باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز

باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز ، که بیشتر با نام تراکتورسازی یا به صورت مخفف تراکتور و در بین طرفداران خود به اسم تیراختور شناخته می‌شود، یکی از پرهوادارترین باشگاه‌های فوتبال در ایران است. این تیم در سال ۱۳۴۹ خورشیدی با حمایت کارخانه تراکتورسازی در شهر تبریز بنیان‌گذاری شد و تا اردیبهشت سال ۱۳۹۷ در مالکیت سپاه عاشورا بود. این باشگاه در خرداد ۱۳۹۷ و در یک مزایده، به محمدرضا زنوزی مطلق واگذار شد.
تاریخچه
پیش از انقلاب
تیم فوتبال تراکتورسازی-جام تخت جمشید ۱۳۵۴
تراکتورسازی در سال ۱۳۵۴ به جام تخت جمشید صعود کرد. آنان در جام تخت جمشید ۱۳۵۴ شرکت کردند و در میان ۱۶ تیم، در جایگاه شانزدهم ایستاده، به دسته پایین‌تر سقوط کردند. پس از یک سال دوری از سطح اول لیگ فوتبال ایران، آنان در جام تخت جمشید ۱۳۵۶ شرکت کرده و جایگاه پنجم را کسب کردند. در این دوران، سرمربی تراکتورسازی حسین فکری بود و بازیکنانی چون پرویز مظلومی، عباس کارگر و ابراهیم کیان‌طهماسبی در این تیم بازی می‌کردند. تراکتورسازی در جام تخت جمشید ۱۳۵۷ هم حاضر بود و تا پیش از تعطیلی مسابقات به دلیل وقوع انقلاب ۱۳۵۷، در جایگاه نهم جدول بودند. این باشگاه در جام حذفی ۱۳۵۶ -که اولین دوره جام حذفی بود- نیز به فینال راه یافت؛ اما در بازی پایانی، نتیجه را به ملوان بندرانزلی باخته و نایب‌قهرمان شد. در این سال‌ها ماشین‌سازی نیز به عنوان تیمی از شهر تبریز و قدرتی موازی با تراکتورسازی در فوتبال ایران حاضر بود.
دهه ۱۳۶۰
احد شیخ لاری در کنار علیرضا نیک‌مهر دروازه‌بان فقید تراکتورسازی-استادیوم باغشمال تبریز
در دهه ۱۳۶۰ به دلیل وقوع جنگ ایران و عراق، لیگ فوتبال ایران تعطیل بود و تنها جام‌های استانی برگزار می‌شد و تراکتورسازی در لیگ فوتبال تبریز بازی می‌کرد. در سال ۱۳۶۵، منتخب تبریز متشکل از بازیکنان تراکتورسازی و ماشین‌سازی به فینال لیگ استانی قدس راه یافت، ولی از تیم استان اصفهان شکست خورد و دوم شد. در این دهه بازیکنانی مانند احد شیخ لاری، حسین قوی‌فکر، غلامرضا باغ‌آبادی و امیر داداش‌ضیایی بازیکنان برجسته تراکتورسازی بودند که در تیم ملی فوتبال ایران نیز بازی کردند. در سالیان پایانی این دهه، واسیلی گوجا مربی اهل رومانی به تراکتورسازی آمد.
دهه ۱۳۷۰ و آغاز دهه ۱۳۸۰
واسیلی گوجا، تیم‌های پایه تراکتورسازی را زیر نظر گرفت و به کارهای بنیانی پرداخت. تراکتورسازی متحول شد و دوران موفقی را گذراند. آنان در لیگ آزادگان ۱۳۷۱ در گروه یک بالاتر از استقلال و کشاورز اول شدند، اما در پلی‌آف با باخت به پاس تهران، به مقام سوم رسیدند. در این تیم که بهترین نتیجه تاریخ تراکتورسازی در لیگ تا آن روز، را به دست آورد؛ احد شیخ لاری به عنوان کاپیتان تیم، کریم باقری، سیروس دین‌محمدی وحسین خطیبی حضور داشتند. اسماعیل حلالی و علی باغمیشه نیز از آن تیم به تیم ملی فوتبال ایران راه یافتند. تراکتورسازی در سال ۱۳۷۳ با باخت به بهمن در جام حذفی، برای بار دوم در این جام دوم شد. با رفتن بازیکنان کلیدی از تیم، دوران افت باشگاه آغاز شد. محمدحسین ضیایی، جای گوجا را گرفت و بازیکن–مربی تیم شد. باشگاه در لیگ آزادگان ۱۳۷۹، آخر می‌شود ولی با این وجود سال بعد به حکم فدراسیون فوتبال ایران در لیگ حرفه‌ای تازه‌تاسیس شرکت می‌کند. آنان در لیگ برتر فوتبال ایران ۸۰-۸۱ با مربیگری رضا وطنخواه و محمود یاوری باز هم در لیگ آخر شدند و این بار به دسته پایین‌تر سقوط کردند.
دوران دسته اول: ۱۳۸۱–۱۳۸۸
تراکتورسازی هفت فصل را در لیگ دسته اول فوتبال ایران سپری کرد، و نتوانست به جام خلیج فارس صعود کند. تراکتورسازی در این هفت سال تنها یک بار پلی‌آف رسید، و با باخت به شیرین‌فراز کرمانشاه فرصت صعود را از دست داد. در این سالیان ارنست میدندروپ، فرشاد پیوس، احد شیخ لاری از مربیان باشگاه بودند. سرانجام تراکتورسازی در فصل ۸۸–۸۷ و با مربی گری فراز کمالوند به لیگ برتر صعود کرد.
