نقد بهائیت

این مقاله به برخی از نقدهایی که بر بهائیت شده‌است می‌پردازد.
نفی ختم نبوت
پایان نبوت با پیامبر اسلام که او را خاتم‌الانبیا نامند از اعتقادات صریح همه مسلمانان است.
در سوره احزاب آیه ۴۰ آمده‌است: «ما کان محمد ابا احد من رجالکم ولکن رسول‌الله و خاتم النبیین و کان الله بکل شیء علیما.»
خاتم از ریشه ختم به معنی پایان است و طبق تصریح لغت شناسان مشهور عرب در زبان عربی به دو صورت خاتم (به کسر تاء) و خاتم (به فتح تاء) به کار می‌رود. خاتم (به کسر تاء) به معنی ختم‌کننده و پایان‌بخشنده است و خاتم (به فتح تاء) به معنی آخر و آخرین است.
در روایات ذکر شده از ائمه شیعه نیز بر خاتم بودن پیامبر اسلام تصریح شده‌است. از جمله علی بن ابیطالب در خطبه‌ای گفت:
«الی ان بعث الله محمدا رسول‌الله صلی الله علیه و آله لانجاز عدته و تمام نبوته (تا آنکه خداوند، رسول خود محمد (ص) را برای محقق ساختن وعده خود و اتمام کار نبوت برانگیخت).»
در خطبه ۷۲: «اللهم… اجعل شرایف صلواتک… علی محمد عبدک و رسولک الخاتم لما سبق و الفاتح لما انغلق (بار خدایالله بهترین درودهایت… را بر محمد، بنده و رسولت، فرست که خاتم پیامبران پیشین است و گشاینده درهای بسته).»
در خطبه ۱۳۳: «ارسله علی حین فتره من الرسل… فقفی به الرسل و ختم به الوحی (خداوند پیامبر اسلام را زمانی فرستاد که پیامبران نبودند… پس او را در پی پیامبران فرستاد و ارسال وحی را با او پایان داد)»
در خطبه ۱۷۳: «امین وحیه و خاتم رسله (پیامبر امانتدار وحی الهی و خاتم رسولان او بود).»
در این میان چند فرقه از جمله بابیه و بهائیه و قادیانی این اصل راانکار کردند تا زمینه برای پیدایش دیدگاهشان مهیا شود. نشنانه‌های مربوط به ظهور مهدی موعود در میان مسلمانان به شکلی است که راه را بر هر ادعای باطلی بسته است و گرچه در قرون مختلف تعدادی ادعای مهدویت کرده‌اند اما تاکنون هیچ‌یک موفق به گسترش و نفوذ در میان مسلمانان نشده‌اند.
اثبات ادعای رسالت برای رهبران آیین بهائی، با توجه به مخاطبان اصلی آنها، مسلمانان و به‌ویژه شیعیان، ممکن نبود و مبلغان و مدافعان بهائی به رغم تلاش بسیار برای استدلالی کردن این ادعا، در اثبات مدعا درماندند و غالبا به شیوه‌های خاص برای تایید درستی دین جدید روی آوردند. مهمترین برهان ایشان، کثرت آیات و نوشته‌های میرزاحسینعلی و نیز گسترش آیین بهائی بود با عنوان دلیل تقریر؛ در کتاب‌های ناظر به استدلالهای بهائیان، این دو استدلال نقد و رد شده‌است.
تمام علمای اسلام اعم از شیعه و سنی بر علیه آنان موضع گرفته‌اند. کتب مختلفی توسط شیعه و سنی در رد آنان نگاشته شده‌است. (برای نمونه رجوع کنید به مصوبه شورای مجمع فقه اسلامی در ۱۸ تا ۲۳ بهمن ۱۳۶۶/ ۶ تا ۱۱ فوریه ۱۹۸۸ در سازمان کنفرانس اسلامی. مجمع فقه اسلامی، ص ۸۴–۸۵، که «ادعای رسالت بهاءالله و نزول وحی بر وی» و دیگر باورهای بهائی را مصداق «انکار ضروریات دین» دانسته است).
غلط از آب درآمدن پیش گویی‌های سران بهایی و بابی، بازگشت برخی از بهائیان برجسته به آیین اسلام نیز در میان مسلمانان از دلایل برجسته رد این گروه است.
ایرادات کتاب اقدس
محمد محیط طباطبایی بهایی پژوه، پس از مقایسه نسخه‌های مختلف کتاب مقدس بهائیان: «کتاب اقدس»، (نوشته حسینعلی بهاء) با یکدیگر است که به‌طور مستند نشان می‌دهد مطالب این کتاب را (همچون دیگر تالیفات عادی بشری) اطرافیان بهاء در زمان چاپ، برای جلوگیری از ایراد اهل نظر، بارها دست‌کاری نموده و «غلط‌ها املایی و ادبی و دستوری» آن را «تصحیح» کرده‌اند؛ و چیزهایی مثل حرمت تریاک کشی بدان افزوده شده‌است. این ادعا در حالی که در کتاب بیان فارسی که مهمترین اثر باب می‌باشد در باب هشتم آن استعمال تریاک و مسکرات نهی گردیده است
زنا حرام و شخص زانی از رحمت خدا بی‌نصیب است.
تنبیه النائمین
تنبیه النائمین نام کتابی است در ۳ بخش، نامه عبدالبهاء به عمه ناتنی و ازلیش شاه سلطان خانم مشهور به عزیه خانم، پاسخ وی مشهور به رساله عمه، و در انتها موعظه‌ای از نویسنده‌ای ازلی شیخ احمد روحی کرمانی.
