دانشگاه ارومیه

دانشگاه ارومیه یکی از دانشگاه‌های وزارت علوم، تحقیقات و فناوری که در شهر ارومیه واقع است. این دانشگاه پیش از انقلاب اسلامی دانشگاه رضائیه نام داشت. سرپرستی این دانشگاه از ۱۸ دی ۱۳۹۲ بر عهده دکتر رحیم حب نقی می‌باشد.
پردیس شهر دانشگاه ارومیه
تاریخچه
کالج پزشکی وست‌مینستر
بنای ابتدایی دانشگاه ارومیه توسط جوزف کاکرن، پزشک امریکایی متولد ارومیه، در اواخر قرن نوزدهم در محل فعلی پردیس شهر دانشگاه ارومیه بنیان نهاده شد. موسسه کاکرن با نام وست‌مینستر یک کالج پزشکی بود که به آموزش علوم پزشکی به دانشجویان ایرانی می‌پرداخت. مدارک این دانشجویان بطورت مشترک توسط مظفر الدین شاه و جوزف کاکرن امضا می‌شد. فعالیت‌های این موسسه تا زمان مرگ ناگهانی دکتر کاکرن در سال ۱۹۰۵ میلادی ادامه داشت. بعدها پردیس شهر دانشگاه ارومیه در محل کالج پزشکی جوزف کاکرن تاسیس شد.
دانشکده کشاورزی و دامپروری رضائیه
به عنوان یک مرکز آموزش عالی در استان آذربایجان‌غربی ابتدا در قالب آموزشکده در یک باغ ۱۵ هکتاری در مسیر جاده بند به ریاست مهندس شیبانی در سال ۱۳۴۴ تاسیس گردید. در آن زمان تعداد اعضای هیئت علمی بسیار معدود بوده و در هر دوره تعداد ۲۰ آلی ۳۰ نفر دانشجو برای آموزش در علوم کشاورزی پذیرفته و با درجه کاردانی فارغ‌التحصیل می‌شدند. دانشجویانی که مایل بودند می‌توانستند تا درجه کارشناسی در دانشکده کشاورزی کرج وابسته به دانشگاه تهران به تحصیلات خود ادامه دهند.
تالار همایش دکتر چمران
در سال ۱۳۴۸ موافقت نامه‌ای بین بنیاد خاور نزدیک و وزارت فرهنگ وقت جهت افزایش دوره دانشکده از دوسال به برنامه چهار ساله به امضا رسید و جعفر راثی ریاست دانشکده را به عهده گرفتند. نمایندگان بنیاد خاور نزدیک تهیه کتب آموزشی به زبان انگلیسی و تجهیزات آزمایشگاهی برای دوره چهارساله دانشکده کشاورزی و دامپروری را به عهده گرفتند. گرایش‌های آموزشی شامل رشته‌های کشاورزی، دامپروری و اقتصاد خانه بود که باپایه‌گذاری پنج گروه آموزشی شامل علوم پایه، علوم گیاهی، علوم دامی، مهندسی کشاورزی و آموزش روستایی حمایت می‌شد. کتابخانه مرکزی دانشکده به سرعت با کتاب‌های منتخب تجهیز و تعداد دانشجویان جدید الورود به ۱۵۰ نفر در سال رسید. در آغاز همکاری بنیاد خاورنزدیک با دانشکده کشاورزی و دامپروری، مزرعه وسیعی در نازلو واقع در حومه شهر ارومیه خریداری شد. پردیس نازلو در ۱۱ کیلومتری مسیر جاده مرز سرو با ترکیه و با فاصله ۱۹ کیلومتری از پردیس شهر قرار دارد. در ابتدا ساختمان‌های دامپروری جهت نگهداری گاو و گوسفند، خوک، اسب و ماکیان به منظور آموزش عملی دانشجویان و با سرپرستی متخصصین بنیاد خاورنزدیک احداث شد.
