علی کردان

عوضعلی کردان معروف به علی کردان (زاده ۱ آبان ۱۳۳۷ در روستای چالو، چهاردانگه ساری - درگذشته ۱ آذر ۱۳۸۸ در تهران)، وزیر کشور دولت محمود احمدی‌نژاد بود که به دلیل جعلی بودن مدرک دکترای افتخاری از دانشگاه آکسفورد و دارا نبودن مدارک تحصیلی کارشناسی و کارشناسی ارشد مورد ادعا از دانشگاه آزاد اسلامی و دریافت حقوق دولتی بر پایه مدرک تحصیلی دکترا و عضویت در هیئت علمی دانشگاه آزاد با استفاده از مدارک جعلی، توسط مجلس شورای اسلامی، استیضاح و پس از رای عدم اعتماد اکثریت نمایندگان، از سمت خود، برکنار شد وی سابقا از اعضای سپاه پاسداران، معاون امور مجلس و استان‌های صدا و سیما، معاون وزیر کار و امور اجتماعی، قائم مقام وزیر نفت بوده‌است.
زندگی‌نامه
جوانی
علی کردان دوران تحصیلات ابتدایی را در روستایی نزدیک شهرستان ساری سپری کرد و پس از آن به شهر ساری رفت و دوره‌های تحصیلی را تا مقطع دیپلم پشت سر گذاشت.
همزمان با کشمکش بحث وزارت او، سندی در اینترنت درباره دوران جوانی وی منتشر شد. این سند مبنی بر زندانی شدن وی قبل از انقلاب اسلامی در ساری به اتهام ازاله بکارت و سپس آزادی با قرار کفالت بود. این پرونده با توجه به شواهد، پس از پیروزی انقلاب اسلامی به دست فراموشی سپرده می‌شود.
مرگ
علی کردان در تاریخ ۱۳ آبان ۱۳۸۸ (دقیقا یک سال بعد از استیضاح) در بیمارستان مسیح دانشوری تهران بستری شد و پس از ۱۹ روز در اول آذرماه درگذشت. وی به بیماری مولتیپل میلوما که نوعی بیماری بدخیم خونی است مبتلا و تحت شیمی درمانی بود و گلبول‌های سفیدش بعد از شیمی درمانی به شدت کاهش یافته بود. وی که با علائم سرماخوردگی بستری شده بود، در نهایت به بیماری آنفلوآنزای نوع آ دچار شد.
معاونت صدا و سیما
وی در مقام معاونت مجلس و استانهای صداوسیما پس از انتشار گزارش تحقیق و تفحص مجلس ششم از پنج حساب بانکی صداو سیما که حاکی از حدود ۵۰۰۰ میلیارد ریال تخلف بود با انتشار کتابی به دفاع از رئیس خود علی لاریجانی پرداخت.
او به غیر از اتهامات مالی با اتهام دست داشتن در تهیه فیلم کارناوال عصر عاشورا مواجه بود که در این مورد گفت:
وزارت کشور
وی در دوران کوتاه مدت وزارت خود تقریبا تمامی فعالیت‌های اجتماعی حتی حفاظت از محیط زیست را تهدیدی برای امنیت جمهوری اسلای قلمداد کرد و در اجلاس امامان جمعه گفت:
عدم مخالفت آیت‌الله خامنه‌ای
به گفته احمدی‌نژاد خامنه‌ای با انتصاب کردان به پست وزارت کشور مخالف نبوده‌است.
عدم مخالفت آقای خامنه‌ای در رای اعتماد نمایندگان مجلس هشتم به علی کردان در تاریخ ۱۵ مرداد ۱۳۸۷ موثر بود. طرح بحث موافقت، مخالفت و عدم مخالفت رهبری، توسط حسین شریعتمداری رخ داد. یک روز پس از برکناری کردان در مجلس، خامنه‌ای با ابراز ناراحتی از فضای انتقاد از دولت گفت: «این فضای بی‌بند و باری در حرف زدن و اظهارنظر علیه دولت، مسائلی نیست که خداوند به آسانی از آنها بگذرد.»
ادعای دریافت سمت جانشینی فرمانده کل قوا در نیروی انتظامی
علی کردان مدعی شد که سمت جانشینی فرمانده کل قوا در نیروی انتظامی را دریافت کرده‌است. این ادعای وی توسط ستاد کل نیروهای مسلح ایران تکذیب شد. کردان نیز پاسخ داد: «اگر آقای فیروزآبادی تکذبببه را تایید کند، فردا نوار ضبط شده صحبت با ایشان را پخش می‌کنم.»
