گروه‌های دینی اصلی

گروه‌های دینی اصلی به عنوان درصدی از جمعیت جهان در سال ۲۰۰۵ به دلیل گردکردن ارقام مجموع آن‌ها از ۱۰۰٪ بیشتر است
دین‌های اصلی با استفاده از طیف گسترده‌ای از روش‌ها از دین‌های فرعی متمایز شده‌اند؛ طبعا هر یک از این روش‌ها منعکس کننده یک نظر خاص است، چرا که پیروان بسیاری از ادیان به احتمال زیاد دین خود را «اصلی» می‌دانند. در این مقاله دو روش مطرح شده‌است: شمار پیروان و تعاریف مورد استفاده متفکرین کلاسیک ادیان.
مشکل دیگر تهیه فهرست ادیان اصلی این مسئله‌است که چه چیزی را باید به عنوان یک دین مشخص و چه چیز را به عنوان یک فرقه در همان دین اصلی در نظر بگیریم. مثلا معمولا مسیحیت و اسلام به عنوان ادیان جداگانه در نظر گرفته می‌شوند، اما این دو دین از دیدگاه تاریخی و نظری اشتراک زیادی دارند، به طوری که می‌توان این دو را به عنوان دو شاخه از یک دین در نظر گرفت. برای دیدن لیست جامع‌تر ادیان و خلاصه روابط اصلی آنها به مقاله فهرست ادیان مراجعه کنید.
تعریف بر اساس جمعیت
یک روش معرفی یک دین اصلی استفاده از شمار پیروان فعلی آن است. ارقام جمعیت‌ها با ترکیب گزارش‌های سرشماری و بررسی‌های جمعیتی (در کشورهایی که داده‌های دینی جمع‌آوری نمی‌شود، مثل ایالات متحده آمریکا و ایران) محاسبه می‌شود، اما نتایج آن می‌تواند بسته به نحوه مطرح کردن پرسش‌ها، تعاریف مورد استفاده برای ادیان و عقاید سازمان‌ها یا آژانس‌هایی که بررسی را انجام می‌دهند، متفاوت باشد.
بزرگترین دین‌ها یا سیستم‌های اعتقادی بر اساس شمار پیروان
این فهرست هم شامل ادیان سازمان یافته (که کدهای اعتقادی چند بخشی و سلسله مراتب دینی دارند) و هم شامل ادیان غیررسمی (مانند ادیان محلی چین) است. برای کامل کردن این فهرست، یک رسته به غیر مذهبی‌ها اختصاص یافته‌است، هر چند عقاید آنها معمولا به عنوان دین در نظر گرفته نمی‌شود.
مسیحیت: ۲٫۱ میلیارد (شروع: حدود ۲۷ بعد از میلاد)
«همچنین برای اعداد زیر به فهرست فرقه‌های مسیحی بر اساس تعداد اعضا و فهرست فرقه‌های مسیحی و صفحه منبع مسیحیت مراجعه کنید»:
کاتولیک رم: ۱٫۰۵ میلیارد تن
ارتدکس/مسیحی شرقی: ۲۴۰ میلیون تن
فرقه‌های بومی آفریقایی: ۲۴۰ میلیون تن
پیراسته / پرسبیتریان / همایشی /
متحد: ۷۵ میلیون تن
آنگلکان / اسقفی: ۷۳ میلیون تن
بپتیست: ۷۰ میلیون تن
متدیست: ۷۰ میلیون تن
لوتری: ۶۴ میلیون تن
مقدس‌های روز آخر: ۱۲٫۵ میلیون تن
ادونتیستها: ۱۲ میلیون تن
کلیسای پاپ/ حواریونی / حواریونی جدید: ۱۰ میلیون تن
شهود یهود: ۶/۶ میلیون تن
جنبش بازگردانی استون-کمپبل: ۵٫۴ میلیون تن
تفکر جدید (وحدانیت، علم مسیحی و غیره): ۱٫۵ میلیون تن
برترن (شامل پلیمث): ۱٫۵ میلیون تن
منونایت: ۱٫۲۵ میلیون تن
دوستان/کوئکرها: ۳۰۰٫۰۰۰ تن
اسلام: ۱٫۳ میلیارد تن (شروع: حدود ۶۱۱ میلادی)
سنی:۹۴۰ میلیون تن
شیعه: ۱۲۰ میلیون تن
احمدیه: ۱۰ میلیون تن
دروز: ۴۵۰٫۰۰۰ تن
سکولار / غیر مذهبی کافر ملحد ضد خدا / ضد مذهب: ۱/۱ میلیارد تن
این رسته طیف گسترده‌ای از عقاید را در بر می‌گیرد و به یک دین خاص مربوط نیست. این رسته همچنین شامل اومانیسم دئیسم، پنتئیسم، تفکر آزاد و جوخ (Juche) می‌باشد. برای اطلاعات بیشتر به مبحث این رسته در مراجعه کنید.
