پادشاهی فرانسه

پادشاهی فرانسه یک پادشاهی در سده‌های میانه و دوران مدرن بود که از سال ۸۴۳ تا ۱۷۹۲ میلادی در اروپای غربی فرمان راند. پادشاهی فرانسه در دوران مدرن به یکی از قدرت‌های سیاسی جهان تبدیل شد و مستعمرات زیادی در آفریقا و آمریکای شمالی بدست آورد. این پادشاهی سرانجام با وقوع انقلاب فرانسه و اعدام لویی شانزدهم، آخرین پادشاه فرانسه پایان یافت و جمهوری اول فرانسه تشکیل شد.
کارولنژی‌ها
۸۴۰: پس از مرگ لویی پرهیزگار امپراتوری فرانک محل نزاع وارثین قرار می‌گیرد.
۸۴۳: سرانجام پس از سه سال منازعه طی قرارداد وردون امپراتوری به سه کشور تقسیم می‌شود: فرانسیای تحت سلطنت شارل بالد فرانسیای میانی تحت سلطنت لوته و فرانسیای شرقی تحت سلطنت شارل ژرمن. این تقسیم مبنای پیدایش کشورهای فرانسه و آلمان در آینده می‌شود.
۸۷۵: شارل دوم (شارل بالد یا شارل طاس) تحت عنوان امپراتور روم مقدس و به دست پاپ جان هشتم تاجگذاری می‌کند.
۸۷۶: شارل دوم برای تصاحب سرزمین‌های برادر درگذشته‌اش در فرانسیای شرقی به آن سمت لشکر می‌کشد اما شکست سختی از وارث فرانسیای شرقی خورده و به شمال ایتالیا می‌گریزد.
۸۷۷: شارل دوم در شمال ایتالیا از بیماری می‌میرد. فرزندش لویی دوم پادشاه فرانسیای غربی می‌شود.
۸۷۹: لویی دوم بر اثر بیماری درمی‌گذرد. فرزندانش لویی سوم و کارلمان دوم مشترکا سلطنت را به ارث می‌برند.
۸۸۰: طی معاهده‌ای در آمیان دو برادر کشور را تقسیم می‌کنند.
۸۸۲: با مرگ لویی سوم کارلمان دوم پادشاه کل فرانسیای غربی می‌شود.
۸۸۴: با مرگ لویی سوم پسرعمویش شارل فربه از فرانسیای شرقی بر سراسر سرزمین‌های فرانک حکومت می‌کند.
۸۸۸: با مرگ شارل فربه حکومت متحد او نیز از بین می‌رود. او هیچ وارثی ندارد. در فرانسه اودو به خاطر تلاشهایش در نبرد با نرمانها و اخراج آن قوم دریانورد و جنگجو به پادشاهی فرانکهای غرب می‌رسد. منطقه آکویتین در اختیار رانولف دوم است.
۸۹۸: مرگ اودو. شارل سوم فرزند لویی دوم پادشاه فرانکهای غرب می‌شود.
۹۱۱: شارل سوم با امضای قراردادی با وایکینگها به ایشان اجازه اقامت در ناحیه‌ای را می‌دهد که امروزه نرماندی خوانده می‌شود.
۹۲۲: شارل سوم در یک شورش اشراف از مقام خود عزل شده و به جای او روبر برادر اودو بر تخت می‌نشیند.
۹۲۳: رودولف دوک بورگوندی در طی نبردی با روبر او را کشته و شارل را نیز به اسارت می‌گیرد. سپس توسط شورای اشراف به مقام پادشاهی فرانسه انتخاب می‌شود.
۹۳۶: با مرگ رودولف حکومت فرانکها به فرزند شارل سوم یعنی لویی چهارم می‌رسد.
