mainkilora/Persian-Wikipedia-Corpus huggingface dataset:
ابوالهول

هرم خفره و مجسمه ابوالهول در جیزه
مجسمه اسفینکس یا به عربی ابوالهول غول افسانه‌های مصر باستان و اسطوره ادیپ، مخلوطی از انسان و حیوان با پیکری از شیر، مزین به بال‌های عقاب و دارای سری شبیه سر زنان است.
این موجود افسانه‌ای کسانی را که موفق به حل معمای او نمی‌شدند می‌کشت و در نظر مصریان باستان مظهر آفتاب محسوب می‌شد. اسفینکس بزرگ که در مصر قرار دارد از صخره‌ای یکپارچه تراشیده شده‌است و ۲۰ متر ارتفاع و ۷۰ متر طول دارد. بعد از چیرگی اعراب بر مصرباستان، نام اسفینکس را ابوالهول نهادند که در عربی به معنی پدر وحشت است.
رمز اسفینکس
اسرارآمیز بودن اسفینکس احتمالا در ارتباط با تعهد و ادای سوگند هنرمندان و خالقین اساطیر است که بر اساس آن موظف به حفظ اسرار و رموز عقاید و اندیشه‌های فرهنگی و عرفانی آثار خود بوده‌اند. این موجود افسانه‌ای بیش از هر پدیده دیگری در ادبیات و فرهنگ، اقتدار اسطوره‌ای خود را تثبیت نموده و به نماد اعلی و عمیق علم و دانائی و همچنین نمودی از هلاک و نیستی شهرت یافته‌است. بسیاری از هنرپیشگان زن سینمای قرن بیستم که اسرارآمیز، شهوانی، حیله‌گر و مرموز بوده‌اند به اسفینکس مصری واقع در جیزه تشبیه شده‌اند. همچنین گفتنی است که این بنا بزرگترین بنای تاریخی مصر است.
وجه تسمیه
خیابان سرهای اسفینکس در کرنک واقع در شهر اقصر
ابوالهول و هیکل عظیم اساطیری است که هنرمندان مصری و به تقلید آنان هنرمندان یونانی، به کرات از آن مجسمه ساخته‌اند. اسفینکس نام حیوان موهومی است که در مصر و یونان باستانی به‌هیاکل مختلف مجسم می‌کردند. در مصر اسفینکس را به‌شکل شیری نقش می‌کردند که سر او به‌صورت سر دختری بود. احتمالا این هیاکل را به قصد تعظیم و تکریم نیت که به زعم مصری‌ها الهه حکمت و دانش بود برپا می‌کردند. در خرابه‌های بلاد باستانی مصر ابولهول‌های بسیار مشاهده می‌شود که از یک پارچه سنگ ساخته شده و از همه بزرگ‌تر را اسفینکس خوانند که در بین دو هرم واقع شده و تنه این هیکل در زیر ریگ‌ها مدفون و پوشیده‌بوده‌است و فقط سینه و سر او خارج از ریگ مشاهده شد که بیست و هشت متر ارتفاع دارد؛ که بعدا از زیر شن خارج شد. در مورد علت نامگذاری این احتمال قابل مطالعه طرح شده که ابولهول عربی شده آپولو Apollo است.
آپولو، در افسانه‌های کهن جوانترین فرزند زئوس و برادر دوقلوی آرتمیس بوده‌است. او خدای آفتاب و زیبایی، شعر و موسیقی، نور است
بند ماهی‌بازان شوشتر

بند ماهی‌بازان یا بند خداآفرین، یک بند طبیعی در مسیر رودخانه گرگر است که احتمالا درزمان حفر رودخانه آن را پیش بینی کرده‌اند (رودخانه گرگر ساخته دست انسان است). این بند از یک رشته سنگ یکپارچه تشکیل شده و در وسط آن سه دیوار ساخته شده از مصالح وجود دارد که مجرای گذر آب است.
پیشینه ساخت این پل همانند دیگر بناهای آبی تاریخی شوشتر، به دوره ساسانیان باز می‌گردد این بند به همراه 15 اثر تاریخی دیگر شوشتر در نشست سالانه کمیته میراث جهانی یونسکو در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ (۵ تیرماه ۱۳۸۸) در شهر سویل اسپانیا، با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسیده است.
بافت قدیم شوشتر

بیشتر منازل تاریخی در بافت قدیم شوشتر از دوران صفویه است. نکات قابل توجه در بافت قدیم شوشتر عبارت‌اند از، ساباط‌ها، کوچه‌های پیچ در پیچ با دیوارهای قدیمی منازل، دربهای چوبی، سردر خانه‌ها با تزئینات سنگی و آجری که گاهی منحصر بفردند، ایوان‌های بلند با طاق رومی، شبستان‌های متعدد و شوادان(سرداب) که در عمق زمین (درون تخت سنگ) حفر می‌شود و اغلب بدون استفاده از هیچگونه مصالحی است. منازل مستوفی، مرعشی، امین زاده، جولازاده، معین تجار و مدرسه رضوان به‌عنوان نمونه جالب توجه هستند.
چشمه سیزنگر

چشمه تاریخی سیزنگر شوشتر
چشمه سیزنگر چشمه‌ای است در نزدیکی مقام صاحب الزمان شوشتر، که مردم آن را مقدس می‌شمرند و معتقدند سهل بن عبدالله شوشتری (عارف نامدار قرن سوم هجری) در همین مکان به عبادت می‌پرداخته و خانه‌اش در این حدود بوده و در این زمینها و با آب این چشمه کشت و زرع می‌نموده و از چشمه می‌نوشیده است.
سیزن در گویش خوزی (منطقه شوشتر و دزفول) به معنای سوزن، و سیزنگر به چم سوزنگر است. سوزنگر همچنین نام یکی از خانواده‌های اصیل دزفول است که خانه تاریخی آنان (خانه سوزنگر) توسط سازمان میراث فرهنگی بازسازی شده و جزو آثار تاریخی دزفول است.
دخمه‌های زرتشتی شوشتر

از این نوع دخمه‌ها در شوشتر بسیار است و مربوط هستند به پیش از اسلام که اموات را در دخمه‌ها دفن می‌نمودند. دخمه‌ها را در دیواره کوه‌ها و صخره‌ها حفر می‌کرده‌اند و به آن‌ها استودان یا خرف خانه هم اطلاق می‌شود.
قلعه سلاسل

قلعه سلاسل شوشتر دژی است بسیار بزرگ که دارای حیاط‌های مفصل و متعدد و سربازخانه‌ها و طویله‌ها و حمام‌ها و شبستان‌ها و برج‌ها و باغچه‌ها و قورخانه و نقاره خانه و حرم خانه و آشپزخانه و قاپی‌های متعدد و حوض‌های بزرگ و حصار و خندق بوده‌است این قلعه به همراه ۱۵ اثر تاریخی دیگر شوشتر در نشست سالانه کمیته میراث جهانی یونسکو در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ (۵ تیرماه ۱۳۸۸) در شهر سویل اسپانیا، با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسید.
اکنون بیشتر عمارت‌های آن تخریب شده‌اند و جز اتاق‌های زیر زمینی، شوادانها و تونل‌های داریون چیزی از آن نمانده‌است. متون تاریخی از وجود آن در زمان هخامنشیان حکایت می‌کنند و قلعه تا حدود ۵۰ سال پیش آباد بوده‌است. این قلعه به جز نقش دفاعی که از شهر شوشتر داشته‌است، مرکز کنترل نهر داریون و همچنین محل استقرار والی خوزستان می‌بوده. باوجود تخریب قسمت عمده این قلعه، بخش‌های باقیمانده چشمگیر و بسیار دیدنی هستند. مادام ژان دیولافوآ باستان‌شناس معروف اعزامی دولت فرانسه در سال ۱۸۸۱م درباره قلعه می‌گوید: «قلعه سلاسل اقامتگاه رسمی والی خوزستان است، و در روی کوهی که مانند فلات کوچکی است قرار دارد. در پای این کوه هم یکی از شعب کارون که شطیط نام دارد عبور می‌کند، و ساختمان‌ها و استحکاماتی که از عهد ساسانیان باقی مانده‌اند آن را از طرف شهر قابل دفاع می‌سازند.»
بقایای کوشک قلعه سلاسل
بند قیصر

