mabidan/ganjoor huggingface dataset:
سیاوش کسرایی — به سرخی آتش به طعم دود — هجده هزارمین
با چهره تو دمسازم
کنون که می نویسم 
کنون که خون نه ستاره عاشق را 
 فریاد می کنم 
 کنون که گریه را می آغازم 
با چهره تو دمسازم 
 ای شرم ای شرف
 لبخند و خشونت با هم 
ای ماهتاب و توفان توام 
من در ملال چشم تو می بینم 
در آن همه زلال 
سیمای پر شکوه سرداران را 
در خون تپیدن تن یاران را 
آن گاه 
قلب من و زمانه 
نبض من و زمین 
در بند بند زندان می گوید 
 پر شور و پر طنین 
 زندان 
 زندان تنگدل 
 با آسمان وصله ای از سیم خاردار 
 زندان کرده آماس 
از خشم و آرزو جوانی
 زندان باردار 
 زندان عشق نو پا 
 یک مزرع نمونه ز امیدهای ما
 من بر لبان تو 
 تاریخ خامشان 
می بینم 
 گلبوته کبود ستم را 
 من بر لبان تو
 گلبرگهای تب 
 می خوانم 
 شرح شکنجه های در هم غم را 
 آن گاه زورق مشوش دل را 
 بر شط خون و خاطره می رانم
 من بر لبان تو 
 حرفی برای گفتن با دوست 
 وز دشمنان نهفتن 
 می بینم 
 حرفی گه رنگ شکوه و هشدار و آرزوست 
 ای پیر کاوه آهنگر 
 بسیار کوره با دم گرمت گداختی 
تفتی چه میله های آهن و شمشیر ساختی
  فرزند می کشند یکایک تو را ببین 
اینک شهید هجده هزارم که داد سر 
صبر هزار ساله ات آخر نشد تمام ؟
چرمینه کی علم کنی ای پیر ای پدر ؟
لبهای خامشت 
 چشمی است دادخواه 
 ره می زند به من 
 می گیرم به راه گریبان 
پاسخ ز من طلب کند این خشمگین نگاه
گم کرده دست و پا و مشوق 
 همچون سپند دانه بر آتش 
 با چهره تو دمسازم 
 وین راز ای طیب جوان با تو 
بار دگر به درد می آغازم 
با من بدار حوصله با من خطر بورز 
تیمار کن این فلج موت تن شود 
 سستی فرونهد 
 کندی رها کند 
 خو گیر راه رفتن و برخاستن شود 
دست شکسته بار دگر پتک زن شود 
 آن گه به مرگ دارو و جان دارو 
 درمان غم کنیم
از جان علم کنیم
سیاوش کسرایی — به سرخی آتش به طعم دود — خواب نوشین
دیر کردی و سحر بیدار است 
با من شب زده برخاستنت را پویان 
دیر کردی و سحر 
قامت افراخته در مقدم روز 
 مژده آورده سپیدی را تا خانه تو 
 خسته جان آمده از راه دراز 
گوش خوابانده به آوای تو باز
بر نمی اید از بام آوا 
آتشین بال نمی اندازد سایه به ما 
سرخ ککل دگر امروز ندارد غوغا
آه افسوس 
زیر دیوار سحرگاهی خفته است خروس
سیاوش کسرایی — به سرخی آتش به طعم دود — بر سرزمین سوختگی
پنداشتند خام 
 کز سرگشتگان که پی ببرند و سوختند 
 من آخرین درختم از سلاله جنگل 
 آنان که بر بهار تبر انداختند تند 
 پنداشتند خام که با هر شکستنی 
قانون رشد و رویش را از ریشه کنده اند 
خون از شقیقه های کوچه روان است 
در پنجه های باز خیابان 
گل گل شکوفه شکوفه 
 قلب است انفجار آتشی قلب 
بر گور ناشناخته اما 
 کس گل نمی نهد 
 لیکن 
 هر روزه دختران
با جامه ساده به بازار می روند 
و شهر هر غروب 
 در دکه های همهمه گر مست میکند 
 و مست ها به کوچه ی مبهوت می زنند 
و شعرهای مبتذل آواز می دهند 
 در زیر سقف ننگ 
 در پشت میز نو
سرخوردگی سلاحش را 
تسلیم می کند 
 سرخوردگی نجابت قلبش را 
که تیر می کشد و می تراشدش 
تخدیر می کند 
سرخوردگی به فلسفه ای تازه می رسد 
 آن گاه من به صورت من چنگ می زتند 
 در کوچه همچنان 
 جنگ عبور از زره واقعیت است 
و عاشقان تیزتک ترس ناشناس 
بنهاده کوله بار تن جست می زنند 
پرواز می کنند 
 آری 
 این شبروان ستاره روزند 
 که مرگهایشان 
