شانزدهمین نشست جنبش غیرمتعهدها

کشورهای ناظر
شانزدهمین دوره نشست جنبش غیرمتعهدها از ۵ تا ۱۰ شهریور ۱۳۹۱ (۲۶ تا ۳۱ اوت ۲۰۱۲) در تهران برگزار شد. به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، بیش از ۱۰۰ کشور از ۱۲۰ کشور عضو در این نشست حضور داشتند که از این میان ۳۰ رئیس جمهوری، نخست وزیر و معاون رئیس جمهور بودند. وبگاه بی‌بی‌سی فارسی به نقل از علی سعیدلو رئیس ستاد برگزاری شانزدهمین اجلاس سران جنبش غیرمتعهدها نقل کرده‌است که سران ۵۱ کشور به تهران خواهند آمد.
دولت ایران اعلام کرده‌است که دستگاه‌های دولتی در تهران به مناسبت شانزدهمین اجلاس سران جنبش غیرمتعهدها در روزهای سه‌شنبه تا شنبه (هفتم تا یازدهم شهریور) تعطیل خواهد بود.
بان کی مون در نشست سران جنبش غیرمتعهدها در تهران شرکت کرد. مدیر کل مطبوعات خارجی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از تقاضای ۸۷ رسانه از ۳۰ کشور جهان برای پوشش اجلاس غیرمتعهدها در تهران خبر داد.
در این نشست ریاست جنبش غیرمتعهدها از مصر به ایران منتقل می‌شود.
ایران در نشست تهران برای ۳ سال ریاست این جنبش را بر عهده می‌گیرد.
مسئولان
محمود احمدی‌نژاد
رئیس نشست
محمد شیخان
معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی ستاد برگزاری
علی سعیدلو
رئیس ستاد برگزاری
محمدجواد آقاجری
رئیس کمیته رسانه‌های خارجی معاونت ارتباطات ستاد برگزاری
محمدرضا فرقانی
سخنگوی ستاد برگزاری
نشست سران
پرچم کشورهای شرکت‌کننده به همراه شعار مخصوص اجلاس که در یکی از بزرگراه‌های تهران نصب شده‌اند
نشست سران کشورهای عضو عدم تعهد با حضور ۲۴ رئیس‌جمهور و ۸ نخست‌وزیر و ۳ پادشاه در بالاترین سطح، نیز ۹ معاون رئیس‌جمهور و ۸۰ وزیر (۶۰ نفرشان وزیرخارجه بودند) و ۲ رئیس‌مجلس و ۹ فرستاده ویژه و… در دیگر سطح‌ها پیش از ظهر پنجشنبه ۹ شهریور ۱۳۹۱ آغاز به کار کرد. در این اجلاس کسانی دیگر مانند دبیرکل سازمان ملل و اتحادیه‌های دیگر بودند.
در آغاز این نشست سید علی خامنه‌ای رهبری ایران سخنرانی کرد. سپس محمد مرسی رئیس‌جمهور مصر رئیس وقت اجلاس (که بایست پس از سخنرانی ریاست را به رئیس‌جمهور ایران بدهد) و بان کی مون دبیرکل سازمان ملل ادامه یافت. پس از سخنرانی مرسی محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور ایران سخنرانی کرد. پس از سخنرانی احمدی‌نژاد مرسی ریاست جنبش را از مصر به ایران تحویل داد و پس از سخنرانی مان موهان سینگ نخست‌وزیر هندوستان جلسه صبح پایان یافت.
سخنرانی‌های مهم
سید علی خامنه‌ای
آیت‌الله خامنه‌ای نخستین سخنران این نشست بود که پیش از آغاز کار رسمی نشست سخنرانی کرد.
