شتران

شتران (Camelidae) خانواده‌ای از پستانداران هستند از زیرراسته پینه‌پایان Tylopoda راسته جفت‌سمان.
جانوران این تیره جثه‌ای متوسط تا بزرگ دارند و گردن‌شان بلند و لاغر و سرشان کوچک و باریک است؛ این جانوران پوزه دارند و لب بالایشان دارای یک شکاف است. شتران کاملا گیاه‌خوار هستند.
هرچند حیوانات خانواده شتران در گذشته گونه‌های زیادی داشته‌اند اما امروزه تنها شش گونه از آن‌ها باقی است شامل شتر یک‌کوهانه و شتر دوکوهانه در بر قدیم و لاما، گواناکو ، آلپاکا، و شترچه در بر جدید.
چهار گونه از آن‌ها توسط انسان به عنوان حیوان بارکش و حیوان خانگی استفاده می‌شوند. شترهای یک‌کوهانه و دوکوهانه در بیابان‌های آسیا و شمال آفریقا از جانوران سفری و بارکش مهم منطقه هستند. شتر یک‌کوهانه به استرالیا نیز برده شده و در بیابان‌های آنجا به صورت وحشی نیز زندگی می‌کند. لاما و آلپاکا حیوانات بارکش و تامین‌کننده پشم در رشته‌کوه آند هستند.
خانواده شتران در دور ائوسن از آمریکای شمالی ریشه گرفته و از آنجا گروهی به جنوب و گروهی به سوی آسیا رفته‌اند.
گونه‌های زنده شتران
نام
نام علمی
نگاره
زیستگاه
توضیح
سرده: شتری‌ها
شتر
x90px
x90px
زیستگاه شتر یک‌کوهانه خاورمیانه و شمال آفریقا است. ساربانان افغان از سال ۱۸۶۰ میلادی شتر را با خود به استرالیا نیز بردند. کوهان شتر از پیه و چربی تشکیل شده‌است. از ویژگی‌های شتر تحمل شرایط سخت صحرا و دماهای گوناگون و به‌ویژه گرمای شدید تابستان و کمبود آب و علوفه است. پشم و پوستش نیز برای ریسندگی و پارچه‌بافی و کفش‌دوزی کاربرد دارد. وزن شترهای یک‌کوهانه بین ۳۰۰ تا۶۰۰ کیلوگرم است.
شتر دوکوهانه
x90px
x90px
شتر دو کوهانه یا شتر بلخی در خاور دور، آسیای میانه و خاورمیانه زندگی می‌کند. تاریخچه پرورش شتر دوکوهانه در چین به سده‌ها پیش از میلاد باز می‌گردد و دودمان‌های گوناگون پادشاهی چین از این حیوان برای برای مقاصد گوناگون بهره می‌گرفته‌اند. کوچ‌نشینان آسیای میانه، مغولستان و شمال چین از قدیم از این شترها برای حمل و نقل، شخم‌زنی و لشکرکشی استفاده کرده و از پشم و گوشت و پوست آن‌ها نیز بهره برده‌اند. وزن این جانور بین ۳۰۰ تا هزار کیلوگرم است.
لامایی‌ها
لاما
x90px
x90px
لاماها دارای کوهان نیستند. لاماها در گذشته به‌طور گسترده از سوی اینکاها و دیگر بومیان رشته کوه آند به عنوان حیوان بارکش و گوشتی استفاده می‌شدند. هم اکنون نیز در آمریکای جنوبی هنوز از این حیوان برای بارکشی، تولید گوشت و پشم استفاده می‌شود. بین ۱۳۰ تا۲۰۰ کیلوگرم وزن دارد.
گواناکو
x90px
x90px
این جانور مانند شترچه وحشی است. کرک گواناکو یکی از نرم‌ترین کرک‌ها می‌باشد که از کرک کشمیر نیز گران‌تر است. سرخ‌پوستان از گواناکو برای بارکشی استفاده کرده و از گوشت و شیر آن برای تغذیه و از پشم آن برای تهیه لباس و پوشاک استفاده می‌کنند. این جانور حدود ۹۰ کیلوگرم وزن دارد.
