سرزمین‌های اشغال‌شده توسط اسرائیل

اراضی اشغال شده توسط اسرائیل ، مناطقی هستند که توسط سازمان ملل متحد و بسیاری از دیگر سازمانهای بین‌المللی، دولتها و دیگران برای اشاره به منطقه اشغال شده توسط اسرائیل از مصر، اردن و سوریه پس از جنگ شش روزه ۱۹۶۷، به عنوان منطقه اشغال شده معین شده‌اند. اسرائیل همچنین جنوب لبنان را نیز طی سالهای ۱۹۸۲ تا ۲۰۰۰ و همچنین جزیره‌های صنافیر و تیران را از هنگام جنگ شش روزه اشغال کرد. این مناطق شامل کرانه غربی، نوار غزه و بیشتر بلندی‌های جولان و تا ۱۹۸۲، شبه‌جزیره سینا است. به کرانه غربی رود اردن و نوار غزه، اراضی فلسطینی یا مناطق اشغال شده فلسطینی هم گفته می‌شود. حکومت فلسطین، اتحادیه اروپا، و شورای امنیت سازمان ملل متحد (قطعنامه 478) شرق بیت‌المقدس را بخشی از کرانه غربی می‌دانند، موضعی که اسرائیل آن را انکار می‌کند. اسرائیل شرق بیت‌المقدس را طبق قانون بیت‌المقدس ضمیمه خود کرده‌است.
اسرائیل لفظ «مناطق مورد مناقشه» را برای کرانه غربی ترجیح می‌دهد.
این واژه اولین بار در قطعنامه ۲۴۲ شورای امنیت سازمان ملل متحد، پس از جنگ شش روزه در سال ۱۹۶۷ به کار رفت، که خواهان «استقرار یک صلح پایدار و منصفانه در خاور میانه از طریق «اعمال هر دو اصل زیر: … عقب‌نشینی قوای مسلح اسرائیلی از مناطق اشغالی در نبردهای اخیر … خاتمه همه ادعاها یا حالتهای تجاوز» و احترام به حق همه کشورهای منطقه برای زندگی در مرزهای به رسمیت شناخته شده و امن در صلح بود. به هرحال، عقب‌نشینی از مناطق مشروط به یک صلح مذاکره شده بود، که دول عرب پس از قطعنامه خرطوم (۲۴۲) آن را رد کردند.
پس از عقب‌نشینی یک‌جانبه نیروهای دفاعی اسرائیل از شبه‌جزیره سینا در ۱۹۸۲، به عنوان بخشی از معاهده صلح اسرائیل و مصر، این منطقه دیگر منطقه اشغالی شناخته نشد. اسرائیل به‌طور یک‌جانبه در سپتامبر ۲۰۰۵ نوار غزه را آزاد کرد، و اعلام کرد دیگر نوار را اشغال نکرده‌است اما تا سال ۲۰۰۹ به گزارش سازمان عفو بین‌الملل اسرائیل کنترل حریم هوایی غزه، آب محلی، برق و ارتباطات آن را در دست داشته و خروج و ورود کالا و مردم به صورت هوایی یا دریایی از غزه و مرز آن با مصر را کنترل می‌کند همچنین حمله‌های کنترل شده در غزه از جمله دستگیری مردان تحت تعقیب یا عملیات‌هایی اصطلاحا کشتارهای هدفگیری‌شده که در حملات هوایی حجم بالایی از غیرنظامیان نیز در آن گزارش شدند. اسرائیل همچنان از سوی سازمان ملل، آمریکا، بریتانیا و بسیاری از سازمانهای حقوق بشری در نوار غزه نیروی اشغالگر شناخته می‌شود. اسرائیل بودن نیروی اشغالگر در نوار غزه را رد می‌کند. ضمیمه شدن شرق اورشلیم در ۱۹۸۰ و بلندی‌های جولان در ۱۹۸۱، توسط هیچ کشوری به رسمیت شناخته نشده‌است (قطعنامه ۴۹۷ سازمان ملل).
تنش پایتخت اسرائیل و اورشلیم
دونالد ترامپ ریاست جمهوری آمریکا در تاریخ ۶ دسامبر ۲۰۱۷ میلادی با توجه به مصوبه سال ۱۹۹۵ کنگره ایالات متحده درباره انتقال سفارت این کشور به اورشلیم، دستور اجرایی شدن این مصوبه را صادر کرد و این شهر را به عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت شناخت. در انتشار این خبر ترامپ اشاره‌ای به تقسیم اورشلیم غربی و قدس شرقی به عنوان پایتخت اسرائیل و فلسطین نکرده و بی‌بی‌سی فارسی با لحنی بی‌پرده به نقل از وی گفت: «دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا بیت‌المقدس را به عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت شناخت». این لحن ترامپ باعث بالا گرفتن تنش‌ها بین دو طرف اسلامی و یهودی شد. بلافاصله با انتشار گفته‌های ترامپ صداهای فارسی‌زبان مطرح اسرائیل در بی‌بی‌سی فارسی به موضوع تقسیم بیت‌المقدس بین اسرائیل و فلسطین اشاره کردند. ترامپ در سخنانش تاکید کرده بود که رسمی شدن بیت‌المقدس به عنوان پایتخت اسرائیل برای آمریکا، موضع‌گیری کاخ‌سفید به نفع یکی از طرفین درگیر نیست و تصمیم نهایی درباره مرزبندی و تقسیم بیت‌المقدس با اسرائیل و فلسطینیان است.
