هواپیمایی ماهان

هواپیمایی ماهان شرکت هواپیمایی خصوصی ایرانی است، که دفتر مرکزی آن در تهران قرار دارد. این شرکت در سال ۱۳۷۱ در کرمان تاسیس گردید و نام ماهان ایر نیز برگرفته از ماهان شهری در ۳۵ کیلومتری کرمان است. سهام‌دار عمده این شرکت موسسه خیریه مولی‌الموحدین است. شرکت هواپیمایی ماهان هم‌اکنون ناوگانی متشکل از ۵۴ فروند هواپیمای مسافربری و باری را در اختیار دارد و روزانه به ۵۲ مقصد، در اروپا، آسیا و خاورمیانه، پروازهای مستقیم دارد.
تاریخچه
شرکت هواپیمایی ماهان، به مرکزیت شهر تهران، از لحاظ ناوگان هوایی و مسافر حمل شده به عنوان بزرگترین شرکت هواپیمایی ایران به‌شمار می‌آید. این شرکت در سال ۱۳۷۱ با برخورداری از دو فروند هواپیمای مسافربری، تاسیس گردید. شرکت هواپیمایی ماهان خدمات رسانی خود را در سال ۱۳۷۲ با برقراری پرواز بین شهر کرمان و پایتخت ایران، تهران، آغاز نمود. شروع پروازهای بین‌المللی این شرکت به اواخر سال ۱۳۷۲ بر می‌گردد که طی آن پرواز تهران به مقصد دبی صورت پذیرفت.
در سال ۱۳۷۸ اولین هواپیمای ایرباس ای۳۰۰ به ناوگان هواپیمایی ماهان ملحق گردید و در سال ۱۳۷۹ به عضویت در انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی (یاتا) پیوست. در سال ۱۳۸۰ شرکت، هواپیمای‌های پیشرفته ایرباس ای۳۱۰ را وارد، که باعث تقویت ناوگان و بالا رفتن توان شرکت جهت انجام پروازهای دوربرد به مسیرهای خاوردور شد. در سال ۱۳۸۱ مقاصد جدید پروازی همچون دوسلدورف در آلمان، کلمبو در سری‌لانکا و دهلی در هند، به شبکه پروازی ماهان اضافه گردید. در سال ۱۳۸۳ مسیر بیرمنگام در انگلستان به عنوان دومین مقصد اروپایی هواپیمایی ماهان راه‌اندازی گردید.
در سال ۱۳۸۴ با ورود ۴ فروند ایرباس ای۳۲۰ به ناوگان ماهان وارد گردید و این شرکت به تنها شرکت هواپیمایی دارنده ناوگان مدرن در ایران تبدیل شد. شروع پروازهای ماهان به مقاصد منچستر و لاهور در پاکستان در سال ۱۳۸۵ آغاز گردید. در سال ۱۳۸۶ تعداد پروازهای دوبی به دو بار در روز افزایش و پرواز بانکوک را به صورت روزانه انجام شد. همچنین ۳ فروند هواپیمای مدرن بوئینگ ۷۴۷-۴۰۰ به ناوگان اضافه گردید.
در ادامه روند رو به رشد شرکت هواپیمایی ماهان، نوسازی ناوگان این شرکت از طریق افزودن هواپیماهای دور برد و پهن پیکر ایرباس ۳۴۰ که به تدریج از سال ۱۳۸۴ به ناوگان هوایی افزوده شدند، این شرکت موفق گردید تا ظرفیت جدیدی در مسیرهای پروازی موجود خود ایجاد کرده و در صدد توسعه مقاصد پروازی خود در سطح بین‌المللی باشد. .
در سال ۱۳۸۹ افتتاح پرواز مستقیم از تهران به آلماتی در قزاقستان انجام شد. برقراری پروازهای مستقیم بین تهران و شانگهای و همچنین اصفهان به استانبول در سال ۱۳۹۰ آغاز گردید. شرکت تعداد ناوگان در سال ۱۳۹۱ به ۴۵ هواپیما افزایش داد و که مقارن با افزایش پروازها به اربیل و آنکارابود. در سال ۱۳۹۲ شروع پروازهای ماهان به کویت از طریق تهران و شیراز آغاز و همچنین پروازهای تهران-گوانجو به سه پرواز در هفته افزایش یافت.
