پالایشگاه نفت لاوان

پالایشگاه لاوان یا شرکت پالایش نفت لاوان، یکی از شرکت‌های تابعه شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران در استان هرمزگان است، که خود یکی از چهار شرکت مادر تخصصی وزارت نفت ایران است.
این پالایشگاه، ظرفیت اسمی ۵۰،۰۰۰ بشکه در روز و ظرفیت عملیاتی ۵۵،۰۰۰ بشکه در روز را داراست. خوراک نفت خام این پالایشگاه از میادین دریایی سلمان، رشادت، بلال، رسالت و میعانات گازی پارس جنوبی تامین می‌گردد.
تاریخچه
پالایشگاه لاوان در سال ۱۳۵۵ به کوشش شرکت اینگرا از یوگسلاوی سابق و با نظارت شرکت ملی نفت ایران ساخته شد و در شروع کار خود بخشی از پالایشگاه شیراز بود. این واحد ابتدایی، که مجتمع تقطیر لاوان نام داشت، با ظرفیت فرآورش ۲۰٫۰۰۰ بشکه نفت خام در روز، شروع به کار کرد.
در همان سالهای ابتدایی، فرآورده‌های تولیدی آن عبارت بودند از:
نفتای ترش
نفت گاز
نفت کوره
پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با توجه به موقعیت استراتژیک و امکانات بالقوه موجود طرحهای توسعه و بهسازی سیستم در دستور کار قرار گرفت .با شروع جنگ تحمیلی و صدمه دیدن چندی از پالایشگاه‌های کشور از جمله پالایشگاه آبادان و در نتیجه افزایش نیاز به فرآورده‌های نفت گاز و نفت کوره اهمیت این واحد بیش از پیش نمایان گردید . تاجائیکه در طول سالهای دفاع مقدس عملیات سوخت رسانی به ناوگان دریایی جمهوری اسلامی ایران را علیرغم بمبارانهای متعدد به نحو شایسته‌ای به انجام رسانید.
مجتمع پالایشی لاوان در این زمان با هدف تولید فرآورده‌های مرغوب‌تر شکل گرفت .واحد مراکس با ظرفیت 6.000 بشکه در روز در سال 1368 توسط شرکت U.O.P. طراحی و توسط شرکت Chyodaبه منظور تولید نفتای شیرین نصب و راه اندازی گردید.در سال 1373 با اجرای طرح افزایش ظرفیت واحد تقطیر نفت خام سیستم تلمبه گردشی نفت سفید موجبات افزایش ظرفیت واحد تقطیر نفت خام از 20.000 بشکه به 30.000 بشکه در روز و همچنین متناسب با آن افزایش تولید فرآورده‌ها و امکان تولید فرآورده با ارزش نفت سفید و کاهش ضایعات فراهم گردید.
در سال 1380 با استفاده از توان متخصصان داخلی واحد بنزین سازی این پالایشگاه راه اندازی گردید و در سال 1387 اسکله دو منظوره نفتی – تدارکاتی و واحد استحصال و ذخیره سازی گاز مایع (LPG) این شرکت که پیش از آن در فلرهای پالایشگاه سوزانده می‌شد به بهره برداری رسید.
در دهم اردیبهشت ماه سال 1390 و مصادف با روز ملی خلیج همیشه فارس فاز اول طرح بهبود فرآیند و بهینه سازی ظرفیت شرکت با هدف افزایش ظرفیت از 30 هزار بشکه در روز به 55 هزار بشکه در روز در مدار تولید قرار گرفت.
شرکت پالایش نفت لاوان به منظور ارتقاء کیفیت وافزایش کمی فرآورده‌های تولیدی خود و در راستای صیانت از محیط زیست اقدام به اجرای طرح بهبود فرآیند و بهینه سازی ظرفیت در پالایشگاه نموده است که در این راستا، واحد تصفیه هیدروژنی و ایزومریزاسیون نفتای سبک با حضور مقام محترم ریاست جمهوری در تیر ماه 1392 به بهره برداری رسید.
در بهمن ماه 1394 واحد تصفیه هیدروژنی فرآورده‌های میان تقطیر نفت سفید و نفت گاز به منظور تولید فرآورده‌ها ، مطابق با استاندارد یورو 4 به بهره برداری رسید.
