ناصر ملک‌مطیعی

ناصر ملک‌مطیعی (زاده ۱ فروردین ۱۳۰۹ در تهران – درگذشته ۴ خرداد ۱۳۹۷ در تهران) بازیگر و کارگردان سینما و تلویزیون ایرانی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ بود. پس از انقلاب و تغییر چارچوب‌های حاکم بر سینمای ایران، ملک‌مطیعی، همچون محمدعلی فردین و بهروز وثوقی، جایی در سینمای پس از انقلاب نداشت و زمینه ادامه فعالیت هنری او فراهم نشد. ملک‌مطیعی، پس از انقلاب و تا زمان مرگش، در مشاغلی همچون شیرینی‌فروشی و مشاور املاک فعالیت داشت. او در سال ۱۳۹۲ در فیلم سینمایی نقش نگار ودر فیلم برزخی‌ها در سال ۱۳۶۱ ایفای نقش کرد.
زندگی‌نامه
ناصر ملک‌مطیعی دیپلم رشته تربیت بدنی دانشسرای عالی تهران را داشت و قبل از آن‌که به سینما راه یابد، معلم ورزش دبستان‌های تهران بود. او پس از ورود به سینما و کسب محبوبیت، به فعالیت در تئاتر (از ۱۳۳۵) و دوبله فیلم (از ۱۳۳۸) نیز پرداخت.
فعالیت هنری
پیش از انقلاب
فعالیت وی در سینما با بازی در صحنه کوتاهی از فیلم «واریته بهاری» (پرویز خطیبی، ۱۳۲۸) آغاز شد. بازی ملک مطیعی در دومین فیلمش «شکار خانگی» (علی دریابیگی، ۱۳۳۰) در حد بیان یک جمله کوتاه در صحنه یک میهمانی بود. اما بازی ملک مطیعی در «ولگرد» (مهدی رئیس فیروز، ۱۳۳۱) او را به اوج محبوبیت رساند و برای بازی در آن نخستین دستمزد فعالیت حرفه‌ای خود را گرفت. با موفقیت «ولگرد» بلافاصله در فیلم‌های «گرداب» (حسن خردمند، ۱۳۳۲)  که نخستین فیلم رنگی سینمای ایران بود  و سپس در فیلم «غفلت» (علی کسمایی، ۱۳۳۲) بازی کرد. ملک مطیعی پس از بازی در «غفلت»، از «پارس فیلم» به «دیانا فیلم» رفت، تا در ازای بازی در دو فیلم در سال، ماهانه هزار تومان دستمزد دریافت کند، اما پس از ایفای نقش در «چهارراه حوادث» (ساموئل خاچیکیان، ۱۳۳۳) که متفاوت از سایر نقش‌های او بود، به خدمت نظام احضار شد. او پس از بازگشت، در فیلم «اتهام» (شاپور یاسمی، ۱۳۳۵) بازی کرد. ملک‌مطیعی در فاصله سال‌های (۴۰–۱۳۳۶) در فیلم‌های: «بازگشت به زندگی» (عطاالله زاهد، ۱۳۳۶)، «عروس فراری» (اسماعیل کوشان، ۱۳۳۷)، «طلسم شکسته» (سیامک یاسمی، ۱۳۳۷)، «دشمن زن» (پرویز خطیبی، ۱۳۳۷)، «دوقلوها» (سیامک یاسمی، ۱۳۳۸)، «اول هیکل» (سیامک یاسمی، ۱۳۳۹)، عمو نوروز (سیامک یاسمی، ۱۳۴۰)، آرامش قبل از طوفان (خسرو پرویزی، ۱۳۴۰)، عسل تلخ (حسین مدنی، ۱۳۴۰)، سایه سرنوشت (اسماعیل کوشان، ۱۳۴۰) و آس و پاس (سیامک یاسمی، ۱۳۴۰) بازی کرد. پس از دهه ۴۰ شمسی، با حضور محمدعلی فردین به عنوان «جوان اول» فیلم‌ها، به تدریج از محبوبیت او کاسته شد.
