جام حذفی فوتبال ایران

جام حذفی فوتبال ایران نام مسابقات حذفی فوتبال در ایران است که از سال ۱۳۵۵ بنیان نهاده شده‌است.
هم‌اکنون فدراسیون فوتبال ایران این جام را به صورت تک‌حذفی و تک بازی برگزار می‌کند و یکی از سهمیه‌های ایران در لیگ قهرمانان آسیا به قهرمان جام حذفی تعلق می‌گیرد.
از سال ۱۳۵۵ تاکنون ۳۱ دوره از مسابقات جام حذفی برگزار شده‌است و ۱۳ تیم قهرمانی در این جام را تجربه کرده‌اند. باشگاه استقلال تهران (قهرمان کنونی این جام) با ۷ عنوان قهرمانی و ۴ نایب قهرمانی پرافتخارترین تیم در این مسابقات است.
تاریخچه
مسابقات جام حذفی ایران برای نخستین بار در سال ۱۳۵۵ و در دوره ریاست کامبیز آتابای بر فدراسیون فوتبال ایران برگزار شد و تیم ملوان بندرانزلی با برتری ۴−۱ برابر تراکتورسازی تبریز در فینال بازی‌ها، نخستین عنوان قهرمانی جام حذفی ایران را به خود اختصاص داد.
تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران یک دوره دیگر از مسابقات حذفی به انجام رسید که با قهرمانی تاج تهران همراه بود. پس از آن به دلیل وقوع انقلاب و آغاز جنگ ایران و عراق مسابقات جام حذفی ایران برای ۸ سال (از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۵) برگزار نشد.
در سال ۱۳۶۵ مسابقات جام حذفی مجددا از سر گرفته شد. از سال ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۸ که لیگ سراسری فوتبال باشگاه‌های ایران وجود نداشت، جام حذفی تنها مسابقات سراسری و ملی ایران به‌شمار می‌رفت و قهرمان آن به مسابقات جام باشگاه‌های آسیا راه پیدا می‌کرد. با این حال پس از آغاز مسابقات لیگ سراسری در ایران و مسابقات جام برندگان جام در آسیا، نحوه مشخص شدن نمایندگان ایران در مسابقات آسیایی دگرگون شد. بدین ترتیب که قهرمان لیگ به مسابقات جام باشگاه‌های آسیا راه می‌یافت و قهرمان جام حذفی راهی مسابقات جام برندگان جام آسیا می‌شد. کنفدراسیون فوتبال آسیا در فصل ۰۳−۲۰۰۲ تصمیم به ادغام مسابقات جام برندگان جام آسیا و جام باشگاه‌های آسیا گرفت که در پی آن مسابقات لیگ قهرمانان آسیا راه‌اندازی شد. از آن پس همواره یکی از نمایندگان فوتبال ایران در مسابقات لیگ قهرمانان آسیا، قهرمان جام حذفی ایران بوده‌است و این موضوع اهمیتی دوچندان را به مسابقات حذفی داده‌است.
بازی‌های نهایی جام حذفی
ملوان قهرمان ۱۳۵۵
پرسپولیس قهرمان ۹۰–۱۳۸۹
سپاهان قهرمان ۹۲–۱۳۹۱
تراکتورسازی قهرمان ۹۳–۱۳۹۲
ذوب‌آهن قهرمان ۹۴–۱۳۹۳
نفت تهران قهرمان ۹۶–۱۳۹۵
استقلال قهرمان ۹۷–۱۳۹۶
فصل
قهرمان
نتیجه
نایب‌قهرمان
۱۳۵۵
ملوان انزلی
۱:۴
تراکتورسازی تبریز
۵۷–۱۳۵۶
تاج تهران (استقلال)
۰:۲
همای تهران
۱۳۵۷−۶۵
برگزار نشد
۱۳۶۵−۶۶
ملوان انزلی
۰:۲
خیبر خرم‌آباد
۱۳۶۶−۶۷
پرسپولیس تهران
۰:۱ (۰:۱) (۰:۰)
ملوان انزلی
۱۳۶۷−۶۸
شاهین اهواز
۳:۵ (۳:۱) (۰:۴)
ملوان انزلی
۱۳۶۸−۶۹
