تی-۶۲

تی-۶۲ نوعی تانک رزمی اصلی ساخت شوروی است که بر اساس پیشرفت طرح تانک‌های خانواده تی-۵۴/۵۵ طراحی شده و تولید آن از سال ۱۹۶۱ آغاز شد. این تانک به تدریج جای تانک‌های تی-۵۴ را در واحدهای زرهی و موتوری ارتش سرخ گرفته و تولید آن در شوروی تا سال ۱۹۷۵ ادامه یافت، تا اینکه در دهه ۱۹۸۰ با تانک‌های مدرن‌تر تی-۶۴، تی-۷۲ و تی-۸۰ در خطوط مقدم ارتش شوروی جایگزین شد.
تی-۶۲ نخستین تانکی بود که از توپ بدون خان استفاده می‌کرد. تفاوت‌های اصلی این تانک با تی-۵۴ شامل شاسی طولانی‌تر و عریض‌تر، توپ بلندتر و پرقدرت‌تر و بدون خان ۱۱۵ میلی‌متری می‌شوند.
ویژگی‌ها
شنی‌های تی-۶۲ مثل تی-۵۴ از ۵ چرخ تشکیل می‌شود، اما برخلاف تی-۵۴ که بیشترین فاصله بین چرخ اول و دوم است در تی-۶۲ چرخ‌های سوم، چهارم و پنجم بیشترین فاصله را از یکدیگر دارند.
سلاح اصلی این تانک توپ بدون خان ۱۱۵ میلی‌متری است که مهمترین پیشرفت آن نسبت به تی-۵۴ محسوب می‌شد. این توپ اندازه طولانی‌تری از توپ ۱۰۰ میلی‌متری تی-۵۴ و قدرت و دقت بسیار بالاتری از آن داشت و همچنین نخستین توپ بدون خان در یک تانک بود که پس از آن مورد اقتباس تانک‌های دیگر قرار گرفت و امروزه تقریبا تمام تانک‌های مهم جهان، به جز تانک چلنجر ساخت انگلستان، از توپ‌های بدون خان استفاده می‌کنند. سلاح ثانویه تانک هم تیربار متوسط هم‌محور پی‌کاتی با ۲ هزار فشنگ و تیربار ضدهوایی دوشکا در مدل تی-۶۲آ است.
موتور مدل اصلی این تانک مثل تی-۵۵ موتور دیزلی وی-۱۲ با قدرت ۵۸۰ اسب بخار بود که حداکثر برد عملیاتی آن را در جاده به ۴۵۰ و در خاکی به ۳۲۰ کیلومتر می‌رساند. این برد با دو مخزن سوخت اضافی ۲۰۰ لیتری که در پشت تانک قرار داده می‌شد قابل افزایش به ۴۵۰ و ۶۵۰ کیلومتر در جاده بود.
معایب تی-۶۲ عمدتا همان معایب تی-۵۴ یعنی فضای محدود سرنشینان تانک، زره ضعیف، تجهیزات کنترل آتش نامرغوب، میزان محدود خم شدن سلاح اصلی به سمت پائین، و آسیب‌پذیری مخازن سوخت و مهمات است.
تیراژ تی-۶۲ در طول ۱۵ سال تولید خود از سال ۱۹۶۱ تا ۱۹۷۵ به ۲۰ هزار دستگاه رسید. پس از توقف تولید در شوروی ۱۵۰۰ دستگاه دیگر در چکسلواکی فقط برای صادرات تولید شد. کره شمالی تنها کشور دیگری بود که در دهه ۱۹۸۰ دست به تولید یک مدل بومی از تی-۶۲ با نام چونماهو زد که تغییراتی در جهت بهتر کردن قدرت تحرک تانک در آن اعمال شده بود و ۱۵۰ دستگاه از آن هم در ابتدای جنگ ایران و عراق به ایران فروخته شد.
تی-۶۲های ارتش افغانستان در کابل، ۲۰۰۴.
مقایسه با تانک‌های هم‌دوره
ام۶۰ آ۳ پاتون
لئوپارد ۱
آام‌ایکس-۳۰
تی-۵۵
تی-۶۲
چیفتن
وزن
۵۵٫۶ تن
۴۲٫۲ تن
۳۶ تن
۳۶ تن
۴۰ تن
۵۶ تن
توپ
توپ خان‌دار ۱۰۵ م‌م/۵۳ ال۷
توپ خان‌دار ۱۰۵ م‌م/۵۳ ال۷
توپ خان‌دار ۱۰۵ م‌م/۵۶ اف۱
توپ خان‌دار ۱۰۰ م‌م/۵۲ دی۲۰
توپ بدون خان ۱۱۵ م‌م
توپ خان‌دار ۱۲۰ م‌م/۵۵
ظرفیت حمل مهمات
۶۳ گلوله
۵۵ گلوله
۵۰ گلوله
۴۳ گلوله
۴۰ گلوله
۶۲ گلوله
برد عملیاتی
۴۸۰ کیلومتر
۶۰۰ کیلومتر
۶۰۰ کیلومتر
۵۰۰ کیلومتر
۴۵۰ کیلومتر
۵۰۰ کیلومتر
قدرت موتور
حداکثر سرعت (جاده)
۵۰ کیلومتر بر ساعت
۶۲ کیلومتر بر ساعت
۶۵ کیلومتر بر ساعت
۵۰ کیلومتر بر ساعت
۵۰ کیلومتر بر ساعت
۵۰ کیلومتر بر ساعت
زره (جلوی برجک)
۲۵۴ م‌م
۶۰ م‌م مدور
۸۱ م‌م
۲۰۳ م‌م
۲۴۲ م‌م
۱۹۵ م‌م با زاویه ۶۲ درجه
زره (جلوی بدنه)
۲۶۷ م‌م (در خط دید)
۷۰ م‌م در زاویه ۶۰
۷۹ م‌م (در خط دید)
۹۷ م‌م در زاویه ۵۸ درجه
۱۰۲ م‌م در زاویه ۶۰
۱۷۲ م‌م در زاویه ۷۲ درجه
کاربران
لاشه تی-۶۲ عراقی در خرمشهر
– ۳۳۰ دستگاه بین سال‌های ۱۹۷۷ تا ۱۹۷۹ از خط تولید چکسلواکی خریداری شد. ۳۰۰ دستگاه هم‌اکنون در خدمت فعال نظامی.
