mabidan/ganjoor huggingface dataset:
عطار — باب چهل و سوم: در صفت دردمندی عاشق — شمارهٔ ۱۷
هر لحظه دل و جان به غمی تازه درند
آواره شده به عالمی تازه درند
گر باشد یک غمم چه غم باشد ازان
یک یک جزوم به ماتمی تازه درند
عطار — باب چهل و سوم: در صفت دردمندی عاشق — شمارهٔ ۱۸
برخاست دلم چنانکه در غم بنشست
وز شیوهٔ جست و جوی عالم بنشست
از درد دلم یکی بگفتم به جهان
ذرات جهان جمله به ماتم بنشست
عطار — باب چهل و سوم: در صفت دردمندی عاشق — شمارهٔ ۱۹
گر مملکت درد مسلم بکنم
هر لحظه تماشای دو عالم بکنم
خواهم که هر آن ذرّه که در عالم هست
من بر هر یک هزار ماتم بکنم
عطار — باب چهل و سوم: در صفت دردمندی عاشق — شمارهٔ ۲۰
در پیشِ نظر این همه میغم ز چه خاست
وین رهگذرِ تیز چو تیغم ز چه خاست
دردا و دریغا که نمیدانم هیچ
کاین چندینی درد ودریغم ز چه خاست
عطار — باب چهل و سوم: در صفت دردمندی عاشق — شمارهٔ ۲۱
دردی که مرا در دل بی درمان است
یک ذرّه ز دل کم نشود تا جان است
گر دردِ دلِ خلقِ جهان جمع کنند
دردِ دلِ من یک شبه صد چندان است
عطار — باب چهل و سوم: در صفت دردمندی عاشق — شمارهٔ ۲۲
چون خیل بلا ز پیش و از پس بودم
ناکس باشم اگر دلِ کس بودم
کارِ من دلسوخته آه است همه
گردر گیرد یک آهِ من بس بودم
عطار — باب چهل و سوم: در صفت دردمندی عاشق — شمارهٔ ۲۳
ره نیست بدان دانه کِشتند مرا
وز قصّهٔ آن خط که نوشتند مرا
گر میبندانم آنکه درمان من است
دانم که ز درد او سرشتند مرا
عطار — باب چهل و سوم: در صفت دردمندی عاشق — شمارهٔ ۲۴
چون هست غمت غمی دگر حاجت نیست
با خون دلم خون جگر حاجت نیست
گفتم که هزار نوحه گر بنشانم
ماتم زده را به نوحه گر حاجت نیست
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۱
ما رندان را حلقه به گوش آمده‌ایم
ناخورده شراب در خروش آمده‌ایم
دست از بد و نیک و کفر و اسلام بدار
دُردی در دِه دُردنوش آمده‌ایم
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۲
ما خرقهٔ رسم، از سرانداخته‌ایم
سر را، بَدَلِ خرقه، درانداخته‌ایم
هر چیز که سدِّ راه ما خواهد بود
گر خود همه جان است برانداخته‌ایم
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۳
تا دل به غم عشق تو در خواهد بود
دُردی کش و رند و در بدر خواهد بود
بر لوح نوشتهاند کاین بی سر و بن
هر روز به صد نوع بتر خواهد بود
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۴
زانگه که مرا عشق تودرکار آورد
بی صبری و بی قراریم بار آورد
تسبیح و ردا صلیب و زنّار آورد
جان برد و ازین متاع بسیار آورد
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۵
در عشق تو دین خویش نو خواهم کرد
در ترسایی گفت و شنو خواهم کرد
زنّارِ چهارْ کرد برخواهم بست
دستار به میخانه گرو خواهم کرد
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۶
سودای توام بیدل و دین میخواهد
خمّار و خرابات نشین میخواهد
من میخواهم که عاقلی باشم چُست
دیوانگی توام چنین میخواهد
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۷
آن رفت که گفتمی من از زهد سخن
اکنون من و دَردِ نو و دُردی کهن
دی سر و بُنِ صومعهٔ دین بودم
و امروز به میخانه شدم بی سر و بن
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۸
معشوقه نه سر،‌نه سروری میخواهد
حیرانی و زیر و زَبَری میخواهد
من زاهد فوطه پوش چون دانم بود
چون یار مرا قلندری میخواهد
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۹
چون با سرو دستار نمیپردازم
دستار به میخانه فرو اندازم
اندر همه کیسه یک درم نیست مرا
وین طرفه که هر دو کون در میبازم
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۱۰
در عشق بزرگیم به خردی بدهم
