mabidan/ganjoor huggingface dataset:
عنصری — قصاید — شمارهٔ ۷۱
شکفته شد گل از باد خزانی
تو در باد خزانی بی زیانی
همه شمشاد و نرگس گشتی ای دل
چه چیزی مردمی یا بوستانی
ز بوی موی پیچان سنبلی تو
ز رنگ و روی رخشان ارغوانی
چه کرده است آن سر زلف ببویت
که یک ساعت به یک جایش نمانی
گهس بربندی و گاهش ببری
گهش گردآوری گه برفشانی
گهش آویخته داری دو بر دو
گهش بر آتش رخشان نشانی
بیا تا هر دو عطاری گزینیم
که مشگ و زعفران شد رایگانی
بدان زلف و بدین رخ رنج نبود
ز بی مشکی و از بی زعفرانی
مرا طعنه زنی گوئی دلت نیست
اگر من بی دلم تو بی دهانی
بیا تا آفرین شاه خوانیم
..............................
خداوند خداوندان گیتی
جمال خسروی و ملکبانی
سپهبد میر نصر ناصر دین
بهر فخری و هر فضلی یکانی
نداند کرد جز رای درستش
کس الفاظ خرد را ترجمانی
بجز رسم مفیدت کس نکرده ست
به گنج آفرین بر قهرمانی
صلاح دین و دنیا را همیشه
گشاده بد ره و بسته میانی
کسی کو را تو بشناسی به هر حال
بزرگ است ار بخوانی ار برانی
بسان دعوت یوسف نشانت
به پیران باز گرداند جوانی
کمانت وقت زخم آهنگداز است
چگونه گویمت کآهن کمانی
ز مهر صولجانت هر مهی ماه
دو ره بر چرخ گردد صولجانی
ندانم هیچ بخرد کو نبوده ست
به راه حمدت اندر کاروانی
اگر پرویز جود تو بدیدی
نیازیدی به گنج شایگانی
به جای اندر نگنجد پیشی از جای
توئی کاندر جهان پیش از جهانی
ز تست احکام گیتی نه توئی خود
قرانی نیستی صاحب قرانی
بدان کز وی نهانی ، آشکاری
بدات کس کآشکاری ، زو نهانی
همی بینند و تعیینت ندانند
به هر کس مانی و کس را نمانی
به تو ما ایمنیم و در نهیبیم
نهیبی تو ندانم یا امانی
چو حلمت بنگرم گویم تنی تو
چو لفظت بنگرم گویم روانی
اگر حق عمرۀ دین است حقی
وگر جان امر یزدان است جانی
جوانمردی یکی مرموز لفظی ست
مر آن مرموز را شرح و بیانی
تو آثار جلالت را مشیری
تو اخبار کفایت را عیانی
تو تأیید مروت را فصولی
تو تاریخ فتوّت را زبانی
تو مرقوم هدایت را دلیلی
تو مر وقت سلامت را اوانی
تو بر ما مهربانی پیش هیجا
چرا بر خویشتن نامهربانی
اگر گوهر فشانی روز رادی
عجب نبود که تو دریا بیانی
برسم نیک تو منسوخ گردد
رسوم خسروان باستانی
خداوندا نخستین روز آبان 
نگر تا جز به شادی نگذرانی
همیشه تا بلندی دارد آتش
همی تا خاک پست است از گرانی
خداوند جهان باش و خداوند
به نام نیک و عمر جاودانی
دو گونه تهنیت گفتم به یک بیت
چو بر خوانم تو این معنی بدانی
ز بنده بر تو فرّخ باد هرمز
ز تو بر بنده جشن مهرگانی
عنصری — قصاید — شمارهٔ ۷۲ -  ایضاً در مدح سلطان محمود
چو جای داد بود پادشاه دادگری
چو جای نام بود شهریار ناموری
یمین دولت و ملکی امین ملت و دین
ز ذوالجلال برحمت زمانه را نظری
بقوت فلکی و بافسر ملکی
بسیرت ملکی و بصورت بشری
فواید سخنی و نوادر خردی
طبایع ادبی و جواهر هنری
خدایگانی نفس و تو اندرو عقلی
بزرگواری چشم و تو اندرو بصری
میان صد حشر اندر بفضل تنهائی
وگر چه تنها باشی ز فضل باحشری
فلک ز همت عالیت کمترین اثرست
ترا که یارد گفتن که تو ازو اثری
ترا ز حادثه ها دین و داد تو سپرست
ز بهر آنکه تو مر دین و داد را سپری
برنح تن بسپارند و گنج را سپرند
تو باز گنج سپاری و آفرین سپری
چو کار بزم سگالی مؤلف جودی
چو کار رزم سگالی مصوّر ظفری
اگر سپهری باری سپهر منتخبی
وگر جهانی باری جهان مختصری
سپهر عالم سعدست و نحس و نفع و ضرر
تو آن سعادت بی نحس و نفع بی ضرری
گیاه هند همه عود گشت و دارو گشت 
ز بهر آنکه تو هر سال اندرو گذری
وزان شرف که ترا بندگان ترکانند
بترک مشک دهد ناف آهوی تتری
ز ابر جود بآبست و از تو جود بزر
اگر چه ابر کریم است ازو کریمتری
چنانکه نام تو بدرخشد از تخلص تو
ز باختر ندرخشد ستارۀ سحری
تو مر زدودن زنگار جهل را علمی
تو باز داشتن قحط سال را مطری
تو سیم بر کف زایر نهی که پر خطرست
زمانه زیر زمین در نهد ز بیخبری
ببزمگه خبر خویش را کنی عینی
برزمگاه کنی عین خویش را خبری
اگر بحکم روان گویمت قضائی تو
وگر بقدر بلندت نگه کنم قدری
بجاه عالی و ملک اندرون سلیمانی
