mabidan/ganjoor huggingface dataset:
فروغ فرخزاد — عصیان — بازگشت
عاقبت خط ِ جاده پایان یافت 
من رسیدم ز ره غبار آلود 
نگهم پیشتر ز من می تاخت 
بر لبانم سلام گرمی بود 


شهر ِ جوشان درون کورهٔ ظهر
کوچه می سوخت در تب خورشید 
پای من روی سنگفرش خموش 
پیش می رفت و سخت می لرزید 


خانه ها رنگ دیگری بودند 
گرد آلوده ، تیره و دلگیر 
چهره ها در میان چادرها 
همچو ارواح پای در زنجیر 


جوی خشکیده ، همچو چشمی کور 
خالی از آب و از نشانهٔ او 
مردی آوازه خوان ز راه گذشت
گوش من پر شد از ترانهٔ او 


گنبدِ آشنای مسجد پیر 
کاسه های شکسته را می ماند 
مومنی بر فراز گلدسته 
با نوایی حزین اذان می خواند 


می دویدند از پی سگها 
کودکان ، پا برهنه ، سنگ به دست 
زنی از پشت مِعجَری خندید 
باد ناگه دریچه ای را بست 


از دهان سیاه هشتی ها 
بوی نمناک گور می آمد 
مرد کوری عصا زنان می رفت 
آشنایی ز دور می آمد 


دری آنجا گشوده گشت خموش 
دستهایی مرا به خود خواندند 
اشکی از ابر چشمها بارید
دستهایی مرا زخود راندند


روی دیوار ِ باز پیچک پیر 
موج می زد چو چشمه ای لرزان 
بر تن برگهای انبوهش 
سبزی پیری و غبار زمان 


نگهم جستجو کنان پرسید 
در کدامین مکان نشانهٔ اوست ؟
لیک دیدم اتاق کوچک من 
خالی از بانگ کودکانهٔ اوست 


از دل خاک سرد آیینه 
ناگهان پیکرش چو گل رویید 
موج زد دیدگان مخملیش 
آه ، در وَهم هم مرا می دید ! 


تکیه دادم به سینهٔ دیوار 
گفتم آهسته : این تویی کامی ؟
لیک دیدم کز آن گذشتهٔ تلخ
هیچ باقی نمانده جز نامی 


عاقبت خط ِ جاده پایان یافت 
من رسیدم ز ره غبار آلود 
تشنه بر چشمه ره نبرد و دریغ 
شهر من گور آرزویم بود
فروغ فرخزاد — عصیان — از راهی دور
دیده ام سوی دیار تو و در کف تو 
از تو دیگر نه پیامی نه نشانی 
نه به ره پرتو مهتاب امیدی
نه به دل سایه ای از راز نهانی 


دشت تف کرده و بر خویش ندیده 
نم نم بوسهٔ باران بهاران 
جاده ای گم شده در دامن ظلمت 
خالی از ضربهٔ پاهای سواران 


تو به کس مهر نبندی ، مگر آن دم 
که ز خود رفته ، در آغوش تو باشد 
لیک چون حلقهٔ بازو بگشایی
نیک دانم که فراموش تو باشد 


کیست آن کس که تو را برق نگاهش 
می کشد سوخته لب در خم راهی ؟
یا در آن خلوت جادویی ِ خاموش 
دستش افروخته فانوس گناهی 


تو به من دل نسپردی که چو آتش 
پیکرت را زعطش سوخته بودم 
من که در مکتب رویایی زهره 
رسم افسونگری آموخته بودم


بر تو چون ساحل آغوش گشودم 
در دلم بود که دلدار تو باشم 
( وای بر من که ندانستم از اول 
روزی آید که دل آزار تو باشم )


بعد از این از تو دگر هیچ نخواهم
نه درودی ، نه پیامی ، نه نشانی 
ره خود گیرم و ره بر تو گشایم 
ز آنکه دیگر تو نه آنی ، تو نه آنی
فروغ فرخزاد — عصیان — رهگذر
یکی مهمان ناخوانده ،
ز هر درگاه رانده ، سخت وامانده ،
رسیده نیمه شب از راه ، تن خسته ، غبار آلود 
نهاده سر به روی سینهٔ رنگین کوسَن هایی
که من در سالهای پیش 
همه شب تا سحر می دوختم با تارهای نرم ابریشم 
هزاران نقش رویایی بر آنها در خیال خویش 
و چون خاموش می افتاد بر هم پلکهای داغ و سنگینم 
گیاهی سبز می رویید در مرداب رویاهای شیرینم 
ز دشت آسمان گویی غبار نور بر می خاست
گل خورشید می آویخت بر گیسوی مشکینم 
نسیم گرم دستی ، حلقه ای را نرم می لغزاند 
در انگشت سیمینم 

لبی سوزنده لبهای مرا با شوق می بوسید 
و مردی می نهاد آرام ، با من سر به روی سینهٔ خاموش ِ 
کوسنهای رنگینم 

