mainkilora/Persian-Wikipedia-Corpus huggingface dataset:
نودان

نودان شهری است در بخش کوهمره شهرستان کازرون استان فارس در جنوب ایران.
جمعیت شهر نودان در سال ۱۳۹۵ برابر با ۲،۸۹۲ تن بوده‌است.
کوهمره نودان یکی از سه بخش کوهمره(جروق و سرخی و نودان)میباشد.
از نقاط دیدنی نودان چشمه رنجان است که در مسیر جاده کازرون به شیراز واقع شده‌است. در دامنه کوه، چشمه‌ای جوشان دارد که آب آن بسیار گواراست. این چشمه که سرچشمه اصلی آن از نودان است به چشمه «پیر سبز» و از آنجا به رودخانه شاپور می‌پیوندد. در فصل زمستان نیز به هنگام بارندگی حجم آب آن بسیار زیاد می‌شود.همچنین دشت برم بزرگترین دشت بلوط ایران در این بخش واقع شده است.
غلامحسین نوذری، وزیر نفت ایران اهل نودان است. وی از سال ۷۰ تا ۷۸ نماینده دوره چهارم و پنجم مجلس شورای اسلامی بوده و در آبادانی این شهر بسیار تلاش نمودند.
گویش اهالی کهمره نودان کهمره‌ای است از زبان لری و با لری کردشولی شباهت دارد.گویش کهمره‌ای از زبان‌های قدیمی دیار فارس میباشد.
از جمله امکانات این شهر زمین چمن مجموعه ورزشی شهدای شهر نودان است.
پیشینه تاریخی
فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۷ می‌نویسد:
قصبه مرکزی شهر نودان بخش کوهمره نودان شهرستان کارزون، در ۱۴ هزارگزی شمال کازرون در ۵۱ درجه و ۴۳ دقیقه عرض جغرافیائی واقع است و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۰۳۲ گز و هوای آن نسبتا گرم و آبش از چشمه و شغل مردمش قالی‌بافی و گلیم‌بافی است. جمعیت قصبه ۹۱۸ تن است.
بنا به اظهار مولف فارسنامه ناصری، در سال هجدهم هجری در زمان خلافت خلیفه دوم، سپاه اسلام به سرداری عثمان ابن ابی العاص، پس از فتح کازرون و شیراز، مردم کوهمره را به پرداخت جزیه وادار نمود. گزارش دیگری حاکی است که در سال ۸۳ هجری، کردان فارس (اهالی کوهمره)، علیه حجاج بن یوسف ثقفی خروج کردند و با حمایت ازسردار یاغی او، عبدالرحمن بن محمد الاشعث کوفه را تصرف نموده و بر سراسر فارس، مستولی شدند. در سال ۱۲۹ قمری توان آن را داشتند که با خوارجی که منطقه‌شان را محاصره کرده بودند، نبردی سخت کنند. بنا به گزارش ابواسحق ابراهیم اصطخری در کتاب مسالک و ممالک، در فارس ۵ رم (رم به معنی اجتماع به مردم) وجود داشته است که یکی از این روم‌ها، رم حسین صالح یا رم دیوان نام داشته است. این رم، از مشرق به کوره اردشیر خوره و از غرب، به کوره شاپور خوره، محدود می‌شده است.
ابن بلخی نیز از پنج طایفه در ناحیه یاد شده، نام می‌برد که یکی از آن‌ها، طایفه شکانیان نام دارد. مورخان سده‌های اولیه اسلامی، نام رود قره آغاچ کنونی را که از کوهمره سرخی می‌گذرد، نهر شکان نامیده‌اند. عبداله شهبازی، با توجه به قرائن و شواهد و داده‌های تاریخی، به این نتیجه می‌رسد که رم دیوان، در منطقه بوده است که امروزه، به کوهمره شهرت دارد. به هر ترتیب، به این نام تا دوران معاصر باقی‌مانده و بخشی از کوهمره، به آن موسوم شده است. انطباق داده‌های تاریخی و جغرافیایی طبیعی و قبیله‌ای فارس، تردید باقی نمی‌گذارد که منطقه کوهمره، همان رم دیوان یا حسین صالح اواخر ساسانی و سده‌های اولیه اسلامی است. در سده چهارم هجری، مهتر ایشان، آزادمردبن کوهستان کرد بوده است و این منطقه، همواره عرصه تنازع و ستیز دولت‌های محلی باشبانکاران بوده است. شایان یادآوری است که قدیمی‌ترین سندی که این منطقه را به نام کوهمره نامبرده، روزنامه ملاجلال منجم، در ذکر وقایع سال ۹۹۸ هجری، در زمان شاه عباس اول صفوی است.
شهرستان ارسنجان

شهرستان ارسنجان از شهرستان‌های استان فارس در جنوب ایران است. مرکز این شهرستان، شهر ارسنجان است. جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵، برابر با ۴۲،۷۲۵ تن بوده‌است.
جغرافیا
این شهرستان از غرب به شهرستان‌های مرودشت و پاسارگاد و از شرق به شهرستان‌های نیریز و بوانات و از شمال به شهرستان‌های پاسارگاد و بوانات و از جنوب به شهرستان خرامه محدود است.
این شهرستان بسیار زیبا ۱۶۶۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و قله دال نشین (دل نشین) با ارتفاعی حدود ۳۲۷۰ متر از سطح دریا بلندترین قله رشته‌کوه‌های اطراف ارسنجان و یکی از معروفترین قله‌های سلسله جبال کوه خم می‌باشد.
ارسنجان از آب‌وهوای معتدل برخوردار است و جهت باغداری و کشاورزی و دامپروری محیطی مساعد دارد.
ویژگی‌های تاریخی
از شهر ارسنجان کتب گذشته همچون فارسنامه ناصری، آثار العجم فرصت الدوله شیرازی، بستان السیاحه زین العابدین صوفی، دائرهالمعارف علامه دهخدا از آن نام برده‌اند، اما تاریخ صحیح و دقیقی که بتوان بر آن استناد جست و سال بنای این شهر را دانست در دست نیست.
شهرستان ارسنجان دارای بالغ بر چندین آثار باستانی، میراث فرهنگی و گردشگری مانند مسجد جامع، مدرسه سعیدیه، ایوان قدمگاه مربوط به دوره هخامنشی، قلاتخوار، جمال آباد، تل مهره‌ای (کمال‌آباد)، قصر منوچهر، مربوط به دوره ساسانی، تل تیموریان و تل کاخ، سد دختر، چشمه گمبان که اینها همه مربوط به دوره تیموریان می‌باشد.به دلیل وجود آثار فرهنگی ارسنجان مدت‌ها محل اجتهاد شخصیتهای بزرگی بوده‌است.
از شاخص‌های فرهنگی ویژه این شهرستان می‌توان وجود مدارس متعدد و احداث دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان به پیشنهاد دکتر محمد حسین اسکندری و به دست حسین رضایی و با کمک مردم در بعد از پیروزی انقلاب هم‌زمان با شهرهای بزرگ و توسعه آن که هم اکنون با داشتن بیش از ۵۰۰۰ نفر دانشجو در ۳۰ رشته کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد، یکی از دانشگاه‌های بزرگ محسوب می‌شود.
تقسیمات کشوری
بخش مرکزی
دهستان خبریز
دهستان شورآب
دهستان علی‌آباد ملک
شهر: ارسنجان
جمعیت
بنا بر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان ارسنجان در سال ۱۳۸۵ برابر با ۴۱،۴۸۸ نفر بوده‌است.
مردم ارسنجان دارای شغل‌های متعدد مانند:
فرهنگی - کشاورزی - دامپروری - باغداری و کامیونداری می‌باشد،
باسوادی آن طبق آخرین اعلام نهضت سوادآموزی ۸۲٪است که از نرم درصد باسوادی کشور که ۵/۷۹٪ است بالاتر می‌باشد،
محصولات
محصولات زراعی و باغی آن، گندم، جو، ذرت، یونجه، کنجد و چغندر قند، انار، بادام، گردو، زردآلو و رب انار ارسنجان شهرت فراوانی دارد.
تا کنون زمین‌لرزه‌ای در این شهرستان رخ نداده‌است زیرا در بین کوهستان واقع شده و این امر موجب عدم آمدن زلزله در این شهرستان می‌شود.
احمدآباد (یزد)

احمدآباد شهری است در بخش مرکزی شهرستان اردکان استان یزد ایران.
جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت احمدآباد اردکان در سال ۱۳۹۰برابر با ۶۸۰۰ نفر بوده‌است.
تاریخ
قدمت شهر احمدآباد به حدود ۷۰۰ سال پیش بازمی‌گردد.
کشاورزی
محصول مردم شهر احمدآباد پسته می‌باشد درآمد مردم شهر از همین راه است.
اردکان