وین سرخی روی خود به زردی بدهم
از صافی دین چو قطرهای نیست مرا
سجّاده گرو کنم به دُردی بدهم
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۱۱
ترسابچهای که توبه بشکست مرا
دوش آمد و زلف داد در دست مرا
در رقصِ چهارْ کرد برگشت وبرفت
زنّار چهارْ کرد بر بست مرا
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۱۲
نه در سرِ من سَرِسری بینی تو
نه میل دلم به داوری بینی تو
اینجا که منم نقطهٔ دردی بفرست
تا گمراهی و کافری بینی تو
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۱۳
تا در بُنهٔ خویش مقام است ترا
سودا چه پزی که کار خام است ترا
تا صاف نگردد دلت از هر دوجهان
دُردی خرابات حرام است ترا
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۱۴
تا چند ز زاهد ریائی آخر
دُردی درکش که مردِ مائی آخر
ما را جگر از زهد ریائی خون شد
ای رندِ‌قلندری کجائی آخر
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۱۵
از بس که دلم بسوخت زین کاردرشت
روزی صد ره به دست خود خود را کشت
جامی دو، می مغانه خواه از زردشت
تا باز کنم قبای آدم از پشت
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۱۶
زین دَرد که جز غصهٔ جان میندهد
جز دُردِ قلندری امان میندهد
آن آه به صدق کز قلندر خیزد
در صومعه هیچ کس نشان میندهد
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۱۷
گر زهد کنی سوز وگدازت ببرد
عُجْب آورد و شوق ونیازت ببرد
زنهار به گرد من مگرد ای زاهد
کاین رندِ قلندر از نمازت ببرد
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۱۸
خواهی که ز خود به رایگان باز رهی
فانی شوی و به یک زمان باز رهی
یک لحظه به بازارِ قلندر بگذر
تا از بد و نیک دو جهان باز رهی
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۱۹
خون شد جگرم بیار جام ای ساقی
کاین کار جهان دم است و دام ای ساقی
می ده که گذشت عمر و بگذاشته گیر
روزی دو سه نیز والسلام ای ساقی
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۲۰
از تفِّ دلم می به صباح ای ساقی
جوشیده چو گشت شد مباح ای ساقی
مستی و مُقامری بسی بهتر از آنک
بر روی و ریا کنی صلاح ای ساقی
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۲۱
شمع است و شراب و ماهتاب ای ساقی
شاهد و شرابْ نیم خواب ای ساقی
از خام مگو وین دل پر آتش نیز
بر باد مده بیار آب ای ساقی
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۲۲
همچون من و تو علی الیقین ای ساقی
بسیار فرو خورد زمین ای ساقی
تاکی کنی اندیشه ازین ای ساقی
العیش! که عمر رفت هین ای ساقی
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۲۳
دل گشت ز معصیت سیاه ای ساقی
فریاد زشومی گناه ای ساقی
برگیر به سوی توبه راه ای ساقی
کز عمر بسی نماند آه ای ساقی
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۲۴
هم سبزهٔ سرمست برُست ای ساقی
هم گل به گلاب روی شست ای ساقی
چون یاسمن لطیف را شاخ شکست
کی توبهٔ ما بود درست ای ساقی
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۲۵
چون گل بشکفت در بهار ای ساقی
تاکی نهدم زمانه خار ای ساقی
در پیش بنه صراحی و بر کف جام
با سبز خطی به سبزهزار ای ساقی
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۲۶
تاکی شوم از زمانه پست ای ساقی
زین پس من و آن زلف خوش است ای ساقی
زلف تو به دست باتو دستی بزنیم
زان پیش که بگذرد ز دست ای ساقی
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۲۷
سلطان، تو، به می دهندگی ای ساقی
ما بسته میان به بندگی ای ساقی
ما مردهٔ محنتیم و امروز به تست
جان را ز شراب،‌زندگی ای ساقی
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۲۸