۹۵۴: مرگ لویی چهارم و حکومت فرزندش لوته
۹۸۶: مرگ لوته و حکومت فرزندش لویی پنجم
کاپتی‌ها (۱۳۲۸–۹۸۷)
۹۸۷: مرگ لویی پنجم بدون به جا گذاشتن وارث. اشراف فرانک یکی از نجبای قوم به نام هیو کاپت را به پادشاهی فرانسه انتخاب می‌کنند و به این ترتیب سلسله کارولنژی منقرض شده و سلسله کاپتی تاسیس می‌شود.
۹۹۶: مرگ هیوکاپت و سلطنت فرزندش روبر دوم
۱۰۰۴: روبر دوم دوک نشین بورگوندی را نیز به قلمرو فرانسه ضمیمه می‌کند.
۱۰۳۱: روبر دوم در جنگی خانگی علیه فرزندانش کشته می‌شود. فرزند دومش هانری به سلطنت رسیده اما برادرش روبر روبرو می‌شود و درگیری داخلی ادامه پیدا می‌کند.
۱۰۳۲: هانری سرانجام با بخشیدن بورگوندی به برادرش روبر به جنگ داخلی خاتمه می‌دهد.
۱۰۶۰: مرگ هانری. حکومت به فرزند صغیرش فیلیپ می‌رسد. همسر هانری به نام آن اهل کی یف موقتا نائب السلطنه می‌شود.
۱۰۶۶: فیلیپ رسما امور مملکت را به عهده می‌گیرد.
۱۰۹۵: آغاز جنگ اول صلیبی
۱۰۹۹: فتح اورشلیم توسط فرانکها و پایان جنگ اول صلیبی
۱۱۰۸: مرگ فیلیپ و سلطنت فرزندش لویی ششم
۱۱۳۱: لویی هفتم به عنوان ولیعهد تاجگذاری می‌کند.
۱۱۳۷: لویی هفتم با النور دوشس آکویتین ازدواج کرده و دوک آکویتین می‌شود. در همان سال با مرگ لویی ششم لویی هفتم به سلطنت فرانسه می‌رسد.
۱۱۴۷: آغاز جنگ صلیبی دوم با مشارکت النور همسر لویی هفتم
۱۱۴۹: پایان جنگ صلیبی دوم
۱۱۵۲: ازدواج النور با لویی هفتم فسخ می‌شود.
۱۱۸۰: مرگ لویی هفتم و سلطنت فیلیپ دوم
۱۱۸۷: آغاز جنگ صلیبی سوم و فتح اورشلیم به دست مسلمانان
۱۱۹۲: پایان جنگ صلیبی سوم
۱۲۰۲: آغاز جنگ صلیبی چهارم
۱۲۰۴: پایان جنگ صلیبی چهارم
۱۲۱۴: پیروزی فرانسه بر نیروهای انگلیسی و فلاندر در شمال اروپا
۱۲۱۷: آغاز جنگ صلیبی چهارم
۱۲۲۱: پایان جنگ صلیبی چهارم
۱۲۲۳: مرگ فیلیپ دوم و سلطنت فرزندش لویی هشتم
۱۲۲۶: مرگ لویی هشتم و سلطنت فرزندش لویی نهم
۱۲۲۸: آغاز جنگ صلیبی ششم
۱۲۲۹: پایان جنگ صلیبی ششم
۱۲۴۱: لویی نهم شهر پواتیه را به برادرش بخشید. این در حالی است که ایزابلا از آنگولم مدعی آن شهر برای فرزند خودش است.
۱۲۴۲: هنری سوم پادشاه انگلستان برای دفاع از ادعای ایزابلا به فرانسه لشکر می‌کشد. نبرد سنتونژ با پیروزی فرانسه پایان می‌پذیرد.
۱۲۴۸: آغاز جنگ صلیبی هفتم
۱۲۵۴: پایان جنگ صلیبی هفتم
۱۲۷۰: مرگ لویی نهم و سلطنت فرزندش فیلیپ سوم. او پیش از مرگ جنگ صلیبی هشتم را سازماندهی می‌کند.