در حال حاضر خوراک 35 هزار بشکه (نفت خام) پالایشگاه توسط یک رشته خط لوله 12 اینچ از مخازن تاسیسات شرکت نفت فلات قاره لاوان و 20 هزار بشکه میعانات گازی پارس جنوبی(که توسط کشتی به لاوان حمل میشود ) تامین می‌گردد.
اجرای این طرحها دستاوردهایی از جمله :
1-افزایش ظرفیت پالایش نفت خام از 30 هزار به 55 هزار بشکه در روز
2-کاهش تولید فرآورده‌های سنگین نظیر نفت کوره
3-افزایش تولید فرآورده‌های سبک با ارزش نظیر گاز مایع، بنزین و نفت گاز
4-تولید فرآورده‌های نفتی مطابق با استانداردهای روز جهانی ( Euro 4 )
5- اضافه شدن محصولات جدید نظیر سوخت جت و گوگرد به سبد تولیدات شرکت
6- ایجاد ارزش افزوده و بهبود عملکرد اقتصادی
7-فراهم گردیدن زمینه‌های اشتغال مولد و مستمر
8- بهینه سازی مصرف انرژی
9- کاهش چشمگیر آلاینده‌های زیست محیطی
طرح توسعه پالایشگاه لاوان
پس از پایان جنگ ایران و عراق، پالایشگاه لاوان شروع به شکل‌گیری نمود، و اینکار را در قالب سه برنامه توسعه‌ای آغاز نمود. اولین برنامه در سال ۱۳۶۸ و بمنظور، طراحی واحد فرآورش با ظرفیت ۶٫۰۰۰ بشکه در روز با کمک شرکت یو.پی. او و در همان سال، تجهیزات تولید نفتای شیرین را شرکت چیودا نصب و راه اندازی کرد. همچنین در سال ۱۳۷۳، موجبات افزایش ظرفیت واحد تقطیر نفت خام از ۲۰٫۰۰۰ بشکه به ۳۰٫۰۰۰ بشکه در روز و امکان تولید فرآورده نفت سفید، فراهم گردید.
در تاریخ ۴ تیرماه ۱۳۹۲، ۱۴ طرح توسعه شرکت پالایش نفت لاوان با حضور رئیس جمهور وقت ایران، محمود احمدی‌نژاد افتتاح گردید. با افتتاح طرح‌های توسعه، ظرفیت پالایش نفت خام و میعانات گازی به روزانه ۵۵۰۰۰ بشکه در روز افزایش یافت.
به گزارش روابط عمومی شرکت پالایش نفت لاوان، با اجرای طرح بهبود فرایند و بهینه‌سازی ظرفیت شرکت پالایش نفت لاوان، تولید بنزین شرکت پالایش نفت لاوان از یک میلیون و ۸۰ هزار لیتر در روز به ۲،۸ میلیون لیتر در روز، تولید نفت گاز از یک میلیون ۷۰۰ هزار لیتر در روز به چهار میلیون لیتر در روز و تولیدگازمایع نیز با ۷۰ تن افزایش به ۱۰۰ تن در روز افزایش می‌یابد.
همچنین با اجرای این طرح‌ها میزان نفت کوره تولیدی پالایشگاه لاون با ۱۷ درصد کاهش به ۲۰ درصد خواهد رسید.
برپایه این گزارش، احداث واحد تصفیه هیدروژنی و تبدیل کاتالیستی نفتا، احداث واحد تقطیر در خلا، احداث مخازن ذخیره‌سازی و فرآورده‌های نفتی، همچنین احداث شبکه تولید و توزیع برق، احداث تولید و توزیع آب شیرین، از جمله طرح‌های ۱۴ گانه‌ای هستند که در نخستین هفته تابستان سال ۱۳۹۲ به بهره‌برداری رسیدند.
احداث واحد تولید و توزیع بخار و آب مقطر برگشتی، احداث واحد تولید و توزیع هوای فشرده، احداث شبکه برداشت و توزیع آب دریا، شبکه جمع‌آوری سوزاندن گاز مشعل، همچنین احداث ساختمان آزمایشگاه و کارگاه مرکزی، احداث مخزن آب صنعتی و خرید نصب دکل رادیو و راه اندازی تجهیزات بیسیم، دیگر طرح‌هایی هستند که در پالایشگاه لاوان افتتاح خواهند شد.
