mabidan/ganjoor huggingface dataset:
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۵۳
هان تا دم دهر در جوالت نکند
سرگشتهٔ احوال محالت نکند
مغرور مشو به رنگ و بویی چون گل
تا دست زمانه پایمالت نکند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۵۴
جز بادهٔ نیستی دلا نوش مکن
جز سلسلهٔ نیاز در گوش مکن
روزی که به همّت ز فلک برگذری
بیچارگی خویش فراموش مکن
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۵۵
عمری به مراد خود رسیدی، بس کن
یکچند به کام خود دویدی، بس کن
از نامه سیه کردن خود شرمت باد
چون موی سیه سپید دیدی، بس کن
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۵۶
ای پیر به طبع تیز گامی تو هنوز
واندر طلب مراد و کامی تو هنوز
موی سر تو به عمر کمتر زتوَست
او پخت و سپید گشت و خامی تو هنوز
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۵۷
تا چند می و سماع و ساقی طلبی
با اهل نشاط هم وثاقی طلبی
وقت است اگر دیدهٔ دل باز کنی
وز باقی عمر عمرِ باقی طلبی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۵۸
تو آمده ای به پادشاهی کردن
واخویشتن آی ازین تباهی کردن
تو دیک نبودی و نباشی فردا
پیداست که امروز چه خواهی کردن
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۵۹
شرمت بادا ازین تباهی کردن
زین ترک اوامر و نواهی کردن
گیرم که جهان سران سران ملک تواند
جز آنک رها کنی چه خواهی کردن
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۶۰
دنیا گذران است به هر بیش و کمی
خواهیش به شادی گذران خواه به غمی
زین منزلت البته همی باید رفت
خواهی به هزار سال و خواهی به دمی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۶۱
گر می خواهی که سرّ اوحی بینی
دیده بگشای تا تماشا بینی
من من گویم ولیک او را خواهم
تو او گویی ولیک خود را بینی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۶۲
سرمایهٔ عمر ابن آدم نفسی است
پیرایهٔ ملک جمله عالم هوسی است
کاری بکن اکنون که تو را دسترسی است
در زیر زمین شاه جهاندار بسی است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۶۳
تا در نرسد وعده هر کار که هست
سودت نکند یاری هر یار که هست
تقدیر به هر قضای ناچار که هست
در خواب کند هر دل بیدار که هست
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۶۴
چون هستی تو به نیستی آلوده است
غم خوردن نیک و بد او بیهوده است
هیهات که نا آمده را حاصل نیست
افسوس که آنچ رفت چون نابوده است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۶۵
ره رو همه در حمایت صدق خود است
در راه خدا رهرو و رهبر خرد است
با عُجب و غرور سخت بد باشد نیک
بد نیک بود چو معترف شد که بد است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۶۶
زین سان که تو را بی خودی و بی خبری است
چون حال تو را دید به صد چشم گریست
با خویشتن آی این همه غفلت چیست
گر مرد رهی بهتر ازین باید زیست
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۶۷
ای گل چو زغنچه نوبهارت کردند
پاکیزه تر از آب زلالت کردند
در حال کشیدی تو سر از رعنایی
تا از سر دست پایمالت کردند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۶۸
ای دل اگرت زنفس معزول کنند
میلت سوی مقبلان مقبول کنند
هرگه که تو قدر قرب حق نشناسی
ناچار به باطلیت مشغول کنند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۶۹
ای دل عمری گذاشتی در پندار
وقت است که از خواب درآیی یک بار
رو کشتهٔ تیغ عشق شو در غم او
افسوس نباشد که بمیری مردار؟
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۷۰
جان در تن تو نفس شماری بیش است
و این کالبد تو یادگاری بیش است
گیرم که جهان به جملگی ملک تو شد
