mabidan/ganjoor huggingface dataset:
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — تنهایی ِ ماه
در تمام طول تاریکی 
سیرسیرکها فریاد زدند :
( ماه ، ای ماه بزرگ  ... )

در تمام طول تاریکی 
شاخه ها با آن دستان دراز 
که از آنها آهی شهوتناک 
سوی بالا می رفت 
و نسیم تسلیم 
به فرامین خدایانی نشناخته و مرموز 
و هزاران نَفَس پنهان ، در زندگی ِ مخفی خاک
و در آن دایرهٔ سیار نورانی ، شبتاب 
دقدقه در سقف چوبین 
لیلی در پرده 
غوکها در مرداب 
همه با هم‌ ، همه با هم یکریز 
تا سپیده دم فریاد زدند  :
( ماه ، ای ماه بزرگ ... )

در تمام طول تاریکی 
ماه در مهتابی شعله کشید 
ماه 
دل تنهای شب خود بود 
داشت در بغض طلایی رنگش می ترکید
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — معشوق ِ من
معشوق من 
با آن تن برهنهٔ بی شرم 
بر ساقهای نیرومندش 
چون مرگ ایستاد 

خط های بی قرار مورّب 
اندامهای عاصی او را 
در طرح استوارش 
دنبال می کنند

معشوق من 
گویی ز نسل های فراموش گشته است 
گویی که تاتاری 
در انتهای چشمانش 
پیوسته در کمین سواریست 
گویی که بربری 
در برق پر طراوت دندانهایش 
مجذوب خون گرم شکاریست 

معشوق من 
همچون طبیعت 
مفهوم ناگزیر صریحی دارد 
او با شکست من 
قانون صادقانهٔ قدرت را 
تأیید می کند 

او وحشیانه آزادست 
مانند یک غریزهٔ سالم 
در عمق یک جزیرهٔ نامسکون
او پاک می کند 
با پاره های خیمهٔ مجنون 
از کفش خود غبار خیابان را 

معشوق من
همچون خداوندی ، در معبد نپال 
گویی از ابتدای وجودش 
بیگانه بوده است 
او 
مردیست از قرون گذشته 
یادآور اصالتِ زیبایی 

او در فضای خود 
چون بوی کودکی
پیوسته خاطرات معصومی را 
بیدار می کند
او مثل یک سرود خوش عامیانه است
سرشار از خشونت و عریانی 

او با خلوص دوست می دارد
ذرات زندگی را 
ذرات خاک را 
غمهای آدمی را 
غمهای پاک را 
او با خلوص دوست می دارد 
یک کوچه باغ دهکده را 
یک درخت را 
یک ظرف بستنی را 
یک بند رخت را 

معشوق من 
انسان ساده ایست 
انسان ساده ای که من او را 
در سرزمین شوم عجایب
چون آخرین نشانهٔ یک مذهب شگفت 
در لابلای بوتهٔ پستانهایم 
پنهان نموده ام
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — در غروبی ابدی
- روز یا شب ؟
- نه ، ای دوست ، غروبی ابدیست
با عبور دو کبوتر در باد 
چون دو تابوت سپید 
و صداهایی از دور ، از آن دشت غریب ،
بی ثبات و سرگردان ، همچون حرکت باد 

- سخنی باید گفت 
سخنی باید گفت 
دل من می خواهد با ظلمت جفت شود 
سخنی باید گفت 
چه فراموشی سنگینی 
سیبی از شاخه فرو می افتد 
دانه های زرد تخم کتان
زیر منقار قناری های عاشق من می شکنند
گل باقالا ، اعصاب کبودش را در سُکر ِ نسیم 
می سپارد به رها گشتن از دلهرهٔ گنگ دگرگونی 
و در اینجا ، در من ، در سر من ؟

آه ...
در سر من چیزی نیست به جز چرخش ذرات غلیظ سرخ 
و نگاهم مثل یک حرف دروغ 
شرمگینست و فرو افتاده 

- من به یک ماه می اندیشم 
- من به حرفی در شعر 
- من به یک چشمه می اندیشم 
- من به وهمی در خاک 
- من به بوی غنی ِ گندمزار 
- من به افسانهٔ نان 
- من به معصومیت بازی ها 
و به آن کوچهٔ باریک دراز 
که پر از عطر درختان اقاقی بود 
- من به بیداری تلخی که پس از بازی 
و به بهتی که پس از کوچه 
و به خالی طویلی که پس از عطر اقاقی ها 

- قهرمانی ها ؟
- آه 
اسب ها پیرند 
- عشق ؟
- تنهاست و از پنجره ای کوتاه 
به بیابانهای بی مجنون می نگرد
به گذرگاهی با خاطره ای مغشوش 
از خرامیدن ساقی نازک در خلخال 

- آرزوها ؟
- خود را می بازند 
در هماهنگی بی رحم هزاران در 
- بسته ؟
- آری ، پیوسته بسته ، بسته 
- خسته خواهی شد 

