ایرانیان آمریکا

ایرانیان مقیم آمریکا یکی از گروه‌های مهاجر ایالات متحده آمریکا هستند.
جمعیت
آمار رسمی جمعیت ایرانیان آمریکا در همه پرسی سال ۲۰۰۰ میلادی بیش از ۳۷۰ هزار نفر بود. این تعداد شامل افرادی است که داوطلبانه خود را «ایرانی» (یا ایرانی‌تبار) معرفی کردند. اما در سر شماری رسمی سال ۲۰۱۰ آمریکا این رقم به ۲۸۹،۴۶۵ نفر کاهش پیدا کرد.
اما گفته می‌شود دفتر حافظ منافع ایران در آمریکا در واشینگتن، دی.سی. مدعی است که ۹۰۰،۰۰۰ پرونده گذرنامه ایرانی از ایرانیان آمریکا در اختیار دارد. شورای ملی ایرانیان آمریکا معتقد است که جمعیت ایرانی-آمریکایی‌ها بیش از یک میلیون نفر است.
برخی گزارش‌ها جمعیت ایرانیان در جنوب کالیفرنیا را به تنهایی تا نیم میلیون نفر گزارش کرده‌اند. یک مطالعه غیررسمی در موسسه فناوری ماساچوست نیز این تعداد را در جنوب کالیفرنیا ۶۰۰،۰۰۰ نفر ذکر کرده‌است. در حالیکه آمارهای رسمی، تعداد ایرانیان در کل ایالت کالیفرنیا را کمتر از ۱۶۰ هزار نفر عنوان کرده‌است.
صحت هیچ‌یک این تخمین‌ها بطور رسمی و اصولی تایید نشده‌اند.
پیشینه
ایرانیان سال‌های زیادی است که در جامعه آمریکا حضور دارند. بطوریکه نخستین ایرانی که رسما تابعیت ایالات متحده آمریکا را پذیرفت میرزا محمد علی حاج سیاح (معروف به حاجی سیاح) بود که در جنبش مشروطه ایران نیز شرکت داشت.
مهاجرت اقلیت‌های مذهبی
براساس «برنامه لوتنبرگ برای ایرانی‌ها» که در سال ۱۹۹۰ در کنگره ایالات متحده آمریکا تصویب شد، اتریش به عنوان مسیری برای عبور مردم یهودی، مسیحی و بهایی ایران به آمریکا عمل می‌کند.
ایرانیان در عرصه سیاست آمریکا
یک سرباز آمریکایی ایرانی-تبار مشغول به خدمت در نیروهای نظامی ایالات متحده آمریکا در عراق
برخی ایرانیان آمریکایی در مقام‌های سیاسی مهمی مانند معاونت وزیر در دولت ایالات متحده هم خدمت نموده‌اند. در حال حاضر، ارشدترین سیاست‌مداران ایرانی تبار در آمریکا عبارتند از:
سیروس حبیب، معاون فرماندار ایالت واشینگتن
گلی عامری، از ایالت اورگن
جمشید دلشاد، شهردار بورلی هیلز در کالیفرنیا از سال ۲۰۰۳ تا کنون
ناتاشا کامرانی، معاون دوم در سازمان آموزش پرورش در تگزاس
فرید جواندل، عضو ارشد شورای شهر آلبانی، کالیفرنیا
راس میرکریمی، عضو هیئت ناظر در شورای شهر سان فرانسیسکو
سوزان اعتضادی، قاضی ارشد دیوان عالی ایالات متحده آمریکا در شهرستان سن ماتئو، کالیفرنیا
شیلا مشکین هنسون، قاضی ارشد دیوان عالی ایالات متحده آمریکا در شهرستان اورنج در کالیفرنیا
تامیلا ابراهیمی، قاضی ارشد دیوان عالی ایالات متحده آمریکا در سن دیگو (انتصاب توسط فرماندار کالیفرنیا )
ولی‌رضا نصر، مشاور ارشد ریچارد هولبروک در کابینه باراک اوباما
با این حال ایرانیان آمریکا هنوز دارای یک اتحادیه یا انجمن واحد و منسجم در صحنه سیاست در واشینگتن نیستند. بسیاری خلا حضور ایرانیان، در صحنه سیاسی آمریکا را بخاطر کشمکش‌های داخلی و چنددستگی درونی بین خود ایرانیان دانسته‌اند.
توزیع جغرافیایی
بیش از ۰٫۴٪ جمعیت ایالت (#FF6600
اکثر ایرانیان مقیم آمریکا در کالیفرنیا متمرکز شده‌اند. در این میان تهرانجلس دارای شهرت همگانی در میان ایرانیان است. با این حال گروه‌های بسیار بزرگی از ایرانیان آمریکایی نیز در ایالات نیویورک، تگزاس، ویرجینیا، مریلند و در شهرهای سیاتل، واشینگتن و آتلانتا قرار دارند و تقریبا هر دانشگاه بزرگ آمریکایی یک باشگاه دانشجویی یا انجمن ایرانی یا فارسی زبان دارد.
