mainkilora/Persian-Wikipedia-Corpus huggingface dataset:
تپه لاخی

تپه لاخی مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان مانه و سملقان، روستای ملا حسن واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه گبرخانه

تپه گبرخانه مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شیروان، ۱۷ کیلومتر جنوبشرقی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه غازان بیگ

تپه غازان بیگ مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان درگز، روستای غازان بیگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آب‌انبارهای روستای خشت

آب انبارهای روستای خشت مربوط به دوره افشار است و در ۱۲ کیلومتری شمال غرب کلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
سد نادری

سد نادری مربوط به دوره افشار است و در کلات، شمال شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
برج‌های دیده‌بانی

برج‌های دیده بانی مربوط به دوره افشار است و در کلات، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
برج دیده‌بانی
قلعه بزنگان

قلعه بزنگان مربوط به دوره افشار است و در شهرستان سرخس، بخش مرزداران  روستای بزنگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دروازه چوب بست

دروازه چوب بست مربوط به دوره افشار است و در شهرستان کلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
قلعه فرود

قلعه فرود مربوط به دوره افشار است و در شهرستان گناباد، بین روستاهای کلات و خانیک واقع شده است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تاریخچه
در شاهنامه ابوالقاسم فردوسی علاوه بر درج نام این قلعه به مختصات آن اشاره شده است و درباره آن صحبت شده است.http://ganjoor.net/ferdousi/shahname/kamoos/sh1/
بگفتم که سوی کلات و چرم
مرو گر فشانند بر سر درم
کزان ره فرودست و با مادرست
سپهبد نژادست و کندآور است
همچنین در باور مردم روستای خانیک گناباد و شهرستان کلات داستانهایی متناضر با روایت شاهنامه درباره این قلعه وجود دارد.
بر همین اساس برخلاف نظریه میرات فرهنگی مردم چنین گمان می‌رود که این قلعه مربوط به عصر پیشدادی و دوره حکومت کیانیان می‌باشد؛ و در دوره اسماعیلیان این قلعه مورد بازسازی و استفاده مجدد قرار گرفته است.
وجه تسمیه
بر اساس روایت ابوالقاسم فردوسی در شاهنامه، و در باورهای مردم محلی در این قلعه فرود پسر سیاوش و برادر ناتنی کیخسرو به همراه مادرش زندگی می‌کرده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دربند نفتی

دربند نفتی مربوط به دوره افشار است و در شهرستان کلات، دروازه شرقی دژ کلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دربند ارغون شاه

دربند ارغون شاه مربوط به دوره افشار است و در شهرستان کلات، دروازه غربی دژ کلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دروازه دهچه

دروازه دهچه مربوط به دوره افشار است و در شهرستان کلات، ورودی غربی به دژ کلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دروازه گشتانه

دروازه گشتانه مربوط به دوره افشار است و در شهرستان کلات، در جبهه شرقی دژ کلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه قاضی

خانه قاضی مربوط به دوره زند است و در بوشهر، محله بهبهانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۶۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
قلعه کول (قلعه تپه)

قلعه کول (قلعه تپه) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان رودبار، روستای انار کول واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بقعه میرشمس‌الدین لاهیجانی

بقعه میر شمس الدین لاهیجانی مربوط به دوره صفوی است و در لاهیجان، خیابان شهدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه امامزاده محمد و ابراهیم

بقعه امامزاده محمد و ابراهیم مربوط به دوره ایلخانی - دوره صفوی است و در ۱۵ کیلومتری جنوب شهرستان شهرضا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امامزاده حمزه رضا (گور تیمور)

امامزاده حمزه رضا (گور تیمور) مربوط به دوره غزنویان - دوره ایلخانی است و در شیروان، ۹ کیلومتر شمالغربی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
آرامگاه چهار تاقی
شیر تپه

شیر تپه مربوط به صدر اسلام تا دوره افشار است و در شهرستان سرخس، روستای شیر تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه کندکلی

تپه کندکلی مربوط به صدر اسلام تا دوره افشار است و در شهرستان سرخس، دهستان سرخس، روستای کندکلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
قلعه خرابه و رباط چاهک

قلعه خرابه و رباط چاهک (چاهه) مربوط به
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه و قلعه خرابه مزدوران

تپه و قلعه خرابه مزدوران مربوط به سده ۵ ه.ق تا دوره صفوی است و در بین مشهد و سرخس، روستای مزدوران واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه امامزاده رحمن و امامزاده زید

بقعه امامزاده رحمن و امامزاده زید مربوط به سده ۷ تا ۹ ه.ق است و در شهرستان کرج، روستای پلنگ آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه امامزاده کبری وام صغری

بقعه امامزاده کبری وام صغری مربوط به اواخر دوره صفوی است و در شهرستان کرج، بخش اشتهارد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه روزه

