mainkilora/Persian-Wikipedia-Corpus huggingface dataset:
قلعه پاقلاع هزارانی

قلعه پاقلاع هزارانی در موقعیت ۴۷ درجه و ۲۷ دقیقه طول جغرافیایی، و ۳۲ درجه و ۵۷ دقیقه عرض جغرافیایی در استان ایلام واقع شده‌است. از شمال به تپه ماهور، از جنوب به زمین کشاورزی روستای هزارانی و از شرق و غرب به زمین‌های کشاورزی مشرف می‌شود. قلعه دارای ابعاد ۱۲×۱۵×۳ متر است و نزدیکترین جاده قابل دسترسی جاده هزارانی آبدانان است.
شرح اثر
قلعه پاقلاع هزارانی بر فراز تپه‌ای طبیعی قرار دارد که بنای آن با استفاده از قلوه سنگ و ملات گچ نیم‌کوب ساخته شده‌است. این بنا شامل سه اتاق بزرگ در قسمت سطح جنوبی تپه و بناهای جانبی در ساختمان سطح شمالی تپه می‌باشد و تنها سه اتاق مستطیل شکل از این بنا باقی مانده‌است که اتاق وسط آن دارای ابعادی ۲۰/ ۵×۱۰ متر است که از سنگ و گچ ساخته شده‌است. اتاق غرب قلعه دارای ابعاد ۴/۵×۷/۵ متر است و اتاق شرقی آن ابعاد ۴*۱۰ متر دارد. در ضلع شمالی اتاق غربی سطح تپه بنای دیگری ملاحظه می‌شود که احتمالا اتاق نگهبانان قلعه بوده‌است و دارای دو اتاق به ابعاد ۴*۱۱ متر است که این بنا مشرف به زمین‌های کشاورزی است. ضخامت دیوارهای قلعه ۲۰/۱ متر می‌باشد. قسمتی از دیوارهای اصلی قلعه باقی مانده که حداکثر تا ۲ متر ارتفاع دارد. بنای قلعه به دلیل عدم حفاظت و فرسایش طبیعی و نیز عوامل انسانی به صورت مخروبه‌ای درآمده‌است و آوار سنگ حاصل از تخریب اتاق‌های جانبی در سطح شمالی تپه ملاحظه می‌شود. چهار تاقی هزارانی در فاصله ۱۰۰ متری شرق تپه باقی مانده‌است.
دژ جولیان

دژ جولیان در قسمت شمال شرقی شهر باستانی جولیان واقع در دهستان چم کبود در ۱۵ کیلومتری شهرستان ابدانان استان ایلام کشور ایران قرار دارد. جولیان که توسط محلیان با نام «ژیلیو» خوانده می‌شود در دامنه کبیرکوه قرار دارد و دارای قدمتی بیش از ۱۵۰۰ سال می‌باشد. بر روی تپه ماهور طبیعی مشرف بر این شهر باستانی آثاری از این قلعه قدیمی قرار دارد که بصورت دژی مستحکم ساخته شده‌است.
این دیوار سطح تپه را به صورت یک محوطه مناسب با چشم‌اندازی دلپذیر و مشرف بر دشت جولیان درآورده‌است.
سطح تپه حدود ۳۰×۲۰ متر اندازه‌گیری شده و دیوار بر آبریزی پیرامون آن ساخته شده‌است. ارتفاع تپه از سطح زمین‌های پیرامونی خصوصا جهات جنوب و غرب ۳۰۰ متر می‌باشد.
مصالح بکار رفته در معماری بنا، سنگ و گچ می‌باشد که بیشتر از قلوه سنگ‌های محل استفاده شده‌است.
بخشی از دیوار باقی‌مانده بصورت کنگره‌ای ساخته شده و ارتفاع دیوار حدود دو متر بوده‌است. احتمالا دژ نسبت به بناهای شهر باستانی جولیان از قدمت بیشتری برخوردار باشد. یک تیغه سنگی به رنگ سفید نیز در سطح تپه دیده می‌شود.
دیوار این دژ با توجه به موقعیت تپه ساخته شده و از نظم خاصی برخوردار نیست. در جبهه غربی آثار ورودی به داخل محوطه بنا دیده می‌شود و موقعیت دامنه تپه در قسمت غربی که مشرف به شهر و چهارتاقی جولیان است. به نظر می‌رسد این بنا بصورت معبر پله‌ای بوده‌است که بر اثر فرسایش آثار آن از بین رفته‌است. تهیه کننده:مسعود گندمی
قلعه چکر بولی چوار

تاریخچه
این قلعه باستانی در روستای چکر واقع در کوهستان بولی واقع در توابع بخش چوار شهرستان ایلام واقع شده‌است. این قلعه در نزدیکی مرز عراق بنا شده و سبک معماری و مصالح آن با قلعه یزدگرد در استان کرمانشاه قابل مقایسه است.
قلعه در قسمت بلندی حاشیه شمالی محوطه باستانی چکر بنا شده و دارای دژی بسیار بلند و مستحکم می‌باشد که ارتفاع جبهه شمالی آن بیشتر از سایر قسمت‌ها است. تعداد 11 اتاق در قسمت جنوبی قلعه ایجاد شده که بر حیاط مرکزی تسلط دارند. اتاق‌ها دارای تاق قوسی هستند. محوطه باستانی چکر در مسیر ارتباطی چوار به سومار و سرزمین میانرودان قرار گرفته بنابراین در گذشته اهمیت راهبردی داشته‌است.
مصالح بکار رفته در این قلعه سنگ و گچ می‌باشد و داخل اتاق‌ها نیز با گچ اندود شده‌است. سفال‌های نخودی و قرمز رنگ با شاموت شن به صورت متراکم در محوطه بیرونی قلعه دیده می‌شود که متلق به دوره‌ای تاریخی است. علاوه بر این، در گوشه‌های قلعه اتاق‌های دیده‌بانی دیده می‌شوند.
سالند

سردشت خوزستان (نام‌های دیگر سالند ، سردشت ) شهر زیبایی است در بخش سردشت استان خوزستان و این شهر در ۵۰ کیلومتری شمال شرقی اندیمشک واقع شده‌است و اهالی این شهر به زبان لری بختیاری تکلم می‌کنند.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲،۵۶۰ نفر (در ۶۹۷ خانوار) بوده‌است.
الیور وندل هلمز

الیور وندل هلمز ، فرزند یک روحانی دانشمند بود. در بوستون و پاریس پزشکی آموخت و درسال ۱۸۳۶ از هاروارد درجه دکترا گرفت.
از سال ۱۸۳۸ تا ۱۸۴۰ استاد کالبدشناسی در دارتموث بود و پس از مدتی استاد دانشگاه هاروارد شد.
آثار
مجموعه نوشتارهای هلمز برای نخستین بار در ماهنامه آتلانتیک و سپس در مجموعه‌ای به نام فرمانروای مطلق میز ناشتایی منتشر شد. این نوشته‌ها در چارچوب گفتگوهای خیالی که در یکی از مهمان‌خانه‌های بوستون است. آثار دیگر هلمز در مجموعه‌های استاد بر سر میز ناشتایی و بالای فنجان‌های چای به چاپ رسید. هلمز در این آثار به هر چیز و هرکس که توجه‌اش را جلب کرده پرداخته‌است. وی سه دستان بلند با زیرساخت پزشکی وروانشناسی نوشته‌است. او در این داستانها که خود آن‌ها را داستان‌های پزشکی نامیده‌است، می‌کوشد تا نشان دهد که آنچه مردمان انجام می‌دهند تحت تاثیر انگیزه‌ها یا نیروهای بیرونی است.
السی ونر (۱۸۶۰) نخستین داستان بلند وی درباره دخترکی است که سرشتی مار مانند دارد.
فرشته نگهبان (۱۸۶۷)
بیزاری کشنده (۱۸۸۵)
هلمز نخستین سراینده شعراجتماعی درآمریکا است.
کهن کشتی (۱۸۳۰)، شعری است در اعتراض به فرمان درهم شکستن یک کشتی باستانی و همین شعر کشتی را نجات می‌دهد.
درشکه تک اسپ (۱۸۵۸)، نام‌آورترین شعر هلمز است و روایتی ساده و گیرا است از درشکه‌ای که صد سال زیست می‌کند. این شعر در همان سان طنزی است درباره سرنگونی سامانه کالونیسم.
ارزش شعرهای کمابیش طنزآمیز هلمز در استواری ساختمان، درستی وزن، ریزکاوی، تنکی بیان، هموزنی میان جستاران شوخی دار و بی‌شوخی، پختگی لحن و کنایه‌های آن نهفته‌است. کاستی‌های این اشعار سنت‌گرایی در وزن و نبود اندیشه ژرف مذهبی یا فلسفی است.
هلمز، الیور وندل
عباس امانت

عباس امانت (زاده ۲۲ آبان ۱۳۲۶، تهران) استاد تاریخ و مطالعات بین‌المللی در دانشگاه ییل و صاحب کرسی مطالعات خاورمیانه در این دانشگاه است.
او در سال ۱۹۷۱ مدرک کارشناسی خود را از دانشگاه تهران دریافت کرد و در سال ۱۹۸۱ نیز از دانشگاه آکسفورد دکترا گرفت. تخصص ویژه وی تاریخ دوران قاجار است. وی عضو شورای سردبیری دائرهالمعارف ایرانیکا است و نیز سردبیری Persia Observed را به عهده دارد. امانت همچنین دارای تالیفاتی در زمینه آیین بهایی، تاریخ ایران و هویت ایرانیان است.
حسین امانت برادر اوست. او در دهه ۱۹۸۰ میلادی از سوی رهبری جامعه بهایی طرد شد. او از جمله مخالفین حمله آمریکا به عراق بود.
آثار
نوشته‌های او عبارتند از:
Apocalyptic Islam and Iranian Shiism(2009)
Pivot of the Universe: Nasir al-Din Shah and the Iranian Monarchy 1831-1896 (1997)
Resurrection and Renewal: the Making of the Babi Movement in Iran 1844-1850 (1989)
همچنین کتاب‌هایی که در ویرایش آن‌ها سهیم بوده عبارتند از:
Cities and Trade: Consul Abbott on the Economy and Society of Iran (1983)
Crowning Anguish: Memoirs of a Persian Princess from the Harem to Modernity (1995)
coeditor of Imagining the End: Visions of Apocalypse from Ancient Middle East to Modern America (2002)
Shari’a: Islamic Law in the Contemporary Context (2007)
U.S. -Middle East Historical Encounters: A Critical Survey (2007)
The United States and the Middle East: Diplomatic and Economic Relations in Historical Perspective (2000)
The United States and the Middle East: Cultural Encounters (2002)
Apocalypse and Violence (2004)
ویلیام پرسکات

