کتاب سال جمهوری اسلامی ایران

کتاب سال جمهوری اسلامی ایران عنوان یک جایزه دولتی ایرانی است که هر ساله در بهمن ماه توسط خانه کتاب ایران و طی روزهای برگزاری آئین‌های بزرگداشت انقلاب سال ۱۳۵۷ در این کشور (دهه فجر)، با تایید نهایی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به نویسندگان برگزیده در بخش‌های کلیات، فلسفه اسلامی، فلسفه غرب، دین، علوم اجتماعی، زبان، علوم کاربردی، هنر، ادبیات و تاریخ اعطا می‌شود.
تاریخچه
جایزه کتاب سال در ایران برای نخستین بار در سال ۱۳۳۴ به پدیدآورندگان یازده کتاب برگزیده که در سال ۱۳۳۲ منتشر شده بودند، اهدا شد. روند اعطای این جایزه از سال ۱۳۵۶ تا ۱۳۶۲ به علت وقوع انقلاب متوقف و از سال ۱۳۶۲ دوباره از سرگرفته شد.
انتقادها
این کتاب توسط موسسه خانه کتاب ایران انتخاب می‌شود.
بحث‌هایی درباره اعتبار و عادلانه‌بودن این جایزه وجود دارد.
دوره‌ها
اولین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
داستان ترجمه کودک
ساداکو و هزار درنای کاغذی
مترجم: مریم پیشگاه
نویسنده: الینور کوئر
کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
دومین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
فلسفه
فلسفه غرب
تاریخ فلسفه
نویسنده: فردریک‌چارلز کاپلستون
مترجم: سیدجلال‌الدین مجتبوی
وزارت فرهنگ و آموزش عالی، علمی و فرهنگی
سومین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
ادبیات
زبان‌های دیگر
ضدخاطرات
مترجم: رضا سیدحسینی
مترجم: ابوالحسن نجفی
نویسنده: آندره مالرو
خوارزمی
چهارمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
داستان تالیفی کودک
قصه‌های مجید
هوشنگ مرادی کرمانی
کتاب سحاب
پنجمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
ادبیات
زبان‌های دیگر
شرم
نویسنده: سلمان رشدی
مترجم: مهدی سحابی
تندر
ششمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
هنر
موسیقی
جامع‌الالحان
مصحح: تقی بینش
نویسنده: عبدالقادر بن غیبی مراغی
وزارت فرهنگ و آموزش عالی، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی
هفتمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
داستان تالیفی کودک
یک سنگ و یک دوست
جعفر ابراهیمی
موسسه‌انتشارات امیرکبیر، کتابهای شکوفه
داستان تالیفی کودک
آتش در خرمن
حسین فتاحی
موسسه‌انتشارات امیرکبیر، کتابهای شکوفه
هشتمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
ادبیات
شعر معاصر
دیوان اشعار حمید سبزواری: سرود سپیده
حمید سبزواری
کیهان
نهمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
هنر
هنرهای نمایشی
سرزمین ما ایران
عکاس: هادی عرشی
خطاط: هادی لباف
عکاس: نصرالله کسرائیان
صاحب اثر
موسیقی
تاریخ جامع موسیقی (کلاسیک و رومانتیک)
ویراستار: دنیس استیونس
مترجم: بهزادباشی
ویراستار: الک رابرتسون
موسسه انتشارات نگاه
دهمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
هنر
موسیقی
تئوری بنیادی موسیقی
پرویز منصوری
چاووش
یازدهمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
داستان ترجمه کودک
تندپا و بادپا
مترجم: کمال بهروزکیا
نویسنده: اورسولا ولفل
شورا
دوازدهمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
هنر
هنرهای تجسمی
محمد حسین حلیمی
افست
ادبیات
شعر معاصر
نویسنده: جعفر ابراهیمی