۱۳۸۸ تاکنون
تراکتورسازی تبریز تا فصل ۸۱–۱۳۸۰ در سطح اول فوتبال ایران بازی می‌کرد؛ اما در پایان آن فصل به دسته پایین‌تر سقوط کرد و پس از ۸ سال تلاش ناموفق برای صعود، سرانجام در سال ۱۳۸۸ دوباره به لیگ برتر فوتبال ایران راه یافت. تراکتورسازی از سال ۱۳۸۸ تحت مسئولیت سپاه عاشورا بوده و به دلیل قرار گرفتن در رده تیم‌های نظامی، قادر به جذب بازیکنان سرباز است. تراکتورسازی پس از صعود به لیگ برتر، روند رو به رشدی داشته و پس از قرار گرفتن در میانه جدول در فصل‌های ۸۹–۱۳۸۸، ۹۰–۱۳۸۹، سه بار نایب قهرمان لیگ برتر در لیگ‌های ۹۱–۱۳۹۰، ۹۲–۱۳۹۱، ۹۴–۱۳۹۳، شده‌است. تراکتورسازی همچنین در سال ۹۳، قهرمان جام حذفی شده‌است.
پس از صعود به لیگ برتر فراز کمالوند، امیر قلعه نوعی (دو بار)، تونی اولیویرا (سه بار)، مجید جلالی و رسول خطیبی مربیگری تیم را بر عهده داشته‌اند. کمالوند به دلیل صعود به لیگ برتر، تونی به دلیل فتح جام حذفی و قلعه نوعی به دلیل کسب اولین سهمیه آسیایی با تراکتور و اولین صعود از مرحله گروهی لیگ قهرمانان باشگاه‌های آسیا نام خود را در تاریخ باشگاه ثبت کرده‌اند. مهدی کیانی، عضو تیمی که سال ۱۳۸۸ به لیگ برتر صعود کرد، با سابقه ۸ فصل حضور در تراکتورسازی و محمد ابراهیمی با ۷ فصل حضور از با سابقه‌ترین بازیکنان تراکتورسازی هستند.
هواداران
هواداران تراکتورسازی در ورزشگاه یادگار امام تبریز
تراکتورسازی پرتماشاگرترین تیم لیگ برتر در فصل‌های نهم و دهم و یازدهم و دوازدهم و چهاردهم است. همچنین در لیگ قهرمانان سال ۲۰۱۶ پرطرفدارترین تیم انتخاب شد.
به گفته مدیر باشگاه تراکتورسازی این تیم در سال ۱۳۸۹ حدود ۴۸۲ هزار هوادار رسمی داشته که چندین برابر هوادران ثبت‌شده رئال مادرید، یکی از باشگاه‌های پرطرفدار دنیا، است.
این باشگاه پیشتر تعداد تماشاگر ثابتی در ورزشگاه و هوادارانی در داخل تبریز داشت؛ اما اکنون هواداری از این تیم به سراسر آذربایجان و برخی شهرهای دیگر ایران رسوخ کرده‌است به گونه‌ای که در چندین بازی در چارچوب لیگ برتر استادیوم‌های استانهای البرز، قزوین، قم و گیلان نیز در برخی بازی‌ها پذیرای هواداران پرتعداد تراکتورسازی بوده‌اند، مشخصا هواداران تراکتوری پس از راهیابی به لیگ برتر در سال ۸۸ حضور پرشماری در استادیوم آزادی تهران و در برابر سرخابی‌های این شهر داشته‌اند.
«پرشورها» لقبی است که پس از انتخاب هواداران تراکتورسازی به عنوان «پرشورترین هواداران ایران» در برنامه نود به آن‌ها داده شد و اینک در بیشتر شهرها و محافل ورزشی کشور با این لقب خوانده می‌شوند. برخی، شیوه تشویق هواداران این باشگاه را با هواداران فوتبال در شرق آسیا مقایسه می‌کنند.
تونی، سرمربی پرتغالی پیشین این تیم که سابقه بازی و مربی‌گری در بنفیکا را دارد، در مورد هواداران این باشگاه گفته‌است: «در ۳۴ سال بازی و مربی‌گری در تیم‌های مختلف چنین استقبالی را از یک تیم ندیده بودم. تماشاگران تبریزی در هر بازی یا سر تمرین طوری در ورزشگاه حضور می‌یابند که انگار آن روز را برای تیم جشن گرفته‌اند. من در بنفیکا هم چنین هواداران پرشوری ندیده بودم.»
«لوئیس میا»، سرمربی اسپانیایی تیم الجزیره امارات نیز که سابقه بازی در باشگاه‌های رئال مادرید و بارسلونا را دارد، در نشست خبری پس از بازی رفت با تراکتورسازی در لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۱۳، در مورد هواداران تراکتورسازی چنین گفته‌است: «شگفت‌زده شدم. چنین انتظاری نداشتم. هواداران یار دوازدهم تراکتورسازی بودند. در اسپانیا هم تماشاگران زیادی می‌آیند؛ اما اینقدر سر و صدا نمی‌کنند و هیجان ندارند. به خاطر تماشاگران با تعصب به تیم تراکتورسازی تبریک می‌گویم.»
تراکتورسازی و مسائل قومیتی
با اینکه تراکتورسازی تنها یک باشگاه ورزشی است، اما امروزه برای هوادران این تیم در ایران جذابیتی فراتر از این دارد و به پدیده‌ای اجتماعی و ناسیونالیستی بدل شده‌است؛ درصد بالایی از طرفداران، چندان به بازی فوتبال و نتایج‌اش کار ندارند و به دنبال یک تجمع بی‌خطر هستند تا وجود خود را ابراز کنند، بگونه‌ای که برخی از هواداران تراکتورسازی رابطه خود و آذربایجان را با باشگاه فوتبال بارسلونا و کاتالونیا مقایسه می‌کنند؛ عده‌ای این مقایسه را منتسب به گروهای تجزیه طلب و پان ترک می‌داند.