بند قیصر یا پل شادروان شوشتر این پل بند مربوط به دوران ساسانی است. پل شادروان شوشتر قدیمی‌ترین پل جهان می‌باشد که دارای ۴۴ دهنه بوده و حدود ۵۰ درصد آن بازسازی شده است. به موجب روایات شرقی شاپور یکم شاهنشاه ساسانی پس از اسارت والریانوس امپراتور روم او را مجبور کرد که در ساختمان سد نزدیک به شوشتر کار کند. این سد ۱۵۰۰ قدم طول داشت و هنوز هم برای برگرداندن آب کارون به مزارع بکار می‌رود. احتمال قوی می‌رود که شاهنشاه ایران اسیران رومی را در ناحیه گندی شاپور و شوشتر مستقر کرده باشد. ایرانیان مهارت رومیان را در فنون بسیار اهمیت می‌دادند و بلاشک هم سد و پل بزرگ شوشتر عمل مهندسین رومی است.
این پل-بند به همراه ۱۵ اثر تاریخی آبی دیگر شوشتر بصورت یکجا در نشست سالانه کمیته میراث جهانی یونسکو در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ (۵ تیرماه ۱۳۸۸) در شهر سویل اسپانیا، با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسید.
نقاشی بند قیصر (شادروان) در دهه ۱۸۸۰ میلادی
پل بند شادروان دارای ۴۴ دهانه بوده که در حال حاضر تعداد ۳۷ دهانه آن موجوداست. ظاهرا این پل در طول تاریخ چند بار به عمد تخریب شده‌است. فردوسی در شاهنامه خود ابیاتی را در وصف ساخت پل شادروان آورده‌است.
همی برد هر سو برانوش را بدو داشتی در سخن گوش را
یکی رود بد پهن در شوشتر که ماهی نکردی برو بر گذر
برانوش را گفت گر هندسی پلی ساز آنجا چنان چون رسی
که ما بازگردیم و آن پل به جای بماند به دانایی رهنمای
به رش کرده بالای این پل هزار بخواهی ز گنج آنچه آید به کار
تو از دانشی فیلسوفان روم فراز آر چندی بران مرز و بوم
چو این پل برآید سوی خان خویش برو تازیان باش مهمان خویش
ابا شادمانی و با ایمنی ز بد دور وز دست اهریمنی
به تدبیر آن پل باستاد مرد فراز آوریدش بران کارکرد
بپردخت شاپور گنجی بران که زان باشد آسانی مردمان
چو شد شه برانوش کرد آن تمام پلی کرد بالا هزارانش گام
چو شد پل تمام او ز ششتر برفت سوی خان خود روی بنهاد تفت
نبرد ادسا
فهرست پلهای رومی
فهرست سدها و مخازن آب رومی
رومی‌ها در ایران
مسجد جامع شوشتر

یکی از کتائب منصوب در شبستان جنوبی مسجد جامع شوشتر - متعلق به صدر اسلام
ساخت مسجد جامع شوشتر مربوط به صدر اسلام و دوره سیزدهمین خلیفه عباسی که در زمان امام حسن عسکری خلافت می‌کرده آغاز شده‌است. مسجد جامع شوشتر در جانب غربی شوشتر قرار دارد و بر طبق نوشته کتب تاریخی، در سال ۲۵۴ ه‌.ق توسط المعتزبالله (خلیفه عباسی) بنیان نهاده شد و سال‌ها بعد توسط المسترشد بالله (خلیفه دیگر عباسی) بنا به اتمام رسید.
براساس شواهد موجود بنای اولیه مسجد به سبک منسوب به عربی مشتمل بر شبستانی در جانب قبله و شاید رواقی در اضلاع دیگر صحن بوده استساخته شده بود و همچنین بر اساس نوشته تذکره شوشتری، شبستان مسجد تیرپوش بوده تا اینکه در دوره صفوی و در سال ۱۰۸۸ ه‌.ق به جهت فساد تیرهای چوبی، شبستان با طاق‌های آجری بر روی پایه‌های متشکل از قطعات سنگی پوشیده شده‌است و بر این اساس بنای فعلی مسجد، بیشتر از آثار دوره صفوی و بعد از آن می‌باشد و از بنای اولیه، غیر از نقشه ساختمانی، بقایای کتیبه بخشی از دیوار جانب قبله و دیوار شرقی بین گلدسته و منار و خود منار که در قرن هشتم هجری به بنای اولیه افزوده شده، چیز دیگری باقی نمانده‌است.
شبستان مسجد دارای ۴۸ ستون سنگی و سقف‌های گنبدی بین ستونهاست. در این شبستان یک منبر چوبی و کتیبه‌هایی به خطوط ثلث، کوفی و نستعلیق وجود دارد. دیواره‌های خارجی مسجد نیز با ستون‌های سنگ تراشیده با طاق رومی بلند و بعضی نقش‌های لچکی در روی بعضی از ستونها است. در ضلع شرقی مسجد، بقایای مناره زیبایی از قرن هشتم قرار دارد که تا اواسط قرن دوازدهم هجری، ۲۶ متر از ارتفاع مناره برجای مانده بود که امروزه تنها ۱۶ متر آن باقی است و کتیبه تاریخی آن بر لوحی سنگی بر قسمت بالای مناره نصب بوده‌است که براساس کتیبه مزبور، بانی مناره، سلطان اویس بن حسن ایلکانی است. در وصف این مسجد لغت‌نامه دهخدا نوشته‌است که پس از مسجد کوفه، قبله این مسجد از تمام مساجد دیگر در اعتدال است.
هر خلیفه عباسی که در مسجد کاری انجام می‌داد، کتیبه‌ای بر مسجد نصب می‌کرد و همچنین بسیاری از دستورها حکومتی و احادیث زیادی در قالب کتیبه‌های خطی و سنگ نوشته بر دیوار حکاکی یا نصب گردیده‌است که در حال حاضر تنها ۱۹ کتیبه باقی‌مانده‌است و بسیاری از آنها درر تعمیرات دهه ۴۰ و بعد از آن از بین رفته‌است برخی از این فرامین مانند دستور ممنوعیت شرب خمر و کبوتر بازی بوده‌است و برخی دیگر که با خط کوفی و زیبا بر سنگ حک شده‌است و در دهه ۲۰ در مسجد جامع قاب گرفته شده‌است، به دستوراتی حکومتی درباره قلعه سلاسل مربوط می‌گردد.
در ضلع شرقی صحن مسجد، در غرفه اختصاصی کوچکی، قبر مولف تذکره شوشتر: سیدعبدالله جزایری و پدرش سیدنورالدین - به ترتیب، متوفی ۱۱۷۳ و ۱۱۵۸ ه-. ق - قرار دارد. این مسجد به شماره ۲۸۶ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌است و مالکیت آن در اختیار اداره اوقاف می‌باشد.
کمیته روابط عمومی آمریکا و اسرائیل

تظاهرات گروه‌های وابسته به AIPAC در واشنگتن در اعتراض هر گونه سیاست سازش با گروه‌های فلسطینی
معترضان در محل کنفرانس آیپک در واشنگتن، مه ۲۰۰۵
کاریکاتوری از کارلوس لاتوف
کمیته روابط عمومی آمریکا-اسرائیل مشهور به آی‌پک ، یکی از بزرگ‌ترین و قدرتمندترین گروه‌های لابی‌گری در ایالات متحده آمریکا است.
این گروه لابی با بیش از ۱۰۰،۰۰۰ عضو، هر ساله میلیون‌ها دلار خرج سرمایه‌گذاری در نفوذ بر سیاست‌های دولتی و قانونگذاری آمریکا می‌کند.
تاریخچه
این گروه در سال ۱۹۵۱ به رهبری آی‌ال کنن (I.L. Kenen) (یک آمریکایی که در دهه چهل در مذاکرات مربوط به نزاع اعراب و اسرائیل به عنوان یک لابی‌گر بسیار فعال برای کشور اسرائیل عمل کرده بود) شکل گرفت. علت سازماندهی یک لابی نیاز اسراییل به کمک‌های اقتصادی برای جذب شمار گسترده یهودیان مهاجر و نیز بی‌میلی وزارت امور خارجه آمریکا نسبت به اعطای کمک‌ها بود.
رئیس کنونی این کمیته (سال ۲۰۰۸) داوید ویکتور است.
ایپک
رده:لابی‌گری

لابی‌گری
برنیس منوچهریان

برنیس منوچهریان ، یک ایرانی-آمریکایی یهودی‌تبار و رئیس سابق کمیته روابط عمومی آمریکایی اسرائیلی و عضو کنونی هیئت مدیره «آی‌پک» است.
این کمیته از کانون‌های بزرگ سازماندهی‌شده برای انجام لابی‌گری به سود منافع کشور اسرائیل در سیاست آمریکا است.
مریوان حلبچه‌ای (نویسنده)

مریوان حلبچه‌ای (به کردی: مه‌ریوان ههله‌بجه‌ای) از نویسندگان و مترجمان کرد عراقی است که به کردی سورانی می‌نویسد.
قبل از به دنیا آمدن وی، پدرش شهید شده است. از همان اوان کودکی تا سنین ۱۲یا۱۴ سالگی در مراکز کودکان بی‌سرپرست، زندگی کرده است. در فعالیت‌های سیاسی حضوری فعال داشته است، تا جایی که پس از دو سال پیشمرگه بودن، از جانب رژیم بعث
عراق، دستگیر می‌شود و پس از دادن مجازات اعدام برای وی، پس از سپری کردن سه سال در زندان، شامل عفو عمومی می‌شود و از زندان آزاد
می‌گردد. از این رو با مشکلات عدیده‌ای در درس خواندن و مدرسه رفتن مواجه بوده است و تنها توانسته است تا پایه شش ابتدایی درس بخواند.
به وی لقب سلمان رشدی کردستان داده‌اند. کتاب معروفی از او به نام «سکس و شرع و زن در اسلام» باعث شده تا اسلام‌گرایان فتوای کشتن او را صادر کنند. سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشر این فتوا را محکوم کرده‌اند.
مریوان حلبچه‌ای از مردم شهر حلبچه است و در هنگام بمباران شیمیایی حلبچه عراق به همراه خانواده‌اش صدمه دیده بود.
مریوان حلبچه‌ای نویسنده کتاب سکس و شرع و زن در تاریخ اسلام معمولا با فرد دیگری به همین نام که مترجم فارسی به زبان کردی و برعکس است اشتباه می‌شود.
مریوان حلبچه‌ای بیشتر در زمینه دین می‌نویسد و موضوع کتب و ترجمه‌هایش نیز در همین راستا می‌باشد
از جمله کتابهای او می‌توان به:
۱ - دروازه‌های دین در میان زمین و آسمان
۲ - خوننامه
۳ - سکس و زن در تاریخ و شریعت اسلام
و از ترجمه‌های او می‌توان به کتاب بسیار با ارزش نگرشی منتقدانه به دین اسلام از دکتر کامل النجار اشاره کرد.
مریوان حلبچه‌ای چندین بار از طرف رهبر اسلامگرایان کردستان عراق معروف به «ملا کریکار» به خاطر نوشته‌هایش مورد تهدید قرار گرفت.
رده:نویسندگان کرد

