بندر امام خمینی

شهر بندر امام خمینی (پیش‌تر بندر شاهپور ) یکی از بندرهای استان خوزستان ایران در خلیج فارس است. این بندر با داشتن ۳۸ اسکله فعال به طول ۷ کیلومتر، بزرگ‌ترین بندر فعال ایران است.
اداره کل بنادر و دریانوردی و اداره گمرک استان خوزستان در این بندر واقع شده‌است.
بندر امام خمینی (ره) جمعیتی بیش از هشتاد هزار نفر با احتساب جمعیت مجتمع بندری و منطقه ویژه اقتصادی داراست
بندر امام خمینی در دوره پهلوی سربندرنام داشت درکنار آن بندرشاهپور برای توسعه صادرات و واردات ساخته شد و خیلی زود به قطب اقتصادی خوزستان تبدیل شد.
بندر امام خمینی بعد از بندر شهید رجایی بزرگترین بندر تجاری ایران است که راه آهن سراسری آن را به پایتخت پیوند می‌دهد. طول اسکله تجاری مجتمع بندری امام حدود هفت کیلومتر است و سالانه سی میلیون تن کالا را پذیرش می‌کند. از این رو از بزرگترین و مهمترین پایانه تجارتی دریایی کشور است.
این شهر دارای دو دانشگاه پیام نور و علمی کاربردی و چند هتل است. علاوه بر این موارد، در این شهر اداره کل بنادر و دریانوردی استان خوزستان، اداره گمرک و منطقه ویژه اقتصادی فعال است
تاریخچه
همزمان با احداث راه آهن سراسری کشور در سال ۱۳۰۶ هجری شمسی، در تهران، وادامه احداث راه آهن سراسری به جنوب کشور، بعدها ۲ پست اسکله چوبی در شمال غربی خلیج فارس و در انتهای آبراه خورموسی (با موقعیت جغرافیایی ۳۰ درجه و ۲۵ دقیقه شمالی و ۴۹ درجه و ۵ دقیقه شرقی) ساخته شد که پس از چندی به بندر شاپور موسوم گشت در آن زمان چون بندرخرمشهر وآبادان در راس صادرات و واردات کالا بودند وبندرشاهپور رونقی نداشت بنابراین در سال ۱۳۴۲ پهلوی دوم برای رونق دادن به این بندر اعلام نمود که هر کس از این بندر کالا ترخیص نماید صدی ۴۰ درصد تخفیف مالیاتی دارد این بندر پس از پیروزی انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی وکم رنگ شدن نقش صادرات و واردات بندرخرمشهر و آبادان و انتقال اداره کل از بندرخرمشهر به بندرامام، این بندر به مهم‌ترین مرکز ورود و خروج کالا تبدیل شد. در سال ۱۳۵۲ محل سکونت اهالی این منطقه که از کارگران وبارکشان و اصناف و در جوار تاسیسات بندری به شکل خانه‌های چوبی و حصیری زندگی می‌کردند؛ که به منظور توسعه هرچه بیشتر بندر از کنار اسکله‌ها به فاصله ۱۵ کیلومتری یعنی شهر کنونی سربندر وبقیه مکانها انتقال یافتند. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، بندرشاهپور به بندر امام خمینی تغییر نام یافت و در سال ۱۳۶۱ با تصویب هیئت وزیران رسما بندر امام خمینی نام گرفت. پس از آن بندر شاهپور به مجتمع بندری امام خمینی تغییر نام داده وسربندر نیز شهر بندرامام خوانده شد. مجتمع بندری امام خمینی امروز با انجام بیش از ۳۵ درصد از کل تجارت دریایی کشور، نوید توسعه‌ای پایدار را برای منطقه از طریق صنعت حمل و نقل می‌دهد.
موقعیت جغرافیایی
شهر بندر امام خمینی در محدوده جغرافیایی شهرستان ماهشهر و در جنوب غربی و بخش جلگه‌ای استان خوزستان قرار دارد که در طول جغرافیایی ۴۹ درجه و ۸ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۳۰ درجه و ۳۳ دقیقه شمالی به فاصله ۸۵ کیلومتری شرق آبادان و ۱۲ کیلومتری غرب ماهشهر و ۱۰۵ کیلومتری شهر اهواز واقع شده‌است. شهر بندر امام خمینی از شرق به بخش مرکزی بندر ماهشهر با فاصله ۸کیلومتری، از جنوب به خورموسی و در فاصله ۳۰ کیلومتری از شمال به رودخانه جراحی محدود می‌شود. از ویژگی‌های اقلیمی آن قرارگیری در سرزمین پرفراز و نشیب ساحلی دریا است که عمق آب ساحل خلیج فارس با این سرزمین به استثناء پیش رفتگی خورموسی کم بوده و از محل راس در امتداد جنوب شرقی امتداد یافته‌است.
جغرافیای طبیعی
شهر بندر امام خمینی دارای ویژگی آب و هوایی متاثر از آب و هوای نیمه استوایی گرم و مرطوب بوده و دارای اقلیم فراخشک گرم می‌باشد. این منطقه همانند سایر مناطق ساحلی خلیج فارس دارای میزان بارندگی نسبتا کم و رطوبت نسبی زیاد در هوا می‌باشد. دمای آن تقریبا همیشه بالای صفر درجه سانتیگراد است.
مردم
با شروع جنگ تحمیلی و مهاجرت برخی از شهروندان آبادانی و خرمشهری به شهر بندر امام خمینی، نرخ رشد جمعیت به ۱۳٫۵ درصد رسید و جمعیت شهر از ۱۴۴۳۱ نفر در سال ۱۳۵۵ به ۳۱۵۰۰ نفر در سال ۱۳۵۹ (آغاز جنگ تحمیلی) فراتر رفت.
با استقرار طرح‌های ملی موسوم به منطقه ویژه اقتصادی در اطراف شهر، موج جدید مهاجرتی را از شهرهای دور و نزدیک برای اشتغال و امرار معاش به بندر امام خمینی گسیل داشت که تعداد جمعیت این شهر را از ۵۶۹۹۸ نفر در سال ۱۳۷۰ به ۷۹۷۲۹ نفر در سال ۱۳۸۳ بالا برد.
دو عامل عمده اقتصادی (تاسیس بندر و استقرار منطقه ویژه اقتصادی) و سیاسی- اجتماعی (جنگ تحمیلی) علاوه بر افزایش سریع جمعیت این شهر، تعدد و تنوع خرده فرهنگ‌های قومی این شهر را نیز بسیار تحت تاثیر قرار داده‌است؛ به‌طوری‌که هم اکنون طیف متنوعی از اقوام از جمله لر، کرد، عرب و ترک را با خرده اقوام خود دربرگرفته‌است.
خرده اقوامی که از گستره جغرافیایی متنوعی از جمله آبادان، خرمشهر، هندیجان، کهگیلویه و بویر احمد، الیگودرز، ازنا، ایلام، کرمانشاه، همدان و … که از زیر مجموعه قومی بزرگتر خود منشعب، به این شهر آمده‌اند و ساختار فرهنگی شهر بندر امام خمینی را شکل داده‌اند.