گرگ‌های خاکستری

گرگ‌های خاکستری () که با نام رسمی انجمن ایده‌آل گرایان (; "Ülkü Ocakları") نیز شناخته می‌شود سازمان ملی‌گرای افراطی ترک می‌باشد. کارشناسان علوم اجتماعی این سازمان را ملی‌گرای افراطی ونئوفاشیست می‌دانند. بخش جوانان این سازمان پیوند عمیقی با حزب حرکت ملی ترکیه دارد و به نوعی شاخه نظامی این حزب به‌شمار می‌آید.
این سازمان در اواخر دهه ۶۰ میلادی توسط سرهنگی ترک به نام آلپ‌ارسلان تورکش تاسیس شد. دوران اوج این گروه اواخر دهه ۷۰ میلادی بود در آن دوران اختلافات اعضای این سازمان با چپگرایان ترکیه به درگیری‌های خیابانی انجامید و موجب کشته شدن عده‌ای از رهبران کمونیست‌های ترک همچون دنیز گزمیش و ماهر چایان شد. پژوهشگران این سازمان را جوخه مرگ توصیف کرده‌اند و گرگ‌های خاکستری را مسئول اکثر خشونت‌ها و قتل‌های دهه ۷۰ در ترکیه می‌دانند. مرگبارترین عملیات این سازمان کشتار مرعش می‌باشد که منجر به کشته شدن بیش از ۱۰۰ کرد علویان در این شد. همچنین گفته می‌شود این سازمان در کشتار میدان تقسیم در می‌۱۹۷۷ دست داشته‌است. در سال ۱۹۸۱ یکی از اعضای گرگ‌های خاکستری به نام محمدعلی آغچا قصد ترور پاپ ژان پل دوم را داشت که این ترور نافرجام ماند. با توجه به این حملات، گرگهای خاکستری توسط برخی از محققان، روزنامه نگاران و دولتمردان به عنوان یک سازمان تروریستی شناخته می‌شود.
سازمان پانترک افراطی گرگ‌های خاکستری به از فروپاشی شوروی در دهه ۹۰ میلادی فعالیت خود را به کشورهای ترک مسلمان جداشده از شوروی گسترش داد. هزاران نفر از اعضای این سازمان در جنگ قره‌باغ در طرف آذربایجان و در جنگ اول و دوم چچن در طرف چچن جنگیدند. پس از کودتای نافرجام آذربایجان در سال ۱۹۹۵ که گرگ‌های خاکستری در آن با نیروهای کودتاگر همکاری داشتند فعالیت این سازمان در جمهوری آذربایجان ممنوع شد. در سال ۲۰۰۵ قزاقستان نیز با تروریست خواندن این سازمان فعالیت آن را در این کشور ممنوع کرد.
پس از مرگ ترکش در سال ۱۹۹۷ دولت باحچلی رهبری گرگ‌های خاکستری و حزب حرکت ملی را برعهده گرفت و از دوران به بعد سیاست این سازمان دوچار تغییر و تحول اساسی شد. فعالیت سازمان تا قبرس شمالی نیز گسترش یافت. همچنین شعبه‌هایی از این سازمان در کشورهای اروپایی نظیر بلژیک، هلند و آلمان که جمعیت مهاجران ترک در آن‌ها زیاد است به وجود آمدند. در آلمان این سازمان به عنوان بزرگترین سازمان راست افراطی شناخته می‌شود و جمعیتی بالغ بر ۱۰،۰۰۰ دارد با این حال مقامات آلمان این سازمان را به عنوان یک سازمان افراطی قلمداد می‌کنند. طبق برآورد ۲۰۱۴، گرگهای خاکستری توسط ۳٫۶ درصد از رای‌دهندگان ترکیه پشتیبانی می‌شوند.
پایه
به گفته آنالیزگر ترک، آنکارالی جان، «گرگ‌های خاکستری حضور پرمعنی در انجمن‌های دانشگاهی دارند، ولی نه به‌طور رسمی، اما بیشتر طرفداران این گروه، از افراد ترک سنی‌مذهبی فقیر خیابانی تشکیل می‌دهد.
فعالیت‌های تروریستی
گرگهای خاکستری در گزارشهای بسیاری یک گروه تروریستی خوانده شده‌اند.
در رسانه‌ها نیز گرگهای خاکستری توسط مارتین لی و پرابها (Khitij Prabha از بنیاد مطالعات و تحلیل دفاعی هندوستان) و نیز گروه‌های یونانی و ارمنی به عنوان یک سازمان تروریستی و فاشیستی شناخته شده‌است.
دولت ترکیه ۶۹۴ فقره قتل بین سالهای ۱۹۷۴ تا ۱۹۸۱ را به گروه گرگهای خاکستری نسبت داده‌است. در خارج از ترکیه نیز، این سازمان متهم به قتل کوتلو آدلی (Kutlu Adali) روزنامه‌نگار قبرسی در سال ۱۹۹۶ شده‌است که مخالف سرسخت سیاستهای کشور ترکیه در قبرس بود. در همان سال، یکی از معاونین تانسو چیلر اعتراف کرد که عبدالله چتلی، رهبر گرگهای خاکستری، مسئول آتش‌سوزی‌های عمدی متعددی در یونان بوده‌است.
