mainkilora/Persian-Wikipedia-Corpus huggingface dataset:
تپه توران فارس

تپه توران فارس مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان علی‌آباد، روستای توران فارس واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه تازنگ (بابا وزیر)

تپه تازنگ (بابا وزیر) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان باغملک، روستای تازنگ سویلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
شهر دهدشت

شهر دهدشت مربوط به دوره صفوی است و در دهدشت، بافت قدیم شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای سن سن

کاروانسرای سن سن مربوط به دوره صفوی است و در ۴۰ کیلومتری جاده شاهراه قم به کاشان شهرستان کاشان بین دو روستای آب شیرین و مشکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مجموعه بازار اردبیل

مجموعه بازار اردبیل مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در اردبیل، بازار شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بازار در دوران صفویه بسیار رونق داشته است.
بازار سرپوشیده اردبیل و آجیل و خشکبار فروشی‌ها فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تکیه کردکلا

تکیه کرد کلا مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان جویبار، بخش مرکزی، روستای کرد کلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه شماره یک زیاران

تپه شماره یک زیاران مربوط به پیش از دوره ساسانیان است و در شهرستان آبیک، روستای زیاران واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه امیر اویس

مقبره امیر اویس مربوط به سده ۹ ه‌.ق است و در اردستان، محله محال، قبرستان اردستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گنبد سرست

گنبد سرست مربوط به سده ۹ هجری قمری است و در شهرستان بابل، بخش بندپی شرقی، روستای سرست واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بقعه امیر سید کمال‌الدین

بقعه امیر سید کمال الدین مربوط به سده ۹ ه.ق است و در شهرستان بهشهر، روستای آسیاب سر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
شاطر گنبد

شاطر گنبد مربوط به سده ۹ ه.ق است و در شهرستان ساری، بخش مرکزی، روستای بالادزا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد جامع فیروزآباد

مسجد جامع فیروزآباد مربوط به سده ۹ ه.ق است و در شهرستان میبد، روستای فیروزآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه امامزاده عبدالله

بقعه امامزاده عبدالله مربوط به سده ۹ ه.ق است و در شهرستان نکا، بخش مرکزی، روستای اطراب واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امامزاده طاهر مطهر

امامزاده طاهر مطهر مربوط به سده ۹ ه‌.ق است و در شهرستان نوشهر، روستای هزار خال کجور واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
اثر برد کنت (تنگ سوراخ)

اثر برد کنت (تنگ سوراخ) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در ۸ کیلومتری جاده مه‌آباد به اورمیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مقبره صخره‌ای دره خان

مقبره صخره‌ای دره خان مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در اورمیه، دره شهدا، ابتدای معبر خان دره سی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مقابر صخره‌ای شدی

مقابر صخره‌ای شدی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان ماکو، منطقه پلدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه شماره دو زیاران

تپه شماره دو زیاران مربوط به هزاره ۵ قبل از میلاد است و در شهرستان آبیک، روستای زیاران واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه چلبی

تپه چلبی مربوط به هزاره ۵ قبل از میلاد است و در شهرستان کمیجان، روستای چلبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مقابر صخره‌ای سدوک

مقابر صخره‌ای سدوک مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان اورمیه، روستای سدوک واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گوردخمه صخره‌ای چیر

گوردخمه صخره‌ای چیر مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان خوی، بخش قره ضیاءالدین، روستای چیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گنبد بابا مصری

گنبد بابا مصری مربوط به دوره ایلخانی است و در گلپایگان، بعد از امامزاده سید السادات، روبروی دبیرستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد خسرو

مسجد خسرو مربوط به دوره صفوی است و در اردستان، محله راهمیان، خیابان ۱۲ بهمن واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
ساختمان اداره آمار و ثبت احوال

ساختمان اداره آمار و ثبت احوال مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان استانداری واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای زعفرانیه

کاروانسرای زعفرانیه مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان سبزوار، دهستان رباط، روستای زعفرانیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این کاروانسرا بر روی بنای متروکه کاروانسرایی مربوط به دوره صفوی و سلجوقی احداث شده و دارای آب‌انباری در ضلع جنوب غربی می‌باشد. کاروانسرا از نوع چهار ایوانی دارای حیاط مرکزی و اصطبل‌هایی در اطراف آن است. در بعضی از طاق نماها تزیینات مقرنس وجود دارد. پلان دارای ریتم، تقارن و تعادل است و ساخت آن متاثر از سبک آذری و آجرکاری‌های آن متاثر از سبک رازی است.
وجه تسمیه
بنا بر استناد موجود در سفرنامه جیمس بیلی فریزر، به دلیل استفاده از زعفران به جای کاه در ملات آن به کاروانسرای زعفرانیه معروف است. تعابیر دیگری نیز درباره وجه تسمیه زعفرانیه وجود دارد.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه آقا

مقبره آقا مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، باب‌الدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
حمام افوشته

حمام افوشته مربوط به سده ۹ ه.ق است و در نطنز، خیابان مطهری، محله افوشته واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد ازغد

مسجد ازغد مربوط به سده ۹ ه‌.ق است و در شهرستان مشهد، بخش طرقبه، روستای ازغد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه قلعه خندان

تپه قلعه خندان مربوط به دوره ساسانیان و دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در گرگان، میدان مازندران، جبهه جنوبی خیابان عدالت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه قلعه خندان در جنوب غربی شهر گرگان قرار دارد و برای نخستین بار ژاک دمرگان در سال ۱۸۹۶ میلادی از این تپه بازدید و نقشه و تصاویری چند از تهیه نمود. در سال ۱۳۸۸ گروه باستان‌شناسی، میراث فرهنگی استان گلستان در آن گمانه‌های به منظور لایه نگاری و مشخص کردن سازه‌های معماری آن انجام داد. آثار بدست آمده شامل خشت‌های ۸×۳۸×۳۸ سانتی‌متری متعلق به اواخر دوره ساسانی و آثاری از قرون اولیه اسلام تا دوره صفویه بود.
این قلعه تا دوره صفویه در درون برج و باروی استرآباد قرار داشته و بعد از تخریب آن در دوره افشاریه، برج و باروی جدیدی در دوره قاجاره کشیده شد که قلعه خندان در بیرون از شهر قرار داشته‌است.
بنای آرامگاه علامه دوانی

