هنرستان

دانش آموزان در صورت تمایل برای به دست آوردن مهارت‌های فنی یا هنری، پس از پایان سال نهم متوسطه به هنرستان می‌روند. هنرستان یک دوره ۳ ساله آموزش فن و هنر است و بیش از ۱۰۰ رشته مختلف دارد.
افرادی که دوره‌های هنرستان را به پایان می‌رسانند، بدون گذراندن دوره پیش‌دانشگاهی می‌توانند در کنکور کاردانی پیوسته (فوق دیپلم) شرکت کنند. از سال ۱۳۹۶ مقطع کاردانی پیوسته در موسسات آموزش عالی حذف گردید و به جای آن دروس جایگزین در دانشگاه اخذ می‌گردد. اکنون عملا امتحان کنکور در برخی رشته‌ها نقشی در پذیرش دانشجو ندارند و علاقه‌مندان در اولین انتخاب خود بر اساس سوابق تحصیلی پذیرفته می‌شوند. در برخی رشته‌ها مانند «ساختمان» چند سال است که کنکوری برگزار نمی‌گردد. در صورت تمایل نیز امکان ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر وجود دارد.
اولین هنرستان در شهر تبریز دایر شد که تعدادی از آن‌ها توسط آلمانی‌ها ساخته شده‌است. مانند هنرستان فنی وحدت واقع در یا هنرستان هنرهای زیبا میرک که توسط ارامنه در سال ۱۲۹۶ در تبریز تاسیس شد و همچنین سایر هنرستان‌های جدید که افزون بر شاخه فنی و حرفه‌ای، شاخه کاردانش را نیز دارا هستند. نظیر که اولین هنرستان غیردولتی تبریز واقع در است.
کسانی که به هر دلیلی قادر نبودند مدرک دیپلم خود را در نوبت اول (روزانه) بگیرند، دو راه دارند:
۱. به مدارس نوبت دوم (بزرگسالان) مراجعه و تمامی دروس خود را در مدرسه (وزارت آموزش و پرورش) بگذرانند و دیپلم خود را دریافت نمایند.
۲. می‌توانند با مراجعه به آموزشگاه‌های آزاد فنی - حرفه‌ای و یا مرکز ارشاد و گذراندن دوره‌های مربوطه در این مراکز، مهارت مورد نظر خود را دریافت نموده، سپس به مدارس بزرگسالان مراجعه نموده و با تطبیق این مهارت‌ها به عنوان واحد درسی و گذراندن دروس عمومی دیپلم خود را دریافت نمایند.
توجه مهم: افرادی که پایان خدمت ندارند، در صورت عدم ثبت نام در مدرسه، به عنوان ترک تحصیل شناخته شده و غیبت نظام وظیفه خواهند داشت! چون فقط مدارس (وزارت آموزش و پرورش) اجازه درخواست و اعطای معافیت تحصیلی را دارا هستند نه آموزشگاه‌ها (وزارت کار- سازمان فنی و حرفه‌ای، وزارت ارشاد، جهاد کشاورزی و …).
رشته‌ها در دوره هنرستان
زمینه خدمات :
گروه بهداشت: کودکیاری
گروه مدیریت خانواده: مدیریت خانواده
گروه اداری و مالی: حسابداری بازرگانی
گروه کامپیوتر: کامپیوتر
گروه هنر: انیمیشن، سینما، صنایع دستی، طراحی و دوخت، مرمت آثار فرهنگی، موسیقی مبانی آهنگسازی، موسیقی نوازندگی سازهای ایرانی، موسیقی نوازندگی ساز جهانی، نقاشی، نقشه‌کشی معماری، نمایش، پشتیبانی صحنه، چاپ دستی، گرافیک
زمینه صنعت :
گروه برق: الکترونیک، الکترو تکنیک
گروه علوم و فنون دریایی: الکترونیک و مخابرات دریایی، مکانیک موتورهای دریایی، ناوبری
گروه عمران: ساختمان، نقشه‌برداری
گروه مواد: سرامیک، صنایع شیمیایی، صنایع نساجی، متالورژی، معدن
گروه مکانیک: تاسیسات، ساخت و تولید، صنایع فلزی، صنایع چوب و کاغذ، مکانیک خودرو، نقشه‌کشی عمومی، چاپ
زمینه کشاورزی :
امور دامی، امور زراعی و باغی، صنایع غذایی، ماشین‌های کشاورزی
