mainkilora/Persian-Wikipedia-Corpus huggingface dataset:
قلعه خیبر (تپه خیبر)

قلعه خیبر (تپه خیبر) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کرمانشاه، جلگه ماهیدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه میمز

تپه میمز مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کرمانشاه، جلگه ماهیدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه جامه شوران سفلی (تپه ذالکه)

تپه جامه شوران سفلی (تپه ذالکه) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کرمانشاه، حوزه جلگه ماهیدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه جامه شوران علیا

تپه جامه شوران علیا مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کرمانشاه، جلگه ماهیدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه چغا بهار

تپه چغا بهار مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کرمانشاه، جلگه ماهیدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه چغا انگلیسه (چغا نرگس)

تپه چغا انگلیسه (چغا نرگس) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کرمانشاه، جلگه ماهیدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه رضا

تپه رضا مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کرمانشاه، جلگه ماهیدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه سیاه‌علیا

تپه سیاه علیا مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کرمانشاه، جلگه ماهیدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه روسی

تپه روسی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کرمانشاه، جلگه ماهیدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه گردنو

تپه گردنو مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان دوره ساسانیان است و در شهرستان سرپل ذهاب، روستای گردنو واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
قلعه سومار (تپه سومار)

قلعه سومار (تپه سومار) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در قصر شیرین، حوزه نفت شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
قلعه شیان (ژیان)

قلعه شیان (ژیان) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، قلعه شیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
غار تپانی

غار تپانی مربوط به دوران پارینه‌سنگی است و در شهرستان سرپل ذهاب، روستای تپانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
محله قدیمی آلاشت

محله قدیمی آلاشت مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان سواد کوه، بخش مرکزی، روستای آلاشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه فیروزآباد

تپه فیروزآباد مربوط به دوره ساسانیان است و در اسلام‌آباد، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
قلعه گوری (قلعه گبری)

قلعه گوری (قلعه گبری) مربوط به دوره ساسانیان است و در سرپل ذهاب، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
قلعه منیژه (قلعه گبری)

قلعه منیژه (قلعه گبری) مربوط به دوره ساسانیان است و در سرپل ذهاب، حاشیه شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه شتر مل

تپه شتر مل مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان سرپل ذهاب، روستای شتر مل واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
رباط شاه عباسی

رباط شاه عباسی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کرمانشاه، حوزه جلگه ماهیدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل قدیمی ماهیدشت

پل قدیمی ماهیدشت مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان کرمانشاه، حوزه جلگه ماهیدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه چغا کنیوج

تپه چغا کنیوج مربوط به ماقبل تاریخ است و در شهرستان کرمانشاه، جلگه ماهیدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
نقش‌برجسته و کتیبه اورامانات

نقش برجسته و کتیبه اورامانات مربوط به هزاره اول پیش از میلاد است و در شهرستان پاوه، روستای وزیدز واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه چشمه ماهی

تپه چشمه ماهی مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان چرداول، بخش هلیلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه گری کلن کوک (گلین کبود)

تپه گری کلن کوک (گلین کبود) در مریوان، ضلع جنوبی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کول‌تپه الن چالق

کول‌تپه النجارق مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان میانه، بخش کندوان، روستای النجارق واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل هفت‌چشمه

پل هفت چشمه (پل داشکسن) مربوط به دوره صفوی است و در اردبیل، روی رود خانه با لیقلو چای واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل پنج چشمه (پل یعقوبیه)

پل پنج چشمه (پل یعقوبیه) مربوط به دوره صفوی است و در اردبیل، روی رودخانه بالیقلو چای واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل سه چشمه (قرمزی کورپلی)

پل سه چشمه (قرمزی کورپلی) مربوط به دوره صفوی است و در اردبیل، روی رودخانه باخلوچای، بین محله سیدآبادوآبراهیم آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد میدان بناب (مسجد گزاوش)

مسجد میدان بناب (مسجد گزاوش) مربوط به دوره صفوی است و در بناب، جنوب غربی میدان اصلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد جامع عجب‌شیر

مسجد جامع عجب شیر (شیرلو) مربوط به دوره صفوی است و در عجب شیر، مسجد شیرلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه امامزاده اسماعیل

بقعه امامزاده اسماعیل نوه امام جعفر صادق (ع) مربوط به دوره صفوی است و در شهر میانه، محله سرچشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل سرخ (پل سمیان)

پل سرخ (پل سمیان) مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اردبیل، روستای سمیان، رودخانه قرسو واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل شهر چای

پل شهر چای یا ۲۳ پل مربوط به دوره صفوی بوده و در شهرستان میانه، روستای راه آهن واقع شده است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
اطلاعات کاملی از تاریخ ساخت این پل در دست نیست ولی با توجه به شکل معماری می‌توان آن را منتسب به دوران صفویان دانست که سبک معماری و نوع مصالح به‌کاررفته در ساخت آن همان سبک و مصالحی است که در ۳۳ پل اصفهان مورداستفاده قرارگرفته تنها با این تفاوت که ۲۳ پل شکل ساده‌تری دارد.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد استاد و شاگرد

