طایفه کشکولی بزرگ

کشکولی بزرگ نام یکی از طایفه‌های ایل قشقایی است. در ایل قشقایی که از پنج طایفه تشکیل شده است،دو طایفه به نام‌های کشکولی بزرگ و کشکولی کوچک وجود دارد.
وجه تسمیه و خاستگاه
نام کشکولی احتمالا از «کشکول دراویش» گرفته شده است. و پس از سقوط سلسله زندیه در اواخر قرن هجدهم گروه‌هایی از کردها و لرها را به خود جذب کرده است. از سوی دیگر، ریشه خانواده‌های حاکم بر این طایفه (کلانتر) این طایفه به زندیه بر می‌گردد. حسین خان زند اولین کلانتر این طایفه بوده است که همراه کریم خان زند به فارس آمده و دخترش نازلی با «جانی خان» نخستین ایلخانی قشقایی ازدواج کرده است.
تاریخچه طایفه کشکولی
اسماعیل خان صولت الدوله (ایلخانی قشقایی از ۱۹۰۴ تا ۱۹۳۰)، مادر و همسرش از کشکولی‌ها بودند و روابط خوبی با کلانتران طایفه کشکولی داشت. در سال‌های قبل از جنگ جهانی اول کلانتران و خوانین طایفه کشکولی از دولت انگلستان حمایت کردند و در دوران جنگ در قضیه مالیات جاده شیراز-بوشهر که بخشی از آن از کازرون که محل قشلاق کشکولی‌ها بود عبور می‌کرد، کشکولی‌ها، به جانبداری از انگلیسی‌ها علیه صولت الدوله و متحد آلمانی‌اش (ویلهلم واسموس) موضع گرفتند؛ بنابراین، رابطه صولت الدوله با این طایفه به مخالفت جدی تبدیل شد.
پس از جنگ جهانی اول، صولت الدوله کشکولی‌ها را تنبیه کرد. او کلانتران کشکولی را که به مخالفت با او برخاسته بودند عزل کرد و قدرت طایفه کشکولی را تنزل داد. از این پس دو گروه را از طایفه کشکولی جدا کرد و به آنها هویت طایفه‌های مستقل داد. این دو گروه طایفه قراچه‌ای و طایفه کشکولی کوچک نام گرفتند. باقیمانده طایفه کشکولی، تحت نام «کشکولی بزرگ» خوانده می‌شوند.
هر سه بخش مجزایی که از تجزیه طایفه کشکولی ایجاد شد، در دوره رضا شاه (۱۹۲۵ تا ۱۹۴۱) درگیر قوانین سختگیرانه تخته قاپو شدند.
طایفه کشکولی بزرگ
طایفه کشکولی بزرگ به هراه کلانتران شان، الیاس خان، و اسفندیارخان در واقعه شورش عشایری فارس در سال ۱۹۲۹ (۱۳۰۸ شمسی) نقش موثری ایفا نمودند و در سال ۱۹۳۲ کلانترها به شمال کشور تبعید شدند.
پس از سقوط رضاشاه در سال ۱۹۴۱ (۱۳۲۰ شمسی) طایفه کشکولی بزرگ مانند سایر طوایف دوباره شیوه کوچ نشینی را پیش گرفت و سران تبعیدی آن به ایل بازگشتند. طایفه کشکولی بزرگ در این دوران مستقل از ایل قشقایی اداره می‌شد.
پس از جنگ جهانی دوم الیاس خان به عنوان نماینده به مجلس شورای ملی راه یافت. بر خلاف بارها مخالفت طایفه کشکولی بزرگ با صولت الدوله، پس از انقلاب اسلامی در ابتدای دهه هشتاد میلادی آنان نیز همراه با سایر قشقایی‌ها به مخالفت با حکومت پرداخته و به کوه‌های جنوب فارس رفتند.
ییلاق و قشلاق
طایفه کشکولی بزرگ زمستان‌ها در نورآباد ممسنی بخش ماهور میلاتی،، چنار شاهیجان، پیرامون کازرون و باباکلان، به سر می‌برند. ییلاق آنان ، کوه آبنو، بنرود، خرک، چهل چشمه، دشت ارژن، خان زنیان ایزدخواست، زنگنه، کهره، کوه میشان و اردکان است.
جمعیت
جمعیت این طایفه در سال ۱۳۴۲ حدود ۴۸۶۲ خانوار ، در سال ۱۳۵۲ شمسی ۳۶۷۶ خانوار و در سال ۱۳۶۰، بالغ بر ۵۲۷ خانوار (۲۷۹۳۵ نفر) بوده است؛ و در سال ۱۳۶۶ دارای ۴۷ تیره و ۲۵۱۷ خانوار بوده است.
برخی از تیره‌های این طایفه
طایفه کشکولی بزرگ از حدود ۴۰ تیره تشکیل شده است. برخی از این تیره‌ها عبارتند از:.بیگدلی (خسروی بیگدلی، غفاری پور ) ،کروش، لک زندی، بلوردی، آرخلو، دیزگانی، یادکوری، آقاجری،
بیگدلو. سلوک لو، اوریات، فرهادلو، قراچه، جرکانی، ددکه‌ای، چلنگر، عدالت، بوگر، قاسمی، قره گوزلو، میشان، ایوب لو، اولاد میرزائی، گشتاسب خانی، آبناری، دارابی، قشقایی، عوری امینی، کرونی، صالحونی، جامه بزرگی، احمد محمودی و … .در طائفه کشکولی بزرگ طائفه لک زندی از لکهای لر ملایر و کریم خان زند هستن طائفه لک از لکهای لرستانن گشتاسب یا گشتاسبی اصالتا از لرهای گشتاسبی دشمن زیاری(بویر احمدی) دهدشت هستن طائفه لک نیازی از لکهای لرستانن طیب لو یا طیبی از لرهای طیبی(بویر احمدی) دهدشت هستن طائفه مال احمدی اصالتا از لرهای مال احمدی فلارد لردگان هستن از ایل بختیاری طائفه منجزی باب بهداروند طائفه صفی خانلو یا صفی خانی اصالتا لرستانین همینطور طائفه وندا که اصالتا لر هستن طوایف چهار بنیچه کشکولی که شامل طوایف گنجه‌ای و زنگنه و اردشیری(بویر احمدی) هستند. وطوایف گنجه‌ای و زنگنه و اردشیری و جامه بزرگی هستن همگی لر بویر احمدی هستن طائفه چلنگر کولی هستن طائفه فیوج هم ریشه کولی داره طائفه بیگدلی دوتا گروه هستن گروه لر بیگدلی لرن و گروه ترک بیگدلی ترکن طائفه کائیدان اصالتا لر کائید یا کائیدی بختیاری هستن طائفه کهوا اصالتا لر بختیاری و از طائفه بابادی هستن طائفه صالحونی اصالتا لر بختیارین طائفه احمد محمودی هم اصالتا لر بختیاری هستن طائفه بوگر قشقایی هم اصالتا لر بختیاری هفت لنگ هستن که الان در اقلید و چنارشاهیجان و ماهور و سمیرم هستن ولی اصلیتشون لر بختیاری هستند.