- من به یک خانه می اندیشم 
با نفس های پیچک هایش ، رخوتناک 
با چراغانش روشن ، همچون نی نی ِ چشم 
با شبانش متفکر ، تنبل ، بی تشویش 
و به نوزادی با لبخندی نامحدود 
مثل یک دایرهٔ پی در پی بر آب 
و تنی پر خون ، چون خوشه ای از انگور

- من به آوار می اندیشم
و به تاراج وزش های سیاه 
و به نوری مشکوک 
که شبانگاهان در پنجره می کاود
و به گوری کوچک ، کوچک چون پیکر یک نوزاد

- کار ... کار ؟
- آری ، اما در ‌آن میز بزرگ
دشمنی مخفی مسکن دارد 
که تو را می جود آرام آرام
همچنان که چوب و دفتر را 
و هزاران چیز بیهودهٔ دیگر را 
و سر انجام ، تو در فنجانی چای فرو خواهی رفت 
مثل قایق در گرداب 
و در اعماق افق ، چیزی جز دود غلیظ سیگار 
و خطوطی نامفهوم نخواهی دید 

- یک ستاره ؟
- آری صدها ، صدها ، اما
همه در آن سوی شبهای محصور 
- یک پرنده ؟
آری صدها ، صدها ، اما 
همه در خاطره های دور 
با غرور عبث بال زدنهاشان
- من به فریادی در کوچه می اندیشم 
- من به موشی بی آزار که در دیوار 
گاهگاهی گذری دارد

- سخنی باید گفت
سخنی باید گفت
در سحرگاهان ، در لحظهٔ لرزانی 
که فضا همچون احساس بلوغ 
ناگهان با چیزی مبهم می آمیزد
من دلم می خواهد 
که به طغیانی تسلیم شوم 
من دلم می خواهد
که ببارم از آن ابر بزرگ 
من دلم می خواهد 
که بگویم  نه  نه  نه  نه 

- برویم 
- سخنی باید گفت 
- جام یا بستر ، یا تنهایی ، یا خواب ؟
- برویم  ...
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — مرداب
شب سیاهی کرد و بیماری گرفت 
دیده را طغیان بیداری گرفت 
دیده از دیدن نمی ماند ، دریغ 
دیده پوشیدن نمی داند ، دریغ 
رفت و در من مرگزاری کهنه یافت 
هستیَم را انتظاری کهنه یافت 
آن بیابان دید و تنهاییم را 
ماه و خورشید مقواییم را 
چون جنینی پیر ، با زهدان به جنگ 
می درد دیوار زهدان را به چنگ 
زنده ، اما حسرت زادن در او 
مرده ، اما میل جان دادن در او 
خود پسند از درد خود نا خواستن 
خفته از سودای برپاخاستن 
خنده ام غمناکی بیهوده ای 
ننگم از دلپاکی ِ بیهوده ای 
غربت سنگینم از دلدادگیم
شور تند مرگ در همخوابگیم 
نامده هرگز فرود از بام خویش
در فرازی شاهد اعدام خویش
کرم خاک و خاکش اما بویناک
بادبادکهاش در افلاک پاک
ناشناس نیمهٔ پنهانیَش 
شرمگین چهرهٔ انسانیَش 
کو به کو در جستجوی جفت خویش 
می دود ، معتاد بوی جفت خویش 
جویدش گهگاه و ناباور از او 
جفتش اما سخت تنهاتر از او
هر دو در بیم و هراس از یکدگر 
تلخکام و ناسپاس از یکدگر
عشقشان ، سودای محکومانه ای 
وصلشان ، رویای مشکوکانه ای 


آه اگر راهی به دریاییم بود 
از فرو رفتن چه پرواییم بود 
گر به مردابی ز جریان ماند آب 
از سکون خویش نقصان یابد آب 
جانش اقلیم تباهی ها شود 
ژرفنایش گور ماهی ها شود 


آهوان ، ای آهوان دشتها 
گاه اگر در معبر گلگشت ها 
جویباری یافتید آوازخوان 
رو به استغنای دریاها روان 
جاری از ابریشم جریان خویش 
خفته بر گردونهٔ طغیان خویش 
یال اسب باد در چنگال او 
روح سرخ ماه در دنبال او 
ران سبز ساقه ها را می گشود
عطرِ بکر بوته ها را می ربود 
بر فرازش ، در نگاه هر حباب 
انعکاس بی دریغ آفتاب 
خواب آن بی خواب را یاد آورید
مرگِ در مرداب را یاد آورید
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — آیه های زمینی
آن گاه 
خورشید سرد شد 
و برکت از زمین ها رفت 

و سبزه ها به صحراها خشکیدند 
و ماهیان به دریاها خشکیدند 
و خاک مردگانش را 
زان پس به خود نپذیرفت

