فضاپیمای اندور

فضاپیمای اندور نام یکی از ۳ فضاپیمای باقی‌مانده در ناوگان شاتل در سازمان هوانوردی و فضایی ملی آمریکا (ناسا) است که از سال ۱۹۹۲ تا ۲۰۱۱ در ماموریت‌های ارسال فضانوردان و قطعات فنی به ایستگاه بین‌المللی فضایی را به عهده داشت. این فضاپیما به یاد اولین کشتی جیمز کوک، دریانورد و کاشف و ستاره‌شناس انگلیسی قرن ۱۸ نامگذاری شده‌است. در سفرهای اولیه جیمز کوک با اندیور، او برای دیدن گذر زهره از بین زمین و خورشید به جنوب اقیانوس آرام رفت. عبور زهره بین زمین و خورشید این امکان را به ستاره‌شناسان می‌دهد که فاصله‌ی زمین تا خورشید را اندازه بگیرند و از این به عنوان واحدی برای اندازه‌گیری فضا استفاده کنند. در سال ۱۷۶۹، کوک اولین کسی بود که نقشه‌ی نیوزلند را به‌طور کامل کشید و همچنین به هاوایی سفر کرد.
تاریخچه
یک سال پس از فاجعه انهدام فضاپیمای چلنجر در سال ۱۹۸۶، کار ساخت فضاپیمایی برای جایگزینی چلنجر آغاز شد. برای اولین بار بود که برای نامگذاری یک وسیله‌ی فضایی در بین دبستان‌ها و دبیرستان‌های آمریکا مسابقه گذاشتند و در نهایت نام اندور را در سال ۱۹۸۹ بر روی این فضاپیمای بازگشتی گذاشتند. ساخت این فضاپیما در سال ۱۹۹۱ به پایان رسید و سپس در همان سال، برای تحویل به ناسا به پایگاه فضایی کندی در فلوریدا منتقل شد. نخستین پرواز شاتل فضایی اندور در سال ۱۹۹۲ انجام شد که طی آن خدمه شاتل، ماهواره‌ای مخابراتی به نام Intelsat VI F-3 را در مدار تعمیر نمودند. در هفتم ماه می‌۱۹۹۲ زمانی‌که شاتل فضایی ایندیور برای نخستین بار راهی مدار زمین گردید کمی کمتر از دو سال از پرتاب ناموفق ماهواره مخابراتی Intelsat VI F-3 می‌گذشت. موتور مرحله سوم این ماهواره روشن نشده بود و بنابراین ماهواره همچنان در مدار پارکینگ خود در ارتفاع حدود ۳۰۰ کیلومتری به دور زمین می‌چرخید و نتوانسته بود خود را به مدار زمین‌آهنگ در ۳۶۰۰۰ کیلومتری سطح زمین برساند. سه فضانورد از هفت خدمه ماموریت STS49 به مدت ۸ ساعت و در قالب چندین راهپیمایی فضایی موفق شدند موتور مرحله سوم این ماهواره را تعویض و مجددا آن را در مدار رها کنند تا راهی مقصد نهایی خود در مدار ژئوسنکرون شود.
مشخصات فضاپیمای اندور
اندیور از نظر تجهیزات و وسایل مدرن‌ترین شاتل ناسا می‌باشد. البته در دوره بررسی دوباره‌ی شاتل این امکانات به دو فضاپیمای دیگر اضافه شد. کامپیوترهای قوی‌تر و همچنین سیستم پیشرانه‌ی آن در نوع خود منحصر به فرد هستند. بازوی رباتیک که مجهز به یک دوربین پیشرفته و لیزر است، شاتل را برای پیدا کردن هرگونه صدمه‌ای بر بال‌ها و دماغه شاتل بازرسی می‌کند. فضاپیمای اندیور پس از بازسازی‌های مفصل، اکنون مجهز به ابزاری است که می‌تواند به شبکه برق ایستگاه بین‌المللی فضایی متصل شده و امکان تمدید ماموریت خود از ۱۱ روز به ۲۸ روز را بیابد.