ای هیچ ندیده کار و باری بیش است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۷۱
ای خواجه اگر تو را سعادت خویش است
ایمن منشین زآنچ تو را در پیش است
زاینها که تو مال و ملک می پنداری
جز مرداری و مُردریگی بیش است
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۷۲
ای اطلس دعوی تو را معنی بُرد
فردا به قیامت این عمل خواهی بُرد
شرمت بادا اگر چنین خواهی زیست
ننگت بادا اگر چنین خواهی مُرد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۷۳
هان تا تو ببندی به مراعاتش پشت
کاو با گل نرم پرورد خار درشت
هان تا نشوی غزّه به دریای کرم
کاو بر لب بحر تشنه بسیار بکشت
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۷۴
آن نیست جهان و جان که پنداشته‌ای
این است ره وصل که بگذاشته‌ای
آن چشمه خورد خضر ازو آب حیات
در منزل تست لیکن انباشته‌ای
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۷۵
گر زانک تو صاحبدل و صاحبنظری
باید که به گل به چشم عبرت نگری
حیف است عظیم شاهدی چون گل را
در زیر لگد سپرده از بی خبری
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۷۶
ای دل زشراب جهل مستی تاکی
وای مست شونده لاف هستی تاکی
وای غرقهٔ بحر غفلت ار ابر نئی
تر دامنی و هواپرستی تاکی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۷۷
ای دل چو شمار کارها خواهد بود
از خود به بطالتی چرایی خشنود
زان پیش که سرمایه زیان بیند و سود
سودی بطلب وگرنه چون رفت چه سود
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۷۸
ای دل تو بدین حال چرایی خشنود
کز عمر گذشته هیچ سود تو نبود
خود را دریاب اگر نه چون مایه برفت
بسیار بگویی تو که افسوس چه سود
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۷۹
از سود و زیان خود به در نتوان بود
بر مایهٔ کس زیر و زبر نتوان بود
بد بودن و حال خویش نیکو دیدن
آن بد باشد کز آن بتر نتوان بود
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۸۰
گر عمر بود تو را فزون از پانصد
افسانه شوی عاقبت از روی خرد
باری چو فسانه می شوی ای بخرد
افسانهٔ نیک شو نه افسانهٔ بد
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۸۱
زین سان که مراست از تو در سینه سرور
می ترسم از آنک خواجه گردد مغرور
مغرور مشو که شاهد ما معنی است
نزدیک میا تا نکنی صورت دور
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۸۲
ای دل نفس تو می شمارند آخر
بنگر که رقیبان به چه کارند آخر
عالم باغی است و خلق مانند گلند
گلها همه یک بوی ندارند آخر
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۸۳
آگاه بزی ای دل و آگاه بمیر
چون طالب منزلی تو در راه بمیر
عشق است نشان زندگانی ورنه
زین سان که تویی خواه بزی خواه بمیر
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۸۴
ای دل مطلب رخ جهان آرایش
زنهار منه پای تو در دریایش
گر پات فرو شود، که دستت گیرد؟
ور دست درآورد، که دارد پایش؟
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۸۵
اندر همه عمر من شبی وقت نماز
آمد بر من خیال معشوق فراز
بگشود زرخ نقاب و می گفت به راز
باری بنگر که از که می مانی باز
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۸۶
با آنچ گسستنی است در پیوستی
وآنجا که گذشتنی است خوش بنشستی
امروز گل است و خار از پس بینی
فردات کند خمار کامشب مستی
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۸۷
هر چیز که او گفت چنان است همه
آن است یقین دگر گمان است همه
این قدر یقین بدان که هر سود که هست
گر نیست سزای او زیان است همه
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۸۸
زنهار مگو که رهروان نیز نیند
یا همنفسان بی نشان نیز نیند
زین گونه که تو محرم اسرار نئی
