mabidan/ganjoor huggingface dataset:
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۳۰
اندر طلب آنک نیست صادق چه کند
و آن را که دلی نیست موافق چه کند
ای پیر اگر عمر نکردی ضایع
زین طفل بیاموز که عاشق چه کند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۳۱
جانم شب و روز از تو نشان می طلبد
و احوال تو پیدا و نهان می طلبد
این طرفه که از هر که نشان می طلبم
او نیز چو من تو را به جان می طلبد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۳۲
دل گر نظری کند به روی تو کند
جان گر گذری کند به کوی تو کند
بیچاره کسی که جست و جوی تو کند
جان در سر سرّ گفت و گوی تو کند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۳۳
در راه طلب زاد ادب می باید
سوز سحر و نالهٔ شب می باید
دل شاهد جان سازد و جان مطرب او
آن را که درین راه طرب می باید
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۳۴
ترسم که اگر در طلبش نشتابی
بر آتش حسرت دل خود را تابی
تا اینجایی ترک خوش آمد می کن
تا هرچ به آمده است آنجا یابی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۳۵
حاشا که من از خاک درت برخیزم
وز لعل لب چون شکرت برخیزم
در آرزوی زلف خم اندر خم تو
چون موی شدم کی زسرت برخیزم
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۳۶
تا چند کشم غصّهٔ کس ناکس را
وز خسّت خود خاک شوم هر خس را
کارم به دو گز عبا چو برمی آید
دادم سه طلاق این فلک اطلس را
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۳۷
نفسم چو به نان و تره از من راضی است
کی گویم کاین رییس یا آن قاضی است
از تن به پلاس دفع سرما کردم
پندارم کاطلس است یا مقراضی است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۳۸
از راحت اگر نصیب تو حرمان نیست
از آز ببُر که آز را پایان نیست
مغرور کسی بود که در عالم دون
او را به سرای آخرت ایمان نیست
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۳۹
تا ظن نبری که خان و مان محتشمی است
یا خواسته و حکم روان محتشمی است
در درویشی اگر تو قانع باشی
حقّا و به جان تو که آن محتشمی است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۴۰
مسپار به عشوهٔ جهان خویشتنت
مگذار که گردد دو یکی پیرهنت
دشوار مکن جمع که باشد روزی
بسیار سخنها رود اندر کفنت
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۴۱
ایزد زقناعت چو مرا گنجی داد
از میر و وزیر جمله گشتم آزاد
دلق من و حُلّه های زربفت ملوک
کفش من و تاج سر کسری و قباد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۴۲
عالی نسبا چرا بننشینی پست
وز ملک جهان پاک نیفشانی دست
چون بود تو با بود قناعت پیوست
خواهی همه نیست گیر و خواهی همه هست
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۴۳
دل کز پی آب و نان در آتش نبود
جز خاک پریشان و مشوّش نبود
پیرانه به کنجی به سکونت بنشین
کز موی سپید کودکی خوش نبود
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۴۴
پیمانهٔ عزّت و قناعت کن پُر
تا خوار نگردی طمع از خلق ببُر
ورزانک به دریای طمع گشتی غرق
خواهی همه خاک باش و خواهی همه دُر
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۴۵
در کوی قناعت ارچه دیر آمده ایم
بر نیستی خویش دلیر آمده ایم
گر ناخوش و گر خوش است این باقی عمر
باری به سر آمدی که سیر آمده ایم
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۴۶
گر راحت دل خواهی و آسایش تن
با لقمه و خرقه ای بساز و تن زن
ور اطلس روم خواهی و ماه ختن
از شرق به غرب می رو و جان می کن
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۴۷
بردارندت اگر شوی افکنده
و آزاد شوی اگر بمیری بنده
حق را خواهی بساز همچون مردان
با گوشهٔ مسجدی و دلقی ژنده
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۴۸
کنجی و قناعت از قباد و کی به
نزدیک تو خوار است و زملک ری به
چون نیست زرنج من وز نعمت تو راحت خلق
فقر من از احتشام تو صد پی به
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۴۹
آیا تو ز نادانی و سرگردانی
خود را و مرا به هرزه می رنجانی
آنچ آن توَست از تو نستاند کس
وآنچ آن تو نیست از کسش نستانی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۵۰
