mabidan/ganjoor huggingface dataset:
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۳۹
باز آمدم با نقل و می سرمست از جام الست 
باز آمدم با چنگ و نی سرمست از جام الست 
باز آمدم طوفان کنم کونین را ویران کنم 
میخانه را عمران کنم سرمست از جام الست 
باز آمدم جولان کنم جولان درین میدان کنم 
سرها چوکوغلطان کنم سرمست ازجام الست 
بی باده مستیها کنم بیخویش هستیها کنم 
در اوج پستیها کنم سرمست از جام الست 
درپیش او رقصان شوم در کیش او قربان شوم 
درخون خودغلطان شوم سرمست ازجام الست 
خود را زخود غافل کنم نقش خودی زایل کنم
لوح سوی باطل کنم سرمست از جام الست 
افسانها را طی کنم اسب خرد را پی کنم 
تجدید عهد وی کنم سرمست از جام الست 
دلرا فدای جان کنم جان در ره جانان کنم 
این قطره را عمان کنم سرمست از جام الست
در بحر عشق بیکران چون فیض گردم بی نشان 
خود را نه بینم در میان سرمست از جام الست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۴۰
زاهدا قدح بردار این چه غیرت خام است 
زهد خشک را بگذار رحمت خدا عامست 
خویش را چه میسوزی زهد را بر آتش ریز 
کیسها چه میدوزی نقدها ترا رامست 
ذوق می چه نشناسی شعله گر شوی خامی 
آنکه مست جانان نیست عارف اربود عامست 
عشق کهنه صیادیست ما چو مرغ نو پرواز 
خال مهوشان دانه ، زلف دلبران دامست
جوش باده مارانه خم فلک تنگست 
پیش ناله مستان غلغل فلک خامست 
هرزه پوید اسکندر در میان تاریکی 
آب زندگی باده چشمه خضر جامست 
چون چشیدی این باده عیشهاست آماده 
جان چو محو جانان شد در بهشت آرامست 
پای برسر خود نه دوست را در آغوش آر 
تا بکعبهٔ وصلش دوری تو یک گامست 
چون زخویشتن رستی با حبیب پیوستی 
ورنه تا ابد میسوز کار و بار تو خامست 
مستی من شیدا نیست کار امروزی 
تا الست شد ساقی فیض دردی آشامست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۴۱
آن ملاحت که تو داری گهر حسن آنست 
ببهایش نرسد هیچ متاع ار همه جانست 
ما نداریم متاعی که بود در خور وصلت 
تو گران قیمتی و هر چه ترا هست گرانست 
با تو سودا نتوانیم مگر لطف کنی تو 
کانچه ما رابه ازآن نه همه چیزت به از آنست 
بوسهٔ گر برباید زلبت سوخته جانی 
شود او زنده و جاوید و لب لعل همانست 
سهل باشد ز تو سودی ببرد عاشق مسکین 
کز عطای تو ترا هیچ نه نقصان نه زیانست 
میزند بر لب من دست ادب قفل خموشی 
ورنه بسیار سخن هست که محتاج بیانست
حرف سودا سخن سود و زیان هیچ مگو فیض
کاین سخن چون سر سودا زده گوید هذیانست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۴۲
عشق در راه طلب راهبر مردانست 
وقت مستی و طرب بال و پر مردانست 
سفر آن نیست که از مصر ببغداد روی 
رفتن از جان سوی جانان سفر مردانست 
ظفر آن نیست که در معرکه غالب گردی 
از سرخویش گذشتن ظفر مردانست 
هنر آن نیست که در کسب و فضایل گوشی 
به پر عشق پریدن هنر مردانست 
همه دلهاست فسرده همه جانها تیره 
گرم و افروخته آه سحر مردانست 
چشمهٔ کوثر و سرسبزی بستان بهشت 
خبری از اثر چشم تر مردانست 
گهر اشک ندامت بقیامت ریزد 
هر که در فکر شکست گهر مردانست 
فیض اگر آب حیات از گهر نظم چکاند 
هم از آنروست که او خاک در مردانست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۴۳
یار را روی دل بسوی منست 
منبع لطف رو بروی منست 
نظر لطف هر کجا فکند 
گوشه چشم او بسوی منست 
چشم او ساغر و نگاهش می 
لطف و قهرش می و سبوی منست 
در لبش آب و شیر و خمر و عسل 
آندهان اصل چارجوی منست 
وصل او منتهای مقصد ما 
جلوه حسنش آرزوی منست 
کار من جست جوی او دایم 
کار او نیز جستجوی منست 
سخنم گفتگوی اوست مدام 
سخنش نیز گفتگوی منست 
هر کجا فتنهٔ و آشوبیست 
شرح احوال تو بتوی منست 
ناله گر زخستهٔ شنوی