علاوه بر این، بازی‌های این تیم به‌طور ضمنی صحنه استفاده برخی از گروه‌های قوم گرا و پان‌ترک شده‌است. این حرکات عمدتا شامل سردادن شعارها و بردن پارچه نوشته‌هایی قوم گرایانه بوده و در مواقعی هم مضامینی در حمایت از کشورهای ترکیه و جمهوری آذربایجان داشته‌است، حتی شماری از هواداران تراکتورسازی در مقاطعی، شعار «خلیج عربی» سر داده‌اند. این رویکردها در مواردی از طرف محافل ورزشی، سیاسی و بخشی از خود مردم آذربایجان مورد انتقاد قرار گرفته‌اند، این موضوع نمودهای سیاسی هم داشته و در میان مسئولان سیاسی حکومت ایران حساسیت ایجاد کرده‌است. واکنش‌های حکومت به این‌گونه مسائل در میان هواداران تراکتورسازی، به دستگیری، درگیری میان ماموران امنیتی و شعاردهندگان، جمع برخی پارچه نوشته‌ها از ورزشگاه و برخی پوسترهای تراکتورسازی از چاپخانه‌ها انجامیده‌است.
در جریان نقل و انتقالات لیگ شانزدهم، مدیرعامل باشگاه تراکتورسازی مصطفی آجرلو خبر از عقد قراردادی دو ساله با وارازداد هارویان مدافع میانی تیم ملی ارمنستان داد؛ ولی با گذشت ۱۲ ساعت از این اتفاق مدیرعامل باشگاه تراکتورسازی با انتشار مطلبی در اینستاگرامش اعلام کرد از جذب هارویان منصرف شدند. آجرلو دلیل این اقدام را وحدت آذری‌ها و در پاسخ به اعتراض عده‌ای از هواداران تیم اعلام کرد. این اقدام به دلیل شائبه‌هایی در مورد نژادپرستی و دخالت سیاست در ورزش، از سوی برخی دیگر از هواداران تراکتورسازی و رسانه‌ها مورد انتقاد قرار گرفت.
زنان هوادار تراکتورسازی
هواداران زن تیم تراکتور در تپه‌های اطراف ورزشگاه
در دیدار دو تیم تراکتورسازی و پرسپولیس، از دور برگشت رقابت‌های لیگ نهم، تعدادی از زنان تبریزی، با حضور در استادیوم، خواهان ورود به ورزشگاه جهت تماشای بازی شدند. این هواداران، با مشاهده جلوگیری نیروهای امنیتی از ورود آن‌ها به ورزشگاه، با رفتن به تپه‌های مشرف به زمین چمن، به تماشای بازی پرداختند.
تراکتورسازی و دریاچه ارومیه
هواداران این تیم همچنین در طی چند بازی شعارهایی درباره خشک شدن دریاچه ارومیه سر داده و عده‌ای از آنان با پرچم‌های این تیم در ساحل دریاچه حاضر شده‌اند. تراکتورسازی به کمپین «به امید احیای دریاچه ارومیه» پیوسته‌است و در لیگ شانزدهم با شعارهایی با مضمون حمایت از احیای دریاچه ارومیه به میدان می‌رود.
نمادها و شعارها
تراکتورسازی در بین هوادارانش به «تراختور یا تیراختور» معروف است. «گرگ‌های سرخ» از دیگر القاب این باشگاه است. «داغلاری سوکر تیراختور» یکی از محبوب‌ترین شعارهای دهه ۷۰ در میان هوادارن تراکتورسازی بود. در دوره جدید حضور تیم، شعارهایی مانند «یاشاسین آذربایجان» و «آذربایجان دیاریمیز، تیراختور افتخاریمیز» سر داده می‌شوند. هواداران این تیم گاهی در زمان گل خوردن شعار «عیبی یوخ، عیبی یوخ» سر می‌دهند. هواداران سایر تیمها در مواردی از این شعار تقلید کرده‌اند.
هماوردان
پرسپولیس
کرار جاسم-زننده گل پیروزی تراکتورسازی در برابر پرسپولیس در بازی جنجالی هفته هجدهم لیگ دهم
بازی تراکتورسازی و پرسپولیس، برای سالیان یک رقابت حساس و پر تماشاگر بوده‌است. در جام تخت جمشید و بعد‌تر در دهه‌های ۶۰ و ۷۰، پرسپولیس به عنوان یکی از قطب‌های فوتبال ایران، عموما در برابر تراکتورسازی پیروز بود، با این همه این شرایط بعد از قدرت گرفتن تراکتورسازی کاملا تغییر کرد. اولین برد تراکتورسازی در برابر پرسپولیس و در دهه ۸۰، در هفته هجدهم لیگ دهم، به دست آمد. در این بازی تراکتورسازی موفق شد با گل کرار جاسم، پرسپولیس را پس از ۱۷ سال شکست دهد. خداداد افشاریان داور میدان، این رقابت را سخت‌ترین بازی عمرش دانست. کرار جاسم، ستاره آن فصل تراکتورسازی در این بازی به دلیل نواختن سیلی به گوش محسن خانبان کمک داور بازی اخراج شد. تراکتورسازی در بازه هفته هجدهم لیگ دهم تا هفته سی و چهارم لیگ دوازدهم، پنج برد متوالی شامل یک برد چهار بر یک در هفته سی و دوم در لیگ یازدهم برابر پرسپولیس به دست آورده‌است. در ۱۰ بازی آخر دو تیم، تراکتورسازی ۸ بار موفق به شکست پرسپولیس شده‌است که یک رکورد در فوتبال ایران است چرا که هیچ تیمی موفق به کسب ۸۰ درصد پیروزی در ۱۰ بازی مقابل پرسپولیس نشده‌است. پرسپولیس از سال ۸۱ تا سال ۹۴ موفق به شکست دادن تراکتورسازی در تبریز نشده بود.
