تهران‌پارس

محدوده تهران‌پارس در نقشه تهران به رنگ سیاه
تهران‌پارس نام کوی بزرگی است که در شمال شرق شهر تهران، پایتخت ایران، واقع شده‌است.
موقعیت
این کوی بزرگ در شمال شرق تهران منطقه ۴ شهرداری تهران منطقه ۸ شهرداری تهران می‌باشد.
از لحاظ مرزبندی با محلات اطراف، تهرانپارس از شمال با بزرگراه بابایی و خیابان استخر و محله قنات کوثر و، مجیدآباد و محله کوهسار، از جنوب با خیابان دماوند و محلات آشتیانی و سرخه حصار، از غرب با بزرگراه شهید باقری و کوی نارمک و اوقاف و از شرق با بلوار پروین و محله‌های جوادیه و گلشن (خاک سفید) همسایه است. همچنین شهرک حکیمیه به لحاظ عرفی جز اراضی تهرانپارس محسوب می‌شود. تهرانپارس به لحاظ آب و هوا دارای آب وهوای سردسیر و مطبوع می‌باشد. تهرانپارس دارای فرعی‌هایی با نام‌های قدیم کادوس، زرین، رشید، رستم، گیو و پارسیان می‌باشد. بلوار اصلی تهرانپارس به نام آرش تیرانداز بود که پس از تغییر نام‌های پی در پی سرانجام به نام آیت الله خوشوقت تغییر نام یافت. همچنین تهرانپارس دارای چهار فلکه که اخیرا فلکه اول به میدان قمر بنی هاشم و فلکه سوم به فلکه سجادیه تغییر نام یافت. محله غربی تهرانپارس به مراتب از محله شرقی آن مدرن‌تر و گران‌تر است. تهرانپارس در منطقه ۴ به دو محله مجزا تحت عنوان تهرانپارس غربی و تهرانپارس شرقی تفکیک شده‌است و مرز جدا کننده این دو محله بلوار پروین (شاهد) می‌باشد. شهرک‌هایی نظیر شهرک امید، شهرک پارس، شهرک فرهنگیان در این عنوان کلی قرار دارند. بزرگراه‌هایی از قبیل رسالت، زین الدین، باقری از این منطقه عبور می‌کنند.
پیشینه
در محدوده‌ای که امروزه با نام تهران‌پارس شناخته می‌شود، سال‌ها قبل از تقسیم اراضی آن و انجام خیابان کشی‌های مدرن، چندین روستا و آبادی قرار داشتند که مهدی‌آباد و مجیدآباد از آن جمله‌اند. در سال ۱۳۱۰ شخصی بنام هرمز آرش که یکی از سرمایه داران زرتشتی بود، این زمین‌ها را که ۳۶ میلیون متر مربع وسعت داشتند، از خانواده ابوالقاسم خان بختیار خرید و تهران‌پارس را ساخت. پس از آن، تهرانپارس مدرن به دست فرانسویان طراحی شد. سالهای قبل از انقلاب، تهرانپارس محل سکنی تعداد زیادی از امریکاییان مقیم ایران بود که با وقوع انقلاب از کشور خارج شدند.
مهدی‌آباد
این روستا که امروزه هیچ نشانی از آن بر روی نقشه دیده نمی‌شود چندین سال قبل از ساخت و سازهای شهری در دهه ۳۰ خورشیدی، متروکه و مخروبه شده بوده‌است که مورخان علت اصلی آن را خریداری قنات روستا توسط سفارت آمریکا گفته‌اند.
مجیدآباد
مجیدآباد یکی از روستاهای قدیمی شرق تهران بوده‌است و محله امروزی آن، هم چنان با همان نام قدیمی خود روزگار سپری می‌کند. هم‌اکنون پارک پلیس یا همان باغ اناری سابق در این محله هست که سریال قدیمی باغ گیلاس را در این باغ و امارت قدیمی آن فیلم‌برداری نموده‌اند.
خیابان کشی
تهرانپارس دارای ۴ فلکه می‌باشد که در امتداد خیابان تیرانداز، خیابان اصلی منطقه قرار دارند. (امروزه فلکه دوم و چهارم تبدیل به چهارراه شده‌اند اما همچنان با همان نام پیشین خود خوانده می‌شوند) خیابان تیرانداز یک خیابان شمالی-جنوبی است که از فلکه چهارم در زیر بزرگراه زین الدین در شمال آغاز شده و تا سه راه تهرانپارس در تقاطع خیابان دماوند منتهی می‌شود. همچنین بزرگراه رسالت در میان فلکه اول و دوم از خیابان تیرانداز عبور می‌کند که این تقاطع را چهارراه تیرانداز می‌نامند.