چنان کزو بشنودم تو هم بر آن اثری
جدا شود ز تن آن سر که گردد از تو جدا
بری شود ز حق آن دل که گردد از تو بری
ز فضل بر سفری دایم ار چه در حضری
ز ملک در حضری دایم ار چه بر سفری
نه جز بجود شتابی نه جز بدین کوشی
نه جز بفضل گرایی نه جز بحق نگری
شجاع بی حذری و امیر بی خللی
سوار بی بدلی و کریم بی مگری
ز لفظ پر لطفی و ز فضل پر طرفی
ز راستی خردی در معاشرت شکری
بپای تو نرسد هیچ سرو گر چه بلند
جز از خدای تو از هر چه هست بر زبری
فرو ستردی از دین نشان بدعت را 
ز کعبه هم رقم قرمطی فرو ستری
همیشه تا نشود شمس با قمر یکسان
بیک روش نرود سال شمسی و قمری
سپه کشی و ملک باشی و عطا پاشی
جهان گشایی و دشمن کشی و نوش خوری
سرا و باغ تو آراسته بسرو بلند
چو سرو کاشغری و چو سرو غاتفری
خدای یار تو باد و جهان بکام تو باد
که صورت همه خیری و عالم صوری
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۱
من گفت نیارم که تو ماهی صنما
روشن بتو گشت ماه و ماهی صنما
من شاه جهان مرا تو شاهی صنما
فرمانت روا بهر چه خواهی صنما
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۲
از مشک نگر که لاله بنگاه گرفت
زو طبع غمی دراز و کوتاه گرفت
بر ماه بشست زلفکان راه گرفت
گیرند بشست ماهی او ماه گرفت
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۳
شنگرف چکانیده ترا بر شکرست
مشکین زلفت شکسته گرد قمرست
حورات مگر مادر و غلمان پدرست
کاین صورت تو ز آدمی خوبترست
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۴
بشکفته گلیست بر رخ فرخ دوست
نی نی گل نیست آن رخ فرخ اوست
همچون گل سرخ پوست آن برگ نکوست
هرگز دیدی که سرخ گل دارد پوست
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۵
ابروت به زه کرده کمان آمد راست
مژگانت چو تیر بر کمان آمد راست
ما را ز تو دلبری گمان آمد راست
ای دوست ترا پیشه همان آمد راست
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۶
چون میگذرد کار چه آسان و چه سخت
وین یکدم عاریت چه ادبار و چه بخت
چون جای دگر نهاد میباید رخت
نزدیک خردمند چه تابوت و چه تخت
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۷
آفاق بپای آه ما فرسنگیست
وز آتش ما سپهر دود آهنگیست
در پای امید ماست هر جا خاریست
بر شیشۀ عمر ماست هرجا سنگیست
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۸
گفتم صنما دلم ترا جویانست
گفتا که لبم درد ترا درمانست
گفتم که همیشه از منت هجرانست
گفتا که پری ز آدمی پنهانست
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۹
گل بر رخ تست و چشم من غرقه به آب
من تافته و زلف تو پیچیده به تاب
زلف تو بر آتش است و من گشته کباب
بی‌خواب من و نرگس تو مایهٔ خواب
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۱۰
کی عیب سر زلف بت از کاستن است
چه جای بغم نشستن و خاستن است
روز طرب و نشاط و می خواستن است
کاراستن سرو ز پیراستن است
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۱۱
آن زلف که او به بوی مرزَنگوش است
گه بر جَبَه است و گه به زیر گوش است
زین باز عجبتر آن لب خاموش است
زو شهر و جهان به بانگ نوشانوش است
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۱۲
معشوقۀ خانگی بکاری ناید
کو دل ببرد رخ بکسی ننماید
معشوقه خراباتی و مطرب باید
تا نیم شبان آید و کوبان آید
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۱۳
جام از لب تو گونۀ مرجان گیرد
وز جعد تو باد بوی ریحان گیرد
نقاش چو نقش تو نیاراید به
دیدار تو باز دل گروگان گیرد
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۱۴
زلف تو کمندیست همه حلقه و بند
خالی نبود ز حلقه و بند کمند
آن چاه بر آن سیم زنخدانت که کند؟
ور خود کندی مرا بدو در که فکند
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۱۵
تا نسرائی سخن دهانت نبود
تا نگشائی کمر میانت نبود
تا از کمر و سخن نشانت نبود
سوگند خورم که این و آنت نبود
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۱۶