استقلال
لیگ سیزدهم-تراکتورسازی۳- استقلال۱ |thumbبازی تراکتورسازی و استقلال یک بازی حساس است. در سال‌های اخیر، رقابت بر سر قهرمانی و کسب سهمیه حضور در جام باشگاه‌های آسیا به این حساسیت افزوده‌است. این بازی که در استادیوم‌های یادگار امام و آزادی برگزار می‌شود، تماشاگران زیادی دارد. هواداران تراکتور حضوری پرشمار در استادیوم آزادی تهران و در مواردی بیش از هواداران تیم تهرانی داشته‌اند. تیم‌های استقلال و تراکتورسازی، پس از صعود تراکتور به لیگ برتر و از فصل ۸۸–۸۹، ۱۲ بار به مصاف هم رفته‌اند. تراکتورسازی ۵ بار موفق به شکست استقلال شده‌است، ۵ بازی به تساوی انجامیده و استقلال فقط ۲ پیروزی کسب کرده‌است. در سه لیگ متوالی سیزدهم، چهاردهم، پانزدهم تراکتورسازی با پیروزی در دیدار برابر استقلال در هفته‌های پایانی، مانع از کسب سهمیه آسیایی یا قهرمانی استقلال شده‌است. در حالی که در هفته پایانی لیگ سیزدهم، آبی‌های پایتخت برای قهرمانی، نیاز به شکست تراکتورسازی و توقف فولاد داشتند و با یک مساوی هم سهمیه آسیایی را کسب می‌کردند، سه گل فخرالدینی، نصرتی و انصاری‌فرد قهرمانی و سهمیه را هم‌زمان از استقلال گرفت. در لیگ چهاردهم هم، تراکتور در تهران، ۴ گل به استقلال زد تا قبل از پایان لیگ سهمیه نگرفتن استقلال قلعه‌نویی قطعی شود و دوران سه ساله او در استقلال به پایان برسد. در لیگ پانزدهم، برد ۳ بر ۲ تراکتورسازی در هفته ما قبل آخر و در استادیوم آزادی امید قهرمانی استقلال را از بین برد. بهترین برد تراکتورسازی در برابر استقلال در چارچوب هفته ۲۹، لیگ چهاردهم در استادیوم آزادی و با حساب ۴ بر ۱ و با هت‌تریک سامان نریمان جهان به دست آماده است.
شهرآوردها
پوستر قدیمی طراحی شده برای دربی تبریز با مضمون اتحاد تراکتورسازی و گسترش فولاد (منحل
در دهه‌های ۵۰ تا ۸۰، ماشین‌سازی رقیب مهمی برای تراکتور بود به‌طوری‌که ماشین‌سازی موفق به کسب ۲۲ برد در برابر ۱۲ برد تراکتور شده بود و ۱۹ بازی این دو تیم به تساوی انجامیده بود. تقابل دو تیم سبز و سرخ تبریزی، شهرآورد تبریز را تبدیل به یک بازی مهم و پر هیجان کرده بود ولی این شرایط پس از افول ماشین‌سازی تغییر کرد. در سالهای اخیر، دو تیم شهرداری و گسترش فولاد به تناوب در بازیهایی کم تماشاگر به مصاف تراکتور رفته‌اند . هواداران تراکتورسازی، در دربی تبریز گاهی با سر دادن شعار «آذربایجان تیملری فرق المز رهلری» هر دو تیم را تشویق می‌کردند. با این همه پس از بازی برگشت فصل ۹۴–۹۳ این شرایط تغییر کرد. در این بازی، یک هفته مانده به پایان لیگ و در یک بازی سرنوشت ساز برای قهرمانی به مصاف گسترش فولاد رفت. این بازی در نهایت به تساوی انجامید و تراکتورسازی که با برد در این بازی قهرمان می‌شد با یک تساوی دیگر در برابر نفت تهران، دوم شد. پس از دست رفتن قهرمانی، عده‌ای از هواداران تراکتورسازی با انتقاد از رویکرد تشویق هر دو تیم در جریان دربی تبریز، اعلام کردند در آینده تنها به تشویق تراکتور خواهند پرداخت.
سپاهان اصفهان
از سال ۱۳۵۴ دو تیم تراکتورسازی و سپاهان دیدارهای مختلفی با یک‌دیگر داشته‌اند. اولین دیدار بین این دو تیم در تاریخ ۲۶ اردیبهشت ۱۳۵۴ در شهر تبریز و در مسابقات جام تخت جمشید ۱۳۵۴ برگزار شده‌است که با تساوی ۱–۱ همراه بوده‌است. دیدار دو تیم تراکتورسازی و سپاهان، دیدار بین پرطرفدارترین تیم‌های غیرتهرانی فوتبال ایران می‌باشد. تراکتورسازی و سپاهان، در سال ۱۳۹۳ یک تفاهم نامه خواهرخواندگی امضاء کرده‌اند.