تهرانپارس دارای ۶۰ کوچه بلند و افقی می‌باشد که از شماره ۱۰۲ در بالای خیابان دماوند تا ۲۴۴ در بالایبزرگراه زین الدین به صورت شماره‌های زوج طبقه‌بندی شده‌است. همچنین تهرانپارس دارای ۱۱ خیابان عمودی بوده که به صورت فرد از خیابان ۱۰۳ تا ۱۳۷ نامگذاری شده‌اند.
خطوط حمل و نقل عمومی
از امکانات حمل و نقل عمومی این محله می‌توان به ایستگاه‌های خط ۲ مترو (فرهنگسرا به صادقیه) با نام‌های ایستگاه مترو شهید باقری (در تقاطع بزرگراه باقری و رسالت) و ایستگاه مترو تهرانپارس (در تقاطع بزرگراه رسالت و خیابان ۱۲۳) و ایستگاه مترو فرهنگسرا (خیابان جشنواره مقابل فرهنگسرای اشراق) اشاره نمود.
در این محله خطوط اتوبوس بشرح ذیل فعالیت دارند:
۱) خط ۱۰۱ یا یک اتوبوس‌های تندرو از چهار راه تهرانپارس به پایانه آزادی از سمت فلکه اول تهرانپارس در مسیر خیابان‌های دماوند و انقلاب و آزادی
۲) خط اتوبوس ۲۰۷ چهار راه تهرانپارس به میدان رسالت در مسیر خیابان‌های گلبرگ و جانبازان
۳) خط اتوبوس ۲۲۳ شهرک پارس به میدان رسالت دسترسی به فلکه چهارم تهرانپارس و پل استخر
۴) خط اتوبوس ۲۲۴ پایانه علم و صنعت به پایانه افق (حکیمیه) در مسیر بزرگراه رسالت، خیابان فرجام، چهارراه اشراق (فلکه دوم)، خیابان‌های جشنواره و پروین، میدان استخر، کنارگذر بزرگراه زین الدین، دانشگاه آزاد تهران شمال تا دسترسی‌های محلی حکیمیه
۵) خط اتوبوس ۳۸۲ پایانه علم و صنعت به پایانه شهید زین الدین در مسیر خیابان‌های رسالت، گلبرگ، فلکه اول، چهارراه اشراق (فلکه دوم)، خیابان‌های جشنواره، پروین، ۱۹۶ شرقی، احسان تا دسترسی‌های محلی گلشن
۶) خط اتوبوس ۳۸۳ میدان رسالت به پایانه شهید زین الدین در مسیر خیابان فرجام، چهارراه اشراق (فلکه دوم)، خیابان جشنواره، ایستگاه مترو فرهنگسرا، و خیابان زهدی (امین) تا دسترسی‌های محلی گلشن
۷) خط اتوبوس ۳۹۶ فلکه سوم تهرانپارس به ابتدای خیابان شهید مطهری در مسیر خیابان‌های ۱۹۶ غربی، دلاوران، هنگام، رسالت، مترو مصلی، میدان آرژانتین و خیابان‌های احمدقصیر، بهشتی و ولیعصر
۸) خط اتوبوس ۳۹۸ چهار راه تهرانپارس به حکیمیه در مسیر فلکه اول، خیابان‌های پروین، جشنواره، دماوند تا دسترسی‌های محلی حکیمیه و کوی دانشگاه
۹) خط اتوبوس ۳۹۹ پایانه علم و صنعت به شهرک شهید بهشتی در مسیر خیابان‌های رسالت، گلبرگ، خوشوقت (حجربن عدی) از فلکه اول، چهارراه اشراق (فلکه دوم)، فلکه سوم و چهارم، پارک پلیس، خیابان‌های توحید، استقلال، استخر و ۲۴۴ شرقی در محله کوهسار (سازمان گوشت)
۱۰) خط اتوبوس ۴۰۰ پایانه علم و صنعت به دانشگاه امام حسین در مسیر بزرگراه رسالت، خیابان فرجام، چهارراه اشراق (فلکه دوم)، خیابان‌های جشنواره و دماوند، سازمان آب تا دسترسی‌های محلی حکیمیه، دانشگاه آزاد تهران شمال، ضلع شمال بزرگراه بابایی و شهرک شیردم و دانشگاه
۱۱) خط اتوبوس ۴۰۲ چهار راه تهرانپارس به شهرک پارس در مسیر فلکه اول، خیابان‌های خوشوقت (حجربن عدی)، بزرگراه رسالت، ایستگاه مترو تهرانپارس، بلوار پروین، میدان استخر، بلوار استقلال و پارک پلیس
مراکز و اماکن مهم
باغ پرندگان تهران
پارک جنگلی یاس لویزان (یاس فاطمی)
پارک جنگلی لویزان
پارک جنگلی سرخه حصار
پارک پلیس (باغ اناری سابق)
مرکز خرید سپید
مرکز خرید پارسیان
هتل شهر
رستم باغ (ویژه زرتشتیان)
فرهنگسرای اشراق
رستم گیو
موزه گرافیک