فریبرز عرب‌نیا

فریبرز عرب‌نیا (زاده ۲۵ فروردین ۱۳۴۳، تهران) بازیگر و کارگردان ایرانی است. بیشتر شهرت وی به خاطر ایفای نقش مختار ثقفی در سریال تلویزیونی مختارنامه است.او در فیلم چ به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا نقش مصطفی چمران را ایفا کرد.
زندگی
فریبرز عرب‌نیا از بازیگران مشهور ایرانی است. فریبرز عرب نیا در سال ۱۳۴۳ در تهران متولد شد و در سال ۱۳۶۰ موفق به اخذ مدرک دیپلم ریاضی فیزیک شد. او پس از طی کردن دوره خدمت سربازی در سال ۱۳۶۴ به ترکیه رفت و در دانشگاه خاورمیانه آنکارا مشغول به تحصیل رشته مدیریت شد، اما آن را نیمه تمام رها کرد و به ایران بازگشت تا در رشته مورد علاقه‌اش مشغول شود. او پس از گذراندن تحصیلات دانشگاهی و دوره‌های تخصصی تئاتر و سینما به شکل حرفه‌ای وارد کار شد و تئاتر را در کانون تئاتر تجربی زیر نظر استاد حمید سمندریان و سینما را در دوره‌ای دو ساله در مجتمع آموزشی سینما تحصیل کرد. او همچنین در رشته ارتباط تصویری (گرافیک) موفق به اخذ مدرک کارشناسی از دانشگاه هنر شد. او علاوه بر بازیگری در زمینه طراحی گرافیک نیز فعال می‌باشد. فریبرز عرب نیا در سال ۱۳۷۰ با آتنه فقیه نصیری ازدواج کرد که در نهایت به طلاق منجر شد. عرب نیا برای بار دوم در سال ۱۳۷۹ با عسل بدیعی ازدواج کرد که این زندگی بعد از ۴ سال در سال ۱۳۸۳ به طلاق کشید، فرزندش جانیار حاصل ازدواج دوم اوست.
فعالیت هنری
هم‌زمان با تحصیلات دانشگاهی، آموزش سینما را در مجتمع آموزشی سینما آغاز کرد و مدتی نیز کلاس‌های بازیگر تئاتر را در کانون تئاتر تجربی گذراند. نمایش‌هایی که طی این دوره بازی و کارگردانی کرده عبارتند از: آوازخوان طاس، کالیگولا، دایره گچی قفقازی، بهرام چوبینه و…
فریبرز عرب‌نیا تا قبل از سال ۱۳۷۴ در هشت فیلم در نقشهای دوم و سوم ظاهر شد و هیچگاه نتوانست توانایی‌هایش را به معرض نمایش بگذارد. اما وقتی از طرف مسعود کیمیایی برای بازی در فیلم ضیافت از او دعوت شد، همگان بر این عقیده بودند که کیمیایی قهرمان خود را یافته‌است. بازی او در فیلم ضیافت یکی از بهترین بازیهای جشنواره چهاردهم فیلم فجر بود. همچنین بازی او در مجموعه تلویزیونی مختارنامه نیز باعث مشهور شدن وی شد و تصویر خوبی از وی در اذهان عمومی باقی ماند. اوج هنرنمایی فریبرز عرب‌نیا در سینما فیلم سلطان بود. او توانست شمایل یک قهرمان به ته خط رسیده را به زیبایی هرچه تمام‌تر ایفا کند. این نقش‌آفرینی تا حدی خوب و پذیرفتنی بود که منتقدان ماهنامه فیلم بازی او را بهترین بازی جشنواره پانزدهم فیلم فجر خواندند. این در حالی بود که عرب نیا حتی کاندیدای دریافت جایزه هم نشده بود.