آمار تیم تراکتورسازی تبریز در برابر رقیبان
بازیها
برد تراکتور
تساوی
باخت تراکتور
گل زده
گل خورده
استقلال
۸
۱۲
۱۷
۴۰
۶۰
پرسپولیس
۹
۱۲
۱۵
۳۹
۵۱
سپاهان
۶
۹
۱۹
۲۵
۴۵
ماشین‌سازی
۱۲
۱۹
۲۲
۳۱
۴۸
گسترش فولاد
۲
۲
۱
۱۲
۷
تورنمنت‌ها
لیگ برتر
تراکتورسازی تاکنون موفق به قهرمانی در لیگ برتر نشده‌است. اولین حضور تراکتورسازی در در سطح اول فوتبال ایران به ۱۳۵۴ بازمی‌گردد، تراکتورسازی در این مسابقات آخر شد. پس از آن تراکتورسازی در اغلب رقابت‌های لیگ برتر ایران حضور داشته‌است با این همه در کسب قهرمانی لیگ ایران، ناکام مانده‌است. کسب مقام سوم لیگ ۱۳۷۲ به مربیگری واسیلی گوجا، توسط تیمی که در آن سال بازی‌های درخشانی انجام داد از بهترین نتایج تراکتورسازی در ده‌های ۶۰ و ۷۰ به‌شمار می‌رود. تراکتورسازی پس از صعود مجدد به لیگ برتر فوتبال ایران، سه بار در سال‌های ۹۱ به مربیگری امیر قلعه نوعی و سال ۹۲ و ۹۳ به مربیگری تونی اولیویرا تا آستانه قهرمانی لیگ پیش رفت اما در نهایت به نایب قهرمانی رضایت داد.
بازی تراکتورسازی و نفت تهران
بازی فوتبال تراکتورسازی تبریز – نفت تهران در چارچوب هفته ۳۰ام لیگ چهاردهم، در روز جمعه ۲۵ اردیبهشت در ورزشگاه یادگار امام تبریز برگزار شد. هر دو تیم در حالی با ۵۷ امتیاز به مصاف یکدیگر می‌رفتند که با پیروزی در این مسابقه برای اولین بار قهرمان لیگ برتر می‌شدند. از سوی دیگر سپاهان ۵۶ امتیازی نیز با تساوی این دو تیم و پیروزی در دیدار با سایپا برای پنجمین بار قهرمان لیگ برتر می‌شد. این بازی در نهایت با تساوی ۳ بر ۳ به پایان رسید و منجر به قهرمانی سپاهان شد. مهمترین اتفاق این بازی، پخش خبر دروغ نتیجه بازی هم‌زمان در اصفهان بود، که منجر به تغییر روند بازی از دقیقه ۸۶ شد. پس از این خبر بازیکنان تراکتورسازی با تصور اینکه بازی سپاهان و سایپا با حساب ۲ بر ۲ به پایان رسیده‌است به جای تلاش برای به ثمر رساندن گل، به اداره بازی پرداختند. اتفاقات داوری از دیگر حاشیه‌های این بازی بودند. این اتفاقات بعد اشتباه در یک صحنه مشکوک به پنالتی روی بازیکن تراکتورسازی و اخراج تیموریان توسط داور مسابقه علیرضا فغانی اتفاق افتاد، پس از این اخراج و در حالی که تراکتور ۳ بر ۱ از نفت پیش بود، بازی به تساوی کشید. بعدتر، کارشناسان داوری اعلام کردند که داور در این بازی اشتباهات تاثیرگذاری داشته‌است. دیگر اتفاق جنجالی این دیدار خوشحالی بازیکنان و برخی از هواداران تراکتورسازی پس از نتیجه بازی بود که بعدا مشخص شد خبری به اشتباه مبنی بر تساوی ۲ بر ۲ سپاهان و سایپا به آن‌ها رسیده‌است؛ قطع خطوط تلفن، شبکه اینترنت و پخش خبر اشتباه از بازی هم‌زمان و فریب حاضران در ورزشگاه انتقادات بسیاری برانگیخت.
جام حذفی
تیم تراکتورسازی در فصل ۱۳۹۳–۱۳۹۴، قهرمان جام حذفی.
تراکتورسازی تاکنون یک بار قهرمان جام حذفی شده‌است. تراکتورسازی در اولین دوره جام حذفی به فینال رسید، با این وجود ۴ بر ۱ مغلوب ملوان شد. بعد از ۱۸ سال و در سال ۱۳۷۳ تراکتورسازی با راه یافتن به فینال جام حذفی در دو بازی رفت و برگشت مقابل بهمن به میدان رفت. در بازی رفت در تبریز تراکتورسازی با حساب ۱ بر هیچ بهمن را شکست داد، ولی در بازی برگشت با نتیجه ۲ بر صفر مغلوب این تیم شد و از کسب جام بازماند. در بازی برگشت شبهاتی در مورد اشتباهات داوری، از جمله مردود اعلام شدن یک گل سالم تراکتورسازی وجود داشتند. سرانجام تراکتورسازی پس از گذشت ۱۹ سال از آخرین حضور خود در فینال جام حذفی در مقابل مس کرمان قرار گرفت و با نتیجه ۱ بر صفر با گل سعید دقیقی به برتری رسید و اولین قهرمانی مهم خود را در سال ۱۳۹۳، رقم زد.
جام باشگاه‌های آسیا
تراکتورسازی ۵ دوره از سال ۲۰۱۴ به آن‌سو، به عنوان نماینده ایران در این تورنمنت حضور داشته‌است. تیم تراکتورسازی بعد از نائب قهرمانی در سال ۱۳۹۱ شمسی موفق شد برای اولین بار جواز شرکت در مسابقات جام باشگاه‌های آسیا را کسب کند
جام میلز هندوستان
تیم تراکتورسازی در بازی برگشت فینال جام حذفی سال ۷۳ برابر بهمن کرج گل صحیحی را با شوت راه دور به ثمر رساند که داور مسابقه آن را آفساید اعلام کرد.
