حسین شریعتمداری

حسین شریعتمداری (زاده ۱۳۲۶، دماوند) معروف به برادر حسین ، روزنامه‌نگار ایرانی اصولگرا و مدیر مسئول روزنامه کیهان و نماینده ولی فقیه در موسسه کیهان از ۱ دی ۱۳۷۲ (از سوی رهبر انقلاب) است. قبل از او سید محمد اصغری این سمت را بر عهده داشت که استعفا داد.
در ماه مه ۲۰۰۶، روزنامه فایننشال تایمز در فهرستی از تاثیرگذارترین تفسیرگران در کشورهای متفاوت، او را به‌عنوان «تاثیرگذارترین تفسیرگر» ایرانی معرفی کرد.
روزنامه کیهان در دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری از محمود احمدی‌نژاد حمایت نمود و در انتخابات یازدهم ریاست جمهوری حامی اصلی اصولگرایان در مقابل کاندیدای اعتدالگرایان حسن روحانی بود. شریعتمداری در سال ۱۳۹۳ نشان جهادگر عرصه فرهنگ و هنر دریافت کرده‌است. مجله نیوزویک درسال ۲۰۰۹ اورا در رتبه هفدهمین فرد قدرتمند ایران قرار داد.
زندگی آغازین
حسین شریعتمداری متولد ۱۳۲۶ دماوند محله درویش است. پدربزرگش حاج شیخ سیف‌الله شریعتمداری «عالمی عامل، خطیبی ماهر و سخنوری صاحب نفس» بوده‌است. او تا همین امروز در دماوند به «حسین شریعت» شهرت دارد.
قبل از انقلاب
او از ۱۶–۱۷ سالگی چشمش به تلاش‌های سیاسی و مذهبی باز شده و در مبارزات جوانان دماوند نقش محوری داشت. او در جوانی قصد داشت پزشک شود و دانشجوی پزشکی بود و هم‌زمان فعالیت‌های انقلابی داشت تا این که به وسیله حکومت پهلوی دستگیر شد. او زیر شکنجه‌های ساواک، دندان‌هایش شکسته شد و ناخن‌های دست و پایش بیرون کشیده شد و مورد شوک الکتریکی قرار گرفت.
دیدگاه
شریعتمداری طرفدار نهضت اسلامی جهانی است چون معتقد است نظام جهانی تک‌قطبی و غیرعادلانه است و این باید تغییر کند. در داخل به دنبال مبارزه با مفاسد اخلاقی و اقتصادی و حفظ استقلال کشور است. او می‌گوید کیهان تاکنون توانسته بسیاری از تحولات سیاسی داخلی و خارجی را به درستی پیش‌بینی کند.
بعد از انقلاب
شریعتمداری بعد از انقلاب جزء فرماندهان سپاه پاسداران در جنگ ایران و عراق بوده و جانباز است. در دوران وزارت علی فلاحیان در وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی، مسئول بخش معاونت اجتماعی وزارت اطلاعات بود.
در روزنامه کیهان
او بعدا سردبیر روزنامه کیهان بوده که مستقیما از سوی رهبر جمهوری اسلامی ایران، آیت‌الله خامنه‌ای منصوب می‌شود. روزنامه نیویورک تایمز در مصاحبه‌ای که با حسین شریعتمداری (سال ۲۰۰۷) انجام داده‌است، درباره او می‌نویسد: «… او صدای ایران تندرو است. نه تنها تندرو بلکه رادیکال، امنیتی و غیرقابل انعطاف. او مدیرمسئول روزنامه کیهان است که به شما دید کلی از افراطی‌ترین دیدگاه‌های رهبران ایران، طرز فکر و برنامه‌های افرادی که در راس قدرت هستند، می‌دهد». او در بین طرفدارانش مشهور به «سردار قلم» است.
نیویورک‌تایمز می‌نویسد که سبک نوشتار او همیشه در قالب استدلال است. او گفته که کسی نباید از او بترسد. او فقط قصد دفاع از «ارزش‌های نظام» دارد. لحن نوشته‌های او اغلب مودبانه است که باعث تلطیف پیام‌های تند او می‌شود. در اداره‌اش همیشه برابر مهمانان بلند می‌شود و با لبخندی ماخوذ به حیا به آن‌ها خوش‌آمد می‌گوید. منتقدانش می‌گویند او چیزی نیست جز ابزار دست نیروهای امنیتی و کسانی مانند محمود شمس‌الواعظین می‌گویند حقیقت این است که روزنامه او یک روزنامه اطلاعاتی-امنیتی است.
