عماد مغنیه

عماد فایز مغنیه (۷ دسامبر ۱۹۶۲–۱۲ فوریه ۲۰۰۸) معروف به «حاج رضوان» از فرماندهان نظامی حزب‌الله لبنان بود که در ۱۲ فوریه ۲۰۰۸ در انفجاری در دمشق شهید شد. او در فهرست تروریست‌های تحت تعقیب اتحادیه اروپا و فهرست تروریستهای کشور ایالات متحده آمریکا قرار داشت او یکی از رهبران نظامی حزب‌الله لبنان در جنگ اسرائیل و لبنان در تابستان ۲۰۰۶ بود.
زندگی
عماد مغنیه در ۷ دسامبر ۱۹۶۲ در محله شیاح بیروت پایتخت لبنان به‌دنیا آمد. پدرش «شیخ جواد مغنیه» از علمای برجسته شیعه لبنان بود. «جهاد» و «فواد» دو برادر وی بعدها در درگیری‌های لبنان و اسراییل کشته شدند. خانواده‌اش پس از مدتی از بیروت به صور در جنوب لبنان مهاجرت کردند و در آنجا عماد تحصیلات متوسطه و دبیرستان خود را گذراند. آغاز جنگ داخلی لبنان در ۱۹۷۵، عماد ۱۳ساله جذب مبارزان فلسطینی اردوگاه‌های جنوب لبنان شده حتی آموزشهای سلاحهای سبک را هم دوره دید. چند سال بعد پس از آن وارد دانشگاه مهندسی آمریکایی بیروت (AUB) شد.
او در آغاز دهه ۸۰ میلادی به «نیروی ۱۷» شاخه نظامی الفتح یاسرعرفات سازمان آزادی‌بخش فلسطین پیوست که نیرویی ویژه بود و برای حفاظت از اشخاصی مانند ابوعمار، ابو جهاد و ابود ایاد تشکیل شده‌بود. اما در پی اشغال بیروت در سال ۱۹۸۲ از سوی اسرائیل، فعالان جنبش آزادی‌بخش فلسطین از لبنان خارج شدند. پس از محاصره ۳ ماهه بیروت که مبارزان فلسطینی از لبنان خارج شدند، ولی عماد مغنیه سرخورده از مبارزه آنان، اما در لبنان ماند و با دوستان همفکرش گروه کوچک جهاد اسلامی را تاسیس کرد و در دهه ۸۰ میلادی به شیوه اطلاعاتی امنیتی خاص خودش به مبارزه با نیروهای غربی حاضر پرداخت.
یکی از برادران وی به نام جهاد در سال ۱۹۸۴ طی عملیاتی کشته شد. فواد برادر دیگرش نیز کشته شد. او در زندگی، علاقه‌مند معتقد به انقلاب شیعی ایران بود حتی در ۱۹۸۲ برای دیدار با آیت‌الله خمینی طی سفری به ایران آمد که به دلیل همزمانی با اتفاق حمله اسرائیل به لبنان مجبور به بازگشت شد. وی همچنین از مصطفی چمران تاثیر پذیرفته‌بود و خود را شاگرد وی می‌دانست.
اتهامات بین‌المللی
او در دهه ۸۰ میلادی بروش خود با نظامیان غربی و اسرائیلی درون لبنان مبارزه می‌کرد. وی از سوی دولت‌های آمریکا، اسرائیل و اتحادیه اروپا برای بمب‌گذاری ساختمان نظامیان اسرائیل در سال ۱۹۸۳، حمله استشهادی به پایگاه تفنگداران دریایی آمریکا و مقر نیروهای حافظ صلح فرانسه در بیروت (که باعث کشته‌شدن بیش از ۳۵۰ نفر شد)، بحران گروگانگیری لبنان ده‌ها مقامات غربی در دهه ۸۰ در لبنان، هواپیماربایی TWA خطوط هوایی آمریکا در بیروت، و بمب‌گذاری مرکز یهودیان اسرائیل در آرژانتین در سال ۱۹۹۲، به عنوان یک «تروریست» تحت تعقیب بوده‌است.
