فهرست وزیران امور خارجه ایران

نهاد وزارت امور خارجه ایران از قدیمی‌ترین نهادهای حکومتی مدرن ایران می‌باشد. نخستین بار در زمان فتحعلی شاه قاجار تشکیلات روابط خارجی کشور «وزارت» نامیده شد. طی فرمانی به تاریخ ذیحجه ۱۲۳۶ ه‌.ق. (برابر شهریور یا مهر ۱۲۰۰ ه‌.خ.) مسئولیت «انتظام مهام وزارت خارجه» به عبدالوهاب نشاط اصفهانی (ملقب به معتمدالدوله) سپرده شد.
پیش از انقلاب مشروطه معمولا شاه وزیر خارجه را مستقیما بر می‌گزید و وزیر خارجه لزوما زیر نظر صدراعظم وقت انجام وظیفه نمی‌نمود.
به دلیل فراگیر نبودن نام خانوادگی پیش از تصویب قانون سجل احوال، بسیاری از سیاستمداران دوران قاجار از لقب بهره می‌بردند. ولی در بسیاری موارد یک لقب در دوره‌های گوناگون به چند نفر اعطا شده‌است که سبب سردرگمی تاریخ‌خوانان می‌شود. از این رو پیش از لقب حتما نام کوچک فرد ذکر شده‌است. در این فهرست تا جای ممکن از آوردن عنوان‌هایی همچون میرزا، خان، پرنس، شیخ و حاجی پرهیز شده‌است.
در فهرست زیر در صورتی که پست وزارت امور خارجه خالی بوده باشد و کسی آن را سرپرستی (کفالت) کند، نام او در فهرست آمده‌است ولی چنان‌چه وزیر امور خارجه تعیین شده باشد و به هر دلیلی حاضر نباشد و کسی سرپرستی (کفالت) این سمت را برعهده گرفته باشد نام این سرپرست در پانویس آمده‌است.
درباره زمان آغاز وزارت وزیران این نکته لازم به یادآوری است که در دوره مشروطه نخست‌وزیر هیئت دولت را به ترتیب به شاه، مجلس شورای ملی و سرانجام به مجلس سنا معرفی می‌کرد که میان این معرفی‌ها گاهی چندین روز فاصله بود. در این فهرست تا جای ممکن تاریخ معرفی وزیر امور خارجه به شاه آمده‌است زیرا در دوره‌های فترت میان تشکیل مجالس - که گاهی چندین سال به طول می‌انجامیده است - امکان معرفی هیئت دولت به مجلس وجود نداشته‌است.
اختلاف نظر بر سر نخستین وزیر خارجه
برخی تاریخ‌نگاران همانند محمد محیط طباطبایی نشاط را نخستین وزیر خارجه ایران می‌دانند. فریدون آدمیت نیز از ابوالحسن شیرازی به‌عنوان دومین وزیر خارجه ایران یاد می‌کند. از سوی دیگر گرچه برابر متن فرمان فتحعلی شاه تشکیلات روابط خارجی ایران در زمان تصدی نشاط «وزارت» نامیده شده‌است ولی ظاهرا خود او را وزیر نمی‌نامیدند. میرفضل‌الله خاوری شیرازی در تاریخ ذوالقرنین آورده است: «معتمدالدوله تا اواخر کار مسمی به اسم وزارت نبود ولی همواره اوقات کار وزارت را می‌نمود.» به هر روی در تاریخ ایران او نخستین کسی است که تنها مسئولیت دولتی‌اش تنظیم روابط خارجی کشور بوده‌است.
پیش از انقلاب مشروطه
شماره
نگاره
نام
آغاز وزارت
پایان وزارت
صدراعظم وقت
شاه
عبدالوهاب نشاط اصفهانی
عبدالوهاب نشاط اصفهانی (معتمدالدوله)
ذیحجه ۱۲۳۶ ه‌.ق.(شهریور یا مهر ۱۲۰۰ ه‌.خ.)
محرم ۱۲۳۹ ه‌.ق.(شهریور یا مهر ۱۲۰۲ ه‌.خ.)
محمدحسین صدر اصفهانی (امین‌الدوله)
فتحعلی شاه
۱
ابوالحسن شیرازی
ابوالحسن شیرازی(ایلچی کبیر)
محرم ۱۲۳۹ ه‌.ق.(شهریور یا مهر ۱۲۰۲ ه‌.خ.)
صفر ۱۲۳۹ ه‌.ق.(مهر یا آبان ۱۲۰۲ ه‌.خ.)
صفر ۱۲۳۹ ه‌.ق.(مهر یا آبان ۱۲۰۲ ه‌.خ.)
شوال ۱۲۴۰ ه‌.ق.(اردیبهشت یا خرداد ۱۲۰۴ ه‌.خ.)
عبدالله امین‌الدوله
شوال ۱۲۴۰ ه‌.ق.(اردیبهشت یا خرداد ۱۲۰۴ ه‌.خ.)
۵ رمضان ۱۲۴۳ ه‌.ق.(۱ فروردین ۱۲۰۷ ه‌.خ.)
الله‌یار آصف‌الدوله
۵ رمضان ۱۲۴۳ ه‌.ق.(۱ فروردین ۱۲۰۷ ه‌.خ.)
۱۹ جمادی‌الثانی ۱۲۵۰ ه‌.ق.(۱ آبان ۱۲۱۳ ه‌.خ.)
