بندر لنگه

بندرلنگه یکی از شهرهای استان هرمزگان در جنوب ایران است. این شهر مرکز شهرستان بندرلنگه و یکی از بنادر مهم جنوب کشور است. بر اساس اطلاعات موجود در ۵۴ درجه و ۳۰ دقیقه طول شرقی و در ۲۶ درجه و ۱۸ دقیقه عرض شمالی از نصف‌النهار مبدا واقع شده‌است.
فاصله بندرلنگه تا بندرعباس ۱۹۲ کیلومتر و تا بوشهر ۴۲۰ کیلومتر تا شهر بستک ۱۷۰ کیلومتر و تا شهر لار ۲۸۰ کیلومتر است. هوای بندرلنگه مانند سایر شهرهای ساحلی مرطوب و در تابستان گرم است. بندرلنگه از دیرباز از طریق هوایی با تهران، شیراز و بندرعباس وصل بوده‌است.
بررسیهای جغرافیایی
شهرستان بندرلنگه در ۲۵۱ کیلومتری جنوب غربی بندرعباس، یکی از قدیمی‌ترین بنادر جهان است. این شهرستان از سمت شمال با استان فارس و شهرستان بستک از سمت جنوب به خلیج فارس و از سمت شرق به شهرستان بندر خمیر و از غرب با شهرستان پارسیان هم‌مرز است. وسعت این شهرستان معادل ۸۲۱۰ کیلومتر مربع و ۱۱،۵ درصد خاک استان را شامل می‌شود و دارای چهار نقطه شهری به نام‌های بندرلنگه، کنگ، بندر چارک و کیش می‌باشد. بر اساس نتایج سر شماری نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ جمعیت این شهرستان ۱۱۶ هزار نفر ثبت شده که بر این اساس میزان تراکم جمعیت در این شهرستان معادل ۱۴،۱ نفر در کیلومتر مربع است.
شهرستان بندرلنگه، منطقه‌ای باالنسبه ناهموار و دنباله رشته کوه زاگرس جنوبی که از تعدادی رشته‌کوه با قله‌های نه چندان بلند، تعدادی دشت کوچک و بزرگ، چندین جلگه میانکوهی و پایکوهی، و بیش از ۳۰۰کیلومتر جلگه کم عرض ساحلی و یک چانه کم عمق به نام شوره زار مهرگان تشکیل شده‌است. از نظر توپوگرافی شهرستان بندرلنگه دارای دو شیب عمومی است یکی غربی – شرقی که امتداد کوه‌های موازی است و دیگری شمالی – جنوبی با شیب کوهپایه‌ای که میل به ساحل دریا دارد. از ارتفاعات شهرستان بندرلنگه به تبعیت از ناهمواری‌های استان دنباله چین خوردگی‌های منظم زاگرس هستند و همگی به‌طور منظم در امتداد و موازی با ساحل دریا استقرار دارند. ارتفاعات منفرد شهرستان در ردیف کوه‌های بسیار مرتفع به شمار می‌رود. کوه شور (شب) در شمال شرقی بندرلنگه با ارتفاع ۲۶۸۱متر و کوه بادینی در شمال بندرلنگه با ارتفاع ۲۲۲۵متر از بلندترین نقاط این شهرستان محسوب می‌شود. بطور کلی می‌توان گفت شهرستان بندرلنگه یکی از شهرستان‌های پر عارضه و ناهموار استان هرمزگان است.
اقلیم : شهرستان بندرلنگه در عرض جغرافیایی بسیار پایین قرار دارد و تا مدار استوایی فاصله چندانی ندارد و به علت نزدیکی به مدار راس‌السرطان دارای آب و هوایی گرم است و از لحاظ تقسیم‌بندی اقلیمی در ردیف اقلیم گرم و مرطوب به حساب می‌آید و در هیچ ماه و روزی از سال درجه حرارت به کمتر از ۶ درجه سانتی گراد نرسیده‌است.