دستاوردهای طرح بهبود فرآینده و بهینه‌سازی ظرفیت پالایشگاه لاوان عبارتند از، افزایش ظرفیت پالایش نفت خام از ۵۰ هزار به ۶۰ هزار بشکه در روز، کاهش تولید فرآورده‌های سنگین (نفت کوره، افزایش تولید فرآورده‌های سبک با ارزش (گاز مایع، بنزین، سوخت جت و نفت گاز)، کاهش آلاینده‌های زیست‌محیطی، همچنین تولید فرآورده‌های نفتی مطابق با استانداردهای روز جهانی (Euro ۴)، بهبود عملکرد اقتصادی و بهینه‌سازی مصرف انرژی و فراهم شدن زمینه‌های اشتغال مولد و مستمر از جمله دستاورهای طرح بهبود فرایند و بهینه‌سازی ظرفیت پالایشگاه لاوان برشمرده می‌شوند.
در حال حاضر خوراک نفت خام پالایشگاه، توسط یک خط لوله ۱۲ اینچ از مخازن تاسیسات شرکت نفت فلات قاره لاوان تامین می‌گردد. همچنین فرآورده‌های تولیدی بر روی اسکله صادراتی شرکت نفت فلات قاره به کشتی منتقل می‌شود. همچنین گازهای تولیدی بعد از شیرین سازی، در سیلندرهای گاز مایع پر خواهد شد، سپس به مصرف اهالی بومی و تاسیسات منطقه می‌رسد.
محصولات تولیدی
از تولیدات پالایشگاه می‌توان به نفت گاز و همچنین نفتای سبک اشاره کرد، که به عنوان بنزین سوپر، به مصرف داخلی می‌رسد. همچنین تولید دیگر، نفت کوره می‌باشد، که صادر می‌گردد. از دیگر محصولات پالایشگاه لاوان، می‌توان به گاز مایع اشاره نمود، که روزانه در حدود ۲۶۸ هزار لیتر، تولید می‌گردد.
فرآورده‌ها و میزان تولید
فرآورده‌های پالایشگاه لاوان، به دو بخش تقسیم می‌شوند:
۱. فرآورده‌های واحد تقطیر نفت خام
۲. فرآورده‌های واحد تبدیل کاتالیستی
تولید فرآورده‌های نفتی پالایشگاه لاوان در شرایط فعلی و پس از اجرای طرح بهبود فرآیند و بهینه سازی ظرفیت 1 :
ردیف
نام فرآورده
واحد اندازه گیری
قبل از اجرای طرح جامع
وضعیت کنونی
پس از اجرای کامل
طرح جامع
1
خوراک دریافتی
بشکه در روز
000ر30
391ر53
000ر56
2
گاز مایع
متر مکعب در روز
30
65ر93
180
3
بنزین موتور
لیتر در روز
000ر030ر1
609ر092ر2
000ر800ر2
4
نفت گاز
لیتر در روز
000ر780ر1
137ر822ر2
000ر188ر2
5
سوخت جت
لیتر در روز
000ر562
6
نفت کوره
لیتر در روز
000ر692ر1
286ر008ر2
000ر630ر1
7
گوگرد
تن در روز
30
8
نفتای سبک و سنگین
لیتر در روز
506ر893
000ر780
واحدهای فرآیندی 1
پالایشگاه نفت لاوان دارای ظرفیت اسمی 50000 بشکه در روز میباشد که هم‌اکنون با ظرفیت 55000 بشکه در روز در سرویس قرار دارد. واحدهای موجود در این پالایشگاه عبارتند از:
1- واحد تقطیر نفت خام
2- واحد تبدیل کاتالیستی
3- واحد ایزومریزاسیون
4- واحد بازیافت گاز مایع
5- واحد آمین
6- واحد گوگرد زدایی از گازوییل
7- واحد تولید گوگرد
8- اسکله
9- واحد سرویسهای جانبی
1- واحد تقطیر
این واحد متشکل از دو مجموعه تقطیر 1 و تقطیر 2 با ظرفیت اسمی 50000 بشکه در روز میباشد. که هم‌اکنون با ظرفیت 55000 بشکه در روز در سرویس قرار دارد.خوراک این واحدها از نفت خام سبک لاوان و میعانات گازی پارس جنوبی تامین میگردد. محصولات خروجی از این واحد شامل LPG، ، نفت سفید، نفتای سنگین، نفتای سبک، گازوییل، نفت کوره میباشد که برخی از این محصولات جهت بهبود در مشخصات به واحدهای پایین دست ارسال می‌گردد.
