محمدباقر شریف طباطبایی

محمد باقر شریف طباطبایی (۲۲ آبان ۱۲۰۲ - ۱۴ آذر ۱۲۸۰) اهل روستای قهی، استان اصفهان از عالمان شیعه سده سیزدهم هجری قمری بود. وی از مشایخ شیخیه و همچنین از مطرح‌ترین مخالفان نظریه وجوب وحدت ناطق شیعی است که توسط محمد خان کرمانی مطرح و پایه‌گذاری شد.
او سال‌ها با این نظریه به مخالفت برخاست و رسائل و کتاب‌های متعددی در این باره از او بجای مانده‌است.
زندگی
میرزا محمد باقر از نوادگان ملامحمد باقر محقق سبزواری. (صاحب کفایه و ذخیره) است. پدر میرزا محمد باقر، میرزا جعفر از پیروان شیخ احمد احسائی بود.
محمد ابراهیم فرزند سوم محقق سبزواری در دوره صفویه (احتمالا در زمان فتنه افغان) به روستای قهی مهاجرت کرد و در قلعه آتشگاه این روستا ساکن شد. چندین نسل از نوادگان محمدباقر سبزواری در این قلعه زندگی کرده‌اند. از این رو به خانواده قلعه‌ای‌ها معروفند. بعدها آنها نام خانوادگی شان را به اشرفی ، باقری و باقری محققی تغییر دادند.
محمد باقر شریف طباطبایی درس‌هایی مانند طب و … را در نزد پدر آموخت و سپس با صلاحدید پدر در مدرسه نیماورد رفت و دیگر علوم را در آنجا فراگرفت. محمد باقر شریف طباطبایی توجه ویژه‌ای به تهذیب نفس و مدوامت بر اعمال شرعی داشت.
شریف طباطبایی برای تحصیل علم به کرمان رفت و نزد محمد کریم کرمانی درس آموخت. پس از چند سال به دستور استادش به نائین رفت تا مردمان آن منطقه را به علم دعوت کند، شریف طباطبایی پس از چند سال به کرمان بازگشت و نزد همان استاد به ادامه تحصیل پرداخت اما با گذشت چند سال دوباره به دستور استاد و تقاضای مردم همدان به همدان رفت و به تبلیغ دین پرداخت. پس از مرگ استادش، محمد کریم کرمانی در سال ۱۲۸۸ شاگردان استادش هم به جمع پیروان او پیوستند و به همدان آمدند اما پس از یورش به شیخیه همدان و کشته شدن اطرافیان شریف طباطبایی در اسفند ۱۲۷۶ (برابر با عید فطر ۱۳۱۵ ه. ق) او به همراه خانواده‌اش به شهر ری و سپس به روستایی در کویر به نام جندق مهاجرت کرد.
زوجات و فرزندان
وی در طول عمر خود چهار بار ازدواج نمود، سه عقدی و یک متعه. ولی هیچگاه دو همسر هم‌زمان با یکدیگر در خانه نداشت.
از همسر اول دختری داشت به نام سلطان خانم که او را به عقد میرزا کاظم فرزند سید ناصر درآورد.
از همسر دوم فرزند پسری داشت به نام میرزا عبدالله که او را جعفر نامید و سپس به عبدالله تغییر داد.
از همسر سوم (زهرا خانم دختر ابوالحسن رضوی از سادات کبابیان همدان) یک پسر به نام میرزا محمد و پنج دختر داشت که داماد اول وی پسر میرزا ابوتراب نفیسی به نام دکتر ابوالقاسم خان ملقب به انتظام الاطباء بود و دومی میرزا جبارخان ملقب به بنان همایون پسر میرزا تقی خان تلگرافچی بود، و داماد سوم وی نامش مشخص نیست و داماد چهارم و پنجم وی از اهالی جندق و از فرزندان میرزا جواد جندقی به نام‌های میرزا محمدباقر و میرزا مصطفی طباطبائی بودند. همچنین دختر میرزا تقی خان را هم برای فرزند بزرگ خود میرزا عبدالله خواستگاری نمود.
