جستارهای بی‌خدایی

رئوس مطالب زیر به عنوان یک مرور کلی و راهنمای موضوعی بی‌خدایی ارائه شده‌است:
بی‌خدایی – رد اعتقاد به وجود خدایان است. در حالت محدودتر، بی‌خدایی جایگاهی است که خدایان وجود ندارند. در حالت جامع‌تر، بی‌خدایی صرفا فقدان باور به وجود خدایان است. بی‌خدایی در تقابل با خداباوری قرار دارد، که در حالت عمومی این باور است که حداقل یک خدا وجود دارد.
طبیعت بی‌خدایی
بی‌خدایی را می‌توان به عنوان هر یک از این موارد تعریف کرد:
یک فلسفه –
یک باور –
یک موضع – موضع‌گیری در مقابل یک برهان.
انواع بی‌خدایی
بی‌خدایی مثبت – گونه‌ای از بی‌خدایی که ادعا می‌کند هیچ خدایی وجود ندارد. همچنین «بی‌خدایی قوی» نامیده می‌شود.
بی‌خدایی صریح – «فقدان باور خداباوری در نتیجه انکار آگاهانه آن».
بی‌خدایی منفی – به هر گونه نا-خداباوری به جز بی‌خدایی مثبت گفته می‌شود، که در آن فرد به وجود خدایی اعتقاد ندارد، بدون اینکه ادعا کند خدایی وجود ندارد. همچنین «بی‌خدایی ضعیف» نامیده می‌شود.
بی‌خدایی ضمنی – «فقدان باور خداباوری بدون انکار انکار آگاهانه آن».
بی‌خدایی ندانم‌گرا – موضع‌گیری فلسفی که هر دوی بی‌خدایی و ندانم‌گرایی را در بر می‌گیرد. بی‌خدایان ندانم‌گرا، بی‌خدا هستند زیرا باوری به وجود هیچ خدایی ندارد، و همچنین ندانم‌گرا هستند زیرا مدعی‌اند وجود خدا اصولا قابل شناخته شدن نیست یا هنوز شناخته نشده‌است.
دلایل بی‌خدایی
برهان‌های وجود نداشتن خدا –
برهان اراده آزاد – مدعی است که علم لایتناهی با اراده آزاد ناسازگار است، و هر تعریفی از خدا که هر دوی این خاصیت‌ها را داشته باشد ذاتا متناقض است. همچنین «پارادکس اراده آزاد» و «سرنوشت‌گرایی خداباورانه» نامیده شده‌است.
برهان وحی‌های متناقض – مدعی است خدا نامحتمل است زیرا بسیاری الهیدانان و معتقدان وفادار، وحی‌های متناقض و دوبه دو منحصر به فرد تولید کرده‌اند. این برهان عنوان می‌کند چون فردی که به او وحی نشده، تنها بر اساس ادعای موافقان وحی را یا باید بپذیرد یا رد کند، و چون هیچ راهی برای حل این ادعاهای متناقض به وسیله تحقیق وجود ندارد، احتیاط آن است که قضاوت تعلیق شود. همچنین این برهان «مشکل اجتناب از جهنم اشتباه» نامیده شده‌است.
برهان اختفای الهی – بر این فرض که خدا وجود داشته باشد (و بخواهد انسان از وجودش آگاه باشد)، موقعیتی را به وجود می‌آورد که در آن هر فرد معقولی وجودش را باور کند؛ با این حال، ناباوران معقول وجود دارند، و بنابراین، این وزنه‌ای علیه وجود خدا است. این برهان مدعی تناقضی است میان جهانی که وجود دارد، و جهانی که می‌بایست وجود می‌داشت، در صورتی که خدا یک سری خواسته‌های خاص به همراه قدرت انجام آنها را داشت.
برهان طراحی ضعیف – استدلال می‌کند که یک خدای آفریننده که قادر مطلق، دانای مطلق و خیر مطلق است، جانداران را با طراحی بهینه خواهد ساخت. موجودات زنده دارای خصیصه‌های کمتر از مطلوب هستند؛ بنابراین، یا خدا این موجودات را نساخته، یا خدا قادر مطلق، دانای مطلق و خیر مطلق نیست. این برهان همچنین «برهان بی‌غایتی» نامیده شده‌است.
براهین ناسازگاری صفات الهی – گروهی از برهان‌ها که وجود موجودی با صفات و ویژگی‌های خدا را رد می‌کنند. این براهین ابتدا تعاریف و صفات رایج خدا را مطرح می‌کنند، سپس با نشان دادن ناسازگار بودن این صفات با هم و با واقعیت‌های جهان، خدا را ممتنع الوجود می‌دانند.
پارادوکس قدرت مطلق – عنوان می‌کند: اگر موجودی بتواند هر کاری را انجام دهد، در این صورت باید قادر باشد وظیفه‌ای را ایجاد کند که از انجامش ناتوان باشد؛ بنابرین، این موجود نمی‌تواند هر کاری را انجام دهد. این پارادوکس معمولا جهت تبیین نامحتملی وجود خدای قادر مطلق کاربرد دارد.
