احمد زنگنه

احمد زنگنه (زاده ۱۲۹۰ در کرمانشاه - درگذشته ۱۳۸۴ در موناکو)، نام اصلی خان احمد خان ابراهیمی زنگنه از نوادگان شیخعلی خان زنگنه و از بزرگان علم و صنعت کرمانشاه می‌باشند. وی در اسفند ماه ۱۳۲۹ در کابینه حسین علاء به وزارت پست و تلگراف و تلفن منصوب گردید. این کابینه دوام زیادی نکرد و در اوایل اردیبهشت ماه ۱۳۳۰ دولت ساقط شد. در همان سال در کابینه محمد مصدق به مدیرعاملی سازمان برنامه برگزیده شد و قریب دو سال در آن سمت مستقر بود و بعد از ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ از کار برکنار شد. وی از آن تاریخ به شغل آزاد پرداخت.
وی همچنین از موسسان و رئیس شرکت نوکار بوده‌است.
احمد زنگنه موسس کارخانه قند بیستون بوده و همچنین لوله کشی آب شهر کرمانشاه به همت وی و در شرایطی انجام گرفت که تهران (پایتخت) هنوز لوله کشی آب آشامیدنی نداشت.
زندگی‌نامه
خان احمد ابراهیمی زنگنه که به نام مهندس زنگنه نیز شناخته شده است، در سال ۱۲۹۰ در کرمانشاه متولد شد. پدرش حاجی خان بابا خان بهادر لشکر از نواده‌های شیخعلیخان زنگنه بود. وی تحصیلات ابتدائی و متوسطه را در کرمانشاه به پایان رساند. در یازده سالگی پس از درگذشت مادرش برای ادامه تحصیل به بیروت فرستاده شد. او سپس به پاریس رفت و در دانشگاه تولوز در رشته مهندسی برق درجه مهندسی گرفت و در لندن موفق به اخذ مدرک دکترای الکترونیک گردید. احمد زنگنه در سال ۱۳۱۶ به ایران بازگشت و دانشیار دانشکده فنی شد و سپس به مقام استادی رسید.
مناصب دولتی
اهم مشاغل وی عبارتند از: وزارت پست و تلگراف، معاون اداره تلفن، معاون فنی وزارت پیشه و هنر، معاون و سپس رئیس کارخانجات قند کشور، رئیس بنگاه صنعتی و معاونت وزارت اقتصاد، مدیر عامل بانک صنعتی، عضو شورای عالی برنامه.
مهندس زنگنه در سال ۱۳۳۰ در دولت محمد مصدق به سمت مدیر عامل سازمان برنامه و بودجه رسید و حدود دو سال در آن سمت بود. پس از کودتای ۲۸ مرداد مدتی بازداشت شده و سپس به شغل آزاد پرداخته و در عین حال به میلیون نیز کمک می‌کرد. چنان‌که به عنوان مثال با تاسیس شرکت نوکار به حمایت از میلیون مغضوب دولت کودتا پرداخته بود.
زنگنه همچنین مدتی رئیس کانون مهندسین ایران بوده است.
اقدامات عمرانی در کرمانشاه
لوله کشی آب
احمد زنگنه را پدر آب کرمانشاه لقب داده‌اند؛ با همت ایشان لوله کشی آب کرمانشاه حتی قبل از تهران انجام شده بود. آنگونه که از خاطرات وی بر جا مانده است، روزی در تابستان در محله‌ای فقیر نشین در کرمانشاه مشغول قدم زدن و مطالعه وضع مردم بوده که چند تانکر برای توزیع آب به آن محله می‌آیند و مردم که از کم‌آبی به شدت رنج می‌برده‌اند به سوی آن‌ها هجوم برده و دو کودک زیر تانکر رفته و زخمی می‌شوند که همین مسئله موجب تآثر شدید زنگنه شده و با کمک مردم فورا بچه‌ها را به بیمارستان رسانده و تصمیم جدی و قاطع می‌گیرد تا به وضع آب کرمانشاه سر و سامان دهد. وی از همان‌جا جهت تاسیس شرکتی برای لوله کشی آب کرمانشاه اقدام کرده و خودش هم با فروش املاک پدری بخش مهمی از سرمایه شرکت را تامین می‌کند و با جدیت وی کار لوله کشی آب کرمانشاه حتی قبل از پایتخت به ثمر می‌رسد.
ریشه کنی مالاریا
اما به جز مشکل آب، مردم کرمانشاه و حتی ایران از دو مشکل دیگر هم که یکی بیماری مالاریا و دیگری شیر آلوده بوده، رنج می‌بردند که با همت احمد زنگنه هر دو مشکل حل می‌شوند. مالاریا ریشه کن می‌شود، و با کمک خیرین کرمانشاه اولین تاسیسات بهداشتی شیر هم راه اندازی می‌شود.
کارخانه قند
تاسیس کارخانه قند بیستون کرمانشاه از دیگر اقدامات احمد زنگنه است. زنگنه که از بنیانگذاران صنعت قند ایران است و مدتی هم رئیس کارخانجات قند کشور بوده است، به احداث کارخانه‌های قند در نقاط مختلف ایران مانند شهرهای ارومیه، تربت حیدریه، بردسیر، فسا، چناران و کرمان کمک نمود.
بنیاد خیریه زنگنه
احمد زنگنه با تاسیس بنیاد خیریه زنگنه به جمع‌آوری بچه‌های خیابانی اقدام کرده بود و به آنها آموزش‌های خیاطی و برق و … داده می‌شد. این بنیاد با شناسائی دانش آموزان نخبه کرمانشاهی به آنها بورس تحصیلی اعطا کرده و تا دانشگاه از آنها حمایت می‌کرد.
سرنوشت و مرگ
احمد زنگنه پس از انقلاب از سوی حومت جمهوری اسلامی ایران تحت پیگرد قرار گرفته و مدتی هم به زندان افتاد. وی به ناچار در اواخر عمر در فرانسه اقامت کرد و در حالی کهمشتاق بازگشت به ایران بود، تلاش او برای بازگشت به کشور به نتیجه نرسید. گفته می‌شود که زنگنه حتی وکیل خود را نزد رئیس جمهور وقت، محمد خاتمی فرستاده ولی نتیجه‌ای نگرفته بود. احمد زنگنه سرانجام در سال ۱۳۸۴ در حالی که آرزوی بازگشت به شهر خود را داشت، در فرانسه دیده از جهان فروبست.