mabidan/ganjoor huggingface dataset:
فریدون مشیری — از خاموشی — در زلال شب
شب آنچنان زلال، که میشد ستاره چید!
دستم به هر ستاره که می خواست می رسید
نه از فراز بام،
                          که از پای بوته ها
می شد ترا در آینهء هرستاره دید!
*	
در بی کرانِ دشت
در نیمه های شب
جز من که با خیال تو
                                   می گشتم
 جز من که در کنار تو می سوختم غریب!
 تنها ستاره بود که می سوخت.
 تنها نسیم بود که می گشت.
فریدون مشیری — از خاموشی — بیا ز سنگ بپرسیم!
درون آینه ها درپی چه می گردی ؟
                                                 بیا ز سنگ بپرسیم
 که از حکایت فرجام ما چه می داند
                                     بیا ز سنگ بپرسیم،
زانکه غیر از سنگ
کسی حکایت فرجام را نمی داند!
همیشه از همه نزدیک تر به ما سنگ است!
                                                               نگاه کن،
نگاه ها همه سنگ است و قلب ها همه سنگ
 چه سنگبارانی ! گیرم گریختی همه عمر،
کجا پناه بری ؟
خانه خدا سنگ است!
*	
به قصه های غریبانه ام ببخشایید!
 که من ــ که سنگ صبورم ــ 
 نه سنگم و نه صبور!
دلی که می شود از غصه تنگ، می ترکد
چه جای دل که درین خانه سنگ می ترکد!
در آن مقام که خون از گلوی نای چکد
عجب نباشد اگر بغض چنگ می ترکد
 چنان درنگ به ما چیره شد که سنگ شدیم!
دلم ازین همه سنگ و درنگ می ترکد.
*
بیا ز سنگ بپرسیم
که از حکایت فرجام ما چه می داند
ازآن که عاقبتِ کارِ جام با سنگ است!
بیا ز سنگ بپرسیم
 نه بی گمان، همه در زیر سنگ می پوسیم
 و نامی از ما بر روی سنگ می ماند؟
درون آینه ها در پی چه می گردی؟
فریدون مشیری — از خاموشی — دور
من پا به پای موکب خورشید
یک روز تا غروب سفر کردم
دنیا چه کوچک است
وین راه شرق  و غرب، چه کوتاه!
تنها دو روز راه
                   میان زمین و ماه
اما، من و تو دور...
آن گونه دورِ دور،
                          که اعجاز عشق نیز
ما را به یکدگر نرساند
		ز هیچ راه،
                                           آه!
فریدون مشیری — از خاموشی — شکسته
آن سوی صحرا 
                 ــ پشت سنگستان مغرب ــ
در شعله های واپسین می سوخت خورشید.
وز بازتاب سرخ غمگین درین سوی
می سوخت از نو «تخت جمشید»!
*	
من بودم و رویای دورِ آن شبیخون
وان سرخی بیمار گون
                                  آرام آرام
                                           شد آتش و خون!
تاریکی و توفان و تاراج
پرواز مشعل ها، هیاهوی سواران
موج بلند شعله
تا اوج ستون ها
فریاد ره گم کردگان در جنگل دود!
دود در آتش ماندگان، بی حرفِ بدرود
از هم فروپاشیدن ایوان و تالار
در هم فرو پیچیدن دروازه دیوار!
*
بر روی بام و پله، در دالان و دهلیز
بیداد خنجرهای خونریز
غوغای جنگ تن به تن بود
اوج شکوه شرق گرم سوختن بود!
دود سیاهش بی امان در چشم من بود.
بر نقش دیواری  ــ در آن هنگامه ــ دیدم
 تندیس پاک اورمزد افتاده بر خاک
                                           شمشیر دست اهریمن بود!
