قیاسوند

غیاثوند یا قیاسوند نام یکی از طوایف بزرگ لک و لک زبان است که در ایران و عراق زندگی می‌کنند. طوایف اصلی غیاثوند در روستاهای شیخ مکان، دره شهر و روستاهای شهرستان پلدختر زندگی می‌کنند. ایل غیاثوند متشکل از هفت طایفه است. عمده غیاثوندها در استان قزوین زندگی می‌کنند. غیاثوندها علاوه بر قزوین در ایلام ،دره شهر، دهلران، آبدانان، استان کرمانشاه، استان لرستان، خرم‌آباد، بروجرد، پلدختر، ازنا، الیگودرز، دورود، استان همدان، ملایر، نهاوند، استان گیلان، رودبار ،منجیل، لوشان، طرازان، استان تهران و استان البرز نیز سکنی دارند.
در کتاب عروس زاگرس چاپ قبل از انقلاب چنین آمده‌است:
بعد از حمله اعراب به ایران و سقوط امپراطوری ساسانیان در گوشه و کنار ایران قیامهای مردمی بسیاری صورت گرفت که یکی از این قیام‌ها در لرستان و توسط شخصی بنام سل سال که خود را از نوادگان اردشیربابکان می‌خواند شکل گرفت که قیام سل سال نام داشت. این قیام مصادف با آغاز حکومت سامانیان در خراسان بود.
سل سل در لرستان حکومت محلی تشکیل داده و به‌مرور سرزمین‌های اطراف از جمله دشت الشتر و پل دختر را می‌خرد. سل سال دارای فرزندان زیادی بود که از مهم‌ترین آنها می‌توان به حسن، یوسف و قیاس اشاره کرد که اجداد عشایر حسنوند، یوسفوند و غیاثوند می‌باشند. سل سل که نبیره شاهنشاه اردشیر بابکان بود هر کدام از فرزندانش را به امیری یک ناحیه گمارد. به غیاثوندها پلدختر و چند مکان دیگر را داد و به باقی فرزندانش کردستان و ایلام امروزی را.
معروفترین فرزند از نسل سل سل معروف به تیغن شاه یا تیخان یا تیمور شاه غیاثوند حاکم الشتر و سلسله دلفان می‌باشد که برخی از مورخان ادعا دارن بعد از روی کار آمدن حکومت صفویان توسط چند نفر از مامورین حکومت به عنوان مهمان وارد منزلش می‌شوند و وقتی تیغن مشغول گرفتن وضو هست از پشت با خنجر وی را به قتل می‌رسانند. آنچه مسلم است طایفه غیاثوند جنگ‌های زیادی با متجاوزان داشته‌اند که منجر به تبعید و مهاجرت این طایفه بزرگ به نقاط مختلف ایران گردیده‌است. همچنین یکی از نوادگان تیغن شاه در زمان نادر شاه در درگیری با سپاه عثمانی موفق به شکست و بریدن سر یکی از حاکمان عثمانی شده که نادر شاه به پاس این رشادت مجددا حکومت الشتر و پلدختر را به این طایفه واگذار می‌کند .
طایفه غیاثوند اصالتا لک و لک زبان هستند و خاستگاه اصلی آنان دراستانهای کرمانشاه و لرستان می‌باشد. طوایف غیاثوند از سالیان پیش در شهر کرمانشاه سکونت داشته‌اند. همچنین در زمان حکومت پهلوی اول عده کثیری از افراد این طایفه به شهرهای رودبار، منجیل، گرگان و دیگر شهرهای شمالی تبعید شدند. همچنین عده زیادی از این طایفه به ایلام مهاجرت کردن که از نام آورترین آنها فرزندان کرم خان هستن که دارای سه پسر به نام‌های اسکندر خان غیاثوند و کلانتر خان غیاثوند و ططر خان غیاثوند بوده که از صاحب منصبان در حکومت پشتکوه بودن و بعد از اختلاف با والی ایلام ابوقداره همراه با فرزند ارشد والی معروف به امان‌الله خان ابوقداره بر علیه والی شورش کردن که منجر به آزادی امان‌الله خان از زندان ابوقداره گردید.
طوایف ایل غیاثوند در کرمانشاه و لرستان و ایلام
قیاسوند.
قیاسی.
غیاثوند.
غیاثی.
کارونی.
تتری.
رنجبریان.
قاسمی.
ملکی.
باپیری.
محسنی.
پورقاسمی.
تدین.
کاظم‌زاده.
کاظمی.
بیگی.
بوستانی.
نورعلی زاده.
صاحبی.
باپیری.
قدمی.
محمدی.
کوچکی.
خاوری.
ملکی.
منفرد.
شریف‌زاده.
عالی خانی.
ساعدی.
بستانی.
ساعدی حسینعلی.
ساعدی سهراب خانی.
محمدشاهی.
خدایاری.
نظرعلی قیاسی.
نظری سالی.
نظری قیاسی.
افرنگ.
زارع.
قربانی.
شکری.
یاریار.
دانیال.
نجفعلی.
کرمعلی قیاسوند.
اسامی طوایف ایل غیاثوند که تبعید شدند به قزوین لوشان و منحیل
غیاثوند
غیاثی
امیرغیاثوند
غیاثوند قیصری
شمسینی غیاثوند
یعقوبخانی غیاثوند
اله بخش غیاثوند
معاریف غیاثوند
علایی غیاثوند
کریلاحسینی غیاثوند
محمدخانی غیاثوند
غیاثوند محمدخانی
سلخوری غیاثوند
اولادی سلخوری
یارکه سلخوری
گل گل سلخوری
محمد بیگی سلخوری
یاربیگی سلخوری
کیماسی سلخوری
الوندی غیاثوند
گابری غیاثوند
صوری غیاثوند
عطایی غیاثوند
ناصری غیاثوند
اسدی غیاثوند
قیصری غیاثوند
خاتونی غیاثوند
رویتوند غیاثوند
عباد پور
از بزرگان این طایفه می‌توان به ملاپریشان غیاثوند شاعر و عارف قرن ۸، تیغن یا تقی خان آخرین حاکم محلی سیمره، پروفسور نور محمد غیاثوند (کاشف ژن نابینایی)، امیر امجد خان غیاثوند قیصری غیاث نظام غیاثوند، عزیزخان غیاثوند قیصری ،سیف‌الله غیاثوند، شهید فریدون قیاسوند (شاعر و کشتی‌گیر) و… اشاره کرد.