سمت (انتشارات)

سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها با نام اختصاری سمت سازمانی دولتی وابسته به رهبری در ایران است که به تدوین کتاب‌های مبنایی، درسی و کمک‌درسی در سطح دانشگاهی می‌پردازد. این سازمان در ۷ اسفند ۱۳۶۳ با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی تاسیس شد. هدف از بنیان گذاشتن این سازمان دگرگونی بنیادی در درس‌های علوم انسانی دانشگاه‌ها بوده‌است تا کتاب‌های دانشگاهی برپایه دیدگاه اسلامی نوشته شود. ریاست این سازمان را احمد احمدی بر عهده داشت.
سمت علاوه بر انتشار کتاب به برگزاری همایش‌های مرتبط و انجام پژوهش‌های لازم هم می‌پردازد. این سازمان تا دوازدهم آبان ۱۳۹۵، ۲۰۰۰ عنوان کتاب با شمارگان تقریبی ۳۷ میلیون جلد و در موضوعات گوناگون علوم انسانی چاپ کرده است و ده‌ها کتاب زیر چاپ و صدها کتاب در مراحل مختلف تدوین دارد. بهای کتابهای این سازمان تقریبا به بهای تمام شده با استفاده از تسهیلات دولتی است و در مقایسه با قیمت شرکتهای انتشاراتی دیگر ارزان‌تر است.
فعالیت در خارج از ایران
سازمان سمت بیشترین همکاری را با کشور افغانستان دارد و تاکنون ۱۰ دوره کامل از کتابهایش را به دانشگاه‌های این کشور اهدا کرده است و همچنین مسئولیت چاپ کتاب‌های استادان افغانستان را بر عهده دارد و 59 عنوان کتاب از این استادان را منتشر کرده است؛ و سالانه ده‌ها هزار کتاب این سازمان به افغانستان فرستاده می‌شود.
یک دوره کامل از کتابهای سمت به خجند تاجیکستان نیز فرستاده شده‌است و نمایشگاهی دائمی نیز در این کشور وجود دارد. علاوه بر این سازمان سمت با کشورهای غیر فارسی‌زبان از جمله جمهوری آذربایجان، روسیه، سوریه و عراق نیز همکاری دارد و نیازهای دانشجویان فارسی‌زبان کشورهای دیگر را مرتفع می‌کند.
گروه‌های پژوهشی و تالیفی
الهیات (ادیان و عرفان - فلسفه و کلام - تاریخ و تمدن ملل اسلامی - علوم قرآنی و حدیث - فقه و حقوق اسلامی)
اقتصاد
باستان‌شناسی
تاریخ
تربیت بدنی
جغرافیا
حسابداری
حقوق
دروس عمومی
روان‌شناسی
زبان‌شناسی
زبان و ادبیات عربی
زبان و ادبیات فارسی
زبان و ادبیات فرانسه
علوم اجتماعی
علوم تربیتی
علوم سیاسی
فلسفه
کتابداری
مدیریت - هنر
آموزش زبانهای خارجی
انگلیسی (آموزش زبان انگلیسی - زبان و ادبیات انگلیسی - مترجمی انگلیسی - کتابهای زبان انگلیسی تخصصی (ESP) در حوزه‌های: علوم پایه و مهندسی - علوم پزشکی - علوم انسانی - هنر)
کتابهای افغانستان.
همکاری با دانشگاه‌ها و مراکز علمی
سمت در تهیه و تدوین بعضی کتاب‌ها با برخی از سازمان‌ها و دانشگاه‌ها همکاری می‌کند. در این طرح که از سال ۱۳۷۶ آغاز شده‌است برای کار بهتر و پرهیز از دوباره‌کاری و به‌کارگیری توان موجود علمی در ایران، سازمان سمت به همکاری با دانشگاه‌ها و مراکز علمی می‌پردازد که بسیار مورد استقبال قرار گرفته‌است. تا آبان 95 سمت با 142 مرکز علمی تفاهم‌نامه همکاری منعقد کرده و 300 عنوان کتاب منتشر کرده است.
مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی سمت
در آذر ۱۳۸۲ مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی سمت با موافقت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری پایه‌گذاری شد.