 کم کم نهیب شعله ها کوتاه می شد!
شب ــ  مثل خاکستر ــ فرو می ریخت خاموش
در پرتو لرزان مهتاب
سنگ و ستونهای به خاک افتاده، از دور
اردوی سربازان خسته
روح پریشان زمان، اینجا و آنجا
چون سایه، بر بالین مجروحان نشسته
بهتی به بغض آمیخته،
در هر گلویی راه بر فریاد بسته
چشم جهان 
                               ــ ماه ــ
 تا جاودان بیدار می ماند
من بازمی گشتم شکسته
فریدون مشیری — از خاموشی — دو قطره، پنهانی
شکست و ریخت به خاک و به باد داد مرا
چنانکه گویی هرگز کسی نزاد مرا
*
مرا به خاک سپردند و آمدند و گذشت.
 تکان نخورد درین بی کرانه آب از آب
ستاره می تابید.
بنفشه می خندید.
 زمین به گرد سر آفتاب می گردید!
همان طلوع و غروب و
                                    همان خزان و بهار
 همان هیاهو
                              جاری به کوچه و بازار
همان تکاپو،
                  آن گیر و دار،
                                       آن تکرار
همان زمانه
که هرگز نخواست شاد مرا!
*
 نه مهر گفت و نه ماه
نه شب،نه روز،
                     که این رهگذر که بود و چه شد؟
نه هیچ دوست،
              که این همسفر چه گفت و چه خواست
ندید، یک تن ازین همرهان و همسفران
 که این گسسته!
                 غباری به چنگ باد هوا است!
تو ای سپرده دلم را به دست ویرانی!
همین تویی تو که ــ شاید ــ
	                 دو قطره، پنهانی
ــ شبی که با تو درافتد غم پشیمانی ــ
سرشک تلخی در مرگ من می افشانی!
 تویی
            همین تو،
		 که می آوری به یادمرا.
فریدون مشیری — از خاموشی — توضیحات
۵ ــ از خاموشی ــ ۱۳۵۶
.
آفرینش
ساقی
رنج
با برگ
زمزمه ای در بهار
مسخ: در متن نیانده
غزلی شسکته: در متن نیانده
تو نیستی که ببینی
در زلال شب
بیا، ز سنگ بپرسیم!
دور
شکسته
دو قطره، پنهانی
.
afasoft.ir
فریدون مشیری — ریشه در خاک — نیایش
آفتابت
           ــ  که فروغ رخ «زرتشت» در آن گل کرده‌ست
آسمانت 
           ــ که ز خمخانه «حافظ» قدحی آورده‌ست
کوهسارت
           ــ که  بر آن همت «فردوسی» پر گسترده‌ست
بوستانت 
ــ کز نسیم نفس «سعدی» جان پرورده‌ست
                                                       همزبانان من‌اند.
*
 مردم خوب تو، این دل به تو پرداختگان
سر و جان باختگان، غیر تو نشناختگان
پیش شمشیر بلا
                       قد برافراختگان،سینه سپرساختگان
                                                             مهربانان من‌اند.
*
نفسم را پر پرواز از توست
به دماوند تو سوگند که گر بگشایند
بندم از بند ببینندکه:
                                   آواز از توست!
 * 
همه اجزایم با مهر تو آمیخته است 
همه ذراتم با جان تو آمیخته باد
خون پاکم که در آن عشق تو می‌جوشد وبس
تا تو آزاد بمانی
                         به زمین ریخته باد!
فریدون مشیری — ریشه در خاک — رساتر از فریاد
مگر رِسَم به کلامی:
رهاتر از آتش،
رساتر از فریاد،
فراتر از تأثیر،
                       