هندوئیسم: ۹۰۰ میلیون تن (شروع: تقریبا ۱۵۰۰ پیش از میلاد تا سده ۱۵ قبل از میلاد؛ اما برخی از جنبه‌های آن به ۲۶۰۰ قبل از میلاد یا سده ۲۶ قبل از میلاد بر می‌گردد)
وایشناویسم (ویشنو): ۵۸۰ میلیون تن
شایویسم (شیوا): ۲۲۰ میلیون تن
نئوهندوها و هندوهای اصلاحگرا: ۲۲ میلیون تن
ویراشایواها/ لینگاوات‌ها: ۱۰ میلیون تن
دین عامه چین: ۳۹۴ میلیون تن
این دین یک دین سازمان‌یافته واحد نیست و عناصری از دین تائو، کنفوسیوس، بودایی گرایی و آیین‌های مذهبی که در کتاب‌های مقدس نیامده‌اند را در خود دارد. (به آن «دین سنتی چین» نیز می‌گویند).
بودایی گرایی: ۳۷۶ میلیون تن (شروع: سده ۶ قبل از میلاد)
ماهایانا: ۱۸۵ میلیون تن
تراوادا: ۱۲۴ میلیون تن
واجریانا/ تبت: ۲۰ میلیون تن
بومی‌های باستانی: ۳۰۰ میلیون تن
این دین سازمان یافته و واحد نیست و شامل طیف گسترده‌ای از ادیان قبیله‌ای سنتی آسیا مانند شمنیسم و الحادی است.
آفریقایی سنتی و دیاسپوریک ۱۰۰ میلیون تن
* این دین سازمان یافته و واحد نیست و شامل چندین عقیده سنتی آفریقایی مانند یوروبا، او (وودون) و باکونگو است. این سه سنت مذهبی (به ویژه یوروبا) بر روی عقاید دیاسپوریک آمریکا مانند کاندومبل، سنتریا و وودو تاثیرگذار بوده‌اند. پایتخت مذهبی دین یوروبا در ایل ایف قرار دارد.
سیک‌گرایی: ۲۳ میلیون تن (شروع: سده ۱۵ میلادی)
اسپریتیسم (روح‌گرایی): ۱۵ میلیون تن (شروع: اواسط سده ۱۹ میلادی)
این دین سازمان یافته و واحد نیست و شامل عقاید مختلفی مانند گونه‌هایی از امباندا می‌باشد.
یهودیت: ۱۴ میلیون تن (شروع: سده ۱۳ قبل از میلاد)
محافظه‌کار: ۴٫۵ میلیون تن
غیر وابسته و سکولار: ۵/۴ میلیون تن
اصلاحگرا: ۳٫۷۵ میلیون تن
ارتدکس: ۲ میلیون تن
بازسازی گرا:۱۵۰٫۰۰۰تن
دین بهایی: ۷ میلیون تن (شروع: سده ۱۹ میلادی)
جائین گرایی: ۴٫۲ میلیون تن (شروع: سده ۶ قبل از میلاد)
اسوتامبارا: ۴ میلیون تن
استاناکواسی: ۷۵۰٫۰۰۰ تن
دیگامبارا: ۱۵۵٫۰۰۰تن
شینتو: ۴ میلیون تن (شروع: ۳۰۰ قبل از میلاد)
*این عدد نشان دهنده پیروان عملی آیین شینتو است؛ اگر اشخاصی را که به دلیل طبقه‌بندی نژادی یا تاریخی شینتو محسوب می‌شوند در نظر بگیریم، این عدد به حدود ۱۰۰ میلیون می‌رسد. # کائودای: ۴ میلیون تن (شروع: ۱۹۲۶ میلادی)
دین زرتشت: ۲٫۶ میلیون تن (شروع: حدود سده ۶ قبل از میلاد)
پارسی‌ها: ۱۱۰٫۰۰۰ تن
گبرها: ۲۰٫۰۰۰ تن
فالون گنگ: ۲٫۱ میلیون تن* (شروع: ۱۹۹۲ میلادی)
adherent و ناظران خارجی لزوما آن را یک دین نمی‌دانند. هیچ عضویت یا فهرستی وجودندارد، بنابراین تایید شمار واقعی پیروان آن غیرممکن است.