بر سنگ قناعت ار غباری داری
از نیک و بد جهان کناری داری
گر با همه کس بهر خلافی که رود
در کار شوی دراز کاری داری
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۵۱
در کوی قناعت ار سپنجی داری
در هر قدم آراسته گنجی داری
وز هر چه نه بر مراد تو خواهد بود
رنجیده شوی دراز رنجی داری
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۵۲
آن را که قناعتش صناعت باشد
هر چیز که گفت و کرد طاعت باشد
زنهار طمع مدار الّا به خدا
کاین رغبت خلق نیم ساعت باشد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۵۳
از لذّت این وجود مانع گردی
بر عین کمال خویش صانع گردی
بر جمله جهانیان شود مسکن تو
با لقمه و خرقه ای چو قانع گردی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۵۴
از خلق به هیچ گونه یاری مطلب
وز شاخ برهنه سایه داری مطلب
عزّت زقناعت است و خواری زطمع
با عزّت خود بساز و خواری مطلب
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۵۵
من قال بانّ جوهر الفقر عرض
الجوهر لمّا عرض الفقر عرض
و الفقر شفا و ماسوی الفقر مرض
فقری غرضی و لیس فی الفقر غرض
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۵۶
الفقر اذا ابعدکم یدنیکم
و الفقر اذا اماتکم یُحییکم
یا اخوانی بفقرکم اوصیکم
الفقر عناً و ذلکم یکفیکُم
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۵۷
جمعیت ازین شیفته رایان آموز
جان بازی ازین بی سر و پایان آموز
در مملکت طلب فنا سلطانی است
این سلطانی ازین گدایان آموز
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۵۸
از طعم لب تو در شکر چیزی هست
وز نور رخ تو در قمر چیزی هست
منکر مشو ای دوست که در عالم فقر
بیرون ز سر و ریش دگر چیزی هست
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۵۹
درویشان را بر همه عالم پیشی است
درویشان را کمینه سودی بیشی است
این محتشمی که عاقلان می طلبند
چون در ره درویش بود درویشی است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۶۰
درد ره فقر به زهَر درمان است
دانستن آن نه ذوق هر نادان است
خاک کف پای کمترین درویشی
تاج سر سردارترین سلطان است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۶۱
در عالم فقر میر و سلطان هیچ است
در درویشی ملک سلیمان هیچ است
گر نفس تو را به این و آن بفریبد
در گوش مکن عشوهٔ آن کان هیچ است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۶۲
سلطانی اصل بی گمان درویشی است
سرداری بی نام و نشان درویشی است
این محتشمی که مردمانش طلبند
دانی که چه چیز باشد آن درویشی است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۶۳
امروز بده بدان جهانی که به است
بستان سبکی را به گرانی که به است
ملکی که به یک نفس مشوّش گردد
درویشی از آن ملک ندانی که به است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۶۴
گفتی عالم به پای درویشان است
عالم همه از برای درویشان است
زنهار مخوان تو هر گدا را درویش
سلطان جهان گدای درویشان است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۶۵
سرمایهٔ ملک جاودان درویشی است
درویش تن است و جان آن درویشی است
افلاس و گدایی نبود درویشی
پرداختن دل زجهان درویشی است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۶۶
مقبل بود آنک آشنای دَرِ اوست
مُدبِر باشی گرت نه رای دَرِ اوست
گر درویشی گدایی از سلطان چیست
آن سلطانان همه گدای دَرِ اوست
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۶۷
آن نقطه که در فقر نهان آوردند
از بهر بسی زنده دلان آوردند
دیوان صفا که پنج نوبت می زد
افسوس که قومی به زیان آوردند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۶۸
عالم همه سر به سر گدایان دارند
محنت همه خویشتن نمایان دارند
اندر عالم به دست کس چیزی نیست
ور هست همین برهنه پایان دارند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۶۹
شاهان جهان چاکر درویشانند
عالم همه خاک در درویشانند
معصومانی که ساکنان قدسند
با این همه اجرا خور درویشانند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۷۰
اندر ره فقر دیده نادیده کنند
هرچ آن نه حدیث اوست نشنیده کنند
خاک در او باش که شاهان جهان
