عبدالله بن مسعود

عبدالله بن مسعود (نام کامل: عبدالله بن مسعود بن غافل بن حبیب الهذلی) معروف به ابن مسعود ، از صحابه و یاران پیامبر خدا بود و ششمین مردی بود که در زمانی که محمد در مکه دعوت به اسلام را آغاز کرد، به اسلام گروید. وی از اولین حافظین قرآن در زمان پیامبر بوده و از مسلمانانی است که هر دو گروه سنی و شیعه به او احترام می‌گذارند.
اسلام آوردن
او در نوجوانی تحت تاثیر شخصیت پیامبر خدا قرار گرفت و مسلمان شد و از محمد خواست تا به او قرآن بیاموزد. عبدالله بن مسعود در این باره می‌گوید:
ابن مسعود بعد از پیامبر اسلام نخستین کسی بود که در مکه با صدای بلند و آشکار قرآن را تلاوت نمود که منجر به ضرب و شتم وی توسط قریش و غیر مسلمانان گردید و از ناحیه صورت مجروح شد.
ابن حجر در مورد عبدالله بن مسعود می‌گوید:
در زمان خلفای نخستین
بعد از وفات پیامبر اسلام (ص)، او به یکی از بزرگ‌ترین مفسرین قرآن مبدل گردید. به‌طوری‌که بسیاری از مردم اگر در مورد قرآن سئوالی داشتند به او رجوع می‌کردند.
مصحف ابن مسعود
در روایتی در صحیح بخاری از پیامبر اسلام نقل شده‌است که:
مصحف (قرآن) ابن مسعود با مصحف رایج از نظر ترتیب سوره‌ها و بخشهای قرآنی در میان مسلمانان تفاوتهایی داشت.
همچنین در این مصحف سوره حمد و سوره ناس و سوره فلق نیامده بود.
سوره توبه در این مصحف با «بسم الله الرحمن الرحیم» شروع شده بود.
این مصحف در بعضی موارد با قرائت مشهور مخالفت دارد.
ابن مسعود می‌گفت ما آیه ۶۷ سوره مائده را در زمان پیامبر این‌گونه تلاوت می‌کردیم: «یا ایها الرسول بلغ ماانزل الیک من ربک، ان علیا مولی المومنین…» یعنی: «ای پیامبر آنچه به تو نازل شده‌است را ابلاغ کن که علی مولای مومنان است…»
سید حسین مدرسی طباطبایی در بررسی خود نشان می‌دهد که این روایت‌ها خبر واحد هستند که توسط اهل سنت برای منزلت‌بخشی به برخی صحابه ساخته‌شده‌اند و باهم تناقضات بسیار شدیدی دارند. رسول جعفریان به دو دلیل روایاتی که در باب تفاوت‌های مصحف ابن مسعود با قرآن فعلی نقل شده‌اند را نادرست می‌داند:
برخی بزرگان اهل سنت مانند فخر رازی و ابن حزم نسبت دادن این روایت به ابن مسعود را ناروا دانسته‌اند.
عاصم روایتش از قرآن را از ابن مسعود گرفته و معوذتین در قرآن عاصم آورده‌شده‌اند.
قرآن مشهور
مصحف ابن مسعود
انی ارانی اعصر خمرا
انی ارانی اعصر عنبا
ان الساعه آتیه اکاد اخفیها
… انی اکاد اخفیها من نفسی
وقرآنا فرقناه لتقراه علی الناس علی مکث
… فرقناه علیک …
والسارق والسارقه فاقطعوا ایدیهما
والسارق والسارقه فاقطعوا ایمانهما
ما ننسخ من آیه او ننسها نات بخیر منها او مثلها
ما ننسک من آیه او ننسخها نجی بمثلها
هل ینظرون الا ان یاتیهم الله فی ظلل من الغمام والملایکه
… الا ان یاتیهم الله و الملائکه فی ظلل من الغمام
وما یعلم تاویله الا الله والراسخون فی العلم یقولون
ان تاویله الا عند الله …
الا ان یاتین بفاحشه مبینه
الا ان یفحشن
اذله علی المومنین اعزه علی الکافرین
… غلظاء علی الکافرین
من لعنه الله وغضب علیه وجعل منهم القرده والخنازیر
من غضب الله علیهم و جعلهم قرده وخنازیر
فلنسیلن الذین ارسل الیهم
فلنسئلن الذین ارسلنا الیهم قبلک رسلنا
حتی یلج الجمل فی سم الخیاط
حتی یلج الجمل الاصفر فی سم المخیط
ولما سکت عن موسی الغضب
ولما صبر عن موسی الغضب
انه عمل غیر صالح فلا تسالن ما لیس لک به علم
انه عمل غیر صالح ان تسالنی ما لیس لک به علم
النبی اولی بالمومنین من انفسهم وازواجه امهاتهم
النبی اولی بالمومنین من انفسهم وازواجه امهاتهم وهو اب لهم
اسری بعبده لیلا من المسجد الحرام
اسری بعبده من اللیل من المسجد الحرام
والشمس تجری لمستقر لها
والشمس تجری لا مستقر لها
من بعثنا من مرقدنا
من اهبنا من مرقدنا
وتکون الجبال کالعهن المنفوش
… کالصوف المنفوش
قال یا بنی انی اری فی المنام انی اذبحک
انی اری فی المنام افعل ما امرت به
فخلقنا المضغه عظاما فکسونا العظام لحما
ثم جعلنا المضغه عظاما وعصبا فکسوناه لحما