ای رقیب

ای رقیب Hey Guard / Ey Reqîb که اکنون آن را «ای دشمن» ترجمه می‌کنند، سرود رسمی حکومت اقلیم کردستان عراق است.
این سرود توسط شاعر کرد یونس رئوف دلدار (۱۹۱۸–۱۹۴۸) در زندان حکومت وقت عراق در سال ۱۹۳۸ سروده شده‌است. اصل این سرود به گویش سورانی سروده شده ولی بعدها به صورت گویش کرمانجی نیز درآمده‌است و برای اولین بار در جمهوری مهاباد مورد استفاده قرار گرفت.
اهمیت این سرود به حدی است که طی چند دهه گذشته تمام احزاب جدی و قدرتمند کرد -در هر چهار بخش کردستان- آن را به عنوان سرود ملی کردستان پذیرفته‌اند. در این میان تنها برخی احزاب مانند جمعیت اسلامی کردستان عراق و طیف‌های پنج‌گانه کومله هنوز در برابر آن مقاومت می‌کنند.
متن سرود
ای رقیب
ای رقیب، قوم کرد همچنان با نشاط و سرزنده است
گردش چرخ زمانه نمی‌تواند او را به تسلیم وادارد.
چه کسی می‌گوید کرد مرده است؟ کرد زنده است.
زنده‌ایم و پرچممان هرگز برنخواهد افتاد.
جوانان کرد دلیرانه بپاخاسته‌اند
تا با خون خود تاج زندگی را رنگین نمایند
چه کسی می‌گوید کرد مرده است؟ کرد زنده است.
زنده‌ایم و پرچممان هرگز برنخواهد افتاد.
ما فرزندان ماد و کیخسرو ایم
کرد و کردستان، دین و آیین ما است
چه کسی می‌گوید کرد مرده است؟ کرد زنده است.
زنده‌ایم و پرچممان هرگز برنخواهد افتاد
ما فرزندان رنگ سرخ انقلابیم
بنگر گذشته‌مان را که چقدر خونین است.
چه کسی می‌گوید کرد مرده است؟ کرد زنده است.
زنده‌ایم، و پرچممان هرگز برنخواهد افتاد
فرزندان کرد حاضر و آماده‌اند
جان فدایند و جان فدا باقی خواهند ماند
چه کسی می‌گوید کرد مرده است؟ کرد زنده است.
زنده‌ایم و پرچممان هرگز برنخواهد افتاد.
به کردی سورانی
به کردی سورانی و الفبای لاتین
به کردی شمالی
به کردی شمالی و الفبای لاتین
ئه ره‌قیب!
ئه ره‌قیب هه‌ر ماوه قه‌ومی کورد زمان
نایشکینی دانه‌ریی توپی زه‌مان
که‌س نهلی کورد مردووه، کورد زیندووه
زیندووه قه‌ت نانه‌وی ئالاکه‌مان
ئیمه روله ره‌نگی سوور و شورشین
سه‌یری که خویناوییه رابردوومان
که‌س نهلی کورد مردووه، کورد زیندووه
زیندووه قه‌ت نانه‌وی ئالاکه‌مان
لاوی کورد هه‌ستایه سه‌ر پی وه‌ک دلیر
تا به خوین نه‌خشی بکا تاجی ژیان
که‌س نهلی کورد مردووه، کورد زیندووه
زیندووه قه‌ت نانه‌وی ئالاکه‌مان
ئیمه روله میدیا و که‌یخوسره‌وین
دینمان، ئایینمان هه‌ر نیشتمان
که‌س نهلی کورد مردووه، کورد زیندووه
زیندووه قه‌ت نانه‌وی ئالاکه‌مان
لاوی کورد هه‌ر حازر و ئاماده‌یه
گیان فیدایه، گیان فیدا، هه‌ر گیان فیدا
که‌س نهلی کورد مردووه، کورد زیندووه
زیندووه قه‌ت نانه‌وی ئالاکه‌مان
Ey reqîb!
