سنگ‌نوردی

سنگ نوردی در پارک ایالتی سنگ سحرآمیز
سنگ‌نوردی یا صخره‌نوردی نوعی فعالیت است که فرد با استفاده از طناب و ابزار فنی مخصوص به بالا و پایین رفتن یا حرکت افقی بر روی صخره‌های طبیعی یا دیواره‌های سالنی می‌پردازد.
رشته‌های سنگ‌نوردی
دیواره‌نوردی
به نوعی از ورزش سنگنوردی (یا صخره‌نوردی) گفته می‌شود که در آن صعود بیش از یک طول طناب (یک طول طناب معمولا ۵۰ متر است) است. دیواره‌نوردی خود دارای انواع متفاوتی از قبیل صعود مصنوعی و صعود طبیعی (یا کلاسیک) است. این سبک‌ها از لحاظ نوع حمایت‌های میانی و میزان اتکای صعودکننده به ابزارها یا توان بدنی خود از هم متمایزند. پارک ملی یوسیمیتی یکی از مشهورترین مکان‌های دیواره‌نوردی می‌باشد.
سنگ‌نوردی اسپورت
سنگ‌نوردی اسپورت صعودهای کوتاه (میانگین ۲۵ متر) با حمایت طناب از زمین، که صعودکننده تنها به توان بدنی خود متکی می‌باشد.
left
بولدرینگ(Bouldering)
صعود مسیرهای بسیار کوتاه (تا ۱۵ حرکت) بروی تخته سنگ‌های کوتاه که لازمه ان استفاده از تکنیک و مهارت است. در بولدرینگ حمایت با طناب انجام نمی‌شود و در عوض از تشک‌های مخصوص به نام بولدرینگ پد (bouldering pad) استفاده می‌شود.
همانند بولدرینگ در طبیعت، فرد مسیرهای کوتاه و مهارتی را روی دیواره صعود می‌کند،حد مجاز ارتفاع صعود بولدرینگ سالن معمولا در حدی است که پایین‌تر قسمت بدن نباید بیشتر از چهار متر از زمین فاصله بگیرد. حمایت با طناب انجام نمی‌شود و صعود کننده روی تشک می‌افتد. در رقابت‌های بولدرینگ، بر خلاف سرطناب، فرد می‌تواند بیشتر از یک تلاش روی مسیر داشته باشد. امتیاز فرد با تعداد مسیرهای کامل شده و تعداد تلاش‌های لازم مشخص می‌شود.
سنگ نوردی سالنی
سنگ نوردی سالنی (که نام رسمی آن صعودهای ورزشی است) در ابتدا تلاشی برای شبیه‌سازی سنگ نوردی اسپورت در طبیعت بود که به تدریج به رشته ورزشی مستقلی تبدیل شد. دیواره‌های سنگ نوردی سالنی از جنس فایبر گلاس یا چوب هستند. گیره‌های مصنوعی به وسیله پیچ و مهره روی این دیواره‌ها نصب می‌شوند. این رشته در حال حاضر تحت نظر فدراسیون جهانی صعودهای ورزشی به نام IFSC فعالیت می‌کند.
سرطناب
سنگ‌نوردی سالنی (سرطناب)
سرطناب یا «سختی مسیر» عمده‌ترین رشته سنگ نوردی سالنی است. در این رشته فرد مسیری روی دیواره بلند را صعود می‌کند و در حین صعود، طناب متصل به هارنس (صندلی صعود) را یک به یک در حمایت‌های میانی (اسلینگ) می‌اندازد. امتیاز فرد با تعداد گیره‌هایی که گرفته‌است مشخص می‌شود.
سرعت
در رشته سرعت، فرد مسیر سرعت استاندارد تعیین شده توسط فدراسیون جهانی صعودهای ورزشی IFSC را روی دیواره ۱۵ متری با حمایت از بالا به سرعت صعود می‌کند. رکورد جهانی در قسمت مردان در حال حاضر در اختیار رضا علی‌پور شنازندی فرد سنگنورد ایرانی، اهل قزوین با ثبت زمان ۵ ثانیه و ۴۸ صدم ثانیه می‌باشد.
درجه سختی مسیر
درجه سختی مسیرهای اسپورت طبیعی و مسیرهای بلند سالنی باعدد ۵ (از ۱ تا ۴ مربوط به کوه‌نوردی است) و بعد از آن عددی بین ۹ تا ۱۵ مشخص می‌شود. در آخر حروف a,b،c,d برای تقسیم‌بندی هرعدد به کارمی رود. برای مثال: ۵٫۱۰c.