بنای بقعه علامه دوانی مربوط به سده ۱۰ ه.ق است و در شهرستان کازرون، روستای دوان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه‌های دلازیان (چشمه شیخ)

تپه‌های دلازیان (چشمه شیخ) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان سمنان، روستای دلازیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای چاله سیاه

کاروانسرای چاله سیاه یا کاروانسرای شیخ علی خان زنگنه مربوط به دوره صفوی است و در استان اصفهان، شهرستان شاهین‌شهر و میمه، روستای جهادآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. معمار این بنا «استاد طاهر ولد استاد رضا اصفهانی» بوده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
شیخعلی‌خان زنگنه
استانداری رشک جنان

بنای استانداری رشک جنان مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در اصفهان، دروازه دولت، خیابان استانداری واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای میامی

کاروانسرای میامی مربوط به دوره صفوی است و در میامی، خیابان امام رضا (ع) واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
میدان خان و بازارهای اطراف

میدان خان و بازارهای اطراف مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان یزد، ضلع جنوبی خیابان قیام واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مجموعه تپه‌های هفت تپه

مجموعه تپه‌های هفت تپه مربوط به اواسط هزاره دوم قبل از میلاد است و در ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی شوش واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مجموعه تپه‌های کهریزک

مجموعه تپه‌های کهریزک مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در تهران، ضلع جنوبی دیوار بهشت زهرا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه‌حصارک لواسان

تپه حصارک لواسان مربوط به هزاره ۵ تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در محله گلندوک شهر لواسان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این تپه به تپه جاج نیز معروف بوده و قلعه‌ای در آن بوده که برای محافظت از شهر باستانی جاج ساخته شده بود.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد جامع نهاوند

مسجد جامع نهاوند مربوط به دوره سلجوقیان - دوره صفوی است و در نهاوند، متری قیصریه، اول بازار بزرگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه سید خلیل

بقعه سید خلیل مربوط به سده ۱۰ ه.ق است و در یزد، بلوار امامزاده جعفر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مصلی نائین

مصلی نائین مربوط به دوره قاجار است و در نائین، باغ مقبره خانوادگی پیر نیا، مشیر الدوله واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دژ و قلعه قمچقا (دره شاهان)

دژ و قلعه قمچقا (دره شاهان) مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان بیجار، روستای قمچقای واقع شده این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مجموعه بردوک

مجموعه بردوک مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اورمیه، بخش صومای برادوست، روستای بردوک واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امامزاده عبدالله آئینه ورزان

امامزاده عبدالله آئینه ورزان مربوط به سده ۸ ه.ق است و در شهرستان دماوند، روستای آیینه ورزان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مجموعه بازار

مجموعه بازار مربوط به دوره صفوی است و در خوی، مابین خیابان طالقانی و امام واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بازار بم

مجموعه‌بازار بم (قیصریه‌زرتشتیان) مربوط به دوره قاجار است و در بم، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مجموعه تخت قلعه

مجموعه تخت قلعه مربوط به سده ۹ ه‌.ق است و در شهرستان اورمیه، روستای ناناس واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای شاه‌عباسی (عباس‌آباد)

کاروانسرای شاه عباسی (عباس‌آباد) مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان شاهرود، روستای عباس‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تاریخچه ساخت این کاروانسرا مربوط به دوره صفویه است که در دوره قاجار مرمت اساسی شده است. فرم پلان این کاروانسرا مستطیل شکل و از نوع ۴ ایوانی است. مساحت آن بالغ بر ۸۵۰۰ متر مربع است. این کاروانسرا دارای دو ورودی شرقی و غربی است که ورودی اصلی آن در ضلع شرقی است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مزار شیخ ابونصرایراوه‌ای

مزار شیخ ابونصرایراوه‌ای مربوط به سده ۷ است و در شهرستان طبس، روستای پیر حاجات واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
موزه هنرهای ملی

موزه هنرهای ملی در تهران، میدان بهارستان واقع شده است. در دوره فتحعلی‌شاه قاجار، در محل ساختمان‌های وزارت فرهنگ و سازمان برنامه و بودجه، باغی بزرگ بود که از آن تنها ساختمان و حوضی باقی‌مانده است که این ساختمان در سال ۱۳۰۹ تبدیل به موزه هنرهای ملی ایران شد و حوض وسط تالار از میان برداشته شد. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بند قهرود

بند قهرود مربوط به دوره صفوی است و در ۲۰ کیلومتری قمصر کاشان G۲۳۰ واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد محله نو قلعه (حبیب)

مسجد محله نو قلعه (حبیب) مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان کاشانی، کوچه ستی فاطمه، کوی محله نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد میرزا علی‌اکبر

مسجد میرزا علی اکبر مربوط به دوره قاجار است و در اردبیل، میدان ساعت، خ۳۰ متری واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه سید روح‌الله خمینی (خمین)

خانه سید روح‌الله خمینی در خمین مربوط به دوره قاجار است و در خمین، خیابان امام خمینی، جنب خیابان صالحی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
برج دفاعی این خانه در ضلع شمالی آن قرار دارد و جوی قناتی از زیر آن می‌گذرد. این خانه از بزرگترین خانه‌های روستای خمین در ده‌ها سال قبل بوده که از موقعیت مکانی منحصربفردی (استراتژیکی) در قریه خمین برخوردار بوده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بازار سمنان

