دانشگاه گوتینگن

دانشگاه گوتینگن ، شناخته شده با نام دانشگاه گئورگ آگوست ، واقع در شهر گوتینگن آلمان است. این دانشگاه در سال ۱۷۳۷ بنا نهاده شده و تاکنون ۴۴ نفر از اساتید آن موفق به کسب جایزه نوبل در رشته‌های مختلف شده‌اند.
دانشگاه گوتینگن یکی از ده دانشگاه برتر کشور آلمان است و در زمینه علوم انسانی، علوم پایه و پزشکی و شاخه‌های آن دارای اعتبار و شهرتی جهانی است.
در سال ۲۰۰۷ دانشگاه گوتینگن توسط وزارت آموزش و پژوهش دولت فدرال آلمان به عنوان دانشگاه برتر (آلمانی: Exzellenzinitiative) انتخاب شد. همچنین در رده‌بندی معتبر جهانی در سال ۲۰۱۰ این دانشگاه عنوان بهترین دانشگاه آلمان و هشتمین دانشگاه برتر اروپا را از آن خود کرده و در بین تمامی دانشگاه‌های جهان در جایگاه چهل و سوم قرار گرفت.
تاریخ و فرهنگ شهر گوتینگن عمدتا بر محور دانشگاه و مسائل مربوط به آن شکل گرفته‌است. از این میان می‌توان به ماجراهای هفت گوتینگنی (به آلمانی: Göttinger Sieben) و هجده گوتینگنی (به آلمانی: Göttinger Achtzehn) اشاره کرد. همچنین آداب جشن فارغ‌التحصیلی دانشجویان دکتری در این شهر نیز در نوع خود قابل توجه‌است.
برخی از مشهورترین ریاضی‌دانان تاریخ مانند کارل فریدریش گاوس، برنهارد ریمان و داوید هیلبرت از اساتید دانشگاه گوتینگن بوده‌اند.
در خلال جنگ جهانی دوم طبق قراردادی نانوشته، ارتش آلمان نازی از بمباران شهرهای دانشگاهی کمبریج و آکسفورد خودداری می‌نمود و در مقابل نیروهای متفقین نیز دو شهر دانشگاهی گوتینگن و هایدلبرگ را هیچ‌گاه بمباران نکردند.
دانشکده‌ها و رشته‌های برتر
۱۲ درصد از دانشجویان دانشگاه گوتینگن را دانشجویان خارجی تشکیل می‌دهند که در کنار دانشجویان آلمانی در ۸۰ رشته دانشگاهی مشغول به‌تحصیل هستند. ۸۰ رشته تحصیلی در ۱۳ دانشکده ارائه می‌شود که از میان آن‌ها می‌توان دانشکده علوم کشاورزی، پزشکی، ریاضی و علوم رایانه را نام برد.
رشته‌هایی همچون زیست‌شناسی، شیمی، فیزیک، تاریخ، ریاضی، جامعه‌شناسی و دندان‌پزشکی از جمله رشته‌های مطرح در دانشگاه گوتینگن محسوب می‌شوند که در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی نیز از جایگاه مناسبی برخوردار هستند.
از دیگر ویژگی‌های دانشگاه گوتینگن می‌توان به کتابخانه آن اشاره کرد که با بیش از چهار میلیون جلد کتاب و مجله، از جمله مجهزترین کتابخانه‌های آلمان به حساب می‌آید و در سال ۲۰۰۲ میلادی نیز به عنوان کتابخانه سال آلمان برگزیده شد.
