انسان و ایمان

نام کتابی از مرتضی مطهری است که مقدمه‌ای بر جهان بینی اسلامی است.
ابتدای این کتاب مقایسه‌ای بین انسان و حیوان دارد و برتری انسان نسبت به حیوان را در دو چیز می‌خواند : علم و ایمان و این دو را مکمل هم می‌داند و نداشتن هر کدام را به نفصی برای انسان بیان می‌کند. در ادامه از ایمان‌های مذهبی می‌گوید و مزایای آن نسبت به دیگر ایمان‌ها مثل ایمان به پول و قدرت و.. بیان می‌کندو ضرورت داشتن یک ایدئولوژی معین و انواع ایدئولوژی‌ها را ذکر می‌کند و با هم مقایسه می‌کند و مکتب اسلام را به عنوان مکتبی همه جانبه و جامع تشریح می‌کند و در پایان منابع تفکر در اسلام را نام می‌برد.
خلاصه‌ای از کتاب
مقایسه‌ی انسان و حیوان
تفاوت عمده انسان و حیوان در بینش‌ها و گرایش‌ها ست هر دو یک سری خواسته‌ها و مطلوب‌هایی دارند که فرق آن‌ها در تعالی سطح آگاهی و شناخت و گستردگی آن‌ها است.
شعاع آگاهی حیوان:
ظواهر
فردیت و جزئیت
محیط زیست و اطرافش
زمان حال
سطح خواسته‌های حیوان :
مادی نه معنوی
شخصی و فردی
محیط اطرافش
زمان حال
سطح خواسته‌ها و آگاهی حیوانات از این چهارچوب خارج نیست و غریزی است اما انسان از قیدهای بالا رهاست انسان موجودی ارزش جو، آرمان خواه و کمال طلب است
ایمان
گرایش‌های والا و معنوی انسان که پایه‌ی اعتقادی و فکری دارد، ایمان می‌نامند. تفاوت عمده‌ی انسان و حیوان در واقع ملاک انسانیت است که اساسی‌ترین ملاک انسانیت علم و ایمان است
انسان حیوان ناطق ( تعقل‌کننده) مطلق طلب ، لایتناهی ، آرمان خواه ، ارزش جو، ماوراء طبیعی ،غیر معین ، متعهد و مسئول، آینده نگر، آزاد ، عصیان گر، اجتماعی ، خواستار نظم، زیبایی و عدالت، دو چهره، وجدان دار ، خلاق ، تنها ، مضطرب، عقیده پرست ، معنوی ، تخیل آفرین و… است.
زندگی انسان
زندگی حیوانی (مادی)
زندگی انسانی( فرهنگی
انسان تکامل یافته کسی اسنت که بر محیط بیرونی و درونی خود تسلط یافته و وارسته از محکومیت درونی و بیرونی و وابسته به عقیده باشد تکامل جامعه عین تکامل روح در دامن جسم و تکامل انسانیت در دامن حیوانیت است.
نطفه‌ی جامعه نهادهای اقتصادی و روح جامعه جنبه‌های فرهنگی معنوی جامعه است .تاثیر متقابل جسم و روح همانند تاثیر متقابل نهادهای مادی و نهادهای فرهنگی جامه است. انسان آینده، انسان عقیده و ایمان است و نه شکم . واقعیت انسانی در دامن تکامل حیوانی رشد می‌کند. انسانیت اصالت و استقلال دارد
پس علم و ایمان نه تنها در تضاد نیستند بلکه مکمل یکدیگرند نه ایمان جای علم را می‌گیرد و نه علم جای ایمان را. علم جهان ساز است و ایمان انسان ساز است .
ایده پرستی اگر بر اساس یک جهان بینی که نتیجه‌ی منطقی‌اش آن ایده است نباشد، خیال است.ایمان مذهبی پیوندی است میان انسان و جهان تنها یک سلسله تکالیف برای انسان علی‌رغم تمایلات طبیعی تعیین نمی‌کند بلکه قیافه‌ی جهان را در نظر او تغییر می‌دهد.گرایش به سوی حقایق و واقعیت‌ها مقدس و قابل پرستش در انسان است ، تنها تمایلات مادی نیست بلکه تمایلات غیر مادی نیز هست
ضرورت دارد بشر ایده، آرمان و ایمانی داشته باشد از طرفی ایمان مذهبی تنها ایمانی است که می‌تواند انسان را تحت نفوذ واقعی خود قرار دهد و انسان به حکم سرشت به دنبال چیزی که آن را بپرستد می‌رود. " آیا چیز دیگری جز دین خدا را جستجو می‌کنند در حالیکه هرکه در آسمان‌ها و زمین است سر به فرمان اوست"
آثار و فواید ایمان
بهجت و انبساط
خوش بینی
روشندلی
امیدواری
آرامش خاطر
لذت معنوی
نقش ایمان در بهبود روابط اجتماعی
کاهش ناراحتیها
فعالیت‌های انسانی :
فعالیت‌های التذاذی : فعالیت‌های ساده ، تحت تاثیر مستقیم غریزه و طبیعت اند که در اثر لذت بردن یا فرار از رنج تحت تاثیر احساس انجام می‌شوند و جاذبه و دافعه دارند.
فعالیت‌های تدبیری : فعالیت‌هایی که تحت تاثیر عقل و اراده انجام می‌شوند و جاذبه یا دافعه ندارند.
هر چه عقل واراده کامل‌تر باشد ، فعالیت‌های تدبیری انسان بیشتر است هر چه افق حیوانیت نزدیک باشد فعالیت‌های التذاذی بیشتر است.
مجموعه تعلیمات اسلام
اصول عقاید : کوشش درباره عقیده است که یک کار تحقیقاتی و علمی است و نمی‌توان در آن تقلید کرد .
اخلاقیات : کار خودسازی و مراقبت نفس است یعنی داشتن خصلت‌های خوب
احکام : کارهای معاشی و معادی ، دنیوی و اخروی ، فردی و اجتماعی است که در آن تقلید جایز است.
علل لغزش فکری بشر
تکیه بر ظن و گمان به جای علم و یقین
میل‌ها و هوس‌های نفسانی
شتاب زدگی
سنت گرایی و گذشته نگری
شخصیت گرایی
ترجمه
این کتاب توسط حسین ماشینگویی و امینه لیو لی از زبان فارسی به چینی ترجمه و از سوی رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران، در ۹۷ صفحه و شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، به چاپ رسیده‌است.