گنجشک

گنجشک به پرندگان خانواده گنجشکیان گفته می‌شود که خود در راسته گنجشک‌سانان می‌گنجند. گنجشک خانگی معروفترین گونه گنجشک است که در تعداد بسیار زیاد در تمامی قاره‌های جهان و بیشتر در مناطق شهری زندگی می‌کند. گنجشک‌ها را نزدیک‌ترین حیوان وحشی به انسان توصیف می‌کنند. گنجشک پرنده‌ای است کوچک با منقار کلفت و مخروطی و پاهای نسبتا کوتاه که اغلب پر و بال رنگارنگ ندارد. گنجشکان بیشتر به صورت اجتماعی به سر می‌برند و به‌طور گروهی زاد و ولد می‌کنند. پروازی نیرومند دارند. در بیشتر گونه‌ها دودیسی جنسیتی (تفاوت نر و ماده) مشاهده می‌شود. در سوراخ‌های درختان، شکاف دیوار و صخره‌ها لانه می‌سازند. بیشتر از دانه‌ها و مواد گیاهی و گاه جانوری تغذیه می‌کنند.
گونه‌ها
فهرست زیر شامل گونه‌های گنجشک به تفکیک سرده است:
Hypocryptadius
چشم‌سفید دارچینی
گنجشک‌های راستین, the true sparrows
گنجشک تاغ، Passer ammodendri
گنجشک خانگی، Passer domesticus
گنجشک ایتالیایی، Passer italiae
گنجشک سینه‌سیاه، Passer hispaniolensis
گنجشک سیند، Passer pyrrhonotus
گنجشک سومالی، Passer castanopterus
گنجشک حنایی، Passer rutilans
گنجشک پشت‌ساده، Passer flaveolus
گنجشک رودخانه‌ای، Passer moabiticus
گنجشک ایاگو، Passer iagoensis
گنجشک بزرگ، Passer motitensis
گنجشک کنیا، Passer rufocinctus
گنجشک کردفان، Passer cordofanicus
گنجشک شلی، Passer shelleyi
گنجشک سقطرا، Passer insularis
گنجشک عبد الکوری، Passer hemileucus
گنجشک دماغه، Passer melanurus
گنجشک سرخاکستری شمالی، Passer griseus
گنجشک سوینسون، Passer swainsonii
گنجشک نوک‌طوطی، Passer gongonensis
گنجشک سواحیلی، Passer suahelicus
گنجشک سرخاکستری جنوبی، Passer diffusus
گنجشک بیابانی، Passer simplex
گنجشک درختی، Passer montanus
گنجشک طلایی سودان، Passer luteus
گنجشک طلایی عربی، Passer euchlorus
گنجشک خرمایی، Passer eminibey
گنجشک‌های صخره, the petronias or rock sparrows
گنجشک صخره‌ای خال‌زرد، Petronia pyrgita
گنجشک گلو زرد، Petronia xanthocollis
پترونیای گلوزرد، Petronia superciliaris
پترونیای درختی، Petronia dentata
گنجشک صخره، Petronia petronia
Carpospiza
گنجشک صخره‌ای کمرنگ، Carpospiza brachydactyla
Montifringilla, the snowfinches
گنجشک برفی بال سفید، Montifringilla nivalis
گنجشک برفی تبتی، Montifringilla adamsi
گنجشک برفی کفل‌سفید، Montifringilla taczanowskii
گنجشک برفی پدر داوید، Montifringilla davidiana
گنجشک برفی گردن‌حنایی، Montifringilla ruficollis
گنجشک برفی بلنفورد، Montifringilla blanfordi
گنجشک برفی افغانستانی، Montifringilla theresae
گنجشک معمولی
گنجشک معمولی به طول ۱۴ تا ۱۵ سانتیمتر است. گنجشک نر تارک خاکستری پررنگ پس گردن بلوطی، گلوی سیاه، گونه‌ها و سطح شکمی سفید مایل به خاکستری است. در پرواز خط بالی کوتاه و نسبتا واضح و دمگاه خاکستری دارد. پرنده ماده و نابالغ فاقد سیاهی گلو، در سطح پشتی قهوه‌ای تیره و در سطح شکمی سفید چرک است.
زیستگاه
جوجه گنجشک ایتالیایی
زیستگاه مناطق مسکونی، کشاورزی، و به ندرت دور از محل آدمی زندگی می‌کند. در سوراخ‌ها و پرچین‌ها، روی شاخه‌های درخت و در مناطق مختلف لانه می‌سازد. گنجشک امروزه تقریبا در همه جای دنیا یافت می‌شود. بیشتر گنجشکان آوازی دلفریب و موزیکال دارند. اغلب گنجشکان لانه خود را در بوته‌زارها و علفزارها می‌سازند، اما نوعی گنجشک لانه‌اش را در جاهای بلندتری نسبت به گنجشکان دیگر می‌سازد. گاهی لانه را بر فراز درختان همیشه سبز تا ۸ متر ارتفاع می‌سازد. لانه آنها از خار و خاشاک و الیاف گیاهی، و گاهی از شاخه‌های کوچک درختان است. همچنین می‌شود گنجشک هارا در باغ‌های کشاورزی یافت و علاقه نسبتا زیادی به نشستن روی درخت‌های بید مجنون دارند.
موسم تخمگذاری
موسم تخم‌گذاری و جفت‌گیری گنجشکها معمولا از نیمه فصل بهار آغاز می‌شود و تا اواخر بهار ادامه دارد. ماده از ۴ تا ۶ تخم سفید رنگ با نشانه‌های سرخ-قهوه‌ای می‌گذارد. گنجشک‌هایی که در ناحیه‌های معتدل به سر می‌برند، گاه با فرارسیدن پاییز و زمستان به سوی ناحیه‌های گرمسیر مهاجرت می‌کنند. زمان شکار گنجشک از ۱ تیر ماه آغاز و تا اواخر فصل زمستان(۲۰)اسفند ادامه دارد.