نصرت کریمی

نصرت‌الله کریمی (زاده ۱ دی ۱۳۰۳ در تهران) بازیگر، کارگردان و مجسمه‌ساز ایرانی است.
زندگی
پیش از انقلاب
نصرت‌الله کریمی زاده اول دی‌ماه ۱۳۰۳ تهران است. دوره متوسطه را تا سیکل اول در هنرستان صنعتی ایران و آلمان گذراند و دیپلم متوسطه را از هنرستان هنرپیشگی دریافت کرد.او بعد از سه سال یعنی از سال ۱۳۱۷ تا ۱۳۲۰ به‌ تحصیل در زمینه هنرهای نمایشی، چهره پردازی و طراحی صحنه، در تنها آموزشگاه تئاتر که در تهران وجود داشت، پرداخت. مهم‌ترین استاد و راهنمای او در آن سال‌ها، هنرپیشه و کارگردان برجسته تئاتر، عبدالحسین نوشین بود. نوشین همچنان به عنوان بنیان‌گذار تئاتر مدرن ایران مورد احترام است. کریمی از سال ۱۳۱۹ به بعد به عنوان بازیگر، گریمور و طراح صحنه در تماشاخانه‌های مختلف تهران به کار پرداخت. او در سال ۱۳۲۳ به گروه تئاتر نوشین پیوست و تا سال ۱۳۳۱ همچنان در این گروه عضویت داشت. وی درنمایشنامه‌های مختلف از جمله "دختر شکلات‌ فروش" و "اوژنی گرانده" به ایفای نقش پرداخت. او از سال ۱۳۱۹ تا ۱۳۳۱ در تئاترهای مختلف به عنوان گریمور، بازیگر و گاه نمایشنامه نویس و کارگردان فعالیت می‌کرد. در این سال پس از ازدواج با یکی از بازیگران تئاتر سعدی، به اتفاق او برای تکمیل تحصیلات خود عازم ایتالیا شد و آنجا با وساطت سفیر وقت ایران دستیار سوم ویتوریو دسیکا شد. بعد از آن به جهت آموختن تئاتر عروسکی عازم اتریش شد و آنجا بعد از گذراندن دوره پنج ساله رشته کارگردانی سینما و تلویزیون، یک سال نیز دوره تکنیک فیلم‌های عروسکی را گذراند و با مدرک فوق لیسانس فارغ‌التحصیل شد و بعد از چند سال کار تئاتر و دوبله فیلم‌های خارجی به همراه حسین سرشار و فهیمه راستکار، در اردیبهشت ۱۳۴۳ به ایران مراجعت کرد و در همان سال به دعوت وزارت فرهنگ و هنر مسئولیت کارگاه نقاشی متحرک را به عهده گرفت و در آنجا فیلم‌های زیادی را با تکنیک‌های انیمیشن و عروسکی ساخت که در آرشیو وزارت ارشاد موجود هستند و عبارتند از: دل موش پوست پلنگ، شکار ماه، باباکرم، تعصب، سلسله مراتب، خروس بی‌محل، آدم شاخ درمیاره، پیدایش آتش، آقای شاکی. از سال ۱۳۴۶ تا ۱۳۴۸ نیز با ساخت سریال در تلویزیون مشغول به کار بود و بعد به ساخت فیلم سینمائی روی آورد و با فیلم‌های درشکه چی و محلل وارد عرصه سینمای ایران شد.
عمده شهرت وی به‌دلیل بازی در سریال دایی‌جان ناپلئون در نقش «آقاجان» و نیز آثار سینمایی است که با سه عنوان نویسنده، کارگردان و بازیگر در آن‌ها حضور داشته‌است.
پس از انقلاب
وی پس از انقلاب ایران (۱۳۵۷) (عمدتا به دلیل فیلم محلل) از کار و تدریس در عرصه سینما منع شد و با این حال تمام این سال‌ها را در ایران ماند. وی قبل از انقلاب، ۶۰ مجسمه ساخته‌بود، ولی بعد از انقلاب که فرصت بیشتری داشت، ۵۰۰ مجسمه و صورتک ساخت و ده نمایشگاه برای آن‌ها برگزار کرد.