عبدالله امین‌الدوله
۲
میرزا علی قائم‌مقام
علی فراهانی(قائم‌مقام سوم)
رمضان ۱۲۵۰ ه‌.ق.(دی یا بهمن ۱۲۱۳ ه‌.خ.)
۲۹ صفر ۱۲۵۱ ه‌.ق.(۵ تیر ۱۲۱۴ ه‌.خ.)
ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی
محمد شاه
۳
مسعود انصاری
مسعود انصاری
جمادی‌الاول ۱۲۵۱ ه‌.ق.(شهریور یا مهر ۱۲۱۴ ه‌.خ.)
شعبان ۱۲۵۶ ه‌.ق.(مهر یا آبان ۱۲۱۹ ه‌.خ.)
عباس بیات ایروانی(حاج میرزا آقاسی)
۴
ابوالحسن شیرازی
ابوالحسن شیرازی(ایلچی کبیر)
شوال ۱۲۵۶ ه‌.ق.(آذر یا دی ۱۲۱۹ ه‌.خ.)
شعبان ۱۲۶۲ ه‌.ق.(مرداد ۱۲۲۵ ه‌.خ.)
۵
مسعود انصاری
مسعود انصاری
۱۲۶۲ ه‌.ق.(۱۲۲۵ ه‌.خ.)
۲۲ ذیقعده ۱۲۶۴ ه‌.ق.(۲۸ مهر ۱۲۲۷ ه‌.خ.)
۲۲ ذیقعده ۱۲۶۴ ه‌.ق.(۲۸ مهر ۱۲۲۷ ه‌.خ.)
ربیع‌الاول ۱۲۶۵ ه‌.ق.(بهمن یا اسفند ۱۲۲۷ ه‌.خ.)
محمدتقی فراهانی (امیرکبیر)
ناصرالدین شاه
ربیع‌الاول ۱۲۶۵ ه‌.ق.(بهمن یا اسفند ۱۲۲۷ ه‌.خ.)
۱۹ رمضان ۱۲۶۷ ه‌.ق.(۲۷ تیر ۱۲۳۰ ه‌.خ.)
۶
میرزا محمدعلی خان شیرازی
محمدعلی شیرازی
۱۹ رمضان ۱۲۶۷ ه‌.ق.(۲۷ تیر ۱۲۳۰ ه‌.خ.)
۱۸ محرم ۱۲۶۸ ه‌.ق.(۲۲ آبان ۱۲۳۰ ه‌.خ.)
۲۴ محرم ۱۲۶۸ ه‌.ق.(۲۸ آبان ۱۲۳۰ ه‌.خ.)
۱۸ ربیع‌الثانی ۱۲۶۸ ه‌.ق.(۲۰ بهمن ۱۲۳۰ ه‌.خ.)
نصرالله نوری(میرزا آقاخان نوری)
سعید انصاری
سعید انصاری (موتمن‌الملک) (کفیل)
ربیع‌الثانی ۱۲۶۸ ه‌.ق.(بهمن یا اسفند ۱۲۳۰ ه‌.خ.)
ربیع‌الثانی ۱۲۶۹ ه‌.ق.(دی یا بهمن ۱۲۳۱ ه‌.خ.)
۷
سعید انصاری
سعید انصاری (موتمن‌الملک)
ربیع‌الثانی ۱۲۶۹ ه‌.ق.(دی یا بهمن ۱۲۳۱ ه‌.خ.)
۲۰ محرم ۱۲۷۵ ه‌.ق.(۸ شهریور ۱۲۳۷ ه‌.خ.)
۲۰ محرم ۱۲۷۵ ه‌.ق.(۸ شهریور ۱۲۳۷ ه‌.خ.)
۱۵ ذیحجه ۱۲۸۳ ه‌.ق.(۳۱ فروردین ۱۲۴۶ ه‌.خ.)
۱۵ ذیحجه ۱۲۸۳ ه‌.ق.(۳۱ فروردین ۱۲۴۶ ه‌.خ.)
۲۹ شعبان ۱۲۸۸ ه‌.ق.(۲۲ آبان ۱۲۵۰ ه‌.خ.)
یوسف مستوفی‌الممالک
۲۹ شعبان ۱۲۸۸ ه‌.ق.(۲۲ آبان ۱۲۵۰ ه‌.خ.)
۲۱ رجب ۱۲۹۰ ه‌.ق.(۲۳ شهریور ۱۲۵۲ ه‌.خ.)
حسین سپهسالار
۲۱ رجب ۱۲۹۰ ه‌.ق.(۲۳ شهریور ۱۲۵۲ ه‌.خ.)
شعبان ۱۲۹۰ ه‌.ق.(مهر ۱۲۵۲ ه‌.خ.)
محمد رئیس نوری
محمد رئیس نوری (صدیق‌الملک) (کفیل)
شعبان ۱۲۹۰ ه‌.ق.(مهر ۱۲۵۲ ه‌.خ.)
۲۰ شوال ۱۲۹۰ ه‌.ق.(۲۰ آذر ۱۲۵۲ ه‌.خ.)
۸
حسین سپهسالار
حسین سپهسالار (مشیرالدوله)
۲۰ شوال ۱۲۹۰ ه‌.ق.(۲۰ آذر ۱۲۵۲ ه‌.خ.)