درگذشت
محمدباقر شریف طباطبایی در ۱۴ آذر ۱۲۸۰ برابر با ۲۳ شعبان ۱۳۱۹ هجری قمری از دنیا رفت و در جندق به خاک سپرده شد و چون وصیت کرده بود که در مشهد به خاک سپرده شود چندین سال بعد بدن او را به مشهد انتقال دادند و در نزدیکی علی بن موسی الرضا به خاک سپردند.
تصنیفات
ردیف
عنوان کتاب
سال نگارش
ه.ق
زبان
نوع
۱
جسم اصلی و عرضی
۱۲۷۱
فارسی
کتاب
۲
علم الاشتقاق
۱۲۷۵
۳
رفع الاختلاف بین ما دل علی عصمه الملائکه و عصیان بعضهم
۱۲۷۵
۴
کیفیه انطباع الاشباح فی العین
۱۲۷۵
۵
المعاد
۱۲۷۶
۶
اصول الفقه
۱۲۷۶
۷
مسئله مجلس الضیافه
۱۲۷۷
۸
در معاد و تصدیق حاج محمد کریم کرمانی
۱۲۷۷
۹
سر ارسال رسل
۱۲۷۷
۱۰
شرح حدیث کمیل
۱۲۷۸
۱۱
الاصول المهمه
۱۲۷۸
۱۲
جواب شیخ مفید شیرازی
۱۲۷۹
۱۳
رد بعضی افتراها و شبهات
۱۲۷۹
۱۴
شواهد التذکره
۱۲۸۱
۱۵
معرفت سر اختیار
۱۲۸۱
۱۶
شرح المشاعر الانسانیه
۱۲۸۲
۱۷
جواب مسالتی بعضی الاخوان
۱۲۸۳
۱۸
شرح کلیات فخر رازی
۱۲۸۳
۱۹
دفع ایراد فی الحدیثین
۱۲۸۳
۲۰
جواب سائلی
۱۲۸۴
۲۱
شرح حدیث حلال محمد حلال الی یوم القیمه
۱۲۸۴
۲۲
المراد من طبع الله و ختمه علی القلوب
۱۲۸۴
۲۳
جواب ملاعلی خراسانی
۱۲۸۴
۲۴
جواب یکی از برادران (رسائل ۷)
۱۲۸۴
۲۵
غیبت
۱۲۸۴
۲۶
شرح دعای رجبیه
۱۲۸۶
۲۷
جواب ملاعباس قلی دستجردی
۱۲۸۶
۲۸
مراد از چند حدیث در ارشاد العوام
۱۲۸۶
۲۹
رساله علت غسل مس میت
۱۲۸۶
۳۰
میزان
۱۲۸۶
۳۱
جواب المیرزا عبدالله
۱۲۸۷
۳۲
مسائل بعض الاعلام
۱۲۸۷
۳۳
مجمل للبسیط و اول الموجودات
۱۲۸۷
۳۴
المراد من تسمیه المشیه بالنفس الرحمانی
۱۲۸۷
۳۵
جواب میرزا علی طالقانی
۱۲۸۷
۳۶
جواب بعضی برادران
۱۲۸۷
۳۷
امانیه
۱۲۸۷
۳۸
التحفه النجفیه
۱۲۸۷
۳۹
جواب نائب السلطنه
۱۲۸۷
۴۰
جواب دو نفر نصاری
۱۲۸۸
۴۱
ابطال الباطل
۱۲۸۸
۴۲
رساله نکاح
۱۲۸۸
۴۳
جواب رفقای کربلا
۱۲۸۸
۴۴
جواب اصفهان
۱۲۸۹
۴۵
رساله در تقلید میت
۱۲۸۹
۴۶
جواب از ایراد بر رساله رشتیه شیخ احمد احسائی
۱۲۸۹
۴۷
جواب شکایت از شبهات بابیه
۱۲۸۹
۴۸
جواب ملاعلی اسکوئی
۱۲۹۰
۴۹