فعالیت‌های امنیتی
آنچه بیش از همه در مورد سابقه حسین شریعتمداری گفته می‌شود، سابقه فعالیت او به عنوان بازجوی وزارت اطلاعات با نام «برادر حسین» و نقش او در تحت فشار قراردادن و سرکوب زندانیان سیاسی مخالف نظام است. اکبر گنجی در کتاب عالیجنابان سرخپوش و عالیجنابان خاکستری حسین شریعتمداری را در دوران وزارت علی فلاحیان در وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی، مسئول بخش معاونت اجتماعی وزارت خوانده و در همین راستا مواردی مانند تهیه برنامه هویت بازجویی با همراهی سعید امامی و مباحثی مانند مشارکت در بازجویی متهمان برنامه هویت و جمعیت دفاع از آزادی و حاکمیت ملت ایران به او منسوب شده‌است. اصولگرایان معتقدند رسانه‌های مخالف سعی می‌کنند به کسانی که از نزدیک شریعتمداری را نمی‌شناسند تصویری ترسناک از او نشان دهند و این کار را با تکرار تهام بازجو بودن که او بارها انکارش کرده انجام می‌دهد، در حالی که حضور او در یک مناظره تلویزیونی باعث شد برخی بینندگان از «شخصیت آرام و منطقی» او شگفت‌زده شوند.
دکتر فرهاد بهبهانی از اعضای جمعیت دفاع از آزادی و حاکمیت ملت ایران در کتاب در مهمانی حاج‌آقا وی را به عنوان یکی از بازجوهایش نام می‌برد که در زندان برادر حسین نامیده می‌شده‌است. شریعتمداری این موضوع را انکار کرده و یک بار در پاسخ گفت:او همچنین در مقاله‌ای در تاریخ ۵ دی ۱۳۷۸ روزنامه کیهان که خود مدیر مسئول آن بود نوشت:در گزارش نیویورک تایمز آمده: «او حسین شریعتمداری تصدیق کرد در موراد خاصی که از او برای صحبت با زندانیان درخواست شده، همکاری کرده‌است و می‌گوید:» البته، این موضوع که من بازجو نبوده‌ام، به این معنی نیست که کار بازجویان را تایید نمی‌کنم و متاسفم که موفق به چنین خدمتی نشده‌ام”.
در دانشگاه امیرکبیر
او به همراه سعید امامی از سازندگان برنامه تلویزیونی هویت در سال ۱۳۷۵ بود که خود صحه‌ای به همکاری نزدیک او با نهادهای امنیتی در سرکوب مخالفان جمهوری اسلامی در سطوح مختلف است. برنامه هویت در چندین قسمت از صدا و سیمای جمهوری اسلامی پخش شد. در این برنامه روشنفکرانی چون عبدالحسین زرین‌کوب و هوشنگ گلشیری و بسیاری دیگر، وابسته به بیگانگان و خائن به کشور معرفی شدند. اعترافات تلویزیونی که از سعیدی سیرجانی، عزت‌الله سحابی، غلامحسین میرزاصالح در زندان تحت فشار و شکنجه ضبط شده بود در این مجموعه برنامه پخش شده‌است.