پس از آنکه بهاءالله خود را من یظهره‌الله معرفی کرد عده‌ای از بابیان با او مخالفت کردند و ردیه‌هایی در مخالفت با او نگاشتند. یکی از آن‌ها عزیه خانم، خواهر ناتنی بهاءالله، خواهر تنی و از طرفداران سرسخت یحیی صبح ازل بود. او در رد ادعای وی رساله‌ای در جواب نامه عبدالبهاء نگاشت که بعدها با عنوان تنبیه النائمین به همراه ۲ بخش دیگر چاپ شد.
بخش دوم کتاب، پاسخ عزیه خانم نوری به عبدالبهاء، ردیه تندی است بر بهاءالله. عزیه در رد ادعای عبدالبهاء مبنی بر درس‌ناخواندگی بهاءالله با ارائه شواهدی این مورد را رد می‌کند و از درس خواندن بهاءالله و مجالست او با علما و عرفا یاد می‌کند.
تحریف یا نقل غلط آیات قرآن
از آنجا که بهائیان خود را دینی ابراهیمی و دینی پس از بابیه و اسلام می‌دانند و مدعی هستند که در قرآن به ظهور دیانت آنان اشاره شده‌است دلایلی که آنان از قرآن ذکر کرده‌اند دارای اهمیتی فراوانی است. حال آنکه منتقدین موارد متعدد غلط و تحریف در ذکر آیات قرآن تنها در کتاب ایقان دیده ارائه می‌کنند.
تحریف آیه ۲۱۰ سوره بقره در تایید بهائیت
حسینعلی نوری موسس بهائیت در کتاب ایقان و در ارائه دلیل پیرامون بر حق بودن ظهورش آیه ۲۱۰ سوره بقره را تحریف می‌کند. کلمه‌ای را افزوده و کلماتی را حذف کرده‌است .
بهائیت مدعی‌اند که وعده ظهورشان در قرآن کریم آمده‌است. حسینعلی نوری موسس بهائیت در اینباره در ایقان که از کتب بهائیان است می‌گوید:
این در حالی است که اصل آیه ۲۱۰ سوره بقره چنین است:
آیا (پیروان فرمان شیطان، پس از این همه نشانه‌ها و برنامه‌های روشن) انتظار دارند که خداوند و فرشتگان، در سایه‌هائی از ابرها به سوی آنان بیایند (و دلایل تازهای در اختیارشان بگذارند؟! با اینکه چنین چیزی محال است!) و همه چیز انجام شده، و همه کارها به سوی خدا بازمی‌گردد. (ترجمه آیت مکارم شیرازی)
برخی بهائیان در توجیه گفته‌اند که حسینعلی نوری نقل به مضمون کرده‌است در حالیکه بعقیده منتقدین قرآن در این آیه به درخواست محال مشرکان برای ظاهر شدن خدا در زیر سایبان ابر اشاره دارد و در واقع نه تنها نقل به مضمون نکرده بلکه مضون را وارونه کرده‌است.
برخی موارد تحریف یا نقل غلط آیات قرآن در کتاب ایقان
حسین‌علی میرزا در موارد متعددی آیات قرآن را تحریف نموده و از تغییرات داده شده به آیات استفاده به مطلوب نموده‌است. کلماتی به آیات قرآن افزوده و کلماتی را برداشته‌است. گرچه جانشینان او تغییرات در لفظ و معنا را بر خلاف سیر بیانات و استدلالاتش به آیه صحیح تغییر دادند. در زیر نمونه‌هایی از تغییر (و یا تحریف برای مصادره به مطلوب) که در چاپ اول (از روی دستخط) بوده آورده شده‌است:
جملاتی که به غلط به عنوان آیه قرآن در کتاب ایقان توسط حسینعلی نوری آمده
آیه درست قرآن کریم
یوم یاتی الله فی ظلل من الغمام
هل ینظرون الا ان یاتیهم الله فی ظلل من الغمام
ولکن البر ان تومنوا بالله و الیوم الاخر
و لکن البر من آمن بالله و الیوم الاخر
و ان کبر علیک اعراضهم فان استطعت فابتغی فی الارض
و ان کان کبر علیک اعراضهم فان استطعت ان تبتغی نفقا فی الارض
کحمر مستفره من القسوره
کانهم حمر مستنفره فرت من قسور
والابرار یشربون عن کاس
ان الابرار یشربون من کاس
اولئک یسئوا من رحمه الله
اولئک یئسوا من رحمتی
لیتنی مت قبل موقفی هذا ام کنت
لیتنی مت قبل هذا و کنت
و اذا لقوا الذین آمنو قالوا آمنالله علیم بما فی الصدور
اذالقوکم قالواآمنا.. علیم بذات الصدور
و نفخ فی الصور ذلک رجع بعید
و نفخ فی الصور ذلک یوم الوعید
ولکنه رسول‌الله
و لکن رسول‌الله
ادعای ظاهر شدن خدا
عزیزه الله سلیمانی بهایی سرشناس در کتاب خود «مصابیح هدایت» می‌نویسد:روزی او برادر بزرگترش در ارض مقصود (اقامتاه عباس افندی در عکا) با اطفال بازی می‌کردند. در این بین هر دو توسط ورقه علیا (خواهر عباس افندی) احضار شده و از آنان می‌پرسد که در ایران چه می‌کردید. آنان می‌گویند تبلیغ سپس می‌پرسد چگونه تبلیغ می‌کردید و آنان پاسخ می‌دهند که: «می‌گفتیم خدا ظاهر شده. خانم لب به دندان گزیده و گفتند :شما به مردم می‌گفتید خدا ظاهر شده؟ عرض کرد ما به همه کس نمی‌گفتیم به اشخاص خاصی می‌گفتیم؛ به اشخاصی می‌گفتیم که استعداد شنیدن این کلمه را داشته باشند. خانم فرمودند این قبیل اشخاص را چطور می‌شناختید؟ عرض کردم به چشم اشخاص نگاه می‌کردیم و ملتفت می‌شدیم که می‌شود چنین حرفی زد یا نه. خانم خندیدند و فرمودند که بیا به چشم من نگاه کن ببین می‌توانی این کلمه را به من بگویی؟ روح‌الله برخاست و آمد مدتی به چشمشان نگاه کرد و گفت شما خودتان تصدیق دارید. »
سانسور رسمی در بهائیت
دنیس مک‌ایون می‌گوید همه نویسندگان بهائی اعم از آکادمیک و غیر آن باید برای تنبیه نشدن هر نگاشته‌ای را - ولو قرار باشد در مجله‌ای آکادمیک به طبع رسد - پیش از انتشار برای تایید به کمیته‌های رسمی بازبینی بهائی بسپارند.
