mainkilora/Persian-Wikipedia-Corpus huggingface dataset:
میدان شهرداری (رشت)

میدان شهرداری رشت مربوط به دوره پهلوی است و در رشت، میدان شهرداری واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تاریخچه
بر طبق خبر درج شده در روزنامه پرورش شماره ۱۳۵ چهارشنبه اول تیر ماه ۱۳۰۵، اداره بلدیه رشت در این تاریخ به ساختمان نوساز خود انتقال یافت. ساختمانی که با الهام از معماری نئوکلاسیک اروپا بویژه معماری سنت پیترزبورگ روسیه و توسط معماران ایرانی مقیم رشت ساخته شد و هم اکنون نیز پس از گذشت ۷۵ سال مقر شهرداری رشت است.
ساختمان شهرداری رشت
ساختمان شهرداری و برج ساعت آن که نماد شهر رشت می‌باشد و نیز موزه پست و ساختمان قدیمی هتل ایران می‌باشد. مجموعه بناهای میدان شهرداری رشت در اوایل سلطنت رضا شاه پهلوی (۱۳۰۴-۱۳۲۰ ه‌. ش) احداث شده است. برج ساعت شهرداری که نماد شهر رشت محسوب می‌شود، به هنگام وقوع زلزله مهیب و ویرانگر گیلان در سال ۱۳۶۹ آسیب دیده بود که چندی بعد به صورت سابق بازسازی گردید.
مجموعه شهرداری مربوط به دوره پهلوی است و در رشت، میدان شهرداری واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
طرح‌های آتی
ترمیم سگنفرش خیابانهای اطراف میدان شهرداری رشت، تبدیل اداره پست به موزه پست و ساختمان هتل ایران به گنجینه مردم شناسی و پس از انتقال شهرداری به ساختمان جدید ساختمان فعلی تبدیل به موزه بلدیه رشت و مرکز اسناد شهرداری رشت خواهد شد.
ویژگی‌ها
اجرای موزیک زنده به طور روزانه در صبحگاه و مناسبت‌ها توسط گروه ارکستر شهرداری رشت رو به روی درب شهرداری داخل محوطه میدان و در محوطه مخصوص گروه ارکستر از ویژگی‌های بی‌نظیر شهرداری رشت است.
زنگ ساعت مجموعه در هر ساعت برابر با عدد ساعت و هر نیم ساعت یک زنگ به صدا در می‌آید.
رشت
شهرداری رشت
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاخ رودسر

کاخ رودسر مربوط به دوره پهلوی است و در رودسر، جنب ساختمان فرمانداری رودسر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مجموعه میدان رودسر

مجموعه میدان رودسر مربوط به دوره پهلوی است و در رودسر، میدان بسیج مستضعفان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
قلعه سانسیز (گور قلعه)

قلعه سانسیز (گور قلعه) مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان طارم روستای سانسیز واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه سید علی مقیمی

خانه سید علی مقیمی مربوط به دوره قاجار است و در رشت، خیابان مطهری، حاجی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه و خانقاه شیخ ابواسحق

مقبره و خانقاه شیخ ابواسحق مربوط به دوره قاجار است و در کازرون، سه راه ابوذر، کوچه روبروی نماز جمعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه حسنی

منزل حسنی مربوط به اواسط دوره قاجار است و در شیراز، بازار حاجی، ابتدای کوچه زنیجیر خانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه سلطان میدان

تپه سلطان میدان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نیشابور، بخش سرولایت، روستای سلطان میدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گنبد آجری مهرآباد

بنای گنبد آجری مهرآباد مربوط به دوره ایلخانی است و در نیشابور (روبروی روستای شهمیر)، کنارجاده کاشمر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گنبد کوچک مهرآباد
امامزاده سید غلامرسول

امامزاده سید غلامرسول مربوط به دوره تیموریان است و در چابهار، خیابان شهید ریگی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
thumb
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه پیر محله

بقعه پیر محله مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان رودسر، روستای پیرمحله واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دارای سقف گنبدی ،وآرامگاه معبدی در داخل بصورت مخوف ،وتاریک وطبق گفته‌های حوالی اهالی از درون قبر داخل مکان که جایگاه آزاد ورود به آن با ۶پله به پایین وجود دارد به قلعه املش بصورت زیر زمینی و مخفی راه دارد.
پسر آیت الله رفسنجانی در سال ۸۳به این بنا دستبرد و کلیه اشی و سکه‌ها و مجسمه‌های مخفی در آهیانه گنبد را دزدیده و فی الحال نیز مشخص می‌باشد که آجر هارا باپودر گچ وسیمان به هم چسبانده و سرهم کرده‌اند.درصورتی که اصل بنا با موادی دیگر بنا شده است( غیر پودر سیمان و گچ)که بصورت واضح مشخص می‌باشد بصورت کامل .
بنای جوانمرد علی

بنای جوانمرد علی قصاب مربوط به اوایل دوره تیموریان است و در شهرستان نیشابور، بخش میان‌جلگه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
چراغعلی تپه مارلیک (روستای نصفی)

چراغعلی تپه مارلیک (روستای نصفی) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان رودبار، رحمت آباد بلوکات واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۴۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مارلیک
موشلان تپه (اسماعیل‌آباد)

موشلان تپه (اسماعیل‌آباد) مربوط به هزاره ۵ قبل از میلاد است و در شهرستان ساوجبلاغ، بخش مرکزی، روستای اسماعیل‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
نیایشگاه مهری

نیایشگاه مهری مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان مراغه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
فهرست آتشکده‌های ایران
دنا (روستا)

روستای دنا مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان دنا، روستای خونگاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد جامع داراب

مسجد جامع داراب مربوط به دوره سلجوقیان است و در داراب، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
این مسجد تنها مسجد دارای چهار مناره در جهان می‌باشد.
پل بزرگ یاتاوه

