امام علی (مجموعه تلویزیونی)

امام علی با عنوان دیگر شهید کوفه نام سریالی تاریخی است که به کارگردانی داوود میر باقری در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران تهیه و ساخته شده است. این سریال محصول سال ۱۳۷۵-۱۳۷۰ است. از این مجموعه تلویزیونی نسخه سینمایی نیز تهیه شده است.
آغاز و روند کار
سال ۱۳۷۰، در زمان ریاست علی لاریجانی بر صدا و سیما، داود میرباقری فیلمنامه سریالی با عنوان "خاری در گلو" را براساس زندگی علی به صدا و سیما ارائه داد. از میرباقری خواسته شد فیلمنامه‌اش را بازنویسی کند و این روند و اعمال اصلاحیه‌ها تا چند بار تکرار می‌شود. سرانجام با تایید مسوولان وقت تلویزیون، نخستین سریال مهم تاریخی مذهبی صدا و سیما در چنین ابعادی کلید خورد. "خاری در گلو" که اشاره به خطبه «شقشقیه» علی بن ابی‌طالب در نهج البلاغه دارد، در سال ۱۳۷۳ با حضور ۱۵۰ بازیگر اصلی و بیش از ۵ هزار هنرور از نیروهای ارتش مقابل دوربین رفت.
ساخت سریال چهار سال به طول انجامید و به دلیل پیشگام بودن مجموعه در قیاس با دیگر تولیدات تلویزیون تا آن زمان، سازندگان با مسائل و دغدغه‌های زیادی مواجه شدند، اما سرانجام پخش مجموعه از سال ۱۳۷۵ و ۱۳۷۶ در شبکه یک سیما آغاز شد.
داستان
داستان این سریال از اواخر دوره‌ی خلافت عثمان بن عفان شروع و تا پنج سال انتهایی و دوران خلافت زندگی علی بن ابی‌طالب می‌پردازد.
پخش سریال
تلویزیون تا پیش از سریال امام علی، مجموعه‌ای با این گستردگی و وسعت تولید نکرده بود. به ویژه که حساسیت‌های جامعه و تلویزیون همیشه در قبال سوژه‌های مذهبی به شدت بالا بوده و این مسئله در دهه ۷۰ نیز بیشتر از همیشه حس می‌شد. گرچه ساخت و پخش این سریال، مسیر را برای تولید آثاری عظیم با مایه‌های مذهبی هموار کرد. ساخت سریال حدود چهار سال به طول انجامید و به دلیل پیشگام بودن مجموعه در قیاس با دیگر تولیدات تلویزیون تا آن زمان، سازندگان با مسائل و دغدغه‌های زیادی مواجه شدند، اما سرانجام پخش مجموعه از سال ۱۳۷۵ در شبکه یک سیما آغاز شد.
بازیگران و عوامل
کارگردان :
داود میر باقری
بازیگران :
داریوش ارجمند در نقش مالک اشتر باصدای منوچهر اسماعیلی
محمدرضا شریفی‌نیا در نقش ولید بن عقبه
سیروس گرجستانی در نقش اباقطام باصدای حسین معمار زاده
سعید نیک‌پور در نقش عمار یاسر باصدای بهرام زند
عنایت بخشی در نقش عبدالله بن وهب راسبی
ویشکا آسایش در نقش قطام باصدای مینو غزنوی
انوشیروان ارجمند در نقش اشعث بن قیس باصدای ژرژ پطرسی
مهدی فتحی در نقش عمروعاص و علی بن ابیطالب بدون نمایش چهره
بهزاد فراهانی در نقش معاویه
اصغر همت در نقش مروان
چنگیز وثوقی در نقش وردان بن مجالد باصدای خسرو شایگان
پرویز پرستویی در نقش محمد بن ابوبکر
حبیب دهقان‌نسب در نقش حرث برادر قطام باصدای همت مومیوند