تپه روزه مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است و در ۱۲ کیلومتری غرب آزادشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه نظام‌آباد بالا

تپه نظام آباد بالا مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است و در ۱۲ کیلومتری غرب گنبد کاووس واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
داغیان تپه بزرگ

داغیان تپه بزرگ مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است و در ۲۲ کیلومتری غرب شهرستان قوچان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
سه تپه خان ببین

سه تپه خان ببین مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است و در خانببین، ۵ کیلومتری غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه غرب پادگان قوچان

تپه غرب پادگان قوچان مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است و در قوچان، پادگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه سنجران

تپه سنجران مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان آزادشهر، ۱ کیلومتری جنوب غرب تپه روزه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه کش

تپه کش مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان بهشهر، روستای کوهستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دو تپه علی‌آباد

دو تپه علی‌آباد مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان علی‌آباد، روستای علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه محض‌آباد

تپه محض آباد مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان گرگان، روستای محض آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه بلبل (سه تپه)

تپه بلبل (سه تپه) مربوط به اواخرهزاره ۲ قبل از میلاد است و در بجنورد، جنوب شرقی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
نرگس تپه

نرگس تپه مربوط به اواسط هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان گرگان، روستای علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در هفت کیلومتری شمال شهر گرگان و ۳۵ کیلومتری شرق دریای مازندران قرار دارد. این تپه در سال‌های ۸۵–۱۳۸۳ توسط کارشناسان اداره کل میراث فرهنگی استان گلستان مورد کاوش قرار گرفته و در طی این پژوهش‌ها آثار معماری، تدفین‌های انسانی، اشیای سفالی، فلزی، استخوانی کشف شده است
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه صندل‌آباد

تپه صندل آباد مربوط به قبل از اسلام تا سده ۳ ه.ق است و در شهرستان بجنورد، بین روستاهای حمزانلو و صندل آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
شهر عتیق قوچان

شهر عتیق قوچان مربوط به سده ۵ و ۶ ه.ق است و در ۸ کیلومتری غربشهرستان قوچان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه حکم‌آباد

تپه حکم آباد مربوط به سده ۶ ه.ق تا دوره صفوی است و در شهرستان قوچان، ۲۲ کیلومتری غرب قوچان به شیروان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گنبد زنگوله

گنبد زنگوله مربوط به سده ۷ ه.ق است و در دامغان، چشمه علی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این گنبد کلا از خشت خام ساخته و پرداخته شده و ساختمان آن را مربوط به دوره سده هفتم هجری می‌دانند. شیوه معماری این گنبد و چگونگی توزیع فشار گنبد به پایه‌های آن بسیار جالب و مورد توجه معماران و باستان شناسان است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
برج مهماندوست
گلور تپه

گلور تپه مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فاروج، روستای برگرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
داغیان تپه کوچک

داغیان تپه کوچک * مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در ۲۲ کیلومتری غرب شهرستان قوچان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دوین‌تپه

دوین تپه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شیروان، ۱۸ کیلومتر جنوبشرقی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه برزل‌آباد

تپه برزل آباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شیروان، ۱۶ کیلومتری شرق شهرشیروان روستای برزل آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
یاس تپه

یاس تپه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در علی‌آباد، ۱ کیلومتری غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه طویل (تپه اکبرآباد)

تپه طویل (تپه اکبرآباد) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در فاروج، غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه جلیغا سی

تپه جلیغا سی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در قوچان، سر راه شیروان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه حیدرآباد (تپه چالگی)

تپه حیدرآباد (تپه چالگی) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در گرگان، ۱۲ کیلومتری غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه زوباران

تپه زوباران * مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان درگز، روستای زوباران واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه فیروزه

تپه فیروزه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سرخس، بخش مرکزی  روستای گنبدلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه چکی

تپه چکی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان فاروج، گنبد تپه نجف آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه خلق‌آباد

تپه خلق آباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان قوچان، روستای خلق آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه ۱۴ کیلومتری غرب گرگان

تپه ۱۴ کیلومتری غرب گرگان مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان گرگان، روستای کفشگیری واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه شاه‌آباد

تپه شاه آباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان مانه و سملقان، روستای کربک واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه بیار

تپه بیار مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان مانه و سملقان، روستای بیارد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه لمسک

تپه لمسک مربوط به هزاره اول قبل از میلاد تا دوره ساسانیان است و در گرگان، ۷ کیلومتری غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه قلی

تپه قلی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد و دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرگان، روستای علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه سعدآباد

تپه سعدآباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد و دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرگان، روستای سعد آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه نظام‌آباد پائین

تپه نظام آباد پائین مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در ۱۲ کیلومتری غرب گنبد کاووس واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گت تپه کش (تپه بزرگ بغل)