کنون مهمان ناخوانده ، 
ز هر درگاه رانده ، سخت وامانده 
بر آنها می فشارد دیدگان گرم خوابش را 
آه ، من باید به خود هموار سازم تلخی زهر عتابش را 
و مست از جامهای باده می خواند : که آیا هیچ 
باز در میخانهٔ لبهای شیرینت شرابی هست 
یا برای رهروی خسته 
در دل این کلبهٔ خاموش عطر آگین ِ زیبا 
جای خوابی هست ؟
فروغ فرخزاد — عصیان — سرود ِ زیبایی
شانه های تو 
همچو صخره های سخت و پر غرور
موج گیسوان من در این نشیب 
سینه میکشد چو آبشار نور 

شانه های تو 
چون حصار های قلعه ای عظیم
رقص رشته های گیسوان من بر آن 
همچو رقص شاخه های بید در کف نسیم

شانه های تو 
برجهای آهنین 
جلوهٔ شگرف خون و زندگی 
رنگ آن به رنگ مجمری مسین

در سکوت معبد هوس 
خفته ام کنار پیکر تو بی قرار 
جای بوسه های من به روی شانه هات 
همچو جای نیش آتشین مار 

شانه های تو 
در خروش آفتاب داغ پر شکوه 
زیر دانه های گرم و روشن عرق 
برق می زند چو قله های کوه 

شانه های تو 
قبله گاه دیدگان پر نیاز من 
شانه های تو 
مُهر سنگی ِ نماز من
فروغ فرخزاد — عصیان — جنون
دل گمراه من چه خواهد کرد 
با بهاری که می رسد از راه ؟
با نیازی که رنگ می گیرد 
درتن شاخه های خشک و سیاه ؟


دل گمراه من چه خواهد کرد ؟
با نسیمی که می تراود از آن 
بوی عشق کبوتر وحشی
نفس عطرهای سرگردان؟ 


لب من از ترانه می سوزد
سینه ام عاشقانه می سوزد 
پوستم می شکافد از هیجان 
پیکرم از جوانه می سوزد 


هر زمان موج می زنم در خویش 
می روم ، می روم به جایی دور 
بوتهٔ گر گرفتهٔ خورشید 
سر راهم نشسته در تب نور 


من ز شرم شکوفه لبریزم 
یار من کیست ، ای بهار سپید ؟
گر نبوسد در این بهار مرا
یار من نیست ، ای بهار سپید


دشت بی تاب شبنم آلوده 
چه کسی را به خویش می خواند ؟
سبزه ها ، لحظه ای خموش ، خموش 
آنکه یار منست می داند ! 


آسمان می دود ز خویش برون
دیگر او در جهان نمی گنجد 
آه ، گویی که این همه (آبی) 
در دل آسمان نمی گنجد 


در بهار او ز یاد خواهد برد 
سردی و ظلمت زمستان را 
می نهد روی گیسوانم باز 
تاج گلپونه های سوزان را 


ای بهار، ای بهار افسونگر 
من سراپا خیال او شده ام 
در جنون تو رفته ام از خویش 
شعر و فریاد و آرزو شده ام 


می خزم همچو مار تبداری 
بر علفهای خیس تازهٔ سرد 
آه با این خروش و این طغیان
دل گمراه من چه خواهد کرد ؟
فروغ فرخزاد — عصیان — بعدها
مرگ من روزی فرا خواهد رسید 
در بهاری روشن از امواج نور 
در زمستانی غبار آلود و دور 
یا خزانی خالی از فریاد و شور 


مرگ من روزی فرا خواهد رسید 
روزی از این تلخ و شیرین روزها
روز پوچی همچو روزان دگر 
سایه ای ز امروز ها ، دیروزها


دیدگانم همچو دالانهای تار 
گونه هایم همچو مرمرهای سرد 
ناگهان خوابی مرا خواهد ربود 
من تهی خواهم شد از فریاد درد


می خزند آرام روی دفترم 
دستهایم فارغ از افسون شعر 
یاد می آرم که در دستان من 
روزگاری شعله می زد خون شعر


خاک می خواند مرا هر دم به خویش 
می رسند از ره که در خاکم نهند
آه شاید عاشقانم نیمه شب 
گل به روی گور غمناکم نهند 


بعد من ناگه به یکسو می روند 
پرده های تیرهٔ دنیای من
چشمهای ناشناسی می خزند 
روی کاغذها و دفترهای من 


در اتاق کوچکم پا می نهد 
بعد من ، با یاد من بیگانه ای 
در بر آیینه می ماند به جای 
تار مویی ، نقش دستی ، شانه ای 


می رهم از خویش و می مانم ز خویش 
هر چه بر جا مانده ویران می شود 
روح من چون بادبان قایقی 
در افقها دور و پنهان میشود 


می شتابند از پی هم بی شکیب 
روزها و هفته ها و ماه ها 
چشم تو در انتظار نامه ای 
خیره می ماند به چشم راه ها 


لیک دیگر پیکر سرد مرا 
می فشارد خاکِ دامنگیر خاک
بی تو دور از ضربه های قلب تو 
قلب من می پوسد آنجا زیر خاک