شوال ۱۲۹۷ ه‌.ق.(شهریور ۱۲۵۹ ه‌.خ.)
۹
سعید انصاری
سعید انصاری (موتمن‌الملک)
۹ شوال ۱۲۹۷ ه‌.ق.(۲۴ شهریور ۱۲۵۹ ه‌.خ.)
۷ جمادی‌الاول ۱۳۰۱ ه‌.ق.(۱۵ اسفند ۱۲۶۲ ه‌.خ.)
محمد رئیس نوری
محمد رئیس نوری (صدیق‌الملک) (کفیل)
۷ جمادی‌الاول ۱۳۰۱ ه‌.ق.(۱۵ اسفند ۱۲۶۲ ه‌.خ.)
۱۲ جمادی‌الاول ۱۳۰۱ ه‌.ق.(۲۰ اسفند ۱۲۶۲ ه‌.خ.)
۱۰
محمود قراگوزلو
محمود قراگوزلو (ناصرالملک)
۱۳ جمادی‌الاول ۱۳۰۱ ه‌.ق.(۲۱ اسفند ۱۲۶۲ ه‌.خ.)
۲۹ شعبان ۱۳۰۱ ه‌.ق.(۴ تیر ۱۲۶۳ ه‌.خ.)
۲۹ شعبان ۱۳۰۱ ه‌.ق.(۴ تیر ۱۲۶۳ ه‌.خ.)
۳۰ جمادی‌الاول ۱۳۰۳ ه‌.ق.(۱۶ اسفند ۱۲۶۴ ه‌.خ.)
یوسف مستوفی‌الممالک
۱۱
یحیی مشیرالدوله
یحیی مشیرالدوله
۳۰ جمادی‌الاول ۱۳۰۳ ه‌.ق.(۱۶ اسفند ۱۲۶۴ ه‌.خ.)
۳ رجب ۱۳۰۳ ه‌.ق.(۱۸ فروردین ۱۲۶۵ ه‌.خ.)
۳ رجب ۱۳۰۳ ه‌.ق.(۱۸ فروردین ۱۲۶۵ ه‌.خ.)
۱۱ ذیحجه ۱۳۰۴ ه‌.ق.(۹ شهریور ۱۲۶۶ ه‌.خ.)
۱۲
عباس قوام‌الدوله
عباس قوام‌الدوله (تفرشی)
۱۱ ذیحجه ۱۳۰۴ ه‌.ق.(۹ شهریور ۱۲۶۶ ه‌.خ.)
۷ رجب ۱۳۱۰ ه‌.ق.(۷ بهمن ۱۲۷۱ ه‌.خ.)
۷ رجب ۱۳۱۰ ه‌.ق.(۷ بهمن ۱۲۷۱ ه‌.خ.)
۱۷ ذیقعده ۱۳۱۳ ه‌.ق.(۱۲ اردیبهشت ۱۲۷۵ ه‌.خ.)
علی‌اصغر امین‌السلطان
۱۷ ذیقعده ۱۳۱۳ ه‌.ق.(۱۲ اردیبهشت ۱۲۷۵ ه‌.خ.)
۱۸ محرم ۱۳۱۴ ه‌.ق.(۱۰ تیر ۱۲۷۵ ه‌.خ.)
مظفرالدین شاه
نصرالله مشیرالدوله
نصرالله نایینی (مشیرالملک)
۱۸ محرم ۱۳۱۴ ه‌.ق.(۱۰ تیر ۱۲۷۵ ه‌.خ.)
۱۶ جمادی‌الثانی ۱۳۱۴ ه‌.ق.(۲ آذر ۱۲۷۵ ه‌.خ.)
۱۳
محسن مظاهر
محسن مظاهر (مشیرالدوله)
۱۶ جمادی‌الثانی ۱۳۱۴ ه‌.ق.(۲ آذر ۱۲۷۵ ه‌.خ.)
شوال ۱۳۱۴ ه‌.ق.(فروردین ۱۲۷۶ ه‌.خ.)
شوال ۱۳۱۴ ه‌.ق.(فروردین ۱۲۷۶ ه‌.خ.)
۱۵ محرم ۱۳۱۶ ه‌.ق.(۱۵ خرداد ۱۲۷۷ ه‌.خ.)
علی امین‌الدوله
۱۵ محرم ۱۳۱۶ ه‌.ق.(۱۵ خرداد ۱۲۷۷ ه‌.خ.)
۲۲ ربیع‌الاول ۱۳۱۶ ه‌.ق.(۲۰ مرداد ۱۲۷۷ ه‌.خ.)
محسن مظاهر (مشیرالدوله)
۲۲ ربیع‌الاول ۱۳۱۶ ه‌.ق.(۲۰ مرداد ۱۲۷۷ ه‌.خ.)
۱ ربیع‌الثانی ۱۳۱۷ ه‌.ق.(۱۸ مرداد ۱۲۷۸ ه‌.خ.)
علی‌اصغر اتابک (امین‌السلطان)
۱۴
نصرالله مشیرالدوله
نصرالله نایینی (مشیرالدوله)
۱ ربیع‌الثانی ۱۳۱۷ ه‌.ق.(۱۸ مرداد ۱۲۷۸ ه‌.خ.)
۲۲ جمادی‌الثانی ۱۳۲۱ ه‌.ق.(۲۳ شهریور ۱۲۸۲ ه‌.خ.)