آن صدائی زهای و هوی منست 
 هر کجا هر چه هر که میگوید 
بیگمان فیض گفتگوی منست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۴۴
هر چه در عالم بود او راست مغز و پوست
مغز او معلای او صورت او پوست پوست 
صورت ار چه شد هویدا لیک سر تا پا قفاست 
معنی ارچه شد نهان لیکن سراسر روست روست 
معنی هر چیز تسبیح خدا و حمد او 
صورت آن پردة او سر معنی اوست اوست 
با زبان فطرت اصلی است تسبیح همه 
نیست تکلیفی برایشان طبعشانرا خوست خوست
عارفانند اهل معنی مغز می بینند مغز 
جاهلانند اهل صورت ناظران پوست پوست 
من نیم از عارفان و نیستم از جاهلان 
از کف بحر معانی روزی من جوست جوست 
چون ندارم ره بدریا کرده ام با جوی خوی 
چون ندارم ره بمجلس مسکن من کوست کوست
فیض را دیدم بگلزار حقیقت در طواف 
گفتمش ره یافتی گفتا نصیبم بوست بوست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۴۵
در صدف جان دردی نیست به جز دوست دوست 
آنکه دل از عشق او زنده بود اوست اوست 
نغز درین نه طبق نیست به جز عشق حق 
هر چه به جز عشق او نیست به جز پوست پوست 
قدسهی قامتان زان چمن آراست راست 
روی پری پیکران زان گل رو روست روست 
عشق مرا پیشه شد در رک و در ریشه شد 
نیست منی در میان من نه منم اوست اوست 
مهر رخ دوست را سینه من جاست جاست 
بر سرخاک رهش دیده من جوست جوست 
چون رخ مه طلعتان جان من افروختند 
چون کمر دلبران این تن من موست موست 
اوست همه عز و نازما همه دل و نیاز 
خواری ما بهر ما عزت ما زوست زوست 
او همه احسان وجود ما همه جرم و جحود 
اوست چنان ما چنین کس چکند خوست خوست
بوی خدا میوزد از نفس اهل دل 
نیست سخن شعرفیض عطر از آن بوست بوست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۴۶
نیست از ما غیر نامی اوست خود را دوست دوست 
نیست ما را مائی اگر مائی هست اوست اوست 
هر چه در عالم بود او راست مغز و پوستی 
مغز او معلای او و صورت او پوست پوست 
صورت ار چه شد هویدا لیک سرتا پا قفاست 
معنی ار چه شد نهان لیکن سراسر روست روست 
معنی هر چیز تسبیح خدا و حمد او 
صورت او پرده او سر معنی اوست اوست 
با زبان فطرت اصلی است تسبیح همه 
نیست تکلیفی برایشان طبعشانرا خوست خوست 
عارفانند اهل معنی مغز می بینند مغز 
جاهلانند اهل صورت ناظران پوست پوست 
من نیم از عارفان و نیستم از جاهلان 
ازکف بحر معانی روزی من جوست جوست 
چون ندارم ره بدریا کرده ام با جوی خوی
چون ندارم ره بمجلس مسکن من کوست کوست
فیض را دیدم بگلزار حقیقت در طواف 
گفتمش دریافتی گفتا نصیب بوست بوست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۴۷
مژده آمد از قدوم آنکه دل جویای اوست
جان باستقبالش آمد آنکه جان ماوای اوست 
مژدگانی ده قدومش را که اینک میرسد 
آنکه جان مست شراب عشق روح افزای اوست 
اینک آمد تا که در جان و دل من جا کند 
آنکه هم جان جای او پیوست هم دل جای اوست 
اینک آمد آنکه هر جا سرو قدی ماهروی 
هر چه دارد از نکوئی جمله از بالای اوست 
اینک آمد آنکه جانرا مست چشم مست کرد 
آنکه دلها خسته مژگان بی پروای اوست 
اینک آمد تا نوازد خاطر هر خستهٔ 
کو دلش صفرای او در سرش سودای اوست 
اینک آمد تا بریزد جام می در جان و دل 
آنکه در سرها خمار از ساغر و مبنای اوست
اینک آمد ساقی راواق صهبای الست 
آنکه هر جا مستی ازنشأه صهبای اوست 
در دل هر عاشقی تابی زمهر روی او 
در سر هر بیدلی شوری ز استغنای اوست 
نالهای زار ما بر بوی گلزار ویست 
داغهای سینهٔ ما سایهٔ گلهای اوست 
خیز و استقبال کن بس جان و دل درپای ریز 
آنکه را جان و دل و تن منزل و ماوای اوست 
 فیض خامش کن که نتوانی زوصفش دم مزن 
آنچه گفتی هم کفی از موجه دریای اوست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۴۸
