دبیان

دبیان یک توزیع لینوکس است که از نرم‌افزار آزاد عمدتا تحت پروانه عمومی همگانی گنو تشکیل شده‌است.
دبیان یکی از قدیمی‌ترین و رایج‌ترین توزیع‌های لینوکس برای استفاده در رایانه شخصی و سرورها است. دبیان بیشتر از هر توزیع دیگری به عنوان پایه برای توسعه یک توزیع لینوکس جدید استفاده شده‌است و وب‌گاه دیستروواچ بیان می‌کند که تا سال ۲۰۱۴ میلادی ۱۳۸ توزیع بر پایه دبیان تولید شده‌اند و فعال می‌باشند. هیچ‌کدام از انشعاب‌های دبیان به صورت رسمی وابسته به پروژه دبیان نمی‌باشند.
پروژه دبیان خود را موظف می‌داند که علاوه بر انتشار به‌روزرسانی‌های امنیتی، اطلاعات دقیقی در رابطه با مشکلات امنیتی سیستم‌عامل منتشر کند.
اهداف
پروژه دبیان بر پایه رهنمودهای نرم‌افزار آزاد دبیان هدایت می‌شود که به صورت روشن بیان می‌کند که هدف این پروژه گسترش یک سیستم‌عامل کاملا آزاد است و از مفاد بنیادین آن رهنمودها این است که تمام نرم‌افزارهای منتشر شده باید تحت یک پروانه نرم‌افزار آزاد باشند.
ویژگی‌ها
مدیریت بسته‌ها
Dpkg برنامه بنیادین برای مدیریت بسته‌های deb در دبیان می‌باشد. APT از این برنامه برای نصب دیگر برنامه‌ها استفاده می‌کند.
APT یک برنامه پیشرفته برای رسیدگی به بسته‌های دبیان است که دربرگیرنده چند برنامه می‌باشد: apt-get, apt-cache, apt-cdrom…
برتری استفاده از APT: آسانی و رسیدگی اتوماتیک به نیازمندی‌های بسته‌ها و نصب بسته‌ها از مخازن آنلاین است.
مخازن
دبیان بیش از ۴۹ هزار بسته قابل نصب، بیش از هر توزیع لینوکس، در مخازن خود دارد که با ویرایش مستقیم فایل /etc/apt/sources.list یا تغییر تنظیمات رابط APT می‌توان هر مخزنی را اضافه کرد.
چرخه حیات انتشارها
(اصلی: جدول چرخه حیات انتشارها)
فازهای پشتیبانی
هر زمان که یک نسخه پایدار عمده منتشر می‌شود، معمولا هر دو سال یکبار، تیم امنیتی دبیان نسخه پایدار قبلی که حالا پایدار قدیمی (old-stable) نامیده می‌شود را تنها برای یک سال پشتیبانی خواهد کرد. این به این معنی است که انتشارهای دبیان معمولا سه سال پشتیبانی دارند.
یک پروژه «پشتیبانی بلند مدت» برای دبیان وجود دارد که توسط «تیم امنیتی دبیان» اداره نمی‌شود، بلکه توسط یک گروه جداگانه از کمپانی‌ها و داوطلبانی که نیاز به پشتیبانی بیشتری دارند انجام می‌شود. هدف این پروژه این است که زمان حیات یک انتشار پایدار دبیان را حداقل به پنج سال برساند، البته تنها چند معماری توسط این پروژه پشتیبانی می‌شود نه همه معماری‌ها.
پشتیبانی فنی
همانند تمام سیستم‌عامل‌های شبه-یونیکس و بسیاری از پروژه‌های متن-باز، بحث‌های مربوط به توسعه دبیان شامل اجزای مختلف و معماری‌های پردازنده تحت پشتیبانی، و همین‌طور پاسخ‌گویی به پرسش‌ها و مشکلات کاربران، به‌طور اصلی از طریق لیست‌های پست‌سپاری انجام می‌شود.
با توجه به هدف دبیان مبنی بر جهانی بودن و اجرا بر روی تمام پردازنده‌ها، برای بسیاری از زبان‌ها از جمله زبان پارسی، یک یا چند لیست پست‌سپاری اختصاص داده شده‌است که اشخاص اجازه دارند به زبانی غیر از انگلیسی در آنجا مشکلات و همین‌طور بحث‌های مربوط به بین‌المللی‌سازی و محلی‌سازی را به زبان خود یا انگلیسی مطرح کنند.