پنداشته ای که دیگران نیز نیند
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۸۹
تا نان حرام و آب یک روزهٔ ما
بیرون نشود زکاسه و کوزهٔ ما
می خندد روزگار و می گرید عمر
بر طاعت و بر نماز و بر روزهٔ ما
اوحدالدین کرمانی — الباب الثالث: فی ما یتعلق باحوال الباطن و المرید — شمارهٔ  ۲۹۰
هر لقمه که آلوده بود قی به از آن
بی خود به تواضع آردت می به از آن
نیکی و غرور دور دارد زخدای
بد بودن و اعتراف در پی به از آن
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۱
تا زآینه زنگ را کسی نزداید
ممکن نبود که قابل نفس آید
نفس آینهٔ عقل تو شد پاکش دار
کز پاکی تو تو را به تو بنُماید
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۲
آن باش که دلها به تو مایل گردد
تا هرچ بداست از تو زایل گردد
اوصاف ذمیمه را زخود بیرون کن
تا روح تو در جسم تو کامل گردد
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۳
مرد آن نبود که ظاهر آرای بود
تا در دل و جان مردمش جای بود
مردانه درآی و باطن آرایی کن
کآن زن باشد که ظاهر آرای بود
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۴
تا با خودم از عشق خبر نیست مرا
جز بر در دل هیچ گذر نیست مرا
چون من به میان نیم تُوی حاصل من
جز من به تو مانعی دگر نیست مرا
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۵
سبحان الله که چه زیانم خود را
بر باد هوا همی نشانم خود را
نیکان خود را هنوز بد دانستند
من نیک بدم و نیک دانم خود را
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۶
زآن باده که در مجلس آن شاه دهند
بی زحمت ساقی به سحرگاه دهند
خواهی که کمال معرفت دریابی
از خود به درآ تا به خودت راه دهند
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۷
تا ظن نبری که خوی دد نیست مرا
یا آلت جنگ یک دو صد نیست مرا
بد زآن نکنم که بد کنم بد باشد
واین عادت بد که نیست بد نیست مرا
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۸
یا در راه او به جان طلب معنی را
یا کم بکن از سر زبان دعوی را
خراز پی آن است که بار تو کشد
تا چاکر خر کنی چرا عیسی را
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۹
می باید ساختن گرت برگ صفاست
با نیک و بد و خرد و بزرگ و کژ و راست
با آتش و آب و باد باید بودن
واندر حرکت چو گرد باید برخاست
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۱۰
بگذار بدی که در من از وی صد نیست
چد بد که مرا امید نیکی خود نیست
افسوس که خلق را امید نیک است
اندر من و سرمایهٔ من جز بد نیست
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۱۱
گر بر دل تو زعشق او خاکی نیست
خاکی و کم از تو در جهان ناکی نیست
دلمرده مشو که تا ابد زنده شوی
گر زنده شوی ز مردنت باکی نیست
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۱۲
چون می دانی که بودنیها بوده است
این پرده دریدن کسان بیهوده است
فی الجمله هر آن کسی که او پاک تر است
چون در نگری به چیزکی آلوده است
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۱۳
در حرف وجود جز خرد را مپسند
تا هست حریف نیک بد را مپسند
خواهی که جهانیان تو را بپسندند
می باش پسندیده و خود را مپسند
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۱۴
آنها که مرا بنیک می پندارند
تخم سره را به جای بد می کارند
گر پرده ز روی کار من بردارند
در هیچ خرابه ای مرا نگذارند
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۱۵
حاشا که ره عشق قیاسی باشد
یا عاشق او ناشِئ ناسی باشد
گفتی که به ترک خود بگفتم آری
اول باید که خود شناسی باشد
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۱۶
دین داری را ز بت پرستی بشناس
هشیاری را اگر نه مستی بشناس
