جواد مجابی

جواد مجابی (متولد ۲۲ مهر ۱۳۱۸ در شهر قزوین) شاعر، نویسنده، منتقد ادبی و هنرهای تجسمی، نقاش، طنزپرداز و روزنامه‌نگار ایرانی است. از او آثار متعددی به چاپ رسیده‌است. همچنین برای مدت کوتاهی سردبیر مجله ادبی دنیای سخن بود.
توضیح
وی شاعر، نقاش، محقق ادبی-هنری، روزنامه‌نگار، طنزپرداز و داستان‌نویس است و بهتر است گفته شود وی یکی از شناخته شده‌ترین روشنفکران و هنرمندان معاصر ایران است که نامش همیشه در میان بزرگان آمده‌است. از او تا به حال ده‌ها کتاب تاثیرگذار و پرطرفدار در زمینه داستان منتشر شده‌است و عموما کتاب‌های او با اقبال خوبی از سمت خوانندگان، علی‌الخصوص خوانندگان حرفه‌ای، مواجه می‌شود. مجابی بارها از سوی مجامع اروپایی و آمریکایی برای سخنرانی درباره هنر و ادبیات ایران دعوت شده‌است و یکی از نمایندگان شاخص ادبیات معاصر ایران محسوب می‌شود.
جواد مجابی از کودکی و نوجوانی به همراه برادرش حسین نقاشی می‌کشید و هنوز هم در خلوت خود نقاشی می‌کند. او هر چند خود را نقاش نمی‌داند، اما به عنوان یکی از چهره‌های شاخص و پیشگام در حوزه نقد نقاشی و هنرهای تجسمی شناخته شده‌است.
زندگی‌نامه
اوایل دهه چهل لیسانس حقوق و دکترای اقتصاد را از دانشگاه تهران گرفت. کارمند دادگستری و بعد کارشناس فرهنگی وزارت فرهنگ و هنر بود. هم‌زمان روزنامه‌نگاری حرفه‌ای را در فاصله بین سال‌های ۱۳۴۷–۱۳۵۸ در روزنامه اطلاعات با عنوان دبیر فرهنگی روزنامه ادامه داد. بعدها با مجلات ادبی ایران از جمله فردوسی، جهان نو، خوشه، آدینه و دنیای سخن همکاری داشت که مدتی نیز سردبیری مجله اخیر را به عهده داشت.
۴۰ سال از فعالیت ادبی او می‌گذرد که ۲۰ سال اخیر را به‌طور حرفه‌ای و فارغ از دغدغه‌های شغلی، صرف نوشتن رمان و شعرها و تحقیقاتش کرده‌است. نوشته‌های او بیش از هفتاد اثر چاپ شده‌است که عمدتا شامل هشت مجموعه شعر، چهار مجموعه داستان کوتاه، نه رمان، چندین نمایش نامه و فیلم نامه و داستان کودکان وآثار طنز و طرح‌های هجایی و چند مجموعه مقالات و چند شناخت نامه ادبی درباره نویسندگان و شاعران ایران است. علاوه بر انتشار شعرها و رمان‌ها و داستان‌ها، کار عمده او در این سال‌ها، تحقیق درباره نوپردازان هنرهای تجسمی ایران است که بالغ بر شش جلد می‌شود، که تاریخ تحلیلی زندگی و آثار نقاشان و مجسمه سازان پنجاه سال اخیر است. همچنین پژوهش مفصلی در زمینه تاریخ طنز در متون ادبی ایران را ادامه می‌دهد که سیر شوخی‌های ادبی را در کتاب‌های نظم و نثر ایران طی هزار و اندی سال بر پایه تحولات اجتماعی ترسیم می‌کند.
او همسر و دو فرزند دارد و اکنون در کوی نویسندگان زندگی می‌کند و اوقات به خواندن و نوشتن می‌گذرد. به عنوان طنز پرداز مدرن شهرت دارد و طنز را در شکل‌های مختلف کلامی و تصویری تجربه کرده‌است. نقاشی مدرن را به تفنن تجربه و چند نمایشگاه از کارهای خود عرضه کرده‌است.
کتاب «نود سال نوآوری در هنر تجسمی ایران» به قلم جواد مجابی در دو جلد و حدود هشتصد صفحه نخستین کتاب از نوع خود است که در اردیبهشت ۱۳۹۵ منتشر شد و تاریخ هنرهای تجسمی معاصر ایران از سال ۱۳۰۰ تا ۱۳۹۰ را به شیوه‌ای تاریخی – تحلیلی بررسی کرده‌است.