خبرنگار روزنامه کیهان در سال ۱۳۸۲ مصاحبه‌ای با آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در مورد هشت سال دوره ریاست جمهوری‌اش انجام داده‌است. در آن مصاحبه با اشاره به برنامه هویت ونقش حسین شریعتمداری گفته می‌شود:
“….خبرنگار روزنامه کیهانضمنا می‌گویند آقای سحابی از شما قول گرفته‌بود اعترافاتی که کرده، از تلویزیون پخش نشود؛ ولی در برنامه هویت پخش شد. در مورد این دو شبهه توضیح بفرمایید؟
آیت الله هاشمی رفسنجانی: اولا از من قولی نگرفته‌بود. اصلا از اعترافات ایشان اطلاعی نداشتم که قولی بدهم. آقای سحابی هم رفیق من بود. ما در دوران مبارزه هم پرونده و با هم در زندان بودیم. بعد از پیروزی هم در شورای انقلاب بود. همیشه با هم بودیم و اختلافی نداشتیم. گروهی را هم که وزارت اطلاعات گرفتند، بدون اطلاع من گرفتند. گویا حدود ۹۰ نفر را گرفتند. من اصلا با اینطور چیزها مخالف بودم. منتها وزارت اطلاعات از این کارها می‌کرد…. برنامه هویت را از تلویزیون دیدیم و اصلا خبر نداشتیم. شما از آقای شریعتمداری بپرسید که چه کسی به او گفته که آن برنامه را بسازد. ”
کسانی که در برنامه هویت علیه خود و همفکرانشان اعتراف کردند و این اعترافات در برنامه تلویزیونی هویت پخش شد، پس از آزادی علنا اعلام کردند اعترافات تحت فشار بازجویی بوده‌است.
در دانشگاه امیرکبیر
مطالب و ادبیاتی که روزنامه کیهان بعد از حوادث پس از انتخابات مناقشه‌برانگیز ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ تولید کرده‌است، سعی در ارتباط دادن حرکت اعتراضی مردم به کشورهای خارجی و فراهم کردن بستر سرکوب و فشار بوده‌است. گزارش «کمپین بین‌المللی حقوق بشر در ایران» در گزارشی به نام «مردان خشونت: مجریان و مروجان خشونت پس از انتخابات» به معرفی عاملین و چهره‌های موثر سرکوب‌های حوادث پس از انتخابات پرداخته‌است. حسین شریعتمداری یکی از این چهره‌هاست. در این گزارش آمده‌است.
«…روایت روزنامه کیهان از حوادث بعد از انتخابات پس از آن توسط وزارت اطلاعات و سپاه پاسداران به عنوان روایت اصلی از حوادث بعد از انتخابات برای سرکوب مخالفان، دستگیری آنان، شکنجه و آزار و اذیت در بازداشتگاه‌ها، اخذ اعترافات اجباری و در نهایت احکام طویل‌المدت زندان به کار گرفته شد.»
در بخش دیگری از این گزارش در مورد نقش و موضع‌گیری روزنامه کیهان و حسین شریعتمداری در مورد اعترافات تلویزیونی که متهمان تحت فشار بازجویی علیه خود انجام داده‌اند، آمده‌است:
” هم‌زمان با دستگیری روزنامه‌نگارانی همچون مازیار بهاری که چندماه پس از دستگیری مجبور به اعترافات اجباری شد و چندی پس از آن با خروج از کشوربه شرح فشارهای جسمی و روانی براخذ اعتراف یاد شده پرداخت، این روزنامه بارها به متهم کردن روزنامه‌نگاران برای جاسوسی برای سرویس‌های خارجی پرداخت. در واقع روزنامه کیهان طی روزهای پس از انتخابات عملا به عنوان بخشی از دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی در برخورد و سرکوب روزنامه‌نگاران با طرح ادعاهایی که هیچ‌گاه در دادگاه اثبات نشد عمل کرده‌است.
جایزه روزنامه‌نگاری
حسین شریعتمداری موفق شد تا به همراه محمدکاظم انبارلویی سردبیر روزنامه رسالت، جایزه بهترین و منصف‌ترین منتقد دولت محمود احمدی‌نژاد را در مراسم اختتامیه نمایشگاه مطبوعات، از آن خود کند.
بیماری شریعتمداری
در همایشی در مسجد جمکران سخنرانی می‌کند.
در اواسط اسفند ۱۳۸۸ شریعتمداری در بیمارستان بستری شد. حقیقت نیوز، وبگاه خبری نزدیک به رحیم مشایی، به نقل از یکی از اعضای تیم پزشکی وی نوشت: متاسفانه آقای شریعتمداری به سرطان مری مبتلا شده‌است و این احتمال می‌رود که این یار صدیق نظام تا سال جدید بیشتر در قید حیات نباشد. فردای آن روز شریعتمداری گفت پزشکان علت بیماری‌ام را عدم استراحت و فعالیت زیاد اعلام کرده بودند که به لطف خدا امروز از بیمارستان مرخص شدم. وی کسانی که آرزوی مرگ او را کرده بودند را ضدانقلاب خواند.