گت تپه کش (تپه بزرگ بغل) مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان بهشهر، روستای کوهستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه تفی

تپه تفی مربوط به هزاره دوم و اول قبل از میلاد است و در شهرستان درگز، بخش چاپش لو، روستای کماج خور واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه پاسگاه

تپه پاسگاه مربوط به هزاره ۵ - دوره ساسانیان است و در درگز، جنوب یاریم تپه، روبروی کلانتری ۱۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه ارگ شیروان

تپه ارگ شیروان مربوط به هزاره پنجم قبل از میلاد است و در شیروان، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه باستانی ارگ شیروان عظیم‌ترین و مهم‌ترین محوطه باستانی شمال شرق کشور و از کهن‌ترین مراکز فرهنگ و تمدن در خطه خراسان شمالی است.
این اثر باستانی از اولین محوطه‌های مسکونی حاشیه رودخانه اترک محسوب می‌شود که همانند کوهی در داخل شهر باستانی شیروان قرار گرفته و بر دشت شیروان اشراف داشته و رود اترک از مجاورت آن می‌گذرد.
تپه باستانی ارگ شیروان بزرگترین تپه دست ریز خاکی ایران است که ۲۵ متر ارتفاع و ۹۰ متر قطر دارد که به علت فرسایش بتدریج از ارتفاع تپه کاسته شده که سابقا مرکز حکومت و فرماندهی خطه شمال خراسان بوده‌است.
این محدوده تاریخی دارای حصار و چهار برج مرتفع بوده که عمارت حاکم بر بلندایش مستقر بوده و دور تا دور آن دیوار شهر بند قرار داشته‌است.
سفال‌های به دست آمده از تپه باستانی ارگ شیروان نظیر تپه باستانی (یاریم تپه درگز) است و نوع سفال‌ها قرمز با نقش سیاه مربوط به هزاره پنجم قبل از میلاد (هفت هزار سال قبل) می‌باشد و به عنوان کهن‌ترین زیستگاه خراسان شمالی مورد تحقیق و بررسی و پژوهش باستانشناسان ایرانی و خارجی قرار گرفته‌است.
با توجه به قبور زرتشتی در اطراف تپه مذکور و روستاهای قدیمی گلیان و تپه خانلق (محل فعلی منبع آب شیروان) و بعضی از آداب و رسوم مردم شیروان زندگی زرتشیان در شیروان را تایید می‌نماید.
تپه باستانی ارگ شیروان در روزگاران گذشته محل برگزاری کشتی پهلوانی باچوخه خراسان نیز بود، این تپه بزرگ دست ریز دارای دو کانال سفالین در قسمت شمال و جنوب تپه بود که آثار آن هنوز هم دیده می‌شود.
طبق اظهارات معمرین و باستان شناسان از کانال شمالی آب قنات میرک آباد شیروان به سطح تپه انتقال می‌یافت (توسط عوامل حاکم) و در آنجا آب انبار می‌شد و کانال جنوبی حکم فاضلاب را داشت.
عمارت تپه باستانی ارگ شیروان دارای شاه نشین اندرونی و بیرونی بود که تماما از خشت خام و گل و آرچه (سرو کوهی) احداث شده بود که برج چهارگانه فقط دید اطراف را داشتند (از برج‌ها داخل و سطح تپه دیده شد).
فواصل برج ۷۰ ذرع، بلندی برج ۶ ذرع و حصاری (دیواری) به ارتفاع بیش از چهر متر داشت و تنها در ورود و خروج در ضلع شرقی قرار داشت، تپه باستانی ارگ شیروان برای چندمین بار به‌تازگی (آذرماه ۱۳۸۹)، هم توسط باستان شناسان گمانه زنی گردید.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تاتار تپه پائین

تاتار تپه پائین مربوط به هزاره۲ و ۱ قبل از میلاد است و در بجنورد، ۲۸ کیلومتری غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تاتار تپه بالا

تاتار تپه بالا مربوط به هزاره۲ و ۱ قبل از میلاد است و در شهرستان بجنورد، روستای تاتار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
سریوان تپه

سریوان تپه مربوط به هزاره۲ و ۱ قبل از میلاد است و در شهرستان بجنورد، روستای سریوان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه شباندر

تپه شباندر مربوط به هزاره۲ و ۱ قبل از میلاد است و در شهرستان مانه و سملقان، روستای کربک واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه۱ کیلومتری شمال غربی تپه روزه

تپه۱ کیلومتری شمال غربی تپه روزه در شهرستان آزادشهر، ۱ کیلومتری شمال غرب تپه روزه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه خونچه

تپه خونچه در شهرستان درگز، روستای خونچه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه تخت دختر

تپه تخت دختر در شهرستان کلات، روستای گرو واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه دهکده تک چنار