نویسندگان کرد
جمهوری ارس

جمهوری ارس ، حکومتی کوتاه در قفقاز جنوبی بود. بعد از شکست عثمانیها در جنگ جهانی اول، آنها متعهد شدند تا از قفقاز خارج شوند، ولی از اجرای کامل این تعهد سرباززدند و ستادهای نظامی آنها در جنوب غرب قفقاز – نخجوان باقی‌ماندند. این گروه نظامی با کمک مساواتی‌های نخجوان هسته‌های اولیه بنیان جمهوری ارس را تشکیل دادند. جمهوری ارس با حمایت و دخالت مستقیم لشکر ۹ ترکیه تاسیس گردید که حوزه عملکرد آن از غرب به قارص و از شرق به اردوباد کشیده شده بود و اراضی وسیعی از ناحیه ارس را می‌پوشاند. این جمهوری از ۱۲ آوریل سال ۱۹۱۸ میلادی شروع به فعالیت رسمی نمود.
قلمرو جمهوری ارس از ایگدیر تا مهری کشیده شده بود که شامل نخجوان، شرور، دره لیز، و دی‌باسار، قمرلی، جلفا، اردوباد و مهری بود.
جمهوری ارس تا ۱۲ فوریه سال ۱۹۱۹ میلادی در جنوب غرب قفقاز ادامه داشت تا اینکه در ژانویه سال ۱۹۱۹ میلادی نیروهای انگلیسی نخجوان را اشغال کردند.
شهناز پهلوی

شهناز پهلوی (زاده ۵ آبان ۱۳۱۹ در تهران) نخستین فرزند محمدرضا پهلوی و از همسر اول او فوزیه است. پدربزرگ پدری او رضاشاه و پدربزرگ مادری او ملک فواد اول، پادشاهان ایران و مصر بودند. همچنین دایی وی، ملک فاروق آخرین پادشاه مصر بود.
زندگی شخصی
شهناز پهلوی در سال ۱۳۳۶ با اردشیر زاهدی، فرزند سپهبد فضل‌الله زاهدی ازدواج کرد. نتیجه این ازدواج دختری به نام مهناز زاهدی است. این ازدواج بعد از ۷ سال به جدایی انجامید. در اسناد ساواک، دلیل این جدایی عیاشی اردشیر زاهدی خوانده شده‌است.
شهناز پهلوی بعدا در سال ۱۳۴۹ با خسرو جهانبانی نقاش و هنرمند، فرزند امان‌الله جهانبانی و برادر نادر جهانبانی ازدواج کرد. نتیجه این ازدواج پسری به نام کیخسرو و دختری به نام فوزیه است. این ازدواج تا زمان مرگ خسرو جهانبانی در سال ۱۳۹۳ ادامه داشت. ازدواج شهناز پهلوی و خسرو جهانبانی در ابتدا با مخالفت محمدرضا شاه مواجه شد، اما در نهایت مخالفت او کاری از پیش نبرد.
پس از انقلاب ۵۷
پس از انقلاب به خارج از ایران مهاجرت نمود و اکنون در سوئیس زندگی می‌کند. در آذر ۱۳۹۲ (دسامبر ۲۰۱۳) دولت مصر به شهناز پهلوی تابعیت مصری داد. محمد ابراهیم، وزیر کشور مصر، در یک فرمان دولتی به این شاهزاده ایرانی تابعیت مصری داد. او تابعیت سوئیسی هم دارد.
بعد از ازدواج محمد رضا پهلوی با فوزیه میدان جدیدی که به‌تازگی در آن زمان تاسیس شده بود به نام فوزیه نامگذاری شد اما پس از جدایی وی از محمد رضا پهلوی به نام دختر مشترکشان بطور رسمی شهناز نامگذاری شد که این نام تا زمان بروز انقلاب سال ۱۳۵۷ بر روی این میدان بود هر چند که عامه مردم همچنان برای این میدان از نام فوزیه استفاده می‌کردند. مشهورترین چهارراه شهر تبریز در زمان محمدرضا پهلوی به نام «چهارراه شهناز» نامگذاری شده بود که نام آن بعد از انقلاب سال ۱۳۵۷ به «میدان شریعتی» تغییر نام داده شده ولی هنوز هم مردم تبریز با نام چهارراه شهناز می‌شناسند، و همچنین میدان غدیر کرمانشاه که عموم مردم کماکان به اسم میدان شهناز می‌شناسند.
فهرست دوزیستان

بی‌دمان
راسته بی‌دمان یا قورباغه‌ها عبارت است از تیره‌های زیر:
بوفونیدا (وزغ‌های معمولی) (Bufonidae) (شامل ۵۲۸ گونه)
قورباغه درختی (Hylidae) (شامل ۸۶۹ گونه)
وزغ بیل‌پا (Pelobatidae) (گونه ۴)
آلیتیدا (Alytidae) (قورباغه‌های رنگی، ۱۲ گونه)
قورباغه نخستین زلاند نو (Leiopelmatidae) (گونه ۶)
مگوفریدا (Megophryidae) (۱۳۷ گونه)
پلودیتیدا (Pelodytidae) (گونه ۳)
قورباغه بی‌زبان (Pipidae) (شامل ۳۲ گونه)
وزغ حفار مکزیکی (Rhinophrynidae) (شامل ۱ گونه)
وزغ بیل‌پای آمریکایی (Scaphiopodidae) (شامل ۷ گونه)
آروموباتیدا (Aromobatidae) (شامل ۹۵ گونه)
آرترولپتیدا (Arthroleptidae) (شامل ۱۳۲ گونه)
براکیسفالیدا (Brachycephalidae) (شامل ۴۱ گونه)
برویسیپیتیدا (Brevicipitidae) (شامل ۲۶ گونه)
کالیپتوسفاللیدا (Calyptocephalellidae) (گونه ۴)
قورباغه شیشه‌ای (Centrolenidae) (شامل ۱۴۸ گونه)
سراتوباتراکیدا (Ceratobatrachidae) (شامل ۸۲ گونه)
سراتوفریدا (Ceratophryidae) (شامل ۸۵ گونه)
کروگاستوریدا (Craugastoridae) (شامل ۱۴۴ گونه)
سیکلورامفیدا (Cycloramphidae) (شامل ۱۰۲ گونه)
قورباغه نیزه سمی (Dendrobatidae) (شامل ۱۶۹ گونه)
دیکروگلوسیدا (Dicroglossidae) (شامل ۱۶۴ گونه)
الئوتروداکتیلیدا (Eleutherodactylidae) (شامل ۲۰۰ گونه)
قورباغه شبح‌مانند (Heleophrynidae) (گونه ۶)
همیفراکتیدا (Hemiphractidae) (شامل ۹۲ گونه)
قورباغه پاروپوزه (Hemisotidae) (شامل ۹ گونه)
هیلودیدا (Hylodidae) (شامل ۴۱ گونه)
قورباغه زنبقی (Hyperoliidae) (شامل ۲۰۸ گونه)
لئیوپریدا (Leiuperidae) (شامل ۷۹ گونه)
قورباغه حاره‌ای (Leptodactylidae) (شامل ۹۷ گونه)
لیمنودیناستیدا (Limnodynastidae) (شامل ۴۴ گونه)
مانتلیدا (Mantellidae) (شامل ۱۴۷ گونه)
میکریکسالیدا (Micrixalidae) (شامل ۱۱ گونه)
قورباغه پوزه‌باریک (Microhylidae) (شامل ۴۳۶ گونه)
میوباتراکیدا (Myobatrachidae) (شامل ۸۴ گونه)
ناسیکاباتراکیدا (Nasikabatrachidae) (شامل ۱ گونه)
نیکتیباتراکیدا (Nyctibatrachidae) (شامل ۱۶ گونه)
پتروپدتیدا (Petropedetidae) (شامل ۱۶ گونه)
فرینوباتراکیدا (Phrynobatrachidae) (شامل ۷۶ گونه)
پتیکادنیدا (Ptychadenidae) (شامل ۵۳ گونه)
پیکسیسفالیدا (Pyxicephalidae) (شامل ۶۶ گونه)
رانیدا (Ranidae) (شامل ۳۳۸ گونه)
رانیکسالیدا (Ranixalidae) (شامل ۱۰ گونه)
قورباغه خزه‌مانند (Rhacophoridae) (شامل ۲۹۷ گونه)
قورباغه سیشلی (Sooglossidae) (شامل ۵ گونه)
استرابومانتیدا (Strabomantidae) (شامل ۵۲۵ گونه)
دم‌داران
راسته دم‌داران یا سمندرها.
بی‌پائیان
راسته بی‌پائیان مانند ژیمنوفیون و سیسفلیان‌ها.
سمندر