ای که سرمیکشی زخدمت دوست 
چون کنی دعوی محبت دوست 
منفعل نیستی ازین دعوی 
شرم ناید ترا زطلعت دوست 
نبری امر دوست را فرمان 
دم زنی آنگه از مودت دوست 
دعوی دوستی کنی وانگاه 
نشوی تابع ارادت دوست 
دوستی را کجا سزاواری 
نیستی چون سزای خدمت دوست 
دوست از دوستیت بی زارست 
که نهٔ جز سزای لعنت دوست 
بر درش بین هزار فرمان بر 
سرنهاده برای طاعت دوست 
عاشقان بین نهاده جان برکف 
از برای نثار حضرت دوست 
ما عبدناک گوی بین بی حد 
صف زده بر در عبادت دوست 
ما عرفناک گو نگر بی عد 
وآله کبریا و رفعت دوست 
جمع کر و بیان قدس نگر 
بر درش می زنند نوبت دوست 
فیض اگر میکند مخالفتی 
سر نمی پیچد از مشیت دوست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۴۹
 زار و نزار و خسته ام و بی قرار دوست 
از من ای صبا ببر خبری تا دیار دوست 
 گو یاد کن زحال جگر خستگان هجر
آنشب که هست روز و شب اندر کنار دوست 
 کی در خور غمست و فراق آنکه سالها
بوده است در نعیم وصال و جوار دوست 
 قطع امید کرده زدنیا و آخرت
نومید از دو عالم و امیدوار دوست 
 بر رهگذار دوست نشسته است منتظر
بر کف گرفته جان ز برای نثار دوست 
 درگردنت صبا چو تنم خاک ره شود
در کوی دوست ریزش و در رهگذار دوست 
 ای آنکه واقفی زدرون و برون کار
رمزی بما بگوی ز اسرار کار دوست 
 جز کار و بار دوست ندانیم کار و بار دگر 
مائیم جانی و دلی و کار و بار دوست 
صبر و وفا نیاز وفنا فیض کار ماست 
جور و جفا و غنچ و دلالست کار دوست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۵۰
سرشته اند در گلم الا هوای دوست 
سرتا بپای من همه هست از برای دوست 
تن از برای آنکه کشم بار او بجان 
جان از برای آنکه فشانم بپای دوست 
دل از برای آنکه به بندم بعشق او 
سر از برای آنکه دهم در هوای دوست 
چشم از برای آنکه به بینم جمال او 
لب از برای آنکه بگویم ثنای دوست 
دست از برای آنکه بدامان او زنم 
پای از برای آنکه روم در رضای دوست 
گوش از برای حلقه و گردن برای طوف 
یعنی اسیر و بنده ام و مبتلای دوست 
در سر خیال و مهر بدل سینه بهر راز 
در لب دعا، ثنا بزبان، دیده جای دوست 
خوش آنکه مدعای من از وی شود روا 
لیکن بشرط آنکه بود مدعای دوست 
گر دوست را بجای من مبتلا بسی است 
بی او شوم اگر بودم کس بجای دوست
ای فیض نوش باد ترا هر چه میکشی 
از جام عشق و باده مهر و وفای دوست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۵۱
سرکرده ایم پا بره جستجوی دوست 
کو رهبری که راه نماید بکوی دوست 
از بی نشان نشان ندهد غیر بی نشان 
خود بی نشان شویم پی جستجوی دوست 
با پای او مگر بسپاریم راه او 
ورنه بخویشتن نتوان شد بکوی دوست 
هر چند میرویم بجائی نمیرسیم 
کو جذبه عنایتی از لطف خوی دوست 
بوئی زکوی دوست گر آید بسوی ما 
در یکنفس زخویش توان شد بسوی دوست 
چل سال راه رفتی و در گام اولی 
ای فیض هیچ شرم نداری زروی دوست
تا چند مست باشی تو از باده هوس
یکجرعه هم بنوش زجام و سبوی دوست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۵۲
حلقهٔ آن در شدنم آرزوست 
بر در او سرزدنم آرزوست 
چند بهر یاد پریشان شوم 
خاک در او شدنم آرزوست 
خاک درش بوده سرم سالها 
باز هوای وطنم آرزوست 
تا که بجان خدمت جانان کنم 
دامن جان بر زدنم آرزوست 
بهر تماشای سراپای او 
دیده سراپاشدنم آرزوست 
دیده ام از فرقت او شد سفید 
بوئی از آن پیرهنم آرزوست 
مرغ دلم در قفس تن بمرد 
بال پر و جان زدنم آرزوست 
بر در لب قفل خموشی زدم
سوی خموشان شدنم آرزوست 
 عشق مهل فیض که با جان رود 
زندگی در کفنم آرزوست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۵۳
بادهٔ تلخ کهنم آرزوست 
ساقی سیمین ذقنم آرزوست 
زهد ریا عیش مرا تلخ کرد 
دلبر شیرین دهنم آرزوست 
