شهرستان شهریار

شهرستان شهریار، شهرستانی است در غرب استان تهران است. مرکز آن شهر شهریار است که قبلا علیشاه عوض گفته می‌شد. این شهرستان با جمعیتی بالغ بر ۷۴۴،۲۱۰ نفر دوازدهمین شهرستان پرجمعیت ایران محسوب می‌شود.
این شهرستان به نگین سرسبز غرب تهران نیز مشهور می‌باشد و در این شهرستان انواع میوه‌ها کشت می‌شود، از جمله میوه‌های کشت شده در این شهرستان هلو - زرد آلو - آلبالو و … می‌باشد .
تاریخ
در کتاب جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی و لغت‌نامه دهخدا و فرهنگ معین از شهریار چنین یاد شده‌است:
شهریار. ش  (اخ) بخشی از شهر تهران که ۱۷۰۰۰ تن سکنه دارد و مرکز آن کرشته و دیه‌های آن «علیشاه عوض» و «رباطکریم» است. (از فرهنگ فارسی معین). در کتاب‌های جغرافیایی قدیم این نام را به یکی از ولایات مشهور نزدیک ری داده‌اند، و حمدالله مستوفی از قلعه‌ای به همین نام که در شمال شهر بوده‌است یاد می‌کند و بعدا شرف الدین علی یزدی در شرح جنگ‌های تیمور اسم شهریار را به ری داده‌است. (از ترجمه سرزمین‌های خلافت شرقی ص ۲۳۴).
تقسیمات شهرستان
شهرستان شهریار اکنون متشکل از یک بخش، ۷ شهر، ۶ دهستان، و حدود ۴۰ روستا و شهرک مسکونی است.
شهرها؛
شهریار - اندیشه - باغستان - فردوسیه - وحیدیه - صباشهر - شاهدشهر
دهستان‌ها:
دهستان جوقین: بکه (شهریار) - اصیل‌آباد - ترپاق تپه - رنگرز (شهریار) - حصارساتی - سقرچین (شهریار) - قجر تخت‌رستم - قجرآباد - فرارت - قشلاق مهرچین - قلعه نو (شهریار) - کردامیر - یبارک
دهستان رزکان: رزکان - اسکمان - الورد - دهشاد بالا * قلعه دهشاد - دهشاد پایین - دینارآباد (شهریار) - رضی‌آباد بالا - رضی‌آباد پایین - قره تپه (شهریار) - محمدآباد (شهریار) - اسدآباد (شهریار)
دهستان فردوس: حصارزیرک - رازمره - رامین (شهریار) - وسطر - یوسف‌آباد صیرفی - ابراهیم‌آباد (شهریار) - کردزار - نصرت‌آباد (شهریار)
دهستان قائم آباد: محمودآباد خلج‌آباد - شهرک مصطفی خمینی (شهریار) - ویره (شهریار)
دهستان سعیدآباد: سعیدآباد (شهریار) - مهدیه (شهریار) - ورامینک
دهستان مویز: باباسلمان - بادامک - قلعه بها
موقعیت جغرافیایی
جلگه شهریار بین ۵۰ درجه و ۵۶ دقیقه تا ۵۱ درجه و ۵۳ دقیقه طول شرقی و ۳۵ درجه و ۳۳ دقیقه تا ۳۵ درجه و ۴۰ دقیقه عرض شمالی واقع شده‌است. این جلگه، از شمال به جلگه ساوجبلاغ محدود است و از جنوب شرقی و مشرق به ترتیب به بخش‌های «پشاپویه» و «غار» مربوط می‌شود. مغرب، جنوب‌غربی و جنوب آن را رشته‌کوه کم‌ارتفاع و باریک «تخت رستم» با ارتفاع ۱۴۵۰ متر، از منطقه کویری شهرستان ساوه جدا می‌کند.
جمعیت
جمعیت شهرستان شهریار تا پایان سال ۱۳۸۸ حدود ۱/۳۰۰/۰۰۰ نفر شامل سه بخش ملارد، قدس و مرکزی بود. سپس و بر اساس مصوبه هیئت وزیران بخش‌های ملارد و قدس از ابتدای سال ۱۳۸۹ از شهرستان شهریار جدا شدند. در حال حاضر شهرستان شهریار با توجه به سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیتی بالغ بر ۷۴۴،۲۱۰ نفر شامل ۷ شهر، ۶ دهستان و ۳۹ روستا می‌باشد.
شهرستان شهریار به عنوان یکی از سرریزهای جمعیتی شهر تهران عمل می‌کند و با معضل مهاجرت بی‌رویه و رشد بالای جمعیت روبروست. رشد ۸ درصدی جمعیت این شهرستان به عنوان یک معضل اجتماعی مطرح است. طی سال‌های ۷۵–۱۳۶۵ خورشیدی حدود ۳۰۰ هزار نفر مهاجر به شهرستان شهریار وارد شده‌اند. به همین دلیل مشاغل بومی این شهرستان گسترده و به عبارت دیگر مشاغل مهاجرتی هستند، اصلی‌ترین شغل و قدیمی‌ترین شغل مردم این شهرستان باغداری و در کنار آن کشاورزی است، باغ‌های سرسبز شهریار به دلیل خاک حاصلخیز این شهرستان از گذشته زبانزد مردم منطقه غرب استان تهران بوده‌است. این شهرستان با سرازیر شدن مهاجرین از سراسر ایران به یک شهرستان بسیار تاثیرگذار در امور اجتماعی و سیاسی مخصوصا در استان تهران تبدیل شده‌است. پرورش دام و مرغداری، بخصوص در مناطقی همچون باغستان از سایر مشاغل این شهرستان است.
ردیف
نام شهر
جمعیت
سال
۱
شهریار
۳۰۹۶۰۷
۱۳۹۵
۲
اندیشه
۱۱۶۰۶۲
۱۳۹۵
۳
باغستان
۸۳۹۳۴
۱۳۹۵
۴
صباشهر
۵۳۹۷۱
۱۳۹۵
۵
فردوسیه
۳۴۲۲۱
۱۳۹۵
۶
وحیدیه
۳۳۲۴۹
۱۳۹۵
۷
شاهدشهر
۲۵۵۴۴
۱۳۹۵
تشکلهای مدنی
هم اکنون در این شهرستان ۱۴ تشکل مردم نهاد دارای مجوز وجود دارد.
از این چهارده تشکل یازده مورد آن در زمینه امور خیریه فعالیت و تنها سه مورد از آن‌ها فعالیت اجتماعی دارند.
از بین سه تشکل با موضوع فعالیت اجتماعی غیر خیریه نیز تنها یک تشکل با عنوان انجمن حمایت از حقوق شهروندان دیده‌بان به صورت پویا و فعال مشغول فعالیت است به نحوی که فعالیت گسترده این تشکل مردم نهاد موجب گردیده شهریار به عنوان شهر تشکلهای مدنی در غرب استان تهران شناخته شود. مدیر این تشکل مردم نهاد توانسته جوانان توانمند و فرهیخته این شهرستان را گرد هم آورده و تحولی شگرف ایجاد نماید.