آن لب نمزم گرچه مرا آن سازد
زیرا که شکر چون بمزی بگدازد
چشمم ز غمانش زرگری آغازد
تا بگدازد عقیق و بر زر یازد
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۱۷
گفتم چشمم ز بس کزو خون آید
از لاله برنگ و سرخی افزون آید
گفت آنهمه خون نبد که بیرون آمد ؟
کز رنگ رخم اشک تو گلگون آید
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۱۸
از بوسه تو مرده با روان تانی کرد
وز چهره دل پیر جوان تانی کرد
رخ گاه گل و گه ارغوان تانی کرد
وز غمزه فریب جاودان تانی کرد
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۱۹
ای ماه سخنگوی من ای حور نژاد
از حسن بزرگ ، کودک خرد نزاد
در سحر بدلبری شدستی استاد
این ساحری از که داری ای دلبر یاد
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۲۰
حورات نخوانم که تو را عار بود
حورا برِ تو نگار دیوار بود
آن را که چنین لطیف دیدار بود
حقا که بر او عشق سزاوار بود
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۲۱
از مشک حصار گل خود روی که دید
بر گل خطی ز مشک خوشبوی که دید
گل روی بتی با دل چون روی که دید
بر پشت زمین نیز چنین روی که دید
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۲۲
بت گونه از آن بت حصاری گیرد
شب گونه از آن زلف بخاری گیرد
آن دل که بسش عزیز میداشتمی
کی دانستم ز من بخواری گیرد
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۲۳
چون نار رخی ز نور پر مایه که دید؟
گسترده به روز بر، ز شب سایه که دید؟
بر توبه از گناه پیرایه که دید؟
ایمان و نفاق هر دو همسایه که دید؟
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۲۴
رخسار ترا لاله و گل بار که داد
وان سنبل نو رسته بگلنار که داد
و انروز بدست آن شب تار که داد
وان یار سزا را بسزاوار که داد
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۲۵
چون باد بر آن زلف عبیری گیرد
آفاق دم عود قمیری گیرد
گل با رخ او به رنگ، سیری گیرد
بددل به امید او دلیری گیرد
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۲۶
تا در دو جهان قضای معبود بود
تا خلق جهان و چرخ موجود بود
گر ملک بود بدست محمود بود
ور سعد بود بدست مسعود بود
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۲۷
شاه حبش است زلفت ای بدر منیر
از عنبر تاج دارد از لاله سریر
تو شسته همی کنی گل سرخ بقیر
من شسته همی کنم بخوناب زریر
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۲۸
ای سرو روان و بارِ آن سرو، قمر
سروت قد و سیمین بر و چهره چو قمر
ماهی تو؛ اگر بخنددی ماه از ابر
سروی تو؛ اگر ببنددی سرو، کمر
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۲۹
سیمین بر تو سنگ بپوشد بسمور
زلفت بشبه همی کند نقش بلور
ای با لب طوطیان و با کشی گور
حسن تو همی مرده بر آرد از گور
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۳۰
آمد برِ من. که؟ یار. کی؟ وقت سحر
ترسنده. ز که؟ ز خصم. خصمش که؟ پدر
دادمش دو بوسه. بر کجا؟ بر لب بر
لب بد؟ نه. چه بد؟ عقیق. چون بد؟ چو شکر
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۳۱
ای شب نکنی اینهمه پرخاش که دوش
راز دل من مکن چنان فاش که دوش
دیدی چه دراز بود دوشینه شبم
هان ای شب وصل آنچنان باش که دوش
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۳۲
چون بگشائی بخنده آن چشمۀ نوش
شکر بفغان آید و پروین بخروش
وز چشم بدش در آن دو زلفین بپوش
کو غارت کرد کلبۀ مشک فروش
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۳۳
خورشید خراسان و خدیو زابل
از نخشب و کش بهار گردد کابل
غل بر یبغو نهاد و پل بر جیحون
جیحون به پل دارد و یبغوی به غل
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۳۴
هم غالیه زلفینی و هم سیم اندام
هم روی نکو داری و هم نیکونام
دو لب چو مدام داری و زلف چو دام
من مانده بدام دایم از بهر مدام
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۳۵
سه چیز ببرد از سه چیز تو وصال
