mabidan/ganjoor huggingface dataset:
فروغ فرخزاد — ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد ... — کسی که مثل هیچ کس نیست
من خواب دیده ام که کسی می آید 
من خواب یک ستارهٔ قرمز دیده ام 
و پلک چشمم هی می پرد
و کفشهایم هی جفت می شوند
و کور شوم 
اگر دروغ بگویم 
من خواب آن ستارهٔ قرمز را 
وقتی که خواب نبودم دیده ام 
کسی می آید
کسی می آید 
کسی دیگر 
کسی بهتر 
کسی که مثل هیچ کس نیست ، مثل پدرنیست ،
مثل اِنسی نیست ، مثل یحیی نیست ، مثل مادر نیست ،
و مثل آن کسیست که باید باشد 
و قدش از درختهای خانهٔ معمار هم بلندتر است 
و صورتش از صورت امام زمان هم روشن تر 
و از برادر سید جواد هم که رفته است 
و رخت پاسبانی پوشیده است نمی ترسد 
و از خود خود سید جواد هم که تمام اتاقهای منزل ما مال اوست نمی ترسد
و اسمش آن چنانکه مادر 
در اول نماز و در آخر نماز صدایش می کند 
یا قاضی القضات است 
یا حاجت الحاجات است 
و می تواند 
تمام حرفهای سخت کتاب کلاس سوم را 
با چشمهای بسته بخواند 
و می تواند حتی هزار را بی آنکه کم بیاورد از روی بیست میلیون بردارد 
ومی تواند از مغازهٔ سید جواد ، هر چه قدر جنس که لازم دارد ، نسیه بگیرد
و می تواند کاری کند که لامپ الله
که سبز بود : مثل صبح سَحَر سبز بود . 
دوباره روی آسمان مسجد مفتاحیان روشن شود 
آخ ...
چه قدر روشنی خوبست 
چه قدر روشنی خوبست 
و من چه قدر دلم می خواهد 
که یحیی 
یک چارچرخه داشته باشد 
و یک چراغ زنبوری 
و من چه قدر دلم می خواهد 
که روی چارچرخهٔ  یحیی میان هندوانه ها و خربزه ها بنشینم 
و دور میدان محمدیه بچرخم
آخ ...
چه قدر دور میدان چرخیدن خوبست 
چه قدر روی پشت بام خوابیدن خوبست 
چه قدر باغ ملی رفتن خوبست 
چه قدر مزهٔ پپسی خوبست 
چه قدر سینمای فردین خوبست 
و من چه قدر از همهٔ چیزهای خوب خوشم می آید 
و من چه قدر دلم می خواهد 
که گیس دختر سید جواد را بکشم 

چرا من این همه کوچک هستم 
که در خیابانها گم می شوم 
چرا پدر که این همه کوچک نیست 
و در خیابانها هم گم نمی شود 
کاری نمی کند که آن کسی که بخواب من آمده ست ، روز آمدنش را جلو بیاندازد 
و مردم محلهٔ کشتارگاه
که خاک باغچه هاشان هم خونیست 
و آب حوض هاشان هم خونیست 
و تخت کفش هاشان هم خونیست 
چرا کاری نمی کنند 
چرا کاری نمی کنند 

چه قدر آفتاب زمستان تنبل است 

من پله های پشت بام را جارو کرده ام 
و شیشه های پنجره را هم شسته ام 
چرا پدر فقط باید 
در خواب ، خواب ببیند 

من پله های پشت بام را جارو کرده ام 
و شیشه های پنجره را هم شسته ام 

کسی می آید
کسی می آید 
کسی که در دلش با ماست ، در نَفَسَش با ماست ، در صدایش با ماست 
کسی که آمدنش را نمی شود
گرفت 
و دستبند زد و به زندان انداخت 
کسی که زیر درختهای کهنهٔ یحیی بچه کرده است 
و روز به روز
بزرگ می شود ، بزرگتر می شود
کسی از باران ، از صدای شرشر باران ، 
از میان پچ و پچ گلهای اطلسی
کسی از آسمان توپخانه در شب آتش بازی می آید
و سفره را می اندازد 
و نان را قسمت می کند 
و پپسی را قسمت می کند 
و باغ ملی را قسمت می کند 
و شربت سیاه سرفه را قسمت می کند 
و روز اسم نویسی را قسمت می کند 
و نمرهٔ مریضخانه را قسمت می کند 
و چکمه های لاستیکی را قسمت می کند 
و سینمای فردین را قسمت می کند 
درخت های دختر سید جواد را قسمت می کند 
و هر چه را که باد کرده باشد قسمت می کند 
و سهم ما را هم می دهد 
من خواب دیده ام ...