مسئله شر – این پرسش که چگونه می‌توان شر را توضیح داد، اگر یک خدای خیر مطلق، قادر مطلق و دانای مطلق وجود دارد. برخی فیلسوفان مدعی‌اند موجودیت چنین خدایی و شر، منطقا ناسازگار یا بعید است.
سرنوشت مطلع‌نشده – پرسش مبحث آخرت، در مورد سرنوشت نهایی کسانی که در معرض یک خداشناسی یا عقیده خاص قرار نگرفته‌اند و در نتیجه هیچ شانسی برای پذیرفتن آن ندارند. این برهان این سوال را مطرح می‌کند که آیا کسانی که هیچ وقت از الزامات صادرشده از طریق وحی الهی آگاهی نیافته‌اند، به خاطر قصور از پیروی از این الزامات مجازات خواهند شد.
مسئله دوزخ – مشکل اخلاقی با ادیانی که در آن وجهه جهنم بی‌رحمانه ابراز شده‌است، و در نتیجه مغایر با مفهوم یک خدای عادل، اخلاقی و خیراندیش است.
شرط‌بندی بی‌خدا – به این شکل مطرح می‌شود که: «چه به خدا باور داشته یا نداشته باشید، شما بهتر است زندگی کنید و تلاش کنید آن را به مکان بهتری تبدیل نمایید. اگر خدایی وجود نداشت، شما ضرری نکرده‌اید و کسانیکه پشت سر گذاشتید از شما به نیکی یاد می‌کنند؛ و اگر خدای خیرخواهی وجود داشت، شما را بر اساس قابلیت‌ها و کارهایتان قضاوت می‌کند نه بر این اساس که به او معتقد بوده یا نبودید.»
قوری چای راسل – تمثیلی که نخستین بار توسط فیلسوف، برتراند راسل به کار رفت، با این منظور که نشان دهد بار فلسفی اثبات بر دوش کسی است که ادعایی از نظر علمی ابطال‌ناپذیر مطرح می‌کند، نه بر دوش دیگران. راسل گفت اگر من مدعی می‌شدم که در منظومه شمسی میان زمین و مریخ یک قوری چینی دور خورشید می‌گردد، هیچ‌کس قادر نبود ادعای مرا رد کند، و غیر منطقی است که از دیگران بخواهم ثابت کنند من اشتباه می‌کنم. گاهی اوقات به نام «قوری آسمانی» یا «قوری کیهانی» شناخته می‌شود.
ناشناخت‌گرایی الهیاتی – این مدعی که زبان مذهبی، و به طور ویژه لغاتی مانند «خدا» از نظر ادارکی معنی‌دار نیستند. ناشناخت‌گرایان خداباوری، منتظر یک تعریف منسجم از خدا (یا هر موجود متافیزیکی که ادعا شده قابلیت بحث دارد) هستند، قبل از اینکه درگیر براهین له/علیه وجود خدا شوند.
گشایش بوئینگ ۷۴۷ غایی – برهانی بر ضد برهان نظم، که توسط ریچارد داوکینز مطرح شده‌است. تز اصلی این برهان این است که، برخلاف خلقت‌زایی ماوراطبیعه، تکامل به وسیله انتخاب طبیعی نیازمند پیش‌فرض‌های کمتری است، و در نتیجه طبق تیغ اوکهام، توضیح بهتری از فرضیه خدا است.
تاریخ بی‌خدایی
تاریخ بی‌خدایی
بی‌خدایی نو
بی‌خدایی دولتی
مفاهیم کلی بی‌خدایی
ضدخدایی
بی‌خدایی و دین
نقد بی‌خدایی
دمگرافیک بی‌خدایی
تبعیض علیه بی‌خدایان
مواضع مرتبط
ندانم‌گرایی
خداباوری ندانم‌گرا
بی‌خدایی ندانم‌گرا
ایگنستیسیزم
اپاتئیسم
ندانم‌گرایی ضعیف
ندانم‌گرایی قوی
فهرست ندانم‌گرایان
ضدروحانی‌گرایی
ضد دین
نقد دین
اندیشه آزاد
بنیاد رهایی از دین
بی‌دین
طبیعت‌گرایی
طبیعت‌گرایی انسان‌گرایانه
طبیعت‌گرایی هستی‌شناسانه
طبیعت‌گرایی روش‌شناسانه
طبیعت‌گرایی دینی
دین نقیضه
پساخداباوری
سکولاریسم
سکولاریته
انسان‌گرایی سکولار
سازمان‌های سکولاریست
سازمان‌های بی‌خدایی
انتشارات بی‌خدایی
The Encyclopedia of Unbelief
The New Encyclopedia of Unbelief
افراد تاثیرگذار بی‌خدایی
ریچارد داوکینز
کریستوفر هیچنز
سم هریس
ویکتور استنجر
مایکل شرمر
دنیل دنت
، در wikimindmap.com