باشگاه فوتبال ابومسلم خراسان

باشگاه فوتبال ابومسلم خراسان یکی از باشگاه‌های فرهنگی ورزشی ایران و استان خراسان رضوی است که صاحب امتیاز آن، موسسه فرهنگی ورزشی مسلم خراسان رضوی به شماره ثبت ۳۷۸۹ است. آخرین حضور فوتبالی این موسسه، به پاییز سال ۱۳۹۲ بر می‌گردد. در حال حاضر، تیم فوتبال ابومسلم خراسان در لیگ دسته سوم قرار داشته و به دلیل عدم اسپانسر، در مسابقات حضور ندارد. یادآور می‌شود هم اکنون، سه تیم نسل ابومسلم ، ابومسلم ثامن و ابومسلم نوین در استان خراسان رضوی از پسوند ابومسلم استفاده کرده و در مسابقات لیگ‌های مختلف استانی و کشوری حضور دارند.
تاریخچه
در اوایل سال ۱۳۴۹ عده‌ایی دور هم جمع شدند و تیمی را تشکیل دادند که نامش را ابومسلم خراسان نهادند. بیشتر بازیکنان این تیم را بچه‌های محله سه راه شاه عباسی قدیم (کاشانی) که حول و حوش زمین‌های خاکی بود تشکیل می‌دادند. در سال ۱۳۵۰ که قرار شد فوتبال ایران راه‌اندازی شود مسابقات مقدماتی این رقابت‌ها در شهر اصفهان برگزار شد و در آن موقع تیم آریا مشهد به نمایندگی از استان خراسان شرکت کرد که در بازی آخر نتوانست بر تیم سپاهان اصفهان غلبه کند و ناگزیر به لیگ تخت جمشید راه نیافت. بعد از این ناکامی دلسوزان ورزش خراسان در آن زمان به فکر تشکیل باشگاهی به نام ابومسلم با توجه به قدرت حقیقی استان افتادند. از این رو دو تیم مطرح آن زمان یعنی آریا و ابومسلم چاره‌ای جز ادغام با یکدیگر ندیدند. عطاالله مهاجرانی به همراه دو برادر خود به نام حشمت مهاجرانی و اصغر مهاجرانی در این امر مشارکت داشتند که ما حصل این اقدام منجر به تشکیل تیمی مقتدر به نام ابومسلم شد.
ابومسلم به لیگ تخت جمشید راه یافت و همواره در زمره بهترین تیمهای لیگ کشور بود. رنگ پیراهن این تیم از همان ابتدا با اقتباس از حرکت سیاه جامگان (مشکی) انتخاب شد تا یاران سردار بزرگ همیشه در اذهان باقی بمانند. به این رنگ قرمز افزوده شد تا لکه‌های خون سربازان که بر تنشان با تعصب عجین بود نمادی اصولی بگیرد. این تشکل خیلی سریع از محبوبیت خاص و عام برخوردار شد. هر روز به تعداد تماشاگران و هواداران ابومسلم افزوده می‌شد به‌طوری‌که حالا بعد از گذشت قریب به نیم قرن، میلیون‌ها طرفدار در استان‌های خراسان دارد؛ چه آن دسته از هوادارانی که در استادیوم حضور می‌یابند و چه آنانی که به‌خاطر مشغله کاری نمی‌توانند در استادیوم باشند و به وجود چنین تیمی به عنوان پیشانی فوتبال استانشان در کشور همواره فخر می‌فروشند.