فروغ فرخزاد — ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد ... — تنها صداست که می ماند
چرا توقف کنم ، چرا ؟
پرنده ها به جستجوی جانب آبی رفته اند 
افق عمودی است 
افق عمودی است و حرکت : فواره وار 
و در حدود بینش 
سیاره های نورانی می چرخند 
زمین در ارتفاع به تکرار می رسد 
و چاه های هوایی 
به نقب های رابطه تبدیل می شوند 
و روز وسعتی است 
که در مُخیلهٔ تنگ کرم روزنامه نمی گنجد 
چرا توقف کنم ؟
راه از میان مویرگهای حیات می گذرد 
کیفیت محیط کشتی زهدان ماه 
سلولهای فاسد را خواهد کشت 
و در فضای شیمیایی بعد از طلوع 
تنها صداست 
صدا که جذب ذره های زمان خواهد شد 
چرا توقف کنم ؟

چه می تواند باشد مرداب 
چه می تواند باشد جز جای تخم ریزی حشرات فساد 
افکار سردخانه را جنازه های باد کرده رقم می زنند . 
نامرد ، در سیاهی 
فقدان مردیش را پنهان کرده است 
و سوسک ... آه 
وقتی که سوسک سخن می گوید .
چرا توقف کنم ؟
همکاری حروف سربی بیهوده است .
همکاری حروف سربی 
اندیشهٔ حقیر را نجات نخواهد داد .
من از سُلالهٔ درختانم 
تنفس هوای مانده ملولم میکند 
پرنده ای که مرده بود به من پند داد که پرواز را به خاطر بسپارم 

نهایت تمامی نیروها پیوستن است ، پیوستن
به اصل روشن خورشید 
و ریختن به شعور نور 
طبیعی است 
که آسیابهای بادی می پوسند 
چرا توقف کنم ؟
من خوشه های نارس گندم را 
به زیر پستان می گیرم 
و شیر می دهم 
صدا ، صدا ، تنها صدا 
صدای خواهش شفاف آب به جاری شدن 
صدای ریزش نور ستاره بر جدار مادگی خاک
صدای انعقاد نطفهٔ معنی 
و بسط ذهن مشترک عشق 
صدا ، صدا ، صدا تنها صداست که می ماند

در سرزمین قدکوتاهان 
معیارهای سنجش همیشه بر مدار صفر سفر کرده اند
چرا توقف کنم ؟
من از عناصر چهار گانه اطاعت می کنم
و کار تدوین نظامنامهٔ قلبم 
کار حکومت محلی کوران نیست 

مرا به زوزهٔ دراز توحش 
در عضو جنسی حیوان چه کار 
مرا به حرکت حقیر کرم در خلأ گوشتی چه کار 
مرا تبار خونی گلها به زیستن متعهد کرده است 
تبار خونی گلها می دانید ؟
فروغ فرخزاد — ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد ... — پرنده مردنی است
دلم گرفته است 
دلم گرفته است 

به ایوان می روم و انگشتانم را 
بر پوست کشیدهٔ شب می کشم 
چراغ های رابطه تاریکند 
چراغ های رابطه تاریکند 

کسی مرا به آفتاب 
معرفی نخواهد کرد 
کسی مرا به میهمانی گنجشک ها نخواهد برد 
پرواز را به خاطر بسپار 
پرنده مردنی ست
سیمین بهبهانی — سیمین بهبهانی — نغمهٔ روسپی
بده آن قوطی سرخاب مرا 
 تا زنم رنگ به بی رنگی ِ خویش
بده آن روغن ، تا تازه کنم 
چهره پژمرده ز دلتنگی خویش
بده آن عطر که مشکین سازم 
گیسوان را و بریزم بر دوش
بده آن جامهٔ تنگم که کسان 
تنگ گیرند مرا در آغوش
بده آن تور که عریانی را 
در خَمَش جلوه دو چندان بخشم 
هوس انگیزی و آشوبگری 
به سر و سینه و پستان بخشم 
بده آن جام که سرمست شوم 
به سیه بختی خود خنده زنم :
 روی این چهرهٔ ناشاد غمین 
چهره یی شاد و فریبنده زنم 
وای از آن همنفس دیشب من- 
چه روانکاه و توانفرسا بود 
لیک پرسید چو از من ،‌ گفتم :
کس ندیدم که چنین زیبا بود !
وان دگر همسر چندین شب پیش
او همان بود که بیمارم کرد :
آنچه پرداخت ، اگر صد می شد 
درد ، زان بیشتر آزارم کرد .
پُر کس بی کسم و زین یاران 
غمگساری و هواخواهی نیست 
لاف دلجویی بسیار زنند 
لیک جز لحظهٔ کوتاهی نیست 
نه مرا همسر و هم بالینی 
که کشد دست وفا بر سر من 
نه مرا کودکی و دلبندی
که برد زنگ غم از خاطر من 
آه ، این کیست که در می کوبد ؟
همسر امشب من می آید !
وای، ای غم، ز دلم دست بکش
کاین زمان شادی او می باید !
لب من -  ای لب نیرنگ فروش - 
بر غمم پرده یی از راز بکش !
تا مرا چند درم بیش دهند 
خنده کن ، بوسه بزن ، ناز بکش !