مسجد استادشاگرد (سلیمانیه، علائیه) مربوط به دوره‌های چوپانی، صفوی و قاجار است و در تبریز، تقاطع خیابان‌های فردوسی و محققی (امین) واقع شده است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۸۰ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بنای اولیه مسجد استاد شاگرد به دوره چوپانیان برمی‌گردد و این بنا تنها اثر به‌جای مانده از این دوره در تبریز است. مسجد استادشاگرد در سال ۱۳۴۱ میلادی (۷۴۲ قمری) به دستور شیخ حسن چوپانی ساخته شد و به افتخار پادشاه‌خوانده‌اش –سلیمان از نوادگان چنگیزخان که از جانب شیخ حسن به مقام ایلخانی رسیده بود– مسجد سلیمانیه خوانده شد. چون عبدالله صیرفی به همراه شاگردش مسئول کتابت کتیبه این مسجد بودند، بعدها مردم تبریز به دلیل عدم علاقه به حکومت چوپانی، این مسجد را استاد و شاگرد خواندند.
مسجد استادشاگرد در محله میارمیار (مهادمهین) و مجاورت خیابان‌های فردوسی و امین در مرکز شهر تبریز قرار گرفته است. بنای اولیه آن مربوط به دوره چوپانیان است؛ ولی بر اثر زمین‌لرزه‌های مختلف، چندبار با خاک یکسان شده و کتیبه منسوب به عبدالله صیرفی هم از بین رفته است. مسجد استادشاگرد در دوره قاجار ۳ بار تعمیر اساسی شد؛ بار اول توسط عباس میرزا، بار دوم توسط میرزامحمد قراجه‌داغی آوانسری در سال ۱۲۹۵ قمری و بار سوم توسط محمدآقا اردبیلی در سال ۱۳۳۸ قمری و بنای فعلی، بیشتر مربوط به همین دوره است و شرح مرمت سال ۱۳۳۸ قمری روی سنگ مرمرین روی دیوار شمالی مسجد نصب شده است.
مسجد استادشاگرد به شکل مستطیل، به ابعاد ۲۰ در ۳۵ متر است و از دو بخش شبستان و فضای گنبددار تشکیل شده است. شرح بنای این مسجد در کتاب جامع‌التواریخ آمده است:
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه و مسجد سیدحمزه و مقبرةالشعرا

آرامگاه و مسجد سیدحمزه و مقبرهالشعرا مربوط به دوران صفوی و قاجار است و در تبریز، خیابان ثقهالاسلام، جنب مقبرهالشعرا واقع شده است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه اسکندری و تپه‌های اطراف آن

تپه اسکندری و تپه‌های اطراف آن مربوط به تاریخ ایران پیش از اسلام و هزاره هفتم (پیش از میلاد) به بعد است و در شهرستان شهرکرد، ۱ کیلومتری هفشجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. شهر هفشجان دارای پیشینه و تاریخچه‌ای کهن است. براساس سفالینه‌های کشف شده بروی تپه‌های باستانی قدمت هفشجان به هزاره هفتم قبل از میلاد بر می‌گردد و بیانگر پیشینه ۹۰۰۰ ساله این شهر است. این دولت شهر تاریخی جزو اولین سکونتگاه‌های دوره نوسنگی محسوب می‌گردد.
پیشینه
تپه اسکندری هفشجان مربوط به دوره نوسنگی تا عیلامی است. وجود سفالینه‌های پیش از تاریخ تا تاریخی و وفور ابزار سنگی همچون فلینت و ابسیدین از استقرار این مکان از هزاره هفتم تا هزاره اول قبل از میلاد خبر می‌دهد و بیانگر توالی تمدنی منطقه است.
فعالیت‌های باستان‌شناسی جهانگیر یاسی از مرکز باستان‌شناسی ایران در این محوطه باستانی در تابستان ۱۳۴۷ خورشیدی، کهن‌ترین و اولین کاوش باستان‌شناسی منطقه و استان چهارمحال و بختیاری است؛ و نیز فعالیت‌های موثر باستان‌شناسی آلن زاگارل در سال ۱۳۵۷ خورشیدی نیز بروی این تپه‌ها در پیشینه نگاری این عرصه، مهم و تاثیرگذار بوده‌است.
براساس شواهد موجود، تپه مرکزی مجموعه چغات‌های اسکندری هفشجان (محوطه S12) در سال ۱۳۷۵ بار دیگر مورد بررسی سطحی و گمانه‌زنی قرار گرفت. باستان‌شناسان در گمانه‌زنی‌های خود در کمال ناباوری به کتیبه‌ای به خط میخی عیلامی برخورد کردند که وجود یک زیگورات یا چیزی شبیه به آن را به خوبی در این منطقه نشان می‌دهد. با توجه به این کاوش می‌توان نتیجه گرفت که اگرچه این تپه باستانی متعلق به دوران پیش از تاریخ است و از ۹۰۰۰ سال تا ۶۰۰۰ سال قبل در زمره محوطه‌های تاریخی پیش از اختراع خط محسوب می‌شود اما کشف کتیبه عیلامی بیانگر تداوم و استمرار تمدنی بزرگ در این منطقه می‌باشد و در دوره عیلامی نیز ساختمانی عظیم همچون زیگورات یا معبد الهی را داشته‌است و یکی از احتمالات مرتبط آن است که ضمن حفظ اصالت عرصه وسیع ۹۰۰۰ ساله هفشجان اما در ۳۰۰۰ سال پیش و در دوره عیلامی میانه این منطقه یکی از پایتخت‌های عیلامیان بوده‌باشد.
راست
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه شهر کهنه

تپه شهر کهنه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان شهرکرد، شمال باختری شهر هفشجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شهر هفشجان
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد ازیران

مسجد ازیران مربوط به دوره سلجوقیان است که در شهرستان اصفهان، روستای ازیران در سی کیلومتری شرق اصفهان جای گرفته است. و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این مسجد از جمله مسجدهای چهار ایوانی است که دارای گنبد آجری، محراب گچبری شده و یک سنگ‌نوشته به خط کوفی و نقوش هنرمندانه است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد و مدرسه شمس‌آباد

مسجد و مدرسه شمس‌آباد مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان شیخ بهایی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دامبو