وی در دوران اخیر به ساخت آگهی‌های فرهنگی برای تلویزیون پراخت که فیلم‌های یک‌دقیقه‌ای برای مبارزه با آلودگی هوا، صرفه‌جویی در مصرف آب و تنظیم خانواده از جمله این کارها هستند. وی در کنار این فعالیت‌ها به پرورش کاکتوس، به‌صورت تجاری، می‌پردازد. او همچنین فیلم‌نامه برخی از آثار قبلی‌اش مانند درشکه‌چی را منتشر نموده‌است.
مراسم تجلیل از وی در سال ۱۳۸۶ در خانه هنرمندان ایران برگزار شد.
فرزند او بابک کریمی در فیلم جدایی نادر از سیمین به ایفای نقش پرداخته است.
کارنامه هنری
کارنامه هنری نصرت الله کریمی مشحون از تلاطم‌ها و جست و خیزهای متعدد بود. او خودش برای این مهم اصطلاح آب به آب شدن را ترجیح می‌داد و از دست کسانی که به او می‌گفتند : آخه نصرت چرا هی ازین شاخه به این شاخه می‌پری ناراحت می‌شد و می‌گفت : ولم کنین چی کارم دارین اقلا بفهمین که این حالت من اسمش آب به آب شدنه … اعتراض دوستان و یاران دیرینه‌اش به این بود که : آخه با این سنت مرد حسابی چرا پا می‌شی می‌ری دستیاری … اما او می‌گفت : سینما خون من است … برای همین خاطر و از لج آن‌ها در سن هشتاد و چهار سالگی با وجود همه فعالیت‌های مستقل و مهمی که داشت رفت دستیاری اما چون دید خداوکیلی دستیاری برای یک چنین سنی کاری بس دشوار است خودش برگشت گفت : می‌شه منو بذارید مدیر برنامه‌ریزی ؟ … اونام گفتن : باشه !
سینما
مرتضی احمدی (راست) و نصرت کریمی (چپ) در پشت صحنه فیلم خانه‌خراب (۱۳۵۴)
سال
نام
سمت
کارگردان
۱۳۸۷
کارناوال مرگ
مدیر برنامه‌ریزی
رضا اعظمیان
۱۳۷۳
ستارگان خاک
دستیار اول کارگردان
عزیزالله حمیدنژاد
۱۳۷۲
ضربه آخر
برنامه‌ریزدستیار کارگردان
داوود موثقی
۱۳۷۲
آخرین خون
دستیار کارگردان
منوچهر مصیری
۱۳۷۱
طعمه
دستیار کارگردان
فرامرز صدیقی
۱۳۷۱
عیالوار
دستیار کارگردان
پرویز صبری
۱۳۷۱
قافله
گروه کارگردانی
مجید جوانمرد
۱۳۷۰
برخورد
بازیگردستیار کارگردان
سیروس الوند
۱۳۷۰
ردپای گرگ
دستیار کارگردان
مسعود کیمیایی
۱۳۷۰
هور در آتش
دستیار کارگردان
عزیزالله حمیدنژاد
۱۳۶۹
تیغ آفتاب
دستیار کارگردان
مجید جوانمرد
۱۳۶۸
آخرین پرواز
دستیار کارگردان
احمدرضا درویش
۱۳۶۸
دندان مار
بازیگرمدیر تولید
مسعود کیمیایی
۱۳۶۷
سرب
دستیار کارگردان
مسعود کیمیایی
۱۳۶۶
کانی مانگا
دستیار کارگردان
سیف‌الله داد
۱۳۶۳
تاتوره
دستیار کارگردان
کیومرث پوراحمد
۱۳۵۸
جنگ اطهر
بازیگردستیار کارگردان
محمدعلی نجفی
۱۳۵۷
امشب اشکی می‌ریزد
دستیار کارگردان
منوچهر مصیری
۱۳۵۷
قصه خیابان دراز
امور فنی
محسن تقوایی
۱۳۵۷
سرخپوست‌ها
بازیگر
غلامحسین لطفی
۱۳۵۶
سفر سنگ
بازیگرمنشی صحنه
مسعود کیمیایی
۱۳۵۵