اشاره به هدف بنیان‌گذاران جنبش عدم تعهد و گوشزد کردن برای برگشت به آن هدف‌ها و جان بخشیدن به آن‌ها؛ تاکید بر اینکه همه نیاز داریم که از سیطره شبکه‌های اقتدارگرا و مستکبر رها شویم
تاکید بر سرشت مشترک انسانی و توحید و ایجاد بهشت اخروی در گیتی با معنویت، برپایی نظمی با منفعت‌های مشترک و سالم در برابر سلطه‌گران
زنده بودن آرمان‌های جنبش پس از شش دهه و تاکید بر آرمان‌گرایی در عین واقعیت‌ها با پذیرفتن چالش‌ها
با توجه به شکست سیاست‌های دوران جنگ سرد و یک‌جانبه‌گرایی پس از آن و ظهور قدرت‌های نو با کاستن توان ابرقدرت‌ها و حادثه‌های نشانه‌گذار و نوید نظامی چندوجهی با مدیریتی عادلانه و مشارکتی را در پهنه گیتی با نگهداری پیوند اعضای جنبش
نقد سازوکار شورای امنیت و استبدادی خواندن او؛ تحریف مفهوم‌های شریف در غرب مانند اراده «حقوق بشر» از منفعت‌های غرب و «مبارزه با تروریسم» از کشتن مردم در شهرها و روستاها، تقسیم شهروندان و ارزش کم مردم آسیا و آفریقا و… نزد ایشان؛ تحمل‌نکردنی بودن این وضعیت
ضرورت خلع سلاح‌های فاجعه‌بار و تصمیم نداشتن قدرت‌های بزرگ برای کنار گذاشتنش و کوشش ایشان برای انحصار دانش هسته‌ای؛ تاکید بر اینکه ایران استفاده از سلاح هسته‌ای و شیمیایی و… را گناهی نابخشودنی می‌داند؛ تاکید بر کوتاه نیامدن از حق هسته‌ای ایران
تاکید بر مقاومت و بی‌اثر بودن فشارها
بیان غصب فلسطین جنایت‌های صهیونیست‌ها و دروغ‌ها، و ارایه راهکار همه‌پرسی از فلسطینیان با شکست راهکارهای غربی؛ «فلسطین متعلق به فلسطینیان است»
نقش مهم جنبش در نظم نو جهانی و تاکید بر همکاری کامل و نترسیدن از قدرت‌ها و تکیه به خدا، ارتقای بهره‌وری سیاسی جنبش در مدیریت جهانی
برخی کسانی که در حاشیه اجلاس با او دیدار کردند سخنانش را ستودند. رئیس‌جمهور تاجیکستان سخنان وی را مایه پویایی و تاثیرگذاری جنبش و رئیس‌جمهور زیمبابوه سخنانش را ارزشمند دانست.
محمد مرسی
مرسی که نخستین سخنران رسمی (پس از علی خامنه‌ای) بود سخنانش را با درود فرستادن به ابوبکر، عمر و عثمان، ۳ تن از خلفای اهل سنت آغاز کرد و از ایران و تلاشش سپاس‌گزاری کرد و به توصیف مصر انقلابی پرداخت.
بندهای سخنان او عبارت است از:
اهمیت جنبش عدم تعهد و تلاش برای ساخت دنیایی عادلانه‌تر
اصلاح ساختار شورای امنیت سازمان ملل و ناعادلانه خواندن حق وتو
تاکید بر اتحاد فلسطینیان با هم در برابر اشغالگری و تشکیل دولت مستقل فلسطین
آمادگی مصر برای حل بحران سوریه و حمایت از مردم سوریه، درخواست راه حل مسالمت‌آمیز و گفت‌گو و سرکوبگر خواندن نظام بشار اسد، درخواست متحد شدن همه مخالفان نظام سوریه برای بردن سوریه به مرحله‌ای تازه
تاکید بر حق همه در استفاده از انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای
برادر خواندن کشور ایران و موفق خواندن اجلاس در دوره ریاست مصر و اظهار دست دراز کردن برای دوستی با ایران و دیگران
ابراز هماهنگی با کشور برادر ایران در سه سال ریاست ایران و ابراز اطمینان از موفقیت ایران تحقق هدف‌ها و خواسته‌های ملت‌ها را، او گفت «ملت‌های جهان چشم امیدشان به ملت‌های ماست»
مرسی برای تحویل ریاست به احمدی‌نژاد از حاضران پرسید: «آیا آقای دکتر احمدی‌نژاد رئیس شانزدهمین دوره این جنبش است؟» آیا موافق اید؟ پس از تشویق حاضران مرسی گفت بنابراین همه با اجماع موافقت کردند پس ایران ریاست جنبش را بر عهده می‌گیرد. وی برای احمدی‌نژاد آرزوی موفقیت کرد.