شب در تمام پنجره های پریده رنگ 
مانند یک تصوّر مشکوک 
پیوسته در تراکم و طغیان بود 
و راه ها ادامهٔ خود را 
در تیرگی رها کردند 

دیگر کسی به عشق نیندیشید
دیگر کسی به فتح نیندیشید
و هیچ کس 
دیگر به هیچ چیز نیندیشید

در غارهای تنهایی 
بیهودگی به دنیا آمد
خون بوی بنگ و افیون می داد
زنهای باردار 
نوزادهای بی سر زاییدند 
و گاهواره ها از شرم 
به گورها پناه آوردند 

چه روزگار تلخ و سیاهی
نان ، نیروی شگفت رسالت را 
مغلوب کرده بود
پبغمبران گرسنه و مفلوک
از وعده گاه های الهی گریختند
و بره های گمشدهٔ عیسی
دیگر صدای هی هی چوپانی را 
در بهت دشت ها نشنیدند

در دیدگان آینه ها گویی 
حرکات و رنگها و تصاویر 
وارونه منعکس می گشت 
و بر فراز سر دلقکان پست 
و چهرهٔ وقیح فواحش 
یک هالهٔ مقدس نورانی 
مانند چتر مشتعلی می سوخت 

مرداب های الکل 
با آن بخار های گس مسموم
انبوه بی تحرّک روشنفکران را 
به ژرفنای خویش کشیدند 
و موشهای موذی 
اوراق زرنگار کتب را 
در گنجه های کهنه جویدند 

خورشید مرده بود 
خورشید مرده بود ، و فردا 
در ذهن کودکان 
مفهوم گنگ گمشده ای داشت 

آنها غرابت این لفظ کهنه را 
در مشق های خود 
با لکهٔ درشت سیاهی
تصویر می نمودند 

مردُم ،
گروه ساقط مردم 
دلمرده و تکیده و مبهوت 
در زیر بار شوم جسدهاشان 
از غربتی به غربت دیگر می رفتند 
و میل دردناک جنایت 
در دستهایشان متورم می شد

گاهی جرقه ای ، جرقهٔ ناچیزی 
این اجتماع ساکت بی جان را 
یکباره از درون متلاشی می کرد 
آنها به هم هجوم می آوردند
مردان گلوی یکدیگر را 
با کارد می دریدند 
و در میان بستری از خون 
با دختران نابالغ 
همخوابه می شدند

آنها غریق وحشتِ خود بودند 
و حس ترسناکِ گنهکاری 
ارواح کور و کودنشان را 
مفلوج کرده بود

پیوسته در مراسم اعدام 
وقتی طناب دار 
چشمان پر تشنج محکومی را 
از کاسه با فشار به بیرون می ریخت 
آنها به خود فرو می رفتند 
و از تصوّر شهوتناکی 
اعصاب پیر و خسته شان تیر می کشید
اما همیشه در حواشی میدان ها 
این جانیان کوچک را می دیدی 
که ایستاده اند 
و خیره گشته اند 
به ریزش مداوم فوّاره های آب 

شاید هنوز هم
در پشت چشم های له شده ، در عمق انجماد 
یک چیز نیم زندهٔ مغشوش 
بر جای مانده بود 
که در تلاش بی رمقش می خواست 
ایمان بیاورد به پاکی آواز آبها 

شاید ، ولی چه خالی بی پایانی 
خورشید مرده بود
و هیچ کس نمی دانست 
که نام آن کبوتر غمگین 
کز قلب ها گریخته ، ایمانست 

آه ، ای صدای زندانی 
آیا شکوه یأس تو هرگز 
از هیچ سوی این شب منفور 
نقبی به سوی نور نخواهد زد ؟
آه ، ای صدای زندانی 
ای آخرین صدای صدا ها ...
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — هدیه
من از نهایت شب حرف می زنم
من از نهایت تاریکی 
و از نهایت شب حرف می زنم

اگر به خانه من آمدی برای من ای مهربان چراغ بیاور 
و یک دریچه که از آن 
به ازدحام کوچهٔ خوشبخت بنگرم
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — وهم ِ سبز
تمام روز در آیینه گریه می کردم 
بهار ، پنجره ام را 
به وهم سبز درختان سپرده بود 
تنم به پیلهٔ تنهاییَم نمی گنجید 
و بوی تاج کاغذیَم 
فضای آن قلمرو بی آفتاب را 
آلوده کرده بود 
نمی توانستم ، دیگر نمی توانستم 
صدای کوچه ، صدای پرنده ها
صدای گم شدن توپ های ماهوتی 
و هایهوی گریزان کودکان 
و رقص بادکنک ها 
که چون حباب های کف صابون 
در انتهای ساقه ای از نخ صعود می کردند 
و باد ، باد که گویی 
در عمق گودترین لحظه های تیرهٔ همخوابگی نفس می زد 
حصار قلعهٔ خاموش اعتماد مرا 
فشار می دادند
و از شکاف های کهنه ، دلم را به نام می خواندند 

