mainkilora/Persian-Wikipedia-Corpus huggingface dataset:
شهر دشت حلقه

شهر دشت حلقه (دشت قلعه) مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان مینو دشت، روستای دشت حلقه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گبری قلعه

گبری قلعه مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در گنبد کاووس، ۱۵ کیلومتری شرق شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تیمچه امین‌الدوله

در قرن هجدهم
تیمچه امین‌الدوله یا کاروانسرای امین‌الدوله از بناهای معماری و تاریخی مربوط به دوره قاجار است و در بازار کاشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
استاد علی مریم کاشانی طراح و معمار این بنا بوده است که آن را بین سالهای ۱۲۸۰ تا ۱۲۸۴ هجری قمری ساخته است.
خانه بروجردی‌ها
خانه طباطبایی‌ها
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امامزاده علی سادات

امامزاده علی سادات مربوط به سده ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان کهگیلویه، بخش چرام، روستای امامزاده علی سادات واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
چهارسوق و مسجدحاج محمدحسین

چهار سوق ومسجدحاج محمدحسین در اردکان، مرکزشهر، روبروی مدرسه علمیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد جامع سجاس

مسجد جامع سجاس مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان خدابنده، روستای سجاس واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه پا قلا (پا قلعه)

تپه پا قلا (پا قلعه) مربوط به دوره ساسانیان است و در هرسین، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
نقش‌برجسته داش کسن

نقش برجسته داش کسن مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان ابهر، بخش سلطانیه، روستای وینیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل معلق آمل

پل فلزی یا پل معلق آمل مربوط به دوره پهلوی است و در آمل، داخل شهر، جنب پل دوازده چشمه واقع شده‌است. پل معلق دو پل معلق یک سان کنار هم است که یکی از بناهای با شکوه و ارزشمند توریستی شهر آمل و ایران محسوب می‌شود. یکی از اولین نمونه‌های پل‌های بزرگ و جدید ایران است، این پل به نام پل معلق هم شناخته می‌شود. به این علت آن را پل معلق می‌خوانند که اگر پایه‌های زیرین آن بر اثر سیل تخریب شود کمانهایی بالای آن را نگه می‌دارند. این پل را مهندسان آلمانی و روسی شرکت اشکودا ساخته‌اند.
این اثر در تاریخ ۱۳۵۳/۱۲/۰۳ با شماره ثبت ۱۵۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امکانات
وضعیت امکانات و تسهیلات تفریحی، گردشگری، حمل و نقل، اسکان در کنار و زیر این پل در فضایی باز پارک بزرگ شهر و رودخانه هراز واقع شده که محل اسکان مسافران و تفریح گردشگران شده است و از نظر حمل و نقل هم مکانی برای مسافران و گردشگران تعبیه شده که می‌توانند وسایل نقیله خود را در پارکینگ زیر پل پارک نموده و در آرامش کامل باشند؛ و همچنین هتل شهرداری آمل هم در کنار این پل‌ها قرار دارد، از دیگر امکانات هم می‌توان از فضای سبز کناری و فضای پارک دیگر کناری آن اشاره کرد که همجوار پل دوازده چشمه است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل
تپه ملیان

تپه ملیان مربوط به دوره عیلامیان است و در شهرستان سپیدان، بخش بیضا  روستای ملیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه حسام‌آباد

تپه حسام آباد مربوط به نیمه اول هزاره سوم است و در شهرستان اسدآباد، روستای حسام آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه وندرآباد

تپه وندرآباد مربوط به نیمه دوم هزاره ۴ است و در شهرستان اسدآباد، روستای وندرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دراکتشافات انجام شده در سال۱۳۸۷ دیوار چینی‌هایی (چینه‌هایی) شبیه به تپه هگمتانه کشف شد. اما به دلیل رهاسازی وعدم مراقبت بر اثر بارندگی‌های فصلی آثار رو به تخریب گذاشته است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه کوانج

تپه کوانج مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان اسدآباد، بخش مرکزی، روستای کوانج واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه سیمین زاغه

تپه سیمین زاغه مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان بهار، بخش مرکزی، روستای سیمین زاغه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
راست
راست
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه مهاجران

تپه مهاجران مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در شهرستان بهار، بخش لالجین، روستای مهاجران واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه جوراب

تپه جوراب مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در شهرستان ملایر، بخش مرکزی، روستای جوراب واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه بابا کمال

تپه بابا کمال مربوط به هزاره ۵ قبل از میلاد است و در شهرستان تویسرکان، روستای بابا کمال واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه انوج

تپه انوج مربوط به هزاره ۶ و ۵ قبل از میلاد است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، روستای افوج واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه گلما - درویش فخرالدین

بقعه گلما - درویش فخرالدین مربوط به سده ۸ و ۹ ه‌.ق است و در شهرستان ساری، روستای گلما واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امامزاده عیسی بن کاظم

محمد مهدی فقیه بحرالعلوم در صفحه ۴۹۷ از کتاب «تاریخ تشیع و مزارات شهرستان ساری» به نقل از کتب انساب، امامزاده عیسی بن کاظم را چنین معرفی می‌کند: «عیسی بن موسی الاصغر الاعرج بن‌جعفر بن ابراهیم المرتضی بن امام موسی کاظم علیه السلام».
بنای این امامزاده مربوط به سده ۹ ه.ق است و در شهرستان ساری، بخش مرکزی، روستای خارمیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاخ چای‌خوران

کاخ چای‌خوران از بناهای مربوط به دوره پهلوی اول است و در جنوب میدان معلم چالوس و در محوطه کاخ، جنب دادگستری واقع شده است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا در محوطه‌ای به وسعت حدود ۴۰۰۰ متر مربع و در یک طبقه و زیرزمین ساخته شده است. دو ورودی اصلی بنا در ضلع‌های شرقی و غربی واقع هستند و فضاهای داخلی ساختمان از دو بخش اصلی و خدماتی تشکیل شده است که توسط راهروی میانی به هم متصل شده‌اند. بخش اصلی این بنا شامل بالکن ستون‌دار شمالی و دو تالار مربع شکل در قسمت جنوبی و یک تالار مستطیلی در جهت شمالی-جنوبی می‌باشد که با تزئینات زیبای گچ‌بری مزین شده است. بخش خدماتی شامل دو اتاق و آبدارخانه و دو ایوان در قسمت‌های شرقی و غربی است. امروزه این مکان تاریخی زیبا به پادگان تبدیل شده است و آسیب چشمگیری دیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاخ رضاخان (ناهارخوران)

