تهمینه میلانی

تهمینه میلانی (متولد ۱۳۳۹، در شهر تبریز) فیلم‌نامه‌نویس، کارگردان، معمار ایرانی است. او منشی صحنه، طراحی صحنه و لباس، و تهیه کنندگی فیلم را نیز تجربه کرده‌است.
زندگی‌نامه
تهمینه میلانی در سال ۱۳۳۹ در شهر تبریز به دنیا آمد. در دوران دبیرستان به تهران نقل مکان کرد و در دبیرستانهای شرف و مرجان به ادامه تحصیل پرداخت. بسیار جوان بود که به عنوان اولین تجربه سینمائی به عنوان منشی صحنه فیلم خط قرمز برگزیده شد. در کنار کار در کارگاه آزاد فیلم به ادامه تحصیل پرداخت. او که به آرامی به کار در سینما آشنا می‌گردید شروع به نوشتن فیلمنامه (اگر فردا بیاید، دوستت دارم مادر، عشق و مرگ و …) و کار در دیگر فیلمها (ای ایران، جهیزیه‌ای برای رباب، دل نمک و …) کرد.
اولین فیلم او بچه‌های طلاق جایزه بهترین فیلم اول را در جشنواره فجر برد و جایزه نقدی آن به او کمک کرد که مجددا به همراه رضا بانکی و مهدی احمدی فیلم افسانه آه را بسازد. پس از شکست تجاری این فیلم، فیلم کمدی دیگه چه خبر با بازی ماهایا پطروسیان را ساخت. فیلمی که بسیار پرفروش شد.
در سال ۱۳۷۶ و با ایجاد فضای باز سیاسی پس از انتخابات دوم خرداد ریاست جمهوری میلانی فیلم دو زن را ساخت. به خاطر ساخت این فیلم، میلانی جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره فیلم فجر را برد و نامزد جایزه بهترین کارگردانی از همین جشنواره شد. میلانی پس از موفقیت فیلم «دو زن» فیلم‌های نیمه پنهان و واکنش پنجم را هر سه با بازی نیکی کریمی ساخت. میلانی به خاطر ساخت این سه فیلم با واکنش‌های شدیداللحنی روبرو شد. در سال ۱۳۷۹ پس از به نمایش درآمدن فیلم نیمه پنهان دستگیر شد. روزنامه‌ها ۴ جرم «اقدام علیه امنیت ملی، محاربه با خدا، همکاری با گروه‌های معاند و تشویش اذهان عمومی از طریق آثار هنری» را اتهامات وی اعلام کرده بودند اما خود او می‌گوید که هیچگاه تفهیم اتهام نشد. وی ۴ روز در انفرادی و ۴ روز در بند عمومی زندان اوین به سر برد و با دخترانی آشنا شد که بعدها زندگی آن‌ها را در فیلمی به نام «تسویه حساب» به تصویر کشید. میلانی پس از ۸ روز به دستور رهبر جمهوری اسلامی علی خامنه‌ای و رئیس‌جمهور محمد خاتمی از زندان آزاد شد و ۵ سال بعد تبرئه شد.
پس از فیلم‌های سه‌گانه میلانی با بازی نیکی کریمی، فیلم زن زیادی با بازی مریلا زارعی در سال ۱۳۸۳ به نمایش درآمد. این فیلم هم در ادامه حال و هوای فیلم‌های اخیر میلانی بود با واکنش سرد منتقدان مواجه شد اما به فروش خوبی دست پیدا کرد. در سال ۱۳۸۴ بر اساس کتاب «شفای کودک درون» اثر لوچیا کاپاکیونه فیلم آتش‌بس با بازی مهناز افشار و محمدرضا گلزار را ساخت. این فیلم که به بخش مسابقه سینمای ایران در جشنواره فیلم فجر راه نیافت، در سال ۱۳۸۵ اکران شد و رکورد فروش صد میلیون تومان در هفته اول را به جای گذاشت. پس از ساخت و اکران فیلم «آتش‌بس»، لوچیا کاپاکیونه، نویسنده کتاب «شفای کودک درون» با ارسال نامه‌ای به میلانی از او تشکر و قدردانی کرد.