اردکان شهری است در بخش مرکزی شهرستان اردکان استان یزد ایران. اردکان از بزرگ‌ترین شهرهای استان یزد است. بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهر برابر با ۷۵،۲۷۱ نفر بوده‌است. اردکان به معنی شهر مقدس که از دو کلمه ارد+کان تشکیل شده‌است که ارد به معنی مقدس و کان به معنی سرزمین است.
آثار تاریخی
منزل آیت‌الله روح‌الله خاتمی برج بازار نو-اردکان
زردگ از مناطق باستانی اردکان است که آثاری مربوط به سده‌های پنجم و ششم هجری را در خود جای داده‌است. به نظر باستان شناسان میدان قلعه بعد از زردگ اقامتگاه دوم اردکانی‌ها بوده‌است.
مسجد زیرده و مسجد جامع از بناهای مربوط به قرن دهم هجری
مسجد حاج محمد حسین و خانه سروری در محله چرخاب مربوط به دوره قاجاریه
نمایی از ساختمانی واقع در شهر قدیمی اردکان
قنات‌های اردکان
اردکان دارای قناتهای متعددی است. با همه اهمیتی که قنات‌ها در تداوم حیات متعادل و زاینده کویر دارند، امروزه، در اثر ورود و رواج شیوه‌های غیر بومی همچون چاه‌های عمیق در کویر، بیشتر قنات‌ها یا به‌طور کامل خشک هستند یا در آستانه خشک شدن.
معادن اردکان
از مهم‌ترین معادن اردکان و ایران می‌توان به سنگ آهن چادرملو، و اورانیم ساغند اشاره کرد. معادن باریت، سیلیس، سنگ‌های ساختمانی، و خاک مرغوب آن جهت صنایع کاشی نمونه‌های مورد اشاره هستند.
صنایع اردکان
اردکان به‌عنوان قطب فولاد (منطقه ویژه اقتصادی فولاد) درنظر گرفته شده‌است. از بزرگ‌ترین کارخانجات که در حوزه فولاد و سایر صنایع درحال راه‌اندازی هستند عبارت‌اند از:
کارخانجات گندله‌سازی اردکان
نیروگاه سیکل ترکیبی چادرملو
کارخانه آهن اسفنجی (DRI)
شرکت سرمایه‌گذاری فولاد غدیر
شرکت آهن و فولاد ارفع
شرکت الکترود گرافیتی ایران
مجتمع فولاد اردکان
شرکت کاشی و سرامیک گلسرام
شرکت کاشی ایفاسرام
کارخانجات کاشی صدف وزیر مجموعه‌ها
کاشی خاتم
مجتمع چینی بهداشتی رزسفید
شرکت صنایع خودرو کویر ایران
شرکت سرامیکهای صنعتی اردکان
کارخانجات نساجی اردکان
شرکت دامپروری میلشبار
کارخانجات شیشه شناور
و کارخانجات مختلفی در حوزه‌های صنایع غذایی، بهداشتی، تبدیلی، گرمایشی، سرمایشی، قطعه‌سازی وغیره.
پسته و حلوا ارده اردکان نیز معروف است.
کویر اردکان
این کویر که سیاه کوه نام دارد مهم‌ترین کویر منطقه یزد است. شکل آن درست مثل یک نعل اسب ست که با جهت شمال غربی - جنوب شرقی در شمال اردکان قرار گرفته‌است. این منطقه کویری بین دو کوه منفرد سیاه‌کوه به ارتفاع ۲۰۵۰ متر در شمال و هریشت به ارتفاع ۱۹۳۹ متر در جنوب واقع است و مکانی ست مناسب جهت جذب جریان‌های آبی و سیلابی که از دامنه این دو کوه سرازیر می‌شود.
پسته اردکان
یکی از مهم‌ترین محصولات تولیدی در اردکان پسته می‌باشد. اکثر مزارع پسته در منطقه احمدآباد، چاه افضل و حسن ابادانارکی وجود دارد.
یکی از مناطقی که دارای پسته زارها و مزارع پسته زیاد می‌باشد منطقه معروف به دم کفتار که از جاده اردکان چوپانان سمت چپ قابل مشاهده است
نقاط دیدنی
از محلهای دیدنی باید پیرهریشت و پیر سبز چک چک را نام برد، که هر دو بر روی کوه بنا گردیده‌اند، و زیارتگاه زرتشتیان از سراسر جهان هستند.
دیگر جاهای دیدنی اردکان عبارت‌اند از خانه تقدیریها-خانه خاتمی -خانه سروری درمحله چرخاب -محلات قدیمی کوشکنو /کملاق /علی بیک و چرخاب - مجموعه آب انبارهای شهراحمدآباد - قنات عیش‌آباد احمدآباد -جنگلهای کویری حسن ابادانارکی-منارجنبان خرانق -منطقه حفاظت شده سیاه کوه در حاشیه روستای حسن‌آباد انارکی- امامزاده سید نورالدین-امامزاده سید هاشم شریف اباد—حوض عباس و…
نمایی از ساختمانی واقع در شهر قدیمی اردکان
نمایی از ساختمانی واقع در شهر قدیمی اردکان
اشکذر

اشکذر یکی از شهرهای استان یزد و مرکز شهرستان اشکذر است. این شهر در ۲۲ کیلومتری شمال یزد و در ۸ کیلومتری اختر جاده یزد- اردکان واقع است. این شهر در شهر قرار گرفته و فاقد رودخانه دایمی است.
تاریخچه و وجه تسمیه
بنای اولیه شهر اشکذر بدست اشکین زال یا اشک بن زال که از ملوک الطوایف زمان اشکانیان بوده، بنیان نهاده شده است که اهالی شهر نیز آن را قبول دارند و در مورد «ذر» به گفته اهالی شهر اشک ابن زال همسری بنام آذر داشته است و پسوند «ذر» در واقع مخفف نام آذر بوده است. در مورد سکونت گزینی، بنای اولیه شهر اشکذر به زمان اشکانیان بازمی‌گردد که در زمان اخیر با توجه به خشت‌های یافت شده در اطراف مسجد جامع که از زیر ریگزار بیرون آمده است به گفته مسئولان میراث فرهنگی متعلق به دورانی حدود ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ سال قبل می‌باشد. نیازمند منبع
آثار دیدنی
شهرستان اشکذر دارای جاذبه‌های گردشگری و تفریحی زیر است:
برخی از آثار برجسته:
قلعه تاریخی
آسیاب آبی
مسجد حاجی رجبعلی
مسجد ریگ مجومرد (رضوانشهر)
موزه مردم‌شناسی
سلطان بندرآباد
باغ وزیر
خانه ندافزاده
حمام توده
حسینیه سفید
موزه مردم شناسی
آب انبار هفت بادگیری
شهر تاریخی
مسجد جامع اشکذر
مجموعه باغ وزیر حجت‌آباد
گنبد تاج در روستای ابراهیم‌آباد
قلعه و خندقی در روستای عزآباد
خانقاه و آرامگاه سلطان محمودشاه بندرآباد
امامزاده سیدحسین بندرآباد
صنایع استان یزد
هرات (یزد)

هرات مرکز شهرستان خاتم است که در جنوبی‌ترین نقطه استان یزد میان استان فارس و استان کرمان قرار دارد. هرات تا سال ۱۳۵۹ یکی از دهستان‌های شهرستان شهربابک بوده‌است. از شمال با بخش مروست (استان یزد)، از شرق با شهربابک(استان کرمان) و از غرب با بوانات (استان فارس) و از جنوب با نی ریز(استان فارس) همسایه‌است. هرات در سه راهی یزد، شیراز، کرمان قرار گرفته‌است.
از جاذبه‌های این شهر می‌توان به سر چشمه نهر مسیح در ۵ کیلوتری جنوب شرق شهر هرات، قلعه ملکی، قلعه محمد کریم خان، قلعه محمد باقری، جنگلهای باغ شادی و باغ معدن، منطقه شکار ممنوع قره تپه هرات و… اشاره کرد
بخش عمده این شهرستان زیر پوشش جنگلی قرار دارد.
شهر هرات دارای تنها رود خانه دائمی استان یزد می‌باشد که دبی آب قبلا بیش از ۴۰۰ لیتثانیه بوده ولی هم اکنون ۲۷۰ می‌باشد.
نمایی از تالار فرهنگیان هرات در خیابان نهر مسیح غربی
وضعیت اجتماعی
این منطقه به لحاظ موقعیت جغرافیایی خود و هم جواری با استان‌های فارس و کرمان از نظر قومی و فرهنگی دارای ویژگی‌های خاص خود می‌باشد. این منطقه مابین استانهای فارس، کرمان و یزد قرار گرفته که این منطقه همان آراتا (هرات) یعنی مرکز آریاییان می‌باشد. این موقعیت خاص باعث مهاجرپذیری و رشد فرهنگهای گوناگون در این منطقه شده‌است. به گونه‌ای امروزه در این شهرستان آمیزه‌ای از فرهنگ مردم فارس، کرمان و یزد مشاهده می‌شود برای مثال لهجه تکلم مردم ترکیبی از گویش‌های مردم فارس و کرمان می‌باشد.
از لحاظ پوشش مردم ساکن خود شهرستان پوشش آن‌ها با پوشش رسمی کشور یکسان است ولی در برخی از روستاها زندگی عشایری دارند و از تیره قرایی هستند. لباس آن‌ها بیشتر از لباس زنان قشقایی است که به زبان محلی لباس قری گویند.
جاذبه‌های هرات
جنگل باغ شادی
منطقه حفاظت شده جنگل شادی با وسعتی معادل ۹ هزار هکتار از نوع جنگلهای زاگرسی و تنها منطقه جنگلی استان است. پوشش گیاهی این منطقه:بنه، بادام کوهی، کیکم، ارژن، آلوچه وحشی، درمنه، گون، شقایق وحشی و… است.
قلعه محمد باقری هرات
قلعه‌ای است با نقشه (پلان) چهار ضلعی و قدمت ۳۰۰ ساله که منسوب به «حاج محمدباقر» نامی است. سال داخلی آن در سال ۱۳۶۵ش بر اثر سیل ویران شده، اما سردر ورودی و برج‌های بنا کاملا سالم مانده.
نهر مسیح
سرچشمه نهر مسیح در ۵ کیلومتری جنوب شرق شهر هرات قرار گرفته.
رود نهر مسیح هرات
منطقه شکار ممنوع قره تپه هرات
قره تپه با ۸۰ هزار هکتار مساحت از جنوب به شهر هرات می‌رسد و شاخص‌ترین زیستگاه هوبره در ایران است.این پرنده از نظر ملی گونه‌ای حفاظت شده و از نظر جهانی در فهرست سرخ اتحادیه بین‌المللی حفاظت از محیط زیست قرار دارد. شایان ذکر است قره تپه زیستگاه گونه‌های منحصربه‌فرد دیگری از جانوران کمیاب مثل:گوزن زرد، آهو، گورخر ایرانی، زاغ بور نیز هست.
فاصله هرات با برخی از شهرها
هرات-یزد
۲۴۰ کیلومتر
مسیر:هرات، هرابرجان، مروست، تنگ چنار، مهریز، یزد
هرات-شیراز
۲۵۰ کیلومتر
مسیر:هرات، خوانسار، توجردی، قادرآباد، سعادت شهر، مرودشت، شیراز
هرات-کرمان
۳۰۰ کیلومتر
مسیر:هرات، شهربابک، رفسنجان، کرمان
هرات-اصفهان
۴۰۰ کیلومتر
مسیر:هرات، هرابرجان، بوانات، آباده، شهرضا، اصفهان
دانشگاه‌ها
دانشگاه آزاد اسلامی واحد هرات
دانشکده کشاورزی امین
دانشگاه پیام نور هرات
حمیدیا