در حال حاضر این شرکت از تعداد ۶۰ فروند هواپیما جهت انجام پروازهای خود به ۲۴ مقصد بین‌المللی در اروپا، خاور دور و خاورمیانه (شامل شهرهایی همچون دوسلدرف، مونیخ، میلان، مسکو، کیف، پاریس، کپنهاگ، استانبول، آنکارا، شانگهای، گوانگژو، پکن، بانکوک، کوالالامپور، دهلی، دبی، آتن، آلماتی، ایروان، بغداد، نجف، بیروت، دمام، دمشق، اربیل، جده، کابل، کویت، …) بهره می‌برد.. همچنین شرکت هواپیمایی ماهان دارای شبکه پرواز گسترده داخلی به مقصد ۳۲ شهر می‌باشد.
بیش از پنج میلیون و چهارصد هزار نفر مسافر در سال ۱۳۹۴ توسط شرکت هواپیمایی ماهان جابجا شده‌اند که از این تعداد، نزدیک به دو میلیون و چهارصد هزار نفر در مسیرهای بین‌المللی پرواز داشته‌اند.
حسین مرعشی (پسرعموی عفت مرعشی، همسر اکبر هاشمی رفسنجانی و عضو هیئت موسس خیریه مولی‌الموحدین علی ابن ابیطالب استان کرمان، سهام‌دار عمده هواپیمایی ماهان) در مصاحبه با شفاف در خصوص چگونگی راه‌اندازی ماهان ایر این چنین گفته
در سال ۱۳۹۵ پروازهای ماهان به کیف، کپنهاگ، پاریس، مسکو و افزایش پروازها در مسیرهای خاور دور را ه اندازی سیستم دریافت کارت پرواز اینترنتی از طریق سایت این شرکت آغاز شد.
تحریم
در تاریخ ۲۱ مارس ۲۰۰۸، وزارت بازرگانی آمریکا چندین شرکت را به‌خاطر فروش ۳ فروند هواپیمای ساخت آمریکا به ماهان ایر، به مدت شش ماه از برخورداری از امتیازات تجاری دولت آمریکا محروم کرد.
هواپیمایی ماهان در تاریخ ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۷ به دلیل نقص در مسائل ایمنی در فهرست سیاه اتحادیه اروپا قرار گرفت و پروازهای این شرکت را به دوسلدورف و منچستر و دیگر مقاصد اروپایی لغو کرد. نهایتا اتحادیه اروپا در تاریخ ۲۴ ژوئیه ۲۰۰۸، تقریبا یک سال پس از آن‌که ماهان ایر را به خاطر «عدم رعایت استاندارهای ایمنی» در فهرست سیاه قرار داده بود، نام این شرکت را از این فهرست خارج کرد.
هواپیمایی ماهان در روز چهارشنبه، ۱۲ اکتبر ۲۰۱۱ از سوی ایالات متحده آمریکا به‌علت کمک به سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران تحریم شد.
با تحریم صنعت هوایی ایران هواپیمایی ماهان بادور زدن تحریم‌ها در سال ۲۰۱۵ توانست از بزرگترین خریدهای هوایی ایران را انجام دهد. ماهان در ابتدای سال ۹۴ توانست ۹ فروند ایرباس را وارد خطوط هوایی‌اش کند. یک فروند ایرباس ۳۲۱ باریک پیکر و هشت فروند ایرباس ای ۳۴۰ که قابلیت آن جابجایی تعداد زیادی مسافر در مسافت‌های طولانی است. ماهان با دراختیار داشتن ایرباس ۳۴۰ ماهان در شمار ایرلاین‌های ایرانی قرار گرفت که توان انجام پروازهای دوربرد را دارند. هرچند مقام‌های آمریکایی در ابتدا تهدید کردند که این هواپیماها به محض خروج از کشور مصادره خواهند شد، اما این تهدید به دلیل مغایرت با قوانین بین‌المللی هیچ‌گاه عملی نشد .
مقصدهای پروازی
هواپیمایی ماهان به حدود ۳۰ مقصد داخلی و ۲۵ مقصد بین‌المللی در خاورمیانه، خاور دور و اروپا پرواز انجام می‌دهد. \
کلاس‌های پروازی
کلاس‌های پروازی ماهان بسته به پرواز داخلی یا خارجی بودنشان، اندک تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند. موارد اشتراک بین کلاس پروازی تجاری داخلی با تجاری خارجی، بسیار زیاد است و در اکثر خدمات پروازی با هم مشترک هستند اما در موارد مشخصی مثل امکان پخش DVD/MP3 شخصی در کلاس تجاری پروازهای خارجی که در پروازهای داخلی این کلاس پروازی در ماهان در نظر گرفته نشده‌است، متفاوت هستند.