دانم که مرا نمی شناسی به یقین
باری خود را چنانک هستی بشناس
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۱۷
فارغ منشین ز راه و اندر ره باش
غافل زتو نیست کردگار آگه باش
آن باش که هستی و جز آنگه باشی (؟)
لیکن تو بدان که چیستی آنگه باش
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۱۸
دی جرعه خور دُردکشان من بودم
در مجلسشان بدین نشان من بودم
گفتم که ببینم همه نیک و بدشان
چون نیک بدیدم بدشان من بودم
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۱۹
چون یک نفس از وجود خود برگذرم
خود را به دمی هزار منزل بُبَرم
پس باز به یک نظر که با خود نگرم
یک ساعته راه را به سالی سپَرم
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۲۰
ای نیک نمای بد مسلمان که منم
وای کالبد فساد را جان که منم
هر جا که حدیث بد رود در عالم
آن من باشم تو نیز می دان که منم
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۲۱
جز بادهٔ نیستی دلا نوش مکن
جز سلسلهٔ نیاز در گوش مکن
روزی که به همت از فلک برگذری
بیچارگی خویش فراموش مکن
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۲۲
در درد اگر طالب درمانی تو
بیهوده چرا به درد درمانی تو
جز هست کننده هر چه هست است تویی
افسوس که قدر خود نمی دانی تو
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۲۳
با خود بینی خاک نیرزد نیکی
دانستن بد به خود به از صد نیکی
من معترفم به بد تو مغرور به نیک
من نیک بدم ولیک تو بد نیکی
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۲۴
ای دیده به عیب خویش نابینایی
چون است به عیب دیگران بینایی
گر عیبهٔ عیب خویش را بگشایی
حقّا که نه خود را و نه کس را شایی
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۲۵
با فاقه و فقر همنشینم کردی
بی مونس و بی یار [و] قرینم کردی
این مرتبهٔ مقرّبانِ در تُست
آیا به چه خدمت این چنینم کردی
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۲۶
زین گونه که در نهاد زیر و زبری است
اومید بهی نیست که بیم بتری است
دلتنگ به کار خویشتن درنگریست
تشویش نهاد او زکوته نظری است
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۲۷
نزدیک کسی که عاقل و هشیار است
آزردن یک مور و مگس بسیار است
آزار کسی مخواه و بی بیم بزی
بی بیم بود کسی که بی آزار است
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۲۸
بیگانه و آشنایی خویش توی
راحت ده رنج و مرهم ریش توی
بر کار تو چندانک نظر می فکنم
درویش و امیر تو میر و درویش توی
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۲۹
تو آلت فعل و در میان هیچ نئی
وز فاعل و فعل جز نشان هیچ نئی
تو عالمی و مراد از عالم تو
چون درنگری درین میان هیچ نئی
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۳۰
خود را تو عظیم کم کسی می شمری
در سرّ خود افسوس که کم می نگری
از جملهٔ کاینات مقصود توی
دردا و دریغا که زخود بی خبری
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۳۱
بر درگه کبریا تو جز شاه نئی
دردا که تو خود طالب درگاه نئی
سرمایهٔ هرچ هست جز سرّ تو نیست
افسوس که از سرّ خود آگاه نئی
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۳۲
ای دل تو گر از غبار تن پاک شوی
تو روح مطهّری بر افلاک شوی
عرش است نشیمن تو شرمت ناید
کآیی و مقیم خطّهٔ خاک شوی
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۳۳
گر زانک شنیده ای زمردان دو سه پند
هر چیزی را به قدر آن چیز پسند
هستند سپند و مشک یک رنگ اما
پیداست مقام مشک و مقدار سپند
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۳۴
عمری به غلط سوخته خرمن بودم
در دوستی ات به کام دشمن بودم
چون چشم من از خاک درت روشن شد