حمیدیا شهری است در بخش مرکزی شهرستان یزد استان یزد ایران. این شهرستان از محله‌های رحمت آباد، نجف آباد، شهرک قدس، شهرک کوثر، شهرک لاله تشکیل شده‌است. شرکت کابلهای شهید قندی، تیپ ۱۸ الغدیر، پادگان شهید صدوقی و صدا و سیمای دولتی یزد در این بخش قرار دارند. این منطقه دارای اقلیت نسبتا بزرگی از زردتشتیان است که از ابتدا در این منطقه به کشاورزی مشغول بوده‌اند. خیابانهای اصلی این بخش عبارتند از: بلوار شهید حاج حسن دشتی، بلوار پاسداران، بلوار شهید قندی و…
ادغام با شهر یزد
در بهمن ماه سال ۹۵ پس از طی چندی کش و قوس‌های فراوان، شهردار وقت یزد با اعلام انحلال شهرداری و شورای شهر حمیدیا، از الحاق این شهر به یزد خبر داد.
الحاق حمیدیا به یزد با اعتراضات مردمی این شهر در ۱۳ بهمن ۹۵ همراه بود.
خضرآباد

خضرآباد می‌تواند به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد.
خضرآباد (اشکذر) شهری است در شهرستان اشکذر در استان یزد ایران.
خضرآباد (کاشمر) روستایی در شهرستان کاشمر استان استان خراسان رضوی ایران.
خضرآباد (نیشابور) روستایی در شهرستان نیشابور استان استان خراسان رضوی ایران.
خضرآباد (سراب) روستایی در شهرستان سراب استان ستان آذربایجان شرقی ایران.
خضرآباد (ترکمان) روستایی در شهرستان ارومیه در استان ستان آذربایجان غربی ایران.
خضرآباد (تنکابن) روستایی در شهرستان تنکابن استان استان مازندران ایران.
بخش خضرآباد یکی از بخش‌های شهرستان صدوق در استان یزد ایران.
خضرآباد (عنبرآباد) روستایی در شهرستان عنبرآباد در استان کرمان ایران.
شاهدیه

شاهدیه شهری است در بخش مرکزی شهرستان یزد استان یزد ایران است.
شاهدیه از سه بخش ابرندآباد، گردفرامرز و نصرت آباد تشکیل شده‌است.
ابرندآباد بزرگترین بخش از این سه بخش است و مرکز شاهدیه می‌باشد. گردفرامرز بلافاصله بعد از ابرندآباد قرار دارد و نصرت آباد در کنار این دو قرار گرفته‌است. شاهدیه حدودا ۱۲۰۰۰ نفر جمعیت دارد؛ و تقریبا به شهر یزد چسبیده‌است. شغل اصلی مردم در ابرند آباد و نصرت آباد کشاورزی است. گردفرامرز که به کویت یزد معروف است مردمش به کار تولید پارچه و روفرشی مشغول هستند و بیش از ۸۰ درصد پارچه‌های مبل و تقریبا تمام روفرشی در ایران در گردفرامرز تولید می‌شود.
در سال ۱۳۹۱ جمعیت شاهدیه ۱۷۰۰۰ نفر شده‌است و به علت موقعیت مناسب در حاشیه شهرستان یزد مهاجرپذیری زیادی دارد.
عشق‌آباد (طبس)

عشق‌آباد شهری در بخش دستگردان شهرستان طبس استان خراسان جنوبی ایران است.
پیشینه
در کمتر از دویست سال پیش فردی به نام خدابخش رمضان در این محل واقع در منطقه‌ای که به جلگه دستگردان معروف بود برای بیرون آوردن آب، چاله‌ای و سپس قناتی حفر کرد و با توجه به بالا بودن آب‌های زیرزمینی در این نقطه، آغاز به کشاورزی کرد و از آن قنات کوچک، روستایی ساخت که مرکز بخش و سپس شهر عشق‌آباد را تشکیل داد.
البته در این منطقه روستاهایی با قدمت زیاد وجود داشت که به دلایلی نتوانستند مرکزیت بخش را به خود اختصاص بدهند. از جمله این روستاها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: هودر، بادام تک (که در آن زمان که عشق آباد مرکزیت را بدست آورد خالی از سکنه بود و خرابه‌ای بیش نبود)، سریک، میان‌آباد، دستگردان، ملوند، دلاکوک، پاشنه‌دران (بنا به بعضی روایات در قدیم در این منطقه شهری وجود داشته که هم اکنون در زیر ماسه‌های روان مدفون شده‌است).
عشق‌آباد امروزی از ترکیب عشق‌آباد و محله‌های میان‌آباد، زیرک‌آباد، حاجی‌آباد تشکیل شده‌است.
قلعه تاریخی روستای ده محمد در فاصله ۴۵ کیلومتری شهر عشق آباد و ۶۵ کیلومتری شهر طبس و ۵۰ کیلومتری شهر بشرویه واقع شده‌است. با وجود کم توجهی هنوز سرپاست ولی نیاز به توجه بیشتری دارد. با هزینه‌ای نه چندان زیاد مکانی بسیار زیبا برای جذب گردشگر و توریست خواهد بود. از جمله نیازهای اساسی اشتغال و در نتیجه افزایش جمعیت با توجه به منابع بسیار غنی معدنی این منطقه است.
جاذبه‌های گردشگری
از جمله مناطق گردگشگری بسیار دیدنی در این منطقه می‌توان به تفرجگاه تپه‌های ماسه‌ای منصویه در کیلومتر ۱۵ جاده عشق آباد-طبس و روستاهای تاریخی با قلعه‌های بسیار دیدنی در روستاهای بم، دهنو ون، بادام تک، احمدآباد کلاته، دستگردان، هودر، ملوند (قلعه حسن صباح)، ده محمد، حسن‌آباد، وکیل آبادو… اشاره کرد که قدمت برخی از این بناهای تاریخی به دوران شداد بر می‌گردد. مناطق گردشگری که دیدن آن خالی از لطف نیست رباط زنگیچه، غار جهنم، روستای زیبای معدن قلعه و … است.
رصدخانه آبخورگ هم در عشق‌آباد با امکانات لازم تاسیس شده‌است.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۳،۹۶۵ نفر (در ۱،۲۷۷ خانوار) بوده‌است.
مروست

مروست شهری است در بخش مروست استان یزد ایران که در سال۱۳۵۹با تصویب مجلس شورای اسلامی وشهرستان شدن مهریز یزد به همراه هرات و چند روستا که از استان فارس جدا شده بودند ازشهرستان شهربابک کرمان جدا وبه شهرستان مهریز پیوستند، جمعیت آن در سال۱۳۸۵ برابر با۱۳۰۰۰نفر بوده‌است. بخش مروست از غرب با شهرستان بوانات استان فارس و از شرق به روستای خبر استان کرمان و از جنوب به بخش هرات استان یزد همسایه است.
مجموعه بناهای تاریخی مرکزی مروست نقطه دیدنی تاریخ این شهر است. این مجموعه عبارت است از: مسجد شاه حسین مروست، متعلق به دوران قاجاریه (که در فهرست آثار ملی ثبت شده‌است)، مسجد حاجی قاسم، گنبدی، قلعه تاریخی مروست، مسجد جامع، بقعه شیخ عبدالله، بقعه شیخ بهاالدین و کاروانسرای شعبه.
قلعه مروست
قدمت قلعه مروست به پیش از اسلام بازمی‌گردد. این قلعه با ساختاری از مصالح خشت و گل و به کارگیری آجر در سر در آن بر بالای بلندی و مشرف به شهر مروست قرار دارد.
این قلعه دارای سه برج مدور در سه گوشه آن است. در قسمت ضلع جنوب غربی قلعه بجای برج، سر در ورودی قلعه قرار گرفته است. سر در قلعه در دو طبقه بنا شده است که سقف طبقه اول کلا فرو ریخته است و فقط پایه‌های آن بجا مانده است.
قرار گرفتن بر بلندی و اشراف آن به شهر و جاذبه و نمای آن از دوردست و به هنگام ورود به مروست از خصوصیات بارز این بنا محسوب می‌شود.
محصولات کشاورزی این منطقه عبارتند از:گندم، جو، ذرت، انگور، پسته و انار
این شهر مهمترین قطب کشاورزی استان یزد و یکی از مناطق اصلی تولید انگور در ایران می‌باشد.
مهردشت

مهردشت یکی از شهرهای استان یزد ایران است. این شهر در بخش بهمن شهرستان ابرکوه واقع شده‌است.
شهر مهردشت از تجمیع سه روستای مهرآباد، اردی و نصرت‌آباد تشکیل شده‌است. هر کدام از این هسته‌ها خود از محلات مختلف تشکیل شده‌است. شهر مهردشت در نزدیکی کویر ابرکوه قرار گرفته‌است .
محلات مهردشت
اردی:
دروازه، دوازده امام، رحمت آباد، قلعه بی‌بی. شهرک
مهرآباد:
ناد علیا، باغ دشتی، باغ رزی، صدرآباد، حاجی‌آباد، حسینیه، دشت مهرآباد .
نصرت‌آباد:
درب قلعه، قلعه نو و پشت قلعه
مهریز