بازارسمنان وبازار شیخ علاءالدوله مربوط به دوره قاجار است و در سمنان، خیابان امام، خیابان شهدا واقع شده و درحدود ۱۶۰۰ متر یک مایل طول دارد. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تاریخچه
بازار بزرگ سمنان، در حدود ۱۸۰ سال قبل، در آغاز پادشاهی دودمان قاجاریه ساخته شد. بازار سمنان که به سبک معماری کهن ایرانی با سقف‌های خشتی و آجری، متناسب با وضعیت آب و هوای خاص منطقه کویری ساخته شده تا امروز بزرگ‌ترین مرکز خرید و فروش کالاهای تجارتی است. در گذشته، بازار عمومی شهر متشکل از راسته بازار و بازار شیخ علاءالدوله (بازار مرده‌ها) بوده است.
بخش‌های بازار
بازار عمومی به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم شده است
بازار شمالی
طول بازار شمالی که تقریبا ۱/۵ کیلومتر است و کماکان به نام قدیمی خود راسته بازار یا بازار بالا خوانده می‌شود، از بالای شهر یعنی تقاطع خیابان‌های نظامی و یغما (شهدا) آغاز می‌شود و تا خیابان امام خمینی ادامه می‌یابد.
بازار شمالی شامل ۲۵۴ باب مغازه می‌باشد. در این بازار سه حمام قدیمی، ۵ مسجد و ۴ کاروانسرای مخروبه وجود دارد. تکیه ناسار از تکایای معروف این بازار است که در گذشته و حال محل گرد آمدن هیئت‌های عزاداری در روزهای عاشورا و تاسوعا است. نمای سر در شمالی و نمای سر در جنوبی این بازار با کتیبه‌هایی زیبا از کاشی‌های لاجوردی پوشانده شده است.
این بازار، دارای سقف و تاق ضربی است که روی تاق‌های جناغی استوار شده است. پنجره‌های شیشه‌ای بزرگ بر بام آن نصب شده است که نور داخل بازار را تامین می‌کند.
بازار جنوبی
بازار جنوبی که به بازار پایین یا بازار کوچک مشهور است در راستای بازار شمالی قرار دارد و از خیابان امام خمینی آغاز و تا تکیه بزرگ پهنه که در محل اسفنجان قرار دارد، ادامه می‌یابد.
این بازار به علت نزدیکی با امامزاده یحیی بن موسی بازار حضرت خوانده می‌شود. طول تقریبی این بازار ۲۰۰ متر است. این بازار دارای ۵۰ باب مغازه است.
بازار شیخ علاءالدوله
بازار شیخ علاءالدوله که به بازار مرده‌ها نیز معروف است از جنوب شرق خیابان امام آغاز می‌شود تا گورستان قدیمی علمدار (سنادره) واقع در غرب میدان امام ادامه می‌یابد. بنای این بازار را به دوره ایلخانی و پیش از آن نسبت می‌دهند. بنای بازار تاریخی سمنان به وسیله شیخ علاءالدوله سمنانی از عرفای به نام ایران در قرن هفتم و هشتم هجری قمری و همزمان با بنای شبستان شیخ علاءالدوله مسجد جامع سمنان ساخته شده است. به علت احداث خیابان امام، قسمتهای زیادی از بافت سنتی این بازار تخریب شده است و تنها قسمتی کوچکی، از ابتدای بازار جنوبی تا ابتدای خیابان امامزاده یحیی، باقی مانده است.
به علت اینکه بازار شیخ علاءالدوله را در مسیر انتقال اموات برای دفن در گورستان علمدار بوده، به بازار مرده‌ها مشهور است.
مکان‌های مهم واقع در بازار سمنان
مسجد جامع سمنان که درب جنوبی آن در بازار شیخ علاء الدوله و درب شرقی آن در بازار جنوبی قرار دارد
امامزاده یحیی بن موسی در انتهای بازار جنوبی
تکیه ناسار واقع در بازار شمالی
تکیه پهنه واقع در بازار جنوبی
گرمابه پهنه سمنان واقع در بازار جنوبی
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
قصر باغچه جوق

قصر باغچه جوق مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ماکو، روستای باغچه جوق واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پارک موزه

پارک موزه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در دامنه شرقی کوه سوراخه مشرف به شاهرود واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه امیرنظام

خانه امیرکبیر (امیرنظام) مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، میدان شهرداری، خیابان ششگلان، جنب ساختمان شهرداری واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امیرنظام گروسی
ساختمان مرکز تحقیقات کشاورزی

ساختمان مرکز تحقیقات کشاورزی مربوط به دوره قاجار است و در ایلام، خیابان آیت الله حیدری، بالاتر از میدان کشوری واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مناره و مسجد رودگر محله

مناره و مسجد رودگر محله مربوط به دوره قاجار است و در بابل، مرکز شهر، رودگر محله واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
حمام وزیر

حمام وزیر مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، بازار محمد جعفر آباده‌ای واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مدرسه جلالیه

مدرسه جلالیه مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، محله احمدآباد  روبروی خیابان گلزار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه جلالی

خانه جلالی مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار - دوره معاصر است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق کوچه ابواسحاقیه، کوچه پشت مسجد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه اعلم

خانه اعلم مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، محله پشت بارو، بن‌بست زرگر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد صفا

