پری زنگنه

پریرخ شاه‌یلانی مشهور به پری زنگنه (زاده ۱۳۱۸ در کاشان)، خواننده ایرانی در سبک اپرا است. از جمله فعالیت‌های او، می‌توان به کار بر روی موسیقی محلی و فولکوریک ایران اشاره کرد. پری زنگنه که بینایی خود را در یک سانحه رانندگی از دست داده است، از هنرستان عالی موسیقی (کنسرواتوار عالی موسیقی تهران) در رشته اپرا فارغ‌التحصیل شده است.
زندگی‌نامه هنری
پری زنگنه فارغ‌التحصیل شاخه اپرا از هنرستان عالی موسیقی (کنسرواتوار عالی موسیقی تهران) است. زنگنه تحصیلات مقدماتی خود را در تهران گذراند و نخستین درسهای آواز را نزد استاد نصرالله زرین پنجه در ردیف آوازهای ایرانی فراگرفت، سپس به هنرستان عالی موسیقی رفت. به علت داشتن صدای «لیریکو اسپینتو» نزد خانم اولین باغچه بان (Evlin Bahceban) اپرا آموخت و بعد از آن برای تکمیل آموخته‌های خود به کشورهای ایتالیا، آلمان، و اتریش سفر کرد و از چندین آکادمی فارغ‌التحصیل شد.
علاوه بر خوانندگی، پری زنگنه در سفر تحصیلی خود به ژاپن، متوجه استعداد خود در هنر گل‌آرایی هم شد و آن را فراگرفت و در بازگشت به ایران نمایشگاه‌های گل‌آرایی نیز برگزار کرد.
در سال ۱۳۵۰ در یک حادثه ساده رانندگی و پرتاب خرده شیشه‌های اتومبیل پیکان، بینایی خود را از دست داد. اما تنها پس از وقفه کوتاهی به فعالیتهای خود ادامه داد. صدای او در محافل هنری مهم جهان از جمله تالار الیس تالی در لینکن سنتر نیویورک، هربست در سانفرانسیسکو، دانشگاه هاروارد در بوستون، سل گو در پاریس، هرکولس در مونیخ، و تالارهایی در سرتاسر ژاپن پخش شده است.
مسافرت‌های زنگنه در سرتاسر ایران به منظور آشنایی با موسیقی محلی ایران بوده است. از اجراهای معروف زنگنه سولیست بودن در سمفونی شماره ۹ بتهوون است که توسط ارکستر سمفونی فورت لادردل در فلوریدا اجرا شد. بازسازی علمی ترانه‌های بومی و محلی ایران و اجرای آن به سبک کلاسیک از کارهای شاخص او به شمار می‌رود.
او برای کودکان چندین کتاب تالیف کرده و مقالات و ترانه‌های متعددی منتشر ساخته است. فرهنگ جامع «آوای نامها از ایران زمین» که مهمترین نام نامه در زبان فارسی بشمار می‌رود، حاصل عمر ایشان است و تدوین آن حدود پنج سال به طول انجامیده است. از کتاب‌های دیگر او می‌توان به «پری لالایی‌ها، سروده‌های پری زنگنه برای همه سالان» و «سخنی به خوشی: حرف‌هایی بزرگ در کتابی کوچک» اشاره کرد.
او هم اکنون در حال نوشتن کتابی با عنوان «شما هم با من آواز بخوانید» می‌باشد. از فعالیت‌های وسیع اجتماعی زنگنه در جهت بهبود وضعیت نابینایان می‌توان به برگزاری کنسرت به نفع سازمان‌های فرهنگی نابینایان در سراسر ایران و جهان اشاره کرد. خانم زنگنه عنوان بین‌المللی «سفیر حسن نیت» را دریافت کرده‌اند و از جمله مسئولیت‌های او، ریاست روابط فرهنگی و اجتماعی نابینایان ایران بوده است. در سالهای پس از انقلاب، فعالیت‌های او در ایران به کنسرت‌هایی ویژه بانوان اختصاص دارد.
پری شاه‌یلانی پس از ازدواج با حسین زنگنه، صاحب شرکت تاکسی ایر، به نام پری زنگنه شناخته شد. آنها دو دختر داشتند اما بعد از حادثه رانندگی از یکدیگر جدا شدند.
آثار
آلبوم‌های موسیقی
هزار آوا
فلکوریک
شاهپری
آهنگ‌های محلی (به همراه واروژان)
نام ترانه
ترانه سرا
آهنگساز
تنظیم
شکار آهو
محلی
محلی
واروژان
رشید خان
محلی
محلی
واروژان
مستم مستم
محلی
محلی
واروژان
اسمر
محلی
محلی
واروژان
دو به دو
محلی
محلی
واروژان
بارون بارونه
محلی
محلی
واروژان
بلال
محلی
محلی
واروژان
تو بیا
محلی
محلی
واروژان
قد بلند
محلی
محلی
واروژان
آی لیلی
محلی
محلی
واروژان
کورشیم
محلی
محلی
واروژان
دویدم
محلی
محلی
واروژان
گل گندم
محلی
محلی
فریبرز لاچینی
گنجشگک اشی مشی
متل
اسفندیار منفرد زاده
گل غصه‌ها
گل افشان ۱ (به همراه فریبرز لاچینی)
گل افشان ۲ (به همراه فریبرز لاچینی)
آلبوم لالایی‌های محور شرارت
کتاب‌ها
آواز پری‌ها
دنیای بزرگ کودکی
سرگذشت آواز من
یادی از تابستان ده
دهکده گل آباد
شاهپرک قصه من
بر بال بادبادک‌ها
گل‌های خوب دوستی
پری لالایی‌ها
هنر تزیین گل
سخنی به خوشی
آوای نامها از ایران زمین
آن سوی تاریکی
هفت قصه از پری قصه‌ها