قبرس

جمهوری قبرس کشوری جزیره‌ای است، در شرق دریای مدیترانه که پایتخت آن نیکوزیا است.
این کشور به دو بخش قبرس شمالی (بخش ترک‌نشین) و بخش یونانی‌نشین تقسیم می‌شود که در آن هردو زبان یونانی و زبان ترکی رسمی هستند. یونانی‌ها ارتودوکس و ترک‌های قبرس مسلمان هستند.
جزیره قبرس بعد از جزیره ساردنی و سیسیل سومین جزیره بزرگ در دریای مدیترانه‌است و جمهوری قبرس از اعضای اتحادیه اروپا می‌باشد. قبرس از نقاط گردشگرپذیر مدیترانه‌است و در ۱ ژانویه ۲۰۰۸ به حوزه یورو پیوست.
جمعیت کل جزیره یک میلیون و صد هزار نفر است و جمعیت جمهوری قبرس بدون احتساب قبرس شمالی ۸۴۰ هزار نفر است. ۷۷ درصد مردم این جزیره یونانی و ۱۸ درصد نیز از ترکان قبرس هستند.
این جزیره به خاطر مکان راهبردی خود در طی تاریخ مورد حمله و اشغال امپراتوری‌های گوناگون ازجمله هیتی‌ها، آشوری‌ها، مصری‌ها، ایرانیان، یونانی‌ها، رومی‌ها، بیزانسی‌ها، عثمانی‌ها و اعراب قرار گرفته‌است. اسکندر مقدونی در ۳۳۳ پیش از میلاد قبرس را از ایران جدا کرد.
از سال ۱۹۷۴ که ارتش ترکیه در واکنش به کودتای یونانی‌ها به شمال قبرس هجوم برد، این جزیره به دو بخش تقسیم شد.
پس از آن بخش جنوبی قبرس که در اختیار یونانی‌هاست به اتحادیه اروپا پیوست اما بخش ترک‌نشین شمالی جدا ماند.
بخش شمالی قبرس تنها توسط ترکیه به عنوان کشوری مستقل به رسمیت شناخته شده‌است.
تاریخ
قبرس در دوران باستان به خاطر کان‌های مس خود مشهور بود به طوری‌که خود واژه مس در زبان‌های اروپایی (برای نمونه copper انگلیسی) از نام یونانی این جزیره یعنی Kupros گرفته شده‌است. قبرسی‌ها برای اولین بار در هزاره چهارم پیش از میلاد مسیح به ساخت ابزار مسی روی آوردند. یکی از پایه‌های اقتصادی امپراتوری هیتی‌ها همین مس جزیره قبرس بود.
قبرس جزیره‌ای است که در طول تاریخ در تصرف ایرانیان، رومی‌ها، یونانی‌ها، امپراتوری عثمانی و سرانجام انگلیسی‌ها بوده‌است؛ اما پس از جنگ جهانی دوم انگلیس به علت ضعف اقتصادی و کاهش نفوذ جهانی از این جزیره خارج شد. سپس رهبران سه کشور انگلیس، یونان و ترکیه به همراه رهبران دو بخش قبرس در ۱۱ فوریه ۱۹۵۹ پیمانی را امضا کردند که به موجب آن مسائل جزیره به نسبت ۷ به ۳ میان یونانی‌تبارها و ترک‌تبارها تقسیم شد.
قبرس در سال ۱۹۶۰ استقلال خود را از بریتانیا کسب کرد و حکومت مستقل قبرس بر پایه مشارکت جوامع ترک و یونانی در اداره امور این جزیره اعلام موجودیت کرد و بریتانیا، یونان و ترکیه حق حاکمیت دولت قبرس را تضمین کردند.
در دسامبر ۱۹۶۳، نمایندگان ترک در پی اختلاف بر سر نحوه اجرای این توافق از دولت قبرس بر اثر حادثه کریسمس خونین از قبرس اخراج شدند با آغاز عملیات نظامی یونانی‌های این جزیره، ترک‌های قبرس کشور را ترک کردند و این سرآغاز درگیری‌های قومی میان ترک‌ها و یونانی‌ها در این جزیره بود که برای ۱۱ سال ادامه پیدا کرد. و در پی بروز درگیری بین دو طرف، سازمان ملل متحد در سال ۱۹۶۴ یک نیروی پاسدار صلح را به این جزیره اعزام داشت که ماموریت آن تا کنون تمدید شده‌است. در این درگیری‌ها طرف ترک تلفات سنگین‌تری را متحمل شد و حدود ۲۵ هزار نفر که یک پنجم جمعیت ترک‌ها را شامل می‌شد آواره شدند. این افراد در حدود ۱۰ سال تا پیش از حمله سال ۱۹۷۴ ترکیه به جزیره قبرس به صورت پناهنده زندگی می‌کردند. تا اواخر سال ۱۹۶۰ تنش ادامه پیدا کرد و در طی این مدت حدود ۶۰ هزار نفر از ترک‌های قبرسی مجبور به ترک خانه‌های خود و مهاجرت به کشورهای دیگر شدند.
