کریستوفر لی

سر کریستوفر کاراندینی لی (زاده ۲۷ مه ۱۹۲۲ - درگذشته ۷ ژوئن ۲۰۱۵)، بازیگر، نویسنده و خواننده اهل بریتانیا بود.
لی که بیشتر نقش افراد شرور را در فیلم‌ها بازی می‌کرد با ایفای نقش کنت دراکولا از سری فیلم‌های گونه وحشت شرکت همر فیلم پروداکشنز در اواخر دهه ۵۰ میلادی به معروفیت دست یافت. سارومان سفید در سه‌گانه ارباب حلقه‌ها و هابیت دیگر نقشی بود که بار دیگر نام او را در قرن بیست و یکم بر سر زبان‌ها انداخت. کریستوفر لی با وجود پشت سر گذاشتن ۷ دهه فعالیت سینمایی، بازی در بیش از ۲۵۰ فیلم و سریال و دریافت جوایز گوناگون از جشنواره‌های مختلف ملی و بین‌المللی، تا زمان مرگ نامزد دریافت هیچ جایزه اسکاری نشد.
ابتدای زندگی و خانواده
کریستفر لی در ۲۷ مه ۱۹۲۲ در بلگریویای لندن، انگلستان متولد شد. پدرش «کلنل جفری ترولوپه لی» عضو شصتمین دسته تفنگداران سلطنتی پادشاهی و مادرش «کنتس استل ماری کاراندینی دی سارزانو» از زیبارویان بنام دوران ادوارد بود. لی در مدرسه ابتدایی سامر فیلدز تحصیل کرد و سپس بورس تحصیل در کالج ایتون و کالج ولینگتون به او تعلق گرفت. پس از فارغ‌التحصیلی به عنوان پیام‌رسان در لندن مشغول به کار شد و در زمان جنگ جهانی دوم به خدمت نیروی هوایی سلطنتی درآمده و به پاس خدمات شایانش شایسته دریافت مدال شناخته شد و به رده ستوانی ارتقاء درجه یافت.
زندگی هنری
دراکولا ح. ۱۹۵۸
پس از پایان جنگ و در سال ۱۹۴۷ وارد حیطه فیلم و سینما شد و برای مدتی با سازمان رنک قرارداد بست. اولین فیلم او دالان آینه نام داشت که در ۱۹۴۸ ساخته شد. پس از آن حضوری کوتاه در هملت لورنس اولیویه داشت.
لی در طول دهه ۵۰ در نقش‌های تلویزیونی و سینمایی بسیاری ظاهر شد که موفقیتی برایش در پی نداشتند ولی پس از عقد قرار داد با کمپانی همر فیلم پروداکشنز و ایفای نقش در دراکولا در ۱۹۵۹ از سری فیلم‌های گونه وحشت این کمپانی سرانجام به معروفیت دست یافت.
کریستوفر لی در طول دهه ۶۰ و اوایل دهه ۷۰ همچنان در نقش دراکولا و در دنباله‌هایی برای آن ظاهر می‌شد و در همین زمان نقش فو منچو را نیز در چندین فیلم مربوط به این شخصیت همچون چهره فو منچو و خون فو منچو بازی کرد ولی در ادامه او که از ایفای نقش‌های ترسناک خسته شده بود با بازی در فیلم‌هایی همچون زندگی خصوصی شرلوک هلمز (۱۹۷۰)، سه تفنگدار (۱۹۷۳) و فیلم جیمز باندی مرد تپانچه طلایی (۱۹۷۴) اقدام به گسترش محدوده بازیگری خود نمود. موفقیت این فیلم‌ها سبب شد تا لی به هالیوود عزیمت کند ولی موفقیت چندانی در آنجا به دست نیاورد و به انگلیس بازگشت. با شروع قرن جدید کریستوفر لی بار دگر مورد توجه همگانی قرار گرفت. او در نقش رامسس یکم در مینی سریال در آغاز، ایفای نقش کرد.
لی نقش سارومان را در سه‌گانه موفق ارباب حلقه‌ها و سه‌گانه هابیت ساخته پیتر جکسون بازی کرد و در دومین اپیزود از جنگ ستارگان با نام حمله کلون‌ها (۲۰۰۲) در نقش کنت دوکو ظاهر شد.
وی در فیلم کاروان‌ها (فیلم ۱۹۷۸) (۱۹۷۸) که در ایران ساخته شده در کنار بهروز وثوقی و آنتونی کویین ایفای نقش نموده‌است.
لی دارنده نشان فرمان مقدس سنت جان بود و در سال ۲۰۰۱ نیز نشان فرمان امپراتوری بریتانیا را به پاس خدماتش در صنعت سینما و تلویزیون دریافت نمود. او همچنین مقام شوالیه را در سال ۲۰۰۹ و در طی جشن تولد الیزابت دوم، شهبانوی پادشاهی متحده دریافت کرده بود. علاوه بر این نام کریستوفر لی به‌خاطر داشتن قد ۶ فوت و ۵ اینچی (۱۹۵ سانتی‌متر)، به عنوان بلند قامت‌ترین هنرپیشه نقش اول مرد در کتاب رکوردهای جهانی گینس به ثبت رسیده‌است.
زندگی خصوصی
در ۱۷ مارس ۱۹۶۱ با بیرژیت (گیته) کرونکه، مدل و نقاش دانمارکی، ازدواج کرد و از او صاحب فرزند دختری به نام کریستینا اریکا شد. این ازدواج تا زمان مرگ وی ادامه یافت.
درگذشت
کریستوفر لی به علت مشکلات تنفسی و ناراحتی قلبی در ۷ ژوئن ۲۰۱۵ در سن ۹۳ سالگی در بیمارستان چلسی و وست مینستر لندن درگذشت.
۲۰۱۳
جوایز و نشان‌ها و افتخارات
۱۹۷۹ - نامزد دریافت جایزه ساترن بهترین هنرپیشه مرد از آکادمی فیلم‌های علمی-تخیلی، خیال‌پردازی و ترسناک آمریکا - مرد ترکه‌ای (۱۹۷۳)
۱۹۸۰ - نامزد دریافت جایزه ساترن بهترین هنرپیشه مرد از آکادمی فیلم‌های علمی-تخیلی، خیال‌پردازی و ترسناک آمریکا - ماجراجویی‌های عربی (۱۹۷۹)
۱۹۸۳ - برنده جایزه کایزا دو کاتالونیای بهترین بازیگر مرد جشنواره بین‌المللی فیلم کاتالونیا - خانه سایه‌های بلند (۱۹۸۳) - به‌طور مشترک با وینسنت پرایس، پیتر کوشینگ و جان کارادین
۱۹۸۴ - برنده جایزه بین‌المللی فیلم خیال‌پردازی بهترین هنرپیشه مرد جشنواره فانتاسپورتو برای خدمات ارزنده‌اش در گونه فیلم‌های خیال‌پردازی
۲۰۰۲ - برنده جایزه ویژه یک عمر فعالیت هنری جوایز فیلم بریتانیایی ایونینگ استاندارد
۲۰۰۲ - نامزد دریافت جایز فیلم ام تی وی بهترین فرد شرور - ارباب حلقه‌ها: یاران حلقه (۲۰۰۱)
۲۰۰۲ - نامزد دریافت جایزه فیلم ام تی وی بهترین مبارزه (به‌طور مشترک با ایان مکلن) - ارباب حلقه‌ها: یاران حلقه (۲۰۰۱) - مبارزه سارومان با گاندالف
۲۰۰۲ - برنده جایزه بهترین گروه بازیگران انجمن منتقدین فیلم فیلم فینیکس - ارباب حلقه‌ها: یاران حلقه (۲۰۰۱) - مشترک با دیگر بازیگران این فیلم
۲۰۰۲ - نامزد دریافت جایزه صنف بازیگران سینما برای بهترین گروه نمایش - ارباب حلقه‌ها: یاران حلقه (۲۰۰۱) - مشترک با دیگر بازیگران این فیلم
۲۰۰۳ - برنده جایزه فیلم ام تی وی بهترین مبارزه - جنگ ستارگان: اپیزود دوم - حمله کلون‌ها (۲۰۰۲) - مبارزه دوکو با یودا
۲۰۰۳ - برنده جایزه بهترین گروه بازیگران انجمن آنلاین منتقدین فیلم - ارباب حلقه‌ها: دو برج (۲۰۰۲) - مشترک با دیگر بازیگران این فیلم
۲۰۰۳ - برنده جایزه بهترین گروه بازیگران انجمن منتقدین فیلم فیلم فینیکس - ارباب حلقه‌ها: دو برج (۲۰۰۲) - مشترک با دیگر بازیگران این فیلم
۲۰۰۳ - نامزد دریافت جایزه صنف بازیگران سینما برای بهترین گروه نمایش - ارباب حلقه‌ها: دو برج (۲۰۰۲) - مشترک با دیگر بازیگران این فیلم
۲۰۰۳ - برنده جایزه گنجینه زنده جوایز منتقدین فیلم سیاتل
و دارنده نشان فرمان امپراتوری بریتانیا (CBE) و نشان فرمان مقدس سنت جان (CStJ) بود.
فیلم‌شناسی
سال
نام فیلم
نقش
توضیحات
۱۹۴۸
دالان آینه
چارلز
۱۹۴۸
هملت
نیزه‌دار
بدون ذکر نام
۱۹۵۰
پیش‌درآمدی بر معروفیت
خبرنگار
۱۹۵۱
دره عقاب‌ها
کارآگاه هولت
۱۹۵۱
کاپیتان هوراسیو هورن‌بلوئر
ناخدای اسپانیایی
۱۹۵۲
مولن روژ
ژرژ سورا
بدون ذکر نام
۱۹۵۳
بیگناهان پاریس
ستوان ویتلاک
بدون ذکر نام
۱۹۵۴
مقصد میلان
سونسون
۱۹۵۵
تقاطع
روح
۱۹۵۵
طوفان بر فراز نیل
کاراگا پاشا
۱۹۵۶
پورت آفریک
فرانتز ورمه
۱۹۵۷
خائن
دکتر نیومن
۱۹۵۷
نفرین فرانکنشتین
موجود
۱۹۵۷
حقیقت زنان
فرانسوا
۱۹۵۸
داستان دو شهر
مارکیز سنت اورموند
۱۹۵۸
دراکولا
کنت دراکولا
۱۹۵۸
دالان خون
جو
۱۹۵۹
سگ باسکرویل
سر هنری
۱۹۵۹
مردی که مرگ را فریب داد
دکتر پیر ژرارد
۱۹۵۹
مومیایی
مومیایی
۱۹۵۹
دوران سخت خون‌آشام
بارون رودریکو دو فرانکورتن
محصول ایتالیا
۱۹۶۰
شهر مردگان
پروفسور آلن دریسکول
۱۹۶۰
دو روی دکتر جکیل
پل آلن
۱۹۶۱
طعم ترس
دکتر پیر ژرارد
۱۹۶۱
نرگس شیطانی
لینگ چو
محصول مشترک آلمان غربی و انگلستان
۱۹۶۲
معمای ارکیده قرمز
کاپیتان آلرمان
محصول آلمان
۱۹۶۲
دزدان دریایی رودخانه خونین
کاپیتان لاروش
۱۹۶۲
نماینده شیطان
بارون فون استاب
۱۹۶۲
شرلوک هلمز و گردنبند مرگبار
شرلوک هلمز
محصول مشترک فرانسه، ایتالیا و آلمان غربی
۱۹۶۳
پسر شیطان
کورت منلیف
محصول مشترک فرانسه و ایتالیا
۱۹۶۴
دزدان دریایی کشتی شیطان
ناخدا روبلز
۱۹۶۵
خانه وحشت دکتر خوف
فرانکلین مارش
۱۹۶۵
ده سرخ‌پوست کوچک
صدای آقای اوئن
بدون ذکر نام
۱۹۶۵
چهره فو منچو
دکتر فو منچو
۱۹۶۶
نمایش مرگ
فیلیپ داروا
۱۹۶۶
دراکولا شاهزاده تاریکی
کنت دراکولا
۱۹۶۶
راسپوتین کشیش دیوانه
گریگوری راسپوتین
۱۹۶۷
پنج اژدهای طلایی
اژدهای شماره ۴
۱۹۶۸
نفرین محراب سرخ
مورلی
۱۹۶۸
خون فو منچو
فو منچو
۱۹۶۸
دراکولا از گور برخاسته‌است
دراکولا
۱۹۶۹
جعبه مستطیل
دکتر جی. نیوهارت
۱۹۷۰
ژولیوس سزار
آرتمیدوروس
۱۹۷۰
اوژنی
دولمانچی
۱۹۷۰
زندگی شخصی شرلوک هلمز
مایکرافت هولمز
۱۹۷۰
زخم‌های دراکولا
دراکولا
۱۹۷۱
من، هیولا
دکتر چارلز مارلو / ادوارد بلیک
۱۹۷۲
دراکولا ۱۹۷۲
دراکولا
۱۹۷۳
فرامین شیطانی دراکولا
کنت دراکولا
۱۹۷۳
قطار سریع‌السیر وحشت
سر الکساندر ساکستون
۱۹۷۳
سه تفنگدار
راشفورت
۱۹۷۴
چهار تفنگدار