ویلیام هیکلینگ پرسکات (زاده ۱۷۹۶- مرگ ۱۸۵۹) مورخ آمریکایی بود.
او در دانشگاه هاروارد تحصیل کرد و در پی حادثه‌ای تقریبا کور شد. او بیشتر آثار خود را در حالی که بینایی چندانی نداشت نوشت. سفری طولانی به اروپا کرد و پژوهش بسیاری از آثارش را در اسپانیا انجام داد.
آثار
تاریخ گشایش مکزیک
تاریخ گشایش پرو
تاریخ پادشاهی فردیناند وایزابلا.
جزیره کاپاس

جزیره کاپاس یا «پولائو کاپاس» جزیره‌ای در ۶ کیلومتری ساحل ترنگانو در مالزی است. آب تمیز و بلورین، ساحل‌های شن سفید و جنگل‌های استوایی بکر از جلوه‌های این جزیره هستند. وجود صخره‌های مرجانی باعث شده شرکت‌های غواصی زیادی در جزیره موجود باشند و از آن به عنوان یکی از «بهشت‌های اسنورکلینگ» در منطقه نام برده می‌شود.
جزیره کاپاس با قایق از مارانگ قابل دسترسی است.
جزیره جمیا (پولائو جمیا) در فاصله کمی در ساحل شمال کاپاس قرار گرفته‌است.
شهرستان رامسر

شهرستان رامسر یکی از شهرستان‌های استان مازندران ایران است.
مرکز این شهرستان شهر رامسر است.
از مکان‌های دیدنی این شهر می‌توان به هتل رامسر، آبگرم رامسر، کاخ محمدرضا شاه و خیابان کازینو اشاره کرد.
جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان رامسر در سال ۱۳۹۰ برابر با ۶۸،۳۲۳ نفر بوده‌است.
امیرکلا

امیرکلا (بطور بسیار کم امیرشهر هم نامیده شده) یکی از شهرهای استان مازندران ایران است.
این شهر در بخش مرکزی شهرستان بابل و میان راه بابل و بابلسر واقع شده‌است. این شهر طبق آمار سال ۱۳۸۵ دارای ۲۵،۱۸۶ نفر جمعیت می‌باشد.
این شهر به امیرکلای بابل نیز مشهور بود که به قولی در دهه ۱۳۸۰ نام آن به امیرشهر تغییر کرد .
پیشه عمده مردمان این شهر شالیکاری و باغداری مرکبات و مهمترین محصول آن برنج، مرکبات و جاروب است.
پیشینه
تاریخ تاسیس شهرداری آن ۱۳۳۲ بوده‌است.
مشاهیر
از مشاهیر این شهر می‌توان به علامه علی‌اصغر مازندرانی معروف به (علی اصغر مجتهد امیرکلایی مازندرانی) از مجتهدان، مرجع تقلید و علمای قرن سیزدهم هجری، شیخ محمد پازواری ملقب به امیر پازواری، شاعر مازندرانی و آیت‌الله العظمی محمدمهدی امامی مازندرانی استاد فلسفه روح‌الله خمینی اشاره کرد.
محلات، معابر و شهرک‌ها
از محلات شهر می‌شود به محلات ولیکدان، شهرک فاطری، شهرک نیما، شهرک بهزاد، شهرک فارابی، شهرک دانش، کردکلا، درزیکلای شیخ، کمال محله :چهلستون، مهدیه، امیریه، صادقیه (گاوزن کلا)، دیوکلا، شهابدین‌کلا، ملامحله، آقامحله، جده‌خانه‌سر، مقبره پیش، کردکلا، حاجیکلا، شهید مهاجریان و شهید بهشتی اشاره کرد. معابر اصلی امیرکلا عبارتند از:
کمربندی امیرکلا (بلوار آیت‌الله امامی مازندرانی)
چهارراه ولیکدان
میدان امیر پازواری
میدان شهیدان نجاریان (رحیم زاده)
میدان امام علی
میدان انقلاب
میدان نماز
میدان وحدت (چهارراه دیوکلا)
بلوار فارابی
چهارراه ابن‌سینا
اماکن و ابنیه گردشی
بازار ساحلی (جمعه بازار)
مسجد تاریخی چهلستون
بازار شیخ مهدی مازندرانی
پارک بزرگ شهرداری امیرکلا
بلوار ساحلی
پارک شرقی بلوار کمربندی
جمعه بازار
تاریخچه شهرداران
ردیف
نام شهردار
تاریخ شروع مسئولیت
تاریخ پایان مسئولیت
۱
عباس اسماعیل پور
۱ فروردین ۱۳۳۲
۱۵ فروردین ۱۳۳۹
۲
محمود مهدویان
۱۳ اسفند ۱۳۳۹
۱۸ تیر ۱۳۴۰
۳
عباس اسماعیل پور
۲۸ مرداد ۱۳۴۰
۱۲ دی ۱۳۴۵
۴
هرمز متکیان
۱ بهمن ۱۳۴۵
۲۷ بهمن ۱۳۴۶
۵
سید تقی رسولی
۱ اسفند ۱۳۴۶
۱ مهر ۱۳۵۱
۶
علی اکبر محمدی
۲۸ آبان ۱۳۵۱
۱۰ آبان ۱۳۵۵
۷
هوشنگ علامه زاده
۱ آذر ۱۳۵۵
۳۱ فروردین ۱۳۵۹
۸
علی جهانشاهی
۳ تیر ۱۳۵۹
۸ آبان ۱۳۵۹
۹
ستار سیفی
۱۶ بهمن ۱۳۵۹
۶ شهریور ۱۳۶۱
۱۰
بهرام شیر افکن نژاد
۱۳ شهریور ۱۳۶۱
۲۱ مهر ۱۳۶۲
۱۱
محمد میرزاده
۱۵ فروردین ۱۳۶۳
۵ بهمن ۱۳۶۴
۱۲
محمد علی پور غنی
۹ فروردین ۱۳۶۵
۱۰ تیر ۱۳۷۱
۱۳
رضا سلیمانی
۲۷ تیر ۱۳۷۱
۵ بهمن ۱۳۷۵
۱۴
علی اصغر محمدیان
۷ بهمن ۱۳۷۵
۱ مهر ۱۳۷۸
۱۵
اکبر علیا
۴ مهر ۱۳۷۸
۵ دی ۱۳۸۰
۱۶
بهروز رنجبر
۱ اردیبهشت ۱۳۸۱
۱ اردیبهشت ۱۳۸۶
۱۷
حسین خان پور
۲۹ شهریور ۱۳۸۶
۱ آذر ۱۳۸۷
۱۸
مهدی رازجویان
۲۷ فروردین ۱۳۸۸
۲ اسفند ۱۳۸۸
۱۹
محمد حاجی اسماعیلی
۹ خرداد ۱۳۸۹
۱۲ شهریور ۱۳۹۲
۲۰
سید مرتضی شفیعی
۳۰ شهریور ۱۳۹۲
بلده

بلده یکی از شهرهای استان مازندران ایران است.
این شهر در بخش بلده شهرستان نور واقع شده‌است.
شهر بلده از طریق سه جاده به شهرهای شمالی و تهران دسترسی دارد. در حد فاصل ۵۳ کیلومتری جاده هراز و ۵۵ کیلومتری جاده چالوس قرار دارد. بلده آب و هوایی ییلاقی دارد
و بازدید گردشگران را به خود و روستاهای اطراف زیاد کرده‌است
مشاهیر و بزرگان شهر بلده
همچنین روستای «یوش» در شهرستان بلده (تقریبا در غرب شهر بلده)، زادگاه «نیما یوشیج»، پدر شعر نو ایران می‌باشد. در حال حاضر «خانه نیما یوشیج» به عنوان یک مکان تاریخی - فرهنگی مورد بازدید علاقمندان قرار می‌گیرد.
خرم‌آباد (تنکابن)

خرم‌آباد یکی از شهرهای استان مازندران ایران است. این شهر مرکز بخش خرم‌آباد شهرستان تنکابن است. جمعیت این شهر ۹۹۳۶ نفر می‌باشد.
خوش‌رودپی