بعد ها نام مرا باران و باد 
نرم می شویند از رخسار سنگ 
گور من گمنام می ماند به راه 
فارغ از افسانه های نام و ننگ
فروغ فرخزاد — عصیان — زندگی
آه ای زندگی منم که هنوز 
با همه پوچی از تو لبریزم 
نه به فکرم که رشته پاره کنم 
نه بر آنم که از تو بگریزم 


همه ذرات جسم خاکی من 
از تو ، ای شعر ِ گرم در سوزند 
آسمانهای صاف را مانند 
که لبالب ز بادهٔ روزند 


با هزاران جوانه می خواند
بوتهٔ نسترن سرود تو را 
هر نسیمی که می وزد در باغ 
می رساند به او درود تو را 


من تو را در تو جستجو کردم 
نه در آن خوابهای رویایی
در دو دست تو سخت کاویدم 
پر شدم ، پر شدم ز زیبایی


پر شدم از ترانه های سیاه 
پر شدم از ترانه های سپید 
از هزاران شراره های نیاز
از هزاران جرقه های امید 


حیف از آن روزها که من با خشم 
به تو چون دشمنی نظر کردم 
پوچ پنداشتم فریب تو را 
ز تو ماندم ، تو را هدر کردم


غافل از آنکه تو به جایی و من 
همچو آبی روان که در گذرم 
گمشده در غبار شوم زوال 
ره تاریک مرگ می سپرم 


آه ، ای زندگی من آینه ام 
از تو چشمم پر از نگاه شود 
ورنه گر مرگ بنگرد در من 
روی آیینه ام سیاه شود 


عاشقم ، عاشق ستارهٔ صبح 
عاشق ابرهای سرگردان 
عاشق روزهای بارانی
عاشق هر چه نام توست بر آن 


می مکم با وجود تشنهٔ خویش 
خون سوزان لحظه های تو را 
آنچنان از تو کام می گیرم
تا به خشم آورم خدای تو را !
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — آن روزها
آن روزها رفتند 
آن روزهای خوب
آن روزهای سالم  سرشار
آن آسمان های پر از پولک
آن شاخساران پر از گیلاس 
آن خانه های تکیه داده در حفاظ سبز پیچکها
 به یکدیگر 
آن بام های بادبادکهای بازیگوش
آن کوچه های گیج از عطر اقاقی ها 
آن روزها رفتند 
آن روزهایی کز شکاف پلکهای من 
آوازهایم ، چون حبابی از هوا لبریز ، می جوشید
چشمم به روی هر چه می لغزید 
آن را چو شیر تازه می نوشید 
گویی میان مردمکهایم 
خرگوش نا آرام شادی بود 
هر صبحدم با آفتاب پیر 
به دشتهای نا شناس جستجو می رفت 
شبها به جنگل های تاریکی فرو می رفت 

آن روزها رفتند 
آن روزهای برفی خاموش 
کز پشت شیشه ، در اتاق گرم ،
هر دم به بیرون ، خیره می گشتم 
پاکیزه برف من ، چو کرکی نرم ، 
آرام می بارید 

بر نردبام کهنهٔ چوبی 
بر رشتهٔ سست طناب رخت 
بر گیسوان کاجهای پیر 
و فکر می کردم به فردا ، آه 
فردا ... 
حجم سفید لیز.

با خش خش چادر مادربزرگ آغاز می شد 
و با ظهور سایهٔ مغشوش او ، در چارچوب در 
- که ناگهان خود را رها می کرد در احساس سرد نور - 
و طرح سرگردان پرواز کبوترها 
در جامهای رنگی شیشه .
فردا ...

گرمای کرسی خواب آور بود 
من تند و بی پروا 
دور از نگاه مادرم خط های باطل را 
از مشق های کهنهٔ خود پاک می کردم 
چون برف می خوابید 
در باغچه می گشتم افسرده 
در پای گلدانهای خشک یاس 
گنجشک های مرده ام را خاک می کردم 

آن روزها رفتند 
آن روزهای جذبه و حیرت 
آن روزهای خواب و بیداری 
آن روزها هر سایه رازی داشت 
هر جعبهٔ سربسته گنجی را نهان می کرد 
هر گوشهٔ صندوقخانه ، در سکوت ظهر ، 
گویی جهانی بود
هر کس ز تاریکی نمی ترسید 
در چشمهایم قهرمانی بود 

آن روزها رفتند 
آن روزهای عید 
آن انتظار آفتاب و گل 
آن رعشه های عطر 
در اجتماع ساکت و محبوب نرگسهای صحرایی 
که شهر را در آخرین صبح زمستانی 
دیدار می کردند 
آوازهای دوره گردان در خیابان دراز لکه های
سبز 

بازار در بوهای سرگردان شناور بود 
در بوی تند قهوه و ماهی 
بازار در زیر قدمها پهن می شد ، کش می آمد ، با تمام ِ لحظه های راه می آمیخت 
و چرخ می زد ، در ته چشم عروسکها 
بازار مادر بود که می رفت با سرعت به سوی حجم های رنگی سیال 
و باز می آمد 
با بسته های هدیه ، با زنبیل های پر 
بازار بود که می ریخت ، که می ریخت ،
که می ریخت