خوان کول معتقد است آیین بهائی درست به مانند سانسوری از آغاز صنعت چاپ در دولت‌های خاورمیانه اعمال شده، فرایندی از خودسانسوری را به همه بهائیان تحمیل می‌کند. او می‌نویسد این الزام منجر به مناقشاتی بین نویسندگان و نهادهای بهائی در طول سالهای درازی شده‌است و اگر چه تشکیلات بهائی این الزام را موقتی می‌نامند اما برای چیزی نزدیک یک قرن به طول انجامیده و به نظر می‌رسد بیت العدل در پی آن است که برای زمانی بسیار طولانی ادامه داشته باشد. به نظر او سانسور قبل از انتشار یکی از مهمترین آموزه‌هایی است که نویسندگان بهائی را از نوشتن درباره مجادلات تاریخ معاصر بهائیت بازمی‌دارد. شایان ذکر است که هرگز درباره تاریخ این جامعه از حدود سال ۱۹۵۰ مطلب مفصلی نگاشته نشده‌است. تاریخ معاصر بهائیت از آنجا که به مشروعیت گردانندگان فعلی بیت العدل مربوط است به عنوان منطقه ممنوعه بوده‌است. با این که گفته می‌شود این بازبینی ادبی محدودیتی برای انتشار یافته‌های تحقیقی ایجاد نمی‌کند در سال ۱۹۸۸ اعضای بیت العدل مقاله‌ای آکادمیک که از توانایی عضویت زنان در بیت العدل حمایت می‌کرد را سرکوب کردند. نویسندگان آن مقاله از انتشار آن به هر نحوی از وجوه منع شدند.
جانشینی باب و رد ادعای ظهور میرزا حسینعلی نوری
سید علی محمد شیرازی مشهور به باب
میرزا یحیی نوری ملقب به صبح ازل، ثمره، وحید
کمی قبل از اعدام سید علی‌محمد باب عبدالکریم، یکی از پیروانش توجه او را به اهمیت تعیین جانشین جلب کرد لذا باب تعداد مشخصی لوح نوشته آن‌ها را به عبدالکریم داد تا به دست یحیی صبح ازل و بهاءالله برساند.
در یکی از این لوح‌ها که معمولا به عنوان وصیت‌نامه باب از آن یاد می‌شود، صبح ازل به عنوان رهبر بابیان پس از بنیانگذار جنبش تعیین شده‌است. در همین لوح به وی دستور داده شده‌است که از من یظهره‌الله پیروی کند. برخی گزارش‌ها حاکی از این است که ادعای جانشینی صبح ازل آشکار است. و برخی دیگر از منابع بر این باورند که باب برای حفظ جان بهاءالله نامه‌ها را خطاب به صبح ازل صادر کرده‌است. بعد از مرگ باب صبح ازل به عنوان شخصیت محوری جنبش مورد توجه قرار گرفت. رهبری صبح ازل جنجال‌برانگیز بود. وی کمتر در میان بابیها حاضر می‌شد. منوچهری ادعا می‌کند که دلیل در خفا ماندن صبح ازل بخشی از وصیت‌نامه سید علی محمد باب است که او را به محافظت از خویش توصیه کرده بود.
بهاءالله در بغداد معاون و کارگزار میرزا یحیی نوری برادر دیگرش بود که باب به او لقب صبح ازل داده بود میرزا یحیی در بغداد دستگاهی پدید آورد و ۱۰ سال در آنجا به ریاست و دعوت پرداخت اما غالب امور را برادرش حسینعلی اداره می‌کرد.
پروفسورادوارد براون درمورد تقابل حسینعلی نوری بابرادرش میرزایحیی نوری در کتاب شرح حال یک مسافر صفحه ۳۵۹می‌نویسد.
در طول زمانی که بها و میرزا یحیی نوری هر دو در بغداد بودند بها آشکارا و در نامه‌هایش صبح ازل را به عنوان رهبر جنبش خطاب می‌نمود.
