رستاخیز (فیلم ۱۳۹۱)

رستاخیز که با نام روز رستاخیز هم شناخته می‌شود، فیلمی تاریخی مذهبی به کارگردانی و نویسندگی احمدرضا درویش محصول سال ۱۳۹۱ ایران است. رستاخیز در سی و دومین دوره جشنواره فیلم فجر در ۱۱ بخش نامزد دریافت سیمرغ بلورین بود و در نهایت در ۸ بخش از جمله بهترین فیلم و بهترین کارگردانی برنده سیمرغ بلورین شد.
این فیلم در ۲ دی ۱۳۹۲ در سینما فرهنگ با حضور برخی اعضای دولت اکران خصوصی شد و در ۱۶ بهمن ۱۳۹۲ در کاخ جشنواره فجر هم‌زمان با برگزاری سی و دومین دوره جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد.
فیلم رستاخیز در روز ۲۴ تیر ۱۳۹۴ با مجوز قانونی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به اکران عمومی درآمد اما ساعاتی پس از آن در پی مخالفت علما و مراجع با محتوای آن و به تصویر کشیدن چهره برخی از پرده سینماها به پایین کشیده شد.
داستان
بعد از مرگ معاویه پسر ابوسفیان، یزید بن معاویه خود را خلیفه مسلمین می‌خواند و به فرماندار مدینه نامه می‌نویسد که از حسین بن علی بیعت بستاند. بکیر بن حر که به عنوان پیک مخصوص دربار یزید بن معاویه برگزیده شده‌است مامور رساندن نامه یزید بن معاویه به مدینه می‌گردد. او که جوانی چابک و پرانرژی است و در تکاپوی حقیقت است در مدینه متوجه می‌شود که حامل نامه‌ای است که در آن به کشتن حسین بن علی فرمان داده شده‌است. بکیر در مکه با اندیشه‌ها و خط فکری حسین بن علی (امام شیعیان) آشنا می‌شود.
مردم کوفه با فرستادن نامه‌های بسیار زیاد، حسین بن علی را به کوفه دعوت کرده‌اند تا در قیام بر ضد یزید پسر معاویه، آن‌ها را یاری کنند. حر ابن یزید ریاحی، به همراه بکیر و دو هزار سوار از سوی عبیداله بن زیاد مامور می‌شوند به سمت کاروان حسین بن علی که به سمت کوفه در حرکت هستند بروند. کاروان حسین در شماری اندک، در کربلا به محاصره هزاران نفر از لشکریان یزید درمی‌آیند.
بازیگران
روز رستاخیز از ۲۴ بازیگر که نقش‌های پیش‌برنده را به عهده دارند بهره برده و حدود ۴۰ بازیگر دیگر و هفت بازیگر زن و مرد مهمان نیز در آن بازی کرده‌اند. به غیز از بازیگران ایرانی، بازیگرانی از عراق، کویت، لبنان، آمریکا و سوریه بازی کرده‌اند.
نقش‌ها
آرش آصفی در نقش بکیر بن حر
حسن پورشیرازی در نقش عمر بن سعد
فرهاد قائمیان در نقش حر بن یزید ریاحی
پوریا پورسرخ در نقش حفص ابن عمر
بابک حمیدیان در نقش عبیدالله بن زیاد و یزید بن معاویه
بهادر زمانی در نقش عباس بن علی
جمال سلیمان در نقش معاویه بن ابوسفیان
یاور احمدی‌فر در نقش سلیمان و سلیم
بهنام تشکر در نقش حصین ابن تمیم
طلحت حمدی در نقش نعمان
انوشیروان ارجمند در نقش قاضی شریح
میرطاهر مظلومی در نقش ولید بن عقبه
داوود حسین در نقش فاروق
محمدرضا حقگو در نقش مروان بن حکم
علی جاویدفر در نقش مسلم بن عوسجه
رضوان عقیلی در نقش سر جون
جواد اشکرچی در نقش هانی بن عروه
فواد ابراهیم در نقش کشیش
فواز سرور در نقش فرستاده
انوش معظمی در نقش شمر
کوروش زارعی در نقش اشعث بن قیس
علی عباسی در نقش مسلم بن عقیل
حمید جدیدی در نقش حبیب بن مظاهر
امیر مولوی در نقش زهیر بن قین
قادر پزشکی در نقش ابوعبیده حضرمی
رضا اکبری ارطه در نقش ابوعبیده
محمود محکمی در نقش مالک بن نسیر
سعید علیپور در نقش علی اکبر بن حسین
تورج فرامرزیان در نقش مرد آهنگر
بابک والی در نقش شعیب
