نورمن لاکیر

سر جوزف نورمن لاکیر (زاده ۱۷ مه ۱۸۳۶ تا ۱۶ اوت ۱۹۲۰) یک دانشمند و اخترشناس (FRS) اهل انگلستان بود. او و دانشمند فرانسوی ژول ژانسن هر دو به عنوان نخستین کسانی که توانستند هلیم را شناسایی کنند، دانسته می‌شوند. همچنین لاکیر به عنوان بنیانگذار و نخستین ویراستار نشریه نیچر به یاد آورده می‌شود.
زندگی
لاکیر در شهر راگبی وارویکشایر به دنیا آمد. او آموزش در مدرسه را مانند دیگران سپری کرد و پس از آن به فرانسه و سوئیس سفر کرد و سرانجام در ویمبلدون در جنوب لندن ساکن شد. او در آغاز یک اخترشناس غیرحرفه‌ای بود که علاقه ویژه‌ای به خورشید داشت اما کم کم توانست سطح خود را بالا برد و مدیر رصدخانه فیزیک خورشید کنزینگتون لندن شود.
در دهه ۱۸۶۰ لاکیر با دستگاه‌های طیف‌سنجی آشنا شد و علاقه ویژه‌ای به کار با آن پیدا کرد. او دریافت که با کمک این ابزار پژوهشی می‌توان مواد سازنده جرم‌های آسمانی را شناسایی کرد. لاکیر در خانه تازه‌اش در وست همستد پژوهش‌هایش را با تلسکوپ اینچی‌اش که پیشتر در ویمبلدون هم داشت، از سرگرفت. لاکیر در رویداد خورشیدگرفتگی سال ۱۸۶۸ توانست هنگام طیف سنجی یک خط زرد طیفی را ثبت کند. این خط مربوط به طول موج ۵۸۸ نانومتر بود که اندکی از خط معروف به D که مربوط به سدیم بود کمتر بود. این خط زرد را نمی‌شد به هیچ یک از عنصرهای شناخته شده در آن روزگار نسبت داد برای همین لاکیر پیشنهاد داد که این خط می‌تواند مربوط به یک عنصر تازه باشد. او این عنصر نو را هلیم نامید برگرفته از واژه یونانی Helios به معنی خورشید. در همان رویداد خورشیدگرفتگی بود که ژول ژانسن هم توانست خط زرد طیفی هلیم را ثبت کند و به وجود عنصر تازه پی ببرد. به همین دلیل شناسایی عنصر هلیم را به لاکیر و ژانسن، هر دو با هم نسبت می‌دهند. هلیم موجود در زمین نزدیک به ۱۰ سال بعد توسط ویلیام رمزی شناسایی شد. لاکیر در این دستاورد با رمزی همکاری کرده بود.
لاکیر در سال ۱۸۶۹ برای آسان‌تر کردن داد و ستد دانش و دستاوردها میان دانشمندان، یک نشریه عمومی دانش با نام نیچر را پایه‌گذاری کرد و تا اندکی پیش از مرگش ویراستار این نشریه باقی‌ماند.
لاکیر برای مشاهده خورشیدگرفتگی‌های آینده در سال‌های ۱۸۷۰ (در سیسیلی)، ۱۸۷۱ (در هند) و ۱۸۹۸ (در هند) به آن سرزمین‌ها سفر کرد. وی پس از بازنشستگی در سال ۱۹۱۱ یک رصدخانه در نزدیکی خانه‌اش در سالکومب رجیس نزدیک سیدماوث بنا کرد. این رصدخانه به رصدخانه تپه (Hill Observatory) مشهور شد. اما پس از مرگش نام آن به رصدخانه نورمن لاکیر تغییر کرد. این رصدخانه چندی از آن دانشگاه اکستر شده بود اما اکنون از این دانشگاه گرفته شده‌است.
لاکیر در سال ۱۹۲۰ در خانه‌اش در سالکومب رجیس از دنیا رفت و در حیاط کلیسای سینت پیتر و سینت ماری به خاک سپرده شد.
یادبودی برای لاکیر در سالکومب رجیس
آثار منتشر شده
Elementary Lessons in Astronomy
(۱۸۶۸–۹۴)
Questions on Astronomy (1870)
Contributions to Solar Physics
(۱۸۷۳)
The Spectroscope and Its Applications
(۱۸۷۳)
Stargazing
(۱۸۷۸)
Studies in spectrum analysis
(۱۸۷۸)
Report to the Committee on Solar Physics on the Basic Lines Common to Spots and Prominences (1880)
The Movements of the Earth
(۱۸۸۷)
The Chemistry of the Sun
(۱۸۸۷)
The Meteoritic Hypothesis
(۱۸۹۰)
Penrose، F.C.، (communicated by Joseph Norman Lockyer)، ، Nature، v.48، n.1228، 11 May 1893، pp. 42–43
The Dawn of Astronomy
(۱۸۹۴)
The Rules of Golf: Being the St. Andrews Rules for the Game (1896)، with William Rutherford
The Suns Place in Nature
(۱۸۹۷)
Recent and Coming Eclipses (1900)
Inorganic Evolution as Studied by Spectrum Analysis
(۱۹۰۰)
On the Influence of Brain Power on History
(۱۹۰۳)
(1906; second edition، 1909)
Education and National Progress
(۱۹۰۷)
Surveying for Archaeologists
(۱۹۰۹)
Tennyson, as a Student and Poet of Nature
(۱۹۱۰)