۲۲ جمادی‌الثانی ۱۳۲۱ ه‌.ق.(۲۳ شهریور ۱۲۸۲ ه‌.خ.)
۵ ذیقعده ۱۳۲۱ ه‌.ق.(۲ بهمن ۱۲۸۲ ه‌.خ.)
۵ ذیقعده ۱۳۲۱ ه‌.ق.(۲ بهمن ۱۲۸۲ ه‌.خ.)
۷ جمادی‌الثانی ۱۳۲۴ ه‌.ق.(۶ مرداد ۱۲۸۵ ه‌.خ.)
عبدالمجید عین‌الدوله
پادشاهی مشروطه
شماره
نگاره
نام
آغاز وزارت
پایان وزارت
رئیس دولت
شاه
۱۵
محمدعلی علاءالسلطنه
محمدعلی علاءالسلطنه
۱۳ بهمن ۱۲۸۵
۲۹ اسفند ۱۲۸۵
نصرالله نایینی (مشیرالدوله)
محمدعلی شاه
۲۹ اسفند ۱۲۸۵
۹ اردیبهشت ۱۲۸۶
سلطانعلی وزیر افخم
۱۳ اردیبهشت ۱۲۸۶
۹ شهریور ۱۲۸۶
علی‌اصغر اتابک (امین‌السلطان)
۱۶
جواد سعدالدوله
جواد سعدالدوله
۲۴ شهریور ۱۲۸۶
۱۱ مهر ۱۲۸۶
احمد مشیرالسلطنه
۱۷
محمدعلی علاءالسلطنه
محمدعلی علاءالسلطنه
۱۱ مهر ۱۲۸۶
۲۶ مهر ۱۲۸۶
۱۸
حسن پیرنیا
حسن مشیرالدوله (پیرنیا)
۳ آبان ۱۲۸۶
۲۸ آذر ۱۲۸۶
ابوالقاسم قراگوزلو (ناصرالملک)
۳۰ آذر ۱۲۸۶
۸ اسفند ۱۲۸۶
حسینقلی نظام‌السلطنه مافی
۹ اسفند ۱۲۸۶
۱۰ خرداد ۱۲۸۷
۱۹
محمدعلی علاءالسلطنه
محمدعلی علاءالسلطنه
۱۷ خرداد ۱۲۸۷
۲ تیر ۱۲۸۷
احمد مشیرالسلطنه
۲ تیر ۱۲۸۷
۱۵ دی ۱۲۸۷
۲۰
جواد سعدالدوله
جواد سعدالدوله
۱۵ دی ۱۲۸۷
۹ اردیبهشت ۱۲۸۸
۱۲ اردیبهشت ۱۲۸۸
۲۲ تیر ۱۲۸۸
جواد سعدالدوله
۲۱
ابوالقاسم قراگوزلو
ابوالقاسم قراگوزلو (ناصرالملک)
۲۶ تیر ۱۲۸۸
۸ مهر ۱۲۸۸
احمد شاه
۸ مهر ۱۲۸۸
۹ آذر ۱۲۸۸
محمدولی سپهدار اعظم(خلعتبری)
۲۲
محمدعلی علاءالسلطنه
محمدعلی علاءالسلطنه
۹ آذر ۱۲۸۸
۱۶ بهمن ۱۲۸۸
اسماعیل ثقهالملک
اسماعیل ثقهالملک (کفیل)
۱۶ بهمن ۱۲۸۸
۲۸ اسفند ۱۲۸۸
۲۳
محمدابراهیم غفاری
محمدابراهیم غفاری (معاون‌الدوله)
۲۸ اسفند ۱۲۸۸
۸ اردیبهشت ۱۲۸۹
۸ اردیبهشت ۱۲۸۹
۱۹ تیر ۱۲۸۹
۲۴
حسینقلی نواب
حسینقلی نواب
۲ مرداد ۱۲۸۹
۶ آبان ۱۲۸۹
حسن مستوفی‌الممالک (مستوفی)
۶ آبان ۱۲۸۹
۵ دی ۱۲۸۹
۲۵
حسن اسفندیاری
حسن محتشم‌السلطنه (اسفندیاری)
۱۲ دی ۱۲۸۹
۴ اسفند ۱۲۸۹
۲۰ اسفند ۱۲۸۹
۲۷ تیر ۱۲۹۰
محمدولی سپهدار اعظم(خلعتبری)
۲۷ تیر ۱۲۹۰
۳۱ تیر ۱۲۹۰
۲۶
حسن وثوق
حسن وثوق‌الدوله (وثوق)
۳ مرداد ۱۲۹۰
۷ آذر ۱۲۹۰
نجفقلی صمصام‌السلطنه(نجفقلی صمصام بختیاری)
۷ آذر ۱۲۹۰
۲۸ دی ۱۲۹۱
۲۸ دی ۱۲۹۱
۲۶ مرداد ۱۲۹۳
محمدعلی علاءالسلطنه
۲۷
محمدعلی علاءالسلطنه
محمدعلی علاءالسلطنه
۲۶ مرداد ۱۲۹۳
۱ اسفند ۱۲۹۳
حسن مستوفی‌الممالک (مستوفی)
۲۸
محمدابراهیم غفاری
محمدابراهیم غفاری (معاون‌الدوله)
