تیشا بآو

تخریب معبد اورشلیم - اثر: فرانسسکو هایز.
تیشا بآو (در عبری:  دد یا  دد)، نهمین روز از ماه آو عبری است که پیروان دین یهودیت درآن روز، روزه می‌گیرند. نهم ماه عبری آو، «شوم‌ترین روز تاریخ یهود» نام دارد.
بر طبق نوشته‌های مذهبی در این روز معبد هیکل سلیمان در اورشلیم در سال ۵۸۶ قبل از میلاد توسط بخت‌النصر دوم پادشاه بابل و معبد دوم در اورشلیم در سال ۷۰ میلادی توسط تیتوس فرمانده ارتش روم تخریب و ویران شد. همچنین در این روز در سال ۱۳۲ میلادی ۱۰۰۰۰۰ یهودی کشته شدند. در این روز بر طبق سنت یهود، در این روز یهودیان روزه دار می‌شوند و به سوگ اورشلیم می‌نشینند. این روز در تقویم میلادی معمولا در ماه ژوئیه یا آگوست است.
پیشینه
بر اساس نوشته‌های خاخامها به دلیل گناه دوازده جاسوس تیشا باو شروع شد. در زمانی که اسراییلها قصد ورود به سرزمین موعود را داشتند دوازده یهودی توسط موسی برای بررسی محلی اعزام شدند. این دوازده نفر به قوم اسراییل دروغ گفتند و مردم تصور کردند که خداوند قصد دارد آنها را به سمت شکست ببرد. در آن شب مردم گریه زیادی سردادند و این زمان به دلیل مجازات اسراییل زمان نحسی برای یهودیان شد.
در تلمود
بر اساس میشنا (تعانیت ۴:۶) پنج دلیل اصلی برای روزه نهم آو وجود دارد:
۱- دوازده یهودی که توسط موسی برای جاسوسی از سرزمین کنعان فرستاده شده بودند. فقط دو نفر یوشع بن نون و کالب بن یوفنا خبر مثبت آوردند و ولیکن بقیه مردم را به شدت ترساندند. این خبر باعث شد که مردم اسراییل گریه کرده و بترسند و از وارد شدن به ارض مقدس خودداری کنند. به همین دلیل آنان توسط خدا مورد مجازات قرار گرفتند و خداوند اعلام کرد که آن نسل از مردم اسراییل به ارض مقدس وارد نخواهند شد. در این زمان خدا به قوم اسراییل اعلام می‌کند که تا ابد این روز به عنوان روز گریه برای مردم اسراییل خواهد بود (کتاب اعداد ۱۳ و ۱۴). این داستان بدون ذکر روز آن در قرآن در سوره پنجم آیات ۲۰ تا ۲۶ نیز ذکر شده است.
۲- معبد اول که توسط سلیمان نبی ساخته شده بود توسط بابلیان تخریب شد. بخت النصر بعد از دوسال محاصره موفق شد که اورشلیم را تصرف کرده و یهودیان را به تبعید در بابل ببرد. بر اساس تلمود معبد در روز نهم آو شروع به سوختن کرد و آتش آن تا روز دهم آو ادامه داشت.
۳- معبد دوم که توسط عزرا و نهمیا در زمان پارسیان ساخته شده بود توسط رومیان در سال ۷۰ میلادی تخریب شد. در این زمان قوم اسراییل در تمامی کشورهای دنیا پخش شدند.
۴- رومیان شورش بارکوخبا را متلاشی کردند و شهر بتار را نابود کردند. در اثر این اتفاق ۱۰۰۰۰۰ یهودی کشته شدند. این اتفاق در سال ۱۳۲ میلادی رخ داد.
۵- بعد از شورش بارکوخبا فرمانده رومی ترنوس دستور داد که تمام محوطه معبد و اطراف آن با خاک یکسان شود. این اتفاق در سال ۱۳۳ میلادی رخ داد.
دیگر اتفاقات
رخدادهای دیگری که معمولا با نهم آو مرتبط هستند عبارتند از:
داستان پرستش گاو طلا توسط اسراییل وقتی که موسی برای گرفتن ده فرمان به بالای کوه رفت.
اولین جنگ صلیبی در ماه آو سال ۱۰۹۶ میلادی شروع شد و ۱۰۰۰۰ یهودی در ماه اول آن در فرانسه کشته شدند. در اثر این جنگ که در روز نهم آو شروع شد به طور کلی ۱۲۰۰۰۰۰ یهودی کشته شدند.
در روز نهم ماه آو در سال ۱۲۹۰ میلادی، ادوارد اول پادشاه وقت انگلستان دستور اخراج یهودیان از انگلستان را صادر کرد.
در روز نهم آو ۱۳۰۶ میلادی یهودیان از فرانسه اخراج شدند.
در روز نهم آو سال ۱۴۹۲ میلادی یهودیان از اسپانیا اخراج شدند.
آلمان در روز ۹ آو ۱۹۱۴ میلادی وارد جنگ جهانی اول شد.
در روز نهم آو سال ۱۹۴۱ میلادی هاینریش هیملر از سران نازی پاسخ مثبت را برای شروع راه حل نهایی برای یهودیان گرفت. از این زمان یهودیان دستگیر شدند و به کمپها فرستاده شدند.
در روز نهم آو ۱۹۴۲ میلادی یهودیان از گتوی ورشو اخراج شدند.
در روز نهم آو سال ۱۶۲۶ میلادی شبتای زوی به دنیا آمد. او که کابالیست بود ادعا کرد که مسیح موعود یهودیان است و هرج و مرج زیادی در تمامی دنیای یهودیان ایجاد کرد.
بر اساس نوشته‌های یهودی هامشیا(مسیحا) یا همان «ناجی افسانه‌ای» در این روز به دنیا می‌آید.
روزه
روزه نهم آو ۲۵ ساعت است. در این زمان که از طلوع خورشید نهم شروع می‌شود و تا غروب روز بعد ادامه دارد این ممنوعیتها وجود دارد:
۱- هیچ خوردنی و آشامیدنی مصرف نمی‌شود.
۲- شستشو و حمام رفتن ممنوع است.
۳- از کرم و روغن نباید استفاده شود.
۴- کفش چرمی پوشیده نشود.
۵- رابطه جنسی ایجاد نشود.
ولیکن در صورتی که فردی بیمار باشد بعضی از این محدودیتها بر او الزامی نیست.