۱۲۷۱: آغاز جنگ صلیبی نهم
۱۲۷۲: پایان جنگ صلیبی نهم
۱۲۸۵: مرگ فیلیپ سوم و سلطنت فرزندش فیلیپ چهارم
۱۲۹۷: پاپ بونیفاس هشتم فیلیپ چهارم را قدیس می‌نامد. او تنها شاه تاریخ فرانسه است که به عنوان قدیس شناخته شده‌است.
۱۳۱۴: مرگ فیلیپ چهارم و سلطنت فرزندش لویی دهم
۱۳۱۶: مرگ لویی دهم و سلطنت پنج روزه فرزند نوزادش ژان. پس از مرگ زودرس ژان عموی او و برادر لویی پنجم تحت عنوان فیلیپ پنجم به سلطنت می‌رسد.
۱۳۲۰: جنگ صلیبی شبان: پس از ادعای یک شبان مبنی بر الهام روح القدس به او برای جنگ با مسلمانان اندلس تعداد زیادی از مسیحیان فرانسه از فیلیپ درخواست کردند رهبری جنگ را به عهده بگیرد. اما فیلیپ حتی حاضر به ملاقات با آنان هم نشد؛ بنابراین شورشی علیه او در بخش‌های مختلف فرانسه درگرفت. شورش که به تدریج به جریان کشتار یهودیان بدل شده بود از فرانسه وارد قلمرو مسیحیان اسپانیا شده و توسط دولت مسیحی همان‌جا نیز سرکوب شد.
۱۳۲۲: مرگ فیلیپ پنجم و سلطنت برادرش شارل چهارم
۱۳۲۳: شورش اقوام فلاندر علیه دولت فرانسه
۱۳۲۶: پایان شورش فلاندرها
دودمان والواها (–۱۳۲۸)
۱۳۲۸: مرگ شارل چهارم بدون فرزند مذکر. پایان سلسله کاپت و آغاز سلسله والوا: فیلیپ ششم فرزند کنت شارل والوا به سلطنت برگزیده می‌شود.
۱۳۳۷: آغاز جنگ‌های صدساله میان انگلیس و فرانسه: خاندان پلانتاژنه (پلانتیجنت) مدعی سلطنت انگلیس و فرانسه (توامان) هستند اما خاندان والوا عملا سلطنت فرانسه را در دست دارند. دولت انگلیس به نفع خاندان پلانتاژنه وارد جنگ می‌شود.
۱۳۵۰: مرگ فیلیپ ششم و سلطنت فرزندش ژان دوم
۱۳۵۶: اسارت ژان دوم به دست ارتش انگلیس
۱۳۶۰: قرار آزادی ژان دوم در ازای سه هزار کرون و گرو نهادن فرزندش لویی: دولت انگلیس پس از معاهده با ژان به او اجازه بازگشت به فرانسه را می‌دهد.
۱۳۶۳: با فرار لویی از گرو انگلستان و عدم موفقیت ژان دوم در تعهداتش به انگلستان او خود را بر اساس اصول جوانمردی و راستی دوباره تحویل دولت انگلستان می‌کند. در لندن از او استقبال می‌شود.
۱۳۶۴: درگذشت ژان دوم و سلطنت فرزندش شارل پنجم
۱۳۷۲: جنگ دریایی علیه انگلستان
۱۳۸۰: مرگ شارل پنجم و سلطنت فرزندش شارل ششم
۱۳۹۶: تلاش شارل ششم برای صلح با انگلستان
۱۴۱۹: جنگ فرانسه بر انگلستان. سقوط پاریس به دست دوک نشین بورگوندی که متحد انگلستان است.
۱۴۲۲: مرگ شارل ششم و سلطنت فرزندش شارل هفتم
۱۴۲۴: ژان دارک مدعی مکاشفات الهی می‌شود.
۱۴۲۹: ژان دارک محاصره اورلئان را می‌شکند.
