محی‌الدین حائری شیرازی

محمدصادق (محی‌الدین) حائری شیرازی (زاده ۱۲ بهمن ۱۳۱۵ در شیراز - درگذشته ۲۹ آذر ۱۳۹۶ در قم ) روحانی شیعه ایرانی، عضو سابق مجلس خبرگان رهبری و امام جمعه سابق شیراز بود.
تحصیل
دوره سطح را ابتدا در مدرسه منصوری و مدرسه سید علاءالدین حسین و سپس مدرسه آقاباباخان طی نمود. در این دوره از محضر درس فقیهانی چون بهاءالدین محلاتی و سید محمدعلی موحد ابطحی بهره وافر برد و دوره سطح را با روزی ده ساعت درس، در طی سه سال به پایان رساند. وی پس از فراغت از دروس سطح، برای ادامه تحصیلات حوزوی به قم هجرت کرد. در قم مکاسب و کفایه را نزد محمدی فراگرفت و سپس شش ماه در درس قضای سید حسین طباطبایی بروجردی شرکت جست و پس از فوت وی در نزد استادانی مانند سید روح‌الله خمینی، سید محمد محقق داماد و محمدعلی اراکی حاضر شد.
تدریس
حائری شیرازی از سال ۱۳۴۲ به بعد در مسجد شمشیرگرهای شیراز جلساتی برای جوانان دبیرستانی و دانشجو تشکیل داد. تعدادی از پرورش‌یافتگان آن جلسات اکنون از بزرگان فرهنگی، اجتماعی و سیاسی استان فارس می‌باشند و در جریانات انقلاب ۱۳۵۷ ایران در شیراز نقش موثری داشتند. وی از سال ۱۳۵۰ به‌طور متناوب بین قم و شیراز رفت‌وآمد داشت و در مدرسه حقانی به تدریس می‌پرداخت.
مبارزات
ورود وی به عرصه مبارزات سیاسی به سال‌های پس از تبعید سید روح‌الله خمینی به ترکیه بازمی‌گردد. او به خاطر فعالیت‌های سیاسی و مبارزاتی بخصوص در ارتباط با مسجد شمشیرگرها چندین بار بازداشت، زندانی و تبعید شد.
وی در رابطه با ایام بازداشتش خاطره جالبی را این‌گونه نقل می‌کند: «در سنه ۱۳۵۲ یا ۱۳۵۴ روزی در زندان چشم‌هایم را بسته بودند و دوره بازجویی طولانی داشتم که در آن روزهای خاص شبی حالم خیلی سخت بود. مجلسی را دیدم که امام خمینی در آنجا درس می‌دادند و صحبت می‌کردند و روحانیون هم زیاد بودند. سیدی وارد شد، امام جلوی او راست‌قامت روی منبر ایستاد و سه بار گفت: الامان، الامان، الامان یا صاحب‌الزمان! من متوجه شدم وجود مقدس امام زمان بوده. از فردای آن شب روش بازجویی عوض شد. یکی از صلحا گفت که امام برایت امان گرفته‌است. این خیلی مقام است که امام واسطه فیض می‌شود. این، معنی نیابت است. معنی این است که بین امام و امت حائل است و امت از این طریق به امامش می‌رسد»
خمینی در نامه‌ای نیز که از پاریس برای سید مرتضی پسندیده ارسال کرده، چنین می‌نویسد: «… رسیدگی بعضی زندانیان و احوال‌پرسی از خودشان یا اقوامشان لازم است مثل آقای دستغیب و آقای حائری شیرازی و از این قبیل اشخاص …»
حائری در بهار ۱۳۵۱ مدتی به شهر فومن تبعید شد و در منزل خواهر محمدتقی بهجت اتاق کوچکی گرفت و این دوران را با همسر و فرزندان و صاحب‌خانه‌اش گذراند. وی درباره این دوران می‌گوید: «در مدتی که در فومن در تبعید بودم، زبان گیلکی را یاد گرفتم و توانستم یکی از جوانان آن شهر را با افکار خودم آشنا کنم. این جوان بااستعداد و خوش‌فکر که نامش آقای کامران زاده است الآن به‌عنوان قهرمان ایجاد اشتغال در استان گیلان مطرح است» در جای دیگری نیز در مورد دوران زندان