تمام روز نگاه من 
به چشم های زندگیَم خیره گشته بود 
به آن دو چشم مضطرب ترسان 
که از نگاه ثابت من می گریختند
و چون دروغگویان 
به انزوای بی خطر پلکها پناه می آوردند

کدام قلّه کدام اوج ؟
مگر تمامی این راه های پیچاپیچ 
در آن دهان سرد مکنده 
به نقطهٔ تلاقی و پایان نمی رسند ؟
به من چه دادید ، ای واژه های ساده فریب 
و اِی ریاضت اندام ها و خواهش ها ؟
اگر گلی به گیسوی خود می زدم 
از این تقلب ، از این تاج کاغذین 
که بر فراز سرم بو گرفته است ، فریبنده تر نبود ؟

چگونه روح بیابان مرا گرفت 
و سِحر ماه ز ایمان گلّه دورم کرد !
چگونه ناتمامی ِ قلبم بزرگ شد 
و هیچ نیمه ای این نیمه را تمام نکرد !
چگونه ایستادم و دیدم 
زمین به زیر دو پایم ز تکیه گاه تهی می شود 
و گرمی تن جفتم 
به انتظار پوچ تنم ره نمی برد ! 

کدام قلّه کدام اوج ؟
مرا پناه دهید ای چراغ های مشوش 
ای خانه های روشن شکاک 
که جامه های شسته در آغوش دودهای معطر 
بر بامهای آفتابیتان تاب می خورند 

مرا پناه دهید ای زنان سادهٔ کامل 
که از ورای پوست ، سرانگشت های نازکتان 
مسیر جنبش کیف آور جنینی را 
دنبال می کند
و در شکاف گریبانتان همیشه هوا 
به بوی شیر تازه می آمیزد 

کدام قلّه کدام اوج ؟
مرا پناه دهید ای اجاقهای پر آتش - ای نعل های خوشبختی -
و ای سرود ظرفهای مسین در سیاهکاری مطبخ 
و ای ترنم دلگیر چرخ خیاطی 
و ای جدال روز و شب فرشها و جاروها 
مرا پناه دهید ای تمام عشق های حریصی 
که میل دردناک بقا بستر تصرّفتان را 
به آبِ جادو 
و قطره های خون ِ تازه می آراید 

تمام روز  تمام روز 
رها شده ، رها شده ، چون لاشه ای بر آب 
به سوی سهمناک ترین صخره پیش می رفتم 
به سوی ژرف ترین غارهای دریایی 
و گوشتخوارترین ماهیان 
و مهره های نازک پشتم 
از حس مرگ تیر کشیدند 

نمی توانستم ، دیگر نمی توانستم 
صدای پایم از انکار راه بر می خاست 
و یأسم از صبوری روحم وسیعتر شده بود 
و آن بهار ، و آن وهم سبز رنگ 
که بر دریچه گذر داشت ، با دلم می گفت 
( نگاه کن 
تو هیچ گاه پیش نرفتی 
تو فرو رفتی . )
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — فتح  ِ باغ
آن کلاغی که پرید 
از فراز سَر ِ ما 
و فرو رفت در اندیشهٔ آشفتهٔ ابری ولگرد
و صدایش همچون نیزهٔ کوتاهی ، پهنای افق را پیمود 
خبر ما را با خود خواهد برد به شهر 

همه می دانند
همه می دانند 
که من و تو از آن روزنهٔ سرد عبوس 
باغ را دیدیم 
و از آن شاخهٔ بازیگر دور از دست 
سیب را چیدیم 
همه می ترسند 
همه می ترسند ، اما من و تو 
به چراغ و آب و آینه پیوستیم 
و نترسیدیم 

سخن از پیوند سست دو نام 
و هم آغوشی در اوراق کهنهٔ یک دفتر نیست 
سخن از گیسوی خوشبخت منست 
با شقایق های سوختهٔ بوسهٔ تو 
و صمیمیت تن هامان ، در طرّاری 
و درخشیدن عریانیمان 
مثل فلس ماهی ها در آب 
سخن از زندگی نقره ای آوازیست 
که سحرگاهان فوّارهٔ کوچک می خواند 

ما در آن جنگل سبز سیّال 
شبی از خرگوشان وحشی 
و در آن دریای مضطرب خونسرد 
از صدف های پر از مروارید 
و در آن کوه غریب فاتح 
از عقابان جوان پرسیدیم 
که چه باید کرد

همه می دانند 
همه می دانند
ما به خواب سرد و ساکت سیمرغان ، ره یافته ایم 
ما حقیقت را در باغچه پیدا کردیم 
در نگاه شرم آگین گلی گمنام 
و بقا را در یک لحظهٔ نا محدود 
که دو خورشید به هم خیره شدند 

