امام جمعه

امام جمعه در دین اسلام شخصی است که امامت نماز جمعه را به عهده دارد. نماز جمعه بر دو نوع برگزار می‌شود:
نماز جمعه‌ای که اهل سنت برگزار می‌کنند. این نماز جمعه در هر شهر می‌تواند در هر مسجدی برگزار شود. هر شخص مورد تایید یک مسجد می‌تواند امام جمعه آن مسجد شود.
نوع دیگر نماز جمعه شیعیان است که می‌بایست طبق احکام شیعی فقط یک نماز جمعه در هر شهر برگزار شود.
امام جمعه علاوه بر مسائل و احکام دینی باید تسلط بر احکام سیاسی و اجتماعی وقت جامعه داشته باشد، چرا که باید در نماز جمعه دو خطبه بخواند که یکی درباره مسائل اجتماعی و دیگری در مورد مسائل روز و سیاسی جامعه است.
امامت جمعه در ایران
امامت جمعه در جهان شیعه و ایران سابقه دور و زیادی دارد و بعضی از علما و مراجع که آن را از نظر فقهی واجب می‌دانستند بطور غیررسمی به عنوان امام جمعه به اقامه آن می‌پرداختند. اما امامت رسمی آن از ناحیه حکومتهای وقت بوده‌است که نمونه بارز آن در بعد از انقلاب است که افرادی به عنوان امام جمعه در شهرها متولی این امرند.
امامت جمعه قبل از انقلاب
در عهد قاجار هنگامی که فتحعلی‌شاه مسجد شاه را در تهران بنا کرد تصمیم گرفت میرسیدمهدی خاتون‌آبادی امام جماعت اصفهان را برای امامت جمعه در مسجد شاه، به تهران بیاورد وی دارای مقام علمی والایی بود و در سال ۱۲۸۳ شمسی پس از بازگشت از زیارت خانه خدا در سن ۶۳ سالگی درگذشت و از تمام ولایات ایران علماء و بزرگان برای تشییع وی به تهران آمدند. میرزا ابوالقاسم تهرانی فرزند ارشد میرمحمدحسین «سلطان العلماء» هم به تهران آمد. (میرمحمدحسین برادر میرسیدمهدی اهل علم و شخص اول اصفهان بود و تا هنگام مرگ در آن شهر زندگی می‌کرد) چون میرسیدمهدی امام جمعه تهران دارای فرزند پسر نبود، برحسب امر فتحعلی‌شاه، میرزا ابوالقاسم در تهران توقف کرد و بعد از رحلت عمو به مقام امامت جمعه تهران رسید، میرزا ابوالقاسم که سال‌ها بعد با امیرکبیر نیز معاصر بوده‌است. پس از وی منصب امامت جمعه به فرزندش میرزا زین العابدین تهرانی رسید که به عضویت لژ فراماسونی درآمد و بعد از او نیز فرزندش سید ابوالقاسم دوم امام جمعه شد که در جریان مشروطیت برکنار شد و برای مدتی برادرش عهده‌دار سمت امامت جمعه بود. در عهد پهلوی دوم در سال ۱۳۲۴ فرزند سید ابوالقاسم، سید حسن امامی به فرمان محمدرضا شاه امام جمعه تهران شد.
سلسله امام جمعه یا امامی توسط شاه و فرمان او به امامت جمعه انتخاب می‌شدند این روحانیون توسط مردم آخوند درباری خوانده می‌شدند و تحت فرمان و مطیع اوامر شاه بودند و سیاست را در دین و حکومت دخالت نداده و منتقد دولت نبودند و در کنار مردم قرار نداشتند و به طبع این نوع روحانیون از اموال و ثروت زیادی برخوردار بودند.
امامت جمعه در جمهوری اسلامی ایران
امام جمعه دائم از طرف شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه کشور (تحت اشراف رهبر) انتخاب می‌شود. امام جمعه دائم می‌تواند یک یا چند نفر را به عنوان امام جمعه موقت همان شهر انتخاب کند. امام جمعه دائم مراکز استانها از طرف ولی فقیه یا رهبر حکومت اسلامی-شیعی انتخاب و مشروعیت پیدا می‌کند و نماینده ولی فقیه در آن استان نیز می‌باشند.