که چون به کوه بخوانی، ز هفت پرده سنگ،
گذر کند چون تیر! 
وگر به دل بنشانی، نپرسی از پولاد،
نترسی از شمشیر
                   کتاب‌های جهان را ورق ورق گشتم!
                  
به برگ برگِ درختان، به سطر سطر چمن،
نشانه‌ها گفتم.
ز مهر پرسیدم.
به ماه نالیدم.
ستاره‌ها را شب‌ها به همدلی خواندم.
به پای باد به سرچشمه افق رفتم.
                           به بال نور، درآیینه شفق گشتم.
                        
شبی، شباهنگی
درون تاریکی
نشست و حق ... حق ... زد!
                 
 صدای خونینش،
ز هفت پرده شب،
گذرکنان چون تیر!
رهاتر از آتش،
رساتر از فریاد،
فراتر از تاثیر؛
                   به من رسید و هم‌ واز مرغ حق گشتم!
فریدون مشیری — ریشه در خاک — تشنه در آب
با شاخه هایِ نرگس،
شمع و چراغ وآینه،
تنگِ بلور و ماهی،
نوروز را به خانه خاموش می برم،
هر چند
رنگین کمانِ لبخند،
در آستان خانه نباشد.
هر چند در طلوع بهاران،
در شهر، یک ترانه نباشد.
شمع و چراغ و آینه و گُل،
انگیزه های شاد(ند).
یا خود به قول «حافظ»:
«مجموعه مراد.»
امّا در این حصار بلورین،
یک ماهیِ هراسان زندانی ست!
هر چند آب پاکش،
                       مانند اشک چشم.
هر چند در بلورش،
آوازهای آیینه،
                       پروازهای نور!
در جمعِ شمعِ و نرگس و آیینه و چراغ،
این ماهی هراسان،
در جستجویِ روزنه ای، تُنگِ تَنگ را،
ــ با آن نگاههای پریشان ــ
پیوسته دور میزند و دور میزند.
اما دریچه ای به رهایی،
                                      پیدا نمی کند!
من از نگاه ماهی، در تنگنای تَنگ،
بی تاب می شوم.
وز شرمِ این ستم که بر این تشنه می رود؛
انگار پیش دیده او آب می شوم!
چون باد، با شتاب،
از جای می پرم.
زندانیِ حصارِ بلورین را،
تا آبدان خانه خاموش می برم.
آرام تر ز برگ،
می بخشمش به آب!
می بینم از نشاطِ رهایی،
در آن فضای باز،
پرواز می کند!
آزاد، تیز بال، سبک روح،
سرمست،
                      بر زمین و زمان ناز میکند!
تا در کِشد تمامی آن شهد را به کام،
با منتهای شوق دهان باز می کند!
هر چند،
دیوار آبدان، خزه بسته
پاشویه ها خراب شکسته،
وان راکد فسرده درین روزگارِ تلخ،
دیگر به خاکشیر نشسته!
این آبدان اگر نه بلورین،
وین آب اگر نه بلورین
وین آب اگر نه روشن مانندِ اشک چشم،
اما جهانِ او، وطن اوست.
اینجاتمام آنچه در آن موج می زند
پیوند ذره های تن اوست.
آه ای سراب دور!
ما را چه می فریبی،
                         با آن بلور و نور؟!
فریدون مشیری — ریشه در خاک — ریشه در خاک
تو از این دشتِ خشکِ تشنه روزی کوچ خواهی کرد و 
اشک من تو را بدرود خواهد گفت.
نگاهت تلخ و افسرده ست.
دلت را خارخارِ ناامیدی سخت آزرده ست.
غمِ این نابسامانی همه توش و توانت را ز تن برده است!
                      
تو با خون و عرق، این جنگلِ پژمرده را رنگ و رمق دادی.
تو با دست تهی با آن همه توفان بنیان کن در افتادی.
تو را کوچیدن از این خاک، دل بر کندن از جان است!
تو را با برگ برگِ این چمن پیوندِ پنهان است.
                     
تو را این ابرِ ظلمت گسترِ بی رحمِ بی باران،
تو را این خشک سالی های پی در پی،
تو را از نیمه ره بر گشتن یاران،
تو را تزویر غمخواران،
                                  ز پا افکند
تو را هنگامهء شوم شغالان،
بانگ بی تعطیل زاغان،
                                در ستوه آورد.
  
تو با پیشانیِ پاکِ نجیبِ خویش،
که از آن سویِ گندم زار،
طلوع با شکوهش خوش تر از صد تاج خورشید است؛
تو با آن گونه های سوخته از آفتابِ دشت،
تو با آن چهرهء افروخته از آتش غیرت،
ـ که در چشمان من والاتر از صد جامِ جمشید است،
تو با چشمانِ غم باری،
                   ـ که روزی چشمه جوشان شادی بود و، ـ
                                اینک حسرت و افسوس، بر آن
                                سایه افکنده ست خواهی رفت.
و اشکِ من تو را بدرورد خواهد گفت!
                
                     
من اینجا ریشه در خاکم.
من اینجا عاشقِ این خاکِ اگر آلوده یا پاکم.
من اینجا تا نفس باقی ست می مانم.
من از اینجا چه می خواهم، نمی دانم!
امیدِ روشنایی گر چه در این تیره گی ها نیست،
من اینجا باز در این دشتِ خشکِ تشنه می رانم.
من اینجا روزی آخر از دل این خاک، با دستِ تهی
                                                                 گل بر می افشانم.
من اینجا روزی آخر از ستیغ کوه، چون خورشید.
سرود فتح می خوانم،
و می دانم
تو روزی باز خواهی گشت!
.
http://afasoft.ir/post/۱۰۴
فریدون مشیری — ریشه در خاک — امیرکبیر
رمیده از عطشِ سرخ آفتابِ کویر،
غریب و خسته رسیدم به قتلگاهِ امیر.
                     
زمان، هنوز همان شرمسارِ بهت زده،
زمین، هنوز همین سخت جانِ لال شده،
جهان هنوز همان دست بسته تقدیر!
                          