کاخ رضاخان (ناهار خوران) مربوط به دوره پهلوی است و در رودسر، میدان شهدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه شیخ کبیر محمد روزبهان

آرامگاه شیخ کبیر محمد روزبهان مربوط به دوره معاصر است و در شیراز، انتهای خیابان زند واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
راست
راست
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دروازه کوشک

دروازه کوشک در واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۳۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دروازه درب کوشک در انتهای خیابان آزادی (نادری) شهر قزوین قرار دارد و متعلق به سال 1296 هجری قمری است که در زمان حکومت شاهزاده عضدالدوله، کاشی‌کاری شده است. شهر قزوین در نیمه قرن سوم هجری قمری دارای 7 دروازه بوده است که امکان ورود به شهر را فراهم می‌ساختند. در دوره قاجاریه 9 دروازه در گرداگرد قزوین وجود داشتند که با حصار پیرامون شهر به یکدیگر می‌پیوستند و عبارت بودند از پنبه ریسه، راه (درب) کوشک، شیخ‌آباد، رشت، مغلاوک، خندقبار، شهزاده حسین، مصلی و تهران که هم‌اکنون از میان آن بناهای باشکوه، تنها دو دروازه تهران و راه کوشک باقی مانده و بقیه در اثر خیابان‌کشی‌ها و عدم توجه به مرور زمان ویران شدند.
دروازه درب کوشک به سوی الموت، رودبار و کوشک‌ها و شکارگاه‌های شمال قزوین باز می‌شده است. این دروازه برخلاف دروازه تهران قدیم، تنها دارای یک نما به سوی خارج شهر است و دارای یک ورودی با قوس نیم دایره‌ای شکل می‌باشد که در طرفین آن گلدسته‌ها و طاق‌نماهایی دیده می‌شود. نمای خارجی این دروازه دارای کاشی‌کاری رسمی‌بندی است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آتشکده آمل

آرمگاه ال رسول آمل مربوط به دوره ساسانیان است و در آمل، محله پائین بازار، در شهر قدیم (عوام کوی) واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بنا
این بنا با توجه به ویژگی‌های خاص معماری در شمار بناهای قرن نهم هجری قمری است و در مقایسه با سایر برج‌های این دوره از وسعت قابل ملاحظه‌ای برخوردار است. ساختمان این بقعه شامل بدنه چهار گوشه و برج مخروطی شکل است و در قسمت فوقانی بدنه دارای مقرنس‌های تزیینی است.
آتشکده بصورت چهار گوشه و گنبد مخروطی است و گنبد آن دو پوش می‌باشد که هر دو پوش آن در اثر زلزله و عوامل جوی منطقه خراب شده است عمده تزیینات بنا طاق و قوس و قرنیسهای آجری و کاشیکاری در قسمت فوقانی است. نکته جالب در بنای این برج، کاربرد آجرهای با ابعاد و اندازه‌های مختلف است، با توجه به شکل کلی و شباهت بسیار آن با برج‌ها و آتشکده‌ها شناخته شده در ایران، از آثار قرن هشتم هجری یا نهم یعنی دوره ساسانیان دانسته شده است. این گنبد مدور و به شکل برجی است. جسد شمس آل رسول محمد بن محمود آملی با نام کامل شمس الدین محمد بن محمود آملی از دانشمندان و پزشکان شهیر ایرانی در داخل این آتشکده به خاک سپرده شده است. طاق این برج دو پوش بوده و گنبد خارجی و داخلی داشت که بر اثر زلزله خراب شد.
یادگار
در منطقه آمل قدیم که قسمت ساسانی آن به عوام کوی معروف بود در زمان ساسانیان به همراه بازار آمل قرار داشت، که در آن زمان بازار آمل و دژ ساسانی و آتشکده بنا شد و از آن زمان آتشکده و بازار باستانی آمل به جای ماند و دژ ساسانی بر اثر هجوم اعراب تازی در صدر اسلام به کلی خراب شد.
مرمت
در سال‌های اخیر مرمت‌های کوتاهی بر روی این آثار باستانی انجام شده است به طوری که سه سال داربست‌هایی برای فرونریختن این آتشکده به آن وصل بوده است و در سال ۱۳۹۱ میراث فرهنگی بنا بر مرمت این اثر گرفت و بعد چند ماه کار بر روی آن این امر انجام شد.
آثار ملی ایران
فهرست آتشکده‌های ایران
کاروانسرای قصر بهرام

کاروانسرای قصر بهرام
کاروانسرای قصر بهرام مربوط به دوره ساسانی می‌باشد و توسط شاه بهرام ساسانی یا بهرام گور ساخته شده است. سپس توسط شاه عباس صفوی باز سازی شده و به عنوان کاروانسرا مورد استفاده قرار گرفته است.
این مکان تاریخی در جنوب گرمسار ، جنوب شرقی پیشوا شمال شهر دریایچه نمک واقع شده است. اما بهترین و نزدیکترین مسیر دسترسی به این کاروانسرا از مرکز شهر پیشوا است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
نحوه دسترسی
برای رسیدن به قصر بهرام می‌توانید از چهار مسیر استفاده کنید:
۱- مسیر پیشوا، قلعه بلند، مبارکیه و سپس قصر بهرام
۲- مسیر گرمسار، لجران، کهک، جاده سنگفرش گرمسار و سپس قصر بهرام
۳- مسیر ورامین، چرمشهر، بند علی خان، محیط بانی شکرآباد، مبارکیه و سپس قصر بهرام
۴- مسیر کاشان، آران و بیدگل، مرنجاب، سفیدکوه و سپس قصر بهرام
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه قلعه گبری آببر

تپه قلعه گبری آببر مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان طارم، جنوب غربی دهستان آببر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه شاه قاسم انوار

آرامگاه شاه قاسم انوار مربوط به اوایل دوره قاجار است و در شهرستان تربت جام، روستای لنگرسر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دیوار داخلی آرامگاه با شعری خوش‌نویسی‌شده، متن شعر: دل خراب من و مهر بوتراب در او / خرابه‌ای‌است که می‌تابد آفتاب در او
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد خداداد

