رهیاب

آویا ERS-8600
مسیریاب ۱۸۰۰ سیسکو
مسیریاب‌های ۷۶۰۰ سیسکو
رهیاب یا روتر دستگاه رایانه‌ای شبکه‌ای (یا یک رایانه) است که بسته‌های داده را بر روی یک شبکه بهم‌پیوسته برای رسیدن به مقصدشان، هدایت می‌کند. مسیریاب مانند پل فقط پیغام‌هایی که مقصدشان قطعه وصل شده‌است از خود عبور می‌دهد، ولی پیغام‌های همگانی را عبور نمی‌دهد. به این فرآیند «مسیریابی» گفته می‌شود. مسیریابی در لایه سوم مدل مرجع OSI (لایه شبکه) رخ می‌دهد.
مسیریاب جهت اتصال دو یا چند شبکه محلی به هم یا اتصال چندین خط شبکه بزرگ به هم مورد استفاده قرار می‌گیرند. مسیریاب می‌تواند انواع مختلف شبکه را به هم وصل کند. یک مسیریاب بیش‌تر یک سیستم‌عامل تخصصی(مانند IOS از سیسکو یا JUNOS و JUNOSe از ژونیپر نتوکرز یا XOS از Extreme Networks یا…)، حافظه فلش، NVRAM، RAM و یک یا دو پردازشگر را شامل می‌شود.
کاربرد
هنگامیکه چند رهیاب در شبکه‌های به هم پیوسته استفاده می‌شوند،رهیاب می‌تواند با استفاده از یک پروتکل مسیریابی پویا اطلاعاتی درباره‌ی آدرس مقصد تبادل کند همچنین در شبکه‌های به هم پیوسته بین هر دو سیستم یک جدول مسیریابی از مسیرهای ترجیحی می‌سازد.
رهیاب می‌تواند رابط‌هایی برای انواع اتصالات فیزیکی شبکه داشته باشد،مانند کابل‌های مسی، فیبر نوری یا انتقال بی‌سیم. سیستم عامل آن می‌تواند استانداردهای پروتکل‌های ارتباطی مختلف شبکه را نیز پشتیبانی کند. هر رابط شبکه توسط نرم افزارهای مخصوص برای فعال‌سازی بسته‌های داده استفاده می‌شود .به این منظور که بسته‌های داده بتوانند از یک پروتکل انتقالی سیستم به سیستم دیگر منتقل شوند.
رهیاب‌ها همچنین می‌توانند به عنوان متصل‌کننده‌ی یک یا چند گروه از دستگاه‌های کامپیوتری نیز استفاده شوند.به این گروه‌های منطقی کامپیوتری زیر شبکه میگوییم که هر کدام پیشوند شبکه‌ای متفاوتی دارند. پیشوندهای شبکه ثبت شده در جدول مسیریابی لزوما به صورت مستقیم اتصالات فیزیکی رابط‌ها را نمایش نمی‌دهند.
یک رهیاب دو لایه‌ی عملیاتی دارد:
لایه کنترلی: رهیاب حاوی یک جدول مسیریابی است که هر لیست نشان می‌دهد بسته‌ی داده از کدام مسیر و همچنین از طریق کدام رابط فیزیکی باید فرستاده شود.
لایه انتقالی: رهیاب بسته‌های داده را بین رابط‌های وروری و خروجی هدایت می‌کند.این کار باعث می‌شود که بسته‌ها به شبکه‌ای هدایت شوند که با نوع اطلاعات داخل آن‌ها متناسب است. برای این کار از داده‌های ذخیره شده در جدول‌های مسیریابی لایه‌ی کنترلی استفاده می‌شود.
توزیع
رهیاب توزیع‌کننده، ترافیک مربوط به رهیاب‌های با قابلیت دسترسی چندگانه را متراکم می‌کند، همچنین وظیفه‌ی اجرای کیفیت سرویس را در سراسر شبکه‌ی گسترده (WAN) بر عهده دارد. بنابراین به مقدار قابل توجهی حافظه، رابط‌های چندگانه‌ی WAN و پردازنده‌ی داده نیاز دارد. برقراری ارتباط بین گروه‌ها یا فایل‌های سرور و دیگر شبکه‌های خارجی نیز توسط این رهیاب‌ها امکان پذیر است.
امنیت
شبکه‌های خارجی باید به عنوان بخشی از استراتژی امنیت کلی در نظر گرفته شوند. یک رهیاب ممکن است شامل یک فایروال، کنترل شبکه اختصاصی مجازی(VPN) و دیگر توابع امنیتی باشد. شرکت‌های زیادی رهیاب‌های مبتنی بر امنیت تولید می‌کنند، از جمله سری Cisco PIX ، سری Cisco Meraki MX و Juniper NetScreen. رهیاب‌ها معمولا وظیفه‌ی ترجمه‌ی آدرس شبکه و تفتیش بسته را نیز بر عهده دارند. برخی از کارشناسان بر این باورند که رهیاب متن باز (open source) امن‌تر و قابل اعتماد‌تر از رهیاب متن بسته (close source) هستند، زیرا رهیاب متن باز اجازه می‌دهد خطاها سریعا پیدا و تصحیح شوند.
ساختار
یک مسیریاب شبکه از دو بخش عمده سخت‌افزار و نرم‌افزار تشکیل می‌شود. نرم‌افزار مسیریاب شامل سیستم‌عامل و رابط کاربری آن است. یک سیستم‌عامل معروف که شرکت سیسکو در مسیریاب‌های خود استفاده می‌کند، IOS نام دارد.
اجزای زیر را برای یک مسیر یاب مرسوم می‌توان نام برد:
بدنه (شامل کانکتورها و…)
سخت‌افزار مسیریابی
رابط‌های شبکه
سیستم‌عامل
رابط کاربری
پروتکل‌ها
IGRP
BGP
ابتدا کوتاه‌ترین مسیر را انتخاب کردن
RIP v1
RIP v2
سامانه حدواسط به سامانه حدواسط
تولید کنندگان معروف
آویا
Juniper Networks
Cisco Systems, Inc.
Lucent Technologies (Alcatel-Lucent)
MRV Communications
Mikrotik RouterOS