آن روزها رفتند 
آن روزهای خیرگی در رازهای جسم 
آن روزهای آشنایی های محتاطانه با زیبایی رگهای آبی رنگ 
دستی که با یک گل 
از پشت دیواری صدا می زد 
یک دست دیگر را 
و لکه های کوچک جوهر ، بر این دست مشوش ،
مضطرب ، ترسان 
و عشق ،
که در سلامی شرم آگین خویشتن را بازگو می کرد
در ظهر های گرم دود آلود 
ما عشقمان را در غبار کوچه می خواندیم 
ما با زبان سادهٔ گلهای قاصد آشنا بودیم
ما قلبهامان را به باغ مهربانی های معصومانه می بردیم 
و به درختان قرض می دادیم 
و توپ با پیغام های بوسه در دستان ما می گشت 
و عشق بود ،آن حس مغشوشی که در تاریکی هشتی 
ناگاه 
محصورمان می کرد
و جذبمان می کرد ، در انبوه سوزان نفس ها و تپش ها و تبسم های دزدانه 

آن روزها رفتند 
آن روزها مثل نباتاتی که در خورشید می پوسند 
از تابش خورشید ، پوسیدند 
و گم شدند آن کوچه های گیج از عطر اقاقی ها 
در ازدحام پر هیاهوی خیابانهای بی برگشت .
و دختری که گونه هایش را 
با برگهای شمعدانی رنگ می زد ، آه 
اکنون زنی تنهاست 
اکنون زنی تنهاست
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — گذران
تا به کی باید رفت 
از دیاری به دیار دیگر 
نتوانم ، نتوانم جستن 
هر زمان عشقی و یاری دیگر 
کاش ما آن دو پرستو بودیم 
که همه عمر سفر می کردیم 
از بهاری به بهاری دیگر 

آه ، اکنون دیریست 
که فرو ریخته در من ، گویی ، 
تیره آواری از ابر گران 
چو می آمیزم ، با بوسهٔ تو 
روی لبهایم ، می پندارم 
می سپارد جان ، عطری گذران 

آن چنان آلوده ست 
عشق غمناکم با بیم زوال 
که همه زندگیم می لرزد 
چون تو را می نگرم 
مثل این است که از پنجره ای 
تک درختم را ، سرشار از برگ ،
در تب زرد خزان می نگرم 
مثل این است که تصویری را 
روی جریان های مغشوش آب روان می نگرم 

شب و روز 
شب و روز 
شب و روز 

بگذار
که فراموش کنم .
تو چه هستی ، جز یک لحظه ، یک لحظه که چشمان مرا
می گشاید در 
برهوت آگاهی ؟

بگذار 
که فراموش کنم
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — آفتاب می شود
نگاه کن که غم درون دیده ام 
چگونه قطره قطره آب می شود 
چگونه سایهٔ سیاه سرکشم 
اسیر دست آفتاب می شود 
نگاه کن 
تمام هستیم خراب می شود 
شراره ای مرا به کام می کشد 
مرا به اوج می برد 
مرا به دام می کشد 
نگاه کن 
تمام آسمان من 
پر از شهاب می شود 
تو آمدی ز دورها و دورها 
ز سرزمین عطر ها و نورها 
نشانده ای مرا کنون به زورقی 
ز عاجها ، ز ابرها ، بلورها 
مرا ببر امید دلنواز من
ببر به شهر شعر ها و شورها 

به راه پر ستاره می کشانیَم 
فراتر از ستاره می نشانیَم 
نگاه کن 
من از ستاره سوختم 
لبالب از ستارگان تب شدم 
چو ماهیان سرخ رنگ ساده دل 
ستاره چین برکه های شب شدم 

چه دور بود پیش از این زمین ما 
به این کبود غرفه های آسمان 
کنون به گوش من دوباره می رسد 
صدای تو 
صدای بال برفی فرشتگان 
نگاه کن که من کجا رسیده ام 
به کهکشان ، به بیکران ، به جاودان 

کنون که آمدیم تا به اوج ها 
مرا بشوی با شراب موج ها 
مرا بپیچ در حریر بوسه ات 
مرا بخواه در شبان دیرپا 
مرا دگر رها مکن
مرا از این ستاره ها جدا مکن 

نگاه کن که موم شب به راه ما 
چگونه قطره قطره آب می شود 
صراحی سیاه دیدگان من 
به لای لای گرم تو 
لبالب از شراب خواب می شود 
به روی گاهواره های شعر من 
نگاه کن 
تو می دمی و آفتاب می شود
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — روی ِ خاک
هرگز آرزو نکرده ام 
یک ستاره درسراب آسمان شوم 
یا چو روح برگزیدگان 
همنشین خامش فرشتگان شوم 
هرگز از زمین جدا نبوده ام
با ستاره آشنا نبوده ام 

روی خاک ایستاده ام 
با تنم که مثل ساقهٔ گیاه 
باد و آفتاب و آب را 
می مکد که زندگی کند 
باروَر ز میل 
باروَر ز درد 
روی خاک ایستاده ام 
تا ستاره ها ستایشم کنند 
تا نسیمها نوازشم کنند 