هنوز، نفرین می بارد از درو دیوار.
هنوز، نفرت از پادشاه بد کردار.
هنوز وحشت از جانیان آدمخوار!
هنوز لعنت ، بر بانیان آن تزویر.
             
                      
هنوز دستِ صنوبر به استغاثه بلند،
هنوز بیدِ پریشیده ، سر فکنده به زیر،
هنوزهمهمه سروها که «ای جلاد!»
مزن! مکش! چه کنی؟ های ؟!
                                      ای پلید شریر!
چگونه تیغ زنی بر برهنه در حمام؟!
چگونه تیر گشایی به شیر در زنجیر!؟
                
                    
هنوز، آب، به سرخی زند که در رگ جوی،
هنوز،
هنوز،
هنوز،
به قطره قطره گلگونه، رنگ میگیرد،
از آنچه گرم چکید از رگِ امیر کبیر.
                           
نه خون، که عشق به آزادگی، شرف، انسان،
نه خون، که داروی غم های مردمِ ایران.
نه خون، که جوهر سیال دانش و تدبیر.
                 
هنوز زاریِ آب،
                        هنوزناله باد،
هنوز گوشِ کرِ آسمان، فسونگر پیر!
             
هنوز منتظرانیم تا ز گرمابه
برون خرامی ۱، ای آفتابِ عالم گیر.
                
«نشیمن تو نه این کنج محنت آباد است.
تو را ز کنگره عرش می زنند صفیر!» ۲
             
به اسب و پیل چه نازی؟  که رخ به خون شستند،
درین سراچه ماتم، پیاده، شاه، وزیر!
                   
چون او دوباره بیاید کسی؟
محال ..... محال،
هزاران سال بمانی اگر،
                                چه دیر...
                                                چه دیر...!
.
http://afasoft.ir/post/۲۲
فریدون مشیری — ریشه در خاک — آفتاب و گل...
من و شب هر دو بر بالین این بیمار بیداریم.
من و شب هر دو حال درهم آشفته‌ای داریم.
                     
پریشانیم، دلتنگیم
به خود پیچیده‌تر، از بغض خونین شباهنگیم.
                     
هوا: دَم کرده، خون‌آلود، آتش‌خیز، آتش‌ریز،
به جانِ این فرو غلتیده درخون
                                             آتش تب ‌تیز !
                  
تنی اینجا به خاک افتاده
                      پرپر می‌زند در پیش چشم من 
که او را دشنه‌آجین کرده ‌دست دوست یا دشمن 
وگر باور توانی کرد دست دوست با دشمن!
 *
جهان بی ‌مهر می‌ماند که می ‌میرد مسیحایی
نگاهی می‌شود ویران که می‌ارزد به دنیایی
 *
من این را نیک می‌دانم، که شب را، ساعتی دیگر،
فروزان آفتابی هست
                              چون لبخند گل پیروز.
شب آیا هیچ می‌داند گر این بدحال،
نماند تا سحرگاهان
                        - زبانم لال،
جهان با صد هزاران آفتاب و گل،
دگر در چشم من تاریک تاریک است
چون امروز
فریدون مشیری — ریشه در خاک — درخت و پولاد
صدها درخت افتاد، تا این برج پولاد
سر بر کشید،
                      ای داد ازین بیداد فریاد!
دیگر، پرستو، گل، چمن، پروانه، شمشاد؛
رفتند از یاد... !
فرداست،- خواهی دید- کزاین‌گونه، هرسوی،
انسان هزاران برجِ پولادین برافراشت.
فرداست،- می‌بینی- که با نیروی دانش،
هم آب را دوخت!
هم سنگ را کاشت! 
          
آنک! 
ببین! از پایگاه ماه برخاست،
 ــ چون زنگیان تیغ درمشت،
«ناهید» را کُشت! 
«بهرام»را برخاک انداخت! 
«خورشید» را از طاق برداشت.
             
ــ ای سایبانت برج پولاد،
تاج غرورت بر سر، از خودکامگی مست!  
کارَت، نه آن
                   راهت، نه این است.
                
فرزانه استاد!
با من بگو، در عمق این جان‌های تاریک،
کی می توان نوری برافروخت؟
یا روی این ویرانه‌ها،
کی می‌توان صلحی برافراشت؟!
                
ای جنگلِ آهن به تدبیر تو آباد! 
کی می توان در باغ این چشمان گریان،
روزی نهال خنده‌ای کاشت؟
             
جای به چنگ آوردن ماه،
یا پنجه افکندن به خورشید،
                    کی می توان،
                                 کی می توان،
کی می توان،
دل‌های خونین را از روی خاک برداشت؟!
فریدون مشیری — ریشه در خاک — در آیینه اشک...
بی تو، سی سال، نفس آمد و رفت،
این گرانجانِ پریشان پشیمان را.
 