تا کی گوئی ز چار و هفت ای ساقی
تا چند ز چار وهفت تفت ای ساقی
هین قول بگو که وقت شد ای مطرب
هین باده بده که عمر رفت ای ساقی
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۲۹
گل روی نمود از چمن ای ساقی
بلبل ز فراق نعره زن ای ساقی
مَیکش که بسی کشند می بی من و تو
ما روی کشیده در کفن ای ساقی
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۳۰
پر کن شکمی به اشتها ای ساقی
از قافِ قرابه تابهها ای ساقی
خون شد دل من به ابتدا باده بیار
تاتوبه کنم به انتها ای ساقی
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۳۱
تا چند ازین بی خبران ای ساقی
دل کرده سبک، کیسه گران ای ساقی
تا کی ز خصومت خران ای ساقی
بگذر ز جهانِ گذران ای ساقی
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۳۲
هرگز نه جهانِ کهنه نو خواهد شد
نه کارِ کسی به کام او خواهد شد
ای ساقی گر تو میدهی ور ندهی
میدان که سرِ جمله فرو خواهد شد
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۳۳
برخاست دلم، چوباده در خم بنشست
وز طلعت گل هزاردستان شد مست
دستی بزنیم با تو امروز به نقد
زان پیش که از کار فرو ماند دست
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۳۴
وقت است که در بر آشنائی بزنیم
تا بر گل و سبزه تکیه جایی بزنیم
زان پیش که دست و پا فرو بندد مرگ
آخر کم ازانکه دست و پائی بزنیم
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۳۵
ترسم که چو پیش ازین کم از کم نرسیم
با هم نفسان نیز فراهم نرسیم
این دم که دریم پس غنیمت داریم
باشد که به عمر خود بدین دم نرسیم
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۳۶
ای هم نفسان فعل اجل میدانید
روزی دو سه داد خود ز خود بستانید
خیزید و نشینید که خود بعد از این
خواهید به هم نشستن ونتوانید
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۳۷
خوش باش دلا که نیک وبد میبرسد
با خلق جهان داد و ستد میبرسد
شادی و طرب چو نعمت و ناز جهان
چون جمله به مرگ میرسد میبرسد
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۳۸
بر چهرهٔ گل شبنم نوروز خوشست
در باغ و چمن روی دل افروز خوشست
از دی که گذشت هرچه گوئی خوش نیست
خوش باش و ز دی مگو که امروز خوشست
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۳۹
چون پرتو شمع بر شراب است امشب
در طبع دلم میل کباب است امشب
جانا! می ده چه جای خواب است امشب
آباد بران چه آن خراب است امشب!
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۴۰
چون گل بشکفت ساعتی برخیزیم
بر شادی می، ز دست غم بگریزیم
باشد که بهار دیگر ای هم نفسان
گل میریزد ز بار و ما میریزیم
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۴۱
گر سبز خطی است، گوشهای خالی گیر
بر مفرش سبزه، رو، کَمِ قالی گیر
اندیشهٔ حال زیر خاکت تا کی
عمر تو چو باد میرود حالی گیر
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۴۲
بر آب روان و سبزه ای شمع طراز
می در ده و توبه بشکن و چنگ بساز
خوش باش که نعره میزند آب روان
میگوید: رفتم که دگر نایم باز
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۴۳
مهتاب به نور دامن شب بشکافت
میخور که دمی خوشتر ازین نتوان یافت
خوش باش و بیندیش که مهتاب بسی
خوش بر سر خاک یک به یک خواهد تافت
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۴۴
چون عهده نمیکند کسی فردا را
یک امشب خوش کن دلِ پر سودا را
مینوش به نور ماه ای ماه که ماه
بسیار بتابد که نیابد ما را
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۴۵
ای دل چو درین راه خطرناک شوی
از کار زمین و آسمان پاک شوی
مهتاب بتافت، آسمان سیر ببین!