Ey reqîb her mawe qewmî kurd ziman
Nayşikênê daneî topî zeman
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman
Ême rolley rengî sûr u şorrişîn
Seyrî ke xwênawiye rabirdûman
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman
Lawî Kurd hestaye ser pê wek dilêr
Ta be xwên nexşî deka tacî jiyan
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman
Ême rolley Mîdya u Keyxusrewîn
Dînman, ayînman her niştiman
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman
Lawî Kurdî her hazir u amadeye
Gyan fîdaye, gyan fîda, her gyan fîda
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman
ئه ره‌قیب!
ئه ره‌قیب هه‌ر، مایه قه‌ومی کورد زمان
ناشکی و دانایی ب توپی زه‌مان
که‌س نه‌بی کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قه‌ت ناکهقی ئالا کوردان
ئه‌م خورتین ره‌نگی سور و شوره‌شن
سه‌یر بکه خوینا دییان مه دا رژاند
که‌س نه‌بی کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قه‌ت ناکهقی ئالا کوردان
لاوی کورد رابوویه سه‌ر پی وه‌ک شیران
تا ب خوین نه‌خشین بکه تاجی ژیان
که‌س نه‌بی کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قه‌ت ناکهقی ئالا کوردان
ئه‌م خورتین میدیا و که‌یخوسره‌وین
دین ئیمان و ئایینمان، هه‌ر نشتیمان
که‌س نه‌بی کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قه‌ت ناکهقی ئالا کوردان
خورتی کورد تهق حازر و ئاماده‌نه
جانفیدانه، جانفیدانه، هه‌ر جانفیدا
که‌س نه‌بی کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قه‌ت ناکهقی ئالا کوردان
Ey reqîb!
Ey reqîb her, maye qewmê Kurd ziman
Naşikê û danayê bi topê zeman
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan
Em xortên rengê sor û şoreşin
Seyr bike xwîna dîyan me da rijand
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan
Lawê Kurd rabûye ser pê wek şêran
Ta bi xwîn nexshîn bike tacê jiyan
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan
Em xortên Mîdya û Keyxusrewîn
Dîn îman u ayînman, her nishtîman
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan
Xortê Kurd tev hazir û amadene
Canfîdane, canfîdan her canfîda
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan
به کوردیی زازاکی
به کردی زازاکی و الفبای لاتین
به کردی هورامی
به کردی هورامی و الفبای لاتین
ئه ره‌قیب!
ئه ره‌قیب هه‌ر مه‌ندو قه‌ومی کوردزوانی
نیشکینو، نیکوونو ب توپا زه‌مانی
که‌س مهقاژو کورد مره‌نو، کورد جویینو
جویینو، قه‌ت نینا وار به‌یراقا ما
ما دومانی ره‌نگی سوور و شوره‌ش ئیمه
ته‌ماشه‌که، گونن ئو راقیرده‌یی ما
که‌س مهقاژو کورد مره‌نو، کورد جویینو
جویینو، قه‌ت نینا وار به‌یراقا ما
لاژی کوردی قاشتو را پایان فیندا چیران
تا ب گونی بنه‌قشنه تاجی جویانه
که‌س مهقاژو کورد مره‌نو، کورد جویینو
جویینو، قه‌ت نینا وار به‌یراقا ما
ما دومانی مه‌دیا و که‌یخوسره‌و ئیمه
دین ئیمان، ئایینی ما هه‌ر وه‌لات ئو
که‌س مهقاژو کورد مره‌نو، کورد جویینو
جویینو، قه‌ت نینا وار به‌یراقا ما
لاژی کوردی هه‌ر هازر و ئاماده یو
جانفه‌دا یو جانفه‌دا، هه‌ر جانفه‌دا
که‌س مهقاژو کورد مره‌نو، کورد جویینو
جویینو، قه‌ت نینا وار به‌یراقا ما
Ey reqîb!
