دانشگاه ادیان و مذاهب

دانشگاه بین المللی ادیان و مذاهب (University of Religions and Denominations) مرکزی آموزشی، پژوهشی و بین‌المللی است که در زمینه ادیان و مذاهب در داخل و خارج از ایران فعالیت می‌کند. این دانشگاه غیرانتفاعی و غیرتجاری است.
تاریخچه
سال ۱۳۷۳ شمسی (۱۹۹۴ میلادی) جمعی از دانشوران حوزه علمیه قم گرد هم آمدند تا در سه رشته ادیان ابراهیمی (مسیحیت و یهودیت)، ادیان شرق (بودیسم، هندوئیسم، خاور دور و ایران باستان) و مذاهب اسلامی (مذاهب کلامی، فرق و عرفان و تصوف) تخصص بیایند. این گروه در دوره‌ای چهار ساله افزون بر مطالعه در آن سه رشته با زبان انگلیسی، سنسکریت و عبری نیز آشنا شدند.
مطالعات ادیان و مذاهب ادامه داشت تا سال ۱۳۸۳ شمسی (۲۰۰۴ میلادی) که به دنبال تلاش‌ها و پیگیری‌ها برای تربیت نیرو در حوزه ادیان و مذاهب، سرفصل‌های سه رشته تدوین شد و آن را به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری پیشنهاد کردند. شورای عالی گسترش وزارت علوم سر فصل‌ها را تصویب کرد و آن گاه در سال ۱۳۸۴ شمسی (۲۰۰۵ میلادی) با عنوان «مرکز آموزش عالی مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب»، نخستین گروه دانشجویی مشغول به تحصیل شدند.
از آنجا که برخی رشته‌ها نخستین بار در کشور تدریس می‌شد اعضای علمی با پشتوانه تجربه و تخصص خود سرفصل برخی رشته‌ها را تهیه و تدوین کردند. از این رو سرفصل شش رشته را خود نوشتند و پس از تصویب در وزارت علوم خود به تدریس آن سرفصل‌ها پا پیش نهادند.
وزیر علوم تحقیقات و فناوری در سال ۱۳۸۷ شمسی (۲۰۰۸ میلادی) پذیرفت مرکز آموزش عالی مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب به «دانشگاه ادیان و مذاهب» ارتقاء یابد. دکتر محمد مهدی زاهدی، با این ارتقای رتبه به دلیل مطابقت کیفیت آموزشی دانشگاه با موازین قانونی، موافقت قطعی کرد و نیازی به گذراندن مرحله «موافقت اصولی» ندید؛ مرحله‌ای که تنها به معنای تایید اعلام نیاز و امکان‌سنجی برای تاسیس یک مجموعه آموزشی در شورای گسترش آموزش عالی است که پس از فراهم کردن امکانات زیرساختی، نیروی انسانی و… بررسی مجدد و تصویب اساسنامه پیشنهادی در شورای گسترش، درصورت داشتن شرایط لازم با طی مراحل قانونی به صدور مجوز قطعی تاسیس تبدیل می‌شود.
وزیر علوم وقت در نامه‌اش به سید ابوالحسن نواب، موسس و رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب، خبر تصویب ارتقای دانشگاه را چنین نوشت:
«شورای گسترش آموزش عالی در جلسه مورخ ۳۱ فروردین ۱۳۸۷ خود با ارتقای موسسه آموزش عالی غیردولتی  غیرانتفاعی ادیان و مذاهب به «دانشگاه غیردولتی  غیرانتفاعی ادیان و مذاهب» موافقت قطعی به عمل آورد.»
بیانیه رسالت
دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفتگو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه‌های اهل‌بیت علیهم‌السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می‌نماید.
وظایف
تربیت متخصص در زمینه ادیان و مذاهب.
انجام پژوهش‌های بنیادی، کاربردی و تطبیقی در زمینه ادیان و مذاهب.
اطلاع‌رسانی، چاپ و نشر مجلات، کتب و دائرهالمعارف در زمینه ادیان و مذاهب.
برقراری ارتباط متقابل با مراکز مشابه و دین‌پژوهان.
گفتگو بین ادیان و مذاهب و تلاش در جهت نزدیک ساختن دیدگاه‌ها.
معرفی منطقی و علمی اسلام (با رویکرد شیعی) در عین احترام به عقاید، باورها و آیین سایر ادیان و مذاهب.
دانشکده‌ها
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب اسلامی
دانشکده شیعه شناسی
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دفترها و مرکزهای وابسته
پژوهشکده ادیان و مذاهب
دفتر گفتگوی ادیان
نشر ادیان
مرکز عالی اطلاع‌رسانی ادیان و مذاهب
دانشگاه ادیان و مذاهب در نگاه شخصیت‌ها
استادان سرشناس
سیدحسن اسلامی اردکانی (دین شناسی)
حسین توفیقی