خاک در تو چو سرمه در دیده کنند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۷۱
بادی که زکوی فقر گرد انگیزد
بر آتش کبر آب تواضع ریزد
حقّا که هزار تاج کسری ارزد
گردی که زپای این گدایان خیزد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۷۲
درویش کسی بود که در خود نگرد
خود را ز جهان نفس بیرون شمرد
دنیاش نباشد غم عقبی نخورد
آن است رونده کاین چنین ره سپرد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۷۳
گر شهوت توسن تو رام تو شود
در خطّهٔ جان خطبه به نام تو شود
ور زانک تو در فقر به غایت برسی
سلطان همه جهان غلام تو شود
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۷۴
درویش که اسرار نهان می‌بخشد
هردم ملکی به رایگان می‌بخشد
درویش کسی نیست که نان می‌خواهد
درویش کسی بود که جان می‌بخشد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۷۵
درویش زخودپرستی آزاد بود
ظاهر چو خراب و باطن آباد بود
او را که زلطف ایزدی داد بود
از ردّ و قبول خلق آزاد بود
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۷۶
هر دل که درو دُرّ معانی بندد
ایذای چنین طایفه را نپسندد
این گریهٔ صوفیان ندانی از چیست
در ماتم آن کس که برایشان خندد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۷۷
درویش به غم همیشه خرّم باشد
اندر ره فقر زخم مرهم باشد
گر درویشی تو بابلا خوش می باش
کس جای حدیث عافیت کم باشد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۷۸
میل دل ما جز به فقیری نبود
خرسند به میر جز اسیری نبود
از صدق اثری در دل شخصی دیدم
ورنه دل ما منزل میری نبود
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۷۹
دانی چه بود جان و جهانِ درویش
دانی چه بود امن و امانِ درویش
آن ملک که بی امان و بی خصم بود
دانی که کدام باشد آنِ درویش
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۸۰
دستِ دل ما هر چه تهی تر خوش تر
و آزادی دل زهرچه خوش تر خوش تر
عیش خوش مفلسانه یک چشم زدن
از مملکت هزار قیصر خوش تر
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۸۱
شاهان همه دولت از فقیران طلبند
صحبت همه از نشست پیران طلبند
تو بر سر و پا برهنگی شان منگر
گنج از همه خانه های ویران طلبند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۸۲
آزادی مرد هر چه خواهی ارزد
و این حال زماه تا به ماهی ارزد
افسوس که از دست بدادی به هوس
آن درویشی که پادشاهی ارزد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۸۳
هرگه که تو آوری بیانی از فقر
در حال تو را دهند جانی از فقر
تا ترک وجود هر دو عالم نکنی
معلوم نگرددت نشانی از فقر
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۸۴
درویش همیشه بی نوا اولی تر
نزل ره درویش بلا اولی تر
آنجا که نشان جان نباشد لایق
گر ترک کنی کار تو را اولی تر
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۸۵
در راه طلب خدمت درویشان کن
بیگانه مباش یاری خویشان کن
با خود مکن آن جنگ که نامردمی است
و آن صلح که با خود است با ایشان کن
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۸۶
در درویشی کار به صدق است و یقین
در درویشی کار نه کفر است و نه دین
درویش کسی بود که بیزار بود
از کفر و زاسلام و زدنیا و زدین
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۸۷
در فقر اگر دمی تو با حق داری
سرمایهٔ عاشقان مطلق داری
گر بوی وصالش به مشام تو رسد
منصور شوی بانگ اناالحق داری
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۸۸
تا ظن نبری که غمخوری درویشی است
یا بی کسی و مختصری درویشی است
تو پنداری که مفلسان درویشند
سرمایهٔ هر توانگری درویشی است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۸۹
در عالم فقر ار سر هر پر هوسی
سرمست همی دوند هر نیک و خسی
در فهم فرو شدند از وهم بسی
وز وهم نیامده است در فهم کسی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۹۰
خود دمدمه ای است آدمی از دم او
عالم همه سایه است از عالم او
تاج سر کیقباد و جمشید ارزد
خاک قدم سوختگانِ غم او
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۹۱
امروز چو ناصر فقیران باشی
فردا زقبیل دستگیران باشی