صحبت زاهد همه خار غمست 
شاهد گل پیرهنم آرزوست 
خال معنبر برخی چون قمر 
زلف شکن در شکنم آرزوست 
خیز و لب خود بلب من بنه 
بوسه بر آن لب زدنم آرزوست 
خیز که از توبه پشیمان شدم 
ساقی پیمان شکنم آرزوست 
تلخ بگو زان لب و دشنام ده 
باده زجام سخنم آرزوست
خیز و بکش تیغ و بکش تا بحشر 
زندگی در کفنم آرزوست
نی غم زر دارم و نی سیم فیض
دلبر سیمین بدنم آرزوست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۵۴
یک جرعه می زساغر جانانم آرزوست
سر مستئی زمیکده جانم آرزوست
پائی زدم بدنیی و پائی به آخرت
نی این مرا فریبد و نه آنم آرزوست
از هر دو کون بی خبر و مست بندگی
آزادی ز مالک و رضوانم آرزوست
افسرده شد دل از دم سرد هوای نفس
از جانب یمن دم رحمانم آرزوست
آب حیات هست نهان در دهان یار
بوس لبی و عمر فراوانم آرزوست
زان چشم غمزه و ز مژگان ستیزه
تنگ شگر از آن لب و دندانم آرزوست
شیرین تبسمی که خرد جانم از خرد
مستی زجام لؤلؤ و مرجانم آرزوست
من جان بکف گرفته و او تیغ آبدار
سر تا کنم نثار به سامانم آرزوست
بنما ز زیر زلف سیه عارض چو مه
کز کفر توبه کردم و ایمانم آرزوست
لب نه مرا بلب که کشم آب زندگی
در عین نور چشمهٔ حیوانم آرزوست
از دست زاهدان تر و زاهدان خشک
صحرا و کوه و ناله و افغانم آرزوست
از دیده خون ببارم تا جان شود روان
چون فیض اجر خون شهیدانم آرزوست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۵۵
گو برو عقل از سرم در سر هوای یار هست 
گو برو دل از برم در بر غم دلدار هست 
بر تنم سر سرنگون شو شور عشقش بجاست 
دیده ام گو غرق خون شو حسرت دیدار هست 
در کدوی سر شراب عشق و در دل مهر دوست 
در درون عاشقان میخانه و خمار هست 
گه خیال روی او گاهی خیال خوی او 
در سر شوریده عشق بهشت و نار هست 
هم دل و هم جان فداکن یار هم جان و دلست 
جان بر جانان فراوان دل بر دلدار هست 
ای که نظاره بگلهای گلستان میکنی 
دیدهٔ جانرا جلا ده در دلت گلزار هست 
بار تن بر جان منه گر بار خواهی بر درش 
کافرم من گر گران جانرا بر او بار هست 
بر دل و جان کن گوارا هر چه آید از حبیب 
درد خوشتر آدمی را درد کی در کار هست
فیض پندارد کسی از حال او آگاه نیست 
حرف رندیهای او بر سرهر بازار هست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۵۶
بیا که از ازلم با تو آشنائی هست 
زعکس روی تو در دیده روشنائی هست 
بدل زچشم خرابت خرابی و مستی 
بجان زباده لعل تو جانفزائی هست 
زتاب زلف تو گر دل بخویش می پیچد 
زلعل دلکشت اسباب دلگشائی هست 
مرا زشیوه بیگانگیت باکی نیست 
میان عشق من و حسنت آشنائی هست 
اگرچه دست من از دامن تو کوتاهست 
ولیک دامن لطف ترا رسائی هست 
زسنگ قهر تو بر دل شکستی ار آید 
زلطفهای لطیف تو مومیائی هست 
دل شکسته کجا بندم و دهم بکدام 
زپای تا سرت آئین دلربائی هست 
سزد که فخر کند بر شهان گدای درت 
که پادشاهی عالم درین گدائی هست 
نمیرسد بجدائی غمی درین عالم 
چه هر کجا که غمی هست در جدائی هست 
چنانکه با تو مرا جانب وفا مرعیست 
ترا وفای مراعات بیوفائی هست 
نیازمند خدا از دو کون مستغنی است 
که هر چه در دو جهان هست در خدائی هست 
توان بتقوی و طاعت جهان بدست آورد 
رساست دست کسی را که پارسائی هست 
توانی آنکه کنی بر دو کون پادشهی 
اگر ترا بسر خویش پادشاهی هست 
سجود شکر بود فرض بی نوایانرا 
هزار راحت در رنج بینوائی هست
اگر چه فیض بمقصود ره نمیداند 
ولیک در طلبش نور رهنمائی هست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۵۷
بهر گلی اگرم ناله و نوائی هست 
بجان تو اگرم جز تو مدعائی هست 
مگو مگو زکجا آمدی کجا رفتی 
ببین ببین که به جز سایه تو جائی هست 
مگو مگو بجهان آشنا کرا داری 
ببین ببین بجهان جز تو آشنائی هست 