در بخش مربوط به مغنیه در پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان سیا آمده‌است: دو دهه‌است که عماد مغنیه سر نخ عملیات‌های ضدغربی شیعی را در دست دارد. میدان فعالیت این مرد تمامی جهان است. هیچ‌کس به اندازه مغنیه عملیات علیه هدف‌های غربی انجام نداده‌است پلیس فدرال آمریکا پس از کشف اثر انگشت او در هواپیمای ربوده شدهTWAدر سال ۱۹۸۵ وی‌را در لیست افراد مورد تعقیب، در رده بالاتر قرار داده و برای کشتن وی ۵ میلیون دلار مژدگانی تعیین نمود. مغنیه در ۲۰ سال گذشته از هدف‌های اصلی سرویس‌های امنیتی آمریکا بوده‌است و سیا ۲۵ میلیون دلار پاداش برای اطلاعاتی که منجر به دستگیری مغنیه شود، در نظر گرفته بود. تصاویری که تا قبل از مرگش از عماد مغنیه منتشر شده‌بود بسیار اندک به‌گونه‌ای که پلیس فدرال آمریکا (اف‌بی‌آی) مدعی شد شاید وی دو بار اقدام به جراحی پلاستیک بر روی صورت خود کرده باشد تا شناسایی نشود.
وی حتی در پاییز ۱۹۸۳ طی عملیاتی علیه آمریکا در کویت به اسارت درآمد، ولی موفق به فرار شد. حتی یکبار با شنود ارتش لبنان توانستند رد وی را در فرانسه بیابند و محلش در هتلی در پاریس کشف شد ولی اقدامی برای دستگیری انجام نشد.
مغنیه به دلیل تعلقات فکری از انقلاب اسلامی ایران روابط بسیار نزدیکی با ایران و سوریه داشت و احتمالا تعدادی از عملیاتهای وی در راستای اهداف ایران بودند مانند: حمله به منافع آمریکا در کویت و گروگانگیری‌های موفق مقامات اطلاعاتی آمریکایی غربی در لبنان که باعث امتیازگیری ایران از آمریکا در ماجرای ایران گیت مک فارلین شد و احتمالا عملیاتهای اروپایی ضد اپوزیسیون و آمریکای جنوبی علیه یهودیان. خامنه‌ای رهبر ایران، به دلیل تلاشهای عماد مغنیه در راستای اهداف جمهوری اسلامی، از وی تقدیر کرده‌است.
حزب‌الله لبنان
مغنیه در دهه نود میلادی احتمالا ۱۹۹۳، در زمان دبیرکلی سید حسن نصرالله در حزب‌الله، رسما به حزب‌الله پیوست. او پس از اجرای موفقیت‌آمیز چند عملیات به عنوان فرمانده گارد حفاظت مقامات بلندپایه حزب‌الله منصوب شد و پس از آن به عنوان مسوول عملیات ویژه حزب‌الله و در ادامه معاون نظامی دبیرکل حزب‌الله انتخاب شد. اسراییل همچنین مدعی شده‌است عملیات ربودن دو تن از نظامیان اسرائیلی در تابستان ۲۰۰۶ که به آغاز جنگ ۳۳ روزه اسرائیل و لبنان انجامید، از سوی عماد مغنیه طراحی و هدایت شده‌است.
مرگ
در انفجاری که در ساعت ۲۲:۳۰ روز ۱۲ فوریه ۲۰۰۸ (۲۳ بهمن ۱۳۸۶) درون یک خودروی میتسوبیشی پاجروی نو و نقره‌ای‌رنگ در منطقه «کفر سوسه» و خیابان «الحدیقه» در دمشق رخ داد، عماد مغنیه کشته شد و ۲ زخمی بر جا گذاشت. در این منطقه یک مدرسه ایرانی و یک مرکز پلیس و دفتر اصلی سازمان اطلاعات سوریه قرار دارد. پس از این واقعه حزب‌الله در بیانیه‌ای، اسرائیل را مسوول ترور این مقام ارشد نظامی حزب‌الله دانست.