از دریچه ام نگاه می کنم 
جز طنین یک ترانه نیستم 
جاودانه نیستم 
جز طنین یک ترانه جستجو نمی کنم 
در فغان لذتی که پاکتر 
از سکوت سادهٔ غمیست 
آشیانه جستجو نمی کنم 
در تنی که شبنمیست 
روی زنبق تنم 

بر جدار کلبه ام که زندگیست 
با خط سیاه عشق 
یادگارها کشیده اند
مردمان رهگذر :
قلب تیر خورده 
شمع واژگون 
نقطه های ساکت پریده رنگ 
بر حروف در هم جنون 
هر لبی که بر لبم رسید
یک ستاره نطفه بست 
در شبم که می نشست 
روی رود یادگارها 
پس چرا ستاره آرزو کنم ؟

این ترانهٔ منست
- دلپذیر ، دلنشین 
پیش از این نبوده بیش از این
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — شعر  ِ سفر
همه شب با دلم کسی می گفت 
( سخت آشفته ای ز دیدارش 
صبحدم با ستارگان سپید 
می رود ،می رود ، نگهدارش )

من به بوی تو رفته از دنیا 
بی خبر از فریب فرداها 
روی مژگان نازکم می ریخت 
چشمهای تو چون غبار طلا 
تنم از حس دستهای تو داغ 
گیسویم در تنفس تورها 
می شکفتم ز عشق و می گفتم 
( هر که دلداده شد به دلدارش 
ننشیند به قصد آزارش 
برود ، چشم من به دنبالش
برود ، عشق من نگهدارش )

آه ، اکنون تو رفته ای و غروب 
سایه می گسترد به سینهٔ راه 
نرم نرمک خدای تیرهٔ غم 
می نهد پا به معبد نگهم 
می نویسد به روی هر دیوار 
آیه هایی همه سیاه سیاه
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — باد ما را خواهد برد
در شب کوچک من ، افسوس 
باد با برگ درختان میعادی دارد 
در شب کوچک من دلهرهٔ ویرانیست

گوش کن 
وزش ظلمت را می شنوی ؟
من غریبانه به این خوشبختی می نگرم 
من به نومیدی خود معتادم 

گوش کن 
وزش ظلمت را می شنوی ؟
در شب اکنون چیزی می گذرد
ماه سرخست و مشوش 
و بر این بام که هر لحظه در او بیم فرو ریختن است 
ابرها ، همچون انبوه عزاداران
لحظهٔ باریدن را گویی منتظرند

لحظه ای 
و پس از آن ، هیچ .
پشت این پنجره شب دارد می لرزد 
و زمین دارد 
باز می ماند از چرخش 
پشت این پنجره یک نامعلوم 
نگران من و توست
ای سراپایت سبز 
دستهایت را چون خاطره ای سوزان ، در دستان عاشق من بگذار 
و لبانت را چون حسی گرم از هستی 
به نوازش های لبهای عاشق من بسپار 
باد ما را با خود خواهد برد 
باد ما را با خود خواهد برد
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — غزل
چون سنگها صدای مرا گوش می کنی 
سنگی و ناشنیده فراموش می کنی 
رگبار نو بهاری و خواب دریچه را 
از ضربه های وسوسه مغشوش می کنی
دست مرا که ساقهٔ سبز نوازش است 
با بر گ های مرده هم آغوش می کنی 
گمراه تر از روح شرابی و دیده را 
در شعله می نشانی و مدهوش می کنی 
ای ماهی طلایی مرداب خون من 
خوش باد مستیَت ، که مرا نوش می کنی 
تو درهٔ بنفش غروبی که روز را 
بر سینه می فشاری و خاموش می کنی 
در سایه ها ، فروغ تو بنشست و رنگ باخت 
او را به سایه از چه سیه پوش می کنی ؟
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — در آبهای سبز  ِ تابستان
تنها تر از یک برگ 
با بار شادیهای مهجورم 
در آبهای سبز تابستان 
آرام می رانم 
تا سرزمین مرگ 
تا ساحل غمهای پاییزی 

در سایه ای خود را رها کردم
در سایهٔ بی اعتبار عشق 
در سایه فرّار خوشبختی
در سایهٔ ناپایداری ها 

شبها که می چرخد نسیمی گیج 
در آسمان کوته دلتنگ 
شبها که می پیچد مِهی خونین 
در کوچه های آبی رگها 
شبها که تنهاییم 
با رعشه های روحمان ، تنها - 
در ضربه های نبض می جوشد 
احساس هستی ، هستی بیمار 

( در انتظار دره ها رازیست )
این را به روی قله های کوه 
بر سنگهای سهمگین کندند
آنها که در خط سقوط خویش 
یک شب سکوت کوهساران را 
از التماسی تلخ آکندند

( در اضطراب دستهای پر، 
آرامش دستان خالی نیست
خاموشی ویرانه ها زیباست ) 
این را زنی در آبها می خواند 
در آبهای سبز تابستان 
گویی که در ویرانه ها می زیست 

