گندانبار

یک گندانبار یا انبار فاضلاب پیش از نصب
همان انبار فاضلاب نصب شده بصورت نیمه کاره
الگوی چاه مستراح
انبار فاضلاب و میدان تخلیه فاضلاب
لوله‌های میدان تخلیه فاضلاب پس از سیل که زمین را شسته است افشا شده
گندانبار یا انبار فاضلاب خانگی (به انگلیسی Septic Tank) ، در ایران نیز به صورت سپتیک تانک شناخته میشود ؛ یکی از اجزای کلیدی سیستم فاضلاب است که شبیه یک دستگاه تصفیه فاضلاب کوچک کار می‌کند. از گندانبار بیشتر در جاهایی که لوله‌کشی فاضلاب، وجود ندارد استفاده می‌شود. دستورالعملها و قوانین مربوط به اجزای دیگر سیستم فاضلاب شخصی اصولا توسط شوراهای محلی مشخص می‌گردد. این اجزا به صورت انتخابی می‌توانند شامل پمپها، دستگاه‌های هشداردهنده، تصفیه کننده یا فیلترهای ماسه‌ای، دفع کننده‌های مایه پساب به معنی میدان تخلیه فاضلاب، حوضچه‌ها، و گیاهان تصفیه کننده توسط الیاف طبیعی مثل کرت یا باغچه خزه تورب باشند.
انبار فاضلاب اصولا هر سه یا چهار سال یکبار باید تخلیه گردد یا از روشهای بازیافت برای استفاده بهینه از آب موجود در آن استفاده گردد.
اصطلاح "سپتیک" اشاره به هضم بی‌هوازی باکتریایی است که در محیط درون انبار (تانک) اتفاق می‌افتد که باعث تجزیه پسماند درون انبار می‌شود.
در آمریکای شمالی حدود ۲۵ درصد جمعیت از گندانبار استفاده می‌کنند که بیشتر شامل مناطق روستایی و بعضی شهرهای کوچک است.
در مناطق اطراف ایندیاناپولیس هنوز از گندانبار استفاده می‌شود. در اروپا معمولا از گندانبارها فقط در بعضی مناطق روستایی استفاده می‌شود.
بازیافت فاضلاب
از روشهای ساده‌ای برای بازاستفاده آب فاضلاب برای استفاده در باغچه‌های خانگی و کشاورزی استفاده می‌شود. از جمله می‌توان به استفاده از فیلترهای ماسه‌ای اشاره نمود در این روش، مایع داخل انبار را بصورتی که نه مواد چرب و روغنی روی سطح فاضلاب و نه مواد رسوب شده کف انبار را شامل شود از طریق لوله‌ای از مخزن دیگری که از ماسه پرشده، عبور داده و سپس توسط پمپ آب آنرا به سطح زمین پمپاژ کرده و مورد استفاده قرار می‌دهند.
همچنین فیلترهای مخصوصی برای این مورد بصورت تجاری موجود می‌باشند.
در روشی دیگر، گیاهان با ریشه‌های بسیار کوتاه مانند چمن و سبزیجات ساده را روی میدان تخلیه فاضلاب (شکل پایین) می‌کارند. در این روش آب فاضلاب که از انبار به لوله‌های میدان تخلیه منتقل شده‌اند سریعتر جذب خاک و گیاهان شده و بخار می‌شوند. در نتیجه، آب فاضلاب موجود در انبار فاضلاب، بهتر تخلیه می‌گردد.
با این روش نه تنها در استفاده از آب موجود، روش بهینه‌ای مورد استفاده قرار گرفته است بلکه هزینه استفاده از آب، و تخلیه انبار فاضلاب نیز صرفه جویی می‌شود.
مشکلات محیط زیستی
در حالیکه نصب و نگهداری صحیح انبار فاضلاب هیچ مشکل محیط زیستی بیشتری نسبت به سیستم فاضلاب شهری ایجاد نمی‌کند، نصب غیراصولی آن می‌تواند مشکلات خاصی را ایجاد نماید.
برخی از آلوده کننده‌ها، خصوصا سولفات، در شرایط غیرهوازی داخل انبار فاضلاب، به سولفید هیدروژن که گازی بی‌رنگ، سمی و آتشگیر با بوی نافذ تخم مرغ فاسد می‌باشد تبدیل می‌شود. همچنین متان گاز بالقوه گلخانه‌ای محصول دیگری است که از فاضلاب متصاعد می‌گردد. نیترات و ترکیبات نیترو به آمونیاک که گازی بی‌رنگ، با مزه فوق العاده تند و زننده که اشک‌آور و خفه کننده است تبدیل می‌گردد. و نهایتا به خاطر شرایط غیرهوازی داخل انبار تخمیر باعث تولید کربن دی‌اکسید و متان می‌گردد.
انواع گندانبار
گندانبار‌ها یا به اصطلاح سپتیک تانک‌ها از جنس‌های مختلف تولید می‌گردند . اعم از : پلی اتیلنی ، فایبرگلاسی و بتنی . گندانبار بتنی ( سپتیک تانک بتنی ) در گذشته رواج فراوانی داشته است اما به دلیل خوردگی و از بین رفتن کم کم جای خود را به گندانبارهای پلی اتیلنی دادند . این نوع از گندانبار مقاومت بسیار بالایی دارند و حتی برخی شرکت‌ها این نوع گندانبار را تا 50 سال گارانتی میکنند . سپتیک تانک فایبرگلاس نیز با جنس فایبرگلاس از نوع دیگر گندانبارهای تولیدی میباشد . اما در ایران گندانباری که به صورت گسترده تولید میشود از جنس پلی اتیلن می‌باشند .
سپتیک تانک پلی اتیلن
سپتیک تانک پلی اتیلن ساده‌ترین، پرکاربردترین که جزء محصولات پر فروش می‌باشد چرا که نسبت به سپتیک تانک‌های از جنس دیگر مزایای بسیاری دارد سپتیک تانک پلی اتیلن ابتدایی‌ترین و پر مصرف‌ترین سیستم مورد استفاده در تصفیه فاضلاب‌های بهداشتی، فاضلاب‌های انسانی و در بعضی موارد فاضلاب‌های صنعتی می‌باشد. سپتیک تانک پلی اتیلن در واقع یک لوله با قطر‌های زیاد و متفاوت نسبت به حجم سپتیک تانک می‌باشد که ابتدا و انتهای آن با جوش دادن پلیت به آن بسته می‌شود و یک مخزن پلی اتیلنی را ایجاد می‌کند و برای اینکه این مخزن پلی اتیلنی تبدیل به سپتیک تانک فاضلاب شود تنها باید با یک دیواره درون مخزن و یک لوله T شکل به دو قسمت تقسیم شود تا سپتیک تانک پلی اتیلنی ساخته شود. دو مخزن ایجاد شده دو واحد سپتیک تانک می‌باشند که قسمت اول که معمولا 70% حجم کل مخزن را هم تشکیل می‌دهد به عنوان مخزن ته نشینی و شناور سازی می‌باشد و قسمت دوم هم قسمت خروج آب زلال می‌باشد. در واقع فرآیند مورد استفاده در سپتیک تانک پلی اتیلنی برای تصفیه فاضلاب فرآیند‌های فیزیکی(شناور سازی و ته نشینی) و بیولوژیکی می‌باشد