مهریز یکی از شهرهای استان یزد در ایران است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان مهریز واقع است. این شهر در جنوب استان یزد و در ۳۰ کیلومتری شهر یزد و در کنار جاده استراتژیک تهران  بندرعباس (یزد  کرمان) قرار دارد. این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ دارای جمعیتی برابر با ۳۴،۲۳۷ نفر بوده‌است.
مهریز روستاهای زیادی دارد که شغل اکثر مردم آن، کشاورزی، دامداری و مصالح‌سازی و کارهای ساختمانی مانند بنایی، گچکاری و… است. از جمله روستاهای آن می‌توان به مخلصون، ثانی آباد، میرک آباد، خورمیز و مهرپادین اشاره کرد.
وجه تسمیه
بر اساس متون تاریخی و نسخ خطی، مهریز از نام مهرنگار دختران انوشیروان ساسانی گرفته شده‌است.
آثار تاریخی
مجموعه مهرپادین مهریز
باغ پهلوان‌پور (میراث جهانی یونسکو)
مجموعه مهرپادین (قلعه مهرپادین)
مسجد جامع مهرپادین
مهریز دارای مساجد دیدنی بسیاری است که از معروف‌ترین آن‌ها مسجد جامع مهرپادین است.
این مسجد از بناهای صده هشت هجری قمری بوده و دارای گنبد، ایوان، شبستان و منار است. منار آن بر سر در مسجد ساخته شده و با کتیبه‌ای از کاشی معرق تزیین شده‌است.
بر اساس متن کتیبه، این مسجد در اوایل سده هشت هجری قمری توسط «محفوظ بن محمد» ساخته شده‌است.
این مسجد با بیش از ۹۰۰ سال قدمت، یکی از با ارزش‌ترین آثار به جای مانده در این شهرستان است و دارای گنبد، ایوان، شبستان، منار و نیز فضاهای تابستانه و زمستانه به ترتیب با هزار و هزار و ۸۰۰ متر مربع مساحت است.
یکی دیگر از آثار تاریخی مهریز، قلعه سریزد می‌باشد که یکی از کهن‌ترین و بزرگترین صندوق امانات بانکی ایران و جهان در دوره ساسانی که به منظور ذخیره‌سازی مواد غذائی، پول، طلا، زیورآلات و … در آن زمان استفاده میشده.
یکی دیگر از اثار باستانی مهریز کوهریگ و برج کبوتر ان می‌باشد که هرساله گردشگران زیادی به انجا میروند.
ره‌آورد
انار
پسته
انجیر
فرش
صیفی جات
گیوه بافی
سبد بافی
قطاب و پشمک و باقلوا
چاقوسازی
افراد سرشناس
آیت الله حاج سید محمد باقر حسینی منش، عالم دینی، معتمد و بزرگ شهرستان، امام جمعه فقید مهریز، پدر شهید، وفات ۱۳۷۷ شمسی
طباطبایی، سید محمدرضا، عالم دینی، فقیه، نویسنده، رئیس سابق جامعه الزهرا (ع)، مدیر مدرسه علمیه شهیدین،
حسینی نسب، سید رضا، فیلسوف، شاعر و نویسنده، ۱۳۳۹ شمسی
حاج شیخ علی حائری مهریزی ۱۲۵۵شمسی
ملا محمد حسین مهریزی، فقیه قرن سیزدهم هجری
سیدخلیل فروزان نیا، جراح وپیوندکار قلب، ۱۳۴۴
سید جلیل (سید صدرالدین) طباطبائی مجتهد و استاد حوزه علمیه یزد،
سید علی حسینی حجازی معروف به سید علی شاه از بزرگان و عرفای قرن ۱۴ مدفون در آرامگاه و مقبره‌ای در بغدادآباد
جاذبه‌های گردشگری
کاروانسرای زین‌الدین
باغ پهلوان‌پور
مجموعه مهرپادین (قلعه مهرپادین)
قنات حسن‌آباد مشیر
چشمه غربالبیز
کوه ریک
کاروانسرای زین‌الدین
قلعه سریزد
سرو کهنسال
زیارتگاه پیر نارکی زرتشتیان
روستای ثانی آباد
تل طزنج تجنگ
قلعه خورمیز
مسجد منگاباد
قلعه منگاباد
تل قصابانی روستای مخلصون
نیر (تفت)

نیر شهری است در بخش نیر شهرستان تفت استان یزد ایران.
نیر شهری است خوش آب و هوا در منطقه‌ای کوهستانی که امروزه با احداث چندین کارخانه رفته رفته به شهری صنعتی تبدیل می‌گردد. همچنین با دارا بودن مزرعه‌های متعدد پرورش گل رز یکی از مراکز اصلی تولید گل رز گلخانه‌ای در استان یزد می‌باشد که اغلب به شهرها و همچنین کشورهای همجوار صادر می‌شود. شهر نیر دارای روستاهای سرسبز و خوش آب و هوای زیادی می‌باشد که از آن جمله می‌توان از روستای دیدنی و زیبای «پندر،چاهوک،زردین،سخوید،بنادکوکو بیداخوید » نام برد که هر ساله تعداد زیادی مسافر از آن دیدن می‌کنند. شهر نیر در ۸۰ کیلومتری مرکز استان واقع شده‌است و دارای آب و هوای کوهستانی است
اغلب مردم نیر کشاورز و دامدار هستند بخش نیر دارای ۵۲ روستا است؛ و اینکه اب و هوای نیر با مرکز استان قابل مقایسه نیست در کنار شیر کوه همیشه سرافراز که در خود زمستان را در تابستان جای می‌دهد همچنین دیدنی‌های همچون گردوی سوخته سنگ عروس درختی باعمر بیش از ۳۰۰۰ سال در ترکان آباد دریاچه خاکی.
برای اطلاعات بیشتر و گردش در منطقه می‌توانید به وب‌گاه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد مراجعه نمائید.
محله بغل سخوید یکی از روستاهای ازدهستان سخوید درموقعیت جغرافیائی خوب دردامنه کوه قرار دارددرمجاور راه اصلی یزد به مرکز دهستان سخوید و بنادکوک ومرکز بخش نیر
دولت‌آباد (برخوار)

دولت‌آباد مرکز شهرستان تازه تفکیک شده برخوار استان اصفهان ایران.
برخوار یکی از شهرستانهای اطراف اصفهان می‌باشد که دولت‌آباد مرکز این شهرستان محسوب می‌گردد. این شهر نزدیکترین شهرستان به مرکز شهر اصفهان می‌باشد.
۶۲ محل از محلات کنار شهرهای مختلف ایران نام دولت‌آباد دارند که تنها از میان این تعداد فقط شهر دولت‌آباد برخوار اصفهان عنوان شهر یافته‌است و دیگر نامها همچنان به صورت دهی بخشی از شهرهای مختلف ایران را تشکیل داده‌است. شهر دولت‌آباد با وسعت ۹۸۵ هکتار واقع در شمال شهر اصفهان و دارای آب و هوای گرم و خشک می‌باشد. فاصله این شهر از مرکز استان ۱۰کیلومترو در ۵۱ درجه و ۴۰ دقیقه طول شرقی و ۳۲ درجه و ۴۹ دقیقه عرض شمالی و ارتفاع ۱۵۶۰متری قرار گرفته‌است. جمعیت این شهر ۴۰۰۰۰ نفر و ساکنین شهر به زبان فارسی سخن می‌گویند. دین ساکنان این منطقه اسلام و مذهب شیعه است. موقعیت طبیعی این شهر با داشتن ۳۳ رشته قنات در گذشته و بالغ بر ۲۷ رشته قنات کشاورزی از نظر منظر طبیعی در جایگاه قابل توجهی قرار دارد.
رضوانشهر (تیران و کرون)

رضوانشهر شهری است در بخش مرکزی شهرستان تیران و کرون استان اصفهان ایران.
این شهر در ابتدای جاده تیران-سامان قرار گرفته و مرکز دهستان رضوانیه‌است. این شهر از به هم پیوستن روستای اسفیدواجان (شامل محله میان و محله پائین) و اران به وجود آمده‌است. صنعت سنگ در این منطقه جایگاه ویژه‌ای دارد و بسیاری از ساکنان آن به حرفه تولید سنگ‌های تزئینی و ساختمانی اشتغال دارند و شهرک صنعتی تخصصی در این منطقه فعال است. در رضوانشهر مسجدی بنام مسجد سنگی (باقرالعلوم) وجود دارد که ستونها وسر ستونها وکتیبه دور ان از سنگ قطور ساخته شده‌است.
مختصات جغرافیایی
از آن جا که در کتاب‌ها و نقشه‌ها روستاهای این شهر به تفکیک آمده‌اند؛ برای دانستن طول و عرض جغرافیایی این شهر، طول و عرض جغرافیایی دو روستای اران و اسفیدواجان در زیر می‌آید.
اسفیدواجان - طول جغرافیایی ۵۱ درجه و ۰۶ دقیقه شمالی - عرض جغرافیایی ۳۲ درجه و ۴۲ دقیقه عرض شرقی - ارتفاع از سطح دریا ۱۸۸۰ متر در حقیقت اسفیدواجان دو بخش سفلی و علیا دارد که در خود محل، به اسفیدواجان سفلی محله پائین و به اسفیدواجان علیا محله میان می‌گویند و دلیل این امر این است که قنات هر دو محله یکی است و در گذشته به محله میان و قلعه، جوی بالا نیز گفته می‌شد و همچنین از نظر ثبتی هر دو محل در یک پلاک ثبتی می‌باشند و همچنین اشتراکات فرهنگی و ریشه خانوادگی میان دو محل غیرقابل انکار می‌باشد علی‌رغم این که محله بالا از نظر جغرافیای با محله اران نزدیک‌تر است (چسبیده‌است).
اران - طول جغرافیایی ۵۱ درجه و ۰۵ دقیقه شمالی - عرض جغرافیایی ۳۲ درجه و ۴۴ دقیقه عرض شرقی
تاریخ
رضوان‌شهر شهری است در بخش مرکزی شهرستان تیران و کرون استان اصفهان ایران.
رضوان‌شهر (اصفهان) رضوان‌شهر شهری است در بخش مرکزی شهرستان تیران و کرون استان اصفهان ایران.
این شهر در ابتدای جاده تیران-سامان قرار گرفته و مرکز دهستان رضوانیه است. از توابع آن می‌توان به روستاهای اران و اسفیدواجان و محله‌پایین اشاره کرد. صنعت سنگ در این منطقه جایگاه ویژه‌ای دارد و بسیاری از ساکنان آن به حرفه تولید سنگ‌های تزئینی و ساختمانی اشتغال دارند و شهرک صنعتی تخصصی در این منطقه فعال است.
در دهه ۷۰ با نظر شورای شهر و امام جمعه وقت نام این سه محل به رضوانشهر تغییر نام داد.
مکان‌های مذهبی و دیدنی
مسجد جامع رضوانشهر - در منطقه ۱ (محله پایین).
امامزاده حسین بن عدنان بن موسی بن جعفر (نامی به شازده حسین) - در منطقه ۲ (اسفیدواجان).
مسجد باقر العلوم (به گفته اهالی ۲۵۰ سال قدمت دارد) - در منطقه ۲ (اسفیدواجان).
مسجد امام حسین (ع) محله قلعه (قدیمی‌ترین محله شهر)
مسجد رضوانشهر واقع در اسفیدواجان
مسجد جامع اران (بنا شده در سال ۱۳۱۷ قمری) - در منطقه ۳ (اران).
مسجد صاحب الزمان - در منطقه ۳ (اران) محله حسرت آباد است.
مسجد الزهرا - در منطقه ۳ (اران).
مصلی نماز جمعه.
از دیگر مکان‌های قدیمی، می‌توان به قلعه رضاخان اشاره کرد که در جاده تیران-شهرکرد در سه راهی رضوانشهر واقع شده‌است. این قلعه با اینکه مالکیت خصوصی دارد، جزو مکان‌های میراث فرهنگی به ثبت رسیده‌است.
زاینده‌رود (لنجان)