در سال ۱۹۸۱، مهمت علی آقا، از اعضای گرگهای خاکستری، اقدام به شلیک و مضروب نمودن پاپ ژان پل دوم در واتیکان نمود.
گرگهای خاکستری و نژادپرستی
در مقاله‌ای تحت عنوان «عقاید گرگهای خاکستری» (The creed of the Grey Wolves) چاپ نشریه بزکورت (Bozkurt) که نشریه رسمی گرگهای خاکستری است، ایدئولوژی و استراتژی گرگهای خاکستری با جملات زیر عنوان گردیده:
«ما که هستیم؟ اعضای گرگهای خاکستری (Bozkurtcu). اعتقادمان چیست؟ ترک بودن گرگ خاکستری (Bozkurt). کیشمان چیست؟ برتر بودن نژاد ترک. اصل این برتریت در کجاست؟ خون ترک. آیا ما پان ترکیست هستیم؟ آری!»
گرگهای خاکستری و سیاستهای پان-تورانیسم
تصویر گرگ خاکستری بر روی اسکناس پنج لیره‌ای ترکیه در سال ۱۹۲۷
واژه پان تورانیسم اول بار در سال ۱۸۶۵ توسط آرمینیوس وامبری (شرق‌شناس یهودی انگلیسی-مجارتبار) اطلاق گردید. وی که در نهان برای دفتر امور خارجه بریتانیا کار می‌کرد سرزمین توران را «از بسفر تا دیوار چین» نامید. با این حال، پان تورانیسم در نزد گرگهای خاکستری یک آرمان اساسی بوده‌است. بطور نمونه در میان شعارهای سیاسی گرگهای خاکستری، موارد زیر دیده شده:
«کشور ترکها نه ترکیه است، نه ترکستان، بلکه میهن تمام ترکها، کشور ابدی تورانیان است.»
«همه چیز برای ترک و نفع او باید باشد.»
«هدف ما اتحاد ۱۰۰ میلیون ترک در یک کشور واحد است.»
فعالیت‌ها در جمهوری آذربایجان
مدتی بعد از استقلال جمهوری آذربایجان از شوروی، سرهنگ آلپ‌ارسلان سفری به این جمهوری کرد و در آن برای انتخاب ابوالفضل ایلچی‌بیگ (یکی از طرفداران خود) به ریاست جمهوری تلاش بسیار کرد. بعد از انتخاب ایلچی‌بیگ وی به همراه وزیر کشور خود اسکندر حمیدف در چندین نوبت خواستار تشکیل ترکیه بزرگ که شامل تمام نواحی شمالی ایران نیز می‌شد شدند.
در طی جنگ ناگورو-قره‌باغ (۱۹۸۸–۱۹۹۴)، حدود ۲۰۰ عضو از گرگ‌های خاکستری در جبهه آذربایجان با نیروهای ارمنی جنگیدند. ترکش تصدیق کرد که طرفدارانش در قره‌باغ دوشادوش آذربایجانی‌ها جنگیدند، ولی آنها اواخر سال ۱۹۹۲ میلادی به ترکیه بازگشتند.
فعالیت در قبرس
بنابر گزارش برخی منابع، در ژوئیه ۱۹۹۶، کوتلو عدلی، روزنامه‌نگار ترک قبرسی که از دنکتاش و سیاست‌های او انتقاد کرد، توسط گرگ‌های خاکستری کشته شد.
فعالیت در سوئد
بارباروس لیلانی، معاون فدراسیون سراسری ترک‌های سوئد، در سخنرانی خود در میدان «سرگلس توریت» استکهلم از «بیداری ملت ترک» سخن گفت و با زبانی توهین آمیز نسبت به ارمنی‌ها سخن گفت. انتشار ویدیوی این سخنرانی از سوی یک رهگذر روزنامه‌نگار محمود نزهت‌زاده به سرعت موضوع را به کانون توجه رسانه‌های بزرگ سوئد مبدل کرد. حساسیت‌های عمومی به حدی بالا گرفت که چند روز بعد «بارباروس لیلانی» جلوی دوربین کانال ۴ استکهلم، در حالی که گریه می‌کرد و به خاطر اظهاراتش عذرخواهی کرد، گفت که نمی‌داند دقیقا چرا آن حرف‌ها را بر زبان آورده‌است و از سمت خود استعفا کرد.
در رسانه‌ها
گرگهای خاکستری بطور غیر مستقیم موضوع اصلی فیلم سینمایی «امپراتوری گرگها» (با شرکت ژان رینو) بوده‌است که ساخت سال ۲۰۰۵ فرانسه می‌باشد.
کشتار مرعش
پان‌ترکیسم
پان‌تورانیسم