ابوالفضل شاه کرم در نقش حارث برادر قطام
جواد خدادادی در نقش ابوذر غفاری
عنایت‌الله شفیعی در نقش جندب بن کعب ازدی
جمشید مشایخی در نقش عبدالله بن مسعود
داوود رشیدی در نقش حکیم بن جبله عبدی باصدای احمد رسول زاده
رضا کرم‌رضایی در نقش طلیحه بن خویلد
اکبر عبدی در نقش هرقل رومی
جهانگیر فروهر در نقش ابوسفیان
عباس امیری در نقش ابوموسی اشعری با صدای پرویز بهرام
منصور والامقام در نقش زبیر بن عوام با صدای سیامک اطلسی
منوچهر لاریجانی در نقش طلحه بن عبیدالله با صدای پرویز ربیعی
حسین پناهی در نقش ابن خباب
فخری خوروش در نقش دایه ولید باصدای رفعت هاشم پور
شهره لرستانی در نقش مریم بنت عثمان (همسر مروان و دختر عثمان)
آزیتا حاجیان در نقش کنیز رومی
نعمت‌الله گرجی در نقش پیرمرد
سیاوش شاکری در نقش ابو زبید باصدای امیر هوشنگ قطعه‌ای
علی آزاد در نقش ابن عباس باصدای بهروز رضوی
توران مهرزاد در نقش اسماء (همسر زبیر و خواهر عایشه) گوینده نیکو خردمند
پروانه معصومی در نقش هاجر (همسر مالک اشتر) گوینده ژاله کاظمی
فریده سپاه‌منصور در نقش ام ذر (همسر ابوذر)
مرتضی ضرابی در نقش ساحر یهودی
حسین خانی‌بیک در نقش دینار با صدای بهرام زند
عزیز هنرآموز در نقش عقیل بن ابی طالب
سروش خلیلی در نقش پیک باصدای مهدی آرین نژاد
احمد قدکچیان در نقش تاجر
آتش تقی‌پور در نقش سعدون یهودی
رضا خندان در نقش عدی بن حاتم با صدای ناصر نظامی
کریم اکبری مبارکه در نقش ابن ملجم
فخرالدین صدیق‌شریف در نقش ابن عدیس
اکبر سنگی در نقش عبدالله بن زبیر
فرهاد اصلانی در نقش یزید
سرور نجات‌اللهی در نقش زن ولید
رحمان باقریان در نقش عثمان بن حنیف
باقر صحرارودی در نقش کعب الاحبار
علی‌اصغر گرمسیری در نقش ژنده پوش
علی زندی در نقش سعد ابی وقاص
نادر رجب‌پور در نقش ابن عامر
حسن میرباقری در نقش ابراهیم بن مالک اشتر
حامد میرباقری در نقش
مهراوه شریفی نیا در نقش
شهروز ملک‌آرایی در نقش قیس بن سعد بن عباده
محمود مقامی در نقش محمد بن حنفیه
عزیز هنرآموز در نقش عقیل بن ابی طالب
کامران فیوضات در نقش مغیره بن شعبه
بهمن زرین‌پور در نقش عبیدالله بن عمر
محمود مقامی در نقش محمد حنفیه
پرویز شاهین خو در نقش یاران امام علی
محمد تقی شریفی در نقش مخالف معاویه
عوامل
نویسنده : داوود میرباقری
تهیه کننده : محمد بیک زاده
محصول کشور : ایران
زبان : فارسی
مدیر تولید : سیروس مقدم
صدا : محسن روشن
مدیر فیلمبرداری : مازیار پرتو
آهنگساز : صالح لطفی
تدوین : مهرزاد مینویی - محمد یاسر لطفی
ژانر : تاریخی
سرپرست گویندگان : بهرام زند
سال تولید : ۱۳۷۵-۱۳۷۰
موسیقی سریال
موسیقی سریال امام علی توسط فرهاد فخرالدینی ساخته شده است. موسیقی تیتراژ را نیز صدیق تعریف اجرا کرده است. این اثر یکی از به یادماندنی‌ترین آثار تلویزیون ملی ایران است.
فهرست آهنگ‌ها