سفیانی

در روایات اسلامی و بخصوص شیعه، سفیانی از جمله کسانی است که در هنگام ظهور امام زمان شیعیان نقش مهمی برعهده دارد. اسم او «عثمان بن عنبسه» و از فرزندان ابوسفیان است. در روایات اسلامی او را با صورتی سرخ، پوستی سفید و چشمانی زاغ توصیف کرده‌اند. او از شهرهای روم بپا می‌خیزد و بر گردن‌اش صلیب دارد و از بیابانی به نام وادی یابس که مابین مکه و شام است ظهور خواهد کرد.
نام سفیانی
مشهور آن است که نام سفیانی عثمان و نام پدرش عنبسه می‌باشد. و در برخی منابع نام پدرش عیینه آمده‌است. اسامی دیگری نیز برای سفیانی در روایت و کتب نقل شده که از آن جمله حرب بن عنبسه، عنبسه بن مره، عنبسه بن هند، عبدالله بن یزید، ابوعتبه، عروه بن محمد، و معاویه بن عتبه‌است.
علمای اهل سنت نام کامل او را عبدالله بن یزید می‌دانند. در بعضی روایات نیز او را با لقب صخری منسوب به صخر پدر ابوسفیان نام برده‌اند.
نسب سفیانی
بر اساس اعتقادات شیعه و سنی در آخرالزمان شخصی به نام خرناس یا عبدالله از سرزمین یابس واقع در اردن خروج خواهد کرد و مناطق پنج‌گانه سرزمین شام را تصرف خواهد کرد و در سرزمین بیدا با لشکریانش به زمین فرو خواهد رفت
در بسیاری از احادیث تصریح شده که سفیانی از تبار ابوسفیان، است. همچنین او از سوی پدر منسوب به بنی امیه و از طرف مادر از قبیله کلب است.
اما در مورد اینکه او از نسل کدامیک از فرزند ابوسفیان می‌باشد، در روایات نقل شده اختلاف است:
از نسل خالد بن یزید بن ابوسفیان
از نسل عتبه بن ابوسفیان
از نسل یزید
از طرف پدر از نسل ابوسفیان و از طرف مادر از نسل یزید
قیام سفیانی
بنا بر روایتی کتاب بحارالانوار سفیانی، منتصر (به معنای مسلمان تازه مسیحی شده) است و در اثر بسیاری عبادت، بسیار زرد رنگ به نظر می‌رسد. وی از سمت سرزمین روم به شام می‌آید و آنگاه دست به قیام می‌زند. سپس پایتخت خود را از دمشق به رمله در فلسطین منتقل می‌کند و در آنجا شورشیان رومی به او می‌پیوندند.
سفیانی در ابتدا دست به یک شورش زده و پس از ۶ ماه جنگ مداوم بر ۵ منطقه دمشق، اردن، حمص، فلسطین و قنسرین غلبه می‌کند
سرانجام سفیانی
سفیانی بعد از جنگ‌های مختلف به شام بازمی‌گردد اما به دست یکی از سپاهیان امام مهدی دستگیر می‌شود.
تعدد سفیانی‌ها
در برخی از روایات اسلامی همچون نسخه خطی ابن حماد، به وجود دو سفیانی اشاره شده‌است. سفیانی اول پس از استیلا بر سرزمین شام در جنگ عراق در برابر سپاه ایران شکست می‌خورد و در اثر جراحاتی که به او وارد می‌شود در راه بازگشت به شام کشته می‌شود و سفیانی دوم که همان سفیانی اصلی است را جانشین خود قرار می‌دهد.
سفیانی در روایات
در روایتی منسوب به امام زین العابدین آمده‌است: امر قائم از سوی خداوند حتمی است و امر سفیانی نیز از جانب خداوند قطعی می‌باشد. قائم ظهور نمی‌کند مگر پس از آمدن سفیانی.
در روایتی منسوب به علی بن ابیطالب در تفسیر آیه «و لو‌تری اذ فزعوا فلافوت» آمده که لشکر سفیانی به مدینه می‌آیند تا به سرزمین بیداء برسند ولی خدا آن‌ها را در زمین فرو می‌برد.
در روایتی منسوب به جعفر بن صادق درباره او آمده‌است: «و سفیانی نیز با قائم پیکار می‌کند»
ادعای دیدن سفیانی
محمدتقی بهلول مدعی شده که در جریان سفر خود به سوریه در زمان ریاست جمهوری حافظ اسد در این کشور، با شخصی که نامش عثمان بن عنبسه بوده و شباهت بسیاری به سفیانی در روایات داشته، ملاقات کرده‌است :
همچنین برخی دیدارها با سفیانی نیز از کسانی چون امام موسی صدر و مصطفی چمران نیز به صورت غیرمستند مطرح است.
تاریخچه
دست کم 9 تن در شام با لقب سفیانی در فاصله 749 و 1413 میلادی قیام کرده‌اند. نخستین آنان زید بن عبدالله بن یزید بن معاویه بن ابوسفیان بوده است که علیه عباسیان قیام کرد. دومین شخص در 754 قیام کرد و سپس ابوهرب المبرقع صد سال پس از آن خروج کرد. در 1413 شخصی با لقب سفیانی علیه ممالیک مصر قیام کرد و کوشید دقیقا مطابق احادیث عمل کند. اما ممالیک وی را سرکوب کردند و کشتند.