در سال ۱۹۷۴ دولت سراسقف ماکاریوس سوم، رئیس‌جمهور وقت قبرس، در کودتایی به تحریک حکومت نظامیان یونان سرنگون شد و ترکیه با استناد به موقعیت خود به عنوان یکی از تضمین‌کنندگان حق حاکمیت قبرس، یگان‌های ارتش خود را در شمال این سرزمین مستقر کرد که عملا باعث تقسیم این جزیره شد. بحران قبرس پس از حمله ترکیه به قبرس و اعلام استقلال جمهوری ترک قبرس شمالی که فقط از سوی ترکیه مورد تایید قرار گرفت آغاز شد.
جغرافیا
دید قبرس از بالا.
دشت مرکزی مسائوریا بین دو رشته‌کوه اصلی قبرس.
قبرس، پس از سیسیل و ساردنی، سومین جزیره بزرگ دریای مدیترانه است. درازای جزیره قبرس در طولانی‌ترین شکل خود ۲۴۰ کیلومتر و پهنای آن در عریض‌ترین حالت، ۱۰۰ کیلومتر است. کرانه‌های ترکیه در ۷۵ کیلومتری شمال قبرس قرار دارند.
منابع مختلف، قبرس را از دید جغرافیایی، گاه جزئی از اروپا، گاه بخشی از غرب آسیا و گاه در خاورمیانه به‌شمار آورده‌اند.
قبرس دارای تابستان‌های گرم و خشک و زمستان‌های معتدل است. حدود ۱۲٪ زمین‌های آن زیر کشت بوده و در آن مرکبات، سیب زمینی، گندم، زیتون و جو به عمل می‌آید. پرورش گوسفند، بز و خوک نیز رایج است. صنایع قبرس چندان پیشرفته نیست و شامل صنایع دستی و محلی می‌باشد. گردشگری، منبع درآمد مهمی برای قبرس به‌شمار می‌آید.
در جزیره قبرس دو رشته‌کوه اصلی خودنمایی می‌کنند، کوهستان ترودوس و کوهستان کوچکتر کیرنیا. دشت مرکزی میان این رشته‌کوه، مسائوریا نام دارد. این دشت توسط رودخانه پدیه‌ئوس آبیاری می‌شود که طولانی‌تر رود جزیره نیز هست. کوه‌های ترودوس بیشتر مناطق جنوب و غربی قبرس را دربر می‌گیرند و کمابیش نیمی از جزیره در اختیار این کوهستان است. بلندترین نقطه در قبرس کوه الیمپوس است که در مرکز کوهستان ترودوس واقع شده و ۱۹۵۲ متر ارتفاع دارد. کوهستان کم‌پهناتر کیرنیا که در امتداد کرانه‌های شمالی جزیره قرار گرفته به نسبت ترودوس مساحت بسیار کمتری را اشغال کرده و بلندی‌های آن نیز کم‌ارتفاع‌ترند. بلندترین نقطه کیرنیا ۱۰۲۴ متر بالاتر از سطح دریا است. جزیره قبرس از نظر زمین‌شناختی بخشی از صفحه آناتولی به‌شمار می‌آید.
قبرسی‌های یونان در بخش جنوبی و قبرسی‌های ترکیه در بخش شمالی قبرس قرار دارند که با مرزی به نام «خط سبز» تفکیک شده‌اند که تا نیکوزیا (لفگوشا) کشیده می‌شود؛ و پایتخت قبرس شمالی و جنوبی را به دو بخش تقسیم می‌کند. درحال حاضر پنج تقاطع مرزی وجود دارد که ۲۴ ساعته برای عبور و مرور شهروندان باز است.
تقسیمات کشوری
جمهوری قبرس به شش استان تقسیم شده‌است. نام این استان‌ها فاماگوستا)، گیرنه، لارناکا، لیماسول، نیکوزیا، و پافوس است.