دانشگاه رضائیه/ارومیه
به دنبال تاسیس دانشکده کشاورزی و دامپروری رضائیه، دانشکده‌های دامپزشکی و علوم در راستای توسعه کمی و کیفی دانشگاه به ترتیب در سال‌های ۱۳۵۶ و ۱۳۵۸ افتتاح شدند که منجربه تاسیس دانشگاه رضائیه گردید. پس از آن فعالیت گسترده‌ای برای توسعه پردیس نازلو به عمل آمد و به تدریج هر سه دانشکده یادشده به پردیس دانشگاه در روستای نازلو انتقال یافتند. پس از انقلاب اسلامی نام دانشگاه رضائیه به دانشگاه ارومیه تغییر یافت.
لازم به توضیح است که در سال ۱۳۵۹ دانشکده پزشکی نیز در دانشگاه ارومیه تاسیس شده و تا سال ۱۳۶۴ به فعالیت خود زیر عنوان دانشگاه ارومیه ادامه داد. در سال ۱۳۶۴ در پی تقکیک دانشکده‌های پزشکی از وزارت علوم دانشکده پزشکی دانشگاه ارومیه مستقل از دانشگاه ارومیه تحت نام دانشگاه علوم پزشکی ارومیه به فعالیت خود ادامه داد.
دانشگاه ارومیه در سال‌های بعد با افتتاح دانشکده ادبیات و علوم انسانی در سال ۱۳۶۷ و دانشکده فنی در سال ۱۳۶۸ توسعه بیشتری یافت و درحال حاضر با داشتن ۹ دانشکده، یک پردیس خودگردان ، مرکز آموزش عالی شهید باکری در شهر میاندوآب و دانشکده فنی در شهر خوی، ۵ پژوهشکده ، دو مرکز تحقیقاتی ، پارک علم و فناوری و مرکز آی‌سی‌تی، کتابخانه مرکزی، یک موزه و یک مرکز تحقیقات سازه در حال تاسیس، به فعالیت آموزشی و تحقیقاتی خود ادامه می‌دهد. در تابستان سال ۱۳۹۲ هیت امنای دانشگاه با کسب مجوز از وزارت علوم با تاسیس سه دانشکده دیگر دانشکدهء مهندسی برق و کامپیوتر و دانشکدهء پتروشیمی و دانشکدهء شیمی موافقت به عمل آورد.
دانشکده دامپزشکی
این دانشکده درسال ۱۳۵۴ تاسیس شده‌است و افرادی چون پروفسور محمد باقر ابراهیمی فارغ‌التحصیل این دانشکده می‌باشند. این دانشکده از نظر قدمت سومین دانشکده دامپزشکی کشور پس از دانشکده‌های دانشگاه تهران و شیراز می‌باشد. گروه‌های آموزشی این دانشکده عبارتند از:
علوم پایه
پاتوبیولوژی
بهداشت و کنترل کیفی مواد غذایی
جراحی و تصویربرداری تشخیصی
بیماریهای داخلی و کلینیکال پاتولوژی
مامایی و طیور
میکروبیولوژی
دانشکده ادبیات و علوم انسانی
این دانشکده با هدف تامین نیروی انسانی متخصص به عنوان چهارمین دانشکده دانشگاه ارومیه با راه اندازی گروه زبان و ادبیات فارسی در سال ۱۳۶۷ تاسیس گردید. اولین گروه دانشجویان پذیرفته شده شامل کارشناسی دبیری ادبیات فارسی در سال ۱۳۶۷ و دبیری تربیت بدنی در سال ۱۳۶۸ بودهاند. گروه‌های آموزشی دایر در این دانشکده به شرح زیر می‌باشد: زبان و ادبیات ترکی استانبولی بعد از دانشگاه علامه طباطبایی در این دانشگاه دایر گردید.
علوم تربیتی
تاریخ
جغرافیا
فقه و حقوق اسلامی
معارف اسلامی
زبان و ادبیات فارسی
زبان انگلیسی
زبان و ادبیات ترکی استانبولی
دانشکده علوم
دانشکده علوم در سال ۱۳۵۸ با پذیرش دانشجو در دو رشته علوم گیاهی و دبیری فیزیک آغاز بکار کرد و بعدها به رشته‌های بیشتر علوم گسترش داده‌شد. گروههای آموزشی دانشکده علوم بشرح زیر می‌باشند:
ریاضیات
فیزیک
زیست شناسی
زمین شناسی
نانو فناوری
دانشکده مهندسی پتروشیمی
با حمایت هیات رییسه و همچنین تاسیس واحدهای پتروشیمی مختلف در استان و صنایع مرتبط تاسیس این دانشکده در هیات امنا تصویب شد دانشکده در چشم‌انداز دارای گروههای مهندسی شیمی مهندسی پلیمر مهندسی انرژی و مهندسی نفت خواهد بود و تلاش بر این است با جذب هیات علمی تبدیل به قطب تحصیلات تکمیلی شود و بتواند به دانشکده بسیار قوی تبدیل شود این رشته‌ها و دانشکده و نیز جذب هیات علمی این گروهها نیز با تلاش دکتر جمشید باقرزاده از استادان گروه کامپیوتر تاسیس ش.
دانشکده فنی و مهندسی
دانشکده مهندسی دانشگاه ارومیه در سال ۱۳۶۹ با کوشش استادان فنی ارومیه از جمله دکتر مهدی ثابت تاسیس شد. محل اولیه این دانشکده در کیلومتر ۱.۵ جاده سرو بود که در دهه ۱۳۸۰ به مکان کنونی این دانشکده در پردیس نازلو منتقل گردید. دانشکده فنی دانشگاه ارومیه هم اکنون دارای زیرگروه‌های زیر می‌باشد:
مهندسی عمران
مهندسی مکانیک
مهندسی معدن
مهندسی صنایع
مهندسی مواد
مهندسی شیمی
مهندسی پلیمر
دانشکده برق و کامپیوتر
مهندسی برق الکترونیک
مهندسی برق قدرت
مهندسی برق مخابرات
مهندسی برق کنترل
مهندسی پزشکی
مهندسی کامپیوتر-نرم افزار
مهندسی کامپیوتر-معماری و شبکه
مهندسی کامپیوتر-هوش مصنوعی
مهندسی کامپیوتر-فناوری اطلاعات
این دانشکده با تلاش دکتر جمشید باقرزاده از استادان گروه کامپیوتر از دانشکده فنی جدا و به صورت دانشکده‌ای مستقل تاسیس شد. این دانشکده در حال حاضر داراری رشته‌های مهندسی برق الکترونیک مخابرات قدرت و مهندسی کامپیوتر است و در برنامه توسعه آن گروههای دیگری نیز پیش‌بینی شده‌است. ایجاد رشته‌های برق کنترل مهندسی پزشکی و گرایشهای متعدد کامپیوتر و فناوری اطلاعات از برنامه‌های اصلی دانشکده می‌باشد. این دانشکده دارای مراکز تحقیقاتی آپا، مرکز آنتن پژوهشکده میکرو ماشین و میکرو الکترونیک است. ایجاد آزمایشگاههای تحقیقاتی مختلف نیز از برنامه‌های دانشکده است
دانشکده کشاورزی
این دانشکده جزو قدیمیترین دانشکده‌های این دانشگاه می‌باشد. گروه‌های آموزشی مستقر در این دانشکده:
مهندسی آب
زراعت و اصلاح نباتات
علوم دامی
مکانیک بیو سیستم
گیاه پزشکی
علوم و صنایع غذایی
علوم خاک
باغبانی
اقتصاد کشاورزی
اصلاح و بیوتکنولوژی
دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی
دانشکده تربیت بدنی در سال 1389 تاسیس شده‌است.
آسیب‌شناسی و حرکات اصلاحی
رفتار حرکتی
فیزیولوژی ورزشی
مدیریت ورزشی
دانشکده هنر
معماری
مهندسی شهرسازی
نقاشی
مرمت و احیای بناهای تاریخی
دانشکده منابع طبیعی
مرتع و آبخیزداری
جنگلداری
شیلات
دانشکده اقتصاد و مدیریت
حسابداری
علوم اقتصادی
مدیریت
دانشکده شیمی
شیمی تجزیه
شیمی آلی
شیمی معدنی
شیمی فیزیک
پژوهشکده‌ها و مراکز تحقیقاتی
پژوهشکده میکرو الکترونیک
در سال ۱۳۷۵ گروه تحقیقی در زمینه میکروالکترونیک به سرپرستی دکتر خیر الله حدیدی در دانشگاه ارومیه شکل گرفت. سال ۱۳۷۹ تحت عنوان (مرکز تحقیقات میکروالکترونیک) از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مجوز اصولی دریافت نمود.در سال ۱۳۸۳ این مرکز به پژوهشکده میکروالکترونیک ارتقا یافت. همچنین این پژوهشکده برای هفت سال پیاپی عنوان بهترین و تنها پژوهشکده میکروالکترونیک کشور ایران را کسب کرده‌است.
گروههای پژوهشی موجود:
گروه پژوهشی مدارهای مجتمع آنالوگ
گروه پژوهشی مدارهای مجتمع دیجیتال
گروه پژوهشی مدارهای مجتمع فازی
این پژوهشگاه در پردیس شهر دانشگاه ارومیه، واقع در خیابان دانشکده، قرار دارد.
پژوهشکده زیست فناوری
تاسیس پژوهشکده زیست فناوری دانشگاه ارومیه در سال ۱۳۷۹ با دریافت مجوز از وزارت علوم تحقیقات و فناوری، با هدف انجام تحقیقات پیشرفته، بومی‌سازی و گسترش فناوری، تولید مواد بیولوژیک و آموزش محققین و پژوهشگران ارشد در سطح منطقه‌ای و ملی در حوزه زیست فناوری می‌باشد. هم اکنون این مجموعه در قالب سه گروه تخصصی بیوتکنولوژی کشاورزی ، بیوتکنولوژی سلولی و مولکولی ، بیوالکتروشیمی و بیوتکنولوژی گیاهان دارویی و صنعتی به کار خود ادامه می‌دهد.
پژوهشکده مطالعات دریاچه ارومیه
فعالیتهای تحقیقاتی مرتبط با آرتمیا و اکوسیستم دریاچه ارومیه در دانشگاه ارومیه از سال ۱۳۷۳ با تاسیس آزمایشگاه تحقیقاتی آرتمیا در سال ۱۳۷۵ آغاز گردید . طی مدت کوتاهی مرکز تحقیقات آرتمیا با سرعتی باورنکردنی توسعه یافته و عملا به مرکز رفرانس آرتمیا در ایران و کل منطقه خاورمیانه و آسیای میانه تبدیل شود.
بخش تحقیقات کمسیون اروپا در سال ۱۳۸۰ مرکز تحقیقات آرتمیا و جانوران آبزی دانشگاه ارومیه را به عنوان نماینده خاورمیانه و آسیای مرکزی جهت مشارکت در یک پروژه مطالعاتی بین‌المللی با همکاری ۱۴ دانشگاه و مراکز تحقیقاتی برجسته از ۵ قاره دنیا برگزید.
بحرانی شدن وضعیت دریاچه ارومیه در سالهای اخیر و تشکیل ستاد ملی احیای دریاچه ارومیه در سال ۱۳۹۲ لزوم شکل‌گیری یک مرکز تخصصی را در دانشگاه ارومیه را می‌طلبید که در همین راستا پژوهشکده آرتیمیا به پژوهشکده مطالعات دریاچه ارومیه تغییر نام یافت تا شرایط لازم برای برنامه‌ریزی در زمینه احیای این دریاچه فراهم شود.
پژوهشکده میکرو ماشین
این مرکز در سال ۱۳۸۳ با سرمایه‌گذاری سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران از طریق شرکت نیمه هادی عماد ایجاد شده‌است. این کارخانه از جمله طرح‌های با فناوری پیشرفته کشور می‌باشد که در فضایی به وسعت ۱۰۰۰۰ مترمربع و با زیر بنای ۲۲۰۰ متر مربع در جوار دانشگاه ارومیه ساخته شده‌است و در آن تاسیسات و تجهیزات کامل یک اتاق تمیز نیمه صنعتی جهت بهره‌برداری در سیستم‌های میکروالکترومکانیکی (MEMS) قرار گرفته‌است. . خدمات قابل ارائه به مراکز تولیدی و تحقیقاتی داخل کشور : طراحی و مدل‌سازی ادوات MEMS،
طراحی ماسک،
طراحی مدارات Signal conditioning،
ساخت ماسک‌های نوری با دقت یک میکرومتر،
انجام کلیه فرایندهای ساخت شامل اکسیداسیون، لایه نشانی، لیتوگرافی، نفوذ، برش، اتصال سیم به تراشه و زدایش‌تر و خشک می‌باشد. این مرکز دارای امکانات و تجهیزات کم نظیر شامل:
انواع دستگاه‌های لایه نشانی،
دستگاه mask maker و
دستگاه Mask aligner،
کوره‌های اکسیداسیون و دیفیوژن و غیره می‌باشد.
اهدافی که این مرکز دنبال می‌کند عبارتند از:آموزش دانشجویان در رشته میکروماشین در سطح کارشناسی ارشد و دکترا، فعالیت‌های پژوهشی، طراحی و نمونه‌سازی ساختارهای میکروماشینی. ادوات ساخته شده در مرکز میکروماشین ارومیه می‌توانند کاربردهای گوناگونی داشته باشند، ازجمله:صنعت خودروسازی ( سنسور فشار روغن، سنسور فشار لاستیک، سنسور دمای روغن، …)،مهندسی پزشکی (سنسور اندازه‌گیری قند خون، میکروپمپ، …)،مصارف صنعتی ( سنسور تشخیص دهنده نوع گاز، سنسور اندازه‌گیری میزان شار گاز، …)،مخابرات (میکروسوییچ‌ها، آنتن‌های میکروماشینی، …) و چندین کاربرد دیگر.
پژوهشکده مطالعات و تحقیقات آذربایجان‌شناسی
مرکز تحقیقات نانو فناوری
برخی از روسای دانشگاه
نام رییس
دروهء ریاست
دانشگاه محل فارغ التحصیلی
رشتهء تحصیلی
جوزف کاکرن
۱۲۷۸ - ۱۲۵۷
کالج پزشکی نیویورک
پزشکی
شبانی
۱۳۴۸ - ۱۳۴۴
جعفر راثی
۱۳۴۸-۱۳۵۷
دانشگاه کرنل
آموزش
جواد فرهودی
۱۳۶۱ - ۱۳۵۹
دانشگاه ساوت همپتون
مهندسی آبیاری
علی سرافرازیزدی
۱۳۶۰ - ۱۳۶۵
دانشگاه بیرمنگام
شیمی
سید مهدی رضوی روحانی
۱۳۷۶- ۱۳۶۵
دانشگاه تهران
دامپزشکی
رحیم حب نقی
۱۳۸۰ - ۱۳۷۶
دانشگاه تهران
دامپزشکی
گودرز صادقی
۱۳۸۴ - ۱۳۸۰
دانشگاه اوترخت
دامپزشکی
حسن صدقی
۱۳۹۲ - ۱۳۸۴
دانشگاه نیو ساوت ولز
فیزیک
رحیم حب نقی
۱۳۹۲ - تاکنون
دانشگاه تهران
دامپزشکی
مشاهیر و دانش آموختگان
علی صفایی
عیسی کلانتری، وزیر سابق کشاورزی ایران.
محمد اوراز، از اولین ایرانیان صعودکننده به اورست.