عمل سزارین

عمل سزارین که به آن عمل رستم‌زایی یا عمل رستمینه نیز می‌گویند یک نوع زایمان غیرطبیعی است که در آن نوزاد با ایجاد برشی در دیواره شکم و رحم مادر خارج می‌شود. در شرایط ویژه‌ای که زن باردار به دلایل پزشکی توانایی یک زایمان طبیعی را نداشته باشد از روش سزارین که نوعی عمل جراحی است استفاده می‌شود تا زایمان میسر گردد.
از آنجا که زایمان به صورت سزارین با درد کمتری برای زن باردار همراه است، این گونه زایمان بسیار شایع شده و تعداد زیادی از زنان باردار مایل به استفاده از این روش هستند. اگر چه سازمان بهداشت جهانی توصیه می‌کند که حداکثر ۱۵ درصد از تولدها به روش سزارین انجام شوند، اما شیوع عمل سزارین در بسیاری کشورها بیش از این مقدار است. چنان که حدود ۳۰ درصد از تولدها در آمریکا و ۴۶ درصد تولدها در چین به روش سزارین انجام می‌گیرد. در ایران نیز گرایش زیادی به تولد نوزاد به روش سزارین وجود دارد. ایران پس از برزیل دومین کشوری است که بیشترین آمار سزارین را به خود اختصاص داده است. و پس از ایران، مکزیک در رتبه سوم قرار دارد. اتریش و هلند به‌عنوان کمترین میزان سزارین با ۱۵ درصد شناخته می‌شوند.
شرایطی که عمل سزارین ضروری است
نوزاد حاصل زایمان سزارین.
در صورتی که فرد قبلا سزارین کرده باشد.
زمانی که فرزند در رحم مدفوع کرده باشد.
جفت سر راهی
رگ سر راهی
نمایش بند ناف
دیسترس جنین در سن بالای ۲۴ هفته
دیستوشی زایمان (مانند توقف زایمانی، عدم تناسب سر جنین با لگن مادر)
سقوط بند ناف
وجود تبخال دستگاه تناسلی
دو قلویی وقتی که جنین اول با نمایش سر نباشد
دوقلوهای مونو آمنیونی
جنین بزرگتر از ۴٫۵ کیلوگرم
وجود ناهنجاری‌های رحمی در مادر (رحم دوشاخ)
اغلب موارد زایمان بریچ
سزارین انتخابی چیست؟
اگر زایمان غیر طبیعی‌ای را در ذهن خود دارید و از نظر پزشکی دلیل روشنی برای انجام آن وجود ندارد، بهتر است با توجه به خطرات سزارین سبک و سنگین کنید زایمان طبیعی ازغیرطبیعی ایمن‌تر است هرچند که ممکن است تمامی مادران بارداری که زایمان طبیعی را انتخاب می‌کنند، موفق به انجام آن نشوند . :
خطرات سزارین انتخابی برای مادر
اگر مادر، جنین و بارداریش سالم است و مشکل خاصی ندارد نباید سزارین را انتخاب کند.منتقدین سزارین درباره خطرات پس از سزارین به مادران هشدار می‌دهند :
خون ریزی
ضعف عضلات رحم
بروز مشکلات در بارداری بعدی
افزایش خطر بیماری‌های زنان
افزایش مشکلات ناباروری
افزایش خطر تخریب لوله فالوپ
افزایش احتمال بارداری خارج از رحم در آینده
عفونت
مشکلات شیردهی بعد از اپیدورال
افزایش خطر سقط جنین در بارداری بعدی
عوارض
سزارین می‌تواند به توصیه پزشک درمانگر و به دلایل مختلفی ازجمله زایمان‌های پیشین مادر و مشکلات جنین انجام شود. به اعتقاد بسیاری از مادران، سزارین روش ساده و بدون درد برای طی کردن فرآیند زایمان است؛ این درحالی است که بسیاری از مادران از عوارض و مشکلات پس از زایمان سزارین بی‌اطلاع هستند. به همراه افزایش سزارین، میانگین سن هنگام تولد نوزادان یک تا ۳ هفته کمتر شده و بیشتر تولدها قبل از شروع علایم زایمان اتفاق می‌افتد. تولد بدون علایم زایمان یعنی زایمان زودرس ممکن است مطابق با تعریف نوزاد نارس نباشد. ولی به خاطر اینکه بین یک تا ۳ هفته از زندگی داخل رحم به‌طور عمد محروم شده‌است می‌تواند تبعات بسیار زیادی در پی داشته باشد.
