mainkilora/Persian-Wikipedia-Corpus huggingface dataset:
اسالم

اسالم یکی از شهرهای استان گیلان در شمال ایران است. این شهر با جمعیت ۱۰،۷۲۰ نفر مرکز بخش اسالم شهرستان تالش است.
در دوره‌هایی نیز این شهر مرکزیت شهرستان تالش را داشته‌است.اسالم در ۵ کیلومتری مرکز تالش(هشتپر) واقع است.
ناورود از این شهر می‌گذرد، آن را به دوبخش تقسیم می‌کند و پس از طی چند کیلومتر به دریای خزر می‌ریزد. صنایع دستی (گلیم و سفال)، فراورده‌های دامی، چوب و کاغذ این ناحیه شهرت فرامنطقه‌ای دارد. در پیرامون این شهر گردشگاه‌های فراوانی وجود دارد از جمله ساحل و پارک جنگلی گیسوم، مسیر رویایی اسالم به خلخال و منزل جلال ال احمد و… اشاره کرد. مردم این ناحیه به زبان تالشی صحبت می‌کنند.
بخشی از طبیعت زیبای اسالم لوکیشن فیلم پرهزینه «حضرت سلیمان» بود تا شهر مشهور «اورشلیم» را به بیننده نشان بدهد.
اطاقور

شهر اطاقور /۹ مهر ۹۵
شهر اتاقور یا اتاقور از توابع شهرستان لنگرود در استان گیلان و در شمال ایران قرار دارد.
جمعیت
براساس سرشماری سال ۱۳۹۰ جمعیت اتاقور برابر با ۱،۸۰۴ نفر بوده‌است.
موقعیت
شهر جدید اتاقور در مختصات جغرافیایی ۳۷ درجه و ۶ دقیقه عرض شمالی از خط استوا و ۵۰ درجه و ۶ دقیقه طول شرقی از نصف النهار مبدا در شرق استان گیلان واقع شده‌است.
موقعیت مکانی این شهر به‌طوری‌ست که به ۴ شهر اصلی استان گیلان متصل است. از شمال به شهرهای کومله و لنگرود و دریای خزر، از شمال شرق به شهرستان املش و رودسر، از جنوب به رشته کوه‌های البرز و از شمال غربی به لاهیجان محدود می‌شود. فاصله این شهر تا دریا حدود ۱۶ کیلومتر می‌باشد.
رودخانه شلمان‌رود از نزدیکی آن می‌گذرد.
جاذبه‌های گردشگری
این شهر دارای دو پارک جنگلی خرما و بلوردکان می‌باشد که جمعیتی از گردشگران را به این شهر جذب نموده‌است.
احداث مرکز تجاری و تفریحی و گردشگری به مساحت ۵ هکتار برای این شهر در نظر گرفته شده‌است.
همچنین احداث پارک ساحلی در این شهر مورد توافق استانداری استان گیلان قرار گرفته‌است وتوسط شهرداری اتاقور در حال اجراست.
باغات چای
بازارجمعه

بازارجمعه شهری است از توابع بخش شاندرمن در شهرستان ماسال استان گیلان و در شمال ایران.
روستای بازارجمعه مرکز بخش شاندرمن از توابع شهرستان ماسال در استان گیلان در تاریخ ۱۳۷۸٫۲٫۲۹ به شهر تبدیل و به عنوان شهر بازارجمعه شناخته شد.
در سال ۱۳۸۶ خورشیدی زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۱/۴ در مقیاس امواج درونی زمین حوالی «بازارجمعه» را لرزاند. شبکه‌های لرزه‌نگاری وابسته به مرکز لرزه‌نگاری کشوری موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران در ساعت ۱۹ و ۳۸ دقیقه و ۵۸ ثانیه روز دوشنبه ۲۹ مردادماه ۱۳۸۶ رخداد این زمین‌لرزه را ثبت کردند. مختصات کانون این زلزله ۴۶/۳۷ درجه عرض شمالی و ۰۴/۴۹ درجه طول شرقی گزارش شد.
جمعیت
براساس سرشماری سال ۱۳۸۵جمعیت آن ۳،۸۶۶ نفر (۹۹۷ خانوار) بوده‌است.
حویق

حویق یکی از شهرهای استان گیلان در شمال ایران است. این شهر با جمعیت ۴،۱۹۴ نفر در بخش حویق شهرستان تالش قرار دارد؛ که در سی کیلومتری شهرستان آستارا و چهل کیلومتری بخش مرکزی شهرستان تالش (هشتپر) واقع است. زبان مردم حویق تالشی می‌باشد.
شفت (گیلان)

شفت یکی از شهرهای استان گیلان در شمال ایران است.
این شهر با جمعیت ۶۵۳۳ نفر (برآورد ۱۳۹۰خ) در بخش مرکزی شهرستان شفت قرار دارد.
شهرستان شفت در سال ۱۳۷۴ از شهرستان فومن جدا گردید و شهر شفت مرکز آن شد.
این شهر دارای موقعیت جلگه‌ای و در فاصله ۳۰ کیلومتری جنوب باختری رشت و ۵ کیلومتری جنوب خاوری شهر فومن واقع شده که با توجه به نزدیکی کوهستان‌های تالش دارای اقلیم معتدل کوهپایه‌ای است. رودخانه سیامزگی از کنار آن می‌گذرد.
پیشینه
در متون تاریخی، بارها از شفت نام برده شده‌است. مرکز شفت، گوراب شفت خوانده می‌شد که در نزدیکی روستای نصیرمحله امروزی قرار داشت و آثاری از آن بجای مانده‌است.
لغتنامه دهخدا از قول چند منبع قدیمی‌تر می‌نویسد:
شفت قصبه و مرکز دهستان شفت از دهستان‌های چهارگانه بخش مرکزی شهرستان فومن است. قریه‌ای است از گیلان واقع در نه هزار گزی جنوب شرقی فومن که در آنجا ظروف مانند کاسه و حقه و مرتبان کاشی نیک سازند. روزهای دوشنبه بازار عمومی دارد.
شلمان

شلمان یکی از شهرهای استان گیلان در شمال ایران است.
این شهر دربخش مرکزی شهرستان لنگرود قرار دارد.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰ جمعیت شلمان برابر با ۵،۱۸۴ نفر بوده‌است.
شلمان در مسیر رودسر – لنگرود، در شرق استان گیلان واقع شده‌است و متشکل از محله‌های: بالا محله، بیجارپشت محله، خالجیر، سیدعلی کیا، قاضی محله و شوره باغ(-شروع باغ) می‌باشد.
زبان و گویش
مردمان شلمان به «زبان گیلکی بیه پیش» لهجه شلمانی-کاملا نزدیک به لهجه رودسری قدیمی یا دریاکناری صحبت می‌کنند.
کشاورزی
«برنج» محصول عمده شلمان و پرورش کرم ابریشم نیز در آن رونق خاصی دارد.
اراضی شلمان، از نوع اراضی جلگه‌ای استان محسوب شده که به دلیل مساعد بودن شرایط اقلیمی، خاک‌های آبرفتی و دسترسی به منابع آب، مهم‌ترین کانون فعالیت کشاورزی بوده و عموما زیر کشت محصولاتی از قبیل برنج، چای، پرورش کرم ابریشم، انواع سبزی، صیفی و مرکبات قرار دارند.
با بارش باران‌های سیل آسا در اواخر شهریور ماه و اوایل پاییز هر سال و طغیان رودخانه، خسارات پر شماری به زمین‌های کشاورزی روستاییان و طبیعت و محیط زیست وارد می‌آید.
بازار محلی شلمان
دوشنبه بازار شلمان نیز، نزدیک به یک دهه‌است که در روزهای دوشنبه، به سبک و سیاق سایر بازارهای محلی گیلان، در مرکز این شهر برگزار می‌شود. علاوه بر آن بازار دایمی شلمان نز رونق فراوانی دارد و کشاورزان نیز مقداری از محصولات مازاد بر نیاز خود را در جلومغازه‌های به شیوه جالبی به فروش می‌رسانند. ضمنا اخیرا نیز محل این بازار از خیابان شهرداری جابجا و به اول خیابان ورودی قاضی محله انتقال داده شده است
مناطق دیدنی
از مناطق دیدنی شلمان می‌توان به باغ فلات -فلاحت(باغ کشاورزی) و مسیر رودخانه شلمان رود اشاره کرد. همچنین باغات توت و مزارع برنج و استان مقدس امام زاده شاه اولیا در دل باغات توت
هم چنین بقعه متبرکه شاه اولیا را می‌توان نام برد.
شلمان رود
نمایی از شلمان رود در روستای خلیفه محله شلمان، زمستان ۱۳۸۶ خورشیدی
رودخانه «شلمان رود» از کوه‌های البرز ناتشکوه سرچشمه گرفته و با گذر از مناطق کوهستانی و جلگه‌ای، از جمله شلمان، سرانجام به دریای خزر می‌ریزد. این رود، شلمان را به دو بخش شرقی و غربی تقسیم کرده‌است. قاضی محله، سید علی کیا و خالجیر در قسمت غربی و مرکز شهر «بازار»، بیجارپشت محله و بالا محله در ضلع شرقی این رود واقع شده‌اند.
بواسطه رودخانه معروف شلمان رود، روزگاری «صید ماهی»، یکی از راه‌های امرار معاش عده زیادی از اهالی منطقه بوده، اما امروزه با کاهش ماهیان استخوانی و غضروفی، صید تنها برخی از گونه ماهیان، آن هم به صورت تفننی در آن صورت می‌پذیرد.
این رودخانه در ورود به جلگه در عرض کمی در بستر آب‌رفتی عریضی جریان دارد. از حدود چند صد متر بالاتر از پل شلمان، روی محور جاده لنگرود- رودسر، بستر رودخانه تنگ با دیواره نسبتا بلند است. جنس بستر در این ناحیه مارن ساحلی است. بعد از این ناحیه، رودخانه در مسیری از آب‌رفت‌های دانه‌ریز، با پیچ‌وخم‌های زیادی تا دریای خزر جریان دارد.
پل خشتی شلمان
«خشت پل شلمان رود» بر سر راه قدیم بر روی رودخانه شلمان. از این پل که ظاهرا ۴ دهانه داشته‌است، آثاری در ۱۰۰ متری جنوب پل بتونی و آهنی کنونی، نرسیده به زمین فوتبال شلمان دیده می‌شود.
سنگر (رشت)

