کاووس حسن‌لی

کاووس حسن‌لی (زاده ۱ خرداد ۱۳۴۱، شهرستان خرم‌بید) شاعر، پژوهشگر، استاد کرسی حافظ پژوهی در مرکز حافظ‌شناسی و استاد دانشگاه شیراز است.
زندگی
کاووس حسن‌لی اول خرداد ۱۳۴۱ در روستای «قنات‌نو» از توابع شهرستان خرم‌بید در استان فارس چشم به دنیا گشود. او در اشاره به سختی‌های دوران کودکی خود می‌نویسد:
وی تحصیلات مقدماتی را در صفاشهر و دوسال دانشسرا را در آباده گذراند. سپس در سال ۱۳۶۳ به دانشگاه شیراز راه یافت و در رشته زبان و ادبیات فارسی، دوره‌های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری را به پایان برد. در سال ۱۳۷۸ با درجه استادیار عضو هیات علمی بخش زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شیراز شد و در مدت زمانی کوتاه (سال ۱۳۸۹) در همان دانشگاه به مرتبه استادی ارتقاء یافت.
حسن‌لی از پژوهشگران پرکاری است که در حوزه‌های گوناگونی قلم زده و آثار ماندگاری به جا نهاده است؛ جایزه «کتاب سال سعدی» برای «فرهنگ سعدی پژوهی» در سال ۱۳۸۱ و جایزه «کتاب سال حافظ» برای «راهنمای موضوعی حافظ شناسی» در سال ۱۳۸۹ بخشی از کارنامه علمی اوست. حسن‌لی همچنین در زمینه مدیریت در عرصه آموزش و فرهنگ، دارای سابقه‌ای موفق است؛ کارنامه فعالیت‌های اجرایی وی، گواه این مدعاست.
کتاب شناسی
مجموعه شعر
پشت کرشمه‌های مرمره ، ترجمه دکتر علی گزل‌یوز (ویرایش دکتر خلیل توکر و احمد چلیک)، انتشارات دماوند، استانبول، ۲۰۱۴.
رنگ از رخ تمام قلم‌ها پریده‌است ، انتشارات روزگار، تهران، ۱۳۸۲.
به لبخند آیینه‌ای تشنه‌ام ، انتشارات هفت اورنگ، شیراز، ۱۳۷۹.
من ماه تابانم (شعر کودک)، انتشارات هفت اورنگ، شیراز، ۱۳۷۸.
دکمه‌های گیج (مجموعه شعر به همراه نقد)، به‌کوشش محمدحسین ابراهیمی، انتشارات کوله‌پشتی، تهران، ۱۳۹۵.
آثار تحقیقی، تحلیلی و انتقادی
زبان همدلی (شناخت‌نامه شاعران و نویسندگان نامدار ایرانی) ، انتشارات دماوند، استانبول، زمستان ۱۳۹۲.
آیینه مهرآیین ، انتشارات بنیاد فارس شناسی و نشر مصطفوی، ۱۳۹۰.
دریچه صبح ، بازشناسی زندگی و سخن سعدی، انتشارات خانه کتاب، زمستان ۱۳۸۹.
یادهایی رها در باد ، انتشارات تخت جمشید، زمستان ۱۳۸۹.
دفتر نسرین و گل ، انتشارات تخت جمشید با همکاری بنیاد فارس شناسی، ۱۳۸۹.
کارنامه تحلیلی خیام‌پژوهی (مشترک با دکتر سعید حسامپور)، انتشارات علم، ۱۳۸۹.
دیگرگونه خوانی متون گذشته ، انتشارات علم، تهران، ۱۳۸۸.
راهنمای موضوعی حافظ‌شناسی ، انتشارات نوید، شیراز، ۱۳۸۸.
قراءه جدیده فی حیاه حافظ الشیرازی و فکره و اشعاره ، ترجمه دکتر شاکر عامری، انتشارات سازمان آیسسکو، مراکش، ۲۰۰۷ (۱۳۸۶).
غبار زدایی از مسیر تماشا (مجموعه مقالات)، انتشارات روزگار، تهران، ۱۳۸۶.
چشمه خورشید ، انتشارات آیسسکو، نوید و مرکز حافظ‌شناسی، شیراز، ۱۳۸۵.
ساده بسیار نقش ، انتشارات علمی فرهنگی و حافظ شناسی، تهران، ۱۳۸۴.
وامق و عذرا (بازنویسی و تلخیص)، انتشارات اهل قلم، تهران، ۱۳۸۳.
گونه‌های نوآوری در شعر معاصر ایران ، نشر ثالث، تهران، ۱۳۸۳. (چاپ دوم:۱۳۸۶)
ورق درخت طوبا ، انتشارات مرکز سعدی‌شناسی، شیراز، ۱۳۸۳.
گلستان (بازنویسی)، انتشارات اهل قلم، تهران، ۱۳۸۲.
شیرین‌تر از قند ، انتشارات اهل قلم، ۱۳۸۱، تهران (چاپ دوم: ۱۳۸۲).
سخن شیرین پارسی ، (مشترک با دکتر اکبر صیادکوه و…) انتشارات سمت، چاپ اول ۱۳۸۱، تهران، (چاپ دهم: ۱۳۸۶).
سعدی آتش‌زبان (مجموعه مقالات)، انتشارات هفت اورنگ، شیراز، ۱۳۸۰.