این حق کشی آشکار بر علیه تراکتورسازی منجر به از دست رفتن قهرمانی جام حذفی برای تراکتورسازان گشت و در ابتدا شایعه شد که بازی فینال تکرار خواهد شد، اما در نهایت فدراسیون فوتبال برای دلجویی از تراکتورسازی، این تیم را روانه جام بین‌المللی میلز هندوستان کرد.
تراکتورسازی در این مسابقات با پیروزی بر تمامی حریفان خود و بدون دریافت گل خورده، به عنوان قهرمانی دست یافت.
ورزشگاه(های) خانگی
ورزشگاه یادگار امام تبریز
هم‌اکنون باشگاه تراکتورسازی، بازی‌های خانگی رسمی خود را در ورزشگاه یادگار امام تبریز انجام می‌دهد. این استادیوم، دومین ورزشگاه بزرگ ایران بوده و ۶۶،۸۳۳ صندلی در آن نصب شده‌است. این ورزشگاه یکی از ۱۴ مکان ورزشی دهکده المپیک تبریز به‌شمار می‌رود. این ورزشگاه، طبق ارزیابی‌های انجام گرفته توسط کنفدراسیون فوتبال آسیا، موفق به دریافت درجه A شده‌است.
ورزشگاه تختی تبریز
تراکتورسازی، تا پیش از لیگ آزادگان ۸۸–۸۷، بیشتر بازی‌های خانگی خود را در ورزشگاه قدیمی تختی تبریز (معروف به باغشمال) برگزار می‌کرد. ورزشگاه باغشمال با گنجایش ۲۵،۰۰۰ نفر تا پیش از بهره‌برداری از ورزشگاه یادگار امام تبریز، به عنوان ورزشگاه اصلی فوتبال تبریز به حساب می‌آمد. باشگاه تراکتورسازی، پس از صعود به لیگ برتر، بازی‌های خانگی خود را در ورزشگاه یادگار امام تبریز انجام می‌دهد.
ورزشگاه شهید باکری تبریز
باشگاه تراکتورسازی، دارای یک ورزشگاه اختصاصی ۱۰،۰۰۰ نفری به نام ورزشگاه شهید باکری، واقع در کنار کارخانجات تراکتورسازی است. از جمله امکانات این ورزشگاه می‌توان به استخر، سونا، سالن بدن‌سازی، سالن سرپوشیده و چند زمین چمن اشاره کرد.
بلیط فروشی
برای نخستین بار در ایران، طرح استفاده از بلیط الکترونیکی برای تسهیل در خرید بلیط برای هواداران تراکتورسازی، به اجرا درآمد. با این وجود مشکلاتی در اجرای این طرح وجود داشته‌است.
تراکتورسازی اولین باشگاه در سطح ایران است که توانسته بلیط فروشی را طبق استاندارد کنفدراسیون فوتبال آسیا بدست بگیرد، گفتنی است بلیط فروشی سایر باشگاه‌ها از طریق هیئت فوتبال استان‌ها انجام می‌گیرد.
تراکتورسازی در رسانه‌ها
بازی‌های رسمی این باشگاه در لیگ برتر، جام حذفی و لیگ قهرمانان آسیا از شبکه استانی سهند، به‌طور زنده پخش می‌شود. امکان مشاهده اینترنتی بازی‌های این تیم از طریق وبگاه شبکه سهند نیز وجود دارد. برخی از بازی‌های حساس تراکتورسازی از شبکه‌های دیجیتال ورزش و شما نیز پخش زنده می‌شوند. افزون بر این بازی‌های مهم تراکتورسازی با باشگاه‌های استقلال، پرسپولیس و سپاهان به صورت زنده از شبکه سراسری سوم سیما، شبکه جهانی جام جم و شبکه جهانی سحر نیز پخش می‌گردد. این باشگاه با همکاری صدا و سیمای آذربایجان شرقی در روز ۲۱ خرداد ماه ۱۳۹۱ و طی جشنی که به مناسبت آسیایی شدن تراکتور برگزار شده بود از سرود رسمی این باشگاه که توسط اسفندیار قره‌باغی اجرا شد، رونمایی کرد.
متن سرود رسمی
بازیکنان
بازیکنان کنونی
فهرست بازیکنان باشگاه فوتبال تراکتورسازی در فصل ۹۸–۱۳۹۷ به شرح زیر است:
بازیکنان برجسته
مهدی کیانی
محمد ابراهیمی
محمد ایران‌پوریان
محمد نصرتی
احد شیخ‌لاری
رسول خطیبی
کریم انصاری‌فرد
مهرداد پولادی
ادینیو
کرار جاسم
فلاویو لوپز
یان رمسی
ایوان ترابالیک
مرتضی اسدی
علی کریمی
کریم باقری
آندرانیک تیموریان
اشکان دژاگه
احسان حاج‌صفی
آنتونی استوکس
مربیان
در لیست زیر مربیان تراکتور از سال ۱۳۴۹ تاکنون آورده شده‌است.