پرواز داخلی  کلاس تجاری
پذیرایی: غذاهای ویژه ایرانی و بین‌المللی، انواع نوشیدنی‌ها
سرگرمی: مجهز به تلویریون‌های ۴۲" در کابین
پرواز داخلی  کلاس معمولی
پذیرایی: پذیرایی معمول پروازها
سرگرمی: مجهز به تلویریون‌های ۴۲" در کابین
پرواز خارجی  کلاس تجاری
پذیرایی: غذاهای ویژه ایرانی و بین‌المللی، انواع نوشیدنی‌ها
سرگرمی: مجهز به تلویریون‌های ۴۲" در کابین، امکان استفاده از سیستم پخش DVD و MP3 شخصی هر مسافر در پروازهای بالای سه ساعت
خرید داخل پروازی: امکان خرید از برندهای معتبر دنیا در حین پرواز
خدمات آسایش: اهدای هدیه کیف ملزومات بهداشتی، آرایشی و تحریری در پروازهای طولانی، اهدای هدیه به کودکان ۲ تا ۱۲ سال، ارایه پتو و بالش بسته‌بندی شده و ضدعفونی
پرواز خارجی  کلاس معمولی
پذیرایی: پذیرایی معمول پروازها
سرگرمی: مجهز به تلویریون‌های ۴۲" در کابین
ناوگان
ناوگان کنونی
یک فروند ایرباس ای۳۱۰ متعلق به هواپیمایی ماهان.
یک فروند ایرباس ای۳۴۰ متعلق به هواپیمایی ماهان.
ناوگان کنونی هواپیمایی ماهان به شرح زیر است:
+ ناوگان هوایی ماهان
هواپیما
فعال
سفارش‌داده‌شده
تعداد مسافر
توضیحات
J
Y
محموع
ایرباس ای۳۰۰–۶۰۰آر
۱۴
۲۴
۲۵۶
280
یک فروند به هواپیمایی سوریه اجاره داده‌شده
ایرباس ای۳۱۰–۳۰۰
۱۰
۱۲۲۴
۱۹۰۱۶۴
۲۰۲۱۸۸
ایرباس ای۳۴۰–۳۰۰
۵
۳۰
۲۶۹۲۶۱
۲۹۹291
ایرباس ای۳۴۰–۶۰۰
۷
۳۸
۲۱۶
۳۰۲
بی‌ای‌ئی ۱۴۶–۳۰۰
۱۷
۱۰۰
۱۰۰
بوئینگ ۳۰۰–۷۴۷
۲
۲۶
۴۳۴
۴۶۰
بوئینگ ۴۰۰–۷۴۷
۲
۳۰
۶۷۰
۷۰۰۱۲
در آشیانه ماهان در حال تعمیرات برای بازگردانی هستند
مجموع
۵۷
ناوگان پیشین
ایرباس ای۳۰۰بی۴–۲۰۰ سابق متعلق به هواپیمایی ماهان.
یک فروند خانواده ایرباس ای۳۲۰ سابق متعلق به هواپیمایی ماهان.
یک فروند بوئینگ ۷۴۷–۴۰۰ متعلق به هواپیمایی ماهان، که به زودی به ناوگان اضافه می‌شود.
در سال‌های گذشته، ماهان از ناوگان زیر استفاده می‌کرد که اکنون همگی بازنشسته شده‌اند:
+ ناوگان پیشین ماهان
هواپیما
تاریخ بازنشستگی
توضیحات
ایرباس ای۳۰۰بی۴–۱۰۰
۲۰۱۳
ایرباس ای۳۰۰بی۴–۲سی
۲۰۰۶
در فرودگاه کرمان پارک شده و برای آموزش استفاده می‌شود
ایرباس ای۳۰۰بی۴–۲۰۰
۲۰۰۶
به دولت عراق فروخته‌شد
ایرباس ای۳۲۰–۲۰۰
۲۰۰۸
۳ فروند به ایران ایر فروخته‌شد
ایرباس ای۳۲۱–۱۰۰
۲۰۰۴
از Blue Wings اجاره شده‌بود
بوئینگ ۷۴۷–۴۰۰
۲۰۱۲
در حال آماده‌سازی در آشیانه ماهان هستند.
لاکهید ال-۱۰۱۱ تری‌استار
۲۰۰۵
از SkyGate اجاره شده‌بود
مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۸۲
۲۰۰۹
از Best Air اجاره شده‌بود
مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۸۳
۲۰۰۶
از بلغارین ایر چارتر اجاره شده‌بود
توپولف-۱۵۴
۲۰۰۵
به هواپیمایی کاسپین فروخته‌شد
توپولوف-۲۰۴–۱۲۰
۲۰۰۶
از Cairo Aviation اجاره شده‌بود
حوادث
در ۱۷ اسفند ۱۳۸۳ پرواز ایرباس A310 که از بانکوک به مقصد تهران پرواز کرده بود، پس از فرود در باند فرودگاه مهرآباد به سمت چپ باند منحرف شد. در این حادثه به هیچ‌یک از ۹۱ سرنشین هواپیما آسیبی نرسید، اما به هواپیما خساراتی وارد شد.
