زگیل

یک زگیل رشته‌ای بر روی پلک.
thumb
زگیل (نام علمی: Verruca)، غده‌ای گوشتی است که انواع آن بر روی دست و پاها رشد می‌کند، اما ممکن است بر روی تمام نقاط بدن رشد کند، و این غده‌ها را با داروهای سوزاننده از قبیل اسید ازتیک (بمقدار کم) و جز آن برطرف می‌کنند.
زگیل معمولا یک تومور کوچک و زبر است که می‌تواند به گل کلم یا یک تاول سفت و سخت شباهت داشته باشد. زگیل‌ها عمومی هستند، و به سبب ویروس، به ویژه خانواده ویروس پاپیلوم انسانی (HPV)، ایجاد شوند و وقتی با پوست شخص آلوده تماس ایجاد شود واگیردار هستند. بیش از ۱۰۰ گونه ویروس ورم انسانی وجود دارد، آن‌ها می‌توانند بر روی پوست، در داخل دهان شما، بر روی آلت تناسلی و نواحی مقعد رشد کنند. نوع معمول ویروس ورم انسانی گرایش برای رشد بر روی پوست را دارد (مانند دست و انگشتان)، در حالی که انواع دیگر ویروس ورم انسانی تمایل برای زدن زگیل بر روی آلت تناسلی را دارند.
نام‌ها
نام‌های دیگر زگیل در متون قدیمی‌تر فارسی، آژخ، ژخ، ازخ، زخ، گندمه، توته، سگل، پالو، بالو، واژو، وارو، کوک، مهک، زلق و زرک است.
در گویش‌ها و لهجه‌های محلی فارسی این برابرها هم رایج است: سین‌گیل، سگیل، سلک، آبله  سک، بلوک، توتولک. توتوله، تیتیلی، دژول، گوجه، گوجیله. گوگیله، بریغ، باریغ، بلیغ، بالیک. بلیک، بلور، بال، بلیجه، بلیک، بهلور، بالار، بالور، بلی. بلی، وری، وریک.
در ادبیات فارسی به پوستی که زگیل بسیار زده باشد «آژخ‌ناک» گفته می‌شود.
همچنین در بعضی مناطق ایران زگیل را به نام دشبت می‌شناسند.
در نوروزنامه آمده‌است: «و خداوندان فسون آژخ را بوی به جو افسون کنند به ماه کاست و بپوشانندش تا آزخ فروریزد.»
انواع زگیل
انواع مختلفی از زگیل‌ها تا به حال شناسایی شده که از نظره شکل و محل مورده اثر به انواع زیر طبقه بندی شده‌اند:
زگیل معمولی ، یک زگیل برآمده با سطحی زبر و خشن که معمولا بر روی دست‌ها و زانوها پدید می‌آید.
زگیل پهن ، یک زگیل کوچک با سطحی پهن و صاف به رنگ قهوه‌ای مایل به زرد که می‌تواند به تعداد زیادی و معمولا بر روی صورت، گردن، دست‌ها، مچها و زانوها ایجاد شود.
زگیل رشته‌ای یا پنجه‌ای ، زگیلی، رشته‌ای یا انگشت مانند، که به‌طور معمول بر روی صورت به ویژه پلک‌ها و لب‌ها پدیدار می‌شود.
زگیل پاشنه ، یک توده سخت و بعضی مواقع دردناک، اغلب همراه با چندین لکه سیاه در مرکز آن؛ معمولا فقط در پاشنه پا پیدا می‌شود.
زگیل خانه‌خانه ، گروهی سخت از زگیل کف پا، به‌طور معمول بر روی دست‌ها و کف پا پدید می‌آیند.
زگیل تناسلی ، زگیلی که بر روی آلت تناسلی ایجاد می‌شود.
زگیل‌های مقاربتی عبارت است از زگیل‌های ناحیه تناسلی (شامل مجرای ادرار، آلت تناسلی و مقعد). این زگیل‌ها از سایر زگیل‌ها مسری‌تر هستند. برخی از انواع ویروس‌ها که باعث ایجاد زگیل‌های مقاربتی می‌شوند، با بدخیمی‌های تناسلی نیز همراه هستند. آن‌ها نوجوانان و بزرگسالان فعال از نظر جنسی را از هر دو جنس مبتلا میکنند.
آیا زگیل‌ها به خودی خود از بین می‌روند؟
اغلب زگیل‌ها خود به خود ناپدید می‌شوند اگرچه ممکن است ماه‌ها و حتی سالها به طول انجامد تا ناپدید شوند. اما بعضی از زگیل‌ها هم خود به خود از بین نمی‌روند. پزشکان هنوز مطمئن نیستند که چرا بعضی زگیل‌ها به خودی خود ناپدید شده، و بعضی دیگر نمی‌شوند.
