پستانداران افغانستان

میمون دنیای قدیم
میمون دنیای جدید که حدود ۴۰میلون سال را در بر دارد
ساختمان جفرافیایی افغانستان پیچیده می‌باشد این پیچیدگی باعث تشکیل اقلیم نا متناظر گردیده‌است. در اقلیم‌ها وارتفاعات مختلف پستانداران مختلف حیات بسر می‌برند. افغانستان دارای چندین پستاندار بومی می‌باشد. طبق تحقیقات خوشحال حبیبی زولوجست واداره جنگلات ومراتع دفترUNHCR سازمان ملل در افغانستان ۱۲۸ گونه پستاندار وجود دارد. که ۰ نوع منتقدانه در معرض خطر هستند ۴ نوع آن منقرض (شیر ببر چیتا وآهوختن)، ۱۲ نوع آسیب پذیر هستند، و ۵، نزدیک به تهدید است. که از جمله پلنگ برفی آهو مارخور و گوسفند مارکوپولو است. درسال۲۰۰۷ بتعداد ۲۱۰ راس گوسفند مارگوپولو در پامیر بزرگ و۱۹۱ راس در دره واخجیر باقی مانده‌است. درین دو دره ۴۰۰آهو ماکوپولو۱۱۲ بز کوهی سایبریائی ۴۴۳ موش خرما دم دراز ۲۰خرگوش ۵ قاقم ودو راسو وجود داشت.
عمر حیوانات در افغانستان
دانشمندان ساینس عمر حیوانات را ۶۶۵ میلیون سال قبل یا پس از انفجار کامبرین می‌دانند زیاده حیوانات حدود ۵۴۰ میلیون سال قبل بدنیا آمد. بعضی حیوانات مانند تراز(Trace fossil) بیشتر از یک میلیارد سال زندگی داشته‌است. حیوانات را از جهت پیدایش بدو گروپ تقسیم نموده‌است. حیوانات دنیای قدیم و حیوانات دنیا جدید. عمر حیوانات قدیم از ۷۰ میلیون سال الی ۴۰ میلیون سال تخمین گردیده‌است یعنی با ازبین رفتن داینسورها حیوانات قدیم بوجود آمد. عمر حیوانات جدید از ۴۰ میلیون سال به اینطرف می‌باشد. در افغانستان حیوانات قدیم و جدید وجود دارد. در مجموع تمامی پستانداران افغانستان از ۸ راسته(Order) می‌باشند.
گونه‌های پستانداران افغانستان
شماره
نام علمی راسته
تعدار گونه(Species)
نام فارسی راسته
تشریحات
۱
Insectivora
۷
حشرات
۲
Chiroptera
۳۴
خفاشان
۳
Primates
۱
میمون
۴
Carnivora
۲۹
گوشتخواران
۵
Perissodactyla
۱
سم داران
۶
Artiodactyla
۹
شنگلداران
۷
Lagomorpha
۴
خرگوشها
۸
Rodentia
۳۵
موشها
علامات اختصاری وضیعت زیست حیات وحش در افغانستان
جدول زیر وضیعت حفاظت حیوانات افغانستان را برجسته ساخته که در کدام وضیعت قرار دارد محقق اداره IUCN
علامت
وضیعت
شرح وضیعت زیست
EX
منقرض
آخرین فرد مرده‌است.
EW
منقرض شده در حیات وحش
در اسارت نگهداری می‌شود یا به عنوان یک جمعیت کوچک در خارج از محدوده قبلی خود زیست می‌نماید.
CR
آستانه انقراض
این گونه در معرض خطر انقراض قریب الوقوع در بین گیاهان خودرویا حیوانات (وحشی) قرار دارند.
EN
در معرض خطر
گونه در معرض خطر انقراض بسیار بالا در بین گیاهان خودرویا حیوانات (وحشی) قرار دارند.
VU
آسیب‌پذیر
انواع که در معرض خطر انقراض مواجه‌است.
NT
نزدیک به تهدید
گونه‌های که در معیارها ی فوق قرار ندارد بلکه به احتمال زیاد برای انجام این کار در آینده قرار خواهد داشت.
LC
کمترین نگرانی
در شرایط نگرانی شدید قرار ندارد.
DD
اطلاعات کم
اطلاعات ناکافی و ارزیابی از خطرات به این گونه وجود دارد.