خوشرودپی یکی از شهرهای شهرستان بابل در استان مازندران و کشور ایران است و به عنوان مرکزبخش بندپی غربی در فاصله ۲۴ کیلومتری جنوب بابل قراردارد. این شهر شامل محله‌های قدیمی پایین خوشرودپی (شهرک) و بالا خوشرودپی و تسکا و افراسیابکلا و بزرودپی و شانه تراش می‌باشد که طبق مصوبه شماره ۹۹۱۲ /ت/۲۱۲۹ک کمیسیون سیاسی دفاعی هیئت دولت و مجوز صاده از وزارت عالیه کشور به شماره ۷۷۹۷/۱/۳/۳۴ مورخ ۱۳۷۹/۸/۱۴ (به شماره ثبت ۱۸۸۹۱/۲/۲۲ مورخ ۱۳۷۹/۱۰/۵ استانداری مازندران) مجوز تاسیس شهر را در تاریخ ۱۳۸۱/۱۱/۲۹دریافت و اولین شهردار آن در تاریخ ۱۳۸۱/۱۱/۲۷ حکم خود را دریافت نمود. حرفه مردم این شهر و نواحی اطراف بیشتر کشاورزی و باغداری، دامداری و پرورش طیور می‌باشد. این شهر مطابق سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ دارای ۱۲۶۰ خانوار و ۴۷۸۴ نفر جمعیت بوده است.
زبان
تا دوره صفویان، زبان عمده مردم تبرستان و بابل، فقط زبان تبری (طبری یا مازندرانی) بود که بازمانده زبان پهلوی اشکانی است. با از بین رفتن سلسله باوندیان که حامی زبان تبری بود این زبان از رسمیت افتاد. امروزه مردم این شهر از زبان تبری و فارسی استفاده می‌کنند.
آثار تاریخی
تپه قلعه کتی در محله بزرودپی و در ورودی شهر
تکیه عبدالحسینخانی واقع در روستای مقریکلا از توابع این شهر با بیش از۱۳۰سال قدمت از آثار تاریخی دوره قاجار و از جمله مهمترین آثار ملی شهرستان بابل و استان مازندران می‌باشد و این اثر در تاریخ ۱۵ شهریور ۱۳۵۴ با شماره ثبت ۱۰۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
موسسات عالی
دانشگاه جامع علمی و کابردی خوشرودپی
دانشگاه پیام نورواحد بندپی
نامداران
شخصیت‌های سیاسی و اجتماعی: علی نجفی
هنرمندان:
ورزشکاران:
مراکز مهم شهری
بلوار کشاورز به عنوان خیابان اصلی، شمال و جنوب شهر را به هم وصل می‌کند و از محدوده اداره آموزش و پرورش و شهرداری و پاسگاه و بخشداری و موسسات اداری و دولتی و بازار اصلی عبور می‌کند.
امکانات ورزشی
استادیوم فوتبال شهرک
سالن سرپوشیده کشتی سید رسول حسینی
سالن سرپوشیده فوتسال والیبال و بسکتبال و … شهرک
سالن سرپوشیده فوتسال والیبال و بسکتبال و … تسکا
زمین چمن و سالن سرپوشیده بزرودپی
رودخانه
رودخانه خوشرود (در گویش برخی مردم به عنوان بزرو معروف است) که از کلارود و همچنین سد شیاده تغذیه می‌گردد از مرکز شهر عبور می‌کند و انشعابات مختلف آن پس از اتصال به آب بندان بزرگ خوشرودپی برای آبیاری شالیزارهای منطقه مورد استفاده قرار می‌گیرد.
پمپ بنزین
این شهر دارای دو ایستگاه پمپ بنزین در دوسوی جاده اصلی می‌باشد.
مراکز درمانی
این شهر دارای یک درمانگاه قدیمی بابیش از ۳۵ سال قدمت می‌باشد که طی بازدید وزیر بهداشت در سال ۹۴ احداث یک کلینیک تخصصی در محوطه آن در دستور کار قرار گرفته است و همچنین در چند مطب پزشک عمومی نیز خدمات درمانی به صورت شبانه‌روزی ارائه می‌گردد. تعداد ۲ واحد داروخانه که یکی از آنها به نوبت شبانه‌روزی می‌باشد نیز در شهر فعال می‌باشد.
بازار محلی
هر هفته بازار محلی موسوم به سه شنبه بازار تشکیل می‌شود که محلی برای عرضه محصولات کشاورزی و دامداری و … می‌باشد.
بانک‌ها
بانکهای صادرات و ملی و ملت و کشاورزی و پست بانک در این شهر شعبه دارند.
وجه تسمیه
نام خوشرود از نام رودخانه‌ای به نام تبری (خشرو) که از میان آن می‌گذرد گرفته شده‌است
تابلوی خوش آمدگویی
به شهر کوه و دشت و جنگل خوش آمدید
در قدیم
در لغتنامه دهخدا به نقل از فرهنگ جغرافیایی ایران جلد ۳ در مورد خوش‌رود آمده:
خوش‌رود دهی است از دهستان بندپی شهرستان بابل مازندران در ۲۱ هزار گزی جنوب باختری بابل و ۹ هزار گزی جنوب شوسه بابل به آمل.
رویان (نور)

رویان نام جدید علمده یکی از شهرهای استان
مازندران ایران است و در غرب این استان و در کناره دریای خزر واقع شده‌است و بین شهرهای نور و نوشهر قرار دارد. شهر رویان از سمت شرق به شهرستان نور و از غرب به شهرستان نوشهر، از شمال در مجاورت دریای خزر از جنوب به کوه‌های البرز منتهی می‌شود. فاصله آن با مرکز استان مازندران شهر ساری حدودا ۱۱۸ کیلومتر است. رویان از نظر موقعیت جغرافیایی در ۳۶ درجه و ۳۴ دقیقه عرض شمالی و ۵۱ درجه و ۵۷ دقیقه طول شرقی واقع شده‌است و در سال ۱۳۹۰ دارای جمعیت ۷۲۰۰نفر بوده‌است.
رویان در گذشته نام منطقه وسیعی از مرکز و غرب مازندران بوده‌است. به دلیل نسبت تاریخی و تنگاتنگ شهر علمده با منطقه رویان، شهر مذکور به شهر رویان تغییر نام یافت. ضمنا در سال ۱۳۳۳ دارای شهرداری شد.
مردم
شهر رویان در سال ۱۳۹۰ دارای جمعیتی بالغ بر ۷۲۰۰نفر بوده‌است. زبان مردم رویان زبان مازندرانی با گویش کجوری است که به گویش مردم شهرستان نور و چالوس شباهت دارد.
همچنین دو گویش طبری کجوری و طبری کلارستاقی زیر مجموعه گویش کهن طبری رویانی هستند که از شهرستان نور تا شهرستان تنکابن گویش می‌شود. گویش طبری رویانی زبان حکام اسپهبد رویان نیز بوده است. در گذشته منطقه رویان از شهرستان نور، نوشهر، چالوس، تنکابن و گاهی مرز غربی آن تا رودسر ادامه می‌یافت.
رینه

رینه یکی از شهرهای استان مازندران ایران است. این شهر در بخش لاریجان شهرستان آمل قرار دارد. رینه نزدیک‌ترین شهر به قله دماوند است.
لاریجان از سال ۱۳۱۶ به بخش ارتقا یافته و بخشداری لاریجان در رینه تاسیس شده و تا سال ۱۳۴۲ در آنجا مستقر بوده و به دلیل تاسیس جاده هراز به خاطر دسترسی بهتر اهالی لاریجان به اداره حاکمیتی، بخشداری این اداره به کنار جاده هراز انتقال یافته و در همان سال شهرداری رینه تاسیس و تاکنون هم در حال ادامه خدمات‌رسانی به شهروندان می‌باشد و از سال ۱۳۷۹ با تصویب طرح هادی‌شهر رینه، روستاهای گرنا و آبگرم جزو حوزه خدماتی شهر رینه قرار گرفتند. شهر رینه در کیلومتر ۷۹ جاده هراز از مسیر شهرستان آمل به تهران بالاتر از گزنک واقع گردیده و دارای کلانتری مستقل می‌باشد. کوهنوردانی که قصد صعود به قله دماوند از یال جنوبی را دارند نیز می‌بایستی از مسیر رینه رفت و آمد نمایند. از مناطق دیدنی و جالب توجه رینه می‌توان آبگرم لاریجان (در ۵ کیلومتری رینه با راه آسفالت) و دشت لاله را نام برد.
پادگان نظامی رینه که در ضلع غربی این شهر قرار داشت و در آخرین وضعیت یک گردان از لشکر ۲۳ تکاور در آنجا مستقر بودند که چند سال است نظامیان رفته و زمین‌های پادگان فروخته شده و اکنون خریداران در حال ساخت و ساز واحدهای مسکونی می‌باشند.
مهم‌ترین محصولات کشاورزی رینه سیب، گیلاس، آلبالو، گردو، زردآلو، آلو طلایی، فندوق، گلابی و… می‌باشد.
جاذبه‌ها
مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری و دیدنی رینه و نزدیک به رینه:
قله دماوند
امامزاده محمد طاهر
آبگرم لاریجان
آبشار سر آسیاب
دخمه سنگی کافر کلی
کوهستان پارک
پارک شهر
تکیه رینه
دشت شقایق‌ها
تاسیسات اقامتی
سوییت‌های خصوصی e-room با آبگرم چشمه
ادارات مهم دولتی
دفتر اسناد رسمی شماره ۱۷۰ رینه (سر دفتر: مصطفی جلالی)
اداره ثبت اسناد و املاک لاریجان
اداره برق لاریجان
شهرداری رینه
ارشاد اسلامی رینه
اداه پست رینه
کتابخانه عمومی شهر
دانشگاه پیام نور واحد رینه لاریجان
سازمان آب و فاضلاب رینه
پایگاه بسیج امام موسی کاظم
کلانتری ۱۴ رینه
بانک ملی ایران
فدراسیون کوهنوردی رینه
مرکز مخابرات شهید غلامی
مجمع خیرین شهر رینه
شهرک‌ها
رینه دارای ۵ شهرک بزرگ می‌باشد.
شهرک آرین
شهرک صنعتی رینه
شهرک منصوریه
شهرک بهاران (نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران)
شهرک صادقیه
آیین‌های سنتی رینه
آیین کله سر
آیین برف چال
مراسم تعزیه‌خوانی
مراسم عزاداری ماه محرم
تیر ماه سیزه شو
اربعین حسینی
جشن بزرگ تیرگان
زرگرمحله

زرگرشهر یکی از شهرهای استان مازندران ایران است.
این شهر مرکز بخش لاله‌آباد شهرستان بابل است.
زرگرشهر در مسیر جاده آمل و در ۸ کیلومتری بابل واقع شده‌است.
تعریض فاز اول جاده ۲۵ متری زرگرشهر و بلوارسازی محور زرگرشهر به دریاکنار در سال ۱۳۸۵ خورشیدی انجام شد.
از برنامه‌های شهرداری زرگرشهر پروژه طرح گردشگری منطقه و ایجاد شهرک مصالح ساختمان است.
یکی از علمای شیعه، آیت‌الله شیخ محمد بن کرمعلی زرگرمحله‌ای بارفروشی، از این شهر است.
پیشینه
در سال ۱۳۳۱ قمری/۱۲۹۱ خورشیدی با حمایت معنوی و مادی دولت روسیه دبستانی به نام دبستان پسرانه بارفروش در زرگرمحله تاسیس شد. در این مدرسه زبان روسی به عنوان یکی از دروس اصلی تدریس می‌شد. مدیریت آن با آقا حسن بادکوبه‌ای و نظامت آن با آقاسیدهاشم معلم بود. با آغاز جنگ اول جهانی و درگیری روسیه این دبستان نیز در سال ۱۳۳۵ قمری/۱۲۹۵ خورشیدی تعطیل شد. شورای‌های اسلامی زرگرشهر در دوران سوم عبارتند؛ رضا کیانژاد امید غلامی، عین آله علینژاد، عباس احمدپور، مریم علی پور که در آبادانی این شهر تلاش زیادی کرده‌اند و این شهر را ساختند.
سرخ‌رود

