mabidan/ganjoor huggingface dataset:
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۷
چون از سر جد پای نهادی در کار
سررشتهٔ خود به دست عشقش بسپار
می کوش به قدر جهد و دل خوش می دار
کاو چارهٔ کار تو بسازد ناچار
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۸
تا ره نروی به صبح منزل نرسی
تا جان نکنی به هیچ حاصل نرسی
حال سگ اهل کهف از نادره هاست
تا حل نشوی به حل مشکل نرسی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۹
بی نیش مگس به نوش شهدی نرسی
بی جان کنشی به نیک عهدی نرسی
ننهاده به جهد هیچ کس را ندهند
لیکن بنهاده جز به جهدی نرسی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۰
هر چند که تو چارهٔ بهبود کنی
آن به که هر آنچ می کنی زود کنی
زان می ترسم که چون پشیمان گردی
آن مایه نماند که بدان سود کنی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۱
چون این ره را تو مشتری بی چیزی
باید که به هر واقعه ای نگریزی
تو پنداری که رایگانش یابی
نی نی غلطی جان کنی و خون ریزی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۲
از پستی اگر طالب بالا گردی
شک نیست که همچو عقل والا گردی
تو از سر ابر در بُن دریا اُفت
چون قطره مگر لؤلؤ لالا گردی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۳
این راه به شش پنج نشاید رفتن
با راحت و بی رنج نشاید رفتن
صورت در باز تا به معنی برسی
آسان به سر گنج نشاید رفتن
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۴
ای دل تو به نور حق مجازی نرسی
تا مرکب جهد وجد نتازی نرسی
ور مرد رهی چو طالبان ره او
سربازی [کن] و گر نبازی نرسی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۵
ای دل به غم فراق رایی می زن
بر چنگ امید او نوایی می زن
زنهار هزیمت مشو ار خسته شوی
افتاده و خسته دست و پایی می زن
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۶
خود بین هرگز به هیچ حاصل نرسد
تا جان ندهد به عالم دل نرسد
بی بدرقهٔ صدق و رفیق اخلاص
در راه طلب کسی به منزل نرسد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۷
بیگانه صفت دلا هوایی می زن
گه گه لافی زآشنایی می زن
زآن پیش که دست اجلت گیرد باز
در راه خلاص دست و پایی می زن
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۸
هرگه که مقدم به مقالات شوی
پیش صنم صفات خود لات شوی
جز جمع مباش تا مگر ذات شوی
هرگه که پراکنده شوی مات شوی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۹
لاشک و لا خفاء من عاش یَموت
من قُمِّطَ فی المهد حواء التّابوت
اُعطیت من الکمال فوق المنعوت
لا تغفل عن وقتک فالوقت یفوت
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۰
ای تن همه وصل کار سازی است مخسب
وز یار همه بنده نوازی است مخسب
هان تا تو به جهد دیده برهم نزنی
جان یافته ای چه جای بازی است مخسب
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۱
گر می خواهی بقا و پیروز مخسب
بر آتش عشق دوست می سوز مخسب
صد شب خفتی و حاصلت آن دیدی
از بهر خدا امشب تا روز مخسب
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۲
ایّام گلست و عیش باقی است مخسب
آخر نه لبت بر لب ساقی است مخسب
امشب شب خنیاگر شمع است مخسب
برخیز که پرده ها عراقی است مخسب
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۳
هستم به وصالِ دوست دلشاد امشب
وز غصّهٔ هجر گشته آزاد امشب
با یار نشسته و به دل می گویم
یا رب که کلید صبح گم باد امشب
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۴
ای شب منم [و] وصال جانان امشب
بگریخته از زمانه پنهان امشب
ما را به تو حاجت است می دان امشب
تعجیل مکن به صبح خندان امشب
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۵
تا چند شوی تو از پی شمع و شراب
تا چند دهی بهر بتان دل را تاب
من بندهٔ آن دلم که روزان و شبان
بی شاهد عاشقند و بی باده خراب
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۶
کردیم دل از جمله مسلّم امشب
کردیم وداع جمله عالم امشب
گر پای مرا هر سر مویی بند است
دست از همه کوتاه کنم هم امشب
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۷
جز حق تو بکن جمله فراموش امشب
وز جام وصال باده می نوش امشب
تا بوک به وصل جاودانی برسی
منشین و به جان و دل همی کوش امشب
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۸