 در این ظلام روزنی به رهایی است 
و خون پاکشان 
 در این کنام کحل بصرهای کورزا است
 اینان تبارشان 
 سر می کشد به قلعه ی دور فداییان 
 آری عقاب های سیاهکل 
 کوچیدگان قله الموتند و بی گمان 
فردا قلاعشان 
 قلب و روان مردم از بند رسته است 
 پیوند جویبار نازک الماسهای سرخ 
 شطی است سیل ساز
کز آن تمام پست و بلند حیات ما 
سیراب می شوند 
 و ریشه ای سرکش در خاک خفته باز 
 بیدار می شوند 
اینک که تیغههای تبرهای مست را 
 دارم به جان و تن 
می بینم از فراز 
بر سرزمین سوختگی یورش بهار
سیاوش کسرایی — به سرخی آتش به طعم دود — دوست داشتن
ما شقایق کوهستان های وطنمان را
 داریم 
 و هر که را 
 که تاب این آتش رویان را 
 در سینه دارد 
ما شقایق ها را دوست داریم 
 و روییدن و بالیدنشان را 
 و به شباهنگامی چنین 
 پاسداری شان را 
 گرد آمده ایم 
 ما گل ها را دوست داریم
  و نه تنها 
 گلها ی گلخانه را 
 که گلهای وحشی خوشبو را هم 
و آزادی گفتن کلام عطر آگین دوست داشتن را
 هر که گلی می پسندد 
 و هر که گیاهی 
 و هر که رویش جاودانه جان را 
باور دارد 
 با ما در این برخاستن یگانه است 
 و ما برخاسته ایم 
 تا بیگانگی را باطل کنیم 
با ترانه مهر 
 و در برابر آن که چیدن گلها را داس درو به دست دارد
 با کینه مادران
جدایی را همچنان 
 سنگ بر سنگ می نهند 
 و اینک دیواری است 
بگذار بر این دیوار
مرغ من بنشیند 
و دست تو 
 او را کریمانه دانه بخشد 
و دیوار 
 پله ای باشد 
 برآمدن ما را 
چه در بالا 
 یک آسمان 
 به چشمان ما نگاه می کند 
 و در پایین 
 گهواره و گور ماست 
که بر آن 
همواره شقایقی سوزان می روید
سیاوش کسرایی — به سرخی آتش به طعم دود — شعری
 فریادی 
 چون تیغه چاقو 
 در تاریکی 
 فریادی 
جلاد همه هیاهو 
خشمی در راستا 
 که بنشاند 
 تیر کلام را 
 در جایی که باید 
 خشمی بی آشتی 
 خشمی گرسنه 
 خشمی هار 
 که عابران سر به راه را 
 هراسندگانی سنگ به دست گرداند
چابک تر از گریه ای بر دیوار 
 هشیار تر از دزدی بر بام 
 و سهمگین ترز از بهمنی بر کوه 
 بیدار 
 بیدار 
بیدار 
 بیدارتر از عاشق شب زنده دار 
 در کوچه 
شکارچی 
 نه شکار
  و شکارگاهی 
به پهنای فرهنگ 
و جست و جویی در بلادروبه تاریخ 
تا از هر تفاله ای حتی 
 شیره ای
و از استغاثه و نفرین و سرود 
 واژه به وام گرفتن 
 و آن گاه کمینگاهی 
 که در کمین کسان 
 در کمین یک نسل 
می شنوی شاعر 
 برخیزد که الهام بر تو فرود می اید
  بشنو که این وحی زمینی است 
فریاد گرسنگی قلب 
 بنویس
 اینک شعری گستاخ
 شعری مهاجم 
شعری دگرگون کننده
  شعری چون رستاخیز
سیاوش کسرایی — به سرخی آتش به طعم دود — زنهار
خاموشمان می خواهند و گمنام 
 و از آن بتر بدنام 
همان ای گلبانگ گلوبریده 
خونت را فریاد کن 
بذر سرخ رویا را 
 بپاش
با زبان هزار قطره و
  میندیش
 که شنونده ایت هست یا نه 
که یاری خواهی خود یاری دهنده است 
 نمی خواهندت 
پس خود را تکرار کن 
بسیار کن 
 در کردار همسرت به پاکدامنی 
 در رفتار فرزندت 
به دانش جویی در سمت 
و در تلاش بارانت به همآوایی و همرایی
در خانه باش و 
 در کوچه 
 در سبزه میدان و آن سوی پل 
 در مزرعه و یک شنبه بازار 
 در اعتصاب و عزای عاشورا 
میان توده باش و در خلوت خویش
 و به هر جای
 آن گویای گزنده باش که دشمنت نپسندد 
و آن گاه 
 تصویر نامیرای تصورت را 
 زیاد کن 
زیاد کن 
 چندان که حضور غالب از آن تو باشد 
 تو
 مرا در این دامنه سهم 
