mabidan/ganjoor huggingface dataset:
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۳۹
امشب، مهی از شهر بهامون میرفت
کز رفتن او، ز چشمها خون میرفت
من در غم جان و، هر که را میدیدم
دل دل گویان، ز شهر بیرون میرفت
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۴۰
از عشق، سخن به بوالهوس نتوان گفت؛
با مرغ چمن، رنج قفس نتوان گفت!
فریاد، که دردی که مرا در دل از اوست
او نشنود و، بهیچ کس نتوان گفت!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۴۱
قاصد که ازو به من خبر هیچ نگفت
گفتم که تو را یار مگر هیچ نگفت؟!
گفتا که چرا، گفتمش آن گفته بگو؟!
آهی به لب آورد و دگر هیچ نگفت!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۴۲
ای خون دل پیر و جوان خورد دلت!
وی ز آهن و از سنگ گرو برده دلت!
زنهار، میازار دلم، میترسم
گردد ز دل آزردنم، آزرده دلت!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۴۳
ای برده ز مهر تاب، ماه علمت
وی داده به خضر آب، خاک قدمت
وی ساخته کان خراب، نقش درمت
آن از تو کریمتر که داد این کرمت
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۴۴
گر از تو نهان، کس آید اندر کویت
وز دور گهی نظر گشاید سویت
بهتر که تمام عمر در پهلویت
بنشیند و از بیم نبیند رویت
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۴۵ - ماده تاریخ (۱۱۷۶ ه.ق)
در عهد کریم خان، شه ملک قباد
از سعی سلیم حاکم پاک نهاد
تعمیر چو یافت باغ فین، آذر گفت:
«آباد شده عمارت فین آباد»
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۴۶
هجر تو نصیبم ای دل افروز مباد
در جان من، این آتش جانسوز مباد
آن روز که من پیش توام، شب نشود
آن شب که تو در پیش منی، روز مباد
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۴۷
در تن، نفسی جان غمین، بیتو مباد
در باغ، شکفته یاسمین، بیتو مباد
تو مشغول عمارت زیر زمین
من میگویم: روی زمین، بیتو مباد
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۴۸
ایزد، همه عمر کامرانیت دهاد
با خلق زمانه مهربانیت دهاد
وز جام جم، آب زندگانیت دهاد
اینها همه درخور جوانیت دهاد!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۴۹
شاها بروادت بجهان داد زیاد
عمرت ز همه جهانیان باد زیاد
خصمت نبود، ور بود آن، زاد زیاد
هر کس بودت دوست، بجان شادزیاد
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۵۰
آن کس که بچرخ، نقش اختر بندد
و آن کس که ببحر، آب گوهر بندد
نه بند ز دست دشمنت بگشاید
نه بر رخ بنده ی تو، در بر بندد
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۵۱
دیدم گلکی بصد دهان میخندد
گفتم: بطراوت چمن میخندد
گریان گریان، بلبلی از شاخ گلی
گفتا: که نه، بر گریه ی من میخندد
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۵۲
جان رفت و، دل از تو باز دردی دارد؛
اشک سرخی و رنگ زردی دارد
غافل منشین، که خاک غم پرور من
هر چند بباد رفته، گردی دارد
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۵۳
امشب که ز وصلم بطرب میگذرد
از غصه بمن شبی عجب میگذرد
گردم نزنم، فغان که غم میکشدم؛
ور شکوه کنم، آه که شب میگذرد
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۵۴
در کوی بتان، گاه نفس میگیرد؛
گفتیم: دل آنکه داد، پس میگیرد
در گوشه ی بام، گفت ماهی: رو رو
در کوچه ما دزد عسس میگیرد
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۵۵
وقت است بهار، باغ و راغ افروزد؛
وز لاله و گل، شمع و چراغ افروزد
گل، چهره اش از خون جگر گیرد رنگ؛
لاله، رخش از آتش داغ افروزد!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۵۶
از خواب سیه روز تو، چون شب خیزد؛
چون شب، ز غمت یار بش از لب خیزد!
گوید: یا رب، یا رب او هر که شنید؛
از یک یار ب، هزار یا رب خیزد!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۵۷
نایی ز نوا فتاده، تا نی برسد!
ساقی سر خم ستاده، تا می برسد!
یک ناله بسینه مانده، تا کی بکشیم؟!
