هشت‌هزارمتری‌ها

نمایی از کوه‌های با بیش از ۸۰۰۰ متر ارتفاع در انگشتی
هشت‌هزارمتری‌ها چهارده کوه مستقل زمین هستند که ارتفاعشان از سطح دریا به بیش از ۸۰۰۰ متر می‌رسد. این کوه‌ها همگی در رشته‌کوههای هیمالیا و قراقروم در قاره آسیا قرار دارند.
فهرست هشت‌هزارمتری‌ها
فهرست ۱۴ کوه هشت‌هزارمتری به ترتیب ارتفاع و اطلاعات مربوط به فتح آنان در جدول زیر آمده‌است:
قله
ارتفاع(متر)
موقعیت
تاریخ نخستین صعود
نخستین صعودکنندگان
نخستین صعود زمستانی
نخستین صعودکنندگان زمستانی
شمار صعودها
مرگ‌ها
نرخ مرگ
اورست
۸۸۴۸
۲۹ مه ۱۹۵۳
تنزینگ نورگای
۱۷ فوریه ۱۹۸۰
۵۶۵۶
۲۲۳
٪۴٫۰
کی۲
۸۶۱۱
۳۱ ژوئیه ۱۹۵۴
۳۰۶
۸۱
٪۲۹٫۵
کانگچنجونگا
۸۵۸۶
۲۵ مه ۱۹۵۵
۱۱ ژانویه ۱۹۸۶
۲۸۳
۴۰
٪۱۴٫۵
لهوتسه
۸۵۱۶
۱۸ مه ۱۹۵۶
۳۱ دسامبر ۱۹۸۸
۴۶۱
۱۳
٪۲٫۸
ماکالو
۸۴۸۵
۱۵ مه ۱۹۵۵
۹ فوریه ۲۰۰۹
۳۶۱
۳۱
٪۸٫۹
چو ایو
۸۲۰۱
۱۹ اکتبر ۱۹۵۴
۱۲ فوریه ۱۹۸۵
۳۱۳۸
۴۴
٪۱٫۴
دهالاگیری
۸۱۶۷
۱۳ مه ۱۹۶۰
۲۱ ژانویه ۱۹۸۵
۴۴۸
۶۹
٪۱۵٫۷
ماناسلو
۸۱۶۳
۹ مه ۱۹۵۶
۱۲ ژانویه ۱۹۸۴
۶۶۱
۶۵
٪۹٫۹
نانگا پاربات
۸۱۲۶
۳ ژوئیه ۱۹۵۳
۲۶ فوریه ۲۰۱۶
۳۳۵
۶۸
٪۲۰٫۷
آناپورنا
۸۰۹۱
۳ ژوئن ۱۹۵۰
۳ فوریه ۱۹۸۷
۱۹۱
۶۱
٪۳۳٫۵
گاشربروم ۱
۸۰۸۰
۵ ژوئیه ۱۹۵۸
۹ مارس ۲۰۱۲
۳۳۴
۲۹
٪۸٫۹
برود پیک
۸۰۵۱
۹ ژوئن ۱۹۵۷
۵ مارس ۲۰۱۳
۴۰۴
۲۱
٪۵٫۳
گاشربروم ۲
۸۰۳۵
۷ ژوئیه ۱۹۵۶
۲ فوریه ۲۰۱۱
۹۳۰
۲۱
٪۲٫۳
شیشاپانگما
۸۰۲۷
۲ مه ۱۹۶۴
Doji
۱۴ ژانویه ۲۰۰۵
۳۰۲
۲۵
٪۸٫۴
صعودها
رینولد مسنر؛ نخستین کوهنوردی که موفق شد همه ۱۴ قله بالای هشت‌هزارمتر را فتح کند.
عظیم قیچی‌ساز؛ نخستین کوهنورد ایرانی که به جمع فاتحان هشت‌هزارمتری‌ها پیوست. همه صعودهای وی بدون استفاده از کپسول اکسیژن و شرپا انجام گرفت.
نخستین تلاش ثبت‌شده برای فتح یک هشت‌هزارمتری به سال ۱۸۹۵ بازمی‌گردد که آلبرت اف. مامری و جی. نورمن کولی صعود خود به نانگا پاربات را آغاز نمودند اما مرگ مامری و دو گرکای همراهش بر اثر سقوط بهمن این تلاش را نافرجام گذاشت. نخستین صعود موفقیت‌آمیز ثبت‌شده به یک هشت‌هزارمتری به ۳ ژوئن ۱۹۵۰ بازمی‌گردد که موریس هرزوگ و لویی لاشنال موفق به فتح قله آناپورنا شدند.