LR/CD
خطر کمتر
حفاظت وابسته انواع که در برنامه‌های محیط زیست جا داده نشده ممکن است به رده خطر بالاتر نقل مکان کند بالخصوص در صورتی که برنامه قطع شد.
LR/NT
خطر کمتر نزدیک به تهدید
گونه که نزدیک به عنوان آسیب پذیر طبقه بندی شده‌است، در برنامه‌های حفاظت از محیط زیست نیست.
LR/LC
خطر کمتر
حداقل نگرانی گونه هستند که بدون خطرات شناسایی وجود دارد.
فهرست پستانداران افغانستان
شماره
نام فارسی
نام علمی
نام انگلیسی
الگو
زیر طبقه:Theria. داخل صنف:Eutheria
راسته: Primates زیرفامیل: Cercopithecidae یا ببون
. میمون دنیای قدیم.
۰
ببون
Rhesus Macaque
Macaca mulatta
چپ
جوندگان . راسته:Rodentia. خانواده: Sciuridae در.
۱
سنجاب پرنده
Hylopetes baberi
Afghan Flying Squirrel
چپ
۲
سنجاب سرخ پرنده
Petaurista petaurista
Red Giant Flying Squirrel
چپ
راسته:Rodentia. زیر خانواده:Callosciurinae
۳
سنجاب بلوچی
Funambulus pennantii
Northern Palm Squirrel
چپ
راسته:Rodentia. زیر خانواده:Xerinae
۴
سنجاب ناخن دراز
Spermophilopsis leptodactylus
Long-clawed Ground Squirrel
چپ
۵
مار موت
Marmota caudata
Long-tailed Marmot
چپ
۶
سنجاب زمینی
Spermophilus fulvus
Yellow Ground Squirrel
چپ
راسته:Rodentia. خانواده:Gliridae «dormice»
۷
سنجاب جنگلی
Dryomys nitedula
Forest dormouse
چپ
راسته:Rodentia. خانواده: Dipodidae (jerboas) زیر خانواده:Allactaginae
۸
دوپای کوچک
Allactaga elater LR/lc
SmallFive-toed Jerboa
چپ
۹
موش دوپا پنج انگشتی بزرگ
Allactaga euphratica LR/nt
Euphrates Jerboa
نزدیک به فوتونمبر۸
۱۰
موش دو پا بلوچی
Allactaga hotsoni LR/lc
راسته:Rodentia. خانواده: Dipodidae (jerboas) زیر خانواده: Cardiocraniinae
۱۱
گونه موش دوپا
Salpingotus thomasi DD
Thomass Pygmy Jerboa
تحقیق نشده
۱۲
پامسواکی بزرگ
Jaculus blanfordi LR/lc
Blanfords Jerboa
راسته:Rodentia. خانواده: Calomyscidae
۱۳
موش دوپا بلوچی
Calomyscus baluchi LR/lc
Baluchi Mouse-like Hamster
چپ
۱۴
هامستر دم دراز مسجد
Calomyscus mystax LR/nt
Afghan Mouse-like Hamster
چپ
راسته:Rodentia. خانواده: Cricetidae
۱۵
هامستر مهاجر
Cricetulus migratorius LR/nt
Gray Dwarf Hamster
چپ
۱۶
ول نقرایی
Alticola argentatus LR/lc
Silver Mountain Vole
۱۷
ول افغانی
Blanfordimys afghanus LR/lc
Afghan Vole
چپ
۱۸
ول بوچارین
Blanfordimys bucharicus LR/nt
Bucharian Vole
چپ
۱۹
ول حفار افغانی
Ellobius fuscocapillus LR/lc
Southern Mole Vole
چپ
۲۰
ول سرو
Microtus juldaschi LR/lc
Juniper Vole
چپ
۲۱
ول تیانشان
Microtus kirgisorum LR/lc
Tien Shan Vole
۲۲
ول خراسانی
Microtus transcaspicus LR/lc
Transcaspian Vole
راسته:جونده‌گان. خانواده: Muridae (mice, rats, voles, gerbils, hamsters, etc.) تیره: موش‌سانان. زیرخانواده:Gerbillinae جربیلیان
جربیل نام گروهی از جوندگان کوچک است که در زیرخانواده جربیلیان از خانواده موش‌سانان قرار می‌گیرند. برخی از جربیل‌ها را بنام موش صحراحی یا جرد می‌نامند.
۲۳
جربیل سبزه یا موش صحراحی سبزه
Gerbillus aquilus LR/lc
Swarthy Gerbil
چپ
۲۴
جربیل بلوچستان
Gerbillus nanus LC
Balochistan gerbil
چپ
۲۵
جرد ناخن زرد
Meriones crassus LC
Sundevalls Jird
چپ
۲۶
جرد لیبی
Meriones libycus LC
Libyan Jird
چپ
۲۷
جرد بزرگ
Meriones meridianus LR/lc
Mid-day Jird
چپ
۲۸
جرد فارسی
Meriones persicus LR/lc
Persian Jird
چپ
۲۹
جرد زاردنی
Meriones zarudnyi EN
Zarudnys Jird
۳۰
جربیل بزرگ
Rhombomys opimus LR/lc
Great Gerbil
چپ
۳۱
جربیل هندی
Tatera indica LR/lc
Indian Gerbil
چپ
۳۲
موش کشتزار جهانی
Apodemus wardi LR/lc
Wards Field Mouse
چپ
۳۳
موش صحراسیاه
Millardia gleadowi LR/lc
Sand-colored Soft-furred Rat
چپ
۳۴
موش و رامین
Nesokia indica LC
Short-tailed Bandicoot Rat
چپ
۳۵
موش صحرا تنزومی
Rattus tanezumi LR/lc
Tanezumi Rat
۳۶
موش ترکستانی
Rattus turkestanicus LR/lc
Turkestan Rat
چپ
راسته:Lagomorpha (lagomorphs)خرگوش سانان
خانواده: Ochotonidae خرگوش بی‌دم. در.
۳۷
خرگوش بی‌دم
Ochotona macrotis LR/lc
Large-eared Pika
چپ
۳۸
خرگوش بی‌دم افغان
Ochotona rufescens LR/lc
Afghan Pika
چپ
۳۹
خرگوش بی‌دم سرخ ترکستانی
Ochotona rutila LR/lc
Turkestan Red Pika
چپ
راسته:Lagomorpha (lagomorphs)خرگوش سانان
تیره: خرگوشیان لپوریدا در.
۴۰
خرگوش صحرائی
Lepus capensis LR/lc
Cape hare
چپ
راسته:Erinaceomorpha (hedgehogs and gymnures)
. خانواده: Erinaceidae در.
۴۱
خار پشت گوش بلند
Hemiechinus auritus LR/lc
Long-eared Hedgehog
۴۲
خارپشت راجستانی (جوجه تیغی)
Hemiechinus hypomelas LR/lc
Brandts Hedgehog
راسته: حشره‌خوارسانان (حشره‌خوارها و موشان کور)
. خانواده: Soricidae (shrews) در.
۴۳
حشره خوار دندان سفید گیملین
Crocidura gmelini LR/lc
Gmelins White-toothed Shrew
۴۴
حشره خوار کشمیری
Crocidura pullata LR/lc
Taiga Shrew
چپ
۴۵
حشره خوار دندان سفید
Crocidura suaveolens LR/lc
Lesser White-toothed Shrew
چپ
۴۶
حشره خوار زاوردنی یا بلوچی
Crocidura zarudnyi LR/lc
Zarudnys Shrew
۴۷
حشره خوار کوچک
Suncus etruscus LC
Etruscan Shrew
چپ
۴۸
حشره خوار خانگی
Suncus murinus LR/lc
Asian House Shrew
چپ
۴۹
حشره خوار
Sorex minutus LR/lc
Eurasian Pygmy Shrew
چپ
راسته:Chiroptera. خانواده: Vespertilionidae
زیر خانواده: Myotinae در. خفاشان(شب پرک چرمی)افغانستان
۵۰
خفاش گوش‌کوچک
Myotis blythii LR/lc
Lesser Mouse-eared Bat
چپ
۵۱
خفاش خون‌آشام
Myotis emarginatus VU
Geoffroys Bat
چپ
۵۲
خفاش هادجسون
Myotis formosus
Hodgsons Bat
چپ
۵۳
خفاش فرادر
Myotis frater LR/nt
Fraternal Myotis
۵۴
خفاش کشمیری
Myotis longipes VU
Kashmir Cave Bat
چپ
۵۵
خفاش گوش موش دیوار
Myotis muricola
Wall-roosting Mouse-eared Bat
چپ
۵۶
خفاش سبیل دار
Myotis mystacinus
Whiskered bat
چپ
۵۷
خفاش گوش پهن
Barbastella leucomelas
Asian Barbastelle
۵۸
خفاش زرد
(Eptesicus bottae
Bottas Serotine
۵۹
خفاش نصواری بزرگ گوبی
Eptesicus gobiensis
Gobi Big Brown Bat
چپ
۶۰
خفاش سندی
Eptesicus nasutus
Sind Bat
۶۱
خفاش سروتین
Eptesicus serotinus
Serotine bat
چپ
۶۲
خفاش دورنگ (ساوی)
Hypsugo savii
Savis Pipistrelle
۶۳
خفاش جنگلی
Nyctalus leisleri
Lesser Noctule
چپ
۶۴
خفاش کوهی
Nyctalus montanus LR/nt
Mountain Noctule
۶۵
خفاش گوش پیکانی
Otonycteris hemprichii LR/lc
Desert Long-eared Bat
چپ
۶۶
خفاش پیپی سترلیا هندی
Pipistrellus coromandra
۶۷
خفاش همالیائی
Pipistrellus javanicus LR/lc
Java Pipistrelle
۶۸
خفاش بال‌سفید
Pipistrellus kuhlii LC
Kuhls Pipistrelle
چپ
۶۹
خفاش لب کوتاه
Pipistrellus pipistrellus LC
Common Pipistrelle
چپ
۷۰
خفاش پپستریل کوچک
Pipistrellus tenuis LR/lc
Least Pipistrelle
۷۱
خفاش گوش‌بلند
Plecotus austriacus LR/lc
Grey long-eared bat
چپ
۷۲
خفاش بزرگ آسیایی
Scotophilus heathi LR/lc
Greater Asiatic Yellow Bat
۷۳
خفاش برفکی
Vespertilio murinus LR/lc
Parti-coloured bat
چپ
۷۴
خفاش بال‌بلند
Miniopterus schreibersii LC
Schreibers Long-fingered Bat
چپ
۷۵
خفاش دم موش کوچک
Rhinopoma hardwickei LC
Lesser Mouse-tailed Bat
۷۶
خفاش دم موش مسکت
Rhinopoma muscatellum LR/lc
Small Mouse-tailed Bat
چپ
۷۷
خفاش دم‌آزاد اروپایی
Tadarida teniotis LR/lc
European Free-tailed Bat
چپ
۷۸
خفاش بال‌بزرگ
Megaderma lyra LR/lc
چپ
۷۹
خفاش نعل اسبی
Rhinolophus blasii NT
۸۰
خفاش نعل اسبی بخارایی
Rhinolophus bocharicus LR/lc
Bokhara Horseshoe Bat
چپ
۸۱
خفاش نعل اسبی بزرگ
Rhinolophus ferrumequinum LR/nt
Greater Horseshoe Bat
چپ
۸۲
خفاش نعل اسبی کوچک
Rhinolophus hipposideros LC
Lesser horseshoe bat
چپ
۸۳
خفاش نعل اسبی بلیث
Rhinolophus lepidus LR/lc
Blyths Horseshoe Bat
۸۴
خفاش نعل اسبی مهلی
Rhinolophus mehelyi VU
Mehelys Horseshoe Bat
چپ
۸۵
خفاش بینی برگه‌ای سه دندانه
Asellia tridens LC
Trident Leaf-nosed Bat
۸۶
خفاش بینی برگه مدور
Hipposideros fulvus LR/lc
Fulvus Roundleaf Bat
چپ
شنگلداران گیاه خوار راسته: Artiodactyla. خانواده: Suidae pigs زیر خانواده:Suinae در.
۸۷
خوک
Sus scrofa LR/lc
Boar
چپ
گیاه خوران راسته: Artiodactyla. زیر خانواده:Moschidae در.
۸۸
آهوختن
Moschus chrysogaster LR/nt
Himalayan Musk Deer
چپ
راسته: Artiodactyla. خانواده: Cervidae deer زیر خانواده:Cervinae در.
۸۹
آهو سرخ آسیای مرکزی
Cervus affinis LR/lc
Central Asian Red Deer
چپ
۹۰
گوزن باختری
Cervus elaphus
bactrianus Linnaeus
چپ
راسته: Artiodactyla. خانواده: Bovidae (cattle, antelope, sheep, goats))زیر خانواده:Antilopinae در.
۹۱
آهوی کوهی
Gazella bennettii LC
Chinkara
چپ
۹۲
غزال
Gazella subgutturosa VU
Goitered Gazelle
چپ
راسته: Artiodactyla. زیر خانواده: Caprinae در.
۹۳
بز وحشی
Capra aegagrus VU
Wild Goat
چپ
۹۴
بز مارخور
Capra falconeri EN
Markhor
چپ
۹۵
آهو رنگ
Capra sibrica LR/lc
Siberian Ibex
چپ
۹۶
گورال پامیری
Nemorhaedus goral LR/nt
چپ
۹۷
آهو مارکوپولو
Ovis ammon VU
Argali
چپ
۹۸
گوسفند وحشی
Ovis orientalis VU
Mouflon
چپ
سم داران راسته: Perissodactyla. خانواده:Equidae در.
۹۹
گوره خر آسیائی
Equus hemionus
Onager
چپ
گوشتخواران راسته:Carnivora به انگلیسی carnivorans. زیر راسته:Feliformia خانواده:Felidae (پشک) در.
۱۰۰
تازی پلنگ
(Acinonyx jubatus)
Cheetah
چپ
۱۰۱
قره قل
Caracal caracal
Caracal
چپ
۱۰۲
پشک جنگلی یا سمونچه
Felis chaus
Jungle Cat
چپ
۱۰۳
پشک دشتی
Felis margarita
Sand Cat
چپ
۱۰۴
پشک وحشی
Felis silvestris
Wildcat
چپ
۱۰۵
پشک کوهی
Felis manul NT
Pallass Cat
چپ
۱۰۶
سیاه گوش
Lynx lynx NT
Eurasian Lynx
چپ
۱۰۷
پشی پلنگ
Prionailurus bengalensis
Leopard Cat
چپ
۱۰۸
شیر
Panthera leo
Lion
چپ
۱۰۹
پلنگ
Panthera pardus
Leopard
چپ
۱۱۰
ببر
Panthera tigris
Tiger
چپ
۱۱۱
پلنگ برفی
Panthera uncia or Uncia uncia
Snow Leopard
چپ
گوشتخواران راسته:Carnivora زیر راسته:Feliformia خانواده:Viverridae (دله, موش خرما, etc.) در.
۱۱۲
دله
Paguma larvata
Masked Palm Civet
چپ
۱۱۳
موش خرماخورد
Viverricula indica
Small Indian Civet
چپ
گوشتخواران راسته:Carnivora زیر راسته:Feliformia خانواده:Herpestidaeنام انگلیسی (mongooses) (موش خرمایان)
۱۱۴
موش خرما هندی
Herpestes edwardsii LR/lc
Indian Gray Mongoose
چپ
۱۱۵
موش خرما کوچک اسیائی
Herpestes javanicus
Small Asian Mongoose
چپ
گوشتخواران راسته:Carnivora زیر راسته:Feliformia خانواده:Hyaenidae انگلیسی(hyaenas) (کفتار)
۱۱۶
کفتار
Hyaena hyaena
Striped Hyena
چپ
گوشتخواران راسته:Carnivora زیر راسته: Caniformia خانواده:Canidae انگلیسی(dogs, foxes) (روباه سگ)
۱۱۷
روباه خاکی
Vulpes cana
Blanfords Fox
چپ
۱۱۸
روباه قرسک
Vulpes corsac
Corsac Fox
چپ
۱۱۹
روباه دشتی
Vulpes rueppelli
Rueppells Fox
چپ
۱۲۰
روبا سرخ
Vulpes vulpes
Red Fox
چپ
۱۲۱
شغال طلائی
Canis aureus
Golden Jackal
چپ
۱۲۲
گرگ خاکستری
Canis lupus
Gray Wolf
چپ
گوشتخواران راسته:Carnivora زیر راسته:Caniformia خانواده:Ursidae (bears) (خرس)
۱۲۳
خرس نصواری
Ursus arctos
Brown Bear
چپ
۱۲۴
خرس سیاه
Ursus thibetanus
Asiatic Black Bear
چپ
گوشتخواران راسته:Carnivora زیر راسته:Caniformia خانواده:Mustelidae انگلیسی(mustelids) ()
۱۲۵
موش تازی یا قاقم
Mustela erminea
Stoat
چپ
۱۲۶
راسو کوچک
Mustela nivalis
Least Weasel
چپ
۱۲۷
موش پلنگ
Vormela peregusna
led Polecat
چپ
۱۲۸
دله خفک
Martes foina
Beech Marten
چپ
۱۲۹
سمور
Mellivora capensis
Ratel
چپ
۱۳۰
سگ آبی
(Lutra lutra
European Otter
چپ
۱۳۱
گور کاو
Meles meles
European badger
چپ