بعد از تصویب طرح کاشی ماندگار در سازمان میراث فرهنگی، دومین کاشی ماندگار بر سر در خانه جواد مجابی نصب شد.
شعر و نویسندگی از نظر جواد مجابی
من هر روز چند ساعتی را برای شعر نوشتن وقت می‌گذارم و در مدت نوشتن بارها کلمات را بالا پایین می‌کنم تا آنچه در ذهنم است شکل بگیرد و شعرها موسیقی بیرونی و درونی خود را بیابند. برای مثال اگر امروز چهار شعر بنویسم تمام تلاشم این است که با تغییرات موجود شعرها دارای یک ساختار مشخص باشند. همچنین من شعرها را چند ماه بعد دوباره مورد بازبینی قرار می‌دهم تا تغییرات مورد نیاز انجام شود. بعد از آن در زمان انتشار نیز مجددا بررسی می‌کنم؛ یعنی ویراست نهایی نمونه چاپی کتاب را نیز مورد بررسی قرار می‌دهم تا ایرادی وجود نداشته باشد.
«به اعتقاد من انسان همواره باید علیه هر چیزی، حتی خودش طغیان کند. این فکر انسان را نجات می‌دهد. هنرمندی که طغیان‌نگر نباشد و دائما از خودش تعریف کند از خودش جا می‌ماند.»
نظر جواد مجابی در مورد کپی رایت
بی‌گمان مسئله مالکیت فکری در این مملکت به هیچ وجه مورد استفاده نیست و اعتباری ندارد. بسیاری از آثار خارجی در زمینه موسیقی، سینما و ادبیات مورد تعرض و تجاوز قرار می‌گیرد و کسانی هستند که منافع آن‌ها اقتضا می‌کند که در برابر مصلحت کشور و مصلحت فرهنگی واعتبار و آبروی مملکت مملکت جبهه بگیرند. در صنعت نشر ما ترجمه حرف اول را می‌زند و بعد از آن کتاب‌های مردگان که ناشران با آنها جان می‌گیرند و بعد آثار مولفان که این نیز طبیعی است. اما در کشورهای دیگر نویسندگان و پژوهشگران آثار خود را عرضه می‌کنند و بعد از آن است که ترجمه اهمیت دارد. نباید نشر مملکت‌مان را به سمت ترجمه ببریم، تنها به این دلیل که ارزان و سودآور است و کمتر دچار سانسور می‌شود. این کار با موعظه و اخلاق درست نمی‌شود، بلکه باید پایه قانونی داشته باشد. بالاخره یک روز باید به این قرارداد بین‌المللی بپیوندیم که بیش از این ما را دزد و خاطی نپندارند. (گوشه‌ای از صحبتهای جواد مجابی در همایش مالکیت فکری در کاشان در تاریخ ۹ شهریورماه 1397)
سفرهای فرهنگی
سفر فرهنگی به قزوین- زادگاه جواد مجابی- اول مردادماه ۱۳۹۵ به همت «سایت تیوال» و آژانس مسافرتی «بیساران گشت ژیوار» از سری برنامه‌های «یک گردش یک کتاب»
سفر فرهنگی به ازبکستان ششم آذرماه ۱۳۹۴ به همت «سایت تیوال» و آژانس مسافرتی «بیساران گشت ژیوار»
رویدادهای فرهنگی
شرکت در مراسم جایزه ادبی اووه یونزون در برلین آلمان به نمایندگی از ایران و اهدا جایزه به رالف راتمن
شرکت در همایش «حق مالکیت ادبی؛ گفته‌ها و ناگفته‌ها»(۹ شهریورماه 1397)
اولین بزرگداشت داود رشیدی و جایزه داود رشیدی در چهارم شهریور ماه ۱۳۹۶ به آقایان عمید نائینی، محسن میرزایی، علیرضا داودنژاد و حسن معجونی توسط جواد مجابی ، احمد مسجد جامعی، مرضیه برومند و فاطمه معتمد آریا اهداء شد.