سخن از پچ پچ ترسانی در ظلمت نیست 
سخن از روزست و پنجره های باز 
و هوای تازه 
و اجاقی که در آن اشیا بیهده می سوزند
و زمینی که ز کِشتی دیگر بارور است 
و تولد و تکامل و غرور 
سخن از دستان عاشق ماست 
که پلی از پیغام عطر و نور و نسیم 
بر فراز شب ها ساخته اند 

به چمنزار بیا 
به چمنزار بزرگ 
و صدایم کن ، از پشت نفس های گل ابریشم 
همچنان آهو که جفتش را 

پرده ها از بغضی پنهانی سرشارند 
و کبوترهای معصوم 
از بلندی های برج سپید خود 
به زمین می نگرند
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — پرنده فقط یک پرنده بود
پرنده گفت : ( چه بویی ، چه آفتابی ، آه 
بهار آمده است
و من به جستجوی جفت خویش خواهم رفت. ) 

پرنده از لب ایوان
پرید ، مثل پیامی پرید و رفت 
پرنده کوچک بود
پرنده فکر نمی کرد
پرنده روزنامه نمی خواند 
پرنده قرض نداشت 
پرنده آدم ها را نمی شناخت 
پرنده روی هوا 
و بر فراز چراغ های خطر 
در ارتفاع بی خبری می پرید 
و لحظه های آبی را 
دیوانه وار تجربه می کرد

پرنده ، آه ، فقط یک پرنده بود
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — به آفتاب سلامی دوباره خواهم داد
به آفتاب سلامی دوباره خواهم داد 
به جویبار که در من جاری بود 
به ابرها که فکرهای طویلم بودند 
به رشد دردناک سپیدارهای باغ که با من 
از فصل های خشک گذر می کردند 
به دسته های کلاغان 
که عطر مزرعه های شبانه را 
برای من به هدیه می آوردند
به مادرم که در آیینه زندگی  می کرد 
و شکل پیری ِ من بود 
و به زمین ، که شهوت تکرار من ، درون ملتهبش را 
از تخمه های سبز می انباشت - سلامی دوباره خواهم داد 

می آیم ، می آیم ، می آیم 
با گیسویم : ادامهٔ بوهای زیر خاک 
با چشمهایم : تجربه های غلیظ تاریکی 
با بوته ها که چیده ام از بیشه های آن سوی دیوار 
می آیم ، می آیم ، می آیم 
و آستانه پر از عشق می شود 
و من در آستانه به آنها که دوست می دارند 
و دختری که هنوز آنجا ،
در آستانهٔ پرعشق ایستاده ، سلامی دوباره خواهم داد
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — من از تو می مُردم
من از تو می مردم 
اما تو زندگانی من بودی 

تو با من می رفتی 
تو در من می خواندی 
وقتی که من خیابان ها را 
بی هیچ مقصدی می پیمودم 
تو با من می رفتی 
تو در من می خواندی 

تو از میان نارون ها ، گنجشک های عاشق را 
به صبح پنجره دعوت می کردی
وقتی که شب مکرر می شد 
وقتی که شب تمام نمی شد 
تو از میان نارون ها ، گنجشک های عاشق را 
به صبح پنجره دعوت می کردی

تو با چراغهایت می آمدی به کوچهٔ ما 
تو با چراغهایت می آمدی
وقتی که بچه ها می رفتند 
و خوشه های اقاقی می خوابیدند 
و من در آینه تنها می ماندم
تو با چراغهایت می آمدی ...

تو دستهایت را می بخشیدی 
تو چشمهایت را می بخشیدی 
تو مهربانیت را می بخشیدی 
وقتی که من گرسنه بودم 
تو زندگانیت را می بخشیدی 
تو مثل نور سَخی بودی 

تو لاله ها را می چیدی 
و گیسوانم را می پوشاندی 
وقتی که گیسوان من از عریانی می لرزیدند 
تو لاله ها را می چیدی 

تو گونه هایت را می چسباندی
به اضطراب پستان هایم 
وقتی که من دیگر
چیزی نداشتم که بگویم 
تو گونه هایت را می چسباندی
به اضطراب پستانهایم 
و گوش می دادی
به خون من که ناله کنان می رفت 
و عشق من که گریه کنان می مُرد

تو گوش می دادی
اما مرا نمی دیدی
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — تولدی دیگر
همهٔ هستی من آیهٔ تاریکیست 
که تو را در خود تکرار کنان 
به سحرگاه شکفتن ها و رستن های ابدی خواهد برد
من در این آیه تو را آه کشیدم ، آه 
من در این آیه تو را 
به درخت و آب و آتش پیوند زدم 

