شکرستان

شکرستان یک مجموعه پویانمایی تلویزیونی ایرانی است که ساخته مرکز صبا صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران می‌باشد از سری اول این مجموعه تا به اکنون ۱۰۸ قسمت آن تولید و از برنامه کودک و نوجوان شبکه ۲ سیمای ایران پخش شده است. سری دوم آن که عروسکی است از شبکه نسیم پخش می‌شود. این مجموعه با روش «کات اوت» یا بریده مقوا ساخته شده و استقبال زیادی از آن شده‌است. قسمت‌هایی از این مجموعه در جشنواره‌های خارجی از جمله جشنواره چانگوی چین، جشنواره جیفونی ایتالیا و جشنواره فیلم کودک هند نمایش یافته‌است. شکرستان در سال ۱۳۸۷ برنده جایزه بهترین پویانمایی سال در جشن خانه سینما شد. در جشنواره جام جم سال ۱۳۹۰ هم شکرستان در ۸ بخش نامزد دریافت جایزه شد و برنده بهترین کارگردانی پویانمایی شد.
خلاصه داستان
شکرستان با بیش از ۱۸۰ شخصیت همه داستان‌های این سریال در یک شهر قدیمی و خیالی روی می‌دهد. هر قسمت داستانی مجزا دارد که مردم شکرستان بنا به نیازهای دراماتیک هر قصه، در هر قسمت نقشی متفاوت برعهده می‌گیرند و داستان را رقم می‌زنند. قصه‌ها پس از ۸ ماه تحقیق و توسعه بر اساس داستان‌ها، ضرب‌المثل‌ها و قصه‌های قدیمی و عامیانه ایرانی-شرقی انتخاب و سپس با رویکردی مدرن و به روز به رشته تحریر در آمده‌اند. در این شهر قدیمی و داستانی، هیچ‌کس در جایگاه خود نیست و تلاش شده تا با دفورماسیون تصویری و دراماتیک، شیوه‌ای اتخاذ شود که کوچک و بزرگ پس از خندیدن به طنز داستان‌ها، عمیقا به فکر فرو روند و آینه رفتارهای اجتماعی و فرهنگی خود را بازنگری کنند.
شخصیت‌ها
شکرستان بیش از ۱۰۰ شخصیت گوناگون دارد که بنا به نیازهای داستان در هر قسمت سروکله شان پیدا می‌شود و نقش‌های متفاوتی چون تاجر، کارگر، مردم شهر، بچه‌های مدرسه، ریش سفید و.. را برعهده می‌گیرند؛ ولی چند شخصیت محوریت بیشتری دارند:
بهلول : خردمندی که همه او را دیوانه می‌پندارند. او همیشه با بچه‌ها بازی می‌کند ولی در مواقعی که مشکلی پیش می‌آید، تنها اوست که راه حل را می‌داند و جایی که به مظلومی ستم می‌رود، از او در برابر ظالم دفاع می‌کند. او نماد خردورزی کودک درون است و شاید دوست داشتنی‌ترین شهروند شکرستان.
پادشاه و وزیر : پادشاه مانند تمام داستان‌های سنتی فردی ابله، خودرای و خوش گذران است که همیشه تیرش به خطا می‌رود و ظلم او خنثی می‌شود. وزیر مکار و حیله گر نیز تلاش در کمک رسانی به ستم پادشاه دارد که البته هیچ‌گاه به موفقیت کامل نمی‌رسد.
پهلوان و نوچه‌هایش : شخصیتی زورگو ولی توخالی و بی‌کاره که فقط بلد است لاف بزند. نوچه‌های او نیز بهتر از خود او نیستند. ایشان نیز همیشه در کارهای غلط و اشتباه شان به نتیجه نمی‌رسند و تنبیه می‌شوند.
قاضی : این قاضی شهر ما حکم خودش را بر اساس پول افراد می‌دهد و غیرقابل اعتمادترین شخص در شکرستان است. البته همیشه دست اش رو می‌شود.
اسکندر : اسکندر شخصیت یک بچه کوچک در شکرستان است که ماجراهایی برای او اتفاق می‌افتاد و همچنین عروسک او نیز به بازار وارد شده است. .
ننه قمر : ننه قمر پیرزنی است با پشت خمیده و چادر گلدار که عینکی به چشم دارد. از روی این شخصیت عروسک‌هایی نیز تولید شد که مورد استقبال مردم قرار گرفت. همچنین کشور چین اقدام به تولید عروسک‌های این شخصیت کارتونی نمود و آن‌ها را وارد بازار ایران کرد.
پخش
شکرستان از سال ۱۳۸۷ توسط شبکه ۲ سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش می‌شود. در ابتدا قرار بود این مجموعه برای ۹۰ قسمت ۱۵ دقیقه‌ای تولید شود اما بعدا فصل‌های جدید نیز برای آن تولید شد و طول هر قسمت نیز به ۲۵ دقیقه افزایش یافت.
