لطیف پدرام

لطیف پدرام ۲۰۱۴
عبداللطیف پدرام مشهور به لطیف پدرام سیاست‌مدار، نویسنده، شاعر، روزنامه‌نگار، رهبر حزب کنگره ملی افغانستان و عضو پارلمان افغانستان (نماینده بدخشان) است. وی از تاجیک‌های افغانستان است. او در دو دوره انتخابات ریاست جمهوری افغانستان شرکت کرده‌است. نام او نخست برای کوشش‌هایش در راه حقوق زنان در افغانستان بر سر زبان‌ها افتاد که در افغانستان مسئله‌ای تابو به‌شمار می‌رود. هم اکنون، او رهبر حزب کنگره ملی افغانستان‌ افغانستان و یکی از ۹ نماینده ولایت بدخشان است. او دو دوره نامزد ریاست جمهوری در افغانستان بوده‌است. پدرام از دانشگاه سوربن پاریس دکترای اسلام‌شناسی دارد، در سال‌های جنگ علیه نیروهای شوروی در کشورش افغانستان در جبهه فرهنگی مقاومت مبارزه کرده‌است. رهبر یک حزب سیاسی (حزب کنگره ملی افغانستان) است و تا به حال دو بار نامزد مقام ریاست جمهوری کشورش بوده و معتقد است که افغانستان به بحران ملی دچار شده و راه حل آن را هم نظام فدرالی می‌داند.
زندگی‌نامه
او در سال ۱۹۶۳ در ولایت بدخشان افغانستان و در خانواده‌ای فارسی‌زبان با اصالت تاجیک زاده شد. پدرام نویسنده، شاعر، روزنامه‌نگار و استاد ادبیات فارسی است. او سرپرست کتابخانه «مرکز فرهنگی حکیم ناصر خسرو بلخی» بود. نخست از پشتیبانان دولت کمونیست افغانستان بود، ولی خیلی زود به‌طور علنی به نکوهش و مخالفت با اشغال شوروی در افغانستان پرداخت و به احمد شاه مسعود پیوست. او بیشتر سال‌های جنگ را در افغانستان سپری کرد و دور تا دور این کشور را پیمود تا فعالیت‌هایش را انجام دهد. لطیف پدرام در نهایت با پیشروی گروه طالبان که عمدتا متشکل از پشتون‌های افغانستان است و سیاست‌های جداسازی زبانی و قومی این گروه، وادار به تبعید شد. پیش از برگشتن به افغانستان پس از سرنگونی طالبان، مدتی را در فرانسه سپری کرد و علوم سیاسی مطالعه کرد و برای ترویج شعر فارسی افغان و ادبیات فارسی تلاش کرد.
دیدگاه‌های سیاسی
لطیف پدرام از پشتیبانان سکولاریسم، فدرالیسم و تمرکززدایی در افغانستان است. او فساد را محکوم کرده و به‌شدت با بنیادگرایی اسلامی مخالف است. او هوادار یک افغانستان مستقل، ولی نامتمرکز است و باور دارد که این کشور باید به ناحیه‌های خودمختار که هر کدام پایتخت ناحیه‌ای خود را دارند، تقسیم شود.