زندگی شاید 
یک خیابان درازست که هر روز زنی با زنبیلی از آن می گذرد 
زندگی شاید 
ریسمانیست که مردی با آن خود را از شاخه می آویزد 
زندگی شاید طفلیست که از مدرسه بر می گردد
زندگی شاید افروختن سیگاری باشد ، در فاصلهٔ رخوتناک دو هم آغوشی
یا عبور گیج رهگذری باشد 
که کلاه از سر بر می دارد 
و به یک رهگذر دیگر با لبخندی بی معنی می گوید (صبح بخیر) 

زندگی شاید آن لحظهٔ مسدودیست 
که نگاه من ، در نی نی چشمان تو خود را ویران می سازد 
و در این حسی است 
که من آن را با ادراک ماه و با دریافت ظلمت خواهم آمیخت 

در اتاقی که به اندازهٔ یک تنهاییست 
دل من 
که به اندازهٔ یک عشقست 
به بهانه های سادهٔ خوشبختی خود می نگرد
به زوال زیبای گلها در گلدان 
به نهالی که تو در باغچهٔ خانه مان کاشته ای 
و به آواز قناری ها 
که به اندازهٔ یک پنجره می خوانند 

آه ...
سهم من اینست 
سهم من اینست 
سهم من ،
آسمانیست که آویختن پرده ای آن را از من می گیرد 
سهم من پایین رفتن از یک پلهٔ متروکست 
و به چیزی در پوسیدگی و غربت واصل گشتن 
سهم من گردش حزن آلودی در باغ خاطره هاست 
و در اندوه صدایی جان دادن که به من می گوید : 
( دستهایت را
دوست میدارم )

دستهایم را در باغچه می کارم 
سبز خواهم شد ، می دانم ، می دانم ، می دانم
و پرستوها در گودی انگشتان جوهریم 
تخم خواهند گذاشت 

گوشواری به دو گوشم می آویزم 
از دو گیلاس سرخ همزاد 
و به ناخن هایم برگ گل کوکب می چسبانم 
کوچه ای هست که در آنجا 
پسرانی که به من عاشق بودند ، هنوز
با همان موهای درهم و گردن های باریک و پاهای لاغر 
به تبسّم معصوم دخترکی می اندیشند که یک شب او را باد با خود برد 

کوچه ای هست که قلب من آن را 
از محله های کودکیَم دزدیده ست 

سفر حجمی در خط زمان 
و به حجمی خط خشک زمان را آبستن کردن 
حجمی از تصویری آگاه 
که ز مهمانی یک آینه بر می گردد

و بدینسانست 
که کسی می میرد 
و کسی می ماند 
هیچ صیّادی در جوی حقیری که به گودالی می ریزد ، مرواریدی صید نخواهد کرد

من 
پری کوچک غمگینی را 
می شناسم که در اقیانوسی مسکن دارد 
و دلش را در یک نی لبک چوبین 
می نوازد آرام ، آرام 
پری کوچک غمگینی که شب از یک بوسه می میرد 
و سحرگاه از یک بوسه به دنیا خواهد آمد
فروغ فرخزاد — ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد ... — بعد از تو
ای هفت سالگی 
ای لحظهٔ شگفت عزیمت 
بعد از تو هر چه رفت ، در انبوهی از جنون و جهالت رفت 

بعد از تو پنجره که رابطه ای بود سخت زنده و روشن 
میان ما و پرنده 
میان ما و نسیم 
 	شکست 
 		شکست
 			شکست
بعد از تو آن عروسک خاکی 
که هیچ چیز نمی گفت ، هیچ چیز به جز آب ، آب ، آب 
در آب غرق شد . 

بعد از تو ما صدای زنجره ها را کشتیم 
و به صدای زنگ ، که از روی حرف های الفبا بر می خاست 
و به صدای سوت کارخانه های اسلحه سازی دل بستیم 

بعد از تو که جای بازیمان میز بود 
از زیر میزها به پشت میزها 
و از پشت میزها 
به روی میزها رسیدیم 
و روی میزها بازی کردیم 
و باختیم ، رنگ تو را باختیم ، ای هفت سالگی .

بعد از تو ما به هم خیانت کردیم 
بعد از تو تمام یادگاری ها را 
با تکه های سرب ، و با قطره های منفجر شدهٔ خون 
از گیجگاه های گچ گرفتهٔ دیوارهای کوچه زدودیم .
بعد از تو ما به میدان ها رفتیم 
و داد کشیدیم :
( زنده باد
مرده باد )

و در هیاهوی میدان ، برای سکه های کوچک آوازه خوان
که زیرکانه به دیدار شهر آمده بودند ، دست زدیم .
بعد از تو ما که قاتل یکدیگر بودیم
برای عشق قضاوت کردیم 
و همچنان که قلبهامان 
در جیب هایمان نگران بودند 
برای سهم عشق قضاوت کردیم .