۱ اسفند ۱۲۹۳
۱۹ اسفند ۱۲۹۳
۲۳ اسفند ۱۲۹۳
۵ اردیبهشت ۱۲۹۴
حسن مشیرالدوله (پیرنیا)
۲۹
حسن اسفندیاری
حسن محتشم‌السلطنه (اسفندیاری)
۱۰ اردیبهشت ۱۲۹۴
۱۲ تیر ۱۲۹۴
عبدالمجید عین‌الدوله
۳۰
حسن مستوفی
حسن مستوفی‌الممالک (مستوفی)
۲۶ مرداد ۱۲۹۴
۲ دی ۱۲۹۴
حسن مستوفی‌الممالک (مستوفی)
۳۱
علیقلی مسعود انصاری
علیقلی مشاورالممالک (مسعود انصاری)
۲ دی ۱۲۹۴
۱۲ اسفند ۱۲۹۴
عبدالحسین فرمانفرما (فرمانفرمائیان)
۳۲
اکبر صارم‌الدوله
اکبر صارم‌الدوله (مسعود)
۱۴ اسفند ۱۲۹۴
۷ شهریور ۱۲۹۵
محمدولی سپهسالار اعظم (خلعتبری)
۳۳
حسن وثوق
حسن وثوق‌الدوله (وثوق)
۷ شهریور ۱۲۹۵
۶ خرداد ۱۲۹۶
حسن وثوق‌الدوله (وثوق)
۳۴
محمدعلی علاءالسلطنه
محمدعلی علاءالسلطنه
۸ خرداد ۱۲۹۶
۲۸ آبان ۱۲۹۶
محمدعلی علاءالسلطنه
۲۸ آبان ۱۲۹۶
دی ۱۲۹۶
عبدالمجید عین‌الدوله
۳۵
علیقلی مسعود انصاری
علیقلی مشاورالممالک (مسعود انصاری)
۷ دی ۱۲۹۶
۵ اردیبهشت ۱۲۹۷
حسن مستوفی‌الممالک (مستوفی)
۸ اردیبهشت ۱۲۹۷
۲۶ خرداد ۱۲۹۷
نجفقلی صمصام‌السلطنه (نجفقلی صمصام بختیاری)
۳۶
اسدالله مشارالسلطنه (قدیمی نوایی)
۲۹ خرداد ۱۲۹۷
۱۱ مرداد ۱۲۹۷
۳۷
علیقلی مسعود انصاری
علیقلی مشاورالممالک (مسعود انصاری)
۱۱ مرداد ۱۲۹۷
تیر ۱۲۹۸
حسن وثوق‌الدوله (وثوق)
۳۸
فیروز فیروز
فیروز نصرت‌الدوله (فیروز)
مرداد ۱۲۹۸
۳ تیر ۱۲۹۹
۳۹
اسدالله مشارالسلطنه (قدیمی نوایی)
۱۰ تیر ۱۲۹۹
۴ آبان ۱۲۹۹
حسن مشیرالدوله (پیرنیا)
مصطفی‌قلی کمال هدایت
مصطفی‌قلی فهیم‌الدوله (کمال هدایت) (کفیل)
۵ آبان ۱۲۹۹
۱۶ دی ۱۲۹۹
فتح‌الله سپهدار اعظم (اکبر)
جهانگیر محبی
جهانگیر ناظم‌الملک (محبی حسینی) (کفیل)
۱۷ دی ۱۲۹۹
۱۵ بهمن ۱۲۹۹
۴۰
حسن اسفندیاری
حسن محتشم‌السلطنه (اسفندیاری)
۲۷ بهمن ۱۲۹۹
۳ اسفند ۱۲۹۹
۴۱
محمود جم
محمود مدیرالملک (جم)
۵ اسفند ۱۲۹۹
۲۱ اردیبهشت ۱۳۰۰
سید ضیاءالدین طباطبایی
۴۲
تقی نبوی
تقی معززالدوله (نبوی)
۲۱ اردیبهشت ۱۳۰۰
۳ خرداد ۱۳۰۰
۴۳
حسن اسفندیاری
حسن محتشم‌السلطنه (اسفندیاری)
۱۴ خرداد ۱۳۰۰
۴ شهریور ۱۳۰۰
احمد قوام‌السلطنه (قوام)
ابوالقاسم انتظام‌الملک (عمید) (کفیل)
۵ شهریور ۱۳۰۰
۱۵ مهر ۱۳۰۰
۴۴
محمد مصدق
محمد مصدق‌السلطنه (مصدق)
۸ مهر ۱۳۰۰
۱۶ مهر ۱۳۰۰
۴۵
اسدالله مشارالسلطنه (قدیمی نوایی)
۱۶ مهر ۱۳۰۰
۲۷ دی ۱۳۰۰
۴۶
ابراهیم حکیمی
ابراهیم حکیم‌الملک (حکیمی)
۲ بهمن ۱۳۰۰
۲۲ خرداد ۱۳۰۱
