درگاه وب

پرتال وب یا درگاه وب (انگلیسی: Web Portal) وب‌گاهی است که اطلاعاتی را از منابع مختلف در یک شکل واحد جمع‌آوری می‌کند. به‌طور معمول هر منبع اطلاعاتی محدوده مشخص به‌خود را در صفحه برای نمایش اطلاعات اشغال می‌کند؛ (پورتلت) که گاهی اوقات کاربر می‌تواند مشخص کند که کدام نمایش داده‌شود.
درکنار ویژگی‌های استاندارد جویشگر، پرتال‌های وب خدمات دیگری نظیر رایانامه، قیمت سهام، اطلاعات، پایگاه‌داده‌ها و سرگرمی ارائه می‌کند. پرتال‌ها راهی برای یکپارچه‌سازی ظاهر برای کنترل و مدیریت چندین پایگاه‌داده و برنامه کاربردی برای سازمان‌ها می‌باشد.
می‌توان ای‌اوال، iGoogle، ام‌اس‌ان و یاهو! را به عنوان نمونه‌های عمومی از پرتال‌های وب نام برد.
تاریخچه
در اواخر دهه ۱۹۹۰ میلادی پرتال‌های وب بسیار مشهور شده‌بودند. بعد از زیاد شدن مرورگرهای وب در اواخر دهه ۱۹۹۰ میلادی خیلی از شرکت‌ها سعی کردند که با ساختن یا به‌دست آوردن پرتال سهمی بیشتری را در بازار اینترنت بدست بیاورند. پرتال وب محبوبیت و توجه بسیاری را جذب خود کرد به این دلیل که آن، نقطه شروع مرورگرهای وب خیلی از کاربران بود. نت‌اسکیپ قسمتی از ای‌اوال شد، شرکت والت دیزنی Go.com را راه‌اندازی کرد، آی‌بی‌ام و دیگران، ProdigyO را راه‌اندازی کردند و در اواخر دهه ۱۹۹۰ میلادی Excite و @Home قسمتی از شرکت ای‌تی‌اندتی شدند. گفته می‌شد که Lycos هدف خوبی برای دیگر شرکت‌های چندرسانه‌ای مانند سی‌بی‌اس بود.
دسته‌بندی
پرتال‌های عمودی درمقابل افقی
دو دسته‌بندی مهم، پرتال‌های افقی، که قسمت‌های زیادی را پوشش می‌دهند، و پرتال‌های عمودی، که بر روی یک قسمت تمرکز دارند، هستند. به عبارت دیگر پرتال‌های افقی، به‌مانند یک سکو برای چندین شرکت در یک بخش تجاری یا یک نوع تولیدکننده یا توزیع‌کننده می‌باشند. در نتیجه پرتال عمودی یک نقطه ورودی خاص برای یک بازار یا صنعت خاص که گاهی اوقات به آن ورتال نیز می‌گویند، تعریف می‌شود.
پرتال اطلاعاتی عمودی
پورتالهای خاص (صنعتی، بازرگانی، خدماتی) که به آن‌ها پورتالهای عمودی نیز گفته شده و مخاطبان محدود و مشخصی دارند
(مانند پورتالهای بانکها، سازمانهای دولتی، وزارتخانه‌ها و …)
انواع پرتال‌های وب
پرتال‌های وب شخصی
فضایی برای معرفی و به اشتراک گذاری نمونه کارها و نوع فعالیت و رزومه هر شخص در این مجموعه قرار می‌گیرد.
پرتال‌های خبری
اتاق‌های رسانه‌ای قدیمی در تمام دنیا به سرعت جای خود را به فناوری‌های جدید دادند. این آغاز پرتال‌های خبری بود. این کانال‌های رسانه‌ای جدید در زمان بسیار کوتاه جایگاه رسانه‌های چاپی را گرفتند.
پرتال‌های وب دولتی
پرتال‌های وب دولتی برای یک سازمان دولتی یا ارگان دولتی طراحی شده و از طریق آن عده‌ای کاربر و افرادی که درخواست ارائه خدماتی را در آن سازمان می‌باشند مثل ثبت نام در پرتال دولتی آموزش و پرورش جهت استخدام یا ثبت نام در کنکور با پرتال جامع سازمان سنجش
پرتال‌های فرهنگی
پرتال‌های شرکتی
پورتالی که برای یک شرکت خاص طراحی شده و استقاده کنندگان آن کارمندان شرکت می‌باشند. پورتال‌های شرکتی قابلیت‌های مختلف نسبت به بزرگی شرکت خواهد داشت. این پورتال‌ها می‌توانند خیلی ساده و ابتدایی مانند یک وب سایت باشند یا خیلی پیچیده و پرکاربرد برای سازمان‌ها و شرکت‌های چند ملیتی با کاربردهای مختلف.
پرتال‌های سهام
پورتال‌های سهام برای افرادی که به خرید و فروش سهام می‌پردازند کاربرد دارد. این افراد با ورود به پورتال سهام می‌توانند از قیمت روز هر سهم و درخواست‌های خرید و فروش و قیمت آن مطلع شوند. همچنین پرتال‌های سهام می‌تواند دارایی سهامدار را مشخص نماید. این گونه پورتال‌ها از طرف کارگزاری‌های سهام خریداری و توسط سهامداران مورد استفاده قرار می‌گیرد.
پرتال‌های جویشگر
پرتال‌های جویشگر، نتایج جستجو را از چندین جویشگر در داخل یک صفحه آماده می‌کنند.
پرتال‌های مناقصه
پرتال‌های عمومی
پورتالهای عمومی که تمامی کاربران اینترنت را مخاطب قرار می‌دهند (برای مثال Yahoo , Excite, Google و مانند آن)
جنبه‌های مهندسی
نمایش یک صفحه وب برای کاربر که محتوا را چندین سیستم یا سرورهای مختلف دریافت کند، مفهوم اصلی پرتال می‌باشد. برای پرتال‌هایی که قابلیت برنامه‌های کاربردی را به کاربر نمایش می‌دهند، در واقعیت سرور پرتال یک قسمت کوچکی از تنظیمات سرور است که شامل ارتباط با سرور برنامه‌های کاربردی است. معماری سرویس‌گرا یکی از مثال‌هایی است که چگونه یک پرتال می‌تواند اطلاعات و محتوا را از سرور برنامه‌های کاربردی دریافت کند. در حقیقت کار اصلی برنامه‌های کاربردی را سرور یا معماری برنامه‌های کاربردی مشخص می‌کند. این برنامه کاربردی سرور، به سرورهای پایگاه داده متصل می‌شود و ممکن است قسمتی از محیط کلاستر سرور نیز باشد. پرتال‌هایی در حجم بالا ممکن است از تجهیزات load balancing نیز استفاده کنند. ممکن است در این معماری از پروتکل SOAP برای اتصال و ارتباط با سرورها استفاده کند.
استانداردها
Web Services for Remote Portlets
استاندارد JSR-۱۶۸
استاندارد JSR-۲۸۶