 سخن با آن لب است که با دشمن 
 سخن نگفت و اینک 
به تبسم بسنده کرده است 
 چه سود از به دلتنگی نشستن خاموش 
 ای سنگ 
صخره 
فرو ریز تا آواری باشی 
 ممان 
 بیدن سان دیواری حاجب دیروز و 
 فردا 
دهان بگشا که 
هنگامه فروکش و طغیان است و 
خروشی باید 
اما 
 باریکه آبی به زلالی
بهتر 
که سکوتی به گرانباری فراموشی
با تندآبی آلوده 
خاموشمان می خواهند و 
 فراموشمان می خواهند 
 با شخنی اشاره ای و نگاهی 
ای خسیس محبت 
حتی به آهی 
دشمن را بشکن 
ای دوست کاهل با دست من بتاب به یاری
 شریان های گسسته را گرهی 
که خون به بیهوده می رود 
 فریاد 
بر تو مباد 
 که در پاسداری نام دیروز
هم برین گنجینه بخسبی 
زنهار 
 جان ظرفی شایسته کن 
خود از وظیفه لبالب و سر ریز می شود 
بلندآوازگی 
 دویدن بر ریسمان بین قله هاست 
به روزگاری که خصم 
از دو سوی در کمین نشسته است 
 بر زمین گام بردار 
که خاک و خاکیان به هواداریت 
 همواره سزاوارترند
سیاوش کسرایی — به سرخی آتش به طعم دود — خم بر جنازه ای دیگر
نه بایسته شعرست و نه 
شایسته من 
 که همواره خون بسراییم و 
 خون 
 و از عطر نیاز 
 و ترکش بلندآواز
سخن نگوییم 
از عشق سخن نگوییم و 
 از غزل 
اما در آن گذر 
که 
 قلم و قدم 
بر خون همی رود و 
 باز 
 این منم که بر جنازه ای دیگر 
خم می شوم 
باری بشنویدم بانگ 
که در برابر چشمانم شهید می شوند 
فرزندان امیدم 
 آری بشنوید 
افراسیابت 
 به تیغ 
از شاهنامه می راند 
 ای ستیزنده باستم 
ای جزمت زیبایی جوانی و جرئت راستی 
 اما نامت 
 در کارنامه او 
 می ماند 
عقیق سرخ 
اینک مهربانی همه بازوان برادری
 سهرابانت 
و خشم بی آتشی کین 
 رستمانت 
گرم است 
 هنوز خون تو گرم است 
دیرگاه 
 بردندت 
 و هم به شبانگاه 
 از تو دست بداشتند 
از پیکر بی جان تو 
از خوشه خون 
و هنوز 
خون تو گرم است 
 در قتلگاه تو چه گذشته است ؟
 ای شبنم سرخ 
از آخرین برگه لرزان شب 
 چگونه چکیدی 
 تا سپیده دم چشم باز کرد ؟
جنایت 
 بی حوصلگی می کند و 
 قساوت عجول است 
 و شرف 
درد شکیبایی را 
تا دیار آرام مرگی زودرس 
پیش می برد 
 و همچنان
 آزادگی با خون 
راهش را خط کشی می کند 
 و جوانی بر آن 
گلهای آفتابگردان 
 می نشاند 
 تا شیار آفتابی این مرز را 
 در دود و دمه 
 چراغان دارد 
 ای گوهرهای ناشناس 
حجله های گلرنگ بی عروس
 در بگشایید و دهان
 تا مردمان 
دامادان سر بلند را تعظیم کنند 
و 
 ای تو 
 رفیق رزم آور بی خستگی
 آرام 
که تا خاک 
تن به بوسه آفتاب می سپارد 
 خشم دانه ها بر زمین 
مزرع رستاخیز 
 می رویاند 
و دست بازوان رنج 
 گهواره اندیشه ات را 
 می جنباند 
و در شاهنامه شهیدان 
 خون سیاوش 
می جوشاند
سیاوش کسرایی — به سرخی آتش به طعم دود — گرهبند خون
قامتت 
 درداربست شعرم نمی گنجد 
نمی نشیند 
 آرام نمی نشیند تا 
 طرحی برآورم 
 شایای ماندگاری و تاریخ 
 کدامین خارای آتش زنه 
 خرد کنم 
 خمیر کنم و 
 در کوره دماوندی روشن 
 بگدازم 
 تا پولادت را بپردازم ؟
من چگونه مهربانی و خشم را 
 با هم آورم ؟
من چگونه تیغ بر آفتاب بر کشم ؟
 آری چگونه 
شطی از سوسوی ستارگان جاری کنم ؟
 آخر 
 من امید را چگونه سپیده وار 
 در قلب این شب ظلمانی بنشانم ؟
 من چگونه 
چشمان تو را حک کنم ؟
 بگذار خاموشانه بنشینم 
صبورانه در کمین 
 و ایند و روند امواج را 
بنگرم 
باشد که موج ماهیی یگانه 
 در دام من افتد و از آن 
 نقشی 