حسن مشیرالدوله (پیرنیا)
۴۷
احمد قوام
احمد قوام‌السلطنه (قوام)
۲۷ خرداد ۱۳۰۱
۲۹ دی ۱۳۰۱
احمد قوام‌السلطنه (قوام)
۴۸
محمدعلی فروغی
محمدعلی ذکاءالملک (فروغی)
۲۶ بهمن ۱۳۰۱
۲۴ خرداد ۱۳۰۲
حسن مستوفی‌الممالک (مستوفی)
۴۹
محمد مصدق
محمد مصدق‌السلطنه (مصدق)
۲۶ خرداد ۱۳۰۲
۳۱ شهریور ۱۳۰۲
حسن مشیرالدوله (پیرنیا)
۵۰
محمدعلی فروغی
محمدعلی ذکاءالملک (فروغی)
۳ آبان ۱۳۰۲
۷ شهریور ۱۳۰۳
رضا خان سردارسپه (پهلوی)
۵۱
حسن مشار (مشارالملک)
۸ شهریور ۱۳۰۳
۲۸ آذر ۱۳۰۴
۲۹ آذر ۱۳۰۴
۲۰ دی ۱۳۰۴
محمدعلی فروغی
رضا شاه
داوود مفتاح (مفتاح‌السلطنه) (کفیل)
بهمن ۱۳۰۴
۱۵ خرداد ۱۳۰۵
۵۲
حسن تقی‌زاده
حسن تقی‌زاده
۲۲ خرداد ۱۳۰۵
۳ مرداد ۱۳۰۵
حسن مستوفی
۵۳
علیقلی مسعود انصاری
علیقلی مسعود انصاری (مشاورالممالک)
۳ مرداد ۱۳۰۵
۲۶ شهریور ۱۳۰۵
۲۶ شهریور ۱۳۰۵
۱۸ بهمن ۱۳۰۵
۱۸ بهمن ۱۳۰۵
۵ خرداد ۱۳۰۶
۱۱ خرداد ۱۳۰۶
۳۱ اردیبهشت ۱۳۰۷
مهدیقلی هدایت
فتح‌الله پاکروان (کفیل)
۱ تیر ۱۳۰۷
۱ دی ۱۳۰۷
ابوالقاسم عمید (کفیل)
۶ دی ۱۳۰۷
۱۴ دی ۱۳۰۷
۵۴
محمدعلی فرزین
اسفند ۱۳۰۷
۳۰ آبان ۱۳۰۸
۱ آذر ۱۳۰۸
۲۱ اردیبهشت ۱۳۰۹
۵۵
محمدعلی فروغی
محمدعلی فروغی
۲۲ اردیبهشت ۱۳۰۹
۱ بهمن ۱۳۰۹
۱ بهمن ۱۳۰۹
۲۱ شهریور ۱۳۱۲
۵۶
باقر کاظمی
باقر کاظمی
۲۶ شهریور ۱۳۱۲
۱۰ آذر ۱۳۱۴
محمدعلی فروغی
۱۱ آذر ۱۳۱۴
۲۸ اسفند ۱۳۱۴
محمود جم
۵۷
عنایت‌الله سمیعی
عنایت‌الله سمیعی
۵ فروردین ۱۳۱۵
۱ مهر ۱۳۱۶
۱ مهر ۱۳۱۶
۵ اسفند ۱۳۱۶
مصطفی عدل
مصطفی عدل (کفیل)
۱۰ اسفند ۱۳۱۶
۳۱ اردیبهشت ۱۳۱۷
۵۸
علی سهیلی
علی سهیلی
۳۱ اردیبهشت ۱۳۱۷
۲۷ تیر ۱۳۱۷
۵۹
مظفر اعلم
۲۷ تیر ۱۳۱۷
۳ آبان ۱۳۱۸
۳ آبان ۱۳۱۸
۵ تیر ۱۳۱۹
احمد متین‌دفتری
۵ تیر ۱۳۱۹
آبان ۱۳۱۹
رجبعلی منصور
جواد عامری (کفیل)
آبان ۱۳۱۹
۵ شهریور ۱۳۲۰
۶۰
علی سهیلی
علی سهیلی
۵ شهریور ۱۳۲۰
۳۰ شهریور ۱۳۲۰
محمدعلی فروغی
محمدرضا شاه
۳۰ شهریور ۱۳۲۰
۱۲ آذر ۱۳۲۰
۱۳ آذر ۱۳۲۰
۱۱ اسفند ۱۳۲۰
۱۱ اسفند ۱۳۲۰
۱۷ اسفند ۱۳۲۰
۱۸ اسفند ۱۳۲۰
۲ تیر ۱۳۲۱
علی سهیلی
۶۱
محمد ساعد مراغه‌ای
محمد ساعد مراغه‌ای
۲ تیر ۱۳۲۱
۸ مرداد ۱۳۲۱
۱۸ مرداد ۱۳۲۱
۲۴ بهمن ۱۳۲۱
احمد قوام
۲۸ بهمن ۱۳۲۱
۲۵ اسفند ۱۳۲۲
علی سهیلی
۶ فروردین ۱۳۲۳
۱۶ فروردین ۱۳۲۳
محمد ساعد مراغه‌ای
۱۷ فروردین ۱۳۲۳
۴ شهریور ۱۳۲۳
۱۱ شهریور ۱۳۲۳
۱۸ آبان ۱۳۲۳
۶۲
محسن رئیس
۴ آذر ۱۳۲۳
۱۶ آذر ۱۳۲۳
