عبدالرحیم گواهی

عبدالرحیم گواهی (متولد ۱۳۲۳ در تهران) استاد ادیان، عرفان و فلسفه می‌باشد که در سیاست نیز ید طولایی دارد و از جمله باسابقه‌ترین شاگردان علامه محمدتقی جعفری است. او دبیر کل سازمان همکاری منطقه‌ای "اکو" در سال‌های ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۱ و همچنین سفیر ایران در کشورهای ژاپن، سوئد، نروژ و فنلاند بوده است. وی رئیس دفتر مخصوص نخست وزیر و معاون وزیر مشاور در دولت بازرگان بوده است.
گواهی سمت‌های معاونت وزیر نفت در زمان علی اکبر معین فر، ریاست اتاق بازرگانی ایران و دبیری انجمن اسلامی مهندسین ایران را نیز در کارنامه خود دارد.
او هم اکنون ریاست مرکز پژوهش ادیان جهان و مدیریت گروه آینده نگری فرهنگستان علوم را بر عهده دارد.
تحصیلات
وی فارغ‌التحصیل رشته نفت از دانشکده نفت آبادان (سال ۱۳۴۵)، مدیریت بازرگانی از مدرسه بازرگانی هاروارد – شعبه ایران (سال ۱۳۵۲) و دکترای ادیان خارجی از دانشگاه اوپسالای سوئد (۱۳۶۵)است.
سوابق حرفه‌ای
قبل از انقلاب:
کارشناس بررسی اقتصادی طرح‌ها در شرکت ملی صنایع پتروشیمی (۱۳۴۸- ۱۳۴۵)
مهندس سیستم و مدیر مهندسی سیستم و فروش در شرکت IBM ایران (۱۳۵۶ - ۱۳۴۸)
مدیر عامل در شرکت خدمات مهندسی مشاور بوتان (۱۳۵۷- ۱۳۵۶)
پس از انقلاب:
نخست وزیری  معاون وزیر مشاور و رئیس دفتر مخصوص نخست وزیر (۱۳۵۸)
وزارت نفت  معاون وزیر (۱۳۵۹)
وزارت امور خارجه  سفیر جمهوری اسلامی در کشورهای اسکاندیناوی (۱۳۵۹)
وزارت امور خارجه  سفیر جمهوری اسلامی ایران در ژاپن (۱۳۶۶-۱۳۶۱)
وزارت امور خارجه  مشاور وزیر (۱۳۶۵)
وزارت صنایع سنگین  معاون امور اقتصادی و بازرگانی و بین‌المللی (۱۳۶۵)
وزارت امور خارجه  سفیر جمهوری اسلامی ایران در نروژ (۱۳۷۳)
وزارت امور خارجه  مشاور وزیر و استاد دانشکده روابط بین‌الملل (۱۳۷۴)
فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران  قائم مقام دبیر کل (۱۳۷۴)
وزارت امور خارجه  مشاور وزیر و مسئول بخش اقتصادی سازمان کنفرانس اسلامی (۱۳۷۶)
اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران  دبیر کل (۱۳۷۷)
وزارت امور خارجه  مشاور وزیر و رئیس مرکز مطالعات اقتصاد بین‌الملل (۱۳۷۸)
سازمان همکاری اقتصادی (اکو)  دبیر کل (۱۳۷۹)
وزارت امور خارجه  مشاور وزیر و کارشناس خبره امور فرهنگی (۱۳۸۱)
وزارت امور خارجه  مدیر گروه مطالعات فرهنگ و علوم اسلامی (۱۳۸۵)
وزارت امور خارجه  عضو شورای روابط فرهنگی (۱۳۸۶)
سوابق علمی
استاد تاریخ ادیان در مدرسه عالی شهید مطهری، دانشکده الهیات دانشگاه تهران، دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه، دانشگاه الزهرا، مرکز آموزش سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و غیره (از سال ۱۳۶۵)
مولف ۱۰ جلد کتاب در موضوعات انقلاب اسلامی ایران، واژه‌نامه ادیان و عرفان، تاریخ ادیان در قرآن، و برداشت‌هایی اجتماعی  عرفانی از قرآن کریم
مترجم ۲۲ جلد کتاب در زمینه‌های فلسفی، عرفانی، شرق‌شناسی، غرب‌شناسی، تاریخ ادیان، ادیان زنده جهان، اسلام‌شناسی، سیر تحول اندیشه‌های فلسفی و غیره
حضور در تعدادی از دروس فقهی، فلسفی، عرفانی مرحوم استاد علامه آیت‌الله جعفری (از سال ۱۳۴۱)
رئیس انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده نفت آبادان (سالهای ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۵) و دبیر انجمن اسلامی مهندسین ایران (سالهای ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۷)
انجام تعداد زیادی سخنرانی و مصاحبه رادیو  تلویزیونی در زمینه مباحث سیاسی، اجتماعی، فلسفی، دین پژوهی و عرفانی
شرکت در تعداد زیادی اجلاس‌های بین‌المللی در زمینه‌های دین‌پژوهی، مذاکرات اسلام و غرب، مذاکرات ادیان ابراهیمی و غیره.
