mainkilora/Persian-Wikipedia-Corpus huggingface dataset:
چاریکار

چاریکار مرکز ولایت (استان) پروان و یکی از شهرهای پرجمعیت افغانستان است.
شهر چاریکار در حدود ۶۴ کیلومتری شمال کابل و در خاور پیوندگاه رودهای غوربند و پنجشیر واقع است. راه اصلی کابل  بغلان و نیز شمال افغانستان از چاریکار می‌گذرد.
جمعیت این شهر در سال ۱۹۸۸ در حدود ۲۹۴۰۰ نفر برآورد شده بود و امروزه ۵۳۶۷۶ تن اعلام می‌شود. منطقه میان کابل و چاریکار متراکم‌ترین منطقه افغانستان از نظر جمعیت است.
این شهر در محل ورودی دره پنجشیر واقع شده‌است.
صنعت پارچه کتان و ساخت کارد و ابزار فلزی چاریکار و پیرامون آن در افغانستان معروف است. کوزه‌گری و انگورهای این شهر نیز معروفند. در دهه ۱۹۶۰ بزرگ‌ترین کارخانه نساجی افغانستان در گلبهار در نزدیکی چاریکار ساخته شد. که ساخت آن سبب رشد جمعیت چاریکار پس از سال ۱۹۶۲ میلادی شد.
از نقاط دیدنی شهر، تپه گل غندی است. گردشگاه تپه گل غندی که از گردشگاه‌های بهاری افغانستان است در سال ۱۳۲۴ خورشیدی (۱۹۴۵ میلادی) در زمان میرعلم خان شهردار چاریکار بنیاد شد.
در سال ۱۳۲۷ خورشیدی بهای جان، شاعر پشتو زبان از این تپه دیدن کرد و نام آن را تپه گل غندی (تپه گل) گذاشت.
بیشتر مردم این شهر از قوم تاجیک هستند.
پیشینه
در افسانه‌ها بنیاد شهر چاریکار را به جمشید پادشاه نسبت می‌دهند. بنیاد تاریخی آن را نیز بدست شاه کانیشکا از دودمان کوشانیان می‌دانند.
در سال ۱۸۴۱ و در جریان جنگ انگلیس با افغانستان، یک هنگ از سربازان انگلیسی مستقر در چاریکار قتل‌عام شدند.
در ۲۱ ژوئیه ۱۸۸۰ عبدالرحمن خان در شهر چاریکار اعلان پادشاهی کرد.
نیروهای حبیب‌الله کلکانی (بچه‌سقا) پادشاه افغانستان، چاریکار را در سال ۱۳۰۸ خورشیدی اشغال نمودند.
بعدها محمدگل خان مهمند، وزیر داخله افغانستان که سیاست پشتوسازی را دنبال می‌کرد، شهر چاریکار را به آتش کشید و ویران ساخت.
پس از مداخله نظامی روسیه در سال ۱۹۷۹، چاریکار صحنه جنگ‌های شدیدی شد.
پس از اشغال منطقه از سوی طالبان، مردم چاریکار در ۲۳ میزان ۱۳۷۵ علیه طالبان قیام کردند.
قریه جات مربوطه شهر چاریکار
بایان علیا
ده ملایوسف
قلعه وزیر خان
قلعه بدل
تیلانچی
طوغبیردی
تتمدره
ولسوالی چاریکار
ولایت پروان
فهرست شهرهای افغانستان
شرن

شرن (به زبان پشتو: شرنه) مرکز ولایت (استان) پکتیکا کشور افغانستان است.
جمعیت این شهر در سال ۲۰۰۶ به تعداد ۲۲۰۰ نفر برآورد شده‌است.
پکتیکا ازلویه پکتیای سابق جداشده است
در نوامبر ۲۰۰۴ آمریکائیان پایگاهی به نام پایگاه تیم بازسازی استانی در شرن بر پا کردند.
تالقان

تالقان مرکز سیاسی ولایت تخار در شمال شرقی کشور موقعیت دارد.
تالقان یا تالقان مرکز ولایت (استان) تخار کشور افغانستان است.
یاقوت حموی در معجم البلدان گوید «از دو شهری که تالقان نام دارند یکی در خراسان، درمابین بلخ و مروالرود است. این شهر، تالقان بزرگترین شهر تخارستان است. واقع در دشت، ولی مسافت آن تا کوهسار زیاده از یک تیر پرتاب نیست. اطراف آنرا باغات احاطه کرده و از نهر عظیمی سیراب می‌گردد. پهناوری آن برابر یک سوم بلخ است». و در باب تالقان دوم می‌گوید که عبارت است از شهر و روستایی در مابین قزوین و ابهر و مشتمل است بر چندین قصبه که همه به همین اسم موسوم و معروف می‌باشند.
این شهر بعد از سال ۱۹۵۸ میلادی به سرعت رشد کرد. جاده ارتباطی آن به خان آباد است. از سال ۱۸۴۰ به بعد تالقان، از شهر کندوز و امام صاحب، پررونق‌ترین میدان‌های خرید و فروش را در قطغن داشته‌است. در سفرنامه مارکوپولو، از این شهر به عنوان مرکز غلات یاد شده‌است .
در سال ۱۹۵۸ شهر جدید در زمین‌های خاور شهر قدیمی احداث شد. همچنین تالقان در سال ۱۹۶۳ به مرکز ادارات ایالت تخار تبدیل شد.
از ترکیب قومیت‌ها در این شهر اطلاعات و آمار دقیقی نیست اما اکثریت مردم این شهر را اوزبیک‌ها و تاجک‌ها تشکیل می‌دهند و همچنین اقلیتهایی از هزاره و پشتون نیز طی چند دهه اخیر درین شهر مسکن گزیده‌اند. البته مهاجرتهای بیشماری در دوران جنگهای داخلی از روستا و ولسوالیهای اطراف تالقان به طرف شهر بوقوع پیوسته که باعث گسیل جمعیت از قومیت‌های مختلف شده‌است.
شبرغان

شبرغان شهری در شمال افغانستان و مرکز ولایت (استان) جوزجان افغانستان است.
این شهر در کرانه رود سفیدرود قرار دارد.
همچنین از این شهر به عنوان مرکز قوم ازبک در افغانستان یاد می‌شود.
تاریخچه
آثار باستانی مربوط به باخترستان در طلاتپه شبرغان نشان از دیرینگی تاریخی این محل دارد.
نام این شهر را دگرگون‌شده شاپورگان دانسته‌اند و بنیادگذار آن را شاپور یکم ساسانی می‌دانند.
در جریان سیاست پشتوسازی حکومتی در افغانستان در شبرغان نام تخت سلطان به شین کوت تغییر یافته‌است.
شبرغان محل اسقرار ژنرال رشید دوستم، جنگ‌سالار ازبک افغانستان بود.
اقتصاد
در اواخر دهه ۱۹۶۰ میلادی ذخیره عظیم گاز طبیعی در شبرغان کشف شد.
صادرات این گاز در سال ۱۹۶۷ از طریق جمهوری ازبکستان آغاز شد.
میدان نفتی زمراد سای نیز در نزدیکی شبرغان قرار دارد.
مردم‌شناسی
این شهر مهمترین شهر ازبک نشین در سراسر افغانستان است. اگر چه بیشتر مردم این شهر ازبکی زبان هستند ولی تعداد بسیاری از تاجیک‌ها، هزاره‌ها و عرب‌ها در این ولایت ساکن هستند. عرب‌های این ولایت فارسی‌زبان هستند ولی خود را از تبار عرب‌ها می‌دانند.
رسانه‌های عمومی
این شهر دارای یک ایستگاه تلویزیونی به نام آینه است که در ولایت جوزجان و ولایت‌های هم‌جوار قابل دریافت است.
این ایستگاه تلویزیونی که از ژانویه ۲۰۰۴ آغاز به‌کار کرده و به زبان‌های ترکمنی و ازبکی برنامه پخش می‌کند از سوی ژنرال دوستم حمایت شده و متخصصان ترکیه در راه‌اندازی ان کمک کردند.
پی‌نوشت‌ها
خوست

خوست از شهرهای افغانستان و مرکز ولایت (استان) خوست کشور افغانستان و در ناحیه کوهستانی مرز پاکستان واقع شده‌است
بازار مرکزی دشت خوست بعد از ۱۹۵۴ در ۵ کیلومتری بخش شرقی مرکز کنونی شهر قرار داشت که در قدیم به آن «متون» می‌گفتند.
پیدایش شهر خوست بعد ازسال ۱۹۵۴ بر اهداف سیاست‌های مرزی استوار بود، شهرهای مقابل خوست در پاکستان، میران‌شاه و پاراچنار است.
مردم شهر خوست بیشتر کسبه، کارمند یا شبه نظامی هستند، هندوهای شهر خوست از سال ۱۹۵۴ به طور پراکنده در روستاهای پراکنده زندگی می‌کردند تا این که در منطقه‌ای محصور به نام هندوان کلای، در غرب این شهر زندگی می‌کنند.
نیلی (افغانستان)

نیلی مرکز ولایت دایکندی کشور افغانستان است.
شهر نیلی در سال ۲۰۰۴ میلادی با تاسیس ولایت دایکندی به حیث مرکز این ولایت تعیین شد.
ویژگی‌ها
نیلی از شهرهای کوچک افغانستان در مرکز این کشور است و عمدتا متشکل از یک بازار تجارتی، چند ساختمان دولتی و روستاهای دره «نیلی» و منطقه «دشت» است.
نیلی دارای ۱۶۵ قریه با جمعیتی در حدود ۹۵۳۴۰ نفر و مساحت ۷۸۰ کیلومتر مربع می‌باشد.
مردمان آن همه هزاره هستندو به کشاورزی مشغولند.
آب و هوا
نیلی دارای آب و هوای معتدل و تقریبا گرم سیر می‌باشد.
پیشینه
نیلی دارای قلعه‌های متعددی با برج و باروهای بلندی است که در گذشته مردم مناطق مرکزی افغانستان از آنها برای دفاع از خود شان استفاده می‌کردند و نمایانگر قدرت و امتیاز سیاسی و اقتصادی میران منطقه به‌شمار می‌رفتند.
در سال ۲۰۰۴ میلادی، زمانی که دایکندی به عنوان سی و چهارمین ولایت افغانستان اعلام شد، نیلی به مرکزیت این ولایت تعیین شد. پیش از آن نیلی یکی از پایگاه‌های مجاهدین در سال‌های جنگ افغانستان با ارتش شوروی سابق بود.
نکته
برای اولین بار در تاریخ این کشور زنی به عنوان شهردار نیلی منصوب شده‌است. این زن عذرا جعفری نام دارد و فارغ‌التحصیل رشته قابلگی (مامایی) می‌باشد.
قلات (افغانستان)