مرتضی‌قلی بیات
۶۳
نصرالله انتظام
نصرالله انتظام وزیری
۱۶ آذر ۱۳۲۳
۱۲ فروردین ۱۳۲۴
۶۴
انوشیروان سپهبدی
۲۰ اردیبهشت ۱۳۲۴
۱۳ خرداد ۱۳۲۴
ابراهیم حکیمی
۲۲ تیر ۱۳۲۴
۲۹ مهر ۱۳۲۴
محسن صدر
۶۵
ابوالقاسم نجم
ابوالقاسم نجم
۱۲ آبان ۱۳۲۴
۳۰ دی ۱۳۲۴
ابراهیم حکیمی
۶۶
احمد قوام
احمد قوام
۲۵ بهمن ۱۳۲۴
۹ مرداد ۱۳۲۵
احمد قوام
۱۲ مرداد ۱۳۲۵
۲۴ مهر ۱۳۲۵
۲۸ مهر ۱۳۲۵
۱۸ آذر ۱۳۲۵
۶۷
محمدعلی همایونجاه
۱۸ آذر ۱۳۲۵
۲۸ خرداد ۱۳۲۶
۶۸
انوشیروان سپهبدی
۳۰ خرداد ۱۳۲۶
۴ شهریور ۱۳۲۶
۶۹
موسی نوری اسفندیاری
موسی نوری اسفندیاری
۱۹ شهریور ۱۳۲۶
۱۲ آذر ۱۳۲۶
۷۰
باقر کاظمی
باقر کاظمی
۱۵ بهمن ۱۳۲۶
۲۰ اسفند ۱۳۲۶
ابراهیم حکیمی
۷۱
موسی نوری اسفندیاری
موسی نوری اسفندیاری
۲۰ اسفند ۱۳۲۶
۱ تیر ۱۳۲۷
۳۰ خرداد ۱۳۲۷
۱۶ آبان ۱۳۲۷
عبدالحسین هژیر
۷۲
علی‌اصغر حکمت
علی‌اصغر حکمت
۲۵ آبان ۱۳۲۷
۲۱ آذر ۱۳۲۷
محمد ساعد مراغه‌ای
۲۲ آذر ۱۳۲۷
۲۱ دی ۱۳۲۷
۷۳
علی‌اکبر سیاسی
علی‌اکبر سیاسی
۲۴ دی ۱۳۲۸
۴ اسفند ۱۳۲۸
۷۴
حسین علاء
حسین علاء
۷ اسفند ۱۳۲۸
۲ فروردین ۱۳۲۹
۱۴ فروردین ۱۳۲۹
۵ تیر ۱۳۲۹
رجبعلی منصور
محمود صلاحی (کفیل)
۶ تیر ۱۳۲۹
۱۹ شهریور ۱۳۲۹
حاج‌علی رزم‌آرا
۷۵
محسن رئیس
۱۹ شهریور ۱۳۲۹
۱۶ اسفند ۱۳۲۹
۷۶
عبدالله انتظام
عبدالله انتظام وزیری
۲۱ اسفند ۱۳۲۹
۶ اردیبهشت ۱۳۳۰
حسین علاء
۷۷
باقر کاظمی
باقر کاظمی
۱۱ اردیبهشت ۱۳۳۰
۲۶ تیر ۱۳۳۱
محمد مصدق
۷۸
علی سهیلی
علی سهیلی
۲۷ تیر ۱۳۳۱
۳۰ تیر ۱۳۳۱
احمد قوام
۷۹
حسین نواب
۴ مرداد ۱۳۳۱
۱۷ مهر ۱۳۳۱
محمد مصدق
۸۰
حسین فاطمی
حسین فاطمی
۱۹ مهر ۱۳۳۱
۲۸ مرداد ۱۳۳۲
عبدالحسین مفتاح (کفیل)
۱ شهریور ۱۳۳۲
۲۹ شهریور ۱۳۳۲
فضل‌الله زاهدی
۸۱
عبدالله انتظام
عبدالله انتظام وزیری
۲۹ شهریور ۱۳۳۲
۱ اردیبهشت ۱۳۳۳
۲ اردیبهشت ۱۳۳۳
۱۶ فروردین ۱۳۳۴
۱۹ فروردین ۱۳۳۴
۳ دی ۱۳۳۴
حسین علاء
۸۲
علیقلی اردلان
علیقلی اردلان
۳ دی ۱۳۳۴
۲۴ خرداد ۱۳۳۵
۲۶ خرداد ۱۳۳۵
۱۴ فروردین ۱۳۳۶
۲۰ فروردین ۱۳۳۶
۲۸ اردیبهشت ۱۳۳۷
منوچهر اقبال
۸۳
علی‌اصغر حکمت
علی‌اصغر حکمت
۲۰ اردیبهشت ۱۳۳۷
۲۰ خرداد ۱۳۳۸
۸۴
جلال عبده
جلال عبده
۲۲ خرداد ۱۳۳۸
۱۱ مرداد ۱۳۳۸
۸۵
غلامعباس آرام
غلامعباس آرام
۱۱ مرداد ۱۳۳۸
۷ شهریور ۱۳۳۹
۸۶
یدالله عضدی
یدالله عضدی
۹ شهریور ۱۳۳۹
۲ اسفند ۱۳۳۹
جعفر شریف‌امامی
۸۷
حسین قدس نخعی
حسین قدس نخعی
۲۰ اسفند ۱۳۳۹
