شیوه‌نامه آبشاری

شیوه‌نامه آبشاری یا روی‌انداز آبشاری سبک یا سی‌اس‌اس در کنار اچ‌تی‌ام‌ال هسته فناوری ساخت صفحه‌های وب هستند. سی‌اس‌اس روشی ساده برای نمایش چیدمان و جلوه‌های تصویری (مانند نوع قلم، رنگ و اندازه‌ها) بر صفحه‌های وب است. شیوه‌نامه آبشاری از جنس زبان‌های نشانه‌گذاری، با ساختار متن ساده رایانه هستند و درون هرکدام، دستورهایی آبشار مانند و پی‌درپی، برای چگونگی نمایش هر صفحه وب افزوده می‌شود. به گفته‌ای ساده‌تر، این دستورها روش نشان داده شدن قلم‌ها و اندازه‌شان، رنگ‌ها و پس زمینه‌ها، روش چیدمان موزاییک‌های دربرگیرنده داده‌ها (دیواره‌ها)، و بسیاری دیگر از عنصرهای ساختار هر صفحه وب را، درون خود جای می‌دهند.
بیشترین استفاده‌ای که از این زبان در حال حاضر می‌شود مشخص کردن سبک صفحه وب اچ‌تی‌ام‌ال و اکس‌اچ‌تی‌ام‌ال است ولی آن را می‌توان بر هر نوع مستند اکس‌ام‌ال از جمله اس‌وی‌جی و اکس‌یوال اعمال کرد.
نگهداری و تغییر مشخصات سی‌اس‌اس به عهده کنسرسیوم وب جهانگستر است.
استانداردهای تازه
در بحث طراحی با استانداردهای وب، همه ساختار گرافیکی و تصویری صفحه‌های وب باید درون این شیوه‌نامه آبشاری قرار گیرد و لابه‌لای صفحه‌های وب نباید دستورهایی از این جنس، برای درج چگونگی نمایش صفحه‌ها نوشته شود. به بیانی دیگر، ساختار سند و متن در هر صفحه، باید پاکیزه باشد و دستورهای چگونگی نمایش و زیبایی، همگی یکسره در شیوه‌نامه آبشاری افزوده شوند.
برتری‌ها
با اینکه در سال‌های نخست پیدایش طراحی وب، طراح‌ها از جدول‌ها و ترفند پنهان‌سازی آن‌ها برای چیدمان کمک می‌گرفتند، روش مدرن طراحی وب، این روند را منسوخ کرده‌است. چیدمان اکنون، تنها با دیواره (یا DIV)، که برتری‌های فراوانی نسبت به جدول‌ها (یا TABLE) دارند، انجام می‌شود. هر دیواره، یک موزاییک مجازی بخش‌کننده صفحه‌است که کار چیدمان را آسان‌تر انجام می‌دهد. جدول‌ها به جایگاه نمایش داده‌های ستونی خود بازگشتند و دیگر از آن‌ها برای چیدن داده‌های صفحه‌های وب استفاده نمی‌شود. شیوه‌نامه آبشاری، افزون بر سبک‌تر کردن هر صفحه وب و پاک‌تر کردن آن، از داده‌های تصویری و نمایشی استاندارد، روش طراحی وب را به میزان فراوانی آسان‌تر و دسترسایی و کارایی وب را بهتر کرده‌اند.
پهنای باند
یک شیوه‌نامه آبشاری معمولا در حافظه پنهان مرورگر ذخیره می‌شود، بنابراین می‌تواند بدون نیاز به بازخوانی در چندین صفحه استفاده شود که این امر باعث کاهش تبادل اطلاعات در شبکه می‌شود.
نسخه‌ها
شیوه‌نامه آبشاری ، روش چاپ شدن، روش شنیده شدن صدا برای کاربرانی با مشکل دسترسایی، و دستورهای فراوان دیگری را برای چگونگی نمایش سایه زیر قلم‌ها و پس زمینه‌های هر صفحه وب را در خود جای می‌دهند. آخرین نسخه پیشنهاد شده از استاندارد شیوه‌نامه آبشاری، نسخه ۳ می‌باشد که هنوز در مسیر پیشنهادی قرار دارد و مرورگرهای اینترنتی، هنوز تمام دستورهایش را پشتیبانی نمی‌کنند.
نحوه استفاده
برای درج CSS در یک سند اچ‌تی‌ام‌ال از یکی از سه روش زیر می‌توان بهره گرفت:
شیوه‌نامه خارجی
در این روش برای اتصال یک سند CSS که با پسوند .css شناخته می‌شود، از تگ در قسمت استفاده می‌شود. مثال:
شیوه‌نامه داخلی
شیوه‌نامه داخلی در قسمت در سند اچ‌تی‌ام‌ال، با استفاده از تگ معین می‌گردد. مانند زیر:
hr {color:sienna;
p {margin-left:20px;
شیوه‌نامه درون خطی
در این روش مشخصات شیوه‌نامه در تگ مربوطه ذکر می‌شود. مانند زیر:
اولویت انتخاب قوانین
معمولا دلیل اثر نداشتن قوانین CSS بر روی برخی عناصر اهمیت متفاوت انتخابگر (selector)ها می‌باشد. برای به حداقل رساندن زمان پیدا کردن باگ‌ها می‌بایست با طرز کار مفسر مرورگرها آشنایی کافی داشته باشید. در بیشتر موارد چنین مشکلاتی زمانی پیش می‌آیند که جایی در قوانین CSS تان انتخابگری با اولویت بیشتر تعریف کرده‌اید.
نحوه محاسبه اولویت
روش اول: از 0 شروع کنید، برای خصوصیت (attribute) استایل 1000 را اضافه کنید؛ برای هر شناسه 100 اضافه کنید؛ برای هر خصوصیت، کلاس یا شبه کلاس 10 اضافه کنید؛ برای هر نام عنصر یا شبه عنصر 1 اضافه کنید. بنابراین در انتخابگر
body #content .data img:hover
ارزش اولویت 122 خواهد بود (0,1،2,2 یا 0122): 100 برای #content ، 10 برای .data ، 10 برای :hover ، 1 برای body و 1 برای img
روش دوم: تعداد خصوصیت‌های شناسه در انتخابگر را بشمارید (= a). تعداد سایر خصوصیت‌ها و شبه کلاس‌ها در انتخابگر را بشمارید (= b). تعداد نام عناصر و شبه عناصر در انتخابگر را نیز بشمارید (= c). الحاق سه عدد a-b-c ارزش اولویت را نشان می‌دهد.
اچ‌تی‌ام‌ال
دام
وب
کنسرسیوم وب جهانگستر