نام
ملیت
سال
محمد بیاتی
۱۳۴۹–۱۳۵۴
حسین فکری
۱۳۵۴–۱۳۵۷
هدایت مهابادپور
۱۳۶۷–۱۳۶۹
واسیلی گوجا
۱۳۶۹–۱۳۷۶
محمدحسین ضیایی
۱۳۷۶–۱۳۷۷
بوریس تیبیلوف
۱۳۷۷
فیروز کریمی
۱۳۷۷–۱۳۷۸
ستار نوبری
۱۳۷۸
محمدحسین ضیایی
۱۳۷۸–۱۳۷۹
رضا وطن‌خواه
۱۳۷۹–۱۳۸۰
ستار نوبری
۱۳۸۰
محمود یاوری
۱۳۸۰–۱۳۸۱
احد شیخ‌لاری
۱۳۸۱–۱۳۸۲
واسیلی گوجا
۱۳۸۲
حمید علیدوستی
۱۳۸۲–۱۳۸۳
محمدحسین ضیایی
۱۳۸۳
نام
ملیت
سال
ارنست میدندروپ
۱۳۸۳–۱۳۸۴
فرشاد پیوس
۱۳۸۴–۱۳۸۶
احد شیخ‌لاری
۱۳۸۶–۱۳۸۷
فراز کمالوند
۱۳۸۷–۱۳۹۰
امیر قلعه نویی
۱۳۹۰–۱۳۹۱
تونی اولیویرا
۱۳۹۱–۱۳۹۲
حسن آذرنیا (موقت)
۱۳۹۲
مجید جلالی
۱۳۹۲
غلامرضا باغ‌آبادی (موقت)
۱۳۹۲
تونی اولیویرا
۱۳۹۲–۱۳۹۳
رسول خطیبی
۱۳۹۳
تونی اولیویرا
۱۳۹۳–۱۳۹۴
امیر قلعه نویی
۱۳۹۴–۱۳۹۶
یحیی گل‌محمدی
۱۳۹۶
مجتبی حسینی (موقت)
۱۳۹۶
ارطغرل ساغلام
۱۳۹۷–۱۳۹۶
جان توشاک
۱۳۹۷–
مدیران
رشید اردبیلی(۵۷–۱۳۵۰)
علیرضا نجف لو(۶۰–۱۳۵۹)
یوسف شفیعی(۶۸–۱۳۶۳)
کریم پاداش(۷۰–۱۳۶۸)
سعید مویدفر(۷۳–۱۳۷۰)
کاظم امانی(۸۰–۱۳۷۴)
خسرو عبدالله‌زاده(۸۲–۱۳۸۱)
داریوش سرخوش(۸۱–۱۳۸۰)
اکبر گهرخانی(۸۳–۱۳۸۲)
اکبر فیاض(۸۵–۱۳۸۴)
کریم ملاحی(۸۶–۱۳۸۵)
خسرو عبدالله زاده(۸۷–۱۳۸۶)
ناصر شفق(۸۹–۱۳۸۷)
محمدحسین جعفری(۹۲–۱۳۸۹)
حمید زینی‌زاده(۹۳–۱۳۹۲)
جمشید نظمی(۹۳–۱۳۹۲)
سعید عباسی(۹۵–۱۳۹۳)
مصطفی آجرلو(۹۷–۱۳۹۵)
عباس الیاسی(۱۳۹۷)
صادق درودگر(۱۳۹۷)
علیرضا اسدی(۱۳۹۷-اکنون)
بیشترین حضور روی نیمکت تیم
واسیلی گوجا ۷سال و۶ماه
محمد بیاتی ۴سال
حسین فکری ۳سال
احد شیخ لاری ۳سال
فراز کمالوند ۳سال
امیر قلعه نویی ۳سال
تونی الیویرا ۳ سال
گلزنان تراکتورسازی در تمامی رقابت‌ها
بهترین گلزنان تراکتور به شرح زیر هستند:
۱-محمد ابراهیمی|۳۲گل|۶فصل
۱-ادینیو|۳۲گل|۲فصل
۳-محمد ایرانپوریان|۲۷گل|۵فصل
۴-فرزاد حاتمی|۲۶گل|۴فصل
۵-سید مهدی سید صالحی|۱۶گل|۱فصل
۶-کریم انصاری فرد|۱۵گل|۱فصل
۷-فلاویو لوپز|۱۲گل|۲فصل
۸-سامان نریمان جهان|۱۱گل|۲فصل
برترین گلزنان تراکتور در لیگ قهرمانان آسیا
۱-فرزاد حاتمی۴گل
۲-گیلسون|۳گل
۲-بختیار رحمانی|۳گل
۴-فرشاد احمدزاده|۲گل
۴-الویس نانگ|۲گل
۴-محمد ایرانپوریان۲گل
بهترین گلزن در یک مسابقه
۱-آنتونی استوکس|۴گل مقابل استقلال خوزستان در سال ۹۷
۲-مهدی شریفی|۴گل مقابل فجر سپاسی در جام حذفی سال ۹۶
۳-سامان نریمان جهان|۳گل مقابل استقلال تهران در سال ۹۳
رتبه جهانی
بنا به رتبه‌بندی وبگاه «فوتبال دیتابیس»، رتبه‌های جهانی و آسیایی تراکتور بدین شرح است:
امتیاز تراکتورسازی ۱۴۱۳
رنکینگ ۴ ایران
رنکینگ ۴۸ آسیا
رنکینگ ۵۶۶ جهان
منبع :
آمار و عملکرد کلی
جدول زیر تاریخچه دستاوردهای تیم فوتبال تراکتورسازی در مسابقات مختلف را نشان می‌دهد:
فصل
لیگ
رتبه
جام حذفی
لیگ قهرمانان آسیا
توضیحات
۱۳۴۹–۵۰
لیگ استانی
۱ ام
چنین رقابتی وجود نداشت
صعود نکرد
۱۳۵۰–۵۱
لیگ استانی
۱ ام
صعود
۱۳۵۱–۵۲
دسته ۲
۳ وم
۱۳۵۲–۵۳
دسته ۲
۱ ام
صعود
۱۳۵۳–۵۴
جام تخت جمشید
۱۶ام
فینال
سقوط
۱۳۵۴–۵۵
دسته ۲
۲ وم
صعود
۱۳۵۵–۵۶
جام تخت جمشید
۵ ام
برگزار نشد
۱۳۵۶–۵۷
جام تخت جمشید
مسابقات ناتمام
۱۳۵۷–۵۸
برگزار نشد
۱۳۵۸–۵۹
برگزار نشد
۱۳۵۹–۶۰
لیگ برتر تبریز
۱۰ ام
سقوط
۱۳۶۰–۶۱
لیگ دسته دو تبریز
۱ ام
صعود
۱۳۶۱–۶۲
لیگ برتر تبریز
۶ ام
۱۳۶۲–۶۳
لیگ برتر تبریز
۷ ام
۱۳۶۳–۶۴
لیگ برتر تبریز
۱ ام
۱۳۶۴–۶۵
لیگ برتر تبریز
۲ وم
۱۳۶۵–۶۶
لیگ برتر تبریز
۳ وم
۱۳۶۶–۶۷
لیگ برتر تبریز
۲ وم
۱۳۶۷–۶۸
لیگ برتر تبریز
۲ وم
۱۳۶۸–۶۹
لیگ قدس
۴ ام
۱۳۶۹–۷۰
برگزار نشد
۱۳۷۰–۷۱
لیگ آزادگان
۱۰ ام
برگزار نشد
۱۳۷۱–۷۲
لیگ آزادگان
۳ وم
برگزار نشد
۱۳۷۲–۷۳
لیگ آزادگان
۸ ام
فینال
۱۳۷۳–۷۴
لیگ آزادگان
۹ ام
دور اول
سقوط
۱۳۷۴–۷۵
دسته ۲
۱ ام
دور دوم
صعود
۱۳۷۵–۷۶
لیگ آزادگان
۱۱ ام
دور دوم
۱۳۷۶–۷۷
لیگ آزادگان
۹ ام
برگزار نشد
۱۳۷۷–۷۸
لیگ آزادگان
۱۱ ام
دور دوم
۱۳۷۸–۷۹
لیگ آزادگان
۶ ام
۱۳۷۹–۸۰
لیگ آزادگان
۱۲ ام
دور دوم
۱۳۸۰–۸۱
لیگ برتر
۱۴ ام
دور سوم
سقوط
۱۳۸۱–۸۲
لیگ آزادگان
۳ وم
دور سوم
۱۳۸۲–۸۳
لیگ آزادگان
۸ ام
دور سوم
۱۳۸۳–۸۴
لیگ آزادگان
۵ ام
دور سوم
۸۵–۱۳۸۴
لیگ آزادگان
۳ وم
دور دوم
۸۶–۱۳۸۵
لیگ آزادگان
۱ ام
دور دوم
صعود به پلی‌آف
۸۷–۱۳۸۶
لیگ آزادگان
۴ ام
۸۸–۱۳۸۷
لیگ آزادگان
۱ ام
صعود
۸۹–۱۳۸۸
لیگ برتر
۷ ام
دور دوم
۹۰–۱۳۸۹
لیگ برتر
۵ ام
۹۱–۱۳۹۰
لیگ برتر
۲ وم
۹۲–۱۳۹۱
لیگ برتر
۲ وم
۹۳–۱۳۹۲
لیگ برتر
۶ ام
قهرمان
۹۴–۱۳۹۳
لیگ برتر
۲ وم
۹۵–۱۳۹۴
لیگ برتر
۴ ام
۹۶–۱۳۹۵
لیگ برتر
۳ وم
فینال
صعود نکرد
۹۷–۱۳۹۶
لیگ برتر
۱۰ وم
مرحله گروهی
20px افتخارات
عنوان‌های رسمی
لیگ برتر فوتبال ایران
نایب‌قهرمان (۳): ۹۱–۱۳۹۰، ۹۲–۱۳۹۱، ۹۴–۱۳۹۳
مقام سوم (۱): ۹۶–۱۳۹۵
جام حذفی فوتبال ایران
قهرمان (۱): ۹۳–۱۳۹۲
نایب‌قهرمان (۳): ۱۳۵۵، ۱۳۷۳، ۹۶–۱۳۹۵
لیگ آزادگان
قهرمان (۱): ۸۸–۱۳۸۷
مقام سوم (۱): ۱۳۷۱
لیگ دسته دوم فوتبال ایران
قهرمان (۱): ۵۴–۱۳۵۳
نایب‌قهرمان (۲): ۵۶–۱۳۵۵، ۷۵–۱۳۷۴
سوپر جام آذربایجان شرقی
قهرمان (۱): ۱۳۷۱
لیگ برتر فوتبال تبریز
قهرمان (۱): ۶۴–۱۳۶۳
لیگ دسته دوم فوتبال تبریز
قهرمان (۱): ۶۱–۱۳۶۰
عنوان‌های غیررسمی
جام بین‌المللی میلز
قهرمان (۱): ۱۳۷۴
جام بین‌المللی سرداران شهید
قهرمان (۲): ۱۳۷۴، ۱۳۷۵
جام شهدا
قهرمان (۲): ۱۳۹۳، ۱۳۹۶
بهترین بردها
۱-تراکتور۶–۰استقلال خوزستان
۲-تراکتور۵–۰گهر درود
۲-تراکتور۵–۰استقلال اهواز
۴-تراکتور۴–۱پرسپولیس تهران
۴-تراکتور۴–۱استقلال تهران
۴-تراکتور۴–۱راه‌آهن تهران
۴-تراکتور۴–۱سپاهان اصفهان
۴-تراکتور۴–۱ذوب آهن اصفهان
۵-تراکتور۴–۰الجزیره امارات