مسجد صفا مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، محله شهشهان  مجاور بقعه شهشهان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در محله شهشهان در مجاورت بقعه شهشهان مسجد زیبایی وجود دارد که به مسجد صفا معروف است این مسجد در زمان قاجار ساخته شده و بانی آن سید محمد گلستانه‌است. این مطلب را کتیبه‌ای مشخص می‌کند که بر سردر مسجد به خط ثلث سفید بر زمینه کاشی خشت لاجوردی نوشته شده‌است این کتیبه تاریخ ۱۲۹۰ و نام محمد علی بن محمد باقر گلستانه را بر خود دارد. کاتب این کتیبه محمد تقی بن ابراهیم است در بالای در ورودی مسجد صفا علاوه بر عباراتی که به خط ثلث نوشته شده اشعار و عباراتی نیز به زبان فارسی و خط نستعلیق مشکی بر زمینه کاشی خشت زرد رنگ با تاریخ ۱۲۸۹ نوشته شده‌است.
در ایوان جنوبی مسجد، سوره اخلاص با خط بنائی مشکی بر زمینه آجری و تاریخ ۱۲۹۱ نوشته شده‌است.
بر سنگاب زیبای مسجد نیز اشعاری به زبان فارسی و تاریخ ۱۲۹۰ هجر ی حجاری شده‌است. بر دو لنگه در شبستان مسجد عباراتی با تاریخ ۱۲۸۹ هجری آمده‌است. در محراب نیز نام محمد علی گلستانه و تاریخ ۱۲۹۰ به خط ثلث سفید معرق بر زمینه کاشی لاجوردی همراه با آیات قرآن مجید به چشم می‌خورد.
در اطراف این محراب عبارات مذهبی و آیات قرآنی با خط بنائی سه رگی و نام عبد الرحیم بن علی اصغر نوشته شده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد لرزاده
کاروانسرای شاه‌عباسی (ایوانکی)

کاروانسرای شاه عباسی ایوانکی مربوط به دوره صفوی است و در ایوانکی، ۱ کیلومتری جنوب شهر و در کیلومتر ۸۲ جاده تهران به گرمسار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کاروان سرای شاه عباسی ایوانکی اولین منزلگاه کاروان‌هایی بود که از تهران عازم خراسان می‌شدند.
ساختمان کاروانسرا
ساختمان این کاروانسرا از سنگ و آجر بنا شده و دارای تزیینات آجر کاری است. شکل کاروانسرا از نظر معماری چهار ایوانی است. این کاروانسرا که دارای پلانی مربع شکل است، بصورت شرقی – غربی بوده و ورودی آن از ضلع شرقی بنا می‌باشد. ایوانها بصورت عریض اما کم ارتفاع قرار گرفته‌اند. از جمله زیبایی‌های این بنا، تقارن در کل بنا است. حجره‌های دور تا دور حیاط و قسمت بیرونی درب بصورت آجری قرار گرفته‌اند که جلوه‌های خاصی به بنا بخشیده‌اند. این کاروانسرا دارای سردر بسیار زیبایی است. مصالح بکار رفته در بنا خشت و گل، آجر و سنگ است. این کاروانسرا دارای دو شاه نشین در ضلع شرقی و غربی است که یکی بر بالای سردر ورودی و دیگری بالای ایوان مقابل ورودی تعبیه شده‌است. این کاروانسرا دارای ۲۴ حجره و ۴ باره بند است. در مقابل حجره‌ها ایوانهای کوچکی است که جهت استفاده مسافرین در فصل تابستان ساخته شده‌است. طاقهای بنا از نوع جناقی می‌باشند. همچنین در مقابل این کاروانسرا یک آب انبار جهت استفاده مسافرین ساخته شده‌است که در حال تخریب و نابودی است.
وضعیت کنونی
علی رغم مرمت‌های سطحی صورت گرفته در این بنا، امروزه بخش اعظمی از این کاروانسرا به دلایل کم توجهی در حال تخریب و فرسایش هست. همچنین امکان بازدید بصورت آزاد و حتی برنامه‌ریزی شده از این بنای تاریخی وجود ندارد.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بنا میر زبیر

بنا میر زبیر مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان سیرجان، روستای شریف‌آباد قهستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد قندی

مسجد قندی مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خانی آباد  خیابان تختی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این بنا در سال ۱۳۲۷ هجری قمری به وسیله حاج سیدهاشم قندی از تجار بزرگ قندفروشی تهران بنا گردیده است. سید هاشم قندی سه مسجد در تهران ساخت و وقف کرد، یکی در خیابان شهید فروزش (مهدیخانی)، دیگری مسجد خندق‌آبادی در خیابان مولوی و یکی هم این مسجد در خیابان تختی. وی پدر شهید سید مجتبی هاشمی (نخستین فرمانده کمیته انقلاب مرکزی تهران، و فرمانده گروه فداییان اسلام در طول جنگ ایران و عراق) است.
ساختمان مسجد شامل سردر ورودی، هشتی، صحن، ایوان و شبستان ستون‌دار است. مسجد دارای یک ورودی اصلی از خیابان تختی و ورودی فرعی ورودی زنانه از کوچه مجاور است. سردر ورودی اصلی مسجد دارای طاق جناغی و تزیینات کاشی‌کاری و مقرنس‌کاری و کتیبه‌ای مورخ ۱۳۲۶ هجری قمری است. بعد از سردر ورودی، هشتی کوچک شش ضلعی با پوشش گنبدی و تزیینات کاشی‌کاری معرق دوره قاجاریه قرار دارد. در دو ضلع این هشتی، کتیبه‌ای به خط ثلث سفید در زمینه لاجوردی مورخ ۱۴۱۰ هجری قمری دیده می‌شود که مربوط به تعمیرات دوره اخیر است. سمت چپ این هشتی، وضوخانه قرار گرفته است. صحن مسجد، کوچک و مربع است. در سوی جنوب صحن، ایوان و به قرینه آن در جانب شمالی، ایوان مانند کم عمقی ساخته شده است. اضلاع دیگر صحن، مزین به طاق‌نماهای تزیینی و کاشی‌کاری معرق است. در سراسر ضلع جنوبی، شبستان ستون‌داری با نه ستون در میانه و پوشش طاق و گنبد قرار گرفته است. این شبستان شامل دو محراب کوچک کاشی‌کاری است. در پشت بام و در راستای یکی از محراب‌ها، دو بادگیر بنا گردیده است. بخشی از پشت بام مسجد به صورت مهتابی درآمده که در تابستان‌ها و مراسم ویژه مورد استفاده قرار می‌گیرد. سردر فرعی و زنانه مسجد، ساده‌تر و مورخ ۱۳۲۷ هجری قمری است و در پشت آن، هشتی دیگری با تزیین کاشی‌کاری معقلی واقع گردیده است. این هشتی نیز در سال‌های اخیر بازسازی شده است. در جبهه شرقی و غربی صحن، راه‌پله‌ای جهت دسترسی به پشت بام تعبیه شده است. در تعمیرات دوره اخیر، سطح آجرفرش صحن را موزاییک کرده، حوض هشت ضلعی سنگی میانه صحن را کنده و در دیوار شمالی حیاط، یک ردیف وضوخانه سرپایی احداث کرده‌اند. این بنا در سال ۱۳۷۵ خورشیدی به شماره ۱۷۶۰به ثبت تاریخی رسیده است.
همچنین مسجدی به همین نام در میدان وحدت اسلامی (شاهپور)، در اواسط خیابان شهید فروزش (مهدیخانی) توسط همین سازنده و با همین نام وجود دارد. یکی از بخش‌های زیبای این مسجد شبستان آن است. سر ستون سنگی آن درست قرینه سر ستون مسجد فخریه است. داشتن فضای دلنشین از دیگر زیبایی‌های این مسجد است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
عمارت کلاه‌فرنگی رشت