زان پیش که در زیر زمین خاک شوی
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۴۶
بر روی گل از ابر گلاب است هنوز
در طبع دلم میل شراب است هنوز
در خواب مشو چه جای خواب است هنوز
جانا! می ده که ماهتاب است هنوز
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۴۷
دل گرچه ز عمر پیش خوردی دارد
می ده که دلم هنوز گردی دارد
بر زردی آفتاب دَر دِه می سرخ
کاین زردی آفتاب دردی دارد
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۴۸
روزی که بود روز هلاک من و تو
از تن برهد روانِ پاک من و تو
ای بس که نباشیم وزین طاق کبود
مه میتابد بر سر خاک من و تو
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۴۹
ساقی به صبوحی می ناب اندر ده
مستان شبانه را شراب اندر ده
مستیم و خراب در خرابات فنا
آوازه به عالم خراب اندر ده
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۵۰
مائیم به عقل ناصواب افتاده
دل از شر و شور در شراب افتاده
آزاد ز ننگ و نام سر بر خشتی
در کنج خرابات خراب افتاده
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۵۱
خواهی که غم از دل تو یک دم بشود
میخور که چو می به دل رسد غم بشود
بگشای سر زلف بتان، بند ز بند،
زان پیش که بند بندت از هم بشود
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۵۲
گل جلوه همی کند به بستان ای دوست
دریاب چنین وقت گلستان ای دوست
بنشین چو ز هر چه هست برخواهی خاست
روزی دو ز عیشْ داد بستان ای دوست
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۵۳
بشکفت گل تازه به بستان ای دوست
بر زمزمهٔ هزار دستان ای دوست
میدان به یقین که تو بدین دم که دری
گر جهد کنی رسید نتوان ای دوست
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۵۴
آن لحظه که از اجل گریزان گردیم
چون برگ ز شاخ عمر ریزان گردیم
عالم ز نشاط دل به غربال کنید
زان پیش که خاکِ خاک بیزان گردیم
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۵۵
جانا گل بین جامهٔ چاک آورده
وز غنچه صباش بر مغاک آورده
می خور که صبا بسی وزد بی من و تو
ما زیر کفن روی به خاک آورده
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۵۶
چون صبح دمید ودامن شب شد چاک
برخیز و صبوح کن چرائی غمناک
می نوش دمی که صبح بسیار دمد
او روی به ما کرده و ما روی به خاک
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۵۷
صبح از پس کوه روی بنمود ای دوست
خوش باش و بدان که بودنی بود ای دوست
هر سیم که داری به زیان آر که عمر
چون درگذرد نداردت سود ای دوست
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۵۸
هر روز برآنم که کنم شب توبه
وز جام پیاپی لبالب توبه
و اکنون که شکفت برگ گل برگم نیست
در موسم گل ز توبه یارب توبه
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۵۹
می خور که فلک بهر هلاک من و تو
قصدی دارد به جان پاک من و تو
بر سبزه نشین که عمر بسیار نماند
تا سبزه برون دمد ز خاک من و تو
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۶۰
زان آتشِ تر که خیمه برکِشت زنند
شاید که درین دل چو انگشت زنند
تا از سر درد گِل کنم خاک ز اشک
زان پیش که از کالبدم خشت زنند
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۶۱
مهتاب افتاد در گلستان امشب
گل روی نمود سوی بستان امشب
در ده می گلرنگ که مینتوان خفت
از مشغلهٔ هزار دستان امشب
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۶۲
مائیم به میخانه شده جمع امشب
داده به سماع مطربان سمع امشب
برخاسته ازدو کون و خوش بنشسته
با شاهد و با شراب و با شمع امشب
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۶۳
جانا! می ده که با دلی غمناکم
تا می زغم جهان بشوید پاکم
هین باده! که سبزه آمد از خاک پدید
زان پیش که ناپدید گردد خاکم
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۶۴
زهرست غم این دل غمناک همه
جانا! می ده که هست تریاک همه
می ده به لب کشت که بسیار نماند
تا کشت کنند بر سر خاک همه
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۶۵
این نوحه که از چنگ کنون می‌آید
تا کی گویی که بوی خون می‌آید
وین نالهٔ زارِ نای در وقت بهار
گویی که ز گور من برون می‌آید
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۶۶
مائیم و میی و مطربی مشکین خال
بی هجر میسَّر شده ایام وصال
با سیمبری نشسته در باد شمال
زین آب حرام خون خود کرده حلال
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۶۷
برخیز که ماه میزند خیمه ز شب
خورشید همی رود سراسیمه ز شب
شمع آر و شراب و نُقل و خندان بنشین
کاندر شکند تمام یک نیمه ز شب
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۶۸
برخیز که کار ما چو زر خواهد شد
اسبابِ شراب مختصر خواهد شد
بشتاب که بر پُشتی رویت خورشید
خوش خوش به دهان شیر در خواهد شد
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۶۹
یک دم به طرب بادهٔ خوش لَوْن دهید
فارغ ز فساد و ایمن از کَوْن دهید
تا غرقه شود در آب فرعونِ هوا
فرعَوْنی مَی به دست فرعَوْن دهید
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۷۰
دل در غم همدمی بفرسود و نیافت
میجست مراد و مینیاسود و نیافت
فرمان بر و باده خور که عمری است که دل
در آرزوی چنین دمی بود و نیافت
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۷۱
تا چند درین مقام بیدادگران
روزی به شبی شبی به روزی گذران
هین کاسهٔ می! که عمر در بیخبری
از کیسهٔ ما میرود ای بیخبران!