یک جرعه نصیب ماست، تا کی برسد؟!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۵۸
چون کار نظر بپاک بینی برسد
یا زور کمر بدار چینی برسد
نبود عجب ار، ز گفتگوی زن وشوی
زحمت ببرادران دینی برسد
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۵۹ - ماده تاریخ (۱۱۷۵ ه.ق)
صهبا، ز زکامش مژه چون پرنم شد؛
زین واقعه حال دوستان درهم شد
چون کند دو دندان، پی تاریخ آذر
گفتا که: دو از خوشه ی پروین کم شد»
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۶۰
ترکی که مرا برده ی خود میداند
جانم بلب آورده ی خود میداند
در پیش وی آن به که زبان بربندم
از شکوه، که او کرده ی خود میداند
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۶۱
ای کاسلامت، بکافریها ماند؛
دل باختنت، بدلبریها ماند!
ترسم که ز اول ستمت، جان نبرم؛
و اندر دل تو، ستمگریها ماند!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۶۲
هاروت، بجزع چشم بندت ماند!
یاقوت، بلعل نوشخندت ماند!
شمشاد، بسرو سر بلندت ماند!
خورشید، بماه دلپسندت ماند!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۶۳
عقلی که، حذر کنم ز خوی تو نماند!
صبری که، سفر کنم ز کوی تو نماند!
پایی که، گذر کنم بسوی تو نماند!
چشمی که، نظر کنم بروی تو نماند!!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۶۴
گفتی: ز کسیت کینه در سینه نماند
چون نقش بد و نیک در آیینه نماند
لوحی است عجب آینه ی سینه ی ما
کش ماند نشان ز مهر و، از کینه نماند
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۶۵
ای دوست، اسیران تو یک یک رفتند؛
وز دام تو طایران زیرک رفتند
بشنو، که جرس ناله کنان میگوید:
یک قافله دل ز کویت اینک رفتند
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۶۶
ایشان که قرار سینه ریشان بردند
اول دل آذر پریشان بردند
اکنون گویند: ما نبردیم دلت
ایشان بردند، با الله ایشان بردند
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۶۷
رفت آن کاغیار دشمن بودند
برق حاصل، آتش خرمن بودند
از دشمنیت، کنون بمن دوست شدند
آنان که ز دوستیت دشمن بودند
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۶۸
در عشق تو، آنان که به،هم نفسند
دردا که بدرد دل هم، می نرسند!
آری نکنند فکر آزادی هم
مرغان گرفتار که در یک قفسند!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۶۹
خود را گیرم که آشنا با تو کند؟!
خونین دل من، کجا وفا با تو کند؟!
گفتی: که بمن ده دل خود را، نی نی
با من دل من چه کرد تا با تو کند؟!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۷۰
یاران که، ز دلتنگی من، تنگ دلند؛
گر یاری من نکرده از من بحلند!
ایشان خجل از من، که ندادندم کام؛
من زین خجلم، که از من ایشان خجلند!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۷۱
تو شاه و شهانت ز هواخواهانند
تو ماه و مهانت همه همراهانند
شاهان جهانند گدایان درت
یعنی که گدایان درت، شاهانند
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۷۲
دونان، اگرت دونان بدریوزه دهند؛
یا در عوض نماز، یا روزه دهند
پایت شکنند، و آنگهی موزه دهند؛
آبت ریزند، و آنگهی کوزه دهند!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۷۳
از کوزه شکسته یی گرت بوزه دهند
مستان، که میت ز جام فیروزه دهند
از غیر مخواه روزیی را کز غیب
گر خودخواهی وگرنه، هر روزه دهند
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۷۴
غارتگر جان، ز چشم من برد دو رود؛
هر یک از چشم من روان کرد دو رود
نخلی دو، تر و تازه ام از باغ رود
کز عیسی و از مریم شان باد درود
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۷۵
ای بیخبر از خدا، گر آیی، چه شود؟!
غافل رفتی، بیخبر آیی، چه شود؟!
با وعده نیامدی و، چشمم بره است؛
بی وعده گرم ز در درآیی، چه شود؟!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۷۶
وقت است که گل قدم سوی باغ نهد
بلبل پهلو ببستر راغ نهد
باد سحری، لاله ی خونین دل را
در سوک شکوفه پنبه بر داغ نهد
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۷۷
از کوی تو چون باد صبا می‌آید
بویش به مشامم آشنا می‌آید
خون دل ما ریخته روزی آنجا
کز خاک درت، بوی وفا می‌آید
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۷۸
پیکی که ز کوی یار ما می‌آید
جان‌بخش‌تر از باد صبا می‌آید
حرفش چو به گوشم آشنا می‌آید
گیرم که نگوید از کجا می‌آید!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۷۹
ای فوج طبیب را بدوزخ قائد
خواهی شودت قیمت مسهل عائد
زر نیست،ولی هر آنچه مسهل خوردم
واپس دهم اکنون مع شیء زائد
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۸۰
زآن کوی، جواب نامه ی ما ناید
گفتم که بصبر آید، اما ناید!