تحریف ترجمه سخنرانی مرسی
مترجم سخنان محمد مرسی در صدا و سیمای جمهوری اسلامی، در هنگام پخش مستقیم این سخنرانی اظهارات رئیس جمهوری مصر را تحریف و عوض کرد و به جای سوریه، از واژه بحرین، به جای انقلاب از واژه فتنه و بهار عربی از واژه بیداری اسلامی استفاده کرد. عمرو رشدی سخنگوی رسمی وزارت امور خارجه مصر با تکذیب بخشی از ترجمه ارائه شده از صحبت‌های محمد مرسی رئیس جمهور مصر در اجلاس سران کشورهای عضو جنبش عدم تعهد در تهران توسط صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران گفت که مرسی در سخنانش هیچ اشاره‌ای به کشور بحرین نکرده است.
هیئت سوری در اعتراض به اظهارات مرسی محل اجلاس را ترک کرد و ولید معلم، وزیر خارجه سوریه، در گفتگو با شبکه تلویزیونی العالم گفت «آقای مرسی با مداخله در امور داخلی سوریه، بار دیگر علیه سنت‌های جنبش غیرمتعهدها عمل کرده‌است» و افزود که دیدگاه‌های رئیس جمهوری مصر در مورد سوریه «بیشتر به اظهارات رهبر یک حزب شباهت دارد تا رئیس جنبش غیرمتعهدها.»
وزارت امور خارجه بحرین نیز با احضار کاردار ایران در این کشور، رسما به ترجمه نادرست و نام بردن از بحرین به جای سوریه اعتراض کرد. وزارت خارجه بحرین عملکرد رادیو و تلویزیون دولتی ایران را اقدام به جعل و نقض عهد خواند و آن را نشانه‌ای از تلاش این رسانه برای مداخله در امور داخلی پادشاهی بحرین دانست.
بان کی مون
محمود احمدی‌نژاد
محمود احمدی‌نژاد پیش از تحویل گرفتن ریاست از مرسی، سخنرانی کرد. او بدون اشاره‌ای مستقیم به مسئله سوریه و برخی مسئله‌های جزیی‌تر، بیشتر به مسائل کلی و پیشنهادهایی تازه پرداخت.
