شهرستان کاشمر

شهرستان کاشمر ، یکی از شهرستان‌های استان خراسان رضوی ایران است که در جنوب غربی این استان قرار گرفته‌است. در سال ۱۳۹۵، این شهرستان تعداد ۱۶۸۶۶۴نفر جمعیت داشته‌است.
از محصولات مهم این شهرستان می‌توان به زعفران، انگور (انواع مختلف)، کشمش و فرش دستباف اشاره کرد.
تقسیمات کشوری
شهرستان کاشمر شامل ۲ بخش و پنج دهستان و به نام‌های زیر است:
بخش مرکزی شهرستان کاشمر
شهر کاشمر
دهستان بالا ولایت : فدافن فرح آباد، قوژد و …
دهستان پایین ولایت : کسرینه، زنده جان، حاجی‌آباد، سرحوضک و …
بخش کوهسرخ
شهر ریوش
دهستان بررود
دهستان برکوه
دهستان تکاب
در سال ۱۳۷۴ ه‌.ش بخشی از آن تحت عنوان شهرستان بردسکن جدا و در سال ۱۳۸۲ بخش دیگری با نام شهرستان خلیل‌آباد از آن جدا شد.
گردشگری
از جمله نقاط مهم و دیدنی این شهر آرامگاه دو امام زاده یکی در مرکز شهر به نام سید حمزه معروف به باغ‌مزار که در میان باغی احاطه شده و دیگری سید مرتضی در دامنه کوه می‌باشد. سیدمرتضی
سید حسن مدرس پس از تبعید در این شهر به قتل رسید و دفن گردید که آرامگاه وی پس از انقلاب سال ۵۷ ترمیم و بازسازی گردیده‌است. مهم‌ترین صادرات این شهر فرش است و محصولات کشاورزی عمده آن انگور، کشمش مرغوب و در این سالها زعفران نیز می‌باشد.
کاشمر
کاشمر که یکی ازشهرستان‌های خراسان رضوی است، از شمال به نیشابور و سبزوار، از مشرق به تربت حیدریه، از جنوب به گناباد و از مغرب به خلیل‌آباد متصل می‌شود. ارتفاع آن از سطح دریا ۱۲۱۵ متر است. این شهرستان در ۳۵ درجه و ۱۱ دقیقه عرض شمالی و ۵۸ درجه و ۷۲ دقیقه طول شرقی قرار گرفته و آب و هوای آن به علت پستی و بلندی زمین و عوامل دیگر متنوع است. در شمال شرقی این شهرستان هوا سرد و مرطوب و زمستان‌های آن طولانی است. شمال این منطقه آب و هوای معتدل دارد و قسمت‌های جنوبی به علت مجاورت با کویر دارای آب و هوای بسیار گرم و آبی شور است. ارتفاعات شمالی این شهرستان از خواف شروع شده و از شمال تربت حیدریه می‌گذرد و دارای کوه‌های مربوط به دوران چهارم زمین‌شناسی و دارای قله مخروطی آتشفشانی در شمال قریه ریوش است. کوه‌های این منطقه پوشیده از درخت بادام می‌باشند و در دامنه‌ها دارای چشمه‌های آب گرم معدنی هستند. رشته کوه‌های جنوبی این منطقه بسیار کم‌آب و دارای تپه‌های گچی‌اند. در قسمت جنوبی این شهرستان کویر نمک قرار دارد که در زمستان و در هنگام بارندگی عبور از آن دشوار است. رودهای این شهرستان فصلی‌اند و بیشتر در بهار از دره‌های کوهستانی شمال جاری می‌شوند. کاشمر منطقه‌ای کشاورزی است و دارای محصولاتی چون غلات، حبوبات، پنبه، زیره و تنباکو بوده و مهم‌ترین محصولات آن انگور و زعفران است. در کوهستان‌های این منطقه محصولات دامی مانند پشم و پوست و لبنیات تولید می‌شود. صنایع دستی محلی کاشمر قالی، قالیچه، زیلو، گیوه و چادرشب ابریشمی است. انگور و کشمش کاشمر دارای ارزش صادراتی است.
شهرستان کاشمر از ۳ بخش به نام‌های حومه، ریوش، تشکیل می‌شود و دارای ۱۵۲ پارچه آبادی است. طوایفی مانند طایفه طاهریان، طوایف بلوچ خان زائی، گرگ زائی و اسماعیل زائی، طایفه بهمدی و میش مست در اطراف این شهرستان زندگی می‌کنند.
تاریخچه کاشمر
کاشمر دارای قدمتی بیش از دو هزار سال است. این شهر در حدود ۲۵ نام در طی گذشت زمان به خود گرفته‌است که از نام‌های مشهور آن می‌توان به کشمر -ترسیس-ترشیز-سلطان آباد و کاشمر که نام فعلی آن است یاد کرد.
کاشمر طی چند هزار سال قدمت به نام‌های متفاوتی خوانده شده‌است. بنای آن را به بهمن پسر اسفندیار و نوه گشتاسب نسبت داده‌اند. نام اصلی آن ترشیز است و جغرافی نویسان اسلامی به صورت طرثیث و ترشیش و.. آن را ثبت کرده‌اند. همچنین نام‌های سابق این شهر بوشت و بست بوده‌است. پس از تصرف خراسان بدست اعراب و تا زمانیکه سلسله‌های ایرانی در خراسان علیه خلفای اموی قیام کردند ترشیز در طی دو سه قرن اولیه اسلامی بین امرای طاهری و صفاری دست به دست می‌گشته و در نیمه اول قرن چهارم از شهرهای تابعه نیشابور محسوب می‌شده‌است. در سال ۴۸۳ هنگامیکه حسن صباح پیشوای نزاریان ایرانی در الموت استقرار یافت دستیار خود حسین قاینی را که از پیش حکومت قهستان و ترشیز را داشت به عنوان داعی به ترشیز اعزام کرد و وی در دعوت مردم به نهضت نزاری حسن صباح توفیق زیادی به دست آورد. تعداد زیاد قلعه‌های جنگی در سراسر قهستان که در نام‌های محلی به نام‌های قلعه دختر و قلعه ملاحده موسومند حکایت از این امر دارد. پیش از سلطه مغول ترشیز بدست وزیر سلطان سنجر سلجوقی غارت و پس از آن در سال ۴–۶۵۳ توسط جلوداران سپاه هلاکوخان مغول ویران شد. بعد از قلع و قمع اسماعیلیه توسط هلاکو خان مغول بار دیگر ترشیز رو به آبادانی گذاشت و در قرن هفتم یکی از شهرهای مهم قهستان به‌شمار می‌آمد اما در پایان همین قرن توسط امیر تیمور گورکانی تصرف و ویران شد.
آثار باستانی
کاشمر دارای آثار تاریخی فراوانی است که مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از:
بزرگ‌ترین سایت باستانی شهرستان یعنی سایت آتشگاه با آثاری از ادوار مختلف تاریخ در مسیر کسرینه به سرحوضک قرار گرفته‌است.
قلعه دختر و پسر در ریوش و کوهسرخ، آسیاب‌ها و آثار موجود در دامنه کمر باغدشت و گورستان گبرها در قراچه کوهسرخ