پل بزرگ یاتاوه مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان دنا، بخش یاتاوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
غار دوفیری

اشکفت دوفیری مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان دنا، روستای بن زرد سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای فتحعلیشاهی

کاروانسرای فتحعلیشاهی مربوط به دوره قاجار است و در کیلومتر ۳۷ مسیر جاده تهران ساوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تخت شاه نشین (پایه پل)

تخت شاه نشین (پایه پل) مربوط به دوره هخامنشی است و در شهرستان دنا، جنوب غربی یاتاوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه پار

تپه پار مربوط به سده ۶ و ۸ ه.ق است و در ۱۲ کیلومتری جنوب غربی ساوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گورستان پای چل

قبرستان پای چل مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان دنا، روستای کرمی، بخش سی سخت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه خسرو

بندانگشتی
تپه خسرو مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان بویراحمد، روستای تل خسرو واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
وجود مکانهایی با نامهای باستانی در ارتفاعات زاگرس جنوب و جنوب غربی ایران و دشت‌ها و دره‌های آن تنها سرنخهای اثبات قدمت کهن این سرزمین بوده‌اند؛ نامهایی همچون بازرنگ، تل خسرو، تل زال، دشت روم، مزدک، بابکان و … که بررسی آنها ما را به هزاره‌های قبل از میلاد می‌برد.
«تل خسرو» یکی از این مکانهای باستانی در پنج کیلومتری جنوب یاسوج است که بومیان آن را به «کی خسرو» فرزند «سیاووش» از پادشاهان کیانی نسبت می‌دهند و افسانه این تل، قرنها سینه به سینه نقل شده و اکنون نیز در بین مردم بومی ساری و جاری است. بومیان معتقدند پس از آنکه به کی خسرو سروش الهی می‌رسد، به دشت یاسوج می‌آید و به سوارانش دستور می‌دهد هر کدام توبره‌ای خاک بر روی هم بریزند تا تپه‌ای شکل بگیرد.
آنگاه کی خسرو بر بالای تل می‌رود و لهراسب را به جانشینی خود انتخاب می‌کند. بومیان می‌گویند زال نیز در جای دیگری از این دشت با سپاهیانش تلی می‌سازد که هنوز هم آن را «تل زال» یا «تل زالی» می‌نامند.
بر اساس این افسانه که در شاهنامه فردوسی نیز بدان اشارت شده، کی خسرو پس از آن که تاج شاهی را بر سر لهراسب می‌گذارد، به غاری در دنا که اکنون نیز با نام «غار کی خسرو» جاودان مانده، می‌رود و عروج می‌کند و عمر جاودانه می‌یابد.
با این حال پیوند اساطیر ایران با این نقطه از دامنه‌های دنا یعنی یاسوج، تنها به این افسانه خلاصه نمی‌شود و برخی از تاریخ دانان جهان، یاسوج را دروازه پارس(persian gates) نامیده‌اند و اعتقاد دارند که در سال ۳۳۱ سال قبل از میلاد، «اسکندر مقدونی» در حمله به پرسپولیس از منطقه یاسوج گذشته و در تنگه‌ای در شمال این منطقه با نام «تنگ مهریان» با لشکر «آریو برزن»، سردار بزرگ هخامنشی رودررو شده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه ملاکائیه (کوشک ملاکائیه)

تپه ملاکائیه (کوشک ملاکائیه) مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان دنا، بخش مرکزی، ۱ کیلومتری روستای بادنگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه شهداء

تپه شهداء مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان یاسوج، روستای گنجه‌ای کهنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه مهره‌ای

تپه مهره‌ای مربوط به هزاره ۴ و ۳ قبل از میلاد است و در شهرستان بویر احمد، روستای سرسقاوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه دم چنار

تپه دم چنار مربوط به هزاره ۴ و ۳ قبل از میلاد است و در شهرستان دنا، بخش کبکیان، دهستان دم چنار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه ماسور

تپه ماسور مربوط به هزاره ۶ تا دوره ساسانیان است و در شهرستان خرم‌آباد، محله ماسور واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه منصور باغی

تپه منصور باغی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بجنورد، شمال شرقی تازه‌قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه داشلی علوم

تپه داشلی علوم مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بجنورد، غرب یک صعودبالا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه سرخرمن

تپه سرخرمن مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مانه و سملقان، روستای برج واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
قلعه جلال‌الدین جاجرم