از خستگی ناپذیر خاطرت
بنگارم 
ای رود ستیزنده 
ای جویا 
 ای شتابگر اندکی بهل 
تا زمانه در خود 
جوانی خویش را بیاراید 
 بمان 
 تا همسر مسافر 
سرخ گل اندوهگینش را 
 با تو 
به شادابی برساند 
 بمان تا فرزند 
پا به پای تو به دریا رسد 
بمان تا چون منی 
بتواند 
حکمت دگرگونی آتش را 
 بر آب بنویسد 
 نمی گنجی 
نمی نشینی 
 نمی مانی اما ای آزاد 
 و من 
یادت را 
 بر بوم خون بفت دلم 
 با عطر عصر آهن و بیداد 
 به رنگ ناشکننده فلز رنج 
یادی 
چون حریر صبح فروردین 
 و قامت توفان 
 و هلهله های هزاران هزاری دستمالها و چشم ها 
 و رضامندی چهره شالیکاری 
 بر فراز پشته 
 که شیر و عسل می نوشد 
 نانت را با ما 
به دو نیم کردی و نامت را 
 گرهبند ابروی ما 
اینک ای جوانی سالخورده 
شراب جاودانه باش
در کام یاران
سیاوش کسرایی — به سرخی آتش به طعم دود — شقایق
فریاد سرخ فام بهارانم 
 سرکش 
 گرمای قلب خاک 
گیرانده شب چراغ پریشانم 
 فریاد سرخ فام بهارانم 
برخاسته ز سنگ 
 با من مگو ز حادثه می دانم 
 آری که دیر نمی مانم 
 اما به هر بهار سرودم را 
 چون رد خون آهوی مجروح 
بر هر ستیغ سهم می افشانم 
 آنگاه عطر تلخ جوانم را 
 با بال بادهای مهاجم 
 تا ذهن دشتهای گمشده می رانم
سیاوش کسرایی — به سرخی آتش به طعم دود — نام و سیما
این روزها شهید 
نامی یگانه نیست نام خاص 
 نامی است عام 
 نامی است مانند نامها که به خود می نهند عوام 
 نام برادران تو و خواهران من
 نامی ز شاهنامه امامان 
حتی پیمبران 
سیمای این شهیدان 
 چون نقش سکه نیست 
از پرده های فاخر نقاشی 
می لغزد 
از آب و رنگ و روغن 
می گریزد 
و طرح صادقانه این چهره را فقط
بر سنگفرش خون 
آری نوار خون می ریزد
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — پاییز
در بادروبه ها 
 خاکستر بهار 
سیل در سرای سینه و در استخوان باغ 
 بر شاخه های پرت تک افتاده استوار 
رنگ سیاه زنده ترین رنگ ها کلاغ
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — باران نمی تواند
نه نه نمی تواند باران 
کز جای برکنی 
یا بر تن زمین 
با تار و پود سست 
پیراهنی ز پوشش رویینه بر تنی 
 با دانه دانه های پرکنده
 با ریزشی سبک 
با خاکه بارشی که نه پی گیر
  نه نه نمی توانی باران 
 هرگز نمی توان 
 باران ! تو را سزد 
کاندر گذار عشق دو عاشق 
در راه برگ پوش 
 حرف نگفته باشی و نجوای همدلی 
باران !‌ تو را سزد 
 کز من ملال دوری یک دوست کم کنی 
می ایدت همین که بشویی
گرمای خون 
 از تیغ چاقویی که بریده است 
 نای نحیف مرغک خوشخوان کنار سنگ 
یا برکنی به بام 
 آشفته ککلی ز علف های هرزه روی 
اما نمی توانی زیر و زبر کنی 
نه نه نمی توانی زین بیشتر کنی 
این سنگ و صخره های سقط را 
سیلی درشت باید و انبوه 
سیلی مهیب خاسته از کوه
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — سرسام
 آب درپوسته حوض عرق می ریزد 
زرد و بشکسته و بی جان خورشید 
عنکبوتی است که افتاده در آب 
 هر کسی در طرفی 
سایبانی طلبیده است و به چشمان دیده است 
هفتمین پادشهش را در خواب 
نگهم مورچه وار 
 می رود از بن دیوار به اوج 
نردبان سوخته انگشتانش 
که نهادست ز حیرت زدگی بر لب بام 
نفسم و انفسم 
دارم از این همه خاموشی و گرما سرسام
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — شوق
برکرده ام سر 
 از رخنه ای در سینه سنگ 
 آری بهارم من در این تنگ 
 تنها اگر باد 
