پلی‌نزی فرانسه

پلی‌نزی فرانسه (به فرانسوی: Polynésie française، به زبان تاهیتی: Pōrīnetia Farāni، به انگلیسی: French Polynesia) یکی از قلمروهای فرادریایی فرانسه در بخش جنوبی اقیانوس آرام، جنوب جزایر کرولاین و شرق جزایر کوک است. این کشوراز ۱۱۸ جزیره تشکیل شده که ۶۷ تای آن‌ها قابل سکونت است. مجموع جمعیت ساکن در این جزایر حدودن ۲۷۶ هزار نفر است، که عمدتن در بزرگترین جزیره به نام تاهیتی (یا تائیتی Tahiti)، و پایتخت این کشور در جزیره تاهیتی، شهر پاپته (Papeete)، زندگی می‌کنند. از سال ۱۸۸۹ این مجموعه جزایر به تصاحب دولت فرانسه درآمد، و نام پولینزی فرانسوی (Polynésie française) را به خود گرفت.
تاریخ
پلی‌نزی فرانسه یکی از واپسین نواحی کره زمین بود که انسان‌ها در آن سکونت گزیدند. پژوهشگران بر این باورند که مهاجرت بزرگ به پلی‌نزی در حدود ۱۵۰۰ پیش از میلاد رخ داد یعنی زمانی که مردم تایوانی‌تبار و مردمی از جنوب شرق آسیا با استفاده از روش‌های ناوبری با ستارگان به جستجوی جزایر در این آب‌ها رفتند. نخستین جزیره‌های پلی‌نزی فرانسه که مسکونی شدند جزایر مارکساس بودند و این امر در حدود ۲۰۰ پیش از میلاد روی داد. بومیان پلی‌نزی بعدها سفرهای آبی خود را به سوی جنوب غرب ادامه داده و در حدود سال ۳۰۰ جزایر سوسایتی را کشف کردند.
فرانسه در سال ۱۷۶۸ مالکیت خود را بر این جزایر اعلام کرد و در سال ۱۹۰۳ پلینزی به صورت مستعمره فرانسه درآمد. در اوایل قرن بیستم جزایر پولینزی به محلی برای آزمایش‌های هسته‌ای فرانسه تبدیل شد، این آزمایش‌ها عمدتا در تپه مرجانی موروروآ واقع در ۱۲۰۰ کیلومتری جنوب تاهیتی انجام می‌گرفت که تا سال ۱۹۶۶ ادامه داشت. اعتراضات جهانی علیه آزمایش‌های زیرزمینی هسته‌ای فرانسه موجب شد تا فرانسه مکان آزمایش‌ها را به جزیره دورافتاده فانگاتائوفا تغییر دهد. به منظور جبران خسارات ناشی از آزمایش‌های هسته‌ای که در بین سالهای ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۶ در پولینزیا انجام شد، فرانسه برای یک دوره ده ساله، سالیانه مبلغ ۱۹۴ میلیون دلار اختصاص داده‌است.
اخیرا جنبش‌های استقلال‌طلبانه‌ای در پلی‌نزی فرانسه شکل گرفته‌است، در سال ۲۰۰۴، فرانسه وضعیت پلی‌نزی فرانسه را از " سرزمین فرادریایی فرانسه به کشور فرادریایی تغییر داده‌است.
طی چند سال گذشته نیز فرانسه به پلی‌نزی فرانسه خودمختاری بیشتر داده‌است. در سپتامبر ۲۰۰۵، آن بوکوئه به عنوان مامور عالی رتبه دولت فرانسه در پولینزیای فرانسه انتخاب شد، در ۱۳ سپتامبر ۲۰۰۷، اسکار تمارو به عنوان رئیس‌جمهور پولینزیای فرانسه انتخاب شد، تمارو در ۲۷ ژانویه ۲۰۰۸ از سمتش استعفا داد و آنتونی گروس جایگزین او شد.
جغرافیا
پایتخت پلی‌نزی فرانسه، شهر پاپیته واقع در جزیره تاهیتی با ۲۶،۰۱۷ نفر جمعیت می‌باشد.
مساحت پولینزی فرانسه ۴،۱۶۷ کیلومتر مربع و جمعیت آن ۲۵۹،۵۹۶ نفر می‌باشد.
