وفایی

میرزا عبدالرحیم سابلاغی ، مشهور به وفایی (زاده ۱۸۴۴ – درگذشته ۱۹۰۲) (به کردی: وهفایی) فرزند ملاغفور، فرزند نصرالله، از طایفه ملاجامی، شاعر کلاسیک کرد اهل مهاباد است. عمده شهرت وی به‌واسطه غزل‌های پرشور کردی‌اش است.
زندگی‌نامه
حاج عبدالرحیم، فرزند ملاغفور فرزند نصرالله، به سال ۱۲۶۴ قمری (حدود ۱۲۲۳ خورشیدی، برابر با ۱۸۴۴ میلادی) در شهر مهاباد به دنیا آمده و همان‌جا به مکتب رفته و پس از فراگیری مقدمات در مدرسه مسجد جامع سرخ مهاباد به تحصیل ادامه داد؛ و از محضر استادان آن حوزه علمیه، اجازه گرفته‌است. وفایی انسانی صوفی‌مشرب، متقی، خوشخو، متواضع و مردم‌دوست بوده و اغلب از خوردن گوشت پرهیز می‌کرده، به طبیعت و گل و گلزار و دشت و کوه به‌شدت عشق می‌ورزیده‌است.
علاوه بر فارسی، عربی و ترکی نیز می‌دانسته، ولی بیشتر به زبان کردی شعر گفته‌است. در مهاباد به شغل مکتب‌داری مشغول بوده و راه امرار معاش وی از این طریق بوده‌است.
وفایی در سن ۲۰سالگی به عزم سفر استانبول از مهاباد بیرون می‌رود، اما پس از رسیدن به نهریه و ملاقات با شیخ عبیدالله شمزینان از ادامه سفر منصرف شده همان‌جا می‌ماند و به طریقه نقشبندیه تمسک می‌کند و یک سال بعد از آن‌که مرشدش از سفر حجاز برمی‌گردد، به شهر مهاباد مراجعت می‌نماید و تاهل اختیار می‌کند. وفایی در دوران عمر خود دوبار به حج مشرف شده‌است. وی از مریدان شیخ عبیدالله نهری به‌شمار می‌آمد و اشعار بسیاری هم که در مدح او سروده‌است شاهد بر این مدعاست.
سفر دوم که همراهانی چون مرحوم شیخ سعید برزنجی، حاجی توفیق بیگ (پیرمرد) و سید احمد خانقاه کرکوکی داشته در راه مراجعت وفایی به سال ۱۳۱۸ قمری (حدود ۱۲۸۱ خورشیدی، برابر با ۱۹۰۲ میلادی) بدرود حیات گفت و در همان‌جا در خاک عربستان به خاک سپرده شد. آنگونه که نوشته‌اند، روان‌شاد پیرمرد یکی از کسانی بوده که در تدفین وفایی شرکت و حضور داشته‌است.
شعر وفایی
وفایی به زبان‌های کردی، فارسی و عربی شعر سروده و عمده اشعار وی در قالب غزل هستند. او در سرودن غزل بسیار تحت تاثیر نالی، بوده‌است و بسیاری از مفاهیم شعر وی را به کار برده‌است. اشعار وفایی را بسیاری از خوانندگان کرد در کارهای خود استفاده کرده‌اند، از این جمله می‌توان محمد ماملی، حسن زیرک، سید علی اصغر کردستانی، مظهر خالقی، عدنان کریم و بهجت یحیی را نام برد.
نمونه شعر فارسی
ای رخ و زلفت شب تاریک و روز روشن است بی‌شب و روز تو روز و شب فغان کار من است
بطره مشکین مزن بر همدگر، مشکن دلم زآن‌که مشکین طرهات مسکین دلم را مسکن است
آسمان ماهی ندارد، بوستان سروی چو توماه من مشکین کمند و سرو من سیمین تن است
نمونه شعر کردی
ئهلا ئهی ساقیی مهستان به حهققی پیری مهیخانه به گهردش بینه جامی مهی به یادی چاوی جانانه
ئهمان ئهی موتریبی مهجلیس به حهققی تاری رووحانی بلا بی‌نهغمهکهی سازت که ئاوی ئاوری هیجرانه
ئهتو ئهی رووحهکهم ساقی، ئهتو ئهی عومرهکهم موتریپهیاپهی لیده چهنگ و نهی، دهمادهم بینه پهیمانه
به تیری غهمزه بملاوینهوه زولفم له گهردهن که به سهر هاتوومه مهیدانت، به دل بوت بووم به نیشانه
ئهگهر شهوقی جهمالی تو نییه من مهست و حهیرانم لهبهرچی بوته بولبول گول، چرا بوچ بوته پهروانه؟
له شهوقی تویه سهرمهسته، به زهوقی تویه پابهسته ئهگهر عاریف له کهعبهی‌دا، ئهگهر کافر له بوتخانه
له شیرینی جهمالی تویه روژی روونی لهیلایه ئهگهر فهرهادی سهرگهردان، ئهگهر مهجنوونی دیوانه
دهمیکی مهست و بیمارم، دهمیک بیهوش و هوشیارم چ کهس نازانی دهردی من، مهگهر ئهو چاوه کالانه
ده ههر حهلقیکیدا سهد دل، گرفتاره دهنالینی سهری زولفی پهریشانت مهگهر زنجیری شاهانه؟
ههناسهی عاشقان با نهدگری، بی‌مروهتی تا کهی؟ بترسی ئهی گولی نازک‌بهدهن لهو بایی زریانه
ئهگهر زولفت وهکوو من عاشقی رووی تو نییه بوچی سهراپا تیکچوو، کهوتوته بهرپیت، دهست و دامانه؟
ترازا دوگمهکهی سینهی، بهیاری زولفی‌هات غهمزه بهیان بهربوو له لای چین، باخهبهر بن! تیره بارانه
وهفایی بو گولیکی سهروبالا شیت و شهیدایه وهکوو قومری دهنالینی وهکوو بولبول غهزهل‌خوانه