۱۴۳۰: اسارت ژان دارک به دست نیروهای انگلیسی
۱۴۳۱: اعدام ژان دارک به دست انگلیسی‌ها
۱۴۳۶: فرانسه مجددا پاریس را آزاد می‌کند.
۱۴۶۱: مرگ شارل هفتم و سلطنت فرزندش لویی یازدهم
۱۴۷۵: قرار داد پیکینی میان فرانسه و انگلستان: پایان جنگ‌های صدساله
۱۴۸۳: مرگ لویی یازدهم و سلطنت فرزندش شارل هشتم
والواها-اورلئان (۱۵۱۵–۱۴۹۸)
۱۴۹۸: مرگ شارل هشتم بدون وارث. پسرعموی پدرش دوک اورلئان به نام لویی دوازدهم پادشاه فرانسه می‌شود. (خاندان والوا شاخه اورلئان)
۱۴۹۹: آغاز جنگ ایتالیا میان دو ائتلاف جمهوری ونیز سویس و فرانسه و اسپانیا علیه دوک نشین میلان
۱۵۰۱: جنگ میان فرانسه و اسپانیا بر سر متصرفات جنگ ایتالیا
۱۵۰۴: پایان جنگ با پیروزی اسپانیا
۱۵۱۵: مرگ لویی دوازدهم بدون جانشین مذکر. فرزند پسرعمویش و در عین حال دامادش فرانسیس اول به سلطنت می‌رسد. (سلسله والوا شاخه آنگولم)
۱۵۲۴: جیووانی دا فراتزانو در قاره جدید نیوفوندلند و نیوآنگولم (نیویورک فعلی) را قسمتی از متعلقات تاج و تخت فرانسه اعلام می‌کند.
۱۵۲۷: نخستین بار کشتیهای فرانسوی به قصد ارتباط با شرق دور وارد آبهای اقیانوس هند می‌شوند.
۱۵۲۹: رسیدن ناوگان فرانسه به سوماترا (اندونزی فعلی)
۱۵۳۰: فرانسین زبان فرانسه را به عنوان زبان ملی کشور فرانسه اعلام می‌کند.
۱۵۳۱: یک پایگاه تجاری در برزیل فعلی توسط فرانسویان ساخته می‌شود.
۱۵۳۳: ارسال نخستین سفیر فرانسه به دربار پادشاهی مراکش (مغرب)
۱۵۳۴: فرانسیس یک هیئت اکتشافی به کبک در شرق کانادای فعلی می‌فرستد. در همین سال ژان کالون با انتشار کتاب بنیادهای دین مسیحی اصلاح مذهبی را در فرانسه آغاز می‌کند.
۱۵۳۶: پیمان ائتلاف میان فرانسه و عثمانی (نخستین پیمان ائتلاف میان یک کشور مسیحی و غیرمسیحی) با این پیمان در اروپا به عنوان یک رسوایی برخورد شد اما فرانسیس به تعهدات فرانسه پایبند بود.
۱۵۳۹: آغاز تعلیم زبان عربی در کالج سلطنتی فرانسه. درهمین سال طی فرمانی رسمی فرانسیس زبان لاتین را از مکاتبات رسمی حذف و زبان فرانسه را زبان اداری و رسمی فرانسه اعلام می‌کند.
۱۵۴۷: مرگ فرانسیس و سلطنت فرزندش هانری دوم
۱۵۵۱: آغاز جنگ ایتالیا: فرانسه و عثمانی علیه انگلستان اسپانیا و امپراتوری روم مقدس
۱۵۵۸: جنگ دریایی میان عثمانی و اسپانیا
۱۵۵۹: پایان جنگ ایتالیا با امضای معاهده صلح میان فرانسه انگلستان و اسپانیا. مرگ هانری دوم و سلطنت فرزند پانزده ساله‌اش فرانسیس دوم
۱۵۶۰: مرگ فرانسیس دوم و سلطنت برادرش شارل نهم در ده سالگی. مادرش کاترین د مدیچی نیابت سلطنت را به عهده دارد.