زنهار پی طبع هوس پَیمایت
تاریک مکن روان روشن رایت
تو از سر صدق یک نفس با او باش
تا هر که جز اوست سر نهد در پایت
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۹
ای دل تو چنان بزی که هشیار شوی
تا بوک دمی به اهل دل یار شوی
سرمایهٔ تو دمی است، آن دم را باش
کان دم زتو رفت نقش دیوار شوی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۳۰
گر قسم تو شادی است غمت نفزاید
ور زانک غم است او چه شادی زاید
این لحظه که هست شادمانی حاصل
خوش باش ازین پس آنچ آید آید
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۳۱
تا در پی آن فزون و این کم باشی
سودت همه آن بود که با غم باشی
بیهوده چه در غصّهٔ عالم باشی
می کوش که تا چگونه خرّم باشی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۳۲
چون بی خبران مگرد هر دم به دری
پادار و زسر مرو به هر درد سری
تلخی و خوشی جمله عالم خوابی است
بیدار شوی از تو نماند اثری
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۳۳
باطل بینم به سوی کعبه سفرت
بی حاصل بینم سفر پرخطرت
اینجا که نشسته ای درِ دل بگشا
تا یار در آن لحظه درآید زدرت
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۳۴
عیشی که مهیّاست رها نتوان کرد
سر در سر یار بی وفا نتوان کرد
عمری که تو راهست غنیمت می دان
کان را چو نمازها قضا نتوان کرد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۳۵
خواهی که تو را مراد حاصل گردد
مگذار که دل زکار غافل گردد
غالب چو تن است و دل همی گردد تن
دل غالب ساز تا تنت دل گردد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۳۶
از شمع وصال کمترک یابی نور
ما کنت مقیداً بتیه و غرُور
دریاب فتوح وز رعونت شو دور
احضر نفساً و کل کاین مقدور
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۳۷
ای دوست تو در جوال افسانه مباش
پا بستهٔ دامهای بی دانه مباش
مقصود ازین حدیث پیوند دل است
چون دل به دل آشناست بیگانه مباش
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۳۸
ای دل مطلب زدیگران مرهم خویش
خود باش به هر درد دلی محرم خویش
تنها بنشین و خود همی خور غم خویش
ور همدمت آرزو کند همدم خویش
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۳۹
در راه طلب صادق و ذاکر می باش
هر جا که روی صافی و صابر می باش
از بهر فتوری که درین ره یابی
غایب تو مشو ولیک حاضر می باش
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۴۰
گر دل زتو بگسلد به غم بشکنمش
یا از بر خویشتن برون افکنمش
گر دیده به غیر تو به کس در نگرد
یا پُر کنمش زخون و یا بَر کنَمش
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۴۱
یا رب چه خوش است زلف خم در خم او
و آن عارض چون شیر و می اندر هم او
شد زنده دل مردهٔ اوحد زدمش
بی شک دم عیسوی است امشب دم او
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۴۲
آنی که فلک با تو درآید به طرب
گر آدمئی شیفته گردد چه عجب
جز بندگی تو من نخواهم کردن
خواهی بطلب مرا و خواهی مطلب
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۴۳
دردا که درون صفه ما را ره نیست
و افسوس که سوی وصل ره کوته نیست
ای بس که گذشت صبحها از من و تو
وز سرّ صبوح این دل ما آگه نیست
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۴۴
ای دل صفت جمال او نتوان گفت
وز مرتبهٔ کمال او نتوان گفت
هر چند مقرّبی ولی از هیبت
هرگز سخن وصال او نتوان گفت
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۴۵
گفتی که به عقل باش کاین رسوایی است
برجستن و بانگ داشتن شیدایی است
تو معذوری که این چنین سَودا را
آن کس داند که همچو من سودایی است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۴۶
تا قسم من سوخته خود حرمان است
یا خود غم عشق درد بی درمان است
القصّه به هر کسی که در می نگرم
همچون من پای بسته سرگردان است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۴۷
آنها که زاصل عقل سرگردانند
بر آتش خشم آب حلم افشانند
در جُستن نقطهٔ وفا چون پرگار
پابرجایند اگر چه سرگردانند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۴۸
آنها که سرانند به سرگردانند
با سر زسری خویش سرگردانند
سررشتهٔ مقصود به دست کس نیست
در پای مراد جمله سرگردانند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۴۹
کو دل که بدان دل غم جان شاید خورد
کو جان که بدو دلی بشاید پرورد