حسین مددی در نقش اماره بن عبدالله
خلیل‌اله خواجه نظام در نقش عمرو بن حجاج زبیدی
حامد بیسادی در نقش عابس بن ابی شبیب الشاکری
مهتاب کرامتی در نقش کنیز
پرویز پورحسینی در نقش جاروت
شقایق فراهانی در نقش زن سبزپوش
زهره حمیدی در نقش همسر حر بن یزید ریاحی
سروش گودرزی در نقش قره بن قیس حنظلی
سید جواد یحیوی در نقش قیس بن مسهر صیداوی
لیلا بلوکات در نقش دختر حر بن یزید ریاحی
ابراهیم سلطانعلی
حسام امام جمعه زاده
مهدی انجم روز
علی بهمنش
فرهاد پورابوالقاسم
حمیدرضا خلیلی
محمد رحیمی
علی کوچک زاده
وحید کاظمی
پژمان جعفری ظفرقندی
محمد زارع
مصطفی شعبانی
سعید شهبازی
حسن طاووسی
رضا قره گوزلو
علی نجف پور
سعید طاهری
محمدتقی اندبیل مقدم
حسین پوریده
اکبر داوودی
علی کشاورزیان
علیرضا ناصری
قدرت حجت آبادی
رضا ذاکری
داریوش جهانگیری
فرشاد کرمی
مراد ناصری
غلامرضا اردیانی
ساخت
تهیه‌کننده فیلم تقی علیقلی‌زاده و سرمایه گذاران آن موسسه فرهنگ تماشا، شرکت دلتا مدیا و شرکت آکو افالز از کشورهای ایران، کویت و انگلستان هستند که با هدف ترویج فرهنگ عاشورا در فیلم رستاخیز سرمایه‌گذاری کردند.
مطالعات فیلم پس از تولید دوئل فیلم قبلی درویش از سال ۱۳۸۳ آغاز شد. پس از یک سال پیش‌تولید از شانزدهم بهمن ۱۳۸۸ هم‌زمان با اربعین حسینی فیلمبرداری فیلم در شهرستان بم آغاز شد و پس از پشت سر گذاشتن بیش از ۲۵۰ جلسه فیلمبرداری در شهرهایی چون بم و شهداد کرمان، شاهرود، اصفهان، رباط کریم، کاشان، فومن و تهران در تاریخ ۱۲ دی‌ماه ۱۳۸۹ فیلمبرداری به پایان رسید و در سال ۱۳۹۱ آماده نمایش شد.
تدوین این فیلم توسط طارق انور تدوینگر نامزد اسکار بهترین تدوین ۲۰۱۰ برای فیلم سخنرانی پادشاه صورت گرفت. تمام مراحل فنی و تکنیکی این فیلم در استودیو مولینار در لندن انجام شده‌است.
موسیقی فیلم توسط استفن واربک آهنگساز برجسته و برنده جایزه اسکار بهترین موسیقی فیلم شکسپیر عاشق نوشته شده و اجرای آن را ارکستر فیلارمونیک بلژیک برعهده داشته و در استودیو گلکسی بروکسل ضبط شده‌است.
این فیلم از تکنیک‌های جلوه‌های ویژه تصویری سی جی‌ای بهره می‌برد و با پرده عریض اسکوپ و بهره‌مندی از صدای دالبی دیجیتال ساخته شده‌است.
نمایش
رستاخیز به سه زبان و با سه نام متفاوت و به نمایش در خواهد آمد.
عوامل اصلی تولید
تدوین: طارق انور
موسیقی: استیون واربک
مدیر فیلمبرداری: حسین جعفریان
فیلمبردار: علیرضا برازنده
برنامه‌ریز و دستیار کارگردان: دانش اقباشاوی
صدابردار: یدالله نجفی
طراح صحنه و لباس: مجید میرفخرایی
جلوه‌های ویژه رایانه‌ای: مولینار لندن
عکاس: بابک برزویه
مدیر تولید: سید علی قائم مقامی
مدیر هنری: مجید میرفخرایی
طراح چهره پردازی: سید محسن موسوی
مدیر تدارکات: بهرام به نوید
طراحی صدا و صداگذاری و میکس: جرمی پرایز، دان جانسون، امیرحسین قاسمی، ریچارد کانوی
تهیه‌کننده جلوه‌های بصری: بهروز پاک نهاد
جلوه‌های ویژه میدانی: حمیدرضا سلیمانی
جلوه‌های بصری: سایمون فریم
مدیر امور پس از فیلمبرداری: کامران سحرخیز
بازتاب‌ها
احمدرضا درویش، کارگردان فیلم با اشاره به اینکه ساخت روز رستاخیز شانس بزرگ زندگی او بوده‌است، گفت برای ساخت روز رستاخیز ۱۴ سال پیش زیر باران‌های دمشق عهد بسته بودم.
حسین وحید خراسانی ضمن انتقاد شدید از این فیلم، تهدید کرد که اگر این فیلم پخش شود از هر آنچه گفته شود و پیش آید معذوریم.