مرا بغیر هوای تو و رضای تو 
هوای دیگر اگر هست و مدعائی هست 
هوا بسر نرسانم بمدعا نرسم 
چه مدعا چه هوا جز تو روی ورائی هست 
بخاک درگه تو گر روم بجای دگر 
کجا روم به جز این آستانه جائی هست 
مقابل گل رویت نشینم و نالم 
چو عندلیب که در گلشن نوائی هست 
وصال دوست چو خواهی بساز با غم دوست 
چو گنج باشد ناچار اژدهائی هست
اگر جهان همه بیگانه شد زفیض چه باک 
چو التفات نهان تو آشنائی هست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۵۸
بیا بیا که مرا با تو ماجرائی هست 
مرو مرو که ترا نیز مدعائی هست 
بیا بیا که هنوزم نفس درآمدنست 
ببار بر سر من گردگر بلائی هست 
بکش بکش که نهم خنجر ترا گردن 
کشم کشم دگرت نیز اگر جفائی هست 
بکن بکن بمن خسته آنچه نتوان کرد 
بجز دوا اگر این درد را دوائی هست 
بکن بکن که جفای ترا نهادم سر 
مکن وفا و مروت گرت وفائی هست 
ممان ممان زمن خسته هیچ رسم و اثر 
بکن را بیخ و بنم عشق را جزائی هست 
بگو بگو بوصالت که سخت سوگندیست 
شب فراق ترا هیچ انتهائی هست 
وفای وعده ندارد طمع زخوی تو فیض
مرا بس است گرت وعدهٔ وفائی هست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۵۹
ما را با دوست آشنائیست 
از دل روش روشنائیست 
در صورت اگر چه بس حقیریم 
ما را بر دو کون پادشاهیست 
آنکس که ز شهر ماست داند 
کاین گوهر قیمتی کجائیست 
ما را نتوان خرید ارزان 
درّ صدف بلا بهائیست 
این گوهر شب چراغ درویش 
از مخزن خاص کبریائیست 
بر ما دو جهان برند حسرت 
این عشق عنایت خدائیست 
گر پادشهی کنیم شاید
ما را بر او ره گدائیست
 این فیض که حق بفیض بخشد 
بر جان شکسته مومیائیست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۶۰
در پردهٔ حسن دلربا کیست 
این رشته بدست شاهدان نیست 
من بیخبرم زخویش و او مست 
هشیار میان ما و او کیست 
معشوق که عشق چیست یا رب 
این می زکجا و این چه مستی است 
در چشم خوش بتان چه نشأه است 
این می زکف کدام ساقیست 
این روشنی از کدام خورشید 
این آب زچشمهٔ که جاریست 
دیده است برآب کس چنین نقش 
مشاطهٔ حسن نو خطان کیست 
بیماری چشم گلرخان را 
در پردهٔ دلبری سبب چیست 
در هر نگهی هزار فتنه 
این معجزهٔ کدام عیسی است 
یک تیر آید بصد نشانه 
زه زه زکمان و بازوی کیست 
هشدار که دیگریست دلبر 
دریاب که عشق ما حقیقی است 
در حسن بتان تجلی اوست 
حق باشد این عشق و حق پرستیست 
حسن از حق است و عشق از حق 
نامی بر ما زعشق بازیست 
ای شاهد شاهدان عالم 
معشوق به جز تو در جهان کیست 
فرهاد تو صد هزار شیرین 
مجنون تو صد هزار دلیل است 
ای فیض خراب عشق میباش 
آبادی ما در این خرابیست 
از خود بگذر بعشق پیوند 
باقی عشقست و جمله فانیست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۶۱
از دل مقصود عشق بازیست 
تا ظن نبری که عشق بازیست 
گر غرقه بخون دیده باشد 
پیراهن عاشقان نمازیست 
یک مصلحت از جفای خوبان 
رفتن بحقیقی از مجازیست 
بر وجه مجاز جلوهٔ حسن 
تعلیم طریق عشق بازیست 
ورزیدن بندگیست مطلوب 
گر عشق حقیقی از مجازیست 
ناکامی عاشقان بود کام 
ناسازی عشق کارسازیست 
بیماری عشق تندرستی است 
پستی در عشق سرفرازیست 
سرمایهٔ عاشقان نیازست 
پیرایهٔ حسن بی نیازیست 
هر کس سخنی که داشت طی شد 
افسانهٔ ما بدین درازیست 
جان بر سر عشق شاهدان نه 
ای فیض شهید عشق غازیست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۶۲
بخیالت نمی توانم زیست 
بی جمالت نمی توانم زیست 
تشنهٔ بادهٔ وصال توام 
بی وصالت نمی توانم زیست 
بی جمال تو نیست ار امم 
با جمالت نمی توانم زیست 
هر چه با بنده میکنی نیکوست 
بی فعالت نمی توانم زیست 
زان دهان تلخ و شور و شیرینت 
بی مقالت نمی توانم زیست 
از لبت آب زندگی خواهم 
بی زلالت نمی توانم زیست 