از رخ گل و از لب مل و از روی جمال
سه چیز ببرد از سه چیزم همه سال
از دل غم و از رخ نم و از دیده خیال
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۳۶
گفتم صنما پیشۀ تو ؟ گفت : ستم
گفتم نگری بغمگنان ؟ گفتا : کم
گفتم که بزر بوسه دهی ؟ گفت : دهم
گفتم بجز از بوسه دهی ؟ گفت : نعم
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۳۷
خوش خو دارم بکار ، بدخو چکنم
چون هست هنر نگه به آهو چکنم
چون کار گشاده گشت نیرو چکنم
با زشت مرا خوشست نیکو چکنم
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۳۸
بفروختمت سزد بجان باز خرم
ازران بفروختم گران باز خرم
یاری خواهم ز دوستان ای دلبر
تابو که ترا ز دشمنان باز خرم
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۳۹
ای دل ز وصال تو نشانی دارم
وی جان ز فراق تو امانی دارم
بیچاره تنم همه جهان داشت بتو
و اکنون بهز ار حیله جانی دارم
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۴۰
شبها چو ز روز وصل او یاد کنم
تا روز هزار گونه فریاد کنم
ترسم که شب اجل امانم ندهد
تا باز بروز وصل دل شاد کنم
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۴۱
بر آتش هجر عمری ار بنشینم
خاک در تو همی بدل بگزینم
از باد همه نسیم زلفت بویم
در آب همه خیال رویت بینم
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۴۲
ای دل چو بغمهای جهان درمانم
از دیده سرشکهای رنگین رانم
خود را چه دهم عشوه یقین میدانم
کاندر سر دل بآخر جانم
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۴۳
راز تو ز بیم خصم پنهان دارم 
ور نه غم و محنت تو چندان دارم
گویی که ز دل دوست نداریم همه
آری ز دلت ندارم از جان دارم
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۴۴
گفتم که چرا چو ابر خونبارانم
گفت از پی آنکه چون گل خندانم
گفتم که چرا بی تو چنین پژمانم
گفت از پی آنکه تو تنی من جانم
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۴۵
گفتم که چه نامی ای پسر ؟ گفتا : غم
گفتم نگری بعاشقان ؟ گفتا : کم
گفتم بچه بسته ای مرا ؟ گفت : بدم
گفتم چه بود پیشۀ تو ؟ گفت : ستم
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۴۶
من صورت تو بدیده اندر دارم
کز دیده همی برخ برش بنگارم
چندان صنما ز دیدگان خون بارم
تا صورت تو ز دیده بیرون آرم
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۴۷
باید که تو اینقدر بدانی بیقین
کان کو چو تویی برآرد از خاک زمین
ناخواسته داد آنچه بایست همه
ناگفته دهد هر آنچه آید پس از این
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۴۸
دیدار بدل فروخت نفروخت گران
بوسه با جان فرو شد و هست ارزان
آری چو چنان ماه بود بازرگان
دیدار بدل فروشد و بوسه بجان
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۴۹
سیب و گل و سیم دارد آن دلبر من
سیبش ز نخ و گل دو رخ و سیمش تن
بنگر برخ و دو زلف آن سیم ذقن
تا لاله بخروار بری ، مشک بمن
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۵۰
در عشق تو پای کس ندارد جز من
در شوره کسی تخم نکارد جز من
با دشمن و با دوست بدت می گویم
تا هیچ کست دوست ندارد جز من
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۵۱
بگرفت سر زلف تو رنگ از دل تو
نزدود وفا و مهر زنگ از دل تو
تا کم نشود کبر پلنگ از دل تو
موم از دل من برند و سنگ از دل تو
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۵۲
آمد به سمرقند شه از رغم عدو
اینک ملک مشرق بدخواهش کو
گریبغو و جیحونش نظر دید افزون
پل بر جیحون نهاد و غل بر یبغو
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۵۳
ای تیره شده آب بجوی تو ز تو
وز خوی تو بر نخورد روی تو ز تو
عشاق زمانه را فراغت داده است
روی تو ز دیگران و خوی تو ز تو
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۵۴
وز دست همی در گذرد کارم ازو
آن دل که بدست بت گرفتارم ازو
بیزار شدست از من و من زارم ازو
دل نه ، اما هزار درد دل دارم ازو
