تمدن ۴

تمدن ۴ یا تمدن چهار سید مایر نام یک بازی ویدئویی راهبردی مرحله‌ای است که در سال ۲۰۰۵ به دست سورن جانسن طراحی و به کارگردانی سید مایر در استودیوی فرکسیس گیمز انجام‌گرفته‌است.این بازی میان ۲۵ اکتبر تا ۴ نوامبر ۲۰۰۵ در آمریکای شمالی، اروپا و استرالیا پخش‌شد. همچنین نسخه گسترده‌شده این بازی به نام سروران جهان در ۲۴ ژوئیه ۲۰۰۶ در آمریکای شمالی و در ۲۸ ژوئیه همان سال در اتحادیه اروپا پخش شد. نسخه گسترش‌یافته دوم نیز به نام برتر از شمشیر میان ۱۸ تا ۳۰ ژوئیه ۲۰۰۷ در سراسر جهان پخش‌شد.
روند بازی تمدن چهار بدین ریخت از که هر بازیکن یک امپراتوری را می‌سازد. بازی از هزاره چهارم پیش از میلاد مسیح آغاز می‌شود که یک کوچنده شهری را می‌سازد. با ساخت شهر بازیکن به گسترش امپراتوری می‌پردازد و با دیگر ملتها همآوردی می‌کند. برد در این بازی بر پایه پیش‌فرض به پنج گونه شدنی‌است: نخست آنکه بازیکن بر همه تمدن‌های دیگر چیره شود. دوم آنکه بیشینه سرزمین‌ها و جمعیت جهان را کنترل کند. سوم آنکه فضاپیمایی بسازد که بتواند انسان‌ها را به آلفا قنطورس بکوچاند. چهارم آنکه سه شهر گوناگون را از دید فرهنگی به رتبه «افسانه‌ای» برساند. و پنجمین راه این‌است که بازیکن پیشوای جهان شود پس از آنکه برای نخستین بار دبیر کل سازمان ملل متحد شود. چنانچه بازی به زمان پایان خود در سال ۲۰۵۰ برسد و بازیکن به هیچ کدام از این پنج آماج دست‌نیابد، ملتی که بالاترین امتیاز را به دست آورده‌است برنده بازی‌است.
تمدن ۴ به زبان‌های انگلیسی، آلمانی، فرانسوی، اسپانیایی، ایتالیایی، ژاپنی، چینی و لهستانی پخش‌شده‌است. همچنین هواداران نسخه‌های برگردان به روسی، فنلاندی و چکی این بازی را نیز ساخته‌اند.
نگاهی به بازی
دین
در بازی‌های تمدن پیشین در زمینه دین بازیکن نیایشگاه‌ها و کلیساهای کلی‌ای می‌ساخت ولی در این بازی هفت دین جداگانه فراهم‌است:بوداگرایی، مسیحیت، کنفوسیوس‌گرایی، آیین هندو، اسلام، یهودیت و تائوگرایی. هر دین با فناوری‌ای همبسته است. چهار دین تازه‌تر-مسحیت، اسلام، کنوفوسیوس‌گرایی و تائوگرایی- با یک مبلغ مذهبی پایه‌ریزی می‌شوند. بازیکنان می‌توانند دینی رسمی را برگزینند یا آزادی دینی اعلام‌کنند. اگر تمدنی دینی را شناسایی نکند آن تمدن به هدف‌ها و امتیازهای بازی دست نخواهدیافت.
تمدن‌ها و رهبران
در این بازی هجده تمدن فراهم است که از این هجده تمدن هشت تایشان دارای دو رهبر می‌باشند. هر رهبر ویژگی‌های تاریخی خود را داراست. بسیاری از چهره‌های برجسته تاریخی چون آشوکا، کورش بزرگ، فرانکلین روزولت، جورج واشنگتون، هتشپسوت، مانسا موسی، کوبلای خان، پتر بزرگ، چین شی هوانگ، صلاح‌الدین ایوبی و شهبانو ویکتوریا در نسخه‌های پیشین جایی نداشتند. هر شهریگری‌ای عناصر ویژه‌ای دارد و همچنین یگان‌هایی ویژه که با گذشت زمان توانایی تبدیل به یگانی پیشرفته‌تر را دارند. برای نمونه سربازان جاویدان ایرانی جایگزین گردونه‌ها می‌شوند.