دامبو یک فیلم پویانمایی آمریکایی است که در سال ۱۹۴۱ به تهیه‌کنندگی والت دیزنی و کارگردانی بن شارپستین ساخته شد. نخستین نمایش فیلم توسط آر.ک. ئو پیکچرز در ۲۳ اکتبر ۱۹۴۱ و در نیویورک بود. دامبو به عنوان چهارمین پویانمایی در مجموعه کارهای کلاسیک دیزنی محسوب می‌شود.
صداپیشگان نسخه فارسی
فیل شنل و سربند صورتی (مادر دامبو): زهره شکوفنده
فیل شنل و سربند بنفش: زهره شکوفنده
فیل شنل و سربند آبی / پسر مزاحم: مهوش افشاری
فیل شنل و سربند سبز: مهین بزرگی
فیل شنل و سربند نارنجی: رزیتا یاراحمدی
موش: تورج نصر
مدیر سیرک: شهروز ملک‌آرایی
لک‌لک: جواد پزشکیان
سایه مدیر سیرک: شهروز ملک‌آرایی
سایه دلقک: کنعان کیانی
مسئول اول سیرک: عباس سعیدی
مسئول دوم سیرک: محمد عبادی
کلاغ عینکی اول: حسین حاتمی
کلاغ عینکی دوم: کنعان کیانی
کلاغ زرد: محمد عبادی
کلاغ چاق: عباس سلطانی
کلاغ سیگاری: ناصر نظامی
سایه دلقک‌ها به‌ترتیب گفتگو: ولی‌الله مومنی، عزت‌الله گودرزی، حسین حاتمی، ولی‌الله مومنی، عباس سلطانی، عباس سعیدی، حسین حاتمی، پرویز ربیعی، سیامک اطلسی، پرویز نارنجی‌ها، عزت‌الله گودرزی، عباس سعیدی، پرویز ربیعی، حسین حاتمی، کنعان کیانی
کاروانسرای امین‌آباد

کاروانسرای امین آباد مربوط به دوره صفوی است و در جنوب استان اصفهان، و در۴۱ کیلومتری بزرگراه شهرضا به شیراز و در شهرستان شهرضا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
نقشه و نمایی از بنا در اوایل دوران قاجار
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کتیبه شاه صفی (شاه ذکریان)

کتیبه شاه صفی (شاه ذکریان) مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان شهرضا، ۱۰ کیلومتری دهقان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد جامع پوده

مسجد جامع پوده مربوط به اواخر دوره افشار - دوره زند است و در شهرستان دهاقان، روستای پوده واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
منبر و حوض سنگی آن متعلق به دوران صفویه‌است. درون حجره‌های آن، بر روی دیوارها، آثاری از نقاشی‌های دوران صفویه باقی مانده‌است. منبر مسجد از سنگ سیاه است و پنج پله دارد. در حاشیه منبر نام چهارده معصوم خوشنویسی و کنده‌کاری شده‌است. در سمت دیگر آن آیهالکرسی را نقر نموده‌اند. بر گوشه‌ای از این منبر این بیت آمده‌است:
«بنا نهاد همین مسجد و همین منبر علی‌ست ابن علی و بوداق ابن قلندر»
در سمت دیگر هم، بیتی آمده‌است که با حساب ابجد، سال ۱۰۶۲ ه‌.ق یعنی سال سلطنت شاه صفی بن شاه عباس کبیر را نشان می‌دهد. نام حجار منبر نیز در زاویه‌ای از منبر دیده می‌شود. در زمان صفویه این منبر مکان جلوس شاهانی که به این منطقه می‌آمدند، بوده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
اهالی محله بازار
ایوان جنب امامزاده سید محمد

ایوان جنب امامزاده سید محمد مربوط به دوره صفوی است و در خمینی شهر، خیابان دانشگاه صنعتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه چغامل و چغا کوچک

تپه چغامل و چغا کوچک مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان خرم‌آباد، شهرچغابل رومشکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بناهای روستای تاج‌آباد (عباس‌آباد)

بناهای روستای تاج آباد (عباس‌آباد) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اصفهان، در بین راه مورچه خورت به نطنز واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بقایای کاخ ساسانی (کوهدشت)

بقایای کاخ ساسانی مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان کوهدشت، جاده خرم‌آباد، نزدیک روستای رحمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
عصارخانه شیخ

عصار خانه شیخ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در اصفهان، خیابان عبد الرزاق، کوچه شیخ بهایی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مجموعه بناهای ساروتقی

مجموعه بناهای ساروتقی مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، بازار بزرگ، خیابان مشیر یخچال، کوچه گلبهار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این مجموعه شامل بازار و کاروانسرای است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه یحیی

تپه یحیی مربوط به هزاره ۳و۴ - دوره ساسانیان است و در ارزوئیه، صوغان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد جامع فهرج

مسجد جامع فهرج (مسجد امام حسن) مربوط به صدر اسلام است و در شهرستان یزد، بخش مرکزی  روستای فهرج واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
پیشینه
ساخت مسجد جامع فهرج به نیمه اول قرن اول هجری برمی گردد. این مسجد، تنها مسجدی در جهان اسلام با قدمت زیاد است که ساختمان آن از ابتدا تا کنون تغییری نکرده‌است. مسجد از نوع شبستانی و فاقد ایوان است. اگرچه بین باستان شناسان اختلاف نظر وجود دارد اما ظاهرا مسجد جامع فهرج قدیمی‌ترین مسجد ایران است. هرچند برخی مسجد تاریخانه دامغان را قدیمی‌ترین مسجد ایران می‌دانند. درحال حاضر مسجد تاریخانه صرفا کاربرد بازدید و گردشگری دارد اما مسجد جامع فهرج کماکان زنده و پویا بوده و در آن نماز برپای می‌دارند.
معماری
هشت ستون بزرگ، شبستان کوچک و شکل بنا، انسان را به یاد ساختمان‌های دوره ساسانی می‌اندازد. منار گلی نه چندان بلند مسجد در قرن سوم به بنای اصلی اضافه شده، که در عین حال راه دسترسی به پشت بام نیز می‌باشد. این مسجد، همچون بسیاری دیگر از مساجد جامع دارای درهای ورودی متعدد می‌باشد.
وارد مسجد که می‌شوید هیچ اثری از محراب، گنبد، کتیبه، کاشیکاری و سایر صنایع و تکلف‌هایی که بعدها در ساخت مساجد مرسوم گردید نمی‌یابید. سادگی آن صداقت هزار و چهارصدساله‌ای را گواه‌است، بی‌آنکه زنگار ریا، چهره دلنشینش را رنگین کند. اگرچه وجود زیلوهایی که برای نماز بر زمین پهن شده‌است، سجاده‌ها، مهر و منبر، روح تازه گی و پویایی را به انسان القاء می‌کند اما بی‌شک نحوه سیم کشی زشت و ناهنجار، پنکه‌های سقفی، حوض خالی و بدقواره‌ای که می‌تواند بسیار زیباتر و شایسته چنین مکانی باشد، دل را می‌آزارد.
فهرست آثار ملی ایران
مسجد تاریخانه
مجموعه شهدای فهرج
تپه سبز (تپه سوز)