عمارت کلاه فرنگی رشت مربوط به دوره قاجار است و در رشت، ضلع جنوبی پارک قدس (باغ محتشم) در کنار رودخانه گوهررود واقع شده است. مالک اصلی پارک اکبر خان بیگلربیگی از مالکان و حکم‌رانان قدیم گیلانی بوده است که پس از این پارک به دختر او به ارث رسید و باغ در مالکیت همسر و پسرعموی ایشان، صادق خان اکبر محتشم الملک ملقب به سردار معتمد از مالکین و حکمرانان قدیم گیلان در زمان مشروطیت بود و از این تاریخ به باغ محتشم شهرت یافت و بانی عمارت را ایشان می‌دانند.
این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساختمان عمارت
عمارت کلاه فرنگی دارای ۴ طبقه است اما از بیرون به نظر می‌آید که ۳ طبقه دارد. طبقات اول و دوم هر یک دارای دو اتاق است و این اتاق‌ها هر یک به وسیله پنجره‌هایی نورگیری داخلی و تهویه مناسب را در فصل گرم سال فراهم می‌کنند. بلندترین اتاق این عمارت هشت‌گوش و از هر سو دارای پنجره‌هایی است که رو به باغ باز می‌شود و مصالح به کار رفته در آن آجر، چوب و گچ است.
مصالح عمارت
کاخ کلاه فرنگی رشت در شب
مصالح به کار رفته در بنا از جنس آجر و چوب بوده و بام آن به صورت خرپشته‌ای و پوشش آن از جنس سفال خمره‌ای تعبیه شده، که در زیر آن سفال‌هایی قرار گرفته‌اند که کار آنها عایق بندی گرمایی و سرمایی ساختمان و نگه داری سفال می‌باشد. دور تا دور ساختمان در طبقه اول به صورت ایوان و در طبقه دوم به صورت بالکنی چوبی است، که ۶۸ ستون بالکن بام ساختمان را مهار کرده، دامنه ساختمان از سر شیرهایی چوبی ساخته شده که به صورت دو پوش است که برای جلوگیری از ریزش برف و باران به داخل ساختمان طول آن را بلند گرفته‌اند.
باغ محتشم و عمارت کلاه فرنگی، در گذشته، از محلات کم تردد رشت بوده است و به همین علت محلی برای سکونت تابستانی حکمران و فرمان‌داران بود، اما با توجه به توسعه شهر و افزایش جمعیت و خیابان‌های ارتباطی در کنار این پارک جهت دسترسی به مرکز شهر و احداث بنای استانداری و شهرک بازی کودکان در ضلع غربی این پارک موجب شده تا این عوامل آرامش و سکوت محل و منطقه را تحت تاثیر قرار دهد.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه مبصرالممالک صالح

خانه مبصرالممالک صالح مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، محله سرسنگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بیمارستان مرسلین

بیمارستان مرسلین مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان باستانی پاریزی  جنب شرکت فرش ایران واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه آزاده

خانه آزاده مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهرکرد، شهر چالشتر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
قلعه حاج وکیل

قلعه حاج وکیل مربوط به اواخر دوره قاجار است که در شهر اراک و در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تاریخچه ساخت
بانی این بنا در اصل یک شرکت تجاری انگلیسی (سویسی الاصل) به نام زیگلر بود که پس از انحلال، قسمتی از آن توسط یکی از متمولین شهر اراک به نام حاج محمد حسین میثمی وکیل خریداری شد و از آن پس به نام قلعه حاج وکیل شهرت یافت.
علت ساخت بنا
با توجه به اینکه شهر اراک در دوره قاجار یکی از مراکز مهم فرش ایران بود بسیاری از کمپانی‌های خارجی امتیاز تجارت فرش را در زمان ناصرالدین شاه بدست آوردند. گفته شده که در اراک، ۱۴ کمپانی تجارت فرش وجود داشت که برای در انحصار داشتن همه مراحل تولید فرش، شروع به ساخت مجموعه‌هایی در قسمت وسیعی از شرق شهر کردند. این مجموعه‌ها شامل کارگاه‌های رنگرزی، بافت فرش و محل مسکونی خارجی‌ها بود.
معماری بنا
ساختمان فعلی بخش کوچکی از کل مجموعه اولیه است و قسمت وسیعی از آن با ساختمان‌های مسکونی محصور شده است. ساختمان آن شامل حیاط، ایوان، شبستان، قسمت همکف و بالاخانه است که در مساحت حدود ۹۰۰ متر مربع و در محوطه‌ای به مساحت ۳۸۰۰ متر مربع قرار دارد. بخش شمالی بنا برونگرا و بخش جنوبی آن نیمه درونگرا است. بخش‌هایی از خارج بنا و ستون‌ها بوسیله کاشی‌های لعابدار تزئیناتی وجود دارد و در داخل بنا تزئینات خاصی نیست.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مجموعه شهر تاریخی توس