تپه دهکده تک چنار ( یکه‌چنار ) در استان گلستان، شهرستان مراوه‌تپه، روستای یکه‌چنار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
قلعه بزی (قلعه خان لنجان)

قلعه بزی (قلعه خان لنجان) مربوط به اواخر دوره ساسانیان تا دوره سلجوقیان است و در فلاورجان، جاده سیمان سپاهان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
چهل دختران (اثر تاریخی)

چهل دختران مربوط به دوره ایلخانی است و در کاشان  محله سلطان میر احمد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه زیویه (گنکه سوراخ)

تپه زیویه (گنکه سوراخ) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سقز، بخش زیویه، روستای زیویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. از این تپه باستانی اشیا با ارزش بسیاری کشف شده که همگی در موزه ایران باستان قرار دارند. این تپه باستانی اکنون شرایط مساعدی ندارد و نگهداری از آن بطور شایسته‌ای صورت نمی‌گیرد.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
موزه ایران باستان
تپه تابانی

تپه تابانی مربوط به دوره ساسانیان است و در شرق بوکان، ساری قامیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۵۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه کلک آبی

تپه کلک آبی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد تا دوره ساسانیان است و در حومه بوکان، ساری قامیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۵۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه شیخان کوچ

تپه شیخان کوچ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد تا دوره ساسانیان است و در حومه بوکان، ساری قامیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۵۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه آسیاب کهنه

تپه آسیاب کهنه در شرق شهرستان بوکان، ساری قامیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۵۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
محل گچ گنبد

محل گچ گنبد مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان دالاهو، دهستان بانزرده، منطقه بابا یادگار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۵۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه شوشاب

تپه شوشاب مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ملایر، بخش جوکار، روستای شوشاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
ارگ نوشیجان

ارگ نوشیجان مربوط به دوره مادها- دوره هخامنشی - دوره ساسانیان است و در شهرستان ملایر، روستای شوشاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
پل بیستون

پل بیستون که با نام‌های پل کهنه ، پل شاه عباسی ، پل صفوی ، پل نادرآباد و پل دینورآب نیز شناخته می‌شود، پل و سازه‌ای است مربوط به دوره صفوی که در بخش شرقی شهر بیستون جای گرفته‌است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
پیشینه
چپ
شواهد و مدارک به جا مانده نشان می‌دهد که پایه‌های پل بیستون در اواخر دوره ساسانی ساخته شده ولی همانند بسیاری از دیگر سازه‌های ساسانی بیستون که ناتمام مانده‌است. در سده چهارم هجری فرمانروایان محلی حسنویه آنرا تکمیل کردند که از آن تنها طاق‌های دهانه دوم و سوم و پشتبندهای مدور آن به جا مانده‌است. در دوره ایلخانی، دهانه پنجم پل به همراه پشتبندهای مثلثی بازسازی گردید. افزون بر این برای تامین آجرهای دهانه پل، کوره‌های آجرپزی در شمال غربی آن ایجاد کرده‌اند. نمای پل در دوره صفوی و طاق چهارم در دوره پهلوی بازسازی گردید.
موقعیت جغرافیایی
پل بیستون در حاشیه شرقی بیستون، بر روی رودخانه دینورآب و در سر راه قدیم کرمانشاه به صحنه قرار دارد.
معماری
پل بیستون 144 متر درازا و 60/7 متر پهنا دارد و با سویه خاوری-باختری (شرقی – غربی) ساخته شده‌است. این پل دارای پنج دهانه است که طاق همه دهانه‌ها به جز دهانه چهارم از طاق‌های جناغی هستند و طاق دهانه چهارم از نوع طاق‌های هلوچین یا بیضی نزدیک به دایره است. پایه‌های پل به جز پایه‌های کناری، دارای پلان شش ضلعی است که هر کدام از سه بخش تشکیل شده‌است. بخش میانی به شکل مکعب مستطیلی است که در دو طرف این مکعب، هم پادسو با جریان آب و هم همسو با جریان آب، آبشکن‌های مثلثی قرار دارد. در نمای شمالی و جنوبی پل بر روی هر کدام از آبشکن‌ها، پشتبندهای مثلثی و گردی از آجر ساخته‌اند که نقشی اساسی برای جلوگیری از رانش قوس دهانه‌های پل دارد. پایه‌های پل از سنگ و ملاط گچ ساخته شده‌است. روکار پایه‌ها را با سنگ‌های مکعب مستطیل شکل تراشیده شده و قسمت داخلی پایه‌ها را با قلوه سنگ، لاشه سنگ و ملاط گچ ساخته‌اند. دهانه‌های پل از آجر با ملاط گچ و گذرگاه پل بیستون از قلوه سنگ‌های رودخانه‌ای و ملاط گچ ساخته شده‌است.
بیستون
بیستون (کوهستان)
سنگ‌نبشته بیستون
بیستون (کاخ)
تپه بالا مشهد زلف‌آباد