محور سخنان اصلی احمدی‌نژاد:
خوشامد به دیگران و ایران را «خانه خودتان» خواندن، با گرامی‌داشت یاد بنیان‌گذاران جنبش و کسانی که در سه سال گذشته درگذشته‌اند و رجایی و باهنر، درخواست ایستادن و یک دقیقه سکوت کرد. سپاس‌گزاری از مصر و مرسی و نیز آیت‌الله خامنه‌ای
ناخشنودی ملت‌ها از وضع کنونی و شکل نو استعمار در دوره اخیر؛ مانند تمرکز اقتصاد و قدرت اقتصادی و ثروت‌ها در چند کشور و دولت بدهکار که گاه بیش از تولید ناخالص داخلی است؛ چاپ ۳۲هزارمیلیارد دلار بی‌پشتوانه در آمریکا، تصاحب منبع‌ها و کان‌های آفریقا و آمریکای لاتین، انحصار دانش و فناوری و سوءاستفاده از آن، تهاجم فرهنگی و نابودی هویت، انهدام زن و بنیاد خانواده، فروش سلاح و جنگ‌افروزی در این راستا و اشغال کشورها، گسترش و تقویت تروریسم و مواد مخدر
بیان این نکته که تحقق نیافتن مدیریت پایدار جهانی در سایه صلح در پی ضعف ملت‌ها نیست بلکه برای سلطه گروهی خاص بر مدریریت جهان است. مدیریت کنونی جهان انحصاری، خودخواهانه و سلطه‌طلبانه است
زیرسوال بردن مدیریت شورای امنیت و اشاره به کمک او به گسترش ستم اسرائیل، طرف اصلی جنگ در جهان یکی از اعضای شورای امنیت دارای حق وتو است. بی‌فایده بودن مجمع عمومی زیر چتر این شورا
پست و کم‌ارزش دانستن دیگر ملت‌ها و برده دانستن ایشان و لگدمال کردن حقوقشان و ناخشنودی مردم کنونی آمریکا و اروپا از سلطه چند حزب خاص
لزوم به پا خاستن برای اصلاح مدیریت جهان در چارچوب عشق و مهرورزی به انسان‌ها در کنار مشارکت همگانی
استقلال و تاسیس نهادهای لازم مانند داوری و بیمه و حذف ارز خاص با توجه به ظرفیت کشورها
بیانیه پایانی اجلاس
بیانیه نهایی اجلاس جنبش عدم تعهد در ۱۱ بند که در آن به مسائل متنوعی از جمله بحران‌های سیاسی و اقتصادی، موضوع فلسطین، دارا بودن حق انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای و صلح پایدار جهانی اشاره شده‌است، منتشر شد.
شرکت کنندگان
نشست سران کشورهای عضو عدم تعهد با حضور ۲۴ رئیس‌جمهور، ۸ نخست‌وزیر و ۳ پادشاه در بالاترین سطح، نیز ۹ معاون رئیس‌جمهور، ۸۰ وزیر (۶۰ نفرشان وزیرخارجه)، ۲ رئیس‌مجلس و ۹ فرستاده ویژه و… در دیگر سطح‌ها همراه بود. در این اجلاس نمایندگانی از کشورهای ناظر و از سوی بعضی سازمان‌های جهانی یا منطقه‌ای مانند دبیرکل سازمان ملل و اتحادیه‌های آفریقا و عرب و… نیز شرکت داشتند.
عضو
نماینده
عنوان
جمهوری آذربایجان
المار محمدیار یاروف
وزیر امور خارجه
آفریقای جنوبی
مایته ماشابانه
وزیر امور خارجه
جمهوری آفریقای مرکزی
فرانسوا بوزیزه
رئیس‌جمهور
آنتیگوا و باربودا
سفیر
آنگولا
وزیر امورخارجه
اتیوپی
مدیر کل وزارت امور خارجه
اردن
حسن بن طلال