سمندر یا آتشخوار یکی از انواع دوزیستان است.
در میان دوزیستان بزرگترین آن‌ها سمندر چینی غول‌پیکر(Andrias davidianus) است این دوزیست در رودهای سرد کوهستان‌های شمال شرقی، مرکزی و جنوبی چین و مرداب‌های اطراف آن‌ها زندگی می‌کند. طول متوسط یک دوزیست بالغ ۱٫۱۴ متر و وزن آن بین ۲۵ تا ۳۰ کیلوگرم است نمونه بزرگ شکار شده طولی برابر ۱٫۸۰ و وزنی برابر ۸٫۶۴ کیلوگرم داشته‌است.
این حیوانات بدن دراز و باریک، دم بلند و پاهای کوتاه و پرده‌دار برای شنا کردن دارند. این جانوران از دم قوی خود برای جلو رفتن در آب استفاده می‌کنند. سمندرها مانند قورباغه‌ها پوست نمناکی دارند و در مناطق مرطوب زندگی می‌کنند. غذای آن‌ها حشره و کرم است. بعضی از سمندرها برای گرفتن طعمه از زبانشان استفاده می‌کنند. بیشتر سمندرها دوران بلوغ خود را در خشکی می‌گذرانند، ولی بعضی از آن‌ها بیشتر عمرشان در آب زندگی می‌کنند.
بعضی از سمندرها در آب تخم‌گذاری می‌کنند. بچه سمندرهایی که از تخم بیرون می‌آیند، از جانوران کوچک آبزی تغذیه می‌کنند. بقیه سمندرها در خشکی و در گودی‌های مرطوب زیر درخت‌های قدیمی و سنگ‌ها تخم‌گذاری می‌کنند. مرحله نوزادی در داخل تخم‌ها سپری می‌شود و سمندرهای کوچک از تخم بیرون می‌آیند. تعداد کمی از سمندرها بچه زنده به دنیا می‌آورند.
تعداد کمی از نوزادان سمندر هیچ وقت به بلوغ واقعی نمی‌رسند. در این گونه‌ها، جانور بالغ مانند یک نوزاد بزرگ است و مثل نوزادها آبشش پرمانندی در بیرون سرش دارد.
بیشتر سمندرها در غده‌های زیر پوست بدنشان سم‌های لجن مانندی درست می‌کنند. این ماده، مهاجمان را دور می‌کند. بعضی از این سمندرها رنگ روشنی دارند تا دشمنانشان بفهمند که سمی‌اند.
کوچک‌ترین سمندر: سمندر کوتوله(Desmognathus wrighti) که در ایالت‌های تنسی، کارولینای شمالی و ویرجینیا یافت می‌شود کوچک‌ترین نوع خود می‌باشد. اندازه نمونه‌های بالغ این سمندر بین ۳٫۶۸ تا ۵٫۸۰ سانتی‌متر است.
واژه‌شناسی
سمندر کلمه‌ای زبان فارسی است و از دو واژه سام به معنای آتش و اندر تشکیل شده‌است. در بسیاری از افسانه‌های کهن ایران، سمندر حیوانی متولد شده از آتش معرفی شده‌است و به همین سبب، این نام را به آن داده‌اند.
کلاد
label2=
2=پروتیدائه
گونه‌های موجود در ایران
گونه‌های موجود در ایران
نمونه تصویر
نام رایج
نام علمی
150px
سمندر کوهستانی ایران
Paradactylodon persicusalleganiensis
150px
سمندر لرستانی
Neurergus kaiseri
سمندر قمصری
سمندر کردستانی
فرهنگ فشرده فارسی به انگلیسی آریانپور.
دی‌جی

دی‌جی اسپوکی در جشنواره فیلم سان‌دنس - ۲۰۰۳.
دی‌جی (DJ) (کوتاه شده دیسک‌جوکی ) به کسی گفته می‌شود که آهنگ‌های پیشتر ضبط شده روی دیسک را انتخاب کرده و با شکل متفاوتی برای مخاطبان مورد نظر خود پخش کند. دی‌جی‌ها برای پخش موسیقی از یک ست، شامل دو پخش‌کننده دیسک و یک میکسر حداقل دوکاناله استفاده می‌کنند. در گذشته این پخش کننده‌ها فقط ترن تیبل‌ها بودند و صفحه‌های آنالوگ موزیک را پخش می‌کردند اما امروزه سی‌دی‌جی‌ها نیز در کنار ترن تیبل‌های آنالوگ کار پخش سی دی‌ها را برای دی‌جی‌ها میسر ساخته‌اند.
از دی‌جی‌ها معمولا انتظار می‌رود تا در شناخت، برگزیدن و هم‌آمیزی جالب آهنگ‌ها خبرگی کافی را داشته باشد. مخاطبان دی‌جی معمولا جمعیت رقصنده در دیسکوها (Disco ) هستند.
نام
نام دی‌جی کوتاه شده واژه انگلیسی دیسک‌جوکی است. دیسک در انگلیسی در آغاز به معنی صفحه گرامافون نیز بکار می‌رفت. کسانی که در رادیو به اعلام پخش صفحه‌های مختلف گرامافون می‌پرداختند را دیسک‌جوکی می‌گفتند زیرا جوکی از فعل to jockey انگلیسی به معنای آوازه‌خوانی نیز هست و بنابراین دیسک‌جوکی در آغاز به معنی «صفحه‌خوان» یا «صفحه‌گذار» بوده‌است.
فنون دی‌جی‌گری
DJ
در حرفه دی‌جی‌گری به پخش ساده یک رشته آهنگ‌های آماده اصطلاحا برنامه‌گذاری (programming) می‌گویند. دی‌جی‌های کارآزموده، به تشکیل دادن یک فهرست آهنگ (playlist) به انتخاب خود می‌پردازند. از کارهای دیگر آنها ایجاد تغییرات (دستکاری) در آهنگ‌های اصلی، و انجام فنونی مانند آمیزش صدا (audio mixing)، صف‌بندی آهنگ‌ها (cueing)، روانی اتصال آهنگ‌ها یا آهنگ‌آمیزی (phrasing)، برشکاری (cutting)، خراشکاری (scratching)، هماهنگ‌کردن ضرب‌ها یا همان ضرب‌آمیزی (beatmatching) و ابتکار در ایجاد آهنگ‌های جدید است.
دی‌جی خوب کسی است که سرعت ضرب آهنگ‌ها و نوع آهنگ‌های پشت سر هم را جوری تنظیم کند که رقصنده‌ها و شنونده‌ها قطع و وصل آنچنانی‌ای در روند آهنگ‌ها حس نکنند. دی‌جی باید با تنظیمات خود یک «گذار نرم» را بین آهنگ‌ها ایجاد کند تا به‌وسیله آن، حال و هوای سکوی رقص را بارها پشت سر هم در یک شب عوض کند بدون اینکه جریان رقص قطع بشود.
گتو

در شهرها یا مناطق دیگر به محله‌ای که ساکنان آن غالبا از یک قوم یا از یک مذهب باشند گتو گفته می‌شد و امروزه در کل به مناطق فقیر شهری که بیشتر، مهاجران یا اقلیت‌ها در آن ساکنند گتو گفته می‌شود.
گتو از نظر تاریخی در اروپا به محله‌هایی که اقلیت یهودی در آن ساکن بودند گفته می‌شد. در ایران برای بیان این معنی گاه واژه «جهودمحله» بکار می‌رفته و امروزه در معنی امروزی‌اش بیشتر از آن به عنوان پدیده حاشیه‌نشینی یاد می‌شود.
تبعید یهودیان گتوی کراکوف لهستان توسط آلمانی‌های نازی
در سال ۱۵۳۶ به دستور پاپ اعظم یهودیان را مجبور ساختند در محله بسته‌ای در شهر ونیز زندگی کنند که در کنار یک ریخته‌گری بزرگ چدن (چدن به ایتالیایی getto نامیده می‌شود که در گویش عامی ghèto تلفظ می‌شود) قرارداشت. به این خاطر این محله را گتو می‌نامیدند.
از گتوهای اجباری معروف و یهودی‌نشین گتوی ورشو بود.
در زمان آلمان نازی گتوسازی گسترده‌ای برای ایزوله کردن اجباری یهودیان در اروپا انجام گرفت. نمونه این سیاست از سوی دولت اسرائیل در مناطق اشغالی فلسطین نیز اجرا شده است.
در شهرهای ایالات متحده آمریکا معمولا حاشیه‌نشینانی از اقلیت سیاهپوست یا مکزیکی گتوهای فقیری را بوجود آورده‌اند. گتونشینان در فرانسه بیشتر از عرب‌های مراکشی و الجزایری و همچنین سیاه‌پوستان هستند. به گتوهای یهودی‌نشین در مراکش «ملاح» گفته می‌شود.
در ایران از قدیم در برخی شهرها گتوهایی وجود داشته که با نام‌هایی مانند عرب‌محله، عربخانه، یهودیه (مثلا در اصفهان)، قزاق‌محله (در گرگان)، گرجی محله (بهشهر) ، محله یهودیان بوشهر و غیره نامیده شده است.
گتوهای معروف یهودی‌نشین
محله‌های یهودی‌نشین معروف:
یوزفوف (پراگ)
لو ماره (پاریس)
گتوی رمی (رم)
گتوی ونیز
قزاق‌های ایران