سنگر یکی از شهرهای شهرستان رشت استان گیلان در شمال ایران است.
جمعیت
براساس سرشماری سال ۱۳۹۰جمعیت سنگر ۱۰۱۵۴ نفر بوده‌است.
اقتصاد
مردم این شهر بیشتر به کشاورزی در شالیزارها مشغول هستند.اما امروزه بسیاری از کشاورزان مایل به فروش زمین‌های خود هستند. این امر سبب تغییر کاربری روز به روز زمین‌های کشاورزی به مسکونی و نیز تغییر بافت جمعیتی این شهر شده‌است.
پرورش ماهی یکی دیگر از شغل‌های رایج در این منطقه‌است. اولین بار تخم و آرتمیای زنده از بندر شرفخانه از اسکله‌های مهم دریاچه ارومیه به کارگاه تکثیر پرورش ماهیان خاویاری ناحیه سنگر رشت جهت تغذیه و پرورش بچه ماهیان خاویاری منتقل شد.
در حال حاضر عمدتا تکثیر ماهیان در مجتمع تکثیر و پرورش بین‌المللی ماهیان خاویاری در سنگر رشت در آبهای شیرین پرورش انجام می‌شود.
اماکن تاریخی
مسجد اقاسیاهپوش سنگر
این بقعه در جاده طالم سه شنبه سنگر قرار دارد و مربوط به اقاسید عبدالله است.
مسجد جامع امشه - رشت
این بنا در دهکده امشه سنگر رشت واقع شده و از آثار دوره قاجاریه‌است.
بقعه عکاشاء (عکاشه) - رشت
این بقعه، در روستای رودبرده، در فاصله ۵/۱ کیلومتری شمال منطقه سنگر، از توابع رشت قرار دارد.
بر پایه شجره نامه موجود در داخل بقعه، این جا آرامگاه آشیخ علی بن آقا کاشاه پسر قیس، از صحابه حضرت رسول (ص) است. اما در شجره نامه‌ای دیگر، وی از پسران امام موسی کاظم (ع) معرفی شده‌است. بنای بقعه، ساختمانی قدیمی و خشتی است و در چهار سوی ان ایوانی با سر ستون‌های ظریف وجود دارد. براساس کتیبه موجود بقعه در سال ۹۲۰ ه. ق ساخته شده و بام ان از سفال است. به فاصله نزدیک این بقعه، دو مزار ساده وجود دارد که گفته می‌شود گور دو برادر از سادات، به نام‌های آقا سید احمد و آقا سید محمود است که امامزاده بوده‌اند و آکاشاه معلم آنان بوده و آن‌ها را پس از شهادت غسل داده‌است.
چشمه چشماکل طالم سه شنبه
این چشمه در روستای « طالم سه شنبه » از توابع بخش سنگر در ۱۲ کیلومتری جاده رشت – قزوین واقع شده‌است . در کنار چشمه، درختی تنومند دیده می‌شود که مورد احترام اهالی است . از آب معدنی چشمه، در درمان بیماری‌های پوستی به ویژه جوش‌های صورت و بدن استفاده می‌شود .
در گیلان، جاده کفی رشت – فومن و همینطور سیاهکل – سنگر دیدنی‌اند. کانالهای عریضی آب را از سد سنگر به مزارع شالی میرسانند و موازی با جاده پیش می‌روند. چاه دهانه گشادی در بستر رودخانه سفیدرود در اطراف سد سنگر با هدف آبرسانی به شهر صنعتی رشت احداث شده‌است.
سد سنگر-بقعه امامزاده هاشم-معدن بازقلعه
بخش سنگر رشت با جمعیتی افزون بر ۸۰هزار نفر دارای حدود ۱۲هزار هکتار زمین شالیکاری است.
در زمان حاضر بیش از ۱۱هزار دانش آموز در بخش سنگر از توابع شهرستان رشت مشغول تحصیل هستند.
فجر سنگر یکی از تیم‌های فوتسال لیگ منطقه‌ای کشور است
از طریق سنگر جاده رشت به قزوین، از رودبار و منجیل تا تهران.
ین بخش نزدیک‌ترین فاصله را در بین بخش‌های ۵ گانه به رشت را دارد و اکثر مردم آن کشاورز می‌باشد.
قدمت طولانی شهر و نیز قرار گرفتن آن در مسیر ترانزیت شرق گیلان به سمت تهران بر ارزش آن افزوده‌است.
سد بزرگ سنگر که بر روی سفید رود ساخته شده در محدوده این بخش قرار دارد.
سیاهکل

سیاهکل یکی از شهرهای استان گیلان در شمال ایران است.
این شهر با جمعیت ۲۱،۶۵۳ نفر در بخش مرکزی شهرستان سیاهکل قرار دارد.
شهر سیاهکل ترکیبی است از سه روستای کلسر و کدوبنک و برفجان و حدود ۱۵۰ سال پیش بر پایه تلاش حیدر خان دیلمی ساخته شده‌است. نام گیلکی سیاهکل بدان‌گونه که مردمش تلفظ می‌کنند سی کل است. سی به معنی صخره بزرگ و کوه با شیب تند است و کل به معنی آبادی و در واقع نام سیاهکل به معنی آبادی کنار کوه با شیب تند است.
دانشگاه‌ها
آموزشکده فنی و حرفه‌ای سما واحد سیاهکل دارای ۷ رشته در مقطع کاردانی (الکتروتکنیک - ساختمان- معماری- صنایع فلزی- تاسیسات تهویه مطبوع - تاسیسات الکتریکی ساختمان - تاسیسات مکانیکی ساختمان)
دانشگاه آزاد اسلامی مرکز سیاهکل به ریاست علیرضا یعقوب‌نیا
دانشگاه پیام نور مرکز سیاهکل به ریاست دکتر صفری
جاذبه‌ها
آبشار لونک
آبشار باباولی در روستای باباولی
حمام تاریخی دیلمان مربوط به دوره شاه عباسی
کاروانسرای تی تی در روستای بالارود
قلعه گرماور در روستای گرماور دیلمان
قلعه کوتوال شاه در بلندی‌های شمالی شهر سیاهکل
قله درفک در مسیر ۱۰ کیلومتری سیاهکل
مسیر بسیار زیبای جاده جنگلی سیاهکل به دیلمان
پارک پاشوران به همراه دریاچه مصنوعی
بشکافته سنگ
خانه عضدی در سیاهکل
خانه تاریخی طالبی‌ها
دژ گرماور
استخرهای آب گیر: فشتال و سیدوارستان و کولکشه وکلامسر
آتشفشان درفک
چشمه لاریخانی
بقعه قادرنبی
شاه نشین آبی نام
روستاهای دهبنه، نظری اربه ناب و اشکجان‌پهلو وفشتال وکلامسر
امامزاده قاسم و حمزه
شاه شهیدان
جنگلهای کاکوه چوشل
امامزاده سید مصطفی سیکاش
جغرافیا
سیاهکل یکی از شهرستان‌های خوش آب و هوای استان گیلان است و همچنین طبیعت بکری دارد.
تقریبا از سه منطقه تشکیل شده که شامل منطقه آبرفتی که حاصل بر جای ماندن گل و لایی است که رودخانه‌ها با خود آورده‌اند و همچنین رسوبات دریا در زمان‌های کهن و منطقه کوهپایه‌ای بسیار زیبا با جنگل‌های راش فراوان آن و همچنین منطقه کوهستانی که تا نیمی از سال معمولا در آن برف هم وجود دارد.
نمایی از منطقه آبرفتی اطراف سیاهکل
شهرداری سیاهکل
شهرداری سیاهکل از اولین شهرداری‌های کشور می‌باشد
با توجه به فرهنگ مردم سیاهکل این شهر از گذشته و حتی خیلی زود‌تر از شهرهای معروف کنونی گیلان دارای بازار و ساختار شهری بوده و زندگی به اصطلاح شهری در آن صورت گرفته‌است.
بنا بر نوشته کتاب فرمانروایان دیلمان تاریخ تاسیس شهرداری سیاهکل به سال ۱۳۰۴ خورشیدی بازمی‌گردد
اما در منابع دیگر از جمله برخی از اوراق شهرداری و همچنین به استندا وبسایت رسمی خدمات شهری زمان تاسیس شهرداری سیاهکل به سال ۱۳۰۸ خورشیدی بازمی‌گردد.
اگر این تاریخ مربوط به سال ۱۳۰۴ باشد بنا به استناد سخنان مطرح شده در پورتال وزارت کشور در لینک شهرداری سیاهکل جزو ۱۶ شهرداری اول کشور و چنانچه در سال ۱۳۰۸ خورشیدی باشد باز هم بنا بر همان نوشتار جزو ۱۳۶ شهرداری نخست کشور می‌باشد.
نخستین شهرداریی که براساس قانون بلدیه مصوب ۱۲۸۶ ه. ش تاسیس شد، شهرداری تهران بود که با تشکیلات جدید در همان سال (۱۲۸۶) تقریبا بلافاصله پس از تصویب قانون پایه‌گذاری شد و با تشکیلات جدید آغاز به کار کرد. پس از آن تا سال ۱۳۰۴، یعنی آغاز سلطنت پهلوی اول، مجموعا ۱۶ شهرداری ایران تاسیس شد.
سیاهکل و موسیقی
قطعه «زرد ملیجه» که کار ماندگاری از استاد برجسته موسیقی محلی اکبرخان کمانچه نواز می‌باشد در سفرهای استاد ابوالحسن صبا به شهر سیاهکل و دیلمان توسط ایشان به رشته تحریر درآمده‌است، این قطعه از آوازهای گنجشک سینه‌زرد (به زبان گیلکی زرد ملجه) الهام گرفته شده‌است، که سپس فرامرز پایور و حسین تهرانی آن را به اجرا گذاشته‌اند.
از دیگر اساتید این شهر
استاد ستار فلاحتکار نوازنده نی و سه تار
واقعه سیاهکل
گوراب زرمیخ