قلعه جلال الدین جاجرم مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در بین جاجرم و گرمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه جلال‌الدین جاجرم که از سنگ و آجر و گچ ساخته شده، عبارت است از شش برج و چند یورت که قطرا از شمال به جنوب اطول از مغرب به شرق است.
موقعیت قلعه
قلعه جلال‌الدین جاجرم در حدفاصل جاده گرمه به جاجرم، بر روی تپه نسبتا مرتفع سنگی قرار گرفته است. این قلعه با پلانی شش گوش، دارای شش برج مدور در اطراف است و در ورودی آن در ضلع جنوبی قرار دارد که در گذشته عمارتی نیز بالای در ورودی قرار داشته است.
این قلعه در داخل از چهار اتاق در میان برج‌ها ساخته و خمره‌هایی نیز در بدنه دیوارهای داخلی جهت جمع‌آوری آب و آذوقه ایجاد شده است. در ضلع جنوبی و سمت راست در ورودی این قلعه راه پله‌ای جهت دسترسی به برج‌های نگهبانی قرار دارد و روزنه‌هایی در تمام طول دیوارهای اطراف و برج‌ها نیز ایجاد شده است. در پایین و ضلع جنوب غربی قلعه چشمه آب شیرینی وجود دارد که آن نیز موسوم به جلال‌الدین می‌باشد و آب آن به طرف جنوب شرق و به طرف جاجرم جریان دارد. عمده مصالح این قلعه از سنگ و ملاط ساروج و در بعضی نقاط از آجر می‌باشد. ارتفاع برج‌ها و دیوارهای آن حدود ۱۲ متر می‌باشد. این قلعه در گذشته دو یا سه طبقه بوده که این قلعه را به شهر جاجرم متصل می‌ساخته است.
آب مخصوص قلعه
درون قلعه در طرف شمال غربی، چاهی است مخصوص آب قلعه که حالا تقریبا بیست ذرع عمق دارد و پیداست که پر شده است. آنچه معلوم می‌شود چون چشمه بزرگی است، دامنه تپه‌ای که قلعه بالای آن ساخته شده منفجر است، این چاه پایابی بوده که آب از آن با مشک بالا می‌آورده‌اند. در دهنه چاه صناعت و بنایی نشده همان حفره است و در اطراف چاه آثار کلنگ دیده نمی‌شود؛ مثل این که این دهنه طبیعی است.
قلعه جلال‌الدین جاجرم یک قلعه نظامی
نظریات مختلفی در خصوص این که این قلعه متعلق به چه کسی می‌باشد، وجود دارد. عده‌ای این قلعه را به جلال‌الدین سلجوقی و عده‌ای آن را به جلال‌الدین؛ بنیان‌گذار سلسله جلالیه نسبت می‌دهند اما نظریه‌ای که در حال حاضر مطمئن‌تر و محتمل‌تر از بقیه به نظر می‌رسد این است که قلعه جلال‌الدین یک قلعه نظامی است که مربوط به قرن هفتم هجری قمری می‌باشد و آن را به سلطان جلال‌الدین خوارزمشاه نسبت می‌دهند. بر اساس این نظریه به نظر می‌رسد که این قلعه به دستور سلطان جلال‌الدین و در هنگام حمله مغول به ایران و در جریان جنگ و گریزهای سلطان جلال‌الدین و در زمانی که وی پس از مرگ پدرش در جزیره آبسکون (آشوراده کنونی) از جانب مازندران به سمت شرق ایران حرکت نمود تا خود را برای مقابله با سپاهیان مغول آماده سازد، ساخته شده باشد.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه ارک پایین

تپه ارک پایین مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بجنورد، جلگه آلما نیشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه ارک کوچک

تپه ارک کوچک مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بجنورد، روستای داشلی قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه ارگ بزرگ

تپه ارگ بزرگ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بجنورد، روستای داشلی قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه خشتلی

تپه خشتلی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مانه و سملقان، شمال غرب آشخانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاخ اختصاصی گرگان

کاخ اختصاصی گرگان یا کاخ موزه گرگان یا کاخ سلطنتی گرگان مربوط به دوره پهلوی اول اول است و در گرگان، پارک شهر (کتابخانه سابق) واقع شده‌است. کاخ شهر گرگان که یکی از ۱۲ کاخ خانواده پهلوی در کشور و محل اقامت این خانواده در منطقه بوده‌است، پس از مرمت به کاخ موزه گرگان تبدیل شده‌است. این کاخ موزه اولین موزه شمال، چهارمین موزه تخصصی باستان‌شناسی و بیست و چهارمین موزه کشور محسوب می‌شود. این بنا در سال ۱۳۴۳ به عنوان موزه گشوده می‌شود و تا سال ۱۳۶۱ دایر می‌ماند و پس از بازسازی دوباره افتتاح می‌شود. این بنا که در دو طبقه به سبک اروپایی ساخته شده، در سال ۳۱۷ به دستور رضاخان در کنار مجموعه‌ای از ساختمان‌های اداری در آن سال‌ها از جمله شهرداری، ثبت احوال، مدرسه ایرانشهر و اداره پست گرگان بنا شد. این اثر در تاریخ به شماره ثبت ۱۵۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است و با مرمت و بازسازی در افتتاح شده‌است. کاخ موزه گرگان شامل دو بخش همکف و طبقه بالاست که در طبقه همکف ۳۰ تن از مشاهیر استان گلستان از قرن سوم تا دوره معاصر همراه با تندیس معرفی شده‌اند که به بخش مشاهیر مشهور است و در طبقه یک صد قلم از لوازم و اشیای دوره پهلوی و همچنین استراحتگاه خانواده پهلوی در معرض دید علاقه‌مندان قرار گرفته‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
سردر ورودی پادگان

سر در ورودی پادگان مربوط به دوره پهلوی است و در گرگان، لشکر ۳۰ گرگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امامزاده عسگری

امامزاده عسگری مربوط به دوره تیموریان - صفیویه‌است و در گیغان، ۳۰۰ متری جنوب غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
معبد اسپاخو