پیشینه تاریخی و گردشگری
مهم‌ترین آثار تاریخی بندرلنگه عبارت است از:
مسجد علی
مناره ابن‌عباس که احتمال دارد مربوط به دوره قاجاریه باشد (۱۲۸۰ ق)
مسجد غیاث (۱۲۹۰ ق)
مسجد حاجی خداداد
مسجد افغان (۱۲۷۰ ق)
مسجد آقا سید عبدالقاهر
حسینیه غضنفری
قلعه لشتان
باغستان گشته
بندر ملو
جمعیت و نیروی انسانی
جمعیت این شهرستان در سال ۱۳۷۵، معادل ۸۰۰۷۹ نفر بوده که ۲۴/۵۱ درصد در مناطق شهری. ۷۶/۴۸ درصد در نقاط روستایی سکونت داشته‌اند. جمعیت شهرستان بندرلنگه طی یک دهه با میانگین رشد سالانه ۳،۸ درصد در سال ۱۳۸۵ به ۱۱۶۰۸۶ نفر رسیده‌است. از لحاظ جنسیت ۶۱۹۳۱ نفر جمعیت مرد و ۵۴۱۵۵ نفر را زنان تشکیل می‌دهند. بنابراین نسبت جنسی مرد به زن برابر ۱۱۴ می‌باشد. این نسبت در مناطق شهری ۱۲۱ و در نقاط روستایی ۱۰۶ می‌باشد. جمعیت شهری این شهرستان طی سال‌های ۷۵–۱۳۸۵ از رشد قابل ملاحظه‌ای برخوردار بوده‌است و با متوسط رشد سالیانه ۴،۸ درصد (بالاتر از رشد جمعیت کل شهرستان) به بیش از ۶۵ هزار نفر رسیده‌است. به عبارت دیگر میزان شهرنشینی آن معادل ۵۶ بوده که نشان از غلبه جمعیت شهری بر روستا دارد. نرخ روستا نشینی نیز حدود ۴۳ درصد است که در مقایسه با استان در سطح پایین‌تری قرار دارد. تعداد خانوارهای شهرستان معادل ۲۴۷۸۹ خانوار است که از این تعداد ۷/۶۱ درصد در مناطق شهری و ما بقی در مناطق روستایی ساکن هستند. تنها ۴ خانوار غیر ساکن نیز در سال مذکور سر شماری شده‌اند. بعد خانوار در این شهرستان از ۵/۵ در سال ۷۵ به ۷/۴ نفر در سال ۸۵ کاهش پیدا کرد است؛ که به ارقام متناظر استانی (۴۳/۵ و ۶۱/۴) نزدیک شده‌است. بعد خانوار در مناطق شهری و روستایی در سال ۸۵ نیز به ۳/۴ و ۴/۵ می‌باشد.
نیروی انسانی
جمعیت فعال شهرستان بندرلنگه در سال ۱۳۸۵ معادل ۳۷۱۶۷ نفر بوده‌است این میزان در نقاط شهری ۵/۶۴ درصد و در نقاط روستایی ۵/۳۵ درصد است. از کل جمعیت شهرستان بندرلنگه در سال مذکور ۹۳،۸۵درصد در گروه‌های مختلف شغلی به کار اشتغال داشته‌اند؛ بنابراین نرخ اشتغال معادل ۸۵/۹۳ درصد محاسبه می‌شود. همچنین ۶۵ درصد شاغلین مریبوط به مناطق شهری و ۳۵ درصد نیز به مناطق روستایی تعلق دارند. در سال ۱۳۸۵ از کل جمعیت فعال تعداد ۲۲۸۶ نفر بیکار هستند. بر این اساس نرخ بیکاری این شهرستان معادل ۶،۲ درصد است.