قزاق‌های ایران گروهی از قزاق‌ها هستند که در اوایل قرن بیستم میلادی از جنوب قزاقستان شوروی به ایران مهاجرت کرده‌اند.
تاریخچه
مهاجرت قزاق‌ها از سرزمین خود به ایران در سال‌های ۱۳۰۷ تا ۱۳۱۵ به دلیل فشار استالین آغاز شد. در آن سال‌ها تعداد بسیاری از قزاق‌ها از منظقه سیاه‌کوه (منقشلاق) در جنوب غربی قزاقستان در حاشیه دریای خزر از مرزهای شمالی ایران و با گذشتن از سختی‌های درگیری با عشایر ترکمن ترکمنستان وارد خاک ایران شدند. مهاجرت قزاق‌ها پس از آن نیز ادامه پیدا کرد. آن‌ها بیشتر در سه شهر گرگان، گنبد و بندرترکمن ساکن شدند و در هر سه شهر محل اصلی اقامت آن‌ها «قزاق‌محله» نام دارد. ابتدا با توجه به وجود ایستگاه راه‌آهن بندرترکمن - تهران (که تا سال ۱۳۳۹ به گرگان نرسیده بود) بیشتر بندر ترکمن را انتخاب می‌کردند. قزاق‌ها استعداد خوبی در زمینه‌های صنایع دستی دارند. آن‌ها در حدود سال‌های ۱۳۴۰ موفق به دریافت شناسنامه از دولت ایران شدند. پیش از انقلاب ۱۳۵۷ جمعیت آن‌ها به حدود ۱۵ هزار نفر می‌رسید و تا زمان فروپاشی شوروی و استقلال قزاقستان جمعیت آن‌ها رو به افزایش بود ولی پس از استقلال این کشور در سال ۱۳۷۱، برخی از قزاق‌های ایران با تشویق دولت قزاقستان و تسهیلاتی که آن دولت برای ورود مهاجران قزاق فراهم کرده بود، راهی کشور مادری خود شدند. در این دوران حدود یک‌سوم قزاق‌های ایران به قزاقستان بازگشتند که اکثر آن‌ها قزاق‌هایی بودند که در سال‌های اخیر از افغانستان به ایران مهاجرت کرده بودند. هم‌اکنون بیش از ۱۵٫۰۰۰نفر قزاق در ایران زندگی‌می‌کنند.
محله‌های قزاق‌نشین
قزاق‌محله نام محله‌هایی در سه شهر گرگان، گنبد کاووس و بندر ترکمن در استان گلستان است که محل‌های اصلی سکونت و زندگی این گروه از مردم قزاق در ایران به شمار می‌روند.
قزاق‌محله گرگان در مرکز این شهر قرار دارد و یکی از هفت محله قدیمی شهر گرگان است. قزاق‌های قزاق‌محله در گذشته به کارهایی مانند پر کردن خندق‌های اطراف گرگان، جاده‌سازی و قالیبافی مشغول بودند.
کنسولگری قزاقستان در گرگان
با توجه به جمعیت قزاق‌های ایران که در حدود ۱۵،۰۰۰ نفر تخمین زده می‌شود، نخستین کنسولگری قزاقستان پس از فروپاشی شوروی در استان گلستان، شهر گرگان تاسیس شده‌است.
مردم قزاق
ترک‌های ایران
رده:الگو:خرابکاری

الگو:خرابکاری
وفا (مجموعه تلویزیونی)

وفا نام مجموعه تلویزیونی است که در نوروز سال ۱۳۸۵ هر شب از شبکه سوم سیمای جمهوری اسلامی ایران نمایش داده می‌شد.
خلاصه داستان
وفا داستان جوانی به نام ژوبین پناهی است که به جرم جاسوسی برای کشور اسرائیل در ایران زندانی است. او به دلیل مشکلات روحی و روانی که پس از کشته شدن پدر و مادرش در انفجار بمبی در قبرس پیدا کرده به بیمارستان منتقل می‌شود. در این زمان یک مامور موساد(سازمان اطلاعات اسرائیل) برای ربودن او از آسایشگاه روانی وارد ایران می‌شود و…
این سریال در دومین جشنواره فیلم پلیس موفق شد را دریافت کند.
جامع آدمیت

جامع آدمیت از انجمن‌های شبه فراماسونری ایران در دوره مشروطیت بود که توسط عباسقلی خان قزوینی - مشهور به آدمیت - از ارادتمندان میرزا ملکم خان و از اعضای انجمن تعطیل شده مجمع آدمیت تشکیل شد.
مجمع آدمیت از انجمن‌های شبه فراماسونری در ایران بود که در سلطنت ناصرالدین شاه قاجار توسط میرزا ملکم خان از روشنفکران ایرانی تشکیل شد ولی پس از مدتی به فعالیت آن خاتمه داده شد.
بسیاری از رجال صاحب نام و گمنام در آن عضو شدند. ولی عمر این انجمن نیز طولانی نشد و بر اثر اختلافات پیش آمده بین اعضاء، در سال ۱۳۲۵ ه‌. ق به تعطیلی گرایید.
برخی از معروفترین اعضای آن عبارت بودند از: فتح الله خان اکبر، عبدالحسین خان سردار محیی، ابوالفضل میرزا عضدالسلطان، دکتر محمد مصدق السلطنه.
حزب دموکرات ایران

حزب دموکرات ایران (Democratic Party) در تاریخ ۹ تیر ۱۳۲۴ به دستور نخست‌وزیر وقت احمد قوام (قوام‌السلطنه) و در پی یک نطق رادیویی تاسیس شد.
هیئت موسس حزب، ۲۹ تیر ماه تشکیل جلسه داده و قوام‌السلطنه جلوگیری از نگرانی روس‌ها مظفر فیروز، را به معاونت رهبر کل حزب منصوب کرده و در کنار او احمد آرامش را که تعدیل‌کننده گرایش به شوروی بود عنوان دبیرکلی انتخاب کرد.
از جمله اعضای این حزب می‌توان به افرادی چون: حسن ارسنجانی ، محمود محمود ، داریوش فروهر اشاره کرد که در این میان حسن ارسنجانی تا مقام وزارت پیش رفت و از صحنه گردانان اصلاحات ارضی در دولت علی امینی گردید
اهداف قوام و حزب دموکرات
قوام هدف خود را تشکیل حزب، وحدت طبقات مختلف به‌ویژه آزادیخواهان و رشد دموکراسی اعلام کرد. حزب دموکرات دارای برنامه گسترده و آیین‌نامه‌ای در چهارده ماده و مرامنامه‌ای تفصیلی در یازده ماده بود. در مرامنامه حزب، تساوی حقوق زن و مرد و حق شرکت زنان در انتخابات، ریشه‌کن کردن بیکاری، ساختن درمانگاه و مدارس و طرح آبیاری روستاها آمده بود. قوام با تشکیل حزب پایگاه خود را در راس دولت مستحکم‌تر کرد. حزب توانست با برنامه سازمان یافته در برابر شاه و دربار به مقابله بپردازد. با این حال، پیوستن افراد گوناگون با گرایش‌ها و اهداف مختلف و بعضا متضاد، زمینه شکاف و اختلاف در حزب را فراهم ساخت و در واقع برخی زمینه‌های پیدایش و گسترش حزب، خود به اسباب و عوامل فروپاشی آن انجامید.
علل نا توانی و ضعف حزب
حزب دموکرات عموما به عنوان یک حزب فرد ساخته و وابسته به دولت شناخته شد و به او حزب قوام می‌گفتند. اعضا کارد مرکزی آن مانند:ملک الشعراء بهار، منوچهر اقبال، مظفر بقایی و … با وجود توانمندی لازم با یکدیگر سازکار نبوده و در برخی از موارد هم در تضاد قرار می‌گرفتند؛ و مجموعه دارای ایدئولوژی واحدی نبود. بیشتر افراد عضو به طمع گرفتن پست و برخی دیگر هم برای مقابله با حزب توده عضویت یافته بودند.
رده:یکاها

یکاها
مدیریت حافظه

سیستم عامل در رابطه با مدیریت حافظه دو عملیات اساسی را انجام خواهد داد:
هر پردازه یه منظور اجراء می‌بایست دارای حافظه مورد نیاز و اختصاصی خود باشد.
از انواع متفاوتی حافظه در سیستم استفاده می‌کند تا هر پردازه قادر به اجراء با بالاترین سطح کارآئی باشد.
سیستم عامل در ابتدا می‌بایست محدوده‌های حافظه مورد نیاز هر نوع نرم‌افزار و برنامه‌های خاص را فراهم نمایند. مثلا فرض کنید سیستمی دارای یک مگابایت حافظه اصلی باشد. سیستم عامل کامپیوتر فرضی، نیازمند ۳۰۰ کیلو بایت حافظه است. سیستم عامل در بخش انتهائی حافظه مستقر و به همراه خود درایورهای مورد نیاز یه منظور کنترل سخت‌افزار را نیز مستقر خواهد کرد. درایورهای مورد نظر به ۲۰۰ کیلو بایت حافظه نیاز خواهند داشت. بنابراین پس از استقرار سیستم عامل بطور کامل در حافظه، ۵۰۰ کیلو بایت حافظه باقی‌مانده و از آن برای پردازش برنامه‌های کاربردی استفاده خواهد شد. زمانی‌که برنامه‌های کاربردی در حافظه مستقر می‌گردند، سازماندهی آن‌ها در حافظ بر اساس بلاک هائی خواهد بود که اندازه آن‌ها توسط سیستم عامل مشخص خواهد شد. در صورتی که اندازه هر بلاک ۲ کیلوبایت باشد، هر یک از برنامه‌های کاربردی که در حافظه مستقر می‌گردنند، تعداد زیادی از بلاک‌های فوق را (مضربی از دو خواهد بود)، بخود اختصاص خواهند داد. برنامه‌ها در بلاک هائی با طول ثابت مستقر می‌گردند. هر بلاک دارای محدوده‌های خاص خود بوده که توسط کلمات چهار یا هشت بایت ایجاد خواهند شد. بلاک‌ها و محدو ده‌های فوق این اطمینان را بوجود خواهند آورد که برنامه‌ها در محدوده‌های متداخل مستقر نخواهند شد.
در اغلب رایانه‌ها، می‌توان ظرفیت حافظه را ارتقاء و افزایش داد. مثلا می‌توان میزان حافظه RAM موجود را از یک مگابایت به دو مگابایت ارتقاء داد. روش فوق یک راهکار فیزیکی برای افزایش حافظه بوده که در برخی موارد دارای چالش‌های خاص خود می‌باشد. در این زمینه می‌بایست راهکارهای دیگر نیز مورد بررسی قرار گیرند. اغلب اطلاعات ذخیره شده توسط برنامه‌ها در حافظه، در تمام لحظات مورد نیاز نخواهد نبود. پردازنده در هر لحظه قادر به دستیابی به یک محل خاص از حافظه‌است. بنابراین اکثر حجم حافظه در اغلب اوقات غیر فابل استفاده‌است. از طرف دیگر با توجه به اینکه فضای ذخیره‌سازی حافظه‌ها ی جانبی نظیر دیسک‌ها بمراتب ارزانتر نسبت به حافظه اصلی است، می‌توان با استفاده از مکانیزمهائی اطلاعات موجود در حافظه اصلی را خارج و آن‌ها را موقتا بر روی هارد دیسک ذخیره نمود. بدین ترتیب فضای حافظه اصلی آزاد و در زمانی‌که به اطلاعات ذخیره شده بر روی هارد دیسک نیاز باشد، مجددا آن‌ها را در حافظه مستقر کرد. روش فوق «مدیریت حافظه مجازی» نامیده می‌شود.
حافطه‌های ذخیره‌سازی دیسکی، یکی از انواع متفاوت حافظه موجود بوده که می‌بایست توسط سیستم عامل مدیریت گردد. حافطه‌های با سرعت بالای Cache، حافظه اصلی و حافظه‌های جانبی نمونه‌های دیگر از حافظه بوده که توسط سیستم عامل مدیریت گردند.
شهرستان فریدن

