کنزق

کنزق روستایی است که در استان اردبیل، شهرستان سرعین، بخش مرکزی، دهستان آب‌گرم قرار دارد.
موقعیت جغرافیایی
روستای کنزق از توابع بخش سرعین شهرستان اردبیل، با مختصات جغرافیایی ۴۸ درجه و ۸ دقیقه طول شرقی و ۳۸ درجه و ۹ دقیقه عرض شمالی، در سه کیلومتری شهر سرعیت واقع شده‌است. این روستا از شمال به اراضی اردی‌موسی، از جنوب به روستای تاریخی کلخوران، از شرق به روستای آق‌قلعه و از غرب به شهر توریستی سرعین محدود شده‌است. ارتفاع این روستا از سطح دریا ۱۵۵۰ متر است.
نمائی از روستای قدیمی کنزق که در اثر زلزله بکلی تخریب شد
جمعیت
بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت این روستا ۸۶۸ نفر با ۲۰۷ خانوار بوده‌است که این تعداد در سرشماری سال ۱۳۹۰ به ۱۰۳۶ نفر با ۳۵۰ خانوار رسیده‌است.
زبان و مذهب
زبان اصلی ساکنان آن آذری و مذهب آنها شیعه دوازده امامی است.
کشاورزی و باغداری
محصولات کشاورزی این منطقه عمدتا سیب زمینی، عدس، گندم و جو می‌باشد. همچنین درختان بارور سیب، آلبالو، گل محمدی، گلابی و آلوچه نیز در باغهای این منطقه دیده می‌شود.
مشاغل مردم
علاوه بر کشاورزی که از مهمترین مشاغل مردمان آذربایجان و این خطه سرسبز می‌باشد، زنبورداری در مناطق کوهستانی و باغستانهای کنزق بسیار رایج است.
این منطقه بعلت داشتن چشمه‌های آب بسیار و خاک حاصلخیز پایگاه مناسبی برای پرورش دام (خصوصا گاو میش و گوسفند) می‌باشد.
آثار تاریخی
روستای تاریخی «کنزق» دارای غارهای تاریخی مربوط به دوره اشکانیان است که در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده‌است. به همت اداره کل میراث فرهنگی استان اردبیل، محوطه تاریخی و۱۰ غار دست‌کن کنزق به عنوان آثار میراث فرهنگی کشور معرفی شد و با تایید شورای سیاست‌گذاری به ثبت رسیدند.
بقعه امامزاده سید صادق در کوه‌های شرقی مشرف به روستای کنزق، در پنج کیلومتری شرقی شهر سرعین واقع شده‌است. بنای فعلی مقبره جدید بوده و در مردادماه ۱۳۷۸ه‌.ش احداث گردیده‌است.
تفرجگاه و مناظر
دراین روستا دره‌های متعددی وجود دارد که نام معروف‌ترین آنها ساری دره (دره زرد) است. این دره دارای تعدادی چشمه طبیعی بوده و با درختان گلابی، گیاه گیلیدیک و آب روانی که از میان دره می‌گذرد، امروزه تفرجگاه خیلی از مسافران این منطقه شده‌است.
در بالا دست این دره تپه‌ای به نام (حسین تپه سی) وجود دارد که در آن غارهای متعددی است که این غارها مانند شهری در زیر کوه قرار گرفته‌اند.
نهرها و چشمه‌های زیبایی در این منطقه جاری می‌باشند که اهم آنها عبارتند از : سرخان بولاغی :
ابی سبک و زلال دارد اما بیشتر جنبه اب یاری تایفه خان بزرگ که به علی خان معروف است را دارد
تورش سویی (آب ترش): این آب ترش و بسیار گازدار است. نوشیدن این آب برای بیماری‌های معده بسیار مناسب است. همچنین برای بیماری‌های پوستی وخارش دست توصیه می‌شود.
مردان بولاغی: آبی بسیار خنک، زلال و سبک دارد که برای بیماری‌های پوستی مثل کهیرزدگی بسیار مناسب است.
چاقور چوقر: نام تپه‌ای دراین روستا است که در آن گونه‌های کمیابی از خزنده‌گان مثل آفتاب‌پرست وسوسمار زندگی می‌کنند.
جاذبه‌های گردشگری
روستای «گنزق» در دامنه کوه سبلان و در کنار دره‌ای زیبا واقع شده‌است. بیدزارهای حاشیه دره، یونجه‌زارهای سرسبز و نیز هوای بسیار تمیز و پاک از مهم‌ترین جاذبه‌های طبیعی روستا به حساب می‌آیند. دیگر جاذبه‌های گردشگری این روستا عبارتند از:
خانه‌های صخره‌ای که در سراسیبی تپه‌ای به صورت خانه‌های زیرزمینی و با اشکال مختلف حفاری شده‌اند. جنس این خانه‌ها از سنگ‌های رسوبی و ماسه فشرده‌است. برخی از منابع آگاهی قدمت این خانه‌ها را هزاره اول قبل از میلاد نسبت می‌دهند.