سرخرود یکی از شهرهای استان مازندران ایران است. این شهر مرکز بخش سرخ‌رود شهرستان محمودآباد است.
جمعیت بومی این شهر (بافت الف) حدود دوازده هزار نفر است.
این شهر در ۶ کیلومتری غرب فریدون‌کنار و پانزده کیلومتری شرق محمودآباد در کنار دریای خزر و در انتهای مسیر رودخانه هراز به دریای خزر قرار دارد.
کشاورزی (برنج)، ماهیگیری، شکار پرندگان وحشی و باغداری مهم‌ترین شغل‌های ساکنان این شهر می‌باشد.
شکار پرندگان وحشی به روشی خاص و بسیار قدیمی در این شهر و دو روستا اطرافش انجام می‌شود که این روش شکار در حال حاضر فقط در این ناحیه از استان و حتی کشور انجام می‌شود.
از حیوانات بومی سرخرود می‌توان به روباه، جوجه تیغی، گربه وحشی (مردم محلی به آن بامشی شال گویند) و قاقم (نوعی راسو که مردم محلی به آن عروسک می‌گویند) نام برد.
همچنین این شهر در زمستان میزبان چند هزار قوی مهاجر می‌باشد.
کوه بابا

کوه بابا ، نام رشته کوهی مرتفع در افغانستان واقع در ولایت بامیان است. شاه فولادی نام بلندترین کوه در ارتفاعات کوه بابا است و حدود پنج هزار متر از سطح زمین ارتفاع دارد.
کوه بابا جزو فلات ایران می‌باشد. کوه بابا، در بین هندوکش و فیروز کوه واقع شده و به طرف غرب به مسافت ۲۰۰ کیلومتر امتداد دارد. ارتفاع این کوه از ۴۰۰ تا ۵۱۴۰ متر می‌رسد و قله معروف آن به نام شاه فولادی (Shah Fuladi) یاد می‌شود که ۵۱۳۵ متر ارتفاع دارد. دریای بلخ از قسمت غرب این کوه سرچشمه می‌گیرد و آب آن به هجده نهر تقسیم می‌شود و از این رو نواحی بلخ را هجده نهر هم یاد می‌کنند.
سلمان‌شهر

سلمان‌شهر یا متل قو یکی از شهرهای استان مازندران در ایران است.
سلمانشهر با جمعیت ۱۳۵۰۰ نفر در ۲۰ درجه و ۵۱ دقیقه طول شرقی و ۴۱ درجه و ۳۶ دقیقه عرض شمالی واقع شده است و از نظر آخرین تقسیمات کشوری واقع در شهرستان عباس‌آباد و بخش سلمان‌شهر می‌باشد. سلمان‌شهر از شمال به دریای خزر واز جنوب به رشته کوه البرز از شرق به شهر کلارآباد واز غرب به شهر عباس‌آباد منتهی می‌گردد. مساحت این شهر بالغ بر۷۵۰ هکتار است و در فاصله ۱۹۴ کیلومتری غرب ساری مرکز استان و ۱۷۳ کیلومتری رشت و ۲۱۶ کیلومتری شمال غربی تهران قرار دارد.
جاذبه‌های گردشگری
این شهر در مسیر ارتباطی چالوس و تنکابن واقع‌شده است و نقش تفرجگاهی قوی دارد. مجاورت با دریای خزر و داشتن ساحل ماسه‌ای مناسب در تمامی نواحی شمالی شهر ارتفاعات ییلاقی و جنگلی زیبا در دامنه کوه البرز در نواحی جنوبی شهر، فاصله‌ای اندک بین ساحل دریا و دامنه کوه، و نزدیکی غاری استثنایی به نام غار دانیال جذابیت این منطقه را دو چندان کرده است. در ایام تعطیلات جمعیت این شهر به ۲۰۰هزار نفر نیز افزایش می‌یابد.
کتالم و سادات‌شهر

کتالم و سادات‌شهر یکی از شهرهای استان مازندران ایران است.
این شهر در بخش مرکزی شهرستان رامسر واقع شده‌است.
این شهر در ۵ کیلومتری شرق شهر رامسر قرار گرفته‌است. نام قدیمی کتالم گته لم بوده که گته به معنی بزرگ و لم به معنای زمینی است که آب راکد زیادی دارد. نام سادات شهر هم در گذشته سادات محله بوده‌است که در دهه ۸۰ توسط شهردار وقت (رضا شعبانی) به سادات شهر تغییر نام پیدا کرد.
زبان مردم این شهر در گویش محلی گیلکی نام دارد که همسان با مردمان غرب مازندران و مشابه با مردمان شرق گیلان است. اگر حاشیه جنوب دریای خزر را از جهت مردم‌شناسی تقسیم‌بندی کنیم مردم این نواحی به سه بخش تالش، گیلک و مازندارانی تقسیم می‌شوند. مردم منطقه رامسر و به طبع آن سادات محله جزء اقلیم تاریخی دیلم محسوب می‌شود و گیلکی زبانند. این شهر به همراه رامسر، شیرود، شهرستان تنکابن و… در گذشته جزء استان گیلان بود.
از جاذبه‌های آن می‌توان به قلعه مارکوه، ارتفاعات ییلاقی، دوشنبه بازار کتالم، چهارشنبه بازار سادات شهر و چشمه‌های آب گرم معدنی سادات شهر که خاصیت درمانی نیز دارند اشاره کرد. شغل اکثر مردم باغداری و دامداری است.
تمامی امکانات متداول برای مسافران وجود دارد به خصوص درمانگاه، داروخانه و انواع فروشگاه‌های عرضه‌کننده مواد غذایی. یکی از مراکز مهم سالمندان استان مازندران در کتالم قرار دارد.
جمعیت
جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۰ برابر ۱۸،۹۶۲ نفر که شامل ۹۳۴۷ مرد، ۹۶۱۵ زن و ۶۰۴۳ خانوار بوده‌است.
کلارآباد

کلارآباد یکی از شهرهای استان مازندران در ایران است. مردم آن به زبان مازندرانی با گویش تبری کلارستاقی و فارسی سخن می‌گویند.
کلارآباد با جمعیت ثابت حدود ۱۰٫۰۰۰ نفر در شهرستان عباس‌آباد و بخش کلارآباد قرار دارد و یکی از مناطق قدیمی، زیبا و پرجاذبه شمال کشور است که در غرب استان مازندران واقع شده‌است و دارای آب‌وهوای معتدل خزری است. این شهر در فاصله ۱۹۰ کیلومتری ساری، مرکز استان، ۱۷۸ کیلومتری رشت و ۲۱۲ کیلومتر تهران قرار دارد.
جاذبه‌های گردشگری
این شهر از شمال به دریای دریای خزر و از جنوب به دامنه‌های سرسبز رشته‌کوه‌های البرز متصل است که این مواهب طبیعی، زیبایی و جذابیت این شهر را دوچندان کرده‌است. این شهر دارای مبلمان شهری زیبا بوده که در ادوار مختلف به‌عنوان شهر زیبا و سلامت استان انتخاب گردیده‌است.
محله‌های کلارآباد
کلارآباد از محله‌های خوشامیان و کلارآباد بالا و کلارآباد پایین و چارز و جیسا و اسپی‌رود و لاروسر و کیاده تشکیل شده‌است. این شهر توریستی است و دارای دو شهرک توریستی خوشامیان و امیردشت می‌باشد. جمعیت عمده کلارآباد در دو بخش کلارآباد بالا و خوشامیان متمرکز شده‌است. جمعیت این شهر در فصول مختلف سال، به‌ویژه تابستان، متغیر است و گردشگران بسیاری را در خود جای می‌دهد.
هادی‌شهر (بابلسر)

میر بازار، کیخامحله و کله‌بست (نام جدید:هادی شهر) یکی از شهرهای استان مازندران ایران است.
این شهر مرکز بخش رودبست شهرستان بابلسر است.
لازم است ذکر شود که بخش رودبست دارای یک شهر به نام هادی شهر و یک منطقه بزرگ به نام دهستان پازوار هست
منطقه پازوار بخش عمده و بزرگ بخش رودبست بوده و خود نیز بالغ بر ۱۸ روستا را در بر می‌گیرد؛ که بزرگترین آن روستای سرحمام می‌باشد. شهر کله بست به رودخانه بابلرود متصل است که این رودخانه مرز بین دو کله بست و میربازار را تعیین می‌کند قدمت میربازار به حدود ۴۰۰ سال می‌رسد
امامزاده حسن نیز در شهر کله بست وجود دارد
شهر هادی شهر با ادغام با سه روستای همجوار میربازار، کیخامحله و کله بست به یک شهر به نام هادی شهر تبدیل شده‌است
و نماینده پیشین ولی فقیه در استان مازندران آقای هادی روحانی در این شهر متولد شده‌است
سه شنبه بازار میربازار با قدمت چند صد ساله و بازار جدید روز کوثر در این شهر قرار دارد
دانشگاه پیام نور کله بست در این شهر قرار دارد.
هادی شهر بعلت نزدیک بودن به دریا و همچنین عبور رودخانه بابل رود از دل این شهر و در نهایت با داشتن دشت‌های وسیع و پرآب یکی از بهترین مکانهای استان برای سرمایه‌گذاری است.
کوهی‌خیل