سید علی خامنه‌ای به عنوان امام جمعه تهران در سال ۱۳۵۸ مصادف با ۱۹۷۹ میلادی
امامان جمعه بعد از انقلاب در تهران:
سید محمود طالقانی
علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی
حسینعلی منتظری
سید محمد بهشتی
سید علی خامنه‌ای
محمد امامی کاشانی
محمدمهدی ربانی املشی
محمدرضا مهدوی کنی
محمد یزدی
احمد جنتی
سید احمد خاتمی
سید حسن طاهری خرم‌آبادی
کاظم صدیقی
محمدعلی موحدی کرمانی
در حال حاضر سید علی خامنه‌ای، امام جمعه تهران و سید احمد خاتمی، محمد امامی کاشانی، کاظم صدیقی، محمدعلی موحدی کرمانی و سید محمدحسن ابوترابی‌فرد ائمه جمعه موقت تهران هستند.
در شهر قم، سید محمد سعیدی امام جمعه اصلی و ابراهیم امینی، رضا استادی،سید هاشم حسینی بوشهری و علیرضا اعرافی امامان جمعه موقت هستند.
امامان جمعه در اکثر مراکز استانها نماینده ولی فقیه نیز هستند. فهرست آن‌ها را در فهرست نمایندگان ولی فقیه در استان‌ها ببینید.
وظیفه امام جمعه در شیعه
در اسلام روز جمعه روز عبادی سیاسی می‌باشد که یک نفر از طرف حاکم شرع به ایراد سخنرانی پرداخته و اوضاع سیاسی اجتماعی و اقتصادی کشور را به سمع مردم می‌رساند سپس در دو خطبه سخنرانی می‌کنند و بعد نماز جمعه به جای نماز ظهر خوانده می‌شود و بعد از آن نماز عصر خوانده می‌شود.
برخی از شرایط و خصوصیات نماز جمعه و خطبه‌های آن:
خطبه‌های نماز، طولانی نباشد. پیامبر اسلام: بعد از شما اقوامی می‌آیند که خطبه‌ها را طولانی و نماز را کوتاه م‌ی خوانند، اما شما نماز را طولانی بخوانید و خطبه‌ها را کوتاه کنید.
خداوند، در نماز جمعه دو خطبه را قرار داد تا یکی از آن‌ها به حمد و ثنای الهی و تقدیس خداوند، و دیگری به حوائج مردم و هشدار و آموزش آنان و نیایش اختصاص یابد.
در حال قیام، به ایراد خطبه بپردازد.
خطیب، اسلحه دست گیرد ولی آن را به کار نبرد، بلکه به موعظه و ارشاد بپردازد. چنان‌که پیامبر به کمان یا عصا تکیه می‌دادند و خطبه می‌خواندند.
هنگامی که امام جمعه از منبر بالا می‌رود و رو به مردم می‌ایستد به مردم سلام کند.
خواندن سوره جمعه و منافقون در نماز جمعه. پیامبر اسلام در نماز جمعه سوره جمعه و سوره منافقون را قرائت می‌کرد؛ سوره جمعه را برای بشارت دادن به مومنان و برحذر داشتن آنان از دنیا و سوره منافقون را برای مایوس کردن و توبیخ منافقان.
آگاه نمودن مردم به مسائل روز. امام رضا: نماز جمعه یک گردهمایی عمومی است تا امام جمعه مردم را به عبادت و اطاعت ترغیب کند و از گناه و معصیت پرهیز دهد و آنان را از آنچه در اطراف آن‌ها روی می‌دهد و از آنچه برایشان مفید یا مضر است، آگاه کند.
امام جمعه، مردم را از آنچه خداوند به آن امر کرده و آنچه از آن نهی فرموده و آنچه مایه صلاح و فساد آنان است، آگاه سازد و آنان را تعلیم دهد.
نماز جمعه
نماز جماعت