پیوس دوازدهم

پاپ پیوس دوازدهم یکی از پاپ‌های کلیسای کاتولیک رم بود که در رم به دنیا آمد و از ۱۹۳۹ تا ۱۹۵۸ میلادی پاپ بود.
تصمیم پیوس دوازدهم مبنی بر خودداری از نکوهش کردن نسل‌کشی یهودیان توسط آلمان نازی و دیدگاه واتیکان در توجیه عمل‌کرد وی، همواره باعث بروز تنش در روابط اسرائیل و واتیکان بوده‌است.
تاریخچه
پیوس دوازدهم در سال ۱۹۳۹ و هم‌زمان با آغاز جنگ جهانی دوم به مقام «پاپ اعظم» انتخاب شد و تا سال ۱۹۵۸ در این سمت باقی ماند. پیوس دوازدهم در اقدامی که به شدت مورد اعتراض یهودیان قرار دارد، از امضاء بیانیه نیروهای متفقین در نکوهش نسل‌کشی و یهودستیزی آلمان نازی خودداری کرد.
وی که در رشته فلسفه و الهیات درس خوانده بود، درسال ۱۹۰۱ وارد واتیکان شد.
سمت کاردینالی
در سال ۱۹۱۷ با سمت کاردینالی وارد آلمان شد و تا سال ۱۹۲۹ در آنجا زندگی کرد. پس از آن که هیتلر در سال ۱۹۳۳، قدرت را در دست گرفت، وی که در آن زمان کاردینال بود با نماینده هیتلر ملاقات کرد و با او توافق کرد که آنان در انجام امور مذهبی خود آزاد باشند، به شرطی که قانون جدایی دین از سیاست را رعایت کنند.
انتخاب به عنوان پاپ پیوس دوازدهم و اقداماتش
شش سال بعد یعنی در سال ۱۹۳۹ به عنوان پاپ انتخاب شد. این در حالی بود که سخت‌گیری علیه یهودیان آغاز شده بود. در همان دوران کلیسای کاتولیک برای حدود ۳۰۰۰ یهودی اروپایی ویزای ورود به برزیل را صادر کرد؛ به شرط آن که آن‌ها غسل تعمید داده شده و مسیحی شوند. حدود دو سوم از این گروه پس از ورود به برزیل دوباره به آئین یهودی بازگشتند و این حادثه جنجال فراوانی بر پا کرد.
در بهار سال ۱۹۴۰، ربی اسحق هرزوق؛ خاخام اعظم یهودیان فلسطین در نامه‌ای از پاپ پیوس خواست تا به حمایت از یهودیان اسپانیا که به آلمان بازگردانده می‌شدند بپردازد، اما پاپ با استدلال این که در امور سیاسی دخالت نمی‌کند، سکوت کرد، ربی اسحق چند بار دیگر تقاضای خود را تکرار کرد، اما هیچ پاسخی از واتیکان دریافت نکرد. پاپ همچنان در برابر تقاضای سفیر ویژه آمریکا در سال ۱۹۴۱، درباره محکوم کردن قساوت و بی‌رحمی آلمان‌ها موضعی مشابه گرفت که «بیطرفی ما اقتضا می‌کند که سکوت کنیم».
در سال ۱۹۴۱ در پاسخ به پرسش مارشال فرانسوی که از او درباره قوانین ضد یهود پرسیده بود، گفت که نژادپرستی در کل محکوم است، اما ما از قوانین سرپیچی نمی‌کنیم و آن را مطرود نمی‌شماریم.
در آگوست ۱۹۴۲، زمانی که بیش از ۲۰۰ هزار یهودی اوکراینی کشته شدند، اسقف اعظم اوکراین نامه‌ای به پاپ نوشت و از او خواست که رژیم آلمان را محکوم کند. پاپ در پاسخ به او آیاتی از انجیل را نوشت و او را به صبر بر مصائب همراه با شکیبایی و طمانینه دعوت کرد. گروه‌ها و شخصیت‌های بسیاری از پاپ خواستند که خشونت نازی‌ها را محکوم کند، اما او همچنان امتناع می‌کرد. تا آن که در دسامبر ۱۹۴۲ یک بیانیه صادر کرد و در آن به‌طور کلی خشونت و افراطی‌گری را نفی کرد.
زمانی که مخالفان، دلیل واضحی برای سکوت، از او خواستند، سخنگویش اعلام کرد که چون نازی‌ها علیه کمونیست می‌جنگند، او مایل نیست که آشکارا به مخالفت با آنان برخیزد. پس از بالا گرفتن فشار افکار عمومی، پاپ در یک سخنرانی رادیویی به مناسبت کریسمس، مسئله خشونت به دلیل نژاد و ملیت را ناخوشایند دانست، اما حاضر نشد که به شکل واضح نامی از یهودیان یا خشونت‌های دولت آلمان ببرد. بی‌تفاوتی پاپ نسبت به آزار یهودیان کاملا آشکار بود.
