فلق

سوره فلق در مکه نازل شده و دارای ۵ آیه است.
فلق یعنی آن لحظه‌ای که نور گریبان ظلمت را می‌شکافد و سر برمی‌آورد.
نام‌ها
این سوره و سوره «ناس» را «معوذتین» هم می‌گویند؛ چون در آغاز هر دو سوره، مسئله تعویذ و پناه بردن به خدا مطرح شده‌است.
نزول
سوره «فلق» قبل از سوره «ناس» نازل شده‌است.
متن سوره همراه ترجمه
بسم الله الرحمن الرحیم
قل اعوذ برب الفلق (۱) من شر ما خلق (۲) ومن شر غاسق اذا وقب (۳) ومن شر النفاثات فی العقد (۴) ومن شر حاسد اذا حسد (۵)
بگو: به پروردگار سپیده‌دم پناه می‌برم، «۱» از زیان مخلوقاتی که با انحرافشان از قوانین الهی به انسان ضرر می‌رسانند، «۲» و از زیان شب هنگامی که با تاریکیاش درآید که در آن تاریکی انواع حیوانات موذی و انسان‌های فاسق و فاجر برای ضربه زدن به انسان در کمین‌اند «۳» و از زیان زنان دمنده که افسون و جادو در گره‌ها می‌دمند و با این کار شیطانی در زندگی فرد ، خانواده و جامعه خسارت به بار می‌آورند «۴» و از زیان حسود، زمانی که حسد می‌ورزد. «۵»
شماره
محتوای سوره
محتوای این سوره تعلیماتی است که خدا به محمد خصوصا و به سایر مسلمانان عموما در زمینه پناه بردن به او از شر همه آنچه قرآن شر می‌نامد می‌دهد.
فضیلت سوره
از محمد روایت شده:
و در روایت دیگری از محمد آمده:
در روایتی آمده‌است:
تفسیر سوره
بسم الله الرحمن الرحیم «به نام خداوند بخشنده بخشایشگر»
(قل اعوذ برب الفلق)
پناه می‌برم به پروردگار سپیده‌دم! در نخستین آیه به شخص پیغمبر صلی الله علیه و آله به عنوان یک الگو و پیشوا چنین دستور می‌دهد: «بگو: پناه می‌برم به پروردگار سپیده صبح» که دل سیاهی شب را می‌شکافد.
(من شر ما خلق) «از شر تمام آنچه آفریده است»
از شر همه موجودات شرور، انسانهای شرور، جن و حیوانات و حوادث و پیشامدهای شر و از شر نفس اماره.
«فلق» در اصل به معنی شکافتن چیزی و جدا کردن بعضی از بعضی دیگر است، و از آنجا که به هنگام دمیدن سپیده صبح پرده سیاه شب می‌شکافد، این واژه به معنی طلوع صبح، به کار رفته، بعضی آن را به معنی همه موالید و تمام موجودات زنده اعم از انسان و حیوان و گیاه می‌دانند، چرا که تولد این موجودات که با شکافتن دانه و تخم و مانند آن صورت می‌گیرد از عجیب‌ترین مراحل وجود آن‌هاست؛ و بعضی نیز مفهوم «فلق» را از این هم گسترده‌تر گرفته‌اند، و آن را به هرگونه آفرینش و خلقت اطلاق کرده‌اند، چرا که با آفرینش هر موجود پرده عدم شکافته می‌شود و نور وجود آشکار می‌گردد.
هر یک از این معانی سه‌گانه (طلوع صبح- تولد موجودات زنده- آفرینش هر موجود) پدیده‌ای است عجیب که دلیل بر عظمت پروردگار و خالق و مدبر آن است، و توصیف خداوند به این وصف دارای مفهوم و محتوای عمیقی است.
تعبیر به «من شر ما خلق» مفهومش این نیست که آفرینش الهی در ذات خود شری دارد، چرا که آفرینش همان ایجاد است، و ایجاد و وجود خیر محض است، قرآن می‌گوید: «همان خدائی که هر چه را آفرید نیکو آفرید» (الم سجده/ ۷).
بلکه شر هنگامی پیدا می‌شود که مخلوقات از قوانین آفرینش منحرف شوند و از مسیر تعیین شده جدا گردند، فی المثل نیش و دندان برنده حیوانات یک حربه دفاعی برای آنهاست که در برابر دشمنانشان به کار می‌برند همانند سلاحی که ما در مقابل دشمن از آن استفاده می‌کنیم، اگر این سلاح به مورد به کار رود خیر است، اما اگر نا به جا و در برابر دوست مصرف گردد شر است.
وانگهی بسیاری از امور است که ما در ظاهر آنها را شر حساب می‌کنیم ولی در باطن خیر است مانند حوادث و بلاهای بیدارگر و هشدار دهنده که انسان را از خواب غفلت بیدار ساخته و متوجه خدا می‌کند اینها مسلما شر نیست.
(ومن شر غاسق اذا وقب)
سپس در توضیح و تفسیر این مطلب می‌افزاید: «و از شر هر موجود شرور هنگامی که شبانه وارد می‌شود»
(ومن شر النفاثات فی العقد)
بعد می‌افزاید: «و از شر آن‌ها که در گره‌ها می‌دمند» و هر تصمیمی را سست می‌کنند.
بسیاری از مفسران «نفاثات» را به معنی «زنان ساحره» تفسیر کرده‌اند آنها اورادی را می‌خواندند و در گره‌هایی می‌دمیدند و به این وسیله سحر می‌کردند؛ ولی جمعی آن را اشاره به زنان وسوسه‌گر می‌دانند که پی‌درپی در گوش مردان، مخصوصا همسران خود، مطالبی را فرو می‌خوانند تا عزم آهنین آن‌ها را در انجام کارهای مثبت سست کنند.
فخر رازی می‌گوید: زنان به خاطر نفوذ محبت‌هایشان در قلوب رجال در آنان تصرف می‌کنند.
این معنی در عصر و زمان ما از هر وقت ظاهرتر است زیرا یکی از مهم‌ترین وسائل نفوذ جاسوس‌ها در سیاستمداران جهان استفاده از زنان جاسوسه است که با این «النفاثات فی العقد» قفلهای صندوق‌های اسرار را می‌گشایند و از مرموزترین مسائل با خبر می‌شوند و آن را در اختیار دشمن قرار می‌دهند.
بعضی نیز نفاثات را به «نفوس شریره»، یا «جماعتهای وسوسه‌گر» که با تبلیغات مستمر خود گره‌های تصمیمها را سست می‌سازند تفسیر نموده‌اند. بعید نیست که آیه مفهوم عام و جامعی داشته باشد که همه اینها را شامل شود حتی سخنان سخن‌چین‌ها، و نمامان که کانون‌های محبت را سست و ویران می‌سازند.
(ومن شر حاسد اذا حسد)
در آخرین آیه این سوره می‌فرماید: «و از شر هر حسودی هنگامی که حسد می‌ورزد»
این آیه نشان می‌دهد که حسد از بدترین و زشت‌ترین صفات رذیله است، چرا که قرآن آن را در ردیف کارهای حیوانات درنده و مارهای گزنده، و شیاطین وسوسه‌گر قرار داده است.
«حسد» یک خوی زشت شیطانی است که بر اثر عوامل مختلف مانند ضعف ایمان و تنگ نظری و بخل در وجود انسان پیدا می‌شود، و به معنی درخواست و آرزوی زوال نعمت از دیگری است.
حسد سر چشمه بسیاری از گناهان کبیره است همان گونه که امام باقر علیه السلام می‌فرماید: «حسد ایمان انسان را می‌خورد و از بین می‌برد همان‌گونه که آتش هیزم را!»
قرآن
سوره‌های قرآن
سوره مکی