ادو

نقشه ادو
ادو نام قدیم توکیو پایتخت ژاپن است. از سال ۱۶۰۳ تا ۱۸۶۸ میلادی مرکز سیاسی دولت ادوباکوفو در ژاپن بود. این شهر در طول دوره ادو به عنوان یک پایتخت اداری توسعه پیدا کرد. قلعه ادو محل اقامت توکوگاوا ایه‌یاسو بنیان‌گذار دولت ادوباکوفو بود. در دوره ادو جلسات دولت در ادو برگزار می‌شد اما در دوران باکوماتسو یا دوره پایانی ادو مرکز سیاسی ژاپن به کیوتو منتقل شد. پانزدهمین شوگون دوره ادو در کیوتو زندگی می‌کرد و حتی یک بار هم در ادو اقامت نداشته‌است. ادو در سال ۱۸۶۸میلادی توسط امپراتور میجی به توکیو تغییر نام داده‌شد. در همان سال نام قلعه ادو نیز به قلعه توکیو تغییر نام داده و از آن پس به عنوان محل اقامت امپراتوران ژاپن یا کوکیو انتخاب شد.
جغرافیا و ساختار فضایی
ادو شهری قلعه‌ای (Castle town) بود که سایر مناطق‌اش در اطراف قلعه گسترش یافته بودند. محدوده‌ی زمین‌های اطراف قلعه که به عنوان یامانوته (yamanote) شناخته می‌شد، برای عمارت‌های دایمیوها در نظر گرفته شده بود که طبق سیستم سانکین کوتای (sankin kōtai) می‌بایست نصف سال را در ادو می‌گذراندند. گروه وسیعی از سامورایی‌ها از ادو دفاع می‌کردند. در مقابل، شهرهای کیوتو و اوزاکا دایمیو یا جمعیت سامورایی قابل ذکری نداشتند. مشخصه‌ی کیوتو بارگاه امپراطور، اشراف دیوانی، زیارتگاه‌های بودایی، و تاریخ‌اش بود. اوزاکا مرکز تجاری کشور بود که در آن، غلبه با چونین (chōnin) یا طبقه‌ی تجار بود. زمین‌های دورتر از مرکز (در لایه‌ی بعد از محل استقرار دایمیوها و سامورایی‌ها) قلمروی چونین یا مردم شهری بود. ناحیه‌ای که به شیتاماچی (shitamachi) یا مرکز شهر معروف بود و در سمت شمال شرق قلعه قرار داشت، مرکز فرهنگی شهر بود. معبد بودایی قدیمی سنسوجی (Sensō-ji) هنوز در منطقه‌ی آساکوسا (asakusa) قرار دارد و محل مرکز قدیمی شیتاماچی را مشخص کرده است. رودخانه‌ی سومیدا (sumida) که آن موقع به رودخانه‌ی بزرگ یا اوکاوا (Ōkawa) معروف بود، از کناره‌ی شرقی شهر عبور می‌کند، انبار ذخیره‌ی برنج اداره‌ی شوگونی، سایر ادارات دولتی، و معروف‌ترین رستوران‌های شهر در این منطقه قرار گرفته بودند.
پل ژاپن یا نیهون‌-‌باشی (Nihon-bashi) مشخصه‌ی مرکز تجاری شهر است و به کورامایی (Kuramae) هم معروف است که معنای‌اش «جایی مقابل انبارها» ست. ماهیگیران، صنعتگران، و خرده‌فروشان در اینجا فعالیت می‌کردند. کشتی‌رانان با رفت‌-‌و-‌آمد به اوزاکا و دیگر شهرها، کالاها را به ادو می‌آوردند یا از مسیرهای دریایی به کرجی‌های رودخانه‌ای یا مسیرهای خشکی می‌رساندند. این منطقه به عنوان مرکز تجاری و مالی توکیو باقی مانده است.
بخش شمال شرقی شهر در کیهان‌شناسی سنتی، به عنوان ناحیه‌ای خطرناک در نظر گرفته شده و توسط برخی معابد از آسیب و شر شیطان دور نگه داشته می‌شد. بیرون از این محدوده منطقه‌ی اتا (eta) یا مطرودان قرار داشت، کسانی که کارهای «کثیف» انجام می‌دادند و از بخش اصلی شهر جدا شده بودند. مسیری خاکی که به فاصله‌ای کوتاه در شمال منطقه‌ی اتا واقع شده بود، غرب شهر را از ساحل رودخانه در امتداد لبه‌ی شمالی شهر، به منطقه‌ی یوشیوارا (Yoshiwara) که محله‌ی روسپیان بود، متصل می‌کرد. این منطقه که قبلا داخل شهر و در کنار منطقه‌ی آساکوسا قرار داشت، بعد از آتش‌سوزی بزرگ سال 1657، مجددا در مکانی دورتر ساخته شد.