برخی اهداف و برنامه‌های این مرکز:
پژوهش و تحقیق در شاخه‌های علوم انسانی با سه رویکرد بنیادی، توسعه‌ای و کاربردی
اجرای طرحهای پژوهشی و تحقیقاتی با هدف دستیابی به کتابها و درسنامه‌های مطلوب آموزشی در همه ابعاد (اعم از محتوایی، نگارشی و صوری)
معرفی طرحها و برنامه‌های تحقیقاتی لازم با توجه به اولویتهای موجود در علوم انسانی
پر کردن خلاهای درسنامه‌های موجود در زمینه علوم انسانی از طریق اجرای طرحهای پژوهشی کوتاه مدت
تدوین نشریه‌های علمی - تخصصی در حوزه متون آموزشی علوم انسانی،
برقراری ارتباط با مراکز پژوهشی و آموزشی علوم انسانی داخلی و خارجی و ساماندهی همکاری مشترک با آنها در زمینه اجرای طرحها و فعالیتهای پژوهشی
برگزاری همایشها و نشستهای علمی - پژوهشی در سطوح و با موضوعات مختلف،
برنامه‌ریزی برای شرکت اعضای هیئت علمی و محققان در کنفرانسها، سمینارها و نیز اجرای کارگاه‌های آموزشی به منظور تعامل بیشتر پژوهشگران
گروه‌های سه‌گانه پژوهشی این مرکز عبارتند از: ۱. فلسفه و الهیات ۲. مطالعات تاریخ و محیطی ۳. علوم رفتاری.
درباره سمت
محمد فرهادی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، در مراسم رونمایی از دوهزارمین کتار«سمت» گفت: برگزیده شدن ده‌ها عنوان کتاب در جشنواره‌های مختلف و تجلیل سازمان از سوی «اکو» معرفی این نهاد به‌عنوان ناشر برتر از افتخارات سمت است. فعالیت‌های بین‌المللی سازمان حاصل برنامه‌ریزی و تعامل فرهنگی است که ادامه پیدا خواهد کرد. وی با تاکید بر توجه به امر پژوهش ادامه داد: با یک تلقی بنیادین و کلان‌تر سازمان سمت نیز می‌تواند ستاد پژوهش‌های حوزه علوم‌انسانی باشد و در مقام صف به تولید و ارائه آثار فاخر علوم‌انسانی بپردازد.
وی افزود: در این میان خصیصه ارزشمند این سازمان در پیوند میان عالمان دانشگاهی و حوزوی نیز شایسته تجلیل و اکرام است. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری آماده هرگونه همکاری برای توسعه فعالیت‌های این سازمان پژوهشی و همه پژوهشگاه‌ها و بنیادهای پژوهشی است.
علی‌اکبر ناطق‌نوری، رئیس دفتر بازرسی رهبری، در مراسم رونمایی از دوهزارمین کتار«سمت» در ارزیابی رویکرد سمت در حوزه ترویج علم گفت: زمانی که سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم‌انسانی دانشگاه‌ها تاسیس شد فعالیت خود را به دانشمندان داخلی و تولید کتاب در چند رشته محدود نکرد. سمت در طول بیش از سه دهه بی‌سرو صدا و بدون تشریفات کار بسیار بزرگی را انجام داده است. تاسیس دو نهاد علمی تربیت مدرس و سمت در شورای ستاد عالی انقلاب فرهنگی به تصوب رسید. در حالی که سمت در تولید کتاب دانشگاهی موفق عمل کرده اما تربیت مدرس در انجام وظیفه خود چندان موفق نشد.
وی درباره رونمایی از دوهزارمین کتاب سمت افزود: هرچند کار مهمی در تولید دوهزار عنوان کتاب صورت گرفته اما کیفیت محتوا مقوله مهم‌تری است. دیدگاه متخصصان در مباحث ادبی و ویرایشی متن و بررسی تطبیق آن با ارزش‌های اسلامی بسیار با اهمیت است. فعالیت سازمان در عرصه بین‌المللی نیز بهترین شیوه برای انتقال فرهنگ و ایدئولوژی است.
حسین کچوییان عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در انتقاد از سمت گفته است: «موسسه سمت نتوانست آن مقدار که از آن انتظار می‌رفت، ظاهر شود. بعضی کارهایی که در این سازمان منتشر شده فاجعه است و من علاقه‌مند به نام بردن آن نیستم. بخشی از کارهای این موسسه هم ترجمه کتابهای غربی است… اگر تولیدی در زمینه علوم انسانی صورت نگیرد، این موسسه هم چیزی برای عرضه نخواهد داشت. شاید اگر سازمان سمت می‌توانست جریان انتقادی را در حوزه ترجمه دامن بزند و ترجمه انتقادی هم کار کند، وضعیت بهتری می‌توانست داشته باشد.