مسجد خداداد مربوط به دوره زند است و در بندر لنگه، محله مساح واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد افغان

مسجد افغان مربوط به اوایل دوره افشار است و در بندر لنگه، محله افغان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بقعه اویس‌القرن

بقعه اویس القرن مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان جوانرود، روستای صادق آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه نصیرالملک

خانه نصیرالملک مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، انتهای خیابان لطفعلی خان زند واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه حاج محمود عطرفروش

منزل حاج محمود عطرفروش مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، بازار حاجی، کوچه زنجیر خانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه آقای امامی

منزل آقای امامی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، مسجد آقا قاسم واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
عمارت دیوانخانه قوام ملکی

عمارت دیوانخانه یکی از عمارت‌های تاریخی شهر شیراز می‌باشد. این عمارت در پیرامون ارگ کریم‌خان قرار گرفته‌است و در گذشته به «عمارت دیوانخانه کریم‌خان زند» مشهور بوده‌است. عمارت دیوانخانه از تالاری بزرگ تشکیل پیدا کرده‌است که دو ستون چوبی در ورودی آن قرار دارند؛ البته پیش‌تر به‌جای این دو ستون چوبی، دو ستون سنگی قرار داشته‌اند که توسط آغامحمدخان قاجار به تهران منتقل شده‌اند.
عمارت دیوانخانه قوام ملکی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان لطفعلی خان زند  محله قوام واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه کاظم زده

خانه کاظم زده مربوط به اواخر دوره زند - دوره قاجار است و در شیراز، کوچه باغ ایلخانی  چهارراه مشیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه محمدنبی افشاریان

خانه محمدنبی افشاریان مربوط به سده ۱۴ ه.ق است و در شیراز، انتهای خیابان لطفعلی خان زند واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مجموعه آب انبارهای موزه

مجموعه آب انبارهای موزه مربوط به دوره صفوی  اوایل دوره قاجار است و در بندرعباس، پاسداران، جنب اداره کل ارشاد اسلامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
برج شیشه و عمارت ارگ قدیم

برج شیشه و عمارت ارگ قدیم مربوط به اواخر دوره قاجار است و در اراک، خیابان ادبجو، کوچه شهید رنجبر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
یخچال حاج‌علی آقا

یخچال حاج علی آقا مربوط به اواخر سده ۱۳ ه.ق است و در شهرستان رفسنجان، روستای عباس‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
قلعه سریزد

قلعه سر یزد مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان مهریز، روستای سریزد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این قلعه در قدیم کاربرد نظامی نداشته و از آن به عنوان ذخیره سازی غلات و مواد غذایی استفاده می‌شده است. علاوه بر غلات، روستاییان نیز در مواقع هجوم و غارت ، پول ، طلا و زیورآلات خود را در این قلعه نگهداری می‌کرده‌اند . گرداگرد این بنا ، خندقی به عرض تقریبی 6 متر و عمق تقریبی 3 تا 4 متر وجود دارد که اولین لایه دفاعی قلعه محسوب می‌شده است. علاوه بر آن ، این قلعه دارای دو دیوار متحدالمرکز تودر تو با برج و باروهایی بلند است که توسط خندق محصور شده است.
همچنین قلعه دارای دو درب بوده که یکی به عنوان درب اصلی و دیگری به عنوان درب پشتیبان محسوب می‌شده است. درب اصلی متجرک بوده و به وسیله طناب و قرقره‌هایی از سمت پایین به بالا باز و بسته می‌شده است. زمانی درب اصلی توسط دشمن شکسته می‌شد و دشمن به درون قلعه راه می‌یافت، درب دوم قلعه بسته می‌شد.
در داخل قلعه اتاق‌های فراوانی وجود داشت که هر کدام دارای درب و کلید مجزا بود و مردم از آن برای نگهداری و ذخیره سازی اشیاء گران بهایشان مانند : طلا ، پول ، جواهرات و حتی غلات مورد استفاده قرار می‌گرفت.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد حاج میرزا کریم صراف

مسجد حاج میرزا کریم صراف مربوط به دوره زند است و در شیراز، محله بیات شیراز واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
حسینیه غضنفر

حسینیه غضنفر مربوط به اواخر دوره زند - دوره قاجار است و در بندر لنگه، حاشیه شمالی میدان مسجد آقا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
حسینیه بنگی

حسینیه بنگی مربوط به اواخر دوره زند - دوره قاجار است و در بندر لنگه، جنوب شرقی میدان آقا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه خضر (همدان)

بقعه خضر مربوط به سده ۴ و ۵ ه‌.ق است و در همدان، کوی خضر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
عصارخانه شاه

عصارخانه شاه مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، بازار بزرگ اصفهان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
ساختمان شهرداری (موزه بابل)

ساختمان شهرداری (موزه بابل) مربوط به دوره پهلوی است و در بابل، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل تجن

پل تجن مربوط به دوره پهلوی است و در ساری، داخل شهر، ابتدای جاده گرگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
نارین‌قلعه (میبد)

قلعه نارین (نارنج قلعه) مربوط به دوره ساسانیان است و در میبد، فلکه شهرداری واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این قلعه دیدنی با حدود 7000 تا 12000 سال قدمت دومین قلعه پر قدمت جهان می‌باشد.
اگر به شهرستان میبد سر زدید از این قلعه زیبا دیدن فرمایید.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
سردر مدرسه حاج حسن‌خان

سر در مدرسه حاج حسن خان مربوط به دوره صفوی است و در مشهد، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
سردر مدرسه باقریه

سر در مدرسه باده مربوط به دوره صفوی است و در مشهد، خیابان آیت ا شیرازی (بالاخیابان) واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دروازه تهران قدیم