2- واحد تبدیل کاتالیستی
این واحد متشکل از دو مجموعه تبدیل کاتالیستی 300 و 1300 می‌باشد که نفتای سنگین تولید شده در واحد تقطیر به این واحدها ارسال میگردد. نفتای سنگین تولید شده در واحد تقطیر پس از تصفیه در واحدهای تصفیه هیدروژنی نفتا به قسمت پلتفرمیت واحد تبدیل کاتالیستی ارسال و پس از واکنشهای کاتالیستی، بنزین پلتفرمیت با مشخصات بنزین یورو 4 تولید می‌گردد. ظرفیتهای این دو واحد به ترتیب برابر 797 و 857 متر مکعب در روز بنزین پلتفرمیت می‌باشد .
3- واحد ایزومریزاسیون
هدف از این واحد جهت بهبود در عدد اکتان جهت تولید بنزین با اکتان بالاتر می‌باشد . نفتای سبک تولید شده در واحد تقطیر پس از تصفیه در واحد تصفیه هیدروژنی این واحد به قسمت ایزومریزاسیون ارسال و با شاخه دار شدن پارافین‌های خطی باعث افزایش عدد اکتان از مقدار تقریبی 65 به 87 میگردد. این واحد توانایی تولید 1093 متر مکعب در روز بنزین ایزومریت را دارد.
4- واحد باز یافت گاز مایع
LPG تولید شده در واحد تقطیر پس از اختلاط با LPG‌های تولید شده در واحدهای تبدیل کاتالیستی جهت بهبود و کاهش آلودگی به این واحد ارسال میگردند. ظرفیت تولید این واحد برابر با 180 تن در روزLPG تصفیه شده می‌باشد .
5- واحد آمین
این واحد متشکل از دو مجموعه واحد آمین 400 و 1900 جهت کاهش H2S در گازهای خروجی از واحدهای عملیاتی و مناسب ساختن این گازها جهت استفاده به عنوان سوخت گازی در واحدهای عملیاتی می‌باشد . ظرفیت این واحدها به ترتیب برابرNm 3 /hr1600 و Nm 3 /hr 4137 می‌باشد .
6- واحد گوگرد زدایی از گازوییل
هدف از واحد گوگردزدایی از گازوییل، که با استفاده از کروسین (نفت سفید) و گازوئیل تولیدی از تقطیر اتمسفریک و همچنین گازوئیل تولیدی از تقطیر تحت خلا، محصولات زیر را تولید نماید:
- سوخت جت تصفیه شده با میزان گوگرد کمتر از 40 ppm وزنی،
- گازوئیل تصفیه شده با میزان گوگرد کمتر از 50 ppm وزنی،
- نفتای سنگین (Wild Naphtha)
ظرفیت طراحی شده برای واحد هیدروتریتینگ 17733 بشکه در روز (97980 کیلوگرم بر ساعت) می‌باشد .
7- واحد تولید گوگرد
این واحد تبدیل تمامی ترکیبات سولفوردار تولیدی به سولفور مایع طراحی شده‌است. خوراک ورودی به واحد از واحد شیرین سازی آمین (واحد 1900) و واحد تصفیه آبهای ترش (واحد 1800) تامین می‌گردد.
واحد بازیافتسولفور شامل بخش‌های زیر می‌باشد :
- بخش کلاوس
- بخش تصفیه TAIL GAS (TGT)
- بخش گاز زدایی از سولفور مایع
- کوره سوزاننده
- بازده کلی عملیات بازیافت سولفور از بخش‌های بازیافتسولفور و TGT برابر با 99.5% است.
ظرفیت طراحی شده بخش‌های مختلف برابر با 25 T/Dسولفور مایع بدون گاز می‌باشد و توانایی تولید در شرایط پایدار در محدوده 100-30% طراحی را دارد.
8- اسکله
کلیه فراورده‌های تولیدی و خوراک میعانات گازی از طریق دو اسکله نفتی شرکت ملی نفت فلات قاره منطقه لاوان و اسکله شرکت توسط کشتی‌های نفتکش ارسال و یا دریافت می‌گردد.
9- واحد سرویس‌های جانبی (Utility)
این واحد یکی از مهمترین واحدهای پالایشگاهی بوده و به بخش‌های زیر تقسیم میگردد:.
