خزندگان افغانستان

تا اکنون تحقیقات وسیع در مورد خزندگان افغانستان صورت نگرفته‌است. با وجود این همه یک سلسله تحقیقات از طرف جانورشناسان خارجی ومتخصصین داخلی مانند داکتر سید امیر شاه حسن یار، خوشحال حبیبی و خان صورت گرفته‌است. درین پژوهش توانسته‌اند نام‌گذاری و سایر خصوصیات خزندگان افغانستان را تا حدودی برازنده سازند. تا اکنون ۱۰۱ گونه خزندگان شناسائی گردیده‌است از جمله ۲۷ نوع آن مار و ۲۳ نوع آن سوسماریان می‌باشند. مارهای افغانستان زهری غیر زهری کفچه مار کبرا سندر شیر ماهی مار زنگی سیاه مار ومارهای آبی می‌باشد. در همه نقاط دیده می‌شوند. انواع لاک‌پشت افغانی دارای جسامت کوچک بوده فعلا در بسیاری کشورهای آسیای مرکزی منحیث بازی اطفال در خانه‌ها نگهداری می‌شوند. زیاده انواع حشرات و خزندگان در دشتهای گرم شمال و جنوب غربی افغانستان بخصوص هلمند قندهار فراه ونیمروز زیست دارند.
خزندگان بومی افغانستان
گگوی افغانی: Asiocolotes levitoni (Squamata Sauria - Gekkonidae) Levitons Gecko
ارومیاس افغانی Eremias afghanistanica (Squamata Sauria - Lacertidae) Afghan Racerunner
ارومیاس آریا Eremias aria (Squamata Sauria - Lacertidae)
فهرست خزندگان افغانستان
در مجموع ۱۱۱ گونه خزنده در افغانستان زیست می‌نماید. خزندگان افغانستان عبارتند از مارمولک { چلپاسه، شلند|زبان دری، سوسمارها، اژذهار، مارها می‌باشد.
شماره
نام پرنده
نام علمی
بزبان انگلیسی
الگو
. راسته: Testudines خانواده: Testudinidae
در افغانستان یکنوع سنگ پشت خورد زیست می‌نمایند.
۱
سنگ پشت
Testudo horsfieldii
Russian tortoise
چپ
شاخه:Sauria. خانواده: Gekkonidae
در افغانستان از خانواده مارملوک ۱۸ گونه حیات بسر می‌برد.
شرحح.
۱
مارمولک عنکبوتی خانگی
Alsophylax laevis
Persian Spider Gecko
چپ
۲
جکوی عنکبوتی ایرانی
Agamura persica
blunt tailed spider gecko
چپ
۳
مارمولک انگشت مستقیم
Alsophylax pipiens
Straight-fingered Geckos
۴
مارمولک کوچک
Bunopus tuberculatus
Bunopus
۵
گگوی افغانی
Asiocolotes levitoni
Levitons Gecko
کمیاب است
۶
گکوی انگشت ریشه دار اورسمان
Crossobamon eversmanni
Eversmann’s Fringe-toed Gecko
۷
مارمولک زبر دم
Cyrtopodion fedtschenkoi
Rough-tailed Gecko
چپ
۸
گکوی انگشت دراز نیکولسکی
Cyrtopodion longipes
Nikolsky’s Long-toad Gecko
۹
گکوی سنگی تیغه دار
Cyrtopodion scabrum
Keeled Rock Gecko
۱۰
گکوی انگشت باریک ترکمنی
Cyrtopodion turcmenicum
Turkmen Thin-toad Gecko
۱۱
مارمولک گرشک
Cyrtopodion voraginosum
Leviton - Anderson, 1984)
۱۲
مطالعه نشده
Cyrtopodion watsoni
۱۳
گکوی انگشت کج خزری
Cyrtopodion caspium
Caspian Bent-toad Gecko
۱۴
مارمولک پلنگی
Eublepharis macularius
leopard gecko
چپ
۱۵
مارملوک شکم زرد خانگی
Hemidactylus flaviviridis
Yellow-bellied House Gecko
چپ
۱۶
جکوی دم پخ یا (بقه ئی)
Teratoscincus bedriagai
wonder geckos
چپ
۱۷
گکوی دم پخ فلس کوچک
Teratoscincus microlepis
Small-scaled Skink Gecko
۱۸
گکوی دم پخ معمولی
Teratoscincus scincus
Common Skink Gecko
سوسماران
شماره
نام پرنده
نام علمی
بزبان انگلیسی
الگو
راسته:Squamata شاخه: Sauri . خانواده:Agamidae
این خانواه را بنام اژدها کوچک نیز یاد می‌نمایند اکثر گونه این خانواده در عقب خود ساختمان تاج مانند دارند بعضی از انواع این خانواده بزرگ می‌باشند.