تپه سبز (تل سوز) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بهبهان، بخش مرکزی، روستای منصوریه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه امامزاده قاسم

بقعه امامزاده قاسم مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان شمیرانات، در مجاورت کوهستان شمیران واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
حسینیه مشیر

حسینیه مشیر مربوط به سده ۱۳ ه.ق است و در شیراز، خیابان قاآنی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مقبره خواجوی کرمانی

مقبره خواجوی کرمانی مربوط به سده ۸ و ۹ ه.ق است و در شیراز، دروازه قرآن واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بقعه امامزاده عبدالله و خیل‌الله

بقعه امامزاده عبدالله و خیل الله مربوط به سده ۸ ه‌.ق است و در داخل دماوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل پهلوی‌دژ

پل پهلوی دژ مربوط به دوره صفوی است و در آق قلا، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بقعه امامزاده عبدالله و عبیدالله

بقعه امامزاده عبداله و عبیداله مربوط به اواخر دوره سلجوقیان و دوره ایلخانی است و در دماوند، محله درویش واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
نمای نزدیک از گنبد دارای روکش محافظ
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
حسینیه قوام

حسینیه قوام مربوط به سده ۱۳ ه.ق است و در شیراز، خیابان لطفعلی خان زند واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد اتابکان

مسجد اتابکان مربوط به اتابکان است و در شهرکرد، مرکزفرمانداری کل چهارمحال بختیاری واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد پاسارگاد
رباط زین‌الدین

نمای هوایی رباط زین‌الدین.
رباط زین‌الدین یا کاروانسرای زین‌الدین از بناهای مربوط به دوره صفوی است که در سده دهم هجری به دستور زین‌الدین گنجعلی خان ریگ حکمران کرمان و به فرمان شاه عباس ساخته شده‌است.
موقعیت
این بنا در ۶۰ کیلومتری جاده یزد به کرمان واقع شده است و
در فاصله ۵۰۰ متری از جاده قرار دارد
ویژگی‌ها
رباط زین‌الدین تنها کاروانسرای مدور ایرانی است. این بنا در گذشته جای استقرار تفنگچیان و نگهبانان بوده و هم اکنون با حفظ معماری پیشینش، هتل گردشگران در یزد شده‌است.
نقشه این کاروانسرا به شکل دایره است و از بارزترین مشخصه این بنا می‌توان به قرینه بودن شرق و غرب آن اشاره کرد و آب آن نیز از چشمه تامین می‌شد که امروزه نیز وجود دارد. این کاروانسرا دارای پنج برج نیم دایره است که به دیواره هشت متری آن پیوسته‌اند. پس از سر در نسبتا پهن ضلع جنوبی، هشتی و سپس صحن دوازده ضلعی قرار دارد. در اطراف صحن، رواق‌های سکوداری وجود دارد و در انتهای هر رواق اتاق‌هایی مشابه دیده می‌شود. در طرفین هشتی ورودی و پشت اتاق‌ها، راهروهای وسیع و طولانی قرار دارد که اصطبل چهارپایان بود. فضای ضلع شمالی بنا- گویا شاه نشین- دارای سقفی بلند با کاربندی است. کنگره‌ها و تیراندازهای لبه بام، ترکیب انحنای برج و دیواره‌ها و نمای تمام آجر آن، چهره خاصی به این کاروانسرا بخشیده است.
مصالح بنا از آجر است و در درون بنا عمدتا از تزیینات آجر در نما استفاده شده که تابع طرح ۱۲ ضلعی حیاط یا صحن مرکزی آن است. قسمت شاه‌نشین در بدنه و سقف دارای اندود گچ و کاربندی است.
ثبت آثار ملی
این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
بازسازی و نوسازی
این بنای تاریخی با بازسازی و نوسازی و تغییر کاربری به گردشگری، به محل مناسبی برای اسکان و پذیرایی گردشگران تبدیل شده‌است. این کاروانسرا در سال ۲۰۰۶ دیپلم افتخار یونسکو به دلیل «احیا و ساماندهی با بهره‌گیری از مصالح سنتی» دریافت کرد.
فهرست آثار ملی ایران
کاروانسرای زین‌آباد
آرامگاه سرقبر آقا