در روز شنبه ۹ مردادماه ۸۹ (۳۱ ژوئیه ۲۰۱۰) در سالن گیبسون آمفی‌تئاتر شهر لس‌آنجلس، از بهروز وثوقی بازیگر مشهور سینمای پیش از انقلاب ایران تجلیل شد که عکس حضور تهمینه میلانی روی زیلوی قرمز این مراسم منتشر شده‌است.
در دی‌ماه ۱۳۹۳ دادسرای فرهنگ و رسانه در تهران میلانی را با عنوان تبلیغ علیه نظام در متن فیلمنامه شهرزاد زن هزار و یک شب احضار کرد. به گفته میلانی، کتاب فیلمنامه شهرزاد زن هزار و یک شب با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در تابستان ۱۳۹۳ منتشر شده بوده‌است.
در شهریور ۱۳۹۷ میلانی در نمایشگاه نقاشی با عنوان «فیلم‌هایی که نساختم» برگزار کرد. این نمایشگاه با اعتراض شدید هنرمندان حوزه تجسمی مواجه شد. بستر این اعتراضات شبکه اجتماعی اینستاگرام بود که این اعتراضات به خود گالری ایوان نیز کشیده شد. یکی از موضوعاتی که در این اعتراضات به آن پرداخته شد تشابه میان تعدادی از این آثار با آثار هنرمندی به نام جنی میلیهوف مقیم کشور اسرائیل بود. این نمایشگاه در تاریخ ۱۸ شهریور ۱۳۹۷ به‌طور موقت متوقف شد. پس از فراگیر شدن اعتراضات به نمایشگاه خانم میلانی در گالری ایوان، موضوع شباهت آثارش به آثار خانم جنی میلیهوف در اینستاگرام فراگیر شد، تا جایی که جنی میلیهوف از توقف این نمایشگاه در پروفایل اینستاگرامش یک استوری منتشر کرد.
فیلم‌شناسی
سال
نام فیلم
کارگردان
فیلم‌نامه‌نویس
تهیه‌کننده
۱۳۹۶
ملی و راه‌های نرفته‌اش
۱۳۹۲
آتش‌بس ۲
۱۳۸۹
یکی از ما دو نفر (با عنوان قبلی «پرنسیپ»)
۱۳۸۶
سوپر استار
۱۳۸۶
تسویه حساب
۱۳۸۴
آتش‌بس
۱۳۸۳
زن زیادی
۱۳۸۱
واکنش پنجم
۱۳۸۰
بمانی
داریوش مهرجویی
۱۳۷۹
خاکستری
مهرداد میرفلاح
۱۳۷۹
شب‌های تهران
داریوش فرهنگ
۱۳۷۹
نیمه پنهان
۱۳۷۷
دو زن
۱۳۷۳
کاکادو
۱۳۷۰
دیگه چه خبر؟!
۱۳۶۹
عشق و مرگ
محمدرضا اعلامی
۱۳۶۹
افسانه آه
۱۳۶۸
بچه‌های طلاق
طراح صحنه و لباس
۱۳۷۳ کاکادو
۱۳۶۸ بچه‌های طلاق
منشی صحنه
۱۳۶۱ پیک جنگل (حسن هدایت)
۱۳۵۸ خط قرمز (مسعود کیمیایی)
جوایز و افتخارات
۲۰۰۹ - جایزه فیلم منتخب تماشاگران جشنواره بین‌المللی فیلم داکا برای سوپر استار
۲۰۰۶ - بهترین کارگردان، بهترین فیلم و بهترین فیلمنامه جشنواره فیلم آسیا پاسیفیک برای زن زیادی
۲۰۰۵ - بهترین فیلم جشنواره فیلم لس آنجلس برای زن زیادی
۲۰۰۳ - جایزه بزرگ جشنواره بین‌المللی فیلم ژنو برای واکنش پنجم
۲۰۰۳ - جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره بین‌المللی فیلم قاهره برای واکنش پنجم
۲۰۰۱ - جایزه بهترین دستاورد هنری جشنواره بین‌المللی فیلم قاهره برای نیمه پنهان
۱۹۹۹ - جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره فیلم فجر برای دو زن
۱۹۸۹ - جایزه بهترین فیلم جشنواره فیلم فجر برای بچه‌های طلاق
مانیا اکبری
فهرست کارگردانان ایرانی
به نقل از
به نقل از