۱۹
مارمولک تغیرکن
Calotes versicolor
Changeable Lizard
چپ
۲۰
مارمولک رنگه
Laudakia agrorensis
Agror Agama
چپ
۲۱
شلند بدخشانی
Laudakia badakhshana
Badakhshana Rock Agama
بعدا
۲۲
آگاما قفقازی
Laudakia caucasia
Caucasian agama
چپ
۲۳
آگاما خراسانی
Laudakia erythrogastra
Asian Rock Agamas
چپ
۲۴
آگاماهمالیائی
Laudakia himalayana
Himalayan agama
چپ
۲۵
آگاماترکستانی
Laudakia lehmanni
Turkestan Agama
۲۶
آگامای صخره ئی فلس کوچک
Laudakia microlepis
Small-scaled Agama
بعدا
۲۷
آگامای صخره‌ای فلس درشت
Laudakia nupta
Large-scaled (Rock) Agama
بعدا
۲۸
آگاما نورستانی
Laudakia nuristanica
Levitons Rock Agama
۲۹
آگاما سنگ کشمیری
Laudakia tuberculata
Kashmir Rock Agama
چپ
آگاما کلارکوم
Phrynocephalus clarkorum
۳۱
آگاما وزغ سر
Phrynocephalus euptilopus
Alcocks toad-headed agama
بعدا
۳۲
آگاماسرگیرد لشتن ستاین
Phrynocephalus interscapularis
Lichtensteins Toadhead Agama
چپ
۳۳
آگاما زرد خالدار وزغ سر
Phrynocephalus luteoguttatus
Yellow-speckled toad-headed agama
چپ
۳۴
آگاما سر وزغی دم سیاه
Phrynocephalus maculatus
Blacktail Toadhead Agama
بعدا
۳۵
آگما سر وزغی پت
Phrynocephalus mystaceus
Secret Toadhead Agama
چپ
۳۶
آگاما سروزغی راه راه
Phrynocephalus ornatus
Ornate Toadhead Agama
۳۷
آگاما رادهی
Phrynocephalus raddei
no name
۳۸
آگاما سروزغ ابلق
Phrynocephalus reticulatus
۳۹
آگامای سروزغی خاکستری
Phrynocephalus scutellatus
Gray Toad Agama
چپ
۴۰
آگاما چابک
Trapelus agilis
Steppenagame
چپ
۴۱
آگاما زمینی افغانی
Trapelus megalonyx
Afghan Ground Agama
چپ
۴۲
آگاما فارسی
Trapelus ruderatus
Persian Agama
۴۳
سوسمار استیپی
Trapelus sanguinolentus
Steppe Agama
چپ
۴۴
خار دم
Uromastyx asmussi
spiny tailed lizard
چپ
۴۵
سوسمار خاردم هندی
Uromastyx hardwickii
Hardwickes or Indian spiny-tailed lizard
چپ
خانواده Anguidae
شماره
نام پرنده
نام علمی
بزبان انگلیسی
الگو
راسته:Squamata. فامیل: Anguidae
این خانواده دارای ۹۴ گونه میباشداز جمله یکنوع آن در افغانستان زیست می‌نماید. این حیوان تخم گذار اند. این گونه مارملوک دارای طول زیاد مانند مار می‌باشند.