دیدم به یقین حجاب من من بودم
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۳۵
گر نفس وجود خویشتن استردی
یکباره ازین گلخن تن جان بردی
پیش از مردن بمیر و جاوید بمان
ورنه پس از آن مرگ چو مردی مردی
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۳۶
ای دل به وصالش به تمنّا نرسی
تا در خاکی به اوج اعلا نرسی
تا سر بنیفکنی نباشی زنده
از لا چو بنگذری به الّا نرسی
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۳۷
تا بستهٔ جان و خستهٔ تن باشم
در دوستی ات به کام دشمن باشم
از خود چو برون شوم تو را می بینم
پس پرده میان من و تو من باشم
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۳۸
گر کافر از آن کسی که او دشمن تست
بنگر تو به کافری که اندر تن تُست
با کافر رومی تو خصومت چه کنی
چون کافر تو درون پیراهن تُست
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۳۹
ای دل چو به کوی وصل گشتی دمساز
در کوی خرابات خرد را درباز
یک بند مسلسل است بنیاد قدیم
آن هستی نفس تست او را در باز
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۴۰
سربازی کن اگر تو داری سر او
پا داری کن باز مگرد از درِ او
می دان به یقین که تاتوی باتو بود
ممکن نبود که باریابی برِ او
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۴۱
گر صید عدم شوی زخود رسته شوی
گر در صفت خویش روی بسته شوی
می دان که وجود تو حجاب ره تست
با خود منشین که هر زمان خسته شوی
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۴۲
تا بتوانی به طبع خود کار مکن
البته رفیق بد به خود یار مکن
دانی که رفیق بد که را می گویم
نفس تو به قول نفس تو کار مکن
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۴۳
این ره نبرد مگر به سر ناپاکی
شوخی، شنگی، قلندری، بی باکی
خاکت بر سر حدیث سر چند کنی
آنجا که هزار سر نیرزد خاکی
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۴۴
اسرار ورا اگر نهان خواهی کرد
خود را به ره عشق عیان خواهی کرد
دلدار بهای وصل جان خواهد جان
بسم الله اگر به ترک جان خواهی کرد
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۴۵
ره رَو اگر او زراه رَو آگه شد
آن کس که زخود برون شد او گمره شد
از پای توَست راه تو تا سر تو
سر زیر قدم درآر و ره کوته شد
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۴۶
گر دل نفسی از سر جان برخیزد
غمهای نشسته بی کران برخیزد
آن دم که تو با گناهِ خود بنشینی
با این همه غصّه از میان برخیزد
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۴۷
دل را نفسی زمهر تو نگزیرد
جز مهر تو جانم زجهان نپذیرد
من زنده بدان شدم که پیشت میرم
پیشم میراد آنک نه پیشت میرد
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۴۸
پروانگکی به پیش شمعی بپرید
در گوشهٔ شمع گوشهٔ یک تنه دید
جان داد به شکرانه در آن حجره خزید
بی جان دادن کسی به جانان نرسید
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۴۹
اندیشهٔ مرگت زچه بگداخت جگر
طبّ تو مزاج مرگ نشناخت مگر
انگار که نطفه ای نینداخت پدر
پندار که گلخنی نپرداخت قدَر
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۵۰
جهدی بکنم که دل زجان برگیرم
راه سرکوی دلستان برگیرم
چون پرده میان دل و دلدار منم
برخیزم و خود را زمیان برگیرم
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۵۱
اصحاب طلب چون به صفایی برسند
خواهند کز آنجا به رضایی برسند
دست از سرو پای وانگیرند از ره
یا سر ننهند تا به جایی برسند
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۵۲
شک نیست از آنجا که طریق خرد است
برپای تو بند تو هم از دست خود است
.........................................