آرامگاه سر قبر آقا یا بقعه سرقبر آقا بنایی مربوط به دوره قاجار است و در تهران، ضلع جنوبی چهارراه مولوی انتهای خیابان شهید مصطفی خمینی (سیروس سابق) در میان باغی تقریبا بزرگ و قدیمی واقع شده‌است.
سر قبر آقا عنوان بقعه و گنبدی است که بر قبر میرزا ابوالقاسم تهرانی، معروف به میرزا ابوالقاسم امام جمعه که برای سالیان مدید در دوران قاجاریه، امام جمعه تهران بود، بنا شده بود. گرچه قبل از دفن وی نیز در این محل قبرستان کوچکی وجود داشت، اما به مرور زمان و بواسطه اعتقاد عوام به مقام و مرتبت این شخصیت، قبرستان بزرگی در مجاورت این آرامگاه شکل گرفت که به همین نام و با عنوان قبرستان سر قبر آقا معروف شد.
تاریخچه
حاج میرزا ابوالقاسم امام جمعه در سال۱۲۷۱ یا ۱۲۷۲ هجری قمری و در دوران پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار درگذشت و در محلی که هم اکنون بقعه سر قبر آقا نامیده می‌شود، به خاک سپرده شد. به امر شاه بر مزار وی، گنبد زیبا و باشکوهی ساخته شد. بعدها فرزند وی، یعنی میرزا زین العابدین امام جمعه که او نیز مدتی بعد از مرگ پدرش، امام جمعگی تهران را برعهده گرفت و تا مدتها امام جمعه این شهر بود نیز، در درون همین بقعه مدفون گردید. محل مزبور رفته رفته گسترش یافت و بواسطه دفن انبوهی از عوام و برخی مشاهیر دیگر در آن، با عنوان قبرستان سر قبر آقا، تبدیل به یکی از بزرگترین گورستانهای شهر تهران گردید.
محل مزبور یکی از محله‌های کثیف و ناامن شهر تهران محسوب می‌شد و در اطراف آن کاروانسراهایی قرار داشت که شترداران و قاطرچیان و همین‌طور بازرگانان خرده‌پای غربتی که برای فروش و ارائه اجناس خود، از راه‌های دور به میدان امین السلطان می‌آمدند، اقامت داشتند.
در دوران سلطنت رضاشاه پهلوی، به منظور توسعه و گسترش شهر تهران، این قبرستان قدیمی تخریب شد و به جای آن باغ باصفایی به نام باغ فردوس پدید آمد.
درباره این مکان
جعفر شهری درباره قبرستان سر قبر آقا و ماهیت اغلب افراد به خاک سپرده شده در این محل، نوشته‌است:
معماری
این بقعه همانند اکثر بناهای قاجاری دارای چهار ایوان است. در این اثر از آینه‌کاری، گچبری، گچکاری و رنگ‌آمیزی زمینه و طرح‌ها سنگ حجاری استفاده شده و به دلیل نوع تزئینات و کاشیکاری‌های نفیس شده از جمله بناهای فاخر دوره قاجاریه می‌باشد.
بنا به شکل مستطیل و بر روی سکویی به ارتفاع یک متر از سطح و در جهت شرقی - شرقی احداث شده‌است.
در نمای بیرونی بقعه ۴ ایوان وجود دارد که در هر ضلع خودنمایی می‌کند. این بنا دارای محوطه‌ای مستطیل شکل است و روی سکویی به ارتفاع یک متر از سطح محوطه اطراف خود قرار گرفته‌است.
بنای اصلی در جهت شرقی - غربی احداث شده و گنبد بزرگ آن بر فراز بخش میانی، روی جرزها و پایه‌های بنا استوار گردیده؛ در نمای بیرونی بقعه چهار ایوان وجود دارد که در هر ضلع خودنمایی می‌کند.
میرزا ابوالقاسم تهرانی
میرزا زین‌العابدین تهرانی
میدان امین‌السلطان
گود زنبورک‌خانه
پل خان

پل خان مربوط به دوره صفوی است و در مرودشت، توسط امام قلی خان روی رودخانه کر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این پل در اوایل قرن ۱۱ توسط امام قلی خان والی فارس ساخته شده‌است. امام قلی خان فرزند الله‌وردی خان گرجی این پل را در راه شیراز به تهران ساخت.
در سال ۱۳۱۸ دولت وقت در صدد ساخت پلی در کنار این پل برآمد، اما موفق به انجام آن نشد. زیرا محل محکمی برای پایه‌های آن نیافت و این نشان از علم بالای معماران آن زمان است.
طول پل ۱۰۱ متر و عرض آن ۵ متر استولی در وسط برآمدگی پل آن تا ۵/۷۰ متر می‌رسد و ارتفاع آن تا محلی که آب می‌ریزد ۱۳ متر و دارای ۵ دهنه است. پایه‌های سنگ از ملاتی قدیمی بنام نانک و طاق‌ها با آجر ساخنمان شده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امامزاده اسحق هرند

امامزاده اسحق هرند مربوط به دوره صفوی است و در هرند، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مجموعه بناهای سردار

مجموعه بناهای سردار مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، خیابان تبریز، محله مغلاوک واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد جامع میمه

مسجد جامع میمه مربوط به دوره صفویه است و در شهرستان شاهین‌شهر و میمه، بخش میمه، شهر میمه خیابان فرهنگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه منطقی‌نژاد

منزل منطقی نژاد مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان احمدی  کوچه پشت مسجد نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۴۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
قزلار قلعه سی

قزلار قلعه سی مربوط به سده ۶ و ۷ ه‌.ق است و در شهرستان زنجان، روستای گلا بر سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۴۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گاورتپه

گاور تپه مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در زنجان، حاشیه رودخانه قزل اوزن واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۴۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مجموعه پل و بند بهمن

مجموعه پل و بند بهمن مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان شیراز، کوار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه قطب‌الدین یوسف

آرامگاه قطب الدین یوسف مربوط به سده ۸ ه.ق است و در شهرستان شیراز، روستای گویم واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
چشمه عمارت

