هری پاتر و زندانی آزکابان (فیلم)

هری پاتر و زندانی آزکابان فیلمی فانتزی محصول سال ۲۰۰۴ بریتانیا/آمریکا و به کارگردانی آلفونسو کوارون است که بر اساس رمانی به همین نام نوشته جی.کی. رولینگ ساخته شده است. این سومین قسمت در مجموعه فیلم‌های هری پاتر محسوب می‌شود که دنباله هری پاتر و تالار اسرار و پیش از هری پاتر و جام آتش است.این فیلم از نظر منتقدان نسبت به دو قسمت قبل دارای پیشرفت قابله ملاحظه بود.
موضوع
داستان درباره سال سوم تحصیلات هری پاتر است که با نجات پدرخوانده‌اش و کشف اطلاعات بیشتری در مورد پدر و مادر کشته شده‌اش به دست لرد ولدمورت همراه است.
داستان
بعد از اینکه عمه مارج وارد خانه خاله هری پاتر می‌شود با هری درگیری پیدا می‌کند و هری ناخواسته باعث اتفاق ناخوشآیندی می‌شود: عمه مارج باد شده و مانند بادکنکی به هوا می‌رود.
هری از خانه فرار می‌کند و منتظر اظهارنامه وزارت جادو می‌شود زیرا انجام جادو برای افراد زیر هفده سال ممنوع است و هری فقط ۱۳ سال سن دارد. اما او می‌فهمد که سیریوس بلک کسی بوده که پدر و مادرش به ولدمورت فروخته و اکنون از زندان آزکابان فرار کرده و اکنون به دنبال اوست. به همین دلیل هاگوارتز برای او حکم اخراج نمی‌فرسد تا هری در هاگوارتز در امان باشد. هری در سالی سخت قرار گرفته و باید مواظب باشد که مورد حمله سیریوس بلک قرار نگیرد. اما سیریوس با نقشه‌ای هری را به طرف او می‌کشاند و به او می‌گوید که بی‌گناه است و کسی که پدر و مادرش را به ولدمورت فروخته پیتر پتیگروست که انگشتش را برید (تا همه فکر کنند او مرده) بعد تبدیل شد به یک موش که از قضا موش خانگی رون است.
بعد از اینکه سیریوس موش را به شکل عادی برمی‌گرداند و بی‌گناهیش ثابت می‌شود، همه چیز نقشه بر آب شده و پیتر فرار می‌کند و سیریوس هم طی درگیری با پروفسور لوپین (معلم دفاع در برابر جادوی سیاه که یک گرگینه است) زخمی می‌شود و دیوانه سازها (نگهبان‌های آزکابان) به طرف او می‌آیند ولی هری با آن‌ها مبارزه می‌کند اما یک نفر به او کمک می‌کند که در ابتدا هری فکر کرد که پدرش بوده. اما بعد از اینکه با هرمیون به گذشته بر می‌گردد می‌فهمد خودش بود که به خودش کمک کرده است. وقتی هری به گذشته بر می‌گردد سیریوس را نجات می‌دهد و به او کمک می‌کند تا فرار کند. بعد از اینکه سیریوس فرار می‌کند هری و هرمیون به هاگوارتز بر می‌گردند.
بازیگران
دنیل ردکلیف در نقش هری پاتر (شخصیت)، یک جادوگر ۱۳ ساله بریتانیایی که به دلیل زنده ماندن از طلسم جادوگر سیاه شرور لرد ولدمورت در هنگام مرگ پدر و مادرش مشهور شده است، و حالا وارد سومین سال تحصیلی خود در مدرسه علوم و فنون جادوگری هاگوارتز می‌شود.
روپرت گرینت در نقش رون ویزلی، بهترین دوست هری در هاگوارتز.
اما واتسون در نقش هرمیون گرنجر، بهترین دوست هری که مشنگ‌زاده و مغز متفکر گروه سه نفره آن‌هاست.
رابی کالترین در نقش روبیوس هاگرید، شکاربان و استاد جدید مراقبت از موجودات جادویی هاگوارتز.