Ey reqîb her mendo qewmê kurdziwanî
Nêşikîno, nêkuwno bi topa zemanî
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma
Ma domanê rengê sûr û şoreş îme
Temaşeke, gonin o ravêrdeyê ma
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma
Lajê kurdî vaşto ra payan fênda çêran
Ta bi gonî bineqişne tacê cuyane
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma
Ma domanê Medya û Keyxusrew îme
Dîn îman, ayînê ma her welat o
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma
Lajê kurdî her hazir û amade yo
Canfeda yo canfeda, her canfeda
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma
ئه ره‌قیب!
ئه ره‌قیب هه‌ر، مه‌نه‌ن میلله‌تی کورد زوان
نمه‌مارویچش، جمنه‌ری، چه‌رخی زه‌مان
که‌س نه‌واچو کورد مه‌رده‌ن، کورد هه‌ر زیننه‌ن
زیننینه‌و قه‌ت مه‌نامیوره ئالاکیمان
ئیمه رولی ره‌نگی سووری و شورشی
بدیه چن ونالینه‌ن، ویه‌رده‌مان
که‌س نه‌واچو کورد مه‌رده‌ن، کورد هه‌ر زیننه‌ن
زیننینه‌و قه‌ت مه‌نامیوره ئالاکیمان
میلله‌تو کوردی هورزاوه سه‌رو، پای
به ونیش نه‌خشین که‌رو تاجه‌و ژیوای
که‌س نه‌واچو کورد مه‌رده‌ن، کورد هه‌ر زیننه‌ن
زیننینه‌و قه‌ت مه‌نامیوره ئالاکیمان
ئیمه رولی، میدیاو که‌یخوسره‌وی
دین و ئایینچ، پاریزناش، نیشتمان
که‌س نه‌واچو کورد مه‌رده‌ن، کورد هه‌ر زیننه‌ن
زیننینه‌و قه‌ت مه‌نامیوره ئالاکیمان
میلله‌تو کوردی، ئاماده‌و حازره‌ن
گیان فیدان و گیان فیدا، هه‌ر گیان فیدا
که‌س نه‌واچو کورد مه‌رده‌ن، کورد هه‌ر زیننه‌ن
زیننینه‌و قه‌ت مه‌نامیوره ئالاکیمان
Ey reqîb!
Ey reqîb her, menen mîlletî kurd ziwan
Nimemarroyçiş, cimnerî, çerxî zeman
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
Ême rollê rengê sûrê û şorrişî
Bidye çin winallînen, wiyerdeman
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
Mîlletu kurdî hurzawe seru, pay
Be winêş nexşîn kero tacew jîway
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
Ême rollê, mîdyaw keyxusrewî
Dîn û ayînç, parêznaş, nîştiman
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
Mîlletu kurdî, amadew haziren
Gyan fîdan û gyan fîda, her gyan fîda
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
به کردی جنوبی
به کردی جنوبی و الفبای لاتین
به کردی لکی
به کردی لکی و الفبای لاتین
ئهی ره‌قیب!
ئهی ره‌قیب هه‌ر ماگه قه‌وم کورد زوان
نیه‌شکنیگهی گه‌ردش چه‌رخ زه‌مان
که‌س نهوشی کورد مردگه، کورد زینگه
زینگه هه‌ر ئه‌و شه‌کی ئالاگه‌مان
ئیمه روولهی ره‌نگ سوور و شوورشیم
سه‌یری که خوناویه ویه‌رده‌مان
که‌س نهوشی کورد مردگه، کورد زینگه
زینگه هه‌ر ئه‌و شه‌کی ئالاگه‌مان
روولگ کورد ههلساسه پا وینهی دلیر
تا وه خون ره‌نگین بکهی تاج ژیان
که‌س نهوشی کورد مردگه، کورد زینگه
زینگه هه‌ر ئه‌و شه‌کی ئالاگه‌مان
ئیمه روولهی میدیا و کهیخه‌سره‌ویم
دینمان ئایینمان هه‌ر نیشتمان
که‌س نهوشی کورد مردگه، کورد زینگه
زینگه هه‌ر ئه‌و شه‌کی ئالاگه‌مان
روولگ کورد هه‌ر حارز و ئامادهیه
گیان فه‌دایه، گیان فه‌دایه، گیان فه‌دا
که‌س نهوشی کورد مردگه، کورد زینگه
زینگه هه‌ر ئه‌و شه‌کی ئالاگه‌مان
Ey reqîb!