گاه نیز دیده شده که برخی زیرگروه‌های خاص مذهبی یا اقوام معینی در برخی شهرها در تعداد بیشتری متمرکز شده‌اند. بطور نمونه، شهر نشویل در تنسی دارای جمعیت بالایی (نزدیک به ۸۰۰۰ نفر ) کرد (و در واقع بیشترین تمرکز جمعیتی کردها در میان شهرهای آمریکا ) است. در سال‌های اخیر، مندائیان زیادی در شهر سن آنتونیو در تگزاس اقامت داده شده‌اند.
موفقیت
ایرانیان مقیم آمریکا، تحصیلکرده‌ترین گروه نژادی در کشور آمریکا محسوب می‌شوند.
بر طبق یکی از پژوهش‌های موسسه فناوری ماساچوست، این گروه مهاجر ۵۰٪ بالاتر از حد میانگین جامعه در ایالات متحده درآمد کسب می‌کنند و از گروه‌های موفق جامعه آمریکا محسوب می‌گردند. بگفته برخی منابع، سهم ایرانیان در اقتصاد ایالات متحده ۴۰۰ میلیارد دلار است.
بر طبق اداره آمار آمریکا در سرشماری سال ۲۰۰۰، نزدیک به ۲۷٪ ایرانیان آمریکایی دارای مدرک کارشناسی ارشد به بالا بودند که این میزان در میان گروه‌های مهاجر آمریکایی دارای رتبه نخست است. بیش از ۵۶٪ ایرانیان مقیم آمریکا دارای مدرک کارشناسی هستند که در میان ۶۷ گروه مهاجر آمریکا دارای رتبه دوم است.
اما از طرفی نیز بر طبق گزارشی دیگر، تعداد دانشجویان ایرانی در مقاطع پیشرفته دانشگاهی در سال‌های اخیر سیر نزولی داشته‌است.
حضور فعال در جامعه
کتابخانه عمومی شهرستان فرزنو بقدری بازدید کننده فارسی زبان دارد که کتابخانه مجهز به مخزن ویژه زبان فارسی می‌باشد.
به غیر از مشاهیر ایرانیان-آمریکایی همانند سهیلا وحدتی، پیر امیدیار، بیژن پاکزاد، فیروز نادری، لطفی زاده، شهره آغداشلو، آندره آغاسی، علی جوان، کامشاد کوشان، سینا تمدن (Apple computers)، امید کردستانی، رودابه بختیار (CNN)، کریستین امان‌پور، کاترین بل (بازیگر) و انوشه انصاری که شناخته شده همگان در امواج خبری بوده‌اند، بسیاری از ایرانیان آمریکا در سطوح شهری و در محل زندگی خود حضوری بسیار فعال داشته‌اند.
سینما
در زمینه صنعت نمایش و فیلمسازی نیز می‌توان از داریوش خنجی مدیر فیلم‌برداری بسیاری از فیلم‌های موفق سینمای هالیوود، امیر مکری مدیر فیلم‌برداری ، فرهاد صفی‌نیا فیلم‌نامه‌نویس و رامین جوادی آهنگساز معروف هالیوود و آهنگساز سریال‌های فرار از زندان، بازی تاج و تخت و باب یاری تهیه‌کننده سینمای هالیوود و مالک چهار شرکت تولید فیلم در کشور آمریکا نام برد.
شهردار هیوستون به افتخار فیلم ساخته کیوان مشایخ اهل هیوستون، ۲۶ ژوئن ۲۰۰۵ را روز میراث‌دار (Keeper Day) نامید.
اهدائیات
بطور نمونه، در سال ۲۰۰۶ در تگزاس، گیتی و علی صابریون مقیم شهر هیوستون ۱۰ میلیون دلار آمریکا به مرکز سرطان ام. دی. اندرسون دانشگاه تگزاس اهدا نمودند
در سال ۲۰۰۴، هوشنگ انصاری و شهلا انصاری با اهدای ۱۵ میلیون دلار، مرکز پژوهش‌های یاخته بنیادی را در دانشگاه کرنل تاسیس نمودند.
در لس آنجلس دانشگاه کالیفرنیای جنوبی نیز در سال ۲۰۰۷ دریافت کننده اهدای ۱۷ میلیون دلاری یک مهندس ایرانی بود
دانشگاه کالیفرنیا، ارواین هدیه‌ای ۳۰ میلیون دلاری از یک مرد ایرانی به نام «معراج» دریافت نمود.
در سانفرانسیسکو، دانشگاه ایالتی سان فرانسیسکو بزرگ‌ترین هدیه خود را از یک زوج دیگر ایرانی بنام ندا و مانی مشعوف به مبلغ ۱۰ میلیون دلار دریافت کرد
بیمارستان Swedish Covenant Hospital در شیکاگو دریافت کننده هدیه ۴ میلیون دلاری از یک ایرانی خیر دیگر بود.
دانشگاه ایالتی پورتلند حتی به پاس هدیه ۸ میلیون دلاری دکتر فریبرز مسیح، دانشکده مهندسی خود را به نام او تغییر داد.
ایرانیان مشهور مقیم آمریکا
فعالیت‌ها و گروه‌های ایرانیان مقیم آمریکا
انجمن پزشکی ایرانیان آمریکا
پروژه دانشنامه ایرانیکا
شورای ملی ایرانیان آمریکا
اتحادیه روابط عمومی آمریکایی‌های ایرانی‌تبار
شورای آمریکا-ایران
روابط ایران و آمریکا
فهرست ایرانیان آمریکا
پیشینه ایرانیان لس‌آنجلس