از مهمترین جزایر پولینزی فرانسه می‌توان به مارکوئساس، ماکاتیا، گامبیه، توآموتو، جزایر سوسایتی (تاهیتی، موریا)، اوسترال و جزایر کلیپرتون اشاره کرد. پولینزی فرانسه از حدود ۱۱۸ جزیره و تپه دریایی تشکیل شده‌است.
تقسیمات کشوری
نمایی از خلیج کوک، در موئورئا، واقع در پلی‌نزی فرانسه.
معروفترین و پرجمعیت‌ترین جزیره در پلی‌نزی فرانسه، جزیره تاهیتی در جزایر سوسایتی است. تاهیتی همچنین پایتخت ناحیه پاپیته است.
جمعیت
نام جزیره
نام مجمع الجزایر
موقعیت
جزیره نوکو-هیوا
جزایر مارکیز
هاتوتو
جزایر مارکیز
ایائو
جزایر مارکیز
جزیره هیوا اوآ
جزایر مارکیز
مغرب نصف النهار °۱۴۰ غربیروی مدار °۱۰ جنوبی
جزیره موکاهیوا
جزایر مارکیز
مغرب نصف النهار °۱۴۰ جنوبیشمال مدار °۱۰ جنوبی
راپا
جزایر توبوآی
نصف النهار ۱۴۰ درجه غربیشمال مدار ۳۰° درجه جنوبی
گامبیر
مجمع‌الجزایر تواموتو
میان دو نصف النهار °۱۲۰ و °۱۳۰ غربیجنوب مدار °۲۰ جنوبی
ناپوکا
مجمع‌الجزایر تواموتو
تپوتو
مجمع‌الجزایر تواموتو
ماتایوه
مجمع‌الجزایر تواموتو
جزیره مواوریا
جزایر سوسایتی
ماکاتی Makatea
جزایر سوسایتی
روی خط نصف النهار °۱۵۰ غربیمیان مدارهای °۱۰ و °۲۰ جنوبی
مانگایا Mangaia
جزایر سوسایتی
تاهیتی Tahiti
جزایر سوسایتی
مشرق نصف النهار °۱۵۰ غربیشمال مدار °۲۰ جنوبی
مردم
نژاد ۷۸ ٪ مردم پولینزیای فرانسه را، پولینزیایی، ۱۲ ٪ را چینی و ۱۰ ٪ را نیز فرانسوی تشکیل می‌دهند.
همچنین دین ۵۴ ٪ مردم پولینزیای فرانسه، پروتستان، ۳۰ ٪ کاتولیک و بقیه نیز بی‌دین هستند.
زبان‌های فرانسوی و پولینزیایی دو زبان رسمی پولینزیای فرانسه هستند.
اقتصاد
واحد پول جزایر پولینزیای فرانسه، فرانک (با واحد جزء سانتیم) نام دارد.
گردشگری منبع اصلی درآمد این جزیره‌ها است.
صادرات جزایر پولینزیای فرانسه را انواع مروارید و صدف، نارگیل و وانیل تشکیل می‌دهد.
تولیدات و درآمد پولینزی فرانسوی
مهمترین صادرات پولینزی فرانسوی را مروارید سیاه تشکیل می‌دهد. بسیاری از مردم این کشور به پرورش صدف لبه سیاه مشغولند که به‌طور طبیعی مروارید سیاه تولید می‌کند. اما قطعن مهمترین منبع درآمد پولینزی فرانسوی صنعت توریسم است.
به لطف درآمد زیاد از گردشگری و صادرات مروارید سیاه و محصولات کشاورزی و شیلات، پولینزی فرانسوی کشوری مترقی به حساب می‌آید؛ اما این کشور کشوری صنعتی نیست. پولینزی فرانسوی نه نیاز به صنعت پیشرفته دارد و نه امکان آن را. اگرچه کف آب‌های کم عمق پولینزی فرانسوی سرشار از عناصر معدنی است، اما مردم این کشور هرگز تلاشی برای استخراج آن نکرده‌اند؛ چرا که به قیمت آلودگی محیط و افت کیفیت زندگی در این منطقه تمام می‌شود.
قلمروهای آن سوی دریاها
کشور فرادریایی