شازده کوچولو

شازده کوچولو یا شهریار کوچولو یا شاهزاده کوچولو داستانی اثر آنتوان دو سنت اگزوپری است که نخستین بار در سپتامبر سال ۱۹۴۳ در نیویورک منتشر شد.
این کتاب به بیش از ۳۰۰ زبان و گویش ترجمه شده و با فروش بیش از ۲۰۰ میلیون نسخه، یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های تاریخ محسوب می‌شود. کتاب شازده کوچولو «خوانده شده‌ترین» و «ترجمه شده‌ترین» کتاب فرانسوی‌زبان جهان است و به عنوان بهترین کتاب قرن ۲۰ در فرانسه انتخاب شده است. از این کتاب به طور متوسط سالی ۱ میلیون نسخه در جهان به فروش می‌رسد. این کتاب در سال ۲۰۰۷ نیز به عنوان کتاب سال فرانسه برگزیده شد.
در این داستان سنت اگزوپری به شیوه‌ای سوررئالیستی به بیان فلسفه خود از دوست داشتن و عشق و هستی می‌پردازد. طی این داستان سنت اگزوپری از دیدگاه یک کودک، که از سیارکی به نام ب۶۱۲ آمده، پرسشگر سوالات بسیاری از آدم‌ها و کارهایشان است.
به مناسبت هفتادمین سالگرد تولد این رمان شیرین، در ماه مارس ۲۰۱۳ نسخه‌های جدیدی از آن منتشر شد: یک نسخه با جلد مقوایی برای نوجوانان، دیگری به همراه سی دی کتاب گویای شازده کوچولو با صدای ویگو مورتنسن، هنرپیشه فیلم «ارباب حلقه‌ها» و نسخه‌ای مصور به همراه نقاشی‌های ژوان سفار.
خلاصه داستان
سال ۱۹۳۵، هواپیمای سنت اگزوپری، که برای شکستن رکورد پرواز بین پاریس و سایگون تلاش می‌کرد، در صحرای بزرگ آفریقا دچار نقص فنی شد و به ناچار در همان‌جا فرودآمد.
همین سانحه دستمایه الهام شازده کوچولو شد که در آن شخصیت قهرمان داستان، خلبانی بی‌نام، پس از فرود در کویر با پسر کوچکی آشنا می‌شود. پسرک به خلبان می‌گوید که از سیارکی دوردست می‌آید و آنقدر آنجا زندگی کرده که روزی تصمیم می‌گیرد برای اکتشاف سیاره‌های دیگر دیار خود را ترک کند. او هم‌چنین برای خلبان از گل رز محبوبش می‌گوید که دل در گرو عشق او دارد، از دیگر اخترک‌ها تعریف می‌کند و از روباهی که او را این جا، روی زمین، ملاقات کرده است. خلبان و شازده چاهی را می‌یابند که آنها را از تشنگی نجات می‌دهد اما در نهایت شازده کوچولو خلبان را در جریان تصمیم خود قرار می‌دهد و می‌گوید تصمیم گرفته به سیارک خود بازگردد.
اگزوپری در کنار هواپیمای سقوط کرده خود در کویر آفریقا. نجات معجزه‌آسای اگزوپری الهام‌بخش او در نوشتن این داستان شد.
ترجمه‌های فارسی
شازده کوچولو ترجمه‌های متعددی به زبان فارسی دارد. محمدجواد کمالی درباره ترجمه‌های فارسی شازده کوچولو در کتاب «تاریخ ترجمه ادبی از فرانسه به فارسی» می‌نویسد: «داستان زیبا و تفکربرانگیزی که از پرفروش‌ترین کتابها در سطح جهان و اثر برگزیده قرن بیستم در فرانسه است و پس از انجیل، بالاترین رکورد ترجمه به سایر زبانها را داراست، در ایران بارها از فرانسه یا انگلیسی کم و بیش با همین عنوان به فارسی ترجمه یا بازنویسی شده و همواره در ردیف کتاب‌های پرخواننده قرار داشته‌است.
برای نمونه:
محمد قاضی (۱۳۳۳)
فریدون کار (۱۳۴۲)
احمد شاملو (مسافرکوچولو ۱۳۶۳ - از چاپ سوم به بعد تحت عنوان شازده‌کوچولو)
مصطفی ایلخانی‌زاده (۱۳۶۹)
محمدتقی بهرامی حران (۱۳۷۲)
اصغر رستگار (۱۳۷۹)
ابوالحسن نجفی (۱۳۷۹)
عباس پژمان (۱۳۸۶)
حمیدرضا بلوچ (۱۳۸۶)
مصطفی رحمان‌دوست (۱۳۸۷)
دل‌آرا قهرمان (۱۳۸۸)
ج. بهرامیان (۱۳۸۹)
محمد مجلسی (۱۳۹۰)
رضا طاهری (۱۳۹۳)
پرویز شهدی (۱۳۹۳)
ایرج انور (۱۳۹۴)
مهرداد ارغوانی (۱۳۹۵ ) شاهزاده کوچولو چاپ شخصی
علی شکرالهی (۱۳۹۵ ) شاهزاده کوچولو
سحر جعفری‌صرافی
الهام ذوالقدر (۱۳۹۵ - با تصاویری غیر از تصاویر کتاب اصلی)
سیارک شازده کوچولو
در این داستان، شازده از سیارکی به نام ب۶۱۲ می‌آید. سیارکی با این نام در فهرست سیارک‌های کشف شده نیست. در سال ۱۹۹۳ سیارک ۴۶۶۱۰ را B-six-cents-douze نام نهادند که به زبان فرانسه معنی ب۶۱۲ می‌دهد. عدد این سیارک در پایه ۱۶ می‌شود B612.
اقتباس
نمایشنامه‌ای به نام در جستجوی دوست بر اساس شازده کوچولو نوشته شده و در پاریس و تهران چاپ شده و بر صحنه رفته است. نویسنده احمد کامیابی مسک می‌باشد.
مسافر کوچولو
شازده کوچولو (فیلم ۱۹۷۴)
شازده کوچولو (فیلم ۲۰۱۵)