کودکی بودم، وقتی که تو رفتی، اینک،
پیرمردی‌ست ز اندوهِ تو سرشار، هنوز.
              
شرمساری که به پنهانی، سی سال به درد،
در دل خویش گریست.
نشد از گریه سبکبار هنوز!
                     
آن سیه‌دستِ سه داسِ سه دل، که تورا،
چون گُلی، با ریشه،
از زمین دلِ من کند و ربود؛
نیمی از روح مرا با خود برد.
نشد این خاک به‌هم‌ریخته، هموار، هنوز!
                
ساقه‌ای بودم، پیچیده  بر آن قامتِ مهر،
ناتوان، نازک، تُرد،
تندبادی برخاست،
تکیه‌گاهم افتاد،
                       برگ‌هایم پژمرد... 
          
بی تو، آن هستی غمگین دیگر،
به چه کارم آمد یا به چه دردم خورد؟
 
روزها، طی شد از تنهایی مالامال،
شب، همه غربت و تاریکی و غم بود و، خیال.
همه شب، چهره لرزان تو بود،
کز فراسوی سپر،
گرم می‌آمد در آینه اشک فرود.
نقش روی تو، درین چشمه، پدیدار، هنوز!
          
تو گذشتی و شب و روز گذشت.
آن زمان‌ها،
         به امیدی که تو، برخواهی گشت،
پای هر پنجره، مات،
می‌نشستم به تماشا، تنها،
گاه بر پردء ابر،
گاه در روزنِ ماه،
دور، تا دورترین جاها می رفت نگاه؛
باز می‌گشتم تنها، هیهات!
چشم‌ها دوخته‌ام بر در و دیوار هنوز!
            
بی تو، سی سال نفس آمد و رفت.
مرغِ تنها، خسته، خون‌آلود.
که به دنبال تو پرپر می‌زد،
از نفس می‌افتاد.
در فقس می‌فرسود،
ناله‌ها می کند این مرغ گرفتار هنوز!
            
             
رنگِ خون بر دم شمشیر قضا می بینم!
بوی خاک از قدم تند زمان می شنوم!
شوق دیدار توام هست،
                              چه باک
به نشیب آمدم اینک ز فراز،
به تو نزدیک ترم، می‌دمی دانم.
یک دو روزی دیگر،
از همین شاخه لرزان حیات،
پرکشان سوی تو می‌آیم باز.
دوستت دارم،
                    بسیار،
                                      هنوز... !
فریدون مشیری — ریشه در خاک — در آن جهان خوب...
آیا اجازه دارم،
از پای این حصار
در رنگ آن شکوفه شاداب بنگرم
وز لای این مُشبَّکِ خونینِ خارخار،
ــ این سیم خاردار ــ
یک جرعه آبِ چشمه بنوشم؟
« بیرون جلوی در ۱ »
چندان که مختصر رمقی آورم به دست،
در پای این درخت، بیاسایم،
آیا اجازه دارم؟!
                 
یا همچنان غریب، ازین راه بگذرم،
وین بغض قرن‌ها « نتوانی» را
چون دشنه در گلویِ صبورم فرو برم؟
                      
در سایه زار پهنهء این خیمهء کبود،
خوش بود اگر درخت، زمین، آب، آفتاب،
مال کسی نبود!
یا خوبتر بگویم؟
                    مالِ تمامِ مردمِ دنیا بود!
           
دنیای آشنایان، دنیای دوستان،
یک خانهء بزرگ جهان و،
                                   جهانیان،
یک خانواده،
                     بسته به هم تار و پود جان!
با هم، برای هم.
با دست‌هایِ  کارگشا، پا به پای هم.
            
در آن جهانِ خوب،
در دشت‌های سرسبز،
                             پرچین آن افق!
در باغ‌های پرگُل 
          دیوارِ آن نسیم،
             
با هر جوانه جوشش نور و سرورِ عشق،
در هر ترانه گرمی ناز و نوای مهر،
لبخند باغکاران تابنده چون چراغ،
گلبانگِ کشت‌ورزان،
                 پوینده تا سپهر؛
            
ما کار می کنیم.
با سینه‌های پر شده از شوق زیستن.
با چهره‌های شاداب چون باغ نسترن،
با دیدگان سرشار، از دوست داشتن!
ما عشق می فشانیم،
چون دانه در زمین.
               