ولی بعدتر در سال۱۸۶۳به‌طور محدود ادعای من یظهری کرد و بعدترها در سال ۱۸۶۶ ادعایش را عمومی ساخت
اختلاف آئین بیانی و آئین بهایی
پس از تیرباران باب، پیروانش که به «بابی» مشهور بودند بر طبق بیانات باب در کتاب بیان به دنبال مظهر ظهور بعدی که در این کتاب به «ظهور من یظهره الله» اشاره شده‌است، گشتند. آن‌ها در ابتدا از میرزا یحیی نوری که باب به او لقب صبح ازل داده بود پیروی می‌کردند ولی پس از چندی در سال ۱۸۶۳ میرزا حسینعلی نوری (بهاءالله) که سمت معاونت برادرش را داشت از او برید و خود را من یظهره‌الله معرفی کرد. دولت عثمانی هم از بیم جنگ میان دو فرقه میرزا یحیی و اتباعش را به قبرس و میرزا حسینعلی و یارانش را به عکا تبعید کرد. میرزا یحیی از آن پس فعالیت چندانی نشان نداد و فشار و تبلیغات بهائیان اندک اندک او و یارانش را به فراموشی افکند. اما حسینعلی که خود را بهاءالله می‌خواند به فعالیت شدیدی دست زد و بهائیت را پدیدآورد
شهاب فردوسی در سلسله مقالاتی که در مجله آشفته، دوره نهم، سال ۱۳۳۴، شماره‌های هجده تا پنجاه درج شده می‌نویسد:
ادعای لاطائلات دانستن مطالب باب توسط میرزا یحیی دولت‌آبادی
دولت‌آبادی سومین رهبر ازلیان :نجاست من بر میرزا علی محمد باب شرف دارد. اگر دین و معارف آن همین است که این کتاب می‌گوید، پس او چه می‌گوید؟ این سخنان بلند نهج البلاغه کجا و لاطائلات باب کجا؟
حسین لنکرانی می‌گوید:در اوایل دوره رضاخان روزی بر میرزا یحیی دولت‌آبادی وارد شدم. کتاب شریف نهج البلاغه را در برابر خود گشوده بود و دو زانو روی آن خم شده و مطالعه می‌کرد. من که رسیدم سر برداشت و زمانی که به من نگریست دیدم چشمانش از گریه سرخ و اشکبار است. با حالت تاثری گفت: این ادعا درحالی عنوان شده‌است که خود میرزا یحیی که بعد از مرگ ازل ادعای رهبری ازلیان را و نه بهاییان را داشت خود را بابی یا ازلی نمی‌دانست وی در مورد بابی یا ازلی بودن خود در کتاب حیات یحیی می‌نویسد:
در زمان حکومت ظل السلطان در اصفهان و مقبولیت و مرجعیت عامه شیخ محمد تقی نجفی و مخالفت آن‌ها با پدرم، و طرفیت تجاری برادرم علی محمد با یک تاجر بابی، باعث این اتهام شد. در آن موقع ظل السلطان برای تصاحب اموال و املاک مردم، و آقانجفی بواسطه حفظ موقعیت مذهبی خود دیگران را به اتهام بابی بودن از میدان بدر می‌کردند. امین السلطان بطور مزاح گفته بود: در اصفهان هم املاک حاجی میرزا هادی بابی شده‌است.
فروغ دولت آبادی دختر وی نویسد: «پدرم در روزهای آخر عمر به نگارش زندگی علی بن ابیطالب پرداخت و با آنکه شب و روز و حتی در آخرین روز حیات از نگارشش فاغ ننشست متاسفانه مجال اتمام نیافت.»
همچنین برادر وی سید علی محمد دولت‌آبادی نیز در در سرگذشت خویش با اشاره به بابیه می‌نویسد:وجود این طایفه ظاله ملعونه که منشا هزار گونه فتنه و فساد شد و باید خاک ایران از وجود آن‌ها پاک شود.
حسین مکی در خاطرات خود اشاره می‌کند که در دوران صبح ازل بابیان در ایران گسترش و حضور داشتند اما پس از چندی تعدادشان به شدت کاهش یافت. وی سپس خاطرات یکی از سراب بابی ایران را بیان می‌داند که پس از مرگ صبح ازل وی یحیی دولت‌آبادی را به عنوان جانشین خود منصوب داشت و دولت‌آبادی پس از اصرار آنان به پذیرش رهبری ابتدا از ایشان قسم گرفت و سپس آنان را به بازگشت به تشیع امر کرد و یک سال بعد نیز از دنیا رفت.
حسین مکی در شرح این موضع در کتاب خاطراتش می‌نویسد «:میرزا یحیی معروف به صبح ازل تا زنده بود ازلیها فعالیت و پیروانی داشتند، ولی پس از درگذشت میرزا یحیی با اینکه شنیده می‌شد که حاج میرزا یحیی دولت‌آبادی از زعمای ازلیه است، معهذا دیگر از این فرقه اثر وجودی دیده نشد و از بین رفتند و این خود معمایی بوجود آورد که چطور دیگر از پیروان باب و ازلی دیده نمی‌شود. واگر حاج میرزا یحی دولت‌آبادی از زعمای ازلی بود چرا درباره امیرکبیر در پاریس سخنرانی جامع نموده و آن را در پاریس به چاپ رسانیده؟ تا اینکه آقای غلامرضا آگاه که از بازرگانان معروف و صدیق می‌باشند این معما را حل نموده علل از بین رفتن ازلیها را برای نگارنده ذکر کردند:
آن وقت فهمیدم که مرحوم حاجی میرزا یحیی دولت‌آبادی که در بروکسل شب و روز برای اسلام تبلیغ می‌کرد مسلمان به تمام معنی بوده و اگر اول عمر ازلی شده … بعدا فهمیده اشتباه کرده فرقه ازلی را آرام بطور آرام و بدون سر و صداو با نیت پاک و سالم برداشته ومذهب تشیع را اختیار نموده؛ و قسمی رفتار کرده که یک نفر ازلی در دنیا باقی نمانده و تمام مسلمان شده‌اند.»
احکام بهائی
قبله
بهائیت تنها دینی است که قبله خود را قبر یک انسان می‌داند.
بهاء در کتاب اقدس می‌نویسد: «و اذا اردتم الصلاه ولوا و جوهکم شطری الاقدس المقام المقدس الذی جعله الله مطاف الملاء الاعلی و مقبل اهل مدائن البقاء و مصدر الامر لمن فی الارضین و السماوات؛ هر گاه خواستید نماز بخوانید، صورتهای خود را برگردانید به سوی مقام مقدسیکه (محل بهاء) خدا قرار داده است؛ آن جا را محل طواف ملائکه علویین و محل توجه اهالی شهرهای بقاء و مصدر امر است برای مردم آسمان‌ها و زمین.»