9-1 : تامین آب صنعتی وشیرین:
جهت تامین آب صنعتی برای مصرف در واحدهای عملیاتی، تولید بخار در بویلرها و همچنین آب شرب پالایشگاه 4 عدد آبشرین ساز از نوع MED با ظرفیت کلی 350 متر مکعب در ساعت مورد استفاده قرار میگیرد.
9-2 : تامین بخار:
جهت تامین انواع بخار در فشارهای مختلف جهت استفاده در واحدهای عملیاتی و واحد تولید برق و آب شیرین ، 8 عدد بویلر با ظرفیت اسمی کلی 470 تن در ساعت استفاده میگردد.
9-3: تامین هوای ابزاردقیق و هوایPlant:
جهت تامین هوای ابزار دقیق و همچنین هوای Plant 4 عدد کمپرسور هوا با ظرفیت کلی Nm 3 /hr4300 و 3 عدد خشک کن هوا با ظرفیت کلی Nm 3 /hr 1110در سرویس قرار دارند.
9- 4: تولید برق:
جهت تولید برق در پالایشگاه از چهار مولد استیمی با ظرفیت نامی کلی 28 مگا وات و چهار مولد توربین گازی با ظرفیت نامی کلی 11.5 مگا وات استفاده میگردد.
9-5: واحد کاستیک:
هدف از این واحد ذخیره سازی کاستیک برای مصرف در واحدهای پایین دست از جمله واحدهای 1300، 1500، 1600و 1700 می‌باشد . محلول کاستیک با دو غلظت 10% وزنی و 40 در صد وزنی در این واحد ایجاد می‌گردد. این واحد برای ذخیره سازی Ton/hr 67.2 کاستیک 40% وزنی طراحی گردیده است.
9-6: واحد تصفیه آب ترش (Waste Water Treatment):
پساب‌های ترش برگشتی از واحدهای پالایشگاهی جهت تصفیه و برگشت به واحدها یا دریا وارد این واحد میگردند. این واحد دارای ظرفیت M 3 /hr 317 است.
9-7: واحد پالیشر:
این واحد جهت تصفیه و زدودن ناخالصیهای موجود در کاندنسهای برگشتی از واحدهای عملیاتی مورد استفاده قرار گرفته و مشخصات لازم جهت استفاده از این کاندنسها را به عنوان آب صنعتی فراهم می‌آورد. این واحد از دو قسمت HOT و COLD تشکیل شده‌است که ظرفیت هر یک از این قسمتها به ترتیب برابر M 3 /hr 120 و M 3 /hr 182 می‌باشد .
9-8: واحد ازن:
برای کاهش بار میکروبی و تصفیه کامل آب دریا، جهت جلوگیری از ورود مواد زیستی و موجودات زنده به واحدهای پالایشگاهی و جلوگیری از رشد صدفها و گرفتگی مبدل‌های حرارتی از ماده اکسید کننده ازن استفاده می‌گردد. در این واحد نیتروژن از هوای ورودی استخراج شده و پس از اشباع کردن اکسیژن موجود این مجموعه گازی از داخل میدان الکتریکی با ولتاژ بالا عبور داده می‌شود که با این کار درصد زیادی از اکسیژن گاز ورودی به ازن تبدیل میشود.
شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران
میدان نفتی سلمان
میدان نفتی رشادت
میدان نفتی بلال
میدان نفتی رسالت
انفجار - شامگاه چهارشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۴ بسیاری از خبرگزاری‌ها از انفجار مهیب بخش‌هایی از پالایشگاه لاوان خبر دادند، این سانحه ناگهانی انفجار بوقوع پیوسته در شب پیش از گشایش بخش فرآوری بنزین پالایشگاه لاوان روی داده، به گونه‌ای که طبق برنامه‌ریزی‌های پیشتر انجام شده، مقرر شده بود صبح روز پنجشنبه ۱۵ بهمن، بخش فرآوری بنزین پالایشگاه لاوان با حضور مقامات ارشد وزارت نفت گشایش یابد، بررسی‌های ابتدایی مسئولین امر در خصوص وقوع انفجار سهمگین در بستر پالایشگاه لاوان حاکی از بروز نقص فنی در بخش‌هایی از پالایشگاه می‌باشد http://asriran.com/fa/news/448804