سرود ملی افغانستان

قانون اساسی جدید افغانستان که درسال ۲۰۰۴ توسط لویه جرگه بتصویب رسید، حکم می‌نماید که سرود ملی باید به زبان پشتو که یکی ازدو زبانهای رسمی کشور و زبان قوم پشتونها تشکیل می‌دهند باشد، همین‌طور درقانون اساسی آمده‌است که ضمن نامهای ملیتهای بزرگ باید کلمات الله اکبر نیز در سرود ملی جدید گنجانیده شود.
سرود ملی جدید افغانستان که تصنیف آن توسط عبدالباری جهانی سروده شده و آهنگ آن را ببرک وسا که فعلا رهبر آرکستر سمفونی کشور آلمان است ساخته و در ماه مه سال ۲۰۰۶ میلادی در شهر برلین ثبت شد که خوانندگان آن عبدالوهاب مددی، صادق فطرت (ناشناس) پیکر افسانه، حسین ارمان، مشعل ارمان، شهنا و دو، سه هنرمند جوان دیگر می‌باشند. اصل متن این سرود به زبان پشتو سروده شده‌است که در آن اسامی برخی از اقوام ساکن افغانستان چون بلوچ‌ها، ازبک‌ها، پشتون‌ها، هزاره‌ها، ترکمن‌ها، تاجیک‌ها، عرب‌ها، گوجرها، پامیری‌ها، نورستانی‌ها، براهویی‌ها، قزلباش‌ها، ایماق‌ها، و پشه‌ای‌ها ذکر گردیده‌است.
متن سرود
دا وطن افغانستان دی دا عزت د هر افغان دی
کور د سولی کور د توری هر بچی یی قهرمان دی
دا وطن د تولو کور دی د بلوخو، د ازبکو
د پستون او هزاره وو د ترکمنو، د تاجکو
ورسره عرب، کوجر دی پامیریان، نورستانیان
براهوی دی، قزلباش دی هم ایماق، هم پشه یان
دا هیواد به تل حلیری لکه لمر پرشنه آسمان
په سینه کی د آسیا به لکه زره وی جاویدان
نوم د حق مو دی رهبر وایو الله اکبر وایو الله اکبر
ترجمه فارسی
این کشور افغانستان است این (کشور) عزت هر افغان است
خانه صلح، خانه غیرت هر فرزندش قهرمان است
این کشور خانه همه است از بلوچ، از ازبک
از پشتون و هزاره از ترکمن و تاجیک
هم عرب و هم گوجر پامیری‌ها، نورستانی‌ها
هم براهویی و هم قزلباش هم ایماق و هم پشه‌ای‌ها
این کشور همیشه تابان خواهد بود مثل آفتاب در آسمان کبود
در سینه آسیا مثل قلبی جاویدان
نام حق است رهبر ماست میگوییم الله اکبر، میگوییم الله اکبر
تاریخچه
اولین سرود ملی افغانستان درزمان سلطنت امان‌الله شاه، پس از استقلال افغانستان در ۱۹۱۹ در سال ۱۹۲۶ میلادی ساخته شد. این سرود فقط یک قطع موسیقی بدون کلام بود. این سرود به «سرود امانی» معروف بود و آهنگساز آن رجب بیگ ترکی بود.
در زمان سلطنت حبیب‌الله کلکانی درسال ۱۹۲۹ سرود ملی وجود نداشت.
در زمان سلطنت محمد نادرخان در سالهای ۱۹۳۳ مارش عسکری‌ای ساخته شد که مثل سرود ملی از آن استفاده می‌شد.
سرود ملی افغانستان در دوره محمدظاهر شاه
در زمان پادشاهی محمدظاهر شاه نغمه‌ای به زبان فارسی به نام «سلام شاهی» به گونه سرود ملی کاربرد داشت. این سرود میان سال‌های ۱۹۴۳ و ۱۹۷۳ رسمیت داشت. محمد مختار شعر آن را سرود و محمد فرخ آهنگ آن را ساخت.
م ای شاه غیور و مهربان ما
م هستیم از جان مطیع شما
م ما فرزندان توییم
م ما فداکار توییم
م ای شاه ما
م ای شاه ما
م ای شاه ملت‌خواه ما
سرود ملی افغانستان در دوره داود خان
سراینده این سرود عبدالرئوف بینوا و آهنگساز آن عبدالغفور برشنا می‌باشد. متن آن این چنین است:
م خو چی دا حمکه اسمان وی
م خو چی دا جهان ودان وی
م خو چی ژوند پر دی جهان وی
م خو چی پاتی یو افغان وی
م تل به دا افغانستان وی
م تل دی وی افغان ملت
م تل دی وی جمهوریت
م تل دی وی ملی وحدت
م تل دی وی افغان ملت جمهوریت
م تل دی وی افغان ملت جمهوریت
م ملی وحدت ملی وحدت
ترجمه بخشی از سرود ملی افغانستان در دوره داود خان
تا که این زمین و آسمان باشد تا که زندگی در این جهان باشد
تا که زنده یک افغان باشد پاینده افغانستان باشد
سرود ملی افغانستان حکومت‌های کمونیستی
پس از کودتای هفت ثور ۱۳۵۷، سرود ملی تغییر کرد. سرود ملی این دوره به زبان پشتو بود که توسط سلیمان لایق سروده شده بود و آهنگساز آن جلیل زلاند بود. متن این سرود از این قرار است:
م گرم شه، لا گرم شه
م ته‌ای مقدس لمره!
م ای د آزادی لمره
م ای د نیکمرغی لمره
م مور په توپانونو کی
م پری کره د بری لاره
م هم د تورو شپو لاره
م هم د رنایی لاره
م سره د سربازی لاره
م پاکه د وروری لاره
م دا انقلابی وطن
م اوس د کارگرانو دی
م دغه د زمرو میراث
م اوس د بزگرانو دی
م تیر شو د ستم دور
م وار د مزدورانو دی
م مور په نریوالو کی
م سوله او وروری غوارو
م موره زیارایستونکو ته
م پراخه ازادی غوارو
م مور ورته دودی غوارو
م کور غوارو، کالی غوارو!
این سرود ملی تا پایان حکومت نجیب‌الله در سال ۱۳۷۱ استفاده می‌شد.
سرود ملی افغانستان در زمان حکومت مجاهدین
پس از سقوط کمونیستان و با به قدرت رسیدن مجاهدین، سرود ملی افغانستان تغییر نمود. سرود ملی افغانستان در زمان حکومت مجاهدین به زبان فارسی بود که شعر آن را سروده بود.
سرود ملی افغانستان در زمان مجاهدین:
قلعه اسلام قلب آسیا جاودان، آزاد خاک آریا
زادگاه قهرمانان بزرگ سنگر رزمنده مردان خدا
الله اکبر الله اکبر الله اکبر
تیغ ایمانش به میدان جهاد بند استبداد را از هم گسست
ملت آزاده افغانستان در جهان زنجیر محکومان شکست
الله اکبر الله اکبر الله اکبر
در خط قرآن نظام ما بود پرچم ایمان به بام بود
هم‌صدا و همنوا و همزبان وحدت ملی مرام ما بود
الله اکبر الله اکبر الله اکبر
شاد زی آزاد زی آباد زی‌ای وطن در نور قانون خدا
مشعل آزادگی را برفراز مردم برگشته را شو رهنما
الله اکبر الله اکبر الله اکبر
سرود ملی افغانستان در دوره طالبان
پس از روی کار آمدن حکومت طالبان در کابل آنان سرود ملی را تغییر دادند. متن زیر بخشی از این سرود است.