مهندسی صنایع

مهندسی صنایع از شاخه‌های مهندسی است، که می‌کوشد با تلفیق دانش مهندسی، ریاضیات، اقتصاد و مدیریت، کارایی سیستم‌های تولیدی، فرایندها و سازمان‌ها را بهبود دهد. مهندسی صنایع بطور کلی اثربخشی، کارایی، تطبیق پذیری، پاسخ گویی، کیفیت و بهبود مستمر کالاها، خدمات و سودآوری را مدنظر قرار می‌دهد.
پیشینه کاربردی مهندسی صنایع به نخستین سالهای انقلاب صنعتی بازمی‌گردد، ولی از نظر آکادمیک و علمی، مهندسی صنایع نخستین بار توسط فردریک تیلور به کار برده شد. مهندسی صنایع ابتدا به عنوان یک شاخه فرعی از مهندسی مکانیک شناخته می‌شد، در سال ۱۹۰۹ دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا نخستین دپارتمان مستقل رشته مهندسی صنایع را بنیان نهاد.
تاریخچه
در زمان فردریک تیلور که تعدادی از موضوعات مدیریتی توسط وی ارائه گردید توسط افراد دیگر برای اینکه اهمیت این موضوعات و نیز جایگاه دست‌اندرکاران مربوطه از رشته‌های مهندسی کمتر نمود داده نشود و مهندسین برای آن‌ها نیز اهمیت قایل شوند از اصطلاح مهندسی صنایع استفاده شد. موضوعات با نام مهندسی صنایع بخشی از موضوعات علم مدیریت می‌باشد. فردریک تیلور (۱۹۱۵–۱۸۵۶) بنیانگذار علم مدیریت را پدر مهندسی صنایع می‌دانند.
تعاریفی که از مهندسی صنایع ارائه می‌شود مانند اینکه رشته‌ای است که با طراحی، بهبود، و پیاده‌سازی سیستمای یکپارچه از افراد، مواد، اطلاعات، تجهیزات و انرژی مرتبط می‌باشد، بیانی از علم مدیریت می‌باشد. مهندسی صنایع آن‌گونه که در ایران تدریس می‌شود مبتنی بر بهینه‌سازی، بهینه‌سازی خطی (تحقیق در عملیات) کارسنجی و زمان‌سنجی می‌باشد.
مهندسی صنایع در ایران
دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی شریف به عنوان اولین دانشکده مهندسی صنایع کشور در سال ۱۳۴۷ با پذیرش ۳۹ دانشجو آغاز به کار کرد. در سال ۱۳۵۲ نیز دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه علم و صنعت ایران آغاز به کار کرد؛ و در سال ۱۳۵۵ گروه مستقلی تحت عنوان مهندسی صنایع در دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی تکنیک تهران) تشکیل شد و اولین گروه فارغ‌التحصیلان دانشکده مهندسی صنایع این دانشگاه در سال ۱۳۶۲ وارد جامعه صنعتی کشور گردید. با گذشت زمان، این رشته به عنوان رشته‌ای در دانشگاه‌های مختلف کشور جایگاه خود را پیدا کرده‌است.
مواد آموزشی
کارشناسی
عناوین برخی از دروس اجباری رشته تحصیلی مهندسی صنایع در دانشگاه‌های ایران (در مقطع تحصیلی کارشناسی) موارد زیر هستند:
ریاضی و فیزیک و شیمی
آزمایشگاه اندازه‌گیری دقیق و کنترل کیفیت
کارگاه‌های ریخته‌گری و ماشین‌کاری ۱ و ۲
روش‌های تولید ۱ و ۲
استاتیک و مقاومت مصالح
مبانی برق
اصول حسابداری
تئوری احتمال و کاربردهای آن
آمار مهندسی
کنترل کیفیت آماری
تحقیق در عملیات ۱ و ۲
جبر خطی
برنامه‌ریزی و کنترل پروژه
برنامه‌ریزی تولید
برنامه‌ریزی و کنترل تولید و موجودی‌ها ۱ و ۲
برنامه‌ریزی نگهداری و تعمیرات
ارزیابی کار و زمان
طرح‌ریزی واحدهای صنعتی
شبیه‌سازی رویداد گسسته
نظریه صف
فرایندهای تصادفی
برنامه‌ریزی حمل و نقل
مدیریت سیستم‌های اطلاعاتی
تحلیل سیستم‌ها
مدیریت فناوری
کاربرد کامپیوتر
اقتصاد خرد و اقتصاد کلان
اقتصاد مهندسی
اقتصاد عمومی
ارگونومی
اصول مدیریت و سازماندهی
مدیریت منابع انسانی
مهندسی ارزش
تصمیم‌گیری چند معیاره
کارشناسی ارشد
بهینه‌سازی سیستم‌ها
سیستم‌های سلامت
لجستیک و زنجیره تامین
سیستم‌های کلان
سیستم‌های مالی
مدیریت مهندسی
کیفیت و بهره‌وری
مدیریت پروژه
دکترا
بهینه‌سازی سیستم‌ها
سیستم‌های سلامت
لجستیک و زنجیره تامین
سیستم‌های کلان
سیستم‌های مالی
کیفیت و بهره‌وری
مدیریت پروژه
سیستم‌های اطلاعاتی
زمینه‌های کاری
مهندسین صنایع در سالهای اخیر در طیف وسیعی از مشاغل به کار گرفته شده‌اند. علاوه بر زمینه‌های تخصصی، فارغ التحصیلان این رشته در زمینه‌هایی مانند مهندسی نرم‌افزار، فناوری اطلاعات، هوش کسب و کار، داده کاوی، علم داده و کلان‌داده نیز عملکرد موفقی داشته‌اند.
مهندسی روش‌ها
مهندسی مکانیک