 تنها اگر ابری و باران 
تنها اگر خورشید بود این گل نمی رست 
زین تنگنا راه رهاییدن نمی جست
ای سایه ابر 
ای دامن ابر 
ای تیغ خورشید 
ای جام باران 
این گل نمی بود 
گلدانه را گر شوق گل گشتن نبودی 
 در گریبان
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — باور
باور نمی کند دل من مرگ خویش را 
نه نه من این یقین را 
 باور نمی کنم 
تا همدم من است نفسهای زندگی 
من با خیال مرگ دمی سر نمی کنم 
 آخر چگونه گل خس و خاشاک می شود 
آخر چگونه این همه رویای نو نهال 
 نگشوده گل هنوز 
 ننشسته در بهار 
می پژمرد به جان من و خاک می شود 
در من چه وعده هاست 
 در من چه هجرهاست 
 در من چه دست ها به دعا مانده روز و شب 
اینها چه می شود ؟
باور کنم که آن همه عشاق بی شمار 
 آواره از دیار 
 در کوره راه ها همه خاموش می شوند 
باور کنم که دخترکان سفید بخت 
بالای بام ها و کنار دریچه ها 
 بی وصل و نامراد 
 چشم انتظار یار سیه پوش می شوند 
باور کنم که دل 
 روزی نمی تپد 
بی آن که سر کشد گل عصیانی اش ز خاک 
نفرین بر این دروغ 
 دروغ هراسناک 
پل می کشد به ساحل اینده شعر من 
تا رهروان سرخوشی از آن گذر کنند 
 پیغام من به بوسه لب ها و دست ها 
 پرواز می کند 
باشد که عاشقان به چنین پیک دوستی 
 یک ره نظر کنند 
در کاوش پیاپی لب ها و دستهاست 
کاین نقش آدمی 
بر لوحه زمان 
جاوید می شود 
 وین ذره ذره گرمی خاموش وار ما 
یک روز بی گمان 
 سر می زند ز جایی و خورشید می شود 
تا دوست داری ام 
تا دوست دارمت 
 تا اشک ما به گونه هم می چکد ز مهر 
تا هست در زمانه یکی جان دوستدار 
کی مرگ می تواند 
نام مرا بروبد از یاد روزگار 
بسیار گل که از کف من برده است باد 
 اما من غمین گلهای یاد کس را پر پر نمی کنم 
 من مرگ هیچ عزیزی را 
 باور نمی کنم 
می ریزد عاقبت 
 یک روز برگ من 
یک روز چشم من هم در خواب می شود 
زین خواب چشم هیچ کسی را گریز نیست 
 اما درون باغ 
 همواره عطر باور من در هوا پر است
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — غزل برای درخت
تو قامت بلند تمنایی ای درخت 
 همواره خفته است در آغوشت آسمان 
 بالایی ای درخت 
 دستت پر از ستاره و چشمت پر از بهار 
زیبایی ای درخت 
وقتی که بادها
در برگهای درهم تو لانه می کنند 
 وقتی که بادها 
 گیسوی سبزفام تو را شانه می کنند 
 غوغایی ای درخت 
وقتی که چنگ وحشی باران گشوده است 
در بزم سرد او 
 خنیاگر غمین خوش آوایی ای درخت
در زیر پای تو 
اینجا شب است و شب زدگانی که چشمشان 
صبحی ندیده است 
تو روز را کجا 
خورشید را کجا 
در دشت دیده غرق تماشایی ای درخت 
چون با هزار رشته تو با جان خاکیان 
پیوند می کنی 
پروا مکن ز رعد 
 پروا مکن ز برق که بر جایی ای درخت 
سر برکش ای رمیده که همچون امید ما
  با مایی ای یگانه و تنها یی ای درخت
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — این بار
بار دگر اگر به درختی نظر کنم 
 یا از میان بیشه و باغی گذر کنم 
چشمم به قد و قامت دار و درخت نیست 
 چشمم به روی نقش و نگار بهار نیست 
 چشمم به برگ نیست 
 چشمم به غنچه و گل وسبزینه خار نیست 
چشمم به دستهای پر شاخسار نیست 
این بار چشم من به سوی آشیانه هاست 
 آنجا که می تپد دل نوزاد زندگی 
وندر هجوم سخت ترین تندباد هاست 
آماجگاه تیر تگرگ و سنان برق 
پرواز گاه خوشدلی و خانه بلاست
 چشمم به لانه هاست 
ای جوجگان از دل توفان برآمده 
چشمم پی شماست !