شهرستان فریدن یا فریدن یکی از شهرستانهای استان اصفهان در مرکز ایران است. مرکز این شهرستان شهر داران است. جمعیت این شهرستان در سال ۱۳۸۵ برابر ۸۱،۶۲۲ نفر گزارش شده‌است.
در سال۱۳۱۶ هجری شمسی، داران از استان اصفهان منفک و همراه بخش آخوره (فریدونشهر) تشکیل شهرستان جدیدی به نام فریدن را میدهد.
تقسیمات کشوری
بخش مرکزی شهرستان فریدن
دهستان دالانکوه
دهستان زاینده رود شمالی
دهستان ورزق
دهستان ورزق جنوبی به مرکزیت روستای سفتجان
شهرها: داران و دامنه.
پرچم عراق

عراق در دوره‌های گوناگون پرچم‌های گوناگونی را برای خود اختیار نموده‌است.
تاریخ پرچم عراق
historical۱۹۲۱–۱۹۵۹ (تناسب: ۱:۲)
historical پرچم پادشاه عراق، ۱۹۳۰–۱۹۵۸ (تناسب: ۱:۲)
historical۱۹۵۸ (تناسب: ۱:۲)
پرچم اصلی عراق در سال تشکیل این کشور یعنی ۱۹۲۱م برگزیده شد.
از سال ۱۹۵۹ پس از انقلاب عبدالکریم قاسم پرچم زیر برای عراق برگزیده شد:
historical۱۹۵۹–۱۹۶۳ (تناسب: ۱:۲)
۱۹۶۳–۱۹۹۱
historical ۱۹۶۳–۱۹۹۱ (تناسب: ۲:۳)
۱۹۹۱–۲۰۰۴
Equal ۱۹۹۱–۲۰۰۴ (تناسب: ۲:۳)
پس از حمله عراق به کویت، صدام برای جلب حمایت کشورهای اسلامی دو واژه الله و اکبر را به پرچم عراق افزود. این پرچم دارای سه رنگ افقی مشکی ، سفید و قرمز است.
نکته: دو کلمه مذکور « الله اکبر» با دست خط شخص صدام حسین طراحی گردید.
پرچم بحث‌برانگیز (سال ۲۰۰۴)
proposalپرچم پیشنهادی، ۲۰۰۴ (سپس‌تر کنار گذاشته شد)
۲۰۰۴–۲۰۰۸
Equal ۲۰۰۴–۲۰۰۸ پرچم عراق با الله اکبر به خط کوفی (تناسب: ۲:۳)
ع
بند شرابدار

بند شرابدار یکی از بناهای مجموعه بناهای آبی تاریخی شوشتر است که در مسیر نهر رقط قرار دارد که نهر رقط در نهایت به رود گرگر سرازیر می‌شود. پیشینه ساخت این بند همانند دیگر بناهای آبی تاریخی شوشتر، به دوره ساسانیان باز می‌گردد. این بند به همراه 15 اثر تاریخی دیگر شوشتر به صورت یکجا در نشست سالانه کمیته میراث جهانی یونسکو در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ (۵ تیرماه ۱۳۸۸) در شهر سویل اسپانیا، با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسید.
بند شرابدار در جنوب شهر شوشتر و بر روی شاخه‌ای از نهر داریون موسوم به نهر رقت یا اودلازین به صورت شرقی-غربی قرار گرفته است. نهر رقت که از انشعابات نهر داریون است بعد از گذر از پخشاب داریون یعنی بند خاک به پل بند لشکر رسیده و با عبور از آن و بعد از گذر از چند بخش به بند شرابدار می‌رسد. این سازه را بین دو بنای آبی مهم پل بند لشکر و بند خداآفرین قرار دارد و در ضلع جنوبی آن قسمتی از حصار شهر قرار گرفته است.
بند شرابدار با دو انحناء در ضلع شرقی و غربی به طول ۳۵ متر، عرض ۲ متر و ارتفاع ۱ متر می‌باشد؛ که دپوی نخاله‌های ساختمانی در پای اثر، قسمت‌های زیادی از آن را در زیر خود مدفون نموده است. مصالح بکار رفته در بند شامل سنگ لاشه و ملات ساروج است ساختار زیر بند ماسه‌سنگ یکپارچه می‌باشد که بند بر روی آن قرار گرفته است. بدنه بند شرابدار به‌وسیله ملات ساروج پلاستر شده است که همین امر باعث جلوگیری از فرسایش به‌ویژه هوازدگی اثر گردیده است.
این بند با بالا آوردن سطح آب به‌منظور سیراب کردن قسمتی از اراضی کشاورزی و باغ‌های اطراف کاربری داشته است. نام شرابدار بر روی آن به‌واسطه باغ‌های انگوری است که در اطراف بند بوده است.
بند برج عیار

بند برج عیار یا صابی کش یکی از بناهای مجموعه بناهای آبی تاریخی شوشتر است که در مسیر رود گرگر قرار گرفته است. در کنار این بند آثاری از عبادتگاه‌های صابئین نیز دیده می‌شود. پیشینه ساخت این بند همانند دیگر بناهای آبی تاریخی شوشتر، به دوره ساسانیان بازمی‌گردد. این بند به همراه ۱۵ اثر تاریخی دیگر شوشتر در نشست سالانه کمیته میراث جهانی یونسکو در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ (۵ تیرماه ۱۳۸۸) در شهر سویل اسپانیا، با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسید.
بند خاک

بند خاک یکی از بناهای نظام آبی تاریخی شوشتر است که آب را از نهر داریون به نهر رقط منتقل نموده و در هنگام طغیان نهر داریون نیز که خطر سیل دشت میاناب شوشتر را تهدید می‌نموده قسمتی از آب آن را به نهر رقط هدایت می‌کرده است. نهر رقط در نهایت به رودخانه گرگر می‌ریزد و در مسیر آن، بند خاک، پل بند لشکر، پل شاه علی، پل آشیخ بهاء(ملت) و بند شرابدار وجود دارد. پیشینه ساخت این بند همانند دیگر بناهای آبی تاریخی شوشتر، به دوره ساسانیان باز می‌گردد. این بند به همراه 15 اثر تاریخی دیگر شوشتر در نشست سالانه کمیته میراث جهانی یونسکو در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ (۵ تیرماه ۱۳۸۸) در شهر سویل اسپانیا، با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسید.
این اثر در نزدیکی خیابان کمربندی قدیم و در شمال غربی امامزاده عبدالله واقع شده است.
پل بند لشکر