سوابق تحصیلی و استیضاح
مدرک دکترای جعلی از دانشگاه آکسفورد
محمود احمدی‌نژاد پس از برکناری مصطفی پورمحمدی از وزارت کشور او را به عنوان وزیر پیشنهادی به مجلس معرفی کرد. کردان ادعا کرد که موفق به اخذ مدرک دکترای افتخاری حقوق اساسی از دانشگاه آکسفورد شده‌است. در روز رای اعتماد، یکی از نمایندگانی که به عنوان مخالف نطق می‌نمود، اظهارداشت که علاوه بر مدرک دکتری، مدرک کارشناسی ارشد آقای کردان نیز مبنا ندارد. کردان در همان روز و در انتهای آخرین دفاعیه خود درباره مدرک کارشناسی ارشد خود چنین گفت: «اگر می‌دانستم مدرک فوق لیسانس مشکل ساز می‌شود حتما اقدام می‌کردم و این مدرک را هم به هیئت رئیسه تقدیم می‌کردم.» احمدی‌نژاد در احکام انتصابی سید شمس‌الدین حسینی و حمید بهبهانی از لفظ دکتر برای خطاب به آن‌ها استفاده کرده‌است؛ در حالی‌که برای حکم انتصابی کردان از این واژه استفاده نکرده‌است.
با استعلام تعدادی از خبرگزاری‌ها، مقام‌های دانشگاه آکسفورد رسما اعلام کردند که وی نه دکتری افتخاری و نه هیچ مدرک دیگری از این دانشگاه دریافت نکرده‌است. پس از بالاگرفتن قضیه دانشگاه آکسفورد بیانیه‌ای در این مورد صادر و در وب سایت دانشگاه قرار داد.
استیضاح و برکناری
در تاریخ ۱۴ آبان ۱۳۸۷ (۴ نوامبر ۲۰۰۸) مجلس شورای اسلامی طرح عدم اعتماد به علی کردان را مورد مذاکره قرار داد و پس از سخنان موافقان و مخالفان این طرح و اظهارات علی کردان در دفاع از عملکرد خود، طرح عدم اعتماد با اکثریت قابل توجه نمایندگان حاضر در جلسه به تصویب رسید.
در جریان استیضاح، محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور حضور نداشت. استیضاح وزیر کشور نخستین استیضاحی بود که از سوی مجلس هشتم شورای اسلامی طرح و نمایندگان به آن رای مثبت دادند. این استیضاح در حالی از سوی نمایندگان با رای موافق مواجه شد که احمدی‌نژاد آن را غیرقانونی دانسته بود.
علی کردان در سخنانی که در دفاع از عملکرد خود کرد، اظهار داشت که: «من شیمیایی هستم اما تاحالا نگفته بودم و اکنون که وادار به بیان آن شدم، از خدا طلب مغفرت می‌کنم». وی همچنین بخش فارسی رادیو اسرائیل را به زمینه‌سازی علیه سوابق انقلابی خود متهم کرد.
وی همچنین در مصاحبه‌هایی که بعدا منتشر شد به شرح وقایع دوران استیضاح خود پرداخته و از جمع‌آوری پرونده علیه ۱۲۰ تن از نمایندگان مجلس صحبت کرده‌است. مطابق با اظهارات منتشر شده، وی جهت حفظ مصالح جمهوری اسلامی ایران از ارائه این مدارک و افشاگری در جلسه استیضاح خودداری کرده‌است.
از ۲۴۷ نماینده حاضر در جلسه، ۱۸۸ نفر به طرح عدم اعتماد به علی کردان رای موافق دادند، در حالیکه ۴۵ نفر به این طرح رای منفی و ۱۴ نفر دیگر رای ممتنع دادند. گفتنی است که شمارش آرا، به صورت کتبی و با ورقه صورت گرفت.
تداوم همکاری با دولت احمدی‌نژاد
پس از استیضاح و برکناری کردان، همکاری وی با دولت همچنان ادامه یافت.