کوهی‌خیل یکی از شهرهای استان مازندران ایران است. این شهر مرکز بخش گیل‌خوران شهرستان جویبار است. مردم کوهی خیل به زبان مازندرانی گویش می‌کنند.
از آنجا که به ساکنان کوهستان‌های مازندران کوهی می‌گفتند و ساکنان اولیه این منطقه افرادی از کوهستان‌های مازندران بودند، این منطقه به کوهی خیل شهرت یافت.
ساکنان اولیه عمدتا از مناطق کوهستانی استان مازندران همچون دودانگه ساری ، چهاردانگه ساری ، سوادکوه ، شهمیرزاد ، فیروزکوه و… بودند.
کردهای ساکن در منطقه کردکلا طائفه‌ای از کردهای منطقه ساوجبلاغ مکری بودند که توسط آقا محمدخان قاجار به این منطقه کوچانده شدند.
کیاسر

کیاسر یکی از شهرهای استان مازندران ایران است.
این شهر در ۷۰ کیلومتری جنوب ساری جای داشته و مرکز بخش چهاردانگه این شهرستان می‌باشد.
کیاسر در سال ۱۳۷۲ دارای شهرداری شد. بلندایش از تراز دریا ۱۳۷۸ متر است و جمعیت آن در واپسین سر شماری پیرامون ۴۶۰۰ نفر بوده که این آمار نشان‌گر کاهش جمعیت نسبت به سال‌های پیش است.
موقعیت جغرافیائی
300px
کیاسر از هر سو محاط در کوه است به جز قسمت شمال غربی که به دشت کیاسر راه دارد. جاده ارتباطی از همین دشت به کیاسر متصل می‌شود.
شمال: کوه‌های اجیر لنگه، نستر نسترا، اسب‌زین و ململی
جنوب: زرکوه و کوه کل‌سر
غرب: شاه‌کوه
شرق: کوه کل‌پشت و کوه فتلا (گویا تغییریافته فتح‌الله است)
خاستگاه نام‌گذاری
300px
300px
نام کیاسر منسوب به کاووس پسر کی‌قباد کیانی (کیوس پسر قباد ساسانی؟) است. او فرمان‌روای تبرستان و مقر فرمانروایی‌اش نیز هزارجریب و قارن‌کوه بود. از همین روی کیاسر را در گذشته‌ای نزدیک با نام کیوس‌سرا (کیاسرا) می‌شناختند چنان‌که نخستین حاکم دولتی چهاردانگه به نام «حسن اعظام قدسی» نام‌ور به «اعزام‌الوزاره» که از سوی وثوق‌الدوله، نخست‌وزیر قاجاریه در سال ۱۲۹۸ خورشیدی به عنوان حاکم چهاردانگه به کیاسر آمد در خاطرات خود در تمام جا از «کیاسرا» نام می‌برد.
شیخ سیف‌الله یساری در صفحه ۱۳ کتاب تاریخ مازندران (خطی) درباره کیاسر چنین می‌نویسد:
«چون مولد نگارنده هزارجریب است، مدت‌ها که در کیاسر بودم در آنجا آثار قابل ملاحظه‌ای ندیدم مگر حمامی که تاریخ بنای آن معلوم نیست ولی طرز ساختمان آن نشان می‌دهد که از بناهای بسیار قدیمی است. عوام آن حدود عقیده چنانست که حمام مزبور از بناهای کیوس پسر قباد ساسانی است.»
تاریخچه آموزش به سبک نوین
با اینکه بیشتر روستاهای ایران در دوره پهلوی دوم صاحب دبستان شدند، در کیاسر پایه‌گذاری مدرسه به سبک نوین، به پیش از پادشاهی رضاشاه برمی‌گردد:
عهد قاجار
حسن اعظام قدسی نامور به اعظام‌الوزرا در نشستی با کدخدایان ۷ محله کیاسر و شماری از معتمدین تصمیم به بنای مدرسه در کیاسر می‌گیرد.
وی درباره گشایش این مدرسه چنین می‌نویسد: «از طرف هیئت، دعوتی از محترمین دهات اطراف کیاسر به عمل آمد و نیز اعلان شد که هر کس از اهالی دهات که مایل باشد می‌تواند حاضر شود. مدرسه افتتاح گردید در چهار اتاق که هر کدام شش میز و نیمکت گذارده شده بود و در این مدرسه ۳۰ نفر دانش‌آموز مشغول به درس خواندن شدند.» متاسفانه اعظام‌الوزاره هیچ تاریخی برای گشایش مدرسه و نام آموزگارانش یادآور نمی‌شود.
عهد پهلوی اول
نخستین دبستان: در سال ۱۳۰۴ در کیاسر برپا شد؛ و شیخ سیف‌الله یساری نخستین آموزگار آن بود.
نخستین دبیرستان: در سال ۱۳۳۸ دبیرستانی با ۱۹ دانش‌آموز کار خود را در کیاسر آغاز کرده بود که به دلیل اختلافات محلی شکست خورد. ۲۰ سال بعد، در سال ۱۳۵۸ دبیرستانی به نام «البرز» برپا شد (به صورت مختلط). این دبیرستان در سال ۱۳۶۰ به «امام حسین (ع)» تغییرنام داد.
نخستین مدرسه راهنمایی: در سال ۱۳۵۲ به نام مدرسه راهنمایی البرز به صورت ملی برپا گردید (به صورت مختلط). در سال ۱۳۵۹ نام این مدرسه به «شهید مطهری» تغییر یافت. (نخستین مدرسه راهنمایی در سطح کشور، سال ۱۳۵۰ پس از دگرگونی نظام آموزشی پایه‌گذاری شد)
اداره آموزش و پرورش چهاردانگه به صورت نمایندگی در سال ۱۳۵۲ برپا و در سال ۱۳۶۱ مستقل شد و شمس‌علی اکبری به عنوان نخستین رئیس آموزش و پرورش بخش چهاردانگه شروع به فعالیت نمود.
هزارگری یا هزارجریب (منطقه وسیعی در رشته‌کوه البرز)
یانه سر
شهریارکوه
بخش دودانگه
بخش چهاردانگه
پارک ملی کیاسر
قارن‌کوه
جبال شروین
ازنی
کیاکلا (سیمرغ)

کیاکلا یکی از شهرهای استان مازندران ایران است.
این شهر مرکز شهرستان سیمرغ است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰، جمعیت این شهر برابر با ۸،۶۰۰ نفر بوده‌است.
مشخصات
این شهر از محله‌های کیاکلا، دستکنده‌کلا، سرپل، سیدمحله، وازیمال، سوخت‌آبندان و شهرک شهیدبهشتی تشکیل شده‌است. فاصله بین راهی کیاکلا از قائمشهر٫ بابل٫ بهنمیر٫ جویبار و ساری به ترتیب ۲۴٫۱۳٫۱۱٫۱۵،۱۴ کیلومتر است.
پیشینه تاریخی
نشانه‌های بر جای مانده از صفویه (امامزاده عبدالله قریه فری کلامن (مری فعلی) بلوک کیاکلا که از دربار صفویه در سده یازدهم مستمری نقدی و جنسی برای آن گرفته می‌شد) و حتی پیشتر از آن تپه‌های بجامانده از هزاره اول قبل از میلاد همچون تپه اکوک و آغوزدین همچنین وجود قلعه‌ای قدیمی در یکی از دهکده‌های کیاکلا نشان می‌دهد که مردمی در این دیار سکونت داشتند و این‌جا مرکز حکومتی بود و تدابیر سخت نظامی همانند دژی استوار برای آن وضع شده بود. نشان‌های فرهنگی دیگر همانند مقابر و مشاهد بزرگانی همچون ابویعقوب بن یوسف بن الحکم بن یعقوب تنبلایی و آیت الله سید ابراهیم ثاقبی نجارکلایی و آیت الله سید حسن بهشتی سمناکلایی و از دیگر افراد سرشناس کیاکلا می‌توان به شیرزاد گرجی نژاد که مدیر مدرسه قدیمی کیاکلا در محله سرپل بوده اشاره کرد؛ و تپه‌های باستانی که به نام «دین» در جای جای این منطقه می‌باشد گواه این مطلب است.
منابع تاریخی موجود در بعد از ظهور اسلام تا حکومت قاجاریه، مطلب روشن و خاصی را درباره "کیاکلا بیان نمی‌کنند. زیرا در قرون گذشته، شهرهای مازندران یا طبرستان به تعداد شهرهای فعلی نبوده‌است. اما آنچه به اختصار نقل می‌شود حاکی از آن است که کیاکلا از سال ۲۵۰ هجری قمری و شاید پیش از آن به صورت دهستان و بلوک بوده‌است.
اردشیر برزگر در کتاب "تاریخ طبرستان" آنجا که در مورد شهرها و آبادی‌های بعد از اسلام توضیح داده‌است یکی از بخش‌های آباد را "رزمیخواست" می‌داند. رزمیخواست بخشی بوده از شهرستان بابل کنونی که تا سده سوم اسلامی در دست اسپهبدان مزمغانی بوده‌است، چانکه ابن اسفندیار گوید:"… و مزمغان بن ونداد امید پیش از این محمد بن اوس (نایب خلیفه عباسی) به خشم… بود… چون کار حسن زید (داعی الکبیر ۲۵۰–۲۷۰ ق) قوت گرفت از بیشه بیرون آمد و به مامطیر (بارفروشده– بابل) رسید، روز پنجشنبه بیست و ششم شوال (۲۵۰ق) و مردم را با بیعت حسن زید دعوت کرد… حسن زید… پادشاهی رزمیخواست… به او سپرد و مثال داد که با ساری رود… (مصمغان) با حدود ساری رفت و به نوروز آباد (پوتم) لشگرگاه ساخت…" و پوتم را امروز فوتم خوانند؛ و دهکده‌ای است میان دو ده جدید الاسلام و اسماعیل کلای بلوک کیاکلای میان دو شهر شاهی و بابل. دوری پوتم از کیاکلا ۱۲ و ساری ۳۳ و جاده شوسه ۵ کیلومتر و دارای ۲۵ خانوار و ۱۵۰ تن مردم. در سفرنامه شخصی که اهل روسیه بود آمده‌است که در سیدمحله مردمانی قوی هیکل و تنومند زندگی می‌کردند که به آبادکردن جنگلها و دامداری امرار معاش می‌کردند.
کتابخانه عمومی
کتابخانه عمومی کیاکلا در خیابان خیابان امام خمینی - خیابان شهرک، با درجه ۲، نزدیک به ۱۰هزار جلد کتاب دارد.
زوربای یونانی (فیلم)