در هشتم سپتامبر ۱۹۴۳ زمانی که آلمان‌ها ایتالیا را به تصرف خود درآوردند، واتیکان در شرایط جدیدی قرار گرفت. پس از این حادثه سفیر ویژه آمریکا با پاپ دیدار کرد و به او گوشزد نمود که این سکوت می‌تواند به جایگاه معنوی او خدشه وارد کند. پاپ می‌دانست که به زودی یهودیان از ایتالیا اخراج خواهند شد.
در همین رابطه ۴۷۷ یهودی در واتیکان و ۴۲۳۸ یهودی در صومعه‌ها و دیرها پنهان شدند. او به صومعه‌ها و دیرها و کلیساها دستور داد تا ساختمان خود را در اختیار یهودیان آواره بگذارند، حتی اگر این مسئله به بهای گزافی برای آنان تمام شود.
او دیرها و صومعه‌ها را از سکوت خارج نمود و اعلام کرد این اماکن می‌بایست به عنوان پناهگاه یهودیان و مردم آواره قرار گیرد. بین ۴ تا ۷ هزار یهودی در ۱۸۰ مکان که تا به امروز شناخته شده‌اند اسکان داده شده یا تغییر لباس داده یا خوابیدند. تعداد بی‌شماری یهودی در قلعه گاندولفو که قصر ییلاقی پاپ بود پذیرش شده و مورد مداوا قرار گرفتند. همچنین پاپ اتومبیل شخصی خود را برای کمک به فرار یهودیان اختصاص داد.
اگر چه علیرغم این رفتار در ۱۶ اکتبر همان سال، ۱۰۰۷ یهودی ایتالیایی که اکثریت آن‌ها زن و کودک بودند در رم دستگیر و به آشویتس فرستاده شدند.
پاپ از دولت‌های آمریکای لاتین خواست که چند هزار ویزای فوری برای مهاجرت یهودیان اروپا صادرکنند. همچنین آن‌ها ۶ هزار کودک یهودی را به فلسطین اعزام کردند. اگر چه پاپ در نامه‌ای که برای اعزام این گروه فرستاده بود یادآوری کرد که رفتار او هرگز به معنای پذیرفتن اندیشه صهیونیسم نیست و بدین ترتیب او در آخرین سال‌های حکومت نازی‌ها به حمایت از یهودیان پرداخت. اما رفتارش در طول سال‌های ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۴ همواره یکی از بحث برانگیزترین مسائل در تاریخ واتیکان بوده‌است.
پاپ بندیکت شانزدهم؛ رهبر کلیسای کاتولیک رم، در موعظه‌ای که به مناسبت پنجاهمین سالگرد درگذشت پاپ پیوس دوازدهم ایراد کرد، حمایت خود را از تبرک و تقدس سلف خود اعلام کرد. پاپ گفت دعا می‌کند که روند تبرک و اعلام تقدس پاپ، به خوشی پیش رود.
تبرک و اعلام تقدس یک روحانی کاتولیک، آخرین گام در رسیدن او به منزلت قدیس در کلیسای کاتولیک است. این تبرک بسیار بحث‌انگیز بوده‌است. چون او متهم است که در جریان هولوکاست یا قتل‌عام یهودیان در دوران جنگ دوم جهانی سکوت نمود. اما پاپ بندیکت شانزدهم گفت که پاپ پیوس دوازدهم بی‌صدا و پنهانی برای نجات جان یهودیان کار می‌کرد تا مانع از وخیم‌تر شدن وضع شود و شمار بیشتری از یهودیان را نجات دهد.
در سال ۲۰۰۷ میلادی، ۱۵ کاردینال و ۱۵ اسقف اعظم واتیکان با اکثریت آرا، رای به آمرزش پیوس دوازدهم دادند. این اقدام در کلیسای کاتولیک جزء آخرین قدم‌ها برای اعلام فردی به عنوان «قدیس» است.
میراث
در موزه ید و شم در اورشلیم که با هدف نگهداری یاد و آثار قربانیان جنایات نازی‌ها و حفظ اسناد و آثار فاجعه نسل‌کشی یهودیان برپا شده‌است، در شرح عکسی از پاپ پیوس دوازدهم، از وی به عنوان فردی که «سکوت در برابر جنایات نازی‌ها علیه یهودیان کرده‌است»، یاد می‌شود.