شربتی زان لبم حوالت کن 
بی نوالت نمی توانم زیست 
جای جولان تست عرصهٔ دل 
بی مجالت نمی توانم زیست 
پای دل را بزلف خویش ببند 
بی عفالت نمی توانم زیست
غم عشقش کمال تست ای فیض 
بی کمالت نمی توانم زیست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۶۳
آنکه پنهانست از چشم کسان پیداست کیست 
در دل هر ذره خورشید نهان پیداست کیست 
آنکه دارد آسمانرا تا نیفتد بر زمین 
هم زمین را تا بجنبد هر زمان پیداست کیست 
سر نه پیچد هیچیک از حلقة فرمان او 
کارفرمای زمین و آسمان پیداست کیست 
آنکه زو پیداست هر پیدا و هر پیدائی 
باز در پیدا و پیدائی نهان پیداست کیست 
ظاهر باطن نما و باطن ظاهر نما 
در عیان پیدا و در پنهان عیان پیداست کیست 
آنکه او پیداست چون خورشید نزد عارفان 
در نقاب از دیدة نامحرمان پیداست کیست 
آنکه روی گلعذارانرا طراوت داد و رنگ 
تا بریزد آب و رنگ عاشقان پیداست کیست 
آنکه حسن خوبرویان پرتوی از حسن اوست 
هر جمیلی می دهد از وی نشان پیداست کیست 
آنکه بهر او زمین بی خود فلک سرگشته است 
کوه ازو نالان و دریا در فغان پیداست کیست 
آنکه هر دم صد قیامت آشکارا میکند 
در دل دانا نهان از جاهلان پیداست کیست 
آنکه شوری در دل هر ذرة افکنده است 
جمله عالم زوست در آه و فغان پیداست کیست 
آنکه جسم و جان ازو پیدا و او از جسم و جان 
ذات پاک او بری از جسم و جان پیداست کیست 
آنکه او آئینة کونست و کون آئینه اش 
برضمیر بی غبار عارفان پیداست کیست 
آنکه مقصود منست از گفتن بیت و غزل 
نزد صاحب دل چو خورشید جهان پیداست کیست
گرنداند اهل شک فیض از که میگوید سخن 
نزد ارباب بصیرت بیگمان پیداست کیست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۶۴
در پردهٔ عاشقی نهان کیست 
در جلوهٔ دلبری عیان کیست 
حسن و احسان چو جمله از تست 
محبوب به جز تو در جهان کیست 
نگذاشت چو غیرت تو غیری 
ما و من و او و این و آن کیست 
عاشق چو توئی عشق و معشوق 
لیلی که وقیس در جهان کیست 
عالم چو ثنای تست یکسر 
آن مثنی بی لب و دهان کیست 
مثنی توئی و ثناء جز تو 
آنرا که ثنا کنند آن کیست 
پنهان بجهان تو و عیان تو 
غیر از تو عیان که و نهان کیست 
هجر و وصل تو هر که داند 
داند نیران چه و جنان کیست 
خود را چه شناخت فیض دانست 
فانی که و هست جاودان کیست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۶۵
آمرزش من از تو خدایا غریب نیست 
از بنده جرم و عفو زمولا غریب نیست 
وهابی و جوادی معطی ذوالمنن 
بنوازی ار بلطف گدا را غریب نیست 
افتاده ام بخاک درت از ره نیاز 
راهم دهی بعالم بالا غریب نیست 
سودی نمیرسد بتو از طاعت کسی 
گر بگذری ز جرم برایا غریب نیست 
از بنده دور نیست که جرم و خطا کند 
بخشیدن از خدای تعالی غریب نیست 
اقرار میکنم به گناهان خویشتن 
رحمی کن ای کریم و ببخشا غریب نیست 
گر طاعتم سزا نبود رایگان ببخش 
کالاوریش صاحب کالا غریب نیست 
گر معصیت سزا نبود معصیت مبین 
بیچارگی ببین ز تو اینها غریب نیست 
از من غریب نیست که سوزم در آتشت 
ور تو دهی بنزد خودت جا غریب نیست 
از حد خود زیاده اگر میکنم طلب 
در حضرت کریم تمنا غریب نیست 
فیضست و درگه تو ازین در کجا رود 
الحاح بر در تو خدایا غریب نیست
دارم محبت نبی و خاندان او 
گر در جوارشان دهیم جا غریب نیست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۶۶
اینجهانرا غیر حق پروردگاری هست نیست 
هیچ دیاری به جز حق در دیاری هست نیست 
عارفان را جز خدا با کس نباشد الفتی 
عاشقانرا غیر ذکر دوست کاری هست نیست 
حق شناسانرا که بر باطل فشاندند آستین 
غیر کارحق و بارش کار و باری هست نیست 
دل بعشق حق بیند از غیر حق بیزار شو
غیرعشق حق و حق کاری و باری هست نیست 
مست حق شو تا که باشی هوشیار وقت خود 
