دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

یکی از درهای ورودی ساختمان دانشکده حقوق و علوم سیاسی که با معماری دوره هخامنشی ساخته شده‌است
دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ، یکی از دانشکده‌های دانشگاه تهران و از قدیمی‌ترین مراکز آموزش عالی در ایران است. اگر پیشینه مدرسه علوم سیاسی را برای دانشکده حقوق و علوم سیاسی در نظر بگیریم، می‌توان گفت که این دانشکده سی و پنج سال بیش از خود دانشگاه تهران قدمت دارد. پیش از این، تنها مدرسه طب قدمتی بیش از مدرسه علوم سیاسی داشت و این دو از قدیمی‌ترین نهادهای آموزش عالی جدید در ایران محسوب می‌شوند. در حال حاضر دکتر محمدرضا تخشید ریاست این دانشکده را به عهده دارد.
پیشینه
مدرسه علوم سیاسی
مدرسه سیاسی یا مدرسه علوم سیاسی مدرسه‌ای بود که به منظور تعلیم علوم سیاسی به فرمان مظفرالدین شاه قاجار و در زمان وزارت خارجه میرزا نصرالله خان مشیرالدوله در نیمه شعبان ۱۳۱۷ قمری برابر با ۲۸ آذر ۱۲۷۸ خورشیدی در تهران افتتاح شد. نخستین مدیر مدرسه میرزا حسن خان مشیرالملک (بعدها ملقب به مشیرالدوله و پیرنیا) بود و پس از او کسانی چون عبدالکریم‌خان محقق‌الدوله، میرزا حسین‌خان موتمن‌الملک، محمدحسین خان ذکاءالملک فروغی، محمدعلی فروغی، دکتر ولی‌الله خان نصر، دکتر علی پرتو اعظم (حکیم اعظم)، عبدالحسین شیبانی (وحیدالملک) و علی‌اکبر دهخدا مدیریت مدرسه را به عهده داشتند. این مدرسه در اول اسفند ۱۳۰۵ از وزارت خارجه جدا و به وزارت معارف ملحق شد. از همان ابتدای تاسیس مدرسه علوم سیاسی، جدالی بر سر دروس سنتی وجود داشته‌است؛ برخی استادان نظیر پیرنیا معتقد به ضرورت دروس سنتی بودند و برخی به دروس جدید توجه داشتند. دست بر قضا، طرفداران دروس جدید تفوق یافتند و نهایتا دروس جدید به سرفصل‌های مدرسه و سپس دانشکده اضافه شد.
مدرسه حقوق
در سال ۱۲۹۸ خورشیدی نصرت‌الدوله فیروز وزیر عدلیه دوران صدراعظمی وثوق‌الدوله مسیو فرانسیس آدولف پرنی مستشار عدلیه را همراه هیئت ایرانی عازم شرکت در کنفرانس صلح ورسای به پاریس فرستاد و به او دستور داد با چند استاد که صلاحیت تدریس درس‌های حقوق را داشته باشند قرار داد منعقد کند. به دنبال آن مدرسه حقوق در ۱۲۹۹ با چهار معلم فرانسوی، ۶ آموزگار ایرانی و ۳۰ دانش‌آموز و به ریاست مسیو پرنی در چارچوب وزارت عدلیه آغاز به کار کرد. در اسفند ۱۳۰۵ مدرسه حقوق از وزارت عدلیه جدا و به وزارت معارف ملحق گشت.
مدرسه تجارت
مدرسه تجارت در اواخر ۱۳۰۴ به دست علی‌اکبر داور وزیر وقت فوائد عامه ایجاد شد. هدف از تاسیس مدرسه تجارت تربیت یک عده تاجر با خبر از اوضاع اقتصادی دنیا بود. روسای مدرسه عبارت بودند از احمد شبان (ممتازالاطباء) و محمود افشار. این مدرسه در ۱۳۰۶ از وزارت فوائد عامه جدا شد و زیرنظر وزارت معارف قرار گرفت.
مدرسه حقوق و سیاسی و اقتصاد
در ۱۳۰۶ دو مدرسه سیاسی و حقوق در هم ادغام شدند و مدرسه حقوق و سیاسی را تشکیل دادند. مدرسه تجارت نیز در ۱۳۰۹ در مدرسه حقوق و سیاسی ادغام شد و مدرسه حقوق و سیاسی و اقتصاد شکل گرفت که ریاست آن را نیز علی‌اکبر دهخدا بر عهده داشت.
دانشکده حقوق و علوم سیاسی و اقتصادی
با تشکیل دانشگاه تهران در ۱۳۱۳ این مدرسه با نام دانشکده حقوق و علوم سیاسی و اقتصادی زیر مجموعه دانشگاه تهران شد. با جدا شدن دانشکده اقتصاد از آن در ۱۳۴۶ این دانشکده به نام دانشکده حقوق و علوم سیاسی به کار خود ادامه داد.
روسای دانشکده
از میان روسای دانشکده می‌توان به افراد زیر اشاره کرد:
علی‌اکبر دهخدا
محمدعلی فروغی (ذکاءالملک)
کریم سنجابی
عبدالحمید زنگنه
موسی عمید
محمدجعفر جعفری لنگرودی
امیرناصر کاتوزیان
محمدرضا تخشید
حسنعلی درودیان
عباس کریمی
سید فضل‌الله موسوی
محمدرضا تخشید
گروه‌های آموزشی
گروه حقوق خصوصی و اسلامی
گروه حقوق عمومی
گروه جزا و جرم‌شناسی
گروه علوم سیاسی
گروه مطالعات منطقه‌ای
گروه روابط بین‌الملل
فعالیت‌های پژوهشی
چهار مرکز و موسسه تحقیقاتی وابسته به دانشکده حقوق و علوم سیاسی طیف وسیعی از پروژه‌های تحقیقاتی پایه‌ای و عملی در زمینه‌های مختلف حقوق و سازمان بین‌الملل، مطالعات مربوط به صلح، مطالعات منطقه‌ای، مسائل مربوط به بزه، مطالعات تطبیقی نظام‌های مختلف قانونی در کشورهای مختلف، حقوق بشر و دیگر مسائل و مشکلات اساسی جهانی را در بر می‌گیرد. در حال حاضر دکتر اکبر ولی زاده معاون پژوهشی دانشکده است.
امکانات آموزشی و پژوهشی
کتابخانه
۱ سایت کامپیوتر(در لابی ساختمان جدید)
فصلنامه
مرکز مطالعات عالی بین‌المللی
مرکز مطالعات حقوق بشر
موسسه تحقیقاتی علوم جزا و جرم شناسی
موسسه حقوق تطبیقی
موسسه حقوق عمومی
موسسه حقوق فضا
موسسه حقوق انرژی
مرکز مطالعات سیاستگذاری عمومی
گروه پژوهشی مطالعات اوراسیای مرکزی
استادان برجسته
ناصر کاتوزیان
محمود عرفانی
حمید عنایت
سید ابوالفضل قاضی (شریعت پناهی)
محمد رضوی
احمد متین دفتری
عباس میلانی
کریم سنجابی
سید جواد طباطبایی
حسین بشیریه
حمید احمدی
عبدالرحمن عالم
احمد نقیب زاده
صادق زیباکلام
احمد خالقی دامغانی
جهانگیر معینی علمداری
الهه کولایی
جمشید ممتاز
علی آزمایش
علی اشرف نظری
حسن امامی
عزت‌الله عراقی
داوود فیرحی
لعیا جنیدی
حمیرا مشیرزاده
ابراهیم متقی
عبدالله رمضان زاده
علی صباغیان