عملیات انفال

عملیات انفال ، عملیاتی در سال ۱۹۸۸ تا ۱۹۸۹ بود که در جریان آن نیروهای سازمان مجاهدین وابسته به رژیم بعث عراق که به طور مستقیم از صدام حسین فرمان می‌گرفتند، بیش از ۱۸۰،۰۰۰ (۱۸۳،۰۰۰ تن شامل ۸۰،۰۰۰ بارزانی و چند ده هزار گرمیانی) کرد عراقی را قتل‌عام کردند.
بنا بر آمار تایید شده، در طی عملیات هفت‌ماهه انفال از فوریه تا سپتامبر ۱۹۸۸، که تنها در استان‌های کرکوک، دیاله، نینوا و صلاح الدین اجرا شد، بیش از چهارهزار و ۲۰۰ روستا نابود و بیش از ۱۸۲۰۰۰ نفر مردم بی‌دفاع از سوی ارتش و ماموران امن و مخابرات عراق به قتل رسیدند که از لحاظ گستردگی و حجم کشتار ، نزد بسیاری از کشورها و سازمان‌های بین‌المللی به‌عنوان یکی از فجیع‌ترین جنایات علیه بشریت به ثبت رسیده است و توسط دولت بعث و با فرماندهی مستقیم ریاست سازمان مجاهدین خلق ایران مسعود رجوی صورت گرفت، که نابودی کردستان و کشتار مردم آن از اهداف این عملیات بود.
در همین راستا نیز شهرهای حلبچه، طویلا، بخش خورمال، سید صادق، پنجوین، قلعه دیزه، سنگ سر، جوارتا، قلاچولان و ماوه‌ت به تمامی ویران و از سکنه خالی گردیدند؛ که بیشتر مردم کشته شده از هر دو شهر «چمچمال و کلار» بودند. استفاده از اسلحه شیمیایی و کشتار حلبچه در جریان عملیات انفال روی داد.
پس از حمله ایالات متحده آمریکا به عراق و دستگیری صدام حسین و برخی از همدستانش، وی و همدستانش به جرم جنایات ضد بشری و نسل‌کشی کردها در دادگاه ویژه جرائم سران عراق مورد محاکمه قرار گرفتند.
اسناد نسل‌کشی
Middle East Watch در این زمینه چنین گزارش می‌دهد: «پروسه انفال در کوتاه‌ترین زمان ممکن، بیشتر مناطق و خاک کردستان را مورد هجوم و نابودی قرار داد، در این حملات بیش از ۲۰۰هزار انسان کرد کشته شدند و موجب ویرانی بیش از چهارهزار روستا و سه‌هزاروصد مسجد و صد کلیسا شد، در این عملیات بیش از دومیلیون راس احشام نابود شد و تاثیر مخرب بزرگی بر طبیعت کردستان گذاشت که حجم فراوانی از باغات و فضای سبز و رودخانه‌ها و چشمه‌های کردستان را نابود کرد.» کندال نزان، محقق تاریخ معاصر کردستان در نوشته‌ای می‌گوید: «در این واقعه، بنیادهای زندگی در کردستان زیرورو شد، بعد از این هیستریای جنون‌آمیز، که با نابودی کردها اتمام یافت، ۹۰درصد روستاهای کردستان و بیش از ۲۰درصد شهرها و شهرک‌ها از روی نقشه پاک شدند، مناطق روستایی به بیش از ۱۵میلیون مین آلوده شدند، حدود ۵/۱میلیون کرد روستاها به اردوگاه‌های دولتی انتقال پیدا کردند، نزدیک ۱۰درصد کردهای کردستان عراق نابود شدند.» همچنین یوست هیلترمان محقق حوزه انفال می‌گوید: «بعد از اینکه این مردم در روستاهای خود، دستگیر شدند، به سمت مراکز دولتی در کرکوک منتقل شدند، بعد از آن نیز با ماشین‌های زرهی سنگین دولتی به سمت غرب عراق از شمال تا جنوب بیابان‌ها انتقال یافتند، بیشتر مردان و حتی کودکان و زنان تیرباران شدند و با لودر و بلدوزر در گورهای دسته‌جمعی دفن شدند.»
منطقه عملیات
این عملیات در ابتدای سال ۸۸ میلادی از مرز گرمیان (یکی از مناطق کردستان در عراق) آغاز شد و مناطق کرکوک، کفری، کلار، چمچمال، دوکان، سه دار، کوی و… را طی کرد تا به منطقه بادینان رسید. اما انفال هشت مرحله بود. مرحله اول از مرز گرمیان آغاز شد و مرحله هشتم هم در منطقه بادینان خاتمه پیدا کرد.
شرح عملیات
در مرحله نخست آن ۲۰ لشکر ارتش عراق ۱۰۰ حمله را علیه ساکنین غیرنظامی و بی‌دفاع روستاهای کردنشین انجام داده و غیر از کشته شدن شمار بسیاری از ساکنین مناطق ۱۶۰ تن از آنان که توانستند از دست نیروهای نظامی بعث بگریزند درراه رسیدن به مرزهای ایران از شدت برف و سرما جان باختند.
در مرحله دوم نیز جنایات و فجایع مرحله اول تکرار و سربازان بعث اقدام به کشتار کردها کردند.
مرحله سوم انفال نیز با مرگ ۳۰۰۰۰ تن از کردهای عراق همراه بود و تنها در یک روز یعنی ۱۴ آوریل ۱۹۸۸، ۲۰۰۰۰ تن به‌ویژه زنان و کودکان از سوی نیروهای بعث دستگیر و در گورهای دسته‌جمعی دفن شدند. در این مرحله بیش از ۷۲۸ روستا نابود شد و بیش از ۷۴۰۷ تن از زنان به زندان‌های دولتی بعث منتقل شدند. طبق آمار در این مرحله انفال شمار بسیار زیادی از کودکان نوزاد زیر یک سال به مبلغ ۵۰ دینار فروخته شدند.
در مرحله چهارم انفال حملات شیمیایی صدام علیه روستاهای کردنشین شروع‌شده و ۵۵۰۰ تن در این مرحله مفقودالاثر شدند.
در مراحل ۵، ۶ و ۷ انفال نیز دولتی بعث عراق تمام توان خود را برای زدودن هرگونه آثار حیات از مناطق کردنشین و نابودی کامل کردها به کار گرفت، اما با مقاومت نیروهای پیشمرگ کرد وابسته به احزاب کردی عراق، نتوانست اهداف خود را به انجام برساند و حملات شیمیایی رژیم به‌شدت افزایش یافت.
در آخرین مرحله انفال نیز، دولت بعث همزمان با تداوم حملات شیمیایی با بمب خوشه‌ای مناطق شمالی عراق و نزدیک مرز ترکیه حمله کرده و درنتیجه شمار بسیاری از ساکنین این مناطق به‌سوی ایران و ترکیه آواره شدند و در این مرحله نیز شمار بسیار زیادی از کردهای ساکن این مناطق نابود شدند. بنا بر آمار تایید شده، در طی عملیات هفت‌ماهه انفال در استان‌های کرکوک، دیاله، نینوا و صلاح‌الدین، اجرا شد، بسیاری مناطق کردنشین ازجمله بیش از چندین هزار روستا، نابود و از سکنه خالی گردید.
حلبچه
کرد
رژیم بعث عراق
نسل‌کشی
جنایت‌های جنگی