برخی خبرهای اولیه همراه‌بودن حاج حسین خلیل معاون سیاسی حزب‌الله لبنان با مغنیه را منتشر کرده بودند که شبکه خبری پرس تی‌وی در تماس با همسر حاج حسین خلیل، این اخبار را تکذیب کرد. حزب‌الله نیز این خبر را تایید نکرد. نگاهی گذرا به حوادث و اخبار لبنان در هفته‌ای که منجر به کشته شدن مغنیه شد نشان از برنامه‌ریزی دقیق سازمان‌های اطلاعاتی غرب و صهیونیست‌ها برای ترور مغنیه و شعله‌ور ساختن آتش جنگ در لبنان دارد از جمله اظهارات میشل عون مبنی بر تلاش طرفداران دولت و گروه ۱۴ مارس برای فراهم کردن زمینه حمله مجدد اسراییل، حضور سرزده معاون وزیر دفاع آمریکا به همراه یک هیئت ده نفره در بیروت تنها ساعاتی پیش از ترور، اطلاعیه سفارت آمریکا خطاب به شهروندان آمریکایی مقیم بیروت مبنی بر رعایت جوانب امنیتی و انتشار گزارش ۶۰۰ صفحه‌ای کمیته وینوگراد
عاملان ترور
همسر عماد مغنیه، دولت سوریه را در قتل همسر خویش مقصر دانست و گفت چون خائنان سوری از پژوهش و تجسس بازجویان ایرانی پیرامون قتل همسر او جلوگیری کرده‌اند، همین اثباتی بر دست داشتن سوریه در قتل همسر اوست. پس از این واقعه حزب‌الله در بیانیه‌ای، اسرائیل را مسوول ترور این مقام ارشد نظامی حزب‌الله دانست اما اسرائیل آن را رد کرد. جان مک‌کانل عضو DNI (اطلاعات ملی آمریکا)، احتمال داد که اختلافات داخلی حزب‌الله یا سوریه سبب قتل مغنیه شده‌است.
عبدالحلیم خدام معاون پیشین رئیس‌جمهور سوریه نیز گفت نیروهای سوری در ترور عماد مغنیه نقش داشته‌اند.
ولید جنبلاط رهبر حزب سوسیالیست ترقی‌خواه لبنان، سوریه را متهم به دست‌داشتن در ترور عماد مغنیه فرمانده عملیاتی حزب‌الله کرد و گفت: «آنان با یکدیگر درگیر بوده و هر از چندی یکی از میان خود را در زاویه قرار می‌دهند.»
مستندترین ادعا را اما نویسنده کتاب جاسوسان گیدون (Gideons_Spies) کرده‌است که موساد را مسئول ترور مغنیه دانسته‌است. وی با ذکر دقیق برنامه و تاریخچه عملیات مربوط به ترور مغنیه این عملیات را جزیی از برنامه ترور مخالفان در اسراییل می‌داند که با تایید نخست‌وزیر وقت و اجرای تیم ترور موساد انجام می‌شوند.
روزنامه واشینگتن پست در مقاله‌ای تفصیلی به تاریخ ۳۰ ژانویه ۲۰۱۵ نوشته‌است که این عملیات را سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و سازمان اطلاعاتی خارجی اسرائیل (موساد) برنامه‌ریزی کرده بودند. بر اساس گزارش این روزنامه آمریکایی بمبی که باعث کشته شدن فرمانده پرسابقه حزب‌الله شده، مدت‌ها پیش در میدان مشق سیا در کارولینای شمالی آزمایش شده بود. این روزنامه می‌نویسد که دستور کتبی این عملیات را جرج بوش، رئیس‌جمهور وقت آمریکا صادر کرد و دادستان کل، مدیر اطلاعات ملی و مشاور امنیت ملی آمریکا آن را تایید کردند.
مراسم تشییع
مراسم تشییع عماد مغنیه ساعت ۱۴:۳۰ روز ۱۵ فوریه ۲۰۰۸ به وقت بیروت در ضاحیه برگزار شد. در این مراسم جمعیت فراوانی از نقاط مختلف لبنان به این بخش از بیروت آمده بودند و منوچهر متکی وزیر امور خارجه ایران نیز حضور داشت و پیام‌های تسلیت مقام‌های ایرانی را خواند.