گوراب زرمیخ (به گیلکی: گوراب زرمخ) یکی از شهرهای شهرستان صومعه‌سرا در استان گیلان و در شمال ایران است.
جمعیت
این شهر در بخش میرزا کوچک جنگلی قرار داشته و براساس سرشماری سال ۱۳۹۰جمعیت آن ۴،۵۸۴ نفر بوده است.
بامستان

بامستان روستای کوچکی از روستاهای منطقه گوده از توابع بخش مرکزی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران واقع شده‌است.
محدوده بامستان
از شمال دهنگ، از جنوب چاه دزدان، مغرب برکه لاری، و از سمت مشرق به دهستان دهتل محدود می‌گردد.
جمعیت
جمعیت این روستا بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱۰۶ نفر (۲۱ خانوار)
بوده‌است. که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی می‌باشند و به زبان فارسی و گویش محلی تکلم می‌کنند.
دارای مسجد، دبستان، آب‌انبار (برکه) و زمین زیر کشت دیم می‌باشد. حدود ۴۰۰ اصله نخل دیم و ۱۵۰ من زمین بذر افکن دارد که در مواسم کشت وکار در آن جو و گندم می‌کارند.
پیشه
پیشه مردم روستا دامداری و کشاورزی است و از این راه امرار معاش می‌کنند.
فهرست منابع و مآخذ
محمدیان، کوخردی، محمد. «شهرستان بستک و بخش کوخرد» ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.
عباسی، قلی، مصطفی، «بستک وجهانگیریه»، چاپ اول، تهران : ناشر: شرکت انتشارات جهان معاصر، سال ۱۳۷۲ خورشیدی.
سلامی، بستکی، احمد. (بستک در گذرگاه تاریخ) ج۲ چاپ اول، ۱۳۷۲ خورشیدی.
بالود، محمد. (فرهنگ عامه در منطقه بستک) ناشر همسایه، چاپ زیتون، انتشار سال ۱۳۸۴ خورشیدی.
بنی عباسیان، بستکی، محمد اعظم، «تاریخ جهانگیریه» چاپ تهران، سال ۱۳۳۹ خورشیدی.
الکوخردی، محمد، بن یوسف، (کوخرد حاضره اسلامیه علی ضفاف نهر مهران Kookherd، an Islamic District on the bank of Mehran River) الطبعه الثالثه، دبی: سنه ۱۹۹۷ للمیلاد.
بختیاری، سعید، ، «اتواطلس ایران» ، “ موسسه جغرافیایی وکارتگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی.
نگاره‌ها از: محمد محمدیان.
محمد، صدیق «تارخ فارس» صفحه‌های (۵۰  ۵۱  ۵۲  ۵۳)، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی.
محمدیان، کوخری، محمد ، “ (به یاد کوخرد) “، ج۱. ج۲. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۳ میلادی.
اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran ( )
بخش مرکزی
ناخهری

ناخهری منطقه‌ای زراعتی در منطقه گوده از توابع بخش مرکزی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران واقع شده‌است.
قنات
یک رشته قنات در دره‌ای بنام « ناخهری » وجود دارد که در حدود ۲۰۰ من (۸۰۰ کیلوگرم) زیر کشت دارد. در دره
«ناخهری» باغهای مرکبات و نخل خرما و چشمه‌ای گوارا وجود دارد. همچنین دوخانه مسکونی که از سنگ و گل ولای ساخته شده‌است وجود دارد.
تفریحگا ناخهری
آب شیرین است و جای بسیار زیبائی است وتفریحگاه مردم گوده و شهرستان بستک است.
جمعیت
ناخهری دو خانوار باجمیت 10 نفری دارد که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی می‌باشند و به زبان فارسی و به گویش محلی تکلم می‌کنند.
فهرست منابع و مآخذ
محمدیان، کوخردی، محمد. «شهرستان بستک و بخش کوخرد» ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.
عباسی، قلی، مصطفی، «بستک وجهانگیریه»، چاپ اول، تهران : ناشر: شرکت انتشارات جهان معاصر، سال ۱۳۷۲ خورشیدی.
سلامی، بستکی، احمد. (بستک در گذرگاه تاریخ) ج۲ چاپ اول، ۱۳۷۲ خورشیدی.
بالود، محمد. (فرهنگ عامه در منطقه بستک) ناشر همسایه، چاپ زیتون، انتشار سال ۱۳۸۴ خورشیدی.
بنی عباسیان، بستکی، محمد اعظم، «تاریخ جهانگیریه» چاپ تهران، سال ۱۳۳۹ خورشیدی.
الکوخردی، محمد، بن یوسف، (کوخرد حاضره اسلامیه علی ضفاف نهر مهران Kookherd, an Islamic District on the bank of Mehran River) الطبعه الثالثه، دبی: سنه ۱۹۹۷ للمیلاد.
بختیاری، سعید، ، «اتواطلس ایران» ، “ موسسه جغرافیایی وکارتگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی.
نگاره‌ها از: محمد محمدیان.
محمد، صدیق «تارخ فارس» صفحه‌های (۵۰  ۵۱  ۵۲  ۵۳)، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی.
محمدیان، کوخری، محمد ، “ (به یاد کوخرد) “، ج۱. ج۲. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۳ میلادی.
اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran ( )
بخش مرکزی
بنگر بیخ

بنگر بیخ یا ( لرد محیا ) تفریحگاهی است از توابع بخش مرکزی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران واقع شده‌است.
بنگر بیخ در چند کیلومتری جاده ارتباطی بستک به لار، و در سمت جنوب غربی کوه گردنه پاسخند به گویش محلی «کتل پاسخند» واقع شده‌است، به صورتی‌که اگر از روی گردنه پاسخند (راه اتومبیل رو) به سوی قبله نظر نمائید کاروانسرا و آب‌انبار (برکه) «بنگر بیخ» یا «لرد محیا» مشاهده می‌شوند. در دشت لرد محیا در حدود ۱۰۰ من جو و گندم می‌توان کشت نمود.
تفریحگاه سید محیا
«بنگر بیخ» جای بسیار معروفی است در منطقه لارستان و بستک، این مکان جایگاه تفریح و شکار «سید محیا» شاعر شهرستان بستک وجنوب بوده‌است،
محیا با دوستان ورفیقان خود در اینجا به شکار وتفریح به گویش محلی (گشت و طبخ) می‌رفته‌اند در اوائل قرن یادهم هجری قمری. چنانکه از این بیت شعر که سروده خود سید محیا است نشان می‌دهد:
چه خوش باشد هوای «بنگر بیخ» کباب پازنان باشد سر سیخ
شکار افکند محیا با رفیقان به ست و اربعین و الف تاریخ
منظور از ست و اربعین و الف تاریخ: سال ۱۰۴۶ هجری قمری می‌باشد که محیا با رفیقانش در اینجا بنگر بیخ به شکار رفته بودند. این مکان به لهجه محلی ( لرد محیا ) نیز نامیده می‌شود.
لیسار

لیسار یکی از شهرهای استان گیلان در شمال ایران است.
این شهر با جمعیت ۳۲۶۲ نفر (برآورد ۱۳۹۰خ.) در بخش کرگان‌رود شهرستان طوالش قرار دارد. این شهر بر سر راه ترانزیت تهران - رشت - آستارا قرار داشته و به واسطه قلعه تاریخی صلصال شهرت دارد.فاصله این شهر از تهران در حدود 441 کیلومتر می‌باشد.
اکثر مردم لیسار از مردم تالش هستند و به زبان تالشی سخن می‌گویند.
علت نامگذاری
لیسار به معنی محل درخت لی (نارون و…) است. و ربطی با نام پادشاهان آشور ندارد.
لی. (ا) درختی است که در جنگلهای ایران یافت می‌شود و در نجاری به کار رود. قسمی نارون. نامی که در رامسر و دیلمان و لاهیجان به اوجا دهند. ملج. شلدار. قره آقاج. لروت. سمد. سمت. له. و رجوع به اوجا و نارون شود.
موقعیت و آب وهوا
شهر لیسار به دلیل حضور قلعه تاریخی صلصال و به دلیل واقع شدن در میان شالیزارهای برنج و باغهای گیلاس و نزدیکی به دریای خزر، دارای آب و هوای خاص با قابلیت بالای جذب گردشگر است.
اجرای یک طرح گردشگری - اقامتی در این منطقه، بخشی از نوار ساحلی دریای خزر واقع در شهر لیسار، قلعه تاریخی صلصال، منطقه ییلاقی سوباتان و روستای قدیمی اگری‌بوجاق به عنوان طرح جامع ملی گردشگری صلصال لیسار به تصویب دولت رسیده‌است.
از شهرداران پیشین لیسار می‌شود به منوچهر غفارپور ، علی فتح اللهی، سید محسن سیدترابی، محمد تقی نظیری هره دشت و بهنام ابراهیم زاده اشاره کرد.
مرجغل