ماموریت‌های اندور
شاتل فضایی اندور در دوران خدمت ۲۰ ساله خود و در طی بیست و پنج ماموریت فضایی این شاتل جمعا ۱۴۸ فضانورد را به فضا برده است (برخی از فضانوردان چندین بار سفر با شاتل‌های فضایی را تجربه می‌کنند) و ۴۴۲۹ بار زمین را دور زده است و می‌توان گفت که حدود ۲۸۰ روز از این ۲۰ سال را در فضا سپری کرده‌است. اندور یک بار در کنار ایستگاه فضایی میر و ۱۰ بار در کنار ایستگاه فضایی بین‌المللی پهلو گرفته‌است و جمعا سه ماهواره را در مدار رها کرده‌است. اندور همچنین در کارنامه خود یک ماموریت ویژه برای تعمیر تلسکوپ فضایی هابل را نیز دارد.
آخرین ماموریت و بازنشستگی
thumb
این فضاپیما برای آخرین بار در تاریخ ۱۶ مه ۲۰۱۱ برای ماموریتی ۱۶ روزه به فضا پرتاب شد. این پرواز قرار بود روز ۲۹ آوریل صورت گیرد اما تنها سه ونیم ساعت پیش از به پایان رسیدن شمارش معکوس، کارشناسان در یکی از سیستم‌های پیشران این فضاپیما نقصی فنی را تشخیص دادند و بدین صورت بود که اجازه پرواز این فضاپیما لغو شد. پنجره بعدی پرواز هم به دلیل ترافیکی که در برنامه پروازهای فضایی دیگر به مقصد ایستگاه فضایی بین‌المللی بود از دست رفت و ایندیور تا دوشنبه بعد بر سکوی پرواز باقی ماند تا سرانجام راهی آخرین ماموریت خود شد.
شش فضانورد این شاتل فضایی عبارت بودند از:
"مارک کلی"، فرمانده، چهارمین سفر فضایی، ناسا
"جرج هانسون"، خلبان شاتل، دومین سفر فضایی، ناسا
"مایکل فینک"، متخصص و فضانورد، سومین سفر فضایی، ناسا
"روبرتو ویتوری"، متخصص و فضانورد، سومین پرواز فضایی، آژانس فضایی اروپا
"اندرو فوستل"، متخصص و فضانورد، دومین پرواز فضایی، ناسا
"گرگوری کامیتوف"، متخصص و فضانورد، دومین پرواز فضایی، ناسا
بزرگداشت‌ها و نشان‌های ماموریتی
پوستر یادبود ناسا برای شاتل اندور
400x400px
نشان‌های ماموریتی فضاپیمای اندور
100x100px
100x100px
100x100px
100x100px
100x100px
100x100px
100x100px
100x100px
اس‌تی‌اس-۴۹
اس‌تی‌اس-۴۷
STS 54
STS 57
اس‌تی‌اس-۶۱
STS 59
اس‌تی‌اس-۶۸
اس‌تی‌اس-۶۷
100x100px
100x100px
100x100px
100x100px
100x100px
100x100px
100x100px
100x100px
اس‌تی‌اس-۶۹
اس‌تی‌اس-۷۲
اس‌تی‌اس-۷۷
اس‌تی‌اس-۸۹
اس‌تی‌اس-۸۸
اس‌تی‌اس-۹۹
اس‌تی‌اس-۹۷
اس‌تی‌اس-۱۰۰
110x110px
110x110px
100x100px
100x100px
100x100px
100x100px
100x100px
100x100px
اس‌تی‌اس-۱۰۸
اس‌تی‌اس-۱۱۱
اس‌تی‌اس-۱۱۳
اس‌تی‌اس-۱۱۸
اس‌تی‌اس-۱۲۳
اس‌تی‌اس-۱۲۶
اس‌تی‌اس-۱۲۷
اس‌تی‌اس-۱۳۰
100x100px
اس‌تی‌اس-۱۳۴
ایستگاه بین‌المللی فضایی
ایستگاه فضایی میر
فضاپیمای کلمبیا (آمریکا)
فضاپیمای چلنجر (آمریکا)
فضاپیمای آتلانتیس (آمریکا)
فضاپیمای دیسکاوری (آمریکا)
فضاپیمای سایوز (روسیه)