زاینده‌رود شهری است در بخش مرکزی شهرستان لنجان استان اصفهان ایران.
شهر زاینده رود مشتمل بر ۵ محله بنامهای باباشیخعلی، بیستجان، بهجت آباد، کله مسیح و کله مسلمان می‌باشد که البته این پنج محله پنج روستای جدا از هم بوده که در سال ۱۳۸۰ بهم پیوسته و یک شهر راتشکیل داده‌اند.
جمعیت این شهر بالغ بر۱۵۰۰۰نفر می‌باشد.
کل ساکنین این شهر بومی بوده ودر اصطلاح (لنجانی) محسوب می‌شوند.
عمده ساکنین در شرکتهای ذوب آهن اصفهان-صنایع دفاع اصفهان و شرکت فولاد مبارکه اصفهان یا شرکتهای دیگر مشغول بکارند و قسمت دیگری از آنها به کشاورزی مشغولند.
محصول عمده کشاورزی این شهر برنج است.
شالیزارهای سرسبز این شهر دیدنی و جالب توجه می‌باشد.
امامزاده سید احمد و مقبره عارف برجسته قرن پنجم شیخ علی رودباری از اماکن دیدنی این شهر می‌باشد.
شیر سنگی محله کله مسلمان که از آثار با ارزش دیرین می‌باشد و در ضلع جنوبی قبرستان محله بهجت آباد وکله مسلمان واقع بود در تیر ماه ۱۳۸۶ بسرقت برده شد.
(تپه و چنار) محلی زیبا در میان شالیزارهای بیستجان است و چنار بسیار قدیمی کله مسیح که مردم در روز سیزدهم فروردین هر سال در آنجا تجمع می‌کنند. تفریح گاه محله بهجت آباد از باصفاترین وزیباترین نقاط شهرستان لنجان است که در مسیر وحاشیه زاینده رود قرار گرفته ومحل مناسبی است برای استراحت وتفرج خانواده‌ها می‌باشد ساختمان شهرداری زاینده رود در این محله قرار دارد برنج زاینده رود خوش طعم وخوش بوترین برنج لنجان است که برای میهمانان خارجی از این محصول غذایی استفاده می‌شود.
شرکت فولاد مبارکه اصفهان
شرکت ذوب آهن اصفهان
زیباشهر (مبارکه)

زیباشهر مرکز بخش گرکن جنوبی (خولنجان) شهرستان مبارکه استان اصفهان ایران است. این شهر در سال ۱۳۸۱ از به هم پیوستن سه روستای خولنجان ، لنج و آدرگان تبدیل به شهر شد.
در کنار این شهر کارخانه تولید آجر و مواد نسوز قرار دارد.
عمده شغل مردم کار در کارخانجات منطقه، کشاورزی و… می‌باشد.
این شهر همچنین مرکز بخش گرکن جنوبی نیز می‌باشد و تا اصفهان حدود ۳۰ کیلومتر فاصله دارد و در کنار زاینده‌رود قرار دارد. در ۵ کیلومتری شهر مبارکه (مرکز شهرستان) قرار دارد. این شهر دارای سه برج کبوتر می‌باشد که یک برج در محله خولنجان و دوتای دیگر در محله لنج واقع گردیده است که به دست شهرداری و میراث فرهنگی استان بافت این برج‌های تعمیر گردیده است.یکی از معضلات این بخش نداشتن بیمارستان است
فولادشهر

فولادشهر شهری است در استان اصفهان ایران.
این شهر در ۲۸ کیلومتری جنوب غربی اصفهان در محور ارتباطی اصفهان شهرکرد است.
زبان مردمان این شهر فارسی بدون گویش اصفهانی و لری با گویش بختیاری است.
این شهر از شمال به شهرستان فلاورجان، از جنوب به کارخانه ذوب آهن و اراضی شهر زرین شهر، از شرق به کوه نمتک و از غرب به رشته کوه پنجی محدود می‌باشد.
ارتفاعات این شهر یکی رشته کوه پنجی در غرب و رشته کوه اشترجان در جنوب و عوارض طبیعی مارماضه و فشارچه در داخل محدوده شهر می‌باشد. پولادشهر از اقوام مختلف سراسر ایران مهاجر داشته‌است که اکثریت جمعیت فولادشهر را مردم لر تشکیل می‌دهند.
جمعیت
بر اساس نتایج آماری سال ۱۳۹۵ پولادشهر پرجمعیت‌ترین شهر در شهرستان لنجان و هفتمین شهر در استان اصفهان میباشد. آمار جمعیت پولادشهر به تفکیک تقسیمات کشوری سال ۱۳۹۵
تعداد خانوار: ۲۶،۶۳۱
جمعیت: ۸۸،۴۲۶
مرد: ۴۴،۶۱۰
زن: ۴۳،۸۱۶
محله‌ها
فولادشهر با محله مینادشت و رحمت آباد دارای ۳۵ محله ساخته شده و ۹ محله در حال ساخت میباشد. نام گذاری محله‌ها به جزء مینادشت و رحمت آباد دارای فرمول خاصی میباشد که در نام گذاری محله‌ها جزء اول از حروف لاتین بزرگ و جزء دوم از یک عدد ساخته شده که حرف لاتین اول بزرگ نشان دهنده موقعیت جغرافیایی میباشد، برای نمونه حرف B در محله‌های B1،B2،B3،B4،B5،B6،B7،B8،B9 نشان میدهد که این محله‌ها در کنار هم می‌باشند.
ورزش
فولادشهر دارای یک ورزشگاه ۱۵،۰۰۰ نفری است. ورزشگاه فولادشهر، ورزشگاه اختصاصی باشگاه فوتبال ذوب‌آهن اصفهان است که در سال ۱۳۷۷ افتتاح شد. از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۵ تیم فوتبال سپاهان اصفهان بازی‌های خانگی خود را در این ورزشگاه برگزار می‌کرد.
ورنامخواست

شهر ورنامخواست یکی از هشت شهر منطقه لنجان در جنوب مرکز شهرستان لنجان و جنوب غربی استان اصفهان و در۱/۵ کیلومتری مرکز شهرستان لنجان در محور ارتباطی ریز  مبارکه بر روی جلگه رسوبی زاینده رود واقع شده‌است. از لحاظ مختصات جغرافیائی در طول "۲۱ و °۵۱ و عرض °۲۲ و °۳۲ قرار گرفته و نواحی شمال غربی شهر توسط ارتفاعات نه چندان بلند معروف به کوهچه کلودان مشرف به زاینده رود محصور گردیده‌است. اختلاف ارتفاع آن از سطح دریا ۱۷۵۰ متر است و محدوده جغرافیائی آن طبق یک نقشه و کروکی قدیمی به نقاط ذیل می‌رسید: از شمال به زاینده رود، از شرق به اراضی کشاورزی و روستائی آشیان، از جنوب به مجتمع صنایع دفاع و از غرب به اراضی کشاورزی چمگردان و سده و دره میر آبی ورنامخواست منتهی گردیده‌است. ورنامخواست بعلت قرارگرفتن در کنار رودخانه زاینده رود و برخورداری از اراضی حاصلخیز یکی از نواحی پر رونق کشاورزی در استان اصفهان محسوب می‌گردد.
نام‌گذاری
نام ورنامخواست مبین قدمت زیاد آن می‌باشد و حتی بنای آن را قبل از دوره ساسانیان می‌دانند اما چنانچه از قرائن برمی آید (ور) در زبان فارسی به معنی خانه، قلعه و قصر است که در آن افراد نامدار و دلیری زندگی می‌کرده‌اند. روستاها و آبادی‌های منطقه را در گذشته با پسوند ورنامخواست می‌شناختند مانند ریز ورنامخواست یا سده ورنامخواست، کلمه ورنامخواست خاص این شهر می‌باشد و در هیچ‌کجای ایران چنین نامی وجود ندارد و کلمه غلام خاص که در گذشته در لهجه‌های محلی برآن اطلاق می‌شد یک تحریف بیجاست و نام درست آن برحسب دفاتر دیوانی و مالیاتی ورنامخواست است.
زبان
زبان مردم بومی شهر ورنامخواست فارسی است با تاثیر از گویش محلی. این گویش محلی زیرمجموعه‌ای است از زبان‌های ایرانی مرکزی.
آثار و بناها
امامزاده سید ابراهیم: سیدابراهیم ابن سید بهاءالدین محمدابن الامام موسی ابن جعفر
تاریخ دقیق ورود و همچنین تاریخ دقیق وفات امامزاده سید ابراهیم در ورنامخواست بدرستی معلوم نیست که در چه سنه‌ای رخ داده‌است. بنا به سابقه موجود در اداره اوقاف زرین شهر مربوط به سنه ۴۲۴ هجری قمری مکتوب گردیده‌است.
مسجد سرآب و حاج جلال
کبوترخانه (برج)
قلعه‌های قدیمی
از مشاهیر و نام آوران این شهر می‌توان به افراد زیر اشاره کرد:رضا قاسمی ورنامخواستی
سردارشهیدمحمدعلی شاهمرادی ورنامخواستی
ویژگی‌های جمعیتی و اجتماعی
وضعیت شهر ورنامخواست در دیدگاه اداری  آماری همواره در حال تغییر بوده‌است. ورنامخواست در سالهای ۴۵ و ۵۵ بنا به تعبیر آماری که نقاط مسکونی بیش از ۵۰۰۰نفر را جزء نقاط شهری به حساب آورده، به عنوان شهر شناخته می‌شود ولی در آمارگیری سال ۱۳۶۵ از آنرو که فاقد شهرداری بوده جزء مناطق روستائی بحساب امده‌است پس از آن با برخورداری از شهرداری در سال ۱۳۶۸ طی مصوبه هیئت وزیران به شماره ۶۳۰۴/ت ۱۲۳ مورخ ۲۵/۲/۱۳۶۸ به عنوان شهر شناخته می‌شود.
کرکوند