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۷۲
مخموران را پیالهٔ می در ده
بر نعرهٔ چنگ و نالهٔ نی در ده
ای ساقی! اگر جام سراسر بنماند
بر دُرد زن و جام پیاپی در ده
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۷۳
جانا! می خور که چون گل تازه شکفت
بلبل ره خارکش کنون خواهد گفت
تنها منشین و شمع منشان که بسی
تنهات به خاک تیره میباید خفت
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۷۴
چون جلوهٔ گل ز گلستان پیدا شد
بلبل به سخن درآمد و شیدا شد
در جام بلور کن می لعل که باغ
از مروارید ابر چون مینا شد
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۷۵
ای ترک قلندری شرابی در ده
جامی دو، می، از بهر خرابی در ده
وین بستهٔ حرص عالم فانی را
زان پیش که خاک گردد آبی در ده
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۷۶
برخیز که گل کیسهٔ زر خواهد ریخت
ابرش به موافقت گهر خواهد ریخت
گر زر داری بریز چون خاک و بخور
کز روی تو زر به خاک درخواهد ریخت
عطار — باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات — شمارهٔ ۷۷
چندان که نگاه میکنم هر سوئی
از سبزه بهشت است و ز کوثر جویی
صحرا چو بهشت شد ز دوزخ کم گوی
بنشین به بهشت با بهشتی رویی
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۱
بنگر ز صبا دامنِ گل چاک شده
بلبل ز جمال گل طربناک شده
در سایهٔ گل نشین که بس گل که ز باد
بر خاک فرو ریزد و ما خاک شده
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۲
گل بین که به غنج و ناز خواهد خندید
بر عالم پر مجاز خواهد خندید
صد دیده بباید که بر او گرید زار
آندم که زغنچه باز خواهد خندید
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۳
ابری که رخ باغ کنون خواهد شست
گل را به گلاب بین که چون خواهد شست
گل میآید با قدحی خون در دست
از عمر مگر دست به خون خواهد شست
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۴
از دست گلابگر گل عشوه پرست
در پای آمد چنانکه بر خاک نشست
گل خون شد و از درد به بلبل میگفت:
«آخر به چنین خون که بیالاید دست»
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۵
با گل گفتم چو یوسفِ کنعانی
در مصرِ چمن تُرا سزد سلطانی
گل گفت که من صد وَرَقم در هر باب
خود یک وَرَقست این که تو بر میخوانی
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۶
بلبل که به عشق یک هم آواز نیافت
همچون تو گلی شکفته در ناز نیافت
گل گرچه به حسن صد وَرَق داشت ولیک
در هیچ وَرَق شرحِ رخت باز نیافت
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۷
بلبل همه شب شرحِ وصالت میخواند
مه طلعت خورشیدِ کمالت میخواند
گل پیش رخِ تو صد وَرَق بازگشاد
وز هر وَرَق آیتِ جمالت میخواند
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۸
گل بین که بر اطراف چمن مینازد
وز سوی دگر سرو و سمن مینازد
هر گل که به ناز باز خندید چو صبح
از حسن تو یا ز شعرِ من مینازد
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۹
نی حال من و تو ماهوش میگوید
بشنو که درین فصل چه خوش میگوید
گل نیز چو در خارکشی افتادست
بلبل همه راه خارکش میگوید
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۱۰
گل بی سر و پای خویشتن می‌انداخت
خود را به میان انجمن می‌انداخت
از رشک رخت به خاک ره می‌افتاد
پس خاک به دست با دهن می‌انداخت
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۱۱
چون برگِ گلت بدید گلبرگِ طری
شق کرد قَصَب به دست بادِ سحری
شد تا به برِ گلابگر جامه دران
از شرم رخت در آتش افتاد و گری
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۱۲
در پیش رخ تو آفتاب افسانه‌ست
در جنبِ لبت جام شراب افسانه‌ست
چون گل بشکفت و رونقِ روی تو دید
از شرمِ تو آب شد، گلاب افسانه‌ست
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۱۳
گل بین که گلابِ ابر میدارد دوست
وز خنده چو پسته مینگنجد در پوست
تا بادِ صبا بر سرِ گل مُشک افشاند