فعالیت انتخاباتی
علی کردان در انتخابات دور دهم ریاست جمهوری برای پیروزی مجدد احمدی‌نژاد وارد عمل شد و به سخنرانی در ساری پرداخت. برخی رسانه‌های منتقد دولت وی را رئیس سایه ستاد انتخاباتی احمدی‌نژاد دانسته و برخی دیگر معتقدند که وی از نفوذ خود در صداوسیما برای لغو مناظره انتخاباتی میان هواداران کاندیداها استفاده کرده‌است.
مراسم تودیع
مراسم تودیع وی با حضور محمود احمدی‌نژاد برگزار شد. کردان در این مراسم گفت: «چرا به خاطر یک دستمال قیطریه را به آتش می‌کشیم؟» که احتمالا منظور او قیصریه بوده‌است چرا که قیطریه محله‌ای است در شمال تهران که تا به حال به آتش کشیده نشده‌است.
حمایت و تجلیل
کردان خود نقل می‌کند:
«شب استیضاح آقای آشیخ حسین انصاریان به من زنگ زدند، خیلی اظهار نگرانی کردند، گفتند من واقعا ناراحت‌ام و فکر می‌کنم یک ظلم بزرگی در حق شما دارد می‌شود. آقای صدیقی با من صحبت کردند، ابراز ناراحتی کردند. آقای فاطمی‌نیا غروب استیضاح تشریف آوردند منزل ما و ایشان حدود یک ساعت و نیم با خانم من و با تک تک بچه‌ها حرف زدند و اظهار لطف به ما کردند. حضرت آقای امجد که من هیچ ارتباطی با ایشان نداشتم، خودشان رفتند در دانشگاه تهران و به ظلمی که به من شد اعتراض کردند.»
فاطمی‌نیا از استادان اخلاق و عرفان اظهار داشته بود: «… از علاقه‌مندان مرحوم کردان هستم و همیشه برای روح ایشان دعا می‌کنم.» وی در زمان استیضاح درباره کردان گفته بود: «وظیفه خود احساس کردم … اذعان کنم که به ایشان جفا شده‌است.»
آیت الله نظری از قول آیت‌الله طبرسی گفت که آیت‌الله خامنه‌ای درگذشت وی را تسلیت گفته و نیز گفته‌است:«آقای کردان خدمتگزاری خوب برای انقلاب بود و ایشان مظلوم واقع شد، سلام و تسلیت مرا در این زمینه به مردم مازندران برسانید.»
محمود احمدی‌نژاد در مراسم اولین سالگرد مرگ علی کردان در ساری شرکت کرد و در این مراسم به سخنرانی پرداخت. وی گفت:
مرتضی ادیب یزدی از خطبای حوزوی در چهارمین سالگرد درگذشت وی از کردان به عنوان مغز متفکر مدیریت در کشور یاد کرد و گفت:«مرحوم کردان با اراده پولادین و نگاه جانانه مدیریت اسلامی را در جامعه پایه‌گذاری نمود و … نماد مدیریت حزب‌الله بود و با مرگ وی خیلی از مسائل برملا شد… مرگ ناگهانی مرحوم کردان خسارت سنگینی بر نظام وارد کرد، … مرحوم کردان دل شکسته و اشک ریزان از دنیا رفت.»
مهم‌ترین مناصب
مسئول اطلاعات و تحقیقات سپاه پاسداران استان مازندران
دادیار و جانشین دادستان ساری
جانشین دادستان آمل در واقعه آمل (۱۳۶۰)
دادستان شهرهای هشتپر، آستارا و خلخال
فرماندار علی‌آباد کتول و گنبد کاووس
معاون اداری و مالی سازمان مسکن
معاون و قائم‌مقام سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
قائم مقام سازمان ایرانگردی و جهانگردی
معاون اداری و مالی سازمان صدا و سیما
معاون امور مجلس و استان‌های صدا و سیما
معاون وزیر کار و امور اجتماعی
رئیس سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی
قائم‌مقام وزارت نفت
وزیر کشور
عضویت در مجامع و شوراها و کمیته‌ها
عضو مجمع مشورتی حقوقی شورای نگهبان
عضو کمیته حقوقی مجمع تشخیص مصلحت نظام
عضو شورای عالی آموزش و پرورش
عضو شورای نظارت بر صدا و سیما
عضو هیئت تطبیق مصوبات مجلس با دولت در دوره ششم و هفتم
رئیس کمیته کاهش تقاضای مواد مخدر کشور
جنجال مدرک تحصیلی کردان
کردانیسم
فهرست استیضاح وزیران در حکومت جمهوری اسلامی ایران
بن مایه