سیمین بهبهانی — سیمین بهبهانی — سرود نان
مطرب دوره گرد باز آمد 
 نغمه زد ساز نغمه پردازش
سوز آوازه خوان دف در دست 
شد هماهنگ ناله سازش
پای کوبان و دست افشان شد 
دلقکِ جامه سرخ چهره سیاه 
تا پشیزی ز جمع بستاند 
از سر خویش بر گرفت کلاه 
گرم شد با ادا و شوخی یِ او 
سور رامشگران بازاری 
چشمکی زد به دختری طناز 
خنده یی زد به شیخ دستاری
کودکان را به سوی خویش کشید 
که : بهار است و عید می اید 
مقدمم فرخ است و فیروز است 
شادی از من پدید می اید 
این منم ، پیک نوبهار منم 
که به شادی سرود می خوانم 
لیک ، آهسته ، نغمه اش می گفت :
که نه از شادیَم... پی نانم! ...
مطرب دوره گرد رفت و ، هنوز
نغمه یی خوش به یاد دارم از او 
می دوم سوی ساز کهنهٔ خویش
 که همان نغمه را برآرم از او ...
سیمین بهبهانی — سیمین بهبهانی — واسطه
ابرو به هم کشید و مرا گفت 
 دیگر شکار تازه نداری ؟
اینان ،‌ تمام ، نقش و نگارند 
جز رنگ و بوی غازه نداری ؟
دوشیزه یی بیار که او را 
 حاجت به رنگ و بوی نباشد 
وان آب و رنگ ساختگی را 
 با رنگش آبروی نباشد 
دوشیزه یی بیار دل انگیز 
زیبا و شوخ کام نداده 
بر لعل آبدار هوس ریز 
از شوق کس نشان ننهاده 
افسون به کار بستم و نیرنگ
تا دختری به چنگ من افتاد 
یک باغ ، لطف و گرمی و خوبی 
ز انگشت پای تا به سرش بود 
 دیگر چه گویمت که چه آفت 
پستان و سینه و کمرش بود 
 بزمی تمام چیدم و آنگاه 
آن مرد را به معرکه خواندم 
 مشکین غزال چشم سیه را 
 نزدیک خرس پیر نشاندم 
گفتم ببین !‌ که در همهٔ عمر 
 هرگز چنین شکار ندیدی 
 از هیچ باغ و هیچ گلستان 
 اینسان گل شمفته نچیدی 
زان پس به او سپردم و رفتم 
مرغ شکسته بال و پری را 
 پشت دری نشستم و دیدم 
رنج تلاش بی ثمری را 
پاسی ز شب گذشت و برون شد 
 شادان که وه !‌ چه پرهنری تو
این زر بگیر کز پی پاداش 
 شایان مزد بیشتری تو 
این گفت و گو نرفته به پایان 
 بر دخترک مرا نظر افتاد 
زان شکوه ها که در نگهش بود 
 گفتی به جان من شرر افتاد 
آن گونه گشت حال که گفتم 
کوبم به فرق مرد ، زرش را 
 کای اژدها !‌ بیا و زر خویش
 بستان و باز ده گهرش را 
دیو درون نهیب به من زد 
کاین زر تو را وسیلهٔ نان است 
 بنهفتمش به کیسه و بستم 
 زیرا زر است و بسته به جان است
سیمین بهبهانی — سیمین بهبهانی — افسانهٔ زندگی
همنفس ، همنفس ، مشو نزدیک 
 خنجرم ،‌ آبداده از زهرم 
اندکی دورتر !‌ که سر تا پا 
کینه ام ، خشم سرکشم ، قهرم 
لب منه بر لبم !‌ که همچون مار 
 نیش در کام خود نهان دارم 
گره بغض و کینه یی خاموش
پشت این خنده در دهان دارم 
سینه بر سینه ام منه !‌ که در آن 
 آتشی هست زیر خاکستر 
 ترسم آتش به جانت اندازم 
 سوزمت پای تا به سر یکسر 
مهربانی امید داری و ، من 
 سرد و بی رحم همچو شمشیرم 
 مار زخمین به ضربت سنگم 
ببر خونین ز ناوک تیرم 
یادها دارم از گذشتهٔ خویش
 یادهایی که قلب سرد مرا 
 کرده ویرانه یی ز کینه و خشم 
که نهان کرده داغ و درد مرا 
یاد دارم ز راه و رسم کهن 
 که دو ناساز را به هم پیوست 
 من شدم یادگار این پیوند 
 لیک چون رشته سست بود ، گسست 
خیرگی های مادر و پدرم 
 آن دو را فتنه در سرا افکند 
 کودکی بودم و مرا ناچار 
گاه از این ،‌گاه از آن ، جدا افکند 
 کینه ها خفته گونه گونه بسی
در دل رنجدیدهٔ سردم 
گاه از بهر نامرادی ی خویش
گه پی دوستان همدردم 
کودکی هر چه بود زود گذشت 
 دیده ام باز شد به محنت خلق 
دست شستم ز خویش و خاطر من 
 شد نهانخانهٔ محبت خلق 
دیدم آن رنج ها که ملت من 
می کشد روز و شب ز دشمن خویش
 دیدم آن نخوت و غرور عجیب 
که نیارد فرود ، گردن خویش
 دیدم آن قهرمان که چندین بار 