تپه بالا مشهد ذلف آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فراهان، روستای مشهد ذلف آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بالا روستای مشهد ذلف آباد، اخیرا چندین بار مورد دستبرد افراد ناشناس قرار گرفته است.
مدرسه و خانه حسینیان

مدرسه و خانه حسینیان مربوط به سده ۷ و اوایل سده ۸ ه.ق است و در یزد، نزدیکی باروی شهرو دروازه مالمیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مدرسه کمالیه

مدرسه کمالیه مربوط به سده ۸ ه.ق است و در تفت، میدان امام، خیابان ساحلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد شاه‌ولی

مسجد شاه ولی (مسجد امام) مربوط به سده ۸ ه.ق است و در تفت، محله بازار واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
توضیحات
این مسجد کمی پیش از زمان جهانشاه قره قویونلو ساخته شده‌است.
همانند مسجد کبود تبریز در بین دو شیوه آذری و اصفهانی ساخته شده.
گنبد آن دو پوسته پیوسته‌است و روی کاربندی نهاده شده و زمینه چهار گوشه آن بی‌هیچ چین و شکنجی چنبره و گرد شده‌است.
درگاه‌ها و روزن‌های آن بسیار خوش‌اندام و زیباست.
برخی آرایه‌های آن فروریخته و گج اندود شده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مزار احمد و شیخ محمد فهادان

مزار احمد و شیخ محمد فهادان مربوط به سده ۸ ه.ق است و در یزد، غرب مسجد جامع کبیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مجموعه سلطان محمود

مجموعه سلطان محمود مربوط به سده ۸ ه‌.ق است و در شهرستان صدوق، روستای بندر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه آقا شاه بالو زاهد

بقعه آقا شاه بالو زاهد آملی مربوط به سده ۹ (۸۴۰ ه.ق) است و در شهرستان نور، در جاده امل به چمستان در روستای اهودشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آقا شاه بالو زاهد آملی از عرفای اواخر قرن ۷ و اوایل قرن ۸ هجری قمری و استاد شیخ خلیفه مازندرانی چهره اصلی عرفانی و مقاومت نهضت سربداران خراسان در عهد حکومت مغولان بوده است. بنای آجری با گنبدی مخروطی و تزئینات کاشی‌کاری بر روی مرقد آقا شیخ بالو زاهد ساخته شده که از آثار مهم تاریخی مازندران به شمار می‌رود.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
معبد یا مسجد غار

معبد یا مسجد غار مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان آذرشهر، بخش مرکزی، روستای بادامیار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
معبد مهر و آرامگاه ملا معصوم

معبد و آرامگاه (ملا معصوم) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان -قرن ۹ ه.ق است و در شهرستان مراغه، بخش مرکزی، روستای ورجوری واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه باروج (قلعه باروج)

تپه باروج (قلعه باروج) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در داخل مرند واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه ابرغان

تپه ابرغان مربوط به دوران تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سراب، بخش مرکزی روستای ابرغان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گورستان پیر احمد کندی

قبرستان پیر احمد کندی مربوط به دوره ساسانیان است و در حومه ماکو واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
چهارتاقی ساسانی آغمیون سراب

چهارتاقی ساسانی آغمیون سراب مربوط به دوره ساسانیان است که در شهرستان سراب، بخش مرکزی، روستای آغمیون جای گرفته است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این چهارطاقی که در ۱۲ کیلومتری شمال خاوری شهر سراب قرار دارد، دارای گنبدی از قلوه سنگ با ملاط آهک به بلندای یک متر و نیم است. بنای آن که دارای ورودی بلندی است از سنگ قلوه و تراشیده ساخته شده؛ بلندی اصل بنا به جز گنبد آن ۴ متر و مساحت درونی آن ۱۶ متر مربع است.
ساختمان چهارطاقی همانندی کامل به معماری دوره ساسانیان دارد. در درون این چهارطاقی گوری دیده می‌شود که در روی آن تاریخ ۷۰۸ هجری قمری نگاشته شده است.
فهرست آثار ملی ایران
چهارتاقی نیاسر
مسجد جامع مهرآباد (بناب)

مسجد جامع مهرآباد (بناب) مربوط به دوره صفوی است و در بناب، میدان مهر آباد واقع شده است.این مسجد یکی از چندین مسجد ساخته شده به دست صفویان در بناب می‌باشد که نشانه علاقه شاهان صفوی نسبت به این شهر و اهمیت سرشار بناب در دوره صفویه می‌باشد. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.سر ستون‌های زیبای این اثر معماری کهن به جرئت یکی از جلوه‌های نبوغ سرشار ایرانیان در دوره صفوی می‌باشد.حمام تاریخی مهر آباد نیز روبوی همین مسجد واقع شده است.
فهرست آثار ملی ایران
بندانگشتیسازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دخمه هدر