۴۶
ماملوک شیشه‌ای یا لوس مار
Pseudopus apodus
Scheltopusik
چپ
راسته:Squamata . خانواده:Scincidae در.
۴۷
اسکینک چشم ماری دوخط
Ablepharus bivittatus
Twin-striped Skink
چپ
۴۸
سوسمار
Ablepharus grayanus
تنها در افغانستان وجود دارد
۴۹
اسکینک چشم ماری آسیایی
Ablepharus pannonicus
چپ
۵۰
Edward Blyth (1810 - 1873)
Eumeces blythianus
مطالعات وسیع صورت نگرفته
چپ
۵۱
اسکینک اشنایدر
Eumeces schneideri
Berber skink
چپ
۵۲
آلپ پنجاب سقنقور
Eurylepis taeniolatus
Alpine Punjab Skink
۵۳
سکنگ راه راه چمنزار
Eutropis dissimilis
Striped Grass Skink
۵۴
اسکینگ ماری یا کوتاه
Ophiomorus brevipes
۵۵
اسکینگ ماری چیرنو
Ophiomorus chernovi
۵۶
اسکینک ماسه‌ای سه انگشتی
Ophiomorus tridactylus
Three-toed Snake Skink
بشکل مار است
۵۷
اسکینک علفزار طلائی
Trachylepis aurata
Goldstreifenskink, Goldmabuye
سوسمارخوردطلائی
خانواده:لسرتایدها
راسته:Squamata . خانواده:Lacertidae در بعضی از انواع این خانواده بکرزائی یا تولید مثل بدون القاع صورت میگرد. ی.
۵۸
سوسمار انگشت ریشه دار بلانفورد
Acanthodactylus blanfordii
Blanfords Fringe-fingered Lizard
چپ
۵۹
سوسمار فرینج انگشت هندی
Acanthodactylus cantoris
Indian Fringe-fingered Lizard
دو انگشت عقبی بزرگ وکج است
۶۰
سوسمار انگشت ریشه دار
Acanthodactylus micropholis
persian fringe toed lizard
۶۱
لاسرتای بیابانی مشبک
Eremias acutirostris
reticulate desert lacerta
۶۲
لسرتاید افغانستانی
Eremias afghanistanica
Afghan Racerunner
تحقیقات کامل نیست
۶۳
سوسمار آریا
Eremias aria
Eremias (Ommateremias) aria — BISCHOFF 1978
چپ
۵۴
ارمیاس سیستان
Eremias fasciata
Sistan Racerunner
۳انگشت وراه راه
۶۵
ارمیاس مشبک
Eremias grammica
Reticulate Racerunner
۶۶
ارمیاس راه راه
Eremias lineolata
Striped Racerunner
۶۷
ارمیاس خال سیاه
Eremias nigrocellata
۶۸
ارمیاس فارس
Eremias persica
۶۹
ارمیاس رجالی
Eremias regeli
۷۰
ارماس اسکریپتا
Eremias scripta
تا اکنون پژوهش نشده
۷۱
ارمیاس آسیای مرکزی
Eremias velox
Central Asian Racerunner
چپ
۷۲
سوسمار خال خورد
Mesalina guttulata
Small-spotted Lizard
چپ
۷۳
مسالینای دم دراز ایرانی
Mesalina watsonana
Persian long-tailed Lizard
۷۴
سوسمار چشم ماری اردنی
Ophisops jerdonii
Jerdons Snake-Eye
چپ
راسته:Squamata . خانواده:Varanidae ی.