بعد از تو ما به قبرستانها رو آوردیم 
و مرگ ، زیر چادر مادربزرگ نفس می کشید 
و مرگ ، آن درخت تناور بود 
که زنده های این سوی آغاز 
به شاخه های ملولش دخیل می بستند 
و مرده های آن سوی پایان 
به ریشه های فسفریش چنگ می زدند 
و مرگ روی آن ضریح مقدس نشسته بود 
که در چهار زاویه اش ، ناگهان چهار لالهٔ آبی روشن شدند .

صدای باد می آید 
صدای باد می آید ، ای هفت سالگی 

بر خاستم و آب نوشیدم 
و ناگهان به خاطر آوردم
که کشتزارهای جوان تو از هجوم ملخها چگونه ترسیدند .
چه قدر باید پرداخت 
چه قدر باید 
برای رشد این مکعب سیمانی پرداخت ؟

ما هر چه را که باید 
از دست داده باشیم ، از دست داده ایم 
ما بی چراغ به راه افتادیم
و ماه ، ماه ، ماه ِ مادهٔ مهربان ، همیشه در آنجا بود 
در خاطرات کودکانهٔ یک پشت بام کاهگلی
و بر فراز کشتزارهای جوانی که از هجوم ملخ ها می ترسیدند 

چه قدر باید پرداخت ؟ ...
فروغ فرخزاد — ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد ... — پنجره
یک پنجره برای دیدن 
یک پنجره برای شنیدن 
یک پنجره که مثل حلقهٔ چاهی 
در انتهای خود به قلب زمین می رسد 
و باز می شود به سوی وسعت این مهربانی مکرّر آبی رنگ
یک پنجره که دست های کوچک تنهایی را 
از بخشش شبانهٔ عطر ستاره های کریم 
سرشار می کند . 
و می شود از آنجا 
خورشید را به غربت گلهای شمعدانی مهمان کرد 
یک پنجره برای من کافیست . 

من از دیار عروسکها می آیم 
از زیر سایه های درختان کاغذی
در باغ یک کتاب مصور 
از فصل های خشک تجربه های عقیم دوستی و عشق 
در کوچه های خاکی معصومیت 
از سال های رشد حروف پریده رنگ الفبا 
در پشت میزهای مدرسهٔ مسلول 
از لحظه ای که بچه ها توانستند 
بر روی تخته حرف سنگ را بنویسند 
و سارهای سراسیمه از درخت کهنسال پر زدند . 

من از میان
ریشه های گیاهان گوشتخوار می آیم 
و مغز من هنوز 
لبریز از صدای وحشت پروانه ای است که او را 
دردفتری به سنجاقی 
مصلوب کرده بودند . 

وقتی که اعتماد من از ریسمان سست عدالت آویزان بود
و در تمام شهر 
قلب چراغ های مرا تکه تکه می کردند .
وقتی که چشم های کودکانهٔ عشق مرا 
با دستمال تیرهٔ قانون می بستند 
و از شقیقه های مضطرب آرزوی من 
فواره های خون به بیرون می پاشید 
وقتی که زندگی من دیگر 
چیزی نبود ، هیچ چیز ، به جز تیک تاک ساعت دیواری
دریافتم ، باید ، باید ، باید 
دیوانه وار دوست بدارم .

یک پنجره برای من کافیست 
یک پنجره به لحظهٔ آگاهی و نگاه و سکوت 
اکنون نهال گردو 
آن قدر قد کشیده که دیوار را برای برگهای جوانش 
معنی کند 
از آینه بپرس 
نام نجات دهنده ات را 
آیا زمین که زیر پای تو می لرزد 
تنهاتر از تو نیست ؟
پیغمبران رسالت ویرانی را 
با خود به قرن ما آوردند ؟
این انفجار های پیاپی ،
و ابرهای مسموم ،
آیا طنین آینه های مقدس هستند ؟
ای دوست ،ای برادر ، ای همخون 
وقتی به ماه رسیدی 
تاریخ قتل عام گل ها را بنویس .

همیشه خوابها 
از ارتفاع ساده لوحی خود پرت می شوند و می میرند 
من شبدر چهار پری را می بویم 
که روی گور مفاهیم کهنه روییده ست
آیا زنی که در کفن انتظار و عصمت خود خاک شد جوانی من بود ؟
آیا دوباره من از پله های کنجکاوی خود بالا خواهم رفت 
تا به خدای خوب ، که در پشت بام خانه قدم می زند سلام بگویم ؟

حس می کنم که وقت گذشته ست 
حس می کنم که (لحظه) سهم من از برگهای تاریخ است 
حس میکنم که میز فاصلهٔ کاذبی است در میان گیسوان من و دستهای این غریبهٔ غمگین 
حرفی به من بزن 
آیا کسی که مهربانی یک جسم زنده را به تو می بخشد 
جز درک حس زنده بودن از تو چه می خواهد ؟

حرفی بزن 
من در پناه پنجره ام 
با آفتاب رابطه دارم .
فروغ فرخزاد — ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد ... — دلم برای باغچه می سوزد
کسی به فکر گل ها نیست 
کسی به فکر ماهی ها نیست 
کسی نمی خواهد 
باورکند که باغچه دارد می میرد 
که قلب باغچه در زیر آفتاب ورم کرده است 
که ذهن باغچه دارد آرام آرام 
از خاطرات سبز تهی می شود 
و حس باغچه انگار 
چیزی مجردست که در انزوای باغچه پوسیده ست .