نماینده ویژه (قائم مقام وزارت امور خارجه)
اریتره
وزیر امورخارجه
ازبکستان
افغانستان
حامد کرزای
رئیس‌جمهور
اکوادور
جورج آرنالو
وزیر امور خارجه (وزیر هماهنگی امور امنیت داخلی و خارجی)
الجزایر
عبدالقادر بن صالح
رئیس مجلس
امارات متحده عربی
سعود بن راشد المعلی
عضو شورای عالی امارات متحده عربی و حاکم امارت ام‌القوین
اندونزی
بودی یانو
معاون اول رئیس‌جمهور
اوگاندا
یووری کابوتا
رئیس‌جمهور
ایران
محمود احمدی‌نژاد
رئیس‌جمهور
باربادوس
باهاما
وزیر امور خارجه
بحرین
خلیل بن احمد آل خلیفه
سفیر نماینده دائمی در سازمان ملل متحد و وزیر امور خارجه
برونئی
پرنس محمد بولکیا
وزیر امور خارجه
بروندی
وزیر روابط خارجی و همکاری بین‌المللی
بلاروس
ولادیمیر ماکی
وزیر امور خارجه
بلیز
مدیر کل وزارت امور خارجه
بنگلادش
شیخ حسینه
نخست وزیر
بنین
یایی بونی
رئیس‌جمهور
بوتان
جیگمی تینلی
نخست وزیر
بوتسوانا
معاون مدیرکل وزارت امور خارجه
بورکینافاسو
بلز کمپائوره
رئیس جمهور
بولیوی
وزیر امور خارجه
پاپوآ گینه نو
فرستاده ویژه نخست وزیر (وزیر دادگستری)
پاکستان
آصف‌علی زرداری
رئیس‌جمهور
پاناما
پرو
سفیر و نماینده دائمی در سازمان ملل متحد
تانزانیا
معاون رئیس‌جمهور
تایلند
وزیر امور خارجه
ترکمنستان
قربان قلی بردی محمداف
رئیس‌جمهور
ترینیداد و توباگو
سفیر یا مدیرکل وزارت امور خارجه
توگو
وزیر امور خارجه
تونس
وزیر امور خارجه
تیمور شرقی
جامائیکا
جیبوتی
اسماعیل عمر غیله
رئیس‌جمهور
جمهوری دومینیکن
وزیر همگرایی‌هایی منطقه‌ای
جمهوری کنگو
وزیر امور خارجه
جمهوری دمکراتیک کنگو
نماینده رئیس‌جمهور (معاون اول نخست وزیر)
چاد
وزیر امور خارجه و همگرایی
دومنیکا
روآندا
زامبیا
معاون رئیس جمهور
زیمبابوه
رابرت موگابه
رئیس‌جمهور
ساحل عاج
نماینده رئیس‌جمهور (وزیر طرح و توسعه)
سائوتومه و پرینسیپ
سری‌لانکا
ماهیندا راجاپاکسا
رئیس‌جمهور
سنت لوسیا
سنت کیتس و نویس
سفیر
سنت وینسنت و گرنادین‌ها
وزیر امور خارجه و تجارت خارجی
سنگاپور
نماینده ویژه نخست وزیر
سنگال
علیون بن سیسه
وزیر امور خارجه
سوازیلند
بارناباس سیبوسیسو دلامینی
نخست وزیر
سودان
عمر البشیر
رئیس‌جمهور
سورینام
میشل کاردنسل
فرستاده ویژه رئیس جمهور
سوریه
وائل نادر حلقی
نخست وزیر
سومالی
معاون وزیر امور خارجه
سیشل
سفیر در دهلی نو
سیرا لئون
وزیر امور خارجه
شیلی
قائم مقام وزارت امور خارجه
عراق
نوری المالکی
نخست وزیر
عربستان سعودی
عبدالعزیز بن عبدالله
نماینده ویژه ملک عبدالله (فرزند پادشاه)
عمان
یحیی بن محفوظ المنذری
رئیس مجلس
غنا
دستیار ویژه رئیس جمهور
فلسطین
محمود عباس
رئیس تشکیلات خودگردان
فیجی
نماینده نخست وزیر (وزیر امور خارجه)
فیلیپین
معاون رئیس‌جمهور
قطر
حمد بن خلیفه آل ثانی
پادشاه