خاک کف پای جمله درویشان شو
تا تاج سر جمله امیران باشی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۹۲
دردی است طمع که نیستش درمانی
گنجی است یقین که نیستش پایانی
خاک در فقر توتیایی است بزرگ
کان حیف بود به چشم هر سلطانی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۹۳
درویشان را عار بود محتشمی
در دیده شان نار بود محتشمی
او را که رسد از گل درویشی بوی
بر خاطر او خار بود محتشمی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۹۴
با فقر نشین اگر تو همدم خواهی
فقر است اگر ملک مُسلَّم خواهی
خاک کف پای این گدایان را خواه
گر افسر سروران عالم خواهی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۹۵
درویش ز درویشی از آن می نرهد
کاین دهر درم به جای خود می ننهد
آن را که دل است هیچ درویشی نیست
و آن را که به دست است دلش می ندهد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۹۶
گر مرکب عشق نیکوان خواهی تاخت
با سوختگان چو شمع می باید ساخت
دانی زچه شد شاهدی شمع به جمع
آسایش جمع جست و خود را در باخت
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۹۷
جانی که زمهر زیر میغش داری
باید که همیشه زیر تیغش داری
جان و دل تو که هردوان بخشش اوست
خود آن ارزد کزو دریغش داری
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۹۸
تا تو نشوی فرد به فردی نرسی
در راه یگانگی به مردی نرسی
تا تو غم نام و ننگ خواهی خوردن
هرگز به مقام هیچ مردی نرسی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۱۹۹
در کعبهٔ دل اگر تو حاضر باشی
مانندهٔ کعبه سخت ظاهر باشی
از خود نفسی اگر مجرّد گردی
به زانک همه عمر مجاور باشی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۰۰
هر دل که درو مایهٔ تجرید کم است
بیهوده همه عمر ندیم ندم است
جز خاطر فارغ که نشاطی دارد
دیگر همه هرچ هست اسباب غم است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۰۱
از خود به درآیی نفسی تجرید است
فارغ شوی از هر هوسی تجرید است
خودبینی و بی سیم و زری مشغولی است
اکرام همه خلق جهان تجرید است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۰۲
آن را که دلش خانهٔ توحید بود
در کون و مکان طالب تجرید بود
او را که شب و روز بود بر در او
شبها همه قدر و روزها عید بود
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۰۳
افکند بتی به بت پرستی ما را
او راست خبر که نیست هستی ما را
زان می که شب وصال با هم خوردیم
تا روز قیامت است مستی ما را
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۰۴
ما را تو مدام دل به مستی ندهی
وز هستی خویش تا نرستی ندهی
تا هستی و نیستیت یکسان نشود
باید که تو نیستی به هستی ندهی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۰۵
ساقی به صبوحی می ناب اندر ده
مستان شبانه را شراب اندر ده
مستیم و خراب در خرابات فنا
آوازه به عالم خراب اندر ده
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۰۶
دانم که زنیستی تو هستم کردی
پس از بد و نیک هر چه هستم کردی
من مستم و شک نیست که اصحاب کرم
بر مست نگیرند و تو مستم کردی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۰۷
مستم دارد زباده ساقی پیوست
مستی که بود جام می اش دور از دست
این کار نگر که مر مرا افتاده است
یاران همه از می و من از ساقی مست
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۰۸
مستی زمی عشق و نه مستی زمی است
وآن کس که زمی مست بود مست کی است
دیوانه بهار دید گفتا که دَی است
جنبیدن هر کسی از آنجا که وی است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۰۹
هر کاو نشود مست تو او مغبون است
واین حالت مستی زصفت بیرون است
مستی باید خراب همچون «اوحد»
تا او داند که حال مستی چون است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۱۰
قم فاسقنی قهوةً کان عاصرها
قبل الزّمان و کانت ثانی القدم
ناریه جاثلیق الدّهر یعرفها
زُفّت الیه و بنت الکرم فی العدم
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۱۱
در صفّهٔ شاه دست یازی نبود
واندازهٔ کوتاه و درازی نبود
نارفته قدم تو معرفت می گویی
تو خود گویی ولی نمازی نبود
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۱۲