رشته‌ها در دوره کار دانش و فنی حرفه‌ای
زمینه صنعت
گروه برق
الکتروتکنیک : برق ساختمان، برق صنعتی، برق ماشین آلات، تابلوسازی برق صنعتی، تعمیر وسایل برقی خانگی، شبکه‌های هوایی، ماشین‌های الکتریکی، نصب و سرویس آسانسور
الکترونیک :الکترونیک صنعتی، تعمیر تلویزیون رنگی، تعمیر دستگاه‌های پزشکی، تعمیر ماشینهای اداری، تعمیرتلفنهای رومیزی و همراه، سیسمتهای صوتی تصویری
کنترل: اتوماسیون صنعتی، تعمیرابزار دقیق، میکروکنترولر AVR
گروه سرامیک
سفالگری :سفال و لعاب، سفالگری، معرق کاشی، کاشی‌سازی هفت رنگ
صنایع شیشه‌ای :شیشه گری، شیشه گری آزمایشگاهی، عینک‌سازی (اپتیک)
گروه شیمی
شیمی صنعتی: آبکاری فلزات، فرآوری چرم
گروه عمران :
ساختمان: بتنکاری ساختمان، ساختمان سازی، سنگ و کاشی کاری، کارهای عمومی ساختمان، کارهای فلزی ساختمان
معماری: تزئینات داخلی ساختمان، طراحی معماری داخلی، معماری آیینه کاری، معماری داخلی، نقشه‌کشی ساختمان، هنر آینه کاری
گروه مواد
سرامیک: سرامیک سازی
متالورژی : ریخته‌گری، مدلسازی
گروه مکانیک
تاسیسات: آبگرمکن خورشیدی، تاسیسات بهداشتی ساختمان، تاسیسات تهویه مطبوع ساختمان، تاسیسات حرارتی برودتی، تاسیسات گازرسانی، تاسیسات گرمایی ساختمان، تعمیر دستگاه‌های گازسوز، تعمیر چیلرتراکمی، تعمیرپمپ و شیر، دستگاه‌های سردکننده
ساخت و تولید: ساخت ابزار، ساخت ادوات، فرزکاری CNC، تراشکاری CNC، جوشکاری، قالب‌سازی فلزی، نقشه‌کشی صنعتی به کمک رایانه، مکانیک صنعتی، پلاستیک کاری، تعمیر ماشین ابزار
سازه‌های فلزی : بازرسی جوش اسکلت فلزی، جوشکاری برق، جوشکاری برق و گاز، جوشکاری گاز، جوشکاری گاز محافظ 2OC، درو پنجره‌سازی آلومینیومی، درو پنجره‌سازی آهنی، ورقکاری
صنایع دریایی: ساخت شناور فایبرگلاس
صنایع چوبی: تزئینات داخلی چوبی، رنگ کاری مصنوعات چوبی، ساخت شناورهای چوبی صیادی، کابینت‌سازی چوبی، کاربری دستگاه CNC چوب
عیب یابی و تعمیر: تعمیر برق اتومبیل، تعمیر ماشینهای راهسازی، تعمیر موتور خودرو، تعمیر موتور دیزل دریایی، تعمیر موتور و برق خودرو، تعمیر موتورسیکلت، تعمیربدنه اتومبیل، تعمیرخودروهای تجاری سنگین ونیمه سنگین درجه یک و درجه دو، تعمیرموتور قایق، خدمات فنی خودرو، صافکاری نقاشی خودرو
معدن : استخراج معدن، فرآوری سنگ
نساجی: ریسندگی، قالی بافی ماشینی، نساجی عمومی
چاپ : چاپ افست
زمینه خدمات
حمل و نقل : حمل ونقل هوایی
خدمات اجتماعی : آتشنشانی، هتلداری و سیاحتی، پیرایشگری
خدمات غذایی : آشپزی ، کنترل تولید مواد
صنایع دستی : صنایع دستی ظریف، هنرفرش
کامپیوتر : کامپیوتر
مالی و اداری : امور اداری، امور بازرگانی، امور مالی
هنر : فرهنگی ادبی، کارهای هنری درخانه، موسیقی، هنرهای تجسمی، هنرهای نمایشی
پوشاک : خیاطی، کفش و سراجی بهداشت و درمان : پیراپزشکی
زمینه کشاورزی
امور باغی : درختکاری، سبزیکاری، فضای سبز، گل کاری
امور دام و طیور: بهداشت دام و طیور، دام، طیور
امور زراعی : زراعت، گیاهان دارویی
جنگل و مرتع : آبخیزداری، جنگل، جنگل و مرتع، مرتعم ابریشم
شیلات: آبزیان
صنایع غذایی : فراورده‌های آبزیان، فراورده‌های دامی
ماشین‌های کشاورزی: تعمیر ماشینهای کشاورزی، کاربری ماشینهای کشاورزی