فرهنگ سعدی‌پژوهی ، انتشارات بنیاد فارس‌شناسی و مرکز سعدی‌شناسی، شیراز، ۱۳۸۰.
رستاخیز کلام (مجموعه مقالات ادبی)، انتشارات پیروی، شیراز، ۱۳۷۹.
سلسله موی دوست (مجموعه مقالات)، انتشارات هفت اورنگ، شیراز، ۱۳۷۸.
راهنمای موضوعی سعدی شناسی (مشترک با لیلا اکبری)، انتشارات دانشگاه شیراز، شیراز، ۱۳۹۱.
کارنامه توصیفی نیماپژوهی (مشترک با الهام کرمی‌زاده)، انتشارات هرمس، تهران، ۱۳۹۶.
تصحیح نسخه‌های خطی
دیوان اشعار شیخ امین الدین بلیانی (مشترک با محمد برکت)، انتشارات فرهنگستان هنر، تهران، ۱۳۸۷.
مثنوی وامق و عذرا (مشترک با دکتر کاووس رضایی)، انتشارات روزگار، تهران ۱۳۸۲.
مثنوی اشتر نامه (مشترک با دکتر کاووس رضایی)، انتشارات زوار، تهران، ۱۳۸۶.
مثنوی مهر و ماه (مشترک با دکتر کاووس رضایی)، انتشارات نوید، شیراز، ۱۳۸۶.
مثنوی وصف الحال (مشترک با دکتر کاووس رضایی)، انتشارات نوید، شیراز ۱۳۹۲.
تصحیح دیوان بسمل شیرازی (در دست تصحیح).
یادنامه
خاطره‌ها و درنگ‌ها (شناخت‌نامه‌ی علمی و پژوهشی دکتر کاووس حسن‌لی)، به‌کوشش نازیتا برزگر، علی اسکندری و محمدحسین ابراهیمی. انتشارات نوید، شیراز، ۱۳۹۴.
برخی از نشان‌ها و جوایز
دریافت کرسی پژوهشی «حافظ» از سوی بنیاد علم ایران (صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران ایران)، اسفند ۱۳۹۵.
برنده جایزه هشتمین دوره جشنواره نقد کتاب، مقاله «نقد و بررسی سه کتاب از نویسندگان غیر ایرانی با موضوع تاریخ ادبیات ایران»؛ آذر ۱۳۹۰.
برنده جایزه کتاب سال حافظ، کتاب «راهنمای موضوعی حافظ شناسی» مراسم یادروز حافظ، ۲۰ مهر ۱۳۸۹.
برنده جایزه مدیر قطب علمی برتر کشور (قطب علمی «پژوهش‌های فرهنگی و ادبی فارس»)، دهمین جشنواره پژوهش کشور، ۲۵ آذر ۱۳۸۸، تهران، سالن اجلاس سران.
برنده جایزه «شاعر برگزیده کشور»، سومین جشنواره بین‌المللی شعر فجر، ۱۰ اسفند ۱۳۸۷، تهران، تالار وحدت.
برنده جایزه کتاب برگزیده سال ۸۳ در حوزه تحلیلی فرهنگی ادبی (برای «گونه‌های نوآوری در شعر معاصر ایران»)، در جشن فرهنگ فارس.
برنده جایزه «کتاب نمونه شعر معاصر» (کتاب «رنگ از رخ تمام قلم‌ها پریده‌است») در جشن فرهنگ فارس، آذر ۱۳۸۳.
برنده جایزه «نویسنده و شاعر برگزیده کشوری» در مراسم هفته کتاب، تهران، ۱۹ آذرماه ۱۳۸۲.
برنده جایزه کتاب سال سعدی، برای کتاب «فرهنگ سعدی پژوهی» مراسم یادروز سعدی، اول اردیبهشت ۱۳۸۱.
برنده جایزه کتاب برگزیده سال در دومین جشنواره فرهنگ و دریافت دیپلم افتخار، آبان ۱۳۸۰.
برخی از فعالیت‌های علمی  اجرایی
رییس کارگروه فرهنگ و هنر اسلامی  ایرانی بنیاد ملی نخبگان استان فارس، از ۸۹٫۱۰٫۱۴.
سردبیر مجله علمی پژوهشی «مطالعات ادبیات کودک»، دانشگاه شیراز، از ۸۸٫۱۱٫۱۵.
مدیر قطب علمی «پژوهش‌های فرهنگی و ادبی فارس»، از فروردین ۱۳۸۴.
مدیر قطب علمی «شاعران و نویسندگان فارس»، از ۸۳٫۸٫۲۳.
موسس مرکز سعدی‌شناسی و مدیر آن مرکز، از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۷۸.
موسس مرکز حافظ‌شناسی و مدیر و عضو هیات مدیره آن مرکز، از سال ۱۳۷۵.
نمونه اشعار
صدای یخ زده
دست مرا بگیر و دلم را تکان بده
یعنی کمی به هیکل این مرده جان بده
تا وا شود کمی یخ این جان منجمد
در زیر زلف خویش مرا آشیان بده
تا وا شود دوباره کمی چشم و گوش من
از پشت پرده، گوشه‌ی چشمی نشان بده
تاریک مانده‌ام کف این دخمه‌ی نمور
از گوشه‌ی دریچه کمی آسمان بده
یخ میزند صدای من از سوز این سکوت
حرفی بزن، دوباره تنم را توان بده
شاید دوباره زنده شد این مرد منجمد
یک بوسه‌اش از آن لب معجزنشان بده