ملک‌مطیعی از سال ۱۳۴۱ با پوشیدن لباس جاهل‌ها و کلاه مخملی‌ها، که پیش از او عباس مصدق و مجید محسنی به تن کرده بودند، در نقش‌هایی ظاهر شد. ملک مطیعی در فیلم‌های: «کلاه مخملی» (اسماعیل کوشان، ۱۳۴۱)، «با معرفت‌ها» (حسین مدنی، ۱۳۴۲)، «مردها و جاده‌ها» (ناصر ملک‌مطیعی، ۱۳۴۲)، «ابرام در پاریس» (اسماعیل کوشان، ۱۳۴۳)، «سالار مردان» (نظام فاطمی، ۱۳۴۷) و «مردان روزگار» (مازیار پرتو، ۱۳۴۸) با کت و شلوار مشکی، پیراهن سفید و کفش چرمی نوک تیز، کلاه مخملی و دستمال ابریشم یزدی و تسبیح شاه مقصود، اگرچه مصداق زنده‌ای از نمونه اجتماعی سنخ «جاهل» نبود، اما مجموعه اجرای نقش، به‌ویژه حرکات دست‌ها و بالا انداختن ابرو، تکیه کلام‌ها و نقل‌هایش، عامه بینندگان را مجذوب خود کرد.
ملک مطیعی تا قبل از قیصر (مسعود کیمیایی، ۱۳۴۸) و ایفای نقش «داش فرمون» با کلاه مخملی، در نقش‌های دیگری همچون مرد روستایی (عروس دهکده)، افسر نیروی دریایی (پاسداران دریا)، شاه عباس کبیر (حسین کرد)، رئیس دزدها (هاشم خان)، پزشک (فرار از حقیقت) و مانند این‌ها نیز ظاهر می‌شد؛ اما پس از موفقیت فیلم «قیصر»  که نقش کوتاهی هم در آن داشت  یکسر به ایفای نقش‌های کلاه مخملی دعوت شد. «علی بی‌غم» (عباس کسایی، ۱۳۴۹)، «رقاصه شهر» (شاپور قریب، ۱۳۴۹)، «طوقی» (علی حاتمی، ۱۳۴۹)، «مرید حق» (نظام فاطمی، ۱۳۴۹)، «سه قاب» (زکریا هاشمی، ۱۳۵۰) و «کاکو» (شاپور قریب، ۱۳۵۰) شماری از این فیلم‌ها است. «مرد»، «غلام ژاندارم»، «نقره داغ»، «ابرمرد»، «قلندر»، «آقا مهدی وارد می‌شود»، «دشمن»، «صلات ظهر» از جمله آثار تحسین‌برانگیز وی محسوب می‌شود.
ملک مطیعی اگرچه در فیلم‌های بعدی‌اش کوشید تا از کاراکتر جاهلی فاصله بگیرد، اما تلاش او همواره توام با توفیق نبود. او در فیلم «بت» (به کارگردانی ایرج قادری، ۱۳۵۵) در نقش یک استوار ژاندارمری ظاهر شد.
کارگردان فیلم (ایرج قادری) نقل کرده‌است:
بعد از انقلاب
احضار هنرمندان نامدار سینما ایران به دادگاه انقلاب در سال ۱۳۵۸
ملک مطیعی، دوران پس از انقلاب را دوران سختی توصیف کرده‌است. زیرا دچار انزوا و تنهایی و از طرفی، عشق و علاقه مفرطی که به فیلم و سینما داشت، قابل تحقق نبود و امکان کار هنری برای وی مهیا نبود. پس از مدتی، به دعوت عوامل تولید برزخی‌ها، نقش مثبت و کوتاهی را بازی می‌کند. با این وجود، نام وی در زمان تیتراژ پایانی فیلم به نمایش درنیامد و روزنامه‌ها نیز خبری در خصوص حضور مجدد وی، منتشر نکردند که این موضوع، موجب دلسردی مفرط وی شد. وی شرح آن روزگار خود را اینگونه توصیف می‌کند: «کسی از دوستان من هم نمانده بود. بهروز که به خارج رفت، فردین هم مدتی تقلا کرد تا بتواند کار کند، ایرج قادری هم خواست که کار کند و کار کرد؛ ولی من از کسی تقاضای کار نکردم و خودم را کنار کشیدم.»
ناصر ملک‌مطیعی پس از ۳۵ سال دوری از سینمای ایران، بالاخره در فیلم نقش نگار ساخته علی عطشانی بازی کرد.
جوایز
برنده جایزه مجسمه سپاس بهترین بازیگر نقش اول مرد در چهارمین دوره در سال ۱۳۵۰ برای بازی در فیلم سه قاپ.
برنده جایزه مجسمه سپاس بهترین بازیگر نقش اول مرد در سومین دوره در سال ۱۳۴۹ برای بازی در فیلم رقاصه شهر.
درگذشت
ناصر ملک‌مطیعی در ۴ خرداد ۱۳۹۷ در ۸۸ سالگی به علت مشکلات تنفسی و کلیوی درگذشت.پیکر او روز بعد با حضور جمع کثیری از اهالی سینما و مردم از مقابل خانه‌ی سینمای ایران تشییع و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا آرام گرفت.
