دانشگاه امام صادق

دانشگاه امام صادق از زیر مجموعه‌های جامعه الامام الصادق؛ و از دانشگاه‌های جمهوری اسلامی ایران است. سیستم آموزشی این دانشگاه ترکیبی از علوم جدید و علوم حوزوی است. هدف از تاسیس این دانشگاه، تربیت دانش‌آموختگانی با توانایی علمی بالا در یکی از رشته‌های نوین دانشگاهی همراه با دانش دینی برای مدیریت کشور در سمت‌های کلیدی و اصلی جمهوری اسلامی است. این دانشگاه قبل از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، شعبه مطالعات مدیریت دانشگاه هاروارد بوده‌است. به گفته محمد رضا مهدوی کنی دانشگاه امام صادق در تلاش است، که به دانشگاه اسلامی و پایگاه علمی و تربیتی جهان اسلام تبدیل شود.
تا اواسط سال ۱۳۹۳ ریاست این مجموعه بر عهده محمد رضا مهدوی کنی بود. پس از درگذشت محمد رضا مهدوی کنی، فرزندش محمد سعید مهدوی کنی طی یک دوره موقت ۳ ساله که در سال ۱۳۹۷ پایان می‌یابد، ریاست این دانشگاه را بر عهده گرفت.
دانشگاه امام صادق یک دانشگاه غیرانتفاعی است که هزینه‌های خود را از سرمایه‌گذاری‌های هلدینگ جامعه الامام الصادق و مجموعه کارخانجات نساجی جامعه، کارخانه داروسازی حیان، پاساژ نور و میلاد نور در تهران، کمک‌های دولتی و تعدادی از بازاری‌های تهران تامین می‌کند.
اگرچه این دانشگاه در وزارت علوم غیرانتفاعی محسوب می‌شود، اما هیچ گونه شهریه‌ای از دانشجویان خود دریافت نمی‌کند و تمامی امکانات رفاهی آن رایگان است. هزینه‌های تغذیه آن نیز به میزان سایر دانشگاه‌های دولتی است.
این دانشگاه طی چند سال با سطح بندی دانشجویان مقطع دکتری، از برخی از آنان که در ارزشیابی علمی رتبه "ب" یا "ج" کسب می‌کردند شهریه تحصیلی دریافت می‌کرد. که به خاطر این شهریه‌های سنگین مورد انتقاد دانشجویان قرار گرفت که در نهایت از سال ۱۳۹۶ اقدام به پذیرش دانشجویان دکتری به صورت رایگان و تنها در گروه "الف" نمود. . در حال حاضر جهت پذیرش در مقطع دکتری در این دانشگاه لازم است که متقاضیان حداقل ۲۰ امتیاز پژوهشی کسب کنند تا بتوانند وارد رقابت با سایر متقاضیان شوند که کسب این مقدار امتیاز برای دانشجویان و دانش آموختگان مقطع کارشناسی ارشد، کمی دشوار است.
پیشینه
دانشگاه امام صادق نخستین دانشگاهی است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران و در دوره انقلاب فرهنگی تاسیس شد و در سال ۱۳۶۱ شروع به کار کرد.بنای نخستین این موسسه متعلق به دوران پهلوی است. دانشگاه امام صادق در محلی تاسیس شد که قبل از انقلاب به دانشگاه هاروارد تعلق داشت و دروس حوزه مطالعات مدیریت با نظارت استادان دانشگاه هاروارد در آن تدریس می‌شد و تحت عنوان مدرسه عالی مدیریت فعالیت می‌کرد. ساختمان دانشگاه توسط «مهندسین مشاور عبدالعزیز فرمانفرمائیان و همکاران» به سرپرستی نادر اردلان طراحی شده‌است. علاوه بر اشغال این مکان، باغ مجاور این دانشگاه نیز به عنوان منزل شخصی محمدرضا مهدوی کنی مورد استفاده قرار گرفت. علاوه بر این برخی مسئولان دیگر این دانشگاه نیز در این مکان ساکن شدند.
