مدرسه علوی

مدرسه علوی یا موسسه فرهنگی علوی ، توسط علی اصغر کرباسچیان و با همکاری حاج مقدس تهرانی و رضا روزبه در تهران در سال ۱۳۳۵ خورشیدی تاسیس شد.
این مدرسه، از چهار بخش تشکیل شده‌است: دبستان علوی شماره ۱، دبستان علوی شماره ۲، دبیرستان علوی دوره اول (نیک پرور) و دبیرستان علوی دوره دوم. دانش‌آموختگان این موسسه در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، بزرگداشتی به مناسبت پنجاهمین سال تاسیس موسسه برگزار کردند.
مراسم پنجاهمین سال تاسیس علوی
تاریخچه تاسیس
چگونگی
در سال ۱۳۳۴ علی اصغر کرباسچیان معروف به علامه کرباسچیان پس از طی تحصیلات حوزوی و رسیدن به درجه اجتهاد به تهران آمد و با همکاری حاج مقدس تهرانی مقدمات تاسیس مدرسه را فراهم کرد. به‌طور اتفاقی با رضا روزبه که از قبل با او آشنا بود در تهران برخورد کرد. و چون طبق ضوابط، مدیریت مدرسه می‌بایست از تحصیلات آکادمیک برخوردار باشد، او را به مدیریت مدرسه برگزید. سرانجام در مهر ماه ۱۳۳۵ مدرسه علوی به عنوان مدرسه‌ای شیعی با نامی بر گرفته شده از نام علی بن ابی طالب در مقطع دبیرستان آغاز به کار کرد. سال اول یک کلاس با ۱۵ دانش آموز بود. سال‌های بعد دانش آموزان جدید ثبت نام شدند تا مدرسه کامل شد. در سال ۱۳۴۰ دبستان علوی شماره ۱ با مدیریت حاج عباس رحیمیان و دبستان علوی شماره ۲ با مدیریت حاج جعفر خرازی و راهنمایی علوی (نیک پرور) راه اندازی شد.
تاسیس موسسه فرهنگی علوی بر اساس پیوند سه رکن اصلی و با همکاری یک نماینده از هر رکن صورت گرفت: شیخ علی اصغر کرباسچیان به‌نمایندگی از حوزه علمیه قم و مرجع تقلید وقت، سید حسین بروجردی، مطلع از کمبودها و نیازهای جامعه دینی و متکی به نفوذ مادی و معنوی روحانیت، شیخ هادی تهرانی واعظ و منبری سرشناس و معتمد متدینان جنوب و مرکز تهران به نمایندگی از طرف بازار و کسبه و رابط امکانات مالی و تدارکاتی آنان و رضا روزبه کارشناس فیزیک و علوم تربیتی به نمایندگی از سوی متدینان تحصیل کرده مطلع از کارکرد نظام آموزش و پرورش نوین ایران و مدیریت مدرسه.
علامه کرباسچیان و رضا روزبه در کنار دانش‌آموزان دبیرستان علوی، ۱۳۴۱
هدف و رویکرد
علامه در وصیت نامه خود اینگونه می‌نویسد: …، بعضی از افراد متدین در سال ۱۳۳۴ با هدف انسان سازی، به تاسیس مدرسه علوی اقدام کردند و هدفشان این بود که مدرسه درکنار آموزش دین و اخلاق از سطح علمی بالایی برخوردار باشند و بهترین استادان در هر رشته دعوت شوند. … بنابراین، هدف مدرسه علوی تنها تربیت دکتر و مهندس نبود؛ بلکه تربیت انسان‌هایی با معنویت و اخلاق بود که با علوم روز آشنا باشند و با علم و تخصص خود به جامعه خدمت کند.
موقعیت زمانی
مدرسه علوی زمانی تاسیس شد که دوگانگی جدی بین جوامع دینی و علمی وجود داشت. اکثر مردم متدین به خصوص روحانیون و حوزه‌های علمیه فقط به تحصیل معارف دینی می‌پرداختند و از دانش و علوم روز بیگانه بودند. بر دانشگاه‌ها فضای دین داری حاکم نبود و اکثر اساتید دانشگاه لازمه روح علمی را گریز از دین می‌پنداشتند. از سوی دیگر حوزه‌های علمیه دروس دینی را به همان سبک سنتی یاد می‌دادند و همه چیز را در علوم دینی خلاصه می‌کردند. بهره‌ای از دانش جدید نداشتند و اگر هم کسی از حوزه‌های علمیه وارد دانشگاه می‌شد، این اتهام بر او وارد می‌آمد که حوزه را ترک کرده و به تجدد گراییده است. چهره‌هایی هم چون سید محمد بهشتی و مرتضی مطهری (که در آن روزگاران به دانشگاه راه یافتند) مدت‌ها مورد بی‌مهری حوزه‌های علمیه قرار داشتند.
