محمد قائد

محمد قائد شرفی یا م. قائد روزنامه‌نگار، نویسنده، مترجم، ویراستار، و روشنفکر ایرانی است. او متولد ۱۳۲۹ در شیراز است و تحصیلات عالیه خود را در رشته روانشناسی در دانشگاه پهلوی شیراز از ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۲ به پایان رسانده است.
فعالیت فرهنگی و اجتماعی
قائد در دهه ۱۳۵۰ برای تعدادی از مجلات فرهنگی و روشنفکری مقاله می‌نوشت، تا سرانجام در روزنامه آیندگان به سردبیری صفحه فرهنگی رسید. در ۸ ماه پایانی عمر روزنامه آیندگان، قائد عضو شورای سردبیری روزنامه بود
پس از توقیف آیندگان در ۱۷ مرداد ۱۳۵۸، قائد در کتاب جمعه به سردبیری احمد شاملو به فعالیت پرداخت، و تا شماره ۳۶ این هفته‌نامه قبل از توقیف در خرداد ۱۳۵۹، سرمقاله‌های آن را با امضاء م. مراد می‌نوشت.
در دهه ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰، قائد به همکاری با نشریات مستقلی همچون جامعه سالم، آدینه، مجله فیلم و صنعت حمل و نقل پرداخت تا آنکه در ۱۳۷۷ توانست صاحب‌امتیازی ماهنامه آموزشی فرهنگی «لوح» را به دست آورد. ۱۵ شماره از نشریه لوح به سردبیری قائد از تیر ۱۳۷۷ تا مهر ۱۳۸۲ منتشر گردید و پس از آن محمد قائد از ادامه انتشار لوح به دلایل نامعلوم خودداری ورزید و صرفا به همکاری منظم با ماهنامه تخصصی گردشگری سفر به عنوان سرمقاله نویس ادامه داد. از جمله مطالب نشریه لوح می‌توان به مجموعه «درباره انقلاب فرهنگی» اشاره کرد، که به بازبینی انتقادی انقلاب فرهنگی ایران از طریق مصاحبه با تعدادی از دست‌اندرکاران آن همچون عبدالکریم سروش و صادق زیباکلام و همچنین مرور مطبوعات وقت اختصاص داشت.
محمد قائد در کنار تالیف به ترجمه نیز پرداخته‌است که از بین ترجمه‌هایش می‌توان به کتابهای «قدرت‌های جهان مطبوعات» مارتین واکر، "نخستین مسلمانان در اروپا" برنارد لوئیس و "مبارزه علیه وضع موجود: جنبش دانشجویی آلمان ۱۹۵۵–۸۵" سابینه فون دیرکه اشاره کرد. «نامه‌هایی از کرمان به دوبلین» مجموعه بیش از ۵۰ نامه از «امیلی مولتیمر» همسر ایرلندی کنسول بریتانیا در کرمان به پدر و مادرش در عهد قاجار که قائد در موزه بریتانیا یافته و «توپهای ماه اوت» نوشته باربارا تاکمن با موضوع جنگ جهانی اول و حمله آلمان به فرانسه و بلژیک دو ترجمه جدید قائد هستند.
محمد قائد در سال ۱۳۸۰ به مدت یک سال به عنوان یکی از اعضای هیئت دبیران دوره یازدهم کانون نویسندگان ایران انتخاب گردید.
سبک
قائد به چیره‌دستی در سبک «مقاله» معروف است. وقار ادبی، نکته‌بینی و دید انتقادی همه‌جانبه از ویژگی‌های نثر قائد است. مجموعه‌ای از مقالاتش را نشر طرح نو در تهران با عنوان «دفترچه خاطرات و فراموشی» منتشر نموده‌است. مقالات و دیدگاه نوآورانه او در این کتاب از جنبه «روانشناسی اجتماعی» و ترکیب «جامعه‌شناسی، تاریخ و هنر» در ارزیابی مشاهدات با استقبال خوانندگان مواجه شده‌است، و علی‌رغم انتشار آنلاین، کتاب به چاپ چهارم رسیده است. قائد از نخستین کسانی است که واژه و مفهوم «خرده فرهنگ» را از ابتدای دهه ۱۳۸۰ وارد گفتمان روشنفکری ایران کرد و در آثار و مقالات خود تحولات اجتماعی قرن بیستم را از این منظر نیز تحلیل نموده است.
قائد از سال ۱۳۸۴ مقالات خود را در منتشر می‌کند. آخرین کتاب در دست نگارش او «داستان آیندگان» است که به ماه‌های پایانی عمر پر تیراژترین روزنامه ایران در ماه‌های آغازین ۱۳۵۸ می‌پردازد.
کتابشناسی
ترجمه
ظهور و سقوط قدرتهای بزرگ، تحولات اقتصادی و کشمکشهای نظامی در سالهای ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰، پال کندی، انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۶۹
قدرتهای جهان مطبوعات (همراه با وقایع نگاری یک شکست: بازتاب آخرین سالهای رژیم شاه در دوازده روزنامه بزرگ جهان)، مارتین واکر، نشر مرکز، ۱۳۷۲،
نخستین مسلمانان در اروپا، برنارد لوئیس، نشر مرکز۱۳۷۴، چاپ دوم نشر کارنامه آذر ۱۳۸۹
تام پین، مارک فیلپ،انتشارات طرح نو، ۱۳۷۵
مقدمه‌ای بر ایدئولوژیهای سیاسی، رابرت اکلشال، ریچارد جی، وینست گیگن، ای‌ین مکنزی، ریک ویلفورد، مایکل کنی ۱۳۷۵، نشر مرکز
رنج و التیام در سوگواری و داغدیدگی، ویلیام وردن،انتشارات طرح نو، ۱۳۷۷
مبارزه علیه وضع موجود: جنبش دانشجویی آلمان (۱۹۸۵–۱۹۵۵)، سابینه فون دیرکه،انتشارات طرح نو، ۱۳۸۱، چاپ دوم ۱۳۸۹
توپ‌های ماه اوت، باربارا تاکمن، نشر ماهی ۱۳۹۳
بچه رزمری، آیرا لوین، نشر کلاغ، ۱۳۹۴
تالیف
عشقی: سیمای نجیب یک آنارشیست، ۱۳۷۷، ۳۵۶ صفحه، انتشارات طرح نو، چاپ دوم ۱۳۸۰
دفترچه خاطرات و فراموشی و مقالات دیگر، ۳۳۲ صفحه، انتشارات طرح نو، ۱۳۸۰، تهران، چاپ چهارم ۱۳۸۹
ظلم، جهل و برزخیان زمین: نجوا و فریاد در برخورد فرهنگها، انتشارات طرح نو، ۳۹۷ صفحه، چاپ دوم ۱۳۸۹