چپ
چشمه عمارت مربوط به دوره صفوی است و در بهشهر، بلوارشهیدهاشمی نژاد، خیابان پاسداران، جنب آب وفاضلاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
معماری
معماری این بنا به صورت دو طبقه بوده و هم اکنون طبقه همکف و جزری از طبقه اول آن باقی مانده است.
از ویژگی‌های معماری این بنا سیستم آب رسانی آن است. در وسط عمارت همکف مظهر چشمه وجود دارد. با استفاده از تنپوشه‌های سفالی آب به حوضچه‌های طبقه اول هدایت شده و پس از سرریز به صورت آبشار به چشمه طبقه همکف و حوض‌های اطراف بنا سرازیر می‌شده است.
این بنا در روزگار آبادانی مزین به نقاشی‌های رنگارنگ. کاشی‌های متنوع بوده است.
چشمه عمارت
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه کوره خانه واحدی

تپه کوره خانه واحدی * مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در میناب واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بقعه شیخ تاج‌الدین محمود خیوی

بقعه شیخ تاج الدین محمود خیوی مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام ایلخانان است، و در ۶ کیلومتری جاده اصلی آستارا به اردبیل واقع شده، این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گنبد میر سید

گنبد میر سید مربوط به سده ۹ ه‌.ق است و در نطنز، خیابان شهید مطهری، محله افوشته واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه ازبکی

تپه ازبکی مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در شهرستان نظرآباد، ۷ کیلومتری نظرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گنبد سید واقف و حصار خشتی

گنبد سید واقف و حصار خشتی مربوط به سده ۹ ه.ق است و در نطنز، خیابان شهید مطهری، محله افوشته واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
برج و باروهای یزد

برج و باروهای یزد مربوط به دوره دیلمیان - اتابکان است و در یزد، خیابان گل سرخ، امام خمینی، محلات مالمیر، لبخند واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بلوار کازینو رامسر

بلوار مقابل هتل‌های رامسر مربوط به دوره پهلوی است و در شهر رامسر واقع شده است. بلوار، در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. نام این بلوار تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، بلوار کازینو بود و پس از انقلاب، نامش به بلوار معلم تغییر داده شد.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه امامزاده سید نورالدین

بقعه امامزاده سید نورالدین مربوط به دوره دیلمیان است و در در قسمت جنوب اردکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گنبد عضد (گهواره زید)

گنبد عضد (گهواره زید) مربوط به دوره دیلمیان است و در شهرستان شیراز، سمت چپ تنگ الله اکبر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد سنگی و چهارطاقی ایج

مسجد سنگی و چهارطاقی ایج مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان استهبان، روستای ایج واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد ملا اسماعیل

مسجد ملا اسماعیل مربوط به دوره قاجار است و در یزد، کوچه محله مسجد ملاحسن واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مدرسه منصوریه

مدرسه منصوریه مربوط به سده ۹ است و در شیراز، محله قدیمی لب آب واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مقبره شیخ عبدالسلام

مقبره شیخ عبدالسلام مربوط به دوره ایلخانی است و در خنج، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
برج دیدبانی کاخ بابل

برج دیدبانی کاخ بابل مربوط به دوره پهلوی است و در بابل، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این برج در اسفند سال1396 به اولین برج موزه ایران تبدیل شد.
پیشینه
معماری
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
شهر باستانی جیزد

شهر باستانی جیزد مربوط به سده ۵ تا ۸ ه.ق است و در ۱۸ کیلومتری جاده شوسه تربت حیدریه به خواف واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مجموعه بناهای چهل اختران

مجموعه بناهای چهل اختران مربوط به سده ۹ و ۱۱ د۱۳ ه.ق است و در قم، خیابان آذر، محله چهل دختران واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه حبقوق نبی

مقبره حبقوق نبی مربوط حدود ۷۰۰ قبل از میلاد است و در تویسرکان، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حبقوق
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد تبریزی‌ها

مسجد تبریزی‌ها مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، بازارچه ملک، میدان بسیج واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امامزاده حسن بن امام موسی الکاظم

امامزاده حسن بن امام موسی الکاظم مربوط به سده ۷ و ۸ ه.ق است و در کاشان، خیابان محتشم، محله میر نشانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
شاهزاده حسین (کرج)

بقعه ودرختان کهنسال شاهزاده حسین مربوط به اواخر دوره تیموریان است و در کرج، ۲۵ کیلومتر جنوب شرقی سد فرعی امیرکبیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
حمام خسروآقا

حمام خسروآقا (خسروآغا) مربوط به دوره صفوی و در اصفهان، خیابان سپه، واقع شده و در تاریخ با شماره ثبت ۹۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده بود.
پیشینه
این اثر در سال ۱۳۵۳ در زمره آثار ملی قرار گرفت ولی در سال ۱۳۵۴ سربینه آن تبدیل به مغازه شد و آسیب جدی دید اما بعد از آن کل بنا مورد مرمت قرار گرفت. پس از چندی زمزمه ادامه خیابان استانداری (خیابان حکیم کنونی) آغاز شد ولی به دلیل عبور این خیابان از این حمام منتفی شد. در سال ۱۳۵۸ برخی ساکنان محل به طمع راه‌اندازی خیابان جدید و گران شدن املاکشان شایعه کردند که در محل حمام فساد و فحشا می‌شود و باید این محل تخریب گردد و سرانجام در سال ۱۳۵۹ بمبی در این حمام منفجر شد که جز چند ستون چیزی از گرمخانه حمام باقی نگذاشت.
در سال ۱۳۷۱ شورای عالی شهرسازی به علت وجود این حمام، با احداث خیابان مخالفت کرد. سرانجام ساعت ۲ نیمه شب بیست و سوم فروردین ماه سال ۱۳۷۴ بود که عده‌ای ناشناس به حمام خسروآقا حمله کردند و بعداز بیهوش کردن نگهبان حمام، این بنای تاریخی را با خاک یکسان کردند و سنگاب منحصر به فرد آن را نیز دزدیدند. مردم و شهرداری یکدیگر را به انجام این عملیات متهم می‌کنند و عاملان آن تاکنون شناسایی و مجازات نشده‌اند. خیابان حکیم نیز در همان سال راه‌اندازی شد و پس از آن گرچه چند بار در سال‌های مختلف صحبت از بازسازی حمام و خطر ازبین رفتن آخرین بقایای آن شد، اما بازسازی هرگز انجام نگردید.
اما حمام علیقلی‌آقا که ساخته برادر خسروآقا (و سازنده مسجد علیقلی‌آقا) بود، بازسازی شد و هم اکنون پذیرای گردشگران است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مناره مجاور قصر شیخ دانیال خنجی