پخش این مجموعه از اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۲ در شبکه سینمای خانگی آغاز شد هرچند پیش از آن در آبان ۱۳۹۰ اعلام شده بود که این مجموعه در سینمای خانگی هم توزیع می‌گردد. همچنین در سال ۱۳۹۰ اعلام شد که قسمت‌هایی از این مجموعه قرار بود که در امارات متحده نیز پخش شود و گفته شد که قسمت‌هایی از این مجموعه قرار است به هم پیوسته و به زبان فرانسوی دوبله شود تا به صورت یک فیلم سینمایی در فرانسه نمایش یابد.
محصولات مرتبط
قبل از تولید این مجموعه، برنامه تلویزیونی ایستگاه روی آنتن رفت که موجب توجه بسیاری از سازندگان به قالب انیمشن‌های کوتاه و موشن گرافیک برای بزرگسالان شد.
پس از استقبالی که از مجموعه شکرستان شد عروسک‌هایی به شکل شخصیت‌های این مجموعه با حمایت سازمان تبلیغات اسلامی و به همت مرکز نشر الکترونیک و با همکاری مرکز انیمیشن حوزه هنری، توسط دو شرکت «آیس تویز» و «پالیز» ساخته و در بازار ایران به فروش رفت؛ این عروسک‌ها هم مورد استقبال قرار گرفتند و بیشترین استقبال از عروسک‌های ننه قمر و اسکندر صورت گرفت. همچنین در سال ۱۳۹۰ خبرهایی از تولید یک بازی رایانه‌ای بر اساس مجموعه شکرستان منتشر شد.
همچنینی در سال ۱۳۹۴ مرکز مطالعات و تولیدات انیمیشن حوزه هنری سازمان تبلیعات اسلامی و انتشارات سوره مهر، ۳۰ جلد از مجموعه کتاب‌های شکرستان را منتشر کرد.
هر جلد از این کتاب‌ها قصه‌ای را در ۲۴ صفحه و چهار رنگ برای کودکان روایت می‌کنند. عنوان برخی از این قصه‌ها عبارتند از: نیم مشت نمک، وردهای دزدگیر، شیر آب، پر جادویی، عمونوروز و چهل دزد، برادر گمشده، صندوق گنج، خربرفت و خر برفت، آخر و عاقبت زرنگ بازی، کک بهلول، گوش سفید، دم سیاه و دیگران، عاقل و دیوانه، زرنگ و زرنگ‌تر، کوزه شکسته، بچه سرراهی، خواب پادشاه، دوست نایاب و …
همچنین بازی تلفن همراه صمد پرواز براساس تصاویر و شخصیت‌های انیمیشن شکرستان به وسیله حوزه هنری استان تهران تولید شد.
فضای شهر
فضای شهرشکرستان براساس ابنیه و ساختمان‌های باستانی و تاریخی ایران که از قدمت کهنی برخوردار هستند الهام گرفته شده است. البته اصل دفورماسیون تصویری برای انیمیشن نیز رعایت گردیده و همچنین در رنگ آمیزی محیط و اشخاص از رنگ‌ها و اسلوب اصیل ایرانی که در نقش و نگارهای گوناگونی از معماری تا مینیاتور و فرش و غیره می‌توان یافت بهره گرفته شده است.
تولید
کارگردان مجموعه شکرستان بابک نظری و تهیه کننده آن مرکز صبا صدا وسیمای جمهوری اسلامی ایران است. مرحوم استاد جلال ذوالفنون به عنوان آهنگساز و مرتضی احمدی به عنوان راوی با این مجموعه همکاری داشته‌اند.
جشنواره‌ها و جوایز
جشنواره‌ها:
International Animation Festival، Hiroshima
Pusan International Film Festival
Ottawa International Animation Festival
Tokyo International film festival
Kyiv International film festival
Berlin International film festival
ReAnimania” international animation film festival
International Short Film Festival FILMINI
International Animation Festival of Bimini
International Festival of Animation - Animaevka
Hong Kong Film Festival
Tehran International Animation Festival
Fajr International Film Festival
CINANIMA International Animated Film Festival
Filmfest Dresden - International Short Film Festival
Palm Springs International Film Festival
Central, Calcutta International Forum of New Cinema and Cine
Seattle International Film Festival
جوایز:
بهترین انیمیشن کوتاه در دوازدهمین جشن سینمای ایران
تندیس طلایی بهترین تهیه کننده از دوازدهمین جشن سینمای ایران
بهترین فیلم انیمیشن در فستیوال IIDCYA
بهترین اثر و تندیس طلایی از جشنواره فیلم کودک و نوجوان - همدان