هنری ششم: قسمت دوم

صفحه نخست بخش دوم هنری ششم از چاپ فولیو.
هنری ششم: قسمت دوم نمایشنامه‌ای تاریخی اثر ویلیام شکسپیر است که در حدود سال‌های ۱۵۹۰-۱۵۹۲ نوشته شده‌است.
ماخذ نمایشنامه
ماخذ اصلی مواد تاریخی کتاب «سیر تاریخ انگلستان، اسکاتلند و ایرلند» اثر رافائل هالینشد (۱۵۸۶-۱۵۸۷)؛ و همچنین «اتحاد دو خانواده مشهور و درخشان لنکستر و یورک» اثر ادوارد هال (۱۵۴۷) است. همچنین دو نمایشنامه دیگر که در برگیرنده مطالب سه قسمت هنری ششم شکسپیر هستند با عنوان‌های: «اولین بخش مجادله بین دو خانواده معروف یورک و لنکستر» و «تراژدی حقیقی ریچارد دوک اهل یورک» نیز وجود دارند که نوشته شدن این دو نمایشنامه را عده‌ای به شکسپیر نسبت می‌دهند. منتقدان درباره این دو نمایشنامه و ارتباطشان با نمایشنامه هنری ششم دو عقیده مختلف دارند:
اول: «مجادله» و «تراژدی حقیقی» دستنویس‌های خام و بازبینی نشده هنری ششم: قسمت‌های دوم و سوم است.
دوم: «مجادله» و «تراژدی حقیقی» توسط شکسپیر نوشته نشده‌اند و نسخه‌های تقلبی هستند.
تاریخ وقوع حوادث نمایشنامه
نمایشنامه هنری ششم در قسمت دوم در بر گیرنده وقایع سال‌های ۱۴۵۵-۱۴۴۵ است. از جمله وقایع تاریخی که در نمایشنامه شکسپیر به آن‌ها اشاره شده‌است و از جمله رویدادهای تایید شده عصر هنری ششم (تاریخ سلطنت ۱۴۷۱-۱۴۲۲) شناخته می‌شوند می‌توان به این موارد اشاره کرد:
جنگ‌های گل رز
قتل همپفری دوک لنکستر (۱۴۴۷)
شورش جک کید (۱۴۵۰)
پیروزی یورک‌ها در سنت آلبنز (۱۴۵۵)
شخصیت‌های نمایش
خوابگاه کاردینال بوفورت؛ اثر جاشوا رینولدز (۱۷۸۸)
توبه و طلب بخشش الینور کابهم (دوشس گلاستر)؛ اثر ادوین آستین ابی (۱۹۰۰)
این نمایش در ۵ پرده تدوین شده‌است و دارای ۴۷ شخصیت و تعدادی سیاهی لشکر است. شخصیت‌های اصلی نمایش عبارتند از:
هنری ششم: پادشاه انگلستان؛ اکنون به سنی که خود قادر به حکومت باشد رسیده‌است، ولی شاهی رقت انگیز، ضعیف و کاملا منفی است. ترحم احمقانه او بیش از آنست که بتواند شاهی خوب باشد، اما در باطن مردی پاک و مقدس است، که این روحیات کلیسایی نیز مناسب تاج شاهی نیست.
همفری: دوک گلاستر، عموی شاه و «قیم عالی»، رئیس مملکت.
کاردینال بوفورت: اسقف وینچستر، روحانی متکبر، برادر پدربزرگ شاه و رهبر خائن و مغرور مخالفان گلاستر؛ مردی که چشمان سرخ و درخشانش از کینه‌های او حکایت دارند.
دوک سافوک: سوگلی شاه؛ او کسی است که خیانت و ناپاکی‌اش چشمه سیمگون آب انگلستان را آلوده کرده‌است.
دوک سامرست: برادر خوب شاه و عضو جناح لنکستر (رز قرمز).
دوک باکینگهام: برادر خوب شاه و عضو جناح لنکستر (رز قرمز).
لرد کلیفورد: برادر خوب شاه و عضو جناح لنکستر (رز قرمز).
پسر لرد کلیفورد: عضو جناح لنکستر (رز قرمز).
لرد سی: برادر خوب شاه و عضو جناح لنکستر (رز قرمز).
ریچارد پلانتاجنت: یورک کوتوله کله شق که دستش را برای چنگ زدن به ماه دراز کرده؛ رهبر جناح یورک (رز سفید).
ادوارد: تلی از خشم، قلنبه‌ای گندیده و هضم نشده که رفتارش مانند هیکلش کج است.
ریچارد: پسر ادوارد.
ارل سالزبری: از جناح یورک (رز سفید).
ارل واریک: از اعضای جناح یورک (رز سفید).
جک کید: ملقب به لرد مورتیمر؛ فردی هوچی و عوامفریب.
متیو گاف: از اوباش زیر دست جک کید.
جورج بویس: از اوباش زیر دست جک کید.
جان هانلند: از اوباش زیر دست جک کید.
دیک قصاب: از اوباش زیر دست جک کید.
اسمیت بافنده: از اوباش زیر دست جک کید.
مایکل: از اوباش زیر دست جک کید.
سر همفری ستافورد و ویلیام ستافورد: دو برادر که با کید پیکار می‌کنند.
الکساندر ایدن: نجیبزاده‌ای اهل کنت که در نهایت جک کید را می‌کشد.
مارگارت دانژو: ملکه هنری ششم، شهبانویی زیبا ولی سرسخت، سنگدل و آمر با اراده‌ای پولادین.
الینور کابهم: دوشس گلاستر، زنی با روحیه‌ای تسخیر ناپذیر؛ بانویی که از ایفای نقش در نمایش پر خطر سرنوشت ابایی ندارد.
هیوم
ساوث ول: کشیشان نابکار.
مارجری جردن: جادوگر.
راجر بالینگ بروک: شعبده باز.
آسمات: شبح
سر جان استنلی: محافظ دوشس گلاستر در تبعید.
لرد اسکیلز: فرمانده برج لندن.
ووکس: نامه رسان.
کاپیتان کشتی
ناخدا
دستیار ناخدا
والتر ویتمور: قاتل دوک سافوک.
تامس هورنر، زراد و پیتر دستیارش.
شهردار سنت آلبنز.
کشیش شهر چاتام.
سیمپکاکس، شیاد و همسرش
نجیبزادگان، ملازمان، دادخواهان، گزمه‌ها، سربازان، نگهبانان، پیک‌ها، جارچیان، شهروندان و اراذل و اوباش.
محل وقوع حوادث نمایشنامه
نقاط مختلف انگلستان.