دروازه تهران قدیم یا دروازه قدیم تهران دروازه‌ای تاریخی در ورودی جنوب شرقی شهر قزوین است که جاده تهران قزوین از آنجا وارد قزوین می‌شد. این دروازه از شهر قزوین در برابر حملات و دزدی و غارت شهرهای دیگر محافظت می‌کرده‌است. در آغاز، این دروازه در بیرون شهر ساخته شده بود. ولی هم اکنون به دلیل گسترش جمعیت، در درون شهر قزوین قرار دارد.
پیشینه دروازه‌های قزوین
شهر قزوین در گذشته نه دروازه داشت که به نام‌های دروازه رشت (غرب شهر، ضلع غربی خیابان تبریز)، دروازه درب کوشک (شمال شرقی شهر)، دروازه تهران (جنوب شرقی شهر، ابتدای خیابان تهران قدیم)، دروازه شیخ‌آباد (شمال شرقی شهر، خیابان سعدی)، دروازه مغلواک یا دروازه همدان (جنوب غربی شهر، محله مغلواک)، دروازه کندوار (جنوب غربی شهر، شاهزاده حسین)، دروازه ساوالان (جنوب شرقی شهر، شاهزاده حسین)، دروازه راه ری (جنوب شرقی شهر، سنجیده مسجد) و دروازه پنبه‌ریسه (شرق شهر، خیابان طالقانی) معروف بودند. هر یک از این دروازه‌ها در گذشته نه چندان دور به عنوان هویت فرهنگی و هنری قزوین مطرح بوده و هنر مردمان این دیار را بیان می‌کرده است.
امروزه از آن میان، تنها دو دروازه «درب کوشک» و «تهران قدیم» باقی مانده‌اند. دروازه تهران قدیم یکی از این دو دروازه است که در خیابان تهران قدیم (میدان هاشمی) قرار دارد، و از بناهای دوره قاجاریان است که در سال ۱۳۴۷ شمسی مرمت و کاشی‌کاری شده‌است.
ثبت در فهرست آثار ملی
این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۳۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این بنا دارای آثار کاشی‌کاری و معماری قاجاری است.
تکیه روستای مقریکلا

تکیه روستای مقریکلا مربوط به دوره زند - دوره قاجار است و در شهرستان بابل، بخش‌بند پی غربی، روستای مقریکلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای گبرآباد قمصر

کاروانسرای گبرآباد قمصر مربوط به دوره صفوی است و در میان راه قمصربه کاشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
قدمگاه فراشاه

قدمگاه فراشاه مربوط به قرن۶ ه.ق است و در شهرستان تفت، جاده تفت به روستای اسلامیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دروازه محمدیه

دروازه محمدیه یا دروازه نو تنها بازمانده از دروازه‌ها قدیم تهران و در نزدیکی آن میدان محمدیه یا پاقاپق یکی از پنج میدان مهمی بود که در تهران دوران قاجار ساخته شد. این میدان سپس به میدان اعدام و سپس دوباره به محمدیه نامیده شد که در جنوب تهران و خارج از شهر قرار داشت و محل اعدام مجرمین بود.
تاریخچه نامگذاری
در میان این میدان تپه‌ای خاکی قرار داشت که رو آن ستون گرد آجری کوتاهی را ساخته بودند. بر رو این ستون قاپوق قرار داده می‌شد و مجرمان را در آن سر می‌بریدند و مردم در پای آن اجتماع می‌کردند. همین امر سبب شده بود تا آن را پاقاپق بنامند.
در آخرین سال پادشاهی محمد شاه قاجار و به سال ۱۲۶۳ قمری، دروازه‌ای در پاقاپوق طهران ساخته شد، که سپس دروازه نو یا دروازه محمدیه نامیده شد. این دروازه که در جنوب محله بازار تهران است، تنها دروازه ایست که همچنان پا بر جاست. بر بدنه آن شیر طلائی به چشم آید.
پس از مشروطیت، سر بریدن کاری وحشیانه محسوب شد. به همین دلیل به جا آن تپه خاکی که به مرور زمان تخریب شده بود و قاپق میان میدان، تختگاهی دیواردار ساخته شد که بر روئش تیرک چوبی و طناب دار نصب نمودند و عمل سر بریدن جای خود را به اعدام با طناب دار داد. با تغییر شیوه اعدام، نام میدان نیز از «پاقاپق» به «اعدام» تغییر یافت.
سپس محل نمایش عمومی اعدام از این میدان به میدان مشق منتقل شد. با برچیده شدن چوبه‌دار از میان میدان اعدام، نام آن نیز به میدان محمدیه تغییر یافت.
میدان محمدیه کنونی در تقاطع خیابان‌ها خیام با مولوی قرار داشته و در جنوب به خیابان شوش می‌رسد.
امامزاده یوش

امامزاده یوش مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان شمیرانات، لواسان بزرگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کتیبه پهلوی چشمه عبدالله

کتیبه پهلوی چشمه عبدالله مربوط به دوره ساسانیان است و در مرودشت، ۱۲ کیلومتری جنوبشرقی تخت جمشید واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۲۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه مرتضی عاصمی

خانه مرتضی عاصمی (عاصمی اصفهانی) مربوط به دوره سلجوقیان است و در اصفهان، خیابان کمال، کوی دو مناره دارالضیافه  محل جویباره واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه بهروز

خانه بهروز مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، چهار باغ پائین، کوچه آقا جان بیک واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه لوافی‌نژاد

خانه لوافی نژاد مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، احمدآباد  کوچه نواب واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل ایزدخواست

پل ایزد خواست مربوط به دوره صفوی است و در ایزدخواست، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه و پل ایزدخواست در سده نوزدهم میلادی، اثر اوژن فلاندن
نمایی از وضعیت کنونی پل ایزدخواست
پل ایزدخواست در سال ۱۳۰۳
قلعه ایزدخواست
چهارطاقی ساسانی ایزدخواست
کاروانسرای ایزدخواست
ایزدخواست
فهرست آثار ملی ایران
کاروانسرای برد

کاروانسرای بردشیراز بوانات مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان بوانات، روستای بردشیرازواقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه حاج حسن صراف

خانه حاج حسن صراف مربوط به اواخر دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان خواجه  چهار سوآجری واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه حاج حسین کامیابی

خانه حاج حسین کامیابی مربوط به اواخر دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان ولیعصر، کوچه باغ جنت، نبش کوچه سراج واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه سید جواد نایل