مناره مجاور قصر شیخ دانیال خنجی مربوط به سده ۸ است و در خنج، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
باغ نشاط (لار)

باغ نشاط مربوط به دوره افشار -قرن ۱۲ است و در قدیم لار، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای شاه‌عباسی (بیستون)

کاروانسرای شاه عباسی بیستون مربوط به دوره صفوی است و در بیستون، محوطه تاریخی، فرهنگی بیستون واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه تاریخی و فرهنگی بیستون
سنگ‌نبشته بیستون
کاروانسرا
آب‌انبار اوز

آب انبار اوز مربوط به اواخر دوره صفوی است و در ۳۰ کیلومتری لار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۲۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تیمچه امیر

تیمچه امیر مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، بازار قدیم تبریز، تیمچه امیر (طلافروشان) واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کاروانسرای شاه‌عباسی (دهنمک)

کاروانسرای شاه عباسی (دهنمک) مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان آرادان روستای دهنمک واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه بزرگزاد

خانه بزرگزاد مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، کوچه مظاهری  خیابان طالقانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه حاج عبدالرسول روحانی

خانه حاج عبدالرسول روحانی مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان ابن سینا  کوچه کدخدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه مارتا پیترز

خانه مارتا پیترز مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان حکیم نظامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه حاج مصورالملکی

خانه حاج مصورالملکی مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان طالقانی، کوچه سرتیپ، کوچه محله نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه اخوان حقیقی

خانه اخوان حقیقی مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، چهارراه تختی، چهارباغ پائین، کوچه پردیس واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه کاظم اخوان خرازی

خانه کاظم اخوان خرازی مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، چهار راه تختی  کوچه شیخ الاسلام واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه سوکیاسیان

خانه سوکیاسیان مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان حکیم نظامی جلفا  محله تبریزها، کوچه سنگ‌تراشها واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه جمال قدسیه

خانه جمال قدسیه مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، کوی درب قصر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه شیخ الاسلام

خانه شیخ الاسلام واقع در اصفهان
خانه شیخ الاسلام مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، چهارراه تختی، کوی هتل پرشیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه رسول بقایی

خانه رسول بقایی مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، محله جویباره، خیابان آرامگاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه محمدباقر نیلفروشان

خانه محمدباقر نیلفروشان مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، محله دردشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه محمد تقی لواف

خانه محمد تقی لواف مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، کوچه عباس کنده‌ای، میدان قیام، خیابان هارونیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آتشکده تشویر

آتشکده تشویر (سردخانه تشویر) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان طارم، بخش مرکزی، روستای تشویر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
فهرست آتشکده‌های ایران
آتشکده پیرچم

آتشکده پیرچم مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان طارم، بخش مرکزی، دهستان آببر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
فهرست آتشکده‌های ایران
آتشکده الزین

آتشکده الزین (الیز) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان طارم، بخش چورزق، روستای الزین واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
فهرست آتشکده‌های ایران
آرامگاه پیر احمد زهرنوش

بقعه پیر احمد زهرنوش
بقعه پیر احمد زهرنوش مربوط به سده ۶ و ۷ ه.ق است. این بنا در حاشیه جنوبی شهر ابهر واقع شده است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این بقعه آرامگاه سه تن از بزرگان ابهر می‌باشد. در مجاورت بقعه ساختمان‌هایی می‌باشد که امروزه از آن‌ها به عنوان موزه‌ی باستانشناسی ابهر استفاده می‌شود. به گفته محمد آقامحمدی این بنا بر بقایای خانقاهی متعلق به قرن چهارم هجری ساخته شده است. خانقاه اولیه متعلق به ابوبکر محمد بن عبدالله ابهری متوفی ۳۳۰ هجری قمری بوده است.
این اثر که در سالیان گذشته رو به ویرانی گذاشته بود، در دهه ۱۳۶۰ به همت اداره ارشاد ابهر و با همکاری گروه باستانشناسی سلطانیه مرمت گردیده است.
مدفونان در بقعه
بنا به گفته ابولمعالم فخیم ابهری در جلد دوم از کتاب ابهر جلوه گاه تمدن باستان، سه تن از علما و فقهای برجسته ابهر در این محل مدفون هستند. نخستین آنان ابوبکر محمد بن عبدالله ابهری است که در قرن چهارم هجری می‌زیسته است. مولانا شیخ شهاب الدین ابهری که در اوایل دوره صفویه می‌زیسته دومین فردی است که در این محل دفن شده است. نفر سوم مولانا قطب الدین احمد ابهری معروف به پیر احمد زهر نوش متوفی ۵۷۷ هجری می‌باشد.
سبک معماری بنا
این بنا در سال‌های اخیر و با گسترش شهر به بخشی از شهر ابهر تبدیل شده است. در بین مردم ابهر معروف است که مکان این بقعه با رونق شهر بارها درون شهر قرار گرفته و پس از گذشت آن دوران به بنایی در حاشیه ابهر تبدیل شده است. در حال حاضر این بنا در میان میدانی به همین نام در جنوب ابهر قرار دارد.
جنس بنای بقعه آجر است. بقعه شامل یک مقبره و ساختمان‌هایی در ضلع غربی آن است که باهم مرتبط می‌باشند. با توجه به بی‌پیرایه بودن بناهای اطراف، احتمال می‌رود کاربری اولیه آن خانقاه باشد. معماری مقبره یک بنای چهارطاقی است. این بنا با شکست‌ها و جرزهای ایجاد شده، از داخل به بیست وجهی تبدیل شده است. بر فراز چهار طاقی مقبره گنبد زیبایی به سبک پنج و هفت از گونه گنبدهای سلجوقی استوار گشته است. این گنبد به گنبدهای مساجد جامع قروه و سجاس مانند است.
علاوه بر ورودی مقبره از ساختمان غربی، ورودی اصلی مقبره از بیرون دری در ضلع شمالی بنا می‌باشد. کف مقبره یک پله بالاتر از ورودی در اصلی می‌باشد. محل گورها در سرداب قرار دارد. سرداب با پلان چلیپا بوده که پنج پله پایین‌تر از کف مقبره می‌باشد. سقف سرداب طاقی از جنس آجر است.
تصویری از میدان پیر ابهر، این میدان پس از بازسازی بنای آرامگاه بر دور آن ایجاد شده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
ساختمان شهربانی