حیاط خانهٔ ما تنهاست 
حیاط خانهٔ ما 
در انتظار بارش یک ابر ناشناس 
خمیازه می کشد 
و حوض خانهٔ ما خالی است 
ستاره های کوچک بی تجربه 
از ارتفاع درختان به خاک می افتد 
و از میان پنجره های پریده رنگ خانهٔ ماهی ها 
شب ها صدای سرفه می آید 
حیاط خانهٔ ما تنهاست .

پدر میگوید : 
( از من گذشته ست
از من گذشته ست 
من بار خود را بردم
و کار خود را کردم )
و در اتاقش ، از صبح تا غروب ،
یا شاهنامه می خواند 
یا ناسخ التواریخ 
پدر به مادر می گوید :
( لعنت به هر چی ماهی و هر چه مرغ 
وقتی که من بمیرم دیگر 
چه فرق می کند که باغچه باشد 
یا باغچه نباشد
برای من حقوق تقاعد کافیست . )

مادر تمام زندگیش 
سجاده ایست گسترده 
درآستان وحشت دوزخ 
مادر همیشه در ته هر چیزی 
دنبال جای پای معصیتی می گردد
و فکر می کند که باغچه را کفر یک گیاه 
آلوده کرده است .
مادر تمام روز دعا می خواند
مادر گناهکار طبیعیست 
و فوت می کند به تمام گلها 
و فوت می کند به تمام ماهی ها 
و فوت می کند به خودش 
مادر در انتظار ظهور است 
و بخششی که نازل خواهد شد .

برادرم به باغچه می گوید قبرستان 
برادرم به اغتشاش علفها می خندد 
و از جنازهٔ ماهی ها 
که زیر پوست بیمار آب 
به ذره های فاسد تبدیل می شوند
شماره بر می دارد 
برادرم به فلسفه معتاد است 
برادرم شفای باغچه را 
در انهدام باغچه می داند .
او مست می کند 
و مشت میزند به در و دیوار 
و سعی میکند که بگوید 
بسیار دردمند و خسته و مأیوس است
او ناامیدیش را هم 
مثل شناسنامه و تقویم و دستمال و فندک و خودکارش 
همراه خود به کوچه و بازار می برد 
و نا امیدیش 
آن قدر کوچک است که هر شب 
در ازدحام میکده گم می شود .

و خواهرم که دوست گلها بود 
و حرفهای سادهٔ قلبش را 
وقتی که مادر او را می زد 
به جمع مهربان و ساکت آنها می برد
و گاه گاه خانوادهٔ ماهی ها را 
به آفتاب و شیرینی مهمان می کرد ...
او خانه اش در آن سوی شهر است 
او در میان خانه مصنوعیش 
با ماهیان قرمز مصنوعیش 
و در پناه عشق همسر مصنوعیش 
و زیر شاخه های درختان سیب مصنوعی 
آوازهای مصنوعی می خواند 
و بچه های طبیعی می سازد 
او 
هر وقت که به دیدن ما می آید 
و گوشه های دامنش از فقر باغچه آلوده می شود 
حمام ادکلن می گیرد 
او 
هر وقت که به دیدن ما می آید 
آبستن است .

حیاط خانهٔ ما تنهاست 
حیاط خانهٔ ما تنهاست 
تمام روز 
از پشت در صدای تکه تکه شدن می آید 
و منفجر شدن 
همسایه های ما همه در خاک باغچه هاشان به جای گل 
خمپاره و مسلسل می کارند 
همسایه های ما همه بر روی حوض های کاشیشان
سر پوش می گذارند 
و حوضهای کاشی
بی آنکه خود بخواهند 
انبارهای مخفی باروتند 
و بچه های کوچهٔ ما کیف های مدرسه شان را 
از بمبهای کوچک 
پر کرده اند .
حیاط خانهٔ ما گیج است .

من از زمانی 
که قلب خود را گم کرده است می ترسم 
من از تصور بیهودگی این همه دست 
و از تجسم بیگانگی این همه صورت می ترسم
من مثل دانش آموزی
که درس هندسه اش را 
دیوانه وار دوست می دارد تنها هستم 
و فکر می کنم که باغچه را می شود به بیمارستان برد 
من فکر می کنم ...
من فکر می کنم ...
من فکر می کنم ...
و قلب باغچه در زیر آفتاب ورم کرده است 
و ذهن باغچه دارد آرام آرام 
از خاطرات سبز تهی می شود .