برای از بین بردن زگیل‌های تناسلی معمولا دو روش کرایوتراپی و لیزر زگیل تناسلی تجویز می‌شود که هر کدام مزایا و معایب خود را دارند.
انتقال از شخصی به شخص دیگر
زگیل‌های بر روی پوست ممکن است از فردی به فرد دیگری که زگیل را لمس کرده منتقل شود. همچنین زگیل ممکن است با استفاده از حوله یا وسایل شخصی فرد مبتلا به زگیل به فرد دیگر منتقل شود.
زگیل‌های دستگاه تناسلی بسیار مسری هستند و ممکن است از فردی، در حین سکس دهانی، مهبلی و مقعدی به فرد دیگری انتقال یابد. در خانم‌ها، زگیل ممکن است در داخل مهبل رشد کند و حتی آن‌ها از این موضوع مطلع نباشند و امکان دارد بدون آگاهی از این موضوع شوهر خود را آلوده کنند.
درمان
شیره سفید رنگ درخت انجیر که از محل بریدن ساقه‌های کوچک بیرون می‌آید جهت درمان قطعی و سریع بسیار موثر است ، بایستی بدون پانسمان یا بستن پارچه و پنبه، مکرر زگیل را به این شیره سفید رنگ آغشته نمود تا روی زگیل خشک نشود، سرعت کوچک شدن زگیل و نتیجه درمان در روز اول بسیار سریع و چشمگیر است اما بایست درمان را تا حذف کامل ضایعه ادامه داد. (سه تا پنج روز متوالی)
درمان با توجه به اندازه و محل زگیل‌ها مشخص خواهد شد. زگیل‌های کوچک را می‌توان با داروهای موضعی مانند پودوفیلین درمان کرد. برای زگیل‌های بزرگتر، نیتروژن مایع به کار می‌رود(سرمادرمانی). برخی زگیل‌های بزرگتر نیازمند درمان با لیزر، الکتروکوآگولاسیون یا برداشت جراحی هستند.
از دیگر راه‌های درمانی می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
عسل طبیعی: یکی از ماثرترین راه‌های درمان زگیل عسل است. چند قطره عسل طبیعی را روی پارچه نخی بریزید و بر روی محل مورد نظر بگذارید. این کار را یک هفته ادامه دهید.
سالیسیک اسید: بعد از حمام رفتن و هر روز بر روی زگیل سالیسیک اسید را بمالید. این اسید در عمق پوست نفوذ می‌کند و وقتی پوست خیس باشد این عمل بهتر انجام می‌شود.
کانتاریدین: پزشک بر اساس صلاحدید خود در برخی مواقع این ماده شیمیایی را 8 ساعت روی زگیل قرار می‌دهد. بعد از 8 ساعت زگیل تبدیل به یک تاول دردناک می‌شود که بعد از چند روز مراجعه ، پزشک پوست اضافه روی آن را بر می‌دارد.
نیتروژن مایع: پزشک با هیدروژن مایع زگیل را فریز می‌کند که به این درمان کرایوتراپی گفته می‌شود. برای درمان از این روش 1 تا 3 هفته این کار باید انجام بگیرد.
سوزاندن و بریدن: اگر روش‌های بالا هیچکدام جواب ندهد آخرین راه سوزاندن یا بریدن زگیل می‌باشد که موثرترین راه نیز هست و باعث سوزانده شدن ریشه زگیل می‌شود.
درمان گیاهی
یکی از ساده‌ترین راههای درمان زگیل پوستی ، قرار دادن سیر له شده بر روی زگیل دو تا سه بار در هفته یا تا زمان خوب شدن زگیل هر بار به مدت نیم ساعت است. معمولا بعد از دو تا سه بار انجام این عمل زگیل کاملا خوب می‌شود.
یکی دیگر از روشهای تجربه شده که سریعا زگیل را بهبود می‌بخشد؛ مالیدن شیره برگ درخت انجیر بر روی زگیل است. در این روش؛ یک عدد برگ انجیر را از درخت جدا کرده و شیره سفید بیرون زده از انتهای برگ انجیر را مستقیما بر روی زگیل قرار می‌دهیم. در خیلی از موارد؛ حتی یک بار استفاده از این روش به از بین رفتن کامل زگیل می‌انجامد ولیکن درباره بسیاری از زگیلها؛ این عمل می‌بایست چند بار و تا زمان از بین رفتن کامل زگیل تکرار شود.
روش دیگر متداول برای از بین بردن زگیلهای دست و اندامها؛ استفاده از محلول نمک بسیار غلیظ است. به این صورت که دست یا اندامی که بر روی آن زگیل مشاهده می‌شود را شسته و سپس در محلول اشباع نمک در آب نسبتا داغ، آن اندام را لااقل بیست دقیقه تا نیم ساعت نگه می‌داریم. با تکرار هر روزه این عمل، پس از چند روز، زگیل پوستی کاملا خوب می‌شود.