فریبرز عرب‌نیا در فاصله بین ضیافت و سلطان سه فیلم بازی کرد. سه فیلم حادثه‌ای فیلم‌هایی که نه ارزش ماندگاری داشتند و نه عرب‌نیا نشانی از خود داشت. فریبرز عرب‌نیا پس از سلطان، سه چهار بازی خوب هم در کارنامه سینمایی خود ثبت کرد تا همچنان خیلی‌ها به او امیدوار باشند.
بازی قابل قبول او در فیلم جهان پهلوان تختی و بخصوص شوکران هر دو ساخته بهروز افخمی و بازی متفاوت و بسیار دشوارش در فیلم شیفته فریبرز عرب نیا را به عنوان یکی از چهره‌های برتر دهه هفتاد سینمای ایران معرفی کرد.
فریبرز عرب نیا بیش از پنج سال از عمر هنری خود را برای بازی در سریال پربیننده مختارنامه به کارگردانی داوود میرباقری صرف کرد که به گفته اکثر کارشناسان در ایران و کشورهای عربی یکی از بهترین بازی‌های خود را انجام داده‌است.
عرب نیا از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۹ در این سریال پرمخاطب نقش مختار ثقفی را بازی کرده‌است. بازی او در سریال مختارنامه باعث شد او چندین سال از سینما دور باشد.
او همچنین در فیلم چ اثر ابراهیم حاتمی کیا، در نقش شهید چمران به هنرنمایی پرداخته‌است.
او در صحنه تئاتر مهم‌ترین کار خود را در سال ۱۳۹۴ به نام عاشقانه‌های نا آرام انجام داد. عرب نیا در این تئاتر با بازیگرانی مثل محمد رضا فروتن، یکتا ناصر، سارا بهرامی، نیکی کریمی و پانته آ بهرام هم بازی بود. این تئاتر با استقبال بسیار خوبی همراه شد.
رویدادها
نام فریبرز عرب نیا پس از بازی وی در مجموعه مختارنامه، با ۱۸۸۰۰۰ بازدید، در رتبه ۳۶ در بین ۱۰۰ صفحه فارسی پربازدید ویکی‌پدیا در سال ۲۰۱۳ به چشم می‌خورد.
جنجال‌ها
انتقادها و گفتار وی در سه برنامه تلویزیونی هفت که در تاریخ‌های ۳۰ اردیبهشت و ۶ خرداد و ۱۳ خرداد ۱۳۹۰ به صورت زنده پخش شد جنجال‌هایی به‌دنبال داشت.
همچنین در سال ۱۳۹۱ به دلیل اختلاف با ابراهیم حاتمی کیا، در سکانس پایانی فیلم چ حاضر نشد و کارگردان مجبور به استفاده از بدل به جای وی گردید. اختلاف و جنجال‌های فریبرز عرب نیا و حامد بهداد بعد از فیلم سینمایی پرتقال خونی جنجال‌های زیادی را به پا کرد و بعد از حضور عرب نیا در برنامه تلویزیونی هفت به اوج خود رسید و باعث موضع گیری‌های بسیار این دو علیه یکدیگر شد.
کارگردانی
بنا به نقل روزنامه همشهری، فریبرز عرب نیا قرار بود پیش تولید فیلم سینمایی‌اش آمبولانس را به تهیه کنندگی محمود فلاح و مشاور کارگردانی داوود میرباقری در سال ۹۰ آغاز کند که به دلیل نبود سرمایه‌گذار موفق به این امر نشد.
وی اولین کارگردانی خود را در قالب یک سریال ۵ قسمتی به نام «رنگ شک» کلید زد. این سریال مهرماه ۹۲ وارد مرحله تصویر برداری شد.