مهدی خزعلی نیز در این مورد نوشت: حسین شریعتمداری از کسانی است که مردم از زبان و قلم او آسایش ندارند، او راس فتنه و فتنه گران است، اما من برای سلامتی او دعا می‌کنم. او نباید بمیرد، من روزی را می‌بینم که او و امثال او را در محکمه عدل ملت محاکمه کنیم… حاج حسین بازجو؛ زنده بمان تا روز محاکمه چیزی نمانده‌است.
او در ۱۸ اسفند ۱۳۹۴ نیز در بیمارستان بستری شد.
اعتراضات سال ۱۳۸۸
شریعتمداری در آذر ۱۳۹۳ مدعی شد: «بر اساس مدارکی که وی در اختیار دارد، ایده اولیه اجرای تحریم‌های علیه ایران را سران فتنه به آمریکا پیشنهاد داده‌اند»
دوره ریاست جمهوری حسن روحانی
شریعتمداری پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۹۲) در چندین نوبت در روزنامه کیهان با درج مقالاتی خواستار وحدت نامزدهای اصولگرا بر سر یک گزینه جهت رقابت با حسن روحانی شده بود. وی در مقاله‌ای که یک روز پیش از انتخابات چاپ شده بود، در خصوص نامزد رقیب (حسن روحانی) این‌گونه اظهارنظر کرده بود:
اما این رویه تهاجمی در روزهای نخست بعد از پیروزی حسن روحانی تغییر کرد و وی اقدام به نزدیک نشان دادن روحانی به گرایش‌های سیاسی اصول‌گرایانه، کرد. در همین راستا وی در مقاله‌ای که در ۱ تیر ۱۳۹۲ در روزنامه کیهان انتشار داد، پیروزی روحانی را اینچنین تعبیر کرد:
با نزدیک شدن به زمان تایید کابینه حسن روحانی توسط مجلس شورای اسلامی، شریعتمداری سعی داشت با درج مقالاتی به منظور تاثیرگذاری بر رئیس‌جمهور منتخب وقت و همچنین نمایندگان مجلس شورای اسلامی، در پروسه معرفی نامزدهای وزارت‌خانه‌های دولت یازدهم و همچنین تایید صلاحیت آن‌ها توسط نمایندگان مجلس، مداخله (مهندسی) نماید. بعد از شکست پروژه فشار بر روحانی جهت معرفی نکردن نامزدهای اصلاح‌طلب (و عنوان شدن اسامی نظیر محمدجواد ظریف)، شریعتمداری با ناامید شدن از جانب روحانی، با تشویق نمایندگان مجلس به رای ندادن به وزرای پیشنهادی اصلاح‌طلب، سعی در پیش‌برد مطالبات خود داشت. این اقدام با موضع‌گیری منفی برخی نمایندگان مجلس همچون علی مطهری، غلامرضا تاجگردون، عوض حیدرپور، حسن جوکار و … علیه اظهارنظر شریعتمداری مواجه بود.
چپ
در خلال مذاکرات ژنو ۴ میان تیمی از وزارت امور خارجه ایران و وزیران امور خارجه گروه پنج به علاوه یک که ۷–۹ نوامبر در ژنو برگزار شد، شریعتمداری با ذکر یادداشت‌هایی در روزنامه کیهان، به دفعات نسبت به عملکرد آن‌ها در گفتگوی مستقیم با وزیر امور خارجه آمریکا انتقاد کرد و ایشان را متهم به باج‌دهی به طرف مقابل می‌کرد و مخفی نگه‌داشتن جزئیات مذاکره از جانب طرفین را استدلالی بر این ادعا عنوان می‌کرد. شریعتمداری که تیم‌های مذاکره‌کننده در دولت‌های خاتمی و روحانی را با عناوینی همچون «سازشکار» خطاب می‌کرد، پس از سخنرانی آیت‌الله خامنه‌ای در ۱۲ آبان ۱۳۹۲ که در حمایت از تیم مذاکره‌کننده ایرانی گفته بود: «اینها فرزندان انقلاب و ماموران جمهوری اسلامی هستند که با تلاش فراوان در حال انجام دادن ماموریت سخت خود می‌باشند و هیچ‌کس نباید آن‌ها را تضعیف کند، مورد توهین قرار دهد یا سازشکار بداند.»، با تغییر مواضع خود پیش از سخنرانی خامنه‌ای در سرمقاله روزنامه کیهان نوشت: «… بدیهی است که اتهام «سازشکاری» به آنان، نه فقط «گناه» و جرمی نابخشودنی است بلکه دستکم ۳ پیامد خطرناک و پرآسیب نیز به دنبال خواهد داشت …»
پس از تفاهم هسته‌ای لوزان، حسین شریعتمداری در سرمقاله روزنامه کیهان، مدعی شد که دست‌آورد مذاکره هسته‌ای چندماهه با ۱+۵، کلاه گشادی بود که گروه ۱+۵ بر سر ملت ایران گذاشتند و حسن روحانی، این امر را از مردم مخفی می‌کند.