۷۵
بزمچه بنگالی
Varanus bengalensis
The Bengal monitor
چپ
۷۶
بزمجه بیابانی
Varanus griseus
desert monitor
چپ
راسته:Squamata زیر راستهSerpentes یا مارها
شماره
نام پرنده
نام علمی
بزبان انگلیسی
الگو
راسته:Squamata. زیر راستهSerpentes فامیل: Leptotyphlopidae ی.
۷۷
مار نخی سندی
Myriopholis blanfordi
Sindh Thread Snake
چپ
راسته:Squamata. فامیل:Typhlopidae ی.
۷۸
مار کرمی شکل
Typhlops vermicularis
European blind snake
چپ
راسته:Squamata. فامیل:Boidae ی.
۷۹
کور مار خالدار
Eryx elegans
Central Asian sand boa
چپ
۸۰
بوای ریگی
Eryx johnii
Indian sand boa
چپ
۸۱
بوای شنی خورد
Eryx miliaris
Dwarf sand boa
چپ
۸۲
مار تاتاری
Tartar sand boa
Eryx tataricus
چپ
راسته:Squamata. فامیل: Colubridae ی.
۸۳
مار آلو سر
Boiga trigonata
common cat snake
چپ
۸۴
گوند مار
Elaphe dione
Steppes Ratsnakes
۸۵
مارپلنگی
Hemorrhois ravergieri
spotted whip snake
چپ
۸۶
مار گرگی
Lycodon striatus
northern wolf snake
چپ
۸۷
مارسردرفشی شنی
Lytorhynchus maynardi
Awl-headed Sand Snake
درهلمند
۸۸
مار درفشی
Lytorhynchus ridgewayi
ندارد
۸۹
مارآبی چلیپر
Natrix tessellata
Dice snake
چپ
۹۰
لوس مار
Oligodon taeniolatus
Variegated Kukri Snake
۹۱
مار خالدار صحراریسر
Platyceps karelini
Spotted Desert Racer
۹۲
مار زیبا غیرسمی
Platyceps rhodorachis
Braid Snake, Jan’s Cliff Racer
۹۴
مارخطی باریک
Psammophis leithii
Pakistani Ribbon snake
۹۵
تیر مار
Psammophis lineolatus
Steppe Ribbon Racer
۹۶
تیر مار شوکری
Psammophis schokari
Schokari Sand Racer
چپ
۹۷
مار کوچک فارسی
Pseudocyclophis persicus
Persian dwarf Snake
۹۸
مار موش خور خاوری
Ptyas mucosa
Dhaman or Oriental Ratsnake
چپ
۹۹
شتر مار کلیفورد
Spalerosophis diadema
Cliffords diadem Snake
۱۰۰
افعی پلنگی
Telescopus rhinopoma
Cat Snake
۱۰۱
مار آبی آسیائی
Xenochrophis piscator
Asiatic Water Snake
چپ
راسته:Squamata . خانواده:Elapidae ی.
۱۰۲
کریت مار هندی
Bungarus caeruleus
Common Krait
چپ
۱۰۳
کبرا
Naja naja
Indian Cobra
چپ
۱۰۴
کفچه مار
Naja oxiana
Caspian cobra
چپ
راسته:Squamata . خانواده:Viperidae ی.
۱۰۵
مار جعفری
Echis carinatus
saw-scaled viper
چپ
۱۰۶
کک مار
Eristicophis macmahoni
McMahon-Viper
چپ
۱۰۷
افعی سایبریائی
Gloydius halys
Halys pit viper
چپ
۱۰۸
افعی آسیای مرکزی
Gloydius intermedius
Central Asian pit viper
۱۰۹
گرزه مار
Macrovipera lebetina
Levantine Viper
چپ
۱۱۰
مار شاخدار
Pseudocerastes persicus
Persian horned Viper
category "Reptail of Afghanistan" کته گوری خزندگان افغانستان ویکی پیدیا انگلیسی
فهرست خزندگان افغانستان ویکی پیدیا انگلیسی
EOL یا Encyclopedia of liveدر مورد نامگذاری علمی حیات وحش