مادر
عوارض شبیه سایر عمل جراحی مانند (چسبندگی‌ها، عوارض بیهوشی، خطر از دست دادن حجم زیادی از خون)، احتمال بروز حاملگی‌های پر خطر در آینده (جفت اکرتا، جفت سر راهی، طولانی شدن زمان زایمان، زایمان زودرس، وزن کم هنگام تولد) می‌باشد عفونت‌های مثانه و رحم و آسیب سیستم ادراری از جمله عوارض دیگر است. همچنین سزارین ممکن است در بارداری‌های بعدی مشکلاتی مثل سخت جدا شدن جفت از رحم را ایجاد کند.
نوزاد
کودکان سزارینی ۵۰ درصد بیشتر در معرض ابتلا به آسم، دیابت، چاقی، آلرژی و بیماری سلیاک هستند.
تاثیر بر روند تکامل
استفاده روزافزون از سزارین باعث شده تا زنانی که دارای لگن خاصره کوچک هستند و تا حدود اوایل قرن بیستم به خاطر درد زیاد در هنگام زایمان جان خود را از دست می‌دادند با توانایی زایمان، ژن خود را به نسل‌های بعدی منتقل کنند. بر اساس تخمین محققان، موارد تنگی مجاری زایمان از ۳۰ مورد در هر هزار زایمان در دهه ۱۹۶۰ به ۳۶ مورد در هر هزار زایمان درحال حاضر افزایش یافته‌است.
از سوی دیگر سزارین باعث افزایش تعداد نوزادان درشت‌تر می‌شود که البته سالم‌تر هستند. اما اگر نوزادان بیش از حد درشت باشند در جریان زایمان در رحم مادر گیر می‌کنند. این وضع در گذشته می‌توانست برای مادر و فرزند مرگبار باشد و افزایش سزارین باعث انتقال ژن‌های درشتی جثه از مادر به فرزند می‌شود.
تاریخچه
ایران
در این زمینه اطلاعات دقیقی در دست نیست، اما وجود داستانی در شاهنامه فردوسی مشخص می‌کند که این شیوه زایمان در ایران قدمتی هزاران ساله دارد. در شاهنامه، هنگامی که رودابه، همسر زال و مادر رستم قصد زایمان و به دنیا آوردن رستم را دارد به علت درشتی هیکل رستم با مشکل مواجه شده و درد بسیاری را متحمل می‌شود. زال برای حل این مشکل و نجات جان همسر و فرزندش از سیمرغ کمک می‌خواهد و این پرنده افسانه‌ای روشی که امروز به سزارین شهرت دارد را به زال آموزش می‌دهد. به این دلیل در فرهنگ ایران به این عمل «رستم‌زایی» یا «رستمانه» گفته می‌شود.
اروپا
در اروپا مشابه این روایت برای تولد سزار نقل می‌شود و ریشه نام سزارین نیز از آن است.
سزارین در ایران
آمار سزارین در ایران بالاتر از کشورهای پیشرفته‌است. کارشناسان و برخی پزشکان علت این امر را اختلاف تعرفه زایمان طبیعی در قیاس با سزارین و انگیزه‌های مالی پزشکان می‌دانند.
در سال‌های اخیر به دنبال اجرایی شدن طرح تحول سلامت در کشور، کاهش 12 درصدی سزارین را شاهد هستیم.ضمن اینکه این روند کاهش با رشد مثبت روبروست.
تلاش‌های بیشتری نیز در این زمینه انجام می‌شود،مانند: زایمان‌های بی‌درد دارویی یا بدون دارو،روش‌های حمایتی و تکنیک‌های کاهش درد توسط ماما، تا زایمان طبیعی در بین زنان گسترش بیشتری پیدا کند.
ست جراحی سزارین