غیر مستش در دو عالم هوشیاری هست نیست 
اختیار خود باو بگذار و بگذر زاختیار 
بنده را جز اختیارش اختیاری هست نیست 
گر غمی داری بیار و عرض کن بر لطف او 
خستگانرا غیر لطفش غمگساری هست نیست
روزگار آنست کان با دوست می آید بسر 
غیر ایام وصالش روزگاری هست نیست 
عمر آن باشد که صرف طاعت و تقوی شود 
جز زمان بندگی لیل و نهاری هست نیست 
بیغمانی را که جز تن پروری کاری نبود 
بنگر اندر دستشان از تن غباری هست نیست 
آنکه را آگه شد از تقصیر خود در کار حق 
جز دل بیمار و چشم اشکباری هست نیست 
سعی کن تا سعی تو خالص شود از بهر حق 
غیرخالص روز محشر در شماری هست نیست 
این عبادتها که عابد در دل شب میکند 
گر نباشد خالص آنرا اعتباری هست نیست 
فیض در دنیا برای آخرت کاری نکرد 
مثل او در روز محشر شرمساری هست نیست 
آه میکش ناله میکن شعر میگو مینویس 
رفتگانرا غیر دیوان یادگاری هست نیست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۶۷
جان بجانان عرض کردن عاشقانرا عار نیست 
مفلسانرا با کریمان کارها دشوار نیست 
هر کسی را سوی حق از مسلکی ره میدهند 
راه حق منصور را جز نردبان دار نیست 
مستی جام هوا بنگر که غیر از جام دوست 
در میان این خم نه تو کسی هشیار نیست 
خواب غفلت بین که غیر از دیده بینای عشق 
در همه روی زمین یکدیدهٔ بیدار نیست 
عقل را در عشق ویران کن که در درگاه دوست 
عاشقانرا بار هست و عاقلانرا بار نیست 
عشقت اندر دوزخ اندازد که لذت میبری 
در بهشتت گر دهد جا عقل بی آزار نیست 
اندکی آزار بسیار است از بیگانگان 
گر کند آن آشنا بیرون زحد بسیار نیست 
هر که باشد هر چه خواهد در حق ما گو بگو 
سرزنشهای ملامت عاشقانرا عار نیست 
بر مدار ای فیض دست اعتصام از پای عشق 
در جهان جز عشق یار و مونس و غمخوار نیست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۶۸
غیردلدار وفا دار کسی دیگر نیست 
نیست اغیار به جز یار کسی دیگر نیست 
نیست در راسته بازار جهان غیریکی 
خویشرا اوست خریدار کسی دیگر نیست
دیده دل بگشا تا که به بینی بعیان 
که به جز واحد قهار کسی دیگر نیست 
اوست باقی و دگرها همه دروی فانی 
اوست در جمله نمودار کسی دیگر نیست 
اهل عالم همه مستند زصهبای فنا 
غیر آن ساقی هشیار کسی دیگر نیست 
چشم بر هر چه گشودیم ندیدیم جز او 
شد یقین آنه درین دار کسی دیگر نیست 
هانکه بازی ندهد عشوه بیگانه ترا 
آشنا اوست جز او یار کسی دیگرنیست 
کو کسی تا که کند غور سخنهای مرا 
بجز از صاحب گفتار کسی دیگر نیست 
فیض از صاحب گفتار مزن دم زنهار 
غیر دیّار در این دار کسی دیگر نیست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۶۹
چون توان بود در آنجای که آسایش نیست 
یا بگنجید بسوفار که گنجایش نیست 
چه دهی دل بسرائی که دل از وی بکند 
یا نهی رخت بدان خانه که آسایش نیست 
هر که او عاقبت اندیش بود دل ننهد 
در مقامی که بقا را ره گنجایش نیست 
نعمت دینی دون هیچ نگیرد دستت 
بعبث دست میالا که جز آلایش نیست 
مال و جاهی که بر آن روز بروز افزائی 
کاهش جان بود آن مایهٔ افزایش نیست 
خویشتن را بفسون و حیل آراسته است 
نخری عشوهٔ دنیا که جز آرایش نیست 
هر که را زینت این زال دل از جا ببرد 
خون رود از نظر و فرصت پالایش نیست 
دست مشاطه نیارد رخ دنیا آراست 
زال بد منظر دون قابل آرایش نیست 
هست زندان خردمند و بهشت نادان 
نزد ارباب بصر قابل آسایش نیست 
هر چه در دین کندت سود بجا آور زود 
ور زیانست بمان حاجت فرمایش نیست 
طاعت حق کن و بگذر ز شمار طاعت 
ره مپیما و برو فرصت پیمایش نیست 
منشین شاد و مجو خاطر جمع و دل خوش 
فیض ازین مرحله کاین منزل آسایش نیست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۷۰
تا نگذرد زنام سزاوار نام نیست 