ما یکدگر را با نفسهامان 
آلوده می سازیم 
آلودهٔ تقوای خوشبختی 
ما از صدای باد می ترسیم 
ما از نفوذ سایه های شک 
در باغهای بوسه هامان رنگ می بازیم 
ما در تمام میهمانی های قصر نور 
از وحشت آواز می لرزیم 

اکنون تو اینجایی 
گسترده چون عطر اقاقی ها 
در کوچه های صبح 
بر سینه ام سنگین 
در دستهایم داغ 
در گیسوانم رفته ، از خود سوخته ، مدهوش 
اکنون تو اینجایی 

چیزی وسیع و تیره و انبوه 
چیزی مشوّش چون صدای دوردست روز
بر مردمکهای پریشانم
می چرخد و می گسترد خود را 
شاید مرا از چشمه می گیرند 
شاید مرا از شاخه می چینند
شاید مرا مثل دری بر لحظه های بعد می بندند
شاید ...
دیگر نمی بینم .

ما بر زمینی هرزه روییدیم
ما بر زمینی هرزه می باریم 
ما (هیچ)  را در راه ها دیدیم
بر اسب زرد بالدار خویش 
چون پادشاهی راه می پیمود

افسوس ، ما خوشبخت و آرامیم 
افسوس ، ما دلتنگ و خاموشیم
خوشبخت ، زیرا دوست می داریم 
دلتنگ ، زیرا عشق نفرینیست
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — میان ِ تاریکی
میان تاریکی 
تو را صدا کردم 
سکوت بود و نسیم 
که پرده را می برد 
در آسمان ملول 
ستاره ای می سوخت 
ستاره ای می رفت
ستاره ای می مرد 

تو را صدا کردم 
تو را صدا کردم 
تمام هستی من 
چو یک پیالهٔ شیر 
میان دستم بود 
نگاه آبی ماه 
به شیشه ها می خورد

ترانه ای غمناک 
چو دود بر می خاست 
ز شهر زنجره ها
چون دود می لغزید 
به روی پنجره ها

تمام شب آنجا 
میان سینهٔ من 
کسی ز نومیدی 
نفس نفس می زد 
کسی به پا می خاست 
کسی تو را می خواست 
دو دست سرد او را 
دوباره پس می زد 

تمام شب آنجا 
ز شاخه های سیاه 
غمی فرو می ریخت
کسی ز خود می ماند 
کسی ترا می خواند 
هوا چو آواری 
به روی او می ریخت 

درخت کوچک من 
به باد عاشق بود
به باد بی سامان 
کجاست خانهٔ باد ؟
کجاست خانهٔ باد ؟
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — بر او ببخشایید
بر او ببخشایید
بر او که گاه گاه 
پیوند دردناک وجودش را 
با آب های راکد 
و حفره های خالی از یاد می برد
و ابلهانه می پندارد
که حق زیستن دارد

بر او ببخشایید 
بر خشم بی تفاوت یک تصویر 
که آرزوی دوردست تحّرک 
در دیدگان کاغذیش آب می شود 

بر او ببخشایید 
بر او که در سراسر تابوتش 
جریان سرخ ماه گذر دارد 
و عطر های منقلب شب 
خواب هزار سالهٔ اندامش را
آشفته می کند 

بر او ببخشایید 
بر او که از درون متلاشیست
اما هنوز پوست چشمانش از تصوّر ذرات نور می سوزد 
و گیسوان بیهُده اش 
نومیدوار از نفوذ نفسهای عشق می لرزد 

ای ساکنان سرزمین سادهٔ خوشبختی 
ای همدمان پنجره های گشوده در باران 
بر او ببخشایید 
بر او ببخشایید 
زیرا که مسحور است
زیرا که ریشه های هستی ِ بارآور شما
در خاکهای غربت او نقب می زنند
و قلب زود باور او را 
با ضربه های موذی حسرت 
در کنج سینه اش متورم می سازند .
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — دریافت
در حباب کوچک 
روشنایی خود را می فرسود 
ناگهان پنجره پر شد از شب 
شب سرشار از انبوه صداهای تهی 
شب مسموم از هُرم زهر آلود تنفس ها 
شب ...

گوش دادم
در خیابان وحشت زدهٔ تاریک 
یک نفر گویی قلبش را مثل حجمی فاسد
زیر پا له کرد

در خیابان وحشت زدهٔ تاریک 
یک ستاره ترکید 
گوش دادم ...

نبضم از طغیان خون متورم بود 
و تنم ...
تنم از وسوسهٔ 
متلاشی گشتن . 