نرخ بالای سواد در ادو
نرخ سواد در بین مردان بالغ ادو در دوره باکوماتسو (بین سال‌های ۱۸۵۳ و ۱۸۶۷ میلادی) حدود ۷۰ درصد تخمین زده می‌شود که نسبت به نرخ سواد در زمان مشابه در سطح جهانی و بطور مثال در لندن حدود ۲۰ درصد و در پاریس حدود ۱۰ درصد بسیار فراتر است.
در همین رابطه هنریک شولمن باستان‌شناس آلمانی مطالبی نوشته و تعجب خود را ابراز کرده‌است. پس زمینه این نرخ بالای سواد، گسترش مدارس خصوصی در نظر گرفته می‌شود در ضمن باید این نکته را در نظر داشت که در آن زمان جمعیت بزرگی از شهر را سامورایی‌ها تشکیل می‌دادند و نرخ سواد در بین آنها ۱۰۰ درصد بوده‌است. در این هنگام میانگین نرخ سواد در بین مردان بالغ در کل کشور ژاپن در حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد تخمین زده می‌شود.
حادثه‌های بزرگ دوره ادو
سال
نوع حادثه
توضیحات
۱۶۴۲
قحطی
بنام کانئی نو دای‌کیکین نامیده می‌شود. یکی از چهار قحطی بزرگ دوره ادو ست.
۱۶۵۷
آتش‌سوزی بزرگ
این آتش‌سوزی بنام مه‌ای‌رئی نو دای‌کا نامیده می‌شود. بیشتر از نیمی از شهر و قسمت‌هایی از قلعه ادو در اثر این آتش‌سوزی از بین رفت. تعداد کشته‌شدگان ۱۰۷،۰۰۰ هزار نفر برآورد می‌شود. این آتش‌سوزی به عنوان یکی از سه آتش‌سوزی بزرگ جهان و بزرگترین آتش‌سوزی در تاریخ ژاپن شناخته می‌شود.
۱۶۵۹
سیل
منطقه آسیب دیده آساکوسا
۱۶۸۲
آتش‌سوزی بزرگ
این آتش‌سوزی بنام تننا دای‌کا نامیده می‌شود. تعداد کشته‌شدگان ۳۵۰۰ نفر برآورد می‌شود.
۱۶۹۸
آتش‌سوزی بزرگ
این آتش‌سوزی بنام چوکوگاکو کاجی نامیده می‌شود. تعداد کشته‌شدگان بیش از ۳۰۰۰ نفر برآورد می‌شود.
۱۷۰۳
زمین لرزه
این زمین لرزه بنام گنروکو دای‌جیشین نامیده می‌شود. تعداد کشته‌شدگان بیش از ۲۳۰۰ نفر برآورد می‌شود.
۱۷۰۴
آتش‌سوزی بزرگ
این آتش‌سوزی بنام گنروکو دای‌کا نامیده می‌شود.
۱۷۰۷
آتشفشان
بنام هوایی دای‌فونکا نامیده می‌شود. در این سال کوه فوجی فوران کرد.
۱۷۳۲
قحطی
بنام کئوهو نو دای‌کیکین نامیده می‌شود. این قحطی تا یکسال ادامه داشت.
۱۷۴۲
سیل
خسارات ناشی از این سیل بسیار زیاد بود.
۱۷۷۲
آتش‌سوزی بزرگ
بنام میوا نو تایکا نامیده می‌شود. تعداد کشته‌شدگان حدود ۱۴،۷۰۰ نفر همچنین تعداد مفقود شدگان ۴۰۶۰ نفر برآورد شده‌است.
۱۷۷۹
آتشفشان
در این سال کوه میهارا در جزیره ایزواوشیما فوران کرد.
۱۷۸۲
قحطی
بنام تن می‌نو دای‌کیکین نامیده می‌شود. یکی از چهار قحطی بزرگ دوره ادو ست که ۵ سال ادامه داشته‌است.
۱۷۸۳
آتشفشان
کوه سنگن یاما فوران کرد.
۱۷۸۶
سیل
رود سومیدا طغیان کرد.
۱۸۰۶
آتش‌سوزی بزرگ
بنام یونکا نو تای‌کا نامیده می‌شود. تعداد کشته‌شدگان حدود ۱۲۰۰ نفر برآورد می‌شود.
۱۸۳۳
قحطی
بنام تنپو نو دای‌کیکین نامیده می‌شود. این قحطی به مدت ۴ سال ادامه داشت.
۱۸۴۶
سیل
چندین نقطه از شهر ادو به زیر آب فرورفت.
۱۸۵۵
زلزله
بنام آنسی نو دای‌جیشین نامیده می‌شود. قدرت زلزله ۶٫۹ ریشتر بود.
۱۸۵۹
سیل
سیل در اثر طغیان رود تاما بوجود آمده و در اثر آن آب‌راه تاماگاوا که یکی از آبراه‌هایی بود که آب آشامیدنی شهر ادو را تامین می‌کرد، مسدود شد.