بخش رودخانه

بخش رودخانه نام بخشی است از توابع شهرستان رودان در استان هرمزگان واقع در جنوب ایران.
کد این بخش در تقسیمات کشوری ایران ۸۷۰ است.
جمعیت
جمعیت بخش رودخانه طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۷۹۵۷ نفر بوده‌است.
هویت رودخانه
رودخانه را باید بخشی کاملا مستقل از شهرستان رودان از نظر فرهنگی و تاریخی دانست و همانطور که از تاریخ و آثار بجامانده‌ی تمدن خصوصا تمدن بادافشان در این منطقه به نظر می‌آید قدمتش بسیار بیشتر از مرکز شهرستانی بوده است.از رودخانه زیارتعلی در متون جغرافیای یونانی و اسلامی با عنوان آنامیس و راغان یاد شده است. فلاویوس آریانوس که شرح سفرنامه نئارک، سردار اسکندر، را در کتاب خود آورده، نام این رود را آنامیس ذکر کرده است. معلوم نیست ساکنان رودخانه که در دوره هخامنشیان و اسکندر مقدونی می‌زیستند این رود را به چه نامی می‌خواندند اما شاید نام آنامیس صورتی از نام آناهیتا باشد که در ایران باستان به عنوان الهه آبهای روان اشتهار داشت. همچنین یاقوت حموی در معجم البلدان از این رود به عنوان راغان یاد کرده است. (حموی، 1373، ص1340) راغان در لغت به معنی سبزه‌زار آمده است.به لحاظ تقسیمات کشوری، رودخانه از گذشته جزو ولایت موغستان (میناب فعلی) و در دوره فرمانروایی ملوک هرموز ضمیمه قلمرو آنان و در مجموع جزو ایالت پارس بوده است که از گذشته به وسیله خوانین محلی، و کلانترانی که به این منطقه اعزام می‌شدند، اداره می‌شده است و به همین منظور از ییلاقات موردعلاقه‌ی حکام فارس همچون خاندان قوام به شمار می‌رفته به طبع همین علقه هم احمدقوام السطلنته(نخست وزیر سابق)کاخی در منطقه‌ی نازدشت رودخانه بنا کرد که امروزه،مردم محلی به اشتباه آن را کاخ شاه می‌نامند.با تشکیل استان هرمزگان در سال 1354ش، میناب یکی از شهرستانهای پنج‌گانه آن به شمار آمد. در این زمان دو دهستان رودان و رودخانه با عنوان بخش رودان در نظر گرفته شد که شامل دهبارز، دهستان رودخانه و فاریاب بود.گویش محلی رودخانه ایها،فارسی محلی رودخانه‌ای است که از گویش‌های پارسی پهلوی به شمار می‌آید و ساختار باستانی و اصالت واژگان خویش را تا حدودی زیادی حفط کرده است،برای مثال درخت نخل را مگ(MOG)می‌گویند که در سایر نقاط استان از آن به شکل معرب و عربی شده‌ی آن(مغ)یاد می‌کنند یا واژگان اصیل پارسی مانند پگاه به معنای صبح و پسین به معنای عصر و واژگانی مث مرغ و دوغ رو مرگ(MORG)و دوگ تلفظ می‌کنند.رسومات و آداب مردم رودخانه هم بجامانده از رسومات ایران باستان هستند که مهمترین آنها سده سوز(جشن سده)است که 50روز مانده به نوروز به همان سبک عجیب باستانی‌اش برگزار می‌شود.رودخانه از وجود زیارتگاهها و امامزادگان متعددی بهره می‌برد که البته به عقیده محققین برخی از این زیارتگاهها محل دفن بزرگان آیین زرتشت در عصر پیش از اسلام بوده که برای مثال زیارت پیر سر کوه که امروزه به حضرت علی(ع)منستب می‌شود تا قرن پنجم هجری قمری،هویت زرتشتی خویش را حفظ کرده و به تدریج پس از فراگیر شدن روند رسوخ اسلام در منطقه رنگ و بوی اسلامی به خود گرفته و مورد اعتقاد مسلمانان واقع شده است،هرچند مهم‌ترین امامزاده‌ی این خطه،آرامگاه سیدسلطان محمد برادر امام رضا و از پسران موسی بن جعفر(ع)در روستای پیر چوگان است که مورد توجه بسیاری از شیعیان سراسر ایران خصوصا استان‌های همجوار هرمزگان می‌باشد.از سایر آثار تاریخی و نقاط دیدنی رودخانه می‌توان به قبرستان گبرها،دشت موری(نازدشت) و آیشارها و رودخانه‌های متعدد که دلیل اصلی شهره‌ی رودخانه به نام امروزش بوده‌اند اشاره کرد.از غذاهای محلی رودخانه هم میشود به کاتغ(نوعی قیمه محلی)،دالک گندم،آش گندم،جازگ(نوعی خوراک سبزیجات محلی)و تاس کباب و همچنین آبگوشت‌های محلی نظیر دوپیازه و کباب آردی و شیرینی‌های محلی مانند رنگینک،چنگال(نوعی حلوای خرما)،جلاب،خرماشیره و خرمای مالیده،حلواشیره و حلواتخم مرغ،مالوکی، کلوچه محلی و مربای محلی کنگ شانه زده و نان‌های محلی تنکی(نوعی نان تاوه‌ای) و نان کرسوک(قرصوک) نام برد.
فهرست بخش‌های ایران
استان هرمزگان
شهرستان رودان