فیلم‌شناسی
نام فیلم
سال انتشار
کارگردان
سمت
واریته بهاری
۱۳۲۸
پرویز خطیبی
بازیگر
شکار خانگی
۱۳۳۰
علی دریابیگی
بازیگر
ولگرد
۱۳۳۱
مهدی رئیس فیروز
بازیگر
گرداب
۱۳۳۲
حسن خردمند
بازیگر
افسونگر
۱۳۳۲
اسماعیل کوشان
بازیگر
غفلت
۱۳۳۲
علی کسمایی
بازیگر
چهارراه حوادث
۱۳۳۳
ساموئل خاچیکیان
بازیگر
اتهام
۱۳۳۵
شاپور یاسمی
بازیگر
هفده روز به اعدام
۱۳۳۵
هوشنگ کاووسی
بازیگر
بازگشت به زندگی
۱۳۳۶
عطاءالله زاهد
بازیگر
عروس فراری
۱۳۳۷
اسماعیل کوشان
بازیگر
طلسم شکسته
۱۳۳۷
سیامک یاسمی
بازیگر
دشمن زن
۱۳۳۷
پرویز خطیبی
بازیگر
دوقلوها
۱۳۳۸
شاپور یاسمی
بازیگر
ستارگان می‌درخشند
۱۳۳۹
محمدعلی زرندی
بازیگر
اول هیکل
۱۳۳۹
سیامک یاسمی
بازیگر
آرامش قبل از طوفان
۱۳۳۹
خسرو پرویزی
بازیگر
عمو نوروز
۱۳۴۰
سیامک یاسمی
بازیگر
عسل تلخ
۱۳۴۰
حسین مدنی
بازیگر
سایه سرنوشت
۱۳۴۰
اسماعیل کوشان
بازیگر
آس و پاس
۱۳۴۰
سیامک یاسمی
بازیگر
کلاه مخملی
۱۳۴۱
اسماعیل کوشان
بازیگر
عروس دهکده
۱۳۴۱
ناصر ملک‌مطیعی
بازیگر و کارگردان
سوداگران مرگ
۱۳۴۱
ناصر ملک‌مطیعی
بازیگر و کارگردان
با معرفت‌ها
۱۳۴۲
حسین مدنی
بازیگر
آراس خان
۱۳۴۲
ناصر ملک‌مطیعی
بازیگر
مردها و جاده‌ها
۱۳۴۲
ناصر ملک‌مطیعی
بازیگر، نویسنده و کارگردان
لذت گناه
۱۳۴۳
سیامک یاسمی
بازیگر
ابرام در پاریس
۱۳۴۳
اسماعیل کوشان
بازیگر
یک پارچه آقا
۱۳۴۴
ناصر ملک‌مطیعی
بازیگر، نویسنده و کارگردان
پاسداران دریا
۱۳۴۴
رضا صفایی
بازیگر
هاشم خان
۱۳۴۵
محمد زرین‌دست
بازیگر
میلیونر فراری
۱۳۴۵
ناصر ملک‌مطیعی
بازیگر، نویسنده، کارگردان و تهیه‌کننده
قهرمان دهکده
۱۳۴۵
ابراهیم باقری
بازیگر
قفس طلایی
۱۳۴۵
رضا صفایی
بازیگر
فرار از حقیقت
۱۳۴۵
ناصر ملک‌مطیعی
بازیگر و کارگردان
حسین کرد
۱۳۴۵
اسماعیل کوشان
بازیگر
گذشت بزرگ
۱۳۴۶
ناصر ملک‌مطیعی
بازیگر و کارگردان
طوفان نوح
۱۳۴۶
سیامک یاسمی
بازیگر
جاده زرین سمرقند
۱۳۴۶
ناصر ملک‌مطیعی
بازیگر، نویسنده و کارگردان
سالار مردان
۱۳۴۷
نظام فاطمی
بازیگر
مردان روزگار
۱۳۴۸
مازیار پرتو
بازیگر
گرفتار
۱۳۴۸
محمود کوشان
بازیگر
قیصر
۱۳۴۸
مسعود کیمیایی
بازیگر
قصه دل‌ها
۱۳۴۸
حمید مجتهدی
بازیگر
قصر زرین
۱۳۴۸
محمدعلی فردین
بازیگر
جیب‌بر خوشگله
۱۳۴۸
توکرانیان اوغلو
بازیگر
مرید حق
۱۳۴۹
نظام فاطمی
بازیگر
علی بی‌غم
۱۳۴۹
عباس کسایی
بازیگر
طوقی
۱۳۴۹