ما شعر می سراییم،
چون غنچه بر درخت!
همتای دیگرانیم،
              سرشار از سرود،
از بند رستگانیم
                       آزاد، نیک بخت...!
فریدون مشیری — ریشه در خاک — توضیحات
۶ ــ ریشه در خاک ــ ۱۳۶۴
.
نیایش: ۱۳۵۶
رساتر از فریاد: شهریور ۱۳۵۷
تشنه در آب: برای دوستِ بزرگِ از دست رفته ام «محمود تفضلی» که در سال ۱۳۵۵ از مونیخ نوشته بود: «اینجا همه چیز پاک و نورانی است اما من به سرگشته ای می مانم، که جز در وطنم آرامش نمی پذیرم». ــ سال ۱۳۵۵
ریشه در خاک: در پاسخ دوستی آزادی خواه و ایران دوست که در سال ۱۳۵۲ ازاین سرزمین کوچ کرد و مرا نیز تشویق به رفتن می نمود. ــ ۱۳۵۳
امیرکبیر: ۱ــ شنیده شد که پس از قتل امیر، مردم وقتی می خواستند از کاری محال نام ببرند، می گفتند: «وقتی امیر از گرمابه بیرون آمد!» ۲ــ بیت از حافظ شیراز تضمین شده است. ــ ۱۳۶۱
آفتاب و گل…: ۱۳۵۷
درخت و پولاد…: ۱۳۵۰
در آیینه اشک: برای مادرم
در آن جهان خوب…: ۱ــ بیرون جلوی در، نام کتابی است از ولفگانگ بورشرت نویسنده آلمانی. ــ ۱۳۵۶
.
afasoft.ir
فریدون مشیری — مروارید مهر — قطره، باران،دریا
از درخت شاخه در آفاق ابر، برگ های ترد باران ریخته!
بوی لطف بیشه زاران بهشت،  با هوای صبحدم آمیخته!
نرم و چابک، روح آب، می کند پرواز همراه نسیم.
نغمه پردازان باران می زنند، گرم و شیرین هر زمان چنگی به سیم!
سیم هر ساز از ثریا تا زمین. خیزد از هر پرده آوازی حزین.
هر که با آواز این ساز آشنا، می کند در جویبار جان شنا!
دلربای آب شاد و شرمناک
عشق بازی می کند با جان خاک!
خاکِ خشکِ تشنه دریا پرست
زیر بازی های باران مستِ مست!
این رَوَد از هوش و آن آید به هوش،
شاخه دست افشان و ریشه باده نوش،
می شکافد دانه، می بالد درخت،
می درخشد غنچه همچون روی بخت!
باغ ها  سرشار از لبخندشان،دشت ها سرسبز از پیوندشان، 
چشمه و باغ و چمن فرزندشان!
با تب تنهایی  جانکاه خویش،
زیر باران می سپارم راه خویش.
شرمسار از مهربانی های او،
می روم همراه باران کو به کو.
چیست این باران که دلخواه من است؟ 
زیر چتر او روانم روشن است.
چشم دل وا می کنم
قصه ی یک قطره ی باران را تماشا می کنم:
در فضا، همچو من در چاه تنهایی رها،
می زند در موج حیرت دست و پا، خود نمی داند که می افتد کجا!
در زمین
همزبانانی ظریف و نازنین،
می دهند از مهربانی جا به هم،
تا بپیوندند چون دریا به هم!
قطره ها چشم انتظاران هم اند،
چون به هم پیوست جان ها،  بی غم اند.
هر حبابی، دیده ای در جستجوست،
چون رسد هر قطره گوید: ــ " دوست! دوست ..."
می کنند از عشق هم قالب تهی
ای خوشا با مهرورزان همرهی!
با تب تنهایی جانکاه خویش،
زیر باران می سپارم راه خویش.
سیل غم در سینه غوغا می کند،
قطرهء دل میل دریا می کند،
قطرهء تنها کجا، دریا کجا،
دور ماندم از رفیقان تا کجا!
همدلی کو؟ تا شوم همراه او،
سر نهم هر جا که خاطرخواه او! 
شاید از این تیرگی ها بگذریم.
ره بسوی روشنایی ها بریم.
می روم شاید کسی پیدا شود،
بی تو کی این قطره ی دل , دریا شود؟
فریدون مشیری — مروارید مهر — ما، همان جمع پراکنده...
موج، می آمد، چون کوه و به ساحل می خورد !
*
            