اهداف
قبل از انقلاب ۱۳۵۷ ایران در حکومت پهلوی، ایده تشکیل یک دانشگاه اسلامی در مباحثه‌های روحانیونی چون مرتضی مطهری، شهید بهشتی، محمد جواد باهنر، محمد رضا مهدوی کنی و سید محمود طالقانی و دیگران تشکیل شد. که بعد از انقلاب زمینه انجام این اندیشه هموار گشت تا نهایتا در سال ۱۳۶۱ و در حین اجرای انقلاب فرهنگی تاسیس شد.
هدف از تاسیس دانشگاه امام صادق، فراهم آوردن محیطی به منظور تحقیق حول علوم اجتماعی و انسانی با توجه به مبانی اسلامی و در کنار آن تربیت اشخاص متخصص و متعهد برای حل مسائل مبتلا به کشور پس از انقلاب ۱۳۵۷ بود. پس از ملاقات مسئولین، استادان و دانشجویان دانشگاه با رهبر جمهوری اسلامی در سال ۱۳۸۴ و تاکید وی بر این که وظیفه این دانشگاه تولید علم است، اهداف دانشگاه تغییر محسوسی کرد، تا جایی که شعار تربیت اسلامی و مرجعیت علمی به عنوان شعار دانشگاه انتخاب شد. در سال ۱۳۹۳، این شعار به شعار کوتاه‌تر دانشگاه اسلامی مرجع تغییر کرد.
هیئت امناو هیئت موسس
اعضای هیئت موسس دانشگاه:محمد رضا مهدوی کنی، سید علی خامنه‌ای، محمد امامی کاشانی، ابراهیم امینی، محمدعلی نوید، سید رحیم خانیان، حسینعلی منتظری، نوری همدانی، معینی، محمد یزدی و اسرافیلیان بودند. مطابق با اساسنامه اولیه دانشگاه، حسینعلی منتظری، ریاست عالیه این دانشگاه را برعهده داشت اما پس از ماجرای خلع وی از جانشینی رهبر انقلاب اسلامی، از این سمت استعفا داد و مسوولیت هیئت امنا بر عهده محمد رضا مهدوی کنی گذاشته شد و وی به همراه تنی چند از اعضای هیئت موسس هیئت امناء جامعه‌الامام الصادق (ع) را بر عهده گرفت.
همچنین دیگر اعضای هیئت امنای این دانشگاه علی مشکینی و محمد رضا مهدوی کنی بوده‌اند که به ترتیب در سال‌های ۱۳۸۷ و ۱۳۹۳ وفات نموده‌اند.
در سال ۱۳۹۴ با دستورسید علی خامنه‌ای اعضای هیئت امنای جدید بصورت زیر انتخاب شدند: محمدباقر باقری کنی، صادق آملی لاریجانی، سید احمد علم‌الهدی، محمدسعید مهدوی کنی، احمد واعظی، سید عباس موسویان، سیدمصطفی میرلوحی، سید علا میرمحمدصادقی، علی رضائیان و محمدهادی همایون.
رشته‌های تحصیلی
پردیس برادران
این دانشگاه دارای ۶ دانشکده و یک مرکز زبان است که اسامی آن‌ها به شرح زیر است:
دانشکده الهیات، معارف اسلامی و ارشاد
دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد
دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی
دانشکده معارف اسلامی و حقوق
دانشکده معارف اسلامی و مدیریت
دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات
مرکز زبان دانشگاه: شامل دو بخش عربی و بخش زبان‌های خارجی (انگلیسی و فرانسه)
پردیس خواهران
دانشکده معارف اسلامی و علوم تربیتی
دانشکده معارف اسلامی و فلسفه و کلام اسلامی
دانشکده معارف اسلامی و حقوق
دانشکده معارف اسلامی وفقه وحقوق
پذیرش دانشجو
از ویژگی‌های این دانشگاه شیوه گزینش داوطلبان تحصیل در این دانشگاه است. پس از عبور از مرحله آزمون کتبی که از راه کنکور سراسری صورت می‌پذیرد، واحد گزینش دانشگاه با توجه به معیارهای دینی، علمی، اخلاقی و سیاسی اقدام به گزینش دانشجویان می‌نماید.
