بندر شرفخانه

بندرشرفخانه یکی از بنادر دریاچه ارومیه‌است. این بندر از توابع شهرستان شبستر استان آذربایجان شرقی است و فاصله آن از شهرستان شبستر ۲۰ کیلومتر و از شهر تبربز حدود ۹۰ کیلومتر است. این بندر در مسیر قطار تبریز-دیزج خلیل-بندر شرفخانه-سلماس قرار دارد.
این بندر دارای آب و هوای معتدل و باغات سرسبز میوه‌است.
از آثار تاریخی این بندر می‌توان به اسکله تال اشاره کرد. این اسکله با قدمت یکصد سال اکنون در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده‌است.
تاریخچه
بندر شرفخانه بزرگترین بندر دریاچه اورمیه و یکی از مراکز مهم گردشگری آذربایجان شرقی در شمال دریاچه اورمیه به عرض جغرافیایی ۳۸ درجه و طول جغرافیایی ۴۵ درجه و ۳۰ دقیقه به ارتفاع ۱۳۰۰ متر از آبهای آزاد در ۷۵ کیلومتری شمال غربی تبریز واقع است و خط آهن سراسری ایران به اروپا و جاده ترانزیتی تبریز به اورمیه و ترکیه از این شهر می‌گذرد این شهر از جنوب به دریاچه زیبای ارومیه از شمال به رشته کوه سرسبز میشو و از غرب به شهر تسوج و از شرق به شهر شبستر محدود می‌گردد.
بندرشرفخانه دارای موقعیت جغرافیایی و سوق الجیشی ممتازی است که به صورت معبر باریکی بین دریاچه ارومیه و رشته کوه میشو واقع شده و نزدیکترین و راحت‌ترین راه ارتباطی آذربایجان شرقی و غربی از طریق دریا و خشکی می‌باشد.
آب و هوای این شهر نیمه خشک و میانگین دمای سالیانه ۸/۱۲ درجه سانتیگراد و حداکثر مطلق دما ۷/۳۴ درجه سانتیگراد و میانگین بارندگی آن ۲۳۰ میلی‌متر در سال می‌باشد.
سالانه صدها هزار توریست داخلی و خارجی برای شنا و تفریح و دیدن سواحل زیبا و مناظر دل‌انگیز و تدیع این بندر مسافرت می‌کنند و هزاران توریست طبی از اقصی نقاط کشور و جهان برای درمان بیماریهای روماتیسم و بیماریهای زنان و پوستی و اعصاب و … میهمان این شهر هستند.
آب ولجن سواحل بندر شرفخانه رارای خواص معجزه آسای پزشکی است علاوه بر درمان بیماریهای یادشده در تولید لوازم آرایشی و بهداشتی کاربرد دارد این شهر با ۶۰۰۰ نفر جمعیت و ۴۵۰ هکتار وسعت (محدوده خدماتی) و ۵۳ سال سابقه شهرداری قدمت و جایگاه بلندی در تاریخ آذربایجان دارد.
امکانات
بندرشرفخانه دارای امکاناتی چون کمپ ساحلی، دریانوردی و قایقرانی تفریحی و حرفه‌ای، هتل پنج ستاره و دیگر امکانات معمول گردشگری بود که در زمان پرآبی دریاچه ارومیه استفاده می‌گردید. این شهر در سال ۱۳۱۲ شمسی دارای شهرداری بوده و در حال حاضر جمعیت آن حدود ۵ هزار نفر است.
بزرگترین بندر ساحلی دریاچه ارومیه‌است که از توابع بخش مرکزی شهرستان شبستر بوده و رشته‌ای از راه آهن تبریز– جلفا که از صوفیان منشعب می‌شود به بندر شرفخانه منتهی می‌شود. در این بندر تاسیسات نسبتا مهم بندری و انبارهای کالا وجود دارد. همچنین قبلا برای استفاده مسافرین، قایق‌های مسافربری وجود داشت. این بندر در شمال شرقی دریاچه، در فاصله ۴۹ کیلومتری صوفیان و ۳۰ کیلومتری جنوب شبستر (مرکز شهرستان) و ۸۸ کیلومتری غربی تبریز واقع شده‌است.
از نظر اقتصادی، قرار گرفتن بندرشرفخانه در ساحل شمالی دریاچه ارومیه حائز اهمیت است. در فصل تابستان تعداد کثیری از مردم به منظور استفاده از آب و لجن دریاچه برای آب درمانی و لجن درمانی به این بندر وارد می‌شوند؛ که البته در حال حاضر به دلیل خشکی دریاچه، چنین امکانی وجود ندارد
البته تمامی موارد فوق مربوط به زمانی بوده‌است که این دریاچه آب داشته‌است. پس از خشکسالیهای اخیر آب دریاچه در حدود هشتاد درصد خشک شده و به جای ساحل آبی، الان کیلومترها کویر نمک جایگزین آن گردیده است و عملا آبی وجود ندارد که قابل شنا یا قایق رانی باشد؛ و عملا به کویری از نمک مبدل شده‌است.
در قدیم
فرهنگ جغرافیایی ایران جلد ۴ در مورد بندرشرفخانه می‌نویسد:
بندرشرفخانه شهرستان تبریز واقع در ۱۸ کیلومتری باختری بخش مرکزی شبتر است؛ این شهر در ساحل خاوری دریاچه ارومیه می‌باشدوسکنه آن حدود۶۰۰۰نفر می‌باشد.
عمده فعالیت مردم این شهرامورکشاورزی می‌باشد و محصولات کشاورزی آن محل غلات و حبوبات و بادام و زردآلو، آلبالو، گیلاس، گلابی، آلوچه و سیب است. دربرخی متون ونسخ قدیمی راجع به این شهرچنین آمده‌است:
بندرشرفخانه درشمالغرب منطقه گونی درجنوب رشته کوه‌های میشو باآب وهوایی معتدل درکناردریاچه رضائیه واقع می‌باشد؛ اهالی آن حدود۱۲۰۰تن می‌باشندکه پیشه عموم مردم قریه به کارکشت ودامپروری مشغولند.
درساحل آنجا اسکله‌ای می‌باشدوراه ارتباطی آذربایجان به صورت دریایی به دلیل وجوداداره کشتی‌رانی میسرمی باشد وراه آهن بین‌المللی ازاین محل به پل قطوروازمحل به ترکیه می‌گذرد.
درآن شهر مدرسه و شعبه پست و تلگراف و ژاندارمری، مرکز بهداشت و ایستگاه هواشناسی بوده‌است.
این شهر در سالهای حمله ارتش روسیه به ایران محل ذخیره غلات ارتش شوروی بوده‌است.
توابع بندر شرفخانه
مرکزی بندرشرفخانه
قانچی
دیزج مهر
علی بیگلو
مشنق
هفت چشمه
هریس
جاذبه‌های گردشگری
ساحل دریاچه
اسکله تاریخی
تپه تاریخی
مقبره سیدمیرآقا
مسجدجامع
مفاخر
استادناظرشرفخانه‌ای
استادشناور