از دلِ تیره امواج بلند آوا،
            که غریقی را در خویش فرو می برد،
و غریوش را با مشت فرو می کشت،
نعره ای خسته و خونین ، بشریت را،
به کمک می طلبید :
           ــ « ای آدم ها...
           آی آدم ها...»
ما شنیدیم و به یاری نشتابیدیم!
به خیالی که قضا،
به گمانی که قدر بر سر آن خسته، گذاری بکند !
« دستی از غیب برون آید و کاری بکند »
هیچ یک حتی از جای نجنبیدیم!
آستین ها را بالا نزدیم
دست آن غرقه در امواج بلا را نگرفتیم،
تا از آن مهلکه - شاید - برهانیمش، 
به کناری برسانیمش!...
*
             
موج، می آمد، چون کوه و به ساحل می ریخت.
با غریوی، 
            که به خاموشی می پیوست.
با غریقی که در آن ورطه، به کف ها، به هوا
                                     چنگ می زد، می آویخت ...
* 
               
ما نمی دانستیم
این که در چنبر گرداب، گرفتار شده است ، 
این نگون بخت که اینگونه نگونسار شده است ،
این منم،
           این تو،
                        آن همسایه،
                                  آن انسان!
                                          این ماییم!
ما،
همان جمع پراکنده، 
همان تنها،
آن تنها هاییم!
*
همه خاموش نشستیم و تماشا کردیم.
آن صدا، اما خاموش نشد .
            ـ « ای آدم ها...
            آی آدم ها...»
آن صدا، هرگز خاموش نخواهد شد ، 
آن صدا، در همه جا دائم، در پرواز است!
تا به دنیا دلی از هول ستم می لرزد،
              خاطری آشفته ست،
             دیده ای گریان است،
هر کجا دست نیاز بشری هست دراز؛
آن صدا در همه آفاق طنین اندازست.
*
             
آه، اگر با دل و جان، گوش کنیم، 
آه اگر وسوسهء نان را، یک لحظه فراموش کنیم،
« آی آدم ها» را
             در همه جا می شنویم.
* 
                  
در پی آن همه خون،
که بر این خاک چکید،
ننگ مان باد این جان!
شرم مان باد این نان!
ما نشستیم و تماشا کردیم!
*
                
در شب تار جهان
در گذرکاهی، تا این حد ظلمانی و توفانی !
در دل این همه آشوب و پریشانی
این از پای فرو می افتد،
این که بردار نگونسار شده ست،
این که با مرگ درافتاده است،
این هزاران وهزاران که فرو افتادند؛
این منم،
           این تو،
       آن همسایه!
                            آن انسان،
               این ماییم!
ما،
همان جمع پراکنده، همان تنها،
آن تنها هاییم !
                 
اینهمه موج بلا در همه جا می بینیم،
« آی آدم ها » را می شنویم،
نیک می دانیم، 
دشتی از غیب نخواهد آمد
هیچ یک حتی یکبار نمی گوییم
با ستمکاری نادانی، اینگونه مدارا نکنیم
آستین ها را بالا بزنیم
دست در دست هم از پهنه آفاق برانیمش
            
مهربانی را،
                 دانایی را،
بر بلندای جهان،
بنشانیمش ... !
*
ـ « ای آدم ها...
موج می آید...
فریدون مشیری — مروارید مهر — برآمدن آفتاب
لبخند او، برآمدن آفتاب را
در پهنهء طلایی دریا
از مهر، می ستود.
در چشم من، ولیکن...
لبخند او برآمدن آفتاب بود!
فریدون مشیری — مروارید مهر — جزر و مد
ماه، دریا را به خود می خواند و،
آب
با کمندی، در فضاها ناپدید،
دم به دم خود را به بالا می کشید.
جا به جا در راه این دلدادگان
اختران آویخته فانوس ها.
*
گفتم این دریا و این یک ذره راه!
می رساند عاقبت خود را به ماه!
من، چه می گویم، جدا از ماهِ خویش
بین ماه،
	افسوس:
			اقیانوس ها ...
فریدون مشیری — مروارید مهر — سه آفتاب ...
آیینه بود آب.
*	
از بیکران دریا، خورشید می دمید.
زیبای من شکوهِ شکفتن را
درآسمان و آینه می دید
اینک:
	سه آفتاب
فریدون مشیری — مروارید مهر — هزار اسب سپید ...
به سنگِ ساحلِ مغرب شکست زورق مهر، 
پرندگان هراسان، به پرس و جو رفتند .
                           
هزار نیزهء زرین به قلب آب شکست .
فضای دریا یکسره به خون و شعله نشست .
               