 زیر بار شکنجه رفت از هوش
لیک آرام و شادمان ، جان داد 
 مهر نگشوده از لب خاموش
دیدم آن چهرهٔ مصمم سخت 
از پس میله های سرد و سیاه 
 آه از آن آخرین ز لبخند 
وای از آن واپسین ز دیده نگاه 
 دیدیم آن دوستان که جان دادند 
 زیر زنجیر ، با هزار امید 
 دیدم آن دشمنان که رقصیدند 
 در عزای دلاوران شهید 
همنفس ، همنفس ،‌ مشو نزدیک 
 خنجرم ، آبداده زهرم 
اندکی دورتر !‌ که سر تا پا 
 کینه ام ،‌ خشم سرکشم ، قهرم 
خنجرم ، خنجرم که تیزی خویش
 بر دل خصم خیره بنشانم 
 آتشم ، آتشم که آخر کار 
 خرمن جور را بسوزانم
سیمین بهبهانی — سیمین بهبهانی — دندان مرده
و دل ، لرزان ، هراسان ،‌ چهره پر بیم 
به گور سرد وحشت زا نظر دوخت 
شرار حرص آتش زد به جانش
طمع در خاطرش صد شعله افروخت
به هر لوح و به هر سنگ و به هر گور 
زده تاریکی و اندوه شب ،‌ رنگ 
نه غوغایی ، به جز نجوای ارواح 
نه آوایی ، مگر بانگ شباهنگ
به نرمی زیر لب تکرار می کرد 
سخن های عجیب مرده شو را 
 که : با این مرده ، دندان طلا هست 
نمایان بود چون می شستم او را 
فروغ چند دندان طلا را 
 به چشم خویش دیدم در دهانش
ولی ، آوخ ! به چنگ من نیفتاد 
 که اندیشیدم از خشم کسانش
کنون او بود و گنج خفته در گور 
به کام پیکر بی جان سردی
به چنگ افتد اگر این گنج ، ناچار 
تواند بود درمان بهر دردی
به دست آرد گر این زر ، می تواند 
 که سیمی در بهای او ستاند 
وزان پس کودک بیمار خود را 
پزشکی آرد و دارو ستاند 
چه حاصل زین زر افتاده در گور 
که کس کام دل از وی بر نگیرد ؟
زر اینجا باشد و بیماری آنجا 
 به بی درمانی و سختی بمیرد ؟
کلنگ گور کن بر گور بنشست 
 سکوت شب چو دیواری فرو ریخت 
 به جانش چنگ زد بیمی روانکاه 
 عرق از چهرهٔ بی رنگ او ریخت 
ولی با آن همه آشفته حالی 
کلنگی می زد از پشت کلنگی 
 دگر این ، او نبود و حرص او بود 
که می کاوید شب در گور تنگی
شراری جست از چشم حریصش
چو آن کالای مدفون شد نمودار 
 دلش با ضربه های تند می زد 
 به شوق دیدن زر در شب تار 
 دگر این او نبود و حرص او بود 
 که شعف و ترس را پست و زبون کرد 
 کفن را پاره کرد انگشت خشکش 
به بی رحمی سری از آن برون کرد 
سری کاندر دهان خشک و سردش
طلای ناب بود ... آری طلا بود 
طلایی کز پیش جان عرضه می کرد 
اگر همراه با صدها بلا بود 
دگر این او نبود و حرص او بود 
که کام مرده را ونسرد ، وا کرد 
وزان فک کثیف نفرت انگیز 
 طلا را با همه سختی جدا کرد 
سحرگاهان به زرگر عرضه اش کرد 
 که : بنگر چیست این کالا ، بهایش؟
محک زد زرگر و بی اعتنا گفت
طلا رنگ است و پنداری طلایش
سیمین بهبهانی — سیمین بهبهانی — جیب بر
هیچ دانی ز چه در زندانم ؟
دست در جیب جوانی بردم 
 ناز شستی نه به چنگ آورده 
 ناگهان سیلی ی سختی خوردم 
من ندانم که پدر کیست مرا 
یا کجا دیده گشودم به جهان 
 که مرا زاد و که پرورد چنین 
سر پستان که بردم به دهان 
 هرگز این گونهٔ زردی که مراست 
 لذت بوسهٔ مادر نچشید 
پدری ، در همهٔ عمر ، مرا 
 دستی از عاطفه بر سر نکشید 
 کس ، به غمخواری ، بیدار نماند 
 بر سر بستر بیماری من 
بی تمنایی و بی پاداشی
کس نکوشید پی یاری ی من 
گاه لرزیده ام از سردی ی دی 
گاه نالیده ام از گرمی ی  تیز 
خفته ام گرسنه با حسرت نان 
گوشهٔ مسجد و بر کهنه حصیر 
گاهگاهی که کسی دستی برد 
 بر بناگوش من و چانهٔ من 
 داشتم چشم ، که آماده شود 
نوبتی شام شبی خانهٔ من 
 لیک آن پست ،‌ که با جام تنم 
می رهید از عطش سوزانی 
 نه چنان همت والایی داشت 
 که مرا سیر کند با نانی
با همه بی سر و سامانی خویش
 باز چندین هنر آموخته ام 
 نرم و آرام ز جیب دگران 
بردن سیم و زر آموخته ام 
نیک آموخته ام کز سر راه 