آرامگاه امام‌زاده سید صادق، «گنزق» که از نظر مردم روستا، از نوادگان امام جعفر صادق (ع) می‌باشد، زیارتگاه روستاییان است. این آرامگاه که روبه‌روی روستای قدیمی «گنزق» قرار دارد، در اثر زلزله سال ۱۳۷۵ کاملا تخریب گردید و سپس نوسازی شد. در گذشته بنای این آرامگاه با آجرهای قرمز پخته شده و طرح هشت ضلعی ساخته شده بود. در میان مردم روستا برگزاری مراسم محلی، مذهبی و آیین‌های ملی با استقبال ویژه‌ای همراه است.
مثلا مراسم «شال سالاما» که در شب چهارشنبه سوری توسط پسران جوان انجام می‌گیرد، از این جمله است. در این مراسم جوانان روستا، شال یا روسری بزرگی را از روزنه پشت‌بام خانه‌های فامیلی آویزان کرده و از صاحب خانه هدیه‌ای طلب می‌کنند. صاحب خانه نیز هدیه‌ای بافتنی یا خوراکی به شال یا روسری می‌بندد. در پایان مراسم، هدیه‌های جمع‌آوری شده مابین جوانان شرکت کننده تقسیم می‌شود. در عید نوروز، پس از مراسم تحویل سال، بزرگ‌ترها به افراد کوچ خانواده عیدی می‌دهند و دسته‌جمعی به دیدار از خانواده‌های یکدیگر می‌پردازند یا به زیارت امام‌زاده می‌روند.
در ایام نوروز مردم روستا با اجرای بازی‌هایی از قبیل تخم‌مرغ بازی جلوه خاصی به این جشن می‌بخشند. روستاییان کنزق در برپایی مراسم سوگواری ایام محرم، با مشارکت در عزاداری به سینه‌زنی و نوحه‌خوانی می‌پردازند و در شب‌های احیاء ماه مبارک رمضان با تجمع در مسجد روستا ضمن عبادت و اجرای مراسم این شب‌ها، تا سحر شب‌زنده‌داری می‌کنند.
لباس مردان روستا مشتمل بر کت و شلوار است. برخی از مردان از کلاه شاپو استفاده می‌کنند. در گذشته مردان این روستا شلوار گشادی را که از پشم بافته یم‌شد می‌پوشیدند و کلاه پوستی بر سر می‌نهادند. جوراب پشمی بلند، پاتاوه (ساق‌بند) و چاروق نیز به عنوان پاپوش مورد استفاده قرار می‌گرفت. لباس زنان روستا بیشتر از نوع لباس‌های محلی است. آنان پیراهن گلدار بلند و دامنی چین‌دار (شلیته یا تنبان) بر تن می‌کنند و با «یایلیق» (روسری) سر خود را می‌پوشانند. تنوع رنگ در لباس‌های زنان و دختران این روستا چشم‌گیر است.
از انواع غذاهای محلی روستای کنزق می‌توان به «آش دوغ» (دوغا آشی یا آیران آشی)، «خشیل»، «سوغان سو»، «بزباش»، «شوربا»، «سوتلی پلو»، «قیقناغ»، انواع کباب و نان لواش محلی اشاره کرد. مهم‌ترین سوغات روستای «گنزق» عبارت است از: انواع صنایع دستی ماند گلیم‌های زیبا و منقش، جاجیم، فرش و همچنین انواع تولیدات دامی، لبنی و عسل. دسترسی: این روستا تاریخی «گنزق» از طریق شهر سرعین قابل دسترسی است.
روستای کوهستانی «گنزق» با بافتی متراکم، در جوار یکی از دره‌های زیبای سبلان استقرار یافته‌است. بافت کلی روستا طرحی منظم و الگویی شطرنجی دارد. خانه‌های صخره‌ای و زیرزمینی که ابعادی متنوع و استقراری ناهمگون دارند، از ویژگی‌های اصلی این روستا به‌شمار می‌روند. برخی از این خانه‌ها دارای روزنه و نورگیر استوانه‌ای و برخی دیگر، دایره‌ای شکل یا غیرهندسی هستند. در این خانه‌های صخره‌ای طاقچه‌هایی با طاق‌های قوسی یا کنده‌کاری تعبیه شده‌است.
معادن کنزق
شناسه معدن: ۳۱۰۰۰۶۰
ارقام اولیه کد شناسایی معدن نمایانگر استان محل استقرار معدن بوده و ارقام دوم و سوم بترتیب کد زیرگروه معدن و گروه اصلی ماده معدنی بوده و سه رقم نهایی شماره سریال معدن در استان مربوطه است
نام معدن: کنزق
گروه اصلی نوع معدن: روباز
زیر گروه ماده معدنی: غیر فلزی
نام ماده معدنی اصلی: پوکه معدنی
نام ماده معدنی فرعی ۱:
نام ماده معدنی فرعی ۲:
استان: اردبیل
بخش: مرکزی - روستای کنزق
وضعیت فعلی معدن: غیرفعال
فهرست روستاهای شهرستان سرعین
فهرست روستاهای ایران