اشعیا

نگاره‌ای از اشعیای نبی
اشعیا (به عبری: ، در یونانی:Ἠ، در انگلیسی: Isaiah، در عربی: اشعیاء؛ به معنی «نجات خداوند») از پیامبران عهد عتیق و نویسنده کتاب اشعیا است. اشعیا پسر عاموس بود و در اورشلیم در نزدیکی هیکل سلیمان زندگی می‌کرد. او با زنی به نبیه (در عبری:د) ازدواج کرد که به اعتقاد بعضی از مفسرین تورات، به مانند دبوره و هولده پیامبری داشته‌است. اشعیا دو پسر به نام‌های مهیر شلال حاش بز و شاریاشوب داشت. اشعیا در زمان پادشاهی عزیا، احاز و حزقیا، در یهودیه به مدت شصت و چهار سال پیامبری می‌کرده‌است.اولین دوره خدمت او در اخرین دوران فرمان‌روایی عزیا و در حدود ۷۴۰ قبل از میلاد بود. او تا سال چهاردهم سلطنت حزقیا مشاور روحانی او بود و در نزد وی مقامی به دست آورد ؛ در این زمان او در مجامع عمومی شرکت کرد و در زمان منسی به حبس محکوم شد و از او شهادت خواستند. اشعیا تا سال ۶۸۱ قبل از میلاد، زیسته‌است. .او به پیامبر بشارت و شاهزاده پیامبران عهد عتیق شهرت یافته‌است.
کتاب اشعیاء
اشعیاء پیامبر، بر حسب نقل هاکس در قاموس مقدس به ترتیب ذیل از کتاب المقدس استفاده کرده:"به‌معنی نجات خداوند است. با عزیا، یوثام، احاز و حزقیا معاصر بوده و از انبیاء بزرگ بنی‌اسرائیل است. . برخی از کتب تاریخی از جمله حیات عزیا تصنیف او است . وی با هوشیع، یوئیل و عاموص نبی نیز معاصر بوده‌است .
کتاب اشعیاء شامل نبوات و اشاراتی است که یک قسمت از آن‌ها نبوات اعلی و اشارات دقیق از آمدن مسیح است و از این رو او را به نبی انجیلی ملقب ساخته‌اند.
۲۹ باب از نبوات این کتاب شامل حوادث و وقایع متفرقه است. در برخی از آن‌ها به صلح کلی در زمان مسیح اشاره شده‌است و مابقی کتاب ایشان، اشاره به دو حادثه عظیم است. بعضی از نقادین می‌گویند که فصول ۶۶ - ۴۰ دو قرن بعد از اشعیاء نوشته شده‌است. برخی از دانشمندان دلائلی آورده‌اند که آن‌ها نیز مانند سایر فصول کتاب توسط خود ایشان نگارش یافته‌است.
نظرات مختلف در بشارات اشعیاء
مسترهاکس از آیات کتاب اشعیاء به عنوان بشارت به مسیح استفاده کرده و به همین لحاظ هم او را نبی انجیلی نامیده است.
محمد صادقی تهرانی این پیامبر بزرگ الهی را نبی قرآنی و مبشر محمدی و مهدوی می‌نامد وی می‌گوید :{ بدلیل اینکه قسمت نبوات اعلای اشعیا که به زعم هاکس خبر از آمدن مسیح است عبارت‌است از آیه ۱ الی ۲۰ باب ۴۲ کتاب اشعیاء که بشاراتی روشن و غیر قابل تردید از ظهور محمدبن‌عبدالله است. خود هاکس نیز در ذیل کلمه عربیه، آیه ۱۱ از آیات فوق را اشاره به عربستان یعنی مطلع نور محمدی دانسته‌است . از آیه ۱ الی ۲۲ باب ۶۰ کتاب اشعیاء نیز بشاراتی کامل در مورد رسول الله، پیامبر اسلام است و هرگز با مسیح مطابقت ندارد.
در ۱۲:۵۴-۱ بشارتی در مورد محل بعثت محمدبن‌عبدالله است و در ۱۲:۲۸-۱۰ از خصوصیات و نشانه‌های کتاب آسمانی وی سخن گفته است. اما موضوع صلح کلی که هاکس آن را در برخی ابوب کتاب اشعیاء مربوط به حضرت مسیح دانسته، نه تنها با زمان آن حضرت تناسب ندارد بلکه مربوط به دولت حقه حضرت مهدی ۷ است، چنانکه در ۹:۱۱-۱ و آیه ۲۵:۶۵-۱۶ کتاب اشعیاء بیان شده‌است.
هاکس مابقی کتاب اشعیا را اشاره به دو حادثه عظیم دانسته و خود درباره آن‌ها سخنی نگفته‌است. این دو حادثه عظیم یکی ظهور نور قدوسی محمد و دیگری ظهور موعود کل ملل و منتظر مرغوب طوایف، محمدبن‌الحسن‌العسکری است.
برخی از نقادان دانشمندان مسیحی نیز (چنانکه هاکس نقل کرده) احتمال داده‌اند که از فصل ۴۰ الی ۶۶ دو قرن بعد از اشعیاء نبی نوشته شده‌است. می‌توان حدس زد که احتمال فوق از لحاظ آن بوده که عمده و بلکه تمامی بشارات کتاب اشعیاء در میان همین فصول مانند فصل ۴۲ و ۵۴ و ۶۵ است.
به نظر می‌رسد این نقادان از آنجا که نخواسته‌اند این بشارات مورد استفاده و استدلال مسلمانان قرار گیرد، چون برخلاف هاکس نتوانستند این بشارات را بر مسیح تطبیق دهند تکلیف بشارات فوق را یکسره کرده و آن‌ها را به دو قرن بعد از اشعیاء برده‌اند. ولی برخی دیگر از دانشمندان به منظور اینکه بشارات فوق را در هر صورت راجع به مسیح تطبیق دهند، دلایلی آورده‌اند که ابواب فوق مانند سایر ابواب، نوشته خود اشعیاء است.
به نظر محمد صادقی تهرانی: { از هر جهت که به این مسئله نگریسته شود، به سود اسلام‌است و بشارات فوق چه مربوط به اشعیاء باشد (کما هو الحق) و چه دو قرن پس از وی نوشته شده باشد، بطور حتم (چون پیشگوئیست)، از زبان وحی صادر شده و تناسبی به مسیح ندارد.
مقبره