 ته سیگار چسان بردارم 
 تلخی ی دود چشیدم چو از او 
 نرم ، در جیب کسان بگذارم 
 یا به تیغی که به دستم افتد 
جامهٔ تازهٔ طفلان بدرم 
یا کمین کرده و از بار فروش
سیب سرخی به غنیمت ببرم 
با همه چابکی اینک ، افسوس 
 دیرگاهی است که در زندانم 
بی خبر از غم ناکامی ی خویش
روز و شب همنفس رندانم 
 شادم از اینکه مرا ارزش آن 
 هست در مکتب یاران دگر 
که بدان طرفه هنرها که مراست 
بفزایند هزاران دگر
سیمین بهبهانی — سیمین بهبهانی — در بسته
 باز کن ! این در به رویم باز کن
 باز کن ! کان دیگران را بسته اند 
 خستگی بر خاطرم کمتر فزای
زانکه بیش از حد کسانش خسته اند 
 باز کن !‌ این در به رویم باز کن 
تا بیاسایم دمی از رنج خویش
در همی در کیسه ام شایان توست 
 باز کن تا عرضه دارم گنج خویش  
 ...
 ریزم امشب یک به یک بر بسترت
و آن چه با من پنجه های جور کرد 
 من به پاداش آن کنم با پیکرت 
امشب از آزار کژدم سیرتان 
سوی تو ، ای زن ! پناه آورده ام 
 گفتمت زن لیک تو زن نیستی
 رو سوی ماه سیاه آورده ام 
دخمه یی در پشت این دهلیز هست 
از تو ، وان بیچاره همکاران تو 
 بر در و دیوار آن بنوشته اند 
یادگاری بی وفا یاران تو
باز کن تا این شب تاریک را 
با تو ای نادیده دلبر !‌ سر کنم 
 دامن ننگین تو آرم به دست 
 تا به کام خویش ننگین تر کنم 
 باز کن کان غنچهٔ پژمرده را 
 پایمال عشق کوتاهم کنی
وز فراوان درد و بیماری سحر 
یادبودی نیز همراهم کنی
 باز کن ... اما غلط گفتم ، مکن 
 کاین در محنت به رویم بسته به  
 درد خود بر رنج من افزون مساز 
 کاین دل رنجیده ، تنها خسته به
سیمین بهبهانی — سیمین بهبهانی — دیدار
چه می بینم ؟ خدایا ! باورم نیست 
تویی : همرزم من !‌ هم سنگر من 
 چه می بینم پس از یک چند دوری
که می لرزد ز شادی پیکر من 
تو را می بینم و می دانم امروز
همان هستی که بودی سال ها پیش
 درین چشم و درین چهر و درین لب 
 نشانی نیست از تردید و تشویش
تو رامی بینم و می لرزم از شوق 
 که دامان تو را ننگی نیالود 
 پرندی پرتو خورشید ، آری 
 نکو دانم که با رنگی نیالود 
تو را می دانم ای همگام دیرین 
که چون کوه گران و استواری
نه از توفان غم ها می هراسی
نه از سیل حوادث بیم داری
غروری در جبینت می درخشد 
نگاهت را فروغی از امیدست 
تو می دانی ، به هر جای و به هر حال 
شب تاریک را صبحی سپیدست 
ز شادی می تپد دل در بر من 
به چشمم برق اشکی می نشیند 
 بلی ، اشکی که چشمانم به صد رنج 
فرو می بلعدش تا کس نبیند
سیمین بهبهانی — سیمین بهبهانی — تسکین
نیمه شب در بستر خاموش سرد 
ناله کرد از رنج بی همبستری
سر ، میان هر دو دست خود فشرد
از غم تنهایی و بی همسری
رغبتی شیرین و طاقت سوز و تند 
 در دل آشفته اش بیدار شد 
گرمی خون ، گونه اش را رنگ زد 
روشنی ها پیش چشمش تار شد 
 آرزویی ، همچو نقشی نیمه رنگ 
سر کشید و جان گرفت و زنده شد
شد زنی زیبا و شوخ و ناشناس
چهره اش در تیرگی تابنده شد 
 دیده اش در چهرهٔ زن خیره ماند 
 وه ، چه زیبا و چه مهر آمیز بود 
 چنگ بر دامان او زد بی شکیب 
 لیک رویایی خیال انگیز بود
 در دل تاریک شب ، بازو گشود 
وان خیال زنده را در بر گرفت 
اشک شوقی پیش پای او فشاند 
 دامنش را بر دو چشم تر گرفت 
 بوسه زد بر چهرهٔ زیبای او 
بوسه زد ،‌اما به دست خویش زد 
خست با دندان لب او را ، ولی
بر لبان تشنهٔ خود نیش زد
گرمی شب ، زوزهٔ سگ های شهر 
پردهٔ رؤیای او را پاره کرد 
 سوزش جانکاه نیش پشه ها
درد بی درمان او را چاره کرد 
 نیم خیزی کرد و در بستر نشست 
 بر لبان خشک سیگاری نهاد 
 داور اندیشهٔ مغشوش او 
 پیش او ، بنوشتهٔ مغشوش او 
 پیش او ، بنوشته طوماری نهاد 
...
وندر آن طومار ، نام آن کسان 
 کز ستم ها کامرانی می کنند 
دسترنج خلق می سوزند و ، خویش
فارغ از غم زندگانی می کنند 
نام آنکس کز هوس هر شامگاه 
 در کنار آرد زنی یا دختری
روز ، کوشد تا شکار او شود 
 شام دیگر ،‌ دلفریب دیگری
او درین بستر به خود پیچید مگر 
 رغبتی سوزنده را تسکین دهد 
وان دگر هر شب به فرمان هوس
نو عروسی تازه را کابین دهد 
سردی ی تسکین جانفرسای او 
 چون غبار افتاد بر سیمای او 
 زیر این سردی ، به گرمی می گداخت 
اخگری از کینهٔ فردای او
سیمین بهبهانی — سیمین بهبهانی — نگاه آشنا
ای شرمگین نگاه غم آلود
پیوسته در گریز چرایی ؟
 با خندهٔ شکفته ز مهرم 
آهسته در ستیز چرایی ؟
شاید که صاحب تو ، به خود گفت 
در هیچ زن عمیق نبیند 
 تا هیچگه ز هیچ پری رو 
 نقشی به خاطرش ننشیند 
 اما ز من گریز روا نیست 
من ، خوب ، آشنای تو هستم 
 اینسان که رنج های تو دانم 
گویی که من به جای تو هستم 
باور نمی کنی اگر از من 
بشنو که ماجرای تو گویم 
 در خاطرم هر آن چه نشانی است 
 یک یک ، ز تو ، برای تو گویم 
 هنگام رزم دشمن بدخواه 
بی رحم و آتشین ، تو نبودی ؟
گاه ز پا فتادن یاران 
 کین توز و خشمگین ، تو نبودی ؟
 هنگام بزم ، این تو نبودی
از شوق ، دلفروز و درخشان ،
جان بخش چون فروغ سحرگاه 
رخشنده چون ستارهٔ تابان ؟
در تنگی و سیاهی زندان 
سوزنده چون شرار تو بودی
 آرام و بی تزلزل و ثابت 
با عزم استوار تو بودی
اینک درین کشاکش تحقیر
 خاموش و پر غرور تویی ، تو 
 از افترا و تهمت دشمن 
آسوده و به دور تویی ،‌ تو 
 ای شرمگین نگاه غم آلود 
دیدی که آشنای تو هستم ؟
هنگام رستخیز ثمربخش
همرزم پا به جای تو هستم ؟
سیمین بهبهانی — سیمین بهبهانی — به سوی شهر
دهقان کنار کلبهٔ خود بنشست 
 در آفتاب و گرمی بی رنگش 
در دیده اش تلاطم رنجی بود 
 در سینه می فشرد دل تنگش
 چرخید در فضا و فرود آمد 
پژمرده و خزان زده برگی زرد 
 بر آب برکه چین و شکن افتاد 
دامن بر او کشید نسیمی سرد 
 از پاره پاره جامهٔ فرزندش
سرما به گرد پیکر او پیچید 
 بازو کنار سینه فشرد آرام 
لرزید و هر دو شانهٔ خود برچید 
 دهقان نگاه خویش به صحرا دوخت 
صحرای خفته در غم و خاموشی
 بر جنب و جوش زندهٔ تابستان 
 پاییز داده رنگ فراموشی
یک روز گاو آهن و خرمن کوب 
 در کشتزار ، شور به پا می کرد 
با جیر جیر دانهٔ گندم را 
 از ساقه های کاه جدا می کرد 
 یک سال انتظار پر از امید 
پایان گرفت و کشته ثمر آورد 
خون خورد و رنج برد ، ولی ، هیهات 
شایان نبود آن چه به بر آورد 
 آفت افتاده بود به حاصل ، سخت 
شاید گناه و معصیت افزون شد 
 گر این چنین نبود چه بود آخر ؟
آن سال های پر برکت چون شد ؟
 مالک رسید و برد از او سهمی 
وز بهر او چه ماند ؟ نمی داند 
اما یقین به موسم یخبندان 
 اهل و عیال ، گرسنه می ماند 
گویند شهر چارهٔ او دارد 
در شهر کار هست و فراوان هست 
 آنجا کسی گرسنه و عریان نیست 
 غم نیست، رنج نیست ولی نان هست 
دهقان کنار کلبهٔ خود بنشست 
 در آفتاب و گرمی بی رنگش 
در دیده اش تلاطم رنجی بود 
 در سینه می فشرد دل تنگش
 چرخید در فضا و فرود آمد 
پژمرده و خزان زده برگی زرد 
 بر آب برکه چین و شکن افتاد 
دامن بر او کشید نسیمی سرد 
 از پاره پاره جامهٔ فرزندش
سرما به گرد پیکر او پیچید 
 بازو کنار سینه فشرد آرام 
لرزید و هر دو شانهٔ خود برچید 
 دهقان نگاه خویش به صحرا دوخت 
صحرای خفته در غم و خاموشی
 بر جنب و جوش زندهٔ تابستان 
 پاییز داده رنگ فراموشی
یک روز گاو آهن و خرمن کوب 
 در کشتزار ، شور به پا می کرد 
با جی جیر دانهٔ گندم را 
 از ساقه های کاه جدا می کرد 
 یک سال انتظار پر از امید 
پایان گرفت و کشته ثمر آورد 
خون خورد و رنج برد ، ولی ، هیهات 
شایان نبود آن چه به بر آورد 
 آفت افتاده بود به حاصل ، سخت 
شاید گناه و معصیت افزون شد 
 گر این چنین نبود چه بود آخر ؟
آن سال های پر برکت چون شد ؟
 مالک رسید و برد از او سهمی 
وز بهر او چه ماند ؟ نمی داند 
اما یقین بهموسم یخبندان 
 اهل و عیال ، گرسنه می ماند 
گویند شهر چارهٔ او دارد 
در شهر کار هست و فراوان هست 
 آنجا کسی گرسنه و عریان نیست 
 غم نیست رنج نیست ولی نان هست 
فردا سه رهنورد ، ره خود را 
 سوی امید گمشده پیمودند 
این هر سه رهنورد اگر پرسی
دهقان و همسر و پسرش بودند 
 در پیش سر نوشت پر از ابهام 
در پی ، غم گذشتهٔ محنت بار 
 شش پای پینه بستهٔ بی پاپوش
می کوفت روی جادهٔ ناهموار 
فردا سه رهنورد ، ره خود را 
 سوی امید گمشده پیمودند 
این هر سه رهنورد اگر پرسی
دهقان و همسر و پسرش بودند 
 در پیش سر نوشت پر از ابهام 
در پی ، غم گذشتهٔ محنت بار 
 شش پای پینه بستهٔ بی پاپوش
می کوفت روی جادهٔ ناهموار
سیمین بهبهانی — سیمین بهبهانی — هدیهٔ نقره
هدیه ات ، ای دوست !‌دیشب تا سحر 
در کنارم بود و با من راز گفت 
 بی زبان با صد زبان شیرین و گرم 
قصه ها در گوش جانم باز گفت 
قصه ها از آرزو های دراز 
 کز تباهی شان کسی آگه نشد 
نقل ها از اشک ها کاندر خفا 
 جز نثار خاک سر در ره نشد 
من ، درین نقش و نگار دلفریب 
 رازتلخ زندگانی دیده ام 
 چشم های خسته از اندوه و رنج 
چهره های استخوانی دیده ام
دیده ام آن کارگاه تیره را 
با فضای تنگ دود آلود او
 ...
  رنگ دارد نفرت آور دود او 
 درد دل ها ناله ها تک سرفه ها 
 همصدای تق تق ابزار کار 
می کند برپا هیاهوی عجیب 
سینه سوز و جانگداز و مرگبار 
دیده ام آن قطرهٔ خونی که ریخت 
 بر درخشان نقره یی از سینه یی 
 پاره یی دل بود و خونش کرده بود 
 بیم فردایی ،‌ غم دوشینه یی
سایهٔ ترسی به چهری نقش بست 
وای !‌ اگر دانند از بیماریم 
 کودکان را از کجا نانی برم 
روزگار تنگی و بیکاریم ؟
دیده ام آن طفل کارآموز را 
 با رخ در کودکی پژمرده اش
گاه ، همچون اخگری سوزان شود 
 چهر از استاد سیلی خورده ا ش
اشک ریزد اشک دردی جانگداز 
زان دو چشم چون دو الماس سیاه 
 بیم عمری زندگی با درد و رنج 
می تراود زان توانفرسا نگاه 
آب و رنگ هدیه ات ای نازنین 
 از سرشک دیده و خون دل است 
بازگرد و بازش از من بازگیر 
 زانکه بهر من قبولش مشکل است 
 گرچه بود این هدیه زیبا و ظریف 
چشم ظاهر بین سیمین کور بود 
 وانچه را با چشم باطن دید او 
آوخ آوخ ، از ظرافت دور بود
سیمین بهبهانی — سیمین بهبهانی — رقاصه
در دل میخانه سخت ولوله افتاد 
 دختر رقاص تا به رقص در آمد 
 گیسوی زرین فشاند و دامن پر چین 
 از دل مستان ز شوق نعره برآمد 
 نغمهٔ موسیقی و به هم زدن جام 
قهقهه و نعره در فضا به هم آمیخت 
پیچ وخم آن تن لطیف پر از موج 
آتش شوقی در آن گروه برانگیخت 
لرزهٔ شادی فکند بر تن مستان 
 جلوهٔ آن سینهٔ برهنهٔ چون عاج 
پولک زر بر پرند جامهٔ او بود 
 پرتو خورشید صبح و برکهٔ مواج 
آن کمر همچو مار گرسنه پیچان 
 صافی و لغزنده همچو لجهٔ سیماب 
 ران فریبا ز چاک دامن شبرنگ 
 چون ز گریبان شب ، سپیدی ی مهتاب 
رقص به پایان رسید و باده پرستان 
دست به هم کوفتند و جامه دریدند 
گل به سر آن گل شکفته فشاندند 
 سرخوش و مستانه پشت دست گزیدند 
دختر رقاص لیک چون شب پیشین 
 شاد نشد ، دلبری نکرد ، نخندید 
 چهره به هم در کشید و مشت گره کرد 
 شادی ی عشاق خسته را نپسندید 
دیدهٔ او پر خمار و مست و تب آلود 
 مستی ی او رنگ درد و تلخی ی غم داشت 
 باده در او می فروزد ، گرم و شرر خیز 
حسرت عمری نشاط و شور که کم داشت 
 اوست که شادی به جمع داده همه عمر 
 لیک دلش شادمان دمی نتپیده 
 اوست که عمری چشانده بادهٔ لذت 
خود ، ولی افسوس جرعه یی نچشیده 
اوست که تا ناله اش غمی نفزاید 
سوخته اندر نهان و دوخته لب را 
اوست که چون شمع با زبانهٔ حسرت 
 رقص کنان پیش خلق ، سوخته شب را 
آه که باید ازین گروه ستمگر 
 داد دل زار و خسته را بستاند 
 شاید از این پس ، از این خرابهٔ دلگیر 
 پای به زنجیر بسته را برهاند 
 بانگ بر آورد ای گروه ستمگر 
 پشت مرا زیر بار درد شکستید 
تشنهٔ خون شما منم ، منم آری 
گل نفشانید و بوسه هم نفرستید 
 گفت یکی ،‌ زان میان که : دختره مست است 
 مستی ی او امشب از حساب فزون است 
 آه ببین چهره اش سیاه شد از خشم 
 مست ... نه ، این بینوا دچار جنون است 
باز خروشید دخترک که : بگویید 
 کیست ؟ بگویید از شما چه کسی هست ؟
 کیست که فردا ز خود به خشم نراند 
نقد جوانی مرا چو می رود از دست ؟
کیست ؟ بگویید ! از شما چه کسی هست 
 تا ز خراباتیان مرا برهاند ؟
 زندگیم را ز نو دهد سر و سامان 
دست مرا گیرد و به راه کشاند ؟
گفتهٔ دختر ، میان مجمع مستان 
بهت و سکوتی عجیب و گنگ پراکند 
پاسخ او زان گروه می زده این بود 
از پی لختی سکوت .... قهقهه یی چند
سیمین بهبهانی — سیمین بهبهانی — فوق العاده
 نیمی از شب می گذشت و خواب را 
 ره نمی افتاد در چشم ترم 
جانم از دردی شررزا می گداخت 
خار و سوزن بود گفتی بسترم 
بر سرشکم درد و غم می بست راه 
می شکست اندر گلو فریاد من 
بی خبر از رنج مادر خفته بود 
 در کنارم کودک نوزاد من 
خیره گشتم لحظه یی بر چهره اش 
 بر لب و بر گونه و سیمای او 
نقش یاران را کشیدم در خیال 
تا مگر یابم یکی مانای او 
شرمگین با خویش گفتم زیر لب 
 با چه کس گویم که این فرزند توست ؟
 وز چه کس نالم که عمری رنج او 
 یادگار لحظه یی پیوند توست ؟
گر به دامان محبت گیرمش 
 همچو خود آلوده دامانش کنم 
ننگ او هستم من و او ننگ من 
 ننگ را بهتر که پنهانش کنم 
 با چنین اندیشه ها برخاستم 
جامه و قنداق نو پوشاندمش
بوسه یی بر چهر بی رنگش زدم 
زان سپس با نام مینا خواندمش
ساعتی بگذشت و خود را یافتم 
 در گذرگاهیّ و در پشت دری
شسته روی چون گل فرزند را 
 با سرشک گرم چشمان تری
از صدای پای سنگینی فتاد 
 لرزه بر اندام من ، سیماب وار 
طفل را افکندم و بگریختم 
دل پر از غم ، شانه ها خالی ز بار 
روز دیگر کودکی بازش خبر 
 می کشید از عمق جان فریاد را 
 داد می زد : ای ! فوق العاده ای
خوردن سگ ، کودک نوزاد را