قلات شهری در جنوب افغانستان و مرکز ولایت زابل است.
نام‌های دیگر آن قلات غلزایی، کلات و کلات غلزایی است.
قلات توسط جاده‌ای به قندهار در غرب و غزنی در شرق متصل می‌شود.
سرپل (شهر)

سرپل یکی از شهرهای ولایت سرپل، افغانستان است. این شهر مرکز ولایت سرپل و ولسوالی سرپل محسوب می‌شود.
تاریخ
شهر سرپل در گذشته انبار و همچنین انبیر نام داشته‌است. این شهر محل آغاز قیام سیاه جامگان به رهبری ابومسلم خراسانی در انتقام خون حضرت یحیی بن زید بن علی بن حسین بوده‌است. همچنین برمکیان که از برجسته‌ترین وزرای دوران خلافت عباسیان محسوب می‌شوند از اهالی این شهر بودند.
در گذشته ولایت سرپل بخشی از ولایت جوزجان محسوب می‌شد. در سال ۱۹۸۸ ولایت سرپل از ولایت جوزجان جدا شد و به عنوان ولایتی مستقل در تقسیمات کشوری افغانستان شناخته شد. بر همین اساس شهر سرپل در گذشته یکی از شهرهای ولایت جوزجان محسوب می‌شد.
اماکن تاریخی
آرامگاه امامزاده یحیی بن زید در شهر سرپل قرار دارد. وجود مقبره حضرت یحیی بن زید در سرپل از دیرباز همواره این شهر را کانون توجه مسلمانان افغانستان قرار داده و باعث رونق این شهر گردیده‌است.
مردم‌شناسی
بیشتر اهالی این شهر ازبک‌ها، هزاره‌ها و تاجیک‌ها هستند. گفته می‌شود این شهر در سال ۱۸۸۵ میلادی دارای ۵۰۹ خانوار جمعیت بوده‌است. اما هم اکنون بر اساس آمار رسمی جمعیت این شهر ۱۱۵،۴۶۳ نفر دانسته می‌شود.
معماری
سرپل از لحاظ شهرسازی دارای معماری سنتی است.
انبار
ایبک

ایبک (نامی‌است ازبکی، گاه بدلیل اشتباه لهجه‌ای هیبک نیز خوانده می‌شود) مرکز ولایت (استان) سمنگان کشور افغانستان است.
این شهر در پهنه دره یا رودخانه خلم و سمنگان در بخش سفلای با راهی سخت‌گذر و پر گردنه قرار دارد. در سال۱۹۳۴ میلادی بخشی از شهر قدیم، از بین رفت و در ۴ کیلومتری این شهر بنای شهر جدید شروع شد.
شهر قدیمی ایبک نزدیک دهانه دره و داخل دژ سنگی واقع شده است.
تجارت عمده این شهر گندم، بادام و پسته است.
میمنه

میمنه مرکز ولایت (استان) فاریاب در شمال افغانستان است
محلات
از محل‌های این شهر می‌توان به چارسماور اشاره کرد.
تگاب و جمعه بازار و ترخچی و غار تپه از دیگر اماکن این شهر است
سرشناسان
از برزگان آن می‌توان ظهیرالدین فاریابی شاعر و غلام‌محمد میمنگی نقاش را نام برد. ازشهیدان شهر میمنه می‌توان به شهید غلام حیدر رئیسی ملقب به داملا نام برد. .
امکانات
در سال ۱۳۸۵ پروژه برق فاریاب به کمک مالی جمهوری هند به راه افتاد و اکنون ۴۵ هزار تن از ساکنان شهر میمنه از آن بهره می‌گیرند. برق این پروژه از کشور ترکمنستان تامین می‌شود.
این شهر یک باند خاکی برای فرود هواپیما نیز دارد.
گروه بازسازی نروژی از سوی ایساف در میمنه مستقر است.
پی‌نوشت‌ها
محمود راقی

شهر محمود راقی مرکز ولایت کاپیسای کشور افغانستان است،این شهر از شهرهای مشهور افغانستان است که تقریبا یک صدوبیست وپنج هزار نفوس دارد که مساحت این شهر 120 کلیومترمربع است و 65 کلیومتر از شهرکابل فاصله دارد، شهر محمودراقی بعد از شهرکابل از نظر تراکم نفوس در درجه دوم قرار دارد که در هر کلیومترمربع آن 218 نفر زندگی میکند ،مکان‌های تفریحی این شهر عبارت از پارک ملی صیاد و پارک ریگروان و تپه حصارک و قول بابر وغیره می‌باشند، مرکز این شهر در تپه وزیر عبدالرحیم خان موقعیت دارد و مناطق مهم دیگر این شهر عبارت صدق آباد،ملازادخیل،نوآباد،شوخی،قعله سیدخان،عبدالله خیل،ده باباعلی ،ادوخیل، گلدان ، ریگروان ،صیاد ،علی خیل ، شهبازخیل،دیرستان ،دربافان ،قاضی خیل ،هزاره‌ها،هروکی ،زاگیرا ،قعله سفید ،رحمن خیل ،محمدعمرخیل و ده بابی وغیره میباشند. واین شهر یک شهر تفریحی افغانستان است و این شهر دارای چهار ناحیه بوده که مراکز این چهار ناحیه عبارت از مرکز ناحیه اول ده باباعلی و مرکز ناحیه دوهم نوآباد و مرکز ناحیه سوم شوخی ومرکز ناحیه چهارم صیاد می‌باشد و همچنان در منطقه صیاد شهرمحمودراقی چهاردریای پنچشیر ، غوربند ،شتل وسالنگ با هم وصل شده وبعدا در نزدیکی تگاب و سروبی به حوزه دریای کابل میرزد و به طرف سند روان میشود و دریای پنچشیر در سرسبزی شهر محمودراقی رول مهم خود را دارد
قندوز

قندوز یا در اصل کهن دژ شهر باستانی افغانستان، مرکز ولایت (استان) قندوز در شمال کشور افغانستان است.
این شهر در شاهراه شمالی کشور قرار دارد و از سوی باختر با مزار شریف، از سوی جنوب با کابل و از سوی شمال با تاجیکستان مرتبط است. جمعیت شهر قندوز در سرشماری سال ۱۹۷۹ برابر با ۵۳۲۵۱ تن بود که بنا بر برآوردهای رسمی هم‌اینک حدود ۲۵۰ هزار تن تخمین زده می‌شود. بلندی این شهر از سطح دریا ۳۹۱ متر است.
مردمان ساکن در این شهر عبارتند از تاجیک، پشتون، ازبک‌ها، هزاره، و کمی عرب. پشتون‌ها در سده معاصر توسط دولت افغانستان در قندوز سکونت داده شده‌اند.
عرب‌های این منطقه پارسی‌زبان و اهل تشیع و اولاد محمد هستند
پیش از ویرانی‌های جنگ داخلی، قندوز از ولایات و شهرهای نسبتا آبادتر افغانستان و مرکز کشت پنبه بود. شرکت اسپین زر اختیار بسیاری از بخشهای صنعتی آن ولایت را در دست داشت. اسپین زر به چم زر سپید، طلای سپید است؛ لقبی که به پنبه داده شده بود، به خاطر ارزش صنعتی و اقتصادی آن، همین شرکت روزنامه و چاپخانه‌ای هم داشت.
طالبان در ۶ مهر ۱۳۹۴ با یک حمله غافلگیرانه این شهر را به تصرف خود درآورد.
پیشینه
کندز گونه‌ای از تلفظ کهندژ است: دژ کهن که در شهرسازی‌های باستان بخش مرکزی و دژ یا قلعه اصلی هر شهر بوده‌است و به تعبیر دیگر کندز به زبان ترکی (روز) را افاده می‌کند. بخشهای دیگر ربض و شارستان و باره و حصار بوده‌است.
کندز در گذشته بخشی از سرزمین بلخ کهن بود و در دوره‌ای نیز مرکز تخارستان بود و ولوالج (وروالیز) نام داشت. ولوالج در سده یکم و دوم هجری (هفتم و خشتم میلادی) پایگاه اصلی هپتالیان در نبردشان در برابر نیروهای مهاجم اسلامی بود. پس از آن نیز تا دوره سلجوقی این شهر تبدیل به یک مرکز اداری و مرکز ضرب سکه در منطقه شمال افغانستان امروزی شد.
ابوعبداالله محمدبن صالح ولوالجی، از شاعران دوره سامانی، و ظهیرالدین ابوالفتح عبدالرشید ولوالجی، فقیه حنفی، از مردمان این شهر بودند.
در دوره تیموری نام کهندژ و کندز در متون دیده می‌شود.
تسخیر توسط طالبان در سال ۲۰۱۵
در ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۵ طالبان از سه طرف به این شهر حمله کردند و قسمتهای زیادی از آن را تسخیر نمودند. ۳ روز بعد نیروهای افغان به کمک نیروهای هوایی آمریکا و ناتو موفق به پس گرفتن مناطق زیادی از این شهر شدند.
مهترلام