مرجغل (مرجقل) یا تولم‌شهر یکی از شهرهای استان گیلان در شمال ایران است.
این شهر با جمعیت ۶،۴۷۱ نفر (برآورد ۱۳۹۰خ) در بخش تولمات شهرستان صومعه‌سرا قرار دارد.
شهرداری این شهر در سال ۱۳۷۲ تاسیس شده‌است.
در قدیم
لغت‌نامه دهخدا به قول فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۲ می‌نویسد: مرجغل دهی است از دهستان تولم بخش مرکزی شهرستان فومن، در ۷هزارگزی شمال فومن بر کنار راه صومعه سرا به رشت، در جلگه مرطوب معتدل هوائی واقع و دارای ۲۷۸ تن سکنه‌است. آبش از رودخانه شفت و استخر و محصولش برنج، توتون، سیگار و شغل مردمش زراعت است.
بربست

بربست روستای کوچکی از توابع بخش مرکزی شهرستان خمیردر شهرستان خمیر
در استان هرمزگان ایران است.
محدوده بربست
از شمال کونه، از جنوب تهر، از مغرب لدخی، و از سمت مشرق به هرا محدود می‌گردد.
جمعیت
دارای ۳۸ نفر (۹ خانوار) است
که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند.
دارای مسجد، دبستان، آب‌انبار (برکه) و درمانگاه است.
شغل
پیشه بیشتر مردم کشاورزی، دامداری، و تجارت است.
دارای ۲۵۰ اصله نخل دیم و ۱۰۰ من زمین زیر کشت است.
برکو

برکو روستای کوچکی از توابع بخش مرکزی شهرستان خمیر در شهرستان خمیر در استان هرمزگان ایران است.
محدوده برکو
از شمال هیر، از جنوب هرا، از مغرب پدل، و از سمت مشرق به کوه محدود می‌گردد.
جمعیت
دارای ۵۵ نفر (۱۳ خانوار) جمعیت است
که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند.
دارای مسجد، دبستان، آب‌انبار (برکه) و درمانگاه است.
پیشه
پیشه اهالی دامداری و کشاورزی است.
حدود ۶۰۰ اصله نخل دیم و ۷۰ من زمین زیر کشت دیم دارد.
تونه مصلی

تونه مصلی نام کشتزاری است در جنوب دهستان کوخرد از توابع بخش کوخرد شهرستان بستک و در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران. این کشتزار در کوه زیر واقع می‌باشد. این کشتزار زمین پهناوری دارد که در حدود ۳۰ من بذر افکن دیم دارد، در مواسم باران و در دوران گذشته و در قدیم‌الزمان در زمینهایش جو و گندم می‌کاشته‌اند.
محدوده تونه مصلی
محدوده تونه مصلی از شمال دره تونه مصلی، از جنوب (چک) هتونه مصلی و پر (توه)، از مغرب (پشتخه دیوونی)، و از سمت مشرق به گری امبرو محدود می‌گردد.
پرندگان در تونه مصلی
تونه مصلی زیستگاه پرندگان گوناگونی است. بعلت وجود درختهای گوناگون و تنومند مانند سمر و کنار و نزدیک بودن به چشمه‌های آب شیرین که در نهرهای کوچک (آودون)های گری امبرو وجود دارد، در فصل‌های گوناگون پرندگان روی شاخه‌های آن درختها لانه می‌سازند،
از انواع پرندگان که در کشتزار تونه مصلی زندگی می‌کنند می‌توان از کبک، قمری، بادخور، تیهو، خضیری (کراشکین)، بوکلو و «مرغ سلیمان» یا هدهد، بلبل وصدها انواع پرنده کوچک وکوهستانی نام برد که به‌ویژه در فصل زمستان و بهار با آواز دلنشین خود این منطقه کوهستانی را شاد می‌کنند.
فصل زمستان و بهار
در فصل زمستان و بعد از باریدن باران گل‌های زیبائی در تونه مصلی می‌روید، و در فصل بهار بعد از اینکه گل‌ها شکوفه‌های خود را باز می‌کنند جلوه و زیبایی دیگری به کشتزار می‌دهند. گل‌های «هلول» بارنگ بنفشه‌ای‌اش سرتاسر تونه مصلی را نیلگون می‌سازد و
یک منظره‌ای دل‌انگیز و شاعرانه به وجود می‌آورد. همچنین خیر واکال نیز یافت می‌شود.
در فصل زمستان و بهار در آنجا خوردنی‌هایی مانند ترشه و کمپر و میل به گونه‌ای بسیار لذیذ درست می‌شود.
گیاهان دارویی
همچنین گیاهان دارویی و مفید نیز در تونه مصلی بعد از باریدن باران می‌روید مانند: استقدوس، برزو، پوده، خارشتر، خاکشیر، آویشن دریمه، زرو، سره برزه، شربتو، گنیس، کریشکو، کمو، گل عالی عمر، و همچنین گل‌های دیگری نیز مانند گل زرد و شبنبو نیز وجود دارد.
تصاویر
فهرست منابع و مآخذ
محمدیان، کوخردی، محمد، “ «به یاد کوخرد» “، ج۲. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۳ میلادی.
محمدیان، کوخردی، محمد، (شهرستان بستک و بخش کوخرد) ، ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.
الکوخردی، محمد، بن یوسف، (کوخرد حاضره اسلامیه علی ضفاف نهر مهران Kookherd, an Islamic District on the bank of Mehran River) الطبعه الثالثه، دبی: سنه ۱۹۹۷ للمیلاد.
تونه مصلی
رودلف کرویتزر

رودلف کرویتزر
رودلف کرویتزر (به آلمانی و فرانسوی: Rodolphe Kreutzer) (زاده ۱۶ نوامبر ۱۷۶۶ - درگذشته ۶ ژانویه ۱۸۳۱) ویولنیست، معلم موسیقی، آهنگساز، و رهبر ارکستر اهل فرانسه با تبار آلمانی بود.
کرویتزر در ورسای به دنیا آمد. اولین معلم موسیقی او پدرش بود و پس از پدرش نزد آنتون استامیتز به یادگیری موسیقی پرداخت. او از مشهورترین ویولنیست‌های زمان خودش بود و تا ۱۸۱۰ به‌عنوان تک‌نواز فعالیت می‌کرد. پس از کنسرت‌هایی که او در وین اجرا کرد، بتهوون سونات ویولن شماره ۹ (۱۸۰۳) خود را به او تقدیم و کرد و نام آن را سونات کرویتزر گذاشت.
کرویتزر از ۱۸۱۷ به‌عنوان رهبر اپرای پاریس فعالیت می‌کرد. او از سال ۱۷۹۵ تا ۱۸۲۶ یکی از معلمان ویولن در کنسرواتوار پاریس بود.
او در سال ۱۸۳۱ در ژنو درگذشت و در گورستان پر-لاشز پاریس به خاک سپرده شد.
آثار
او به خاطر شیوه گرفتن آرشه و شفافیت صداها به‌خوبی شناخته‌شده بود. آثار کرویتزر شامل ۱۹ کنسرتو ویولن و نزدیک به چهل اپرای فرانسوی است، اما مشهورترین اثر او ۴۲ اتود (کاپریس) برای ویولن است.
بیخه

بیخه کلمه «بیخه» در لهجه محلی بمعنای: دره‌ای دره‌ای وسیع را که از کوههای اطراف محاصره شده‌است. این دره وسیع وبا این شکل جفرافیایی در گویش محلی
هرمزگان بیخه می‌نامند. بیخه جات هرمزگان عبارت‌اند از:
بیخه گوده.
بیخه فال.
بیخه فومستان. فومستان از کلمه «فوم» آمده‌است که به معنی «گندم» مشتق است.
بیخه احشام.
بیخه فرامرزان.
بیخه صداق شیبکوه هرمزگان.
ناحیه فال وگله دار.
ناحیه سبعه وفرگ.
تاوه (روستا)

تاوه روستای کوچکی از توابع بخش مرکزی شهرستان خمیر در شهرستان خمیر در استان هرمزگان ایران است. این روستا در سمت مهران وقبل از رسیدن به گردنه کتل چیسک حدود ۲ کیلومتر به سمت جنوب در امتداد رودخانه مهران قرار دارد.
محدوده تاوه
از شمال لمزان، از جنوب گرسور، از مغرب کنارزرد، و از سمت مشرق به تهر محدود می‌گردد.
جمعیت
دارای ۲۷ نفر (۱۰ خانوار) جمعیت است
که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند.
دارای مسجد، دبستان، آب‌انبار (برکه) است.
پیشه
پیشه بیشتر مردم روستا کشاورزی، دامداری، و تجارت است.
دارای ۲۵۰ اصله نخل دیم و ۱۰۰ من زمین زیر کشت است.
تهر

تهر روستای کوچکی از توابع بخش مرکزی شهرستان خمیر در شهرستان خمیر در استان هرمزگان ایران است.
محدوده تهر
از شمال لدخی، از جنوب انجیره، از مغرب گرسور، و از سمت مشرق به کوردان محدود می‌گردد.
جمعیت
دارای ۶۵ نفر (۱۸ خانوار) جمعیت است
که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند.
دارای مسجد، دبستان، آب‌انبار (برکه) و درمانگاه است.
کشاورزی و دامداری
مردم این روستا به کشاورزی دامداری اشتغال دارند.
و همچنین از کوه‌های اطراف هیزم می‌آورند و در روستاهای اطراف می‌فروشند، و از این راه گذران زندگی می‌کنند.
دم هرهرائی