ابومسلم خراسان با پیروزی انقلاب و تغییر تحول بنیادی کشور نیز دچار همین تحولات اساسی شد. این تیم از چندین سال رکود و تعطیلی مجددا توسط جهانگیر زنده‌دل و جمعی از بازیکنان و دوستان سر و شکل گرفت و این تلاش کوششی برای احیای فوتبال خراسان در کشور بود. طی سالهای ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۳ حرکتی اصولی در ورزش نبود اما پس از سال ۱۳۶۳ تیمهای استانی و مسابقات شهری آغاز شد. از اواخر ۱۳۶۳ تشکیل ابومسلم رنگ و بوی خاصی به خود گرفت تا این که پس از قهرمانی در سال ۱۳۶۵ در باشگاه‌های مشهد و ۱۳۶۶ لیگ استان خراسان سیر صعودی و تحولی این باشگاه قدیمی شکل گرفت. در سال ۱۳۶۷ و ۱۳۶۸ ابومسلم جانی تازه گرفت و باعث آن شد تا مهندس حمید طیبی مدیر عامل کارخانه شهد ایران این تیم را زیر پوشش قرار دهد و این حمایت مالی نتیجه قهرمانی فوتبال در لیگ استان را به همراه داشت و با آغاز سال ۱۳۶۹ فوتبال ایران از لیگ منتخب استان‌ها موسوم به قدس خارج شد و به صورت لیگ منطقه‌ای باشگاه‌ها درآمد. ابومسلم قهرمان استان به عنوان نماینده خراسان در منطقه یک کشور حضور یافت و مربیگری حاج سید مهدی قیاسی و کاظم غیاسیان به عنوان مربیان و سرپرستی جهانگیر زنده‌دل به لیگ دسته اول کشور صعود نمود. سالهای ۱۳۷۰ و ۱۳۷۱ تیم ابومسلم در لیگ آزادگان حضور داشت و به دلیل عدم توجه کافی مسئولان باشگاه و استان باعث شد تا تیم به دسته دوم سقوط و طبق قوانین غیرمعقول هیئت استان به بازی‌های داخلی یعنی دسته سوم پرت شد و طی سالهای ۱۳۷۲ و ۱۳۷۳ در لیگ دسته سوم متوقف شد و نتوانست به رده بالاتر صعود کند. بالاخره در سال ۱۳۷۴ با تشکلی منسجم مجدد راهی لیگ دسته دوم کشور شد.
در سال ۱۳۷۵ با درایت حاج رضاپور مدیر عامل کارخانه خوشگوار و عنایت مالی مسعود یزدی باشگاه انسجامی فوق‌العاده گرفت. در سالهای ۱۳۷۴ و ۱۳۷۵ با مربیگری مهدی دینورزاده موفق به صعود نشد. در سال ۱۳۷۶ به رغم این که دیگر خوشگوار دست از حمایت مالی مستقیم برداشت و تنها به کمکهای تبلیغاتی بسنده کرد با مدیریت کادر فنی که ابتدا استاد حسین فکری و اکبر میثاقیان عهده‌دار آن بودند و سپس ادامه راه میثاقیان به دست گرفت و با مدیریت خوب خود جواز ورود دسته اول را کسب کرد. در سال ۱۳۷۷ با مدیریت مهندس غلامحسین تکفلی و رهبری
سینا میرجلیلی تیم ابومسلم در دور رفت لیگ مقام سوم را به خود اختصاص داد. در سال ۱۳۷۸ تیم ابتدا به مدیر عاملی مهندس رحمان نادری و سپس بصیری پور فرماندار مشهد کار خود را شروع کرد و در میانه راه ناصر شفق اقدام به خرید امتیاز آن نمود و این تیم را زیر چتر و حمایت مالی و معنوی ناجا قرار داد و این حمایت تا سال ۱۳۸۴ ادامه داشت و در همین سال با توافق مسولان ناجا و ایران خودرو امتیاز باشگاه ابومسلم به گروه صنعتی ایران خودرو واگذار شد.
در سال ۱۳۷۸ به علت مسائل مالی و نبود نیروهای مجرب به دسته دوم سقوط کرد. با شروع رقابت‌های لیگ دسته اول ابتدا اکبر میثاقیان و سپس فیروز کریمی رهبری تیم را بر عهده گرفتند که سه دیدار به پایان بازی‌ها مانده بود که جواز ورود به لیگ حرفه‌ای را از تاریخ ۱ اردیبهشت ۱۳۸۰ کسب کرد.