لیست پست‌سپاری دبیان برای زبان پارسی:
تاریخچه
(en)
۱۹۹۳–۱۹۹۸
دبیان نخستین بار در تاریخ ۱۶ اوت ۱۹۹۳ بدست ایان مورداک آشکار شد، کسی که در ابتدا نام این سیستم را «انتشار لینوکس دبیان» نامید. نام دبیان ترکیبی از نام نامزدش، دبرا لین و نام خودش بود. قبل از انتشار دبیان، لینوکس SLS اولین توزیع لینوکس کامپایل‌شده از بسته‌های نرم‌افزاری مختلف بوده‌است، و یکی از پایه‌های محبوب دیگر توزیع‌ها در سال ۱۹۹۳–۱۹۹۴ بود. باگ‌ها و نگهداری ضعیف از SLS مورداک را برآن داشت که توزیع جدیدی منتشر کند.
در سال ۱۹۹۳ مورداک «بیانیه دبیان» را منتشر کرد، طرح کلی خودش را برای سیستم‌عاملی جدید معرفی کرد. در آن او اشاره به ساخت یک توزیع لینوکس می‌کند که به‌صورت متن باز و آزاد نگهداری و توسعه داده شود، همانند لینوکس و گنو.
پروژه دبیان در ابتدا به آرامی گسترش پیدا می‌کرد و اولین نسخه‌های ۰٫۹x در سال‌های ۱۹۹۴ و ۱۹۹۵ منتشر شدند. در این مدت این پروژه توسط پروژه گنو از بنیاد نرم‌افزار آزاد مورد حمایت (اسپانسر) قرار گرفت. اولین پورت به معماری‌های به غیر از اینتل ۸۰۳۸۶ در سال ۱۹۹۵ آغاز گردید، و اولین نسخه ۱.x دبیان در سال ۱۹۹۶ منتشر شد.
در سال ۱۹۹۶، بروس پرنز به عنوان رهبر پروژه جایگزین ایان مورداک شد.
رهبران پروژه
رهبر پروژه دبیان (DPL) یک شخص مطرح در پروژه است که راه کنونی پروژه را تعیین می‌کند. پروژه تا به حال رهبران زیر را داشته‌است:
ایان مورداک (اوت ۱۹۹۳ – مارس ۱۹۹۶), بنیان‌گذار پروژه دبیان
بروس پرنز (آوریل ۱۹۹۶ – دسامبر ۱۹۹۷)
Ian Jackson (ژانویه ۱۹۹۸ – دسامبر ۱۹۹۸)
Wichert Akkerman (ژانویه ۱۹۹۹ – مارس ۲۰۰۱)
Ben Collins (آوریل ۲۰۰۱ – آوریل ۲۰۰۲)
Bdale Garbee (آوریل ۲۰۰۲ – آوریل ۲۰۰۳)
Martin Michlmayr (مارس ۲۰۰۳ – مارس ۲۰۰۵)
Branden Robinson (آوریل ۲۰۰۵ – آوریل ۲۰۰۶)
Anthony Towns (آوریل ۲۰۰۶ – آوریل ۲۰۰۷)
Sam Hocevar (آوریل ۲۰۰۷ – آوریل ۲۰۰۸)
استیو مک‌اینتایر (آوریل ۲۰۰۸ – آوریل ۲۰۱۰)
استفانو زاکیرولی (آوریل ۲۰۱۰ – آوریل ۲۰۱۳)
لوکاس ناسباوم (آوریل ۲۰۱۳ - هم‌اکنون)
پشتیبانی سخت‌افزار
نیازمندی‌های سخت‌افزار
دبیان تقریبا بر روی تمامی پردازنده‌ها از جمله مدل‌های قدیمی اجرا می‌شود و تقریبا از تمامی سخت‌افزارهای رایج پشتیبانی می‌کند. در حالت پایه، دبیان به منابع سخت‌افزاری بیش از آنچه هسته لینوکس و برنامه‌های اساسی گنو (مانند bash,coreutils و …) به آن‌ها نیاز دارد، نیازمند نیست. از آن جمله نیازمندی به مقدار حافظه رم ۲۰ مگابایت برای پردازنده s390(رایانه ibm system z) یا ۴۸ مگابایت برای پردازنده‌های خانواده x86 یا نیازمندی به ۱ گیگابایت فضای دیسک سخت خالی در حالت پایه می‌باشد. همچنین دبیان تمامی ویژگی‌های هسته لینوکس مانند چند پردازندگی، ارتباط با شبکه‌های بی‌سیم و غیره را پشتیبانی می‌کند.
مشتقات
درخت خانواده دبیان
انشعاب از شاخه
توزیع
پایدار
مپیس (SimplyMEPIS), کانوتیکس، کرانچ‌بنگ لینوکس، Floppix
آزمایشی
اوبونتو (long term release), مپیس (antiX), پارسیکس، لینوکس مینت (Debian edition)
غیرپایدار
اوبونتو، aptosid (former sidux), Semplice Linux
ناشناخته
دم اسمال لینوکس، Xandros, کنوپیکس، لینوکس بکترک، لینسپایر، LinEx, Vyatta, others
صفحات مرتبط
جنبش فرهنگ آزاد