مهترلام مرکز ولایت (استان) لغمان کشور افغانستان است.
این شهر تنها شهر در این استان است. مهترلام در ۱۰۰ کیلومتری شرق کابل و در دره‌ای قرار دارد که توسط دو رود علی‌شنگ و علینگار به وجود آمده‌است.
پس از تغییرات در تقسیمات کشوری در افغانستان در سال ۱۹۶۴، استان لغمان نیز در همان سال در ناحیه لغمانات تشکیل شد و مرکز آن شهر مهترلام مقرر گردید.
از نقاط دیدنی این شهر، زیارت مهترلام بابا است. اصل گنبد این زیارتگاه بسیار قدیمی است اما در زمان امیر حبیب‌الله خان یک بار ترمیم گردیده ولی اکنون تقریبا ٪ ۱۵ آن به حالت ویران است.
پل علم

پل علم مرکز ولایت (استان) لوگر کشور افغانستان است.
کامدیش

کامدیش از شهرهای ولایت (استان) نورستان کشور افغانستان و مرکز ولسوالی (شهرستان) کامدیش است.
کامدیش مرکز فرهنگی و اداری نورستانی‌های شاخه کام و هم‌چنین همه شرق نورستان است. نام کامدیش نیز به معنی «محل کام‌ها» است. شهر کوچک کامدیش در سراشیبی کوه ساخته شده و به ده بالا، ده پایین و ده شرقی بخش می‌شود. ده بالا به بزرگی دو ده دیگر است. کامدیش ۲۰۰ فوت بالاتر از رود باشگل قرار دارد. این شهر حصار و دیوار دفاعی ندارد ولی در نزدیکی مرتفع‌ترین خانه‌های آن یک برج تماشایی وجود دارد.
پیشینه
در شهر امروزی کامدیش طایفه‌های نورستانی به همان شکلی که در دهه ۱۸۹۰ توسط سر رابرتسون در کتاب «کافرهای هندوکش» توصیف شده هم‌چنان قابل شناسایی است.
در دهه ۱۳۳۰ خورشیدی کامدیش در تمام نورستان یگانه دهکده‌ای بود که محصولات ذرت (جواری) آن بیشتر از مصرف اهالی آن یود. بنابراین ذرت‌های بیش از نیاز خود را به مردمان دره کنر، سیزده افغانی، به فروش می‌رسانند.
در منطقه کامدیش درگیری‌هایی میان تیره‌های کام (کامزی) و کاته (کانتوزی) در سال ۱۹۹۷ گزارش شده‌است. کانتوزی‌ها در ولسوالی کامدیش در اقلیت هستند.
کار احداث جاده ۷۲ کیلومتری از پارون، مرکز ولایت نورستان تا ولسوالی کامدیش این ولایت در تیرماه ۱۳۸۶ آغاز شد.
این جاده توسط تیم بازسازی ولایتی آمریکا ساخته می‌شود.
موسیقی کامدیش
در زمینه موسیقی نورستانی آوازخوانی از اهالی نورستانی که بیشتر از دیگر آوازخوانان با رادیو تلویزیون همکاری داشته‌است محمد اسحاق نورستانی از اهالی شهرستان کامدیش است.
وی در سال ۱۳۳۹ خورشیدی در قریه لولوک علاقه‌داری برگمتال ولسوالی کامدیش زاده شده، پدرش عبدالمنان نام داشته و پیشه دهقانی دارد.
محمد اسحاق در سال ۱۳۵۹ همکاری هنری‌اش را با رادیو تلویزیون آغاز کرد و بیش از پنجاه آهنگ در رادیو افغانستان و بیست آهنگ در تلویزیون به آواز او ثبت و پخش شده‌است.
سبز مغزپسته‌ای

رنگ مغز پسته‌ای آمیزه‌ای است از زرد و سبز.
در چرخ رنگ‌ها، جای رنگ مغزپسته‌ای میان سبز مایل به زرد و زرد است.
رنگ وبی با نام مغزپسته‌ای
رنگ رسمی وبی با کد 00FF00 که نام مغز پسته‌ای (lime) به آن داده شده در اصل سبز خالص است.
گوتینگن

محل گوتینگن
دخترک غاز فروش یا Gänseliesel نماد شهر گوتینگن
گوتینگن (به آلمانی: Göttingen) شهری است در ایالت نیدرزاکسن آلمان.
این شهر مرکز شهرستان گوتینگن است و در سال ۲۰۱۱ میلادی ۱۱۶۰۵۲ نفر جمعیت داشته‌است. رودخانه لاینه (Leine) از میان این شهر می‌گذرد.
اطلاعات کلی
شهرت این شهر به دلیل دانشگاه با اهمیت آن و نیز جایزه‌های نوبلی که تاکنون استادان این دانشگاه به تعداد بسیار قابل توجه کسب کرده‌اند می‌باشد.
دانشگاه گوتینگن یکی از پنج دانشگاه برتر آلمان بوده و در زمینه علوم انسانی، علوم پایه و پزشکی و شاخه‌های آن دارای اعتبار و شهرتی جهانی است. در رده‌بندی معتبر جهانی در سال ۲۰۱۰ دانشگاه گوتینگن عنوان بهترین دانشگاه آلمان و هشتمین دانشگاه برتر اروپا را از آن خود کرده و در بین تمامی دانشگاه‌های جهان در جایگاه چهل و سوم قرار گرفت.
تاریخ و فرهنگ شهر گوتینگن عمدتا بر محور دانشگاه و مسائل مربوط به آن شکل گرفته‌است. از این میان می‌توان به ماجراهای هفت گوتینگنی
(به آلمانی: Göttinger Sieben ) و
هجده گوتینگنی (به آلمانی: Göttinger Achtzehn)
اشاره کرد. همچنین آداب جشن فارغ‌التحصیلی دانشجویان دکتری در این شهر نیز در نوع خود قابل توجه است.
برخی از مشهورترین ریاضیدانان تاریخ مانند کارل فریدریش گاوس برنهارد ریمان و داوید هیلبرت از اساتید دانشگاه گوتینگن بوده‌اند.
اولین موسسه ماکس پلانک از مجموعه موسسات تحقیقاتی انجمن ماکس پلانک در سال ۱۹۴۸ به ریاست اتو هان در گوتینگن بنا نهاده شد. هم اکنون چهار موسسه ماکس پلانک در گوتینگن وجود دارد.
در خلال جنگ جهانی دوم طبق قراردادی نانوشته ارتش آلمان نازی از بمباران شهرهای دانشگاهی کمبریج و آکسفورد خودداری می‌نمود و در مقابل نیروهای متفقین نیز دو شهر دانشگاهی گوتینگن و هایدلبرگ را هیچ‌گاه بمباران نکردند.
دانشگاه
دانشگاه گوتینگن (آلمانی: Gerog August Universität Göttingen)در سال ۱۷۳۷ بنا نهاده شده‌است. در مجموع از بین اساتید دانشگاه گوتینگن ۴۴ نفر موفق به کسب جایزه نوبل در رشته‌های مختلف شده‌اند.
در سال ۲۰۰۷ دانشگاه گوتینگن توسط وزارت آموزش و پژوهش دولت فدرال آلمان به عنوان دانشگاه برتر (آلمانی: Exzellenzinitiative ) انتخاب شد
یکی از شخصیت‌های برجسته این شهر که به ویژه برای ایرانیان از اهمیت خاصی برخوردار است گئورگ فریدریش گروتفند است. گروتفند نخستین کسی است که برخی از واژگان به خط میخی را رمزگشایی نمود از اینرو می‌توان او را نخستین یابنده رمز خواندن خط میخی فارسی باستان یا به عبارت بهتر رمز گشای کتیب‌های هخامنشی دانست. او کارش را با بررسی دو نگاره که جهانگرد آلمانی کارستن نیبور از روی دو سنگ‌نبشته کوچک در تخت جمشید به سال ۱۷۶۵ از داریوش بزرگ و پسرش خشایارشا برداشته بود آغاز نمود و سرانجام در سال ۱۸۰۲ توانست برخی از واژگان این خط را بخواند.
او ساکن شهر گوتینگن آلمان بود و در کلاوستال-تسلرفلد به عنوان کتابدار و آموزگار کار می‌کرد.
افراد سرشناس
هاینریش اوالد
ماکس بورن
یوهان پیتر گوستاو لوژن دیریکله
کارل فریدریش گاوس
اتو هان
داوید هیلبرت
فلیکس کلاین
هرمان مینکوفسکی
ماکس پلانک
لودویگ پرانتل
لو آندرآس سالومه
کارل لودویگ زیگل
ویلهلم ادوارد وبر
ورنر هایزنبرگ
زرشکی

زرشکی رنگ سرخ سیر است که اندکی آبی در آن هست و در نتیجه در میان دو رنگ سرخ و ارغوانی جای دارد. به رنگ زرشک.
در فارسی میانه به این رنگها «کرمست» می‌گفتند. که همریشه با Cramoisi فرانسوی است. «قرمز» معرب این واژه است و در زبان عربی به زرشکی قرمز میگویند ولی ترکها قرمز را برای رنگ سرخ به کار میبرند.
شرابی

شرابی قرمزی تیره به رنگ شراب سرخ است. نام این رنگ در انگلیسی برگرفته از شراب بورگوینی است که در منطقه بورگوین فرانسه تولید می‌شود.
در فرهنگ عامه
مد (پوشاک)
این رنگ پر استفاده‌ترین رنگ رژ لب در دهه ۱۹۹۰ و اوایل دهه ۲۰۰۰ بود. همچنین هنوز در خرده‌فرهنگ گت یک رنگ پرطرفدار برای رژ لب به شمار می‌رود.
ورزش
ورزشکاران ونزوئلایی در مسابقات بین‌المللی معمولا شرابی می‌پوشند و نام غیررسمی آنها «شراب سرخ» است
شرابی و طلایی، رنگ تیم لیگ ملی فوتبال (آمریکا) واشینگتن ردسکینز.
شرابی آبی، رنگ تیم لیگ ملی هاکی Colorado Avalanche است.
شرابی رنگ تیم لیگ برتر فوتبال آمریکا باشگاه فوتبال کلرادو رپیدز که با سفید، آبی آسمانی، و خاکستری استفاده می‌شود.
مسافرت
رنگ جلد پاسپورت‌های اتحادیه اروپا به رنگ شرابی است.
آلبالویی