کو عقل کزو قصّه توان کوته کرد
کو صبر که من پای نشانم در درد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۵۰
دل رفته و عشق آمده تا خود چه کند
جان داده و غم بستده تا خود چه کند
از حالت خود نشان نمی دانم داد
کاری است به هم برشده تا خود چه کند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۵۱
تا عشق توَم سلسله می جنباند
کو عقل و کجا صبر که برجا ماند
سرگردانان در ره تو بسیارند
کس نیست که سررشتهٔ خود می داند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۵۲
خواهی که برم سرّ تو مکنون باشد
واین واقعه از حدّ من افزون باشد
در دریایی فکندیم بی پایان
وآنگه گویی غرقه مشو، چون باشد؟
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۵۳
در هیچ سری مایهٔ اسراری نه
کس را خبر از اندک و بسیاری نه
هر طایفه ای گرفته کاری بر دست
و آنگاه به دست هیچ کس کاری نه
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۵۴
هر دل نبود قابل اسرار خدا
در هر کویی نگنجد ابرار خدا
هستند عقول یکسر ار درنگری
سرگشته و واله شده در کار خدا
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۵۵
از کتم عدم چون که برون افتادم
در چاه وجود سرنگون افتادم
هر دم به وجود خویش با خود گویم
من کیستم؟ این چه جاست؟ چون افتادم؟
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۵۶
در من نگرم زپای تا سر هیچم
چون ذرّه بر مهر منوّر هیچم
نه عقل نه دل نه صبر نه حال نه مال
حاصل همه این است که من بر هیچم
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۵۷
ای دوست بیا و غم بی حاصل بین
تشویش دل و خرابی منزل بین
در منزل سالوس و محال و هوس است
از بهر خدا بیا و حال دل بین
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۵۸
یا روی دلم به سوی دیگر گردان
یا مقصد خود مرا میسّر گردان
گه عاشق و گه عشق و گهی معشوقه
معذورم دار اگر شوم سرگردان
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۵۹
گویند مرا چرا شدی سودایی
آن به که کنی به صبر پابرجایی
صد عقل فدای این چنین سودا باد
صد صبر فدای این چنین رسوایی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۶۰
آنها که محققان این درگاهند
اهل دل خاص خاص شاهنشاهند
باقی همه هرچ هست خرج راهند
نزد دل اهل دل چو برگ کاهند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۶۱
آنجا که نه کون و نه مکان در گنجد
کی زحمت عقل و دل جان در گنجد
و آنجا که زاسرار خدا گوید راز
نه حرف و نه کام و نه دهان در گنجد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۶۲
این ره به قدم چون بر وی برخیزد
بند منی از راهِ توی برخیزد
یکبار مرا ز زحمت من برهان
تا من تو شوم تو من دوی برخیزد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۶۳
روزی که جمال تو مرا دیده شود
از فرق سرم تا به قدم دیده شود
در من نگری همه تنم جان گردد
در تو نگرم همه تنم دیده شود
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۶۴
چون در غم تو شادی من نفزاید
جز در طلبت جان و دلم نگشاید
خاک در تو چو سرمه شد در چشمم
ملک دو جهان به چشم اندر ناید
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۶۵
گر طالب قرب حق شدی موسی وار
دست از رمهٔ تعلّق نفس بدار
نعلین هوا زپای خود بیرون کن
تا بر سر طور سرّ حق یابی بار
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۶۶
آنجا که سراپردهٔ اجلال جلال
جانها همه واله و زبانها همه لال
دنیا دل ما نبرد و عقبی نبرد
ما را همه مقصود وصال است، وصال
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۶۷
دل دوش دم نامتناهی می زد
وزکتم عدم نوبت شادی می زد
گر زحمت آب و گل نبودی به میان
بی واسطه دل دم الهی می زد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۶۸
از دفتر عشق حرف می خوان و مگو
مرکب زپی قافله می ران و مگو
خواهی که دل و دین به سلامت ماند
می بین و مکن ظاهر و می دان و مگو
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۶۹
ای دل چو شراب معرفت کردی نوش
لب بر هم نه سرّ الهی مفروش
در هر سخنی چو چشمهٔ آب مجوش
دریا گردی گر بنشینی خاموش
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۷۰
تا چند چو بلبلان برآری آواز
چون باز خموش باش و با معنی ساز
بلبل نکند یکی و صد می گوید
صد می کند و یکی نمی گوید باز
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۷۱