تیم ابومسلم خراسان در شش دوره لیگ برتر فوتبال ایران با اقتدار و ذر سایه حمایت میلیون‌ها هوادار خراسانی توانسته‌است نتایج خوبی به‌دست بیاورد.
این تیم در سال ۱۳۸۵ به عنوان بهترین تیم غیر تهرانی حاضر در لیگ برتر شناخته شد.
این تیم در سال ۱۳۸۴ در فینال جام حذفی فوتبال ایران با شکست در برابر تیم صبا باتری در ورزشگاه ثامن مشهد از قهرمانی و راهیابی به رقابت‌های باشگاه‌های آسیا بازماند.
فصل ۱۳۸۷–۱۳۸۶ را با حواشی بسیار شروع کرد و این حواشی باعث اخراج خداداد عزیزی از تیم و پیوستن پرویز مظلومی به عنوان سر مربی به این تیم شد. پس از آن و در پی بازی‌های خوب تیم، تا مکان چهارمی لیگ برتر باشگاه‌های ایران پیش‌آمد که بهترین مقام این تیم مشهدی در لیگ برتر ایران می‌باشد.
فصل ۱۳۸۸–۱۳۸۷ با مربی گری هادی برگی زر و علی حنطه ادامه یافت و در رتبه پانزدهم لیگ برتر فوتبال ایران قرار گرفت.
فصل ۱۳۸۹–۱۳۸۸ تیم به بحران مالکیت خورد؛ لذا شورای ۵ نفره ورزش استان مدیریت تیم را برای یک سال و به صورت مشروط در اختیار مهدی زمان قرار داد. ناصر پورمهدی اولین و علی حنطه دومین سرمربی‌ای بود که سکان هدایت تیم را در این فصل بر عهده گرفتند اما متاسفانه حاشیه‌های زیاد باعث شد تیم در ۱۳ اردیبهشت سال ۱۳۸۹ با احراز جایگاه هفدهم، به لیگ دسته یک جام آزادگان سقوط کند و میهمان دهمین دوره لیگ یک فوتبال کشور باشد.
با رفتن مهدی زمان بار دیگر تیم روی «دست شورای ۵ نفره ورزش استان» ماند و کسی متقاضی پذیرش آن نیز نشد تا این که بیست روز مانده به آغاز مسابقات لیگ دسته یک، اسماعیل وفایی به پیشنهاد مدیرکل تربیت بدنی وقت استان، و تصویب «شورای ۵ نفره ورزش استان» مدیریت باشگاه را از ۲۱ مرداد ماه ۱۳۸۹ برای فصل ۱۳۸۹–۱۳۹۰ با شروطی پذیرفت. کسب رتبه دهم در لیگ، حاصل تلاش سید کاظم غیاثیان و سپس علی حنطه به عنوان سرمربی تیم بود.
فصل ۱۳۹۱ – ۱۳۹۰ نیز با مربی گری علی حنطه و سپس خداداد عزیزی آغاز شد و نتوانست به لیگ برتر فوتبال کشور صعود کند و در رتبه ششم جدول قرار گرفت.
فصل ۱۳۹۲ – ۱۳۹۱ سومین سالی بود که تیم، حضور در لیگ دسته اول را تجربه می‌کرد. ابتدا غلامحسین پیروانی و سپس خداداد عزیزی هدایت تیم را بر عهده گرفتند و همچنان در رده ششم جدول باقی ماند.