آلبالویی رنگ قرمز بسیار تیره و هم‌رنگ میوه رسیده آلبالو است. با لاک و الکل بعضی محصولات چوبی (معمولا مبلمان) را به این رنگ درمی‌آورند.
رده:مهندسی شیمی

مهندسی شیمی
تیواتر

140px
تیواتر (که گاه سولفید نیز نامیده می‌شود.) یک گروه عاملی در شیمی آلی است که ساختاری به گونه C-S-C دارد. تیواتر مانند اتر است با این تفاوت که به جای اکسیژن، گوگرد دارد. از آن‌جا که گوگرد و اکسیژن در یک گروه از جدول تناوبی عناصر هستند، بسیاری از ویژگی‌های آن‌ها مانند هم است و از همین رو بسیاری از ویژگی‌های در اتر و تیواتر مانند یکدیگر است.
مهرزاد

مهرزاد اسم اصیل ایرانی و به معنی زاده مهر یا مهر مادری است (که مهر خود به معنی محبت یا خورشید است)
نام کوچک
مهرزاد معدنچی
مهرزاد بروجردی
مهرزاد مرعشی
مهرزاد مینویی
مهرزاد امیرخانی
مهرزاد خلیلیان
مهرزاد مهروان
نام خانوادگی
مرتضی مهرزاد
توران مهرزاد
میکروسکوپ نوری روبش میدان نزدیک

میکروسکوپ نوری روبش میدان نزدیک نوعی میکروسکوپ پراب پویشی است که برای بررسی ساختارهای نانومتری به کار می‌رود.
مقدمه
مطالعه مواد و ساختارها در اندازه‌های میکرو و نانو نیاز به میکروسکوپ‌های با قدرت تفکیک بالا دارد، که به دلیل محدودیت پراش حاکم بر میکروسکوپ‌های کلاسیک که در آن از عدسی‌ها استفاده می‌شود، دستیابی به این تفکیک با استفاده از این نسل از میکروسکوپ‌ها امکان پذیر نیست. در راستای دستیابی به این هدف میکروسکوپ‌های روبشی – پیمایشی ساخته شدند، که در آنها با بررسی نقطه به نقطه جسم یا سطح مورد نظر و جمع آوری اطلاعات آنها و تحلیل این داده‌ها می‌توان به مورفولوژی و خواص سطح نمونه مورد نظر دست یافت .
ساخت این نسل از میکروسکوپ‌ها با ساخت میکروسکوپ الکترونی آغاز گردید و به مرور زمان نمونه‌های کاملتر یا جدید‌تری از این گروه از میکروسکوپ‌ها ساخته شدند که هر یک برای مصارف خاصی مورد استفاده قرار می‌گیرد. با وجود دقت بالای این میکروسکوپ‌ها مطالعه برخی از نمونه‌ها به‌وسیله این نوع از میکروسکوپ‌ها که عمدتا دارای ساختاری شبیه میکروسکوپ‌های الکترونی دارند به علل متعدد ممکن نیست. از جمله اینکه این میکروسکوپ‌ها، به استثنا برخی از آنها، نیاز به آماده سازی نمونه برای مطالعه توسط میکروسکوپ دارند که این امر ممکن است مشخصات نمونه را دچار دگرگونی کند یا آن را در مواردی مثل نمونه‌های زنده و زیستی از حالت زنده بودن خارج کند. عللی از این دست و پیشرفت علم نورشناخت و ساخت لیزر و فیبرهای نوری باعث شد تا میکروسکوپ‌های نوری زاده شوند که برخی از این معایب را مرتفع ساختند.
همانگونه که بیان شد این دسته از میکروسکوپ‌ها نیز به میکروسکوپ‌های روبشی  پیمایشی تعلق دارند و بنابراین نیاز به نوک‌های تیزی برای تاباندن نور به سطح نمونه و جمع آوری آن به منظور دستیابی به اطلاعات نمونه دارند. این نوک معمولا از فیبرهای نوری که ساخته می‌شود. ساخت این نوکها با معمولا با دو روش "گرما-کششی" و "تراش شیمیایی" انجام می‌شود.
روش کار
کاربردها
همانگونه که در بالا بیان شد کاربرد عمده این میکروسکوپها بیشتر در مطالعه نمونه‌های زنده می‌باشد.
رده:آذربایجان

آذربایجان
هوای تازه

هوای تازه عنوان مجموعه شعری است از احمد شاملو شاعر معاصر ایرانی. از مهم‌ترین اشعار این دفتر می‌توان به شعرهای پریا (شعر فولکلور)، زخم قلب آبایی، مرگ نازلی، مرغ باران، سرگذشت، مه، بودن، و نمی‌رقصانمت چون دود… اشاره کرد.
آیدا در آینه

آیدا در آینه عنوان مجموعه شعری است از احمد شاملو شاعر معاصر ایرانی و اولین مجموعه شعر پس از حضور آیدا در زندگی شاملو. از مهم‌ترین شعرهای این کتاب می‌توان به آیدا در آینه ، سخنی نیست، سرود برای سپاس و پرستش، شبانه (میان خورشیدهای همیشه…)، آغاز، تکرار، وصل، پایتخت عطش، من مرگ را اشاره کرد.
آیدا، درخت و خنجر و خاطره

آیدا، درخت و خنجر و خاطره عنوان مجموعه شعری است از احمد شاملو شاعر معاصر ایرانی. از مهم‌ترین شعرهای این کتاب می‌توان به چهار شبانه دوستش می‌دارم…، دریغا دره سرسبز…، من مرگ را دیده‌ام…، رود قصیده بامدادی…، با گیاه بیابان…، و نیز از قفس، شکاف، غزلی در نتوانستن، و از مرگ من سخن گفتم اشاره کرد.
ققنوس در باران

ققنوس در باران عنوان مجموعه شعری است از احمد شاملو شاعر معاصر ایرانی. از مهم‌ترین شعرهای این کتاب می‌توان به سفر، شبانه، چلچلی، و مرگ ناصری اشاره کرد.
مرثیه‌های خاک

مرثیه‌های خاک عنوان مجموعه شعری است از احمد شاملو شاعر معاصر ایرانی. از مهم‌ترین شعرهای این کتاب می‌توان به مرثیه، هملت، و تمثیل اشاره کرد.
شکفتن در مه

شکفتن در مه عنوان مجموعه شعری است از احمد شاملو شاعر معاصر ایرانی. از مهم‌ترین شعرهای این کتاب می‌توان به که زندان مرا بارو مباد، صبوحی، و سرود برای مرد روشن… اشاره کرد.
ابراهیم در آتش

ابراهیم در آتش عنوان مجموعه شعری است از احمد شاملو شاعر معاصر ایرانی. از مهم‌ترین شعرهای این کتاب می‌توان به در میدان، شبانه (مرا تو…)، تعویذ، بر سرمای درون، شبانه (اگر که بیهده زیباست شب…)، از این گونه مردن، محاق، درآمیختن و میلاد آن که عاشقانه … اشاره کرد.
تاثیرگذاری
شخصیت حمید‌هامون در فیلم «هامون» ساخته داریوش مهرجویی این کتاب را برای خواندن به همسرش می‌دهد و به هنگام دادن شعری از شاملو را می‌خواند که: «مرا تو بی‌سببی نیستی، براستی صلت کدام قصیده‌ای‌ای غزل!
دشنه در دیس

دشنه در دیس عنوان مجموعه شعری است از احمد شاملو شاعر معاصر ایرانی که اولین بار در سال ۱۳۴۴ منتشر شده است.
از مهم‌ترین شعرهای این کتاب می‌توان به گفتی که باد مرده است، شبانه (یله بر نازکای…)، فراقی، سمیرمی، شبانه (زیباترین تماشاست…)، از منظر، و ترانه آبی اشاره کرد.
پیتر سینگر

پیتر آلبرت دیوید سینگر (زاده ۶ ژوئیه ۱۹۴۶) یکی از فیلسوفان معاصر استرالیا و استاد دانشگاه پرینستون در ایالات متحده آمریکا است. کتاب آزادی حیوانات او معروف‌ترین اثر اوست. او در این کتاب به نقد دامداری صنعتی و گوشت‌خواری می‌پردازد. وی تبار یهودی دارد. در زمینه گیاه‌خواری و حمایت از حیوانات مقالاتی نوشته‌است. هم‌چنین وی معتقد است به لحاظ اخلاقی، حمایت نکردن از کودکان فقیر در حال مرگ، با کشتن آدم‌ها تفاوت چندانی ندارد. او با همین نوع نگرش از فقیران حمایت می‌کند و راه‌حلی نیز برای از میان بردن فقر جهانی ارائه داده‌است که بر مبنای کمک افرادی است که درآمدی بیش از نیاز خود دارند. او همچنین معتقد است جلوگیری از اظهار نظر در مورد هولوکاست، نقض آزادی بیان است. سینگر زمانی که کارل پوپر هنوز زنده بود نقدی بر برخی آرای وی نوشت که در حقیقت نقد کتابی است که برایان مگی در معرفی آرای پوپر گردآوری و تالیف کرده‌است.
مارکی دو ساد