در زیر نمونه‌ای کوتاه از ویژگی‌های هر تمدن آورده‌شده‌است:
توضیح کوتاه
تمدن
داشته‌های آغازین
یگان بی‌مانند
رهبران
ویژگی رهبران
گرایش اجتماعی
نخستین شهر
ایالات متحده آمریکا
امپراتوری آمریکا
ماهی‌گیری، کشاورزی
ناوی سیلز (جایگزین تفنگداران دریایی)
جورج واشینگتون
سازمان‌یافته، اقتصادی
رای جهانی
واشنگتون دی‌سی
روزولت
صنعتی، سازمان‌یافته
عربستان(جهان عرب)
امپراتوری عربی
تصوف، چرخ
کماندار شترسوار (جایگزین شهسوار)
صلاح‌الدین
فلسفی، روحانی
دین‌سالاری
مکه
آزتک
امپراتوری آزتک
تصوف، شکار
جگوار (جایگزین شمشیرزن)
مونته‌زومای دوم
پرخاشگر، روحانی
حکومت پلیسی
تنوچتیتلان
چین
امپراتوری چین
کشاورزی، استخراج معدن
کمان زنبورکی چینی (جایگزین کمان زنبورکی)
مائو تسه‌دونگ
سازمان‌یافته، فلسفی
مالکیت عمومی
پکن
چین شی هوانگ
صنعتی، اقتصادی
حکومت پلیسی
مصر
امپراتوری مصر
کشاورزی، چرخ
گردونه جنگی (جایگزین گردونه)
هتشپسوت
روحانی، آفریننده
پادشاهی
تب
انگلستان
امپراتوری انگلیس
ماهی‌گیری، استخراج معدن
سرباز انگلیسی سرخپوش (جایگزین تفنگدار)
ویکتوریا
توسعه‌گرا، اقتصادی
دموکراسی
لندن
الیزابت یکم
فلسفی، اقتصادی
آزادی مذهبی
فرانسه
امپراتوری فرانسه
کشاورزی، چرخ
تفنگ فتیله‌ای (جایگزین شمخال‌چی)
لویی چهاردهم
آفریننده، صنعتی
پادشاهی
پاریس
ناپلئون
صنعتی، پرخاشگر
نمایندگی
آلمان
امپراتوری آلمان
شکار، استخراج معدن
پانتسر (جایگزین تانک)
فریدریش
آفریننده، فلسفی
رای جهانی
برلین
بیسمارک
توسعه‌گرا، صنعتی
نمایندگی
یونان
امپراتوری یونان
ماهی‌گیری، شکار
فالانژ (جایگزین نیزه‌دار)
اسکندر
پرخاشگر، فلسفی
پادشاهی
آتن
اینکا
امپراتوری اینکا
کشاورزی، تصوف
کوئه‌چوا (جایگزین جنگجو)
هواینا کاپاک
اقتصادی، پرخاشجو
پادشهای
کوسکو
هندوستان
امپراتوری هند
صوفی‌گرایی، معدنداری
کار دستی (جایگزین کارگر)
گاندی
صنعتی، روحانی
رای جهانی
دهلی
آشوکا
سازما> یافته، روحانی
ژاپن
امپراتوری ژاپن
ماهی‌گیری، چرخ
سامورائی (جایگزین گرزدار)
توکوگاوا
سازمان‌یافته، پرخاجو
سیاست بازرگانی
کیوتو
مالی
امپرتوری مالی
معدن، چرخ
پیاده‌نظام سبک (جایگزین کماندار)
مانسا موسی
روحانی، اقتصادی
بازار آزاد
تیمبوکتو
مغولستان(امپراتوری مغول)
امپراتوری مغول
شکار، چرخ
کشیک (جایگزین سوار کماندار)
چنگیز خان
پرخاشجو، توسعه‌گرا
حکومت پلیسی
قره‌قروم
کوبلای خان
پرخاشجو، آفریننده
پادشاهی
ایران
شاهنشاهی ایران
کشاورزی، شکار
گارد جاویدان (جایگزین گردونه)
