الک دولک

الک دولک نام یک بازی دو نفره‌است. ا ل د ل یا الک دلک، دو پاره چوب است که بدان بازی کنند یکی دراز و دیگری کوتاه. چوب دراز را دولک و کوتاه را الک نامند. (از فرهنگ جهانگیری ذیل چالیک).
این بازی در شهرها و نواحی مختلف به نامهای گوناگون نامیده می‌شود بقرار زیر: الک دولک (طهران)، چلک مسته (شیراز)، لگدار (لار)، پل جفتک (اصفهان)، چفته بازی (کرمان)، ارچه خلوف (مازندران)، اله چو (بروجرد و همدان)، لوچنبه (مشهد)، گال چوب (نیشابور)، اکه اوتین(ایلام)، پتیماربازی (گیلان)، الک بازی (بیرجند)، الوکان (کردستان، سنندج)، پیل دسته (تبریز)، امی بی‌(بهبهان)، هلاکوته (سمنان)، الاچنبش (قزوین)، الکان چوچکان (کابل)، گال چنبه (هرات)، چیلی. چالک. چیله بازی (در ممالک آسیای مرکزی تاشکند و بخارا و خجند و سمرقند). (از مجله یادگار سال چهارم شماره ۹ و ۱۰ ص ۷۱ تا ۸۰ به اختصار) این کلمات نیز از نامهای بازی الک دولک اند: لاو. لاوه. لاوبازی. دوداله. دودله. دداله. کال چنبه. پله. پله چوب. الک جنبش. دسته پل. دیمین. دیمین چوب. چلک. چلک بازی. چالیک. دنده کلک. گلی دندا. غوک چوب. دسته چلک. قله. مقلی. مقلاء. رجوع به مجله یادگار سال ۴ شماره ۹ و ۱۰ و مجله سخن سال چهارم (از بازی‌های محلی) بقلم پروین گنابادی و هر یک از کلمات مذکور در این لغت‌نامه شود.
اهداف کلی: دقت نگاه، تمرکز حواس، ایجاد حس تعاون، ورزیدگی اندام‌ها
اهداف جزئی: ایجاد هماهنگی بین اعصاب و اعضا بدن و انبساط شش‌ها
تعداد بازیکن: حداکثر ۱۲ نفر
سن بازیکنان: ۱۰ سال به بالا
ابزار لازم: دو عدد چوب گرد به قطر ۳ و طول‌های ۷۰ و ۱۵ سانتی‌متر
محوطه بازی: هوای آزاد
نام کهن بازی هلنگ(heleng) است که از تبرستان سرچشمه می‌گیرد وامروزه در زنجان هم به نام هلینگ آقاچ شناخته می‌شود و از بازی‌های فراگیر محلی زنجان است
خلنگ نام چوبی است که یکی کوتاه ودیگری بلندتر است وگاه این دوچوب بهم متصل‌اند و گاه جدا وکاربردهای زیادی ازجمله میوه چینی در حالت چسبان دارند
نام (هلی)هلنگ یا (خلی)خلنگ در لهجه‌های دیگر بصورت‌های الی ،النگ و…در آمده‌است که در آخر در همین فارسی تهرانی الک گردیده وبنام الک دولک مشهود است واژه النگو نیز ریشه در این چوب کهن دارد
شرح بازی
بازیکنان به دو گروه تقسیم و به قید قرعه، یکی از گروه‌ها، بازی را شروع می‌کند، یعنی: چوب کوچک را روی یک چاله کوچک یا وسط دو عدد آجر قرار داده و با سر چوب بزرگ (دسته) که در زیر آن قرار داده، با قدرت به طرف نفرات گروه حریف که در محوطه هستند پرتاب می‌کند. اگر چوب کوچک در هوا گرفته شود، پرتاب‌کننده اخراج می‌شود، وگرنه بایستی آن را از روی زمین بردارند و به طرف چاله (یا آجرها) بیندازند؛ و بازیکن دست به دست، با تمرکز حواس، آن را در دست می‌گرداند تا چوب کوچکی را که به طرف چاله‌اش می‌آید، با ضربه دورش سازد، اگر نتواند و فاصله چوب کوچک با چاله کمتر از قد دسته باشد بازیکن سوخته است و اگر توانسته باشد که با ضربه دورش سازد، فاصله را، از چاله با طول دسته می‌شمارند. یک، دو، سه، …
دوباره ارسال چوب کوچک و دریافت چوب کوچک و شمارش فاصله با دسته تا به حد نصاب برسند وگرنه، همه آن‌ها این کار را به نوبت انجام می‌دهند تا برسند، بدیهی است چنانچه اگر نتوانسته باشند، بازی را به گروه حریف واگذار می‌کنند.
اگر به حد نصاب (مثلا ۵۰) رسیدند، یکی یکی چوب کوچک را با سر دسته به مشابه توپ پینگ پنگ و راکت ضربه‌های کوچک و یکنواخت (چله) می‌زنند و می‌شمارند. بعد هر کدام، به تعداد چله، چوب کوچک را با ضربه سنگین دسته، به طرف جلو می‌زند و هر چوب کوچکی که در هوا گرفته شود، گیرنده آن را به طرف مبدا پرتاب می‌کند، تا این که تمامی نفرات گروه دست به دست به تعداد چله‌هایش بر چوب کوچک نواخته باشند.
طول مسیر (آخرین محلی که چوب کوچک می‌افتد تا محل چاله)، توسط نفرات گروه حریف یک پس از دیگری، به عنوان جریمه با دویدن طی می‌شود. به‌طوری‌که با عبارت (آنا، داشقا، زنبیل، سونبول، او…) شروع شده باشد و صدای (او…) به صورت کشیده تا لحظه نفس کشیدن ادامه یابد. (یعنی هرکجا صدای بازیکنی قطع شد، یکی از دوستان دنباله مسیر را با صدای (او…)) می‌دود اگر در انجام این موارد موفق شدند، در دور بعدی کنترل بازی را در دست می‌گیرند و با دسته کار می‌کنند و اگر نتوانند، باز در وسط محوطه بازی کرده، چوب کوچک را تعقیب می‌کنند.
خوخو