این مرحله از گزینش، علاوه بر مصاحبه حضوری، شامل تحقیق میدانی از محل سکونت داوطلب و بررسی سوابق سیاسی، فرهنگی و اجتماعی وی نیز می‌شود.
به‌طور کلی گزینش دانشگاه، سه معیار را در پذیرش دانشجو لحاظ می‌کند:
معیار علمی: دانشجویانی شرط حضور در مرحله مصاحبه را می‌یابند که مدرک پیش دانشگاهی در هرسه رشته اصلی کنکور را داشته و در آزمون کنکور سراسری رتبه نسبتا خوب کسب کنند.
معیار مصاحبه: دانشجویانی که معیار علمی را داشته، به مصاحبه حضوری در دانشگاه دعوت می‌شوند، در این مرحله از گزینش؛ توان علمی (زبان عربی و انگلیسی و دروس عمومی)، اطلاعات دینی و اطلاعات سیاسی داوطلب سنجیده می‌شود.
معیار تحقیقات محلی: پرونده داوطلب، پس از کسب نمره قبولی در مصاحبه، وارد جریان تحقیقات محلی می‌شود؛ که پس از بررسی این سه معیار، یک نمره کلی به هر داوطلب تعلق می‌گیرد که آن نمره، ملاک نهایی پذیرش دانشجو قرار خواهد گرفت.
ویژگی‌ها
دانشجویان این دانشگاه در کنار مباحث علمی ملزم به فراگیری جدی زبان‌های انگلیسی، فرانسوی و عربی -بسته به رشته تحصیلی خود- هستند.
از ابتدای تاسیس دانشگاه، بخش قابل توجهی از مجموعه دروس کلیه رشته‌های دانشگاه به دروس حوزوی و معارف اسلامی اختصاص یافت. یعنی کلیه دانشجویان این دانشگاه علاوه بر دروس تخصصی رشته‌های خود، درس‌هایی همچون قواعد عربی، فقه، اصول فقه، تدبر و تفسیردر قرآن کریم، فلسفه، اخلاق، اندیشه اسلامی (با محوریت کتب مرتضی مطهری) را نیز می‌خوانند.
وجود این واحدها، باعث کاهش دروس تخصصی رشته‌های دانشگاه نشده‌است بلکه با توجه به این مسئله، در مجموع حجم دروس تدریس شده در دانشگاه به‌طور معمول حدود هشتاد واحد از رشته‌های مشابه در دیگر دانشگاه‌ها بیشتر است. بر این اساس تمام رشته‌های این دانشگاه دارای رویکرد تلفیقی میان‌رشته‌ای(Interdisciplinary) هستند که در آن‌ها تلاش می‌شود میان معارف اسلامی و یک دانش تخصصی در حوزه علوم انسانی تلفیق صورت پذیرد.به همین علت نام تمامی رشته‌های دانشگاه با عنوان معارف اسلامی آغاز می‌شود: «معارف اسلامی و اقتصاد»، «معارف اسلامی و مدیریت»، «معارف اسلامی و حقوق» و … این نوع طراحی رشته‌ها با این هدف صورت پذیرفته‌است که دانش‌آموختگان این رشته‌ها نهایتا افرادی باشند که با استفاده از علوم روز و زبان جدید و با آگاهی از مبانی معارف دینی در مسیر تولید علوم انسانی اسلامی گام بردارند و با عرضه پرسش‌های جدید بشر به متون و زیربناهای دینی، پاسخ‌هایی درخور بیابند.
این دانشگاه تعهدی از بابت ارائه شغل مناسب به دانشجویانش نمی‌دهد، گرچه به علت غیرانتفاعی بودن دانشگاه و در عین حال عدم دریافت شهریه از دانشجویان، در صورت صلاحدید دانشگاه، فارغ‌التحصیلان ملزم به پذیرش شغل پیشنهادی دانشگاه خواهند بود. با این حال، چنین الزامی عملا رخ نمی‌دهد.
مقررات آموزشی و انضباطی در این دانشگاه، خصوصا پردیس خواهران آن، به صورت بسیار جدی، دقیق و سختگیرانه اجرا می‌شود.