دخمه هدر مربوط به دوره مادها است و در ۲۸ کیلومتری غرب سلماس واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امامزاده محسن

بنای امامزاده محسن یا امامزاده کوه مربوط به احتمالا سده ۱۰ است و در شهرستان همدان، بخش مرکزی، روستای وفرجین در ۱۶ کیلومتری شهر همدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه کشاویر

تپه کشاویر مربوط به سده ۴ ه.ق تا دوره صفوی است و در شهرستان شاهین دژ، بخش کشاورز واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خرابه‌های شهر قدیم (کهنه شهر)

خرابه‌های شهر قدیم (کهنه شهر) مربوط به سده ۷ تا ۱۳ ه‌.ق است و در حومه سلماس واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دخمه سنگی ماکو (بام فرهاد)

دخمه سنگی ماکو (بام فرهاد) مربوط به اورارتوئی-دوره مادها است و در ماکو، ۷ کیلومتری غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه شیرامین

تپه شیرامین مربوط به پیش از دوره اشکانیان است و در شهرستان آذرشهر، روستای شیرامین، جاده تبریزبه مراغه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه پیرموسی

تپه پیر موسی مربوط به پیش از دوره اشکانیان است و در شهرستان شبستر، بخش صوفیان، روستای سهلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد جامع تسوج

مسجد جامع تسوج مربوط به سده ۱۰ ه.ق است و در داخل تسوج واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کتاب تسوج در گذر زمان تالیف عباس نبیی
گورستان و آرامگاه پیرلر (پیر حیران)

گورستان و مقبره پیرلر (پیر حیران) مربوط به سده ۱۰ و ۱۱ ه.ق است و در داخل آذر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کلیسای موجومبار

کلیسای موجومبار یا سورپ هریپسیمه مربوط به سده دوازدهم میلادی است و در روستای موجومبار حدود ۳۰ کیلومتری جاده تبریز مرند (در شهرستان شبستر، بخش صوفیان)، واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تاریخ
تا نیمه سده نوزدهم میلادی سیصد خانوار در روستای موجومبار سکونت داشتند در سال ۱۹۴۷ میلادی تعدادی از ساکنان روستا به ارمنستان شوروی مهاجرت کردند و بقیه نیز به تبریز و شهرهای دیگر رفتند و بدین ترتیب روستای مذکور از سکنه خالی شد.
کلیسای هریپسیمه از گذشته‌های دور تاکنون به سنت هریپسیمه مقدس، سورپ هریپسیمه، موژومبار و موجومبار نامور بوده‌است.
نام این کلیسا شاید از نام «هریپسیمه»، دختر آشوت یکم، پادشاه ارمنستان گرفته شده‌است که در ۸۷۵ میلادی به درخواست «زاکاریا زاگستی»، جاثلیق ارمنی‌ها، امیران ارمنی او را به پادشاهی ارمنستان برگزیدند.
درباره تاریخ ساختمان کلیسا نظریه‌های گوناگونی ابراز شده‌است و پژوهشگران تاریخ ساختمان آن را سده نهم تا سیزدهم میلادی دانسته‌اند. «نصرت‌الله مشکوتی»، نویسنده کتاب (فهرست بناهای تاریخی و مکان‌های باستانی ایران)، تاریخ بنای ساختمان اصلی کلیسا را سده نهم میلادی دانسته است اما پژوهشگران دیگر تاریخ ساختمان آن را دوران ایلخانان؛ یعنی، سده سیزدهم  چهاردهم میلادی می‌دانند.
معماری کلیسا
مولف کتاب تاریخچه ارامنه در آذربایجان (نوره آیرمان) می‌نویسد:
بندانگشتی
فهرست کلیساهای ارمنی در ایران
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه چراغ بابا

تپه چراغ بابا مربوط به سده ۳ تا ۱۲ ه.ق است و در شهرستان شاهین دژ، روستای چراغ بابا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کلیسای سهرقه (سهرل)

کلیسای سهرقه (سهرل) مربوط به سده ۵ و ۶ ه‌.ق است و در شهرستان شبستر، بخش صوفیان، روستای سهرل واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
سنگ‌نوشته رازلیق

بندانگشتی
سنگ نبشته رازلیق مربوط به سده ۸ ه.ق است و در شهرستان سراب، بخش مرکزی، روستای رازلیق واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کتیبه میخی اورارتوئی نشتبان

کتیبه میخی اورارتوئی نشتبان مربوط به سده ۸ ه.ق است و در شهرستان سراب، بخش مرکزی، روستای نشتبان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کتیبه سقندل