معبد اسپاخو که در محل با نام کلیسا و گاهی نیز آتشکده نامیده می‌شود، مربوط به دوره ساسانی و قدیمی‌ترین بنای ثبت شده این دوره در خراسان شمالی می‌باشد.
معبد در ۶۵ کیلومتری جاده آشخانه به استان گلستان واقع شده‌است.
وجه تسمیه
در رابطه با وجه تسمیه دهکده اسپاخو و معبد این روستا می‌گویند: واژه هسپ و اسپ نام کهن و پهلوی است که در طی زمان تبدیل به اسب گردیده‌است و اسپ علاوه بر اخو به معنای پرورش اسب نیز می‌باشد و طبق شواهد احتمالی این منطقه محل پرورش اسب بوده که نام روستای اسپاخو نیز اطلاقی از آن است.
معماری بنا
معماری این بنا نمادی از معماری خراسان در روزگار ساسانی است که از ترکیب گنبد و ایوان الگو گرفته‌است، ترکیبی که سابقه کهنی در معماری بناهای دوران تاریخی و اسلامی دارد، البته در نظریه‌ای دیگر معماری این بنا الگو گرفته از پای فیل مشهور به پافیلی است که از پابرجاترین نوع معماری محسوب می‌شود.
معبد اسپاخو که با لاشه سنگ و ملات ساروج ایجاد گشته‌است دارای پلانی مستطیل شکل است و سقف آن با طاق و گنبد پوشیده شده‌است. ورودی اصلی بنا در ضلع شرقی به شکل ایوانی بلند با قوس گهواره‌ای است که گنبدخانه در غرب آن قرار دارد در دیواره‌های شمالی و جنوب بنا نیز ورودی‌هایی با طاق کلیدی تعبیه گردیده‌است که از ویژگی‌های معماری ساسانی می‌باشد.
با وجود اینکه معبد اسپاخو را به عنوان کلیسا نیز می‌خوانند اما وجود آتشدان و حفره‌هایی در سقف برای خروج دود و… این احتمال را که این معبد توسط زرتشتیان ساخته شده باشد را قوی‌تر می‌کند و همچنین در اطراف این بنا و روستای اسپاخو بر روی تپه‌ای قبرستانی وجود دارد که از نظر وضع دفن و مقبره سازی با طرز تدفین مسلمانان تفاوت اساسی دارد و قبرها به صورت خانوادگی دفن گردیده‌اند که بنا به گفته کارشناسان این شواهد حاکی از آن است که اقوام خاصی از زرتشتیان در این منطقه وسیع زندگی می‌کردند و این بنای عظیم مربوط به آنها می‌باشد.
این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای لات

کاروانسرای لات مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان رشت، روستای سراوان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه قلعه جاجرم

تپه قلعه جاجرم مربوط به صدر اسلام- دوره ایلخانی است و در جاجرم، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه رباط عشق

تپه رباط عشق مربوط به پیش از دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان جاجرم، روستای رباط عشق واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد جامع جاجرم

مسجد جامع جاجرم مربوط به سده ۴ ه.ق است و در جاجرم، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه قره قانلو

تپه قره قانلو مربوط به سده ۷ ه.ق است و در شهرستان مانه و سملقان، روستای قرقانلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه بچه دره سفلی

تپه بچه دره سفلی مربوط به هزاره ۱- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بجنورد، جنوب بچه دره سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه کهنه قلعه شهرآباد

تپه کهنه قلعه شهرآباد مربوط به هزاره ۱- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مانه و سملقان، روستای شهرآباد کرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پس تپه

پس تپه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان بجنورد، بین قلعه محمدی و چشمه محمد بیک واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه شهرآوا

تپه شهرآوا مربوط به هزاره سوم و ۴ قبل از میلاد است و در شهرستان مانه و سملقان، زمین‌های دشت آشخانه، حاشیه قاضی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مجموعه امیربنده کلاچای

مجموعه امیربنده کلاچای در رودسر، حومه کلاچای واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای کنار گرد

کاروانسرای کنار گرد مربوط به دوره زند است و در شهرستان ری، بخش فشافویه، حسن‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۳۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه امامزاده مهدی

بقعه امامزاده مهدی (ابوالعلی) مربوط به دوره صفوی است و در تفرش، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۳۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد جامع رشتخوار

مسجد جامع رشتخوار مربوط به دوره خوارزمشاهی- دوره تیموریان است و در ۷۰۰ متری جنوب شرق رشتخوار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۳۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه امامزاده شاهزاده محسن

بقعه امامزاده شاهزاده محسن مربوط به سده ۸ و ۹ ه.ق است و در شهرستان اراک، روستای مشهد گرمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد اسماعیل بیگ

مسجد اسماعیل بیگ مربوط به دوره صفوی است و در بناب، خیابان باهنر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
حسینیه شوکتیه

حسینیه شوکتیه مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، خیابان شهید منتظری، کوچه پست قدیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۳۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آب‌انبار شش بادگیر

آب انبار شش بادگیر مربوط به دوره معاصر است و در یزد، محله شش بادگیری، کوچه شش بادگیر واقع شده و این اثر در تاریخ ۴ فروردین ۱۳۵۷ با شماره ثبت ۱۶۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.۱
ویژگی‌ها
این آب انبار در محله‌ای به همین نام در شهرستان یزد قرار دارد. این بنا دارای دو ورودی (یکی در شمال و دیگری در جنوب مخزن)، شش بادگیر و مخزن بزرگی به حجم دو هزار متر مکعب است. این آب انبار پنجاه و پنج پله دارد. ورودی آب انبار در قسمت جنوبی است و بین پله‌های بیست و پنج و بیست و شش آن، از بالا یک هشتی با سنگ‌فرش آجری قرار دارد و طاق آب انبار بعد از هشتی شروع می‌شود. شیر آن نیز در قسمت ورودی شمالی است. ورودی شمالی نسبت به مخزن شیر، قرینه ورودی جنوبی است. آب انبار دارای گنبد تخم مرغی شکل است.
ارتفاع مخزن آب آن ۶/۱۲ متر و ارتفاع بادگیرها ده متر است. آب انبارها از جمله تاسیسات وابسته به قنات هستند که برای ذخیره‌سازی در زمستان و استفاده در تابستان کاربرد داشته‌اند. این آب انبار بزرگ و پرحجم بالغ بر ۲،۰۰۰ متر مکعب گنجایش داشته و دو عدد شیر یا راه دسترسی به شیر آب انبار دارد که یکی برای استفاده مسلمین و دیگری برای استفاده اقلیت مذهبی زرتشتی می‌باشد.
این آب انبار دارای شش بادگیر است، سه بادگیر آن از ابتدا ساخته شده بود و سه بادگیر دیگر بعدها به آن الحاق شده‌است. با کمی دقت در شکل بادگیرها تفاوت سه بادگیر قدیمی با دیگر بادگیرهای آن مشهود است. شش بادگیر آب انبار با توجه به شرایط اقلیمی و جهت باد در این منطقه به شکل ۸ وجهی می‌باشند. برای شهرهای کویری همچون یزد ارزش آب بیش از هر جای دیگر احساس می‌شود. در این شهر بیش از ۷۵ آب انبار وجود دارد ۱۸۰سال پیش در دوره قاجاره ساخته شده‌است.
آثار ملی ایران
آب‌انبار کوشک نو

