محمدتقی مسعودیه

محمد تقی مسعودیه (۱۳۰۶ مشهد - ۱۲ بهمن ۱۳۷۷ تهران) موسیقی‌دان و آهنگساز ایرانی بود که از او به عنوان «پدر اتنوموزیکولوژی ایران» یاد کرده‌اند.
زندگی هنری
محمد تقی مسعودیه در ۲۰ فروردین سال ۱۳۰۶ در مشهد زاده شد و از دوره ابتدایی تحصیل در زمینه موسیقی را در هنرستان موسیقی ملی آغاز کرد و این تحصیلات را تا دریافت درجه دکترای موسیقی‌شناسی از دانشگاه کلن ادامه داد.
او در خرداد ۱۳۲۴ دیپلم علمی‌اش را گرفت و پس از آن در خرداد ۱۳۲۵، دیپلم ادبی خود را از دارالفنون تهران دریافت کرد. او سال بعد، به دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران رفت و در سال ۱۳۲۷ به تحصیل در هنرستان عالی موسیقی تهران مشغول شد.
مسعودیه در سال ۱۳۲۹، مدرک کارشناسی خود را در رشته حقوق قضایی و همچنین دیپلم عالی موسیقی را از هنرستان موسیقی تهران دریافت کرد؛ و دو سال بعد، برای تحصیل در مدرسه عالی موسیقی به پاریس سفر کرد.
وی در سال ۱۳۳۵ دانشنامه لیسانس خود را در رشته هارمونی گرفت و یک سال بعد، به لایپزیگ آلمان رفت، در مدرسه عالی این شهر، رشته آهنگسازی خواند و بالاخره، در سال ۱۳۴۲ فارغ‌التحصیل شد. او بعد از آن به شهر کلن سفر کرد و در دانشگاه آن شهر موزیکولوژی (موسیقی‌شناسی تاریخی) را نزد پروفسور «کارل گوستاو فلرر» و اتنوموزیکولوژی (موسیقی‌شناسی تطبیقی) را نزد پروفسور «ماریوس اشنیدر» فراگرفت و در سال ۱۳۴۷ موفق به اخذ دکترای تخصصی در این رشته شد.
او رساله دکترای خود را با عنوان «آوانویسی دستگاه شور و تجزیه و تحلیل آن» ارائه داد و یک سال بعد یعنی در سال ۱۳۴۸ در گروه موسیقی دانشگاه هنر و دانشگاه تهران مشغول به کار شد.
مسعودیه برای نخستین بار بسیاری از درس‌های تخصصی مربوط به موسیقی را وارد دانشگاه کرد که از آن میان می‌توان تاریخ موسیقی اروپا، هارمونی پیشرفته و پراتیک، فرم و آنالیز، سازشناسی، ارکستراسیون، ترانسکرسیون و مباحث گوناگون اتنوموزیکولوژی اشاره کرد.
او را «پدر اتنوموزیکولوژی ایران» لقب داده‌اند. همچنین برخی او را پایه‌گذار موسیقی آکادمیک در ایران می‌دانند.
آثار و فعالیت‌های هنری
محمد تقی مسعودیه سال‌های زیادی را صرف پژوهش در موسیقی اصیل و محلی ایران کرده که حاصل آن چندین کتاب و مقاله است.
آثار موسیقی
مسعودیه ۲۲ قطعه موسیقی خلق کرده‌است. آثاری که از مسعودیه توسط ارکستر سمفونیک تهران اجرا شده، گویای شخصیت اوست که از لحاظ سبک دارای کروماتیزمی است که به‌نوعی یک مرکز تونال دارد، ولی در یک تونالیته نمی‌ماند.
آثار مکتوب
مسعودیه کتاب‌ها و مقالاتی به ۴ زبان انگلیسی، آلمانی، فرانسوی و فارسی تالیف کرده که در مجموعه‌ای ۱۵ جلدی منتشر شده‌است.
«مبانی اتنوموزیکولوژی موسیقی‌شناسی تطبیقی»، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۶۵
«موسیقی تربت جام»، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۵۹
موسیقی ترکمنی، موسسه فرهنگی-هنری ماهور، تهران، ۱۳۷۹
«موسیقی سیستان و بلوچستان» ، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۶۴
«موسیقی بوشهر» یوزف کوکرتز و محمدتقی مسعودیه، انتشارات رادیو و تلویزیون ملی ایران، تهران ۱۳۵۶
«آوانویسی ردیف موسیقی ایران به روایت محمود کریمی» ، انتشارات وزارت فرهنگ و هنر، انجمن اشاعه و اعتلای موسیقی، تهران، ۱۳۵۶
تجزیه و تحلیل چهارده ترانه محلی ایران، انتشارات اداره کل نگارش وزارت فرهنگ و هنر، تهران، ۱۳۵۳
موسیقی مذهبی ایران، کتاب اول (موسیقی تعزیه) انتشارات سروش، تهران، ۱۳۶۷
سازشناسی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۸۹
سازهای ایران، انتشارات زررین و سیمین، تهران، ۱۳۸۳
تغییر و تحول ملودی در ردیف آوازی ایران، یادنامه استاد محمود کریمی، تهران، ۱۳۶۴
شاگردان
از جمله شاگردان مسعودیه می‌توان به محمدرضا درویشی و هومان اسعدی اشاره کرد.
در گذشت
محمد تقی مسعودیه در ۱۲ بهمن ۱۳۷۷ در تهران درگذشت. پیکر او با حضور دانشجویان و شاگردانش در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.