میراث
دستیار کارگردان
عبداله غیابی
۱۳۵۵
غزل
بازیگر
مسعود کیمیایی
۱۳۵۴
خانه‌خراب
بازیگرنویسندهکارگردان
نصرت کریمی
۱۳۵۴
اخم نکن سرکار
بازیگر
امیر شروان
۱۳۵۳
گوزن‌ها
دستیار فیلمبردار
مسعود کیمیایی
۱۳۵۲
عیال‌وار
بازیگر
پرویز نوری
۱۳۵۲
گلگو ۱۳
بازیگر
جونیا ساتو
۱۳۵۱
حسن سیاه
بازیگر
پرویز اصانلو
۱۳۵۱
حکیم‌باشی
بازیگر
پرویز نوری
۱۳۵۱
تختخواب سه نفره
بازیگرنویسندهکارگردان
نصرت کریمی
۱۳۵۰
محلل
بازیگرنویسندهکارگردان
نصرت کریمی
۱۳۵۰
درشکه‌چی
بازیگرنویسندهکارگردان
نصرت کریمی
۱۳۵۰
باباشمل
طراح لباس
علی حاتمی
۱۳۴۹
دزد و پاسبان
نویسنده
محمود کوشان
۱۳۴۷
عشق قارون
امور فنی
ابراهیم باقری
۱۳۴۱
گل گمشده
امور چاپ
عباس شباویز
۱۳۳۶
فیلم کوتاه «آموزش»
کارگردان
نصرت کریمی
تلویزیون
سال
نام
سمت
کارگردان
توضیحات
۱۳۷۵–۱۳۷۶
مجموعه عروسکی «وروجک»
کارگردانعروسک‌گردان
نصرت کریمی
هوشی و موشی
کارگردان
نصرت کریمی
اواسط دهه شصت، در برنامه کودک و نوجوان پخش می‌شدو «علی‌رضا خمسه» در آن بازی کرده بود.
۱۳۵۶
خسرو میرزای دوم
بازیگرکارگردان
نصرت کریمی
۱۳۵۵
نمایش عروسکی «آدم شاخ در می‌آره»
کارگرداننویسندهتصویربردار
نصرت کریمی
۱۳۵۴
دایی‌جان ناپلئون
بازیگر
ناصر تقوایی
در نقش «آقاجان»اولین بار در سال ۱۳۵۵ پخش شد.
۱۳۵۰
انیمیشن «پیدایش آتش»
کارگرداننویسنده
نصرت کریمی
بر اساس اسطوره هوشنگ شاهنامه فردوسی
۱۳۴۹–۱۳۵۰
انیمیشن «تعصب»
کارگرداننویسنده
نصرت کریمی
بر اساس طرحی از علی حاتمی
۱۳۴۶–۱۳۴۸
پیوند
کارگردان
نصرت کریمی
مسعود اسداللهی و ثریا قاسمی در این مجموعه تلویزیونی،بازی کرده بودند.
۱۳۴۵–۱۳۴۸
مجموعه عروسکی «آقای شاکی»
کارگردان
نصرت کریمی
۱۳۴۷
انیمیشن «شکار ماه»
کارگرداننویسندهانیماتور
نصرت کریمی
۱۳۴۷
انیمیشن «احمدک»
نویسنده
فریدون فرشباف
۱۳۴۶
انیمیشن «ملک جمشید»
کارگرداننویسنده
نصرت کریمینفیسه ریاحی
۱۳۴۶
انیمیشن «سلسله مراتب»
کارگرداننویسنده
نصرت کریمی
نخستین تجربه تکنیک پیکسیلیشن در ایران
۱۳۴۵
تله‌فیلم عروسکی «دل موش، پوست پلنگ»
کارگرداننویسندهعروسک‌گردانراوی
نصرت کریمی
۱۳۴۵
انیمیشن «پیدایش آستن»
کارگردان
نصرت کریمی
بر اساس داستان «هوشمندشاه» فردوسی
۱۳۴۴
انیمیشن «جای پای آشنا»
کارگردان
نصرت کریمی
ساخته شده با تکنیک سل انیمیشن
۱۳۴۴
انیمیشن «زندگی»
کارگرداننویسنده
نصرت کریمی
الهام گرفته شده از دیدگاهای فلسفی مولوی اولین فیلم کارتونی در ایران
۱۳۴۴
نمایش عروسکی «خروس بی‌محل»
کارگردان
نصرت کریمی
بر اساس داستان «خروس زری» احمد شاملو
۱۳۳۸
بیمه عمر
کارگردانطراحانیماتور
نصرت کریمی
یک انیمیشن تبلیغاتی کوتاه با تکنیک اجرای عروسکی