چهره‌نگاشته‌ای از مارکی دوساد در هنگامی که در باستیل زندانی بود.
مارکی آلفونز فرانسوا د ساد (زاده: ۱۲ ژوئن ۱۷۴۰؛ درگذشته: ۲ دسامبر ۱۸۱۴ در پاریس) نویسنده و فیلسوف فرانسوی بود.
زندگی‌نامه
مارکی فرانسوا در خانواده‌ای اشرافی به دنیا آمد. در ۱۴ سالگی وارد مدرسه ارتشی شد که فرزندان خانواده‌های اشراف در آن ثبت‌نام می‌کردند. در ۱۷ سالگی در جنگ علیه پروس شرکت کرد. در سال ۱۷۶۳ درجه سروان گرفت. او با بازیگران تئاتر رابطه داشت و پدرش برای پایان دادن به این قضیه او را وادار به ازدواج کرد. ساد فرازونشیب‌های زیادی را گذراند. چندین بار به اتهام لواط به زندان رفت و دو بار از اعدام با گیوتین نجات یافت. او در حالی که ۳۰ سال از زندگی‌اش را در زندان گذرانده بود در ۲ دسامبر سال ۱۸۱۴ در سن ۷۴ سالگی درگذشت.
ساد کتاب‌های زیادی نوشت که رمان ژوستین از آثار معروف اوست. کلمه سادیسم از نام این نویسنده گرفته شده‌است. در حقیقت فلسفه ساد داشتن روابط آزاد جنسی و میل به آزار جنسی است. این دیدگاه در زمان او در فرانسه بسیار مورد انتقاد واقع شد. رمان‌های ساد پیرامون مطالبی مانند سکس و خشونت و تجاوز و مرده‌گرایی نوشته شده‌است.
امروزه از سادیسم به عنوان یک خصیصه شخصیتی یاد می‌شود. سادیسم علاوه بر میل به آزار جنسی، میل به آزار جسمی و روانی دیگران نیز تعریف می‌شود.
در مورد بیماری، اختلال یا خصیصه دانستن این ناهنجاری رفتاری نظرات موافق و مخالفی وجود دارد و همچنان مورد بحث فیلسوفان و روانشناسان است.
سخن گفتن درباره ساد نیاز به پژوهش بیشتر دارد تا این که بگوییم او زنا را بر پاک‌دامنی ترجیح می‌داد. برای رسیدن به این منظور باید به سده هجدهم برگردیم. در آن زمان بازگشت به طبیعت و گریز از قراردادهای اجتماعی گونه‌ای نحله فلسفی بود که در ژان ژاک روسو به گونه‌ای ملایم و در مارکی دو ساد به گونه‌ای افراطی نمود یافت.
ساد برای درهم شکستن مذهب به عفت و پاک‌دامنی یورش می‌آورد که تجلی آن را در کتاب فلسفه در اتاق خواب که در سال ۱۷۹۵ نوشته شد آشکارا می‌بینیم. او با عشق به ستیز برمی‌خیزد تا هرگونه وابستگی و میثاق را درهم شکسته باشد و میل جنسی را فراتر از عشق می‌داند.
فیلم قلم‌های پر (Quills) زندگینامه مارکی دوساد را به تصویر کشیده‌است.
کتاب‌شناسی
رمان ژوستین
رمان ژولیت
فلسفه در اتاق خواب
نمایش‌نامه مکالمه کشیش و مرد محتضر
۱۲۰ روز در سودوم
عاشقانه‌های زندان
Eugnie de Franval
The Count Oxtiern
Contes et fabliaux
در ایران
در ایران نمایش‌نامه مارا-ساد چندین بار اجرا شده‌است. بهرام بیضایی با اقتباس از این نمایش‌نامه آرش ساد را به زبان فارسی نوشته‌است. این نمایش به کارگردانی محمد رحمانیان به اجرا درآمده‌است.
سالو یا ۱۲۰ روز در سودوم
پیر پائولو پازولینی
سالو (ایتالیا)
سالو (اسپانیا)
دو ساد (فیلم)
جک انیل

جاناتان «جک» انیل (تولد فرضی ۲۰ اکتبر ۱۹۵۲) شخصیتی خیالی‌است در فیلم علمی‌تخیلی دروازه ستارگان و مجموعه تلویزیونی دنباله آن دروازه ستارگان اس‌جی-۱ که توسط کرت راسل (با املای ONeil) در اولی و ریچارد دین آندرسن (با املای ONeill) در دومی بازی می‌شود. انیل همچنین گاه در مجموعه تلویزیونی دروازه ستارگان آتلانتیس پدیدار می‌شود. او و دنیل جکسن تنها شخصیت‌هایی هستند که در هر سه آن‌ها ظاهر شده‌اند.
در فیلم، انیل یک سرهنگ نیروی هوایی آمریکاست که نخستین گروهی را که از دروازه رد می‌شوند رهبری می‌کند. در مجموعه تلویزینی تیم اصلی اس‌جی-۱ را در ماموریت‌های بیشتری رهبری می‌کند تا اینکه به مقام سرتیپ دوم ارتقا می‌یابد و به مدت یک سال به فرماندهی فرماندهی دروازه ستارگان می‌پردازد. پس از آن وی به ریاست امنیت جهان خانگی گماشته می‌شود و دیگر در مجموعه تلویزیونی حضور دائم ندارد.
زبان لووی

گستره زبان مرده لووی
زبان لووی ، از زبان‌های مرده خانواده زبانی زبان‌های هندواروپایی و از شاخه زبان‌های آناتولی آن است. زبان لووی از خویشاوندان نزدیک زبان هیتی است، و در میان زبان‌هایی جای می‌گیرد که مردمان ارزاوا، تا باختر و جنوب غربی ناحیه کانون هیتی‌نشینی، با آن گپ می‌زده‌اند. در کهن‌ترین نوشتارها، این ناحیه را لوویا خوانده‌اند؛ چندی پس، همین ناحیه با نام لیدیا یا لودیا خوانده شده‌است. نیز نیای بی‌واسطه زبان لیکیه‌ای یا از خویشاوندان نزدیک نیای زبان لیکیه‌ای است. زبان لوویان بهترین زبانی است که می‌توان گمان برد ترواییان با آن گپ می‌زده‌اند.
از همین سرزمین، گویشوران زبان لووی، کم کم به سوی خاوران پراکندند و از دست اندرکاران سرنگونی امپراتوری هیتی شدند. زبان لووی همچنین، زبان استان‌های پشت-هیتیایی از سوریه مانند میلید و کارکمیش، و نیز پادشاهی تابال که حدود ۹۰۰ پیش از میلاد مسیح سر بر آورد، بوده‌است.
ممالک سوری-هیتی

ممالک سوری-هیتی ۹ تا ۷ سده پیش از میلاد مسیح
ممالک سوری-هیتی ، قلمروهایی بودند که با زبان لوویان گپ می‌زده‌اند و در سوریه عهد آهن، پس از سرنگونی امپراتوری هیتی سر برآوردند و تا اشغال شدن به دست کیمریان بر پا بودند (۱۸۰۰ پیش از میلاد-۷۰۰ پیش از میلاد). این لغت را بیشتر برای این گونه شاهزاده-نشین‌های سوریه به کار می‌برند، اما در اصطلاح بر هر آنچه از بقایای هیتی‌ها در آسیای کوچک سر برآورد نیز گذارده می‌شود؛ همانند، موشکی، تابال، و لیدیا.
شاهزاده‌نشین

شاهزاده-نشین ( شاه زاده نشین، شازده-نشین ) از تیول‌های شاهانه یا ولایت است که شاه زاده‌ای، چه شاه پور چه شاه دخت یا از تبار شاهان بر آن فرمان می‌راند.
رده:پادشاهان

پادشاهان
رده:شاهان زند

شاهان زند
رده:شاهان پهلوی

شاهان پهلوی
شهرام شب‌پره

شهرام شب‌پره (زاده ۱۲ خرداد ۱۳۲۷، تهران) خواننده، آهنگ‌ساز، هنرپیشه و ترانه‌سرای ایرانی است. وی پیشگام موسیقی پاپ ایرانی است.
آغاز فعالیت حرفه‌ای
شهرام شب‌پره در آغاز فعالیت حرفه‌ای در گروه بلک کتس در دهه ۱۳۴۰ خورشیدی
شهرام در سال ۱۳۴۰ و هنگامی که ۱۳ سال داشت، فعالیت موسیقی خود را به‌عنوان نوازنده ساز درامز آغاز کرد.
او کار حرفه‌ای خود را به‌عنوان خواننده از تابستان سال ۱۳۴۳ (خورشیدی) و در ۱۷ سالگی از متل قو در سلمان‌شهر در شمال ایران با فعالیت در گروه آغاز کرد. در همان سال، گروه «شورشیان» یا ریبلز را به‌همراه ابراهیم حامدی (ابی) و سیاوش قمیشی تشکیل داد.
خروج از ایران
او پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران از ایران مهاجرت کرد و هم‌اکنون در لس آنجلس زندگی می‌کند. او تا به امروز بیش از ۲۰ آلبوم منتشر کرده‌است.
همکاری با دیگر خوانندگان
شهرام شب‌پره در کنسرت سال نوی ایرانی، آرنا اوبرهاوزن، مارس ۲۰۱۴او تاکنون با خوانندگانی همچون گوگوش، لیلا فروهر، شهره، ناهید، فرهاد مهراد، ابی، سیاوش قمیشی، اندی و کورس همکاری داشته و علاوه بر ارائه آلبوم‌هایی، خوانندگانی را نیز شناسایی و به موسیقی پاپ ایران معرفی کرده‌است. شهبال شب‌پره برادر بزرگ‌تر اوست.
خوانندگانی نظیر پیروز و ناهید و همچنین اندی و کورس در لس آنجلس پس از آشنایی با شهرام شب‌پره توانستند با تکیه بر توانایی‌های خود رشد کنند و شناخته شوند. در ضمن ابراهیم حامدی (ابی) نیز در پی ملاقات اتفاقی با شهرام شب‌پره در هتل هیلتون، استقلال فعلی و آشنایی با او توانست همکاری خود را با شهرام شب‌پره و گروه مشهور بلک کتس آغاز نماید. در واقع این آشنایی نقطه پرشی برای موفقیتهای بیشتر ابی محسوب می‌گردد.
فیلم‌شناسی
سال
نام
سمت
کارگردان
توضیحات
۱۳۵۶
بوی گندم
بازیگر
فرزان دلجو، امیر مجاهد
در نقش «اسی»
۱۳۵۶
ماهی‌ها در خاک می‌میرند
بازیگر
فرزان دلجو، امیر مجاهد
در نقش «اکبر»
۱۳۵۵
علف‌های هرز
بازیگر
فرزان دلجو، امیر مجاهد
در نقش «ممل»
۱۳۵۴
شب غریبان
بازیگر
فرزان دلجو، امیر مجاهد
در نقش «تقی»
۱۳۳۳
عروس دجله
بازیگر
نصرت‌الله محتشم
در نقش یکی از پسران «جعفر برمکی»
آلبوم‌ها
گرگ و بره (۱۳۵۶)
دیار (۱۳۵۹)
هیچ‌کجا ایران نمیشه (۱۳۵۹)
مسافر (۱۳۶۰)
ایران ایران (۱۳۶۱)
خدایا چه کنم؟ (۱۳۶۲)
طلسم (۱۳۶۳)
مدرسه (۱۳۶۴)
شاپرک (۱۳۶۵)
باغ الفبا (۱۳۶۶)
خجالتی (۱۳۶۷)
شاگرد اول (۱۳۷۰)
تابستان ۹۲ (۱۳۷۱)
تابستان ۹۴ (۱۳۷۳)
قصه (۱۳۷۴)
دو راهی (۱۳۷۵)
ریتم شب (۱۳۷۷)
دنیا (۱۳۸۰)
آتش (۱۳۸۴)
تپش (۱۳۸۷)
تار تا گیتار (۱۳۹۱)
هیکسوس