کرکوند یکی از شهرهای استان اصفهان در ایران است. این شهر در فاصله ۳۰ کیلومتری اصفهان و نیز دربخش مرکزی شهرستان مبارکه قرار دارد.
کرکوند از طریق اسکان یک قبیله کوچ نشین و به احتمال قوی در دوره مغول و به‌دنبال اصلاحات غازان خان بوجود آمده‌است این مطلب را ساختار دستوری واژه کرکوند که دارای پسوند اتصاف قبیله‌ای و عشیره‌ای است نیز تایید می‌کند در اسناد و مدارک باقی‌مانده از دوره صفوی بویژه در طومار شیخ بهایی کرکوند با همین نام آمده‌است. شواهدی وجود دارد که مرکزیت این محل در اوایل دوره صفویه و پیش از آن در شمال محل فعلی در سمت غرب ده کهنه باغ معروف به باغ نواب بوده‌است.
در سمت غرب با غ نواب که تا چندی پیش در سال قبل هنوز بعضی از سنگ مزارهای آن موجود بوده‌است. تاریخ سنگها و موقعیت محل گویای برجسته خاندان صفوی بنام میرزا رضی نوه دختری شاه عباس اول می‌داند و او همان کسی است که به جرم تصرف در موقوفات بدستور شاه عباس دوم اموالش توقیف و خودش کور شد. خیرآباد الله قلی خان یکی از محله‌های کرکوند روستائی است که در دوره صفویه به همین نام موسوم بوده‌است سیاهبوم در آن زمان رمضان آباد و باغشاه یکی از مزارع محله سورچه پائین از روستای دوره قاجار که تابع سمیرم و در اوایل دوره پهلوی خرو دهستان آشیان و تابع لنجان علیا بوده‌است
کرکوند از نظر وضعیت آبهای سطحی، دائمی، موقتی و منابع آب زیرزمینی در شرایط مناسبی قرار داشت و این مسئله به نوبه خود در کیفیت کشاورزی آن تاثیر مثبتی داشت. زاینده رود به عنوان یک منبع دائمی قابل اطمینان مهمترین آنهاست که متاسفانه در سالهای اخیر با مشکل بی‌آبی مواجه شده که تمام کشاورزان با معضل بی‌آبی مواجه شده اندو منبع در آمد بیشتر آنها از طریق کشاورزی می‌باشد. اما منابع آبی موقتی دیگری نیز ناشی از ریزشهای جوی بر یک حوضه آبخیز به وسعت ۳۱۷ کیلومترمربع که از ارتفاعات غرب و جنوب شرقی این شهر سرچشمه می‌گیرد وجود دارد که این آبهای سطحی موقتی نیز پس از مشروب کردن بخشی از کرکوند از طریق دو مسیل درشمال این شهر به زاینده رود می‌پیوندد.
جمعیت شهر کرکوند طبق آمار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی در سال بالغ بر ۶۸۴۰ نفر و طبق آمار خانه بهداشت بالغ بر ۹۰۰۰ نفر می‌باشد درصد جمعیت باسواد این شهر ۱۵ درصد و این نسبت برای افراد لازم التعلیم ۲۰ درصد بوده‌است. مردم از فرهنگ و روحیه اشتراک مساعی خوبی با یکدیگر برخوردارند. وجود مقبره امامزاده حلیمه خاتون در این شهر از ویژگیهای دیگر آن می‌باشد که اهالی وجود آن را برای شهر و ساکنین موجب برکت و حفظ شهر در مقابل بلایای مختلف می‌دانند که متاسفانه کمتر رسیدگی تا بحال به ان شده است
کتابخانه عمومی شهر کرکوند با جذابیت بسیار مطلوب از ویژگیهای فرهنگی این شهر محسوب می‌گردد.
شهر کرکوند متشکل از محلات کرکوند، سورچه پائین، خیرآباد،سیاهبوم ومحمدیه با جمعیتی در حدود۷۲۰۰ نفر در حاشیه جلگه سر سبز زاینده رود در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی شهر اصفهان و ۵ کیلومتری غرب شهر مبارکه و در بین ارتفاعات زاگرس شرقی مابین چاله سنندج به سیرجان بر روی طول جغرافیایی ۴۸٫۵۱ شرقی و عرض جغرافیایی ۲۲٫۳۲ واقع شده و از جنوب به مجتمع فولاد مبارکه، از غرب به شهرستان لنجان (زرین شهر)و از شرق و شمال به شهرستان مبارکه محدود می‌شود و عبور مسیر ترانزیتی گذرگاه غرب از مرکز این شهر می‌باشد.
نخبگان کرکوند
کرکوند دارای نخبگان علمی بسیاری ازجمله دکتر فاطمه رفیعی عضوهئیت علمی دانشگاه الزهرا و دانشجوی نمونه کشوری سال 91:دکتر غلامرضابهرامی از پزشکان مطرح استان اصفهان:دکتر مجتبی بهرامی از اساتید دانشگاه لندن و متخصص کامپیوتر و هوش مصنوعی;دکتر علیرضا رفیعی از اساتید دانشگاه مازندران و…است.جمعیت این شهر در سال 96 بالغ بر 18000 نفر بوده است
کمشچه

کمشچه شهری در بخش حبیب آباد از شهرستان برخوار در استان اصفهان ایران است.
شهر نان ایران، اکثر مردم این شهر به شغل نانوایی مشغول هستند. در این شهر نانوایی‌هایی سنتی و صنعت بسیاری وجود دارد. این شهر دارای معادن گچ خاکی است.
جغرافیای سیاسی، انسانی، اقتصادی
این شهر تابع شهرستان برخوار و یکی از سه شهر بخش حبیب آباد می‌باشد. کمشچه در حدود ۲۰ کیلومتری شمال شهر اصفهان واقع شده‌است.
جمعیت این شهر بر طبق سرشماری جمعیت سال ۱۳۹۵ هجری شمسی برابر با ۵۱۰۰ نفر بوده‌است.
در این شهر نزدیک به ۳۰۰ واحد کارگاه نانوایی وجود دارد که تعداد زیادی از مردم این شهر در این کارگاه‌ها مشغول کارند. این شهر یک شهرک صنعتی نیز دارد که حدود ۲۰ درصد مردم این شهر در آن شهرک مشغول کارند. کمشچه به لطف کارگاه‌های نانوایی، شهرک صنعتی و البته تلاش و پشتکار مردم آن معضلی به نام بیکاری ندارد.
کمشچه در سال ۱۳۸۱ خورشیدی به عنوان شهر شناخته شد.
کمه

کمه شهری است لر نشین در بخش پادنا شهرستان سمیرم استان اصفهان ایران.
کمه جنوبی‌ترین شهر استان اصفهان است. این شهر در کوه‌پایه‌های خاوری قله دنا قرار گرفته و منطقه‌ای سردسیر است.
چشمه بابازرنگ از نقاط دیدنی کمه است.
این شهر از اصفهان ۲۰۰کیلومتر و از مرکز شهرستان (شهر سمیرم)۶۳ کیلومتر فاصله دارد. اماکن مهم:نیرو گاه خورشیدی - برقی شرکت توان پرتو سپاهان (در حال احداث) - سالن ورزشی ولایت-پایگاه امداد جاده‌ای-بخشداری پادنا وسطی-مرکز خدمات کشاورزی-شهرداری-امامزاده بی‌بی گل خاتون (س)-حسینیه شهدا-مسجد طالقانی، مسجد بی‌بی گل خاتون، مسجد حضرت ابالفضل و مسجد امام حسن (ع)-پاسگاه انتظامی-اداره منابع طبیعی-اداره گاز-اداره آب و فاضلاب
اماکن تاریخی: تاقچه بت، تخت سلیمان، تل وزیری (تپه وزیری)، غاش بالایی، حمام جزیره (تخریب شده‌است)
کهریزسنگ