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — کاشی اصفهان
 یک پاره آسمان را با دامن چمن 
 در هم سرشته اند 
در این خمید شب زده آن طرفه ساحران 
 آواز و نغمه را 
با نور رشته اند 
در قالب دریچه رویای کودکان 
 یک خشت هشته اند 
 آن گاه 
 بذر گیاه جادو 
 بر خشت کشته اند 
 گنبد نهاده اند 
 گلدسته بسته اند 
ژولیده باغهای شگرف آفریده اند 
 با رقص رنگها 
در شاخ و برگها 
چه شعرها به دود دعا برنوشته اند
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — سرحد آدمی
 من شعله نیستم 
 من دود نیستم 
 من کوه نیستم
 من رود نیستم 
 محدود نیستم 
 محدود نیستم به همین نقشه تنم 
 بیرون ز تخته بند تنم باز این منم
 تا دوردست تا همه تا تو 
 ای آخرین ستاره بیرون ز کهکشان 
 آری منم زمان
آری منم مکان 
 نامم بلند در همه محدوده خدا 
 مرزم کشیده تا پس دیوار این جهان
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — نماز بر سجاده سبز
صبح شسته رفته بود و جاده
  دره های نیم خفته را 
روی دوش می کشید 
 تا بلند آبی افق
ابرها گشوده بادبان 
پشت سر نهاده آشیان کوه 
پر کشان 
مقصد گریزشان جزیره پریده رنگ ماه
 بحر 
 فرش نیل تاب 
با لبی نهان و پیچ پیچی به جان
  مرغ ها به جانش اوفتاده در چرا
 سبز سبز 
 خاک و آسمان 
ضربه تبر شنیده می شد از نهفت بیشه زار 
 باد 
 گاهواره بسته بر کبوده ها 
می دوید خوش خوشک سبک ز روی شاخه ها 
آن زمان که آفتاب 
 تیغ می کشید 
تا کلاه برق پوش قله را به سوی دره کج کند 
من شکوه این سپیده را 
 با سرود نامت ای ستوده می شکافتم 
روی واژه های شبنم شبانه 
 می شتافتم
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — گشایش
 آغاز کردمش
افسوس ناگه از سر شاخ سخن پرید 
پرواز را 
در شاخه زار فکر 
 من پی گرفتم اما 
دامی به ره نهادمش از گیسوان تو 
آواز دادمش 
گردن نهادمش 
 با واژه نجیب نوازش 
بس ناز دادمش 
 یاری گرفتم از همه کائنات تا 
پوشیده روی آمد و لب بسته ایستاد 
بر دفتر سپید دهان باز کردمش
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — رهایی
 گفتم : و درآورمت از کار 
 گفتم بسازمت 
بر دارمت ز جای 
گفتم تو را تمام کنم این بار 
 گفتم ز سنگ خفته 
 شطی کنم شناور در گیسوان تو 
پس ساقه سپیده دمان را 
بر جای بازوان تو بگذارم 
گفتم که خیرگی کنم و خارا 
بشکافم 
الماس برکشم برش اندیشه روشنا 
در چشم خانه های تو بنشانم 
تا قلههای سینه گرمت کند طلوع 
این سنگ کال را 
با تیشه ام بکوبم و بتراشم 
چندی به شب کمین کنم و راه شب زنم 
 مهتاب را بدزدم 
مهتاب را به قامت تو پیرهن کنم 
آری بپوشمت 
باشد که جاودانگی ات را عیان کنم 
ای در شبنم نشسته و بگرفته روز من 
ای سنگ سنگ حامله ای سنگ سخت سر 
بگذار تا تو را 
 از تخت بند ظلمت دیرین رها کنم 
بگذار ای صبور که تا بشکنم تو را 
بگذار تا برآورمت پربها کنم
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — ساز سرود
 گل سرخی بر دهان 
خورشیدی در انبان 
 پیشاپیش سرودی راه می رویم 
 پیشاپیش سرودی را می رویم 
 سرودی که خون
سرودی که نان
  می دهد به ما 
جان می دهد به ما 
 من سرود را نمی خوانم 
 چون سرود را نمی دانم 
 هیچ کس نمی خواند 
چون نمی داند 
 روزی دیگر
 باز می گردیم 
سرود را می یابیم
سرود را می سازیم 
 سرود را می خوانیم 
 عبوس و خسته 
دسته دسته 
 گسسته گاه گاه پیوسته 
 پیشاپیش سرودی پیش می رویم
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — پیامبر و پیام
 گر جوابی نیست 
 کوتهی از کیست
  از من است که ایا آنان را فرستادم 
 پاکتر پیغام گویی دل رباینده 
 با نوید کار سخت آغاز نیک انجام
 یا که تقصیر است آنان را که پیغامبر دلبسته و مفتون 
 برده اند از یاد پاسخگویی پیغام
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — کوبه
کوبه بر در بی تکان مانده است 
 بی صدا مانده است 
 بر در خاموش افسرده است 