بنابراین، بهاء نه تنها قبله طاعت و عبادت است، بلکه محل طواف ارواح و ملائکه و مورد توجه عقول و کروبیین و مصدر امر همه موجودات آسمان و زمین است و بهائیان باید او را بپرستند، زیرا اوست که خود را خدا می‌خواند و می‌گوید: «لا اله الا انا المسجون الفرید»۲؛ همچنین می‌نویسد: «قل لا یری فی هیکلی الا هیکل الله و لا فی جمالی الا جماله و لا فی کینونیتی الا کینونیته و لا فی داتی الا ذاته و …»
تقلید قوانین بهائیت از بابیه
شهاب فردوسی در سلسله مقالات تاریخچه مختصر شیخیه و بابیه و بهائیه چنین نگاشته‌است.
وضعیت محارم و ازدواج در بهائیت
یکی از نقدهائی که به بهائیت وارد می‌شود، محارم در ازدواج بهائی است. عده‌ای از منتقدان بر این باورند که بهائیان منعی برای ازدواج با محارم ندارند.
بهاءالله در اینباره در کتاب اقدس چنین حکمی را ارائه می‌کند: « «حرمت علیکم ازواج آبائکم»»
بهاءالله غیر از حکم زیر که مربوط به حرمت ازدواج با زن پدر است حکم دیگری در کتاب اقدس نیاورده‌است و در کتاب رساله سوال و جواب نیز حکم آن را به بیت العدل اعظم واگذار کرده‌است.
به نوشته منتقدین در پیام ۱۵ ژانویه ۱۹۸۱ بیت العدل چنین آمده‌است: «شما راجع به محدودیت‌های حاکم بر ازدواج با اقارب، سوای موردی که ازدواج با زن پدر را ممنوع می‌سازد، سوال کرده‌اید بیت العدل همچنین خواسته‌اند به اطلاع شما برسانیم که آن معهد اعلی، هنوز موقعیت را برای صدور قوانین تکمیلی راجع به ازدواج با اقارب، مقتضی نمی‌داند بنابراین در حال حاضر تصمیم‌گیری در این مورد بعهده خود نفوس مومنه محول شده».
به نوشته این وبگاه در هیچ دینی مسکوت گذاردن چنین حکمی مسبوق به سابقه نیست. گرچه چون اینکار در همه کشورها جرم است بهائیا مرتکب آن نمی‌شوند.
تفاوت مهریه در بهائیت
منتقدین دیدگاه‌های به مکتوبان بهائالله در کتب مختلف اشاره می‌کنند که در آن پیرامون مهریه آمده‌است:
در کتاب اقدس: (لا یحقق الصهار الا بالامهار قد قدر للمدن تسعه عشر مثقالا من الذهب الابریز و للقری من الفضه و من آراد الزیاده حرم علیه ان یتجاوز عن خمسه و تسعین مثقالا کذلک کان الامر بالعز مسطورا) متحقق نمی‌شود خویشاوندی مگر بوسیله مهرها و معین شده‌است برای شهرها نوزده مثقال از طلای خالص و برای روستاها از نقره و کسی که زیادتر از این تعیین می‌کند تا نود و پنج مانعی ندارد و بیش از آن حرام می‌شود و همچنین امر خداوند مسطور شده‌است.
در «گنجینه احکام» می‌گوید: مهر به اعتبار زوجست اگر از اهل شهر است طلا و اگر از اهل روستا است، نقره.
بر این اساس مهریه بر اساس محل سکونت مرد است و در شهر و روستا متفاوت.
بهره پول
جائز بودن بهره پولی در بهائیت بر خلاف اسلام، یکی از نقدها بر بهائیت است. ربا یا ربح نقود یا بهره پول در دین بهائی اگر به شرط انصاف و اعتدال باشد، بلامانع است. در صورتی که در اسلام بهره پول در هیچ شرایطی جایز نیست و حرام است.
در دین بهائی بهره پول حلال است ولی به شروط خاص.
بهاءالله در این مورد می‌گوید:
نماز بهایی
نماز بهایی به سمت قبله ایشان که مقبره حسینعلی نوری در عکا است خوانده می‌شود این در حالی است که اسایر ادیان ابراهیمی به سمت مقبره انسان نماز و عبادت نمی‌کنند بلکه مشتی سنگ و خاک را به صورت قراردادی به عنوان قبله و جایگاه خداوندشان قرار می‌دهند. از سوی دیگر پس از مرگ حسینعلی نوری به گفته منتقدان اختلافاتی میان ایشان درگرفت: «سرانجام این تعارفات رکیک و ناپسند بدانجا رسید که عباس افندی اعلام داشت که ناقضین بسیاری از الواح و آثار حضرت بهاءالله را سرقت نموده در آن‌ها دست برده‌اند و از همه بدتر آن که صورت نماز نه رکعتی بهائیت را به همراه احکام متمم کتاب اقدس دزدیده و آئین نازنین را ناقص کرده‌اند و هنوز این عبادت عظمی مفقودمی باشد»
دیدگاه درباره ابزار شناخت
گرچه اشاره به روح القدس در قرآن نیز وجود دارد و در احادیث و عرفان اسلامی نیز مورد اشاره بوده‌است اما بهائیان دیدگاه خاصی را در اینباره مطرح کردند.
رهبران این جریان عقل و نقل و حس را در عرصه شناخت رد می‌کنند. عباس افندی در بیان راه و روش در شناخت حق از باطل تمام راه‌های شناخت از جمله عقل را رد کرده و مدعی می‌شود که تنها راه شناخت روح القدس است. وی در مفاوضات صفحه ۲۱۹ می‌گوید: «میران ادراک آنچه مسلم است منحصر در چهار موازین است؛ یعنی حقایق اشیا به این چهار چیز ادراک می‌شود:
اول میزان حس است؛ یعنی آنچه به چشم و گوش و ذائقه وشامه و لامسه احساس می‌شود… میزان حس ناقص است؛ زیرا خطا دارد … در بسیار امور خطا می‌کند، لهذا نمی‌شود بر آن اعتماد کرد.
میزان ثانی عقل است … اختلاف فلاسفه اولی و عدم ثبات و تبدیل فکر دلیل بر این است که میزان عقل تام نیست! چه اکر میزان عقل تام بود، باید جمیع متفق الفکر و متحد الرای باشند.
میزان ثابت میزان نقل است و آن نصوص کتب مقدسه است… این میزان هم تام نیست به جهت آنکه نقل را عقل ادراک کند…
پس واضح شد که در دست خلق میزانی نیست که اعتماد نمایی بلکه فیض روح القدس میزان صحیح است که در آن ابدا شک و شبهه نیست و آن تاییدات روح القدس است که به انسان می‌رسد و در آن مقام یقین حاصل می‌شود.»
منتقدان می‌گویند که نفی کلی یا جزیی راه‌های شناخت از جمله عقل و حواله کردن شناخت به روح القدس این شبهه را بوجود که افراد با عقاید متضاد می‌توانند دیدگاه‌های خود را به روح القدس نسبت دهند و راهی برای قضاوت پیرامون صحت هیچ‌یک باقی نمی‌ماند.
ادعای بهره‌مندی از روح القدس در سایر دیدگاه‌های بهائیت هم دیده می‌شود از جمله مدعی‌اند که اعضای بیت العدل در هنگام تشکیل جلسه در حصن روح القدس هستند.
محدود کردن عوامل شناخت دیدگاه تحری حقیت که مورد ادعای بهائیان و یکی از اصول دوازده انه ایشان است را نیز دچار مشکل می‌کند.
برخلاف بهائیت؛ در دیانت اسلام اصول عقاید ابدا تقلدی نیست و کاملا عقلی است.
دیدگاه درباره غیر بهائیان
منتقدان به مطالبی در متون ران بهایی اشاره می‌کنند که توهین‌هایی را در حق غیر بهائیان ارائه کرده‌است. از جمله بهای الله در کتاب بدیع می‌گوید:
همچنین در جمله‌ای دیگر می‌گوید (به نقل از گنج شایگان ص ۷۹ مجموع الواح خطی متعلق به محفل روحانی قزوین):
ارتباط برخی سران بهائیت با انگلیس، فرانسه و روسیه
فریدون آدمیت می‌نویسد دو مسلک بهائیت و ازلیت، که از بابیت انشعاب شده، دو «مذهب سیاسی» هستند که طی تاریخ، با استعمار روس و انگلیس در پیوند بوده و از لطف و حمایت آن‌ها بهره داشته‌اند. احمد کسروی رهبری بهائیت را در آغاز پیدایش، بسته و پیوسته به استعمار تزاری دانسته، و در ادوار بعد (در اواخر جنگ جهانی اول) با امپراتوری بریتانیا در پیوند شمرده‌است. کسروی نوشته‌است:
محمود صدری در دانشنامه جهان اسلام، اینکه عقاید بهاییت ساخته دست دولت‌های استعماری است را رد می‌نماید و ریشه‌های اعتقادی (ادامه جریان شیخیه و بابیه) و اجتماعی را در ایجاد آن موثر می‌داند اما روسیه و انگلیس را مایل به دخالت در آن می‌داند.
پس از ترور ناصرالدین شاه توسط بابی‌ها میرزاحسینعلی نوری (رهبر بهائیان) به سفارت روس گریخت و مدتی در آنجا پناهنده بود و هنگامیکه نهایتا خود را به دولت تسلیم کرد به نوشته شوقی افندی (از رهبران بهایی) در کتاب قرن بدیع سفیر وقت روس پیامی به صدااعظم نوشت و «ضمنا از مشارالیه میرزاآقاخان نوری، صدراعظم به‌طور صریح و رسمی خواستار گردید امانتی را که دولت روس به وی می‌سپارد در حفظ و حراست او بکوشد»
رئیس بهائیان چه در هنگامیکه به بغداد رسید و چه سال‌ها بعد در لوحی خطاب به نیکلاویچ الکساندر دوم امپراتور روسیه، از سفیر روس در تهران جهت کمک‌هایش تشکر کرد.
همچنین سفرای انگلیس و فرانسه نیز به تصریح منابع بهایی طی دیدارهایی به رئیس بهائیان به وی پیشنهاد دریافت پناهنگی و حمایت دادند. همچنین در دوران اقامت در عراق و استانبول از دولت عثمانی مقرری دریافت می‌داشتند گرچه بعدا از این کار اظهار ندامت کرد.
منابع بهایی همچنین ارتباط گرفتن دولت فرانسه با رهبران بهایی راتایید می‌کند و از جمله عباس افندی در نامه به ابوالفضل گلپایگانی می‌نویسد:
پیش گویی‌های غلط
توجه به پیش گویی‌های غلط رهبران بابی و بهایی از آنجهت دارای اهمیت است که ایشان خود را پیامبر و برخی همچون بنیانگذار بهائیت مدعی آگاهی از ماکان و ما یکون (آنچه پیش از این روی داده و آنچه پس از این روی خوهد داد) می‌دانستند.
پیش گویی‌های غلط علی محمد باب
عالمگیر شدن بابی گری
علی محمد باب بنیانگذار بابی گری در کتاب خود با عنوان دلائل سبعه مدعی است که دین وی نیز بزودی همانند اسلام، عالمگیر می‌شود «… از برای خدا عبادی هست که وقایع از اول ظهور را حرفا بحرف ثبت نموده و عن قریب فوق اکراس بیان و اعراش آن، متدققین از علمای آن و محققین از حکمای آن، به ذکر آن افتخار نمایند. چنانچه امروز می‌بینی که کل به ذکر رسول‌الله چگونه مفتخرند، ولی در بدی ظهور آن حضرت چه کلمات نگفتند.» با وجود این ادعا دیانت بابی نه تنها عالمگیر نشد بلکه یحیی دولت‌آبادی سومین جانشین او چند دهه بعد سران بابی‌های ایران را به بازگشت به اسلام امر کرد و برخی دیگر از بابیان نیز بهایی شدند و نهایتا هم‌اکنون چیزی بیش از چند هزار نفر بابی در جهان باقی نمانده‌است و عملا بابی گری پایان پذیرفته‌است.
بابی شدن همه اروپایی‌ها
دکتر کورمیک که به همراه دو بابی دیگر وی را جهت بررسی سلامت عقلی معاینه کرده بود می‌نویسد: «به سوالات من هیچ جواب نداد مگر یک دفعه و آن موقعی بود که به او گفتم من مسلمان نیستم و مایلم از دین شما چیزی بدانم؛ شاید من هم بگروم. در آن موقع نظر دقیقی به من نموده و گفت:هیچ شک ندارم که به زودی جمیع اروپاییها به من ایمان خواهند آورد.»
پیش گویی‌های غلط حسینعلی نوری
بنیانگذار بهائیت مدعی بود که «علم ما کان و مایکون» را دارد یعنی از حوادث و اموری که واقع شده و واقع خواهدشد خبر دارد. در لوح فردوس یا کلمات فردوسیه می‌گوید: «قل موتوا به غیظکم یا اهل نفاق قد ظهر من لایعزب عن علمه من شی ی ای اهل نفاق از غیظ خود بمیرید که همانا ظاهر شد کسی که هیچ چیزی از علم او غایب نمی‌شود». با این وجود وی پیشگویی‌های غلط داشت. از جمله آنکه در صحیفه شطیه می‌گوید که آیات قرآن یادم نیست و مظمونشان خاطرم هست گرچه همان مظمون هم که نقل می‌کند از محتوی آیات قرآن دور است.
انتخاب جانشین متمرد
وی که بنیانگذار بهایی گری به‌شمار می‌رود در کتاب عهدی دو پسرش عباس افندی و میرزا محمدعلی را به جانشینی انتخاب کرد بدین گونه که اول عباس افندی (غصن اعظم) و سپس بعد از مرگش محمدعلی (غصن اکب) رهبر بهائیان گردد: «قد اصفین الاکبر بعد الاعظم». که البته درعمل هرگز چنین نشد و عباس افندی برادر را کنار گذاشت و حتی او و یارانش را ناقضان نامید و لعن طرد کرد و آنان نیز او را مشرک و منحرف نامیدند. پس از مرگ عباس افندی، شوقی افندی نوه دختری عباس افندی به ریاست بهائیان رسید و کنترل مراقد بهائیان را در فلسطین از چنگ محمد علی میرزا خارج کرد و آنان را از خانه‌هایی که در آن ساکن بودند بیرون کرد.
تداوم شورش بابیان
پس از اعدام علی محمد باب میرزا آقاخان نوری در دیدار با حسینعلی نوری به وی می‌گوید: «چنان‌که به نظر می‌رسد آتش فتنه و نزول مصائب خاموش شده است» و حسینعلی نوری نیز پاسخ می‌دهد که «این طور نیست آتش مصیبت و بلا خاموش نشده است، عن قریب به شدتی شعله‌ور خواهد شد که تمام زمامداران مملکت از خاموش کردن آن عاجز خوهند شد.» بر خلاف این پیش‌بینی شورش‌های بابیان پس از آن شکست خورد و بابی گری نیز چند دهه بعد تقریبا به آخر سید.
ادعای فتح و نصرت در خراسان
وی درکتاب اقدس خراسان را «ارض الخا» نامیده و ظهور رجال مومن و توسعه عظیم امرالهی را در ان خطه بشارت داده است که البته پس از گذشت بیش از یک قرن و نیم اثری از گسترش بهائیت در خراسان نیست. این ادعا از سوی عباس افندی نیز تکرار گشت.
پیش گویی‌های غلط عباس افندی
بزودی بهائیت عالم گیر می‌شود
وی بیش از یم قرن قبل و در سال ۱۲۸۱ پیش‌بینی می‌کند که بهائیت عالم گیر شده و سراسر گیتی را تسخیر و پنج قاره را به صورت اقلیم واحد درمی‌آورد.
عزیزالله عزیزی از سران بهائیت در خاطرات خویش که با عنوان تاج وهاج چاپ شده می‌نویسد «در خطابات جلد اول ص ۲۰۴ در پاریس لسان عظمت به این بیان اعلی ناطق :عصر پنجشنبه ۲ ذی حجه ۱۳۲۹ در پاریس در اتاق مبارک مشی می‌فرمودند و به به جناب میرزا اسدالله خیاط و تمدن الملک و آقا میرزا محمد باقر خان فرمودند "در گوشه کتاب خود بنویسید و ثبت کنید جمبع صفوف عالم شکست خورد هو می‌خورند. چند سال صبر کنید نورانیت حضرت بهای الله آفاق را احاطه خواهد کرد.»
ایران بزودی مهد بهائیت خواهد شد
مجله اخبار امری به نقل از عباس افندی می‌نویسد که «افق ایران بسیار تاریک بود و جولانگاه ترک و تاجیک و فارسیان را بنیاد بر باد و بنیاد ویران تا آنکه شب تاریک به پایان رسید و صبح امید بدمید و آفتاب حقیقت بدرخشید. عن قریب گلخن گلشن گردد و تاریک روشن شود ان اقلیم قدیم مرکز فیض جلیل شود… عن قریب خواهی دید که آن کشور به نفحات قدس معطر است و آن اقلیم به نور قدیم منور.»
پیش گویی صلح عمومی در قرن بیستم
حبیب موید از سران بهایی می‌نویسد که روزی میرزا طراز الله سمندری از عباس افندی پرسید صلح عمومی در جهان که بها وعده فرمودند … آیا در این قرن واقع می‌شود؟ عباس افندی گفت: بلی در همین عصر و قرن که در او داخلیم. این پیش‌گویی پیش از جنگ جهانی اول و دوم بوده‌است.
آمریکا در جنگ جهانی اول شرکت نمی‌کند
کتاب خطابات عبدالبها اظهارات عباس افندی در منزل «مستر پن شو» در نیویورک را چنین بازتاب می‌دهند: «فرمودند به مرور زمان حمیع قطعات آمریک مثل مکزیکو، کانادا، آمریکای جنوبی و مرکزی جمعیتش داخل اتحاد با عمومی می‌شوند. در باب جنگ بزرگ که بعضی منتظرند مابین دول عالم اتفاق افتد شخصی پرسید فرمودند: "لابد خواهد شد اما آمریکا داخل نمی‌شود. این جنگ در اروپا می‌شود…"»
بر خلاف این پیش‌گویی آمریکا در جنگ اول جهانی حضور یافت و یکصد و ده هزار کشته داد.
محمدعلی‌شاه بر مشروطه خواهان پیروز می‌شود
عباس افندی در پاسخ به یکی ازهوادان می‌گوید:از انقلاب ارض ط مرقوم نموده بودید، این انقلاب در الواح مستطاب مصرح و بی‌حجاب، ولی عاقبت سکون یابد و راحت جام حاصل گردد و سلامت وجدان رخ بنماید. سریر سلطنت کبری در نهایت کبری در نهایت شکوه استقرار جوید و آفاق ایران به نورانیت عدالت شهریاری روشن و تابان گردد.
بر خلاف این پیش‌گویی محمد علی شاه با وجود به توپ بستن مجلس بر مشروطه خواهان پیروز نشد و دودمان قاجار نیز سرنگون گردید.
امپراطوری تزار شکست ناپذیر است
از جمله پیش گویی‌های عباس افندی تاید بر شکست ناپذیر بودن امپراطوری تزار در روسیه بود که البته چندی بعد با انقلاب روسیه سرنگون گردید.
بی‌نام نشان شدن شیخ انصاری و آخوند خراسانی
در کتاب تذکره الوفا عباس افندی ادعا می‌کند که مبلغ بهایی فاضل قائنی معروف به نبیل اکبر نامی جهانگیر خواهد یافت و روحانیونی همچون آخوند خراسانی و شیخ انصاری در تاریخ بی‌نام و نشان می‌شوند. که کاملا بر عکس شد.
پیش بینی ۲۴ فرزند و عقیم شدن
بنا به تصریح عباس افندی در «الواح و وصایا» پس از وی ۲۴ تن از فرزندان ذکورش باید رهبری بهائیان را بر عهده می‌گرفتند و هر یک باید جانشین بعد از خود را تعیین می‌کرد «تا بعد از صعودش اختلاف حاصل نگردد.» اما شوقی افندی اولین نفر از این سلسله عقیم بودو پس از وی همسرش تعدادی از بهائیان را دور خود جمع کرد و با طرد مخالفان خویش بیت العدل را که متشکل از ۹ نفر است ترتیب داد.
پیش گویی‌های غلط شوقی افندی
محمود والانژاد از نویسندگان دوران پهلوی و از همکاران محمد مسعود در نامه سرگشاده به محمد رضا پهلوی می‌نویسد در زمان جنگ جهانی دوم شوقی افندی با مشاهده پیشرفت سریع آلمانها در خاک روسیه و نیز العلمین برای آنکه فرصت از دست نرود لوحی به نفع هیتلر صادر کرد و بهایی‌های ایران که اصل آن‌ها یهودی نبود به اتکا لوح مذکور برای آلمانها تبلیغات می‌کرد و یهودیان بهایی شده در اضطراب و تشویش به سر می‌بردند و لذا پس از اشغال ناجوانمردانه ایران به وسیله قوای روس و انگلیس اولین اولین پارتی ایرانیانی که توسط انگلیسها اسیر و زندانی و به کرمانشاه برده شدند بهایی‌های ایران بودند. پس از آن با شکست هیتلر و پیروزی متفقین، شوقی ناچار شد لوحی دیگر این بار به نفع انگلیس و د زیان آلمان صادر کند.
نقد نقدبهائیت
خصوصیاتی که از حضرت مهدی درکتب اربعه شیعه ونیز صحاح سته اهل سنت موجود است شخص باب هیچ‌یک از ان خصوصیات را نداشته در نتیجه مهدی موعود شیعیان واهل سنت نمی‌باشد وتا زمانی‌که این امر روشن نشود صحبت در خصوص این فرقه (بهائیت)ضرورتی ندارد نهایت اینکه می‌توان گفت مهدی موعود پیروان شیخ احمد احسائی ظهور کرده وربطی به سایر مسلمانان نداردمانند میرزا غلام احمد درپاکستان ومحمد احمددرسودان وجاهای دیگر و
اقتباس‌های بابیه و بهائیت
نقد بابیه
نشانه‌های ظهور قائم