تی‌اف‌تی‌پی

Trivial File Transfer Protocol ) TFTP ) یک پروتکل انتقال فایل است که به دلیل سادگی در به‌کارگیری، پرکاربرد شده‌است. این پروتکل به کاربران دسترسی برای قرار دادن یا دریافت فایل از ریموت هاست را می‌دهد . از عمده‌ترین کاربرد آن می‌توان به انتقال خودکار فایل‌های مربوط به تنظیمات یک دستگاه یا فایل‌های مورد نیاز یک دستگاه برای بوت شدن در یک شبکه محلی اشاره کرد. این پروتکل اولین بار در سال 1998 استانداردسازی شد که مشخصات فعلی این پروتکل را می‌توان در RFC 1350 یافت.
بررسی اجمالی
TFTP دارای طراحی ساده ایست که به‌کارگیری آن را آسان کرده‌است. این پروتکل برای انتقال اطلاعات در مراحل اولیه‌ی بوت کردن از طریق شبکه مانند BOOTP , PXE , PSDP و… استفاده می‌شود. در واقع TFTP یکی از عناصر PXE یا پروتکل بوت شدن دستگاه‌ها از محیط شبکه است که در واقع درون بایوس کارت شبکه رایانه‌های میزبان، الگوریتمی برای استفاده از آن پیش‌بینی و نهادینه شده‌است.
از TFTP برای انتقال دیسک ایمیج‌های سیستم عامل‌ها و پرونده‌های پیکربندی به روتر ، آی پی‌های تلفن و فایروال‌ها نیز استفاده می‌شود.
طراحی این پروتکل از پروتکل EFTP که بخشی از مجموعه پروتکل‌های PUP است تاثیر گرفته‌است . امروزه به دلیل امنیت پایین این پروتکل از آن در انتقالات فایل در اینترنت استفاده نمیشود و تقریبا تنها استفاده‌ی آن در شبکه‌ی محلی (LAN) می‌باشد.
TFTP اولین بار در سال 1980 توسط IEN 133 تعریف شد. پس از آن در سال بعد در ماه June تجدید نظر دوم این پروتکل به عنوان RFC 783 منتشر شد. بعد از آن آپدیت‌های مختلفی برای این پروتکل ارائه شد که آپدیت‌های کلی آن به ترتیب عبارتند از :
RFC Number
Title
Published
Author
Obsolete and Update Information
RFC 783
The TFTP Protocol (Revision 1)
June 1981
K. Sollins
Obsoleted by - RFC 1350
RFC 906
Bootstrap Loading using TFTP
June 1984
Ross Finlayson
RFC 951
Bootstrap Protocol
Sep.1985
Bill Croft
Updated by RFC 1395, RFC 1497, RFC 1532, RFC 1542, RFC 5494
RFC 1350
The TFTP Protocol (Revision 2)
July 1992
K. Sollins
Updated by RFC 1782, RFC 1783, RFC 1784, RFC 1785, RFC 2347, RFC 2348, RFC 2349
RFC 1782
TFTP Option Extension
March 1995
G. Malkin
Obsoleted by - RFC 2347
RFC 2131
Dynamic Host Configuration Protocol
March 1997
R. Droms
Updated by RFC 3396, RFC 4361, RFC 5494, RFC 6842
RFC 2347
TFTP Option Extension
May 1998
G. Malkin
RFC 2348
TFTP Blocksize Option
May 1998
G. Malkin
RFC 2349
TFTP Timeout Interval and Transfer Size Options
May 1998
G. Malkin
RFC 7440
TFTP Windowsize Option
Jan 2015
P. Masotta
پروتکل TFTP که یکی از ساده‌ترین پروتکل انتقال است با استفاده از پروتکل UDP از پورت شماره‌ی 69 استفاده میکند. کار با این پروتکل بسیار آسان است و از بسیاری از تنظیمات و امکانات پیشرفته‌ای که بسیاری از پروتکل‌های انتقال داده پیشنهاد می‌کنند مستثنا است. این پروتکل تنها برای خواندن و نوشتن اطلاعات به ریموت سرور یا از ریموت سرور طراحی شده‌است و نمی‌تواند اطلاعات را تغییر نام دهد ، حذف یا لیست کند.
تفاوت TFTP و FTP
در مقایسه با پروتکل انتقال داده TFTP، FTP بسیار ساده‌تر عمل می‌کند. به عنوان مثال در TFTP خبری از احراز هویت استفاده‌کننده نیست و هر کسی که دسترسی شبکه به آن داشته باشد می‌تواند از آن استفاده کند در حالی که برای استفاده از FTP احراز هویت اهمیت بالایی دارد. البته این موضوع امنیت TFTP را کاهش می‌دهد.
TFTP در مقایسه با FTP از سرعت بالاتری نیز برخوردار است. دلیل این موضوع این است که FTP در هنگام انتقال اطلاعات نیاز به تصدیق کردن بسته‌ی فرستاده شده(Packet) دارد ولی TFTP منتظر تصدیق بسته‌ی فرستاده شده نمیماند و فایل بعدی را ارسال میکند. در نتیجه سرعت آن بسیار بالاتر از اف تی پی است و می‌تواند فایل‌های با حجم بالایی را انتقال دهد.
کاربردهای TFTP
بوت کردن از راه دور از طریق شبکه بدون هارد دیسک
پشتیبان‌گیری از تنظیمات شبکه
پشتیبان‌گیری از فایل پیکر بندی روتر
ذخیره‌ی دیسک ایمیج‌های سیستم عامل‌ها
میزبان‌های TFTP
سایت‌های زیر نمونه‌هایی از TFTP سرورهستند:
SourceForge tftp-server
مطالعه بیشتر
RFC 1785 – TFTP Option Negotiation Analysis, G. Malkin, A. Harkin, March 1995.
RFC 2090 – TFTP Multicast Option, A. Emberson, February 1997. Status: Experimental
RFC 2347 – TFTP Option Extension, G. Malkin, A. Harkin, May 1998. (This superseded the preceding, RFC 1782
RFC 2348 – TFTP Blocksize Option, G. Malkin, A. Harkin, May 1998. (This superseded the preceding, RFC 1783
RFC 2349 – TFTP Timeout Interval and Transfer Size Options, G. Malkin, A. Harkin, May 1998 (This superseded the preceding, RFC 1784.
RFC 3617 – Uniform Resource Identifier (URI) Scheme and Applicability Statement for the Trivial File Transfer Protocol (TFTP), E. Lear, October 2003.