عکاس: مریم رحمتی‌آوینی
کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
سیزدهمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
هنر
موسیقی
تاریخ موسیقی ایران
مترجم: حسن افشار
خطاط: اکبر ساعتچی
ویراستار: شکوفه شهیدی
نویسنده: حسن مشجون
سیمرغ
ادبیات
نقد ادبی
از سعدی تا آراگون (تاثیر ادبیات فارسی در ادبیات فرانسه)
جواد حدیدی
مرکز نشر دانشگاهی
چهاردهمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
هنر
کلیات هنر
هنرهای ایران
نویسنده: آر. دبلیو. فاریر
مترجم: پرویز مرزبان
نشر و پژوهش فرزان روز
پانزدهمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
ادبیات
نقد ادبی
تاریخ نقد جدید
مترجم: سعید اربابی‌شیرانی
نویسنده: رنه ولک
نیلوفر
شانزدهمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
هنر
موسیقی
کتاب موسیقی کبیر
مترجم: آذرتاش آذرنوش
نویسنده: محمدبن‌محمد فارابی
ویراستار: احمد سمیعی‌گیلانی
پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
هفدهمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
هنر
معماری
خانه‌های کاشان
زیرنظر: کامبیز حاجی‌قاسمی
نویسنده: حسین سلطان‌زاده
مترجم: کلود کرباسی
نویسنده: مریم‌دخت موسوی روضاتی
دانشگاه شهید بهشتی
ادبیات
شعر معاصر
بصیرت سایه‌ها و تاملاتی در مسئله هنر
رضا صفریان
توسعه
هجدهمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
زبان
زبان‌های دیگر
زبان‌های ایرانی
نویسنده: یوسیف‌میخائیلوویچ ارانسکی
مترجم: علی‌اشرف صادقی
سخن
زبان‌شناسی
زبانشناسی نظری: پیدایش و تکوین دستور زایشی
محمد دبیرمقدم
سخن
نوزدهمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
هنر
موسیقی
پیوند شعر و موسیقی آوازی
حسین دهلوی
موسسه فرهنگی هنری ماهور
داستان ترجمه کودک
آخرین گودال
مترجم: حسین ابراهیمی
ویراستار: محمدابراهیم اقلیدی
نویسنده: لوئیس ساکر
موسسه انتشارات قدیانی، کتابهای بنفشه
بیستمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
هنر
معماری و شهرسازی
آسایش در پناه باد
محمود رازجویان
دانشگاه شهید بهشتی
معماری و شهرسازی
هندسه و تزیین در معماری اسلامی
مترجم: مهرداد قیومی بیدهندی
نویسنده: گل‌رو نجیب‌اوغلو
روزنه
بیست و یکمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
ادبیات
فرهنگ بزرگ سخن
ویراستار: کمال اجتماعی‌جندقی
زیرنظر: حسن انوری
نویسنده: جمیله اخیانی
سخن
هنر
موسیقی
روش نوین مبانی اجرای موسیقی
ویراستار: غلام‌محمد قره‌چمنی
نویسنده: شریف لطفی
دانشگاه هنر
بیست و دومین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
مطبوعات کتاب گذار
فرید قاسمی
روانکاو و داستان‌های دیگر - خاطرات پس از مرگ براس کوباس
مترجم: عبدالله کوثری
بیست و سومین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
ادبیات
کشف المحجوب
علی بن عثمان هجویری
مقدمه، تصحیح و تعلیقات: محمود عابدی
سروش
بیست و چهارمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
هنر
صدا و بیان برای بازیگر
داود دانشور
طراحان چگونه می‌اندیشند
حمید ندیمی
بیست و پنجمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
هنر
معماری
استاتیک کاربردی برای دانشجویان رشته‌های معماری و مهندسی عمران
محمود گلابچی
دانشگاه تهران
هنرهای نمایشی
ریشه‌های رمانتیسم