پژوهش‌های ایرانشناسی در دانشگاه گوتینگن
رشته شرق‌شناسی دانشگاه گوتینگن در اواسط قرن ۱۸ میلادی بنیان نهاده شد و رشته ایران‌شناسی از سال ۱۹۰۳ میلادی در مقاطع مختلف تحصیلی در دانشگاه گوتینگن تدریس می‌شود و در حال حاضر انستیتوهای ایرانشناسی، شرق‌شناسی قدیم، باستانشناسی مصر، اسلام‌شناسی و زبان و ادبیات عربی و تدریس خطوط میخی در این دانشگاه قرار دارند. در همین سال آقای فردریش کارل آندریاس که بر روی زبان‌های ایرانی در تاریخ و مذهب باستان ایران کار می‌کرد، ریاست دانشکده را برعهده داشت و در سال ۱۹۳۷ میلادی مدیریت کرسی تدریسی تاریخ خاورمیانه به پروفسور والتر هینتس محول گردید. ایشان تحقیقات خود را در زمینه ایرانشناسی بخصوص به دوران هخامنشیان و صفویان اختصاص دادند. به دلیل وابستگی و گرایش وی به بعضی از افکار نژادپرستی، تدریس ایشان در دانشگاه گوتینگن بعد از جنگ جهانی دوم متوقف گردید. به‌همین جهت در سال ۱۹۴۶ میلادی ادامه تدریس ایرانشناسی به آقای هانس هاینریش شدر محول گردید. ایشان در موضوعات پژوهشی گوناگون و وسیعی از قبیل مذهب و فیلولژی ایرانی کار نمودند. از میان آثار او می‌توان انتشار مهم چند رساله‌ای در زمینه نفوذ دیوان حافظ در شاعر بزرگ آلمان، گوته، و اثر معروف او، دیوان غربی- شرقی را ذکر کرد. پس از فوت ناگهانی هانس هاینریش شدر، سرپرستی انستیتوی ایرانشناسی دوباره به والتر هینتس محول گردید. او با تلاش‌های بسیار، توانست انستیتوی باستان‌شناسی را با بررسی‌ها و تحقیقات بیشتر در منطقه ایران برای اولین بار در دانشگاه گوتینگن دایر گرداند. در این انستیتو، که در سال ۱۹۷۲ میلادی تاسیس شد و مدیریتش به آقای کلاوس شیپمان اختصاص داده شده بود، تحقیقات باستان‌شناسی وسیعی انجام گردید که مهم‌ترین تحقیقات او در زمینه پارت‌ها و تاریخ ساسانیان بود و متون گوناگونی را به چاپ رساند. بعد از بازنشستگی آقای شیپمان به دلیل کمبود بودجه مالی دانشگاه گوتینگن، این انستیتو به‌طور کلی تعطیل گردید.
تعطیل شدن این انستیتو یک شکست بزرگ در راه پژوهش‌های علمی باستان‌شناسی در زمینه ایران‌شناسی بود. در سال ۱۹۷۵ میلادی آقای دیوید نیل مکنزی مدیریت انستیتو را به‌عهده گرفت. او بخصوص در زمینه فارسی میانه و زبان‌کردی کار می‌کرد. وی در سال ۱۹۹۴ میلادی بازنشسته شد و بعد از دو سال آقای فیلیپ کرینبروک مدیریت انستیتوی ایرانشناسی را در گوتینگن برعهده گرفت که تحقیقات خود را در زمینه دین زرتشت و ادبیات فارسی قدیم و معاصر ایران و بخصوص عرفان مولانا در دانشگاه گوتینگن دنبال کرد.
اساتید برجسته
از اساتید برجسته این دانشگاه، افراد زیر را می‌توان نام برد:
کارل فریدریش گاوس
برنهارت ریمان
داوید هیلبرت
یوهان پتر گوستاف لوژون دیریکله
ماکس بورن
روبرت اوپنهایمر
thumb
ماکس پلانک
والتر نرنست
فریدریش وهلر
هاینریش هاینه
برادران گریم
آرتور شوپنهاوئر
اتو فون بیسمارک
گرهارد شرودر
ماکس وبر
یورگن هابرماس
جان فون نویمان
فهرست دانشگاه‌ها در آلمان