خانه سید جواد نایل مربوط به اواخر دوره صفوی است و در اصفهان، میدان طوقچی  کوچه مسجد مصری واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنای تاریخی خانه سید جواد نائل در اواخر دوره صفویه ساخته شده و در سال‌های اخیر بر اساس اسناد قانونی 5 دنگ این خانه متعلق به میراث فرهنگی و یک دنگ آن در دست مالک خصوصی بوده و اقداماتی نیز برای سامان‌دهی و مرمت این خانه تاریخی انجام شده بود.
تخریب
خانه تاریخی نائل اصفهان در پاییز ۱۳۹۶ به صورت شبانه تخریب شد. شواهد و بررسی‌ها نشان داد که این خانه تاریخی با لودر تخریب شده است و این‌که این تخریب را چه‌کسی انجام داده، هنوز مشخص نشده و پیگیری‌های قانونی برای شناسایی مسببان این تخریب ادامه دارد. عاملان تخریب این اثر باارزش تاریخی باید بنا را عین‌به‌عین بازسازی کنند زیرا اکنون فقط یک اتاق از این بنای تاریخی سالم مانده است. البته متاسفانه بازسازی عین‌به‌عین نیز نمی‌تواند اصالت را به این اثر تاریخی برگرداند.
بازسازی
پس از گذشت 2 ماه از این تخریب مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان خبر محصور شدن خانه تاریخی نائل برای مرمت را داده و بیان کرده که مرمت خانه نائل در دستور قرار گرفته به زودی طرح مرمت خانه آماده و مرمت آن توسط کارشناسان انجام می‌شود، در این راستا پیگیری برای برخورد با متخلفان به سرعت در حال اجرا است. فریدون الهیاری گفت «در حال حاضر خانه را محصور سازی کرده‌ایم و گام بعدی این است که در زمینه نحوه اجرا و طرح اقدام کنیم. آنچه که از این خانه تخریب شده، بخش محدودی بود و بخش مهم این خانه پیش از آن تخریب شده بود.».
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کارمل، ایندیانا

کارمل شهری در همیلتون کانتی، ایالت ایندیانا، ایالات متحده آمریکا است.
جغرافیا
کارمل در موقعیت قرار گرفته است. این شهر مساحتی در حدود ۴۶٫۴ کیلومتر مربع دارد. در سرشماری سال ۲۰۱۰، جمعیت این شهر ۷۹،۱۹۱ نفر اعلام شد.
خانه رنگرزها

خانه رنگرزها مربوط به اواخر دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان ابن سینا، جوی باریکه  سنبلستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه عنایتی

منزل عنایتی مربوط به اواخر دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان ابن سینا  کوچه بناها واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه حاج حسن

خانه حاج حسن مربوط به اواخر دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان عبد الرزاق، کوچه مسجد ذوالفقار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای ایزدخواست

کاروانسرای ایزدخواست مربوط به سده ۱۲ است و در ایزدخواست، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه ایزدخواست
چهارطاقی ساسانی ایزدخواست
ایزدخواست
پل ایزدخواست
فهرست آثار ملی ایران
تپه امامزاده عبدالله

تپه امامزاده عبدالله مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ساوه، روستای اوجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه گبری الویر

تپه گبری الویر مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زرندیه، روستای الویر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دالان حاجی ملک

دالان حاجی ملک مربوط به دوره زند است و در ساوه، غرب وسط بازار بزرگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد بازار ساوه

مسجد بازار مربوط به دوره زندیه است و در ساوه، ضلع شمالی تکیه بازار واقع شده است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آب‌انبار حاج میرزا حسین عاملی

آب انبار حاج میرزا حسین عاملی مربوط به دوره زند است و در ساوه، غرب خیابان انقلاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تاریخ بنای آن ۱۲۸۶ هجری قمری است.
سنگ نوشته این آب انبار در سال‌های اخیر کنده شده و به سرقت رفته است. اشعار زیر از آن سنگ نوشته است:
چو از نسیم صبا یافت بوستان رونق به بر نمود زمین از لباس استبرق
گرفت زیب چمن از شقایق و ریحان چنانچه عارض خوبان ز غاره و زورق
میان سبزه چو نسرین برفکنده نقاگل از خجالت اشجار گشت غرق عرق
ز بس که لاله الوان دمید در بستان همه بسیط زمین گشت همچو رنگ شفق
صدای چه چه بلبل ز هر چمن برخاست نوای مرغ شباهنگ گشت جاءالحق
به سر فتاد مرا تاکه امر خیری را بنا گذارم و گردم به نیکوان ملحق
بنای برکه آبی گذاشتم که به دهر ز سلسبیل گرو بردو آب او الحق
غریق عصیان بودم برای نجات از این حقیر بنا ساختم یکی زورق
برای ماده تاریخ او خرد گفتا "بنوش آب و بگو بر یزید لعنت حق"
با احتساب حروف ابجد در مصراع آخر تاریخ بنای این آب انبار ۱۲۸۶ هجری قمری می‌شود.
این آب انبار که در حال حاضر در خیابان انقلاب شهرستان ساوه است که ورودی آن تبدیل به فروشگاه صنایع پلاستیکی شده و نقاط متعددی از این بنا در حال تخریب و فرسایش است
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
حمام کلبعلیخان خلج

حمام کلبعلیخان خلج مربوط به دوره زند است و در شهرستان زرندیه، بخش خرقان، روستای ویدر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای عبدالغفارخان (باغ شیخ)

کاروانسرای عبدالغفارخان (باغ شیخ) مربوط به دوره زند است و در شهرستان ساوه، ۸ کیلومتری جاده ساوه، مجاور روستای باغ شیخ واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این کاروانسرا در ۶ کیلومتری شرق ساوه بنا گردیده و تاریخ بنای آن به اوایل دوره قاجار بازمی‌گردد. در مجموعه این کاروانسرا، یک آب‌انبار و یک حسینیه نیز احداث شده است. کاروانسرای مزبور به صورت یک چهار ایوانی بوده که دارای چهار برج دیده‌بانی در چهارگوشه آن می‌باشد و در درون آن یک شاه‌نشین، باراندازها و حجرات متعددی به چشم می‌خورد.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه آسیاباد (اسیرآباد)

تپه آسیاباد (اسیرآباد) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان ساوه، روستای سید اسحق واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای حجیب