کتیبه سقندل مربوط به سده ۸ ه.ق است و در شهرستان ورزقان، بخش مرکزی، روستای سقندل واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کلیسای خوی (سورپ سوکیس)

کلیسای خوی (سورپ سوکیس) مربوط به سده ۹ ه‌.ق است و در خوی، محله میدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد جامع سراب

مسجد جامع سراب مربوط به سده ۹ ه.ق است و در سراب، خیابان امام خمینی، داخل بافت قدیمی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این مسجد دارای شبستانی با ۶۰ ستون و محراب کاشیکاری برجسته با نقوش اسلیمی و طلایی است و متعلق به قرن نهم هجری قمری است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
ستون مدور یادگاری ابلیسک

ستون مدور یادگاری ابلیسک مربوط به سده ۹ ه.ق است و در مراغه، خیابان دانشسرا، روبروی بیمارستان سینا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گورستان قدمگاه (بادامیار)

گورستان قدمگاه (بادامیار) مربوط به سده ۹ و ۱۰ ه.ق است و در شهرستان آذرشهر، بخش مرکزی، روستای بادامیار واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این گورستان ۱۵ کیلومتری جنوب آذرشهر جای گرفته است. به خاک سپرده‌شدگان آن، بیشتر شیوخ دوره صفوی هستند. باشندگان محلی آن را دیک قبرستان می‌نامند. بر روی یکی از سنگ گورهای این گورستان تاریخ ۸۰۹ و ۹۰۱ هجری قمری خوانده می‌شود.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
برج قشلاق قارلوجا

برج قشلاق قارلوجا مربوط به سده هفتم هجری است و در شهرستان کلیبر، کنار رود خانه ارس، روستای قارلوجا واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تومولوس (قبور سلاطین سیت)

تومولوس (قبور سلاطین سیت) مربوط به نیمه اول هزاره اول قم است و در شهرستان نقده، شرق روستای جین توان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
چال تپه شاهین‌دژ

چال تپه شاهین دژ مربوط به نیمه دوم هزاره اول قم است و در شاهین‌دژ، داخل مقر سپاه پاسداران واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دژ قلاتگاه

دژ قلاتگاه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در حومه اشنویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه شیطان تختی

تپه شیطان تختی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در ۱۵ کیلومتری شمال شهر شاهین‌دژ واقع شده است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه گگ تپه (گوگ تپه)

تپه گگ تپه (گوگ تپه) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان میاندوآب، روستای گوگ تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دخمه سنگی قارنی یارخ

دخمه سنگی قارنی یارخ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - دوره مادها است و در حومه سلماس واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه امامچای و گورستان اطراف آن

تپه امامچای و گورستان اطراف آن مربوط به هزاره اول قبل از میلاد و دوره اشکانیان است و در شهرستان سراب، روستای امام چای واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه مغان جوق

تپه مغان جوق مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در ۳ کیلومتری شمال‌شرقی سلماس واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه حضرلو

تپه حضرلو مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در جنوب شرق ماکو واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه (قلعه جوق)

تپه (قلعه جوق) مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در ۲ کیلومتری شمال سراب واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه تبان

تپه تبان مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در سلماس، شمال سربازخانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه مرند (تپه یالدور)

تپه مرند (تپه یالدور) مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در مرند، کنار یالدور چای واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه گرگر

تپه گرگر مربوط به هزاره ۵ قبل از میلاد تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در داخل هادیشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه ساری قامیش سمینه رود

تپه ساری قامیش سمینه رود در شهرستان بوکان، شمال ساری قامیش واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه نادری (اصلاندوز)

تپه نادری (اصلاندوز) در شهرستان پارس‌آباد، بخش اصلاندوز  کناره ارس واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۷۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کوشک رموک

کوشک رموک مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرمان، بخش شهداد واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مدرسه آقا باباخان (مدرسه وکیل)

مدرسه آقا باباخان (مدرسه وکیل) مربوط به دوره زند است و در شیراز، جنوب دیوار جنوبی چهل ستون، مسجد وکیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. «حاج محمدحسین‌خان صدراعظم اصفهانی» این مدرسه را احداث و «آقاباباخان حسین» مراحل احداث آن را در سال ۱۲۴۰ هجری به اتمام رسانده‌است. مدرسه آقاباباخان در جنب مسجد جامع شیراز و بازار وکیل و در محله درب شاهزاده واقع شده‌است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آیت الله مکارم شیرازی
دکتر علی اکبر کلانتری
تپه برمی

تپه برمی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در ۳ کیلومتری جنوب رامهرمز واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۴۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
شهر قدیم دستوا -منطقه ماهی بازان

شهر قدیم دستوا -منطقه ماهی بازان در ۳ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان شوشتر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۴۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آرامگاه بی‌بی دختران

