمریکا کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری کوتاه، رنگ: خاکستری - متمایل به زرد - سفید، شفافیت: نیمه شفاف، شکستگی: نیمه صدفی - نامنظم، جلا: شیشه‌ای، رخ: کامل- مطابق با، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی کربنات است و منشا تشکیل آن دریاچه‌های شور است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - ناترون- هالیت- تناردیت و غیره است
کاربرد آن: در مصر برای ساختمان مصرف می‌شود.، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگاتهای رشته‌ای و متراکم - پوسته‌ای - قشری فراوان است و بیشتر در دریاچه‌های شور، تبت، ایران، سودان، آمریکا یافت می‌شود.
کانی
تریپلیت

تریپلیت با از مجموعه کانی هاست و از کلمه یونانی triplos یعنی سه تایی گرفته شده‌است. محلول در اسیدها متغیر - سری ایزومورف با‌تری پلیت (Mn>Fe) و سویزلیت (Fe>Mn) برای اولین بار در فنلاند کشف شد و از نظر شکل بلور: ایزومتریک، رنگ: قهوه‌ای - قرمز تا سیاه، شفافیت: غیر شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی - نامنظم، جلا: شیشه‌ای - چرب، رخ: ضعیف، سیستم تبلور: مونوکلینیک و در رده‌بندی فسفات است همچنین خاصیت مغناطیسی شبیه فولاد و منشا تشکیل آن پگماتیتی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - آپاتیت- کوارتز- کاسیتریت و غیره است
، از نظر ژیزمان بندرت بلوری - آگرگات دانه‌ای - توده‌ای کمیاب است و بیشتر در آلمان غربی، چک اسلواکی، آمریکا، آرژانتین یافت می‌شود.
کانی
تریدیمیت

اکسید با از مجموعه کانی هاست و در محلول گرم سودسوزآور حل می‌شود-کانیهای مشابه شامل باریتین و کریستالوبالیت است که از سختی - رخ - وزن مخصوص و توسط اشعه X از آنها قابل تشخیص است. از کلمه یونانی Tridiumos یعنی سه تایی گرفته شده‌است. در محلول گرم سودسوزآور حل می‌شود. SiO۲:۱۰۰٪ با انکلوزیون Al,Fe,Na,Ca,K برای اولین بار در چک اسلواکی کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه - ماکله فراوان با ۲ تا ۳ بلور، رنگ: سفید - سفید متمایل به زرد - خاکستری، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: شیشه‌ای، رخ: ناقص - مطابق با سطوح، سیستم تبلور: تریدیمیت هگزاگونال و در رده‌بندی اکسید است و منشا تشکیل آن ماگمائی - بعد ازآتشفشانی - ثانوی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن باریتین - کریستالوبالیت- کلسیت- اوپال- کریستوبالیت است
، از نظر ژیزمان آگرگات بادبزنی- کروی فراوان است و بیشتر در در سنگهای رگه‌ای در آلمان، فرانسه، ایتالیا، چک اسلواکی، مکزیک، آمریکا، ژاپن یافت می‌شود.
کانی
تفروئیت

تفروئیت با از مجموعه کانی هاست و کانی مشابه آن الیوین است. از کلمه یونانی tephros بمعنای خاکستری گرفته شده‌است محلول در HCl - به سختی ذوب می‌شود. MnO:۷۰٫۲۵٪ SiO۲:۲۹٫۷۵٪ با انکلوزیونهای Zn, Ca, Mg برای اولین بار در آمریکا(فرانکلین) کشف شد و از نظر شکل بلور: منشوری کوتاه، رنگ: خاکستری - خاکستری زیتونی - قرمز روشن - قهوه‌ای قرمز، شفافیت: شفاف - نیمه شفاف، شکستگی: صدفی، جلا: شیشه‌ای - چرب، رخ: کامل - مطابق با و، سیستم تبلور: رمبوئدریک و در رده‌بندی سیلیکات است و منشا تشکیل آن دگرگونی مجاورتی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن الیوین- کلسیت- فرانکلینیت- رودونیت-اسپسارتیت است
، از نظر ژیزمان بلوری - توده‌های متراکم تقریبا کمیاب است و بیشتر در سوئد، آمریکا، روسیه، اطریش، انگلستان و ژاپن یافت می‌شود.
کانی
تنانتیت

تنانتیت با از مجموعه کانی هاست و دارای شکستگی زبر و ناصاف است. ازنام یک شیمیدان انگلستانی S.Tennant گرفته شده‌است. حل شونده در HNO3 Cu:۴۸٫۴۲٪ As:۱۹٫۰۲٪ S:۳۲٫۵۶٪ همراه با Fe,Sb,Zn برای اولین بار در رومانی کشف شد و از نظر شکل بلور: تترائدر - اکتائدر، رنگ: خاکستری روشن - سیاه، شفافیت: کدر(اپاک)، شکستگی: زبر - ناصاف، جلا: فلزی، رخ: ندارد، سیستم تبلور: مکعبی و در رده‌بندی سولفور است و منشا تشکیل آن هیدروترمال است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن - اسفالریت- کالکوپیریت- تترائدریت- پیریت- آرسنوپیریت است
، از نظر ژیزمان بلور- آگرگات دانه‌ای - توده‌ای فراوان است و بیشتر در آلمان شرقی و غربی، چک اسلواکی، اطریش، رومانی، آمریکا و بریتانیای کبیر یافت می‌شود.
کانی
توربرنیت

توربرنیت با از مجموعه کانی هاست و دارای رادیواکتیویته قوی-کانیهای مشابه آن اوتونیت و زئونریت (Zeunerite) است. از نام شیمیدان سوئدی Tornbern Bargmann گرفته شده‌است. محلول در HNO۳ (CO:۷٫۸۸٪ UO۳:۵۶٫۶۵٪ P2O۵:۱۴٫۰۶٪ H2O:۲۱٫۴۱ (۱۲H برای اولین بار در انگلستان کشف شد و از نظر شکل بلور: پهن و کوتاه - ندرتا دوهرمی (بی پیرامیدال)، رنگ: سبز، شفافیت: نیمه شفاف، جلا: شیشه‌ای - صدفی، رخ: کامل، سیستم تبلور: کوادراتیک و در رده‌بندی فسفات است و منشا تشکیل آن ثانوی است.
همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن اوتونیت - زئونریت- میکاهای اورانیوم دار است
کاربرد آن: کانسار اورانیوم، از نظر ژیزمان بلوری - آگرگاتهای فلسی و خاکی فراوان است و بیشتر در آلمان، چک اسلواکی، فرانسه، پرتغال، انگلستان و زئیر یافت می‌شود.
کانی