تنریکیو: ۲ میلیون تن (شروع: ۱۸۳۸ میلادی)
نوالحادی: ۱ میلیون تن (شروع: سده بیستم میلادی)
* اصطلاح کلی برای ویکا، آساترو، نئو- درویدیسم و بسیاری از ادیان بازسازی‌گرا
جهانی‌گرایی وحدت گرا: ۸۰۰٫۰۰۰ تن (شروع: ۱۹۶۱ میلادی)
راستافاری: ۶۰۰٫۰۰۰ تن (شروع: اوایل دهه ۱۹۳۰)
دانش‌شناسی: ۵۰۰٫۰۰۰ تن (شروع: ۱۹۵۲ میلادی)
منبع آمارهای همه ادیان به جز فالون گنگ:
، ۲۰۰۵. این آمارها بر اساس تحلیل مجموعه‌ای از منابع مربوط به جمعیت‌های دینی گزارش می‌شوند، برای اطلاعات بیشتر درباره روش تهیه این آمارها به رجوع کنید.
تخمین آمار فالون گنگ بر اساس آمار جمهوری خلق چین در سال ۱۹۹۹؛ رهبری فالون گنگ در سال ۲۰۰۴ این آمار را ۱۰۰ میلیون تن اعلام کرده‌است.
برخلاف سایت adherents.com این لیست دین جوخ (Juche) را در رسته سکولار/غیرمذهبی قرار می‌دهد، چرا که این تفکر با اغلب تعاریف دین مطابقت ندارد و پیروانش آن را سکولار می‌دانند.
ادیان سازمان یافته بر اساس رتبه جمعیت
کریستین ساینس مانبتور از یک استاندارد جداگانه استفاده کرده و فقط به ادیان سازمان یافته پرداخته‌است. این روزنامه در سال ۱۹۹۸، ۱۰ دین زیر را به عنوان اولین ادیان سازمان یافتهبر اساس تعداد پیروان به ترتیب نزولی معرفی کرد:
اسم آیین
شمار پیروان(*۱)
تاریخ ظهور (*۲)
ملاحظات (*۲, *۴)
۱
مسیحیت
۲٫۰ میلیارد
۲۷ میلادی
بزرگترین دین جهان در حال حاضر می‌باشد دینی که پیرو عیسی می‌باشد
۲
اسلام
۱٫۶ میلیارد
۶۱۱ پس از میلاد
دینی که پیرو محمد هستند
۳
هندو گرایی
۹۰۰ میلیون
۱۵۰۰ پیش از میلاد و برخی از جنبه‌های آن در ۲۶۰۰ پیش از میلاد
کهن‌ترین دین در میان همه ادیان مشهور که در هند اکثریت است
۴
بوداگرایی
۳۷۶ میلیون
سده ۶ قبل از میلاد
بیشتر در جنوب شرقی آسیا
۵
سیک گرایی
۲۳ میلیون
۱۴۶۹–۱۷۰۸ میلادی
جوانترین دین از میان ۵ دین اول که بیشتر در منطقه پنجاب، بخش‌هایی از هند، پاکستان و افغانستان رایج است
۶
یهودیت
۱۴ میلیون
سده ۱۳ پیش از میلاد
یک مذهب گسترده که در اسرائیل اکثریت است
۷
دین بهائی
۷ میلیون
سده ۱۹ میلادی
۸
دین کنفوسیوس
تخمین زده نشده‌است
۵۵۰–۴۷۹ قبل از میلاد
بیشتر در چین
۹
جین
۴٫۲ میلیون
سده ۶ قبل از میلاد
بیشتر در هند
۱۰
شینتو
۴ میلیون
۳۰۰ قبل از میلاد
بیشتر در ژاپن رایج است و قبلادین رسمی این کشور بوده
تعداد پیروان از سایت adherents.com گرفته شده‌است.
تنها دو ستون سمت چپ جدول فوق از مقاله * گرفته شده‌اند. بقیه ستون‌ها به عنوان اطلاعات تکمیلی اضافه شده‌اند.
هر چند adrenents.com تعداد پیروان دین کنفوسیوس را تخمین نزده‌است، این دین زیرمجموعه‌ای از مجموعه ادیان عامه چینی است که پیروان آن ۳۹۴ میلیون تن تخمین زده شده‌اند.
اطلاعت جغرافیایی از یک جدول در دائرهالمعارف بریتانیکا استخراج شده‌است.
گروه‌های اصلی ادیان
ادیان اصلی دنیا را می‌توان در گروه بندی منطقی مورد توجه قرار داد که در مقالات مختلف به آن اشاره می‌شود.
ادیان ابراهیمی بزرگترین گروه هستند و شامل مسیحیت اسلام و یهودیت می‌باشند. همه ادیان این گروه از نظر عقاید به ابراهیم مرتبط هستند و به وحدت وجود الهی اعتقاد راسخ دارند. امروز در حدود ۳٫۴ میلیارد تن پیرو ادیان ابراهیمی هستند و به جز در خاورمیانه جنوب شرقی و چین در سراسر دنیا گسترده شده‌اند.