تراکم و پراکنش جمعیت
بر اساس نتایج سر شماری عمومی نفوس و مسکن تعداد ۱۳۸ آبادب دارای سکنه در مساحت ۸/۸۲۱۰ کیلومتر مربع پراکنده‌اند؛ بنابراین جمعیت ۱۱۶هزار نفری این شهرستان دارای تراکم ۱/۱۴ نفر در هر کیلومتر مربع می‌باشد که حدود ۶۲/۵ درصد کمتر از متوسط استان (۷۲/۱۹ نفر در کیلومتر مربع) می‌باشد. میزان تراکم جمعیت در هر کیلومتر مربع این شهرستان طی سال‌های ۶۵ و۷۵، نیز به ترتیب ۵/۷ و ۸/۹ نفر در کیلومتر مربع بوده. همچنین بر اساس دیگر یافته‌های همین سر شماری (۱۳۸۵) تعداد واحدهای مسکونی شهرستان بندرلنگه ۲۳۵۱۶ واحد می‌باشد.
این رقم در استان معادل ۲۶۸۷۲۵ واحد مسکونی می‌باشد. تعداد واحدهای مسکونی این شهرستان بالغ بر ۷۵/۸ درصد استان را شامل می‌شود که اندکی بیش از سهم جمعیتی آن نسبت به استان است. سهم متوسط جمعیتی همانگونه مه قبلا نیز گفته شد ۲۷/۸ درصد می‌باشد؛ بنابراین در این شهرستان در هر واحد مسکونی بطور متوسط ۹۴/۴ نفر ساکن هستند که اندکی بیش از بعد خانوار شهرستان (۷/۴ نفر) می‌باشد.
تحلیل شاخص‌های اشتغال و بیکاری شهرستان بندرلنگه طی دهه ۸۵ – ۷۵:
نرخ مشارکت شهرستان بندرلنگه بر اساس سر شماری سال ۱۳۷۵ برابر ۶۱/۳۱ درصد است. بر این اساس نرخ مشارکت شهرستان بندرلنگه در سر شماری سال ۱۳۷۵ از متوسط استان پایین‌تر بوده‌است این موضوع یکی از دلایل مهم پایین بودن نرخ بیکاری در این شهرستان است. طبق ادبیات موجود توسعه، مشارکت جامعه در فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی یکی از عوامل مهم و لازم توسعه است که می‌تواند علاوه بر افزایش درآمد ناخالص داخلی زمینه را برای ارتقا سایر شاخص‌های توسعه به خوبی فراهم آورد. بر اساس سر شماری سال ۱۳۸۵ جمعیت فعال ۱۰ساله و بیشتر شهرستان بندرلنگه ۳۷۱۶۷ نفر بوده‌است. جمعیت فعال روستایی شهرستان در این سال ۱۳۱۹۳ نفر و جمعیت فعال شهری آن ۲۳۹۷۴ نفر می‌باشد. سهم جمعیت فعال روستایی از جمعیت فعال شهرستان ۳۵،۵ درصد است.
همچنین تعداد شاغلان بخش‌های مختلف اقتصادی شهرستان در این سال برابر ۳۴۸۸۱ نفر بوده‌است.
تعداد شاغلین بخش کشاورزی در این سال معادل ۵۷۰۷ نفر و سهم این بخش در کل اشتغال شهرستان حدود ۳۶،۴ درصدمی باشد. تعداد شاغلین بخش صنعت و معدن شهرستان معادل ۷۴۱۶ نفر و سهم اشتغال این بخش نیز حدود ۲۱،۳ درصد است. در نهایت تعداد شاغلین بخش خدمات شهرستان بر اساس سر شماری نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ برابر ۲۱۷۴۶ نفر و سهم آن از اشتغال شهرستان حدود ۶۲،۳ درصد است. ترکیب اشتغال شهرستان غلبه و گسترش زیاد بخش خدمات را در اقتصاد آن به خوبی نشان می‌دهد.