به ماهیان خبرِ غرقِ آفتاب رسید .
نفس زنان به تماشای حال او رفتند !
ز ره درآمد باد، 
به هم بر آمد موج، 
درون دریا آشفت ناگهان، گفتی 
هزاران اسب سپید از هزار سوی افق، 
رها شدند و چو باد از هزار سو رفتند ! 
*
نه تخته پارهء زرین، که جان شیرین بود؛ 
در آن هیاهوی هول آفرین رها بر آب !
هزار روح پریشان به هر تلاطم موج، 
بر آمدند و به گرداب فرو رفتند ! 
*
لهیب سرخ به جنگل گرفت و جاری شد .
نواگران چمن از نوا فرو ماندند . 
شب آفرینان بر شهر سایه افکندند.
سحر پرستان،
             فریاد در گلو،
                                رفتند!
فریدون مشیری — مروارید مهر — دلاویزترین
از دل افروزترین روزِ جهان،
                               خاطره ای با من هست.
به شما ارزانی : 
                        
سحری بود و هنوز،
گوهرِ ماه به گیسوی شب آویخته بود.
گل یاس،
عشق در جان هوا ریخته بود.
من به دیدار سحر می رفتم
نفسم با نفس یاس درآمیخته بود .
*
                
می گشودم پر و می رفتم و می گفتم : «های !
 بسرای ای دل شیدا، بسرای .
این دل افروزترین روز جهان را بنگر !
تو دلاویز ترین شعر جهان را بسرای !
                     
آسمان، یاس، سحر، ماه، نسیم،
روح درجسم جهان ریخته اند،
شور و شوق تو برانگیخته اند،
تو هم ای مرغک تنها، بسرای !
                     
همه درهای رهایی بسته ست،
تا گشائی به نسیم سخنی، پنجرهای را، بسرای !
بسرای ... »
من به دنبال دلاویزترین شعر جهان می رفتم !
*
                  
در افق، پشت سرا پردۀ نور
باغ های گل سرخ،
شاخه گسترده به مهر،
غنچه آورده به ناز،
دم به دم از نفس باد سحر؛
غنچه ها می شد باز .
                    
غنچه ها می رسد باز،
باغ های گل سرخ،
باغ های گل سرخ،
یک گل سرخ درشت از دل دریا برخاست !
چون گل افشانی لبخند تو،
                                        در لحظه شیرین شکفتن !
                                                                            خورشید !
چه فروغی به جهان می بخشید !
چه شکوهی ... !
همه عالم به تماشا برخاست ! 
                    
من به دنبال دلاویزترین شعر جهان می گشتم !
*
دو کبوتر در اوج،
بال در بال گذر می کردند . 
                      
دو صنوبر در باغ،
سر فرا گوشِ هم آورده به نجوا غزلی می خواندند.
مرغِ دریایی، با جفت خود، از ساحلِ دور
رو نهادند به دروازه نور ... 
                            
چمن خاطر من نیز ز جان مایۀ عشق،
در سرا پردۀ دل
غنچه ای می پرورد،
- هدیه ای می آورد -
برگ هایش کم کم باز شدند !
برگ ها باز شدند :
 ــ « ... یافتم ! یافتم ! آن نکته که می خواستمش !
با شکوفایی خورشید و ،
                          گل افشانی لبخند تو،
                                                       آراستمش !
تار و پودش را از خوبی و مهر،
خوشتر از تافتۀ یاس و سحر بافته ام :
« دوستت دارم » را
من دلاویز ترین شعر جهان یافته ام !
*
                   
 این گل سرخ من است !
دامنی پر کن ازین گل که دهی هدیه به خلق،
که بری خانه دشمن !
                            که فشانی بر دوست !
راز خوشبختی هر کس به پراکندن اوست !
                        
در دل مردم عالم، به خدا،
نور خواهد پاشید،
روح خواهد بخشید . »
 تو هم، ای خوب من ! این نکته به تکرار بگو !
این دلاویزترین حرف جهان را، همه وقت،
نه به یک بار و به ده بار، که صد بار بگو !
« دوستم داری » ؟ را از من بسیار بپرس !
«دوستت دارم » را با من بسیار بگو !
فریدون مشیری — مروارید مهر — توضیحات
۷ ــ مروارید مهر ــ ۱۳۶۵
.
قطره، باران، دریا
ما، همان جمع پراکنده...: با یاد نیما سرایندی «ای آدم ها»
برآمدن آفتاب
جزر و مد
سه آفتاب...
هزار اسب سپید
دلاویزترین
.
afasoft.ir