علی حاتمی
بازیگر
سوگولی
۱۳۴۹
فریدون ژورک
بازیگر
سکه شانس
۱۳۴۹
ایرج قادری
بازیگر
رقاصه شهر
۱۳۴۹
شاپور قریب
بازیگر
به خاطر دخترم
۱۳۴۹
حاتم گرجی
بازیگر
نقره داغ
۱۳۵۰
ایرج قادری
بازیگر
لوطی
۱۳۵۰
خسرو پرویزی
بازیگر
کلبه‌ای آنسوی رودخانه
۱۳۵۰
احمد شیرازی
بازیگر
سه قاپ
۱۳۵۰
زکریا هاشمی
بازیگر
کاکو
۱۳۵۰
شاپور قریب
بازیگر
قصاص
۱۳۵۰
نظام فاطمی
بازیگر
غلام ژاندارم
۱۳۵۰
امان منطقی
بازیگر
پهلوان مفرد
۱۳۵۰
امان منطقی
بازیگر
پل
۱۳۵۰
خسرو پرویزی
بازیگر
باباشمل
۱۳۵۰
علی حاتمی
بازیگر
مهدی مشکی و شلوارک داغ
۱۳۵۱
نظام فاطمی
بازیگر
مرد
۱۳۵۱
فریدون ژورک
بازیگر
قلندر
۱۳۵۱
علی حاتمی
بازیگر
سر گروهبان
۱۳۵۱
سعید مطلبی
بازیگر
خاطرخواه
۱۳۵۱
امیر شروان
بازیگر
مردان خلیج
۱۳۵۱
نظام فاطمی
بازیگر
عروس استانبول
۱۳۵۱
عثمان سلان
بازیگر
ناخدا
۱۳۵۲
امیر شروان
بازیگر
شیخ صالح
۱۳۵۲
امان منطقی
بازیگر
شورش
۱۳۵۲
رضا میرلوحی
بازیگر
سراب
۱۳۵۲
فریدون ژورک
بازیگر
دشمن
۱۳۵۲
خسرو پرویزی
بازیگر
صلات ظهر
۱۳۵۳
سعید مطلبی
بازیگر
ترکمن
۱۳۵۳
امیر شروان
بازیگر
اوستا کریم نوکرتیم
۱۳۵۳
محمود کوشان
بازیگر
ابرمرد
۱۳۵۳
داوود اسماعیلی
بازیگر
آقا مهدی وارد می‌شود
۱۳۵۳
فریدون ژورک
بازیگر
ده بومی کوچک
۱۳۵۳
پیتر کالینسون
بازیگر
همت
۱۳۵۴
خسرو پرویزی
بازیگر
عبور از مرز زندگی
۱۳۵۴
رضا صفایی
بازیگر
پاشنه طلا
۱۳۵۴
نظام فاطمی
بازیگر
اخم نکن سرکار
۱۳۵۴
امیر شروان
بازیگر
میهمان
۱۳۵۵
کامران قدکچیان
بازیگر
کلک نزن خوشگله
۱۳۵۵
سعید مطلبی
بازیگر
شادی‌های زندگی
۱۳۵۵
محمود کوشان
بازیگر
سینه‌چاک
۱۳۵۵
ایرج قادری
بازیگر
چلچراغ
۱۳۵۵
خسرو پرویزی
بازیگر
بت
۱۳۵۵
ایرج قادری
بازیگر
بابا گلی به جمالت
۱۳۵۵
امیر شروان
بازیگر
آتش جنوب
۱۳۵۵
آلن برونت
بازیگر
سرباز
۱۳۵۶
محمدرضا فاضلی
بازیگر
دو مرد خشن
۱۳۵۷
حاتم گرجی
بازیگر
تا آخرین نفس
۱۳۵۷
کامران قدکچیان
بازیگر
برزخی‌ها
۱۳۶۱
ایرج قادری
بازیگر
نقش نگار
۱۳۹۲
علی عطشانی
بازیگر
وی به سال ۱۳۵۶ در پروژه‌ای به نام «تپه ۳۰۳» که با نام دیگر «جانبازان ظفار» نیز شناخته می‌شد، به کارگردانی امان منطقی، با سعید راد، محمدولی احمدلو (مردوخ) و رضا بیک ایمانوردی همکاری داشته‌است. این فیلم به واقعه جنگ ظفار می‌پرداخت و هرگز اکران نشد.
مجموعه تلویزیونی
عنوان
کارگردان
سال
سلطان صاحبقران
علی حاتمی
۱۳۵۴