دم هرهرائی روستای کوچکی از توابع بخش مرکزی شهرستان خمیر در شهرستان خمیر در استان هرمزگان ایران است.
روستای دم هرهرائی از شمال به هیر، از جنوب به پدل، از مغرب به هرا، و از سمت مشرق به بربست محدود می‌گردد.
جمعیت
این روستا دارای ۵۱ نفر (۱۵ خانوار) جمعیت است که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند.
دم هرهرائی دارای مسجد، دبستان، آب‌انبار (برکه) و درمانگاه است.
شغل مردم روستا
شغل اهالی کشاورزی، دامداری، و تجارت است.
دارای ۱۵۰ اصله نخل دیم و ۲۰۰ من زمین زیر کشت دیم دارد. .
گردنه کتل چیسک

گردنه کتل چیسک در راه دهستان لمزان از توابع بخش مرکزی شهرستان خمیر در شهرستان خمیر در استان هرمزگان ایران واقع شده‌است.
در ۹ کیلومتری غرب لمزان گردنه‌ای است خاکی باشیب ملایم که به نام گردنه کتل چیسک معروف است. این گردنه درجاده شوسه مهران به دهستان لمزان واقع شده‌است.
گرسور

گرسور روستای کوچکی از توابع بخش مرکزی شهرستان خمیردر شهرستان خمیر در استان هرمزگان ایران است. این روستا در ۱۲ کیلومتری جنوب غربی لمزان واقع می‌باشد.
محدوده گرسور
از شمال لدخی، از جنوب انجیره، از مغرب بن‌کوه، و از سمت مشرق به تهر محدود می‌گردد.
جمعیت
دارای ۷۵ نفر (۱۷ خانوار) جمعیت است
که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند.
دارای مسجد، دبستان، آب‌انبار (برکه) و درمانگاه است.
پیشه
پیشه اهالی دامداری و کشاورزی است.
حدود ۶۰۰ اصله نخل دیم و ۷۰ من زمین زیر کشت دیم دارد.
کناردان شرقی

کناردان شرقی ، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان پارسیان در استان هرمزگان ایران است. این روستا در ۶ کیلومتری دهستان بهده واقع می‌باشد.
محدوده کناردان
از شمال اشکنان، از جنوب مقام، از مغرب کناردان غربی، و از سمت مشرق به بهده محدود می‌گردد.
جمعیت
این روستا در دهستان مهرگان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۸۴ نفر (۴۲خانوار) بوده‌است.
مردم
اهالی این روستا از اهل سنت و از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند وبزبان فارسی به گویش محلی تکلم می‌کنند. دارای مسجد، دبستان، آب‌انبار (برکه) و خانه بهداشت می‌باشد.
مردم این روستا به کشاورزی و دامداری اشتغال دارند، باضافه صید مروارید و ماهی‌گیری است. تعداد ۴۰۰ اصله نخل دیم در روستا وجود دارد.
کوردان (خمیر)

کوردان روستای کوچکی از توابع بخش مرکزی شهرستان خمیر در شهرستان خمیر در استان هرمزگان ایران است.
محدوده کوردان
از شمال هیر، از جنوب لدخی، از مغرب کونه، و از سمت مشرق به پدل محدود می‌گردد.
جمعیت
دارای ۵۹۵ نفر (۶۲ خانوار) جمعیت است
که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند.
دارای مسجد، دبستان، آب‌انبار (برکه) و درمانگاهو پارک وزمین ورزشی است.
شغل مردم روستا
شغل اهالی روستا دامداری و کشاورزی است.
در حدود۱۵۰من زمین زیر کشت دیم دارد. در کوه‌های اطراف این روستا گیاهان داروئی متعددی وجود دارد. بیشتر جوانان روستا فرهنکی هستند.
کوشک (خمیر)

کوشک روستای کوچکی از توابع بخش مرکزی شهرستان خمیر در شهرستان خمیر در استان هرمزگان ایران است.
محدوده کوشک
از شمال لدخی، از جنوب انجیره، از مغرب گرسور، و از سمت مشرق به کوردان محدود می‌گردد
جمعیت
دارای ۴۵ نفر (۱۸ خانوار) جمعیت است
که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند.
دارای مسجد، دبستان، آب‌انبار (برکه) و درمانگاه است.
پیشه
پیشه اهالی دامداری و کشاورزی است.
حدود ۶۰۰ اصله نخل دیم و ۷۰ من زمین زیر کشت دیم دارد.
کونه (خمیر)

کونه روستای کوچکی از توابع بخش مرکزی شهرستان خمیردر شهرستان خمیر در استان هرمزگان ایران است.
محدوده کونه
از شمال کوه، از جنوب پدل، از مغرب لمزان، و از سمت مشرق به هیر محدود می‌گردد.
جمعیت
دارای ۴۵۰ نفر (۹۰ خانوار) جمعیت است
که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند.
دارای مسجد، دبستان، آب‌انبار (برکه) و درمانگاه است.
شغل اهالی
شغل اهالی دامداری و کشاورزی است.
حدود ۶۰۰ اصله نخل دیم و ۱۰۰ من زمین زیر کشت دیم دارد.
لدخی

لدخی روستای کوچکی از توابع بخش مرکزی شهرستان خمیر در شهرستان خمیر در استان هرمزگان ایران است.
محدوده لدخی
از شمال کونه، از جنوب تهر، از مغرب لمزان، و از سمت مشرق به کوردان محدود می‌گردد.
جمعیت
دارای ۴۵ نفر (۱۵ خانوار) نفر جمعیت است
که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند.
دارای مسجد، دبستان، آب‌انبار (برکه) است.
پیشه
پیشه بیشتر مردم کشاورزی، دامداری، و تجارت است.
دارای ۲۵۰ اصله نخل دیم و ۱۰۰ من زمین زیر کشت است.
مخدان (خمیر)

مخدان روستای کوچکی از توابع بخش مرکزی شهرستان خمیر در شهرستان خمیر در استان هرمزگان ایران است.
محدوده مخدان
از شمال کوه، از جنوب لمزان، از مغرب راه ارتباطی، و از سمت مشرق به کونه محدود می‌گردد.
جمعیت
این روستا زیر ۳ نفر جمعیت دارد که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند.
دارای مسجد، دبستان، آب‌انبار (برکه) است.
پیشه
پیشه بیشتر مردم کشاورزی، دامداری، و تجارت است. دارای ۲۵۰ اصله نخل دیم و ۱۰۰ من زمین زیر کشت است.
هرا (خمیر)

هرا روستای کوچکی از توابع بخش مرکزی شهرستان خمیر در شهرستان خمیر در استان هرمزگان ایران است.
محدوده هرا
از شمال کوه، از جنوب دژگان، از مغرب هیر، و از سمت مشرق به کوه محدود می‌گردد.
جمعیت
دارای ۲۲۴ نفر (۲۷ خانوار) جمعیت است
که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند.
دارای مسجد، دبستان، آب‌انبار (برکه) و درمانگاه است.
شغل مردم روستا
شغل اهالی روستا دامداری است.
در حدود ۵۰ من زمین زیر کشت دیم دارد. . در کوه‌های اطراف این روستا گیاهان داروئی متعددی وجود دارد. اهالی روستا از کوه‌های اطراف خود هیزم آورده و در مناطق اطراف می‌فروشند و از این راه گذران زندگی می‌کنند.
دارای چشمه‌ای است که آبش بسیار شیرین است. می‌تواند حدود ۲۰۰۰ من (۸۰۰۰کیلوم گرم) گندم زراعت وآبیاری نماید. در حدود ۳۰۰۰ اصله نخل آبی وجود دارد.
در ۵۰ متری شمال «هرا» قناتی در جریان است که بنام
«اشخدک» معروف است که حدود ۱۰۰ من (۴۰۰ کیلوگرم) جو و گندم می‌توان زراعت نمود.
شهرستان ابوموسی

شهرستان ابوموسی از شهرستان‌های استان هرمزگان در جنوب ایران است و مرکز آن شهر ابوموسی است. این شهرستان در حقیقت شامل شش جزیره است. این جزایر عبارت‌اند از: ابوموسی، تنب بزرگ، تنب کوچک، سیری، فارور بزرگ و فارور کوچک.
جمعیت
طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان ابوموسی برابر با ۷,۴۰۲ نفر بوده‌است.
بخش‌ها
شهرستان ابوموسی شامل ۲ بخش و ۲ دهستان به نام‌های زیر است:
بخش مرکزی
دهستان‌ها:
دهستان: تنب
دهستان: سری
بخش تنب
دهستان‌ها:
جزیره: سیری
بخش مرکزی شهرستان بشاگرد

بخش مرکزی شهرستان بشاگرد از بخشهای شهرستان بشاگرد در استان هرمزگان است.
جمعیت
جمعیت این بخش (هنگامیکه بخشی از شهرستان جاسک بوده) طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵، برابر با ۳۲۶۲۴ نفر بوده‌است. و در سال ۱۳۸۷ این ناحیه جمعیتی مستقلا به شهرستان بشاگرد ارتقاء یافته است. و قسمتی از آن بخش مرکزی شهرستان بشاگرد است.
همچنین اکثریت مردم این بخش از قومیت بلوچ هستند
فهرست بخش‌های ایران
شهرستان حاجی‌آباد