برگزار نشد
۱۳۶۹−۷۰
ملوان انزلی
۵:۶ ضربات پنالتی(۱:۱)
استقلال تهران
۱۳۷۰−۷۱
پرسپولیس تهران
۱:۲
ملوان انزلی
۱۳۷۱−۷۲
برگزار نشد
۱۳۷۲
سایپای تهران
۱:۱ (۰:۰) (۱:۱)
جنوب اهواز
۱۳۷۳
بهمن کرج
۱:۲ (۱:۰) (۰:۲)
تراکتورسازی تبریز
۱۳۷۴−۷۵
استقلال تهران
۱:۵ (۱:۳) (۰:۲)
برق شیراز
۱۳۷۵−۷۶
برق شیراز
۰:۳ ضربات پنالتی(۳:۳)
بهمن کرج
۱۳۷۶−۷۷
برگزار نشد
۱۳۷۷−۷۸
پرسپولیس تهران
فینال جام حذفی فوتبال ایران ۷۸–۱۳۷۷
استقلال تهران
۱۳۷۸−۷۹
استقلال تهران
۱:۳
بهمن کرج
۱۳۷۹−۸۰
فجر سپاسی شیراز
۱:۳ (۱:۲) (۰:۱)
ذوب‌آهن اصفهان
۱۳۸۰−۸۱
استقلال تهران
۳:۴ (۱:۲) (۲:۲)
فجر سپاسی شیراز
۱۳۸۱−۸۲
ذوب‌آهن اصفهان
۵:۶ ضربات پنالتی(۲:۲) (۲:۲)
فجر سپاسی شیراز
۱۳۸۲−۸۳
سپاهان اصفهان
۲:۵ (۲:۳) (۰:۲)
استقلال تهران
۱۳۸۳−۸۴
صبا باتری تهران
۲:۴ ضربات پنالتی(۱:۱) (۱:۱)
ابومسلم مشهد
۱۳۸۴−۸۵
سپاهان اصفهان
۲:۴ ضربات پنالتی(۱:۱) (۱:۱)
پرسپولیس تهران
۱۳۸۵−۸۶
سپاهان اصفهان
۰:۴ (۰:۱) (۰:۳)
صبا باتری تهران
۱۳۸۶−۸۷
استقلال تهران
۱:۳ (۱:۰) (۰:۳)
پگاه گیلان
۱۳۸۷−۸۸
ذوب‌آهن اصفهان
۲:۵ (۱:۰) (۱:۵)
راه‌آهن تهران
۱۳۸۸−۸۹
پرسپولیس تهران
۱:۴ (۰:۱) (۱:۳)
گسترش فولاد تبریز
۱۳۸۹−۹۰
پرسپولیس تهران
۳:۴ (۲:۴) (۱:۰)
ملوان انزلی
۱۳۹۰−۹۱
استقلال تهران
۱:۴ ضربات پنالتی(۰:۰)
شاهین بوشهر
۱۳۹۱−۹۲
سپاهان اصفهان
۲:۴ ضربات پنالتی(۲:۲)
پرسپولیس تهران
۱۳۹۲−۹۳
تراکتورسازی تبریز
۰:۱
مس کرمان
۱۳۹۳−۹۴
ذوب‌آهن اصفهان
۱:۳
نفت تهران
۱۳۹۴−۹۵
ذوب‌آهن اصفهان
۱:۱ ضربات پنالتی(۴:۵)
استقلال تهران
۱۳۹۵−۹۶
نفت تهران
۰:۱
تراکتورسازی تبریز
۱۳۹۶−۹۷
استقلال تهران
۰:۱
خونه به خونه بابل
منبع:
قهرمانان و نایب قهرمانان
باشگاه
قهرمانی
نایب قهرمانی
آخرین قهرمانی
آخرین نایب قهرمانی
۱
استقلال
۷
۴
۱۳۹۶−۹۷
۱۳۹۴−۹۵
۲
پرسپولیس
۵
۲
۱۳۸۹−۹۰
۱۳۹۱−۹۲
۳
ذوب‌آهن
۴
۱
۱۳۹۴−۹۵
۱۳۷۹−۸۰
۴
سپاهان
۴
۰
۱۳۹۱−۹۲
۵
ملوان
۳
۴
۱۳۶۹−۷۰
۱۳۸۹−۹۰
۶
تراکتورسازی
۱
۳
۱۳۹۲−۹۳
۱۳۹۵−۹۶
۷
فجر سپاسی
۱
۲
۱۳۷۹−۸۰
۱۳۸۱−۸۲
بهمن
۱
۲
۱۳۷۳
۱۳۷۸−۷۹
۹
صبا باتری تهران
۱
۱
۱۳۸۳−۸۴
۱۳۸۵−۸۶
برق شیراز
۱
۱
۱۳۷۵−۷۶
۱۳۷۴−۷۵
نفت تهران
۱
۱
۱۳۹۵−۹۶
۱۳۹۳−۹۴
۱۲
سایپا
۱
۰
۱۳۷۲
شاهین اهواز
۱
۰
۱۳۶۷−۶۸
۱۴
پگاه گیلان
۰
۱
۱۳۸۶−۸۷
هما
۰
۱
۵۷–۱۳۵۶
خیبر خرم‌آباد
۰
۱
۱۳۶۵−۶۶
جنوب اهواز
۰
۱
۱۳۷۲
ابومسلم
۰
۱
۱۳۸۳−۸۴
راه‌آهن
۰
۱
۱۳۸۷−۸۸
گسترش فولاد تبریز
۰
۱
۱۳۸۸−۸۹
شاهین بوشهر
۰
۱
۱۳۹۰−۹۱
مس کرمان
۰
۱
۱۳۹۲−۹۳
خونه به خونه بابل
۰
۱
۱۳۹۶−۹۷
منبع:
قهرمانی بر پایه شهر
شهر
قهرمانی‌ها
باشگاه‌ها
تهران
استقلال (۷)، پرسپولیس (۵)، صباباتری (۱)، نفت (۱)، سایپا (۱)
اصفهان
سپاهان (۴)، ذوب‌آهن (۴)
بندر انزلی
ملوان (۳)
شیراز
فجر سپاسی (۱)، برق شیراز (۱)
تبریز
تراکتورسازی (۱)
کرج
بهمن (۱)
اهواز
شاهین اهواز (۱)
جام خلیج فارس
سوپر جام فوتبال ایران