زوربای یونانی فیلمی برگرفته از رمانی به همین نام نوشته نیکوس کازانتزاکیس و محصول سال ۱۹۶۴ میلادی است.
خلاصه داستان
«بازیل» (بیتس) نویسنده جوان انگلیسی عازم کرت است تا معدنی را که از پدر یونانی‌اش به ارث برده بازگشایی کند. او با «زوربا» (کویین) دهقان درشت جثه یونانی آشنا می‌شود و به عنوان آشپز و معدنچی استخدامش می‌کند. در دهکده‌ای در کرت آنان در هتلی اقامت می‌کنند که مدیرش «مادام هورتنس» (کدرووا) است، یک مادام فرانسوی پا به سن گذاشته که «زوربا» با او دوست می‌شود. در حین شروع به سازمان دهی کار در معدن، آنان با دیگر روستاییان ملاقات می‌کنند، از جمله بیوه جوانی (پاپاس) که در انزوا زندگی می‌کند، «ماوراندونی» (فونداس)، سبک مغز روستا که مراقب ملک «بازیل» بوده است و پسرش «پاولو» (ویاگیس)که دل باخته بیوه است «زوربا» ناامید نشده است. او این حادثه را یک شوخی بزرگ می‌داند. سرخوشی او به «بازیل» هم سرایت می‌کند و هر دو در ساحل خالی می‌خندند و می‌رقصند.
یک نگاه
بر اساس رمان پر آوازه کازانتزاکیس که برگردان آن به فیلم به اندازه خود رمان موفق نبود. معنای داستان در مسیر تایید جنبه شاد زندگی تجلی می‌یابد. اما ظاهرا شادی برای کاکویانیس که به ملودرام‌های تیره و تار علاقه دارد چیز دور از ذهنی است. با این همه زوربای یونانی شروع خوبی دارد. مرد انگلیسی که با نگرانی، زیر باران سیل آسا امیدوارانه در پی اموال خویش است، ملاقاتش با زوربای تنومند و رابطه متناقض آن دو کنجکاوی و علاقه را بر می‌انگیزد. بازی خوب کویین و موسیقی زیبای تئودوراکیس از نکته‌های قابل توجه این فیلم به شمار می‌آید.
آتش‌سوزی بزرگ لندن

این نقاشی که از سال ۱۶۶۶ باقی مانده است و نقاش آن نامعلوم است، گوشه‌ای از آتش‌سوزی بزرگ لندن را نشان می‌دهد.
مناطق آسیب دیده و آتش گرفته در سیتی لندن نشان داده شده با رنگ صورتی
آتش‌سوزی بزرگ لندن ، آتش‌سوزی بزرگی بود که مناطق مرکزی لندن را از یکشنبه ۲ سپتامبر تا چهارشنبه ۵ سپتامبر ۱۶۶۶ دربر گرفت. تا اواسط قرن هفدهم میلادی هسته مرکزی شهر لندن کماکان بافت قرون وسطایی خود را حفظ کرده بود و دور تا دور آن دیواری قرار داشت که سالها قبل و در زمان استیلای رومیان ساخته شده بود. در طول آتش‌سوزی این قسمت قرون وسطایی لندن که در داخل دیوار رومی شهر قرار داشت به‌طور کلی ویران شد و از بین رفت. ناحیه وست مینستر که بخش اشراف نشین آن زمان لندن (وست اند کنونی) بود، کاخ وایت هال متعلق به چارلز دوم و نواحی فقیر نشین حومه لندن نیز مورد تهدید آن آتش‌سوزی مهیب قرار گرفتند ولی آسیبی به آنها وارد نگردید. تعداد ۱۳،۲۰۰ خانه مسکونی، ۸۷ کلیسای محلی، کلیسای بزرگ سنت پل و بیشتر ساختمان‌های دولتی شهر درآن آتش‌سوزی غیرقابل کنترل سوخته و منهدم گردیدند. تخمین زده شده‌است که خانه و سرپناه ۷۰،۰۰۰ نفر از کل ۸۰،۰۰۰ ساکنین آن موقع لندن تماما در آتش از بین رفت و نابود گردید. با اینکه آمار تعداد کشته شده‌گان در این آتش‌سوزی هرگز مشخص نشده‌است، همیشه اعتقاد بر این بوده‌است که تعداد کسانی که جانشان را در این آتش‌سوزی بزرگ از دست دادند آنچنان زیاد نبوده‌است چرا که بطور رسمی فقط نام تعداد قلیلی به‌عنوان قربانیان این فاجعه به ثبت رسیده‌است. اما مدتی است عده‌ای از پژوهشگران این باور را به چالش کشیده‌اند و اندک بودن تعداد کشته شده‌گان ثبت شده را به دو دلیل می‌دانند: اول آنکه در قرن هفدهم و در زمان آن آتش‌سوزی کسی به فکر ثبت نام مردگان طبقات فقیر و حتی متوسط نبوده‌است و دوم آنکه شدت آتش به حدی بوده‌است که به احتمال زیاد شناسایی جسد بیشتر قربانیان که بطور کامل سوخته و به خاکستر تبدیل شده بوده‌اند امکان‌پذیر نبوده‌است.
سازمان آتش‌نشانی لندن
گزنک

گزنک یکی از شهرهای استان مازندران ایران است.
این شهر مرکز بخش لاریجان شهرستان آمل است.
شهر کوهستانی گزنک به وسعت ۷۰ هکتار از توابع شهرستان آمل، استان مازندران از سال ۱۳۷۹ به دلیل واقع بودن در مرکز بخش لاریجان بعنوان شهر به رسمیت شناخته شد؛ و شهرداری گزنک از سال ۱۳۸۱ فعالیت خود را آغاز نمود.
این شهر دارای ۱۰۰۰ نفر جمعیت بوده که حدفاصل استان تهران و شهر آمل واقع می‌باشد. محور ترانزیتی هراز گزنک را به دو نیمه شمالی و جنوبی تقسیم نمود. همچنین رودخانه کبیر هراز از کنار این شهر عبور می‌نماید که موجب شکوفا شدن اقتصاد شهر از نظر تولید ماهیان سردآبی شده‌است.
فرهنگ جغرافیائی ایران در جلد سوم خود می‌نویسد: گزنک دهی است از دهستان بالا لاریجان شهرستان آمل، واقع در ۸ هزار گزی شمال رینه. هوای آن سرد و دارای ۲۲۵ تن سکنه است. آب آنجا از چشمه سار و هراز تامین می‌شود. محصول آن غلات و لبنیات، حبوبات و شغل اهالی زراعت و راه آن مالرو است. دو زیارتگاه دارد؛ که در بعضی از کتب گفته شده دو آتشکده دوران ساسانی می‌باشد در کتاب تاریخی خواجه تاجدار نوشته ژان گور فرانسوی که ذبیح‌الله منصوری آن را به پارسی برگردانده‌است آمده محمد قلی خان سیاه و سفید دو سردار لاریجان از هالی گزنک حاضر به سرسپردن به حکومت آقا محمد قاجار نمی‌شوند و این امر نبرد سختی را میان خوانین لاریجان و آقا محمد خان قاجار به میان آورد در اولین نبرد که در حوالی پارک میرزا کوچک امروزه امل به وقوع پیوست لاریجانی‌ها به رهبری محمد قلی سیاه و سفید به پیروزی می‌رسند و آقا محمد خان را به اسارت می‌برند که بعدها توسط حاجی حلال خور بابلی موجبات آزادی او فراهم می‌شود در نبر بعدی خوانین لاریجان شکست می‌خورند املاک آنها مصادره می‌شود و محمد قلی سفید را در رودخانه هراز غرق می‌کنند البته خود سردار به انتخاب خود بعد از شکست و اسارت این مرگ را انتخاب می‌کند واما محمد قلی خان سیاه .. در کتاب بزرگان امل آمده محمد قلی خان سیاه را پس از کشتن در یکی از روستاهای طراف امل دفن می‌کنند و از سر سربازانش در سبزه میدان امل مناره می‌سازند.
مرزیکلا

مرزی‌کلا از شهرهای کوچک استان مازندران و مرکز بخش بابل‌کنار شهرستان بابل است.
شهر مرزی‌کلا در جنوب شهرستان بابل واقع شده‌است و بیش از ۳۳ روستا را شامل می‌شود که روستاهای سیادرکا، مرزیکلا، پیتکا و رئیس‌کلا در بخش مرکزی آن قرار دارند.
جاده گنج افروز (بابل‌کنار) از دل این شهر می‌گذرد. رودخانه خروشان بابل (بابل رود) که از کوه‌های سوادکوه سرازیر می‌شود از کنار این شهر عبور کرده و با گذر از روستاهای متعدد و عبور از شهرستانهای بابل و بابلسر به دریای مازندران می‌ریزد.
عمده شغل مردم شهر مرزیکلا به مانند روستاهای مجاور کشاورزی است. در سال ۱۳۴۷ به همت شهربانوی وقت (فرح پهلوی)، زایشگاهی در مرزیکلا تاسیس شد که تا به امروز خدمات بهداشتی شایانی به مردم منطقه نموده‌است. امروزه این زایشگاه تبدیل به بیمارستان شده که با همت اهالی شهر و روستاهای مجاور، قرار است بخشهای مختلفی نظیر آزمایشگاه و … جهت رفاه حال مردم به آن اضافه گردد.
نشتارود

