پیشینه کازرون

کازرون شهری است که در زمان ساسانیان و از ۳ روستا بنیان نهاده شده‌است. کازرون در آن زمان به بلدالعتیق شهرت داشته و از توابع بیشاپور بوده‌است. پس از ویرانی بیشاپور توسط ابوسعید شبانکاره مردم بیشاپور به کازرون مهاجرت کردند.
پیدایش
کازرون در زمان ساسانیان متشکل از سه ده نورد ، دریست و راهبان بود که روی هم رفته به آن‌ها شهر بلدالعتیق (شهر کهنه) گفته می‌شد. شیخ ابواسحاق کازرونی از عرفای بزرگ تاریخ ایران و شیخ سلسله کازرونیه یا سلسله مرشدیه با اتصال این سه ده شهر کازرون را به وجود آورد. پس از حمله اعراب، بیشاپوری‌ها به منطقه‌ای به نام جدس که یکی از روستاهای شمال کازرون امروزی است، مهاجرت می‌کنند. پس ازآن به گازرگاه و سپس به کازرون مهاجرت می‌کنند. کازرون در دوره هخامنشیان به گازرا شهرت داشته‌است. در زمان ساسانیان توسط شاپور اول از نو ساخته شد. در طول تاریخ، کازرون چندین بار با خاک یکسان شده‌است.
پیشینه کازرون
ساسانیان :شهر بیشاپور در شمال بلدالعتیق به فرمان شاپور یکم ساسانی تشکیل شده و پایتخت زمستانی او و یکی از مشهورترین و مهمترین شهرهای ساسانیان شد. بیشاپور سپس با حمله اعراب و شخصی به نام ابوسعید شبانکاره ویران گشت و اکثر مردم آن به ده جدس در شمال کازرون امروزی مهاجرت کردند. شهر بلدالعتیق (کازرون فعلی) نیز در همین دوره شکل گرفت. در این دوره بزرگانی چون بهرام پسر مردانشاه و اپسای دبیر از این شهر برخواستند.
همچنین سلمان فارسی (روزبه پسر وخشودان) نخستین شخص از اهالی کازرون و ایران بود که اسلام آورد.
پس از ظهور اسلام در ایران :مردم از جدس به گازرگاه رفتند و پس از وقوع زلزله در آن به کازرون عزیمت نمودند. کازرونیان همچنان زرتشتی بودند تا اینکه شخصی به نام شیخ ابواسحاق کازرونی ۲۴۰۰۰ کازرونی را مسلمان کرد. در این دوره دو سلسله مشهور و بزرگ مرشدیه (کازرونیه) و بلیانیه به سرپرستی شیخ ابواسحاق کازرونی و شیخ عبدالله بلیانی در این شهر فعالیت می‌کردند.
شیخ امین‌الدین بلیانی (عارف و شاعر بزرگ ایرانی و استاد حافظ و خواجوی کرمانی)، سعیدالدین بلیانی کازرونی (بزرگترین سیره نویس پیامیر اسلام)، تقی الدین بلیانی و بسیاری دیگر از خاندان مشهور بلیانی کازرون در این دوره از این شهر برخواستند.
اتابکان فارس : حافظ و سعدی دو شاعر بزرگ ایرانی که در دامان مادرانی کازرونی پرورش یافته بودند، در این دوره برخواستند.
تیموریان : علامه جلال الدین محمد دوانی کازرونی ، بزرگترین دانشمند عهد تیموریان و قرن نهم بود.
ایلخانیان (پس از حمله مغول) : علامه قطب الدین محمود کازرونی ، دانشمند بزرگ اهل کازرون در این دوره متولد شد. وی کاشف علت تشکیل رنگین کمان بود و تنها کسی بود که قبل از گالیله به گرد بودن زمین پی برده بود. وی از بزرگان ریاضیات، فیزیک، پزشکی، نجوم، فلسفه، موسیقی و شطرنج ایران بود.
قاجاریه :پس از وقوع جنگ جهانی اول و حمله انگلیسی‌ها به جنوب ایران، فارس و کازرون، ناصر دیوان کازرونی و یارانش به همراه سایر سرداران جنوب چون صولت الدوله قشقایی به جنگ با انگلیسی‌ها پرداختند و پیروز شدند. کازرون در این دوره دارای شهرداری و فرمانداری مستقل شد. همچنین در این دوره میرزا محمد صالح کازرونی اولین دانشجوی ایرانی اعزامی به اروپا بود و پس از بازگشت نخستین روزنامه ایران را در تهران به چاپ رساند. همچنین میرزا حسن عکاس (چهره‌نگار کازرونی) ، پدر عکاسی ایران نخستین عکاسخانه‌های جنوب را در شیراز و کازرون راه اندازی کرد.
پهلوی :تظاهرات مردم کازرون علیه حکومت پهلوی موجب اعلام حکومت نظامی در این شهر شد. کازرون یکی از ۱۱ شهر ایران و ۳ شهر فارس بود که حکومت نظامی در آن اعلام شد. محمدرضا شاه یک بار نیز به قصد تشکیل استان مستقل کازرون به مرکزیت کازرون به این شهر سفر کرد که با تظاهرات مردم کازرون علیه او، این کار انجام نشد. در این دوره ممسنی از کازرون مستقل و بخش ارژن از کازرون جدا شد. همچنین با ایجاد محور شیراز-چنارشاهیجان-بوشهر، شهر کازرون در بن‌بست قرار گرفت.
جمهوری اسلامیدر سال ۱۳۸۶ با احداث محور شیراز-کازرون-بوشهر، شهر کازرون از بن‌بست خارج شد.