فصل ۱۳۹۳ – ۱۳۹۲ نیز آبستن حوادث عجیبی برای باشگاه بود، چون منتج به سقوط ناباورانه ابومسلم از لیگ دسته یک به دسته دو شد. ابتدا اداره کل ورزش و جوانان خراسان رضوی در زمان تصدی دکتر علی اکبر هاشمی جواهری، بحث مالکیت تیم ورود پیدا کرد تا دعوای حقوقی مالکیت میان اسماعیل وفایی به عنوان مالک رسمی و محمدرضا عباسی به عنوان مالک ثبتی را سامان دهد؛ لذا طی حکم کمیسیون ماده پنج ورزش استان، تیم را پس از سه سال در تاریخ دوم اردیبهشت ۹۲ به اسماعیل وفایی داد و «کارگروه فوتبال استان» عباس چمنیان را که پیشتر رئیس هیئت فوتبال خراسان رضوی بود، برای سرمربی گری ابومسلم پیشنهاد نمود. پس از یک ماه تمرینات آمادگی و برگزاری دو اردوی تدارکاتی خارج استانی، هیئت مدیره تصمیم به تغییر عباس چمنیان گرفت اما اداره کل ورزش و جوانان خراسان رضوی علاوه بر مخالفت با این تغییر فنی، ادعای مالکیت تیم را نیز کرد و عملا تیم ابومسلم دوشقه شد!
تیم اول، همان تیم اصلی ابومسلم بود که با مربی گری خداداد عزیزی به کار خود ادامه می‌داد. اما در زمین چمن دیگری در مشهد، تیم دومی با نام ابومسلم اما به مربی گری عباس چمنیان هم‌زمان تمرین می‌کرد. رسانه‌ها این دو شقه شدن را این‌طور نام گذاشتند: تیم ابومسلم شاخه وفایی و تیم ابومسلم شاخه اداره کل!
در نهایت پس از ۵۰ روز تیم داری غیرقانونی و کشمکش حقوقی اداره کل ورزش و جوانان خراسان رضوی سر این که کدام تیم، تیم واقعی است، کمیسیون اصلی ماده پنج وزارت ورزش و جوانان به استعلام فدراسیون فوتبال ایران پاسخ داد و تیم را متعلق به اسماعیل وفایی دانست؛ اما افسوس که به خاطر این جدال بی‌حاصل، ابومسلمی‌ها فرصت ارزشمند جذب بهترین بازیکنان و عوامل فنی را در ابتدای فصل ورزشی ۱۳۹۳ – ۱۳۹۲ از دست داده بودند تا جایی که چهار دیدار اول فصل نیز به دلیل همین بلاتکلیفی لغو شد. مضافا این که در ۱۹ مهر ماه ۱۳۹۲ عملا با ورود تیم اصلی و قدیمی یعنی همان تیم اسماعیل وفایی به زمین ورزشگاه ثامن در مصاف با تیم ایران جوان بوشهر، این غائله بیهوده پایان یافت و بازیکنان و مربیان تیم شاخه اداره کل از هم پاشیدند!
فصل ورزشی ۱۳۹۳ – ۱۳۹۲ آخرین فصلی بود که ابومسلم با مربی گری علی حنطه و مدیر فنی خداداد عزیزی در مستطیل سبز رفت. پس از انجام ۸ دیدار و در تاریخ ۱۶ آذر سال ۱۳۹۲، اسماعیل وفایی بر اساس مکاتبات متعدد دریافتی از فدراسیون فوتبال ایران متوجه شد که آنان وی را هم چنان «مدیر باشگاه» و نه «مالک باشگاه» می‌خوانند، لذا طی نامه‌ای سرگشاده به رئیس فدراسیون فوتبال ایران، ۴۸ ساعت فرصت داد تا بالاخره به این بلاتکلیفی ۴۰ ماهه پایان دهند که وی آیا مالک باشگاه هست یا مدیر آن؟ اگر مالک باشگاه هست، طی نامه‌ای رسمی اعلام شود و اگر مدیر باشگاه هست، پس مالک واقعی باشگاه کجاست و کیست؟ وی را مشخص کند تا هزینه‌ها توسط وی پرداخت و توسط مدیر باشگاه هزینه شود.