محل تحصیل آقایان و بانوان در این دانشگاه کاملا مجزا و متفاوت است. همسر رئیس سابق دانشگاه، ریاست پردیس خواهران این دانشگاه را بر عهده دارد.
دانش آموختگان مرد از امتیاز کارشناسی ارشد بصورت پیوسته در تمام رشته‌ها برخوردارند که با یک آزمون داخلی از مقطع کارشناسی به ارشد وارد می‌شوند. در مقابل در پردیس خواهران، رشته‌های کارشناسی ارشد به شکل غیرپیوسته و از طریق آزمون سراسری کارشناسی ارشد به جذب دانشجو می‌پردازند.
در این دانشگاه برخلاف عرف دیگر برخی دانشگاه‌ها جهت سکونت دانشجویان در اقامتگاه‌ها از دانشجویان هزینه‌ای دریافت نمی‌شود و استفاده از آن رایگان است. همچنین در این دانشگاه به دلیل حجم زیاد دروس به همه دانشجویان حتی دانشجویان بومی (تهرانی) اقامتگاه تعلق می‌گیرد تا از اتلاف وقت آنان جهت رفت‌وآمدهای غیرضروری جلوگیری شده و علاوه بر آن شرایط انجام مباحثه و جلسات حل تمرین فراهم آید.
کانون‌های دانشجویی فعال
این دانشگاه دارای هشت انجمن علمی‌دانشجویی فعال می‌باشد که شورای مدیریت آنها از طریق انتخابات برگزیده می‌شوند. هشت انجمن علمی‌دانشجویی این دانشگاه عبارت‌اند از:
انجمن علمی‌دانشجویی الهیات (شامل سه رشته علوم قرآن و حدیث، فقه و مبانی حقوق، فلسفه و کلام اسلامی) | دارای دو فصل‌نامه علمی‌تخصصی بلاغ مبین | پرافتخارترین انجمن علمی دانشگاه امام صادق در جشنواره ملی حرکت
انجمن علمی‌دانشجویی معارف اسلامی و مدیریت | دارای دو فصل‌نامه علمی‌تخصصی
انجمن علمی‌دانشجویی معارف اسلامی و حقوق
انجمن علمی‌دانشجویی معارف اسلامی و اقتصاد
انجمن علمی‌دانشجویی معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات
انجمن علمی‌دانشجویی معارف اسلامی و علوم سیاسی | دارای دو فصل‌نامه علمی‌تخصصی
انجمن علمی‌دانشجویی زبان‌های خارجی | شناخته شده به‌عنوان فعال‌ترین، صاحب امتیاز نشریه The Voice و همچنین شناخته شده برای:
برگزاری مراسم‌هایی نظیر نشست «یلدای قدس؛ در انتظار طلوع تمدن اسلامی» با حضور فعالین و مبلغین بین‌المللی و همچنین خانواده‌های شهدای مدافع حرم و شهید نواب صفوی و حضور نمایندگان مقاومت اسلامی در تهران
همکاری آموزشی بین‌المللی با موسسان آموزشی معتبر نظیر موسسه آموزش زبان آلمانی سفارت جمهوری فدرال آلمان
همکاری با موسسات داخلی نظیر کانون زبان و موسسه آموزش زبان سفیر
همکاری با هیئات بین‌المللی نظیر گروه بین‌المللی امت، طلوع و… در کنار همکاری‌های آموزشی-پژوهشی با انجمن‌های علمی، کانون‌ها و تشکل‌های دانشجویی همسو
برگزاری دوره‌های جامع آموزشی در دو بخش انگلیسی و فرانسه شامل طرح جامع آموزشی ققنوس و دوره‌های فشرده تابستانه زبان‌های خارجی به‌همراه بازدیدها و برنامه‌های متنوع علمی از جمله بازدید از شبکه خبری PRESS TV و HISPANTV در کنار برنامه‌های جامع آموزشی
کارگاه‌ها و نشست‌های منظم هفتگی با محوریت تقویت مهارت‌های گفتاری و شنیداری شامل سلسه جلسات پژوهشی با رویکرد مهارت‌افزایی تخصصی و همچنین نشست‌های گفت‌وگوی آزاد به زبان انگلیسی و جلسات پخش فیلم با محوریت بوکلت‌های اختصاصی انجمن علمی
انتشار محتوای تخصصی، بوکلت‌های ویژه مبلغین و انتشار ترجمه‌های تخصصی-تحلیلی مقالات معتبر علمی
انجمن علمی‌دانشجویی زبان عربی | به علت سابقه بالای بخش عربی دانشگاه و برگزاری دوره‌های متعدد تابستانه به‌همراه سفرهای علمی به کشورهای لبنان، سوریه و… زبان عربی به صورت مستقل دارای انجمن علمی خود می‌باشد.
