علی‌نقی عالیخانی

دکتر علینقی عالیخانی فرزند عابدین (زاده ۱ بهمن ۱۳۰۷، در نزدیکی ابهر) وزیر، اقتصاددان و مشاور اقتصادی ایرانی است.
زندگی‌نامه
وی دوره دبیرستان را در رشته ادبی، در دبیرستان البرز گذراند و در سال ۱۳۲۵ از دبیرستان فارغ‌التحصیل شد. سپس وارد دانشکده حقوق دانشگاه تهران شد و در رشته علوم سیاسی موفق به دریافت لیسانس شد
. در فوریه ۱۹۵۰ برای ادامه تحصیل رهسپار فرانسه شد ودر دانشگاه پاریس، نخست در رشته حقوق بین‌الملل عمومی به اخذ دیپلم مطالعات عالی (Diplome d’Etudes Superieures) و سپس در رشته اقتصاد به اخذ دکترای دولتی اقتصاد نائل شد. در ۱۳۳۶(۱۹۵۷) دعوت استخدام کنندگان ساواک را پذیرفت، به ایران بازگشت و به عنوان تحلیل‌گر اقتصادی در سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک) مشغول شد
. به دلیل اینکه گمان می‌کرد حوزه فعالیت او در بخش اطلاعات اقتصادی ساواک محدود است همزمان با برکناری تیمور بختیار ساواک را ترک کرد و به توصیه امیرعباس هویدا و انتظام به شرکت نفت رفت.
در شرکت نفت وی در اداره امور غیر صنعتی مشغول به کار شد. وظیفه این اداره رسیدگی به امور مسکن و بهداشت و آموزش کارگران و کارمندان صنعت نفت بود.
فعالیت مهم وی در اداره امور غیر صنعتی یافتن فرصت‌های استفاده از تولیدات و خدمات داخلی به ویژه در خوزستان در جهت استفاده در شرکت نفت بود به طوری که تا جایی که مقدور بود نیازهای شرکت نفت از منابع داخلی تامین شود و از این جهت به رشد اقتصاد کشور و خوزستان کمک شود.
در همین مدت به طور پاره‌وقت به عنوان مشاور در اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران تهران مشغول به کار شد.
در بهمن ماه سال ۱۳۴۱ کشور دچار رکود اقتصادی شدیدی بود و دو وزارت بازرگانی و صنایع ضمن عدم توانایی در برنامه‌ریزی برای رفع مشکلات بین خود دارای اختلاف جدی در زمینه حمایت از صنایع یا بازرگانی بودند به همین دلیل با تصمیم مشترک شاه و نخست وزیر این دو وزارتخانه ادغام شدند و وزارت اقتصاد ایجاد شد. به دلیل حساسیت‌های ایجاد شده در اثر اصلاحات ارضی شاه به دنبال شخصی برای این وزارت خانه بود که تحصیلات اقتصاد داشته باشد اما در آمریکا تحصیل نکرده باشد. عالیخانی که جوانی تحصیل کرده در فرانسه بود و سابقه فعالیت سیاسی و کمونیستی نداشت به او پیشنهاد شد.
عالیخانی در هنگام شروع به کار از تجربه‌ای که در ارتباط به اتاق بازرگانی و شناختی که از اقتصاد بخش خصوصی پیدا کرده بود استفاده کرد ضمن اینکه دیدارهای فشرده و زیادی را در دو ماه نخست مسوولیتش با صاحبان صنایع در جهت شناخت وضعیت موجود داشت. وی چهار هدف را در اولویت اصلی سیاستگذاری اقتصادی قرار داد:.
تقویت بخش صنعت (در مقابل سیاست تقویت تجارت)
تمرکز زدایی از فعالیت‌های صنعتی و توزیع آنها در کل مناطق مناسب کشور
کاهش بیکاری با تقویت صنایع کوچک در حال فعالیت
ایجاد تنوع در فعالیت‌های صنعتی و تولیدی
وی تا مرداد ۱۳۴۸ (۱۹۶۹) در این سمت خدمت کرد.
دیدگاه عالیخانی در مورد توزیع درآمد
«درباره توزیع درآمد من همیشه به شدن به طرف توزیع درآمد نگاه می‌کردم و خیلی هم به آن اعتقاد داشتم. هنوز هم اعتقاد دارم هیچ فرقی هم نمی‌کند. یعنی خواه‌ناخواه در مورد توزیع درآمد، چپ بودم همیشه. هنوز هم که هنوز است، در این کشور هم که داریم زندگی می‌کنیم، من سیستم بی‌رحمانه اینها را قبول ندارم. خواه‌ناخواه به صورت مبهم یک گونه‌ای از سوسیالیسم اروپایی در من مانده و خواهد بود. کاری‌اش هم نمی‌توانم بکنم، یعنی قبولش دارم و معتقدم درست است.»
عالیخانی از ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۰ رئیس دانشگاه تهران بود. ازآن پس از کارهای دولتی کناره گرفت و در بخش خصوصی به فعالیت پرداخت. پس از انقلاب ایران، به عنوان مشاور اقتصادی برای سازمان‌های مختلف بین‌المللی و شرکت‌های خصوصی کار می‌کند. عالیخانی و همسرش دارای سه پسر، یک دختر و نه نوه هستند.