دومین بزرگداشت داود رشیدی و جایزه داود رشیدی در سوم شهریور ماه ۱۳۹۷ در تماشاخانه سنگلج به جلال ستاری، سید محمد مساوات، رخشان بنی اعتماد و مجتبی میرطهماسب توسط جواد مجابی ، مرضیه برومند، لیلی رشیدی و فرهاد رشیدی اهداء شد.
اکران مستند پسرک چشم آبی با حضور جواد مجابی و هنرمندان و نویسندگان
شرکت در مراسم تولد محمود دولت‌آبادی در تهران مردادماه 1396
شرکت در مراسم اهداء نشان شوالیه ملی لیاقت به استاد محمدرضا شجریان در آیینی رسمی، شامگاه دوم تیر ۱۳۹۳(۲۳ ژوئن ۲۰۱۴) در سفارت فرانسه در تهران
شرکت در مراسم اهداء نشان شوالیه به کامبیز درم بخش شامگاه (چهارم آبان ماه ۱۳۹۳) در سفارت فرانسه در تهران
سخنرانی در نمایشگاه نقاشی و مجسمه امیرمحمد قاسمی‌زاده در مجتمع تجاری الاهیه، تهران (چهاردهم شهریورماه 1396)
بازدید محمود دولت‌آبادی و جواد مجابی از پروژه بازسازی خانه موزه سیمین و جلال
برگزاری زادروز جواد مجابی در پشت صحنه تئاتر شوایک ۲۴ مهرماه ۱۳۹۶ در تهران
کتاب‌شناسی
شعر
فصلی برای تو (دی ماه ۴۴)
زوبینی برقلب پاییز (۴۹)
پرواز در مه (۵۶)
بر بام بم (۷۱)
سفرهای ملاح رویا (۷۲)
«پوپکانه» (۷۴)
شیدائی‌ها
شعرهای من و پوپک (بهار ۷۹)
به نسیم صبح فردا
کلام غایب
خاطرات ماربی یا
ترانه‌های مجوسان
شاهین این زمستان
در گردش بیشه‌های تابستان
وطن روی کاغذ
شعر امروز خیابان
عاشقانه‌های جواد مجابی
سوار قطار فردا
روز جشن کلمات
شعر ۲۶
در این اتاق‌ها
سر بر خط عاشقی
گزینه اشعار جواد مجابی
هنوز ای وطن
من و پروانه‌ای سفید
دری به شاد خوئی (دی ۷۹)
سفرهای ملاح رویا (۵ کتاب) (۸۱)
سال‌های شاعرانه(۳ کتاب) (۸۲)
شعر بلند تامل(۴ کتاب) (۸۲)
وطن روی کاغذ انتشارات چلچله
طنز
یادداشت‌های آدم پرمدعا (آذر ۴۹)
آقای ذوزنقه (آذر ۵۹)
یادداشت‌های بدون تاریخ (فروردین ۵۸)
شب نگاره‌ها
روایت عور
جونم واست بگه
بغل کردن دنیا
عین حبه نبات انتشارات چلچله
نیشخند ایرانی (۴ کتاب) (۸۲)
کتاب‌های یادداشت‌های آدم پرمدعا، آقای ذوزنقه، یادداشت‌های بدون تاریخ و شب نگاره‌ها در مجموعه «نیشخند ایرانی» یک جا آمده‌است. این چهار کتاب در سال ۱۳۹۶ به صورت جدا توسط انتشارات به نگار چاپ شده‌است.
پژوهش‌ها
آینه بامداد
شناختنامه شاملو
سرآمدان هنر نو
سخن در حلقه زنجیر
شناختنامه ساعدی
نگاه کاشف گستاخ
شکل نوشتنم هستم
نام‌ها بین سکوت و صدا
سایه دست
دویست نقاش و تندیس گر
اردشیر و شباهت‌های ناگزیر
شباهت‌های ناگزیر (۵۱)
فلزکاری در ایران
تصویرگری شاهنامه در ایران
تاریخ طنز ادبی ایران
پیشگامان نقاشی معاصر ایران (۷۹)
مقدمه نقاشی‌های حجت‌الله شکیبا (۷۱)
مقدمه یاد سبز (حاجی زاده)(۷۱)
مقدمه ایران سرزمین مهر (۷۳)
مقدمه نقاشی علی اکبر صادقی(۷۷)
مقدمه نقاشی پروانه اعتمادی(۷۷)
مقدمه نقاشی علیرضا اسپهبد (۷۷)
مقدمه شیرزن‌ها و خورشید خانم ژازه طباطبایی (۷۸)
مقدمه آثار پرویز تناولی (۷۸)
مقدمه آثار ژازه طباطبایی (۸۲)
«نود سال نوآوری در هنر تجسمی ایران» (۹۵)
بعضی از مقدمه‌ها که بر مجموعه آثار نقاشی نوشته شده عبارتند از: مجموعه نقاشی‌های: حجت‌الله شکیبا، قاسم حاجی زاده، پروانه اعتمادی، پرویز تناولی، محمدرضا آتش زاد، احمد وثوق احمدی، ژازه طباطبایی، ایران درودی، بهزاد شیشه گران، علی اکبر صادقی، علیرضا اسپهبد، امین‌الله رضائی، کامبیز درم بخش، احمد وند، نورالدین زرین کلک، اردشیرنامه، صادق بریرانی، میشا شهبازیان و . . .