نخستین کوهنوردی که موفق به صعود به تمامی ۱۴ هشت‌هزارمتری شد رینولد مسنر ایتالیایی بود که آخرین قله را در ۱۶ اکتبر ۱۹۸۶ فتح نمود. یک سال بعد در ۱۹۸۷، یرزی کوکوچکای لهستانی موفق به تکرار این موفقیت شد. با وجود این مسنر این ۱۴ قله را بدون استفاده از کپسول کمکی اکسیژن فتح کرده بود و ۹ سال طول کشید تا کوهنورد دیگری به نام ارهارد لورتان بدون بهره‌گیری از کپسول اکسیژن موفق به فتح ۱۴ قله هشت‌هزارمتری در سال ۱۹۹۵ شود. همچنین پورپا تاشی نپالی رکورددار فتح ۱۴ قله با ۲۶ بار صعود در فاصله سال۱۹۹۸ تا ۲۰۱۱ است و پس از او در جایگاه دوم، خوانیتو اویارزابال با ۲۵ بار صعود در فاصله ۱۹۸۵ تا ۲۰۱۱ قرار دارد.
ایتالیا با ۵ کوهنورد، شمار بیشترین صعود به تمامی هشت‌هزارمتری‌ها را دارد و پس از آن کره جنوبی با ۴ کوهنورد و قزاقستان، لهستان و اسپانیا با ۳ کوهنورد قرار گرفته‌اند. نخستین زنی که مدعی صعود به هر ۱۴ قله شد اوه اون سان کره‌ای بود که بنا بر ادعای او آناپورنا آخرین قله‌ای بود که در ۲۷ آوریل ۲۰۱۰ توسط او فتح شد. اما صحت این ادعا مورد تردید گروه‌های مختلف قرار گرفت و حتی فدراسیون کوه‌نوردی کره جنوبی اعلام کرد که ادعای فتح قله کانگچنجونگا توسط او در سال ۲۰۰۹ نامحتمل است. همچنین ادورن پاسابان، کوهنورد رقیب او نیز این صعود را پیشتر مورد تردید قرار داده بود و در نهایت در سال ۲۰۱۰ نام ادورن پاسابان به عنوان نخستین کوهنورد زنی که موفق به صعود به هر ۱۴ قله هشت‌هزارمتری شده بود اعلام شد.
همچنین در اوت ۲۰۱۱، گرلینده کالتنبرونر اتریشی نخستین زنی شد که هر ۱۴ قله هشت‌هزارمتری را بدون استفاده از کپسول اکسیژن فتح کرد.
عظیم قیچی‌ساز تنها هیمالیانورد ایرانی است که توانسته به همه چهارده قله بالای هشت‌هزارمتری صعود کند. همه صعودهای وی بدون استفاده از کپسول اکسیژن و شرپا انجام گرفت.
فاتحان همه ۱۴ قله هشت‌هزارمتری
فهرست کوهنوردانی که همه ۱۴ قله بالای هشت هزار متر را فتح کرده‌اند در جدول زیر آمده‌است. کوهنوردانی که همه ۱۴ قله را بدون استفاده از کپسول اکسیژن فتح کرده‌اند در ستون دوم مشخص شده‌اند.