در ۱۵ مهر ۱۳۹۱ پرواز بندرعباس- تهران این شرکت پس از پرواز به علت نقص فنی در سیستم تنظیم فشارهوا مجبور به بازگشت به بندرعباس شد.
در ۹ مهر ۱۳۹۲، پرواز مشهد - تهران این شرکت به دلیل نقص فنی و مشاهده شدن دود در بال هواپیما مجبور به بازگشت و فرود در فرودگاه شهید هاشمی‌نژاد مشهد شد.
در ۲۵ فروردین ۱۳۹۳، هواپیمای ایرباس شرکت ماهان که از تهران عازم بانکوک بود پس از ۴۵ دقیقه به دلیل نقص فنی به تهران بازگشت.
در ۵ خرداد ۱۳۹۳، پرواز شماره ۱۰۳۹ که از تهران به مقصد رفسنجان در حال پرواز بود به علت نقص فنی در فرودگاه کرمان فرود اضطراری انجام داد.
در ۱۸ خرداد ۱۳۹۳، پرواز تهران - قشم با نزدیک شدن به فرودگاه قشم اعلام کرد که به دلیل نقص فنی در سیستم هیدرولیک امکان ادامه پرواز را ندارد و باید به فرودگاه مهرآباد بازگردد.
در ۱۳ شهریور ۱۳۹۳، پرواز ۱۰۳۷ تهران - مشهد این شرکت که با هواپیمای ایرباس ای ۳۰۰ سری ۶۰۰ انجام می‌گرفت پس از چند دقیقه به علت نقص فنی مجبور به بازگشت و فرود در فرودگاه مهرآباد شد.
در ۲۱ دی ۱۳۹۳، پرواز زابل - تهران که حسن قاضی زاده هاشمی ویزر بهداشت وقت نیز از مسافرانش بود، در هنگام برخاستن به دلیل از کار افتادن یکی از موتورهای هواپیما مجددا در فرودگاه زابل به زمین نشست.
در ۲۳ خرداد ۱۳۹۴، یک فروند هواپیمای ایرباس در فرودگاه بین‌المللی بیروت دچار دچار نقص و ترکیدگی شد که با اقدام به موقع از رخ دادن حادثه جلوگیری به عمل آمد.
در ۲۸ تیر ۱۳۹۴، هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ هواپیمایی ماهان که تهران را به مقصد مشهد ترک کرده بود، پس از حدود ۱۵ دقیقه پرواز به دلیل نقص فنی مجبور به بازگشت به تهران و فرود اضطراری در فرودگاه مهرآباد شد.
در ۲۳ مهر ۱۳۹۴، یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ ماهان با ۴۲۶ سرنشین که از تهران عازم بندرعباس بود دقایقی پس از پرواز به علت نقص فنی در موتور شماره ۳ هواپیما و جدا شدن قطعاتی از موتور مجبور به بازگشت و فرود اضطراری در مهرآباد می‌شود. در این حادثه به کسی آسیب نرسید. در پی این حادثه مدیرکل دفتر ایمنی و مهندسی سوانح سازمان هواپیمایی کشوری از تشکیل کمیته بررسی علل نقص فنی در این پرواز خبر داد.
در ۲۴ آذر ۱۳۹۴، یک فروند هواپیمای ماهان که تهران را به مقصد مشهد ترک کرده بود، پس از ۱۵ دقیقه به دلیل بسته نشدن چرخ‌ها، به تهران بازگشت و مجبور به فرود اضطراری در مهرآباد شد.
در ۳ دی ۱۳۹۴، یک هواپیمای ایرباس ۳۱۰ شرکت ایرانی ماهان که از فرودگاه بین‌المللی امام خمینی عازم استانبول بود در فرودگاه بین‌المللی آتاترک، در ترکیه، پس از فرود به دلیل درست کار نکردن سیستم هیدرولیک ترمز با خارج شدن از باند فرودگاه با گارد ریل فرودگاه برخورد کرد. در این حادثه به کسی آسیب نرسید.
در ۳۰ خرداد ۱۳۹۵، یک فروند هواپیمای BAE146- آرجی۱۰۰ پس از فرود در باند فرودگاه خارک به علت وزش باد شدید پشت، حدود ۲۰ متر از انتهای باند فرودگاه خارج شده و چرغ دماغه آن شکسته شد. خوشبختانه در این حادثه به هیچ‌یک از ۸۸ مسافر و خدمه پرواز آسیبی نرسید.
