بوئینگ بی-۵۲ استراتوفورترس

بوئینگ بی-۵۲ استراتوفورترس هواپیمای جت بمب‌افکن راهبردی فروصوت است که شرکت بوئینگ آن را برای نیروی هوایی ایالات متحده طراحی کرده و ساخته‌است.
این هواپیما برای ماموریت‌های بازدارندگی هسته‌ای در دوره جنگ سرد و به عنوان جایگزینی برای بمب‌افکن کانویر بی-۳۶ ساخته شد.
تاریخچه
مطالعات طراحی اولیه برای بمب‌افکن سنگین بی-۵۲ در سال ۱۹۴۶ آغاز شد و در سال ۱۹۵۴ پیش‌نمونه آن برای نخستین بار پرواز کرد. این هواپیما از سال ۱۹۵۵ تاکنون به‌طور پیوسته در خدمت فعال ارتش ایالات متحده است. تولید این هواپیما تا سال ۱۹۶۲ ادامه داشت و به ۷۴۴ فروند (شامل دو پیش‌نمونه) رسید.
آخرین بمب‌افکن بی-۵۲ با توانایی حمل کلاهک هسته‌ای در سال ۱۹۶۲ ساخته شد.
بین سال‌های ۲-۱۹۶۱ تعداد ۱۲۰ فروند از مدل بی-۵۲اچ این هواپیما با توانایی حمل و شلیک بیست موشک کروز ساخته شد.
در جنگ‌ها
از این هواپیما بین سال‌های ۱۹۵۵ تا ۱۹۷۵ در جنگ ویتنام استفاده شد.
در سال ۱۹۶۲ در بحران موشکی کوبا این هواپیما مورد استفاده قرار گرفت. (تاکنون از این هواپیماها کلاهک اتمی پرتاب نشده‌است.)
در جریان جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ عراق حدود چهل درصد کل بمب‌های نیروهای ائتلاف توسط بمب‌افکن‌های بی-۵۲ شلیک شد.
در سال ۱۹۹۶ دو بی-۵۲ با استفاده از ۱۳ موشک کروز هواپایه ای‌جی‌ام-۸۶ به نیروگاه برق و مراکز مخابراتی بغداد حمله کردند.
هم‌اکنون در جنگ افغانستان از این هواپیما استفاده می‌شود.
بی-۵۲ اف در حال فروریختن بمب
توانایی‌ها
بی-۵۲ توانایی پرواز با سرعت‌های نزدیک به سرعت صوت تا ارتفاع ۱۵ هزار متری را دارد. این هواپیما قادر به حمل بمب اتمی یا متعارف هدایت‌شونده و قابلیت ناوبری دقیق جهانی است. از بی-۵۲ در جنگ‌های متعارف برای ماموریت‌های تهاجمی استراتژیک، پشتیبانی نزدیک هوایی، و عملیات دریایی استفاده می‌شود. بی-۵۲ در ماموریت‌های پایش اقیانوس هم بسیار کارآمد است و می‌تواند به نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا در عملیات‌های ضد کشتی و مین‌گذاری کمک کند. این هواپیما می‌تواند در طول دو ساعت ۳۶۴ هزار کیلومتر مربع از سطح اقیانوس را دیده‌بانی کند.
برد عملیاتی بی-۵۲ با سوخت کامل به بیش از ۱۴ هزار کیلومتر می‌رسد در حالی‌که با سوخت‌گیری هوایی می‌تواند تا جایی که توانایی جسمی خدمه پروازی آن اجازه دهد به پرواز خود ادامه دهد. این بمب‌افکن می‌تواند که به مدت ۳۵ ساعت، بیش از ۱۴ هزارکیلو متر را بدون سوخت‌گیری مجدد پرواز کند. حمله به نیروگاه برق و مراکز مخابراتی بغداد در سال ۱۹۹۶ با برد ۲۹ هزار و ۶۰۰ کیلومتر در طول ۳۴ ساعت طولانی‌ترین مسافتی بود که تاکنون با این هواپیما در یک ماموریت جنگی پیموده شده‌است.
حداکثر سرعت بی-۵۲ حدود ۱۰۴۵ کیلومتر در ساعت (۰.۸۶ ماخ) است.
مشخصات
طول بال‌های این هواپیما ۵۶.۴ متر، طول بدنه آن ۴۸.۵ متر، ارتفاع آن ۱۲.۴ متر و وزن آن ۸۳ تن است. حداکثر وزن برخاست آن ۲۱۹.۶ تن است و می‌تواند حداکثر ۳۱.۵ تن انواع مهمات شامل انواع بمب، موشک، مین و موشک‌های کروز را حمل کند.
قیمت هر فروند از مدل B-۵۲B این هواپیما در سال ۱۹۵۶ ۱۴/۴ میلیون دلار آمریکا و در ۲۰۱۶، ۹۹/۹ میلیون دلار و مدل B-۵۲H در سال ۱۹۶۲ ۹/۲۸ میلیون دلار و در ۲۰۱۶ حدود ۵۷.۸ میلیون دلار آمریکا بوده‌است.
پنج خدمه هواپیما شامل فرمانده، خلبان، ناوبر، مسئول رادار و افسر جنگ الکترونیک می‌شود. بی-۵۲های بازنشسته در ای‌ام‌ای‌آرجی ۳۰۹ام. گورستان هواپیماها در پایگاه نیروی هوایی دیویس–مونتهن در نزدیکی توسان آریزونا
وضعیت کنونی
هم‌اکنون تنها مدل بی-۵۲اچ این هواپیما در خدمت نظامی است. ۸۵ فروند از این هواپیما در خدمت فعال نیروی هوایی آمریکا قرار دارند و ۹ فروند در حالت ذخیره نگهداری می‌شوند.
برنامه‌های آینده
این هواپیمای سالخورده هنوز هم در خدمت نیروی هوایی ایالات متحده قرار دارد و چندین برنامه روزآمدسازی را پشت سر گذاشته‌است. بمب‌افکن بی-۵۲ از هشت دستگاه موتور توربوفن پرات اندویتنی تی اف۳۳-پی-۳ (هر یک با رانش ۱۷۰۰۰ پاوند) نیرو می‌گیرد. ارتقای این هواپیما احتمالا در آینده نیز ادامه خواهد داشت و بکارگیری موتورهای جدید رولزرویس آربی۲۱۱-۵۳۵ پرات اندویتنی اف۱۱۷ یا سی اف ام اینترنشنال سی اف ام۵۶ از جمله موارد ارتقای مورد نظر برای آن می‌باشد.
ارتش آمریکا برنامه دارد که تا سال ۲۰۴۴ از این هواپیما استفاده کند.