کامبوج
هون سن
نخست وزیر
کامرون
کره شمالی
کیم یونگ-نام
نماینده ویژه (رئیس مجمع عالی خلق جمهوری دموکراتیک کره)
کلمبیا
معاون سفیر و نماینده دائمی در سازمان ملل متحد؛ نیویورک
کنیا
رئیس اداره وزارت امور خارجه
کوبا
ماچادور ونتورا
معاون اول رئیس جمهور
کومور
معاون اول رئیس جمهور
کویت
محمد صباح سالم الصباح
وزیر امور خارجه
کیپ ورد
گابن
گای نازوبا نداما
رئیس مجلس
گامبیا
سفیر و نماینده دائمی در سازمان ملل متحد
گرانادا
وزیر کار، توسعه جسمانی و تاسیسات عمومی
گواتمالا
معاون وزارت امور خارجه
گویان
وزیر مسکن و مدیر کل وزارت امور خارجه
گینه
گینه استوایی
گینه بیسائو
شریفو نهامانجو
رئیس جمهور
لائوس
فونگ ساوات
فرستاده ویژه رئیس‌جمهور (وزیر دفتر رئیس جمهور)
لبنان
میشل سلیمان
رئیس‌جمهور
لسوتو
متوجوا متسینگ
معاون نخست وزیر
لیبریا
سفیر در مصر
لیبی
عاشور بن خیال
وزیر امور خارجه
ماداگاسکار
مالاوی
معاون مدیر کل وزارت امور خارجه
مالدیو
وزیر امور خارجه
مالزی
عنیفه امان
وزیر امور خارجه
مالی
وزیر امور خارجه و همکاری‌های بین‌المللی
مراکش
یوسف عمرانی
وزیر امور خارجه
مصر
محمد مرسی
رئیس‌جمهور
مغولستان
تساخیاگین البگدورج
رئیس‌جمهور
موریتانی
محمدولد عبدالعزیز
رئیس‌جمهور
موریس
وزیر امور خارجه
موزامبیک
وزیر امور اجتماعی
میانمار
وونا مونگلین
وزیر امور خارجه
نامیبیا
یوتونی نجوما
وزیر امور خارجه
نپال
بابورام باتارای
نخست وزیر
نیجر
وزیر امور خارجه
نیجریه
آرک نمدی سامبو
معاون رئیس‌جمهور
نیکاراگوئه
وزیر امور خارجه
وانواتو
ونزوئلا
نیکلاس مادورو
معاون سیاسی رئیس‌جمهور و وزیر امور خارجه وقت
ویتنام
وزیر امور خارجه
هائیتی
هند
منموهن سینگ
نخست وزیر
هندوراس
یمن
قائم مقام وزیر امور خارجه
کشورهای ناظر یا مهمان
کشور
نماینده
عنوان
ارمنستان
سرژ سرکیسیان
رئیس‌جمهور
اکراین
معاون وزیر امورخارجه
استرالیا
فرستاده ویژه نخست وزیر
السالوادور
سفیر درهند
اوروگوئه
سفیر
برزیل
سفیر نماینده دائمی در سازمان ملل متحد
بوسنی و هرزگوین
مدیرکل وزارت امور خارجه
تاجیکستان
امامعلی رحمان
رئیس‌جمهور
چین
دستیار وزیر امور خارجه
روسیه
سفیر سیار
سوئیس
مدیرکل وزارت امور خارجه
صربستان
وزیر امور خارجه
قبرس
دبیر سفارت در تهران
قزاقستان
وزیر امور خارجه
قرقیزستان
معاون وزیر امور خارجه
کرواسی
دستیار وزیر امور خارجه
کره جنوبی
معاون وزیر امور خارجه و تجارت
لوگزامبورگ
سفیر
مکزیک
سفیر
مونته نگرو
مدیر کل وزارت امور خارجه
سازمان‌های ناظر
سازمان
نماینده
عنوان
اتحادیه آفریقا
یایی بونی
رئیس
اتحادیه عرب
نبیل العربی
دبیر کل
سازمان کنفرانس اسلامی
اکمل‌الدین احسان‌اوغلو
دبیر کل
سازمان ملل متحد
بان کی‌مون
دبیر کل
شورای جهانی صلح
سوکورو گومز
رئیس