حاجی‌آباد یکی از شهرهای استان هرمزگان در جنوب ایران است. حاجی‌آباد شمالی‌ترین شهر استان هرمزگان است که در نزدیکی استان کرمان واقع شده و مرکز آن شهر حاجی‌آباد است. فاصله حاجی‌آباد تا شهر بندرعباس ۱۶۵ کیلومتر است.
جمعیت
جمعیت شهرستان حاجی‌آباد طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵، برابر با ۶۴،۸۹۷ نفر بوده‌است.
آب و هوا و اقلیم
حاجی‌آباد تابستان‌های گرم وخشک و زمستان‌های نسبتا سردی دارد. البته دوره گرما در حاجی‌آباد به دلیل نزدیکی به استان کرمان نسبت به بقیه شهرهای هرمزگان کمتر است. اطراف شهر حاجی‌آباد را کوه احاطه کرده‌است. شهر حاجی‌آباد نسبت به بقیه مراکز شهرستان‌های هرمزگان از ارتفاع بیشتری از سطح دریا برخوردار است.
ارتفاع شهر حاجی‌آباد طبق منابع سازمان هواشناسی کشور ۹۳۱،۲ متر از سطح دریاست.
فرهنگ
شهر حاجی‌آباد به لحاظ فرهنگی از دو فرهنگ متفاوت تشکیل شده‌است. برخی گویش و پوشش خاص هرمزگانی و برخی نیز گویش کرمانی دارند که این خود از ظرفیت‌های بالای فرهنگی این شهر حکایت دارد. با نگاهی به پوشش جنوب شهرستان حاجی‌آباد گویش و پوشش هرمزگان بیشتر نمایان است و نیمه شمالی این شهرستان بیشتر تحت تاثیر استان کرمان قرار دارد. تنوع فرهنگی شهر حاجی‌آباد هم خودامری طبیعی است.
سوغات
سوغات شهر حاجی‌آباد شامل خرما و مرکبات است.
موقعیت ارتباطی
شهر حاجی‌آباد در مسیر ترانزیتی کشور واقع شده‌است و محور اصلی جنوب به شمال کشور از این شهر عبور می‌کند.
راه و حمل و نقل
حاجی‌آباد به وسیله راه‌های آسفالته به شهرهای زیر دسترسی دارد:
بزرگراه حاجی‌آباد- سیرجان: (جنوب به شمال)
بزرگراه حاجی‌آباد- بندرعباس: (شمال به جنوب)
محور حاجی‌آباد-ارزوئیه - بافت: (غرب به شرق)
فاصله تا شهرها
فاصله تا بندرعباس: ۱۶۵ کیلومتر
فاصله تا سیرجان (استان کرمان): ۱۴۰ کیلومتر
فاصله تا ارزوئیه (استان کرمان): حدود ۶۵ کیلومتر
بخش‌ها
شهرستان حاجی‌آباد شامل ۳ بخش و ۶ دهستان و به نام‌های زیر است:
بخش مرکزی
دهستان‌ها و شهرهای تابعه
دهستان: درآگاه
دهستان: طارم
سعادت آباد
بخش فارغان
شهر فارغان
دهستان: فارغان
دهستان: آشکارا
بخش احمدی
دهستانها:
شهر: سرگزاحمدی
دهستان: احمدی
دهستان: کوهشاه
آثار تاریخی
قلعه تاریخی حاجی‌آباد یکی از این آثار است که متاسفانه به مرور زمان در حال تخریب می‌باشد. در سایر روستاهای این شهرستان نیز قلعه‌های تاریخی موجود است از جمله این روستاها می‌توان به فارغان و نسا اشاره کرد که متاسفانه این آثار نیز رو به نابودی می‌باشند.
جاذبه‌های طبیعی
می‌توان به آبشار تزرج در روستای تزرج اشاره کرد و روستاهای زیبای دهنه بخوان و دهنه میمند که اهالی این منطقه در دل کوه درختان مرکبات کاشته‌اند و از اب و هوای بسیار مطبوعی برخوردار هستند.
همچنین چشمه‌های آبگرمی شامل آبگرم دهشیخ:ابگرم معدنوئیه در این شهرستان موجود است که سالانه نظر گردشگران زیادی را به خود جلب می‌کند.
دهبارز

دهبارز نام دیگر شهر رودان، مرکز شهرستان رودان در استان هرمزگان ایران است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان رودان قرار دارد. شهر رودان در سال ۱۳۶۱ از تجمیع روستاهای دهبارز، معزآباد، گلستان، بند میر و بند ملا تشکیل شد. بعدها روستای سنگی که خود محله مستقل و پرجمعیت بود که تشکیل شده از محله بندمیرالی که بیش از همه روستاها این شهرستان جمعیت داشت نیز به شهر رودان پیوست. این شهر در سال ۱۳۶۹ و پس از ارتقای بخش رودان به شهرستان، مرکز شهرستان رودان قرار گرفت.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۳۶،۱۲۱ نفر (۹،۷۳۳ خانوار) بوده‌است.
سوزا

سوزا نام شهری است و مرکز بخش شهاب از توابع شهرستان قشم در استان هرمزگان واقع در جنوب ایران.
«شهر سوزا» در ۳۹ کیلومتری جنوب غربی شهرستان قشم واقع شده است ، و در موقعیتی ساحلی قرار گرفته و تنگه معروف و استراتژیکی هرمز در محدوده آن واقع است. دره‌های موسوم به تنگ کلمادون و تنگ لرد در دو کیلو متری شمال غربی سوزا قرار دارند که آبریز هر دو با هم یکی شده و به خلیج فارس می‌ریزند ، همچنین تنگ چیرا در شمال این شهر قرار دارد . این شهر سابقه وسیعی در تجارت دریایی در دوران باستان داشته و محدوده تجارت دریایی آنها سواحل آفریقا ، خلیج عدن ، پاکستان ، هندوستان و کشورهای خلیج فارس هست آثار به جا مانده از گمرک قدیمی و انبارهای کالا در سواحل این شهر یکی از بارزترین شواهد می‌باشد .
پوشش گیاهی وحیات و حش
آب و هوای سوزا، گرم و خشک ساحلی است وجود دره‌ها، تنگ‌ها، پوشش گیاهی، حیات و حش و پرندگان دریایی از عناصر جذاب طبیعی این شهر محسوب می‌شوند.
مهم‌ترین آثار تاریخی به جا مانده در نزدیکی این شهر ، گمرک قدیمی این شهر ،
«سدلیت یا خالصی» در چهار کیلومتری شمال غرب شهر دیرستان و «سدگوران» در جنوب روستای گوران متعلق به دوره ساسانیان است که در مجاورت سوزا قرار دارند.
جمعیت
جمعیت شهر سوزا طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵، برابر با ۴۴۸۷ نفر بوده‌است .
مکان‌های دیدنی شهر سوزا
پارک ساحلی و ساحل با ماسه‌های طلایی
ساختمان قدیمی گمرگ
دره‌های کلمادون ، لرد ، چیرا ، گزدون ، بنه گردن که در فصل زمستان سرسبز و زیبا هستند
جزایر ناز
سیریک

سیریک یکی از شهرهای استان هرمزگان در جنوب ایران است. این شهر مرکز شهرستان سیریک است.
سیریک در کرانه دریای عمان قرار دارد. از طریق راه اصلی در ۷۰ کیلومتری شمال میناب و ۱۵۰ کیلومتری جنوب خاوری جاسک قرار دارد.
در ۳۵ کیلومتری شهر سیریک تالابی وجود دارد به نام تالاب آذینی که در فهرست تالاب‌های رامسر ثبت شده‌است.
مردم
مردم سیریک به زبان بلوچی وشهری سخن می‌گویند. اکثر مردم سیریک سنی مذهب هستند.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۵،۱۳۷ نفر (۱،۱۸۲ خانوار) بوده‌است.
تقسیمات شهری
سیریک به دو بخش تقسیم می‌شود شامل بخش مرکزی و بمانی همچنین دارای سه شهر سیریک گروگ و کوهستک است.
گردشگری
شهرستان سیریک از مناطق بکر گردشگری در استان هرمزگان است. مناطق گردشگری سیریک شامل: تالاب بین‌المللی آذینی با پوشش چندل و حرا، بازارچه میشی، ساحل شهر سیریک، ساحل کوهستک، معبد عشاق، باغات مهمانی و نخلستان‌های زیبای روستای دودر و اسکله‌های صیادی است.
جشمه آب گرم گروگ یا «شکارون» به زبان محلی، که محل آب خوردن حیواناتی چون بز وحشی، آهو، کفتار، شغال و… است. این آب برای انسان قابل آشامیدن نیست؛ ولی صدای شرشر گوشنوازی دارد. برای رسیدن به این چشمه باید مسیر رودخانه فصلی خارو گروگ راتا زیر کوه تقی رو تا زیر بریدگی به شکل هفت دنبال کنید؛ ولی متاسفانه این چشمه و آبشخور حیوانات نیز مانند سایر آبگیرها وتالابهای کشور روزهای روبه زوال خودرا طی می‌کند.
اقوام سیریکی در کشورهای همسایه
میانگین ۵۰۰۰۰نفر از خانوارهای سیریکی در کشورهای امارات-قطر و عمان زندگی می‌کنند؛ که بیشتر برای کار به این کشورها مهاجرت کرده‌اند.
فین (هرمزگان)