۱۵۶۲: آغاز جنگ‌های مذهبی اروپا میان کاتولیکها و پروتستانها (فرانسه در جانب کاتولیکها می‌جنگد)
۱۵۷۳: با مرگ پادشاه سرزمین مشترک‌المنافع لهستان و لیتوانی اشراف لهستانی آن سرزمین هانری سوم برادر شارل نهم را به سلطنت کشورشان انتخاب می‌کنند. مشروط بر اینکه مدعی موروثی بودن نباشد و اجازه دهد شاه بعدی نیز توسط اشراف انتخاب شود. اما اشراف لیتوانیایی این انتخاب را به رسمیت نمی‌شناسند.
۱۵۷۴: مرگ شارل نهم.
۱۵۷۵: هانری سوم شاه لهستان اینکه به عنوان شاه فرانسه نیز برگزیده می‌شود.
۱۵۷۷: هانری سوم به درخواست سلطان الملک پادشاه مغرب گیوم برار را به عنوان نخستین کنسول اروپایی در دربار مغرب منصوب می‌کند.
دودمان بوربون (۱۷۹۲–۱۵۸۹)
آنری چهارم
۱۵۸۹: یک متعصب مذهبی دومینیکن هانری سوم را به قتل می‌رساند. او فرزندی ندارد و به این ترتیب سلسله والوا منقرض می‌شود. هانری چهارم از سلسله کاپت (کاپه) و از خاندان بوربون به پادشاهی فرانسه می‌رسد. وی از سال ۱۵۷۲ پادشاهی ناواره در اسپانیا را در دست داشت.
۱۵۹۸: پایان جنگ‌های مذهبی اروپا میان کاتولیکها و پروتستانها
۱۶۰۰: تاسیس کمپانی فرانسوی برای تجارت با شرق دور
۱۶۰۱: ورود سفیر عثمانی به دربار فرانسه
۱۶۰۴: امضای معاهده صلح و اعطای امتیازات به فرانسه از سوی عثمان. نگارش نخستین سفرنامه دریایی به شرق دور توسط فرانسوا مارتن دو ویتر.
۱۶۰۹: ملاقات پی یر اولیویه مالرب از چین و هند و دیدار با اکبرشاه گورکانی پادشاه هند
۱۶۱۰: قتل هانری چهارم به دست یک متعصب مذهبی. پادشاهی فرزندش لویی سیزدهم
۱۶۱۲: تاسیس مستعمره «فرانسه استوایی» در برزیل به فرمان صدراعظم ریشیلیو
۱۶۱۶: تصرف مستعمره فرانسه استوایی به دست پرتغالیها
۱۶۱۸: آغاز جنگ‌های سی ساله در اروپا میان کشورهای کاتولیک و پروتستان
۱۶۲۴: صدارت کاردینال ریشیلیو
۱۶۳۱: تحمیل قرارداد کاپیتولاسیون از سوی فرانسه به پادشاهی مراکش (مغرب)
۱۶۴۲: مرگ صدراعظم فرانسه کاردینال ریشیلیو
لوئی چهاردهم
۱۶۴۳: مرگ لویی سیزدهم و سلطنت فرزندش لویی چهاردهم (پادشاه خورشید) در سن پنج سالگی. مادرش آن اهل اتریش نائب السلطنه می‌شود.
۱۶۴۸: صلح وستفالیا و پایان جنگ‌های سی ساله
۱۶۶۱: لویی چهاردهم عملا سلطنت را به دست می‌گیرد. بحران خزانه داری فرانسه
۱۶۶۵: آغاز اصلاحات اقتصادی فرانسه توسط لویی چهاردهم
۱۶۶۹: ارسال هیئت سفارت عثمانی به فرانسه برای احیای روابط عثمانی-فرانسه: معرفی قهوه به فرانسه
۱۶۷۳: کشف رود می‌سی‌سی‌پی در آمریکا توسط فرانسویان
۱۶۸۱: تشکیل مجلس روحانیان به دستور لویی چهاردهم به منظور نظارت بر تشکیلات کاتولیک
۱۶۸۲: کاوالیه دولاسال با کشف خلیج مکزیک به عنوان انتهای رود می‌سی‌سی‌پی نام سراسر منطقه این رود را تا خلیج مکزیک به افتخار لویی چهاردهم لوییزیان می‌نامد. در همین سال پادشاه مغرب (مراکش) به هیئت فرانسوی اجازه تاسیس بنیادهای دیپلماتیک و تجاری در خاک مغرب را می‌دهد.