یک دست به مصحفیم و یک دست به جام
گه نزد حلالیم و گهی نزد حرام
نه پختهٔ پخته ایم و نه خامی خام
نه کافر مطلق نه مسلمان تمام
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۱۳
در راه خدا نکتهٔ طامات چه سود
اقرار زبان با دل برلات چه سود
گیرم که ره کعبه به سر پیمودی
مالت به حرم دل به خرابات چه سود
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۱۴
آنها که به تقلید عبارات کنند
واندر طلب خدا ریاضات کنند
تا دل نکنی پاک ز دنیا و هوا
در راه به یک پیاده شان مات کنند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۱۵
قلّاش و قلندری و عاشق بودن
می خواره و بت پرست و فاسق بودن
در کنج خرابات موافق بودن
به زانک به خرقه در منافق بودن
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۱۶
درویشانیم و نیز دلریشانیم
آواره زخان و مان وز خویشانیم
ما جامهٔ مردان به سپر ساخته ایم
تا خلق گمان برد که ما زیشانیم
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۱۷
نارفته ره صدق و صفا گامی چند
پوشیده مرقّعی ازین خامی چند
بگرفته به تقلید الف لامی چند
بدنام کنندهٔ الف لامی چند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۱۸
هرگه که ببینی دو سه سرگردان را
عیب ره مردان نتوان کرد آن را
تقلیدِ دو سه مقلّد بی معنی
بدنام کند راه جوامردان را
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۱۹
هر مرد که با فراغتش سامان است
هر چند که مفلسی بود سلطان است
تا هست طمع بهشت دوزخ باشد
فارغ شو و چشم سوزنی میدان است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۲۰
اکنون که تو را امید آزادی خاست
مشغول شدن به دیگری سخت خطاست
دعوی فراغت کنی و مشغولی
انصاف بده فارغ و مشغول رواست؟!
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۲۱
اسباب وجود دم به دم تشویش است
تا با تو توی است بر ارم تشویش است
فارغ شدن و تکیه بر اسباب فراغ
زآنجا که فراغت است هم تشویش است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۲۲
ناجنسان را تو محرم راز مکن
جز خدمت محرمان تو دمساز مکن
خواهی که سخن زپرده بیرون نشود
خونابه همی خور و دهن باز مکن
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۲۳
اسرار که سخت است سخن سست مگو
نی کم کن و آنک عقل واجُست مگو
دانستنی اش مرتبهٔ تُست بدان
ناگفتنی اش مصلحت تُست مگو
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۲۴
آیات کتاب حق همی خوان و مپرس
واین ناقهٔ پی بریده می ران و مپرس
خواهی که سِرَت زپرده بیرون نشود
می بین و مگو با کس و می دان و مپرس
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۲۵
دردا که درین سوز و گدازم کس نیست
همراه درین راه درازم کس نیست
در قعر دلم جواهر راز بسی است
اما چه کنم محرم رازم کس نیست
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۲۶
از عمر نصیب جاودانی برگیر
سرمایهٔ حاصل جوانی برگیر
می دان که حیات همچو گنجی است روان
از گنج هر آنچ می توانی برگیر
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۲۷
آن را که طریق نیکبختی باید
گوش و دل و دیده هر سه را بگشاید
بردارد آنچ حال او را شاید
بگذارد آن را که به کارش ناید
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۲۸
غافل منشین که این زمانی است عزیز
هر دم که برآید از تو جانی است عزیز
عمری که بیاید و بخواهد رفتن
ضایع مکنش که خون بهایی است عزیز
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۲۹
تخمی دو سه بی وقت بپاشیم مگر
حالی به دروغ بر تراشیم مگر
عمری به هوس با دگران ما کردیم
روزی دو سه نیز با تو باشیم مگر
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۳۰
ای دل چه کری کند مشوش بودن
وز بهر دو روزه عمر سرکش بودن
بنیاد سرای عمر بر هیچ افتاد
خوش نیست برای هیچ ناخوش بودن
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۳۱
خود را چو دمی ز دهر خرّم یابی
از عُمر نصیب خویش آن دم یابی
زنهار که ضایع نکنی آن دم را
باشد که چنان دمی دگر کم یابی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۳۲
با ما تو هر آنچ گویی از کین گویی
پیوسته مرا ملحد و بی دین گویی