کورش
توسعه‌گرا، آفریننده
نمایندگی
تخت جمشید
روم
امپراتوری روم
ماهی‌گیری، معدن
گارد کنسولی روم (جایگزین شمشیرزن)
ژولیوس سزار
سازمانی، توسعه‌گرا
نمایندگی
رم
روسیه
امپراتوری روس
شکار، معدن
کازاک (جایگزین سواره‌نظام)
کاترین دوم
اقتصادی، آفریننده
پادشاهی
مسکو
پتر
فلسفی، توسعه‌گرا
حکومت پلیسی
اسپانیا
امپراتوری اسپانیا
ماهی‌گیری، صوفی‌گری
کنکیستادور (جایگزین شهسوار)
ایزابلا
روحانی، توسعه‌گرا
حکومت پلیسی
مادرید
ویژگی‌های تازه
در تمدن ۴ جنبه‌هایی گنجانده‌شده‌است که در نسخه‌های پیشین تمدن نبوده. این جنبه‌ها اینهایند:
مردان بزرگ که پنج رده را دربرمی‌گیرند:هنرمندان، بازرگانان، پیامبران، مهندسان و دانشمندان. مردان بزرگ می‌توانند یک فناوری را پدید آورند یا سازه‌ای را بنیادنهند یا بازی را به دوران طلایی خود برسانند. مردان بزرگ تمدن چهار اینهایند:ارسطو، افلاطون، موسی، هومر، ویلیام شکسپیر، راماکریشنا، میکل آنژ، آیزاک نیوتون، زرتشت، مولوی، کوکو چنل، آلبرت آینشتاین و ماری کوری، فرانتس کافکا. اینان در هر فرهنگی زایش‌پذیرند.
پذیرفتن و پراکندن یک دین یا پذیرش دینی تازه در جایگاه مذهب رسمی.
مستعمره‌سازان و کارگران از دیگر یگان‌ها در این بازی پرهزینه‌ترند.
شهرهای کوچک و بی‌اثر برای امپراتوریشان پرهزینه‌اند.
دولتها در پنج رده کلی- حکومتی، قانونی، کارگری، اقتصادی و دینی- بخش‌شده که هر رده دارای پنج گزینه جداگانه می‌باشد. برای نمونه رده کارگری دربرگیرنده پنج بخش قبیله‌گرایی، برده‌داری، رعیتی، نظام طبقاتی و آزادسازی می‌باشد.
بربرها در این بازی دارای شهرهایی هستند که مانند شهرهای دارای تمدن از خود کنش و واکنش نشان می‌دهند. نام این شهرها از روی نام قوم‌ها یا فرهنگ‌هایی مانند هون و ویزیگوت گرفته‌شده‌است. بربرها توانایی همه کاری را چون تمدن‌ها دارا می‌باشند جز برقراری دیپلماسی.
سازمان ملل متحد توانایی حل مسائل را داراست.
یگان‌ها در این بازی ترفیع‌های گوناگون می‌گیرند و ویژگی‌های بیشتری به دست می‌آورند.
جایزه‌ها
آی‌جی‌ان:
بازی پی‌سی برگزیده سال ۲۰۰۵
بهترین بازی استراتژیک ۲۰۰۵
بهتریت بازی برخط ۲۰۰۵
دومین بازی پی‌سی برتر برای همه زمان‌ها
گیم‌اسپای:
بازی پی‌سی برگزیده سال ۲۰۰۵
بهترین بازی استراتژیک مرحله‌ای سال ۲۰۰۵
بازی سال ۲۰۰۵
گیم‌اسپوت:
بهترین بازی استراتژیک ۲۰۰۵
بهترین بازی پی‌سی ۲۰۰۵
تایم نقطه اوج (E3۲۰۰۵)
بازی ۲۰۰۵ پی‌سی از سوی سرویس خبری هاوارد.