به ترتیبزمان
بدون استفاده ازکپسول اکسیژن(به ترتیب)
نام
سال‌ها
سال تولد
سن
ملیت
۱
۱
رینولد مسنر
۱۹۷۰–۱۹۸۶
۱۹۴۴
۴۲
ایتالیایی
۲
یرزی کوکوچکا
۱۹۷۹–۱۹۸۷
۱۹۴۸
۳۹
لهستانی
۳
۲
ارهارد لورتان
۱۹۸۲–۱۹۹۵
۱۹۵۹
۳۶
سوئیسی
۴
کارلوس کارسولیو
۱۹۸۵–۱۹۹۶
۱۹۶۲
۳۳
مکزیکی
۵
کریستف ویلیچکی
۱۹۸۰–۱۹۹۶
۱۹۵۰
۴۶
لهستانی
۶
۳
خوانیتو اویارزابال
۱۹۸۵–۱۹۹۹
۱۹۵۶
۴۳
اسپانیایی
۷
سرجیو مارتینی
۱۹۸۳–۲۰۰۰
۱۹۴۹
۵۱
ایتالیایی
۸
پارک یانگ سوک
۱۹۹۳–۲۰۰۱
۱۹۶۳
۳۸
کره‌ای
۹
هونگ-گیل اوم
۱۹۸۸–۲۰۰۱
۱۹۶۰
۴۰
کره‌ای
۱۰
۴
آلبرتو اینوراتگی
۱۹۹۱–۲۰۰۲
۱۹۶۸
۳۳
اسپانیایی
۱۱
وانگ-یونگ هان
۱۹۹۴–۲۰۰۳
۱۹۶۶
۳۷
کره‌ای
۱۲
۵
اد ویستورز
۱۹۸۹–۲۰۰۵
۱۹۵۹
۴۶
آمریکایی
۱۳
۶
سیلویو موندینلی
۱۹۹۳–۲۰۰۷
۱۹۵۸
۴۹
ایتالیایی
۱۴
۷
ایوان والجو
۱۹۹۷–۲۰۰۸
۱۹۵۹
۴۹
اکوادوری
۱۵
۸
دنیس اوروبکو
۲۰۰۰–۲۰۰۹
۱۹۷۳
۳۵
قزاقستانی
۱۶
رالف دوجموویتس
۱۹۹۰–۲۰۰۹
۱۹۶۱
۴۷
آلمانی
۱۷
۹
ویکا گوستاوسون
۱۹۹۳–۲۰۰۹
۱۹۶۸
۴۱
فنلاندی
۱۸
اندرو لاک
۱۹۹۳–۲۰۰۹
۱۹۶۱
۴۸
استرالیایی
۱۹
۱۰
ژوآئو گارسیا
۱۹۹۳–۲۰۱۰
۱۹۶۷
۴۳
پرتقالی
۲۰
پیوتر پوسترنیک
۱۹۹۰–۲۰۱۰
۱۹۵۱
۵۸
لهستانی
۲۱
ادورن پاسابان
۲۰۰۱–۲۰۱۰
۱۹۷۳
۳۶
اسپانیایی
۲۲
آبل بلانک
۱۹۹۲–۲۰۱۱
۱۹۵۴
۵۶
ایتالیایی
۲۳
مینگما شرپا
۲۰۰۰–۲۰۱۱
۱۹۷۸
۳۳
نپالی
۲۴
۱۱
گرلینده کالتنبرونر
۱۹۹۸–۲۰۱۱
۱۹۷۰
۴۰
اتریشی
۲۵
واسیلی پیوتسوف
۲۰۰۱–۲۰۱۱
۱۹۷۵
۳۶
قزاقستانی
۲۶
۱۲
مقصود ژومایو
۲۰۰۱–۲۰۱۱
۱۹۷۷
۳۴
قزاقستانی
۲۷
جائه-سو کیم
۲۰۰۰–۲۰۱۱
۱۹۶۱
۵۰
کره‌ای
۲۸
۱۳
ماریو پانزری
۱۹۸۸–۲۰۱۲
۱۹۶۴
۴۸
ایتالیایی
۲۹
هیروتاکا تاکئوچی
۱۹۹۵–۲۰۱۲
۱۹۷۱
۴۱
ژاپنی
۳۰
چهانگ داوا شرپا
۲۰۰۱–۲۰۱۳
۱۹۸۲
۳۰
نپالی
۳۱
۱۴
کیم چانگ-هو
۲۰۰۵–۲۰۱۳
۱۹۷۰
۴۳
کره‌ای
۳۲
جورج اگوچیگال
۲۰۰۲–۲۰۱۴
۱۹۶۸
۴۵
اسپانیایی
۳۳
۱۵
رادک جاروش
۱۹۹۸–۲۰۱۴
۱۹۶۴
۵۰
چکی
۳۴
۱۶
نیوس مروی
۱۹۹۸–۲۰۱۷
۱۹۶۱
۵۵
ایتالیایی
۳۴
۱۶
رومانو بنت
۱۹۹۸–۲۰۱۷
۱۹۶۲
۵۵
ایتالیایی
۳۶
پیتر هامور
۱۹۹۸–۲۰۱۷
۱۹۶۴
۵۲
اسلواکیایی
۳۷
۱۷
عظیم قیچی‌ساز
۲۰۰۸–۲۰۱۷
۱۹۸۱
۳۶
ایرانی