 روزها شبها ست هیچ دستی دست او در دست نفشرده است 
کوبه دارد از فلز آگهی با جان
 کوبه دارد واژه مژدهزا بر لب
  کوبه دارد باربار ارمغان در دست 
 شورها با اوست 
 یادها هشدارها با اوست 
 تا نجنبد او 
 تا نکوبد او 
 همچنان بر میهمان و میزبان در فروبسته است
 ساکنان خانه بیدار 
قاصدان مهربانی 
 راهتان بسته است
 دستتان خسته است 
کوبه را با خویشتن بس حرف آهسته است
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — چشم انداز
ابر پاکیزه ردا 
آسمان سرخابی 
 چشم سبز جنگل 
تیره از بی خوابی 
ککل دشت چو دریا در هم 
 خیس خیس از شبنم 
اسب ها یال افشان
لخت در این وادی 
شیهه و جست و گریز و آرام 
 شادی و آزادی 
 شادی و آزادی
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — آفتابی
 در بسته است و پنجره بسته است و پرده ها 
 قاب در و دریچه گرفته است 
 اما ز گوشه ای 
 از چشم ها نهان 
 می تابد آفتاب 
 بر دست و دفتر من و گلدان 
زین تنگ گوشه نیز تواند 
 اندیشه لطیف
بیرون رود ز روزن پنهان 
 تا گردد آفتابی و گسترده در جهان
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — هجوم
دل ببایدت نهاد 
 تا که جنبشی در آشیانه آوری 
غنچه تا که سر ز خواب بر کند 
 بلبلک 
 بانگ بایدن که عاشقانه آوری 
 گفتم آن نهال نو رسیده را 
 شایدت قیام قامتی تمام 
 تا رسی که سر بر آستانه آوری 
شب ز نیمه رفت و صبح بر دریچه می دمد 
بی خبر دگر چرا فسانه آوری 
نیست رامت این سمند توسن و نمی رود 
 صدا گر که تازیانه آوری 
 شاخه رمیده آن گل سپید 
ناروا سپرده بر گذار کوچه ها 
 می شود 
دیگرم به سوی خانه آوری 
 می شود که غلغل شراب را 
 جای های های گریه شبانه آوری 
 یا اگر بخوانمت به ناز 
 باز 
 ای سیاه چشم 
 این شب سیاه را بهانه آوری 
سر بپیچی و نشیب گیسوان 
 پشت عاج شانه آوری 
رفتی از برابر نگاهم ای درخت شعله ها و باز 
 چشم دارمت 
 گر کنار گوشه ای شبی زبانه آوری 
بیتو می کشد زمانه ام 
 می شود که با من ای امید تهمتن 
 همدلی کنی هجوم بر زمانه آوری
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — زمین
 یک مشت خاک و این همه گل گلدان 
 گلخانه گشته از گل یاسم 
قلبم 
 تو را زمین 
زایای جاودان 
این سرخ گل سرود سپاسم
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — سکه
خاطرم دریای پرغوغاست 
یاد او چون سکه ای سیمین رها بر آب این دریاست 
خاطر دریا پریشان است 
 سینه دریا پر از تشویش توفان است 
 نه بر این دریا سکوتی 
 نه به ساحل ها چراغ رهنمونی
 دست من در موج و چشمم سوی ساحل هاست 
قلب من منزلگه دلهاست 
 کی براید از افق شمع بلند آفتابم 
تا که یادی یادگاری را بیابم ؟
آه 
 هر طرف موج است و گرداب است یا غرقاب 
سکه سیمین فروتر می رود در آب
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — ره آورد
مسافر ز گرد ره رسیده ام 
تمام راه خفته را به پا و سر دویده ام 
 صلابت و شکوه کوههای دور 
 نگاه دشت های سبز
  تلاش بالها 
 شکاف و رویش زمین پرورنده با من است 
 گل هزار باغ خنده با من است 
 طلوع آفتاب بر ستیغ 
 برای دیدن گوزنهای تیزتک 
 ز صخره های به سنگ ها پریده ام
  فراز آب رفتها 
 که آبی بنفشه ها ستاره ای است 
 چکیده بر گلیم وحشی علف 
نفس زنان و خسته چتر بید واژگونه را
  به روی سر کشیده ام 
 تولد بهار را 
 به روی دست های جنگل بزرگ دیده ام
  ز سینه ریز رنگ رنگ تپه ها 
 شکوفه های نوبرانه چیده ام
  کنون برابر تو ایستاده ام 
 یگانه بانوی من ای سیاهپوش ای غمین 
 که مژده آرمت 
 بهار زیر و رو کننده می رسد 
 نگاه کن ببین 
غمت مباد و داغ دوری ات مباد 
 که لاله ها به کوه روشنند و رنگ بسته اند
  که خارهای سبز سر کشند 
دمی کنار این دریچه بالهای باز را در آسمان نظاره کن 
ببین که لانه ها دوباره از پرندگان تهی است 
 ببین کسی به جای خویش نیست 
 اگر به صبر خو کنی 
اگر که روزهای وصل را 
 به پرده همین شب نارسیده سر کنی
ببارمت نویدهای سرخ گونه ای 