Ey reqîb her mage qewmi kurd ziwan
Niyeşkinêgey gerdişi çerxi zeman
Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige
Zînige her ewşekê allageman
Îme rûlley rengi sûr u şûrişîm
Seyrî ke xünawîye wiyerdeman
Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige
Zînige her ewşekê allageman
Rûlligi kurd hellsase pa wêney dilêr
Ta we xün rengîn bikey taci jiyan
Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige
Zînige her ewşekê allageman
Îme rûlley mîdiya u keyxesrewîm
Dîniman ayîniman her nîştiman
Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige
Zînige her ewşekê allageman
Rûlligi kurd her hazir u amadeye
Giyan fedaye, giyan fedaye, giyan feda
Kes neüşê kurd mirdige, kurd zînige
Zînige her ewşekê allageman
یه هومال !
یه هومال هه‌ر مه‌مینی قه‌وم کورد زون
نمهرمنتی و نمه‌چه‌منتی چهرخ رووژگارون
که‌س نمووشی کورد مردیه، کورد زنیه
زنیه، هه‌ریژ نمه‌کهوی په‌رچه‌مه‌مون
ئیمه روولهی ره‌نگ سور و شورشیم
سهیرکه (سیل که) خوویناوویه ژه ئه‌سگه‌ته‌مون
که‌س نمووشی کورد مردیه، کورد زنیه
زنیه، هه‌ریژ نمه‌کهوی په‌رچه‌مه‌مون
روولهی کورد هیزگرتیه سه‌ر پا چوی شیر
تا قه خووین ره‌نگ که‌ن پووپ ژیان
که‌س نمووشی کورد مردیه، کورد زنیه
زنیه، هه‌ریژ نمه‌کهوی په‌رچه‌مه‌مون
ئیمه روولهی ماد و کهیخسرویم
دینمون، ئایینمون ههر نیشتمان(قهطن)
که‌س نمووشی کورد مردیه، کورد زنیه
زنیه، هه‌ریژ نمه‌کهوی په‌رچه‌مه‌مون
روولهی کورد هه‌ر گورج و ئامادیه
گیون فه‌دائه، گیون فه‌دا، هه‌ر گیون فه‌دا
که‌س نمووشی کورد مردیه، کورد زنیه
زنیه، هه‌ریژ نمه‌کهوی په‌رچه‌مه‌مون
Ey reqîb!
Ey reqîb(homał) her memînê qeom kurd zûn
nimermintê o nimeçemintê çerx rûjgarûn
kes nimwşê kurd mirdêe, kurd zinêe
zinêeo herîj nimekiuê perçememûn
îme řûłeê řeňg sor o şûřişîm
seêr ke xwênawe je esgetemûn
kes nimûşê kurd mirdêe, kurd zinêe
zinêeû herîj nimekiuê perçememûn
řûłeê kurd hêzgirtêe ser pa çûî(çü) şêr
ta ve xwên reňg ken pûp jîan
kes nimûşê kurd mirdêe, kurd zinêe
zinêeû herîj nimekiuê perçememûn
îme řûłeê mad o keyxusruîm
dînmûn, aêynmûn her nîştiman(veten)
kes nimûşê kurd mirdêe, kurd zinêe
zinêeû herîj nimekioê perçememûn
Řûłeê kurd her gurc o amadêe
gîûn fedaye, gîûn feda, her gîûn feda
kes nimuşê kurd mirdêe, kurd zinêe
zinêeû herîj nimekioê perçememûn