جان از قبل زبان به بیم خطر است
کم گفتن مرد هم به جای سپر است
دانا که سخن نگوید آن از هنر است
گر گوید بد و گر نگوید گهر است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۷۲
این گفتن بسیار تو هست از پندار
بگذر ز وجود تا شوی برخوردار
با پارسی و رباعی آنجا نرسی
تو کار بکن کار، رها کن گفتار
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۷۳
در معرض صد سلامتی باهش باش
عاشق وش و دعوی کش و محنت کُش باش
گر جملهٔ عالم آب و آتش گیرد
آخر نه وصی آدمی، خامش باش
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۷۴
چون بر سر و پای من نگه کرد او دوش
هم از سر پای گفت ای زرق فروش
گفتی سر پایداریم در غم هست
گر بر سر پایداریی پس مخروش
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۷۵
صرّاف سخن باش و سخن کمتر گوی
چیزی که نپرسند تو از پیش مگوی
گوش تو دو دادند و زبان تو یکی
هرگه که دو بشنوی یکی بیش مگوی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۷۶
دم درکش و در خویش سیاحی می کن
در عالم ذات خود ملاحی می کن
چون خود به خودیّ خویش حاصل کردی
با خود بنشین و پادشاهی می کن
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۷۷
یا قلب ترید وصله مجّانا
هذا هوس و لیته ما کانا
فی النار ولَو بجنّة یلقانا
دع یلقانا لعله یلقانا
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۷۸
در دست غم عشق نهادم دل را
خاص از پی آن پای گشادم دل را
از باد مرا بوی تو آمد روزی
شکرانهٔ آن به باد دادم دل را
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۷۹
از عقل عقیله گشت حاصل ما را
وز فضل فضول گشت منزل ما را
سرگشته بکرده ای تو ای دل ما را
از دست تو پای ماند در گِل ما را
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۸۰
دلدار به دل گفت گرت رغبت ماست
از خاک درم دیدهٔ تو دور چراست
دل گفت که ای جان من آن زهره کراست
کز خاک در توتیا آرد خواست
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۸۱
هرگه که غمی ملازم دل شودت
یا تنگ دلی تمام مایل شودت
از حال کسی دگر نباید پرسید
تا خوش دلی تمام حاصل شودت
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۸۲
جان بر سر عشق پای فرسود ای دل
بر ما در هر حادثه بگشود ای دل
اکنون که فراق روی بنمود ای دل
زنده به کدام جان توان بود ای دل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۸۳
از ذکر تو جز عشق نیاموزد دل
وز هجر تو جز صبر نیندوزد دل
افسوس که درد دل از اندازه گذشت
بر درد دل منت نمی سوزد دل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۸۴
ای خاک در تو سرمهٔ دیدهٔ دل
یاد تو دوای دل شوریدهٔ دل
من می دهم انصاف که افسوس بود
سودای تو در دماغ پوسیدهٔ دل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۸۵
در پختهٔ عقل بنگر از دیدهٔ دل
تا فایده چیست ای پسندیدهٔ دل
در خدمت خلق صحبت عامی چند
آن جمله بود اساس در دیدهٔ دل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۸۶
قفلی زده ام زمهر تو بر سر دل
تا مهر دگر کسی نگنجد در دل
این طرفه تر است کار ماند مشکل
نه دل سرما دارد و نه ما سر دل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۸۷
در فکرت جان راه بیاموز ای دل
صد شمع زنور دل برافروز ای دل
غافل منشین چو شمع می سوز ای دل
کز پهلوی ما می گذرد روز ای دل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۸۸
روزی زقضای آسمانی ای دل
باشد که نکو شود چه دانی ای دل
تا در غم رنج بی کرانی ای دل
خوش باش که آن چنان نمانی ای دل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۸۹
چون رفت ز روز عمر من آب ای دل
زین بیش مگو به لهو بشتاب ای دل
از دست برفت عمر دریاب ای دل
ور مرده نئی درآی از خواب ای دل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۹۰
با راهرو گفت خسته می دار ای دل
یا ما به امید بسته می دار ای دل
ما را به شکستگان نظرها باشد
ما را خواهی شکسته می دار ای دل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۹۱
دل را شود از دیده فرو پای به گل
وز دست دل و دیده شود خون حاصل
حالی است بدیع و کار و باری مشکل
دل آفت دیده است و دیده غم دل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۹۲
با دل گفتم چیست بگو تدبیرم
کز آرزوی وصال تو می میرم
دل گفت که لاف می زنی با من نیز!