در حال حاضر محقق، مترجم، نویسنده، استاد دانشگاه، و عضو شورای عالی روابط فرهنگی وزارت امور خارجه.
روشنفکری دینی
دکتر گواهی در بخشی از کتاب سلطان عشق (نگاهی نو به واقعه عاشورا) می‌آورد:
یکی از مشکلات ما این است که بسیاری از جوان‌ها دین گریز شده‌اند، در حالی که واقعا هیچ دشمنی با خدا و اسلام و امام حسین ندارند. اینها بی‌دین نیستند بلکه تنها به زبان دینی ما معترضند. واژگان دینی اینها باید واژگان فلسفه علم روز باشد و الگوی دینی‌ای که وجه عقلانی شان را اشباع کند. مشکل اینجاست که مبلغان دین، روی همان بیان‌های کهنه چند صد سال پیش توقف کرده‌اند! این کاری است که در نهایت جوان را به سوی مسلمان نما شدن می‌کشاند!
وی در بخش دیگری از این کتاب می‌نویسد:
امر به معروف چیست؟ با زنجیر دوچرخه دختر مردم را به دلیل بی‌حجابی کتک زدن است؟ امر به معروف این است که صبح تا شب مواظب باشیم موی کسی از روسری بیرون نیاید؟ امر به معروف به زور مردم را به دین اسلام درآوردن است یا ایجاد یک ارتباط درست و سالم با مردم و برقراری یک زبان مشترک با همسر و فرزندان، تا اسلام را به آنها بشناسانید؟ متاسفانه آنچه امروز به عنوان امر به معروف و نهی از منکر انجام می‌شود تا حدود زیادی به شکل پوستین وارونه‌ای از اسلام است! یکی از اساسی‌ترین شرایط امر به معروف و نهی از منکر نرم خویی و لینت کلام و خوش خلقی و خوش بیانی و در نهایت جذب دل هاست، کاری که پیامبر انجام می‌داد. بهترین آمرین به معروف و ناهیان از منکر وجود مقدس رسول الله و ائمه طاهرین بودند. آیا هیچ شنیده‌اید که مثلا حضرت امام سجاد به خانمی توهین کند که چرا مثلا قدری از موی تو پیداست؟! آن اسلام ائمه است که سراسر رافت و رحمت بود و این اسلامی است که اکنون در کشورهای اسلامی رایج است!
او همچنین در قسمت‌های دیگری از این کتاب "عزاداری سنتی" را با "سنت عزاداری" متفاوت می‌خواند و می‌گوید که باید قیام امام حسین را شناخت و بر اساس آن برای نیاز امروز جوان مسلمان، علی‌الخصوص ایرانی، دستورالعمل ارائه داد. آیا هرگز شنیده‌اید یا دیده‌اید که بزرگان دین سینه زنی کرده باشند؟ یعنی با ریتم و اشعار بی‌معنایی که فقط موسیقی شان مد نظر است نه به آن معنا که گاهی انسان از شدت غم و درد بی‌اختیار بر پا و سینه خود می‌زند هرچند آن هم‌زمانی ارزشمند است که با شناخت امام حسین همراه باشند. مرحوم علامه جعفری همیشه در عزاداری‌ها سخنرانی می‌کردند. مرحوم آقای مطهری به رغم اینکه انتهای سخنرانی‌هایشان روضه می‌خواندند، هرگز مراسم سینه زنی نداشتند. وی تاکید می‌کند که نحوه عزاداری‌های امروزی هیچگونه ریشه روایی ندارد. او بیشترین استنادات خود را دراینباره به سخنان شهید مطهری دارد.
دریافت نشان گنجینه مقدس امپراتوری ژاپن
دکتر عبدالرحیم گواهی در روز جمعه ۱۷ اردیبهشت ماه ۱۳۸۹ نشان مقدس امپراتوری ژاپن را دریافت کرد.
نشان گنجینه مقدس بالاترین نشانی است که در ژاپن به یک فرد خارجی داده می‌شود و گواهی این نشان را به همراه چهار فرد دیگر از آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی، بلژیک و اندونزی دریافت کرده است.
دکتر عبدالرحیم گواهی به مدت پنج سال سفیر جمهوری اسلامی ایران در ژاپن بوده است و دست کم حدود ۵۰ مقاله درباره پیشرفت کشور ژاپن ارائه کرده و نیز کتاب دین شنیتوئی را با عنوان «شنیتوئیزم» که دین رسمی کشور ژاپن است، تالیف کرده است. علاوه بر این‌ها، سخنرانی‌های زیادی را در ژاپن درباره سوابق فرهنگی دو ملت ایران و ژاپن که به دوران جاده ابریشم مربوط می‌شود، مشترکات ادبی دو ملت با مقایسه داستان‌های گلستان سعدی و کتاب‌های ژاپنی و بزرگی و اهمیت تمدن دو ملت ارائه کرده است. او همچنین بنیان‌گذار انجمن دوستی ایران و ژاپن است که حدود ۱۵ سال آن را اداره کرده است.
