ارتش جمهوری اسلامی ایران

رژه ارتش ایران
رژه ارتش ایران
ارتش جمهوری اسلامی ایران که به‌اختصار آجا نیز نامیده می‌شود، پیکره اصلی نیروهای مسلح ایران را تشکیل می‌دهد. وظیفه اصلی ارتش، مانند همه نیروهای مسلح جهان، حفظ تمامیت ارضی و دفاع از کشور در برابر تهاجم نظامی بیگانگان است و فرماندهی آن را امیر سرلشکر سید عبدالرحیم موسوی برعهده دارد.
ارتش جمهوری اسلامی ایران، به‌همراه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، نیروهای مسلح ایران را تشکیل می‌دهند. ارتش ایران، خود متشکل از چهار نیروی زمینی، هوایی، دریایی و پدافند هوایی است.
اکنون فرماندهی کل ارتش جمهوری اسلامی ایران را سرلشکر سید عبدالرحیم موسوی به‌عهده دارد که پس از سرلشکر عطاءالله صالحی از جانب سید علی خامنه‌ای (رهبر ایران و مقام فرماندهی کل قوا) به‌این سمت منصوب شده‌است. مطابق اصل یکصد و چهل و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، «ارتش جمهوری اسلامی ایران پاسداری از استقلال و تمامیت ارضی و نظام جمهوری اسلامی کشور را بر عهده دارد.» و طبق اصل یکصد و چهل و چهارم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، «ارتش جمهوری اسلامی ایران باید ارتشی اسلامی باشد که ارتشی مکتبی و مردمی است و باید افرادی شایسته را به خدمت بپذیرد که به اهداف انقلاب اسلامی مومن و در راه تحقق آن فداکار باشد.»
اهداف
هدف‌های نظامی جمهوری اسلامی ایران عبارتند از:
الف) حفظ استقلال، تمامیت ارضی و نظام جمهوری اسلامی ایران
ب) حفظ منافع جمهوری اسلامی ایران، خارج از قلمرو کشور در دریای خزر، خلیج فارس، دریای عمان، رودخانه‌ها و معادن
ج) یاری به ملل مسلمان یا مستضعف غیرمعارض با اسلام در جهت دفاع از سرزمین‌های مورد تهدید یا اشغال نیروهای متجاوز، در صورت درخواست ملل مزبور
آمار
شاخص رتبه‌بندی قدرت: ۰٫۳۹۳۳
کل جمعیت: ۸۲،۸۰۱،۶۳۳ نفر
مجموع پرسنل نظامی: ۹۳۴،۰۰۰
مجموع نیروهای هوایی: ۴۷۷
هواپیمای جنگنده: ۱۳۷
تانک‌های جنگی: ۱،۶۱۶
مجموع دارایی‌های دریایی: ۳۹۸
بودجه دفاعی: ۶٫۳ میلیارد دلار
استراتژی نظامی ارتش جمهوری اسلامی ایران
اسلامی بودن: در تمام شئون ارتش، اصول اسلام حاکم است.
ولایی بودن: ارتش جمهوری اسلامی ایران، زیر نظر رهبر ایران، ولی فقیه، می‌باشد و طبق فرمان او، عضویت و وابستگی ارتش و اعضای آن در کلیه نهادها و تشکل‌های سیاسی ممنوع است.
مردمی بودن: نیروهای مسلح، همواره در کنار مردم و در جهت مصالح مردم کار می‌کنند؛ تجهیزات ارتش در زمان صلح، تا حدی که به توان نظامی‌اش آسیبی نرساند، برای سازندگی، امداد، تولید و خدمت به مردم به کار گرفته می‌شود.
خودکفایی: نیروهای مسلح با بهره‌گیری از تمام توان خود جهت رسیدن به خودکفایی در کلیه زمینه‌ها تلاش می‌کند.
انضباط: نیروهای مسلح باید با ایجاد انضباط معنوی و وضع قوانین عادلانه و منطقی و ایجاد سازوکارهای تنبیه و تشویق، زمینه اجرای کامل دستورها را فراهم می‌کنند.
سادگی: در نیروهای مسلح، تمامی طرح‌ها و زمینه‌ها باید با رعایت اصل سادگی و جلوگیری از تشریفات و سازوکارهای غیرضرور انجام گیرند.
اقتدار: نیروهای مسلح باید از آنچنان اقتدار و آمادگی برخوردار باشند که جرئت حمله را از دشمن سلب کنند.
برای دفاع بودن: نیروهای مسلح، با تمام توان خود، دشمن را از حمله بازمی‌دارد و به کشورها و مللی که از آن تقاضای کمک کنند، یاری می‌رساند.