دستار چه از روی طبق برگیرم؟
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۹۳
تا با دل دلبرم دلم دل بنهاد
دل داده دلم ندید زان رو دل داد
دلدار دلم چون دل دلدارم دید
هم دلش به دلخوشی دلم را دل داد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۹۴
با دل گفتم که این چه زیر و زبری است
میل تو مدام سوی شاهد از چیست
دل گفت مرا چونک در او می نرسم
بی سایهٔ او بگو که چون شاید زیست
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۹۵
با دل گفتم تو را چه می رنجاند
کز فعل تو روی عقل می گرداند
دل گفت که عقل پنبه گیرد امشب
کامشب نه به شبهای دگر می ماند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۹۶
از دل همه ساله درد حاصل باشد
از درد گزیر نیست چون دل باشد
و آن را که زدرد بی نصیب است چو من
هم دل باشد ولیک غافل باشد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۹۷
با دل گفتم مشکلت آسان نشود
با یار سر تو هرگز آسان نشود
باری سر خویش گیر ازو دست بدار
دل گفت همه شود ولی آن نشود
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۹۸
آن یار که منزلگه او قلب آمد
مردانه بدیدمش که در قلب آمد
پنداشتمش که هست چون زر بعیار
چون بر محک دل زدمش قلب آمد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۹۹
با دل گفتم هزار افسانه به عقل
تا بوک نگاه دارد او خانه به عقل
شد خانهٔ نام و ننگ ویران و هنوز
می ننشیند این دل دیوانه به عقل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۰۰
از دیده چه گویم که ازو دارم غم
وز دل چه خبر دهم که بودش همدم
القصّه دل و دیده فتادند به هم
تا درد مرا هیچ نباشد مرهم
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۰۱
ای دیدن تو روشنی دیدهٔ دل
یاد تو سکون دل شوریدهٔ دل
انصاف دهم که سخت افسوس بود
سَودای تو در دماغ پوسیدهٔ دل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۰۲
ای دل دَرِ غم گشاده ای می بینم
در دام بلا فتاده ای می بینم
از یار کناره کرده ای می دانم
دل در دگری نهاده ای می بینم
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۰۳
پایی نه که سوی وصل بشتابد دل
پشتی نه که از تو روی برتابد دل
نه دسترسی نه پایگاهی دل را
تا خود سر این رشته کجا یابد دل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۰۴
«اوحد» دیدی که هرچ دیدی هیچ است
وآن جمله که گفتی و شنیدی هیچ است
در گرد جهان بسی دویدی هیچ است
و این نیز که در گوشه خزیدی هیچ است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۰۵
سرگردانان راه دل بسیارند
کایشان همه سینه ها چو دل پندارند
گر هرچ به جای سینه ها هست دل است
پس جملهٔ گاوان و خران دل دارند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۰۶
با دل گفتم نئی زمردان غمش
بیهوده متاز گردِ میدان غمش
دل گفت به من که رو سر انداز و مپرس
مانندهٔ گوی پیش چوگان غمش
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۰۷
هر لحظه زدست غم به جان آید دل
در خوردن غم هیچ نیاساید دل
گفتم که زدیده است دل را تشویش
دیده چه کند تاش نفرماید دل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۰۸
چندانک دلم جان کند اندر سر و کار
هرگز نشود به وصل کس برخوردار
جوهر دارد دل من وزآن خوانند
عشّاق جهان دل مرا جوهر دار
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۰۹
فریاد رسی نیست کسی را از کس
اندر همه آفاق به یک پای مگس
شاگرد مشو تو هیچ کس را به هوس
گر دل داری دل تو استاد تو بس
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۱۰
آنجا که صفای دل بود دایهٔ عیش
برسود بود مدام سرمایهٔ عیش
افسوس که کار خلق جایی نرسید
کز مایهٔ غم شوند همسایهٔ عیش
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۱۱