نشتارود یکی از شهرهای استان مازندران در ایران است.
نشتارود با ۵۹۶۷ نفر جمعیت در فاصله ۵ کیلومتری شمال شرقی شهرتنکابن واقع در ۵۱ درجه و ۳ دقیقه طول شرقی و۳۶ درجه و۴۶ دقیقه عرض شمالی و در فاصله ۲۱۰ کیلومتری غرب ساری مرکز استان و ۲۳۲ کیلومتری شمال غربی تهران قرار دارد.
مردم نشتارود به زبان مازندرانی و فارسی گویش می‌کنند.
وجه تسمیه
نشتا به معنی نشت آب بوده و به دلیل چشمه‌ها و رودخانه‌های فراوان در منطقه به ویژه گذر رود از مرکز شهر نشتارود نامیده شد.
رودخانه نشتارود
این رودخانه از بلندی‌های میان‌بند و جنگلهای کله‌چال – علی‌سرا سرچشمه گرفته و به نام سفیدرود است پس از عبور از فقیه‌آباد به آن می‌پیوندد در مواقع پرآبی تا ۱٫۵ کیلومتری دریا برای قایقرانی کوچک موتوری یا پارو قابل استفاده است. عرض رودخانه بین ۱۵ تا ۳۰ متر متغیر است. آبادیهای مسیر عبارتند از: سفید آب – فقیه آباد – نشتارود.
جاذبه‌های تاریخی و گردشگری
پلاژ بزرگ ساحلی نشتارود
منطقه جنگلی دینار سرا
مرداب نشتارود
منطقه جنگلی اسپی او و کوه سر
منطقه ییلاقی داغ کوه
آبشار کمیلیه و کوه سر و دینار سرا
اثر طبیعی و پارک ملی جنگلی خشکه داران
سواحل ماسه‌ای وزیبای دریای خزر
منطقه جنگلی تحقیقات کشاورزی طالش محله
موزه دیدنی حیات وحش خشکه داران
حمام سنگی باستانی مکرود
نور (مازندران)

نور یکی از شهرهای استان مازندران ایران است.
این شهر مرکز بخش مرکزی شهرستان نور است. مردم شهرستان نور زبان مازندرانی را با گویش کجوری صحبت می‌کنند که به گویش مردم شهرستان نوشهر و چالوس شباهت دارد.
شهری گردشگری که محبوبیت فراوانی میان مسافران داخلی و خارجی دارد. دید جنوبی شهر به سمت کوه‌های پوشیده از درختان پهن‌برگ و از سمت شمال به دریای خزر از سمت غرب به شهر رویان و ازسمت شرق نیز به ناحیه رستم رود مشرف است لیکن این ناحیه پس از تصویب طرح جامع نور در آذرماه ۱۳۹۲ اکنون جزء محدوده قانونی این شهر محسوب می‌گردد. جنگل‌های شمال ایران جزء جنگل‌های هیرکانی می‌باشند که قدمت شان به دوره‌های دوم و سوم زمین‌شناسی بازمی‌گردد.
تاریخچه
نام قدیم نور، سولده بوده‌است.
چارلز فرانسیس مکنزی که در سال ۱۸۵۹ میلادی از این محل عبور کرده چنین وصفی در خصوص آن ارائه می‌دهد. «دهکده سولده، هشتصد متر از دریا فاصله داشت… سولده دهکده بزرگی است و میرزا آقاخان نوری بخصوص به آن توجه داشت. این ده دویست خانه، بیست دکان و دو حمام دارد و یک پل آجری به سه دهنه روی رودخانه‌ای به همین نام ساخته‌اند.
آوانگارد جاز

آوانگارد جز به سبکی از موسیقی جز گفته می‌شود که در آن عناصر موسیقی جز و آوانگارد با هم ترکیب می‌شوند. این سبک موسیقی با فری جز هم شباهت‌هایی دارد اما فری جز معمولا بدون هیچ ساختار از پیش تعیین شده‌ایی اجرا می‌شود. وجود نقاط اشتراک بسیار بین این ۲ سبک بدیهی است، به شکلی که اغلب هنرمندانی که متعلق به یکی از این سبک‌ها هستند در سبک دیگر هم می‌نوازند. در بهترین اجراهای جز آوانگارد، مشخص کردن محل «پایان بخش‌های از پیش تنظیم‌شده» و «آغاز بخش بداهه‌نوازی» کار دشواری است، گرچه نشان دادن تمایز بین تکنوازی‌های بداهه و بخش‌های از پیش تنظیم‌شده، هدف نهایی است.
از مهم‌ترین نوازندگان این سبک می‌توان به جان کولترین، اریک دلفی، دان چری، سان را، فیریا سندرز، سسیل تیلور و آلبرت آیلر اشاره کرد.
آبش‌احمد

آبش‌احمد یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی که در بخش آبش‌احمد شهرستان کلیبر واقع شده‌است. این شهر با ۲،۳۲۹ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵ به‌عنوان دومین شهر شهرستان کلیبر مطرح می‌گردد. شهر آبش‌احمد در حاشیه رودخانه سلین واقع شده و نام قدیم این شهر «احمدلو» بوده‌است.
آثار باستانی جدیدی در این شهر کشف شده‌است.
از دیدنی‌های این شهر می‌توان به آب گرم موتالی که جدیدا به محدوده شهر آبش احمد ملحق شده اشاره کرد همچنین «قلعه‌کندی» در جنوب و آب گرم معدنی «یل‌سویی» در شمال شرقی قلعه‌کندی و «سد خاکی ارسباران» نیز در ۲۰ کیلومتری این شهر قرار گرفته‌است. همین‌طور «امام‌زاده قاسم» که در ۸ کیلومتری آبش‌احمد واقع شده‌است. اغلب اهالی این شهر به کشاورزی و دامداری مشغول هستند.
در اردیبهشت ۱۳۹۰، یک محل باستانی شامل یک خمره مخصوص نگهداری غله و تکه‌هایی از سفال در روستای قره وانلو کشف شد.
یکی از شهرهای آذربایجان شرفی که در بخش آبش احمد شهرستان کلیبر واقع شده‌است. این شهر عنوان دومین شهر شهرستان کلیبر و پنجاه و یکمین شهر استان آذربایجان شرقی مطرح می‌گردد. شهر آبش‌احمد در منطقه‌ای سرسبز و خوش آب و هوا واقع شده‌است. بخش آبش احمد با داشتن کوهستانها و باغ‌های بکر و خدادادی در سطح استان مشهور است. نام قدیم این شهر، امیش احمه بوده که امیش به زمین‌های گفته می‌شد که در دوران خانها در دست اهالی بوده و احمه به معنی (کاشتن) بوده‌است؛ ولی در دیگر روستاها و قصبات زمین‌ها در دست خانها بود؛ و نیز می‌گویند آبش و احمد دو برادر بودند که در آنجا ساکن بودند و به نام آن‌ها هم مشهور شده‌است. شهر آبش‌احمد در ۲۴ کیلومتری خداآفرین، ۵۴ کیلومتری هوراند و ۶۳ کیلومتری کلیبر و ۱۸۵ کیلومتری تبریز و ۹۵ کیلومتری اهر قرار دارد. این شهر نزدیک ۳۰۰۰ نفر جمعیت دارد.
از مناطق دیدنی این بخش می‌توان به آب گرم معدنی کم‌نظیر متعلق (با دمایی بین ۶۰ و ۷۰ درجه) در ۴ کیلومتر ی این شهر اشاره کرد که دارای خواص بسیار زیادی در درمان بیماری‌های مفصلی و گرفتگی عضلات و همچنین بسیاری از حساسیت‌ها دارد که هر ساله پذیرایی هزاران گردشگر داخلی و خارجی هست که متاسفانه به دلیل عدم توجه مسئولان همچنان بافت قدیمی این نعمت خدادادی پا برجاست؛ و روند ساخت ساختمان جدید با کندی پیش می‌رود
ز آثار تاریخی حومه شهر می‌توان به قلعه کندی در جنوب شهر اشاره کرد. آبگرم معدنی یل سویی با دمایی ملایم که در درمان گرفتگی عضلات موثر است در شمال شرقی قلعه کندی واقع شده‌است، از نقاط دیدنی و تفریحی شهر، محسوب می‌شود. «سد خاکی ارس» در ۲۰ کیلومتری این شهر قرار دارد که امید است در آینده زندگی مردم در منطقه را متحول کند.
همچنین «امامزاده شاه قاسم» نیز در ۱۰ کیلومتری آبش‌احمد واقع شده‌است؛ که گفته می‌شود از برداران امام رضا می‌باشد. از لحاظ فرهنگی این شهر در سطح منطقه نسبتا متمایز است.
شغل اغلب مردم این شهر، در گذشته نه چندان دور کشاورزی و دامپروری بوده اما با مدرنیته شدن و فراگیر شدن زندگی شهری مشاغل گوناگونی بوجوده آمده که دامپروری کلا جمع کرده و کشاروزی نیز به صورت مکانیزه رایج هست. قابل ذکر است که زمین‌های کشاوزی این شهر در دست عده که شاید کمتر از یک چهارم هست قراردارد و سه چهارم مردم این شهر خوش نشین یا به عبارت دیگر فاقد زمین هستند؛ و این امر سبب شده این شهر و بخش یکی از مهاجر فرست‌ترین نقاط استان باشد و این در نوع خود قابل توجه و دردناک است امیدواریم مسئولان محترم شهرستان فکری در این مورد نیز داشته باشند.
آقکند

آقکند یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش کاغذکنان شهرستان میانه واقع شده‌است. این شهر مرکز بخش کاغذکنان است. شهر آقکند با ۲،۹۰۲ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۵ خورشیدی به‌عنوان چهارمین شهر شهرستان میانه و پنجاه و چهارمین شهر استان آذربایجان شرقی محسوب می‌گردد. این شهر در دامنه «قافلان‌کوه» واقع شده و به‌همین دلیل آب و هوای بسیار سردی دارد.
اهالی شهر آقکند آذربایجانی بوده و به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند. اکثر آنان به کشاورزی و دامپروری می‌پردازند؛ البته قالی‌بافی نیز در بین عده‌ای از اهالی -به‌خصوص بانوان- رواج دارد. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی از مجموع ۱،۸۲۳ نفر جمعیت ساکن این شهر، ۸۹۷ نفر مرد و ۹۲۶ نفر زن بوده‌اند؛ هم‌چنین تعداد خانوارهای آق‌کند، ۴۷۷ خانوار بوده‌است.
آموزش عالی
دانشگاه آزاد اسلامی
دانشگاه پیام نور
بخشایش