تا معترف به نقص نباشد تمام نیست 
ای نامور ز پیش و پس خویش کند حذر 
جائی مدان که بهر شکار تو دام نیست 
عرفان طلب نخست و پس آنگاه بندگی 
بی معرفت عبادت عابد تمام نیست 
از دینی اکتفا به تمتع کن و بمان 
کین ناقبول قابل عقد دوام نیست 
کامی مجو زدهرکه نا کامیست کام 
کامی که دل درو نتوان بست کام نیست 
کس را نه کام داده نه ناکام کرده اند 
فرقی درین میان خواص و عوام نیست 
بهر خواص گر چه بود لطف های خاص 
بهر عوام نیز بود آنچه عام نیست 
دارد مصیبتی همه لیک مختلف 
تلخست احتمال مصیبت چو عام نیست 
حزن و سرور را بمساوات داده اند 
گر چه تفاوتی است که خواجه غلام نیست 
زاهد کجا و عاشق شوریده سر کجا 
هرگز میان این دو نفر التیام نیست 
بگذر بخیر دشمن و بر ما مکن سلام 
سالم چو نیستیم ز شرط سلام نیست 
غافل ز ذکر حق نشوی فیض یکنفس 
بی ذکر مستدام عبادت تمام نیست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۷۱
عاشقانرا در بهشت آرام نیست 
عشقبازی کار هر خود کام نیست 
پختهٔ باید بلای عشق را 
کار این سودا پزان خام نیست 
چارهٔ عاشق همین بیچارگیست 
همدمش جز بخت نافرجام نیست 
کام نتوان یافتن در راه عشق 
غیر ناکامی درین ره کام نیست 
دست باید داشتن از ننگ و نام 
عشق را عاری چو ننک و نام نیست 
زین شب و روز مکرر دل گرفت 
ایخوش آنجائی که صبح و شام نیست 
خوبتر از خال و زلف دلبران 
دانهٔ مردم ربا و دام نیست 
آبروی نیکوان دلدار ماست 
لیک با این خاک شینان رام نیست 
تا وصالش دست ندهد فیض را 
این دل سرگشته را آرام نیست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۷۲
یک محرم راز در جهان نیست 
یک دوست بزیر آسمان نیست 
غیر از غم عشق همدمی کو 
کز صحبت آن دلم گران نیست 
فریاد زدست این کرانان 
جانرا از عذابشان امان نیست 
من طاقت احمقان ندارم
جز مرک سزای احمقان نیست 
یارب یا رب غم تو خواهم 
دل جز بغم تو شادمان نیست
تا یافت بکوی عشق راهی 
دل را غم جان سرجهان نیست 
خود جان جهان جهان جان شد 
دل بستهٔ انی جهان و جان نیست 
شور عشقی چو هست در سر 
دلرا پروای این و آن نیست 
جائی نتوان نشست ای فیض 
کافسانهٔ عشق در میان نیست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۷۳
کس نیست کز غم تو دلش پاره پاره نیست
لیکن چه چاره کز غم عشق تو چاره نیست
تا کی جفا کنی صنما از خدا بترس
آخر دلست جای غمت سنگ خاره نیست
هر دم هزار چاره کنی در جفای ما
ما را ولی ز دست جفای تو چاره نیست
شاید که روز حشر نپرسند جرم ما
در عشق سوختیم عقوبت دوباره نیست
دل بر هلاک نه به عبث دست و پا مزن
کاین قلزم هوا و هوس را کناره نیست
ای فیض عشق ورز که عشقست هرچه هست
آن دل که عشق نیست درو هیچ کاره نیست
گر جان طلب کند ز تو جانان روان بده
در کار خیر حاجت هیچ استخاره نیست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۷۴
ما را که نوای بی نوائیست 
مستی ز شراب کبریائیست 
تا حشر بخویشتن نیائیم 
هشیار و یا زحق جدائیست 
ساقی قدحی بده که مستی 
بهتر زعبادت ریائیست 
ما معتکفیم در خرابات 
ما را چه مجال پارسائیست 
از ما طمع صالح خامیست 
مستیست چه جای خودنمائیست 
بیگانه مباش زاهد از ما 
ما را با دوست آشنائیست
ای فیض ازین صریح تر گوی 
ما را از دوست کی جدائیست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۷۵
دل گرفتار ماه سیما ئیست 
جان هوادار سرو بالائیست 
گه جنون گاه عقل و گه مستی 
در دل تنگ ما تماشائیست 
در غم عشق هر پری روئی 
سرشوریده سر بصحرا ئیست 
بر سرراه هر هلال ابروی 
از هجوم نظاره غوغائیست 
بر سرکوی هر بتی مه روی 
هر طرف زآب چشم دریائیست 
از لب لعل هر شکر دهنی 
در دل هر کسی تمنائیست 
نه همین فیض مست و شیدا شد 
که بهر گوشه مست و شیدائیست