مایکل گمبون در نقش آلبوس دامبلدور، مدیر هاگوارتز و یکی از بزرگ‌ترین جادوگران تمام دوران. پس از آنکه ریچارد هریس، ایفاگر نقش دامبلدور در دو فیلم قبلی، در ۲۵ اکتبر ۲۰۰۲ درگذشت، این نقش به گمبون محول شد. هریس با وجود بیماری مصمم بود نقشش را در این فیلم نیز ایفا کند و به دیوید هیمن که به ملاقات او آمده بود گفته بود که بازیگری را جایگزین او نکنند. چهار ماه پس از درگذشت هریس، کوارون به عنوان جایگزین گمبون را انتخاب کرد. گمبون درصدد تقلید یا بهتر کردن بازی هریس برنیامد و در عوض بازی متفاوت خود را برای نقش ایفا کرده و لهجه ایرلندی خفیفی چاشنی کار خود کرد و بازی در فیلم را تنها ظرف سه هفته به پایان رساند. شایعاتی مبنی بر انتخاب ایان مک‌کلن برای این نقش منتشر شد که او با رد این ادعاها عنوان کرد که نقش مشابه گندالف را در مجموعه ارباب حلقه‌ها بازی کرده است. او همچنین عنوان کرد با توجه به اینکه هریس او را بازیگر «افتضاحی» نامیده است گرفتن جای او کار ناشایستی است. خانواده هریس تمایل خود را برای ایفای این نقش توسط پیتر اوتول دوست صمیمی هریس ابراز کردند.
ریچارد گریفیتس در نقش ورنون دورسلی، شوهرخاله مشنگ هری.
گری الدمن در نقش سیریوس بلک، پدرخوانده بدنام هری که به اشتباه متهم به قتل چندین مشنگ و خیانت به خانواده پاتر شده و پس از تحمل ۱۲ سال حبس در زندان جادوگری آزکابان، از آنجا فرار می‌کند. اولدمن به این دلیل نقش را قبول کرد که پس از آنکه تصمیم گرفت مدت بیشتری را با فرزندانش سپری کند، چندین سال کار بزرگی را قبول نکرد و به پول نیاز داشت. او برای ایفای نقش از کوارون الهام گرفت که به گفته وی دارای «ذوق و مسرتی برای زندگی» بود و سیریوس را به جان لنون تشبیه کرد. او از دشواری ایفای این نقش غافلگیر شده و آن را به دیالوگ آثار شکسپیر تشبیه کرد. اولدمن مدل موی سیریوس را پیشنهاد داد و کوارون نیز خالکوبی‌های این شخصیت را طراحی کرد. او کتاب اول هری پاتر را خوانده بود و فرزندانش هوادار این مجموعه بودند. ایفای این نقش باعث شد اولدمن برای فرزندانش و همکلاسی‌های آنان به مثابه یک قهرمان شود.
آلن ریکمن در نقش سوروس اسنیپ، استاد معجون‌سازی در هاگوارتز و رئیس گروه اسلیترین.
فیونا شاو در نقش پتونیا دورسلی، خاله مشنگ هری.
مگی اسمیت در نقش مینروا مک‌گوناگل، معاون مدیر هاگوارتز، استاد درس تغییرشکل و رئیس گروه گریفیندور.
تیموتی اسپال در نقش پیتر پتی‌گرو، یکی از دوستان پدر و مادر هری که گفته می‌شود توسط سیریوس بلک کشته شده است، اما در انتها مشخص می‌شود در واقع او مرگ‌خواری است که به پدر و مادر هری خیانت کرده است.
دیوید تیولیس در نقش ریموس لوپین، استاد جدید دفاع در برابر جادوی سیاه در هاگوارتز که یک گرگینه است. تیولیس که پیش از این برای نقش پروفسور کوییرل در فیلم هری پاتر و سنگ جادو آزمون بازیگری داده بود، اولین انتخاب کوارون برای نقش پروفسور لوپین بود. او این نقش را به توصیه یان هارت بازیگر منتخب نقش کوییرل پذیرفت که به او گفته بود پروفسور لوپین «بهترین نقش در کتاب» است. کوارون به تیولیس گفته بود که از نظرش لوپین همجنسگرا است و برای توصیف شخصیت او از عنوان «همجنسگرای معتاد» استفاده کرده بود، اگرچه بعدها با انتشار آخرین کتاب مشخص شد او در اشتباه بوده است. تیولیس دو فیلم اول را تماشا کرده و فقط بخشی از کتاب اول را خوانده بود، اما پس از پذیرفتن نقش، کتاب سوم را خواند. او از بازی در فیلمی که در میان کودکان و نوجوانان طرفدار زیادی داشت خوشحال بود و از مدتی که دشت دوربین بود لذت برد.
اما تامسون در نقش سیبل تریلانی، استاد درس پیشگویی در هاگوارتز.