۱۶۸۳: جنگ فرانسه علیه اسپانیا برای بازپس‌گیری سرزمین‌های سابق
۱۶۸۴: ورود نخستین سفیر سیام (تایلند) به فرانسه. شکست اسپانیا از فرانسه
۱۶۸۵: ارسال سفیر فرانسه به دربار سیام (تایلند) و نیز ارسال هیئت تبلیغ یسوعی متشکل از پنج ریاضیدان به دربار امپراتوری چین
لوئی پانزدهم
۱۶۸۶: ورود سفیر سیام (تایلند) به دربار لویی چهاردهم
۱۶۸۷: ارسال دومین هیئت دیپلماتیک فرانسوی به سیام (تایلند)
۱۶۸۸: نبرد جامعه آوگزبورگ (جنگ نه ساله) میان فرانسه از یک سو و هلند انگلستان اسپانیا سوئد اسکاتلند و امپراتوری روم مقدس از سوی دیگر
۱۶۸۹: تحت تاثیر سفارت عثمانی نخستین کافی شاپ در پاریس تاسیس می‌شود. دستار و لباسهای شرقی هم برای مدتی در محافل بالای فرانسه مد می‌شود.
۱۶۹۷: قرارداد ریزویک و پایان جنگ نه ساله
۱۶۹۹: ورود سفیر مراکش به دربار لویی چهاردهم
۱۷۰۱: آغاز جنگ‌های جانشینی اسپانیا با حضور فرانسه علیه بریتانیا هلند و پروس
۱۷۱۳: معاهده اوترخت
۱۷۱۴: معاهده راشتات و پایان جنگ‌های جانشین اسپانیا
۱۷۱۵: محمد رضا بیگ سفیر ایران صفوی به دربار لویی چهاردهم می‌رود. مرگ لویی چهاردهم پس از هفتاد و دو سال سلطنت! جانشینی فرزندش لویی پانزدهم در سن پنج سالگی. یکی از خویشانش به عنوان فیلیپ اهل اورلئان نائب السلطنه می‌شود.
۱۷۴۳: ورود فرانسه به جنگ جانشینی اتریش. با مرگ صدراعظم فرانسه شاه شخصا امور را به دست می‌گیرد.
۱۷۴۸: پایان جنگ جانشینی اتریش با معاهده اکس لاشاپل. فرانسه تمام متصرفاتش را به اتریش پس می‌دهد. در اثر این معاهده نخستین اعتراضات عمومی در فرانسه آشکار می‌شود. جزواتی علیه شخص پادشاه منتشر می‌شود.
بندانگشتی
۱۷۵۶: آغاز جنگ‌های هفت ساله میان قدرتهای بزرگ استعمارگر.
۱۷۵۷: ترور ناموفق لویی پانزدهم توسط یک فرد ناراضی به نام دامیان.
۱۷۶۳: فرانسه در پایان جنگ‌های هفتساله با معاهده پاریس تمام متصرفاتش در هند کانادا و حوالی رود می‌سی‌سی‌پی را به انگلستان تسلیم می‌کند.
۱۷۷۱: با اوج‌گیری نارضایتی عمومی شاه اصلاحاتی را آغاز می‌کند.
۱۷۷۴: مرگ لویی پانزدهم بر اثر آبله. سلطنت فرزندش لویی شانزدهم.
150px
نقشه‌ها
شارل تاس