نقشه استان‌های قبرس
استان‌ها
به یونانی
به ترکی
File:Cyprus districts not named.svg|370px|
poly ۱۷۳ ۵۸۵ ۶۲ ۵۳۱ ۵۹ ۴۸۴ ۲۴ ۴۴۹ ۲۰ ۳۹۶ ۱۱ ۳۳۹ ۶۸ ۳۷۴ ۱۱۸ ۳۲۱ ۱۳۱ ۳۰۱ ۱۷۲ ۳۳۶ ۱۶۲ ۳۶۱ ۱۸۵ ۳۹۲ ۱۸۳ ۴۳۸ ۱۹۸ ۴۵۱ ۲۰۸ ۴۵۸ ۲۲۰ ۴۴۳ ۲۴۲ ۴۶۲ ۱۹۸ ۵۱۲ ۲۱۲ ۵۲۰ ۱۷۴ ۵۵۶ ۱۷۴ ۵۸۵ پافوس
poly ۱۴۱ ۳۰۴ ۱۷۰ ۳۳۷ ۱۶۱ ۳۶۲ ۱۸۷ ۳۹۷ ۱۸۵ ۴۳۹ ۲۰۵ ۴۵۴ ۲۱۹ ۴۴۳ ۲۳۴ ۴۵۲ ۲۳۹ ۴۲۲ ۲۵۲ ۴۲۱ ۳۰۳ ۴۳۲ ۳۱۸ ۴۲۳ ۳۳۶ ۴۲۶ ۳۵۳ ۴۴۵ ۳۷۹ ۴۵۳ ۳۹۵ ۴۵۸ ۴۱۷ ۴۴۰ ۴۵۵ ۴۴۸ ۴۸۵ ۴۲۸ ۵۰۹ ۴۳۲ ۵۲۰ ۴۱۱ ۵۶۱ ۴۱۱ ۵۶۱ ۳۸۰ ۵۶۴ ۳۴۰ ۵۹۴ ۳۴۵ ۶۰۱ ۳۳۱ ۵۷۷ ۳۱۹ ۵۸۹ ۲۹۶ ۵۸۱ ۲۴۹ ۵۳۹ ۲۴۹ ۵۱۰ ۲۷۰ ۴۱۰ ۲۶۴ ۳۰۶ ۲۵۴ ۲۸۶ ۳۰۶ ۲۶۰ ۳۲۳ ۲۰۶ ۳۰۱ ۱۷۷ ۲۹۱ نیکوزیا
poly ۱۷۴ ۵۸۴ ۱۷۵ ۵۶۱ ۲۰۴ ۵۳۷ ۲۱۱ ۵۲۰ ۱۹۹ ۵۱۱ ۲۴۱ ۴۶۴ ۲۳۴ ۴۵۴ ۲۳۸ ۴۲۶ ۲۴۶ ۴۲۰ ۲۷۸ ۴۳۳ ۲۹۵ ۴۳۳ ۳۱۵ ۴۲۲ ۳۳۳ ۴۲۵ ۳۴۰ ۴۳۸ ۳۵۲ ۴۴۰ ۳۶۳ ۴۶۰ ۳۷۷ ۴۵۴ ۳۹۱ ۴۶۰ ۳۹۴ ۴۷۶ ۴۲۷ ۴۸۳ ۴۵۳ ۵۱۰ ۴۵۴ ۵۳۶ ۴۵۷ ۵۵۱ ۴۰۰ ۵۵۶ ۳۴۴ ۵۸۲ ۳۱۴ ۵۹۷ ۳۱۳ ۵۸۳ ۳۲۳ ۵۸۸ ۳۲۹ ۵۸۶ ۳۳۰ ۵۷۳ ۳۱۳ ۵۷۲ ۳۰۴ ۵۷۹ ۲۸۸ ۵۸۰ ۲۶۶ ۵۶۱ ۲۵۴ ۵۶۰ ۲۳۷ ۵۷۶ ۲۲۶ ۵۷۱ ۲۲۳ ۵۸۴ ۲۰۴ ۵۹۴ لیماسول
poly ۳۹۳ ۴۷۲ ۴۱۴ ۴۴۵ ۴۲۸ ۴۵۱ ۴۴۱ ۴۴۹ ۴۵۳ ۴۵۷ ۴۷۳ ۴۴۵ ۴۷۸ ۴۳۵ ۴۸۲ ۴۳۱ ۴۹۰ ۴۳۸ ۵۱۴ ۴۳۶ ۵۲۴ ۴۲۹ ۵۱۹ ۴۱۴ ۵۳۴ ۴۲۱ ۵۴۹ ۴۱۲ ۵۶۱ ۴۱۹ ۵۶۹ ۳۹۵ ۵۵۵ ۳۶۷ ۵۶۵ ۳۴۳ ۵۹۲ ۳۴۹ ۶۰۴ ۳۳۸ ۶۲۲ ۳۳۷ ۶۲۹ ۳۶۴ ۶۵۴ ۳۹۱ ۶۴۹ ۴۱۰ ۶۲۲ ۴۳۶ ۶۰۴ ۴۹۷ ۴۷۵ ۵۵۳ ۴۵۷ ۵۵۱ ۴۵۷ ۵۱۷ ۴۳۱ ۴۸۱ لارناکا
poly ۲۹۹ ۱۷۹ ۳۰۷ ۲۵۰ ۴۸۳ ۲۷۰ ۵۳۲ ۲۶۱ ۵۳۴ ۲۵۲ ۵۸۳ ۲۴۵ ۶۳۷ ۲۱۵ ۶۲۷ ۲۰۵ ۵۱۷ ۲۱۸ ۳۸۶ ۲۰۳ ۳۳۴ ۱۹۹ کیرنیا