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۵۵
با روز رخ تو گرچه ای دوست چو ماه
از روز و شب جهان نبودم آگاه
بنمود چو چشم بد فروبست آن ماه
شبهای فراق تو مرا روز سیاه
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۵۶
آیا که مرا تو دستگیری یا نه
فریاد رسی باین اسیری یا نه
گفتی که ترا ببندگی بپذیرم
خدمت کردم گر بپذیری یا نه
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۵۷
چون مهره بروی تخته نردیم همه
گاهی جمعیم و گاه فردیم همه
سرگشتۀ چرخ لاجوردیم همه
تا درنگرید درنوردیم همه
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۵۸
گفتم چشمم کرد بزلف تو نگاه
چون گشت دلم برنگ زلف تو سیاه
گفت او نبرد مگر به بیراهی راه
زیرا که نگیرد آن لب او را بگناه
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۵۹
از چهره و حسنشان همی تابد ماه
بر ماه شکسته زلفشان گیرد راه
با چهرۀ اینچنین بتان دلخواه
من چون دارم خویشتن از عشق نگاه
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۶۰
منگر تو بدو تا نشود دلت از راه
ور سیر شدی ز دل برو کن تو نگاه
ور درد نخواهی تو برو عشق مخواه
عشق ار خواهی مکن دل از درد تباه
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۶۱
ای ماه بروی لاله رنگ آمده ای 
از سینه و دل حریر و سنگ آمده ای
گر تو بدهان و چشم تنگ آمده ای
دلتنگ چرایی ؟ نه بجنگ آمده ای
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۶۲
ای روی تو چشم حسن را بینایی
یغماست مرا قبله گر از یغمائی
خندان گل سرخی و بت گویائی
زینست که از بتان تو بی همتائی
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۶۳
رخ پاکتر از ضمیر صادق داری
زلفین سیه چون دل فاسق داری
بر خویشتنم بدین دو عاشق داری
مؤمن سخن و وفا منافق داری
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۶۴
گر زلف تو سال و ماه لرزان بودی
عنبر ببها همیشه ارزان بودی
ور نه رخ تو بزلف پنهان بودی
روز و شب ازو بنور یکسان بودی
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۶۵
خوبی ز رخ تو بر گرفته است پری
رفتن ز تو آموخت مگر کبک دری
جان شده را بمردگان باز بری
گوئی که دم پیمبر بی پدری
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۶۶
ای کاش من آن دو زلف عنبر برمی
تا بر رخ او زمان زمان بگذرمی
ای کاش من آن دو لعل چون شکرمی
تا از دهن نوش تو می بر خورمی
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۶۷
شمشاد قد و نوش لب و عاج بری
سنگین دل و سیمین ذقن و زر کمری
هم سرو روان و هم بت کاشغری
مر حورا را تو سخت نیکو پسری
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۶۸
بر لاله ز مشگ زلف را گاه زدی
وز شب دو هزار حلقه بر ماه زدی
بر غالیه ای ماه رهی راه زدی
وین راه بدان دو زلف کوتاه زدی
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۶۹
چون بر پائی بسرو سیمین مانی
چون بنشینی بماه و پروین مانی
آزاده بتا بدیده و دین مانی
وز شیرینی بجان شیرین مانی
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۷۰
بر شست دو زلف حلقه بست آوردی
تا چون ماهی دلم بشست آوردی
اینوقت می از کجا بدست آوردی
بی باده همش ز غمزه مست آوردی
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۷۱
بر زلف مگر تهمت ناحق داری
زیرا که بر آتشش معلق داری
گر ماه بغالیه مطوق داری
چون رنگ لبان می مروق داری
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۷۲
اندر شکن زلف مرا بشکستی
وندر بندش دل مرا دربستی
گوئی که رسول نزد من چفرستی
دل باز فرست کز رسولم رستی
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۷۳
بر چهرۀ خوبت آفرین کرده کسی
کس با تو شود ازین جهان دسترسی
گر میزنم از آتش عشقت نفسی
تا سوخته در جهان نمانند بسی
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۷۴
فریاد کنم زان سر زلف تو بسی
کو کرد جهان بر دل من چون قفسی
................................