ناصر مکارم شیرازی ضمن انتقاد از این فیلم گفت: آیا قرار است سازمان سینمایی قداست مقدسات را بشکند؟
کمال تبریزی در خصوص فیلم روز رستاخیز، گفت: این فیلم سینمایی از تکنیک خوبی برخوردار بود و فرم خوبی داشت. اما فکر می‌کنم یک مقدار فیلم در موقعیت فرم باقی‌مانده بود و دلیلش هم این است که مضمونی پیچیده و عمیق داشت. حالا حالاها تجربه زیادی باید اتفاق بیفتد در عرصه سینما تا این مضمون به‌طور کمال و تمام بیان شود یعنی حق مطلب ادا شود. فکر می‌کنم این راهی است که با فیلم سینمایی روز واقعه شروع شده، البته کارهای پراکنده‌ای در این زمینه انجام شده‌است و حالا سینماگران باید در این زمینه قدم‌های بیشتری بردارند و کار بیشتری بکنند تا به این مفهوم که خیلی عمیق است و در ذات فرهنگ ایرانی وجود دارد، دست پیدا کنند و کارهای بهتری ساخته شود.
منصور ارضی، عبدالرضا هلالی و مجید بنی‌فاطمه از مداحان به مضمون این فیلم سینمایی انتقاد کرده‌اند.
محمدعلی علوی گرگانی از مراجع تقلید شیعه و مرتضی مقتدایی مدیر شورای عالی حوزه علمیه قم به این فیلم اعتراض کرده و آن را توهین به مقدسات دانسته‌اند.
علی جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به دفاع از فیلم پرداخت و تاکید کرد که رستاخیز از نظر تاریخی مشکلی نداشته و منطبق با تاریخ صحیح عاشورا تدوین شده‌است.
در تیرماه ۱۳۹۴ و در روز نخست اکران فیلم، سازمان سینمایی اعلام کرد به منظور رعایت جایگاه و شان مراجع عظام تقلید و عالمان شاخص دینی اکران این فیلم تا وصول رضایت برخی از مراجع به تعویق خواهد افتاد.
پس از حاشیه‌های به وجود آمده برای این فیلم، اواخر تیر ۱۳۹۴ معاون حقوقی، پارلمانی و امور استان‌های وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام کرد فیلم رستاخیر پس از اعمال نظر مراجع عظام تقلید و انجام اصلاحات مورد نظر آنان بر روی پرده سینماها می‌رود. محمدحسین نوش آبادی افزود: این وزارتخانه با توجه به نگرانی‌های مطرح شده در زمینه فیلم رستاخیز اکران آن را متوقف کرده‌است. برخی از نقدهای ارائه شده به موضوع جواز یا عدم جواز نمایش چهره مقدسان در سینما، فیلم رستاخیز را با نمونه‌های دیگر مقایسه کرده‌است.
در تاریخ ۳۰ تیر ۱۳۹۴ عوامل فیلم رستاخیز با هدف رفع مشکل اکران نامه‌ای را به حسن روحانی رئیس جمهوری ایران نوشتند. در بخشی از این نامه آمده‌است: اقدام تاسف بار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در توقف اکران عمومی فیلم سینمایی رستاخیز، موجب حیرت و پرسش‌های فراوان درخصوص این اقدام مغایر با تدبیر و روندهای قانونی، حقوقی و شرعی گردیده و دامنه آن در افکار عمومی داخلی و خارجی در حال گسترده شدن است.
جوایز
داخلی
سی و دومین دوره جشنواره فیلم فجر ۱۳۹۳
بهترین فیلم
تقی علیقلی زاده
بهترین کارگردانی
احمدرضا درویش
بهترین بازیگر مرد
آرش آصفی
بهترین بازیگر نقش مکمل مرد
بابک حمیدیان
بهترین فیلم‌برداری
حسین جعفریان
بهترین موسیقی متن
استیون واربک
بهترین جلوه‌های ویژه بصری
سایمون فریم
بهترین جلوه‌های ویژه میدانی
حمیدرضا سلیمانی
بهترین چهره‌پردازی
محسن موسوی
بهترین طراحی صحنه و لباس
مجید میرفخرایی
بهترین صدای فیلم
یدالله نجفی، جرمی پرایز، دن جانسون، ریچارد کانوی
مدیر تولید
سید علی قائم‌مقامی
بهترین فیلم‌نامه بخش بین‌الملل
احمدرضا درویش
دیپلم افتخار بهترین مدیریت تولید سید علی قائم‌مقامی - جشن انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران ۱۳۹۳
بین‌المللی
بهترین فیلم - جشنواره بین‌المللی فیلم بغداد ۲۰۱۵
بهترین فیلم از نگاه تماشاگران - جشنواره بین‌المللی فیلم بغداد ۲۰۱۵
جایزه ویژه بهترین کارگردانی - جشنواره بین‌المللی غدیر ۲۰۱۶
لوح تقدیر و نشان ویژه - جشنواره بین‌المللی فیلم نهج ۲۰۱۷