آب انبار کوشک نو مربوط به دوره صفوی است و در یزد، خیابان سید گلسرخ، کوچه آب انبارکوشک نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آب‌انبار وقت ساعت

آب انبار وقت ساعت مربوط به دوره صفوی است و در یزد، خیابان مسجد جامع، کوچه سید رکن الدین واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آب‌انبار دو دهنه

آب انبار دو دهنه مربوط به اواخر دوره صفوی است و در یزد، خیابان قیام، ضلع جنوبی خیابان بازار مسگری واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آب‌انبار وزیر

آب انبار وزیر مربوط به سده ۱۲ ه.ق است و در یزد، خیابان مسجد جامع کبیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
برج سنگی روستای میدانک

برج سنگی روستای میدانک مربوط به سده ۷ و ۸ است و در ۶۰ کیلومتری کرج واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
برج و باروی شهر قزوین

برج و باروی شهر قزوین مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آب‌انبار حاج آقارضا

آب انبار حاج آقارضا مربوط به دوره صفوی است و در جنوب غربی جهرم واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه امامزاده قاسم (شاهوارق)

بقعه امامزاده قاسم (شاهوارق) مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان تفرش، روستای شاهوراق واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد زیرده

مسجد زیرده مربوط به سده ۱۰ است و در اردکان، محله زیرده واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه سید امین الدین

آرامگاه سید امین الدین مربوط به سده ۷ ه‌.ق است و در شمال شهرستان کازرون واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد رکن‌الملک

مسجد رکن الملک مربوط به سده ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، مجموعه تخت فولاد، خیابان فیض واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این مسجد توسط سلیمان‌خان رکن‌الملک بنا شده‌است. این مسجد در سال ۱۳۲۵ قمری بنا شده‌است. چندین ماده تاریخ در مورد بنای آن وجود دارد که همگی به همین سال اشاره دارد. از جمله «بنای مسجد اقصا مبارک شد سلیمان را» و نیز «این صرح ممرد نیز بنیان ز سلیمان شد» و نیز آیت‌الله نورالله نجفی اصفهانی گفته‌است:
چون ز رکن‌الملک و الدین آن سلیمان دوم شد بنای مسجد الاقصی هدی للمتقین
سر برون آورد نور و بهر تاریخش سرود از سلیمان شد بنای مسجد اقصی متین
از جمله افراد مهم مدفون در این مسجدسلیمان خان رکن الملک، شیخ اسماعیل کلباسی، شیخ فخرالدین کلباسی و صدرالدین کلباسی هستند.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه حاجی مهیا

خانه آقای حاجی مهیا مربوط به دوره قاجار است و در شیراز  محله بی‌بی دختران، خیابان لطفعلیخان زند واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه حسن حبیبی و سعادت

خانه آقایان حسن حبیبی وسعادت مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان لطفعلیخان زند  پلاک ۴ واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه آقای حسنی اردکانی

منزل آقای حسنی اردکانی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان لطفعلیخان زند، کوچه ۱۲ امام واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه حسنی اردکانی که درخیابان لطفعلی خان زند واقع شده است در سال ۱۳۵۷ خورشیدی به شماره ۱۶۰۱ درفهرست
آثار ملی ایران به ثبت رسیده است
مرمت
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان فارس، گفت: مرمت خانه تاریخی حسنی اردکانی شیراز که متعلق به دوره قاجاریه است با ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی دردست انجام است.
فریدون فعالی بیان داشت: با توجه به ارزش‌های تاریخی ومعماری خانه حسنی اردکانی عملیات مرمت این خانه تاریخی از محل اعتبارات سال گذشته و ازاواسط اسفند ماه ۹۰ آغازشد وهم اکنون مراحل پایانی آن نزدیک است.
احیای پوشش پشت بام این بنا همراه با تعویض تیرهای فرسوده، مرمت و تعویض شیر سرهای چوبی و اجرای آجرکاری دربخش‌های مورد نیازازمهمترین اقداماتی است که درمرمت این خانه تاریخی به مرحله اجرا درآمده است.
تزئینات
از تزئینات این خانه ارزشمند تاریخی می‌توان به سقف‌های چوبی منقوش، آجرکاری و کاشیکاری سنتی، گچبری‌های زیبا و درک‌ها و ارسی‌ها با شیشه‌های رنگی، مشبک‌های سنگی و چلنگری اشاره کرد.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه ضیائیان

خانه ضیائیان مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان قاآنی  کوچه مقنی‌ها  پ۱۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. خانه تاریخی ضیائیان شیراز از آن رو دارای اهمیت است که فارغ از ارزش بالای تاریخی آن، می‌توان گفت که این خانه به یکی از خاندان اصیل و قدیمی ایرانی بازمی گردد و همین نکته بسیار ارزشمند می‌باشد. گرچه که در معماری خانه ضیائیان خبری از اشرافی گری و تزئینات تجملاتی داخلی از جمله گچبری، آینه کاری و … نیست اما با وجود کاشی کاری‌های زیبا می‌توان آن را در نوع خود بی‌نظیر دانست.
خانه ضیائیان شیراز به دلیل وجود رنگ‌های ناب، کاشی کاری‌های بی‌نظیر از چندین سال قبل به هنرسرای شیراز نامگذاری شده‌است و بازدید از آن را رایگان اعلام نمودند. این خانه در سال 1383 توسط شهرداری از مالک وقت خریداری شد و بعد از آن با همکاری اداره میراث فرهنگی-اجتماعی مورد مرمت قرار گرفت. بعد از مرمت در سال 1387 کارگاه‌هایی برای هنرهای سنتی در این هنرسرا برگذار گردید.
اما در حال حاضر این بنای تاریخی به دست سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری شیراز است و امکان بازدید از آن وجود ندارد.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
ساختمانهای مجلس شورای ملی