مسیرهای ۵٫۹ برای آموزش به مبتدیان به کار می‌روند. ۵٫۱۰ و ۵٫۱۱ کمی پیشرفته ترند و برای مسابقات سطح پایین استفاده می‌شوند. ۵٫۱۲ و ۵٫۱۳ مخصوص مسابقات سطح بالاترند و ۵٫۱۴ و ۵٫۱۵ سخت‌ترین مسیرهای صعود شده هستند.
این درجه‌بندی معمولا توسط افراد با تجربه و خبره و با استفاده از یک الگوی خاص مشخص می‌شوند.
سنگ نوردی سالنی در ایران
رشته صعودهای ورزشی در ایران تحت نظر فدراسیون کوه‌نوردی و صعودهای ورزشی فعالیت می‌کند.
رضا علی‌پور شنازندی فرد سنگنورد ایرانی، اهل قزوین قهرمان جهان و دارنده رکورد جهانی سنگ‌نوردی سرعت با ثبت زمان ۵ ثانیه و ۴۸ صدم ثانیه است. او در مسابقات قهرمانی جهان که در چین برگزار شد توانست با ثبت رکورد ۶ ثانیه و ۲۴ صدم ثانیه مدال طلای جهان را در رشته سرعت را برای اولین بار به نام ایران کسب کند. او همچنین در سال ۲۰۱۴ در جریان مسابقات سنگنوردی سرعت قهرمانی جهان در شهر خیخون کشور اسپانیا توانست با ثبت رکورد ۵ ثانیه و ۹۷ صدم ثانیه رکورد ایران را که متعلق به خودش بود به میزان ۳ صدم ثانیه ارتقاء دهد. فدراسیون جهانی سنگنوردی بخاطر سرعت بالای او لقب یوزپلنگ ایرانی را به وی داده‌است. رضا علیپور در ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۶ موفق شد با ثبت رکورد ۵ ثانیه و ۵۴ صدم ثانیه عنوان قهرمانی مسابقات سنگ‌نوردی جام جهانی نانجینگ چین را از آن خود کند. وی در همه مراحل این مسابقات توانست رکورد کمتر از ۶ ثانیه را ثبت کند و در نیمه نهایی نیز با زمان ۵ ثانیه و ۴۸ صدم ثانیه رکورد دنیا را که متعلق به دانیل بولدیرف اوکراینی با زمان ۵ ثانیه و ۶۰ صدم ثانیه بود، ۱۲ صدم ثانیه جابجا نمود. او در فینال این رقابت‌ها با زمان ۵ ثانیه و ۵۴ صدم ثانیه بر سنگ‌نورد روس غلبه کرد و به عنوان قهرمانی دست یافت. پس از بهبود بخشیدن رکورد سرعت سنگنوردی جهان به میزان ۵ ثانیه و ۴۸ صدم ثانیه توسط رضا علیپور، در تعبیری رسانه‌های جهان او را سریع‌ترین مرد عمودی جهان و اوسین بولت سنگنوردی جهان نامیدند، اوسین بولت دونده جامائیکایی است که عنوان سریعترین مرد افقی جهان را دارد. همچنین مهدی علی‌پور شنازندی فرد سنگنورد ایرانی، اهل قزوین در مسابقات قهرمانی جوانان جهان که در آرکو-ایتالیا برگزار شد توانست با ثبت رکورد ۶ ثانیه و ۶۳ صدم ثانیه مدال نقره جهان را در رشته سرعت را برای اولین بار به نام ایران در رده جوانان کسب کند. در مرداد ماه سال ۱۳۹۰ برای اولین بار تیم ملی بزرگسالان متشکل از هفت مرد و سه زن به رقابت‌های جهانی در آرکو، ایتالیا اعزام شد. دراین مسابقات حمید رضا توزنده جانی رتبه دوازدهم سرعت و داوود رکابی رتبه بیست و یکم سرطناب را به دست آوردند.
همچنین مسابقات سنگنوردی قهرمانی آسیا که به میزبانی ایران و در پارک ملت تهران برگزار شد، در بخش خانم‌ها فرناز اسماعیل‌زاده موفق به کسب مدال طلای آسیا و در بخش آقایان رضا علیپور موفق به کسب مدال نقره آسیا در رشته سرعت شدند. و نیز غلامعلی برات زاده با کسب دو مدال طلا در در رشته‌های «بولدرینگ» و «سرطناب» عنوان بهترین شرکت کننده را کسب کرد. تیم ملی ایران نیز با کسب ۱۰۲۱ امتیاز قهرمان آسیا شد و تیم‌های چین و قزاقستان مشترکا دوم شدند.
بین‌المللی بازی‌های جهانی
رضا علی‌پور، مسابقات جام جهانی سنگنوردی؛ نانجینگ، چین
دره تگزاس
پارک ملی یوسیمیتی
سنگ‌نوردی داخل سالن