ابوالقاسم خزعلی

ابوالقاسم خزعلی (۱ فروردین ۱۳۰۴– ۲۵ شهریور ۱۳۹۴) از تدوین کنندگان قانون اساسی جمهوری اسلامی (نماینده سمنان در مجلس خبرگان قانون اساسی)، عضو سابق شورای نگهبان برای ۲۰ سال، عضو مجلس خبرگان رهبری از ابتدا تا زمان مرگ و مسئول بنیاد بین‌المللی غدیر بود. در دیدار اعضای خبرگان رهبری با رهبر ایران، رهبری از او و واعظ طبسی تمجید کرد.
زندگی شخصی
ابوالقاسم خزعلی، در سال۱۳۰۴ در بروجرد به دنیا آمد. مادرش ربابه نام داشت و پدرش غلامرضا، پیشه‌اش ندافی بود. در همان شهر به مدرسه رفت تا این که در ۱۰ سالگی به همراه خانواده به مشهد نقل مکان کرد.
وی دوره ابتدایی را در مدرسه نواب و ابن یمین مشهد به اتمام رساند.
تحصیلات حوزوی
وی تحصیل علوم دینی را در سال ۱۳۲۱ در حوزه علمیه مشهد آغاز کرد؛ صرف و نحو را نزد علی‌اکبر دامغانی فرا گرفت و کتاب مغنی اللبیب را نزد محقق قوچانی خواند. معالم، لمعه و قوانین را نزد سید احمد یزدی آموخت و رسائل، مکاسب و کفایه را نزد هاشم قزوینی و بخشی از کفایه را نیز نزد مجتبی قزوینی فرا گرفت.
او در سال ۱۳۲۷ راهی قم شد و در درس خارج فقه سید حسین طباطبائی بروجردی و خارج اصول سید روح‌الله خمینی حضور پیدا کرد.
وی همچنین مدتی در محضر محمدتقی بهجت تلمذ کرد. در بخش فلسفه، اشارات را نزد جواد خندق‌آبادی تهرانی خواند و در درس منظومه و اسفار سید محمدحسین طباطبایی حاضر شد.
تنها اثری که از وی به چاپ رسیده، تفسیر سوره فاتحه الکتاب نام دارد.
خانواده
ابوالقاسم خزعلی در سال ۱۳۲۷ با طاهره کلباسی فرزند شیخ محمود کلباسی ازدواج کرد که حاصل این ازدواج ۹ فرزند بود. حسین یکی از پسرانش در جریان تظاهرات ضد رژیم شاه در قم و در اردیبهشت ۱۳۵۷ مورد اصابت گلوله قرار گرفت و کشته شد. مهدی خزعلی فرزند دیگر اوست که در سال‌های بعد از انتخابات جنجالی ۸۸ بارها به زندان افتاده‌است. در سال ۱۳۸۸ و در پی مواضع مهدی در حمایت از جنبش سبز ابوالقاسم خزعلی طی بیانیه‌ای از پسرش اعلام برائت نمود و وی را منحرف شده از راه مستقیم خواند. دختر او انسیه خزعلی رئیس سابق دانشگاه الزهرا است. دختر دیگر او کبری رئیس سابق شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده شورای عالی انقلاب فرهنگی بوده‌است.
فرزند کوچک او محمدحسین از خوانندگان موسیقی پاپ با نام هنری سمیر زند است. محمد حسین خزعلی، با حمایت او مدیریت شبکه‌های ماهواره‌ای IRAN-FMTV و IRAN-MNTV را بر عهده داشت. محمد حسین در سال ۲۰۱۲ میلادی از نفوذ پدر بهره جست و حبیب محبیان خواننده پاپ لس آنجلسی را به ایران بازگرداند. حبیب پس از بازگشت در شمال ایران و شهر رامسر ساکن شد و در همان‌جا درگذشت.
فعالیت‌های قبل از انقلاب
ابوالقاسم خزعلی، در پیش از انقلاب ۱۳۵۷ یک بار در زندان قزل‌قلعه زندانی و سه‌بار نیز به شهرهایی مثل گناوه و زابل تبعید شد. اولین بار در سال‌های پایانی دهه ۱۳۳۰ بود که به سه سال تبعید به گناباد محکوم شد که به دلیل وساطت آیت‌الله بروجردی در دربار، از تبعید خلاصی می‌یابد.
خزعلی در طول سال‌های ۱۳۴۸ و ۴۹ به دعوت مرتضی مطهری با حسینیه ارشاد همکاری می‌کرد و در طول این مدت تعداد ۱۲ سخنرانی در این مکان انجام داد.
شورای نگهبان
خزعلی که آذر ۱۳۵۸ طی حکمی از سوی سید روح‌الله خمینی مسئول رسیدگی به مشکلات خوزستان شده بود، پس از استعفای مهدوی کنی در بهمن ۱۳۵۹ با حکم آیت‌الله خمینی به عنوان یکی از شش فقیه به عضویت شورای نگهبان منصوب شد حکمش در سال ۱۳۶۵ تمدید شد، و در مرداد ۱۳۷۸ از عضویت در این شورا استعفا داد.