کهریزسنگ شهری است در بخش مرکزی شهرستان نجف‌آباد استان اصفهان ایران.
این شهر از شمال به اصغرآباد، از جنوب به قهدریجان، از شرق به کوشک و از غرب به شهر گلدشت ختم می‌شود؛ و به همین دلیل یکی از شهرهای مواصلاتی استان به‌شمار می‌رود.
کهریزسنگ به دلیل محدودیت جغرافیایی، عدم داشتن اراضی کافی برای توسعه بیشتر شهر و همچنین کاهش ذخایر آبی سفره‌های زیر زمینی مجبور به تغییر کاربری و ساخت و ساز در اراضی کشاورزی شدند که خود باعث کاهش پوشش سبز گیاهی و تخریب منابع سبز گیاهی می‌شود.
این شهر به‌دلیل قرارگرفتن در مسیر اصلی جاده اصفهان-نجف‌آباد، از رونق اقتصادی خوبی برخوردار است. در اطراف شهر، باغات کشاورزی و دامداری وجود دارد.
با توجه به شرایط آب و هوایی اصفهان، کهریزسنگ هم آب و هوایی خشک دارد.
کوشک (اصفهان)

شهر کوشک در استان اصفهان واقع است.
سابقه تاریخی
پیشینه تاریخی کوشک به سده‌های پیش از اسلام بازمی‌گردد. برج‌های داخلی و قبرستان تاریخی شهر که از زمان زرتشتیان آن باقی‌مانده گواه بر این مدعا است.
از ابنیه تاریخی شهر کوشک می‌توان به ارگ باستانی و حمام تاریخی آن اشاره کرد. از دیگر اماکن تاریخی شهر محله پاچنار است که به زیربازارچه نیز شهرت دارد. همین‌طور آسیابی آبی در شمال غربی شهر قرار دارد که در سالیان اخیر بر اثر کم‌توجی و تبدیل مادی آب به کانال، آسیب دیده است.
آب و هوا
به لحاظ شرایط اقلیمی، کوشک از آب و هوایی مشابه اصفهان با این تفاوت که همیشه حدود ۵ الی ۶ درجه از شهر اصفهان پایین‌تر است یعنی هوای سردتری نسبت به اصفهان دارد به دلیل نزدیکی به مرکز شهر اصفهان (۱۳ کیلومتر) و وجود باغات خوش‌منظره و هوای پاک مورد استقبال گردشگران قرار دارد.
گل‌دشت (اصفهان)

گل‌دشت شهری در بخش مرکزی شهرستان نجف‌آباد استان اصفهان است. نام اول این منطقه قلعه شاه بود و پس از انقلاب به شهرک امام تبدیل گردید. این شهر تا ۱۶ بهمن ۱۳۷۰، شهرک امام نام داشت که در آن تاریخ با نام قلعه شاه به عنوان شهر رسمیت یافت و نام آن به گلدشت تغییر داده‌شد. همچنین بیشتر جمعیت این شهر را مهاجرین تشکیل می‌دهند و افراد بومی آن کمتر از مهاجرین می‌باشند و علت مهاجرت به این شهر وجود کارخانه‌جات و شرکت‌های مهمی است که در آن فعالیت دارند. این شهر از طرف شرق منتها به کهریزسنگ و از غرب به نجف‌آباد و از جنوب منتها به شهر جوزدان می‌شود؛ از همین رو این شهر رابطی است برای متصل شدن راه‌های نجف آباد به اصفهان و بلعکس. شهر زیبای گلدشت دارای چهار محله می‌باشد که محله اول آن مرکزی و ساکنین آن بومی می‌باشند محله دوم آن بلوار ابوذر که بیشترین ساکنین آن محل را مهاجرین لر و ترک تشکیل میدهد، محله سوم بومیان روستای قلعه سفید و محله چهارم آیت الله منتظری شامل اقوام لر و ترک می‌باشند.
گل‌شهر (اصفهان)

گل‌شهر شهری است در بخش مرکزی شهرستان گلپایگان استان اصفهان ایران.
شهر گل‌شهر تازه‌بنیاد است و از ادغام چند روستا تاسیس شده‌است.
داری زمین‌های بسیار حاصل خیز برای انواع محصولات کشاورزیمردمانی باصفاو مهمان نواز
گل‌شهر در شمال شرقی شهرستان گلپایگان واقع شده و با جمعیت ۹۹۶۶ نفر در سال ۱۳۸۰ از تجمیع چهار روستای ورزنه، کنجدجان، فیلاخص و وداغ تشکیل شد.
موقعیت
این شهر در مسیر جاده اصلی اراک - اصفهان و گلپایگان - تهران واقع شده است.
بندانگشتی
دیدنی‌ها
شهر تاریخی آذر آباد، سنگ نگاره‌های تاریخی، پارک سید نصیرالدین، تپه تاریخی کپنده ورزنه، منطقه تفریحی جاجرمی، منطقه گردشگری بیشه، منطقه گردشگری اشترو، امامزاده صالح پیغمبر، برج ورزنه، برج کنجدجان، قلعه شجاع نظام فیلاخص، پارک تفریحی قلعه تاریخی وداغ، و پارک گل سرخ فیلاخص و قلعه فیلاخص از نقاط دیدنی این شهر هستند.
گوگد

گوگد شهری است در بخش مرکزی شهرستان گلپایگان استان اصفهان ایران.
ارگ گوگد از بناهای قدیمی و تاریخی این شهر است.
یکی دژ برآمد به راه نخست ز رزم‌آوران نام آن را بجست
شنید این سخن نام دژ گوگد است درو ایمن از هرچه دیو و دد است
جمعیت
این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیتی برابر با ۶۶۸۶ نفر داشته‌است.
موقعیت
این شهر در پنج کیلومتری شرق گلپایگان و در مسیر راه اصلی اراک - اصفهان و گلپایگان - تهران قرار دارد.
مبارکه

مبارکه شهری است در بخش مرکزی شهرستان مبارکه استان اصفهان ایران.
جمعیت این شهرستان ۱۷۰۰۰۰نفراست و از بومیان شهر و مهاجرانی که به خاطر صنعت به این شهر آمده‌اند، تشکیل شده‌است.
این شهر به خاطر وجود فولاد مبارکه، صنایع هفتم تیر، پلی اکریل، ذوب آهن و… و وجود صنایع و تولیدی‌های کوچک و بزرگ در شهرک‌های صنعتی خود یکی از بزرگترین قطب‌های صنعتی ایران می‌باشد. ازجمله فنون و تخصص‌های مردمان این شهر به پیشرفت در زمینه صنایع و خدمات مهندسی الکترونیک و ای تی می‌توان اشاره کرد.
همچنین در ورزش‌های مختلف از جمله فوتبال، تکواندو، وزنه‌برداری و کشتی دومیدانی و… از شهرستان‌های موفق ایران می‌باشد.
قابل ذکر است این شهرستان بخاطر حسن همجواری در ساحل زاینده رود از طبیعت زیبا و زمین‌های حاصل خیز برخوردار است.
محمدآباد (اصفهان)

محمدآباد شهری است در بخش جرقویه سفلی شهرستان اصفهان استان اصفهان ایران. این شهر در ۶۵ کیلومتری شهر اصفهان و در مسیر جاده شهرضا -ورزنه واقع شده‌است. بیشتر مردم این شهر فرهنگی و کارمند آموزش و پرورش می‌باشد و در ادارات دولتی مشغول می‌باشند. شغل دیگر مردم این شهر کشاورزی و دامداری است. این شهر در حدود ۶ هزار نفر جمعیت دارد.
این شهر درای یک هسته قدیمی شهری می‌باشد که یک قلعه قدیمی دارد و در کنار این قلعه قدیمی کاخی به نام باغ میر می‌باشد که دارای دو بادگیر بلند است که در نوع خود در استان اصفهان بی‌نظیر می‌باشد این شهر درای یک قلعه بسیار قدیمی با برجهای بسیار زیبا بود که در سالهای گذشته در پی خیابان کشی کاملا ویران شد این قلعه کل هسته قدیمی شهر را پوشش می‌داد. در حال حاضر تنها قلعه باقی‌مانده این شهر در حال بازسازی می‌باشد.
مسجد جامع محمدآباد
بانی و سازندگان بنا:
بنا به اظهارات اهالی روستا مسجد به دست محمد میرپنج احداث شده‌است و پس از مرگ وی پسرانش به ترتیب حاج سرهنگ و حاج سرتیپ ادامه بنا مسجد را تا پایان کار پیگیری کردند.
سیر تحول بنا:
این مسجد در حدود ۱۱۰ سال پیش توسط معماران و استادان محمدآبادی از جمله مرحوم استاد مرتضی معتمدی ساخته شده و در مراحل بعدی سنگ ازاره‌های شبستان و حیاط توسط روستاییان نصب شده‌است بنا به گفته رئیس شورای روستا طی تغیراتی در نمای ساختمان در سال ۱۳۶۳ ه. ش کاشیکاری‌های معلقی و کتیبه‌های قرآنی به آن اضافه شده و احداث مناره روی ایوان جنوبی مربوط به همان سال است حسینیه مجاور مسجد در حدود ۳۰۰ سال پیش و به هنگام شکل گیری روستا احداث گردیده که چند سال پیش کلا توسط کسانی که ارزش شاهکارهای معماری را نمی‌شناختند تخریب گرددید و بجای آن حسینه‌ای به همان ابعاد و بدون هیچ طراحی و مهندسی علمی احداث گرددید.
منظریه (اصفهان)

منظریه (Manzariyeh) شهری است در بخش مرکزی شهرستان شهرضا استان اصفهان. شهر منظریه در جنوب شهرضا واقع شده‌است. طبق نتایج آمارگیری سال ۱۳۸۵ جمعیت این شهر بالغ بر ۷،۰۰۰ نفر بوده که هم اکنون در حدود ۱۰،۰۰۰ نفر تخمین زده می‌شود. از بین بناهای تاریخی منظریه می‌توان به مقبره بابا پیر، ارگ رکن آباد و چند ارگ تاریخی دیگر اشاره کرد که قدمت آنها به حدود ۱،۰۰۰ سال پیش برمی‌گردد.
منظریه پس از شهرضا پرجمعیت‌ترین شهر شهرستان شهرضااست. در طی نوروز ۹۲ تفریحگاه نوروزی این شهر بالغ بر ۴۰،۰۰۰ بازدیدکننده داشت که به واسطه این تفریحگاه در عید نوروز تصادفات به طرز قابل ملاحظه‌ای کم شد.
در خرداد ۹۳ بدنبال قانون یکسان‌سازی مخابرات استان اصفهان پیش شماره شهر مظریه از ۲۲۸ به ۵۳۲۸ تغییر یافت.
میمه (شاهین‌شهر و میمه)

میمه شهری است در بخش میمه شهرستان شاهین‌شهر و میمه استان اصفهان ایران. شهر میمه مرکز بخشی به همین نام است.
بخش
بخش میمه شمالی‌ترین و بزرگترین بخش استان اصفهان و دارای سه شهر به نام‌های میمه، وزوان و لای بید و هفت روستای واجد حد نصاب تشکیل شورا به نام‌های زیادآباد، ازان، خسروآباد، ونداده، حسن رباط، لوشاب و موته می‌باشد. روستاهای مراوند، چغاده، رباط، قاسم‌آباد و سعیدآباد نیز روستاهای چندین خانواری این بخش محسوب می‌شوند؛ و دارای ۲۵۹۸۷ نفر جمعیت فعال می‌باشد.
وجه تسمیه
وجه نام‌گذاری برای شهر میمه در نتیجه تجزیه کلمه "میمه" به "می"+"مه" بوده که به معنای "شراب ناب" می‌باشد. قرینه درستی این وجه تسمیه وجود تاکستان‌های فراوان در این منطقه بوده که احتمالا مستوجب به عمل آمدن شراب انگور در قدیم می‌گردیده‌است. از لغت‌نامه‌های گوناگون و همچنین از قول مردم کنجکاو شهر میمه چنین بر می‌آید که قبل از ظهور اسلام، بر اساس عقاید دینی مردم و وفور تاکستان‌ها و باغ‌های انگور مردم به تولید «شراب و می» می‌پرداختند. عده‌ای از اهالی عقیده دارند شهر میمه در زمان بهمن پسر اسفندیار و خسرو پرویز، باغستان و میخانه درباریان بوده و «می» مصرفی درباریان هخامنشی و ساسانیان از تاکستان‌های این منطقه تهیه می‌گردید.
مرغوبیت و خوش‌طعمی «می» حاصله از انگور باغات میمه باعث گردیده که نام قبلی این منطقه از «اهورامزداآباد» به «می می» محل تولید «می خوب» یا «می ماه» تغییر نام دهد. در گوشه فرش‌های دست بافت قدیمی که در این منطقه پیدا شده‌است نیز نوشته شده‌است می‌می. پس از گذشت زمان کم‌کم اصطلاح «می می» به میمه تبدیل گردیده‌است.
آثار تاریخی
مسجد جامع میمه دارای قدمت زیادی است از جمله آثار تاریخی دیگر می‌توان به قلعه بزرگ میمه اشاره کرد که متاسفانه اثری از آن دیگر به جای نیست. همچنین این شهر دارای حمام تاریخی زیبایی مربوط به عهد صفوی بانام حمام گرده (حمام بزرگ) است. یکی از قدیمی‌ترین قنات‌های کشور به نام قنات مزدآباد با طول ۱۸ کیلومتر که در واقع رودخانه‌ای زیرزمینی است از دامنه‌های کرکس سرچشمه گرفته و با عمق میله چاه‌هایی با ارتفاع۸۰ متر آب را که کمتر در معرض تهدیدات خشکسالی نیز قرار گرفته‌است، به باغات حاصلخیز این شهر می‌رساند. این قنات با قدمتی ۲۵۰۰ساله، به عنوان یکی از قنات‌های ایران به ثبت میراث فرهنگی یونسکو رسیده‌است. دبی آب این قنات در حال حاضر ۱۲۰ لیتر در ثانیه‌است و از نظر کیفیت، براساس آزمایش‌های انجام شده توسط کارخانه زمزم مشهد دارای سختی مفید و با مقیاس آب‌های معدنی برابری می‌کند.
از محصولات کشاورزی این شهر می‌توان به گندم، انگور، سیب، صیفی جات و غیره اشاره کرد.
انگور میمه یکی از خوش طعم‌ترین انگورها در کشور است که حتی انگور شیراز و تاکستان (که تنها به لحاظ شهرت شهر مشهور شده‌اند) به لحاظ طعم بعد از انگور میمه قرار دارند.
نصرآباد (اصفهان)

نصراباد جرقویه ، شهری است در بخش جرقویه سفلی که در جنوب شرقی شهر اصفهان قرار دارد. این شهر در مسیر جاده شهرضا- ورزنه واقع شده است و تا شهرستان ورزنه ۶۵ کیلومتر فاصله دارد . از مشاهیر این شهر می‌توان به اشرف نصرآبادی جرقویه‌ای اشاره کرد که در سال ۱۳۳۹ وفات یافته و در تخت فولاد مدفون گشته است.
نصراباد جرقویه در ۷۰ کیلومتری اصفهان در جنوب رشته کوه کلاه قاضی واقع شده‌است. قریب به 6500نفر طبق سرشماری 1395 جمعیت دارد. اهالی آن به دو دسته تاجیک یا تازیک ( که شغل بیشترشان کشاورزی است) و عشایر که به عرب شهرت دارند تقسیم می‌شوند که اکثریت جمعیت عشایر می‌باشند. شغل غالب مردم کشاورزی و دامپروری می‌باشد.
هرند

شهر هرند، مرکز بخش جلگه شهرستان اصفهان است و در ۳۰ کیلومتری غرب شهرستان ورزنه در ۶۵ کیلومتری شرق شهر اصفهان بسوی شهرستان ورزنه قرار دارد. این شهر کوچک از شمال به بخش کوهپایه، از جنوب به بخش جرقویه سفلی، از شرق به بخش بن رود و شهرستان ورزنه و از غرب به بخش مرکزی اصفهان محدود می‌شود. ارتفاع این شهر از سطح دریا ۱۵۴۰ متر است.
در گذشته‌ای نه چندان دور، ۱۷ رشته قنات به این شهر هویت کشاورزی داده بود ولی به تدریج، با صنعتی شدن شهر، مردم به مشاغل صنعتی و اداری روی آوردند. این شهر دارای سه محله تاریخی بنام‌های جول آباد، دربه و شهیدیان (کشته) است..
آستانه (مرکزی)

عکسی از امامزاده سهل بن علی که در سفر ناصرالدین‌شاه قاجار به آستانه در سال ۱۳۰۹ (قمری) (۱۲۶۷ یا ۱۲۶۸ خورشیدی) توسط عکاس شاه گرفته شده است، به احتمال زیاد قدیمی‌ترین عکس از آستانه‌است و اکنون در «میراث فرهنگی استان مرکزی» نگهداری می‌شود.
آستانه یک شهر در بخش مرکزی شهرستان شازند در استان مرکزی ایران است.
پیشینه
این شهر را از آن جهت که امامزاده سهل بن علی متعلق به قرن چهارم ه‌. ق و تعداد دیگری از مقبره‌های امامزاده‌ها در آن ساخته شد، در زمان صفویه، «آستانه» نامگذاری کردند
این شهر در قدیم کرج نام داشت و در دوره صفویه شاه اسماعیل صفوی دستور داد تا این آرامگاه (آستانه) را تعمیر کنند و پس از آن کرج را آستانه نامیدند.
عکسی از مردم آستانه در میانه‌های سال ۱۳۴۰ خورشیدی.
گردشگری و جاذبه تاریخی
آرامگاه سه تن از نوادگان علی بن ابی‌طالب با قدمتی بیش از هشتصد سال در این شهر قرار دارد.
از جاذبه‌های طبیعی می‌توان به چشمه و غار دوخواهران، چشمه‌های کوه قرقدر مثل چشمه طلایی چشمه شیرین چشمه مروار و همچنین جنگل‌های حفاظت شده بلوط در ۶ کیلومتری و پیست اسکی پاکل در ۱۰ کیلومتری شهر که تا اواسط اسفند ماه پذیرای میهمانان است اشاره کرد. پارک حرم، اردوگاه امیرکبیر، حمام حاج ربیع، بنای تاریخی امامزادگان پیراسماعیل و طوغان ترک (نوه چنگیزخان مغول) و مناطق سرسبز اطراف شهر، از دیگر جاذبه‌های دیدنی آستانه می‌باشند.
جاذبه‌های تاریخی بسیاری نیز در آستانه وجود دارد و همچنین آثار تاریخی زیادی نیز تا به حال توسط مردم این شهر کشف شده‌است که می‌توان به سکه‌های طلا و انواع کوزه و خمره با نقش و نگارهای زیبا و… اشاره کرد.
جغرافیای طبیعی
آستانه شهری در دامنه کوهستان است. این شهر از شهرهای مرتفع ایران محسوب می‌شود و سه رشته کوه اطراف این شهر را احاطه کرده‌اند و به همین دلیل یکی از نام‌های این شهر در گذشته «سه سوک» بوده‌است.
دمای هوا در زمستان غالبا زیر صفر و در تابستان نیز معتدل است است و بیشتر بارش برف و باران تقریبا از آبان ماه شروع می‌شود تا اوایل خرداد ادامه دارد.
معادن طلای آستانه از قدیمی‌ترین معادن طلای ایران به‌شمار می‌روند.
فرهنگ و مردم‌شناسی
این شهر یکی از کهن‌ترین شهرهای ایران زمین بوده که در گذشته حتی دارای لباس اصیل و منحصر به مردم کرج ابودالف بوده‌است که اکنون در یکی موزه‌های عراق نگهداری می‌شود مردمان این شهر دارای فرهنگی غنی و منحصر به فردی می‌باشند و اغلب به شغل دامداری و کشاورزی مشغولند.