جایزه ادبی جلال آل‌احمد

جایزه ادبی جلال آل‌احمد یک جایزه ادبی دولتی است که به منظور معرفی آثار برگزیده ادبیات داستانی در ایران پایه‌گذاری شده‌است. این جایزه به نام جلال آل احمد نویسنده مشهور ایرانی، و از بزرگترین روشنفکران معاصر جهان نام‌گذاری شده‌است
و با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۸۷ نخستین دوره خود را در سال‌روز تولد آل‌احمد آغاز کرد.
از هفتمین دوره برگزاری جایزه ادبی جلال، بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانییان برگزار کننده این رویداد ادبی می‌باشد.
موسسه بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان قرار است در آذر ماه هر سال مقارن با تولد جلال آل احمد جشنواره جایزه ادبی جلال آل احمد را برگزار کند. هدف از اهدای جایزه، «ارتقای زبان و ادبیات ملی- دینی» از رهگذر بزرگداشت پدید آورندگان آثار برجسته، بدیع و پیشرو است. هدف از ایجاد این سایت، معرفی جایگاه جایزه جلال آل احمد و اخبار و تازه‌های مربوط به جشنواره است.
ابتدا قرار بود این جایزه به برگزیدگان خود ۱۱۰ سکه بدهد که در اولین دوره برگزاری خود، اعلام کرد در هیچ‌کدام از رشته‌های داستان کوتاه، رمان، نقد ادبی و تاریخ، برگزیده ندارد و به اعلام آثار شایسته تقدیر اکتفا کرد.
آثار شایسته تقدیر اولین دوره
جایزه ادبی جلال در اولین دوره از برگزاری خود این آثار را شایسته تقدیر اعلام کرد:
داستان کوتاه: «اژدهاکشان» نوشته یوسف علیخانی
داستان بلند: «قاعده بازی» نوشته فیروز زنوزی جلالی
نقد ادبی: کتاب «آئین آینه: سیر تحول نمادپردازی در فرهنگ ایرانی - اسلامی و ادبیات فارسی» نوشته دکتر حسینعلی قبادی با همکاری محمد خسروی شکیب (بیرانوندی) و «از اسطوره تا حماسه: هفت گفتار در شاهنامه‌پژوهی» نوشته سجاد آیدین‌لو با مقدمه محمدامین ریاحی
تاریخ و مستندنگاری: «سازمان مجاهدین خلق، از پیدایش تا فرجام»، موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی
آثار شایسته تقدیر و برگزیده هفتمین دوره
بر اساس داوری هیئت داوران و هیئت انتخاب نهایی در بخش رمان دو اثر مشترکا به عنوان برگزیده معرفی شدند. «آه با شین» نوشته محمدکاظم مزینانی و «ملکان عذاب» اثر ابوتراب خسروی، این دو اثر هستند. در بخش داستان کوتاه داوران برگزیده‌ای انتخاب نکردند و اثر مردعلی مرادی با نام «رازهای سانتی‌متری» را شایسته تقدیر دانستند. در بخش نقد ادبی داوران عنوان برگزیده و جایزه ۱۱۰ سکه‌ای را نصیب حسین پاینده به خاطر «کتاب گشودن رمان» کردند. در بخش مستندنگاری نیز دو اثر به عنوان برگزیده مشترک معرفی شدند. «زندان الرشید» اثر محمدمهدی بهداروند و «سفر برگذشتنی» اثر دکتر محمدرضا صابری توکلی نام این دو اثر است.