فیلم‌های سینمایی
سال
نام فیلم
کارگردان
۱۳۹۴
آخرین بار کی سحر را دیدی؟
فرزاد موتمن
۱۳۹۴
گاهی
محمدرضا رحمانی
۱۳۹۲
چ
ابراهیم حاتمی‌کیا
۱۳۸۹
پرتقال خونی
سیروس الوند
۱۳۸۹
پنهان
مهدی رحمانی
۱۳۸۹
خاک و آتش
مهدی صباغ‌زاده
۱۳۸۸
شکلات داغ
حامد کلاهداری
۱۳۸۷
صندلی خالی
سامان استرکی
۱۳۸۷
طاووس‌های بی‌پر
جواد مزدآبادی
۱۳۸۲
باج‌خور
فرزاد موتمن
۱۳۸۲
برگ برنده
سیروس الوند
۱۳۸۲
پروانه‌ای در باد
عباس رافعی
۱۳۸۱
دختری در قفس
قدرت‌الله صلح‌میرزایی
۱۳۸۱
ستاره‌های سربی
مهدی ودادی
۱۳۸۱
عطش
محمدحسین فرح‌بخش
۱۳۷۹
از صمیم قلب
بهرام کاظمی
۱۳۷۹
رنگ شب
محمدعلی سجادی
۱۳۷۹
شیفته
محمدعلی سجادی
۱۳۷۹
هزاران زن مثل من
رضا کریمی
۱۳۷۹
هفت‌پرده
فرزاد موتمن
۱۳۷۸
بادام‌های تلخ
کاظم معصومی
۱۳۷۸
دلباخته
خسرو معصومی
۱۳۷۸
سحرگاه پیروزی
حسین بلنده
۱۳۷۷
شوکران
بهروز افخمی
۱۳۷۷
طوطیا
ایرج قادری
۱۳۷۶
جهان پهلوان تختی
بهروز افخمی
۱۳۷۶
شاهرگ
علی غفاری
۱۳۷۵
بالاتر از خطر
سعید عالم‌زاده
۱۳۷۵
سلطان
مسعود کیمیایی
۱۳۷۴
ضیافت
مسعود کیمیایی
۱۳۷۴
فرار مرگبار
تورج منصوری
۱۳۷۳
بوی خوش زندگی
ابوالحسن داوودی
۱۳۷۳
سال‌های بی‌قراری
مسعود نوایی
۱۳۷۳
کاکادو
تهمینه میلانی
۱۳۷۳
مرد پنجم
سیدمحسن شهابی
۱۳۷۲
من زمین را دوست دارم
ابوالحسن داوودی
۱۳۷۱
خسوف
رسول ملاقلی پور
۱۳۷۰
مسافران
بهرام بیضایی
۱۳۷۰
وصل نیکان
ابراهیم حاتمی‌کیا
۱۳۶۹
آهوی وحشی
حمید خیرالدین
مجموعه‌های تلویزیونی
سال
نام مجموعه
کارگردان
۱۳۹۳
رنگ شک
فریبرز عرب‌نیا
۱۳۹۰
مختارنامه
داود میرباقری
۱۳۷۹
وکیل
سیروس مقدم
۱۳۷۱
مزد ترس
حمید تمجیدی
۱۳۷۱
چشمه زندگی
حمید خیرالدین
فیلم‌های تلویزیونی
سال
نام فیلم
کارگردان
۱۳۸۷
عملیات مانگرو
مهدی صباغ زاده
جوایز
کاندیدا تندیس زرین بهترین بازیگر نقش اول مرد جشن خانه سینما برای بازی در فیلم چ ۱۳۹۳
کاندیدا جایزه بهترین بازیگر مرد جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت برای بازی در فیلم خاک و آتش ۱۳۹۱
کاندیدا تندیس زرین بهترین بازیگر نقش اول مرد جشن خانه سینما برای بازی در فیلم شیفته ۱۳۷۹
دومین بازیگر برتر سال به انتخاب نویسندگان و منتقدان سینمایی ایران برای بازی در فیلم شوکران ۱۳۷۹
کاندیدا تندیس زرین بهترین بازیگر نقش اول مرد جشن خانه سینما برای بازی در فیلم جهان‌پهلوان تختی ۱۳۷۷
دومین بازیگر برتر سال به انتخاب نویسندگان و منتقدان سینمایی ایران برای بازی در فیلم سلطان ۱۳۷۶