شهر توس (با ارک وبرج وبارو) مربوط به سده ۲ ه‌.ق است و در شهرستان مشهد، بخش مرکزی، دهستان طوس واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
موزه ایران باستان و کتابخانه ملی

موزه ایران باستان و کتابخانه ملی مربوط به دوره معاصر است و در تهران، خیابان امام خمینی (تهران)، خیابان سی تیر واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
معماری
معمار این ساختمان آندره گدار، معمار فرانسوی بوده‌است که در طراحی آن کاخ کسری در شهر تیسفون در دوران ساسانی را در ذهن داشته‌است. آغاز ساخت آن سال ۱۳۱۴ خورشیدی است که در مدت دو سال عملیات ساختمانی آن به‌وسیله حاج عباسعلی معمار و استاد مراد تبریزی تکمیل شد و در سال ۱۳۱۶ خورشیدی رسما گشایش یافت.
نما و سردر ورودی موزه به‌شیوه نمای ایوان کسری ساخته شد. («ایوان کسری» نام کاخ شناخته‌شده شهر تیسفون، پایتخت دولت ساسانی است که ایوان آن ۳۵ متر بلندی، ۵۰ متر پهنا و ۲۵ متر ژرفا دارد). رنگ آجرها نیز به همین منظور به رنگ سرخ تیره تعیین شده تا نمایانگر معماری عصر ساسانی باشد. بنای موزه حدود ۱۱،۰۰۰ مترمربع است که ساختمان اصلی آن در سه طبقه ایجاد شده‌است.
در آغاز، طبقه اول موزه به بخش ایران پیش از اسلام و طبقه دوم موزه به بخش پس از اسلام اختصاص یافت.
گسترش کاوش‌های باستان‌شناختی و ازدیاد روزافزون آثار در موزه ایران باستان، موجب شد که این موزه طی چند مرحله، گسترش کمی و کیفی یا درحد فاصل سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۷۰، علاوه بر تعویض ویترین‌های موزه، نوسازی سیستم گرمایشی و سیستم برقی موزه، واحدهایی تحت عنوان انبار و گنجینه در زیر موزه، ساخته و اضافه شد.
در سال ۱۳۷۵، آثار دوران اسلامی، رسما از موزه ایران باستان منفک و به ساختمان مجاور موزه، که ساختمان از سال ۱۳۳۷ ساخته شده‌بود، منتقل شد.
این ساختمان که در سال ۱۳۳۷ ساخته شده‌بود، در ابتدا با هدف احداث موزه مردم‌شناسی مدنظر بود، که پس از انقلاب، با ایجاد سازمان میراث فرهنگی و تمرکز اشیاء باستانی در موزه ایران باستان، طرح تغییر نام کلی موزه به «موزه ملی ایران» و اضافه شدن موزه‌ای تحت عنوان «موزه اسلامی» مطرح و اجرا شد که در نهایت در سال ۱۳۷۵ با گشایش رسمی موزه دوران اسلامی، مجموعه موزه ایران باستان و موزه دوران اسلامی، تحت عنوان «موزه ملی ایران» رسمیت یافت.
فهرست آثار ملی ایران
موزه ملی ایران
موزه ایران باستان
آرامگاه کاشف السلطنه

آرامگاه محمد میرزا قوانلو ملقب به کاشف السلطنه (موزه تاریخ چای لاهیجان) مربوط به دوره معاصر است و در لاهیجان، خیابان کاشف شرقی نرسیده به سراه کشاورزی واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
موزه لاهیجان یکی از جاذبه‌های گردشگری شهرستان لاهیجان است که ابتدا به عنوان مقبره کاشف السلطنه مورد بازدید قرار می‌گرفت، با تکمیل ساختمان نیمه کاره مجاور آرامگاه و از سال ۱۳۷۵ به عنوان موزه تاریخ چای ایران مورد بهره‌برداری قرار گرفت.
این موزه از یک سالن اصلی دو طبقه، یک برج و دو فضای اداری شمالی و جنوبی تشکیل شده‌است. طبقه همکف از سالن اصلی بنا، به اسناد و مدارک مرحوم کاشف السلطنه و وسایل مربوط به چای و چاینوشی اختصاص داده شده و طبقه دوم بنا را ویترین‌ها و اقلام مردم‌شناسی تشکیل می‌دهند.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
موزه‌های گیلان
پیغمبریه