در مسیر کاروان روی قزوین – اصفهان و ۴۸ کیلومتری جاده بوئین زهرا به ساوه، کاروانسرای بزرگی قرار دارد که به گزارش شاردن توسط زینب بیگم – مادر شاه عباس اول- با هزینه‌ای معادل چهار هزار تومان ساخته شده و با بناهای الحاقی‌اش از جمله دو باغ، دو آب انبار، یک گرمابه و یک جویبار بهترین کاروانسرای برون شهری ایران به‌شمار می‌آمده‌است
مکان
هجیب کاروانسرایی است که در دوران صفوی، در روستای هجیب امروز ساخته شده. مساحت ۵۸۵۰ متر مربع با ۴۰۰۰ متر مربع زیر بنا و ۳۶ حجره از وسعت کم‌نظیر این کاروانسرا حکایت دارد. آن هم در روزهایی که قزوین به خاطر ویژگی‌های خاص جغرافیایی‌اش به مسیر عبوری کاروان‌های تجاری از نقاط مختلف کشور تبدیل شده بود.
۴۸ کیلومتری جاده بوئین زهرا به ساوه که می‌رسید، کافی است مسیری را طی کنید تا به روستای هجیب برسید. مسیر شمال غرب روستا را را طی کنید تا بنای کاروانسرا را خواهید دید.
ویژگی‌های کاروانسرا
پس از ورود از در جنوبی این کاروانسرای مادرشاهی، به فضای مربعی‌شکلی می‌رسید که سرای اصلی این بنا را تشکیل می‌دهد. در تقاطع ۴ ضلع خارجی آن، برج‌های مدور به صورت نیم ستون دیده می‌شود. داخل طاق نماهای ورودی، با قوس جناغی پوشیده شده که رسمی‌بندی با آجرکاری رنگی از مهم‌ترین تزئینات آن به‌شمار می‌آید. گنبد ایوان ورودی آن رسمی‌بندی باریکی دارد که در بیشتر بناهای دوره اسلامی به چشم می‌خورد. پس از هشتی ورودی عمارت نیز فضای وسیعی قرار دارد که سقف گنبدی شکل مدور دارد. در دو سوی هشتی اتاق‌هایی برای نگهبانان در نظر گرفته شده بود که با راه پله‌ای به پشت‌بام راه می‌یابند.
اگر از هشتی گذر کنید، حیاط مربع شکل کاروانسرا را می‌بینید که دور تا دور آن را حجره‌هایی با پایه سنگی و فاصله نیم متر از کف حیاط، فرا گرفته‌اند. در اضلاع چهارگانه این حیاط که به ابعاد تقریبی ۴۰ در ۴۳متر گسترده شده‌اند بین حجره‌ها، ۴ ایوان دیده می‌شود که طاق نماهایی به ارتفاع ۶ متر دارند و پشت آن‌ها اتاق‌های بنا قرار گرفته که مساحتشان از ۹ تا ۵/۱۳ مترمربع متفاوت است.
در مرکز حیاط، بنایی آجری به شکل هشت‌ضلعی ساخته شده که از ۲ چهارطاقی متصل به هم با قوس جناغی باز تشکیل شده که گنبدی عرقچینی با آجرکاری زیبا دارد. این بنا علاوه بر سرداب، کاربری‌هایی چون رختشوی‌خانه داشته‌است.
آنچه در کنار زیبایی تزئینات و معماری این بنا، نگاه‌ها را به سوی خود جلب می‌کند وجود پایه‌های سنگی در تمامی بنای کاروانسراست تا استحکام آن بیش از پیش تضمین شود. پشت اتاق‌ها و در چهارسوی کاروانسرا، راهرویی سراسری با طاق‌نماهایی عمیق به شکل طاق تویزه قرار دارد که در ۲ طرف، دارای سکوهایی به ارتفاع تقریبی یک متر از کف است که به منظور بارانداز از آن استفاده می‌شده و توسط اتاق‌های میانجی به حیاط راه داشته‌است. اما سر در رفیع و با شکوه ورودی این بنای زیبا در ضلع غربی آن قرار دارد که دوطرف آن را دو طبقه ساخته و با طاقنماهای جناغی تزئین کرده‌اند.
در کنار سازه‌ای زیبا که این بنا از آن بهره می‌برد ویژگی‌های دیگری برای آن می‌توان نام برد ازجمله حمام، آب انبار و باغ‌های آن که برای تامین هزینه‌های نگهداری کاروانسرا وقف شده بود. همچنین وجود درگاه‌های ورودی حجره‌ها با ارتفاع کم که به منظور ایمن داشتن مسافران از سرما و گرمای کویری و گردبادها و توفان‌های نفسگیر منطقه با ظرافت مثال زدنی طراحی شده‌است و ۱۶ طاق نما در قسمت بیرونی ضلع جنوبی برای داد و ستد بازرگانان و استقرار نعلبندان، پالاندوزان و فروشندگان ساز و برگ چهارپایان.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای خشکه رود

کاروانسرای خشکه رود مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان زرندیه، بخش خرقان، روستای خشک رود واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل‌های یک چشمه و هشت چشمه سرخده

پلهای یک چشمه‌وهشت‌چشمه سرخده مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان ساوه، روستای سرخ واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بنای پل در جنوب شهرستان ساوه و در کیلومتر ۱۳ جاده یل‌آباد به قزل قلعه (ساوه) احداث شده است. مصالح بکار رفته در آن، آجر و ملات ساروج بوده و در دوره صفویه احداث شده است. ساختمان پل دارای ۸ چشمه با طاق رومی است و ارتفاع آن از کف تا سطح رودخانه قره چای، حدود ۸ متر است. طول پل حدود ۷۰ متر و عرضی معادل ۴٫۵ الی ۵ متر دارد.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امامزاده یونس

امامزاده یونس مربوط به اواخرقرن ۹ ه.ق است و در شهرستان ساوه، روستای مرق واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
۱۲ چنار واقع در ورودی این امامزاده به زیبائیهای طبیعی این بارگاه افزوده‌است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امامزاده سید هارون

امامزاده سید هارون مربوط به سده ۷ ه.ق است و در شهرستان ساوه، ۱۲ کیلومتری جاده شوسه ساوه به باقرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بند شاه عباسی

بند شاه عباسی مربوط به سده ۷ و ۱۱ ه.ق است و در ۲۵ کیلومتری جنوب ساوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه اشموئیل نبی

