زندان کمیته مشترک ضدخرابکاری

300px
ورودی بند ۱
محوطه طبقه همکف موزه عبرت
بازدید محمدرضا شاه از زندان کمیته مشترک ضد خرابکاری
ساختمانی در باغ ملی تهران است که در زمان رژیم پهلوی "زندان زنان" و بعد زندان کمیته مشترک ضد خرابکاری نام گرفت‌و توسط ساواک مورد استفاده بود. پس از انقلاب ۱۳۵۷ "بازداشتگاه توحید" نام گرفت و سرانجام در سال ۱۳۸۱ به موزه تبدیل شده و "موزه عبرت" نامیده شد.
تاسیس
این بنا نخستین زندان مدرن ایران است که در دوران رضا شاه در سال ۱۳۱۱ توسط مهندسان آلمانی تکمیل گردید و به عنوان نخستین زندان مدرن در ایران شروع به کار کرد. بعدها این محل اولین زندان اختصاصی زنان شد.
زندان کمیته مشترک
در دوران محمد رضا پهلوی این زندان از سوی سازمانها مختلف امنیتی و انتظامی خصوصا ساواک و کمیته مشترک ضدخرابکاری جهت بازداشت و شکنجه زندانیان سیاسی مورد استفاده قرار می‌گرفت.
آویزان کردن از سقف، دستبند قپانی، آویزان کردن صلیبی، شوک الکتریکی، آپولو، سوزاندن نقاط حساس بدن با فندک و شعله شمع، قفس هیتردار، صندلی هیتر دار، باتوم برقی، شلاق با کابل برقی از متداولترین شکنجه‌های ماموران شکنجه کمیته بودند.
اعضای حزب ملل اسلامی بجنوردی، ابوالقاسم سرحدی‌زاده، محمدی، کیوان، محمد میرمحمد صادقی و ابن رضا به عنوان اولین دسته زندانی‌های سیاسی به این زندان منتقل شدند.
یکی از مقامات سابق شهربانی در دوران پهلوی از شنیده شدن فریادهای دائم زندانیان زیر شکنجه که حتی برای پرسنل شهربانی در ساختمانهای اطراف غیرقابل تحمل بوده‌است می‌گوید:
بخش‌های زندان
در ورودی موزه
اتاق نگهداری البسه
در بدو ورود به زندان لباس و کلیه لوزام زندانیان در این قسمت تحویل گرفته می‌شد.
محوطه اصلی
فضایی دایره‌ای شکل که کلیه راهروها در هر سه طبقه بدان ختم می‌شود.
اتاق شکنجه
زندانیان برای بازجویی و شکنجه بدین بخش که دستگاه‌های مختلف شکنجه در آن قرار داشت بدان منتقل می‌شدند.
شکنجه گران
شکنجه گران معروف ساواک پهلوی شامل محمدعلی شعبانی معروف به حسینی، بهمن نادری پور معروف به تهرانی، منوچهر وظیفه خواه معروف به دکتر منوچهری ،هوشنگ ازغندی معروف به منوچهری، فریدون توانگری معروف به آرش بودند.
زیر ۸ یا اتاق تمشیت
در این اتاق از شوک برقی برای شکنجه زندانیان می‌شده‌است.
محل ملاقات زندانیان
فضایی که در دو سوی ان تورهای حفاظتی قرار داشته و زندانی و خانواده‌اش در دو سوی آن با یکدیگر گفتگو می‌کردند در حالیکه معمولا یک نگهبان در میان آن قرار داشت.
فهرست تعدادی از بازداشت‌شدگان در این زندان
صفر قهرمانیان (رکورد در مدت زندانی سیاسی ایران)
سید علی خامنه‌ای
اکبر هاشمی رفسنجانی
عطاءالله اشرفی اصفهانی
علی شریعتی
محمدعلی رجایی
محمد علی‌نژاد سارخانی
محمدجواد باهنر
سید محمد بهشتی
مهدی عراقی
علی قدوسی
اسدالله لاجوردی
عزت شاهی
مرضیه حدیدچی
محمدرضا مهدوی کنی
علی شریعتمداری
سید محمود طالقانی
حبیب‌الله عسگراولادی
خسرو گلسرخی
منصور یاقوتی
محسن علوی
کرامت دانشیان
یحیی رحیمی
مرتضی لبافی‌نژاد
پرویز شهریاری
مسعود رجوی
موزه عبرت
این زندان سرانجام در سال ۱۳۸۱ تعطیل و تبدیل به موزه عبرت ایران شد که گوشه‌ای از شکنجه‌ها و شکنجه گران و شکنجه شوندگان زمان پهلوی را بازسازی می‌کند. این موزه با حضور محمد خاتمی افتتاح شد.
حاشیه‌ها
در سال ۱۳۸۹ عکس زندانیانی از جمله هاشمی رفسنجانی از این موزه برداشته شد که واکنش‌هایی را برانگیخت.
همچنین عکس سید محمد خاتمی هنگام بازدید از یک ماکت شکنجه در موزه عبرت، توسط مجاهدین خلق مورد استفاده قرار گرفت و چنین وانمود شد که خاتمی مشغول تماشای شکنجه یک انسان واقعی است. چندی بعد نیز یکی از نمایندگان سنی پارلمان عراق مدعی شد که فرد در حال شکنجه از سنی مذهب‌های عراق است و شکنجه‌گران نیز افراد نوری مالکی هستند.
کمیته مشترک ضدخرابکاری
شکنجه دولتی در ایران
ساواک
فهرست موزه‌های ایران
زندان دوله تو
زندان‌های سازمان مجاهدین خلق ایران