جواب محمد علی خان
۱۲۹۰
۵۰
قطع عذر و اتمام حجت
۱۲۹۰
۵۱
جواب برادری روحانی
۱۲۹۰
۵۲
جواب آقا سید محمدباقر
۱۲۹۲
۵۳
جواب تعلیقه سید محمد رشتی
۱۲۹۲
۵۴
جواب میرزا کریم کرمانی
۱۲۹۲
۵۵
جواب محمد باقر سمنانی
۱۲۹۲
۵۶
جواب ملاحسین لاهیجی
۱۲۹۲
۵۷
جواب ابوالقاسم الحاج سعید
۱۲۹۳
۵۸
جواب میرزا عبدالله
۱۲۹۳
۵۹
جواب محمد علی لاهیجی
۱۲۹۳
۶۰
جواب میرزا احمد محمدی نائینی
۱۲۹۳
۶۱
جواب محمد هاشم محمدی نائینی
۱۲۹۳
۶۲
جواب ملاحسین مقدس لاهیجی
۱۲۹۳
۶۳
رد مسل
۱۲۹۳
۶۴
جواب سید محمد شاهرودی
۱۲۹۳
۶۵
الصواب البالغ و الجواب الدامغ
۱۲۹۳
۶۶
جواب آخوند ملارضا انارکی
۱۲۹۳
۶۷
جواب آقا سید هاشم لاهیجی
۱۲۹۳
۶۸
جواب ابوالقاسم الحسینی الکرمانی
۱۲۹۴
۶۹
نسبه الاثر و الموثر
۱۲۹۴
۷۰
دره نجفیه - جلد اول
۱۲۹۴
۷۱
جواب آقا عبدالعلی سیرجانی
۱۲۹۴
۷۲
جواب میرزا علی نقی هندی
۱۲۹۴
۷۳
سکون ارض
۱۲۹۴
۷۴
اسحاقیه
۱۲۹۵
۷۵
جواب محمد لاهیجی
۱۲۹۵
۷۶
جواب المسائل بالادله السبعه و العشرین
۱۲۹۵
۷۷
جواب السید علی الزنوزی
۱۲۹۵
۷۸
جواب آقاسید محمد پشت مشهد کاشانی
۱۲۹۵
۷۹
شرح تقسیم هفده شتر
۱۲۹۵
۸۰
رساله وقف
۱۲۹۵
۸۱
جواب میرزا محمد اسماعیل ادیب طهرانی
۱۲۹۶
۸۲
شرح رساله الرمز
۱۲۹۶
۸۳
جواب میرزا محمد اسماعیل ادیب طهرانی
۱۲۹۶
۸۴
جواب محمد علی بن ناظم الشریعه
۱۲۹۶
۸۵
ایضاح
۱۲۹۶
۸۶
موضح
۱۲۹۶
۸۷
جواب کردستان
۱۲۹۶
۸۸
جواب بعضی از برادران (رسائل ۶)
۱۲۹۶
۸۹
جواب سید محمد باقر رشتی
۱۲۹۶
۹۰
جواب بعض اعیان سمنان
۱۲۹۶
۹۱
جواب حاج محمد صادق کرمانی
۱۲۹۷
۹۲
جواب آقا محمد ابراهیم همدانی
۱۲۹۷
۹۳
توضیح
۱۲۹۷
۹۴
تصریح
۱۲۹۷
۹۵
رد حاج میرمحمد علی رفسنجانی
۱۲۹۷
۹۶
جواب عباس قلی میرزا
۱۲۹۷
۹۷
جواب برادران رشت
۱۲۹۸
۹۸
جواب میرزا حسنعلی نائینی
۱۲۹۸
۹۹
شرح حدیث من عرف مواقع الصفه
۱۲۹۸
۱۰۰
جواب اهل کتاب
۱۲۹۹
۱۰۱
جواب میرزا علی نقی هندی
۱۲۹۹
۱۰۲
جواب شیخ محمد طالقانی
۱۳۰۰
۱۰۳
دره نجفیه - جلد دوم
۱۳۰۰
۱۰۴
جواب ملاعلی رضا
۱۳۰۰
۱۰۵
جواب میرزا محمد حسن اصفهانی
۱۳۰۰
۱۰۶
جواب عباس قلی میرزا
۱۳۰۰
۱۰۷
جواب میرزا علی نقی هندی
۱۳۰۰
۱۰۸
جواب بعض برادران (رسائل ۲)
۱۳۰۰
۱۰۹
جواب میرزا حسن علی نائینی
۱۳۰۰
۱۱۰
جواب عباس قلی میرزا
۱۳۰۰
۱۱۱
جواب عباس قلی میرزا
۱۳۰۰
۱۱۲
جواب محمد مهدی طباطبائی
۱۳۰۱
۱۱۳
جواب ابوالقاسم خان زنگنه
۱۳۰۱
۱۱۴
احقاق الحق
۱۳۰۱
۱۱۵
جواب میرزا حسن علی نائینی (رسائل ۶)
۱۳۰۱
۱۱۶
جواب میرزا حسین علی نائینی (رسائل ۲)
۱۳۰۱
۱۱۷
شرح الدعاء الرجبیه
۱۳۰۲
۱۱۸
جواب میرزا علی نقی هندی
۱۳۰۲
۱۱۹
جواب میرزا محمد اصفهانی
۱۳۰۲
۱۲۰
جواب سیدعلی محمدی نائینی (رسائل ۵)
۱۳۰۲
۱۲۱
اسرار الشهاده
۱۳۰۳
۱۲۲
جواب طهمورث میرزا
۱۳۰۳
۱۲۳
جواب بعض مسائل (رسائل ۲)
۱۳۰۳
۱۲۴
نعل حاضره
۱۳۰۶
۱۲۵
اجتناب
۱۳۰۷
۱۲۶
کفایه المسائل - جلد اول
۱۳۰۷
۱۲۷
جواب ملاعلی خراسانی
۱۳۰۹
۱۲۸
کفایه المسائل - جلد دوم
۱۳۰۹
۱۲۹
جواب آخوند ملاعلی خراسانی
۱۳۱۰
۱۳۰
جواب آقامحمد باقر سمنانی
۱۳۱۲
۱۳۱
بشارات
۱۳۱۲
۱۳۲
مصابیح
۱۳۱۲
۱۳۳
رساله رفع ایراد از عبارات کفایه المسائل
۱۳۱۳
۱۳۴
ازاله الاوهام
۱۳۱۴
۱۳۵
کشف الحق
۱۳۱۴
۱۳۶
شرح زیاره مطلقه ابی عبدالله علیه السلام
۱۳۱۵
۱۳۷
رد عباسی
۱۳۱۵
۱۳۸
مقامات
۱۳۱۵
۱۳۹
شرح معنی البسیط و المرکب
۱۳۱۵
۱۴۰
شرح باطن الحدیثین
۱۳۱۵
۱۴۱
جواب میرزا ابوتراب کرمانی
۱۳۱۵
۱۴۲
جواب بعض اعاظم
۱۳۱۵
۱۴۳
جواب ملااسماعیل تودشکی
۱۳۱۵
۱۴۴
جواب میرزا ابوالقاسم تبریزی
۱۳۱۵
۱۴۵
جواب محمد حسن کرمانشاهی
۱۳۱۵
۱۴۶
جواب میرزا حسن اصفهانی
۱۳۱۵
۱۴۷
المصباح
۱۳۱۵
۱۴۸
الفقه
۱۳۱۵
۱۴۹
چند سوال فقهی (رسائل ۶)
۱۳۱۵
۱۵۰
رساله طلاق
۱۳۱۵
۱۵۱
جواب چند مسئله
۱۳۱۵
۱۵۲
جواب میرزا ابوالقاسم کرمانی
۱۳۱۵
۱۵۳
مسائلی از رشت
۱۳۱۵
۱۵۴
سوال از رشت
۱۳۱۵
۱۵۵
شرح تهذیب المنطق تفتازانی
۱۳۱۵
۱۵۶
الحدائق الحجازیه
۱۳۱۵
۱۵۷
رساله فقهی (رسائل ۷)
۱۳۱۵
۱۵۸
جواب مسائلی از فقه (رسائل ۷)
۱۳۱۵
۱۵۹
جواب مرتضی قلی خان طباطبائی
۱۳۱۵
۱۶۰
جواب درویش صوفی
۱۳۱۵
۱۶۱
جواب بعض اعاظم
۱۳۱۵
۱۶۲
رساله در مس میت
۱۳۱۵
۱۶۳
جواب ملارضای صحاف
۱۳۱۵