مینازد از آن باد که اندر سرِ اوست
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۱۴
گل گفت که رفتنم یقین افتادست
یک یک ورقم فرا زمین افتادست
از عمرِ عزیز اگرچه صد برگم من
بی برگ فتادهام، چنین افتادست
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۱۵
گل گفت: اگرچه ابر صدگاهم شُست
آن دست همی ز عمر کوتاهم شُست
بلبل بر گل ازین سخن زار گریست
یعنی همه روز خون به خون خواهم شُست
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۱۶
گل گفت که دست زرفشان آوردم
خندان خندان سر به جهان آوردم
بند از سرِ کیسه برگرفتم رفتم
هر نقد که بود با میان آوردم
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۱۷
گل گفت که تا روی گشادند مرا
هم بر سر پای سر بدادند مرا
هر چند لطیفِ عالمم میخوانند
بنگر تو که چه خار نهادند مرا
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۱۸
گل گفت که تا چشم گشادند مرا
دیدم که برای مرگ زادند مرا
هر چند که صد برگ نهادند مرا
بی برگ به راه سر بدادند مرا
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۱۹
گل گفت: کسم عمر به دریوزه نداد
دادِ دلِ من گنبدِ فیروزه نداد
ایام اگر چه داد صد برگ مرا
چه سود که برگِ عمر یک روزه نداد
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۲۰
گل گفت: ز رخ نقاب باید انداخت
جان در خطر عذاب باید انداخت
چون در آتش گلاب میباید شد
ناکامْ سپر بر آب باید انداخت
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۲۱
گل گفت: که گه زخم زند صد خارم
گه باد به خاک ره فشاند خوارم
گه مردِ گلابگر بر آتش نهدم
آخر منِ غم کش چه جنایت دارم
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۲۲
گل گفت: مرا خون جگر خواهد ریخت
بر خاک رهم کنار زر خواهد ریخت
ای ابر! بیا و آب زن بر رویم
کآبِ رخ من گلابگر خواهد ریخت
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۲۳
گل گفت که چند اوفتم در پستی
بیرون تازم با سپری از مستی
تا غنچه بدو گفت: سپر میچکنی
انگار که چون من کمری بر بستی
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۲۴
گل گفت: نقاب برگشادیم و شدیم
از دست به دسته اوفتادیم و شدیم
چون عمر وفا نکرد هم بر سرِ پای
ما دستهٔ خویش باز دادیم و شدیم
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۲۵
گل گفت: چنین که من کنون می‌آیم
حقا که خلاصهٔ جنون می‌آیم
شاید اگر آغشتهٔ خون می‌آیم
چون از رحمِ غنچه برون می‌آیم
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۲۶
گل گفت: کسم هیچ فسون مینکند
درمان من غرقه به خون مینکند
زین پای که من بر سر آتش دارم
کس خار گلابگر برون مینکند
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۲۷
گل گفت: گلابگر چو تابم ببرد
در زیرِ جُلَیلِ غنچه خوابم ببرد
من میشکفم گلابگر میآید
تا بر سرِ آتش همه آبم ببرد
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۲۸
گل گفت: که با گلابگر هر سحری
اول پیکان نمودم آخر سپری
چون جنگ نداشت سود زر بر کفِ دست
بنمودمش و نکرد این هم اثری
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۲۹
گل گفت: منم فتاده صد کار امروز
در آتش و خون مانده گرفتار امروز
چه بر سر آتشم نشانید آخر
در پای تمامست مرا خار امروز
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۳۰
گل گفت: چو نیست هفتهای روی نشست
از کم عمری پشت امیدم بشکست
هر چند چو آتشم بدین سیرآبی
بر خاک فتاده میروم باد به دست
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۳۱
گل گفت ز تفِّ دل عرق خواهم کرد
زر از پی عمر بر طبق خواهم کرد
چون مینالد بلبل عاشق بر من
شک نیست در آن که جامه شق خواهم کرد
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۳۲
گل بر سر پای غرقهٔ خون زانست
کاو روز دویی درین جهان مهمانست
پیکان در خون عجب نباشد دیدن
در غنچه نگر که خونِ در پیکان است
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۳۳
یارب صفت رایحهٔ نسرین چیست