ای دل گر ازین پایه فروتر نایی
با لشکر غوغای غمش برنایی
قصّه چه کنم که در غمش آخر کار
تا خون نشوی به چشمشان درنایی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۱۲
ای دل چو خراب گشتی آباد شوی
چون بندهٔ عشق گشتی آزاد شوی
مادام که شادی طلبی غمگینی
هرگه که به غم شاد شوی شاد شوی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۱۳
بیچاره دلا چند کنی خودبینی
هر بد که به تو می رسد از خود بینی
پندت دهم و پند غرض می شمری
آن روز که کیفرش کشی خود بینی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۱۴
ای دل چو قلم نقش منمّا می باش
فرّاش سراپردهٔ سودا می باش
مانندهٔ پرگار بگرد سر خویش
می گرد به طبع و پای برجا می باش
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۱۵
گر در ره دوست پایدار آید دل
بر مرکب مقصود سوار آید دل
گر دل نبود کجا وطن سازد عشق
ور عشق نباشد به چه کار آید دل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۱۶
با یار چرا چنین صبوری ای دل
افتاده به دنبال غروری ای دل
نزدیک آمد رفتن و هستی غافل
انصاف بده زکار دوری ای دل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۱۷
رازت چو به پیش خلق شد فاش ای دل
آگاه شد از حال تو اوباش ای دل
اومید خوشیت ناخوشی بار آرد
می ساز به ناخوشی و خوش باش ای دل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۱۸
دل با غم اگر بساختی شادستی
ور بندهٔ عشق گشتی آزادستی
بیچاره دل ارنه سُست بنیادستی
اکنون که خراب گشتی آبادستی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۱۹
عشق است که کیمیای فقر است دَروُ
ابری است که صد هزار برق است درو
بنگر تو که دلها چه عجایب بحری است
کاین عالم کاینات غرق است درو
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۲۰
در درد دل خویش زبی درمانی
هر لحظه به دردی دگر اندرمانی
چون سینهٔ بوالفضول را دل خوانی
زان می نرهد دلت زسرگردانی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۲۱
اندر طلب وصل تو ای سرو روان
انگشت نمای خلق و رسوای جهان
کامی زلبت ندیده وانگه ما را
در هر دهنی فتاده بینی چو زبان
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۲۲
اندر طلبت گرچه به سر می پویم
رخساره به خوناب جگر می شویم
چون در نگرم تو با منی من غلطم
سررشتهٔ خود جای دگر می جویم
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۲۳
در راه طلب به آخر آمد نفسم
و افسوس که نیست حاصلی جز نفسم
این راه به جست و جوی باید رفتن
من مشغولم به گفت و گو می نرسم
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۲۴
پیوسته تو را به صد هوا می طلبم
وین درد غم تو را دوا می طلبم
چون می نگرم کانچ منم جمله تویی
من غافلم از خود که تو را می طلبم
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۲۵
هر چند که من به خویشتن می نرسم
وز محنت دل به شغل تن می نرسم
بر نامه و نامه بر حسدها دارم
کایشان به تو می رسند و من می نرسم
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۲۶
غمگین غمگین به سوی تو می پویم
مسکین مسکین بر تن خود می مویم
پنهان پنهان روز و شبت می جویم
آسان آسان به ترک تو چون گویم
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۲۷
طالب که نه صادق است جایی نرسد
بیگانه شود به آشنایی نرسد
در یافتن وصال او سلطانی است
آن سلطانی به هر گدایی نرسد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۲۸
ای تن خواهی که احتشامت باشد
حکمی و تصرّفی تمامت باشد
زنبیل طلب بر سر جان و دل نه
دریوزه کن از درش که گامت باشد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۲۹
از بهر چه حل نمی کنی مشکل خود
وز بند هوس نمی رهانی دل خود
اینجا تو برای حاصلی آمده ای
ای بی حاصل باز طلب حاصل خود