هیکسوس (قبطی:heqa khasewet به معنای فرمانروایان بیگانه، یونانی:Ὑ)نام مردمانی از تبار سامی است که نخستین بار در بخش شرقی دلتای نیل پدیدار گشتند و دوره میانه دوم را در مصر باستان بنیاد نهادند. اینان در سده هفدهم (پیش از میلاد) به قدرت رسیدند و در مصر پایین و میانه بیش از صد سال فرمان راندند و دودمان پانزدهم فرمانروایی مصر و شاید دودمان هفدهم برده‌دار را در این سرزمین بنیاد گذاردند.
از آنجایی که آنها نامهایی همانند نامهای کنعانی داشته‌اند و برای نمونه نامهایشان در بر دارنده نام ایزدان کنعانی چون بعل و انات بود برخی گمان می‌کنند که هیکسوسها از تبار کنعانی بوده‌اند. دیگر نگره‌ها دراینباره بر فنیقی یا عبری بودن آنها استوار است.
زیرمجموعه

A زیرمجموعه B است و به شکلی برعکس B زبرمجموعه A می‌باشد؛ و A زیر مجموعه محض (سره) B می‌باشد.
در ریاضیات به ویژه در نظریه مجموعه‌ها مجموعه را زیرمجموعه مجموعه گویند اگر مجموعه ، مجموعه را دربرداشته باشد.
تعریف
اگر و دو مجموعه باشند و تمام اعضای در نیز باشد، آنگاه:
می‌توان گفت که زیرمجموعه است.و آن را به صورت می‌توانیم بنویسیم .
همچنین از سوی دیگر می‌توان گفت:
B ابرمجموعه A است.
به عنوان مثال، اگر داشته باشیم
آنگاه که با حذف عضوهای ۲ و ۳ به‌دست آمده‌است را زیرمجموعه B می‌گویند.
اگر مجموعه A زیرمجموعه B باشد و هم‌زمان مجموعه B نیز زیرمجموعه A، مجموعه‌های A و B با یکدیگر برابرند.
زیر مجموعه محض (سره)
اگر  B، ولی آنگاه زیر مجموعه محض یا سره نامیده می‌شود.
به عنوان مثال ، و باشد آنگاه زیر مجموعه محض (سره) مجموعه B می‌باشد.
توجه داشته باشید هر مجموعه (تهی) را به عنوان زیر مجموعه سره خود دارد اما خود (تهی) زیر مجموعه سره ندارد.
تعداد زیر مجموعه‌های یک مجموعه
تعداد زیر مجموعه‌های یک مجموعه n عضوی برابر است با .
تعداد زیر مجموعه‌های محض (سره) یک مجموعه n عضوی برابر است با .
طرشت

طرشت از محلات قدیمی تهران واقع در شمال شرقی میدان آزادی بوده که از روستاهای قدیمی تهران به‌شمار می‌آید که بعضا قدمت آن را تا زمان سلجوقیان دانسته‌اند.
از محلات جدید که در محدوده طرشت ساخته شده، می‌توان به محله‌های تهران ویلا، دریان نو، آریاشهر، شهرآرا، شهرک شهید فکوری اشاره کرد. از تکایای معروف این محله، تکیه طرشت است که موقوفات بسیاری دارد. طرشت دارای دو مسجد به نام‌های حضرت علی اصغر و امام حسن عسگری می‌باشد.
همچنین، به دلیل مجاورت این محله با دانشگاه صنعتی شریف، تعدادی از خوابگاه‌های دانشجویی و مراکز پژوهشی این دانشگاه و نیروگاه طرشت (سابقا معروف به برق آلستوم) در این محله واقعند.
پیشینه
آرامگاه شیخ عبدالله طرشتی دهه هشتاد خوشیدی
نام طرشت را به صورت درشت و دوریست نیز نوشته‌اند. طرشت از جای‌های خوش‌آب‌وهوای تهران بوده و یکی از راه‌های ری به طبرستان از این دهکده می‌گذشته.
از رویدادهای تاریخی طرشت مرگ ناگهانی طغرل بک سلجوقی، سردودمان سلجوقیان در راه بازگشت از آذربایجان در این آبادی بوده‌است.
طرشت یکی از بزرگ‌ترین مجموعه توتستان‌های تهران را در خود جای می‌داده که اکنون مقدار بسیار کمی از آن باغ‌ها به جای مانده‌است. این روستا در همسایگی روستاهای کن و جی، واقع بوده‌است. راه اصلی طرشت از خیابان آذربایجان کنونی که هنوز به سه‌راه طرشت معروف است، می‌گذشته که این مسیر ارتباط اصلی آن را با محدوده تهران بر قرار می‌کرد.
محدوده عرفی این روستا از شمال به نقطه ایوبی یا بوستان پردیسان، از غرب تا رودخانه کن و از شرق تا رودخانه قلقلی (قرقرو) در محل خیابان حبیب‌الهی و از جنوب تا حوالی خیابان امام خمینی ادامه می‌یافته‌است.
از جمله زمین‌های بایر طرشت در محدوده دکتر هوشیار توسط جوانمرد قصاب و در محدوده خیابان طوس توسط عبداله زمانی به قطعات کوچک تقسیم و واگذار گردید.
در طرشت در قدیم مدرسه آموزش اسلامی وجود داشته و مشایخ چندی از آن روستا برخاسته‌اند.
آرامگاه شیخ عبدالله طرشتی (دوریستی) که از عالمان شیعه می‌باشد، نیز در این محله و در بوستان طرشت که در گذشته، گورستان روستا بوده، قرار دارد. نقل است که خواجه نظام‌الملک شافعی مذهب در دوره سلجوقیان برای شنیدن درس این عالم شیعی به طرشت می‌آمد.
بزرگان
بزرگان روستای طرشت:
شیخ عبدالله طرشتی (دوریستی) که از عالمان شیعه
محمد بن احمد درشتی (از بزرگان امامیه)
جعفر بن محمد درشتی (فقیه و حدیث‌شناس)
حسن بن جعفر درشتی (راوی اخبار)
ابوتراب درشتی (شاعر)
محمد بن موسی درشتی (حدیث‌شناس)
حاج میرزا مهدی طرشتی (نویسنده و مولف)
جعفر بن محمد بن موسی درشتی (راوی)
عبدالله بن جعفر درشتی (فقیه و حدیث‌شناس)
حسن بن جعفر بن محمد بن موسی (شاعر)
حسن بن حسین درشتی (از مشایخ)
حاج غلامحسین زاهد (شاعر و نویسنده)
حاج نصرالله حسینمردی (کدخدا)
محمدقلی سلیم تهرانی:(؟ -۱۰۵۷ق/۱۶۴۷م) شاعر.
رنگین دادفر سپنتا