من خود بترم از آنچ می گویی تو
انصاف بده تو را رسد کاین گویی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۳۳
ای خواجه یکی کام روا کن ما را
دم در کش و در کار خدا کن ما را
ما راست رویم ولی تو کژ می بینی
رو چارهٔ دیده کن رها کن ما را
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۳۴
یکباره برون نیامده از پی و پوست
دعوی سری مکن دلا کاین نه نکوست
شیخی خواهی برو مریدی می کن
کان کس که مرید شد مراد همه اوست
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۳۵
داری سر کارزار میدان این است
پیدا کن اسرار مریدان این است
ای بی کاران ار سر و کاری دارید
کار این کار است و راه مردان این است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۳۶
بس خون جگر که شیخ من با من خورد
تا کرد مرا چنین که می بینی مرد
من بد بودم شیخ مرا نیکو کرد
من نیز همان کنم که او با من کرد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۳۷
بر خود چو نئی به بی تباهی منکر
بر ما چه شوی به بی گناهی منکر
انکار و ارادتت مرا یکسان است
خواهی تو مرید باش و خواهی منکر
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۳۸
هر شیخ که او علم ندارد در تن
او نتواند مرید را پروردن
این شیخی را علم و عمل می باید
بی علم چه لایق است شیخی کردن
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۳۹
اندر ره عشق اگر تکلّف نکنی
گر جان خواهد زتو توقّف نکنی
گیرم که تکلّف نکنی در باقی
شاید [که] تکلّف به تکلّف نکنی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۴۰
تا جان خودت به دست سودا ندهی
وآن را که تکلّف است ره واندهی
از دست تکلّف بستان دامن خویش
تا دامن جان به دست غوغا ندهی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۴۱
در دست تکلّف چو اسیری ای دل
بر طبع خودت نیست امیری ای دل
جهدی بکن از سر تکلّف برخیز
در پای تکلف به چه میری ای دل
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۴۲
زنهار دلا بکوش اگر باخبری
کز دست تکلّف تو مگر جان بُبَری
مادام که در بند تکلّف باشی
از عمر خود و عیش جهان بی خبری
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۴۳
امروز درین زمانه بی یاری به
در خلق وفا نماند تنهایی به
چون رونق علم نیست جهل اولی تر
چون قیمت عقل نیست سَودایی به
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۴۴
شمع دل من روی چو شمع تو بس است
چون روی تو نیست شمع و شاهد هوس است
با ما چو غم تو ساعتی یک نفس است
در حسرت این واقعه بسیار کس است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۴۵
گر زانک بر کس نروم روزی چند
تا کاشتهٔ خود دروم روزی چند
دانی غرضم از آن نشستن چه بُود
تا غیبت خلق نشنوم روزی چند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۴۶
بی روی توَم زخویشتن دل بگرفت
وز درد توَم زمرد و زن دل بگرفت
از من دل من گرفت [و از دل] من نیز
از سوزش حال دل من دل بگرفت
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۴۷
یکباره زعقل و خردم دل بگرفت
وز خیر و شر و نیک و بدم دل بگرفت
احوال حدیث دیگران خود بگذار
از خویشتن و حال خودم دل بگرفت
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۴۸
آنها که درین راه فلاحی باشند
کی یار می و جفت صراحی باشند
گر خلوت و عزلت از اباحت باشد
پس جملهٔ انبیا مباحی باشند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۴۹
این آزادی هزار جان بیش ارزد
و این تنهایی ملک جهان بیش ارزد
در خلوت یک زمان با خود بودن
از جان و جهان این و آن بیش ارزد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۵۰
ای دل تو طربناک نئی حیران باش
رنج تو زدانش است و رو نادان باش
خواهی که زدست دیو مردم برهی
مانند پری زآدمی پنهان باش
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۵۱
ای دل پس زنجیر چو دیوانه نشین
بر دامن درد خویش مردانه نشین
زآمد شد بیهوده تو خود را پی کن
معشوقه چو خانگی است در خانه نشین
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۵۲
آن یار که در سینه جنون دارم ازو
در هر مژه صد قطرهٔ خون دارم ازو
کنجی و دمی و محرمی می طلبم
تا شرح دهم که حال چون دارم ازو