اورانگوتان

اورانگوتان تنها سرده باقی‌مانده از کپی‌های بزرگ در منطقه آسیا است. آن‌ها در زمره باهوش‌ترین نخستی‌سانان هستند، و از انواع ابزار پیچیده سود جسته، و هر شب نیز با استفاده از شاخ و برگ درختان، لانه‌ای مخصوص خواب می‌سازند. آن‌ها معمولا تهاجمی نیستند و بیشتر به صورت منزوی به جستجوی غذا می‌پردازند. آن‌ها بزرگترین جانوران موجود درختی هستند که بازوهای درازتری نسبت به دیگر کپی‌های بزرگ دارند. رنگ موی آن‌ها معمولا قرمز مایل به قهوه‌ای یا به رنگ معمول دیگر کپی‌های بزرگ یعنی سیاه است.
اورانگوتان بومی اندونزی و مالزی بوده، و در حال حاضر تنها در جنگل‌های بارانی جزیره‌های بورنئو و سوماترا یافت می‌شود؛ ولی سنگواره‌هایی از آن در جاوه، شبه‌جزیره تای-مالای، ویتنام و چین یافت شده‌است. در حال حاضر تنها دو گونه از این سرده باقی مانده‌است، که هر دو در خطر انقراض هستند: اورانگوتان بورنئویی و اورانگوتان سوماترایی (در خطر بالای انقراض).
ریشه‌شناسی
واژه اورانگوتان در زبان مالایی به معنی «مرد جنگل» است. اورانگ (مرد) + اوتان (جنگل).
طبقه‌بندی
سردهپونگو
اورانگوتان بورنئویی (Pongo pygmaeus)
Pongo pygmaeus pygmaeus - جمعیت شمال غربی
Pongo pygmaeus morio - جمعیت شرقی
Pongo pygmaeus wurmbii - جمعیت جنوب غربی
اورانگوتان تاپانولی (Pongo tapanuliensis)
اورانگوتان سوماترایی (Pongo abelii)
کالبدشناسی و فیزیولوژی
اورانگوتان سوماترایی نر، کودک و ماده.
قد یک اورانگوتان در حالت ایستاده ۱٫۲ تا ۱٫۵ متر است. به‌طور متوسط وزن‌شان ۳۳ تا ۸۲ کیلو است. نرها می‌توانند به ۱۱۰ کیلو یا بیشتر هم برسند. دست اورانگوتان‌ها شبیه دست انسان است؛ آن‌ها چهار انگشت و یک انگشت شست دارند. پای آن‌ها هم چهار انگشت و یک شست پای بزرگ دارد. آن‌ها می‌توانند هم با دست‌ها و هم با پاها اجسام را نگه دارند. درازای دست بزرگترین نرها به ۲ متر می‌رسد.
اورانگوتان‌ها بدنی حجیم و بزرگ، گردنی ضخیم، و بازوانی بسیار دراز، و پاهایی کوچک و خمیده دارند، و فاقد دم هستند. بیشتر بدن آن‌ها با موی قهوه‌ای مایل به قرمز پوشیده شده، و رنگ آن در میان گونه‌ها متغیر است. برای مثال اورانگوتان سوماترایی پوششی روشنتر و کم‌پشت‌تر دارد.
اورانگوتان‌ها در طبیعت می‌توانند تا ۵۰ سال زندگی کنند. در اسارت عمرشان اندکی طولانی‌تر است.
رفتار
تغذیه
میوه‌ها ۶۵ تا ۹۰ درصد رژیم غذایی اورانگوتان‌ها را تشکیل می‌دهند. به ویژه میوه‌های شیرین و چرب ترجیح داده می‌شوند. انجیر از میوه‌های رایجی است که استفاده می‌کنند، چون جمع‌آوری و هضم آن آسان است. همچنین آن‌ها حشرات کوچک و جانوران کوچک (مثل پرندگان و پستانداران کوچک) هم می‌خوردند. اورانگوتان‌ها حتی برای نوشیدن آب شاخه‌های درخت را ترک نمی‌کنند، و از آبی که در سوراخ بین شاخه‌ها جمع شده استفاده می‌کنند.
استفاده از ابزار و فرهنگ
مانند دیگر کپی‌های بزرگ، اورانگوتان‌ها از جمله باهوشترین نخستی‌ها هستند. از دهه ۱۹۶۰ میلادی استفاده شامپانزه‌ها از ابزار شناخته شده بود. استفاده از ابزار در میان اورانگوتان‌ها هم توسط بیروت گالدیکاس مشاهده شده‌است.
ارتباط
خنده یک اورانگوتان در باغ وحشی در دانمارک
پژوهشی در سال ۲۰۰۸ بر روی دو اورانگوتان در باغ وحش لایپزیگ نشان داد که اورانگوتان‌ها نخستین گونه غیرانسان هستند که «معامله حساب‌شده» در آن‌ها رواج دارد. به این شکل که آن‌ها سود و ضرر هزینه تبادل هدیه را در طول زمان حساب می‌کنند.
اورانگوتان‌ها، همچون دیگر کپی‌ها مانند شامپانزه و گوریل اصواتی خنده‌مانند در هنگام ارتباط فیزیکی مانند دنبال هم دویدن و قلقلک از خود بروز می‌دهند.
وضعیت حفاظت
گونه سوماترایی اورانگوتان در معرض خطر جدی است. گونه بورنئویی نیز در معرض خطر قرار دارد.
دیدگاه ادیان و فرق گوناگون درباره اورانگوتان
در بین مسلمانان اندونزی و مالزی بر این اعتقادند که اورانگوتان زیباترین جلوه آفرینش پروردگار است.