پیغمبریه مربوط به دوره صفوی است و در قزوین، جانب شرقی خیابان پیغمبریه و جنب مدرسه و مسجد پیغمبریه در غرب بنای چهل ستون قرار دارد و تاریخ ساخت بنا به دوران صفویه برمی‌گردد که در ادوار بعدی بازسازی و تکمیل گشته‌است و در سردر ورودی حیاط کتیبه‌ای وجود دارد که تاریخ اتمام بنا ۱۳۳۲ ذکر می‌نماید
تاریخچه
این مکان را آرامگاه چهارتن از پیامبران بنی اسرائیل به نام‌های :سهولی، سلام، القیا و سلوم می‌دانند و به " چهار انبیاء " نیز معروف می‌باشد که گفته می‌شود آنان پیامبرانی می‌باشند که مژده میلاد مسیح را از اورشلیم به سوی شرق آورده بودند و از اسناد موقوفات صفویه برمی آید که این مکان در پایان قرن یازدهم هجری زیارتگاهی مورد احترام بوده و باغ‌هایی را بر آن وقف کرده‌اند. در تنها سندی که از این مجموعه وجود دارد، تنها در کتیبه مدرسه پیغمبریه، بازمانده از دوره صفویه با نام «مقام شریف» از آن یاد شده‌است
توصیف بنا
ورودی مقبره چهار انبیا
بنای فعلی پیغمبریه از آثار میرزا مسعود شیخ الاسلام می‌باشد. حرم در چهار جهت دارای چهار شاه نشین است و طرح آن در داخل به صورت بیست ضلعی است. در چهار جانب حرم چهار قوس بلند برپا گردیده که به کمک فیلپوش‌ها، طاق حرم را نگاه داشته‌اند. از جایی که قوس‌ها آغاز شده، دور تا دور حرم کتیبه‌ای گچ بری شده از سوره جمعه با رنگ طلایی روی زمینه لاجوردی به خط نسخ توسط شیخ علی سکاکی نوشته شده که از جمله آثار هنری بقعه به‌شمار می‌رود لازم است ذکر شود، علاوه بر چهار پیامبر نامبرده، مقبره امامزاده صالح بن حسن مجتبی نیز در همین مکان می‌باشد.
در دوره معاصر سر درب مقبره با دوبیتی از میرزا رحیم سامت که به عنوان تنها شعر سروده شده از این فقیه و مجتهد به جای مانده است ؛ تزیین شده است.
ثبت ملی
این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مجموعه باغ صفوی
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد نو قمشه

مسجد نو قمشه مربوط به دوره صفوی است و در شهرضا، خیابان حکیم فرزانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تی تی کاروانسرا

تی تی کاروانسرا
تی تی کاروانسرا مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان سیاهکل، روستای بالارود واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مدرسه صدر خواجو

مجموعه صدر خواجو مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، محله خواجوی اصفهان  حاشیه خیابان چهارباغ خواجو واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در این مجموعه حجره‌هایی وجود دارد که طلاب علوم دینی در آنها مشغول تعلیم و تعلم هستند.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
حوزه علمیه اصفهان
مسجد جامع جورشر

مسجد جامع جورشر مربوط به دوره قاجار است و در رشت، مرکز شهر لشت نشاء واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
نویسنده ؛ مهدی عدلی فرد
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل پونل

پل پونل مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان رضوان‌شهر منطقه پونل، رودخانه شفارود واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بادگیر خانه رجبی

بادگیر خانه رجبی مربوط به دوره قاجار است و در سمنان، میدان ابوذر غفاری  خیابان ابوذر غفاری واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل گازروبار

پل گازروبار مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان صومعه‌سرا، بین راه صومعه‌سرا و بازار جمعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل لیشاوندان

پل لیشاوندان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان رشت، روستای لیشاوندان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد جامع چالشتر

مسجد جامع چالشتر مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهرکرد، شهر چالشتر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل خشتی نال کیاشهر

پل خشتی نال کیاشهر مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان لاهیجان، بین روستای نال کیاشهر و لیالستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
نال کیاشهر به معنی شهر دارای نی فرمانروا یا شهر باریک است. نال به معنی نی و کیاشهر یعنی شهر شاهی است.
میمون‌قلعه

میمون قلعه مربوط به دوره اواخر ساسانیان است که در دوره آل بویه از آن به عنوان قلعه نظامی استفاده می‌شده است، این بنا در شرق مقبره شاهزاده حسین واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بندانگشتی
میمون قلعه در جنوب شهر قزوین قرار دارد. این قلعه در دو طبقه با دهلیزهای عمود برهم و اتاق‌های جانبی ساخته شده است که گنبد میانیش فرو ریخته و بقایایی از ۸ برج آن باقی است. این قلعه بنایی است مربع شکل به ابعاد تقریبی ۷۰ در ۷۰ متر که از خشت‌های ۳۰ در ۳۰ سانتیمتر با ملاط شفته ساخته شده است. طبقه زیرین میمون قلعه از خاورتپه با سه تونل به باختر تپه منتهی می‌شود و یک تونل شمالی - جنوبی این تونل‌ها را به هم متصل می‌سازد. برخی از سفالینه‌های به دست آمده در قلعه نشان از کاربرد آن تا دوره ساسانیان و در دوران آل بویه دارد. بررسی‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد که از طبقه پایینی که زیر زمین است به عنوان زندان استفاده می‌شده است.
نمای میمون قلعه قزوین از بالا.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه محمدیه

خانه محمدیه مربوط به اواخر دوره قاجار است و در سمنان، خیابان آیت الله طالقانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آشیانه قدیمی فرودگاه قلعه مرغی

آشیانه قدیمی فرودگاه قلعه مرغی مربوط به دوره معاصر است و در تهران، غرب جوادیه راه آهن  خیابان قلعه مرغی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه سنگ چخماق

تپه سنگ چخماق از جمله قدیمی‌ترین استقرارهای یکجانشین شناخته‌شده دوره نوسنگی در شمال شرق ایران است و در ۸ کیلومتری شمال شاهرود واقع شده است. قدمت تپه غربی به اواخر هزاره هشتم و اوایل هزاره هفتم و تپه شرقی به اواخر هزاره هفتم و نیمه اول هزاره ششم پیش از میلاد بازمی‌گردد. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امامزادگان محمد و ابراهیم

بنای امامزادگان محمد وابراهیم مربوط به دوره زند - دوره قاجار است و در ۱۰ کیلومتری شرق اورمیه، بخش بکشلوچای واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه امامزاده علی بن جعفر

بقعه امامزاده علی بن جعفر مربوط به دوره صفوی است و در قزوین، خیابان طالقانی، محله ملک‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه ورثه بهبهانی

خانه ورثه بهبهانی مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان احمداباد، کوچه خواجه نظام الملک واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه اول حاج حسن غفوری

خانه اول حاج حسن غفوری مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان ابن سینا، کوچه مسجد صفا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
برج و باروی قدیمی (دامغان)