روی خطهای کج و معوج سقف 
چشم خود را دیدم 
چون رطیلی سنگین 
خشک می شد در کف ، در زردی ، در خفقان 
داشتم با همه جنبش هایم
مثل آبی راکد 
ته نشین می شدم آرام آرام
داشتم
لِرد می بستم در گودالم

گوش دادم
گوش دادم به همه زندگیم
موش منفوری در حفرهٔ خود 
یک سرود زشت مُهمَل را 
با وقاحت می خواند 
جیرجیری سمج و نامفهوم 
لحظه ای فانی را چرخ زنان می پیمود 
و روان می شد بر سطح فراموشی

آه من پر بودم از شهوت - شهوت مرگ 
هر دو پستانم از احساسی سرسام آور تیر کشید 
آه 
من به یاد آوردم
اولین روز بلوغم را 
که همه اندامم 
باز می شد در بهتی معصوم 
تا بیامیزد با آن مبهم ، آن گنگ ، آن نامعلوم 

در حباب کوچک 
روشنایی ، خود را 
در خطی لرزان خمیازه کشید .
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — وصل
آن تیره مردمکها ، آه 
آن صوفیان سادهٔ خلوت نشین من 
در جذبهٔ سماع دو چشمانش 
از هوش رفته بودند 

دیدم که بر سراسر من موج می زند
چون هرم سرخگونهٔ آتش 
چون انعکاس آب 
چون ابری از تشنج بارانها 
چون آسمانی از نفس فصلهای گرم 
تا بی نهایت 
تا آن سوی حیات 
گسترده بود او 

دیدم که در وزیدن دستانش 
جسمیّت وجودم 
تحلیل می رود 
دیدم که قلب او 
با آن طنین ساحر سرگردان 
پیچیده در تمامی قلب من 

ساعت پرید 
پرده به همراه باد رفت 
او را فشرده بودم 
در هالهٔ حریق
می خواستم بگویم 
اما شگفت را 
انبوه سایه گستر مژگانش 
چون ریشه های پردهٔ ابریشم 
جاری شدند از بن تاریکی
در امتداد آن کشالهٔ طولانی ِ طلب 
و آن تشنج ، آن تشنج مرگ آلود
تا انتهای گمشدهٔ من 

دیدم که می رهم
دیدم که می رهم 

دیدم که پوست تنم از انبساط عشق ترک می خورد
دیدم که حجم آتشینم 
آهسته آب شد 
و ریخت ، ریخت ، ریخت 
در ماه ، ماه به گودی نشسته ، ماه ِمنقلب تار 
در یکدیگر گریسته بودیم
در یکدیگر تمام لحظهٔ بی اعتبار وحدت را 
دیوانه وار زیسته بودیم
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — عاشقانه
ای شب از رویای تو رنگین شده 
سینه از عطر تواَم سنگین شده 
ای به روی چشم من گسترده خویش 
شادیَم بخشیده از اندوه بیش 
همچو بارانی که شوید جسم خاک 
هستیَم زآلودگی ها کرده پاک 


ای تپش های تن سوزان من 
آتشی در سایهٔ مژگان من 
ای ز گندمزارها سرشارتر 
ای ز زرین شاخه ها پر بارتر 
ای در ِ بگشوده بر خورشیدها 
در هجوم ِ ظلمتِ تردید ها 
با تواَم دیگر ز دردی بیم نیست 
هست اگر ، جز درد خوشبختیم نیست 


این دل تنگ من و این بار نور ؟
هایهوی زندگی در قعر گور ؟


ای دو چشمانت چمنزاران من 
داغ چشمت خورده بر چشمان من 
پیش از اینت گر که در خود داشتم 
هر کسی را تو نمی انگاشتم 


درد تاریکیست درد خواستن 
رفتن و بیهوده خود را کاستن 
سرنهادن بر سیه دل سینه ها 
سینه آلودن به چرک کینه ها 
در نوازش ، نیش ماران یافتن
زهر در لبخند یاران یافتن 
زر نهادن در کف طرّارها 
گمشدن در پهنهٔ بازارها


آه ، ای با جان من آمیخته 
ای مرا از گور من انگیخته 
چون ستاره ، با دو بال زرنشان 
آمده از دوردست آسمان 
از تو تنهاییم خاموشی گرفت 
پیکرم بوی همآغوشی گرفت 
جوی خشک سینه ام را آب ، تو 
بستر رگهام را سیلاب ، تو 
در جهانی این چنین سرد و سیاه 
با قدمهایت قدمهایم به راه


ای به زیر پوستم پنهان شده
همچو خون در پوستم جوشان شده 
گیسویم را از نوازش سوخته 
گونه هام از هرم خواهش سوخته 
آه ، ای بیگانه با پیراهنم 
آشنای سبزه زاران تنم
آه ، ای روشن طلوع بی غروب
آفتاب سرزمین های جنوب 
آه ، آه ای از سحر شاداب تر 
از بهاران تازه تر سیراب تر 
عشق دیگر نیست این ، این خیرگیست
چلچراغی در سکوت و تیرگیست 
عشق چون در سینه ام بیدار شد 
از طلب پا تا سرم ایثار شد 
این دگر من نیستم ، من نیستم 
حیف از آن عمری که با من زیستم 
ای لبانم بوسه گاه بوسه ات 
خیره چشمانم به راه بوسه ات 
ای تشنج های لذت در تنم 
ای خطوط پیکرت پیراهنم 
آه ، می خواهم که بشکافم ز هم 
شادیَم یکدم بیالاید به غم 
آه ، می خواهم که برخیزم ز جای 
همچو ابری اشک ریزم هایهای 