بقعه اشموئیل پیغمبر مربوط به سده ۸ و ۱۰ ه.ق است و در شهرستان ساوه، بخش مرکزی، روستای پیغمبریه، اشموئیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه‌های روستای آجان (قلعه گبری)

تپه‌های روستای آجان (قلعه گبری) مربوط به هزاره ۱- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زرندیه، روستای آجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه هریتاش (مرحوم مجردیان)

خانه هریتاش (مرحوم مجردیان) مربوط به اواخر دوره صفوی است و در اصفهان، کوچه کدخدا، خیابان ابن سینا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه کوزه‌کنانی

خانه کوزه‌کنانی (مشروطه) مربوط به سده ۱۳ ه.ق است و در تبریز، خیابان امام، خیابان شهید مطهری واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مدرسه نظامیه (سید علاءالدین)

مدرسه نظامیه (سید علاءالدین) مربوط به دوره صفوی است و در شیراز، جنب بقعه حضرت سید علاءالدین حسین واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
حمام شاهزاده

حمام شاهزاده مربوط به اواخر دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان مسجد حکیم، کوچه شاهزاده‌ها، نبش بازارچه نوی شرقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه خاک (قلعه نجفقلی خان)

تپه خاک (قلعه نجفقلی خان) مربوط به دوره ساسانیان می‌باشد که در میانه، خیابان شهید مطهری، محله قالا تنگه سی واقع شده است.
این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این قلعه بزرگ خاکی، در جنوب شرقی میانه (جنب رودخانه شهر چایی) قرار گرفته‌است. در قسمت‌های شمالی و شمال شرقی آن بناهای مسکونی احداث شده‌است و سمت جنوبی و جنوب غربی آن را زمین‌های زراعی و باغات سرسبز احاطه نموده و ناحیه شمال غربی آن گورستان قدیمی (خان جان آباد) واقع شده است که امروزه کاملا متروک است. این تپه خاکی تا اواخر دوره قاجار، مورد استفاده بوده‌است.
در بنای این قلعه، خشت‌های بزرگ به ابعاد ۴۰*۳۰ به کار رفته است. با گذشت زمان و تحت تاثیر عوامل طبیعی و حفاری‌ها و خاکبرداری‌های پراکنده، قسمت‌هایی از این بنا تخریب و از بین رفته‌است.
این تپه خاکی در سال ۱۳۵۴ مورد بازدید کارشناسان وزارت فرهنگ و هنر قرار گرفته و به عنوان اثر باستانی ملی به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مدرسه سید قلیچ ایشان

مدرسه علمیه سید قلیچ ایشان یک حوزه علمیه اهل سنت است که در سال ۱۲۲۱ ه‌.ق توسط سید قلیچ ایشان و با کمک مالی پادشاه عثمانی در روستای کریم ایشان در ۴۲ کیلومتری شمال شرق شهر کلاله ساخته شد. این مدرسه اولین حوزه علمیه ترکمن‌های ایران است و در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این مدرسه در شرقی‌ترین قسمت استان گلستان قرار گرفته و اکنون در شهرستان مراوه‌تپه واقع شده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد جامع خوانسار

نمایی از مسجد جامع خوانسار
مسجد جامع خوانسار طبقه زیرین
مسجد جامع خوانسار مربوط به سده ۱۲ است و در خوانسار، ورودی شهر، قبرستان کهنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع خوانسار یکی از قدیمی‌ترین مساجد تاریخی ایران به‌شمار می‌رود. تاریخ بنای این مسجد براساس سنگ نبشته‌ای که بر سر در آن نصب شده سال ۱۱۰۱ ه‌. ق، را نشان می‌دهد که هم‌اکنون این بنای تاریخی به‌دلیل افزایش نم و رطوبت در معرض تهدید قرار گرفته است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
سنجیده مسجد

سنجیده مسجد مربوط به سده ۶ ه.ق است و در قزوین، محله راه واقع شده که در دوره سلجوقی بنا شده است، این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این مسجد در حال حاضر فقط دارای فضای گنبد خانه‌ای به شکل مربع است. مسجد سنجیده در دو ضلع مشرف به گذر بوده و در هر ضلع دارای سه راه ارتباطی است. این مسجد دارای گنبدی به سبک سلجوقی، مناره کوتاه و تزیینات مقرنس در زیر گنبد است.
این مسجد دارای سردابه ایست که شباهت‌های بسیار زیادی به معابد مهری ایران باستان دارد.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مقبره باباپیر