ساختمانهای مجلس شورای ملی مربوط به دوره قاجار است و در تهران، میدان بهارستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل صلوات‌آباد

پل صلوات آباد مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان بیجار، روستای صلوات آباد، برروی قزل اوزن واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
سنگ رستم

سنگ رستم مربوط به دوره مادها است و در شهرستان کرمانشاه، بخش فیروزآباد، روستای چنار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مدرسه خیرات‌خان

مدرسه خیراتخان مربوط به دوره صفوی است و در مشهد، بست پائین خیابان مشهد، مقابل صحن واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای نو (کاروانسرای گلشن)

کاروانسرای نو (کاروانسرای گلشن) مربوط به دوره صفوی است و در قدیم لار، متری خروس، جنب بازار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مدرسه نواب

مدرسه نواب مربوط به دوره صفوی - دوره معاصر است و در مشهد، خیابان علیا (بالا خیابان)، خیابان شیرازی کنونی واقع شده و در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این بنا با نام صالحیه نواب نیز شناخته می‌شود. این بنا به همت ابوصالح رضوی در دوره سلطنت شاه سلیمان صفوی به سال ۱۰۸۶ قمری بنا شده است. مدرسه نواب شامل سه طبقه با ۷۵ حجره می‌باشد که با کاشی‌های الوان مزین گردیده است.
وضعیت کنونی
مدرسه نواب اکنون نیز به عنوان یکی از مدارس علمیه تخصصی حوزه علمیه خراسان فعال است و طلاب، پس از اتمام سطح یک حوزه از طریق آزمون ورودی برای تحصیل سطوح دو و سه در رشته‌های فقه و اصول، فلسفه و کلام اسلامی، ادبیات عرب، فقه قضا، تبلیغ و فقه سیاسی در این مدرسه انتخاب می‌شوند.
فهرست آثار ملی ایران
حوزه علمیه خراسان
مدرسه عباسقلی‌خان شاملو

مدرسه علمیه عباسقلی‌خان شاملو معروف به مدرسه عباسقلی‌خان مربوط به سده ۱۱ ه‌.ق است که توسط عباسقلی‌خان بیگلربیگی در سال ۱۰۷۷ق به دستور شاه سلیمان صفوی ساخته شده و نام سازنده در کتیبه سردر ورودی مدرسه ذکر شده‌است و در مشهد، ابتدای خیابان صفوی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این مدرسه، امروزه از مدارس حوزه علمیه مشهد است و در ابتدای خیابان نواب صفوی، در حاشیه زیرگذر، در کنار حرم رضوی قرار دارد.
بنای مدرسه در دو طبقه و در چهار ضلع دارای چهار ایوان به سبک معماری عهد صفویه ساخته شده که بیش از ۱۰۰ حجره را در خود جای داده‌است. این مدرسه تماما با آجر ساخته شده و دارای تزئیناتی اعم از کاشی‌کاری و مقرنس‌کاری سردر ورودی ایوان‌ها و حجرات و رواق‌ها است. سردر این مدرسه در جریان توسعه حرم و تعریض خیابان نواب صفوی، به عنوان یکی از آثار تاریخی – مذهبی، بدون تخریب شکل ظاهری به عقب کشیده شد و اکنون در حاشیه ضلع جنوبی خیابان واقع شده‌است.
وضعیت کنونی
مدرسه عباسقلی‌خان از جمله آثار معماری مشهد بوده که تحت نظارت سازمان میراث فرهنگی خراسان است. این مدرسه، اکنون در نزدیکی حرم رضوی قرار داشته و یکی از مراکز حوزه علمیه مشهد به‌شمار می‌آید.
هم‌اکنون در این مدرسه بیش از ۱۵۰ طلبه مشغول به تدریس می‌باشند.
طلاب سطح مقدماتی این مدرسه از فارغ التحصیلان دانشگاه می‌باشند که پس از اتمام تحصیلات دانشگاهی در رشته‌های مختلف، وارد حوزه علمیه شده و مشغول به تحصیل در زمینه معارف اسلامی می‌باشند.
پذیرش طلاب در سطوح عالی این مدرسه نیز در قالب «مدرسه تخصصی علوم عقلی» از سال ۱۳۹۶ آغاز گردیده‌است و هم‌اکنون حدود سی نفر در این رشته در مدرسه عباسقلی خان مشغول به تحصیل می‌باشند.
مدیریت این مدرسه هم‌اکنون بر عهده حجه الاسلام و المسلمین جواد نیک بین و مدیریت داخلی مدرسه حجه السلام و المسلمین محمدشاکری می‌باشد.
سر در ورودی مدرسه عباسقلی خان
امور آموزشی نیز توسط حجج اسلام ابوالقاسم قندی، حسین محمدپور و جعفر یونسی نژاد انجام می‌گیرد.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
چهل تن فین

مجموعه چهل تن فین در کاشان، میدان قاضی اسد اله، بقعه چهل تن واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد آیت‌الله رضوی

مسجد آیت‌الله رضوی در کاشان، دروازه فین واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه قاضی اسد