هر کس که فرستمش من آنجا، ماند
وآنکس که فرستیش تو اینجا، ناید!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۸۱
برف آمده و بیخته کافور به بید
یا گشته شکوفه از سر شاخ پدید؟!
یا دیده ی یعقوب زمین را کرده
نادیدن روی یوسف مهر سفید
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۸۲
تا در غم جانان، بلبلم جان نرسید؛
آن درد که داشتم، بدرمان نرسید
دردا که رسید با هزاران حسرت
جان بر لب و لب بر لب جانان نرسید!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۸۳
دردی که به پای جبهه‌سای تو رسید
حاشا نه به پاداش جفای تو رسید
گویا به غلط رسید پای تو به چشم
وین درد ز چشم من به پای تو رسید
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۸۴
سلخ شعبان، میم بدریوزه رسید
از پیر مغان روزی هر روزه رسید
میگفت لبم، چون بلب کوزه رسید
روزی گذران خوش، که مه روزه رسید
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۸۵
با گل میگفت بلبلی زار و نزار
کآمد بچمن بهار و دل تنگ مدار
گل گفت: چو من بباد رفتم، تو بخاک
آید بچمن خواه خزانف خواه بهار!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۸۶
میخانه، ز کارگاه مانی خوشتر
مینای می، از برد یمانی خوشتر
این آب، ز آتش جوانی خوشتر
این آتش، از آب زندگانی خوشتر
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۸۷
پیمانه ی ما پر از شراب اولیتر
این کشتی نوح است، در آب اولیتر
زین هستی و نیستی، بمستی رستم؛
در دیر خراب هم، خراب اولیتر
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۸۸
ای رفته سوی خلد، ز دامان پدر
وی داده بچنگ غم گریبان پدر
با اینهمه مهربانی آخر دیدی
با جان پدر چه کردی ای جان پدر؟!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۸۹
ز آزردن جان خسته جانی بگذر
از قتل من پیر، جوانی بگذر!
شکرانه ی بازوی توانا، صیاد!
از کشتن صید ناتوانی بگذر!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۹۰
امشب دارم بجان ز تن سوز دگر
و امروز بدل ناوک دلدوز دگر
ای وای اگر بمن ز هجران گذرد
چون امشب و امروز، شب و روز دگر!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۹۱
این پرده که نقش چین خجل کرده نگر
زیبش ز بتان ناز پرورده نگر
خاموش، ازین بزم خوش آوازان بین
بی پرده پری رخان درین پرده نگر
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۹۲
آذر! دو جهان بدرگهش بنده نگر!
ز آن غمزه و خنده، کشته و زنده نگر!
صد زنده ازو کشته شود، غمزه ببین
صد کشته ازو زنده شود، خنده نگر!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۹۳
آذر! آن شوخ را در اندیشه نگر!
دلباخته دلبر جفاپیشه نگر!
آن رخ که چو لاله بود، چون خیری بین
آن دل که چو سنگ بود، چون شیشه نگر!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۹۴
چل سال، براه عاشقی کردم سیر
گفتم: شودم عاقبت کار بخیر
اکنون که باین روز فتادم، نالم
از چشم خوش تو، یا ز چشم بد غیر؟!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۹۵
ای جود تو از ابر برآورده نفیر
هست از کرمت روی کریمان چو زریر
نگرفتم اگر زر از تو، عذرم بپذیر
هرکس به تو گفت ده، به من گفت مگیر
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۹۶
زآن د رچو روم، عاشق زاری کم گیر؛
از صید گه خویش، شکاری کم گیر
از رفتن چون منی، مرنجان خاطر؛
از گوشه ی آستان، غباری کم گیر!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۹۷
از غالیه خاک این چمن بیخته گیر
ز آبش، بگلاب و مشک آمیخته گیر
صد گونه گل مرادش از هر گلبن
سر بر زده و شکفته و ریخته گیر
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۹۸
شب بیتو چو باشم، سحرم ناید باز
ور با تو نشینم، رسدم صبح فراز
در حیرتم از کار شب خود، کآن شب
چون با تو بود کوته و، چون بی تو دراز؟!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۹۹
هر مرغ که نامه ی من از تیهو و باز
آرد سوی تو، ناید از آن کوی تو باز
راه عجبی فتاده ما را بمیان
کز یک طرف است بسته، از یک سو باز
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۰۰
در کنج خرابه بر حصیری دو سه گز
با دخترکی گرم تر از دختر رز
هان می میخور، ورنه دل خود میخور،
هن لب میمز، ورنه لب خود میگز!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۰۱
جویم هر روز شب، که کاهد این سوز
گویم هر شب که: روز گردد فیروز
از عمر، چهل سال گذشته است و، هنوز
روز از پی شب گردم و شب از پی روز
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۰۲
تا کی شب و روز و روز، شب از سر سوز
نالم ز فراقت ای مه مهر افروز؟!
گفتی: شب و روزی دهمت دل، چه شود
کان شب امشب باشد و آن روز امروز
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۰۳
شبها دارم از آن مه مهر فروز
در سینه همه آتش و در جان همه سوز
گفتی: شب و روزت، ز چه شد تیره و تار؟!
آن موی چو شب ببین و، آن روی چو روز!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۰۴
امشب ز مه رخت شبم مهر افروز
و امروز، ز طلعت تو روزم فیروز
القصه ز روزان و شبان در همه عمر
بگذشت بمن شب امشب و، روز امروز!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۰۵
یاری که بود دردم ازوف درمان نیز
بگذشت و کشید از کفم دامان نیز
من در پی اینکه، باز گیرم دل ازو؛
او در پی آنکه، گیرد از من جان نیز!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۰۶
تن ز آتش غم، چو عود می بین و مپرس
آهم بلب کبود می بین و مپرس
کس را خبر از درون آتشکده نیست
از روزنه هاش دود می بین و مپرس
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۰۷
خسرو، کآراست ملک چون روی عروس
نوشید می و، بلعل شیرین زد بوس
هم نغمه ی نی شنید و هم ناله ی کوس
هر کار که خواست کرد، لیکن افسوس
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۰۸
جانم ز تو شد تباه، افسوس افسوس!
روزم ز تو شد سیاه، افسوس افسوس!
اکنون بتو نیست راه، افسوس افسوس
افسوس افسوس و، آه افسوس افسوس!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۰۹
یا رب مپسند کعبه گردد ناووس
دهقان گیرد کاسه، ز دست کاووس
بر ساعد روسبی نشیند شاهین
در خانه ی روستا خرامد طاووس
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۱۰
یاری کامروز نقد دل باختمش
در کشور حسن، رایت افراختمش
فرداست که میمیرم و، خواهد گفتن:
افسوس که زود رفت و نشناختمش!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۱۱
یار آمد و، جان برایگان میدهمش
جان در قدم سرو روان میدهمش
او میگرید بر من و، من میگویم:
دل میدهدم کنون که جان میدهمش!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۱۲
خوش آنکه ز وصل تو شبی بالم خوش
رو بر کف پای نازکت مالم خوش
چشم تو بمن باشد و من گریم زار
گوش تو بمن باشد و من نالم خوش
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۱۳
امشب مهم آمد، نه چنان فاش که دوش
گفتا: کشمت- گفتمش: ای کاش که دوش
میکشتی و از غصه نمی بایستم
هر شب گفتن: شبا چنان باش که دوش!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۱۴
نقشی زخطا نبسته کلک تو زخط
در دایره ی وجود ذات تو نقط
جان بخشی و جان ستانی، اما نه غلط
آن گاه سخا کنی بر این، گاه سخط
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۱۵
بوی گل خود میشنوم از گل باغ
هم نکهت مشکین خطش از سنبل باغ
می نشنود از ناله ی کنج قفسم
گوش گل باغ، ناله ی بلبل باغ
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۱۶
شد ماه سخن نهفته آذر ز کلف
د ررخامه نماند قدر و در نامه شرف
در کار سخن مکن دگر عمر تلف
یا چنگ بچنگ گیر، یا دف بر کف
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۱۷
روز وصلت، شد آتش افروز فراق!
ز آن روز، همه شب بودم، سوز فراق
ز آن شب که نشست شمع با پروانه
هر روز بر او میگذرد روز فراق
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۱۸
گفتم: گویم درد غم اندوز فراق
جانت سوزم ز آتش سوز فراق
دردا که بصد روز قیامت نتوان
گفتن کاری، که کرد یک روز فراق
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۱۹
شادیم، مدام از غم دلکش عشق
پیوسته خوشیم، از خوش و ناخوش عشق
هرگز نکشم دست ز دامان گناه
گر آتش دوزخ است، چون آتش عشق
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۲۰
ای بسته در صلح و گشاده در جنگ
از جنگ من و تو، کار بر من شده تنگ
فرق است بلی میان جنگ من و تو
تو سنگ زنی بشیشه، من شیشه بسنگ
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۲۱
ای خواجه، چه میگریزی از من مه و سال؟!
نه تو بکرم شهره و نه من بسؤال!
چون دوست بود دشمن دشمن، مگریز!
مال تو تو را دشمن و، من دشمن مال!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۲۲
آن چارده ساله ماه، کز غنج و دلال
دارد بجبین چین، ز کسش نیست ملال
چین نیست که بر جبین او می بینی
آراسته ماه چارده را بهلال
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۲۳
ای شوخ! فراق تو کشیدن مشکل
از من چو رمیدی، آرمین مشکل
گفتی که: بگوی حال خود، تا شنوم
گفتن آسان، ولی شنیدن مشکل!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۲۴
عید است، مگردان صنما روی ز گل
مینا طلب از لاله، قدح جوی ز گل
در پای گلی، بکف چو گیری جامی
گل رنگ ز می گیرد و می بوی ز گل
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۲۵
ز آن شب که رخت دیده، گلت چیدستم
ا زدیدن روز، دیده پوشیدستم
هر روز گرفته شمع خورشید بکف
گردم پی آن شب که، تو را دیدستم
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۲۶
بس شب بلب آه سینه سوز آوردم
تا رو بتو مهر دل فروز آوردم
تو می بینی چو صبح در خنده لبم
من میدانم چه شب بروز آوردم!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۲۷
دلدار ز جور کام مشکل دهدم
مشکل در کوی خویش منزل دهدم
دل دادم و جان یافتم از جانان دوش
جان میدهم امروزش اگر دل دهدم
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۲۸
در گلشن روزگار میگردیدم
از هر شاخی، تازه گلی میچیدم
از هم نفسان رفته میکردم یاد
هر جا گل دسته بسته یی میدیدم
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۲۹
گر در باغم، ز باغبان ناز کشم
ور در قفسم، حسرت پرواز کشم
مرغان همه هم نغمه، چرا من باید
سر زیر پر از هجر هم آواز کشم؟!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۳۰
ای محرم خلوت ومه انجمنم
محروم چو ببینم بتو، طعنه زنم
دی من بودم چنین، که امروز تویی
فردا تو چنان شوی، که امروز منم
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۳۱
در کوی تو، دلباخته ها می بینم
چون دل بغمت ساخته ها می بینم
فریاد که سروی که منش پروردم
در هر شاخش فاخته ها می بینم
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۳۲
چون رخت ازین سرای شش گوشه بریم
زین مزرعه غم نیست نه گر خوشه بریم
ما مهمانیم و صاحب خانه کریم
عیب است اگر برای خود توشه بریم
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۳۳
چون گشت بخیر عاقبت کار نعیم
از باغ جهان رفت به گلزار نعیم
تاریخ وفات خواستم، آذر گفت:
شد دار نعیم ناگهان دار نعیم
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۳۴
وقت است ز باغ نکهت گل شنویم
وز هر کف خاک، بوی سنبل شنویم
از گریه ابر خنده ی گل ببنیم
وز خنده ی گل، ناله بلبل شنویم
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۳۵ - ماده تاریخ (۱۱۸۶ه.ق)
چون صدر جهان ازین جهان شاد چنان
شد سوی جنان برینجهان خنده زنان
تاریخ نگار گشت آذر ز بنان
«شد صدر جهان، بمنزل صدر جنان»
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۳۶
چند ای ظالم! بهر فریب دگران
ماخسته و باشی تو طبیب دگران؟!
ظلم اینکه، گذشت تیر جورت از من
وین ظلم دگر که شد نصیب دگران
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۳۷
آن دوست که دشمن است با دوست همان
گویند: خط آورده و بدخوست همان
چون بدخویی است لازم روی نکو
بدخوست از آن رو که نکوروست همان
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۳۸
جمشیدی و جام تو شکستن نتوان!
خورشیدی و پیش تو نشستن نتوان!
بگشاد خدا برویت این در، خوش باش
آن در که خدا گشاد، بستن نتوان!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۳۹
ای در هوس روی تو، روشن رایان!
وی در طلب کوی تو، بزم آرایان!
هیهات بکوی تو توانیم رسید
ما بی پایان و، راه ما بی پایان!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۴۰
ای دوست! چراغ مهر خاموش مکن
حرف غرض آمیز کسان گوش مکن
اکنون که شکفت غنچه ی باغ رخت
حق نفس مرا فراموش مکن
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۴۱
خوش آنکه بگوش تو رسد یا رب من
وز لعل لبت دوا شود مطلب من
هم را گیریم و رو برو بگذاریم،
من لب بلب تو و تو لب بر لب من
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۴۲
ای آنکه سر کوی تو شد منزل من
جز تخم غمت نیست در آب و گل من
ای کاش! که بودی دل من چون دل تو
یا آنکه دل تو بود همچون دل من
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۴۳
ای سوخته از هزار فرسخ دل من!
و انداخته زین رشک بدوزخ دل من!
از هر طرفی گوش فرا میدارم
آواز همی رسد که آوخ دل من
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۴۴
دل خواست ز خلق و خون شد از غم دل من
گفتم: نبود ز هیچ دل کم، دل من!
گفتا که: دل تو کو؟! فشاندم برهش
یک قطره ی خون و، گفتم: این هم دل من!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۴۵
آن کس که براز عشق شد محرم من
اکنون خواهم شبی شود همدم من
تا من غم او بشنوم و او غم من
من ماتم او گیرم و، او ماتم من
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۴۶
دی دست نگارین بت سیمین تن من
بر گردن من فگند و شد رهزن من
هر جرم که بر گردن از آن دستش بود
از گردن خود فگند بر گردن من
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۴۷
این طاس مصفی که بود آینه گون
گیرند ز دست هم حریفان بشگون
شوید همه آلایشم از تن یا رب
چون طاس فلک مباد این طاس نگون!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۴۸
آه از حسنین، کز جهان شیون و شین
سر زد زغم آن دو امام کونین
ای وای از آن زمان که خورد آب حسن
فریاد از آن دم که نخورد آب حسین
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۴۹
در دل آهم شعله فروز است ببین!
در سینه ز داغ تو، چه سوز است ببین!
حال دل من، که دیده بودی شب وصل
امشب ز فراقت بچه روز است ببین!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۵۰
بشکافته دوست بر تنم پوست ببین!
جان خسته و دل شکسته ی اوست ببین!
از دشمنی دشمن اگر بیخبری؟!
با دوست بیا، دوستی دوست ببین!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۵۱
آن زلف، که صید مرغ دل کرده ز چین
بس خون جگر بمشک پرورده ز چین
خلقی بعجب ز طره ی مشکینش
کو خورده شکست و غارت آورده ز چین
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۵۲
شاها!تا کی پیاده ماند فرزین؟!
پیلت در پویه با دو، اسبت در زین
خندد برخش اختر و، چه خوشتر ازین؟!
کآذر برزین بود، چو آذر برزین
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۵۳
شد زلزله یی، که نیست شد هست زمین
بس سرو روان که گشت پابست زمین
مردم بفغان آمده از دور سپهر
من خاک بسر میکنم از دست زمین
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۵۴
یا رب! یکی از عباد زورآور تو
آمد بدر حجره، که چون شدزر تو؟!
من آمده ام بمسجد از بیم اکنون
او بر در من نشسته، من بر در تو
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۵۵
ای من ز جفا جسته جدایی از تو
و اغیار ندیده بیوفائی از تو
دیده همه دلبران و دلباختگان
بیگانگی از من، آشنایی از تو
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۵۶
از کین چکند تا بدل ما دل تو؟!
باشد دل ما شیشه و خارا دل تو!
گر نیست دلت سنگ؟ چرا ز افغانم
خون شد دل خوبان همه، الا دل تو؟!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۵۷
گفتم: بدلی نکرده یاری دل تو
آورده هزار دل بزاری دل تو
گفت: اینهمه را کرده دل من؟ - گفتم:
آری دل تو، دل تو، آری دل تو
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۵۸
جز در دل من گذر ندارد غم تو
از هیچ دلی خبر ندارد غم تو
غمهای جهان، جمله بهم سنجیدند
کاری بغم دگر ندارد غم تو
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۵۹
صحبت چه شود گرم میان من و تو
آید بمیان راز نهان من و تو
بیخود شوم و، بخود چو آیم، چه شود؟!
گویی که چه رفت بر زبان من و تو؟!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۶۰
گفتم: یار است پای من در گل از او!
گفتم : بخت است کار من مشکل از او!
نی نی گله نه ز یار دارم، نه ز بخت
دل دشمن من بوده، و من غافل از او!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۶۱
سویم بفرست گاه پیغامی و گاه
باز آی که تا ببینم آن روز چو ماه
غافل مشو از حال من القصه که من
هم گوش برآوازم و، هم چشم براه
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۶۲
جار جنبم گر ندهد جاریه به
مار ار کشدم، ز منت ماریه به
......................................
عریان تنیم ز جامه ی عاریه به
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۶۳
ای کشته ی امروز تو، فردا زنده؛
وز لعل تو، چون خضر و مسیحا زنده!
وین زندگی است مرگ به، گز تیغت
ببینیم هزار کشته و، ما زنده!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۶۴
ای باخته نرد دلبری با زهره
وانداخته زهره را بششدر مهره
ترسم که ز بیوفائیت رخت کشم
زین شهر و شوم به بیوفائی شهره
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۶۵
نه روی گله دارم و نه رای گله
خوش نیست که اید بمیان پای گله
از هر گله بسته ام لب، اما چکنم
دارم گله جایی و، بود جای گله!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۶۶
امروز چو گل شکفته باشیم همه
فردا در گل نهفته باشیم همه
بس نرگس این باغ که هر روز از خواب
بیدار شود که خفته باشیم همه
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۶۷
آن شوخ کزو دور شبی خفتم،نه
روزی ز جفای او برآشفتم، نه
ز آن چشم، که اول نگهش کشت مرا
گفتا: نگرم بدیگری؟ -گفتم: نه!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۶۸
عید است چه مانده ای صباحی بسرای؟!
من بلبل و تو فاخته، با من بسرای!
از مهر و وفا و دوستداری بسرای!
تا عمر نیامده است بر سر بسرای!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۶۹
لرزان من و خواجه دوش از سردی دی
وی طعنه بمن میزد و من خنده بوی
رفتیم نهان ز خلق، تا مخزن کی
او کیسه ی زر گرفت و من کاسه ی می
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۷۰
از دور فلک که باخت لعب عجبی
بر من، که ز هجر داشتم تاب و تبی
روزی و شبی، چو روی و موی تو گذشت؟
روزی و چه روزی و شبی و چه شبی؟!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۷۱
قاصد!دلم از حرف وفا خوش کردی
جانم ز پیام آشنا خوش کردی
گفتی: که ز راه میرسد یار اینک
ای وقت تو خوش، که وقت ما خوش کردی
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۷۲
گفتی: ز رخم چرا نظر پوشیدی؟!
هنگام سخن زبان بخود دزدیدی!
پندار که کردم نگهی، رنجیدی!
انگار که گفتم سخنی، نشنیدی!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۷۳
دوشم دل برد، شاهد بازاری
افتاده من از قفای او باز، آری
میگفتمش: آنچه میبری باز آری؟!
میگفت بصد ناز: نه و، باز: آری
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۷۴
رویی که کله ز مه رباید داری!
مویی که به لاله مشک ساید داری!
بویی که سر نافه گشاید داری!
آری، جز رحم هر چه باید داری!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۷۵
دارم ز فراق ماه مهر افروزی
در دل سوزی، نیست دلی دل سوزی
جز روز و شب من که ندارد شب و روز
هر روز شبی دارد و هر شب روزی
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۷۶
من مفلسم و، تو کیمییا ای ساقی!
دست تو سحاب و من گیا ای ساقی!
اینک رفته است شب، مرو ای مطرب!
اینک آمد صبح بیا ای ساقی!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۷۷
وقت است ز هر سو شکفد روی گلی
هر بلبل مست رو نهد سوی گلی
راز من و یار، گل کند، چون شنویم
آن ناله ی بلبلی و، من بوی گلی!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۷۸
ز آن پیش که، شمع مهرش افروختمی
وز آتش دشمنی او سوختمی
ای کاش بدست من سپردی پدرش
تا دوستیش بطفلی آموختمی
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۷۹
خوش آنکه چو یاد از اسیریم کنی
آیی شبی و رحم به پیریم کنی
پایت مالم، که پایمالم نکنی؛
دستت بوسم، که دستگیریم کنی
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۸۰
آذر! که چو من مانده جدا از وطنی!
نالان ز جدایی وطن همچو منی!
...
ای مرغ غریب از کدامین چمنی؟!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۸۱
من بیتو دریده هر نفس پیرهنی
بی من تو نشسته هر زمان در چمنی
اکنون بمن و تو نیست کس را سخنی
من از چو تویی دورم و، تو از چو منی
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۸۲
فردا چو بنامه ی سیاهم بینی
وز شرم گناه عذر خواهم بینی
من در خور جرم خویش، عفوت بینم
تو در خور عفو خود، گناهم بینی
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۸۳
با کس سخنان ناپسندیده مگوی!
حرفی که شود کس از تو رنجیده مگوی!
عیب حرم حریم پاکان، عیب است
ما دیده نگفتیم، تو نادیده مگوی!
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۸۴
در کوچه ی عشق، پای در گل ننهی!
کآسان، آسان زین غم مشکل نرهی
خواهند گر از تو دلبران دل، زنهار
تا دل ستانی بگرو، دل ندهی
آذر بیگدلی — رباعیات — شمارهٔ ۱۸۵
هنگامه ی ناز، تا بکی ساز دهی؟!
بر اهل نیاز، جلوه ی ناز دهی؟!
گیری بفسون، گر ندهد کس بتو دل
ور دل دهدت، خون کنی و باز دهی!
آذر بیگدلی — مثنویات — شمارهٔ ۲ - مغنی نامه
بیا نایی، آن نی که دهقان برید
ز هر پرده اش تنگ شکر درید
شکر خند لب بر لبش نه دگر
که بارش لبالب کنی از شکر
بیا نایی، ای یار فرخنده دم
چو روح القدس بر من این دم بدم
شنیدم گریزد غم از بانگ نی
چو زنهاد کم مغز، از بوی می
مغنی بیا، ارغنون ساز کن
دری را که بست آسمان باز کن
بکاشانه ی آگهان پا گذار
جهان را به اهل جهان واگذار
مغنی! گسسته است تار رباب
شده چون شب شیب، روز شباب
چه باشد که دستی بساز آوری؟
ز عمر آنچه رفته است بازآوری!
مغنی! شب عید بردار عود
دهی تا نگون اخترم را صعود
غمم بر زدای و دلم بر فروز
که هم عود سازی و هم عود سوز
مغنی! بچنگ آر گیسوی چنگ
که دارم دلی چون دهان تو ننگ
مگر دل رهد از پریشانیم
ز زانو شود دور پیشانیم
مغنی! سر اندر کنار من آر
چو داری سر بربط اندر کنار
اگر همدم تست با وی بنال
وگر شد رگش سست، گوشش بمال
مغنی! بزن رود و برکش سرود
مگر ز آسمان زهره آری فرود
که پیرانه با هم برقصیم مست
کشانیم پا و فشانیم دست
مغنی! نوای حدی ساز کن
گره از زبان جرس باز کن
مگر آیدم ناقه رقصان بوجد
کشد محمل ناز لیلی ز نجد
مغنی! مکن راه نزدیک دور
به آهنگ داود سرکن زبور
مگر نایدت دور گردون بیاد
که چون داد تخت سلیمان بیاد؟!
ندیدی در این وادی هولناک
که چون گنج قارون فرو برد خاک؟!
مغنی! زبان بسته، بگشای گوش
که در گوش دارم ز ارباب هوش
که هر نغمه کو محفل آراسته است
ز گردیدن نه فلک خاسته است
کنون دف بکف گیر، کامد بهار
ببین چون کشیده است صورت نگار
بیک دایره نقش نه دایره
که بر هر دل افتاد زآن، نایره
مکش هان ز دف گوش، کش رازهاست
از این دف، بهر گوش آوازهاست
مرا هم باین نغمه گوش آشناست
غنای فقیری چو من، ز آن غناست
چو از جوشش می خم آورده کف
کفی بر کفی زن، گرت نیست دف
شنیدم ز دستک زدن در سماع
شود پای کوبان غم اندر وداع
برقص آور آن شاهد مست را
بگویش چو بر هم زند دست را
که: دستی چو دستان سرایی بزن
به بختم که خفته است پائی بزن