ادیان دارمایی خانواده‌ای از ادیان هستند که فلسفه و خداشناسی آن حول مفهوم درارما متمرکز است. ریشه همه ادیان دارمایی به هند بر می‌گردد و در شبه قاره هند شرق آسیا و جنوب شرقی آسیا بیشترین نفوذ را دارند. ادیان دارمایی اصلی هندوسگرایی، بوداگرایی جائین گرایی و سیک گرایی هستند و رابطه نزدیکی بین آنها وجود دارد.
جدول گروه‌های اصلی ادیان
اسم گروه
اسم آیین
شمار پیروان
تاریخ ظهور
شاخه‌های اصلی
ادیان ابراهیمی ۳٫۴ میلیارد
مسیحیت
۲٫۱ میلیارد
۲۷ میلادی
در سراسر دنیا به جز خاورمیانه، شمال آفریقا، چین و جنوب شرقی آسیا
اسلام
۱٫۳ میلیارد
۶۱۱ میلادی
خاورمیانه، شمال آفریقا، جنوب شرقی آسیا
یهودیت
۱۴ میلیون
سده ۱۳ پیش از میلاد
اسرائیل، ایالات متحده آمریکا و اروپا
بهائیت
۷ میلیون
سده ۱۹ میلادی
آسیا (بیشتر در هند)، آفریقا و آمریکای لاتین
ادیان دارمایی ۱٫۴ میلیارد
هندوگرایی
۹۰۰ میلیون
۱۵۰ قبل از میلاد (برخی از جنبه‌های آن مربوط به ۲۶۰۰ پیش از میلاد)
شبه قاره هند، مالزی، خاورمیانه، فیجی، گویان
بوداگرایی
۳۷۶ میلیون
سده ۶ قبل از میلاد
شبه قاره هند، چین، تبت، ژاپن و جنوب شرقی آسیا
سیک گرایی
۲۳ میلیون
۱۴۶۹–۱۷۰۸ میلادی
پنجاب هند، ایالات متحده آمریکا، کانادا، انگلستان
جائین گرایی
۴٫۲ میلیون
سده ۶ قبل از میلاد
هند، انگلستان، کانادا و شرق آفریقا
ادیان دیگر۹/۰ میلیارد
ادیان عامه چینی
۳۹۴ میلیون
۵۵۰ – ۴۷۹ قبل از میلاد
چین
بومی‌های باستانی
۳۰۰ میلیون
از ۱ قبل از میلاد
هند، آفریقا
آفریقایی سنتی و دیاسپوریک
۱۰۰ میلیون
از دهه ۵۸۰ میلادی
آفریقا
شینتو
۴ میلیون
۳۰۰ قبل از میلاد
ژاپن
نمای «کلاسیک» تاریخی
ادیان اصلی بر اساس اهمیت تاریخی و زمانی نیز شناسایی شده‌اند. این تقسیم‌بندی عموما توسط متفکرین مسیحی غربی انجام شده و در نتیجه گرایش‌های آنها در فهرست به چشم می‌خورد. متفکرین مسیحی اولیه (که اولین کسانی هستند که ادیان اصلی را طبقه‌بندی کرده‌اند) فقط سه دین را به رسمیت می‌شناختند: مسیحیت، یهودیت و الحادی (و آن‌ها را در برگیرنده همه ادیان دیگر می‌دانستند). در دوره روشنفکری این دیدگاه‌ها تکامل یافتند و در سده نوزدهم متفکرین غربی پنج دین اصلی را یهودیت، مسیحیت، اسلام، هندو گرایی و بوداگرایی می‌دانستند. با افزایش ارتباط غربی‌ها با ادیان دیگر، شش دین دیگر به این پنج دین اضافه شد: دین کنفوسیوس، دین تائو، جائین گرایی، شینتو، دیسک گرایی و دین زرتشت. بعدا دین بهایی به این لیست اضافه شد و فهرست ۱۲ دین اصلی ایجاد گردید:
دین بهایی
بوداگرایی
مسیحیت
دین کنفوسیوس
هندوگرایی
اسلام
جائین گرایی
یهودیت
شینتو
سیک گرایی
دین تائو
دین زرتشت
تعاریف غربی جدید از ادیان اصلی که از تعریف کلاسیک نشات می‌گیرند، اغلب «مسیحیت» را بسط می‌دهند و جائین گرایی، سیک گرایی و دین زرتشت را حذف می‌کنند. یک نمونه از آن در مرجع دانشجویی کتابخانه عمومی نیویورک دیده می‌شود:
دین بهایی
بوداگرایی
کاتولیک
دین کنفوسیوس
هندوگرایی
اسلام
یهودیت
کلیسای ارتدوکس شرقی
پروتستانیسم
شینتو
دین تائو
فهرست ادیان