از حق همه نیکوست و نفس تو بد است
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۵۳
از بهر شناختن نکو کن خود را
زیرا که سزا نکو بود نیکو را
بس نادره رسمی است که در راه طلب
تا بی تو نگردی نشناسی او را
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۵۴
در درد اگر تو از دوا محرومی
اندیشه مکن تا تو چرا محرومی
آکندهٔ حشو شهوتی ای مسکین
زان است که از عشق خدا محرومی
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۵۵
خواهی که بود شاهدت ای مرد علیل
مانند سماعیل به نزدیک خلیل
گر شاهد را برای شهوت طلبی
سگ بر تو شرف دارد و شیطان تفضیل
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۵۶
اینجا که منم گر زمنی دور شوم
دانم به حقیقت همگی نور شوم
ور پای زنم بر سر هر ناز و هوس
در صحن جنان مصاحب حور شوم
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۵۷
در دست سری مدام شیخا پا بست
پا بر سر خود نه ار تو را دستی هست
دست از سر و از پای خودی باید شست
تا پایگه سروری آری تو به دست
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۵۸
با یار بگفتم به زبانی که مراست
کز آرزوی روی تو جانم برخاست
گفتا که قدم ز آرزو بیرون نه
کاین کار به آرزو نمی آید راست
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۵۹
گر نفس شود تمام مقهور از تو
عقلت گوید که چشم بد دور از تو
ور نجم هداش بر تو باشد باشی
آن بدر که خورشید برد نور از تو
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۶۰
چون آتش شهوت آبرویت را برد
در معرض هر بزرگ ماندی تو چو خرد
می کوش که باد نفس را خاک کنی
هر زنده که آن نکرد در عقبی مُرد
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۶۱
باید که اگر دلت زخود برگردد
گرد لب خشک دیدهٔ تر گردد
پا بر سر آرزو[ت] نه [تو] دو سه روز
تا کام دو عالمت میسّر گردد
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۶۲
ای دل چو بسوختی گذر از خامان
وز صحبت ناجنس میفشان دامان
فسق ارچه به جمله چیز زشت است ولی
لیکن زچه زشت تر زنیکو نامان
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۶۳
ای دل می وصل بی خمارت ندهند
بی زحمت دِی هیچ بهارت ندهند
گر با تو هوای سوزنی خواهد بود
گر عیسی مریمی که بارت ندهند
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۶۴
پا بر سر نفس خود نه و سرور باش
خرسندی خوی کن و توانگر می باش
خواهی که توانگران گدای تو شوند
در وقت سحر گدای آن در می باش
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۶۵
خواهی که شود دل مجاهد با تو
همرنگ شود فاسق و زاهد با تو
تو از سر شهوتی که داری برخیز
تا بنشیند هزار شاهد با تو
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۶۶
خواهی که نیفتی زفراقش به بلا
یاری بطلب کزو نمانی تو جدا
آن قدر یقین بدان که یارت نبود
آن کاو بود امروز نباشد فردا
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۶۷
دلدار طلب مکن که دلدار نماند
بی یار نشین که در جهان یار نماند
دامن درکش به گوشه ای خوش بنشین
انگار که در زمانه دیّار نماند
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۶۸
صد سال اگر در آتشم مَهل بود
با آتش سوزنده مرا سهل بود
با مردم نااهل مبادا صحبت
کز مرگ بتر صحبت نااهل بود
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۶۹
بوی دم مقبلان چو گل خوش باشد
بدبخت چو خار تیز و سرکش باشد
از صحبت گل خار زآتش برهد
وز صحبت خار گل در آتش باشد
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۷۰
هر چند چو خاک ره عَناکش باشی
ور باد جفای دَهر ناخوش باشی
زنهار زدست ناکسان آب حیات
بر لب مچکان گرچه در آتش باشی
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۷۱
سرگشته دلت از پی زرع است و حراث
تا چند شوی دشمن ذکران و اناث
تا چند ازین جهان گله چند غیاث
لو شئت فراقها لطلّقت ثلاث
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۷۲
در راه یقین گمان نباشد کس را
با شک و یقین امان نباشد کس را
دنیاطلبان زآخرت محرومند
ای دوست همین و آن نباشد کس را
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۷۳
هشیار دلم در آمد از مستیها
شد باخبر از بلند وز پستیها
در حال زمانه چون نظر کردم گفت
هم نیستیم به است ازین هستیها
اوحدالدین کرمانی — الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات — شمارهٔ ۷۴
تا رخت جهان همی بود بر خرِما
خالی نبود ز رنج و راحت سرما
مادام که در سرای دنیا باشیم
سرما سرِما خارد و گرما گرِما