پنج تشکل اصلی و فعال دیگر در دانشگاه نیز وجود دارند که شامل دارالقرآن، بسیج دانشجویی، دفتر اعزام مبلغ، کانون هلال احمر و میعادگاه مصباح (ویژه دانشجویان ورودی جدید) می‌شوند که دفتر اعزام مبلغ بیشتر به فعالیت‌های فکری و برگزاری اردوهای جهادی با محوریت تبلیغ سبک زندگی اسلامی و معارف دینی می‌پردازد. به عنوان یکی از ویژگی‌های برجسته کلیه کانون‌ها، تشکل‌ها و انجمن‌های علمی این دانشگاه می‌توان به برگزاری دوره‌هایی بسیار ویژه در ایام تابستان اشاره کرد که از جمله این دوره‌ها می‌توان به دوره والعصر، مدرسه تابستانه دعوت، دوره اقتصاددان بصیر، دوره‌های تابستانه زبان‌های خارجی (شامل انگلیسی، عربی و فرانسه)، دوره‌های حسابداری، مدیریت، منابع انسانی، بازاریابی، کسب‌کار، بانکداری اسلامی و… اشاره کرد که برخی از آن‌ها باتوجه به محتوای آموزشی و استادان مدعو در نوع خود بی‌نظیر هستند. در طول سال تحصیلی نیز با میانگین هفتگی بیش از ۱۲ برنامه فعال (در مجموع بیش از ۲۰ ساعت در هفته) در کنار کلاس‌های مستمر آموزشی فوق‌برنامه (نظیر کلاس‌ها و کارگاه‌های حقوقی طرح جامع آموزشی میزان، طرح جامع آموزشی-پژوهشی ققنوس، کلاس‌های زبان‌های خارجی و…)، رقابت‌های علمی (المپیاد علمی آقای دیپلمات، دادگاه مجازی و…) و کارگاه‌های تخصصی مهارت‌افزایی (در مجموع بیش از ۴۰۰ ساعت آموزشی از پیش برنامه‌ریزی شده در هفته؛ انجمن علمی‌دانشجویی زبان‌های خارجی برگزار کننده تقریبا یک‌سوم این برنامه‌هاست)، کانون‌های دانشجویی این دانشگاه از بالاترین میزان سرانه ارائه خدمات آموزشی در بین کانون‌های دانشجویی دانشگاه‌های ایران برخوردار هستند.
کانون هلال احمر نیز در سال تحصیلی ۱۳۹۷–۱۳۹۶ آغاز به فعالیت کرده و به‌همراه اداره مشاوره و هدایت تحصیلی معاونت دانشجویی که دارای افتخارات متعدد در سطح ملی است با برگزاری دوره‌های کمک‌های اولیه، امداد و نجات و حضور در مناطق زلزله زده در جهت امدادرسانی به خوبی شناخته شده‌است و امید است در سال‌های آتی بتواند کارگروه‌های تخصصی خود را تشکیل دهد.
در کنار تمامی موارد فوق اداره امور فرهنگی در طی سالیان اخیر اقدام به ساماندهی و فعال‌سازی هرچه بهتر مجامع استانی دانشجویان کرده‌است. از دیگر فعالیت‌های اداره امور فرهنگی در راستای تقویت مجامع استانی دانشجویان و همکاری با فرهیختگان فرهنگی-هنری نیز می‌توان به برگزاری نخستین جشنواره ارمغان ایران زمین در اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۷ اشاره کرد.