خود وی درباره دلایل استعفایش در برنامه‌ای تلویزیونی چنین گفت :در همین دورهآخر شورای نگهبان در منزلی زندگی می‌کردم که ۶ طبقه بود که یکی از طبقات آن متعلق به من و باقی آن برای دیگران بود اما بعضی‌ها فکر می‌کردند که هر ۶ طبقه متعلق به من است و تصور می‌کردند خزعلی از ساده زیستی فاصله گرفته و حتی نیامدند سوال کنند، از این جهت بود که بنا شد من دیگر در شورای نگهبان نباشم.
انجمن حجتیه
ابوالقاسم خزعلی همواره از انجمن حجتیه حمایت می‌کرد و در جلسات آن‌ها شرکت می‌کرد. وی در مصاحبه‌ای با ایسنا عنوان کرد که ما انجمن حجتیه را قبول داریم و از آن دفاع می‌کنیم بااین حال وی به‌طور رسمی در تشکیلات حجتیه وارد نشد. خزعلی پس از انقلاب و در سال ۱۳۵۸ و به پیشنهاد مرتضی مطهری نماینده آیت‌الله خمینی در انجمن حجتیه شد ولی خمینی در سال ۱۳۶۰ از ادامه نمایندگی وی خودداری کرد. وی در شرح این ماجرا گفته که من از طرف امام در انجمن نماینده شدم نه عضو آنها، بعد که رفته بودند و زده بودند، گفتم آقا این‌طور نیست، گفتند دیگر نمایندگی را برداشتیم، دیگر نماینده من نباش.
درگذشت
وی در بامداد چهارشنبه ۲۵ شهریور ۱۳۹۴ پس از یک دوره طولانی بیماری و کهولت سن درگذشت. مراسم تشییع جنازه وی صبح روز پنجشنبه ۲۶ شهریور ۱۳۹۴ در دانشگاه تهران برگزار شد. پیکر وی به مشهد منتقل و در حرم مطهر رضوی به خاک سپرده شد.
طاهره کلباسی، همسر وی نیز صبح چهارشنبه ۲۰ دی ۱۳۹۶ بر اثر کهولت سن دارفانی را وداع گفت.
مواضع سیاسی
حمایت از دولت احمدی‌نژاد
وی در کنار مصباح یزدی از حامیان جدی احمدی‌نژاد در میان روحانیون به‌شمار می‌رفت. وی معتقد بود که خدا احمدی‌نژاد را آورده:
وی هم‌چنین احمدی‌نژاد را باعث سربلندی مسلمانان جهان خواند. احمدی‌نژاد نیز در آذرماه ۱۳۸۸ نشان درجه یک خدمت به آیت‌الله خزعلی اعطا کرد.
حمایت از سعید جلیلی
آیت الله خزعلی در در انتخابات ریاست‌جمهوری ایران سال ۱۳۹۲ از سعید جلیلی حمایت کرد. وی در دیداری با سعید جلیلی تایید رفتار شورای نگهبان در تعیین صلاحیت‌ها گفت:
من همان روز اول اعلام صلاحیت‌ها توسط شورای نگهبان، گفتم که من آقای جلیلی را انتخاب کردم. به همه دوستان هم بحمدالله اعلام کردم که من منتخبم آقای جلیلی است، چون شما پشتیبان ولایت فقیه هستید. مجالسی هم خدمت شما رسیده بودم و خیلی دوست داشتم شما را.
ان‌شاالله که شما رای خواهید آورد و در هر صورت مهم است که تعداد آرای شما بالا باشد. ان‌شاالله شما مویدید و چون با ولایت اهل بیت سرو کار دارید، پشتیبان شما هستند. موفقیت و عاقبت به خیری شما را از خداوند خواهانم»
سخنان مشهور و خبرساز
وی محرومیت زنان از ریاست جمهوری را توصیه سید روح‌الله خمینی می‌دانست.
وی در سخنانی انتخاب محمود احمدی‌نژاد به مقام ریاست جمهوری را «مورد تایید و موافقت امام غایب شیعیان» دانست.
وی خواستار جایگزینی عید غدیر خم به جای عید نوروز به عنوان جشن بزرگ ایرانیان شد. وی در سخنان پیش از خطبه نماز جمعه تهران گفت: «عید نوروز، عید درختان است، عید بزرگ ایرانیان باید عید غدیر باشد».
وی در سخنانی در جمع طلاب حوزه علمیه قم گفت: «این قلم‌بدستان باید نابود شوند. این‌ها همه رفتنی هستند».
وی در سخنانی مدعی شد که «حفظ شئون اسلامی و رعایت حجاب در دانشگاه، موجب بالارفتن سطح علمی و معدل بالای دانشجویان می‌شود».
با اشاره به اعتراضات مردم ایران به نتایج انتخابات ریاست جمهوری (۱۳۸۸) آن اغتشاشات را چهار نفر از جمله دو فرد سید و دو غیر سید راه‌اندازی کردند که دو فرد سید از همه بدتر بودند؛ ولی دو غیر سید یکی بد و دیگری بدتر بود.
بنا بر گواهی مرکز اسناد انقلاب اسلامی، اعدام حبیب‌الله آشوری در تاریخ ۲۸ شهریور ۱۳۶۰ به واسطه صدور فتوایی از آیت‌الله خزعلی که پاره‌ای از مطالب کتاب توحید آشوری را مخالف شرع مقدس و کفرآمیز می‌دانست صورت گرفته‌است.