بخشایش یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش مرکزی شهرستان هریس واقع شده‌است. جمعیت این شهر، طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰ خورشیدی، بالغ بر ۵،۰۹۸ نفر می‌باشد که از این جهت، سومین شهر پرجمعیت شهرستان هریس و سی و چهارمین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی محسوب می‌شود.
زبان
زبان مردم بخشایش، همانند سایر اهالی شهرستان هریس و استان آذربایجان شرقی، ترکی آذربایجانی است که در میان مردم به لهجه محلی بخشایش تلکم می‌شود.
جمعیت شهرهای استان آذربایجان شرقی
تیکمه‌داش

تیکمه‌داش یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی و مرکز بخش تیکمه‌داش شهرستان بستان‌آباد است. این شهر در ۱۶ کیلومتری بستان‌آباد، ۶۱ کیلومتری تبریز و ۹۱ کیلومتری میانه واقع شده‌است و به این دلیل داد وستد و بازار رسمی آن شهرهای مهم تبریز و میانه می‌باشد. تیکمه‌داش در سال ۱۳۷۶ خورشیدی تبدیل به شهر شده‌است. جمعیت شهر تیکمه‌داش برپایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی، بالغ بر ۲،۴۶۸ نفر می‌باشد که از این تعداد، ۱،۲۷۰ نفر مرد و ۱،۱۹۸ نفر زن می‌باشد؛ هم‌چنین شمار خانوارهای ساکن این شهر، ۶۳۳ خانوار است. از لحاظ میزان سواد نیز ۱،۷۴۱ نفر از ساکنان تیکمه‌داش را افراد باسواد و ۴۶۳ نفر را افراد بی‌سواد تشکیل می‌دهند.
دوشنبه‌بازار این شهر در سطح منطقه معروف است.
جغرافیا
شهر تیکمه‌داش در دامنه کوه‌های قارقالان و قلیچ‌قیه قرار گرفته و ۱۹۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. رود بنوچای از درون و رود بوستکان‌چای از پیرامون آن می‌گذرد. در اطراف تیکمه‌داش چشمه‌های آب‌معدنی بسیاری وجود دارد و نیز غار یاغیشلو در این منطقه واقع شده‌است. حداکثر دمای شهر در تابستان‌ها ۳۰ درجه سانتی‌گراد بالای صفر و حداقل آن در زمستان‌ها ۳۵ درجه سانتی‌گراد زیر صفر است؛ همچنین میانگین بارش سالانه در تیکمه‌داش ۳۸۰ میلی‌متر می‌باشد.
پیشینه
موریتس فون‌کوتسبو در سفرنامه خود در سال ۱۸۱۷، روستای تیکمه‌داش را باعنوان توده‌سنگ خوانده‌است. فریزردر سفرنامه‌اش از روستای تیکمه داش و اوژن فلاندن در سفرنامه خویش به روستای تخمه‌داغ در میان روستاهای حاج‌آقا و قره‌چمن اشاره کرده‌است. در اواخر دوره قاجار، این روستا یکی از منزلگاه‌های پادشاهان در سفر به خارج از کشور بوده‌است؛ به‌گونه‌ای که مظفرالدین شاه در جریان یکی از این سفرها به روستای تیکمه‌داش در ۱۸ کیلومتری حاج‌آقا و ۳۰ کیلومتری قره‌چمن اشاره داشته‌است.
چهره‌های شاخص
خسته قاسم (Xəstə Qasım) شاعر، عارف و فیلسوف قرن دوره افشاریه، (۱۷۶۰–۱۶۸۴ میلادی)، متولد و در گذشته تیکمه‌داش می‌باشد. او خود در اینباره می‌گوید؛
خسته قاسم یکی از ستونهای استواری موسیقی عاشیقی است. وی، علاوه بر استادی در سرودن انواع قالبهای شعری کلاسیک همانند قصیده و غزل، قالبهای جدیدی را در ادبیات عاشیقی وارد کرد.
اسیر علی معمار معروف حکومت عثمانی و طراح مساجد معروف استانبول
حسن خان وثوق
اولین بخشدار تیکمه داش علی سلیمی (علی بخشدار)عضو حزب فرقه دموکرات آذربایجان در حکومت ملی پیشه وری
احمدعلی سرداری موسس بازار تیکمه داش
ناحیه صنعتی
ناحیه صنعتی تیکمه داش در سال ۱۳۷۴ در زمین حدودا ۱۷ هکتار که از طرف اهالی بطور رایگان در اختیار وزارت جهاد کشاورزی قرار گرفته است و پیشرفت فیزیکی فاز اول آن ۷۱ درصد بوده‌است که عبارتند از:
۱  نقشه‌برداری –خیابان کشی – جدول گذاری – خاک برداری
۲  تیر گزاری – سیم کشی محوطه ناحیه – نصب ترانس برق در روشنائی معابر
۳  حفره چاه نیمه عمیق – احداث موتور خانه – احداث منبع ۲۰۰ متر مکعبی
۴  احداث نگهبانی - پل ورودی – جدول چینی وسط بلوار
۵  اخذسند مادر ناحیه صنعتی
برای این ناحیه صنعتی ۳۶ واحد تولیدی پیش بینی گردیده‌است که ۳ واحد تولید تخته سه لائی با ظرفیت ۳۰۰ متر مکعب در سال و با اشتغال ۱۱ نفر و واحد تولیدی ظرف یکبار مصرف با ظرفیت ۱۳۰ تن در سال و اشتغال ۶ نفر و واحد تولید مربای هویج با ظرفیت ۳۰۰ تن در سال و اشتغال ۱۰ الی ۱۵ نفر به بهره‌برداری رسیده‌است.
همچنین ۷ واحد پلاستیک تزریقی، ظروف یکبار مصرف، انواع پلاستیک تزریقی و بادی، ریخته‌گری، گیاهان داروئی و کنسرو مرغ در حال ساخت و ساز می‌باشند تعداد کارخانجات حوزه استحفاظی بیس از ۷۰ واحد می‌باشد.
خاروانا

بندانگشتی
خاروانا (کاروانا) یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی و مرکز اداری بخش خاروانا در شهرستان ورزقان است. نام تاریخی این شهر در زبان ترکی آذربایجانی به معنی محلی برای کاروان است.
شهر خاروانا در استان آذربایجان شرقی، شهرستان ورزقان واقع شده‌است و جمعیتی بالغ بر ۳۳۵۳ نفر طبق آمار سرشماری سال ۱۳۹۵ می‌باشد. این بخش از طرف شمال با کشور ارمنستان و جمهوری خود مختار نخجوان، از طرف جنوب با شهرستان مرند و شبستر، از شرق با بخش مرکزی ورزقان و از غرب با شهرستان جلفا بخش سیه رود هم‌مرز می‌باشد.
فاصله این بخش تا مرکز شهرستان ۶۴ کیلومتر، تا مرکز استان از مسیر ورزقان ۱۴۹ کیلومتر و از مسیر طرزم  قینر ۱۰۴ کیلومتر می‌باشد. بخش خاروانا شامل سه دهستان به نام‌های دیزمار مرکزی، ارزیل و جوشین، یک شهر و ۴۸ روستا و آبادی می‌باشد.
تاریخ
از گذشته‌های بسیار دور، شهر خاروانا مرکز بخش دیزمار قاراداغ بوده‌است. حمدالله مستوفی (۷۵۰–۶۸۰) در صفحه ۱۳۲ کتاب نزهه القلوب منطقه دیزمار را ولایت یکپارچه می‌داند. او درباره دیزمار می‌نویسد: «دیزمار ولایتی است در شمال تبریز کما بیش پنجاه پاره دیه بود و دوزال و کوردشت و قولان و هزار=هراس و کاروانا(خاروانا) از معظمات آن. هوایش معتدل به گرمی و آبش از آن جبال برمی‌خیزد و فضلابش در ارس می‌ریزد حاصلش غله و پنبه و انگور و میوه به همه انواع می‌باشد و پیشتر از همه جا رسد و نوباوه تبریز از آنجا باشدحقوق دیوانش چهل هزار و هشتصد دینار است». لازم است ذکر شود که در زمان صفویه عشایر پیرعلیلوی رومی، مقدم، بایبردلو، سادات مصری کوه کمر و… در منطقه دیزمار در روستاهای جدیدالاحداث ساکن شدند. موج دوم مهاجرت از آن سوی ارس در زمان فتحلیشاه قاجار روی داد که در آن زمان قاجار کرداحمد، عشایر پسیان سهرون و گل آخور، الیاسکانلوهای دیزمار شرقی، چلبیانلوهای لیلاب و مردانقم و… در آبادی‌هایی جدیدالاحداث ساکن شدند و دیزمار در گذشته نه چندان دور ۱۹۶ آبادی بزرگ و کوچک داشت.در جلد چهارم فرهنگ جغرافیائی ایران جمعیت دیزمار ارسباران ۴۱۲۳۰ نفر و تعداد آبادی‌های آن ۱۱۲ پارچه گزارش شده‌است. علاوه بر آن اویلق، اندریان، ایری بالا، کوه کمر، کماربالا، سیه رود، خانه سر، جوشین، علیلر، مردانقم، مزرعه شادی، شرف آباد و… را از آبادی‌های معروف دیزمار ارسباران معرفی نموده‌است. اما آنچه مسلم است در زمان نگارش کتاب مزبور ده‌ها روستای تاریخی دیزمار نظیر قینر، کهل، سار، ایوند، امند، ورکش، کلانکش، گنزنق، اولی کندی، مزرعه، زین‌آباد، موجمبار، لاری و… که در نزدیکی مرند به ویژه تبریز قرار دارند جزو شهرستان‌های مزبور به حساب آمده‌است که در حال حاضر پس از ارتقاء شبستر از بخش به شهرستان این روستاها بین شهرستان‌های تبریز، شبستر و مرند تقسیم شده‌است.
مشاهیر معروف خاروانا عبارت اند از.
علامه جعفری - ستارخان - محمد تقی پسیان