برتری بخش خدمات به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی و نقش شهرستان طی سال‌های اخیر به عنوان پل ارتباطی بندر منطقه آزاد کیش و همچنین محدودیتهای منابع آب و خاک و سایر محدودیتهای بخش‌های صنعت و معدن و کشاورزی تا حدودی قابل قبول است. اما کاهش مطلق شاغلان در بخش‌های کشاورزی و صنعت و معدن با توجه به منابع شیلاتی در اختیار و زمینه‌های معدنی شهرستان سرمایه‌گذاری بیشتری را در این بخش‌ها الزامی می‌کند. درصد رشد شاغلین بخش کشاورزی، صنعت و معدن و خدمات نسبت به ۳۰سال گذشته به ترتیب ۸،۸- ۱۸- ۲۲۴،۸ درصد می‌باشد. همچنین تعداد شاغلین روستایی شهرستان در سال۱۳۸۵ حدود ۱۲۲۰۶ نفر و سهم آن‌ها از اشتغال شهرستان حدود ۳۵ درصد بوده‌است.
تعداد بیکاران شهرستان علی‌رغم کاهش نرخ فعالیت طی سال‌های ۱۳۵۵ الی ۱۳۸۵ همگام با تغییرات نرخ بیکاری نوسانات زیادی داشته و از ۲۳۹۶ نفر در سال ۱۳۵۵ به ۲۲۸۶ نفر در سال ۱۳۸۵ رسیده‌است. تعداد بیکاران در سطح شهرها ۱۲۹۹ نفر و در سطح روستاها ۹۸۷ نفر هستند. تعداد بیکاران شهرستان بندرلنگه در این سال حدود ۴،۵ درصد از بیکاران سطح استان را تشکیل می‌دهند که نسبت به سهم جمعیت این شهرستان از جمعیت استان که حدود ۸ درصد است جایگاه خوبی دارد.
نرخ بیکاری شهرستان بندرلنگه در سال ۱۳۸۵ حدود ۶،۱۵ درصد محاسبه شده‌است این در حالی است که متوسط نرخ بیکاری استان در این سال ۱۲،۱۷ درصد است. به عبارتی نرخ بیکاری شهرستان بندرلنگه در سرشماری ۱۳۸۵ وضعیت به مراتب بهتری نسبت به متوسط استان نشان می‌دهد.
نرخ بیکاری مناطق روستایی شهرستان (۷،۴۸ درصد) هر چند نسبت به مناطق شهری شهرستان (۶،۱۵ درصد) وضعیت مناسبی ندارد اما نسبت به متوسط نرخ بیکاری مناطق روستایی استان (۱۴،۹۶ درصد) وضعیت به مراتب بهتری را نشان می‌دهد.
تفاوت نرخ بیکاری شهری و روستایی در سال ۱۳۸۵ برابر ۱،۳۳ است به هر حال سیاست‌های توسعه اشتغال استان باید در راستای از بین بردن این تفاوت‌ها همراه با افزایش نرخ مشارکت و تثبیت نرخ بیکاری باشد.
محدوده بندر لنگه
حدودا از شرق شهر کنگ، از غرب روستای شناس و مغویه، از جنوب خلیج فارس و از سمت شمال به صحرای مهرکان محدود می‌گردد.
خطوط طول و عرض
بر اساس اطلاعات موجود در ۵۴ درجه و ۳۰ دقیقه طول شرقی و در ۲۶ درجه و ۱۸ دقیقه عرض شمالی از نصف النهار مبدا واقع شده‌است.
فاصله بندر لنگه با شهرهای اطراف
فاصله بندر لنگه تا بندرعباس ۱۹۲ کیلومتر، تا بوشهر ۴۲۰ کیلومت، تا شهر بستک ۱۷۰ کیلومتر و تا لار ۲۸۰ کیلومتر است. هوای شهر بندر لنگه مانند سایر شهرهای ساحلی مرطوب و در تابستان گرم است.