فین یکی از شهرهای استان هرمزگان در جنوب ایران است که در بخش فین شهرستان بندرعباس قرار دارد.
شهر فین
شهر فین در شمال‌غربی در فاصله ۹۵ کیلومتری بندرعباس قرار دارد. این شهر با دارا بودن فضای وسیعی نخلستان متراکم و خیابان‌های عموما عاری از بدنه ساختمانی به عنوان یکی از نمونه‌های نادر و واقعی باغ‌شهر در سطح کشور است.
اغلب اماکن شهر در میان نخلستان‌ها احداث شده به‌طوری‌که خیابان‌ها و دسترسی‌های شهر به مثابه شبکه‌های ارتباطی یک پارک بزرگ مورد استفاده اهالی شهر قرار دارد.
برخورداری فین از شبکه جاده‌ای و ریلی و دارا بودن مجموعه‌ای از پتانسیل‌های گردشگری شامل جاذبه‌های طبیعی (آبشار، نقاط ارتفاعی، نخیلات و …) جاذبه‌های تاریخی (قلعه فین، آسیاب و …) و فضاهای انسان ساخت (مجموعه استخر، حمام‌ها و …) باعث شده تا فین از سایر نقاط متمایز شود.
فین تا سال ۱۳۰۸ه. ش زیرنظر ایالات فارس بوده و از آن به بعد به بندرعباس ملحق شد.
بر اساس آخرین تقسیمات کشور جمهوری اسلامی ایران روستای فین از سال ۱۳۷۶ به همراه سه روستای مارم، گرتمب و حسین‌آباد به عنوان شهر شناخته شده است.
این شهر با ۲۴۶۲ نفر و مساحت ۲۹۴۰/۷۷۸ هکتار در شمال غربی شهرستان بندرعباس و در مختصات جغرافیایی ۵۱ و ۵۵ تا ۵۴ و ۵۵ طول شرقی و ۳۷ و ۲۷ و ۳۸ و ۲۷ عرض شمالی در فاصله ۹۵کیلومتری بندرعباس واقع شده است.
آثار تاریخی و جاذبه‌های گردشگری
قلعه فین
حمام فین
آسیاب
نمایی از نخلستان شهر فین
مسجد کربلایی ابوتراب
استخر
آبشار مارم (چربه)
مسجد صاحب الامر
مسجد رفیع الدینی
مسجد سید احمد
مسجد امیرالمومنین
بقعه شیخ کمال الدین عباس
غیب
شاه نعمت‌الله
قتال
بی‌بی سوره دان
خواجه خضر
منبر کل خیری
قدمتگاه حضرت
مهدیه
منبر شیخ غلام
چهار برکه
برکه بند کر
برکه لردگوری
برکه گمبرو
حسینیه زین العابدین
قدم‌گاه امام رضا محله پابرکه
گردن باریک
سنگ آسیاب چهار برکه
گنو
جمعیت
جمعیت شهر فین طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵، برابر با ۳۹۷۶ نفر بوده‌است.
قشم (شهر)

قشم یکی از شهرهای استان هرمزگان در جنوب ایران است.
این شهر در بخش مرکزی شهرستان قشم قرار دارد.
جمعیت
جمعیت شهر قشم طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، برابر با ۴۰،۶۷۸ نفر بوده‌است.
میناب

میناب یکی از شهرهای استان هرمزگان در جنوب ایران است.
این شهر در بخش مرکزی شهرستان میناب قرار دارد.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۷۳،۱۷۰ نفر (۱۹،۰۲۳ خانوار) بوده‌است. از این نظر دومین شهر بزرگ و پرجمعیت در بین شهرهای استان هرمزگان است.
مردم میناب
ترکیب قومی میناب از فارسی‌زبانان هرمزی (مینابی)، عرب‌های حاشیه خلیج فارس، ایرانیان آفریقایی‌تبار، بلوچ‌ها و بشاگردی‌ها است.
زبان
در شهر یکی از دو گویش استان ، که مینابی است به کار میرود.یکی از زیر شاخه‌های این گویش ، گویش بندری است. در اطراف میناب، مردم به گویش‌های مختلفی از جمله بلوچی صحبت می‌کنند.
پیشینه تاریخی
جلگه میناب بیش از ۱۰۰ هزار سال قدمت دارد بنیان شهر میناب را به زمان ساسانیان نسبت می‌دهند؛ اما بعضی از اسناد تاریخی موجود نشان می‌دهد این شهرستان از قدمتی بیش از ۲۵۰۰ سال برخوردار می‌باشد که بدین منظور می‌توان به سفرنامه نئارخوس (نئارکوس) سردار اسکندر مقدونی مراجعه کرد این احتمال نیز هست که این شهر در زمان ساسانیان به آبادانی و رونق رسیده‌است.
از میناب با نام‌های مینو، مینا، هرمز، هارموز، آنامیس و توسط نئارخوس دریانورد مقدونی در سفرنامه‌اش با عنوان هارموز یا آرموز نام برده شده‌است.
به نظر برخی تاریخ‌دانان وجه تسمیه میناب، آب فراوان و رودخانه پرآب با آب شیرین آن بوده‌است قدیمی‌ترین نامی که در کتب تاریخی و در زمان هخامنشی از میناب برده شده شهر اورگانا بوده‌است. میناب در سال ۱۳۱۰ خورشیدی در تقسیمات کشوری به شهر تبدیل شد و در سال ۱۳۳۴ به شهرستان ارتقاء یافت.
دیدنی‌ها
از مکان‌های دیدنی شهر میناب می‌توان به قلعه بی‌بی مینو، سد استقلال، پل میناب، بندر کوهستک .قلعه سندرک ، هزار و یک شب، سفره خانه سنتی دنج، خور تیاب، مکان تفریحی بابا حاجی واقع در محله شیخ‌آباد، خور آذینی (حفاظت شده)، بارگاه میر عمر و باغ‌های راونگ، بام میناب، امامزاده شاه مرعش برادر امام رضا (ع) واقع در روستای چلوگاومیشی، قلعه‌های به جای مانده از دوره‌های تاریخی و افسانه‌ای پیش از میلاد و پنجشنبه بازار تاریخی و معروف میناب اشاره کرد.
راه‌های ارتباطی
شهر میناب به عنوان دومین شهر بزرگ استان هرمزگان، از طریق بزرگراه به بندرعباس و سپس به بندر خمیر متصل می‌باشد. هم چنین، میناب به وسیله جاده‌های اصلی آسفالته به شهرهای دیگری هم چون بندر جاسک، سندرکدهبارز (رودان) و کهنوج وصل شده‌است.
فهرست بخش‌های ایران
استان هرمزگان
شهرستان میناب
هرمز (شهر)

نمای هرمز از روی قلعه پرتغالی‌ها
هرمز یکی از شهرهای استان هرمزگان در جنوب ایران است و در بخش هرمز شهرستان قشم قرار دارد. شهر هرمز در جزیره هرمز قرار دارد.
جمعیت
جمعیت شهر هرمز طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵، برابر با ۵،۶۹۹ نفر بوده‌است.
ابریشم (فلاورجان)

ابریشم یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران است.
این شهر در بخش مرکزی شهرستان فلاورجان قرار دارد. جمعیت آن در سال ۱۳۸۳ برابر با ۱۴،۸۸۸ نفر برآورد شده و در سال ۱۳۸۶ در حدود ۲۰ هزار نفر ودرسال ۱۳۹۵ برابر با ۳۶۰۰۰ نفر.
این شهر از شمال به شهر اصفهان، از جنوب به شهر بهاران و کلیشاد و از شرق به شهر اصفهان و از غرب به اتوبان ذوب آهن و رودخانه زاینده رود محدود می‌باشد.
شهر ابریشم در تاریخ ۴ تیرماه ۱۳۷۵ از ادغام روستاهای یزدآباد، حسن‌آباد و باغ ابریشم از توابع بخش مرکزی شهرستان فلاورجان تاسیس شد.
شهردار آن نیز از آغاز تا سال ۷۸ قدرت‌الله قاسمی، از ۷۸ تا ۸۲ حسین پناهی بوده و از ۸۲ تاکنون مهدی نصیری است.
سپس فرهاد سلیمی عهده‌دار شهرداری ابریشم بود و سپس علیرضا خامسی پور شهردار ابریشم شد تا سال ۱۳۹۰ و پس از ایشان آقای مهدی مختاری عهده‌دار سمت شهردار شهر ابریشم می‌باشند .
در روزگار تیمور میرزا روستای باغ ابریشم، باغ بزرگی بوده‌است.
این شهر دارای یک پاسگاه انتظامی به آدرس ابریشم - باغ ابریشم - جنب زمین‌های شهرک نور - کلانتری ۱۶ انتظامی فلاورجان.
در شهر ابریشم اردوگاه کشوری شهید بهشتی نیز وجود دارد.
مرکز بهینه‌سازی نزاجا (وابسته به تحقیقات و جهاد خودکفایی ارتش) در شهر ابریشم واقع شده‌است (جنب گلزار شهدا). این مرکز وظیفه بازسازی تجهیزات خودرویی نظامی و غیرنظامی نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران را به عهده دارد و به آمادگاه اصفهان متصل می‌باشد. خط راه آهن مجزا نیز برای این مرکز در نظر گرفته شده‌است.
صنایع
کارخانجات سیمان اصفهان ومعادن سنگ گچ و کلینکر، معدن فلز سرب و فلز روی، کارخانه ایرانیت اصفهان، کارخانه داراکار (تولیدکننده شیلنگ‌های آب و لوله‌های پولیکا(pvc)،
ایمان‌شهر