پس از توافق هسته‌ای برجام، شریعتمداری معتقد بود که این توافق، منافع جمهوری اسلامی ایران را برآورده نمی‌کند و خطوط قرمز وضع‌شده در پیش‌شرط مذاکرات هسته‌ای با اعضای ۱+۵، نقض شده‌است. وی همچنین مدعی شد که آیت‌الله خامنه‌ای نیز با این توافق موافق نیست. وی ابراز امیدواری کرد که این توافق‌نامه به تصویب نهایی (در ایران و آمریکا) نرسد و اجرایی نشود.
توجیه گزارش‌های دروغ و خلاف واقع (مباهته)
سروش دباغ نقل کرده‌است که دوره دوم ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی، در حاشیه جلسه مدیران مسئول مطبوعات با رئیس‌جمهور، جناب مهاجرانی مجالی برای گفتگو با شریعتمداری می‌یابد. روزنامه کیهان در آن ایام نوشته بود عبدالکریم سروش در سفر به آلمان جاسوسی کرده و اسرار مملکتی را با بیگانگان در میان گذاشته‌است. مهاجرانی به شریعتمداری می‌گوید شما هر اختلافی که با سروش و ایده‌ها و اطرافیانش داری داشته باش و آن‌ها را بنویس و در روزنامه‌ات منتشر کن؛ اما شما می‌دانی، من هم می‌دانم که وصله جاسوسی به سروش نمی‌چسبد و این تهمتی ناروا و غیر موجه است. سروش چه منصب دولتی و اطلاعات محرمانه‌ای دارد که با خارجی‌ها در میان بگذارد؟! شریعتمداری در پاسخ می‌گوید: می‌دانم سروش جاسوسی نکرده، اما می‌شود به ایشان «بهتان» زد و «افتراء» بست؛ چراکه در فقه بابی داریم تحت عنوان «مباهته». مطابق با این باب فقهی، اگر مردم به دور کسی جمع شوند که محبوبیت و نفوذ زیادی دارد و در عین حال خلاف اسلام سخن می‌گوید و نمی‌توان مردم را از اطراف او پراکنده کرد، می‌توان به او «بهتان» و «تهمت» زد و شخصیت او را تخریب کرد و از این طریق با او در پیچید و از نفوذ و تاثیرش کاست… مهدی نصیری، مدیر مسئول هفته نامه «صبح» نیز در اواسط دهه هفتاد شمسی در یکی از سرمقاله‌های خود به قصه «مباهته» پرداخته و آن را تبیین همدلانه کرده بود. یعنی می‌توان بدون توجه به حق‌الناس (که خودشان روی آن در مواقعی که به نفع خودشان هست بر طبل‌ها می‌کوبند) روی آبرو و آرامش فرد پا گذاشت و در شرایطی قرار داد که به مرگ راضی شود یا حداقل دیگر دهانش را باز نکند
برخی از مقاله‌های کیهان علیه مقتولان قتل‌های زنجیره‌ای (قبل از قتل) نیز در جهت متقاعد کردن نیروهای تندرو در نیاز حاکمیت در حذف این افراد بود.
آثار
شریعتمداری نخستین کتاب خودش با نام متهم ردیف اول را که مجموعه خاطراتش از دوران دادگاه در زمان حکومت پهلوی بوده‌است در اردیبهشت ۱۳۹۲ و در بیست و هفتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران رونمایی کرد.