................................
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۷۵
ای رخ نه رخی ، که لالۀ سیرابی
ای لب نه لبی ، بنوش در عنابی
ای غمزه بجادوئی مگر قصابی
تو غمزه نه ای که نرگس پر خوابی
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۷۶
گر زلف ترا رخ تو منزل نشدی
تاریکی شب ز خلق زایل نشدی
گر بر حکما وصف تو مشکل نشدی
فرزانه ز دیدار تو بیدل نشدی
عنصری — رباعیات — شمارهٔ ۷۷
از حور بتی چون تو نزاید پسری
چون سنگ دلی داری و گون سیم بری ؟
آمد دو لب ترا ز شکر نفری
کز هر سخنی همی فشاند شکری
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۱
زرفشانید بر پیلان جرس‌های مدارا را
برآرید آن فریدون فر درفش چرخ بالا را
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۲
من ز تیم تو بتیمار گرفتار شدم 
تو بتیمار مهل ، باز به تیم آر مرا
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۳
عصا بر گرفتن نه معجز بود
همی اژدها کرد باید عصا
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۴
از دولت عشق است بمن بر دو موکل
هر دو متقاضی بدو معنی نه بهمتا
این وصف دلارام تقاضا کند از من
وان باز کند مدح جهاندار تقاضا
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۵
پیلان ترا رفتن بادست و تن کوه
دندان نهنگ و دل و اندیشۀ کندا
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۶
چون آب ز بالا بگراید سوی پستی
وز پست چو آتش بگراید سوی بالا
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۷
چون حلقه ربایند بنیزه تو بنیزه
خال از رخ زنگی بزدایی شب یلدا
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۸
وان پول سدیور ز همه باز عجب تر
کز هیکل او کوه شود ساحت بیدا
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۹
بایسته یمین دول آن قاعدۀ ملک
شایسته امین ملل آن خسرو دنیا
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۱۰
بر ماه مشک بینم و بر سنبل آفتاب
آنسال نه بحلقه و این سال نه بخواب
آنرا درنگ نی و همه سال با درنگ
وین را شتاب نی و همه سال با شتاب
آن ماه را ز عنبر سازد همی طلی
وین آفتاب را کند از غالیه خضاب
ابن بر بلور گونه و آن تیره چون شبه
آن گل بدست و بوی دهد خوشتر از گلاب
این گوژ گشته و شده زو گوژپشت من
وان مار گشته خفته و از من ربوده خواب
بفزود عشق و فتنه شدم من بهر دو بر
کان هر دو چیز فتنۀ صبرند و عشق ناب
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۱۱
سپه کشید چه از تازی و چه از بلغار
چه از برانه چه از آبکند و از فاراب
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۱۲
ای رخ رخشان جانان زیر آن زلف بتاب
لالۀ سنبل حجابی یا مه عنبر نقاب
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۱۳
گر به پیغاله از کدو فکنی
هست پنداری آتش اندر آب
روسبی را محتسب داند زدن
شاد باش ای روسبی زن محتسب
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۱۴
گفتم که چیست بر رخت آن زلف پر زتاب
گفتا ببوی و رنگ عبریست و مشگ ناب
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۱۵
خدایگانا امشب نشاط ساز بدانک
پدرش ز آهن بودست و مادرش حجرست
بصورت شجری و ز خفچه او را برگ
که از عقیق و ز یاقوت بار آن شجرست
زبانهاش چو شمشیر های زر اندود
کزو بجان خطرست ، ار چه زرّ بی خطرست
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۱۶
غزل رودکی وار نیکو بود
غزلهای من رودکی وار نیست
اگر چه بکوشم بباریک وهم
بدین پرده اندر مرا بار نیست
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۱۷
نزدیک عقل جمله درین عهد باورست
کامروز همچو جهل خرد زشت و آورست
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۱۸
ستی پس پشت پشت بستی بستست
پیش پشتی ستی بسی بنشستست
 در معنی صبر گوید
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۱۹
درد مرا بگیتی دارو پدید نیست
دردی که از فراق بود درد بی دواست
گنجی است عاشقانرا صبر ار نگه کنی
کو روی زرد سرخ کند پشت گوژ راست
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۲۰
ز راستی و بلندی که مر ترا بالاست
به وصفت اندر، معنی بلند گردد و راست
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۲۱
اگر چه تنها باشد همه جهان با اوست
و گرچه با او باشد همه جهان تنهاست
گناه دشمن پوشد چو تیره گشت بعفو
بچیرگی در عفو از شمایل حکماست
عجب مدار ز من گر مدیح او گویم
که هرک گوید جز من بمدح او گویاست
ز فضل و مخبر و منظر بر او گوا بس کن
که آشکارٍۀ مرد از نهان مرد گواست
بسان آب و گیا خدمتش قرار دلست
بلی دل آنجا گیرد قرار کآب و گیاست
مدار نام نکو گرد فضل نیک بود
که فعل نیکو فضلست و نام نیک زکاست
صلاح بندۀ مخلص که دائم افزون باد
و آن کسی که همی نفی جست شد کم و کاست
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۲۲
بمجلس اندر کان بت مرا شراب دهد
بمن نشاط و ببد خواه من عذاب دهد
یکی چنانکه خدایش همه عذاب دهد
یکی چنان که خدایش همه صواب دهد
گمان برم که بمن آفتاب خواهد داد
بلی چو ساقی مه باشد آفتاب دهد
اگر بخوانم آن را کجا که دوزخ اوست
هر آینه گل حمری مرا جواب دهد
ز باد حلقۀ زلفین او بر آن رخسار
همی شتاب کند تا مرا شتاب دهد
بدین جهان چه شناسی عجبتر از خط او
که مشک نیست ولی بوی مشک ناب دهد
سیاه و سبز و قوّی است و ماه و مهرش روی
خرد زهر دو نشانی همی صواب دهد
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۲۳
غلیواج از چه مبشوم است ؟ از آنکه گوشت بر باید
همه ایرا مبارک شد که قوتش استخوان باشد
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۲۴
مشکین شود چو باد بزلف تو بگذرد 
عاشق شود کسیکه بروی تو بنگرد
بر غالیه بماند بر عارض تو باد
گاهش برو بمالد و گه باز بسترد
گر پشت یابد از رخ تو لاله بشکفد
وز بیم غمزگان تو نرگس بپژمرد
نیرنگ جادوانه و ارتنگ چینیان
هر شب بنزد چشم و رخ تو که آورد
و آن صد هزار حلقۀ مشکین پر شکن
هر ساعتی بگرد گل تو که گسترد
چشم تر است مایۀ نیرنگ و دلبری
نرگس ندیده ام که بنیرنگ دل برد
طبعی بر آن دو زلف تو چندان گره فتاد
کش مرد هندسی بدو صد سال نشمرد
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۲۵
بگرد ماه بر از غالیه حصار که کرد
بروی روز بر از تیره شب نگار که کرد
نبود یار بطبع و بجنس ظلمت و نور
بروی خوب تو این هر دو چیز یار که کرد
ترا که کرد بتا از بهار خانه برون
جهان بروی تو بر جان من بهار که کرد
بماه مانی آنگه که تو سوار شوی
چگونه ای عجبی ماه را سوار که کرد
اگر ز عشق تو پر ناز گشت جان و دلم
مرا بگوی رخانت برنگ نار که کرد
گر استوار نبودی ز دور بر دل من
مرا بمهر تو نزدیک و استوار کرد
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۲۶
دلبر صنمی دارم شکر لب و مرمر بر
مرمر ز برش خیزد شکر ز لبش بارد
عنبر به خم زلفش عبهر به دل چشمش
خنجر سر مژگانش عرعر به قدش ماند
.......................................
بتگر نکند چون او پیکر چو پری دارد
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۲۷
ای دریغا کزین منور جای
زیر خاک مغاک باید شد
پاک ناکرده تن ز گرد گناه
پیش یزدان پاک باید شد
با چنین خاطری چو آتش و آب
باد پیمود و خاک باید شد
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۲۸
گر چو شته دلت بیفشارند
قطره ای خون ازان برون ناید
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۲۹
گولی تو از قیاس که گر بر کشد کسی
یک کوزه آب ازو بزمان تیره گون شود
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۳۰
فغان زان پریچهر عیار یار
که با منش دائم به پیکار کار
دو زلف سیاهش بماند بدان
که دو زاغ دارد بمنقار قار
دهانی چو یک نار دانه دو نیم
مرا هست در دل از آن نار نار
بنزد بزرگان بزرگم ولی
بنزدیک آن چشم خونخوار خوار
بیاد توام نوش گردد همی
بکام اندرون زهر و دشوار وار
چنان گشتم از فرقت آن نگار
که بر من ز عشقست بلغار غار
اگر طمع کردی بجان و دلم
بدست و دل و جان تو بردار دار
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۳۱
حکایت کند نرگس اندر چمن
ز چشم دلارام روز خمار
ز مینا یکی شاخ دیدی لطیف
درم برگ آن شاخ و دینار بار
چو فیروزه بر آینۀ آبگیر
بر آورده نیلوفر سازگار
چو کافر سیه روی بر گرد او
ز دوده سنانها بود آبدار
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۳۲
تو گفتی ز اسرار ایشان همی
فرستد بدو آفتاب اسکدار
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۳۳
تویی آن داور محکم که از دادش بنی آدم
بیارامیده در عالم چو مؤمن در حق شیذر
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۳۴
بگیر ای شاه آزادت ملک طبع و ملک زاده
ز دست دلبران باده در این هرمرد شهریور
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۳۵
بسوی خورابه رایت کشید
که بد خانه ای مستقر و مقر
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۳۶
همی بکشتی تا آدمی نماند شجاع
هی بدادی تا آدمی نماند فقیر
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۳۷
دل و دامن تنور کرد و غدیر
سرو و لاله کناغ کرد و زریر
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۳۸
بنام و کنیتت آراسته باد
ستایشگاه شعر و خطبه تا حشر
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۳۹
گرفت از ماه فروردین جهان فر
چو فردوس برین شد هفت کشور
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۴۰
شه گیتی ز غزنین تاختن برد 
بر افغانان و بر گبران کهبر
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۴۱
شکار باز خرچال و کلنگ است
شکار واشه ونج است و کبوتر
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۴۲
چریده دیو لاخ ، آکنده پهلو
بتن فربه ، میان چون موی لاغر
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۴۳
سپهسالار ایران کز کمانش
خورد تشویر ها برج دو پیکر
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۴۴
اگر بر اژدها و شیر جنگی
بجنباند عنان خنگ زیور
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۴۵
ترنج زرد نگه کن ز شاخ چون رخ من
که سرخ بود به نیسان و زرد گشت بمهر
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۴۶
همی گرفت به ببر و همی گرفت به یوز
چو گرد باد همی گشت از یمین و یسار
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۴۷
ز مرغ و آهو رانم بجویبار و بدشت
ازین : جغاله جغاله وز آن : قطار قطار
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۴۸
بیک خدنگ دژ آهنگ جنگ داری تنگ
تو بر پلنگ شخ و بر نهنگ دریا بار
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۴۹
ز بهر آنکه همی گرید ابر بی سببی
همی بخندد بر ابر لالۀ گلزار
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۵۰
اگر نه تیمار از بهر عاشقت بودی
برامش تو ز گیتی برون شدی تیمار
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۵۱
همیشه دانش ازو شاکرست و زر بگله
از آنکه کرد مر این را عزیز و آنرا خوار
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۵۲
رکاب عالی بگذشت و لشکر از پس او
چنان کجا برود فوج فوج موج بحار
فزو نشان همه کم کرد و رویشان همه پشت
نشاطشان همه غم کرد و فخرشان همه عار
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۵۳
هزار لاله و گردش ز مشک لاله هزار
بهار چین و شکفته در او نهفته بهار
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۵۴
اگر چه باد ندارد ز نقش و عطر خبر
بتابش اندر نقاش گردد و عطار
گهی بگستردش همچو مشگ بر لاله
گهیش توده کند چون بنفشه بر گلزار
گهش چو سلسله دارد شکسته بر پیوند
گهش چو دایره دارد کشیده بر پرگار
ازوست رونق آن روی و این چنین نشگفت
که ابر تیره بود رونق شکفته بهار
عنصری — قطعات و ابیات پراکندهٔ قصاید — شمارهٔ ۵۵
اگر همیشه بشادیش خواهم ای عجبی
چرا همیشه بتیمار خواهدم هموار
خبر ندارد کاندر دلم اثر نکند
اگر جهان همه تیمار گردد از بن و بار
اگر بروید از آتش نبات ، گرد آید 
بیک دل اندر هم مدح شاه و هم تیمار