بخش یامچی

پسته یامچی
قارچ دنبلان یامچی
پهلوان داشی (این صخره شبیه بالا تنه یک مرد جنگی است) بخش یامچی به مرکزیت شهر یامچی در تاریخ 8 مرداد سال 1374 به تصویب هیات محترم وزیران رسیده و در تاریخ 18 مرداد سال 1374 به تایید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده و در محدوده شهرستان مرند تاسیس و شروع به کار نموده است .
این بخش در شمال غربی شهرستان مرند با وسعتی حدود 850 کیلومترمربع واقع شده‌است. ازطرف شمال با شهرستان جلفا و از طرف شرق به بخش مرکزی شهرستان مرند و شهرستان جلفا و از طرف غرب به بخش مرکزی شهرستان مرند و از طرف غرب به شهرستان خوی و بخش مرکزی مرند محدود می‌گردد. این بخش بر اساس آخرین تقسیمات کشوری دارای دو دهستان ذوالبین و یکانات می‌باشد که دارای 31 آبادی که 28 آبادی دارای سکنه و 3 آبادی خالی از سکنه می‌باشد .
دهستان ذوالبین به مرکزیت شهر یامچی، 344 کیلومتر مربع وسعت و دارای 13 روستای دارای سکنه می‌باشد.
دهستان یکانات به مرکزیت روستای یکان‌کهریز و 496 کیلومتر مربع وسعت دارد که دارای 15 روستای دارای سکنه و 3 روستای خالی از سکنه می‌باشد.
یامچی یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی ایران است و این شهر مرکز بخش یامچی می‌باشد. یامچی در لغت به معنای چاپارخانه است که شواهد و قرائن تاریخی حاکی از این می‌باشد که این بخش از گذشته‌های دور در مسیر جاده ابریشم واقع شده بوده که بین اهالی به جاده (دوه چی) معروف است. یامچی بسیار خوش آب و هوا با زمستان‌های رویایی و تابستان‌های خنک است. این منطقه با مناظر و طبیعت چشمگیر، مردمی خونگرم و مهمان دوست دارد.
جمعیت
بخش یامچی جمعیتی بالغ بر ۳۰۰۰۰ هزار نفر می‌باشد . بیش از یک سوم جمعیت بخش یامچی در مرکز بخش و در شهر یامچی ساکن هستند .
روستاهای با نفوس بالای 1000 نفر در بخش یامچی
جمعیت
خانوار
نام روستا
3104
954
مرکید
3070
1027
گله بان
2481
743
باروج
1694
530
یکان کهریز
1563
468
ارباتان
1178
403
لیوار بالا
موقعیت جغرافیایی
بخش یامچی با مرکزیت شهر یامچی با مساحت ۸۵۰ کیلومتر مربع در مختصات جغرافیایی ۳۸ درجه و ۲۷ دقیقه عرض شمالی و ۴۵ درجه و۴۳ دقیقه طول شرقی قرار گرفته‌است.
از طرف شمال با شهرستان جلفا از طرف شرق به بخش مرکزی شهرستان مرند و جلفا، از طرف غرب به شهرستان خوی و از طرف جنوب به بخش مرکزی شهرستان مرند محدود می‌شود.
تقسیمات کشوری
این بخش بر اساس آخرین تقسیمات کشوری دارای ۳۱ روستا می‌باشد.
روستاهای توابع یامچی عبارتند از:
ذوالبین:
۱-مرکید ۲-اربطان ۳-باروج ۴-فارفار ۵-اوست لیوار (لیوار بالا) ۶-اشاقا لیوار (لیوار پایین) ۷-گله بان ۸-قمیش اغیل ۹-خرابا مرکید ۱۰-قوش قیه سی ۱۱-گلعذار ۱۲-روم قویوسی ۱۳-قلندر
یکانات:
۱-یکان کهریز ۲-یکانعلیا ۳-یکان سئدی ۴-اصل کندی ۵-امیرآباد ۶-ینگجه کرد ۷-ینگجه یارانمش ۸-عرب کهریز ۹-آق کهریز ۱۰-اشاقا کهریز ۱۱-شامقلی سفل ۱۲-مغولو ۱۳-قوچعلی کندی ۱۴-پلنگور ۱۵-قیصر ۱۶-حبیب کندی
اماکن تاریخی و تفرجگاه‌های طبیعی
تفرجگاه‌های طبیعی
تالاب قیراج (اوست، اورتا، سفلی)، تالاب دلی کهریز، تالاب ماحموت توت، تالاب قره آغیل، چشمه قیزل داش، صخره دئوه داشی، تالاب خرم شا، صخره پهلوان داشی، صخره میل قیه
از مهمترین رودخانه‌های که از شهر یامچی عبور می‌کند می‌توان به رودخانه آغ چای اشاره کرد.
اماکن تاریخی
جاده ابریشم از شهر یامچی عبور می‌کرده‌است همچنین در امتداد جاده ابریشم در بخش یامچی یک قبرستان قدیمی نیز وجود دارد که مربوط به مسافران جاده ابریشم می‌باشد.
قلعه ذوالبین
قلعه نورالدین
قلعه لیوار
قلعه گردو اصلی کندی
کلخانا مچیدی (مسجد امام زمان (ع))،
مقبره ماحموت توت
گورستان هزاره اول یکان سعدی
گورستان قدیمی یکان علیا
قبرستان قدیمی خرابه مرکید
بازارهای تاریخی
چهارشنبه بازار
شهر یامچی از ابتدای پیدایش خود در طول هفته دارای یک بازار بود که در سراسر منطقه آذربایجان محبوبیت خاصی داشته و دارد. هم‌اکنون نیز این بازار پابرجا و رونق خود را از دست نداده‌است.
البته به خاطر فعالیت زیاد مغازه داران و ایجاد بازارهای نامنظم در سایر نقاط یامچی کمی از رونق و شکوه خود را از دست داده‌است. این بازار در محله قدیمی بازار در مکانی به نام (بازار یری) دایر می‌شده‌است که اکنون بخاطر جلوگیری از ترافیک در مرکز شهر با جابجایی مختصر (سی چهل متری) در مقابل مسجد جامع برپا می‌شود.
بازار احشام یامچی
در روزهای دوشنبه در شهر یامچی بازار احشام برپا است که قدمت تاریخی دارد و امروزه همچنان در جاده یامچی-لیوار پابرجاست.
زبان، دین و مذهب
مردم بخش یامچی به زبان ترکی آذربایجانی تکلم دارند که البته اکثر مردم این بخش به زبان فارسی نیز تسلط دارند.
مردم بخش یامچی مسلمان بوده و شیعه هستند که البته اقلیت‌هایی نیز در بخش یامچی ساکن هستند.