رنگین دادفر سپنتا (اسپنتا نیز نوشته می‌شود)، وزیر خارجه پیشین و مشاور امنیت ملی افغانستان بود.
زندگینامه
تولد
رنگین دادفر سپنتا در ۱۵ دسامبر ۱۹۵۳ در ولسوالی کرخ در ولایت هرات افغانستان زاده شد.
تحصیل در افغانستان
او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در شهر هرات به پایان رساند و سپس در میانه سال ۱۹۷۰ وارد دانشگاه کابل شد.
تحصیل در ترکیه
سپنتا دارای مدرک دانشگاهی در رشته روابط بین‌الملل از ترکیه است.
مهاجرت به آلمان
او به دنبال اشغال کشورش توسط شوروی سابق، در سال ۱۹۸۲ به کشور آلمان مهاجرت کرد.
او در آلمان نیز به ادامه تحصیل در علوم سیاسی و روابط بین‌الملل پرداخت و از سال ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۲ میلادی در دانشگاه آخن آلمان، به عنوان استاد شروع به تدریس کرد.
او همچنین مسئول انستیتوت مطالعات جهان سوم در دانشگاه آخن آلمان بود.
رنگین دادفر سپنتا، در سالهای حکومت طالبان در افغانستان و سالهای بعد از آن، تا سال ۲۰۰۵ میلادی، به عنوان تحلیگر مسایل سیاسی افغانستان، در مطبوعات غربی، به ویژه رادیو بی‌بی سی فارسی شناخته شد.
بازگشت به افغانستان
او در سال ۲۰۰۵ میلادی برای تدریس در دانشگاه کابل، به عنوان استاد مهمان به کشورش بازگشت و سپس، مشاور رییس جمهور حامد کرزی در امور بین‌الملل شد.
وزارت
رنگین دادفر سپنتا وزیر خارجه افغانستان به همراه خانم کاندولیزا رایس
حامد کرزی، سپنتا را در کابینه جدید خود که در سال ۲۰۰۶ میلادی تشکیل شد، به عنوان وزیر امور خارجه به پارلمان معرفی کرد و آقای سپنتا توانست با به دست آوردن رای اعتماد مجلس نمایندگان افغانستان، نخستین وزیر خارجه این کشور شود که با رای اعتماد پارلمان کشور، آغاز به کار می‌کند.
اسپنتا دارای تابعیت دوگانه آلمانی - افغانی است و یکی از شرط‌های نمایندگان پارلمان افغانستان برای دادن رای اعتماد به وی ترک تابعیت آلمانی بود، وی این شرط را پذیرفت اما به گفته نمایندگان پارلمان، تاکنون اسناد ترک تابعیت خود را ارائه نداده‌است.
استیضاح
سپنتا در روز ۱۰ می‌۲۰۰۷ میلادی به دلیل آنچه ضعف در جلوگیری از اخراج مهاجرین افغان از ایران خوانده شد، از سوی مجلس نمایندگان افغانستان استیضاح شد. ۱۲۴ تن از نمایندگان علیه وی رای دادند که یک رای کمتر از حد نصاب برای سلب اعتماد بود. اما تعدادی از نمایندگان ادعا کردند که یک ورقه رای مثبت بوده ولی باطل اعلان شده‌است. مجلس نمایندگان دو روز بعد از آن برای بار دوم برای استیضاح وی صندوق رای گذاشت و ۱۴۱ رای منفی داد. با این حال، حامد کرزی رئیس جمهور این فیصله را خلاف قانون اساسی و اصول وظایف داخلی مجلس نمایندگان دانست و رسما از دادگاه عالی کشور تقاضای نظر شد. بعد از گذشت دو هفته، دادگاه عالی به نفع وزیر خارجه رای داد، زیرا اولا دلیل موجهی برای استیضاح وزیر امور خارجه وجود نداشته‌است و این استیضاح مخالف قانون اساسی کشور شمرده می‌شود و دوم اینکه رای دوم مجلس نمایندگان برای استیضاح غیر قانونی و بی‌اعتبار است، زیرا در مرتبه اول نمایندگان مخالف نتوانستند رای عدم اعتماد را به حد نصاب برسانند. اصولنامه وظایف داخلی مجلس نمایندگان، رای دوم را ممنوع نموده‌است.
مجلس نمایندگان، علی‌رغم تصمیم دادگاه عالی از موقف خود عدول نکرد و گفت که وزیر امور خارجه را به رسمیت نمی‌شناسد. با این حال، سپنتا عملا به عنوان وزیر امور خارجه افغانستان کار می‌کند.
تصمیم دادگاه عالی افغانستان باعث شد تا شور و شوق مجلس نمایندگان برای استیضاح وزراء کاسته شود و از این پس مجلس نمایندگان همیشه قبل از تقاضای استیضاح به‌دنبال دلایل موجه بوده‌است.
معمار

معمار کسی است که نقشه‌کشی، طراحی، و به‌طور کلی معماری ساختمانها را می‌کند. طراح اوست و نظارت مستقیم بر فعالیت دیگر مهندسان عمران - تاسیسات الکتریکی - تاسیسات مکانیکی دارد. در واقع معمار ناظر نهایی و هماهنگ‌کننده کلیه نقشه‌های یک بنا شامل نقشه‌های معماری و طراحی - نقشه‌های محاسبات سازه‌ای و نقشه‌های تاسیساتی است.
در گذشته به جای کلمه معمار، از مهراز استفاده می‌کردند. معمار فردی است که تفکرات ناب و خلاقانه خود را بر اساس تعاریف مختلف با توجه به فرهنگ - سبک معماری منطقه - اقلیم - دید و منظر مناسب - کاربری فضا و فاکتورهای مهم دیگری اتود می‌زند.
در واقع معمار، مانند همه افراد دیگر، تخیلاتی دارد ولی با این تفاوت که می‌تواند این تخیلات خود را به عرصه ظهور برساند. تفاوت معماران نیز در قدرت تخیل، و همچنین توانایی آنان برای تحقق بخشیدن به آن است. معماری علمی است که با تکیه بر مضامین علمی و حرکت در مسیر خلاقیت هنری سعی در بهبود شرایط زندگی برای آحاد جامعه دارد و در واقع یک معمار، باید در تمامی زمینه‌های علمی و هنری خبره باشد تا بتواند اثری در خور توجه از خود به‌جا بگذارد.
معماری یکی از هفت هنر اصلی است و معمار هنرمند است و آثار او در زمره آثار هنری بررسی می‌شود. او باید دارای قدرت تجسم بالا، ذوق هنری و خلاقیت باشد و عناصر زیبایی شناختی بصری را بشناسد. معمارها رسالت سنگینی در جامعه امروز دارند، چرا که باید سوخت‌های فسیلی و تجدید ناپذیر را حذف و پای انرژی‌های تجدید پذیر مانند انرژی آفتاب - انرژی باد و… را به زندگی روزمره باز کنند و با فراهم کردن شرایط آسایش این انرژی‌ها را به خدمت گیرند. امروزه طراحی‌های تمام طراحان صاحب نام دنیا با رویکرد این علم صورت می‌پذیرد و این نوع طراحی را در ایران با نام معماری پایدار - معماری سبز در گروه انرژی معماری می‌شناسند.
عمل و تخصص‌های جایگزین
در دهه‌های اخیر ما شاهد افزایش تخصص‌های درون این حرفه بوده‌ایم. معماران بسیاری بر انواع پروژه‌های خاص از قبیل (مراقبت‌های بهداشتی، خرده فروشی، خانه‌های عمومی و مهارت‌های فنی یا روش‌های تحویل پروژه) متمرکز شده‌اند.
معماری
زبان لیکیایی

زبان لیکیایی ، از زبان‌های مرده خانواده زبانی زبان‌های هندواروپایی و از شاخه زبان‌های آناتولی آن است. این زبان در عهد آهن در منطقه لیکیه در آسیای کوچک گپ زده می‌شد. شماری از کارشناسان بر این باورند که از تبار زبان هیتی یا زبان لوویایی است. در حدود نخستین سده پیش از میلاد مسیح از میان رفت و با زبان یونانی جایگزین شد.
زبان یونانی

زبان یونانی (، IPA: eliniˈka) تاریخ مستند ۳۵۰۰ ساله دارد که از تک تک زبان یگانه خانواده زبان‌های هندواروپایی کهن‌تر است.
زبان یونانی با هیچ‌یک از دیگر زبان‌های هندواروپایی در یک گروه قرار نمی‌گیرد. زبان یونانی باستان به‌علت برخورداری از ادبیات غنی هنوز دوستداران فراوانی دارد. عده زیادی از مردم جهان مایل هستند آثار ارزشمند هومر، سوفکلس و آیسخولوس (آشیل) را به زبانی که این ادبیات در آن پدید آمده، مطالعه کنند. علاوه بر آن، هنوز از گنجینه لغات این زبان برای واژه‌سازی علمی و فلسفی استفاده می‌شود.
الفبا
الفبای یونانی ۲۴حرف دارد که در زیر از راست به چپ مرتب گردیده‌اند:
حروف بزرگ
























حروف کوچک

















/






تلفظ حروف به شکل زیر است:
: آلفا
: بتا
: گاما
: دلتا
: اپسیلن
: زتا
: اتا
: تتا
: یوتا
: کاپا
: لاندا
: موو
: نوو
: کی سی
: امیکرون
: پی
: رو
/: سیگما
: تاو
: آپسیلن
: فی
: خی
: سای
: امگا
الفبای یونانی
زبان پالائی

زبان پالائی ، از زبان‌های مرده خانواده زبانی زبان‌های هندواروپایی و از شاخه زبان‌های آناتولی آن است. نگارش‌هایی از این زبان در لوح‌های میخی عهد برنز خاتوشا پیدا شده است. نام آن در زبان هیتی پالائومنیلی به معنی "از مردم پالا" می‌باشد؛ پالا، احتمالا در شمال غربی ناحیه کانونی هیتی‌ها که شمال غربی ترکیه کنونی است، بوده است. کاشکاها در سده پانزدهم پیش از میلاد مسیح به این منطقه تاختند و از آن پس این زبان رو به فراموشی نهاد.
by Craig Melchert
سفیدشهر

سفیدشهر
اطلاعات
کشور:
ایران 20px
استان:
اصفهان
شهرستان:
آران و بیدگل
بخش:
بخش مرکزی
جمعیت: (۱۳۸۳)
۹،۶۲۳
وب‌گاه:
سفیدشهر یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران (در نزدیکی آران و بیدگل) است.
این شهر با جمعیت ۹،۶۲۳ نفر (برآورد ۱۳۸۳خ) در بخش مرکزی شهرستان آران و بیدگل قرار دارد.
این شهر تا چندی پیش روستایی به نام نصرآباد بود.
وب سایت‌های سفیدشهر
زبان کاریایی

زبان کاریایی ، از زبان‌های مرده خانواده زبانی زبان‌های هندواروپایی و از شاخه زبان‌های آناتولی آن است. کاریان به این زبان سخن می‌گفتند. نزدیکی این زبان به زبان لیدیایی از زبان لیکیه‌ای بیشتر بوده است. نام‌های دیگر این زبان که تاکنون به ثبت رسیده‌اند ( سآنگدس، کآفنس، تروالس، نآستس، نمیین، مائوسلوس و…) است. از شمار اندکی سنگ‌نوشته، واژه هاای از زبان کاریایی شناسایی شده‌اند (در پای همین برگه نمونه‌هایی را می‌توانید بخوانید).
کاریایی‌ها

