چکسلواکی

چکسلواکی نام کشوری بود که از ۱۹۱۸ تا ۱۹۹۲ در اروپای شرقی وجود داشت و سپس به دو کشور جمهوری چک و اسلواکی تقسیم شد. این کشور در پایان جنگ جهانی اول با فروپاشی امپراتوری اتریش-مجارستان از اتحاد چهار منطقه موراویا، بوهم، اسلواکی و بخشی از روسینیای کارپات تشکیل شد.
در جنگ جهانی دوم این کشور به تصرف آلمان درآمد و بعد از جنگ استقلال خود را بازیافت، هر چند بخش شرقی آن روسینیا به شوروی ملحق شد. مساحت این کشور در سال ۱۹۲۱ در ابتدای تاسیس خود ۱۴۰٫۴۶۶ کیلومتر مربع و جمعیت آن ۱۳ میلیون و ۶۰۷ هزار نفر بود. در سال ۱۹۹۳ پیش از تقسیم مسالمت‌آمیز ۱۲۷،۹۰۰ کیلومترمربع مساحت و ۱۵ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر جمعیت داشت.
بوهم و موراویا که بخش غربی چکسلواکی را تشکیل می‌دادند تا پیش از آن بخشی از اتریش بوده و از مراکز صنعتی اروپا به‌شمار می‌رفتند. اکثریت مردم این منطقه را چک‌ها به همراه اقلیت قابل توجه آلمانی‌زبان‌ها تشکیل می‌دادند. در حالی که نیمه شرقی این کشور که از اسلواکی و روسنیا تشکیل می‌شد منطقه‌ای کوهستانی و کمتر توسعه‌یافته بود.
این کشور جامعه‌ای چندقومیتی و چندزبانی داشت. در سال ۱۹۲۱ حدود ۵۰ درصد کشور را چک‌ها، حدود ۱۶ درصد اسلواک‌ها، بیش از ۲۲ درصد آلمانی، بیش از ۵ درصد مجار، حدود ۴ درصد روسینیایی (از اقوام اسلاو نزدیک به اوکراینی‌ها)، بیش از ۱ درصد یهودی و کمتر از ۱ درصد لهستانی بودند.
تاریخ
تشکیل این کشور حاصل تلاش طولانی چک‌ها علیه حاکمان اتریشی خود بود. تمرکز صنایع امپراتوری اتریش-مجارستان در این کشور موجب می‌شد تا از نظر اقتصادی بهترین شرایط را در میان کشورهای جانشین حکومت خاندان هابسبورگ داشته باشد. این کشور در سال‌های بین دو جنگ جهانی از نظر سیاست خارجی متحد فرانسه بود و یک پیمان دفاع مشترک با رومانی و یوگسلاوی را به امضا رسانده بود. با این حال وجود قومیت‌های متعدد رقیب و ملی‌گرا که بازتابی از ضعف درونی امپراتوری هابسبورگ اتریش بود این کشور را به سوی بی‌ثباتی سوق داده بود. قانون اساسی ۱۹۲۰ این کشور که یک دولت کاملا تمرکزگرا را پیش‌بینی کرده بود در حل مسئله اقلیت‌های قومی این کشور ناتوان بود. آلمانی‌ها، مجارها، اوکراینی‌زبان‌های روسینیا و حتی اسلواک‌ها به حکومت مرکزی اعتراض داشتند. همین مسئله موجب سقوط این کشور در سال ۱۹۳۸ شد. از سویی آلمانی‌ها خواهان الحاق مناطق مرزی آلمانی‌زبان معروف به سودتنلند به آلمان شده بودند، و اسلواک‌ها نیز خواهان خودمختاری بیشتری بودند. چکسلواکی در محاصره دو دولت دشمن؛ آلمان نازی که اتریش را هم به خاک خود ضمیمه کرده بود و مجارستان قرار داشت. قدرت‌های غربی تمایلی به درگیری با آلمان نداشتند و لهستان نیز رابطه خوبی با چکسلواکی نداشت. هیتلر با تهدید به جنگ مناطق آلمانی‌نشین را به تصرف خود درآورد و لهستان و مجارستان نیز بخش‌های دارای اقلیت مجار و لهستانی را به تصرف خود درآوردند. دولت این کشور به چک-اسلواکی به سه واحد خودمختار بوهم و موراویا، اسلواکی و روسنیا تقسیم شد. با آغاز جنگ جهانی دوم آلمان بوهم و موراویا را به دولت تحت‌الحمایه خود تبدیل کرد، اسلواکی نیز به عنوان یک دولت متحد آلمان درآمد و روسنیا به مجارستان داده شد. پس از پایان جنگ جهانی حدود ۳ میلیون آلمانی از این کشور اخراج شدند و قراردادی برای انتقال مجارها به مجارستان و انتقال چک‌ها و اسلواک‌ها از آن کشور به چکسلواکی به امضا رسید.
جغرافیا
نقشه زبانی چکسلواکی در سال ۱۹۳۰: صورتی پررنگ: چک، صورتی کم‌رنگ: اسلواک، آبی: آلمانی، زرد: اوکراینی، سبز: مجار
چکسلواکی در تمام دوران جنگ سرد بالاترین تولید سرانه را در بین کشورهای سوسیالیستی اروپای شرقی داشت.
چکسلواکی تا پیش از جنگ جهانی اول حدود ۱۴۰ هزار کیلومتر مربع وسعت و بیش از ۱۳ میلیون نفر جمعیت داشت و با آلمان، لهستان، اتریش، مجارستان، و رومانی همسایه بود.
چکسلواکی پس از جنگ جهانی دوم از کشورهای کوهستانی اروپای مرکزی واقع بین آلمان و لهستان و اتریش و مجارستان و شوروی (اوکراین) که دارای ۱۲۷،۹۰۰ کیلومتر مربع مساحت و ۱۵،۶۰۰،۰۰۰ نفر جمعیت بود.
این کشور حکومت جمهوری داشت.
پایتخت آن پراگ (پراها) بود و شهرهای معتبر و صنعتی این کشور برنو و پیلسن و براتیسلاوا نام داشتند.
کشاورزی و صنعت
پایه اقتصاد چکسلواکی بر کشاورزی و صنعت استوار بوده‌است.
محصولات گندم، چغندرقند، کتان، شاهدانه و دیگر فراورده‌های کشاورزی در آن کشور بسیار و به حد وفور بوده‌است.
این کشور منابع زغال سنگ، لینییت، آهن، مس، نقره و اورانیوم داشت و در صنعت ذوب فلزات، فلزکاری، اسلحه سازی و نیز در صنایع مکانیکی ازقبیل ساخت اتومبیل و سایر وسایل نقلیه موتوری، ماشین‌های نساجی و چرم‌سازی قوی و نیرومند و پرمایه بود و در ردیف ممالک صنعتی درجه اول اروپا قرار داشت.
روسای جمهور چکلسواکی
توماش مازاریک
ادوارد بنش
امیل هاشا
کلمنت گوتوالد
آنتون زاپوتوسکی
آنتون نوفوتنی
لودویک اسفوبودا
گوستاو هوشاک
واتسلاو هاول