در ۲۳ تیر ۱۳۹۵، پرواز مسیر تهران به اهواز پس از برخاستن از فرودگاه مهرآباد و طی حدود ۱۰ دقیقه از مسیر به دلیل نقص فنی مجبور به بازگشت به فرودگاه مهرآباد شد.
در ۶ مرداد ۱۳۹۵، پرواز مسیر مشهد - کیش پس از برخاستن به دلیل نقص فنی به ناچار از میانه مسیر به فرودگاه مشهد بازگشت.
در ۶ مهر ۱۳۹۵، ساعت ۶:۴۵ صبح، یک فروند هواپیمای ایرباس ای۳۴۰ متعلق به شرکت هواپیمایی ماهان و یک فروند ایرباس ای۳۱۰ متعلق به شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران «هما» که به ترتیب عازم مونیخ و لندن بودند هنگام جابه جایی در فرودگاه بین‌المللی امام خمینی از ناحیه دم به یکدیگر برخورد کردند. در این برخورد کسی صدمه ندید و مسافران با هواپیماهای جایگزین عازم مقصد شدند.
در ۱۱ دی ۱۳۹۵، هواپیمای مسیر تهران - دبی کمی بعد از پرواز به علت نقص در سیستم ناوبری هواپیما مجبور به فرود اضطراری در فرودگاه شیراز شد. پس از رفع نقص ۴۳ نفر از مسافران حاضر به سوار شدن مجدد به هواپیما نشدند و هواپیما با ۱۳۰ مسافر از شیراز به دبی پرواز کرد.
در ۲۲ دی ۱۳۹۵، هواپیمای مسیر تهران -کرمان حدود ۲۰ دقیقه بعد از بلند شدن به دلیل آتش گرفتن موتور سمت راست مجبور به بازگشت و فرود اضطراری در فرودگاه مهرآباد شد. در این حادثه به کسی آسیبی نرسید.
۲۶ اسفند ۱۳۹۶، یک فروند هواپیمای RJ100 – BAE 146 شرکت هواپیمایی ماهان به شماره پرواز ۱۰۸۵ در مسیر زابل به ایرانشهر دچار نقص فنی در موتور شماره ۳ شد که با اعلام شرایط اضطراری، در فرودگاه زاهدان به زمین نشست.
۱۲ مرداد ۱۳۹۷ پرواز شماره ۱۰۴۳ هواپیمایی ماهان که قرار بود با هواپیما ایرباس A310 تهران را به مقصد کیش ترک کند، به دلیل نقص فنی در استارت موتور شماره یک با دو ساعت ونیم تاخیر به سمت فرودگاه جزیره کیش پرواز کرد. هنگامیکه هواپیما در نزدیکی جزیره کیش بود به یکباره ارتفاع به طرز شدیدی کم شد که باعث ترس و وحشت مسافران شده بود. مسافران این پرواز قصد سوار شدن در این هواپیما را نداشتند اما با توضیحات سرمهماندار و مسئول پرواز راضی به سوار شدن در این هواپیما شدند و همگی به سلامت به جزیره کیش رسیدند.
جوایز و دست‌آوردها
۲۰۱۰: لوح تقدیر رضایت مشتریان از خدمات رفاهی و ایمنی
۲۰۰۸: لوح تقدیر بین‌المللی ارتقاء کیفیت پاریس به عنوان تنها شرکت هواپیمایی دریافت‌کننده این لوح در قاره آسیا
۲۰۰۷: گواهینامه بهترین بیزینس کلاس خاورمیانه و لوح بهترین کارگو خاورمیانه
۲۰۰۶: بهترین کارگوی خاورمیانه AFIA
۲۰۰۶: بهترین ایرلاین ایران – مجله مسافرت انگلستان
۲۰۰۶: بهترین ارتقاء کیفیت خدمات - آلمان
۲۰۰۵: بهترین هواپیمایی در میسر Arab Travel
۲۰۰۴: هدیه دوستی با کشور تایلند
برند هواپیمایی ماهان
برند هواپیمایی ماهان در سال ۱۳۹۲ در دهمین جشنواره ملی قهرمانان صنعت ایران به عنوان یکی از ۱۰۰ برند برتر ایران شناخته شد.
هواپیمایی ماهان در سال 1396 وارد صنعت بیمه شد و بیمه ماهان را افتتاح نمود
بیمه ماهان تنها در زمینه بیمه‌های مسافرتی آتش سوزی شخص ثالث و بدنه فعالیت می‌کند.
ایران ایر
کیش ایر