جمعیت
بندرلنگه به همان نسبت که شهری مهاجرپذیر هست، شهری هست که از آن هجرت صورت گرفته‌است و شاید هشتاد درصد مردم بومی شهر بندرلنگه به کشورهای حاشیه خلیج فارس هجرت کرده‌اند مردم کنونی یا از روستاهای اطراف هستند یا از استانهای دیگر بخصوص استان فارس و کرمان به این شهر آمده‌اند، اقوام عرب زبان که معروف به بحرانی هستند نیز در این شهر زندگی می‌کنند، جمعیت شهر بندر لنگه طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵، برابر با ۲۶۱۷۵ نفر بوده‌است.
طبیعت
اغلب زمین‌های شهرستان بندر لنگه دارای قابلیت مرتعی است ومناسب‌ترین اراضی جهت استفاده‌های مرتعی وبرداشت علوفه محسوب می‌شوند. در اطراف لنگه درختان بزرگ و تنوهمندی وجود دارد مانند:
کنار، کور و سمر، سلم و غیره، در زمان قدیم مردمان لنگه از هیزم این درختان برای پخت‌وپز و برای تدفئه خانهاشان استفاده می‌کرده‌اند.
در کوه‌های اطراف بندر لنگه حیوانات و پرندگان مختلفی وجود دارند مانند: آهو، روباه، گرگ، شغال، جوجه‌تیغی وکفتار. از پرندگان مانند:
کبک، شاهین، و قمری و بلبل و تیهو غیره از پرندگان کوهی وصحرائی.
نگاره
دانشمندان وبزرگان بندر لنگه و هرمزگان
علماء وادباء وفقهاء ودانشمندان ورجال بندر لنگه وهرمزگان وبنادر جنوب فارس و شیبکوه ومناطق جنوب که در دوران گذشته در حیات بودند وبعدا روی در نقاب خاک کشیده‌اند و اشتهار یافته‌اند، و همچنین آنهائیکه در حیات هستند که برای شرح احوال هریک از آن‌ها خود کتابچه‌ای لازم است، برای مزید اطلاع خوانندگان عزیز فقط اختصارا بذکر اسامی و بخشی از بیوگرافی آن‌ها می‌پردازیم:
ابراهیم ادیبی، عبدالرحمن ادیبی، حجت‌الاسلام آقا سید محمد عالم، شیخ الاسلام عبدالرحمن خالدی، حجت‌الاسلام سید شبر موسوی، شیخ الاسلام سید جعفر موسوی، شیخ الاسلام احمد السرحان، شیخ الاسلام شیخ رضوان، حجت‌الاسلام سید علی عرب، سالم بن ابراهیم الخاجه، حسین بن علی الوحیدی، شیخ الاسلام محمد علی خالدی، شیخ حسن رضوان، ابراهیم محمود درویش جابری (معروف به حاج ابراهیم جابری)، علی محموددرویش جابری (معرف به حاج علی جابری)، شیح صالح ادیب، شیخ قاسم قصاب، ملا عبدالکریم واحدی، عبداله واحدی، عباس انجم روز، محمد احمد هودی، حاج محمد بهزاد اسیری، محمد یوحا، چراغ اکبر رودباری، رئیس ابراهیم محمودیان، ملا محمد کوخردی، محمد شریف ملا احمدی، فاطمه قدم، حاجی آمنه حسن عمانی، رئیس حسن سعدی، رئیس احمد سعدی، رئیس محمد رسول سعدی، رئیس اسماعیل سعدی، حاجی محمد رضی بلوکی، حسین گله داری، عبدالواحد فکری، شیخ سلطان المرزوقی، بدر محمد امین، محمد عبدالرحمن علینا، ملا یوسف بلوکی، سید فضل سید جلال الدین، سالم محمد نجار (معروف به حاج سالم قریشی) عبدالمحمد سالاری (امین)، مهرشاد بهرامی، احسان خرسندی، محمد پرخو (بازیگر)،
شهرستان بندر لنگه شامل ۳ بخش به نام‌های زیر است:
بخش شیبکوه
دهستانها:
مقام
بندر چارک
بخش کیش
دهستانها:
کیش
لاوان
بخش مرکزی شهرستان بندر لنگه
دهستانها:
حومه
مغویه
مهران
دژگان