پس از بی‌توجهی معنادار فدراسیون فوتبال ایران به این نامه، در نهایت اسماعیل وفایی در تاریخ ۱۸ آذر سال ۱۳۹۲ و پس از ۴۰ ماه تیم داری و پرداخت بیش هزینه بیش از ۸۰ بازی طی سه سال و نیم، تیم و باشگاه را عملا بر زمین گذاشت و به تهران بازگشت.
در ادامه، به ناچار هیئت فوتبال خراسان رضوی مدیریت تیم را خود بر عهده گرفت و به دلیل عدم توفیق در جلب رضایت بخش خصوصی برای پذیرش هزینه‌های جاری تیم، دیدارهای باقی‌مانده را یا با شکست یا تساوی پشت سر گذاشت. در بازی مانده به آخر خود نیز با تیم آلومینیوم هرمزگان به دلیل نیمه تمام قضاوت کردن بازی توسط داور (به بهانه عدم امنیت جانی داوران در مشهد)، مجبور شد به حکم رای کمیته انضباطی، سه امتیاز شیرین این دیدار خانگی را به تیم میهمان واگذار کند. در دیدار آخر و در خانه حریف نیز در مصاف تیم پاس همدان با نتیجه پرگل ۵ بر دو شکست خورد و بدین ترتیب با کسب فقط ۲۲ امتیاز از ۲۴ بازی خود، در رده دوازدهم جدول گروه ب لیگ دسته اول فوتبال ایران کشور قرار گرفت و عملا در تاریخ ۱۹ فروردین سال ۱۳۹۲ به لیگ دسته دوم فوتبال ایران سقوط کرد.
حال باید منتظر ماند و دید با این روش برخورد نامناسب متولیان ورزش کشور خصوصا وزارت ورزش و جوانان، فدراسیون فوتبال ایران، اداره کل ورزش و جوانان خراسان رضوی و هیئت فوتبال خراسان رضوی با سرمایه‌گذاران فوتبالی، آیا بخش خصوصی توانمند دیگری حاضر می‌شود مسئولیت هزینه‌های جاری و معوقه تیم و باشگاه فوتبال ابومسلم خراسان را بر عهده گرفته، آن را مجددا احیا کند؟ یا همچنان تنها از این تیم، چون اکنون، فقط نامی پرآوازه باقی خواهد ماند!
آخرین خبر درباره این باشگاه آن است که امیر رضا خادم معاون حقوقی و امور استان‌های وزارت ورزش و جوانان رسما اعلام کرده‌است: اگر کسی می‌تواند هزینه‌های تیم محبوب ابومسلم را تضمین کند، پیش بیاید تا تیم به آن‌ها واگذار شود. باید منتظر ماند و دید آیا ابومسلم می‌تواند بار دیگر از جا برخواسته و به ناکامی‌های خود پایان دهد؟ آیا بار دیگر ورزشگاه ثامن الائمه مشهد، شاهد خیل حضور عظیم هواداران خراسانی خواهد بود که با اهتزاز پرچم‌ها، مجددا شکوه گذشته باشگاه را در اذهان تداعی کند؟ باید منتظر شد و چشم به افق‌هایی که فراروی این تیم غیور خراسانی است، داشت.
به هر تقدیر، با بی‌مدیریتی و عدم دلسوزی مسئولین وقت ورزش استان، ابومسلم در پایان فصل ۹۴ لیگ دسته دوم به لیگ دسته سوم سقوط کرد و خیل عظیم هوادارانش را عزادار کرد.
متاسفانه روال سقوط تیم ابومسلم همچنان ادامه دارد و این تیم حتی از گروه‌بندی مرحله دوم لیگ دسته سوم ۹۶–۹۵ نیز سقوط کرد و در فصل ۹۷–۹۶ باید در زیرگروه لیگ دسته سه، همتراز با تیم‌های محلات بازی کند!