بی‌بی خدیجه ، ام عبدالله از فرزندان زین العابدین امام چهارم شیعیان است. در شیراز، شمال مسجد مشیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۴۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این آرامگاه به بی‌بی‌دختران یا در گویش محلی بی‌بی‌دخترون معروف است. این بنا در زمان زندیه ساخته شده‌است و دستور ساخت آرامگاه را زنی از سلاطین آن زمان دستور داده‌است و چون به دلیل زلزله تخریب شده، محمدقلی خان ایلخانی عمارت را تجدید و تعمیر کرد و عمارت کنونی مربوط به دوره ایلخانی است و در ابتدا اطراف بقعه قبرستان بوده. این آرامگاه در کوچه‌ای منشعب از خیابان شهید دستغیب در پشت مسجد بیت‌العباس در نزدیکی مسجد ایلخانی قرار گرفته‌است.
معماری
این آرامگاه دارای گنبدی بلند است بنا به صورت دوطبقه با یک زیر زمین ساخته شده‌است. حیاط آن نیز دارای حوضی مربعی در جلو بقعه و دو باغچه در طرفین آن است.
مقبره‌ام عبدالله در زیرزمین حیاط قرار گرفته‌است و همچنین در بیرون از بقعه، در ضلع شمالی قبر عبدالله مبارک قرار دارد.
جزئیات ساختمان
ازاره داخل بقعه تا ارتفاع یک و نیم متری از سنگ گندمک ساخته شده‌است، پوشش روی آرامگاه چوبی است که طول و عرض آن حدود ۴ متر و ۱٫۵ متر و ارتفاع آن ۲ متر است. در اطراف مقبره نیز، سنگ قبرهایی وجود دارد که تصاویری بر روی آنان حجاری شده و اکنون در ازارهها در پله‌ها کارگذاشته شده‌است.
این بقعه تاکنون چندین بار از جانب اداره اوقاف مرمت شده‌است و هم اینک نیز در حال مرمت است.
علت نامگذاری
مردم در قدیم اعتقاد داشتند دخترها برای یافتن شوهر از بی‌بی‌دختران حاجت می‌گیرند و بین دخترهای جوان در گذشته رسم بود پارچه یا نخی را به عنوان داشتن حاجت به حرم بی‌بی‌دختران می‌بستند و در زمان گرفتن حاجت نذر خود را ادا می‌کردند.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه کلشی

تپه کلشی مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان رودبار، روستای رشی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۴۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
گوی تپه

گوی تپه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ارومیه، بخش بلکشوچای، روستای گوی تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۴۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ابزارهای مسی، ظروف سفالی با نقوشی از انسان و خانه‌های گلی از یافته‌های این ناحیه است.
گاه‌شمار تاریخ ایران از غارنشینی تا ظهور هخامنشیان
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
امامزاده عبدالخیر

امامزاده عبدالخیر مربوط به دوره صفوی و در شهرستان ابهر واقع است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دو حمام رهنان

دو حمام رهنان مربوط به دوره صفوی است و در ۶ کیلومتری اصفهان، محله رهنان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
کورائیم

بنای کورائیم مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نیر، بخش کورائیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شهر تاریخی کورائیم
شهر تاریخی کورائیم که امروزه به تپه‌ای از خاک تبدیل شده است مربوط به حدود ۱۰۰۰ سال قبل میلاد بوده است مردمان آن زمان از صنعتگران ماهر منطقه در زمینه تولید سفال بوده‌اند این منطقه جزء مناطق اصیل ترکی می‌باشند
ده آغجه کهل
این ده یکی از مرتفع‌ترین ده‌های منطقه بوده است و اهالی آن از قدیم ثروتمندترین اشخاص منطقه بوده‌اند
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
بنا چشمه علی

بنا چشمه علی مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی - دوره قاجار است و در دامغان، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه جنگاه

تپه جنگاه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در اسلام‌آباد غرب، جنوب شرقی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه حومه‌ای (تپه‌های بره سیمین)

تپه حومه‌ای (تپه‌های بره سیمین) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در اسلام‌آباد غرب، شمال تپه بورک واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه جغا بافت

تپه جغا بافت مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در اسلام‌آباد غرب، شرق شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه طلسم

تپه طلسم مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان دالاهو، روستای طلسم واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه سراب ذهاب (قادری)

تپه سراب ذهاب (قادری) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان سرپل ذهاب، قادری واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه سراب کوانه

تپه سراب کوانه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان سرپل ذهاب، روستای سراب کوانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه رسول آقا

تپه رسول آقا مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان سرپل ذهاب، روستای ذهاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه گازرخانی

تپه گازرخانی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کامیاران، روستای گازرخانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
تپه پاچیا (فیروزآباد سراب)

تپه پاچیا (فیروزآباد سراب) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش ماهیدشت  غرب رودخانه ارس واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۸۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری