بمب جی‌بی‌یو-۴۳/بی

سلاح عظیم انفجار هوایی جی‌بی‌یو-۴۳/بی‌معروف به مادر همه بمب‌ها (مویب) ، بمب قدرتمندی است که توسط ارتش آمریکا (بدست Albert L. Weimorts Jr.) ساخته شد و در سال ۲۰۰۳ آزمایش شد. در زمان ساخت، این بمب به عنوان قوی‌ترین بمب غیر هسته‌ای که تا به آن زمان ساخته شده‌بود، معروف شده‌بود.
به گفته لئون پانه‌تا، وزیر دفاع سابق آمریکا، این بمب در ابتدا برای هدف قرار دادن احتمالی تاسیسات غنی‌سازی زیرزمینی در ایران طراحی شده بود.
مشخصات
ویدئو استفاده از بمب در در آوریل ۲۰۱۷
این بمب ۹ متر طول و نزدیک به ۱۰ تن وزن دارد و هدفش را با موقعیت یاب ماهواره‌ای (جی‌پی‌اس) پیدا می‌کند. برای افزایش قدرت انفجار این بمب، به آن پودر آلومینیم اضافه کرده‌اند.
«مادر همه بمب‌ها» طوری طراحی شده که برای وارد کردن بیشترین فشار، قبل از برخورد با زمین منفجر شود تا به گفته طراحانش بیشترین ضربه را به زمین وارد کند. حدود 8200 کیلو گرم ماده منفجره مخصوص داخل این بمب، دایره‌ای به شعاع 150 متر را منفجر می‌کند. دیواره آلومینیمی نازک این بمب مشخصا برای افزایش شعاع انفجار بمب طراحی شده‌است.
این بمب «سنگر شکن» برای تخریب تونل‌ها و تاسیسات زیرزمینی طراحی شده و برای استفاده در جنگ عراق ساخته شده بود. این بمب نوعی بمب حرارتی است. این نوع بمب‌ها در دو مرحله منفجر می‌شوند. یک انفجار کوچک ابری از مواد منفجره ایجاد می‌کند که بعد انفجار این ابر، انفجاری عظیم و موجی با فشار خردکننده تولید می‌کند.
اثر مهم استفاده از «مادر همه بمب‌ها» ایجاد فشار روانی برای «دشمن» خوانده شده است، یعنی ایجاد وحشت با قدرت یک انفجار عظیم.
این نوع بمب‌ها بر اساس بمب‌هایی ساخته شده‌اند که برای صاف کردن تکه‌ای از جنگل یا پوشش گیاهی به منظور ایجاد یک فرودگاه اضطراری هلیکوپتر طراحی شده‌است. بمب دیزی کاتر یک نمونه این نوع بمب‌ها است که ۱۵ تن وزن دارد.
در حال حاضر «مادر همه بمب‌ها» سنگین‌ترین بمب غیر هسته‌ای ارتش آمریکا نیست. سنگین‌ترین بمب، به نام سلاح عظیم نفوذکننده (Massive Ordnance Penetrator) یا MOP است. این بمب ۱۵ تن (۱۵هزار کیلو) وزن دارد.
نحوه پرتاب
نحوه پرتاب این بمب متفاوت است. به دلیل سنگینی و بزرگی، به جای بمب افکن، یک هواپیمای باربری ام‌سی-۱۳۰ آن را پرتاب می‌کند. بمب روی یک سکو یا پالت قرار می‌گیرد و با آزاد شدن یک چتر، از هواپیما بیرون کشیده می‌شود و بعد از جدا شدن، به سمت هدف شیرجه می‌زند. بمب موتور ندارد اما با استفاده از بالچه‌هایی مسیرش را به سمت هدف تنظیم می‌کند.
نخستین استفاده
در تاریخ ۱۳ آوریل ۲۰۱۷ ارتش آمریکا، با استفاده از این بمب مواضع داعش در ولسوالی اچین، در ننگرهار افغانستان را مورد هدف قرار دادند.
پرتاب مادر بمب‌ها بی‌فایده بود
ران پل، نماینده سابق کنگره آمریکا با محکومیت استفاده از مادر بمب‌ها توسط آمریکا در ولایت ننگرهار، آن را بی‌فایده دانست.
وی افزود: ما می‌خواهیم ببینیم در آنجا (ولسوالی اچین) چه رخ داده است، اما نیروهای آمریکایی به هیچکس اجازه ورود به منطقه را نمی‌دهند.
استفاده از نام مادر بمب‌ها شرم‌آور است!
پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان در خصوص پرتاب این بمب علیه مواضع گروه تروریستی داعش در افغانستان، گفت: از نام بمبی که آن را مادر تمام بمب‌ها نامیده‌اند، احساس شرم کردم؛ چرا که مادر زندگی بخش است و بمب مرگ آفرین.
هدف آمریکا از آزمایش بمب در ننگرهار
عبدالستار خواصی (نماینده ولایت پروان در ولسی جرگه) اعلام کرد که دره مامند (منطقه‌ای که مادر همه بمب‌ها به آنجا پرتاب شده)، پیش از حمله، تخلیه شده و هیچ داعشی در آن حضور نداشته‌است.
وی افزود: آمریکایی‌ها برای کشاندن پای روس‌ها در افغانستان (آزمایش پدر همه بمب‌ها، ساخته روسیه در افغانستان) و مبدل کردن کشور به سوریه دوم، دست به آزمایش بمب خود در کشورمان زده‌اند.
هزینه تولید
هزینه ساخت هر بمب جی‌بی‌یو-۴۳/بی، حدود ۱۶ میلیون دلار آمریکا برآورد می‌شود.
مشابه روسی
روسیه هم بمب سنگین غیر هسته‌ای خود را ساخته و نامش را «پدر همه بمب‌ها» گذاشته است. پس از مادر همه بمب‌ها، روسیه «پدر همه بمب‌ها» را آزمایش کرد که چهار بار نیرومندتر از MOAB است و وزن و اندازه کمتری دارد.
پدر همه بمب‌ها