– ۱۸ دستگاه هم‌اکنون در خدمت فعال نظامی.
۳۸۰دستگاه هم‌اکنون در خدمت فعال نظامی. بهینه‌سازی شده به تی-۶۲ام.
– ۷۵۰ دستگاه بین سال‌های ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۵ خریداری شد. حدود ۵۰۰ دستگاه همچنان فعال است.
–تعدادی از اتیوپی دریافت شد.
– حدود ۱۰۰ دستگاه هم‌اکنون در خدمت فعال نظامی.
– ۶۵ دستگاه به عنوان کمک از لیبی در سال ۱۹۸۱ دریافت شد. ۱۰۰ دستگاه تی-۶۲ دست دوم در ۱۹۸۲ از سوریه خریداری شد؛ و ۱۵۰ دستگاه چونماهو تولید کره شمالی بین سال‌های ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۴ از این کشور خریداری شد. در سال ۲۰۱۰ حدود ۵۰ تا ۷۵ دستگاه فعال بوده‌است.
–۱۲۰ دستگاه تیران-۶ مدل بهینه‌سازی تی-۶۲های غنیمتی
- ۱۰۰ تا ۱۲۰ دستگاه در اختیار اتحادیه میهنی و ۵۰ دستگاه در اختیار حزب دمکرات کردستان.
–۷۵ دستگاه فعال در سال ۲۰۰۵.
– در یک دوره بیش از ۹۰۰ دستکاه فعال بود. هم‌اکنون ۱۰۰ دستگاه فعال و ۷۰ دستگاه در ذخیره.
– ۲۵۰ دستگاه در سال ۲۰۱۱ در سرویس.
– تولید بیش از ۱۲۰۰ دستگاه چونما-هو. ۲۰۰۰ دستگاه تی-۶۲ تولید شوروی و چونما-هو در سال ۲۰۱۰ فعال است.
– حداقل ۲ هزار دستگاه از شوروی به ارث رسید. در سال ۲۰۰۸ تنها ۹۱ دستگاه فعال و بقیه در ذخیره بوده است.
– حدود هزار دستگاه در دهه ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ از شوروی خریداری شد. در سال ۲۰۰۵ حدود هزار دستگاه فعال بوده است.
–۱۷۰ دستگاه فعال در سال ۲۰۰۵.
–۲۲۰ دستگاه فعال در ۲۰۰۹.
– 150
– 20
کاربران سابق
–۱۰۰ دستگاه تی-۶۲ در سال‌های ۱۹۷۵ و ۷۶ و ۱۵۵ تی-۶۲ دست دوم بین سال‌های ۱۹۷۹ تا ۱۹۹۱ از شوروی خریداری شد. از مدل‌های تی-۶۲، تی-۶۲ام و تی-۶۲ام۱. همه از خدمت نظامی خارج و به یمن و آنگولا فروخته شد.
۱۷۰ دستگاه در سال ۱۹۹۵ فعال بود.
– حدود ۲ هزار دستگاه از شوروی دریافت شده بود.
تی-۶۲ منهدم‌شده عراقی در جنگ ۱۹۹۱ خلیج فارس
–۷۰۰ دستگاه در دهه ۱۹۷۰ و ۲۱۵۰ تی-۶۲ دست دوم در دهه ۱۹۸۰ از شوروی خریداری شد. در سال ۱۹۹۰ بیش از هزار تی-۶۲ فعال بود.
- در سال ۱۹۹۰ حدود ۱۱ هزار و ۳۰۰ تی-۶۲ وجود داشت.
– حداقل ۳۰۰ دستگاه از شوروی دریافت شد. در سال ۱۹۹۵ حدود ۸۰ دستگاه فعال بود.
–تعدادی برای تمرینات نظامی استفاده می‌شد.
شبه‌نظامیان لبنانی – میلیشای مسیحی در لبنان تعدادی تی-۵۵ و تی-۶۲ در اختیار داشت.
حزب سوسیالیست یمن ۵۶ تی-۶۲ در سال ۱۹۹۴ از بلغارستان خریداری کرد.
فقط ارزیابی
– یک تی-۶۲ در درگیری مرزی چین و شوروی در سال ۱۹۶۹ به غنیمت درآمد. و برای مقاصد تحقیقاتی استفاده شد.
– تانک ارزیابی شده و مورد قبول قرار نگرفت اما ۱۵۰۰ دستگاه برای صادرات ساخته شد.
– ارزیابی شده و تایید نشد.