فعالیت مدرسه
پیش گیری در امر ترتبیت
علامه تربیت را یک فرایند پیشگیرانه می‌دانست. پیش گیری به این معنا که طوری برخورد شود که متربی تا حد امکان سراغ زمینه‌های انحراف نرود. وی معتقد بود چشاندن طعم جاذبه‌های انحرافی با تربیت در تضاد است. به همین دلیل دانش آموزان این مدرسه تا حد امکان از لذت‌های انحرافی در زمینه‌های مختلف منع می‌شدند تا از هر نوع مفسده اجتماعی دور بمانند. پوشیدن لباس‌های مناسب، کوتاه نگه داشتن موی سر، آگاهی بخشی نسبت به دوست یابی و … نیز در همین راستا بود.
سال‌های نخست
مدرسه علوی در سال‌های نخست فعالیت خود اگرچه با امکانات کم ولی با اضافه شدن معلمان، کمک بازاریان از لحاظ مالی و … قوت گرفت. در آن سال‌ها جو جامعه از نظر سیاسی ملتهب بود و رخ دادن حادثه مهمی همچون پانزدهم خرداد ۱۳۴۲ باعث شده بود که ساواک نیروهای مذهبی را بیشتر تحت نظر داشته باشد. فشارهای ساواک و هم چنین تجربه تعطیلی مدارسی هم چون رفاه و کمال به علت داشتن فعالیت‌های سیاسی، باعث شد مدرسه برای جلوگیری از تعطیلی، از فعالیت و جهت گیری سیاسی دوری کند.
اکبر خواجه پیری در سخنرانی خود در بزرگداشت پنجاهمین سال تاسیس علوی اینگونه می‌گوید: سال ۱۳۴۲ آقای روزبه در دفتر دبیرستان ایستاده بودند. آقای علامه و چند تن از اساتید دیگر هم بودند. یکی از دوستان وارد شد و با ناراحتی گفت: کار تمام است. گفتند: یعنی چه؟ گفت: ساواک دستور داده در مدرسه علوی را ببندند. … مرحوم روزبه لبخندی زدند و فرمودند: آقایان دیر به فکر افتادند. ما کار خودمان را کرده‌ایم.
با چنین رویکردی مدرسه توانست سرپا بماند و به‌دور از جنجال‌های سیاسی و اجتماعی به هدف خود یعنی پرورش نسلی که بتواند به جامعه خود خدمت کند همت گمارد.
ورود به عرصه سیاست
در اواخر همین دوره بود که مدرسه علوی برای نخستین بار توانست در زمینه فردگرایی و تربیت نخبگان به موفقیتی مهم دست یابد و از یک سو رتبه نخست در رشته‌های فنی و مهندسی و سپس رشته پزشکی در کنکور سراسری دانشگاه‌های کشور را کسب کند و از سوی دیگر به قبولی صد درصد دانش آموزانش در کنکوردست یابد. اموری که پیش از این در انحصار دانش‌آموختگان البرز و خوارزمی و هدف بود.
در راه انقلاب ۵۷ ایران
دهه سوم فعالیت مدرسه علوی (۱۳۵۵ تا ۱۳۶۵) با اوج‌گیری و پیروزی انقلاب ۵۷ و فرازونشیب‌های سال‌های آغازین نظام جمهوری اسلامی همراه بود با گسترش و شتاب انقلاب، مدرسه علوی و مسئولان آن نیز با موج انقلاب همراه شدند و حتی در اوان پیروزی انقلاب نیز ناگهان شماری از مسئولان یا فارغ التحصیلان آن همچون غلامعلی حداد عادل به سرعت در سمت‌های خالی‌شده و بلامنصب مسئولان حکومت پهلوی صاحب منصب شدند.
مدرسه رفاه
رضا روزبه
علی اصغر کرباسچیان
مدرسه نیکان
دانش‌آموختگان مشهور