کانون دانش آموختگان صادق
کانون دانش آموختگان صادق اولین تشکل غیر دانشجویی از فارغ التحصیلان این دانشگاه است. این کانون با مجوز رسمی از نهادهای دولتی و درجهت پیش برد اهداف فرهنگی تاسیس شد. درحال حاضر هسته مرکزی کانون در شهر اصفهان و به همت جمعی از فارغ التحصیلان این دانشگاه و جمعی از فارغ التحصیلان موسسه آموزشی رسول صادق تشکیل گردیده‌است. با این حال این کانون در سال‌های اخیر فعالیت خاصی نداشته و عملا تعطیل بوده‌است.
دانش آموختگان شاخص
حسام الدین آشنا (مشاور فرهنگی رئیس‌جمهور)
حجت‌الله ایوبی (رئیس سازمان سینمایی)
روح‌الله احمدزاده کرمانی (استاندار سابق فارس، رئیس سابق سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران)
علی باقری کنی (معاون سابق بین‌الملل دبیر شورای عالی امنیت ملی)
فاضل نظری (مدیر عامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، شاعر)
ناصر باهنر (مدیر عامل بنیاد فرهنگی رفاه)
علی فروغی (مدیر شبکه سه سیما)
خسرو تهرانی (رئیس سابق اطلاعات نخست‌وزیری)
کاظم جلالی (رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی)
سعید جلیلی (دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی)
عبدالرحیم آقایی پور (سفیر سابق جمهوری اسلامی ایران در اسلوونی)
محمد جواد نیک روش (رئیس سازمان بسیج دانشجویی )
حامد جعفری (تهیه‌کننده)
فریدالدین حدادعادل (فرزند غلامعلی حداد عادل و مدیر دبیرستان فرهنگ)
سید محمد حسینی (وزیر) (وزیر اسبق فرهنگ و ارشاد اسلامی)
غلامرضا خواجه سروی (معاون فرهنگی اسبق وزارت علوم)
میثم مطیعی (مداح، عضو هیئت علمی دانشگاه)
سید جلال دهقانی فیروزآبادی (معاون مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی ایران)
غضنفر رکن آبادی (سفیر سابق ایران در بیروت، دیپلمات شهید در فاجعه منا)
عبدالله رمضانزاده (سخنگوی دولت هشتم، قائم مقام دبیرکل جبهه مشارکت ایران اسلامی، استاندار کردستان، مدیر کل سیاسی وزارت کشور، رئیس اداره طرح و برنامه وزارت کشور)
علی صالح آبادی (رئیس سابق سازمان بورس اوراق بهادار، مدیرعامل بانک توسعه صادرات ایران)
سید محمد طباطبایی (رایزن فرهنگی ایران در فرانسه)
محمد فطانت فرد (رئیس سازمان بورس اوراق بهادار)
هادی فرجوند (سفیر جمهوری اسلامی ایران در لهستان، سفیر جمهوری اسلامی ایران در کنیا، نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد)
مصطفی کواکبیان (نماینده مجلس شورای اسلامی)
وحید کرایلی (معاون ارتباطات و رسانه مجمع نوشت‌افزار ایرانی اسلامی)
عباس مقتدایی خوراسگانی (نماینده مجلس شورای اسلامی)
سیدمحمد موسوی (مدیرکل دفتر امور صادرات و روابط بین‌الملل وزارت صنایع و معادن)
وحید یامین‌پور (فعال فرهنگی، روزنامه‌نگار، مجری تلویزیونی و پژوهش گر حوزه هنر اسلامی)
علی اکبر تاج مزینانی (رئیس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی)
اصغر افتخاری (رئیس مرکز مطالعات راهبردی وآموزش وزارت کشور)
محمدمهدی سیار (شاعر)
میلاد عرفان پور (شاعر)
علی‌محمد مودب (شاعر و مدیر انتشارات شهرستان ادب)
صفحات مرتبط
محمدرضا مهدوی کنی
محمدسعید مهدوی کنی