شنگال

اردوگاه آوارگان یزیدی در کوهستان شنگال، سال ۲۰۱۴
سنجار یا شنگال (کردی: Şingal/Şingar/شنگال/شه‌نگار، سریانی:  Shiggar، عربی: سنجار) شهری از استان نینوا در شمال باختری عراق.
جمعیت این شهر در سال ۲۰۰۶ میلادی ۳۹٫۸۷۵ نفر و جمعیت شهرستان در سال ۲۰۱۳ بیش از ۸۸ هزار نفر بود.
امروزه بیشتر مردم این شهر از کردهای ایزدی هستند. اقلیتی از آشوریان مسیحی و عرب‌های سنی نیز در شنگال سکونت دارند.
بخشی از صحنه‌های فیلم جن‌گیر در شنگال فیلم‌برداری شده‌است.
در اوت ۲۰۱۴ نیروهای دولت اسلامی عراق و شام شنگال را به تصرف خود درآورده و به گفته شاهدان یزیدی پانصد تا دو هزار غیرنظامی یزیدی را در روزهای ۶ و ۷ اوت کشتار کردند. اما نیویورک تایمز در روز ۷ اوت گزارش داد که ده‌ها نفر از مردان یزدی اعدام شده و زنان آن‌ها برای مجاهدان مجرد زنده نگه داشته شده‌اند. در روز ۲۰ دسامبر ۲۰۱۴ در پایان یک حمله بزرگ تا شهر شنگال پیشروی کردند اما مقاومت سرسختانه مبارزان داعش در قسمت جنوبی شهر موجب شد تا نتوانند تمام شهر را به کنترل خود درآورند. دفتر مسرور بارزانی مشاور شورای امنیت اقلیم کردستان عراق شنبه ۲۰ دسامبر اعلام کرد که نیروهای نظامی این اقلیم موسوم به پیشمرگه، کنترل منطقه شنگال را به طور کامل از شبه نظامیان گروه داعش، باز پس گرفتند.
عملیات آزادسازی شنگال روز چهارشنبه با پشتیبانی هوایی از سوی ائتلاف ضد داعش آغاز شد و در مرحله اول مناطق پیرامونی شهرستان شنگال و شهر زمار آزاد شد.
عملیات اصلی برای آزادسازی شهرستان شنگال از بامداد امروز با فرماندهی مسعود بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق و با مشارکت پیشمرگ‌های کرد، نیروهای داوطلب ایزدی و نیروهای مدافع خلق وابسته به حزب کارگران کردستان آغاز شد که در ظهر امروز کردها اعلام کردند که کنترل شهرستان شنگال را به دست گرفته‌اند.
شنگال در مرز عراق با سوریه واقع شده و نزدیک به سه ماه پیش که داعش آن را به اشغال درآورد، هزاران ایزدی ساکن این منطقه کشته یا به اسارت گرفته شدند.
به گزارش فرارو، عملیات کردها در منطقه شنگال از روز چهار شنبه آغاز شده است. همزمان با این عملیات نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا حملات هوایی بی‌سابقه‌ای را علیه داعش در این منطقه صورت داده‌اند.
حدود ۸ هزار پیشمرگه کرد در منطقه، حملات را آغاز کرده‌اند و می‌گویند موفق شده‌اند یک مسیر عریض باز کنند تا پیروان مذهب ایزدی و دیگران بتوانند منطقه را ترک کنند.
خبرگزاری آلمان روز جمعه ۲۸ آذرماه گزارش داد که صدها ایزدی در حال پایین آمدن از کوه‌هایی هستند که در آنجا پناه گرفته بودند. گفته می‌شود که حدود ده هزار ایزدی در کوهستان شنگال پناه گرفته بودند.
نیروهای داعش شهریورماه امسال با حمله به مناطقی که ده‌ها هزار ایزدی عراق ساکن بودند، دست به کشتار گسترده زدند و هزاران نفر از آنها را مجبور به پناه بردن به کوهستان شنگال کردند.
تحلیلگران معتقدند که سیطره بر شنگال به این معنی است که می‌تواند قبضه امنیتی نیروهای عراقی بر بخش وسیعی از مرزهای عراق و سوریه از ربیعه گرفته تا مرزهای الانبار شمالی را تثبیت کند.
به لحاظ جغرافیایی منطقه شنگال در شمال غرب موصل واقع است و از توابع استان نینوا محسوب می‌شود. اهمیت کوهستان‌های شنگال در این است که اگر نیروهای پیشمرگه سیطره خود براین منطقه را تکمیل کنند می‌تواند مرکز ثقل پیشروی نیروها به سمت مناطق جنوب و جنوب شرقی نظیر تلعفر و موصل واقع گردد.
ضمن آنکه سیطره بر شنگال به این معنی است که می‌تواند قبضه امنیتی بر بخش وسیعی از مرزهای عراق و سوریه از ربیعه گرفته تا مرزهای الانبار شمالی را تثبیت کند.
نیروهای پیشمرگ پس از آزادسازی شنگال اعلام کردند که چند گور دسته جمعی از جمله یک گور که بیش از ۷۰ جسد از شهروندان ایزدی در آن دفع شده بود کشف کردند و جستجو برای یافتن موارد بیشتر ادامه دارد
پیشینه
در دشت شنگال بیش از ۲۰۰ کاوشگاه باستانی یافت شده‌است، از آن جمله مکان‌هایی مربوط به تمدن‌های شش‌هزارساله حسونه، حلف و عبید. منطقه شنگال از نگاه تاریخ باستان در محدوده فرهنگ عبید واقع شده‌است.
نزههالقلوب، ص ۱۰۵ در باره شنگال می‌نویسد: سنجار از دیار ربیعه است و از اقلیم چهارم. دور بارویش سه هزار و دویست گام است از سنگ و گچ کرده‌اند و بر روی کوهی نهاده‌است بر جانب قبله و چنان افتاده‌است که بام‌های هر رسته خانه‌ها زمین کوی یک رسته دیگر است. باغستان فراوان دارد و سماق و زیتون و انجیر و میوه‌های فراوان دارد و حقوق دیوانیش صد و چهل و هفت هزار و پانصد دینار است.
منتهی‌الارب درباره این شهر آورده‌است: شهری است مشهور به سه روزه راه از موصل به بین‌النهرین. محمد ابراهیم بن ساعد بخاری از آن‌جا است.
وجه تسمیه
نام این شهر در زبان کردی شنگال است اما حکومت مرکزی عراق تا مدت‌ها تلفظ عربی آن یعنی سنجار را رسمی می‌دانست. از ۲۵ مه ۲۰۱۶ با تصویب شورای شهر شنگال و شورای استان نینوا نام شهر به‌صورت رسمی به شنگال تغییر یافت.
موقعیت جغرافیایی
نبرد شنگال