ویکونیایی‌ها
شترچه
x90px
x90px
این جانور در بلندی‌های کوهستان آند زندگی می‌کند و از دیگر لاماها کوچک‌تر است. شترچه نیای وحشی آلپاکاهای اهلی است. شترچه یکی از نرم‌ترین و گران‌ترین کرک‌ها را دارد. در زمان اینکاها تنها شاهان اینکا اجازه پوشیدن جامه‌های بافته‌شده با پشم شترچه را داشتند. در سال ۱۹۷۴ تعداد شترچه‌های باقی‌مانده به حدود ۶ هزار نفر رسیده‌بود اما با حفاظت‌های انجام‌شده، امروزه تعداد آن‌ها به حدود ۳۵۰ هزار نفر رسیده‌است. وزن این جانور ۳۵ تا۶۵ کیلوگرم است.
آلپاکا
x90px
x90px
مانند لامای معمولی اهلی است ولی برعکس لاما که گوشی موزمانند دارد گوش‌های آلپاکا صاف است. گله‌های آلپاکا برای چرا در بلندی‌های ۳۵۰۰ متر به بالا در کوهستان آند در اکوادور و جنوب پرو، شمال بولیوی و شمال شیلی نگهداری می‌شود. آلپاکاها از لاما کوچک‌ترند و از آن‌ها برای بارکشی استفاده نمی‌کنند بل‌که تنها از الیاف آن‌ها برای تهیه بافتنی‌هایی همچون پتو، جوراب، و پونچو بهره می‌گیرند. وزن آن‌ها ۴۸ تا۸۴ کیلوگرم است.
سرده‌های منقرض‌شده شتران
نام فارسی سرده
نام علمی
نگاره
دور
یادداشت
بلندشتر
Aepycamelus
x66px
میوسن
بلندقامت، گردن انحنادار، پاهای پینه‌دار شتری. این جانور ۱۵.۵ میلیون سال پیش می‌زیسته و قدی به بلندای حدود ۳ متر داشته‌است.
شترچهره
Camelops
x80px
پلیوسن-پلیستوسن
بزرگ‌جثه با پاهای واقعا شتری، وضعیت کوهان شترچهره نامعلوم است.
موش‌گوزن فلوریدا
Floridatragulus
اوایل میوسن
گونه‌ای عجیب از شتر با پوزه‌ای دراز.
لاماچهره
Eulamaops
پلیستوسن
از آمریکای جنوبی
لامای سربزرگ
Hemiauchenia
میوسن-پلیستوسن
یک سرده لاماگون در آمریکای شمالی و جنوبی.
کلان‌شتر
Megacamelus
میوسن-پلیستوسن
بزرگ‌ترین گونه از شتران.
بزرگ‌پینه‌پا
Megatylopus
x80px
میوسن-اوایل پلیستوسن
از شتری‌های بزرگ آمریکای شمالی
تیزانگشت
Oxydactylus
x80px
اوایل میوسن
قدیمی‌ترین عضو خانواده «شتر زرافه‌ای».
دیرین‌لاما
Palaeolama
پلیستوسن
یک سرده لاماگون در آمریکای شمالی و جنوبی.
علف‌خواردد
Poebrotherium
x80px
الیگوسن
این گونه‌ها از شتر در بدبوم‌های رودخانه سفید جای آهو و غزال را گرفتند.
پیشین‌شتر
Procamelus
x80px
میوسن
نیای غول‌پینه‌پا که منقرض شده و شتری‌های امروزی.
پیشین‌پینه‌پا
Protylopus
اواخر ائوسن
قدیمی‌ترین عضو خانواده شتران.
باریک‌آسیاب
Stenomylus
x80px
اوایل میوسن
شتر آهومانند کوچک که گله‌های بزرگی در دشت‌های بزرگ آمریکا تشکیل می‌داد. دندان آسیاب این جانور باریک بوده‌است.
غول‌پینه‌پا
Titanotylopus
x80px
میوسن-پلیستوسن
بلندقامت، کوهان‌دار، و دارای پاهای واقعا شتری
شتر سوری که تازه کشف شده هنوز رسما توصیف نشده‌است.