برج و باروی قدیمی (دامغان) مربوط به دوره قاجار است و در دامغان، محدوده قدیمی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه قلعه کهنه کند

تپه قلعه کهنه کند مربوط به دوره اشکانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در بجنورد، ۵ کیلومتری غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گنبد کوچک مهرآباد

گنبد کوچک مهرآباد مربوط به دوره ایلخانی است و در ۳ کیلومتری جنوب نیشابور (روبروی روستای شهمیر)، کنار جاده کاشمر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گنبد آجری مهرآباد
بنای امامزاده محمد طاهر

بنای امامزاده محمد طاهر مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان بابل، روستای مشهد سرا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
رباط قلی

رباط قلی مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی است و در شهرستان جاجرم، بین روستاهای قلی و گازان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه سلطان سلیمان

بقعه سلطان سلیمان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان تربت حیدریه، بخش جلگه زاوه، روستای سلطان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل خشتی نور

پل خشتی نور مربوط به دوره قاجار است و در نور، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آب‌انبار و بازار نو

آب انبار و بازار نو مربوط به دوره قاجار است و در نیشابور، خیابان امام خمینی (ره)، بازار نیشابور واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این آب‌انبار، «بزرگ‌ترین آب‌انبار ایران» نامیده شده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد دودانگه

مسجد دودانگه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ساری، بخش دودانگه، روستای علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
سردابه یام

سردابه یام مربوط به اواخرقرن ۷ ه.ق است و در شهرستان نیشابور، بخش سرولایت، روستای یام واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه جغتین

مقبره جغتین مربوط به سده ۸ هجری است و در شهرستان گناباد، روستای گیسور واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه عبدالرحمان گهواره گر

مقبره عبدالرحمان گهواره گر مربوط به سده ۹ و ۱۰ ه‌.ق است و در شهرستان چناران، بخش گلبهار، روستای نوزاد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امامزاده امینه خاتون

امامزاده آمینه خاتون مربوط به دوره تیموریان است و در قزوین، خیابان حمدالله مستوفی ملک آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه شیخ احمد غزالی

آرامگاه شیخ احمد غزالی مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در قزوین، خیابان شهید انصاری، کوچه امامزاده اسمعیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۷۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه سید کاظم اعرابی

خانه سید کاظم اعرابی مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان ولی عصر، کوچه سلطان سنجر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
حمام اوچدگان

حمام اوچدگان مربوط به دوره قاجار است و در اردبیل، محله اوچدگان، ضلع شمالی مسجد اوچدگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه سرهنگ بخردی

خانه سرهنگ بخردی مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان چهار باغ پائین، کوی مسجد آقا خادمی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
محله قدیمی ایرانشهر

محله قدیمی ایرانشهر مربوط به دوره قاجار است و در ایرانشهر، خیابان امام خمینی (ره) واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه ابن بابویه

ضریح آرامگاه شیخ صدوق (آرامگاه ابن بابویه) - گورستان ابن بابویه - آبان ۱۳۹۴
بقعه ابن بابویه یا آرامگاه شیخ صدوق مربوط به دوره قاجار است و در ری، خیابان ابن بابویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این مکان به مدفن شیخ صدوق منسوب است و گورستان ابن‌بابویه نیز پیرامون آن ساخته شده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه حکیم‌باشی ملاصدرا

خانه حکیم‌باشی ملاصدرا در شهرستان قم، روستای کهک واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه آصف وزیری

خانه آصف وزیری مربوط به دوره قاجار است و در سنندج، خیابان امام خمینی، روبروی موزه سنندج واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد جامع بافق و مدرسه علمیه

مسجد جامع بافق و مدرسه علمیه مربوط به دوره قاجار است و در محله قدیمی بافق، خیابان مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آب‌انبار رستم گیو

آب انبار رستم گیو مربوط به دوره قاجار است و در یزد، حاشیه بلوار بسیج واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۸۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. با توجه به قرار گرفتن آن در حاشیه بلوار بسیح، این بنا تبدیل به جاذبه توریستی زیبایی شده‌است.
معماری
این آب انبار بر روی دشت صاف طبقات خاک رس قرار گرفته‌است. طراحی گنبد این آب انبار به شکل شلغمی بوده و با طرح سرو با استفاده از آجر فرش شده‌است. در کنار آن چهار بادگیر چهار طرفه بلند قرار گرفته‌است. این آب انبار دارای خزینه بزرگ استوانه‌ای شکلی است که گنجایش نگهداری حدودا ۲۳۰۰ متر مکعب آب را داراست. قطر دهانه این استوانه ۱۴ متر و عمق آن ۱۵ متر می‌باشد.
نوع آجر بکار رفته در ساخت این بنا، آجر فرشی معروف به آب انباری است؛ و از ملات ساروج برای ساختن آن استفاده شده‌است. تاق نما و سردر ورودی نیز منقوش کاری و کادربندی شده‌است.
ساخت
زمان ساخت این آب انبار، اوایل سالهای جنگ جهانی دوم سال ۱۳۲۰ می‌باشد. عملیات ساخت آن، ۲ سال طول انجامیده است. تمام هزینه ساخت آن توسط رستم گیو که نماینده وقت زرتشتیان در مجلس شورای ملی بود انجام شد. معمار این بنای تاریخی استاد حاج محمد ابراهیم خرمشاهی است و نظارت بر ساخت آن را ارباب جمشید امانت بر عهده داشته‌است.
از دیگر ویژگی‌ها، این است که دارای دو دهانه است که دو محله زرتشتیان و مسلمانان که با فاصله ۲ کیلومتر دور از هم قرار داشتند، می‌توانستند از آن استفاده کنند.
وضعیت کنونی
با توجه به خشکیده شدن قناتها، این آب انبار نیز فاقد آب است و آب خانه‌ها از آب لوله کشی شهری تامین می‌شود.
رستم گیو
آب‌انبار
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پیون به بیرون