بخش ارد

ارد نام بخشی است از توابع شهرستان گراش در جنوب استان فارس ایران، بخش ارد در فاصله ۵۳ کیلومتری شهرستان گراش واقع شده‌است.
این بخش در تاریخ ۲۵ آبان ۸۹ از دهستان به بخش ارتقا یافت.
در سال 1396 بخش ارد طبق تقسیمات کشوری به شهر ارتقا یافت.
براساس سرشماری سال 1395 جمعیت آن 10،000 نفر (2430خانوار) بوده‌است.
شهر ارد از توابع بخش مستقل شهرستان گراش در استان فارس می‌باشد.
این بخش توابعی مانند روستای مز، زینل آباد، سهل آباد، مهرآباد، میلویه و آغصه را دارد. در سال ۱۳۹۵ روستای چک چک نیز به بخش ارد اضافه گردید!
موقعیت ارد
نام ارد برگرفته از کلمه ارتا می‌باشد (نام فرشته ایست در دین زرتشت که به ملک رزق و روزی معروف است و بیست و پنجم هر ماه به فرشته رزق و روزی تعلق دارد) در لغت‌نامه دهخدا ارد واژه‌ای اوستایی می‌باشد و به معنای راستی و درستی و پاکی و تقدس است.
البته لازم است ذکر شود به گفته کهنسالان این بخش، نام ارد برگرفته از دو واژه آرد و رد است. به این صورت که در گذشته به علت زیاد بودن چشمه‌های اب در این منطقه، آسیاب‌های زیادی نیز وجود داشته که از سراسر این منطقه برای آرد کردن گندم به این مکان می‌آمدند و در مسیر ردی از آرد به جا می‌گذاشتند برای شناسایی مسیر توسط دیگران و در ادامه سفرهای خودشان. از این رو این منطقه به ارد معروف شد. البته شایان ذکر است که مردم ارد قبلا در هفت الی هشت مکان به صورت جداگانه زندگی می‌کرده‌اند که محور این دسته‌ها و قبیله‌ها در جاشهر کنونی بوده‌اند. بعد از مدتی این پراکندگی‌ها که از گود و قلات سهل آباد تا میلویه و حتی لاور نیز بوده کم شده و اکثرا در جاشهر زندگی می‌کنند تا اینکه بخاطر زلزله‌های زیادی که در اون منطقه رخ می‌داده و خرابی‌های زیادی رو به بار میاره، تصمیم می‌گیرند به منطقه‌ای مابین دو کوه کوچ کنند؛ و ارد فعلی را که آن زمان تعداد کمی از مردم در آنجا زندگی می‌کردند را برای ادامه زندگی دسته جمعی انتخاب می‌کنند.
این بخش در جنوب فارس و ۵۳ کیلومتری گراش، بین دوراهی ارد و گردنه بالنگستان واقع شده‌است و شامل زمین‌های کشاورزی است و نیز دارای بیش از ۳ چشمه آب رونق است که در شهرستان گراش و منطقه بی‌نظیر می‌باشد (در قدیم ارد با دارا بودن ۱۲ رشته قنات در سطح استان بی‌نظیر بوده اما در خشکسالی‌های اخیر اکثر رشته قنات‌های آن خشکیده ودچار ریزش شده‌اند). بخش ارد به مرکزیت روستای ارد مشتمل بر ۴ روستا، مزرعه و مکان به اسامی زیر:
۱ - ارد ۲ - آغصه، ۳ - تیش‌آباد، ۴ - جاشهر ۵- مهر آباد ۶- سهل آباد ۷- مز ۸- گزدان ۹-زینل آباد ۱۰- علی‌آباد ۱۱-میله (میلویه) ۱۲-لاور ۱۳-گرماوشاه ۱۴- گاله دریا ۱۵- خورنو ۱۶ - نصیر آباد ۱۷- خسوم آباد ۱۸- آسه ۱۹- کشکه و …
آثار تاریخی ارد
کلات ارد که در زمان قدیم از مردم ارد جهت هجوم دشمنان جلوگیری می‌کرده است، پیشینه‌ای خیلی قدیمی دارد.
بنو: چشمه‌ای با قدمتی بیش از ۲۸۰ سال است که زمین‌های کشاورزی وسیعی را آبیاری می‌کند و به عقیده مردم این شهر توسط برادران امام زاده بی‌بی شاه دختر که مقبره وی در ۲ کیلومتری شهر قرار دارد حفر و احداث شده است، و هم اکنون به دلیل خشکسالی‌های متعدد، آب آن بسیار کم شده‌است. این چشمه با دارا بودن خاصیت درمانی هر ساله توجه عده زیادی از مردم شهرهای اطراف را به خود جلب می‌کند. خنک بودن آب آن در تابستان و گرم بودن آن در فصل زمستان از ویژگی‌های منحصر به فرد این چشمه می‌باشد. این چشمه سه سرچشمه دارد که یکی آب گرم و دومی آب سرد و دیگری آب ولرم می‌باشد که ترکیب آن‌ها آبی ملایم با خاصیت درمانی به وجود آورده است.
متاسفانه بسیاری از آثار تاریخی ارد که قدمت برخی از آن‌ها به بیشتر از ۱۰۰۰ سال می‌رسیده‌است، غارت یا تخریب شده‌اند.
مانند:
چهارطاقی، جهارانبار، سنگ‌های قبر بسیار قدیمی، آسیاب‌های قدیمی و…
اماکن مذهبی ارد
در ارد اماکن مذهبی زیادی وجود دارد که در ماهای مختلف سال از جمله رمضان و محرم مردم ارد به این اماکن رجوع می‌کنند.
از جمله این اماکن حسینیه ارشاد ارد، حسینیه خامس آل عبا و حسینه اسلام‌آباد می‌باشد.
ارد دارای ۷ مسجد است که از جمله می‌توان به مسجد جامع ارد و مسجد صاحب الزمان اشاره کرد.
امامزاده‌ها: شاهغیب، هفت تن، بی‌بی شادختر و سبزپوش
اسلام‌آباد دارای اولین زینبیه‌ای است که در ارد ساخته شده‌است و در روزهای شهادت و ولادت تعداد بسیار زیادی از خواهران به آن جا می‌روند
ارد اولین دهستان کشور است که در آن نماز جمعه برگزار شد
پیشه مردم
عده‌ای از مردم آن به کار کشاورزی و دامداری مشغولند و عمده محصولات آن گندم و جو و خرما و پنبه و کنجد می‌باشد. تعدادی از مردم آن هم جهت امرار معاش به شهرهای شیراز و بندرعباس و کشورهای حوزه خلیج فارس مانند قطر و امارات و کویت رفته و در آنجا مشغول فعالیت می‌باشند. این بخش دارای افراد خیر زیادی می‌باشد که در زمینه‌های مختلفی در کارهای خیریه شرکت می‌کنند.
دشت ارد
دشت ارد بسیار وسیع می‌باشد که از شمال به دوراهی ارد و از جنوب به مزارع لاور و کوه بالنگستان وصل می‌شود و شامل چشمه‌های بسیار و پرآب می‌باشد از جمله میلویه که یکی از مهمترین و قدیمیترین مزارع ارد می‌باشد می‌توان نام برد. گردنه بالنگستان همانند دیواری مرز بین بخش بزرگ ارد و دهستان بزرگ فداغ را مشخص می‌کند…
از شرق به جاشهر و میله (میلویه) و سپس به روستاهای گزدان و زینل آباد و آغصه می‌رسد و از غرب به تیش آباد، سهل آباد و مهر آباد و سپس به روستای مز می‌رسد.