ایمانشهر یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران است.
این شهر با جمعیت ۲۱۸۴۵ نفر (برآورد ۱۳۹۰خ) در بخش مرکزی شهرستان فلاورجان قرار دارد. این شهر به دو قسمت محله مینادشت و محله اشترجان تقسیم گردیده است که محله مینادشت از شمال به شهر قهدریجان و روستای قلعه میر و از جنوب به شهر فولادشهر و جنگلهای کاج فولادشهر و از شرق به محله اشترجان و از غرب به مرز حفاظتی شهرستان نجف‌آباد منتهی می‌شود و محله اشترجان از شرق به مراتع سهروفیروزان از غرب به محله مینادشت از جنوب به کوه‌های زاگرس و مرز زرین شهر و از شمال به روستای مهرنجان و قسمتی به سهر فیروزان منتهی می‌گردد. شغل اکثر مردم کشاورزی می‌باشد و حدود ۴۰ درصداز مردم و جوانان در شهرک صنعتی اشترجان مشغول به کارهستند. هوای مطبوع این دو محله باعث شده که اکثر مردم شهر اصفهان برای ایام تعطیل و استراحت به این مناطق سفر کنند و در ایام سیزده بدر جنگلهای کاج فولادشهر مملو از مردم شهر اصفهان و شهرستانهای مجاور شود.لازم به‌ذکر است تا قبل از خشک شدن رودخانه زاینده رود و جاری بودن آب در کانلهای مختلف این شهر سرسبزی و سرزندگی خاصی حاکم بود و عمده زمینهای کشاورزی پوشیده از درختان مختلف میوه شامل به، گیلاس، زردآلو و … بود اما با انتقال اب به یزد و نابودی زاینده رود، این منطقه خالی از درختان سر به فلک شده است
این شهر پیشینه تاریخی دارد و قدمت مسجد جامع در محله اشتر جان به بیش از هفتصد سال پیش بازمی‌گردد.
باغ‌بهادران

باغ‌بهادران یکی از شهرهای استان اصفهان و از توابع شهرستان لنجان در مرکز ایران است. این شهر مرکز بخش باغ هم می‌باشد.
بادام و گردو جزو محصولات این شهر است و از سوغات آن می‌توان به پولکی اشاره کرد. این شهر از سه محله به نام‌های دورباط-ملک‌آباد و باغبادران تشکیل شده‌است.
از مکان‌های دیدنی آن می‌توان به قلعه چهار برج-آتشکده قلعه کافروساحل زیبای زاینده رود این شهر اشاره کرد.
این شهر به دلیل قرار گرفتن در ساحل زاینده رود آب و هوایی معتدل دارد. در گذشته شغل اصلی اغلب مردم این شهر کشاورزی بوده‌است. همچنین تعدادی از ساکنین این شهر در کشور کویت مشغول به کار و زندگی هستند و از این طریق باعث رونق اقتصادی این شهر شده‌اند.
این شهر با جمعیت ۱۲۰۰۰ نفر (برآورد ۱۳۹۳) در بخش باغ بهادران شهرستان لنجان قرار دارد.
برف‌انبار

برف‌انبار یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران است. شهر برف‌انبار در بخش مرکزی شهرستان فریدون‌شهر قرار دارد. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت این شهر، ۵،۰۵۶ نفر بوده‌است.
شهر برف‌انبار در دامنه‌های کوه‌های زاگرس قرار گرفته و یکی از شهرهای کوهستانی و برف‌گیر ایران است.
شهرداری این شهر در تاریخ ۲۴ شهریور ۱۳۸۲ تشکیل شد و این در صورتی بود که دو روستای خمسلو و سنگباران با هم ادغام شدند و تحت یک نام و یک شهر شدند. شغل بیشتر مردم کشاورزی و دامداری است و به زبان ترکی و فارسی تکلم می‌کنند.
بهاران‌شهر

بهاران‌شهر یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران است.
این شهر با جمعیت ۳۰۸۱ نفر (برآورد ۱۳۸۳خ) در بخش پیربکران شهرستان فلاورجان قرار دارد.
پیربکران

پیربکران یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران است.
این شهر با جمعیت ۱۳۴۶۹ نفر (برآورد ۱۳۹۵خ) در بخش پیربکران شهرستان فلاورجان قرار دارد.
نام این شهر از نام آرامگاهی به نام «پیربکران» گرفته شده که گور محمد بن بکران، از پارسایان نامور این ناحیه است.
این آرامگاه که در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی اصفهان قرار دارد میان سال‌های ۷۰۳ تا ۷۱۲ هجری ساخته شده‌است.
وجه تسمیه
پیربکران در گذشته بالان نام داشته‌است که فردی به نام محمد بن بکران بقعه‌ای می‌سازد که پیر نام دارد و آن را در کتاب‌ها پیر بکران می‌نامند.
به علت وجود این بقعه در بالان این شهر را پیربکران می‌نامند که هم اکنون پسوند نام خانوادگی افراد این شهر بالانی است.
آثار تاریخی
پیربکران شهری تاریخی است که از حدود ۱۰۰۰ سال پیش آثاری کهن در خود دارد که مهمترین آنان عبارتند از:
بقعه پیربکران
استراخاتون
بقعه پیربکران
این بقعه اثر تاریخی آرامگاه پیربکران است که نام شهر از این اثر نشات گرفته این بنای تک ایوانی، از نظر سبک معماری شبیه به معماری دوره ساسانی و یادآور طاق کسری است، ولی طاق ایوان به جای این‌که مانند طاقهای دوره ساسانی هلالی باشد، نوک دار است. گور محمدبن بکران، سازنده اثر، و محمد نقاش، کاشی کار و نقاش اثر، در خود اثر قرار دارد.
بنای بقعه پیر بکران
استراخاتون
استراخاتون یا سارا خاتون یا ستاره خاتون یا سارا بت آشتر بنایی مذهبی متعلق به قوم یهود است. نام مقبره استراخاتون یا ستاره خاتون و طبق مستندات تاریخی به مقبره سوشاندخت یا دخت یزدگرد نیز معروف است طبق شواهد تاریخی گویا به هزار و چهارصد و اندی سال قبل بازمی‌گردد. سنگ قبر یافته شده از این بنا که به زبان عبری نوشته شده‌است، صراحتا تاریخ ۱۲۰۰ سال قبل را نمایش می‌دهد.
چادگان

چادگان یا چالادگان و یا چاتگان یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران است.
این شهر با جمعیت ۲۵۰۰۰ نفر (برآورد ۱۳۹۰خ) در بخش مرکزی شهرستان چادگان قرار دارد.
چمگردان

چمگردان یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران است که در بخش مرکزی شهرستان لنجان (زرین شهر) قراردارد. چمگردان درجنوب دشت طبس (محل استقرار کارخانه ذوب آهن) و در شمال زاینده رود استقرار یافته و زاینده رود از جنوب آن می‌گذرد.
معرفی
به درستی معلوم نیست که آغاز حیات بشری در این خطه ازچه زمانی بوده‌است اما آنچه هست لفظ «چم گردان» فارسی است و احتمال قریب به یقین مربوط به پیش از اسلام.اگر تاریخ چمگردان را ورق بزنیم به نام بوه (Beveh)برمی‌خوریم و آن روستایی بوده درغرب چمگردان کنونی که درزمان آبادی برای خود آب و ملک مشخص و قلمرو معین داشته‌است و بنابر اقوال محلی باحمله افغان‌ها درپایان دوره صفوی و به قولی باحمله مغول ویران شده و اندک بازماندگان آن به مناطق دیگر کوچیده‌اند. گفته می‌شود که چمگردان، هم‌زمان با «بوه» ایجاد شده و پس از ویرانی بوه با جذب مهاجران آن گسترش یافته‌است. هم اکنون مزارع کشاورزی موجود، عناوینی مثل «صحرای بوه» و «صحرای گردان» دارند واین، خود، گویای جدایی جغرافیایی این دو آبادی قدیمی است. بدون بزرگنمایی، برنج چمگردان مرغوب‌ترین برنج شهرستان لنجان است و کشاورزان این دیار در کاشت، داشت و برداشت آن استاد و زنان هنرمندش در پختش ماهر و باسلیقه‌اند.
دیدنیها
دیدنی‌های این شهر شامل دریاچه قایقرانی، پارک ساحلی، ساحل زیبای زاینده رود، قنات کمال‌آباد، حمام قدیمی، محله گلستان،آخرین بازمانده برج‌ها و قلعه بوه‌است.
خورزوق

خورزوق معرب خورزوک است. خور به معنی خورشید و روشنایی و زوک به معنی سرزمین است و خورزوک به معنای سرزمین خورشید می‌باشد. در مجاورت شهر اصفهان در مرکز ایران و در شهرستان برخوار واقع شده‌است. این شهر در ۳۲ درجه و ۴۸ دقیقه عرض شمالی از خط استوا و ۵۱ درجه و ۳۷ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ با ۱۵۷۲ متر ارتفاع از سطح دریا قرار دارد که از ارتفاع اصفهان ۳ متر کمتر است. این شهر در دو کیلومتری شمال اصفهان و تا تهران ۴۱۰ کیلومتر فاصله دارد.
این شهر در بخش مرکزی شهرستان برخوار شهرستان برخوار قرار دارد. و جمعیت آن بالغ بر ۳۰۰۰۰ نفر است.
جمعیت این شهر امرزوه بالغ بر سی هزار نفر است. شهرک سیمرغ یا شهرک هوانیروز یکی از مناطق توسعه این شهر است. خورزوق در زبان عامیانه خورزوک گفته می‌شود. مردم خورزوق به زبان محلی که از زبان‌های ایرانی مرکزی است صحبت می‌کنند. این زبان در شهر گز و چند نقطه دیگر استان هم صحبت می‌شود.
مسجد جامع شهر خورزوق حدود هفتصد سال قدمت دارد.
محله‌های این شهر عبارت‌اند از: خورزوق دلیگان اسلام‌آباد شهرک سیمرغ .آب و هوای این شهر به خاطر کشتزارهای پیرامون آن خنک‌تر از مناطق شهری اصفهان است. این کشتزارها به مرور به مناطق مسکونی و صنعتی تبدیل می‌شوند. سفره قلمکار یکی از مهمترین صنایع دستی است که در محله دلیگان درست می‌شود.
خوروزق در گذشته قلعه بزرگی داشته که شهررا از دستبرد و تهاجم اشرار و سارقین مصون می‌داشته‌است. خانه‌های مسکونی خشت و گلی که علاوه بر سکونت انبار غله و نگهداری حیوانات نیز بوده‌است.