 که من ز چرخ ریسک نهفته در پناه شاخه ها و مه 
 به قعر دره ها شنیده ام
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — تشییع جنازه
آرام و پرشکوه و به ایین
محموله می رود
بر دوش عابران
 صف تنگ و تابدار 
همچون نوار تیره به بازوی شهر سرد
  خاموش و دردخوان 
 ارباب عصر خویش
 فرتوت سالخورده به تابوت خفته است 
 یک دیده هم به واقعه تر نیست 
 اندوه این جسد 
 در هیچ هیچ سینه و سر نیست 
 محموله می رود 
 در پیش روی گور 
 در پشت سر برآمدن آفتاب و نور
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — گره
 با تاب آفتاب که بر پرده می سرید 
و آنگاه می لمید 
 چون گربه روی فرش 
در دشت فرش پرسه زدم زیر آفتاب 
همراه قد کشیدن گلها و ساقه ها 
 آوازی از مزارع قالی بلند بود 
 آواز دختران 
از جویبار زمزمه می رست تار و پود 
 با نغمه می گرفت هر آن ساقه نقش و رنگ 
وزشبنم عرق 
 می خاست عطر حسرت و آهنگ آرزو 
 بوی تنور و گندم بریان 
 بوی سوار عاشق در گرد جاده 
بوی رمه نوای نی و خون شامگاه 
آنگاه می نشست صداها 
 چون ککل صنوبر غمگین 
 خم روی بال سبز 
 آنگاه می گرفت 
آواز در گلو 
 آن گاه می فتاد 
گل ساقه رنگ سراپرده در گره
  از دشت پر کشیدم با بال آفتاب 
غافل که در گره افتاده پای من
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — فرهاد ها
فرهاد رفت و قصه شیرین او بماند 
با یاد تیشه ها که دل بیستون شکافت 
با یاد تیشه ای که سرکوهکن شکست 
با یاد خسروی که به نامردی ربود
  عشق رعیتی ز رعایای خویشتن 
 با آن شگفتها که نظامی سروده بود 
 کنون منم 
پیکر تراش پیکر فرهادهای روز 
کنون منم نگارگر تیشه ها و تاج 
 دستانسرای شعله براورنگ آبنوس
 از پیش چشم من صف فرهادهای روز
پرچم به کف گرفته سوی راه می روند 
 عشاق تلخ کام شهیدان بیستون 
 با تیشه ها به بارگه شاه می روند
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — تفنگ من
چه دیر به دست آمدی ای واژه آتش زا 
ای تفنگ پر غوغا 
 با دوست سلامی 
با دشمن 
 پایان کلامی!
چون دشمنم از هزار سو راه ببست 
ای شعله دلپذیر 
ناگزیر 
با دست نیاز آلوده بر دم به تو دست 
تا کن با من !
 مدارا کن با من 
ای چوب تراش رنج، با تن برده 
 ای آهن سخت صیقل خورده !
ای یک شبه مهمان و صد ساله رفیق 
با من باش 
 در سینه تنگ من 
در کنار من بمان و ایمن باش !
هر کس را 
 ناکس را که جستجو داری 
 هر میوه دل که آرزو دار ی
هر خواهش هر نوازشت با من 
ای تفنگ دلبندم 
تیر ترکشت با من !
 کوچک بودم 
 تنها بودم و تک بودم 
اندک 
 تا به یُمن آوایی
 برخاستن دستی 
پیش آمدن پایی
ده گشتم و صد ، هزار و میلیونم 
 صف را صف را بنگر 
از شماره بیرونم.
یک عمر به ناروایی آن نامرد 
 دیدی چه به روزگارمان آورد 
اینک تو بگو هر آنچه باید گفت 
اینک تو بکن هر آنچه باید کرد !
بشکف، بشکف ای دهان آتش خو 
کز دست نمی دهم تو را آسان 
شو آزادی به خانه ام آور 
رو دادِ مرا ز ناکسان بستان !
سیاوش کسرایی — تراشه های تبر — چشمه
 در پناه بنه ای روی کمرگاهی دور 
چشمه ای زمزمه می کرد مدام 
چشمه ای زنده سراینده دل شادی ها 
 چشمه ای روشن و روشنگر تاریکی ها
روی شیب تپه و دره دوید 
رخ آشفته علف ها را شست 
شانه زد زلف گل وحشی را 
دل خاموش چمن را کاوید 
هیچ کس چشمه جوشنده به بازی نگرفت 
صورت هیچ کسی در دل او سایه نریخت 
راه ها رفت و کس کاه نشد 
نغمه ها زد که کس آن را نشنید 
گرچه پیوند نهان با دل کوهستان داشت 
 آرزو داشت ببیند رخ دریاها را 
آرزو داشت بریزد به دل اقیانوس 
تا نیابد خود را 
 در نور دد همه صحراها را 
 آه اگر دشت عطش کرده لبانم نمکد 
وای اگر تیزی آن سنگ نکوبد بالم 
یا اگر تندی آن کوه توانم نبرد 
ماسه ساحل امید به تن خواهم شست 
روی دریای پر از موج گران خواهم دید
 گرچه کس قصه آن چشمه بنشنوده هنوز 
باز در روی کمرگاه و فراز دره 
چشمه ای می جوشد 
چشمه ای هست که می خواند باز 
چشمه ای هست به راه