داستان کودکان
پسرک چشم آبی (اسفند ۵۱)
سیبو و سار کوچولو (۵۵)
پنیر بالای درخت (بهار ۵۷)
نرگس در آینه
کاشکی
صفحه و کاست
نوار صدا و صفحه پسرک چشم آبی (۵۶)
نوار شعر بر بام بم (۷۲)
داستان کوتاه
من و ایوب و غروب (۵۱)
کتیبه (۵۶)
دیوساران (تیر ۵۹)
از دل به کاغذ (تابستان ۶۹)
قصه روشن (۸۰)
باقی قصه‌هایم
کتیبه و ایوب (۱۳۸۴) (انتشارات کاروان)
بسیاری ازاین داستان‌های کوتاه یک بار در مجموعه داستان " از دل به کاغذ " چاپ شده‌است. در ویراست تازه، مجموع داستان‌های کوتاهم در دو مجموعه " کتیبه و ایوب " و" دیوانگان و این باران " گردآمده و در دست انتشاراست.
رمان
شهر بندان (۶۶)
شب ملخ (۶۹)
مومیایی (۷۲)
باغ گمشده (فردوس مشرقی) (۷۲)
عبور از باغ قرمز (از قلعه تا سرحد)(۷۲)
ج (عبید بازمی‌گردد)(۷۷)
برج‌های خاموشی (بنفشه‌های سراشیب) (۷۸)
لطفا درباره را ببندید (۷۹)
در این هوا
در این تیمارخانه دنیا (در طویله دنیا)
به دلائلی بعضی رمان‌ها درچاپ بعدی نام متفاوتی یافته‌اند.
گفتگو
گفتگوی علی شروقی با جواد مجابی درسری تاریخ شفاهی
کنار غیب ایستاده‌ام
خاطرات نسل آخر (سه مجلد)
نمایش‌نامه
شبح سدوم (بهار ۵۷)
روزگار عقل سرخ (۷۸)
تابوت سازان
دیوانگان بر ساحل
ساتگین
فیلم
پسرک چشم آبی (کارگردان حسن لطفی)درباره زندگینامه وآثار جواد مجابی
شکل نوشتن (کارگردان جمشید برزگر)
گفتگو با مجابی ساخته سید ابراهیم نبوی به سفارش مرکز گفتگوی تمدن‌ها
فیلم کوتاه (ساخته عبدالله ناظمی)
فیلم کوتاه (ساخته نجل رحیم)
شرکت در فیلم گفتگو درباره اردشیر محصص (ساخته بهمن مقصودلو)، بهجت صدر، غزاله علیزاده، حسین مجابی
فیلم چشم آبی براساس داستانی از نویسنده (یک نمایش عروسکی هم ازهمین اثر اجراشده است)
شعر فیلم
شعر ترانه تیتراژ فیلم پاییزان
فیلم نامه
دیوانگان بر ساحل
مهمان کش
جنایت پنهان (آماده)
سفرنامه
ای قوم به حج رفته (آبان ۵۹)
شناخت‌نامه و مجموعه مقالات
شناخت نامه احمد شاملو (۷۷)
شناخت نامه ساعدی (۷۸)
سخن در حلقه زنجیر (۵۷)
سایه دست (تابستان ۷۸)
آینه بامداد (بهار ۸۰)
مجابی، جواد
مجابی، جواد
مجابی، جواد
مجابی، جواد
مجابی، جواد