poly ۵۸۲ ۲۳۹ ۵۸۹ ۳۰۰ ۵۷۷ ۳۲۳ ۶۲۱ ۳۳۷ ۶۳۲ ۳۶۵ ۶۸۰ ۳۷۳ ۶۹۳ ۳۶۹ ۷۳۶ ۴۱۰ ۷۸۱ ۴۰۶ ۸۱۷ ۴۱۹ ۷۸۰ ۳۶۲ ۷۴۰ ۲۶۶ ۷۶۵ ۲۲۴ ۸۰۹ ۲۱۳ ۸۴۶ ۱۶۹ ۹۱۷ ۱۳۳ ۹۶۴ ۹۱ ۹۷۲ ۷۲ ۱۰۳۴ ۴۳ ۱۰۴۲ ۱۵ ۹۱۹ ۷۶ ۷۱۶ ۱۷۳ ۶۸۴ ۱۷۰ ۶۳۰ ۲۰۱ ۶۳۴ ۲۰۹ استان آیاناپا (فاماگوستا)
poly ۲۲۴ ۵۸۷ ۲۲۵ ۵۷۲ ۲۳۷ ۵۷۸ ۲۶۱ ۵۶۰ ۲۸۷ ۵۷۹ ۳۱۹ ۵۷۶ ۳۲۸ ۵۷۸ ۳۱۷ ۵۸۸ ۳۳۸ ۵۹۵ ۳۵۱ ۶۳۸ ۳۰۸ ۶۳۶ ۲۸۲ ۵۸۵ آکروتیری
poly ۶۴۹ ۴۱۰ ۶۵۴ ۳۹۵ ۶۳۸ ۳۷۱ ۶۵۲ ۳۵۸ ۶۵۶ ۳۷۸ ۶۶۷ ۳۶۸ ۶۹۰ ۳۷۳ ۷۳۷ ۴۱۸ ۷۲۳ ۴۲۸ ۶۸۱ ۴۰۹ دکلیا
فاماگوستا
(Ammochostos)
Gazimağusa/Mağusa
گیرنه
v (Keryneia)
Girne
لارناکا
(Larnaka)
Larnaka/İskele
لیماسول
(Lemesos)
Limasol/Leymosun
نیکوزیا
(Lefkosia)
Lefkoşa
پافوس
(Pafos)
Baf/Gazibaf
سیاست
جزیره قبرس در پی اختلاف بین آتن و آنکارا در سال ۱۹۷۴ و پس از درگیری‌های نظامی بین دو کشور به دو بخش ترک‌نشین (شمالی) و یونانی‌نشین (جنوبی) تجزیه شد.
بخش جنوبی و یونانی‌نشین قبرس به عنوان یک کشور مستقل توسط سازمان ملل متحد به رسمیت شناخته می‌شود و عضو اتحادیه اروپا است، ولی بخش شمالی (ترک‌نشین) جزیره قبرس فقط توسط ترکیه به عنوان یک کشور به رسمیت شناخته شده‌است.
از سال ۱۹۷۴ تاکنون تمام تلاش‌های سازمان ملل متحد و دیگر مجامع بین‌المللی برای حل مسئله قبرس و وحدت مجدد دو بخش این جزیره که یکی از مشکلات اصلی و اختلافات بین آتن و آنکارا محسوب می‌شود، به بن‌بست خورده‌است.
طی سال‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ میلادی سازمان ملل متحد دور جدیدی از تلاش دیپلماتیک را برای به نتیجه رساندن مذاکرات وحدت قبرس پیش برد و پس از گفتگوی مستمر در سوئیس، دور نهایی این مذاکرات از صبح پنجشنبه ۶ ژوئیه ۲۰۱۷ با میانجیگری مستقیم آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد و با حضور روسای دولت دو بخش یونانی و ترک‌نشین قبرس آغاز شد و تا ساعت ۳ بامداد جمعه ۷ ژوئیه ادامه یافت. گوترش طی این دور از میانجی‌گری تلاش کرد تا نیکوس آناستاسیادیس رئیس دولت بخش یونانی و مصطفی آکینچی رئیس دولت بخش ترک‌نشین را برای دست یابی به توافق نهایی مجاب کند. این گفتگوها روز جمعه با شکست مواجه شد و آنتونیو گوترش پس از پایان مذاکرات در یک نشست خبری گفت: «بسیار متاسفم که بگویم با وجود تعهد و تلاش همه هیئت‌های مذاکره کننده و دیگر طرف‌ها … کنفرانس قبرس بدون رسیدن به نتیجه پایان یافت.»
مایک پنس معاون رئیس‌جمهوری ایالات متحده نیز از طریق تلفن با طرفین گفتگو کرد و از آنها خواست همه تلاش خود را برای «استفاده از این فرصت تاریخی» و رسیدن به توافق نهایی بر سر وحدت این جزیره واقع در دریای مدیترانه بکنند.
با وجود شکست آخرین دور مذاکرات در ژوئیه ۲۰۱۷ اسپن بارت آید مشاور ویژه سازمان ملل متحد در امور قبرس در مقام خود باقی خواهد ماند و به تلاش‌های خود برای از سرگیری گفتگوها با هدف وحدت دوباره قبرس همچنان ادامه خواهد داد.
اقتصاد
نقشه‌ای تاریخی از قبرس، نگاشته پیری رئیس.
الاغ‌های قبرسی در ایران شهرت بسیاری پیدا کرده‌اند.
اقتصاد جزیره قبرس از آغاز استقلال مبتنی بر نظام بازار آزاد بوده‌است.
صادرات عمده قبرس شامل: محصولات کشاورزی (گندم. جو. سیب زمینی. و مرکبات). میوه‌های مختلف
. تنباکو. محصولات صنعتی. انواع پوشاک. کفش و صنایع دستی بوده‌است.
واردات عمده نیز شامل: مواد خوراکی. دام زنده. نفت و فراورده‌های شیمیایی می‌باشد.
در شهریورماه ۱۳۹۶ خبر رسید که دولت بخش یونانی‌نشین قبرس در آبهای اطراف این جزیره در دریای مدیترانه یک مخزن ۲۸ میلیارد متر مکعبی گاز طبیعی کشف کرده‌است. این میزان گاز کشف شده معادل مصرف هفت‌ماهه ترکیه است اما برای جزیره کوچک و کم جمعیت قبرس ذخیره قابل توجهی به‌شمار می‌آید. شرکت‌هایی که به نام قبرس در منطقه فعالیت می‌کنند، برای کشف ذخایر بزرگتر در اطراف این کشور و در آب‌های دریای مدیترانه در تلاش هستند.
قبرس در سال ۲۰۱۳ قوانین خود در رابطه با دریافت تابعیت را تغییر داد. طبق این قوانین جدید، متقاضیان لازم نیست ثابت کنند که به زبان محلی سخن می‌گویند یا برای زمانی طولانی در این جزیره ساکن بوده‌اند. یک سرمایه‌گذاری مسکن دو میلیون یورویی یا دو و نیم میلیون یورویی در حوزه شرکت‌ها یا اوراق قرضه دولتی کفایت می‌کند. طی چند سال، صدها ثروتمند روس و اوکراینی، از جمله شماری از مظنونان به فساد مالی، از طریق برنامه مناقشه‌برانگیز صدور روادید، از دولت قبرس گذرنامه گرفته و بدین‌ترتیب عملا امکان ورود همیشگی به کشورهای امضاکننده توافق‌نامه شینگن را یافته‌اند. دولت نیکوزیا از سال ۲۰۱۳ میلادی با معامله گذرنامه بیش از ۴ میلیارد یورو درآمد داشته‌است. تنها در سال ۲۰۱۶ بیش از ۴۰۰ گذرنامه به این شکل در قبرس فروخته شده‌اند.
مردم و فرهنگ
بر پایه آمارهای پذیرفته شده ۸۰٪ یونانی‌تبار، ۱۸٪ ترک‌تبار و ۲٪ نیز از دیگر اقلیت‌های مسیحی (مارونی، کاتولیک لاتینی و ارمنی) هستند.
قسمت شمالی قبرس فرهنگی برگرفته از ترکیه و بخش جنوبی آن برگرفته از یونان دارد.
خیابان لدرا
جمهوری ترک قبرس شمالی
خط آتیلا
عملیات آتیلا
فهرست مساجد قبرس