ماموریت‌ها و وظایف
آمادگی و مقابله با هرگونه تجاوز نظامی علیه استقلال، تمامیت ارضی و نظام جمهوری اسلامی ایران و منافع کشور
همکاری با نیروی انتظامی و سپاه پاسداران، برای مقابله با اشرار، یاغیان، قاچاقچیان، تجزیه طلبان و جریانات برانداز
آمادگی جهت همکاری با سپاه پاسداران، در کمک به ملل مسلمان و مستضعف غیرمعارض با اسلام در دفاع از خود
کمک به دولت جهت سازندگی، آموزش، بهداشت و خدمت به مردم
سازماندهی، آموزش و تجهیز و گسترش نیروهای زمینی، هوایی و دریای جهت انجام ماموریت‌های محوله
تلاش مداوم جهت حفظ ارزش‌های اسلامی داخل ارتش
آماده نمودن مردم جهت دفاع نظامی از کشور و نظام اسلامی
کمک به سپاه پاسداران برای آموزش اعضای آن نهاد
اقدامات لازم جهت نیل به خودکفایی در عرصه دفاعی
کسب اطلاع از اوضاع و و احوال منطقه و جهان و ارزیابی مستمر تهدیدات بالقوه و بالفعل
حفظ مسائل امنیتی در درون ارتش و وزارت دفاع
ایجاد همکاری با سپاه پاسداران در مواقع ضروری
ساختار
ساختار ارتش جمهوری اسلامی ایران شامل یک ستاد مشترک و ۳ نیرو و قرارگاه پدافند هوائی می‌باشد:
ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران: مرکز برنامه‌ریزی و هماهنگی بین هر چهار نیروی ارتش می‌باشد. این نیروها شامل نیروی زمینی، نیروی دریایی، نیروی هوایی و قرارگاه پدافند هوایی می‌باشد. لزوم هماهنگی و پشتیبانی هر چهار نیرو از یکدیگر در جنگ‌ها باعث به وجود آمدن ستاد مشترک شده‌است. سپهبد سید محمدولی قرنی اولین رئیس ستاد مشترک ارتش ایران پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ بود. در اواخر سال ۸۶ ستاد مشترک ارتش به ستاد فرماندهی کل ارتش جمهوری اسلامی ایران یا به صورت اختصار ستاد ف کل آجا تغییر یافته‌است. جایگاه ریاست ستاد مشترک ارتش به معاونت هماهنگ‌کننده ارتش و رئیس ستاد تبدیل گردید.
نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران (نزاجا): بزرگترین نیرو در بین نیروهای مسلح ایران است. فرماندهی این نیرو به عهده امیر سرتیپ کیومرث حیدری است.
نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران (نداجا): مسئولیت حفاظت و صیانت از آبهای کشور در پهنه گستره دریایی شمال و جنوب کشور را به عهده دارد و حافظ منافع ایران در آبهای آزاد بین‌المللی است. فرماندهی این نیرو به عهده دریادار حسین خانزادی است.
نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران (نهاجا): مسئولیت حفاظت از مرزهای هوایی کشور و پشتیبانی نیروهای رزمی دیگر آجا را به عهده دارد. فرماندهی این نیرو به عهده سرتیپ خلبان عزیز نصیر زاده است.
قرارگاه پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران:در بهمن ۱۳۸۷ به دستور فرماندهی کل قوا، پدافند هوایی نیروی هوایی از نیروی هوایی جدا و مستقل شد به دلیل فرماندهی بهتر و قوی‌تر شدن این نهاد با توجه به پیشرفت‌های صنعت هوا و فضا در جهان و تهدیداتی که متوجه کشور بود. مسئولیت حفاظت از مرزهای هوایی کشور و ایجاد امنیت در آسمان کشور در کنار نیروی هوایی را دارد. در حال حاضر فرماندهی قرارگاه برعهده سرتیپ فرزاد اسماعیلی است.
فرماندهان
روسای ستاد و فرماندهان کل ارتش جمهوری اسلامی ایران
سرلشکر محمدولی قرنی (۱۳۵۸–۱۳۵۷)
سرلشکر ناصر فربد (۱۳۵۸)
سرلشکر محمدحسین شاکر (۱۳۵۸)
سرلشکر محمدهادی شادمهر (۱۳۵۹–۱۳۵۸)
سرتیپ ولی‌الله فلاحی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)
سرلشکر قاسمعلی ظهیرنژاد (۱۳۶۳–۱۳۶۰)
سرتیپ دوم اسماعیل سهرابی (۱۳۶۷–۱۳۶۳)
سرلشکر علی شهبازی (۱۳۷۹–۱۳۶۷)
سرلشکر محمد سلیمی (۱۳۸۴–۱۳۷۹)
سرلشکر سید عطاءالله صالحی (۱۳۹۶–۱۳۸۴)
سرلشکر سید عبدالرحیم موسوی (تاکنون–۱۳۹۶)
فرماندهان کنونی
امیر سرلشکر سید عبدالرحیم موسوی، فرماندهی کل ارتش جمهوری اسلامی ایران (آجا)
امیر سرتیپ محمدحسین دادرس، جانشین فرماندهی کل آجا
امیر دریادار حبیب‌الله سیاری، معاون هماهنگ‌کننده و رئیس ستاد آجا
امیر سرتیپ رضا خرم‌طوسی، جانشین ستاد آجا، مشاور عالی فرماندهی کل ارتش و رئیس شورای عالی معیشت ارتش
امیر سرتیپ کیومرث حیدری، فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران
امیر دریادار حسین خانزادی، فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
امیر سرتیپ عزیز نصیرزاده، فرمانده نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
امیر سرتیپ علیرضا صباحی‌فرد، فرمانده قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیا
سعیدی
امیر سرتیپ دوم یوسف قربانی، فرمانده هواپیمایی نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران (هوانیروز)
امیر سرتیپ دوم سید محمدرضا حسینی فرمانده دژبان کل ارتش جمهوری اسلامی ایران
ستاد کل نیروهای مسلح
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
دژبان کل ارتش
تکاور
هوانیروز
پی‌نوشت‌ها