کاریایی‌ها (یونانی ; Kares)ساکنان کاریا بوده‌اند.
افسانه
بر پایه روایت، کاریان نامی است برگرفته از نام کار، یکی از نخستین پادشاهان افسانه‌ای ایشان (هرودوت ۱/۱۷۱).
کار (افسانه)

کار ( یونانی ) از نخستین پادشاهان افسانه‌ای کاریا است که نام کاریان برگرفته از او است.
زولبیا

بامیه
زولبیا و بامیه
زولبیا نوعی شیرینی است که معمولا همراه با بامیه و گوش‌فیل به فروش می‌رسد. از مواد اولیه اینگونه شیرینی می‌توان به ماست و نشاسته و خمیرمایه اشاره کرد که پس از ترش شدن و به اصطلاح ورآمدن آن را به آرد اضافه می‌کنند. معمولا در ماه رمضان مصرف زولبیا و بامیه نسبت به دیگر ماه‌های سال بیشتر می‌شود. تولید و مصرف این شیرینی در گستره وسیعی از جهان شامل شرق آسیا، خاورمیانه و شمال آفریقا رواج دارد.
نام
«زولبیا» در اصل «زلیبی یا زلبی» تغییر یافته واژه «صلیبی» می‌باشد چون به شکل صلیبی که دور آن یک دایره می‌کشیده‌اند ساخته می‌شده. این شیرینی در مناطق جنوب ایران هنوز هم با نام «زلیبی» شناخته می‌شود.زولبیا (در فارسی و عربی) یا جلبی (در فارسی دری و هندی)
تاریخچه
تاریخ زولبیا را تا سال ۱۴۵۰ میلادی در هندوستان پی‌گیری کرده‌اند. تاریخ ناصری به زولبیا اشاره شده که به عنوان هدیه نزد ناصرالدین شاه نیز آورده شده‌است. نمی‌توان زمان مشخصی برای پیدایش زولبیا بامیه اعلام کرد و تنها منبع آن، تجارب و گفته‌های استادان قدیمی این حرفه است. حتی برخی از استادان قدیمی، زولبیا و بامیه را مربوط به زمان شاه عباس می‌دانند. با توجه به اینکه در برخی از شهرها مواد شیرینی همچون کشمش و خرما موجود نبود و برای بردن این مواد به شهرهای دیگر نیز مشکلات نظیر خراب شده این مواد غذایی وجود داشت تولید زولبیا و بامیه در شهرهایی که از مواد شیرینی وجود نداشت گسترش پیدا کرد.
انگوت

انگوت می‌تواند اشاره به یکی از موارد زیر داشته باشد:
بخش انگوت یکی از بخش‌های تابعه شهرستان گرمی در استان اردبیل ایران است.
انگوت یک میدان نفتی در شرق شهر سرپل در شمال افغانستان می‌باشد.
محمدابراهیم علم

محمد ابراهیم خان علم ، (۱۲۵۹ - ۱۳۲۲) مشهور به شوکت الملک دوم ، زمیندار بزرگ و حاکم منطقه بیرجند، جنوب خراسان و سیستان، در سال ۱۲۵۹ خورشیدی در بیرجند زاده شد. وی از چهره‌های موثر در تاریخ ایران در اواخر دوران قاجار و اوائل دوران پهلوی بود.
وی از خاندان خزیمه علم بود، که تبارشان به خازم بن خزیمه سردار عرب و فاتح خراسان می‌رسید. این خاندان بیش از هزار سال در منطقه خراسان سکونت داشته و از اواخر دوران صفوی تا پیروزی انقلاب، حکومت را در جنوب خراسان و سیستان در دست داشتند. خاندان خزیمه پس از وصلت با طایفه عرب علم به «علم» یا «خزیمه علم» شهرت یافتند.
محمد ابراهیم خان علم، در جوانی به قدرت رسید و به فرمان مظفرالدین شاه به حاکم بیرجند و جنوب خراسان گردید و لقب شوکت الملک دوم به وی اهدا گردید.
او و خاندانش، مشهور به همکاری با سیاست‌های بریتانیا در ایران بودند. پس از امضای معاهده سال ۱۸۵۷ پاریس، بین ایران و انگلستان که به موجب آن ایران از کلیه حقوق خود بر هرات و افغانستان چشم پوشید، انگلیسیها در راستای استراتژی منطقه‌ای توجه خود را به نواحی شرقی ایران به ویژه خراسان و سیستان معطوف داشتند. در نتیجه در سال ۱۸۷۲ میلادی، دولت بریتانیا، پیوند پنهانی را با امیرعلم خان حشمت‌الملک برقرار کرد و مقرر شد با پول انگلیس یک ارتش محلی در آن منطقه تاسیس شود و مرزهای شرقی ایران را حفاظت کند و در عین حال سدی در برابر توسعه طلبی روسیه تزاری در جهت مستعمره هند باشد.
در پی این سیاست خاندان علم سلطه بی‌رقیب خود را بر سراسر خطه شرقی ایران برقرار ساخت و به یک دولت خود مختار محلی تبدیل شد. ناصرالدین شاه این نقش خاندان علم در ۱۸۷۴ میلادی به رسمیت شناخت و وی را به سمت امیر تومانی قشون ایران منصوب کرد.
در اواخر دوران قاجار، به حمایت از رضاخان سردار سپه برخاست و در جریان قیام کلنل محمد تقی خان پسیان همراه دولت مرکزی، با او مقابله کرد. شوکت الملک، از پشتیبانان رضاشاه بود که پس از به قدرت رسیدن وی، و با توجه به ترس شاه از نفوذ وی در منطقه شرق کشور، به تهران فراخوانده شد.
او در دوران رضاشاه پهلوی، مدتی استاندار فارس و سپس وزیر پست و تلگراف گردید.
پایه‌گذاری مدرسه شوکتیه، سومین مدرسه پس از دارالفنون و رشدیه، اولین سازمان آبرسانی کشور و لوله‌کشی آب بیرجند، پیش از سایر نقاط ایران و فرودگاه بیرجند، سومین فرودگاه کشور، از مهمترین اقدامات وی در بیرجند بود.
شوکت الملک دوم، ۴ فرزند داشت که همگی در بیرجند متولد شده و در مدرسه شوکتیه تحصیل نمودند. تنها پسر وی، اسدالله علم، نخست وزیر و از دوستان نزدیک محمدرضاشاه پهلوی گردید، به طوری که نقش مهمی در تصمیم گیریهای محمدرضا شاه داشت.
وی سرانجام در سال ۱۳۲۲ درگذشت.
زبان لیدیایی

زبان لیدیایی از زبان‌های مرده خانواده زبانی زبان‌های هندواروپایی و از شاخه زبان‌های آناتولی آن است. گویشوران این زبان در لیدیا در آناتولی غربی که امروزه در خاک ترکیه جای گرفته است، بوده‌اند.آثار به جای مانده از این زبان بیش از هزار اثر شامل سنگ‌نبشته‌ها ، نوشته‌های روی سکه و نقاشی‌های گوناگون است.
by Cyril Babaev
فرهاد پنجم

230x230پیکسل فرهاد پنجم یا فرهادک (اشک پانزدهم) (۲پ. م تا ۴م) پانزدهمین شاه ایران از خاندان اشکانی است. او پس از مسموم کردن پدرش فرهاد چهارم به کمک مادر ایتالیایی خود ملکه موزا بر تخت نشست و به همراه مادرش به رتق و فتق امور پرداخت.
سکه فرهاد پنجم با تصویر مادرش ملکه موزا بر یک روی سکه
در سکه‌های فرهاد پنجم صورت وی و مادرش هر دو دیده می‌شود. از سکه‌های مزبور چنین استنباط می‌شود که سلطنت او از ۲ ق. م. تا ۴ م. بود و مورخان هم غالبا همین سال‌ها را یاد کرده‌اند. اشکانیان از فرهادک ناراضی بودند و یکی از جهات نارضایتی مزبور این بود که او از ارمنستان صرف نظر کرد، در صورتی که از زمان مهرداد دوم دولت پارت نظر خاصی به این کشور داشت و می‌خواست آن را مانند سنگری در مقابل روم در تحت نفوذ خود نگاه دارد. به جهات گوناگون وضع فرهادک در ایران مشکل شد و سرانجام شورشی برضد وی روی داد و پس از زدوخورد مختصری، بزرگان و نجبای کشور او را از شاهی برداشتند و سپس کشتند. وی روی هم‌رفته پادشاهی نالایق و شخصا عنصری فاسد بود. از لحاظ سیاست هم نخستین شاه این دوره تاریخ بود که در برابر رومیها از ابهت دولت پارت کاست و از مسئله ارمنستان نیز صرف نظر کرد. واقعه مهم زمان او، تولد عیسی مسیح بود.
در سال ۱ میلادی پیمان‌نامه فرهاد پنجم با امپراتوری روم منعقد می‌گردد. به موجب این پیمان قوای اشکانی از ارمنستان دست‌کشی و عقب‌نشینی می‌کنند.
پادشاه پیشین: فرهاد چهارم
فرهاد پنجم شاهنشاه ایران
۲پ. م تا ۴م
جانشین: ارد سوم
زبان پیسیدیایی

زبان پیسیدیایی ، از زبان‌های مرده خانواده زبانی زبان‌های هندواروپایی و از شاخه زبان‌های آناتولی آن است. این زبان که در پیسیدیا بکار می‌رفته از میان ده‌ها سنگ‌نگاره‌های کوتاه شناسایی شد. احتمالا از خویشاوندان بسیار نزدیک زبان لیکیه‌ای و زبان سیدتی باشد.
پیوند بیرونی
http://indoeuro.bizland.com/tree/anat/pisidic.html