بقعه قاضی اسد در کاشان، انتهای خیابان فاضل نراقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
قوشاتپه (اردبیل)

قوشا تپه در اردبیل، ابتدای جاده آستارا، روبروی صداو سیما واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
ساختمان دارائی

ساختمان دارائی مربوط به دوره پهلوی است و در آمل، داخل شهر، جنب پل فلزی و بیمارستان امام رضا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
ساختمان بهداری

ساختمان بهداری مربوط به دوره پهلوی است و در بابلسر، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مدرسه کاسه‌گران

مدرسه کاسه‌گران مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، سبزه میدان، بازار ریسمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۳۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دروازه ارگ (سمنان)

دروازه ارگ مربوط به دوره قاجار است و در مرکز سمنان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۳۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد حاج محمد جعفرآباده‌ای

مسجد حاج محمد جعفر آباده‌ای مربوط به سده ۱۳ ه.ق است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، بازارچه حاج محمد جعفر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۳۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بقعه شمس آل رسول

بقعه شمس ال رسول این همان آتشکده آمل که در آمل، محله پائین بازار، در خرابه‌های شهر قدیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه
آرامگاه آمل محل دفن شمس آل رسول (محمد بن محمود آملی) فیلسوف و ریاضیدان برجسته ایرانی بود و بعد دفن این ریاضیدان آتشکده آمل نام دیگری را دربر گرفت و به شمس آل رسول نیز مشهور شد.
بنا
این بنا وسعت قابل ملاحظه نسبت به بناهای دوره خود برخورداراست بقعه بصورت چهار گوشه و گنبد مخروطی است وگنبد آن دو پوش می‌باشد که هر دو پوش آن در اثر زلزله و عوامل جوی منطقه خراب شده است عمده تزیینات بنا طاق و قوس و قرنیسهای آجری و کاشیکاری در قسمت فوقانی است. در طوماری که در زمان صفویان نوشته است شمس آل رسول به نام (امام زاده شمس آل رسول) خوانده شده است. نکته جالب در بنای این برج، کاربرد آجرهای با ابعاد و اندازه‌های مختلف است که تاریخ گذاری بنا را از راه مصالح شناسی دچار مشکل می‌کند، اما با توجه به شکل کلی و شباهت بسیار آن با برجهای شناخته شده در منطقه، از آثار قرن هشتم هجری دانسته شده است.
روایت‌ها
ابن اسفندیار در تاریخ خود دو بار از این گنبدها یاد کرده است و چنین می‌نویسد:
السید شمس آل رسول صلی الله علیه و آله فقیه و صاحب حدیث و از جمله سفاک و عباد، هنوز (۶۰۶ ه‌. ق) تربت او برقرار است و مشهد و مزار مشهور، به محله عوامع کوی بر در دروازه آمل اراضی گنبدین امروزین که قسمتی از محله پایین بازار است در زمان ابن اسفندیار محله‌ای جداگانه به نام ((عوامه کوی)) بوده و بر در دورازه آمل قرار داشته است. در این اراضی پاره آجر و سفال فراوان دیده می‌شود. سابقا با کندن این اراضی آجرهای فراوان به دست می‌آوردند؛ و همچنین ابن اسفندیار در جای دیگر در کتاب خود می‌آورد، قاضی حجیم زاهد و عالم و تربت بر در مشهد شمس آل رسول، به محله عوامه کوی مکلنوف ذیل عنوان (سه گنبد) می‌نویسد که در خارج شهر آمل بقاعی قدیمی است در حلیکه به جای سه گنبد پنج گنبد است.
رابینو درباره گنبد شمس طبرسی یاد کرده و می‌نویسد:
این گنبد مدور و به شکل برجی است. جسد شمس آل رسول که عارف و محدثی بود و بازهد و تقوی می‌زیست در اینجا به خاک سپرده شده است مزار او در (عوامه کوی) که از کوی‌های شهر قدیم آمل بوده بنا شده است طاق این برج دو پوش بوده و گنبد خارجی و داخلی داشت که بر اثر زلزله خراب شد که از این نطرات می‌توان گفت اینجا مقبره شمس الدین محمد بن محمود آملی از دانشمندان پزشکان شهیر ایرانی بوده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بازار ارومیه

بازار ارومیه مربوط به دوره صفوی است و در ارومیه، در بافت قدیمی این شهر، مابین خیابان امام و بعثت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قدمت بازار ارومیه به دوره صفویان می‌رسد. کنیسه مربوط یهودیان منطقه نیز در محدوده این بازار قرار گرفته‌است. بازار ارومیه معماری ساده‌ای داشته و تاق‌ها، چشمه‌ها و گنبدهای مختلفی را در خود جای داده‌است. این بازار دارای تیمچه‌ها، حمام‌ها، سراها و مسجدهای مربوط به دوران زندیان و قاجاریان است.
عمده واردات در ان زمان نفت بود که از بازار خوی مرکز تجاری دوران خودش با شتر از قفقاز به بازار خوی و آنجا به بازار ارومیه - بازار تبریز و… انتقال می‌دادند داد و ستد می‌کردند.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه عباس بهشتیان

خانه عباس بهشتیان مربوط به دوره صفوی است و در خیابان جمال الدین عبدالرزاق اصفهانی  ضلع شمالی مسجد جامع عتیق کوچه حمام شیخ بهائی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امامزاده شاهبالو زاهد

امامزاده شاهبالو زاهد مربوط به سده ۱۰ ه.ق است و در شهرستان سوادکوه، بخش مرکزی، روستای دهمیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
برج آجری اشقون بابا

برج آجری اشقون بابا مربوط به سده ۶ ه.ق است و در شهرستان بیجار، روستای علیشاه و ینگی کند واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کلیسای قره‌باغ

کلیسای قره باغ مربوط به دوره ایلخانی - دوره صفوی است و در شهرستان ارومیه، روستای قره باغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امامزاده شعیب دوزال