آثار شایسته تقدیر و برگزیده هشتمین دوره
۱۳۹۴ بنیاد شعر و ادبیات داستانی
دبیر اجرایی
مهدی قزلی
دبیر علمی
محمدعلی مهدوی‌راد
هیات علمی
۱-محمدعلی مهدوی‌راد
۲-محمدرضا زائری
۳محمدرضا جوادی
۴-احمد دهقان
۵-مصطفی مستور
۶-عبدالعلی دستغیب
۷-مهدی حجوانی
۸-راضیه تجار
۹-بلقیس سلیمانی
داوران
رمان:
۱-محمدرضا بایرامی
۲-عباس پژمان
۳-حسین فتاحی
داستان کوتاه:
۱-فیروز زنوزی جلالی
۲-داوود غفارزادگان
۳-محمدجوادجزینی
نقد ادبی:
۱-محمدرضاسنگری
۲-محمدسرورمولایی
۳-مریم حسینی
مستندنگاری:
۱-مسعود کوثری
۲-گلعلی بابایی
۳-کورش علیانی
برگزیده
رمان:
۱-پاییز فصل آخر سال است(نسیم مرعشی-چشمه)
۲-دختر لوتی(شهریار عباسی-مروارید)
مستندنگاری:
آب هرگز نمی‌میرد(حمید حسام-صریر)
شایسته‌تقدیر
داستان کوتاه:
۱-نگهبان تاریکی(مجید قیصری-افق)
۲-آیا بچه‌های خزانه رستگار می‌شوند؟(مهدی اسدزاده-پیدایش)
نقد ادبی:
۱-کلک خیال‌انگیز(ابوالفضل حری-نی)
۲-روایت‌شناسی کاربردی(علی عباسی-دانشگاه شهیدبهشتی)
مستندنگاری:
تو در قاهره خواهی مرد(حمیدرضا صدر-چشمه)
آثار شایسته تقدیر و برگزیده نهمین دوره
۱۳۹۵ بنیاد شعر و ادبیات داستانی
دبیر اجرایی
مهدی قزلی
دبیر علمی
منیژه آرمین
هیات علمی
۱-منیژه آرمین
۲-محمدرضا زائری
۳-محمدرضا جوادی
۴-احمد دهقان
۵-ابراهیم زاهدی مطلق
۶-محمد سرور مولایی
۷-ابوتراب خسروی
۸-مجید قیصری
۹-محمدحسین‌جعفریان
داوران
رمان:
۱-قاسمعلی فراست
۲-حسین فتاحی
۳-یزدان سلحشور
داستان کوتاه:
۱-داوود غفارزادگان
۲-غلامعباس عبدی
۳-راضیه تجار
نقد ادبی:
۱-یعقوب آژند
۲-بهمن نامور مطلق
۳-مریم حسینی
مستندنگاری:
۱-مجید حسینی
۲-حمید حسام
۳-حبیبه جعفریان
بخش افغانستان:
۱-ابراهیم زاهدی مطلق
۲-مجید قیصری
۳-شهریار عباسی
برگزیده
رمان:
لم‌یزرع(محمدرضا بایرامی-نیستان)
داستان کوتاه:
۱-روباه شنی(محمد کشاورز-چشمه)
۲-بازار خوبان(آرش صادق‌بیگی-نگاه)
شایسته‌تقدیر
مستندنگاری:
۱-پیغام ماهی‌ها(گلعلی بابایی-بیست و هفت)
۲-“ر”(مریم برادران-آرما)
نقد ادبی:
بدون برگزیده و شایسته تقدیر
بازتاب‌ها
برگزاری هفتمین دوره جایزه جلال آل‌احمد، به‌عنوان گران‌ترین جایزه ادبی ایران، بازتابی حداقلی در رسانه‌ها داشت و حتی در روزنامه‌های سراسری، اخبار برگزاری آن به‌طور کامل زیر سایه نتایج مذاکرات هسته‌ای ایران قرار گرفت و مغفول ماند.
واکنش‌ها
مردعلی مرادی که در هفتمین دوره جایزه جلال آل احمد، با نخستین کتابش با نام «رازهای سانتی‌متری» در بخش داستان کوتاه، شایسته تقدیر شناخته شد، درباره موفقیت کتابش در این جایزه گفت: در این سالها که داستان نوشته‌ام هیچ‌گاه به جشنواره‌ها فکر نکرده‌ام. به نظرم این دوره بهترین دوره جایزه جلال است، از این جهت که کتاب من به عنوان شایسته تقدیر شناخته شده‌است. از این بابت خوشحالم که جشنواره سراغ من آمده و من سراغ جشنواره نرفته‌ام.
وزیر ارشاد در مراسم اختتامیه جایزه جلال آل‌احمد گفت: این دوره جایزه جلال نسبت به شش دوره قبلی از شفافیت و صراحت بیشتری در برنامه‌ریزی و اجرا بهره می‌برد؛ به طوری که پیش از برگزاری اختتامیه اسامی داوران و برگزیدگان اعلام شد و همه آثار حاضر در جایزه نیز نام همه آثار اعلام شد که این مسئله خود بیانگر همین موضوع است. اصلاح شیوه‌نامه و دعوت از همه برای شرکت در این جایزه، امکان حضور همه گرایش‌ها و سبک‌ها را فراهم ساخت و تلاش شد از همه ظرفیت‌های فرهنگی کشور و شخصیت‌ها در ترکیب هیئت علمی داوران استفاده شود. جنتی در ادامه با اشاره ویژه به بحث نقد ادبی گفت: هر چند این حوزه در گردونه جایزه جلال وجود دارد اما هنوز در گستره ادبیات داستان ما، درک نشده و در جایگاه درستش قرار ندارد.