۱۴ اردیبهشت ۱۳۴۰
۱۶ اردیبهشت ۱۳۴۰
فروردین ۱۳۴۱
علی امینی
۸۸
غلامعباس آرام
غلامعباس آرام
۱۲ فروردین ۱۳۴۱
۲۷ تیر ۱۳۴۱
۲۸ تیر ۱۳۴۱
۲۹ بهمن ۱۳۴۱
اسدالله علم
۳۰ بهمن ۱۳۴۱
۲۹ مهر ۱۳۴۲
۳۰ مهر ۱۳۴۲
۱۷ اسفند ۱۳۴۲
۱۷ اسفند ۱۳۴۲
۱۵ آذر ۱۳۴۳
حسنعلی منصور
۱۵ آذر ۱۳۴۳
۶ بهمن ۱۳۴۳
۱۷ بهمن ۱۳۴۳
۲۲ دی ۱۳۴۵
امیرعباس هویدا
۸۹
اردشیر زاهدی
اردشیر زاهدی
۲۲ دی ۱۳۴۵
۲۴ مهر ۱۳۴۶
۲۶ مهر ۱۳۴۶
۳ آذر ۱۳۴۷
۳ آذر ۱۳۴۷
۱۲ دی ۱۳۴۹
۱۲ دی ۱۳۴۹
۲۱ شهریور ۱۳۵۰
۹۰
عباسعلی خلعتبری
عباسعلی خلعتبری
۲۲ شهریور ۱۳۵۰
۷ اردیبهشت ۱۳۵۳
۷ اردیبهشت ۱۳۵۳
۳۰ شهریور ۱۳۵۴
۳۱ شهریور ۱۳۵۴
۱۵ مرداد ۱۳۵۶
۱۶ مرداد ۱۳۵۶
۵ شهریور ۱۳۵۷
جمشید آموزگار
۹۱
امیرخسرو افشار قاسملو
امیرخسرو افشار قاسملو
۵ شهریور ۱۳۵۷
۱۵ آبان ۱۳۵۷
جعفر شریف‌امامی
۱۵ آبان ۱۳۵۷
۱۶ دی ۱۳۵۷
غلامرضا ازهاری
۹۲
احمد میرفندرسکی
احمد میرفندرسکی
۱۶ دی ۱۳۵۷
۲۲ بهمن ۱۳۵۷
شاپور بختیار
جمهوری اسلامی
شماره
نگاره
نام
آغاز وزارت
پایان وزارت
رئیس دولت
رهبر
۹۳
کریم سنجابی
کریم سنجابی
۲۲ بهمن ۱۳۵۷
۱۲ فروردین ۱۳۵۸
مهدی بازرگان
سید روح‌الله خمینی
مهدی بازرگان
مهدی بازرگان (سرپرست)
۱۲ فروردین ۱۳۵۸
۲۳ فروردین ۱۳۵۸
۹۴
ابراهیم یزدی
ابراهیم یزدی
۲۳ فروردین ۱۳۵۸
۱۴ آبان ۱۳۵۸
ابوالحسن بنی‌صدر
ابوالحسن بنی‌صدر (سرپرست)
۱۸ آبان ۱۳۵۸
۸ آذر ۱۳۵۸
شورای انقلاب
۹۵
صادق قطب‌زاده
صادق قطب‌زاده
۸ آذر ۱۳۵۸
مرداد ۱۳۵۹
محمدکریم خداپناهی (سرپرست)
شهریور ۱۳۵۹
اسفند ۱۳۵۹
محمدعلی رجایی
محمدعلی رجایی
محمدعلی رجایی (سرپرست)
اسفند ۱۳۵۹
۱۴ تیر ۱۳۶۰
۹۶
میرحسین موسوی
میرحسین موسوی
۱۴ تیر ۱۳۶۰
۲۲ مرداد ۱۳۶۰
۲۲ مرداد ۱۳۶۰
۱۲ شهریور ۱۳۶۰
محمدجواد باهنر
۱۲ شهریور ۱۳۶۰
۱۱ آبان ۱۳۶۰
محمدرضا مهدوی کنی
۱۱ آبان ۱۳۶۰
۲۴ آذر ۱۳۶۰
میرحسین موسوی
۹۷
علی‌اکبر ولایتی
علی‌اکبر ولایتی
۲۴ آذر ۱۳۶۰
۱۴ خرداد ۱۳۶۸
۱۴ خرداد ۱۳۶۸
۸ شهریور ۱۳۶۸
سید علی خامنه‌ای
۸ شهریور ۱۳۶۸
۲۹ مرداد ۱۳۷۶
اکبر هاشمی رفسنجانی
۹۸
کمال خرازی
کمال خرازی
۲۹ مرداد ۱۳۷۶
۲ شهریور ۱۳۸۴
سید محمد خاتمی
۹۹
منوچهر متکی
منوچهر متکی
۲ شهریور ۱۳۸۴
۲۲ آذر ۱۳۸۹
محمود احمدی‌نژاد
۱۰۰
کمال خرازی
علی‌اکبر صالحی
۲۲ آذر ۱۳۸۹ (سرپرست)
۱۰ بهمن ۱۳۸۹
۱۰ بهمن ۱۳۸۹
۲۴ مرداد ۱۳۹۲
۱۰۱
محمدجواد ظریف
محمدجواد ظریف
۲۴ مرداد ۱۳۹۲
تاکنون
حسن روحانی