مجموعه امامزاده شعیب دوزال مربوط به دوره ایلخانی - دوره صفوی است و در شهرستان جلفا، بخش سیه رود، روستای دوزال واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کلیسای ماریوخنه

کلیسای ماریوخنه مربوط به دوره ساسانیان است و در اورمیه، ضلع غربی خیابان قدس واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مقبره‌های اسماعیل‌آقاقلعه‌سی

مقبره‌های اسماعیل آقا قلعه سی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان ارومیه، بخش نازلوچای واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد صرم

مسجد صرم مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان قم، ۱۵ کیلومتری کهک، بافت روستا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بازار نراق

مجموعه بازار نراق مربوط به دوره قاجار است و در نراق، بافت تاریخی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه ابراهیم خان

خانه ابراهیم خان سالار افخم (درگذشته ۱۲۶۱ ه‌. خ) حاکم دودانگه مربوط به سده ۱۳ ه‌.ق است و در روستای ملاده شهرستان مهدیشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ساخته شدن این خانه به سال ۱۲۴۹ ه‌. خ برای سکونت شخصی برمی‌گردد.
ابراهیم خان که بود؟
ابراهیم خان حاکم یکی از قسمت‌های بلوک هزارجریب یعنی دودانگه بوده است. حکومت بر چهاردانگه با سردار رفیع یانسری، نجفقلی خان و محسن خان بوده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دخمه‌های سنگی اسماعیل

دخمه‌های سنگی اسماعیل مربوط به هزاره ۱- دوره قاجار است و در ۱۸ کیلومتری شمال غربی اورمیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه سربند

تپه سربند مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در اول جاده مغان و مشکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه نارنج (نارین تپه)

تپه نارنج (نارین تپه) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اردبیل، بخش مرکزی، روستای سامیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای سپهسالار امیرآباد

کاروانسرای سپهسالار امیرآباد مربوط به دوره قاجار است و در ۳ کیلومتری جاده آسفالته دامغان به سمنان (امیریه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه میر اشرف

تپه میر اشرف مربوط به هزاره ۲- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در غرب جاده قدیم اردبیل به مشکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۵۹ به‌عنوان یکی از آجار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای سنگی صائین

کاروانسرای سنگی صائین مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان نیر، گردنه صائین، کیلومتری ۱۵ جاده سراب واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه جبه درق

تپه جبه درق مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اردبیل، بخش مرکزی، روستای جبه درق واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
رباط سبزوار

رباط سبزوار کاروانسرایی مربوط به دوره صفوی است و در مرکز شهر سبزوار واقع شده است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در دوران پهلوی اداره امنیه سبزوار در این کاروانسرا مستقر بود. همچنین برای مدتی به سبب استقرار اعراب در این کاروانسرا رباط عرب‌ها نامیده می‌شد.
کاروانسرای صفوی سبزوار
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
رباط طرق

رباط طرق مربوط به دوره صفوی است و در مشهد، ناحیه طرق واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این رباط دو ایوانی در ابتدای جاده مشهد - نیشابور قرار دارد و شامل دو کاروانسرا متعلق به عهد صفویه و قاجار می‌باشد اهمیت این رباط از آن جهت است که عموما به عنوان آخرین منزل شهر مشهد، محل وداع یا استقبال محسوب می‌شده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای ریوند

کاروانسرای ریوند مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان داورزن، روستای ریوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای مزینان

کاروانسرای مزینان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان داورزن، بخش مرکزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای سرپوش

کاروانسرای سرپوش مربوط به دوره قاجار است و در ۳۰ کیلومتری جنوب شرقی سبزوار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
رباط مهر

رباط مهر مربوط به دوره قاجار است و در روستای مهر از توابع شهرستان داورزن واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای صالح‌آباد

کاروانسرای صالح آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان سبزوار، روستای صالح آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد آقا محمود

مسجد آقا محمود مربوط به اواخر دوره صفوی است و در تهران، خیابان پامنار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مجموعه شیخ علی بلیمان

مجموعه شیخ علی بلیمان مربوط به سده ۹ ه.ق است و در شهرستان تفت، روستای بیداخوید واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه خان کندی کنازک

تپه خان کندی کنازک مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نمین، روستای کنازق واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه‌های انزاب

تپه‌های انزاب مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در جاده اصلی اردبیل به طرف روستای دولت‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
ساختمان پلدختر

بقایای ساختمان پلدختر مربوط به دوره ساسانیان تعمیرات‌قرن۴ ه‌.ق است و در شهرستان پل‌دختر، بخش ملاوی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تکیه میرفندرسکی

تکیه میر فندرسکی یا تکیه بختیاری‌ها مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، تخت فولاد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این مکان مقبره میرفندرسکی و برخی از بزرگان ایل بختیاری است.
افراد سرشناس دفن شده
میرفندرسکی؛ حکیم و دانشمند دوره صفوی.
سردار اسعد بختیاری؛ ایلخان معروف و روشنفکر هفت‌لنگ بختیاری و از شخصیت‌های اصلی انقلاب مشروطه.
سردار جنگ بختیاری؛ وزیر جنگ دوران قاجار و حاکم اصفهان،
نجفقلی صمصام‌السلطنه؛ از سران ایل بختیاری و دو دوره رئیس‌الوزرای ایران،
داراب افسر بختیاری؛ شاعر معاصر بختیاری،
بی‌بی مریم بختیاری (سردار مریم بختیاری)؛ زن تحصیلکرده و مبارز انقلاب مشروطه و دارنده بالاترین مدال شجاعت کشور آلمان.
عبدالحسین سپنتا؛ کارگردان اولین فیلم ناطق ایرانی،
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری