اعتقادنامه نیقیه

امپراتور کنستانتین (در وسط) و پدران شورای نیقیه در حال نگاه داشتن اعتقادنامه نیقیه دیده می‌شوند..
اعتقادنامه نیقیه
واژه انگلیسی Creed برگرفته از واژه لاتینی Credo به معنای «من اعتقاد دارم» است. این واژه برای اشاره به بیانیه‌ای اعتقادی است که نکات اصلی اعتقادات مسیحیت به اجمال در آن بیان شده و برای همه مسیحیان آشنا است. به همین دلیل، واژه اعتقادنامه هرگز در مورد بیانیه‌های اعتقادی متعلق به فرقه‌های خاص به کار نمی‌رود. در مورد اخیر، معمولا از اصطلاح «اعتراف نامه» استفاده می‌شود.
در دوره آبا، دو اعتقادنامه در سراسر کلیسا معتبر و محترم شمرده می‌شد. به نظر می‌رسد که علت پیدایش این اعتقادنامه‌ها، نیاز شدید به ارائه خلاصه‌ای سهل الوصول از آیین مسیحیت بوده که در مناسبت‌های عمومی قابل استفاده باشد.
اعتقادنامه نیقیه نسخه طولانی‌تر اعتقادنامه رسولان است و در بر گیرنده مطالبی اضافی در باب شخص مسیح و عمل روح القدس است. در واکنش به مناقضاتی در باب‌الوهیت مسیح، این اعتقادنامه متضمن تاییداتی قوی از یگانگی خدا، از جمله این اصطلاحات است «خدا از خدا» و «با پدر از یک جوهر بودن». شورای نیقیه (ژوئن ۳۲۵) به مثابه بخشی از جدالش با آریوس بیان کوتاهی را در باب ایمان تنسیق کرد که اساس آن، اعتقادنامه‌ای تعمیدی بود که در اورشلیم از آن استفاده می‌شد. نکته جالب در این اعتقادنامه آن است که الوهیت کامل مسیح در برابر برداشت آریوس از جایگاه مخلوق بودن او در آن مورد تایید قرار گرفت. این اعتقادنامه دربرگیرنده چهار لعن صریح به دیدگاه‌های آریوس و نیز سه بند از اصول ایمان آن است. با توجه به اینکه جزئیات کامل روند نیقیه هم اکنون در دست نیست، ناگزیریم به منابع ثانویه (مانند مورخان کلیسایی و نویسندگانی مانند آتاناسیوس و باسیل اهل قیصریه) برای دست یافتن به متن این اعتقادنامه تکیه کنیم.
مورد قبول چه کسانی است؟
این اعتقادنامه، چنان‌که گفته شد، مورد قبول تمام مسیحیان حقیقی است، و هرکه خود را مسیحی می‌داند باید به این اعتقادنامه ایمان داشته باشد. چنانچه گروهی، خود را کلیسا بنامد اما به این اعتقادنامه ایمان نداشته باشد، به عنوان بدعت (heresy) شناخته می‌شود. از جمله شاهدان یهوه، برانهامیست‌ها، مورمون‌ها، یگانه انگاران، مدالیست‌ها و …
متن
ما ایمان داریم به خدای یکتا
پدر قادر مطلق، آفریدگار آسمان و زمین،
و هر آنچه پیدا و ناپیداست.
و به خداوند یکتا
عیسای مسیح، پسر یگانه خدا
مولود ازلی پدر.
او خداست از خدا، نور از نور،
خدای راستین از خدای راستین
که زاده شده و آفریده نشده‌است،
هم‌ذات با پدر.
و از طریق او همه چیز هستی یافت.
برای ما آدمیان و برای نجات ما
از آسمان فرود آمد.
به قدرت روح‌القدس
از مریم عذرا تن گرفت و انسان گردید.
و در زمان پنطیوس پیلاطس
برای ما مصلوب شد، رنج کشید
مرد و مدفون گشت،
و بر حسب کتاب‌مقدس، روز سوم رستاخیز نمود
و به آسمان صعود کرد
و به دست راست پدر نشسته‌است
و بار دیگر در جلال خواهد آمد
تا زندگان و مردگان را داوری کند
و سلطنتش را پایان نخواهد بود.
ما ایمان داریم به روح‌القدس
که خداوند و بخشنده حیات است
که از پدر و پسر صادر می‌گردد.
و او را با پدر و پسر یک پرستش و یک جلال است.
او از طریق پیامبران سخن گفته‌است.
ما ایمان داریم به کلیسا
که یکتا، مقدس، کاتولیک (همگانی)، و رسولی است.
و اعتقاد داریم به یک تعمید برای آمرزش گناهان.
ما رستاخیز مردگان
و زندگی جهان آینده را در انتظاریم.
آمین.
لعن‌ها
اما کلیسای جهانی و رسولان، کسانی را که سخنان زیر را می‌گویند لعنت می‌کند: «زمانی بوده است که پسر وجود نداشته است» و «او وجود نداشته است و بعد به وجود آمده است» و «او از نیستی به وجود آمده است» و نیز این کلیسا کسانی را لعنت می‌کند که بر این باورند که وجود او از ماهیت یا وجودی به جز ماهیت یا وجود پدر ناشی شده یا اینکه او تغییر پذیر بوده و در معرض دگرگونی و تبدیل است.