هرچند که حزب او چند قومی است و تا کنون تنها حزب مخالفی بوده‌است که با هیچ گروه مسلحی در پیوند نبوده، برخی او را یک سیاست‌مدار ملی‌گرای تاجیک می‌دانند. شاید یکی از بحث‌برانگیزترین گفته‌های او درخواستش برای تغییر نام کشور افغانستان باشد در بسیاری از مقاله‌هایش، او برای حل منازعات و کشمکش‌های قومی در افغانستان، پیشنهاد داده‌است که نام «افغانستان» به خراسان تغییر داده شود که نام این منطقه در سده‌های میانه بوده‌است. گفته او بر این اساس است که نام کنونی این کشور، «افغانستان»، به معنی «سرزمین پشتون‌ها» است و دیگر گروه‌های قومی نادیده گرفته می‌شوند
انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۴
در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۴ در افغانستان، او با کسب ۱٫۴٪ از کل آرای شمارش‌شده و همچنین با تقریبا ۱۷٪ آرای ولایت زادگاهش، بدخشان، نفر پنجم شد که او را در بین نامزدان خرده‌پا نفر اول می‌ساخت. به دنبال اعلام نتایج، او دولت و نتایج انتخابات را مورد انتقاد قرار داد و اظهار داشت که «تقلبی گسترده در انتخابات صورت گرفته‌است» که از دید او «سراسر شرم‌گینانه» است. پیش از انتخابات، او اظهار داشته بود که تاریخ انتخابات باید به عقب انداخته شود تا هم افغان‌های خارج از کشور آماده رای‌دهی شوند و هم اوضاع امنیتی کشور آرام شود.
بحث‌برانگیزی در سال ۲۰۰۸
در فوریه سال ۲۰۰۸، یک پیام صوتی که ادعا می‌شد از لطیف پدرام است توسط برخی از شبکه‌های تلویزیونی افغانستان نشر شد که در آن ادعا می‌شد پدرام به پادشاه پیشین افغانستان، امان‌الله خان، «بی‌احترامی» کرده و او را «مسخره» کرده‌است. امان‌الله خان در افغانستان قهرمان ملی شناخته می‌شود با این حال، پدرام در مصاحبه‌ای با خراسان تی‌وی این ادعا را رد کرد و گفت که صدای او دستکاری شده بوده‌است. این مسئله به موضوعی داغ در رسانه‌ها و پارلمان و کابینه افغانستان تبدیل شد و موضوع تنش‌های قومی در افغانستان قرار گرفت و برخی او را پشتیبانی و برخی او را نقد کردند. به دنبال آن، دولت افغانستان تلاش کرد تا حزب کنگره ملی را غیرقانونی اعلام کند و دستور داد که «دیدگاه‌ها درباره پادشاهان پیشین، ریاست جمهوری و سران مجاهد» قدغن باشد. از آن پس پدرام تا نوامبر ۲۰۰۸ در حبس خانگی در کابل به سر برد. یک سال پیش لز انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۰۹ در افغانستان، فدراسیون جهانی جامعه‌های حقوق بشر آزادی بی‌قیدوشرط پدرام را درخواست کرد.
انتخابات ۲۰۰۹
در ژانویه ۲۰۰۹، احمد مجید یار از موسسه امریکن انترپرایز، در مقاله‌ای پدرام را در فهرست ۱۵ کاندیدای احتمالی در انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان جای داد. نتایج آغازین نشان می‌دادند که پدرام از بین ۳۸ کاندید نفر ۱۱ شده‌است و بر پایه گفته «کمیته انتخابات مستقل»، او در نهایت ۰٫۳۴٪ آرا را کسب کرد بر بنیاد نتایج IEC، پدرام در ولایت زادگاه خود ۶،۶۸۶ رای کسب کرده بود، که این میزان بسیار پایین‌تر از تعداد رای‌ها او در دوره پیشین، ۳۳،۵۱۰ بوده‌است.
انتخابات پارلمانی سال ۲۰۱۰
در انتخابات مجلس افغانستان پدرام ۸٫۴۶۹ رای در بدخشان بدست آورد و به عنوان نماینده سوم این ولایت پس از فوزیه کوفی و زلمای مجددی راهی مجلس افغانستان شد.
پدرام سیاست‌مداری با گرایش‌های ملی‌گرایی تاجیک و طرفدار فدرالیسم است. او بنیان‌گذار و رهبر حزب کنگره ملی افغانستان‌ و همچنین بنیان‌گذار شورای تاجیک افغانستان است. تاجیک‌ها از مهم‌ترین گروه‌های مخالف طالبان هستند.