و بازداشت این‌طور می‌گوید: «خدا ما را از یک‌سو حساب‌شده تحت‌فشار قرار می‌داد و از سویی دست ما را می‌گرفت تا از درون پوچ نشویم. یک‌بار که مرا به شکنجه‌گاه بردند دست‌هایم را از پشت بستند و … کیسه‌ای از شن را هم به آن آویختند و مرا روی یک‌پا نگه داشتند و شکمم را نیشگون گرفتند. من در این حال گفتم: خدایا تو می‌بینی! وقتی مامور شکنجه آقای رضوانی که با عده‌ای من را تماشا می‌کرد این جمله را شنید، پرسید چه گفتی؟ من آن جمله را تکرار کردم. او همراهانش را از شکنجه‌گاه بیرون کرد و شلاقی را که در دست داشت به گوشه‌ای پرت کرد و خود را روی مبلی که در آنجا بود انداخت و با سرافکندگی گفت: تف بر این نانی که ما می‌خوریم! سپس دستبند را باز کرد و از من عذر خواست. از آن به بعد از مریدان من شد و از آن پس هرگاه دستگیر یا زندانی می‌شدم به من توجه داشت.
وی در جای دیگری نیز در مورد دوران زندان و بازداشت این‌طور می‌گوید: «شخصی به نام دکتر فخرایی بود که در سیلی زدن مهارت داشت. او چنان سیلی به گوشم زد که تاکنون ناراحتی دارم و گوشم سنگین است»
دیدگاه‌ها و مواضع
وی در کتاب خود پول رایج جهانی و احیای پول اسلام ، به ذکر ۱۰ مورد از تناقضات و مشکلات اساسی پول فعلی که مبتنی بر اعتبار است اشاره کرده و در کتاب دیگرش در اسلام پول نباید کار بکند جایگزینی را برای پول رایج پیشنهاد می‌کند. به عبارت دیگر این دو کتاب مکمل یکدیگر هستند.
در بخش‌هایی از این دو کتاب آمده‌است «پول در جامعه مانند جریان خون در بدن است. همانگونه که خون بدون اینکه مصرف شود تمام اعضا و بافت‌ها را به عدالت تغذیه می‌کند و به حرکت و زایش می‌کشاند، پول نیز در جامعه بدون اینکه مصرف شود باید به عدالت از کانال طرح‌ها و برنامه‌ها به اعضای جامعه برسد و آن‌ها را به تولید و خدمات‌رسانی بکشاند. وی در این کتاب تاکید کرده‌است، پول رایج جهانی ملازم با رباست و قانون بانکداری بدون ربا استثناء از قانون حاکم بر بانکداری نیست. با تصویب قانون بانکداری بدون ربا قبول کردیم که از ندار بگیریم و به دارا بدهیم تا فاصله آن‌ها روز به روز بیشتر شود! … ربا جزء لاینفک پول اعتباری است و بانکداری بدون ربا چیزی جز پذیرش بی‌ثباتی پول اعتباری و پذیرش بهره و تسلیم در برابر آن نیست. … باید پول اسلام را احیا کنیم؛ پول ثابت، اولین چیزی است که باید به عنوان بستر ممنوعیت ربا و رواج قرض‌الحسنه جا انداخته شود.»
نقش وی در انقلاب ۱۳۵۷ ایران
او پس از پیروزی انقلاب مدتی به تدریس در دانشکده الهیات پرداخت و در اولین دوره مجلس شورای اسلامی از سوی مردم شیراز به مجلس راه یافت. در نیمه‌های این دوره با کشته‌شدن سید عبدالحسین دستغیب از سوی سید روح‌الله خمینی طی حکمی نخست به امامت جمعه و سپس به نمایندگی وی در استان فارس انتخاب شد. وی در دوره اول و دوم مجلس خبرگان رهبری به نمایندگی از مردم استان فارس به مجلس خبرگان راه یافت و پس از درگذشت سید روح‌الله خمینی به عنوان اولین مخالف شورایی شدن رهبری سخنان را در این مجلس ایراد کرد که در نهایت به انتخاب سید علی خامنه‌ای به رهبری منجر گردید.