این روح ریاحین چمن چندین چیست
گر مصحف حسن نیست گلبرگ لطیف
پس بر ورقش دَه آیهٔ زرّین چیست
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۳۴
افکند گلابگر ز بیدادگری
صد خار جفا در ره گلبرگ طری
گل گفت: آخر کنار پُر زر دارم
تو سنگدلم بینی و بازم نخری
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۳۵
بلبل به سحرگه غزلی تر میخواند
تا ظن نبری کان غزل از بر میخواند
از دفتر گل باز همی کرد ورق
وز هر ورقش قصّهٔ دیگر میخواند
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۳۶
زین شیوه که اکنون گل تر میخیزد
از بلبل مست ناله بر میخیزد
در مدت یک هفته به صد دست بگشت
زان هر نفس از دست دگر میخیزد
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۳۷
تاگل ز گریبان چمن سر بر کرد
بلبل هر دم مشغلهٔ دیگر کرد
چون خندهٔ گل ز غنچه بس زیبا بود
در تاخت صبا و دهنش پر زر کرد
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۳۸
ای گل به دریغِ عمر دل پُر خون کن
ور ماتم خویش میکنی اکنون کن
وی صبح چو عمر گل به یک دم گرو است
آن دم بزن و از گروش بیرون کن
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۳۹
گرچه گل تر درآمدن سر تیز است
چه سود که در وقت شدن خونریز است
تاروی نمود گل همی پشت بداد
دردا که وصال گل فراق آمیز است
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۴۰
میریخت گل و ز خاک مفرش میکرد
وز بیم شدن سینه پُر آتش میکرد
دردا که چو بیوفایی عمر بدید
نابرده شبی به روز، شب خوش میکرد
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۴۱
بشکفت به صد هزار خوبی گل مست
وز رعنایی جلوه گری در پیوست
وآخر چو ندید در جهان جای نشست
ننشست ز پای و میبشد دست به دست
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۴۲
غنچه که چو پسته لب شود خندانش
از کم عمری بر لبش آمد جانش
چون نیست به جز نیست شدن درمانش
خون میبچکد به درد از پیکانش
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۴۳
با گل گفتم که داد بستان و برو
آب رخ خود خواه ز باران و برو
گل گفت که برمن ابر از آن میگرید
یعنی که بشوی دست از جان و برو
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۴۴
بلبل سخنی گفت به گل آهسته
یعنی که بپیوند بدین دلخسته
گل گفت: آخر در که توانم پیوست
بشکفتن من ریختن پیوسته
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۴۵
گل گفت که در خاک چرا ننشینم
چون از زر خود دست تهی می‌بینم
زر بر کف دست داشتم باد بریخت
در خاک فتاده‌ام زرم می‌چینم
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۴۶
بلبل به سحر نعره‌زنان می‌آشفت
وز غنچهٔ سر تیز حدیثی می‌گفت
چون غنچه درون پوست زر داشت نهفت
در پوست نگنجید و ز شادی بشکفت
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۴۷
در غنچه نگاه کن که چون میجوشد
پیکانش نگر که همچو خون میجوشد
بلبل سرِپیکانش به منقار بسفت
خون از سرِ پیکانش برون میجوشد
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۴۸
چون شور ز گل در دل بلبل افتاد
در هر رگ او هزار غلغل افتاد
از باد صبا شور ز عالم برخاست
وز گریهٔ ابر خنده بر گل افتاد
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۴۹
گل قصّهٔ بی خویشتنی خواهد گفت
و افسانهٔ شیرین سخنی خواهد گفت
گل کیست به طفلی دهنی پُرآتش
موسی است مگر او«اَرِنِی» خواهد گفت
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۵۰
با گل گفتم: چو چشم آن میدارم
کز خندهٔ تو گشاده گردد کارم
گل گفت: چو ابر گرید آید زارم
کز خندیدن ریختن آرد بارم
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۵۱
بشکفت گل و رونق شمشاد ببرد
آرام دل بنده و آزاد ببرد
بلبل گل را جملهٔ شب دم میداد
تا لاجرمش زان همه دم باد ببرد
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۵۲
گل از پی عمری به طلب میآید
از پردهٔ غنچه زین سبب میآید
گل نیست که آن غنچه نمود از پیکان
جان است که غنچه را به لب میآید