آثار
جامعه‌شناسی ادیان، ژان پل ویلیامز، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، محمدتقی جعفری تبریزی (زیرنظر)، ناشر: علم
شرق‌شناسی، ادوارد سعید، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
انسان و طبیعت (بحران معنوی انسان متجدد)، سیدحسین نصر، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
ادیان زنده جهان، رابرت ارنست هیوم، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، محمدتقی جعفری تبریزی (مقدمه)، ناشر: علم
ابعاد عرفانی اسلام، آنه ماری شیمل، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
برخورد تمدنها (غرب و اسلام)، ادوارد سعید، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
راهنمای ادیان زنده، جان راسل هینلز، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: بوستان کتاب قم
ادیان آسیا: دینهای تائویی، مزدایی (زرتشتی)، هندویی، سیک و جاینی، فریدهلم هاردی، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
مباحث پلورالیسم دینی، جان هیک، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: علم
اسلام از دیدگاه آن ماری شیمل، آنه ماری شیمل، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: علم
رمزگشایی از آیات الهی (تبیین آیات خداوند) نگاهی پدیدارشناسانه به اسلام، آنه ماری شیمل، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
اثبات وجود خداوند، جان هیک، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی - ۱۳۸۲
وجود خدا، جان هیک، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: علم
مسئله حجاب در ترکیه، مرو کاواکی، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: علم
سرگذشت اندیشه‌ها، آلفردنورث وایتهد، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، محمدتقی جعفری تبریزی (شارح)، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
واژه نامه ادیان: فرهنگ اصطلاحات دینی و عرفانی (فارسی به انگلیسی - انگلیسی به فارسی)، عبدالرحیم گواهی، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
جهان مذهبی: ادیان در جهان امروز، ریچاردکلارنس بوش، کنت دالرهاید، کایل ییتس، رابرت بام استد، عظیم نانجی، هیلا کانورث، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، رابرت ویر (ویراستار)، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
ریشه‌های انقلاب ایران، عبدالرحیم گواهی، نیکی کدی، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی - ۱۳۸۱
کوثر، برداشت‌هایی از قرآن کریم، عبدالرحیم گواهی، ناشر: آفتاب توسعه - ۱۳۸۱
سلطان عشق (مجموعه سخنرانیها پیرامون واقعه کربلا)، عبدالرحیم گواهی، احسان الله شکراللهی (ویراستار)، قمرالسادات خسروشاهی (ویراستار)، ناشر: فراسخن
کوثر: برداشت‌هایی از قرآن کریم، عبدالرحیم گواهی، ناشر: علم
پیوند اسلام و مسیحیت، ریچارد بولییت، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: وزارت امور خارجه. موسسه چاپ و انتشارات
شینتوئیزم، عبدالرحیم گواهی، ناشر: علم
سلطان عشق (نگاهی نو به واقعه عاشورا)، عبدالرحیم گواهی، مریم صفایی تنها (ویراستار)، زینب تاجریان (ویراستار)، ناشر: علم، مرکز پژوهش ادیان جهان
درمان طبیعی: جایگزینهای طبیعی برای داروهای شیمیایی، مایکل مورای، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، فرزاد بلوچ فرد (مترجم)، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
جهان مذهبی: ادیان در جوامع امروز، ریچاردکلارنس بوش، کنت دالرهاید، کایل ییتس، رابرت بام استد، رابرت ویر، عظیم نانجی، هیلا کانورث، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
درآمدی بر تاریخ ادیان در قرآن، عبدالرحیم گواهی، ناشر: بوستان کتاب قم
افسانه نجات بخشی علم، ماری میجلی، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: بوستان کتاب قم
کوثر: برداشت‌هایی از قرآن کریم، عبدالرحیم گواهی، ناشر: علم
آرامش و دوستی در ادیان ابراهیمی، عبدالرحیم گواهی، غلامرضا اعوانی، ناشر: علم
ریشه‌های انقلاب ایران، نیکی کدی، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: علم
رمزگشایی از آیات الهی (تبیین آیات خداوند) نگاهی پدیدارشناسانه به اسلام، آنه ماری شیمل، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
برگزیده افکار راسل، رابرت ادوارد اگنر، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
دین پژوهی: جستارهایی در پدیدارشناسی ادیان، میرچا الیاده، لوئی ماسینیون، جوزف میتسو کیتاگاوا، ویلفرد کنتول اسمیت، رافائل پتازونی، ژان دانییلو، ارنست بنر، فردریش هایلر، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
درمان طبیعی: جایگزینهای طبیعی برای داروهای شیمیایی، مایکل مورای، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، فرزاد بلوچ فرد (مترجم)، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
سرگذشت اندیشه‌ها، آلفردنورث وایتهد، عبدالرحیم گواهی (مترجم)، محمدتقی جعفری تبریزی (شارح)، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
قطره باران ما: تصویری از نیم قرن تلاش و زندگی دکتر عبدالرحیم گواهی، ناشر: کلیدر
یکصد و ده مقاله، عبد الرحیم گواهی، ناشر: کلیدر