به رسمیت شناختن مرزهای ۱۹۶۷ اسرائیل
حسین علیزاده که دیپلمات سابق جمهوری اسلامی ایران است درباره اینکه برخی منکر وجود کشور اسرائیل می‌شوند گفت: دسامبر ۲۰۱۲ در دوران محمود احمدی‌نژاد، محمود عباس قطعنامه‌ای را در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به رای گذاشت که از نقشه تاریخی سرزمین فلسطین به نسبت ۲۲ به ۷۸ بین فلسطین و اسرائیل تقسیم می‌شد تا صلح برقرار شود که رای بسیاری آورد از جمله رای مثبت جمهوری اسلامی ایران به عنوان رئیس جنبش عدم تعهد در آن زمان که به ۱۲۰ عضو جنبش عدم تعهد توصیه کرد که به طرح محمود عباس رای مثبت بدهند. از طرفی افزود که سید علی خامنه‌ای نیز در گفته‌هایش مخالفتی با مرزهای ۱۹۶۷ برای تشکیل کشور فلسطین نداشته‌است چیزی که مورد تایید حماس نیز می‌باشد و در اردیبهشت ۱۳۹۶ خالد مشعل گفته‌است: «در سند سیاسی جدید حماس آمده‌است که برپایی کشور مستقل فلسطین در مرزهای ۱۹۶۷ یک توافق ملی است» اما از طرفی به نقل از خبرگزاری‌های ایران در حالی که حماس فراخوان آشکار نابودی اسرائیل را حذف کرده همچنان کشور اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسد و سعی می‌کند که نزاع را به جای یهودیان (یا یهودیت) روی صهیونیسم (به گفته وی اشغالگر) متمرکز کند از این رو دیوید کیز سخنگوی نخست‌وزیر اسرائیل این رویکرد حماس را صلح‌آمیز ندانسته و حماس را در تلاش برای فریب جامعه جهانی برای کاهش فشارها می‌داند و کیز می‌گوید که حماس در تلویزیون عربی زبان خود و مسجد و مدرسه هر روز تبلیغ می‌کند که: «اسرائیل را از بین ببرید؛ و نسل یهودیان را باید از بین برد.»
پیش از این اظهارات ترامپ به ویژه در دولت اوباما طی سال‌های گذشته زمانی که توافق صلح بین فلسطینیان و اسرائیل با تشکیل کشور و دولت فلسطین پررنگ شده بود شعار خمینی مبنی بر «اسرائیل باید از صفحه روزگار محو شود.» در آستانه نوروز ۱۳۹۵ روی موشک‌های مانور موشکی سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران قرار داده شد و جمهوری اسلامی از هر گونه ارتباطات ورزشی یا رفت و آمد با اسرائیل ممانعت کرد.
اشغال بخش فلسطینی توسط اسرائیل
اسرائیل از ۱۹۸۰ منطقه شرقی اورشلیم بزرگ که به بخش فلسطین اشغالی معروف است را رسما به خاک خود اضافه کرد اما مورد تایید جامعه جهانی قرار نگرفت. شهر قدیمی که هیکل سلیمان در آن است از نظر یونسکو متعلق به هیچ کشوری (نه فلسطین نه اسرائیل) نمی‌باشد و در مرز اورشلیم شرقی و غربی واقع است. یونسکو سال ۲۰۱۱ مجدد تاکید کرد که موضع خود را تغییر نداده و مطابق با قطع‌نامه‌های سازمان ملل متحد منطقه شرقی اورشلیم را منطقه فلسطینی اشغالی از اورشلیم مدرن یا بزرگ عنوان کرد که معضل کلی اورشلیم باید در مذاکرات دوطرفه قطعی حل شود. از زمان اشغال منطقه شرقی توسط اسرائیل شهرک‌سازی در این منطقه از شهر مقدس ادامه داشته‌است.
ترامپ و اسرائیل در تضاد با سازمان ملل
دسامبر ۲۰۱۷ پاپ فرانسیس و دبیرکل سازمان ملل متحد، آنتونیو گوترش مخالفت اکید خود را با تصمیم یک‌طرفه ترامپ عنوان کردند. شورای امنیت سازمان ملل پیش‌نویس قطعنامه‌ای را مبنی بر تجدیدنظر در تصمیم کاخ سفید مطرح کرد که با موافقت تمام اعضا مواجه شد اما توسط آمریکا وتو شد (حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل متحد) و بنیامین نتانیاهو در پیامی ویدئویی از ترامپ و هیلی تشکر کرد. نیکی هیلی، سازمان ملل را به دشمنی با اسرائیل متهم کرد.
سرزمین فلسطین