کناره‌گیری از انتخابات اخیر خبرگان
وی برای انتخابات مجلس خبرگان رهبری (۱۳۹۴) هم نامزد شده بود که در میانه انتخابات کناره گرفت. علت این کناره‌گیری به دلیل حمایت نکردن جامعتین عنوان شده بود. فرزند وی (محمدعلی) علت این کناره‌گیری را آنچه "به بازی گرفتن حیثیت سیاسی پدرش توسط جامعتین (جامعه مدرسین و جامعه روحانیت مبارز)" می‌خواند، عنوان کرده بود.
حلالیت از نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۷۶
وی در شرایط بیماری (دو ماه قبل از درگذشت خود)، از سید محمد خاتمی (رئیس دولت اصلاحات) و محمد محمدی ری‌شهری به‌خاطر بعضی اظهاراتش نسبت به آن دو نامزد در رقابت‌های انتخابات ریاست جمهوری ۲ خرداد ۱۳۷۶ طلب حلالیت نمود.
فعالیت‌ها
طرح فلاحت در فراغت
وی در مورد این طرح می‌گوید:
«در طرح فلاحت در فراغت فضای سبز به جای آنکه با پول دولت انجام شود با پول مردم انجام گیرد و به جای آنکه نگهداری متزلزل و غیر موفق دولتی با هزینه گزاف به مردم تحمیل شود به نگهداری مطمئن با پول خود مردم به آن دست یافته‌ایم قطعات سند مجزا و قابل انتقال به غیر دارند اما چند هزار قطعه به صورت تعاونی با هیئت مدیره و مدیر عامل واحد اداره می‌شوند هیئت مدیره منتخب، سرانه‌ای مشخص می‌کند برای نگهداری و افزایش ارزش و ارزش افزوده هزینه می‌شود به همین جهت تاکنون بیابانهای بسیاری به درختان مثمر تبدیل شده‌است.»
درگذشت
محمدصادق حائری شیرازی سرانجام پس از تحمل یک دوره بیماری ظهر چهارشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۶ (۱ ربیع‌الثانی ۱۴۳۹ قمری) در سن ۸۱ سالگی درگذشت و در ۳۰ آذر ۱۳۹۶ در قم تشییع و پس از اقامه نماز توسط موسی شبیری زنجانی در حرم فاطمه معصومه به خاک سپرده شد.
آثار
کتب
از وی بیش از بیست کتاب منتشر شده‌است که برخی از آن‌ها عبارتند از:
مثلها و پندها (در ۸ جلد)
پول رایج جهانی و احیای پول اسلام
در اسلام پول کار نمی‌کند
ولایت فقیه
نماز
در سایه سار وحی
انسان الهی
سیری در آفاق نور
انسان‌شناسی
تفسیر سوره حمد
علم و دین
تفکر
اخلاق در اسلام
اخلاق اسلامی
درس سحر (شرح ابیات حافظ)
راه رشد
تبلیغ در جبهه
جاری حکمت
با علی در صحرا
تمثیلات
تربیت کودکان
حافظ سر
رمز دوام پیوند یا آداب همسرداری
مقدمه‌ای بر علوم انسانی
نکته‌ها
الولایه
مقالات
بزرگترین خدمت امام
پرسش و پاسخ
پیرامون فلاحت
تربیت طلاب
تلاش منهای اطاعت از رهبر
خاطرات زندان
در آستانه ظهور
دنیا از نظر یاران علی
رویکردی نو به مقوله اصلاحات
سلوک آهنین
طب النبی
مجلس کارشناسان
مردم و انگیزه الهی
پیامبر اعظم