ساختمان شهربانی مربوط به دوره پهلوی است و در تنکابن، خیابان امام، بعد از پل چشمه کیله، جنب هلال احمر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
هتل بنیاد پهلوی

هتل بنیاد پهلوی مربوط به دوره پهلوی اول است و در چالوس، میدان معلم واقع شده است. این بنا به‌عنوان هتل در دو طبقه و زیرزمین، در امتداد شمالی-جنوبی احداث گردید و بعد از انقلاب به سپاه پاسداران واگذار شد و هم اکنون به‌عنوان درمانگاه تخصصی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۵۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه جاماسب حکیم و قلعه آن

مقبره جاماسب حکیم و قلعه آن مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان جهرم، بخش خفر، روستای کراده و در مجاورت روستای گاره واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد جامع جهرم

مسجد جامع جهرم ساخته شده در دوره سلجوقیان از مساجد تاریخی این شهرستان که در محله قدیمی سنان شهر جهرم واقع شده. این مسجد دارای دو طبقه و از سنگ طبیعی کوهستان و گچ بنا شده است.
بر سردر شمالی مسجد تعدادی کتیبه نصب شده و در طرفین ورودی پنج کتیبه که یکی از آنها گویای تعمیرات مسجد در دوره صفویه است.
یکی از ویژگی‌های بناهای قدیمی در شهرستان جهرم آن است که سنگ قبر برخی از اشخاص معروف در بناهای قدیمی نصب شده که برخی از این نوع کتیبه‌ها در مسجد جامع جهرم نیز مشاهده می‌شود و کتیبه دیگری تاریخ تعمیر این بنا را در دوره قاجار نشان می‌دهد.
از دیگر قسمت‌های این اثر تاریخی می‌توان به سر در ورودی و شبستان ضلع جنوبی اشاره کرد که نسبت به سایر قسمت‌ها سالم و پابرجا باقی‌مانده و سردر ضلع جنوب غربی نیز که به همان صورت اولیه باقی‌مانده که سردر جدیدتری نیز در این محل احداث شده است.
مسجد جامع جهرم از نظر طرح و معماری از نمونه‌های بسیار جالب مربوط به پیش از دوران صفویه محسوب می‌شود.
شبستان جنوبی از مهم‌ترین بخش‌های مسجد که شامل یک تالار وسیع در مرکز و دو رشته رواق در شرق و غرب است.
این شبستان دو طبقه و رواق‌های آن نیز دارای مرتبه فوقانی است.
قسمت فوقانی محراب دارای قوس‌های گچی زیبایی است. کلیه طاقهای اطراف ان شبیه میدان امام اصفهان دو طبقه بوده و طبقه فوقانی تشکیل غرفه هائی داده لوحی سنگی در بالای در غربی مسجد نصب گردیده است که بر اساس آن، این مسجد در سال ۱۰۸۴ ه-. ق که رو به خرابی می‌رفته، توسط شخصی به نام حاجی رضا تعمیر شده است.
تعمیرات کف‌فرش حیاط و احیای کف‌فرش، احیای پوشش بام شبستان، تعمیرات نما، تعمیرات کاربندی در طاق‌نماهای حیاط و تعمیرات استحکام‌بخشی در محل‌های مورد نیاز مسجد جامع جهرم از جمله اقداماتی است که جدیدا برای مرمت این اثر ملی صورت گرفته است.
ثبت ملی
تابلوی ثبت
این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه قلعه سلطانیه

تپه قلعه سلطانیه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در سلطانیه، ۱ کیلومتری غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
شربت‌خانه و سردر خانقاه

شربت خانه و سردر خانقاه مربوط به سده ۹ ه.ق است و در نطنز، خیابان مطهری، کوی افوشته واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امامزاده اسماعیل میمند

امامزاده اسماعیل میمند مربوط به دوره سلجوقیان است و در میمند، داخل شهرو رو به روی مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه فضل بن موسی بن جعفر

مقبره فضل بن موسی بن جعفر مربوط به سده ۹ است و در جهرم، ۲۰ کیلومتری مهمانسرای جهرم واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آب‌انبار میرزا مهدی

آب انبار میرزا مهدی مربوط به دوره افشار - دوره زند است و در شهرستان ساری، بخش مرکزی، روستای گلماء واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه بابا یادگار

بقعه بابا یادگار مربوط به سده ۸ ه.ق است و در شهرستان دالاهو، دهستان بان‌زرده، منطقه بابا یادگار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا زیارتگاه یکی از ذات‌های مقدس یارسان به نام بابا یادگار است. بابایادگار در دین یارسان یکی از هفت ذات مقدس شمرده می‌شود که هفت‌تن نامیده می‌شوند.
بابا یادگار
یارسان
زرده (دالاهو)
بمباران شیمیایی زرده
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری