mabidan/ganjoor huggingface dataset:
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۴۰
ما نقطهٔ جان وقف بلای تو کنیم
چون دایره دل بی سر و پای تو کنیم
گر تو نکنی برای ما کاری راست
ما هرچه کنیم از برای تو کنیم
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۴۱
قومی که به هم میبنشینند ترا
بر هر دو جهان میبگزینند ترا
نادیده ترا جان و دل از دست بشد
چون پای آرند اگر ببینند ترا
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۴۲
چون نعره زنان قصد به کوی تو کنیم
جان در سر و کار آرزوی تو کنیم
در هر نفسم هزار جان میباید
تا رقص کنان نثار روی تو کنیم
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۴۳
عاشق که همه جهان به روی تو بداد
جانی که نداشت ز آرزوی تو بداد
هر عافیتی که داشت در هر دو جهان
بفروخت و جمله را به بوی تو بداد
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۴۴
با عشق تو ملک جاودان میچکنم
زنده به توام زحمت جان میچکنم
چون هر دو جهان از سر یک موی تو خاست
با یک مویت هر دو جهان میچکنم
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۴۵
شوقی که مرا در طلب روی تو خاست
گر برگویم به صد زبان ناید راست
گر بنشینی تا به قیامت برِ من
سیرت نتوان دید به چشمی که مراست
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۴۶
از عشق تو روی بر زمینم بنشین
دیریست که دور از تو چنینم بنشین
من تشنهٔ دیرینهام از بهر خدای
چندان که ترا سیر ببینم بنشین
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۴۷
نادیده ترا دیدهٔ من دل برخاست
وز سوز فرونشست و خاکستر خاست
یک لحظه که ناگه شودم درد تو کم
از خواب هزار بار عاشق برخاست
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۴۸
ای تیرگی زلف توام دین افروز
وی روشنی روی توام راه آموز
من در شبم از تو روز میخواهم، روز
و افسردهام از تو سوز میخواهم، سوز
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۴۹
گفتم به بر سوختهٔ خویش آیی
تو پادشهی کی بر درویش آیی
سرگشته همی روم به هر کوچه فرود
تابوک به یک کوچه توام پیش آیی
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۵۰
ای لعل توام به حکم ایمان داده
کفرم به سر زلف پریشان داده
تو در پس پرده با من و من بی تو
از پرده برون زشوق تو جان داده
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۵۱
آن غم که ز تو بر دل پرخون منست
کم نیست که هر لحظه در افزون منست
غایب نیم از تو یک نفس آنچه منم
آن چیز که غایب است بیرون منست
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۵۲
در عشق تو نیم ذرّه سرگردانی
خوشتر ز هزار منصب سلطانی
زان میآیم زیر و زبر میدانی
تا بیشترم زیر و زبر گردانی
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۵۳
در عشق تو عقل با جنون خواهم کرد
دیوانگی خویش کنون خواهم کرد
شوریده به خاک سر فرو خواهم برد
شوریده ز خاک سر برون خواهم کرد
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۵۴
تا بتوانم ازان جمال اندیشم
وز راحت و روح آن وصال اندیشم
با آنکه وصال تو محال است مرا
دایم من خسته این محال اندیشم
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۵۵
بی روی تو یک لحظه نمیشاید زیست
زیرا که مرا بی تو نمیباید زیست
جانی که همه جهان بدو مینازند
بیزارم ازو چو بی تو میباید زیست
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۵۶
ای بس که به هر تکی دویدم بی تو
وی بس که زهر سویی پریدم بی تو
چون روز قیامتم شبی میباید
تا با تو بگویم آنچه دیدم بی تو
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۵۷
جانا ز ره دراز میآیم من
با سینهٔ پر نیاز میآیم من
چندان که مرا ز پیش خود میرانی
پیش تو به دیده باز میآیم من
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۵۸
در عشق تو کارم به هوس برناید
وین کار آسان به دست کس برناید
گفتم نفسی، به دست تو، توبه کنم
گر جان به لب آید آن نفس برناید
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۵۹
با عشق تو دست در کمر خواهم کرد
چون زلف تو دل زیر و زبر خواهم کرد
هر دم ز تو شورشی دگر خواهم کرد
سگ به ز من از تو صبر اگر خواهم کرد
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۶۰
گه نعره زن قلندرت خواهم بود
گه در مسجد مجاورت خواهم بود
گر جان و دلم به باد برخواهی داد
من از دل و جان خاکِ درت خواهم بود
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۶۱
چون عاشق روی تو شدم اینم بس
سرگشته چو موی تو شدم اینم بس
بامملکت دو عالمم کاری نیست
سودائی کوی تو شدم اینم بس
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۶۲
عمری دل من غرقهٔ خون بی تو بزیست
وز پای فتاده سرنگون بی تو بزیست
و امروز که در معرکهٔ مرگ افتاد
در حسرت آن مُرد که چون بی تو بزیست
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۶۳
چون هست همه به روی تو آرزویم
بی روی تو نیست هیچ سوی آرزویم
گر یک سر موی از تو رسد حصّهٔ من
نیست از دو جهان یک سر موی آرزویم
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۶۴
از عشقِ تو در جهان عَلَم خواهم شد
وز شوق به فرق چون قلم خواهم شد
از عشقِ تو مست در وجود آمدهام
وز شوق تو مست با عَدَم خواهم شد
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۶۵
در کوی تو چون میگذرم، اینت عجب!
وز سوی تو چون مینگرم، اینت عجب!
گر زهرهٔ آن بود که یاد تو کنم
گر بر نپرد دل از برم، اینت عجب!
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۶۶
چندان که ترا حجاب میخواهد بود
از جانب تو عتاب میخواهد بود
چون پای تو در رکاب میخواهد بود
سودای تو در حساب میخواهد بود
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۶۷
تا یک نفسی دسترسم میماند
در بندگی تو هوسم میماند
از بندگی تو نفسی سرنکشم
اینست سخن تانفسم میماند
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۶۸
با روی تو ماه را منوّر ننهم
با زلف تو مشک را معطّر ننهم
گر هر دوجهان زیر و زبر خواهد شد
سر بنهم و سودای تو از سر ننهم
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۶۹
دیرست که در کوی تو دارم گذری
گر وقت آمد به سوی من کُن نظری
ور در خورِ کشتنم مکش دردِ سری
در پای خودم کُش نه به دستِ دگری
عطار — باب بیست و نهم: در شوق نمودن معشوق — شمارهٔ ۷۰
ما درد تو را به جای درمان داریم
چون وصل تو نیست برگ هجران داریم
چندان که ترا ز هر سویی شمشیرست
ما را سر و گردن است تا جان داریم
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۱
از بس که امید و بیم میبینم من
از هر دو دلی دو نیم میبینم من
چندان که به سِرِّ کار در مینگرم
استغنائی عظیم میبینم من
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۲
اول بنگر به جانِ چون برقِ همه
و آخر به میان خاک و خون غرقِ همه
میمیراند به زاری و میگوید:
چون ما هستیم خاک بر فرقِ همه!
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۳
گفتم:‌چه شود چو لطف ذاتی داری
کز قرب خودم غرق حیاتی داری
عزت، به زبان سلطنت، گفت:‌برو
تاکی ز تو خطی و براتی داری
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۴
گفتم:‌به غمم قیام کی بود ترا
گفتا: غم من تمام کی بود ترا
گفتم‌:همه نام وننگ شد در سر تو
گفت: این همه ننگ و نام کی بود ترا
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۵
گفتم: چه کنم ز پای در میآیم
زان پیش که هر روز به سر میآیم
گفتا: چه کنی خاکِ درِ من باشی
تا هر روزی بر تو به در میآیم
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۶
گفتم: دل و جان در سر کارت کردم
هر چیز که داشتم نثارت کردم
گفتا: تو که باشی که کنی یا نکنی
کان من بودم که بیقرارت کردم
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۷
گفتم: چو تو بردی سبق اندر خوبی
بگزیدمت ازدو کون در محبوبی
آواز آمد کای همه در معیوبی
بیهوده چرا آب به هاون کوبی
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۸
چون یار نمیکند همی یاد از من
برخاست چو زیرِ چنگ فریاد از من
مشکل کاری که اوفتادست مرا
من بندهٔ یار و یار آزاد از من
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۹
تشنه بکشد مرا و آبم ندهد
مخمور خودم کند شرابم ندهد
چندانکه بگویمش یکی ننیوشد
چندانکه بخوانمش جوابم ندهد
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۱۰
چون هیچ کسی ندیدهام در خوردش
پیوسته نشستهام دلی پر دردش
ناگاه چو برق بگذرد بر درِ من
چندان بناستد که ببینم گردش
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۱۱
هان ای دل چونی به چه پشتی ما را
کار آوردی بدین درشتی ما را
ما از غم تو فارغ و تو در غم او
از بس که بسوختی بکشتی ما را
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۱۲
با کس بنسازی همه بی کس باشی
آری چه کنی نمد چو اطلس باشی
بنگر که ز کائنات دیار نماند
کُشتی همه را و زنده می بس باشی
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۱۳
سرگشتهٔ روز و شبم آنجا که منم
دلسوخته، جان بر لبم آنجا که منم
تو فارغی آنجا که تویی از من و من
تا آمدهام میطپم آنجا که منم
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۱۴
گر روشنی جمال خودب نمائی
دلها ببری و دیدهها بربائی
چون بند وجود ما ز هم بگشائی
آنگاه ز زیر پرده بیرون آئی
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۱۵
یک روز به صلح کارسازی میکن
یک روز به جنگ سرفرازی میکن
چون از پس پرده سر بدادی ما را
در پردهٔ نشین و پرده بازی میکن
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۱۶
نه چارهٔ این عاشق بیچاره کنی
نه غمخوری این دل غمخواره کنی
گیرم که ز پرده مینیایی بیرون
این پردهٔ عاشقان چرا پاره کنی
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۱۷
جان در غمت از خانه به کوی افتاده‌ست
بر بوی تو در رهی چو موی افتاده‌ست
من در طلب تو و تو از من فارغ
این کار عظیم پشت و روی افتاده‌ست
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۱۸
هر چند نیم به هیچ رو محرم تو
تو جان منی چگونه گیرم کم تو
زاندیشهٔ آن که فارغی از غم من
من خام طمع بسوختم از غم تو
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۱۹
گفتم که درین غمم بنگذاری تو
خود غم بفزودیم به سر باری تو
وین از همه سخت تر که میزارم من
وز زاری من فراغتی داری تو
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۲۰
گفتم: شب و روز از تو چرا میسوزم
هر لحظه به صد گونه بلا میسوزم
گفتی: که ترا برای آن میدارم
تا با تو نسازم و ترا میسوزم
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۲۱
محجوبم و از حجاب من آزادی
وز صلح من و عتاب من آزادی
من با تو حسابها بسی دارم و تو
دایم ز من و حساب من آزادی
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۲۲
چون باد ز من می‌گذری چه تْوان کرد
چون خاک رهم می‌سپری چه تْوان کرد
هرچند که با تو آشنا می‌گردم
هرروز تو بیگانه‌تری چه تْوان کرد
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۲۳
بی پیش و پسی تو و پس و پیش تراست
دوری ز کم و بیش و کم و بیش تراست
در خاطر هیچ کسی نیاید هرگز
یک ذرّه از آن خوی که از خویش تراست
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۲۴
در عشق تو سوختم چه میسازی تو
در ششدره ماندهام چه میبازی تو
تو کار بسی داری و من عمر اندک
کی با من دل سوخته پردازی تو
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۲۵
تاکی باشم چو حلقه بر در بی تو
با اشکِ چو سیم و رخ چون زر بی تو
تو بر سر کار و سر به کار آورده
من بر سر خاک و خاک بر سر بی تو
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۲۶
هر روز ز نو پردهٔ دیگر سازی
تادر پس پرده عشق با خود بازی
چون تو نفسی به سر نیائی از خویش
هرگز به کسی دگر کجا پردازی
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۲۷
ای آمده از شوق تو جان بر لب من
چون روز قیامت است بی تو شب من
آخر سخنی از من بی دل بشنو
تاکی ز خموشی من و یارب من
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۲۸
گر در سخنم باتو سخن را چه کنی
یا درد نو و عشق کهن را چه کنی
با این همه کار و بار و عزت که تراست
بی خویشتنی بی سر و بن را چه کنی
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۲۹
ای خون شده در غمت دل پاک همه
ز هر غم عشق تست تریاک همه
اول همه را ز عشق خود خاک کنی
وانگاه به باد بردهی خاک همه
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۳۰
اندهگن توییم از دیری گاه
در ما نگر، ای مرا ز اندوه پناه
کانها که به حسن گوی بردند زماه
کردند در اندوهگن خویش نگاه
عطار — باب سی‏ام: در فراغت نمودن از معشوق — شمارهٔ ۳۱
چون هر روزیت بیشتر دیدم ناز
هر روز بتو بیشترم گشت نیاز
نظّارگی توئیم از دیری باز
آخر نظری تو نیز بر ما انداز
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۱
چندین در بسته بی کلیدست چه سود
کس نام گشادن نشنیدست چه سود
پیراهن یوسف است یک یک ذرّه
یوسف ز میانه ناپدیدست چه سود
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۲
کس از می معرفت ندادست نشان
کز عین نشان بروست وز عین عیان
آن می به قرابه سر به مهرست مدام
مردم به قرابه می برآرند زبان
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۳
چون نیست رهی به هیچ سوئی کس را
جز خون خوردن نماند رویی کس را
هر کس گوید که کردم آن دریا نوش
خود تر نشد از وی سر مویی کس را
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۴
دل سوختگان که نفس میفرسایند
بربوی وصال باد میپیمایند
بس دور رهیست تاکرا بنمایند
بس بسته دریست تا کرا بگشایند
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۵
آنها که به عشق گوی بردند همه
نقش دو جهان ز دل ستردند همه
صد بادیه هر لحظه سپردند همه
تاگرسنه و تشنه بمردند همه
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۶
عقلی که کمال در جنون میبیند
بنیاد وجود خاک و خون میبیند
چشمی که دو کون در درون میبیند
مشتی رگ و استخوان برون میبیند
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۷
دل با غمِ عشق پای ناوُرد آخر
چون شمع ز سوختن فرومرد آخر
میگفت که دُرِّ وصل در دریا نیست
این آب چگونه میتوان خورد آخر
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۸
گاهی ز سلوک عقل چون نسناسیم
گاهی ز شبه چو نمله اندر طاسیم
زان گشت نهان حقیقت ازدیدهٔ خلق
تادر طلبش قیمت او بشناسیم
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۹
دستی که برین شاخ برومند رسد
از همت جان آرزومند رسد
زین عالم بینهایت بی سر و بن
خود چند به ما رسید و تا چند رسد
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۱۰
عاشق تن خود با غم پیوست دهد
هر دم تابی در دل سرمست دهد
با هجر بسازد خوش و بیزار شود
از معشوقی که وصل او دست دهد
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۱۱
هر دل که ز ذوق آن حقیقت جان یافت
هر چیز که یافت جامهٔ جانان یافت
آن را منشین که یک دمش نتوان دید
آن را مطلب که هرگزش نتوان یافت
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۱۲
چون کس نرسد به وصل دلخواه ای دل!
تو هم نرسی چند کنی آه ای دل!
میپنداری که ره توان برد بدو
هرگز نتوان برد بدو راه ای دل!
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۱۳
ای دل ز پی دلیل نتوانی شد
موری تو حریف پیل نتوانی شد
چون از مگس لنگ کمی بیش نیی
همکاسهٔ جبرئیل نتوانی شد
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۱۴
اندر طلب حضرت جاوید آخر
ماندی تو میان بیم و امید آخر
یک ذرّه وجود تست و در یک ذره
چندی تابد فروغ خورشید آخر
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۱۵
دل گم شد و در ره الاهی اِستاد
در بادیهٔ نامتناهی اِستاد
هان ای دل بیقرار! عمری رفتی
تا چند روی تو چون نخواهی اِستاد
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۱۶
نه هیچ کسی به زندگانیش گرفت
نه نیز به مرگ جاودانیش گرفت
تو پشهٔ عاجزی و او صرصرِ تند
بنشین تو که هرگز نتوانیش گرفت
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۱۷
آن ذوق که در شکر چشیدن باشد
مندیش که در شکر شنیدن باشد
زنهار مدان اگر بدانی او را
کان دانستن بدو رسیدن باشد
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۱۸
ای مانده به زیرِ پرده! او کی باشی
گه خفته و گاه خورده، او کی باشی
کفرست حلول چند از کفر و فضول
او هست و تو هست کرده، او کی باشی
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۱۹
چو مهرهٔ مِهر بازی ای سرو سهی
چون از گهر حقیقتی حقه تهی
هرگه که همی حقی به دست تو بود
زنهار چنان کن که ز دستش ندهی
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۲۰
گر بندِ امیدِ وصلِ او بست ترا
بندیش که هیچ جای آن هست ترا
عاجز بنشین و پای در دامن کش
در دامن او کجا رسد دست ترا
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۲۱
هم هر ساعت در ره تاریکتری
هم هر روزی به دیده باریکتری
هرگز چو به وصلش نرسد هیچ کسی
چندانکه روی به هیچ نزدیکتری
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۲۲
گر گنج به تو رسید پنهان میدار
ور نه بنشین مصیبت جان میدار
گر شادی وصل او به تو مینرسد
باری رسدت ماتم هجران، میدار
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۲۳
ذرات جهان در اشتیاقند همه
اجزای فلک به عشق طاقند همه
از هر چه که هست و هرکه خواهی گوباش
امید ببر، که در فراقند همه
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۲۴
ای کاش ترا دیدهٔ دیدن بودی
یا گوش مرا هیچ شنیدن بودی
در کرّی و کوریم نبایستی بود
گر یک سر مو روی رسیدن بودی
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۲۵
تا جان دارم همچو فلک میپویم
وز درد وصال او سخن میگویم
آن چیز که کس نیافت آن میطلبم
آن چیز که گم نکردهام میجویم
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۲۶
گر بشتابم نه روی بشتافتن است
ور سر یابم نه گنج سر یافتن است
جز حسرت و خون دل چه بر خواهد خاست
زین یافتنی که عین نایافتن است
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۲۷
دردا که ز بی نشان نشانم نرسید
وز بحر عیان عین عیانم نرسید
عمری من تشنه بر لب دریایی
بنشستم و قطرهای به جانم نرسید
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۲۸
نه دل دارم نه جان نه تن چتوان کرد
نه خرقه نه لقمه نه وطن چتوان کرد
از خورشیدی کزو همه کون پرست
یک ذرّه نمیرسد به من چتوان کرد
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۲۹
تا چند غم این ره پر بیم کشیم
بر چهره ز خون، جدول تقویم کشیم
گردست به دامن وصالش نرسید
کو پای که در دامن تسلیم کشیم
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۳۰
چون یار نمیکند دمی همدمیم
زین غم نفسی نیست سرِ آدمیم
ور در همه عمر یک دم آید بَرِ من
با گوشه نشاندم ز نامحرمیم
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۳۱
من عاشقِ زارِ روی یارم چکنم
از معتکفانِ کوی یارم چکنم
گر دیدهٔ من شوند ذرّات دو کون
نتوان نگریست سوی یارم چکنم
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۳۲
هر جان که فدای روی اونتوان کرد
از ننگ نظر به سوی او نتوان کرد
از طرهٔ او سخن توان گفت ولیک
انگشت به هیچ موی او نتوان کرد
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۳۳
دل تحفهٔ دلنواز نتوان آورد
دل کیست که جان فراز نتوان آورد
خواهی که جمال دوست در چشم آری
دریا به سکرّه باز نتوان آورد
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۳۴
گنجت باید به رنج خو باید کرد
جان وقف بلای عشق او باید کرد
در پنجهٔ شیر اوفتادن به ازانک
با او نفسی پنجه فرو باید کرد
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۳۵
دل در طلبش بجان گرفتار آمد
جان نیز چو شمع عاشق زار آمد
کس ره نبرد بدو که آن ماه دو کون
آن لحظه نهان شد که پدیدار آمد
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۳۶
چون نیست دلم را جز ازو دلجویی
سرگشته شدم گردِ جهان چون گویی
چه غصّه بدین رسد که از ملکِ دو کون
او رادارم وزو ندارم بویی
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۳۷
کو کس که چو بوده گشت نابوده نشد
وز آسِ سپهرِ سرنگون سوده نشد
بس کس که خیال چرخ پیمود و بسی
تا جمله فرو شدند و فرسوده نشد
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۳۸
ای دل چو حجاب و پرده در کار بسی است
خون خورکه درین حجاب خون خوار بسی است
چون در ره او خرقه و زنار بسی است
از دیده نهان است که اغیار بسی است
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۳۹
همچون شمعی چند گدازم چکنم
سیماب شدم تیز چه تازم چکنم
ای بس که ز ذرّه ذرّه، جُستم عمریش
میباز نیابمش چه سازم چکنم
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۴۰
درداکه قرار از دل سرمستم رفت
خون شد دلم و امید پیوستم رفت
بر بوی وصال او نشستم عمری
او دست نداد و جمله از دستم رفت
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۴۱
گفتم: جانا هیچ کسی جانان یافت
یا در همه عمر آن چه همی جست آن یافت
گفت: از پس صدهزار قرن ای عاقل
بس زود بود هنوز گر بتوان یافت
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۴۲
ای دل به امید هم نفس چند روی
تو هیچ نیی درین هوس چند روی
او خورشیدست از آسمان میتابد
تو سایهٔ بر زمین سپس چند روی
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۴۳
چون وصل نیامد به کسی اولیتر
بی همنفسی هر نفسی اولیتر
چون نیست به وصل او رسیدن ممکن
در هجر گریختن بسی اولیتر
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۴۴
این گنبد خاکستری پر اخگر
گه در خونم کشید و گه خاکستر
از غصهٔ آن کزو نمییافت خبر
از سر میشد به پای و از پای به سر
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۴۵
ای بس که ز شوق چرخ دوّار بگشت
سرگشته شب و روز چو پرگار بگشت
آن گشتن او چه سود چون پیوسته
بر یک جایست اگرچه بسیار بگشت
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۴۶
هم عقل طلسم جسم و جان باز نیافت
هم گنج زمین و آسمان باز نیافت
خورشید هزار قرن بر پهلو گشت
یک ذرّه سراپای جهان باز نیافت
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۴۷
جانا رخ چون تویی به حس نتوان دید
زر چون بینم به حس که مس نتوان دید
وصل تو به دو دست تهی نتوان یافت
روی تو به دو چشم نجس نتوان دید
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۴۸
چون باد همی نیاید از سوی تو بر
کی چشم افتد به پرتو روی تو بر
چون مینرسد دست به یک موی تو بر
آن به که دهم جان به سر کوی تو بر
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۴۹
جان نتواند هیچ سزاوار تو گشت
دل نتواند محرم دیدار تو گشت
ای بر شده بس بلند! کس نتواند
در گرد سراپردهٔ اسرار تو گشت
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۵۰
آواز به عشق در جهان خواهم داد
پس شرحِ رُخِ تو بیزبان خواهم داد
چون زَهره ندارم که به روی تو رسم
بر پای تو سر نهاده جان خواهم داد
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۵۱
گر در طلبت ز روی تو مانم باز
در کوی تو تن فرودهم در تک و تاز
گر دست طلب به وصل رویت نرسد
سر بر پایت بسر برم عمر دراز
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۵۲
هر کو گهر وصل تو در خواهد خواست
اول قدم از دو کون بر باید خاست
صد دریا موج میزند از غم این
این کار، به اشکی دو، کجا آید راست
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۵۳
هرگه که من از وصل تو بابی شنوم
شب خوش بادم که یاد خوابی شنوم
چو گنگ شوم با تو حدیثی گویم
چون کر گردم از تو جوابی شنوم
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۵۴
چون وصل تو یک ذرّه نیفتاد به دست
جز باد چه دارد دل ناشاد به دست
ازوصل تو چون به دست جز بادی نیست
باخاک شدم بی سر و بن باد به دست
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۵۵
ای کاش دلم را سر آهی بودی
جان را ز وصال تو پناهی بودی
گرچه شدهام چون سر موئی بی تو
باری سر مویی به تو راهی بودی
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۵۶
این خود چه عجایبست کآمیخته‌ای
هر لحظه هزار شور انگیخته‌ای
دیدار تو چون ز حدّ ما بود دریغ
صد پرده ز هر ذرّه درآویخته‌ای
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۵۷
آنها که ز باغ عشق گل میرُفتند
از غیرت تو زیر زمین بنهفتند
و آنان که ز وصل تو سخن میگفتند
با خاک یکی شدند و در خون خفتند
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۵۸
حاصل ز غم عشق توام بدنامیست
وین بدنامی جمله ز بیآرامیست
بر بوی وصال تو، من خام طمع
میسوزم و این سوختنم از خامیست
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۵۹
نادیده ترا شرح سروپات خوش است
گر سود کنیم و گرنه، سودات خوش است
ما را همه وقت خوشی تست مراد
پس بی تو بمیریم چو بی مات خوش است
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۶۰
گاهی ببریدی و گهی پیوستی
گاهی بگشادی و گهی در بستی
چون در دو جهان نبود کس محرم تو
در بر همه بستی و خوشی بنشستی
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۶۱
من بی دلم و اگر مرا دل بودی
کی در پیشم این همه مشکل بودی
کردم به محال عمر ضایع، وی کاش
از وصل تو جز محال حاصل بودی!
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۶۲
تا پاک نگردد دل این نفس پرست
دستم ندهد بر سر کوی تو نشست
تا عشق تو برهم نزند هرچه که هست
ندهد سر مویی ز سر موی تو دست
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۶۳
هر دم ز تو درد بیشتر خواهم برد
هر لحظه مصیبتی دگر خواهم برد
چون نیست به جشن وصل تو راه مرا
در ماتم خود عمر بسر خواهم برد
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۶۴
در عشق تو با خاک یکی خواهم شد
سرگشتهتر از هر فلکی خواهم شد
درگرد تو هرگز نرسم میدانم
گر بسیاری ور اندکی خواهم شد
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۶۵
جان بوی تو جست ازدل ناشاد و نیافت
دل نیز به عجز تن فروداد ونیافت
وان کس که نشان ز وصل تو جست بسی
در وادی خاکساری افتاد و نیافت
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۶۶
زان روز که حسنت علم عشق افراخت
هر چیز که دید پردهٔ روی تو ساخت
دادی همه را به یکدگر مشغولی
تا با تو کسی می نتواند پرداخت
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۶۷
چون گل یابم بوی تو زو میبویم
چون مه بینم روی تو زو میجویم
چون گوهر وصل تو به کس مینرسد
کم زان نبود تا که ازو میگویم
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۶۸
ای جمله اشارات و رموزم از تو
پیوسته یجوز و لایجوزم از تو
بگداخته چون برف تموزم از تو
صد گونه حجاب است هنوزم از تو
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۶۹
هرچند که نیست در رهت دولت یافت
مردند همه ز آرزوی لذت یافت
چون وصل ترا فراق تو بر اثرست
ذُل در طلب تو خوشتر از عزّت یافت
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۷۰
در عشق تودل هزار جان تاوان داد
تن در ستم هاویهٔ هجران داد
چو دید که ره نیست به وصلت هرگز
خون گشت و به صد هزار زاری جان داد
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۷۱
چون نیست ره هجرِ ترا پایان باز
پس چون بگشایم گرهِ هجران باز
تا کی باشم فتاده از جانان باز
چون کودک شیرخواره از پستان باز
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۷۲
اول ز همه کار جهان پاک شدم
واخر ز غمت بادل غمناک شدم
دستم چو به دامن وصالت نرسید
سر در کفن هجر تو با خاک شدم
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۷۳
مینشناسد کسی زبان من و تو
بیرون ز جهان است جهان من و تو
دایم چو تو بامنی و من با تو به هم
دوری ز چه افتاد میان من و تو
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۷۴
یکتا بودم دوتائی افتاد مرا
در سلطانی گدائی افتاد مرا
در لذت قُرب جمله من بودم و بس
چندین الم جدائی افتاد مرا
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۷۵
چون وصل تو تخم آشنائی انداخت
هجر آمد ودام بیوفائی انداخت
گر من بنگویم تو نکو میدانی
آن را که میان ما جدائی انداخت
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۷۶
هم عمر به بوی تو به آخر بردیم
هم لوح دل ازنقش جهان بستردیم
ز امید وصال و بیم هجرت هر روز
صد بار بزیستیم و صد ره مردیم
عطار — باب سی و یكم: در آنكه وصل معشوق به كس نرسد — شمارهٔ ۷۷
تا بی رخ یار محرمم بنشسته
برخاستهای به صد غمم بنشسته
این نادره بین که یار بی تیغ مرا
خود کشته و خود به ماتمم بنشسته