این دل تنگ من و این دود عود ؟
در شبستان ، زخمه های چنگ و رود ؟
این فضای خالی و پروازها ؟
این شب خاموش و این آوازها ؟


ای نگاهت لای لایی سِحربار 
گاهوار ِ کودکان بی قرار 
ای نفسهایت نسیم نیمخواب 
شسته از من لرزه های اضطراب 
خفته در لبخند فرداهای من 
رفته تا اعماق دنیاهای من 


ای مرا با شور شعر آمیخته 
این همه آتش به شعرم ریخته 
چون تب عشقم چنین افروختی 
لا جرم شعرم به آتش سوختی
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — پرسش
سلام ماهی ها ... سلام ماهی ها 
سلام قرمزها ، سبز ها ، طلایی ها 
به من بگویید ، آیا در آن اتاق بلور 
که مثل مردمک چشم مرده ها سرد است 
و مثل آخر شبهای شهر ، بسته و خلوت 
صدای نی لبکی را شنیده اید 
که از دیار پری های ترس و تنهایی 
به سوی اعتماد آجری خوابگاه ها ، 
و لای لای کوکی ساعت ها ،
و هسته های شیشه ای نور - پیش می آید ؟

و همچنان که پیش می آید ،
ستاره های اکلیلی ، از آسمان به خاک می افتند 
و قلب های کوچک بازیگوش 
از حس گریه می ترکند .
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — جمعه
جمعهٔ ساکت
جمعهٔ متروک 
جمعهٔ چون کوچه های کهنه ، غم انگیز 
جمعهٔ اندیشه های تنبل بیمار 
جمعهٔ خمیازه های موذی کشدار 
جمعهٔ بی انتظار
جمعهٔ تسلیم 

خانهٔ خالی 
خانهٔ دلگیر 
خانهٔ دربسته بر هجوم جوانی 
خانهٔ تاریکی و تصوّر خورشید 
خانهٔ تنهایی و تفأل و تردید 
خانهٔ پرده ، کتاب ، گنجه ، تصاویر 

آه ، چه آرام و پر غرور گذر داشت 
زندگی من چو جویبار غریبی 
در دل این جمعه های ساکت متروک 
در دل این خانه های خالی دلگیر 
آه ، چه آرام و پر غرور گذر داشت ...
فروغ فرخزاد — تولدی دیگر — عروسک کوکی
بیش از اینها ، آه ، آری 
بیش از اینها می توان خاموش ماند

می توان ساعات طولانی 
با نگاهی چون نگاه مردگان ، ثابت 
خیره شد در دود یک سیگار
خیره شد در شکل یک فنجان
در گلی بیرنگ ، بر قالی 
در خطی موهوم ، بر دیوار
می توان با پنجه های خشک 
پرده را یک سو کشید و دید 
در میان کوچه باران ، تند می بارد 
کودکی با بادبادکهای رنگینش 
ایستاده زیر یک طاقی 
گاری فرسوده ای میدان خالی را 
با شتابی پر هیاهو ترک می گوید

می توان بر جای باقی ماند 
در کنار پرده ، اما کور ، اما کر

می توان فریاد زد 
با صدایی سخت کاذب ، سخت بیگانه 
( دوستت می دارم )
می توان در بازوان چیرهٔ یک مرد 
ماده ای زیبا و سالم بود 

با تنی چون سفرهٔ چرمین 
با دو پستان درشت سخت 
می توان دربستر یک مست ، یک دیوانه ، یک ولگرد
عصمت یک عشق را آلود 
می توان با زیرکی تحقیر کرد
هر معمای شگفتی را 
می توان تنها به حل جدولی پرداخت 
می توان تنها به کشف پاسخی بیهوده دل خوش ساخت 
پاسخی بیهوده ، آری پنج یا شش حرف 

می توان یک عمر زانو زد 
با سری افکنده ، در پای ضریحی سرد 
می توان در گور مجهولی خدا را دید 
می توان با سکه ای نا چیز ایمان یافت 
می توان در حجره های مسجدی پوسید
چون زیارتنامه خوانی پیر 
می توان چون صفر در تفریق و در جمع و ضرب 
حاصلی پیوسته یکسان داشت 
می توان چشم تو را در پیلهٔ قهرش
دکمهٔ بیرنگ کفش کهنه ای پنداشت 
می توان چون آب در گودال خود خشکید

می توان زیبایی یک لحظه را با شرم 
مثل یک عکس سیاه مضحک فوری 
در ته صندوق مخفی کرد 

می توان در قاب خالی ماندهٔ یک روز 
نقش یک محکوم ، یا مغلوب ، یا مصلوب را آویخت 
می توان با صورتک ها رخنهٔ دیوار را پوشاند
می توان با نقش هایی پوچ تر آمیخت 

می توان همچون عروسک های کوکی بود 
با دو چشم شیشه ای دنیای خود را دید 
می توان در جعبه ای ماهوت
با تنی انباشته از کاه 
سالها در لابلای تور و پولک خفت 
می توان با هر فشار هرزهٔ دستی 
بی سبب فریاد کرد و گفت 
( آه ، من بسیار خوشبختم )