الله

الله در زبان عربی، به معنی خداوند در زبان فارسی است. مسلمانان الله را تنها خدای عالم می‌دانند. این کلمه توسط عرب‌زبانان مسیحی و یهودی نیز در اشاره به خدا به‌کار می‌رود؛ ولی در مغرب زمین، این کلمه به علت استفاده مسلمانان از آن شهرت یافته‌است. هرچند اعراب مسیحی جز الله کلمه دیگری برای اشاره به خدا ندارند و به عنوان مثال از کلماتی مانند الله الاب (به معنی خدای پدر) استفاده می‌کنند.
مفاهیمی که به کلمه الله نسبت داده شده‌است در بین مکاتب مختلف تفاوت‌هایی با هم دارد. قبل از اسلام الله خدای یکتا نبود، بلکه یاران و همراهان و پسران و دخترانی داشت، هرچند هیچگاه بتی مجسم‌کننده الله یافته نشده‌است. مفاهیم مشرکانه با ظهور اسلام به شدت مردود شناخته شد. در اسلام، الله نام برتر خداوند بوده؛ باور مسلمانان این است که تمامی نام‌های دیگر الهی به این نام اشاره می‌کنند. الله یکتاست، تنها خدا بوده، و خالق توانای جهان می‌باشد.
یک مسلمان واقعی بدون در نظر گرفتن نژاد و جنسیت خود، باید به یکتا و یگانه بودن الله به صورت قلبی، زبانی و عملی اعتقاد داشته و اعتقاد خود را توسط جملات شهادتین (اشهد ان لا اله الا الله و اشهد ان محمدا رسول الله) به معنای «گواهی می‌دهم، خدایی جز خدای یگانه (الله) نیست و گواهی می‌دهم، همانا محمد پیامبر خداست.» بیان کند.
ریشه‌یابی
همزه وصل
در ریشه‌یابی واژه آن را تشکیل‌شده از دو بخش ال (الف و لام تعریف) + اله (ایزد یا معبود) می‌دانند. خویشاوندهای کلمه الله در بین دیگر زبان‌های سامی مانند عبری و آرامی موجود است. «اله» مسلما با یکی‌است و شکل گسترش‌یافته تکواژ «ال/ایل» است که در همه زبان‌های سامی وجود دارد.
برخی فرهنگها، کلمه‌های معادل آرامی الله در زبان آرامی کتب مقدس را  Ĕlāhā و فرم سریانی آن را  ˀAlâhâ یا Ālōho دانسته‌اند. به هم چسباندن ال و اله در تشکیل الله (خدا، فرم مذکر) مشابه به هم چسباندن ال و الهه در تشکیل اللات (خدا، فرم مونث) است. در عمده دست نوشته‌های قدیمی اعراب مسیحی یا یهودی پیش از اسلام، کلمه الله به صورت الاله ثبت شده‌است.
زبان‌شناسان تاریخی عرب مفصلا راجع به ریشه و معنی کلمات «اله» و «الله» بحث کرده‌اند. مکتب نحوی بصره با رد ارتباط مستقیم بین این دو کلمه، ساخت «الله» را بی‌واسطه و آنی (مرتجل) یا به‌شکل «لاه» از ریشه «ل-ی-ه» می‌دانند که حرف تعریف «ال» به آن چسبیده‌است. برخی الله را وام‌واژه‌ای عبری یا سریانی دانسته‌اند، ولی اغلب اسم خاص «الله» برگرفته از در نظر گرفته‌اند و سعی کرده‌اند اله را به ریشه‌ای سه‌حرفی (ثلاثی) ربط دهند. حدود ده صورت اشتقاق از ریشه‌های زیر پیشنهاد شده‌اند:
«ا-ل-ه»، ستودن و عاشق شدن، ولی زمخشری متذکر می‌شود که فعل الهه از اسم الهه به معنای سرگشته شدن، مبهوت شدن مشتق شده‌است، زیرا ذهن از شناخت ذات الله دچار بهت می‌شود («ولهه» همان معنا را می‌رساند)؛ الهه الا، چرخیدن به سوی… برای امنیت یا جستجوی آرامش یا در اشتیاق («ولهه» معنای مشابهی دارد)
«ل-ی-ه»، از آنجا که لها بلندپایه شدن و پنهان شدن معنا می‌دهد (باور مکتب بصری)
«ل-و-ه»، از آنجا که لها آفریدن معنا می‌دهد.
اول و ایل، ریشه‌هایی که بر دیدگاه تقدم و اولویت نظر دارد.
ابوالبقاء کفوی در کلیات العلوم چنین نظر می‌دهد که واژه الله ازها، اسم جمع و ضمیر سوم شخص و لام ملکی ساخته شده‌است.
کاربرد
دوران پیش از اسلام
در دوران پیش از اسلام در مکه، الله بخوبی شناخته شده و ورای خدای یهودیان و مسیحیان، و به عنوان یک خدای بدوی و ساده مورد استفاده بود به‌طوری‌که او یکی از خدایان مکه بود. الله احتمالا خدای برتر و مسلما خدای آفریدگار بود. لات، منات و عزی دختران الله محسوب می‌شدند.
گونه‌های محلی کلمه الله در نوشته‌های پیش از اسلام مشرکان و مسیحیان یافت می‌شود.
نظریه‌های مختلفی درباره جایگاه الله در میان خدایان مشرکان پیش از اسلام مطرح شده‌است. برخی از نویسندگان پیشنهاد داده‌اند که اعراب مشرک الله را به عنوان خدای آفریدگار یا خدای برتر در میان ایزدان خود می‌دانستند.
این کلمه ممکن است معنی مبهمی در میان اهالی مکه می‌داشت. براساس نظریه یولیوس ولهاوزن، الله (خدای برتر مجموعه قبایل اطراف قریش) مقامی بود که تقدس هبل (خدای برتر قریش) را باعث می‌شد. اگرچه شواهدی هست که نشان می‌دهد الله و هبل دو ایزد متفاوت بودند.
براساس این نظریه، کعبه برای اولین بار برای خدای والا الله ساخته شده‌بود اما پس از فتح مکه توسط قریش (حدود یک قرن قبل از پیامبر اسلام) به بت‌کده و جایگاه ایزدان قریش تبدیل شد.
برخی نوشته‌ها نشان از کاربرد الله به عنوان نام یکی از ایزدان مشرکان در قرن‌ها قبل از این اتفاقات دارند، هرچند چیز دقیقی در مورد این نوشته‌ها نمی‌دانیم.
برخی محققان پیشنهاد داده‌اند که الله یک خدای آفریدگار دست‌نیافتنی بود که اهمیتش کم‌کم زیر سایه ایزدان مجسم کمرنگ شده‌بود.
درمورد اینکه آیا الله در دین مشرکان مکه نقش مهمی ایفا می‌کرد بین محققان اختلاف نظر وجود دارد.
هیچ تجسم شمایل گونه‌ای از الله شناخته نشده‌است.
نام عبدالله، پدر پیامبر اسلام، به معنی «بنده الله» است.
مسیحیت
دستنوشته Mussai Borg از انجیل دیاتسرون عربی
کلمه آرامی برای «خدا» در زبان آشوری‌ها ʼĔlāhā یا الاهه است. عرب زبانانی که پیرو یکی از ادیان ابراهیمی هستند از کلمه الله برای اشاره به خدا استفاده می‌کنند. خدا در اسلام