پل بند لشکر و امامزاده عبدالله (معبد آناهیتا) در یک تصویر
پل بند لشکر یک بنا از مجموعه نظام آبی تاریخی شوشتر است. دروازه لشکر، یکی از دروازه‌های ششگانه تاریخی شوشتر در کنار این پل بند بوده و هنوز آثاری از حصار شوشتر را در کنار این پل بند می‌توان دید. پیشینه ساخت این پل همانند دیگر بناهای آبی تاریخی شوشتر، به دوره ساسانیان بازمی‌گردد و آبی که از زیر آن عبور می‌کند، نهر رقط نام دارد. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۲۳۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این پل-بند به همراه ۱۵ اثر تاریخی دیگر شوشتر در نشست سالانه کمیته میراث جهانی یونسکو در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ (۵ تیرماه ۱۳۸۸) در شهر سویل اسپانیا، با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسید.
فرضیه بنا شدن پل در کنار معبد آناهیتا
بر بلندای صخره‌ای مشرف به نواحی اطراف، در محیطی آرام و سرسبز و با رودخانه‌ای که در کنار آن جاریست یک بنای مذهبی به نام بقعه امامزاده عبدالله واقع است. پل بند لشکر به عنوان یکی از کهن‌ترین دروازه‌های شهر شوشتر، در ضلع شرقی این بنای مذهبی واقع شده و دروازه شهر تاریخی عسکر مکرم بوده است. همه موارد یادشده، هنگام ساخت معبد الهه آناهیتا (الهه آب و باروری در ایران باستان) در دوران باستان مدنظر قرار می‌گرفته‌اند.
از جمله موارد دیگری که این فرضیه را مورد تایید قرار می‌دهد کشف مجمر (آتشدان) کوچکی در درون بقعه از جنس سنگ مرمر است. مردم شوشتر بر این اعتقاد بودند که اگر زن نازا بر روی این سنگ بنشیند و برروی آن حرکت کند بارور خواهد شد. بدون شک ریشه این باورها به گذشته و به آداب و رسوم باستانی مرتبط با آناهیتا بازمی‌گردد.
کشف گور اشکانی در جریان مرمت
در جریان مرمت پل لشکر توسط توسط اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در سال ۱۳۸۷ خورشیدی، دو گور اشکانی در کنار پایه‌های پل کشف شد.
ساخت و ساز غیرقانونی در حریم پل
در حریم این بنا از سال ۱۳۶۴ شمسی ساخت و ساز و تصرف عدوانی صورت گرفته بود که با شکایت اداره میراث فرهنگی شوشتر و با همکاری شهرداری این شهر، این بناها در اردیبهشت ماه ۱۳۹۳ تخریب شده و حریم پل لشکر رفع تصرف گردید.
بند لشکر
تو عاشقون

تو عاشقون اتاقی است حفر شده در دل یک تپه صخره‌ای در شوشتر و کنار بقعه امامزاده عبدالله شوشتر. تو به معنی اتاق است و منظور اتاق عشاق است. مدخل این اتاق هلالی سنگی است و یک طاقچه سنگی نیز درون اتاق وجود دارد. می‌گویند این حفره سنگی جای عبادت زاهدان بوده، شاید هم جای راز و نیاز عاشقان، یا محل گوری قدیمیتر از دوران اسلامی که بعدها بدین صورت در آمده‌است و هم‌اکنون در زیر آبشاری مصنوعی مربوط به پارک امامزاده عبدالله است.
این اتاق قدیمی‌ترین سازه صخره‌ای شهر شوشتر به‌شمار می‌آید که در زمان سلجوقی احتمالا محل اعتکاف و گوشه نشینی عابدان و زاهدان بوده‌است. در حال حاضر این اتاق سنگی به وسیله یک در آهنی کاملا مسدود شده و کلید آن در اختیار کارکنان شهرداری است. متاسفانه به دلیل تنگ نظری و بی‌مبالاتی مسئولان اکنون روی این اثر معماری صخره‌ای باستانی، آلاچیق ژاپنی ساخته شده و به وسیله آبشار مصنوعی پارک، ساختار آن در خطر آسیب قرار گرفته است.
جنگ شوشتر

جنگ شوشتر به یکی از رشته جنگ‌های حمله مسلمانان به ساسانیان که در سال ۱۷ هجری بین کشور ساسانی و مسلمانان در شوشتر به وقوع پیوسته‌است، اشاره دارد.
پیشینه جنگ
یکسال پس از جنگ قادسیه و جنگ مداین، شهر تیسفون که تا آن زمان پایتخت ایران به‌شمار می‌آمد، مقر سپاه مسلمانان گشت. پس از این جنگ مسلمانان به فکر لشگرکشی به سرزمین اصلی خورزستان افتادند. در این زمان بخش زیادی از زمین‌های خوزستان در تصرف هرمزان یکی از اشراف زادگان ساسانی بود که مورد حمایت یزدگرد سوم قرارداشت و پس از شکست از لشگریان عرب به قلعه رامهرمز عقب نشینی کرده بود. یزدگرد سوم گمان می‌کرد کماکان می‌توان به مقابله با لشگر مهاجم برخاست و سرزمین‌های اشغال شده را بازپس گرفت. اما هرمزان در نهایت شکست خورد و تقاضای صلح نمود که این تقاضا به شرط پرداخت جزیه مورد قبول اعراب قرار گرفت. هرچند پس از مدتی کوتاه با ممانعت از پرداختن جزیه توسط هرمزان صلح شکسته شد و دوباره جنگ درگرفت. پس از شکست هرمزان از لشگریان عرب قلعه رامهرمز تسخیر گردید و لشگریان همراه وی که حدود ۹۰۰ نفر آنان کشته شده و ۶۰۰ نفر نیز اسیر گشته و سرانجام اعدام میشدند به قلعه شوشتر عقب نشینی نمودند. آنان قلعه شوشتر را بدیل استحکام و وجود موانع طبیعی به عنوان مرکز نظامی قرار دادند.
جنگ شوشتر
در جنگ شوشتر فرمانده لشکر ساسانیان، هرمزان و لشکر مسلمانان ابوموسی اشعری بود. مسلمانان در چند مرحله جنگیدن موفق شدند شوشتر را (احتمالا در سال ۲۰هجری) فتح کنند. ابتدا در خارج از شوشتر به موانع مصنوعی که ساسانیان کار گذاشته بودند برخوردند. سپس در یک جنگ نفس گیر در خارج از شوشتر دو طرف کاری از پیش نبردند و ایرانیان به داخل شهر گریختند و مسلمانان مدت‌ها پشت حصار شهر به محاصره شهر پرداختند. در نهایت پیرمردی که نسبت به او و ساکنان دیگر شهر توسط ارتش ساسانی و هرمزان ظلم و ستم شده بود از راه مخفی به بیرون شهر رفته و بعد از مسلمان شدن خود و خانواده، راه‌های ورود و حمله به شهر را به لشکر مسلمانان نشان داد. بسبب این کمک شوشتر به دست مسلمانها فتح شد. با ورود مسلمانان به اینسوی حصارهای شهر، هرمزان به داخل قلعه‌ای در درون شهر فرار می‌کند و پس از مدتی مقاومت، هرمزان با شرط امان یافتن، تسلیم می‌شود. ابوموسی هم پذیرفت که او را نکشد و به مدینه نزد خلیفه دوم عمر الخطاب فرستاد. در مدینه چنان‌که مشهورست خلیفه عمر بعد از دیدن طوبه هرمزان و قول او بر عدم جنگ با مسلمانان او را عف می‌کند هرمزان را می‌بخشد و به او اجازه کار در مدینه را می‌دهد. پس از واقعه کشته شدن خلیفه دوم عمر، هرمزان به علت آن که در قتل عمر الخطاب دست داشته‌است، به دست عبیدالله پسر عمر کشته شد. با اسارت و شکست هرمزان، نوبت فتح شوش و شهر جندی شاپور رسید. شوش با جنگ و جندی شاپور به صلح گشوده شد و بدینگونه خوزستان بدست مسلمین بصره افتاد.
مردم وقتی از تهاجم قریب‌الوقوع اعراب با خبر شدند؛ خارهای سه پهلوی آهنین بسیار ساختند و در صحرا پاشیدند. چون قشون اسلام به آن حوالی رسیدند؛ خارها به دست و پای ایشان بنشست؛ و مدتی در آنجا توقف کردند. پس از تصرف شوشتر؛ لشکر اعراب در شهر به قتل و غارت پرداختند و آنانی را که از پذیرفتن اسلام خود داری کرده بودند گردن زدند.
نبرد قادسیه
مرگ یزدگرد سوم
کشت و صنعت کارون

شرکت کشت و صنعت نیشکر کارون شوشتر با بیش از ۱۲هزار نفر کارکنان خود، بزرگ‌ترین کارخانه تولید شکر در ایران و خاورمیانه است که در شمال باختری شهرستان شوشتر قرار دارد.
ظرفیت تولید و محصولات
ظرفیت اسمی این کارخانه ۲۰۰هزار تن شکر در سال است و منبع اصلی آب مزارعش از رودخانه کارون و از پشت سد تنظیمی گتوند تامین می‌شود و بخشی از نیاز خود را هم از رودخانه دز تامین می‌کند. محصول اصلی این کارخانه شکر سفید است و نئوپان، کاغذ، فورفورال و خوراک دام نیز از صنایع جانبی این کارخانه عظیم به‌شمار می‌روند.
شرکت‌های تابعه
شرکت خوراک دام کارون
شرکت فورفورال
شرکت نئوپان کارون
شرکت پرورش ماهی کارون
شرکت کاغذسازی کارون
وضعیت موجود
این شرکت دارای سه شهرک سازمانی می‌باشد، شوشترنو، نی آباد(شهرک شهید بهشتی)، بوستان(شهرک شهید رجایی)این سه شهرک هستند. در اوایل دهه 70 شمسی این شرکت منازل سازمانی خود را در شهرک شوشتر نو به ساکنان آن واگذار کرد و در اوایل دهه 80 شمسی هم که قانون کارهای سخت و زیان‌آور تصویب شد و در پی آن بسیاری از شاغلین این شرکت بازنشسته شدند بخش عظیمی از منازل شهرک بوستان ویران شد و در حال حاضر فقط شهرک نی آباد بطور کامل مسکونی است.
مسائل زیست‌محیطی
پدیده نادر بارش خاکستر از آسمان شوشتر مشکل عمده‌ای است که توسط کشت و صنعت کارون برای مردم شوشتر ایجاد شده‌است. این کشت و صنعت پس از برداشت نیشکر و استحصال شکر در کارخانه، باقی‌مانده آن را در مزارع می‌سوزاند. این اقدام باعث تولید خاکستر و فرود آن بر مناطق مجاور به ویژه شوشتر شده‌است.
حصار شوشتر