جنجال نام باشگاه
نام باشگاه ابومسلم و سیاه جامگان دلیل ناکامی در کسب قهرمانی توسط روحانیون عنوان شده و رای به تغییر این اسامی داده شده‌است.
در سال ۱۳۹۵ احمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد در دیدار با مدیران اداره کل ورزش و جوانان این شهر، با انتقاد از نامگذاری باشگاه‌های مشهد به ابومسلم و سیاه‌جامگان، این اسامی را دلیل "عدم توجه امام هشتم شیعیان" به ورزش مشهد دانست.
آقای علم‌الهدی گفت که همیشه تذکر داده در تربیت بدنی مشهد یک نقطه ضعف وجود دارد که اگر اصلاح شود باشگاه‌ها و ورزش این شهر مورد توجه امام رضا قرار می‌گیرد، و افزود: "متاسفانه دوستان یکی از باشگاه‌های سابقه‌دار این شهر را به نام یکی از دشمنان سرسخت امام رضا (ع) نامگذاری کرده‌اند. ابومسلم یک انسان جانی، بی‌باک و بی‌بندوبار بود که مایه ننگ اسلام است، آن وقت شما این باشگاه قدیمی را به عنوان سرسخت‌ترین دشمن امام رضا (ع) نامگذاری کردید. تا وقتی که چنین نامی است، امام رضا(ع) به ورزش مشهد توجه نمی‌کند و مشهد در عرصه تربیت‌بدنی نیز پیشرفت نمی‌کند".
ابومسلم خراسانی رهبر جنبش سیاه‌جامگان بود که در سال ۱۳۲ هجری قمری، مروان، آخرین خلیفه اموی را شکست دادند و حکومت بنی عباس را پایه‌گذاری کردند. او که با حکم اولین خلیفه عباسی والی خراسان شده بود، در سال ۱۳۷ هجری قمری به دستور منصور، دومین خلیفه عباسی به قتل رسید. این در حالی است که امام هشتم شیعیان، در سال ۱۴۸ هجری قمری یعنی ۱۱ سال بعد از قتل ابومسلم به دنیا آمد.
امام جمعه ۷۱ ساله مشهد از نام سیاه‌جامگان نیز انتقاد کرد و گفت: "نکته دیگر این است که حالا یک تیم دیگر درست کردند و اسمش را گذاشتند سیاه‌جامگان که این نام لشکر ابومسلم بود. دوستان اگر این موضوع را قبول دارند این اسامی را تغییر دهند تا ببینند ورزش خراسان رشد می‌کند یا نه؟"
علیرضا علیپور، رئیس روحانی کمیته صیانت سازمان لیگ فوتبال ایران هم در پی امام جمعه مشهد به انتقاد از نام دو باشگاه مشهدی پرداخت: "حدود چهار سال قبل گفتم که تعجب می‌کنم چرا مسئولین فرهنگی، ورزشی و اجتماعی این استان بعد از گذشت حدود ۳۳ سال از انقلاب اسلامی هنوز نام ابومسلم و سیاه‌جامگان را بر روی این تیم‌ها قرار دادند؟!
علیرضا علیپور در بخش دیگری از صحبت‌هایش تفکر ابومسلم خراسانی و یارانش را شبیه گروه داعش دانست.
بازیکنان
بازیکنان پیشین
برای دیدن بازیکنان پیشین باشگاه، را ببینید.
مربیان
استفان استانکولسکو
مهدی دینور زاده
محمود یاوری
اکبر میثاقیان
فیروز کریمی
خداداد عزیزی
هادی برگی زر
ناصر پورمهدی
فرهاد کاظمی
پرویز مظلومی
علی حنطه
مجید نامجو مطلق
سید کاظم غیاثیان
غلامحسین پیروانی