راشفورت
۱۹۷۴
مردی با طپانچه طلایی
فرانسیسکو اسکرامانگا
۱۹۷۶
نیروی مرگبار
سرگرد چیلتون
۱۹۷۶
فرزند شیطان
پدر مایکل رینر
۱۹۷۷
فرودگاه ۷۷
مارتین والاس
۱۹۷۷
پایان دنیا
پدر پرگادو
۱۹۷۸
بازگشت از کوهستان ویچ
ویکتور
۱۹۷۸
کاروان‌ها
صادق خان
محصول مشترک ایران و آمریکا
۱۹۷۹
گذرگاه
کولی
۱۹۷۹
خیال‌پردازی فندق‌شکن
عمو دروسلمیر، خواننده خیابانی، ساعت‌ساز
فیلم انیمیشن
۱۹۷۹
کاپیتان آمریکا ۲: مرگ زودهنگام
میگوئل
فیلم تلویزیونی
۱۹۸۰
روزی روزگاری یک جاسوس
مارکوس والریوم
فیلم تلویزیونی
۱۹۸۱
چشم در برابر چشم
مورگان کنفیلد
۱۹۸۲
چارلز و دایانا: یک داستان عشق سلطنتی
شاهزاده فیلیپ
۱۹۸۲
آخرین تک‌شاخ
شاه هاگارد
فیلم انیمیشن
۱۹۸۳
خانه سایه‌های بلند
کوریگان
۱۹۸۴
هتل رزباد بیچ
کلیفورد کینگ
۱۹۸۵
نقاب کشتن
سربازرس جاناتان ریچ
۱۹۸۶
دختر
پیتر استورم
۱۹۸۷
ژوک‌ها
رئیس‌جمهور وایت
۱۹۸۷
سرزمینی در دوردست
کاتو
محصول مشترک سوئد، نروژ و اتحاد جماهیر شوروی
۱۹۸۹
داستان قتل
ویلارد هوپ
۱۹۸۹
بازگشت تفنگداران
راشفورت
۱۹۹۰
دزد رنگین‌کمان
عمو رودولف
۱۹۹۰
جزیره گنج
مرد نابینا
۱۹۹۱
واقعه آبشار ویکتوریا
شرلوک هلمز
۱۹۹۲
جک‌پات
سدریک
۱۹۹۲
کابوتو
شاه فیلیپ
۱۹۹۳
قطار مرگ
ژنرال کنستانتین بنین
۱۹۹۴
آکادمی پلیس: ماموریت در مسکو
فرمانده الکساندرئی نیکولایویچ راکوف
۱۹۹۵
موسی
رامسس
فیلم تلویزیونی
۱۹۹۶
احمق‌ها
فرستنده شیطانی
۱۹۹۷
موسیقی سول
مرگ
انیمیشن
۱۹۹۸
افسانه مومیایی
سر ریچارد تورکل
۱۹۹۸
جناح
محمدعلی جناح
۱۹۹۹
اسلیپی هالو
برگومستر
۲۰۰۰
در آغاز
رامسس اول
فیلم تلویزیونی
۲۰۰۱
سارومان
۲۰۰۲
کنت دوکو / دارت تایرانوس
۲۰۰۲
سارومان
۲۰۰۳
سارومان
۲۰۰۵
کنت دوکو
۲۰۰۵
چارلی و کارخانه شکلات‌سازی
دکتر ویلبر وانکا
۲۰۰۵
عروس مرده
پاستور گالسولز
انیمیشن
۲۰۰۵
پاپ ژان پل دوم
کاردینال استفان ویزینسکی
فیلم تلویزیونی
۲۰۰۷
قطب نمای طلایی
عضو ارشد شورا
۲۰۰۸
رنگ جادو
مرگ
صدا
۲۰۰۸
جنگ ستارگان: جنگ کلون‌ها
کنت دوکو
۲۰۰۸
بوگی ووگی
آلفرد راینگلد
۲۰۰۹
تریاژ
ژواکین موراله
۲۰۱۰
آلیس در سرزمین عجایب
اژدهای وراج
صدا
۲۰۱۱
فصل جادوگری
کاردینال دامبروآ
۲۰۱۱
هوگو
موسیو لابیس
۲۰۱۲
سارومان
۲۰۱۳
قطار شبانه لیسبون
پدر جوانی بارتولومئو
۲۰۱۴
سارومان