شوشتر شهری است کهن که قدمت آن به بلندای تاریخ است. شهری که از ابتدای شکل گیری بصورت «شهر» بوده است. در قدیم شهرها را به شکل حیوانات می‌ساختند، چنان‌که «شهر شوش به شکل باز و محیط شهر شوشتر به شکل اسب و محیط شهر اهواز به شکل ضلع شطرنج است»(۱) حصار شهرهای تاریخی حوادث بسیاری را به یاد دارند. حصار شوشتر می‌تواند یادگاری از حمله اعراب به ایران و جنگ شوشتر، حمله مغول، فتنه‌های مشعشعیان، جنگ‌های خزعل و بسیاری حوادث تاریخی دیگر باشد. قسمتی از این حصار هم اکنون در کنار پل بند لشکر شوشتر وجود دارد که قابل مشاهده است.
مستوفی در نزهه القلوب می‌گوید: که شوشتر را شش دروازه است ازاین رو برخی اصل واژه شوشتر را ششدر احتمال داده‌اند. آن بدین دلیل بوده که این شهر دارای شش دروازه بوده که عبارت‌اند از:
دروازه ماپاریان
دروازه دسبول
دروازه آدینه
دروازه لشکر
دروازه مقام علی
دروازه گرگر
نهر رقط

نهر رقط در شوشتر، آبی است که از داریون جدا شده و به گرگر می‌ریزد. در مسیر این نهر، بند خاک، پل بند لشکر و بند شرابدار قرار دارد.
دروازه لشکر

دروازه لشکر یکی از دروازه‌های ششگانه شهر تاریخی شوشتر بوده است که هماکنون فقط یک اتاقک از آثار آن برجاست. نوشته‌ای بر روی طاق آن به نام شاه سلطان حسین صفوی وجود داشت که در سال هزار و سیصد و چهل هجری قمری خراب شد. این دروازه در جنوب غربی شوشتر به سمت شهر تاریخی عسکر مکرم باز می‌شده و مسیر آن از روی پل بند لشکر عبور می‌کند.
شوشتر در گذر تاریخ(محمد تقی زاده)
حصار شوشتر
دروازه ماپاریان
دروازه دسبول
دروازه آدینه
دروازه مقام علی
دروازه گرگر
عسکر مکرم
میاناب

دشت میان اب در شوشتر، میان شاخه‌های گرگر و شطیط رودخانه کارون قرار دارد و نهر داریون نیز از میان آن عبور می‌کند. این دشت را به وسعت چهل هزار هکتار در دوران باستان به شیوه سنتی آبیاری می‌کرده‌اند و باستان شناسان هم‌اکنون در حال مطالعه این مهندسی آبیاری در دوران باستان هستند.
دروازه ماپاریان

دروازه ماپاریان یکی از دروازه‌های ششگانه شهر تاریخی شوشتر بوده است که رو به شمال و به رودخانه شطیط و مسیر بند میزان باز می‌شده است. اکنون آثاری از این دروازه وجود ندارد.
حصار شوشتر
دروازه دسبول
دروازه آدینه
دروازه لشکر
دروازه مقام علی
دروازه گرگر
دروازه دسبول

دروازه دسبول یکی از دروازه‌های ششگانه شهر تاریخی شوشتر بوده است که در شمال غربی شوشتر و بر پل و سد شادروان شوشتر باز می‌شده است. تصاویر قدیمی از این دروازه وجود دارد. اما دروازه اکنون ویران شده است.
دسبول احتمالا صورت عربی نام دژپل (دزفول کنونی) است.
حصار شوشتر
دروازه ماپاریان
دروازه آدینه
دروازه لشکر
دروازه مقام علی
دروازه گرگر
دروازه آدینه

دروازه آدینه یکی از دروازه‌های ششگانه شهر تاریخی شوشتر است.
این دروازه یکی از شش دروازه قدیمی شوشتر بوده است که در غرب شهر باز می‌شده است و هم اکنون آثار آن در کنار نهر داریون به جا مانده است. نام آدینه به این دلیل بر روی این دروازه گذاره شده است که روبه‌روی مسجد جامع شوشتر قرار داشته است.
حصار شوشتر
دروازه ماپاریان
دروازه دسبول
دروازه لشکر
دروازه مقام علی
دروازه گرگر
دروازه مقام علی

دروازه مقام علی از دروازه‌های ششگانه شهر تاریخی شوشتر بوده‌است که در زاویه جنوب شرقی مشرف بر رود گرگر باز می‌شده و احتمالا از جانب بند برج عیار بوده‌است.
حصار شوشتر
دروازه ماپاریان
دروازه دسبول
دروازه آدینه
دروازه لشکر
دروازه گرگر
دروازه گرگر

دروازه گرگر یکی از دروازه‌های ششگانه شهر تاریخی شوشتر بوده است که در سمت مشرق باز می‌شده و از روی سد گرگر عبور می‌کرده و راه مناطق بختیاری از آن می‌گذشته است. هم‌اکنون در کنار مجموعه آبشارهای شوشتر محوطه‌ای بزرگ و مدور را دروازه گرگر می‌نامند.
حصار شوشتر
دروازه ماپاریان
دروازه دسبول
دروازه آدینه
دروازه لشکر
دروازه مقام علی
فراشناخت

فراشناخت در روان‌شناسی واژه‌ای است که به صورت «شناخت شناسی» یا « دانستن دانستن» و یا «شناخت درباره شناخت» تعریف شده‌است. تاملی که انسان بر روی فرایندهای ذهنی خود می‌کند، و اندیشیدن درباره تفکر را فراشناخت می‌نامند. این مفهوم از مفاهیم نظریه ذهن به شمار می‌آید، که به صورت عمومی دارای دو مولفه است: یکی دانش درباره شناخت، و دیگری قاعده بخشیدن به شناخت. کودک انسان تا پیش از دبستان هنوز مجهز به فراشناخت نیست و توانایی درک نظر و افکار و احساسات دیگران را ندارد، از چهار سالگی به بعد است که می‌فهمد که افکار و باورهای دیگران بر رفتارش تاثیر می‌گذارد و این‌که حتی ممکن است آن‌ها از واقعیت به دور نیز باشد. بیماران مبتلا به اوتیسم فاقد نظریه ذهن می‌باشند، آدم‌ها را به مانند هر نوع شی دیگری می‌بینند، در نتیجه به دنیای درون خود پناه می‌برند. فراشناخت را می‌توان به سه حیطه دانش فراشناختی، تجربه‌های فراشناختی و راهبردهای فراشناختی تقسیم کرد. دانش فراشناختی به باورها و نظریه‌هایی اطلاق می‌شود که افراد درباره تفکر خود دارند. تجربه‌های فراشناختی شامل ارزیابی‌ها و احساس‌هایی است که افراد در موقعیت‌های مختلف درباره وضعیت روانی خود دارند و راهبردهای فراشناختی پاسخهایی هستند که برای کنترل و تغییر تفکر به کار گرفته می‌شوند و به خودتنظیمی هیجانی و شناختی کمک می‌کنند
فراسوی فرزانگی

تجسمی از الهه پرگیا پارمیتا در سینگهاسالا، جاوه خاوری.
فراسوی فرزانگی یکی از واژگان دین بودا است.
این اصطلاح برگردان اصطلاح سانسکریت پرگیا پارمیتا (prajñā pāramitā) است. (در ترانویسی سانسکریت jñ به صورت «گ» تلفظ می‌شود).
فراسوی فرزانگی یکی از جنبه‌های شخصیتی حق‌یابنده‌ها (بوداسف‌ها) است که با نام کمال (پارمیتا) شناخته می‌شود.
سوره‌هایی بودایی به نام فراسوی فرزانگی یکی از سبک‌های متنی شاخه مهایانه بودایی هستند.
بوداسف

تصوری از یک بوداسف به صورت مجسمه‌ای چوبی. دوره دودمان چینی سونگ (۱۲۷۹-۹۶۰). موزه شانگهای.
در اندیشه‌های بودایی به موجوداتی که به همه موجودات هوشمند دیگر کمک می‌کنند تا به مرحله بیدار شدن روحانی (بوداگی) برسند بوداسف (بیداروجود) گفته می‌شود.
واژه بوداسف در ادبیات فارسی پیشینه دارد و از واژه سانسکریت بودی‌ستوا مشتق شده‌است. بوداسف در چینی 菩萨، در ژاپنی 菩薩 (بساتسو)، در کره‌ای بسال و در سانسکریت bodhisattva نامیده می‌شود که از نظر لغوی به معنای بیداروجود است.
بوداگرایی دو شاخه اصلی دارد یکی راه کوچک (هینایانه) و دیگری راه بزرگ (مهایانه). پیروان هینایانه بر این باورند که افرادی که به مرحله بیداری و بودا شدن رسیده‌اند تک تک به فراسو می‌روند و دیگر کاری به این جهان ندارند. هینایانه‌ای‌ها این افراد را ارهت یعنی آدمهای باارزش می‌نامند. اما مهایانی‌ها بر این باورند که کسانی که دریای بیکران حق و راستی را دریافتند باید در کنار درگاه حق بمانند و بکوشند تا بقیه موجودات را هم به سوی حق و حقیقت بکشانند. همین افراد هستند که در ادبیات بودایی به بوداسف شناخته می‌شوند.
بوداسف‌ها اینکار را از روی مهرورزی به همه موجودات می‌کنند. یعنی آن‌ها همه موجودات را به چشم نمودهایی از جهان حق می‌بینند و به همه مهر می‌ورزند و می‌کوشند تا دیگران را نیز مانند خود بسوی رستگاری و حق یابی بکشند.