مقبره باباپیر یا شیخ اباعدنان قریشی مربوط به سده ۶ و ۷ ه‌.ق است و در خوانسار، خیابان سرچشمه، پ۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
شیخ کیست
صاحب این بقعه از پایه‌گذاران مذهب شیعه جعفری در اوایل قرن هفتم در در شهرهای اصفهان، بروجرود، لرستان، نهاوند و خوزستان می‌باشد. شیخ صفی‌الدین اردبیلی در سال ۶۷۸ برای کسب دانش به نزد صاحب این بقعه آمده است. غیر صاحب این بقعه شیخ اباعدنان قریشی و شش تن دیگر از عرفا در این بقعه دفن هستند. در سال ۱۲۵۵ دو نفر از فرزندان شیخ اباعدنان قریشی این بقعه را مرمت و بازسازی کردند. ۹۱
بر روی صندوق چوبی داخل بقغه به سال ۹۵۴ چنین قید شده‌است:
چاکر و بنده ائمه دین شیعه پاک صدر دین حسین و در طرف دیگر نوشته شده مشایخ العظام الکرام (شیخ نظام الدین حیدر و شیخ شرف الدین هدایت الله و شیخ فتوح الدین عبدالفتاح و شیخ کمال الدین عارف و شیخ اباعدنان و شیخ شمس الدین محمد و شیخ زین الدین علی و شیخ تاج الدین حسن خدام هذه البقه المتبرکه
کاشیکاری مقبره باباپیر - پارک ملی سرچشمه - شهرخوانسار
مشخصات بنا
آرامگاه اولیه تنها با سنگ بر روی چشمه‌ای به نام «چشمه پیر» بنا شده بود و بنای فعلی بقعه شیخ اباعدنان قریشی (مقبره باباپیر) در دوره صفویه بر روی آرامگاه قبلی به سبک مغولی یا سلجوقی احداث شد. یکی از اشخاص مدفون در بقعه شیخ اباعدنان قریشی (مقبره بابا پیر) «صدرالدین حسین» است که مرشد شیخ زاهد گیلانی و مراد شیخ صفی الدین اردبیلی نیای شاهان صفوی بوده‌است به همین دلیل شاهان صفوی برای این بقعه اهمیت خاصی قائل بودند و زیارتگاه رجال و شاهزادگان صفوی بود، از این رو به دستور مریم بیگم همسر شاه طهماسب صفوی در خوانسار مدرسه و حمام نیز ساخته شده‌است.
بقعه شیخ اباعدنان قریشی (مقبره بابا پیر) دارای گنبد دو پوش دو متری، ۱۲ ترکی از نوع گنبدهای رک یا نوک تیز با مصالح لاشه سنگ و آجر است. (۱۲ ضلع نشانه‌ای از ۱۲ امام یا ۱۲ ترک کلاه صفویه می‌باشد)
می‌گویند؛ پوشش گنبد مذکور از طلا بوده که در قرن ۱۳ در سالهای قحطی به سرقت رفته و درب قدیمی بقعه نیز که به صورت گره چینی بوده در سال ۱۳۵۷ به سرقت رفته‌است.
مرمت بنا
در سال ۱۲۵۵ دو نفر از نوادگان بابا پیر به نام‌های شیخ علی و شیخ صادق به مرمت بقعه اقدام نمودند. در سال ۱۳۵۵ نیز مبلغ ۲۵۰ هزار ریال جهت مرمت بقعه شیخ اباعدنان قریشی (مقبره باباپیر) توسط نماینده وزارت فرهنگ و هنر وقت اختصاص که در نهایت در زمستان سال ۱۳۵۷ طی بازدید مرحوم آیت الله منتظری مرمت مجددی صورت گرفت. در سال ۱۳۶۷ قبل از بازدید آیت الله رفسنجانی اقدامات شایسته‌ای نیز توسط مرحوم فاضلی خوانساری در بقعه شیخ اباعدنان قریشی (مقبره باباپیر) انجام شد. در نهایت امر نیز در سال ۱۳۸۷ با اختصاص بودجه‌ای توسط آیت الله خامنه‌ای مرمت لازم به نحو احسن صورت پذیرفت.
موقوفات
این بقعه موقوفات زیادی داشته از جمله ابراهیم شاه از سلسله گورکانی تمام باغستان سرچشمه (پارک ملی سرچشمه فعلی خوانسار) را در سال ۸۹۲ بنام بابا پیر وقف نمود. البته وقف نامه موجود فعلی مربوط به سال ۱۳۱۱ ه‌.ق است که طی آن عایدات موقوفات بقعه شیخ اباعدنان قریشی (مقبره بابا پیر) صرف مرمت مقبره و مایحتاج صادران، واردان، سفره درویشان و مجاوران مزار است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
حمام حاجی محمد رحیم

حمام حاجی محمد رحیم در قزوین، خیابان مولوی، بازارچه حاج محمد رحیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کلیسای مارسرگیز

کلیسای مارسرگیز مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان اورمیه، روستای سیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل تمیجان

پل تمیجان مربوط به اوایل دوره صفوی است و در شهرستان رودسر، روستای تمیجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه گل محمد

تپه گل محمد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ساوه، روستای چاه بهار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۲۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه جوشقان

تپه جوشقان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوره ساسانیان است و در شهرستان ساوه، شمال غرب نوبران واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۲۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه قلعه مجیدآباد

تپه قلعه مجیدآباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ساوه، روستای نوبران واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۲۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
نقش‌برجسته پارتی

نقش برجسته پارتی مربوط به دوره اشکانیان است و در ۶۵ کیلومتری جنوب شرقی فیروزآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه ینگه‌ارخی

تپه ینگه ارخی مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان ساوه، روستای نوبران واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه معروف به قلعه

تپه معروف به قلعه مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان ساوه، روستای خدابنده واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۲۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه روستای چال فخره

تپه روستای چال فخره مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان ساوه، روستای چال فخره واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۲۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
میدان مجسمه

میدان مجسمه مربوط به دوره پهلوی است و در بابلسر، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کتیبه‌های پهلوی تخت طاووس

کتیبه‌های پهلوی تخت طاووس مربوط به دوره ساسانیان است و در مرودشت، حاشیه شرقی خرابه‌های تخت طاووس واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۲۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مجموعه گبر

مجموعه گبر مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان اقلید، روستای عبدالرحمن واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
نقش‌برجسته بهرام دوم

نقش برجسته گویم
یا (بهرام دوم در حال نیایش)
این نقش برجسته مربوط به بهرام دوم می‌باشد که در روستای گویم در ۳۰ کیلومتری غرب شیراز قرار دارد.
در تنگ قوام آباد در جنوب غربی این دهکده در ارتفاع هشت متری این نقش کشیده شده است.
در سال ۱۹۲۶ میلادی هرتسفلد از وجود چنین نقشی آگاه گردید ودر سال ۱۹۷۵ لویی واندر برگ آن را مورد بررسی دقیق قرار داد. ارتفاع این نقش برجسته ۲متر و عرض آن ۸۰/۱ متر می‌باشد که در لوحه‌ای مستطیل شکل به تصویر کشیده شده است.
در این تصویر فرمانروا با همان تاجی که در سایر نقش برجسته‌ها و سکه‌ها دیده می‌شود ترسیم شده و دستها را به حالت نیایش و احترام یکی را بر کمر و دست دیگر را در بالا قرار داده است.
متاسفانه این نقش در اثر مرور زمان و عوامل طبیعی و انسانی به شدت آسیب دیده و بسیاری از جزییات نقش محو و فرسوده گردیده است.
این اثر در تاریخ ۱۰/۰۹/۱۳۵۴ به شماره ۹۳۷ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و تحت حفاظت اداره کل میراث فرهنگی فارس قرار دارد.
نقش برجسته گویم
راست
نقش برجسته گویم۲
راست
نقش برجسته گویم۴
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
منطقه مزلقان

منطقه مزلقان مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ساوه، ۶۰ کیلومتری سمت چپ جاده آسفالته واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۲۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه شیشه لی بایر

تپه شیشه لی بایر مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ساوه، روستای قرمزین واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۲۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری