الفبای تاجیکی

روسی است).
زبان تاجیکی به سه خط گوناگون نوشته می‌شده‌است: گونه‌ای از سیریلیک، لاتین، و پارسی. هم‌اکنون در کشور تاجیکستان رسما از خط سیریلیک استفاده می‌شود.
در پی تغییر خط در تاجیکستان در صد سال اخیر از سه شیوه گوناگون برای نوشتن استفاده کرده‌اند. قبل از انقلاب روسیه خط مردم تاجیکستان پارسی بود. بعد از آن تاجیکان برای مدتی از الفبای لاتین استفاده کردند. بعد از رایج شدن خط سیریلیک در روسیه بعد از انقلاب، استفاده از این خط به مرور در برخی جمهوری‌های اتحاد شوروی و کشورهای وابسته به آن رسمیت یافت. از آن پس در تاجیکستان، الفبای سیریلیک با اصلاحات و افزودنی‌های کوچکی با زبان پارسی تطبیق داده و الفبای تاجیکی نامیده شد در تاجیکستان امروز، در کنار خط رسمی تاجیکی از خط پارسی نیز بیش از پیش استفاده می‌شود.
لاتین
الفبای لاتین تاجیکی
A a
B b
C c
Ç ç
D d
E e
F f
G g
H h
I i
Ī ī
J j/Y y
K k
L l
M m
N n
O o
P p
Q q
R r
S s
Ş ş
T t
U u
Ū ū
V v
X x
Z z
سیریلیک
الفبای سیریلیک تاجیکی
































همخوان‌ها
تاجیکی
























پارسی
ج
ب
چ
د
ف
گ
ژ
ک
ل
م
ن
پ
غ
ر
س ص ث
ش
ت
و
ع ء
خ
ه ح
ی
ز ذ ض ظ
ق
واکه‌ها
تاجیکی










پارسی
آ (مثل آرام)
یاء مجهول، مانند خورشید، زیبا
ا (مثل اندک)
ی، یه
یا
کسره (مانند پسر)، «یای معلوم» مانند دیدن، حمید
ضمه (مانند «سخن»)، «و» معلوم (مانند «بودن»)
یاء مجهول اول واژه، مانند ایران
«و» مجهول (مثل دوست)
یاء معلوم در پایان کلمات، مانند زیبائی، فارسی، علی
در واژه‌هایی که از روسی وام گرفته شده‌اند   برای یو بکار می‌رود.
در تاجیکی صدای کسره اضافه () را با حرف  نشان می‌دهند و «ی» نسبی با  نشان داده می‌شود و «یای نکره» با . برای نمونه:
گل زیبا   
گلی زیبا   
زیبائی  
دستور خط پارسی تاجیکی
دستور خط پارسی تاجیکی به تاریخ ۱۲ شهریور ۱۳۷۷ به تصویب جمهوری تاجیکستان رسیده است.
دولت تاجیکستان این شیوه‌نامه را چاپ کرد و رایگان به مردم داد.
واکه‌ها
دبیره  (ی معلوم و زیر)
الف) در آغاز و میان واژه‌ها:
ابا ، اداره ، انشا ، گرفتن ، دویدن ، خندید ، کتاب ، امرالدین ، فضل‌الدین ، نورالدین 
ب) در از «که» و «چه» و ترکیب‌هایشان به جای «ه»
بلکه ، ازبس‌که ، کاش که ، هرچه ، وقتی که  ، هنگامی که  ، چه شما و چه من     ، رویم چه  ، سر کنید چه   
پ) به جای زیر پایان کلمه در ترکیب‌های وصفی و اضافی و پایان حرف اضافه و ربط در صورتی که دبیره پایانی واژه واکه باشد، «ی» نمی‌آید و همان  می‌آید
از سبب ، هنگام ، مثل ، موافق 
گل بادام  ، نسیم کهسار  ، پند مرد فاضل   ، برادر دوست نزدیک من    
در واژه‌های مانند زیر، اگر  کشیده () هم باشد باز  می‌نویسند:
- در این‌سان واژه‌ها:
پیر ، سیر ، دیر ، میر ، دید ، شیر (شیر خوراکی) ، ریش ، سیم ، گیر ، فیل 
شیشه ، تیره ، زیره ، سینه ، خیره ، کینه 
بینا ، شیرین 
- در واژه‌های با پسوند «ین» و «یک»
سنگین ، آهنین ، چوبین ، خونین ، دیرین ، زیرین ، شیرین 
تازیک (تاجیک) ()، تاریک ، نزدیک ، خوارزمیک 
- وام‌واژه‌های عربی بر وزن «فعیل» و «تفعیل»
فقیر ، حکیم ، رحیم ، عزیز ، بصیر ، شریک 
تحریر ، تجلیل 
دبیره )  تکیه‌دار)
الف) در پایان واژه‌هایی که بخش آخرشان تکیه‌بر است آید.
شاهی ، ماهی ، شالی ، دشتی ، آبی ، خجندی ، عسکری ، نوسازی ، تاکسی (تکسی) ، تفلی ، خصوصی ، ابروری ، تبلیسی ، باتومی (بتومی) 
ب) شناسه دوم شخص مفرد بی‌تکیه هم که باشد.
تو آمدی  ، تو گرفتی و آمدی    ، تو کارگر ای کارگر استی، کارگر می‌باشی  
نمونه
پارسی
تمامی انسان‌ها آزاد به دنیا می‌آیند و از لحاظ منزلت و حقوق با هم برابرند. همه صاحب عقل و وجدانند، باید نسبت به یکدیگر برادروار مناسبت نمایند.
سیریلیک
.    ,       .
لاتین
Tamomi odamon ozod ʙa dunjo meojand va az lihozi manzilatu huquq ʙo ham ʙaroʙarand. Hama sohiʙi aqlu viçdonand, ʙojad nisʙat ʙa jakdigar ʙarodarvor munosaʙat namojand.
خط سیریلیک تاجیکی
خط فارسی با زیر و زبر
خط فارسی