ترجمه عبدالله کوثری
ماهی
بیست و ششمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
هنر
هنرهای نمایشی
مقدمه‌ای بر روایت در ادبیات و سینما
ترجمه امید نیک فرجام
مینوی خرد
معماری
معنا در معماری غرب
مهرداد قیومی بیدهندی
انتشارات فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران
بیست و هفتمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
دین
علوم قرآنی
علوم روایی
فقه و اصول
کلام
اخلاق
سیره معصومین
علوم اجتماعی
جامعه‌شناسی
حقوق
زبان
زبان‌های باستانی
زبان عربی
زبان‌شناسی عمومی
زبان‌های دیگر
علوم خالص
زمین‌شناسی
علوم کاربردی
علوم پزشکی
مهندسی مواد و معدن
هنر
معماری
درآمدی بر نظریه‌های برنامه‌ریزی با تاکید ویژه بر برنامه‌ریزی شهری
زهره عبدی دانشپور
دانشگاه شهید بهشتی
تکنولوژی مرمت معماری
محمد منصور فلامکی
فضا
تاریخ حفاظت معماری
تالیف: یوکا یوکیل‌هتو،
ترجمه: محمدحسن طالبیان و خشایار بهاری
روزنه
ادبیات
نقد ادبی
زبان عرفان
تالیف علیرضا فولادی
فراگفت
تماشاخانه اساطیر اسطوره و کهن نمونه در ادبیات نمایشی
نغمه ثمینی
نی
شعر معاصر
رویا روی رویاهران
ضیاءالدین ترابی
چاپار
تاریخ و جغرافیا
تاریخ
جغرافیا
کودک و نوجوان
دین
ادبیات داستانی
علوم انسانی
علوم و فنون
بیست و هشتمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
کلیات
فهرست‌نویسی
فلسفه و روانشناسی
فلسفه اسلامی
دین
علوم‌روایی
فقه و اصول
کلام
عرفان و تصوف
ادیان دیگر
علوم اجتماعی
مدیریت
زبان
گویش‌های لهجه‌ای
علوم خالص
فیزیک
زیست‌شناسی
علوم کاربردی
پزشکی
دامپزشکی
هنر
معماری
مولفان: متیو کارمونا، تیم هیت، تنر اک و استیون تیسدل،
ترجمه: فریبا قرائی فتح‌آبادی، مهشید شکوهی، زهرا اهری و اسماعیل صالحی
تربیت بدنی
ادبیات
متون قدیم
ترجمه‌های قرآن
ترجمه قرآن کریم
سیدجلال‌الدین مجتبوی
بیست و نهمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
دین
علوم قرآنی
فقه و اصول
سیره معصومین
کلام
علوم اجتماعی
علوم اجتماعی
حقوق
زبان
زبان‌های باستانی و گویشهای لهجه‌ای
فرهنگ تطبیقی  موضوعی زبانها و گویشهای ایرانی نو
محمدحسن دوست
علوم کاربردی
علوم پزشکی
کشاورزی
ادبیات
نقد ادبی
از اشارت‌های دریا (بوطیقای روایت در مثنوی)ˈ
حمیدرضا توکلی
داستان
جاده جنگ
منصور انوری
شعر معاصر
تاریخ و جغرافیا
تاریخ
قرآن کریم
سی‌امین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
دین
کلیات اسلام
جرعه‌ای از دریا
سیدموسی شبیری‌زنجانی
موسسه کتابشناسی شیعه
زبان
زبان‌های باستانی
واژه و معنای آن از فارسی میانه تا فارسی
کتایون مزداپور
پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
علوم کاربردی
علوم پزشکی
سکته مغزی (اصول تشخیص، پیشگیری و درمان)
محمودرضا آذرپژوه
دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مشهد
هنر
معماری
کامبیز نوایی، کامبیز حاج‌قاسمی
دانشگاه شهید بهشتی و انتشارات سروش
سی و یکمین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
فلسفه
فلسفه اسلامی
التعلیقات
ابوعلی حسین بن عبدالله ابن سینا
تصحیح سیدحسین موسویان
موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران
علوم خالص
زیست‌شناسی
شناخت گیاهان دارویی و معطر ایران
ولی‌الله مظفریان
فرهنگ معاصر
فلور ایران تیره نعناع
زیبا جم‌زاد
موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور
علوم کاربردی
علوم پزشکی
تالیف: دیسقوریدس پدانیوس آنازاریی
ترجمه عربی: مهران‌بن منصوربن مهران
ترجمه فارسی: سیدمحمود طباطبایی
دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران
اصول نوین در پروتزهای دندانی ثابت
تالیف: استیون اف، روزنستیل، مارتین اف، لند جونهی فوجیموتو،
مترجمان: آزیتا مظاهری تهرانی، کاوه سیدان، مهران نوربخش و آرش زربخش
شایان نمودار
سی و دومین دوره
برگزیدگان
بخش
شاخه
عنوان کتاب
پدیدآورنده(ها)
ناشر
سال انتشار
کلیات
دانشنامه تهران بزرگ
گروه مولفان، زیر نظر: کاظم موسوی بجنوردی، ویراستار علمی: علی کرم همدانی
مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی
۱۳۹۲
هنر
هنرهای نمایشی
جامعه‌شناسی تئاتر
تالیف: ژان دووینیو
ترجمه: جلال ستاری
مرکز
۱۳۹۲
معماری
گنجینه فرهنگ آثار معماری ایران
لیلا پهلوان‌زاده
معمارخانه باغ نظر
۱۳۹۲
ادبیات
نقد ادبی
سعید حمیدیان
قطره
۱۳۹۲
دین
حدیث
معجم الاحادیث المعتبره
محمد آصف محسنی
ادیان
۱۳۹۲
فقه و اصول
موسوعه الشهید الثانی
تصحیح: گروه مصححان، زیر نظر: علی‌اوسط ناطقی
پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
۱۳۹۲
علوم خالص
زمین‌شناسی
زمین‌شناسی درونچاهی
زمین‌شناسی درونچاهی
آرین زمین
۱۳۹۲
علوم کاربردی
علوم پزشکی
کتاب جامع گیاهان دارویی
تالیف و ترجمه احمد امامی، شیرین فصیحی و ایرج مهرگان، با همکاری امیرهوشنگ محمدپور، امیرمهدی طالب، حسین خلیلی و رامین ابریشمی
انتشارات اندیشه‌آور و انتشارات آبژ
۱۳۹۲
سی و سومین دوره
سی و سومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران ۱۸ بهمن ۱۳۹۴ در تالار وحدت تهران برگزار شد، در مراسم اختتامیه این دوره حسن روحانی، ریاست جمهوری اسلامی ایران، علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، سیدعباس صالحی، معاون فرهنگی وزیر ارشاد، مجید غلامی جلیسه، مدیرعامل موسسه خانه کتاب، سیدرضا صالحی‌امیری مشاور رئیس جمهوری و رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، علیرضا مختارپور، دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، محمدعلی مهدوی راد، دبیر علمی جایزه کتاب سال، محسن جوادی، دبیر علمی جایزه جهانی کتاب سال حضور داشتند.
این دوره جایزه کتاب سال با فراخوان بیش از ۶ هزار ناشر، دو هزار و ۵۰۰ داور و ۶ هزار و ۵۶۴ شخصیت و اهل قلم آغاز شده بود، با ارسال پنج هزار و ۳۸۵ کتاب به دبیرخانه برگزار شد و در نهایت از میان ۲۲۴ کتاب راه‌یافته به مرحله نهایی با داوری ۸۹۶ داور، ۱۰ کتاب برگزیده و ۳۰ اثر شایسته تقدیر شناخته شدند.
برگزیدگان
سی و چهارمین دوره
اختتامیه سی و چهارمین دوره ۱۹ بهمن‌ماه ۱۳۹۵، با حضور حسن روحانی رئیس‌جمهور، محمد باقر نوبخت سخنگوی دولت، سید رضا صالحی امیری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و اصحاب قلم و فرهنگ در تالار وحدت برگزار شد. در این مراسم از برگزیدگان و شایسته تقدیرها تجلیل شد.
برگزیدگان
سی و پنجمین دوره
مراسم سی و پنجمین دوره جایزه کتاب‌سال جمهوری اسلامی ایران و بیست و پنجمین دوره جایزه جهانی کتاب سال با حضور حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران چهارشنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۶ در تالار وحدت برگزار شد.
برگزیدگان