mabidan/ganjoor huggingface dataset:
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۷۵
صد شِکوه به جا ز دلم جوش می‌زند
شرم حضور مانع اظهار می‌شود
گر صاف شد کلام تو صائب غریب نیست
اشک سحاب گوهر شهوار می‌شود
لعل تو چون به خنده گهربار می‌شود
این نه صدف پر از در شهوار می‌شود
از خار پا مدزد که این عاقبت بخیر
چون دور می‌زند گل بی‌خار می‌شود
از جلوه‌های صورت بی‌معنی جهان
آیینه زود تشنه زنگار می‌شود
می زهر قاتل است چو ز اندازه بگذرد
خون زیاد نشتر آزار می‌شود
دل‌های زنگ بسته خورد زخم دورباش
آیینه را که مانع دیدار می‌شود
چندان که در کتاب جهان می‌کنم نظر
یک حرف بیش نیست که تکرار می‌شود
آن نونهال را چه دماغ شکایت است
این شاخ از شکوفه گرانبار می‌شود
در زیر بار قرض نماند کف کریم
با دستگیر خلق، خدا یار می‌شود
با گریه خنده شکرین را چه نسبت است
آخر دلی ز گریه سبکبار می‌شود
در حیرتم که از چه خُم و از کدام می
پیمانهٔ نگاه تو سرشار می‌شود
آماده است روزیش از سنگ کودکان
دیوانه‌ای که شهری بازار می‌شود
یک بوسه لب تو به صد جان رسیده است
گوهر گران ز جوش خریدار می‌شود
طول امل که این همه پیچیده‌ای بر او
در وقت مرگ رشته زنار می‌شود
از کجروان فتاد گذارم به راه راست
از صیقل کج آینه هموار می‌شود
تا بوی پیرهن سفری می‌شود ز مصر
یعقوب را دو دیده چو دستار می‌شود
همسایه از تپیدن بی‌اختیار من
هرشب هزار مرتبه بیدار می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۷۶
گفتار صدق، مایهٔ آزار می‌شود
چون حرف حق بلند شود دار می‌شود
پای به خواب رفته شمارد دلیل را
آن را که شوق قافله‌سالار می‌شود
چون عقل نیست نقد جنون قلب و ناروا
دیوانه خرج کوچه و بازار می‌شود
کوه تعلقی که تو بر خویش بسته‌ای
از سایه تو خاک گرانبار می‌شود
دل‌های آب کرده نماند درین بساط
شبنم کجا مقیمی گلزار می‌شود
در محفلی که روی تو گردد عرق فشان
از خواب حیرت آینه بیدار می‌شود
در چشم بلبلی که کشد سر به زیر بال
عالم تمام یک گل بی‌خار می‌شود
عقلی که می‌گشود ز کار جهان گره
امروز صرف بستن دستار می‌شود
از حرص، کار نفس به طول امل کشد
این مور از امتداد زمان مار می‌شود
بر چین بساط شید که طاعات ظاهری
در چشم نفس پرده پندار می‌شود
سوراخ می‌شود دلش از دوری محیط
هر قطره‌ای که گوهر شهوار می‌شود
نتوان ز شرم در رخ آن گلعذار دید
شبنم حجاب چهره گلزار می‌شود
صائب زنند مهر به لب جمله طوطیان
هرجا که خامه تو شکربار می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۷۷
دل روشن از ریاضت بسیار می‌شود
آهن ز صیقل آینه‌رخسار می‌شود
از حسن اتفاق ضعیفان قوی شوند
پیوسته شد چو مور به هم مار می‌شود
سیم و زر خسیس به کوری شود تلف
نقد ستاره خرج شب تار می‌شود
با تشنگی بساز که در تیغ آبدار
جوهر تمام ریشه زنگار می‌شود
از خرج ابر کم نشود دخل بحر را
کی دل مرا ز گریه سبکبار می‌شود
صد شِکوه به جاست گره زیر لب مرا
شرم حضور مانع اظهار می‌شود
شبنم به آفتاب رسانیده خویش را
دولت نصیب دیده بیدار می‌شود
دوری ز برگ بود به دل بار پیش ازین
امروز برگ بر دل من بار می‌شود
نقش قدم ز پیشروان می‌برد سبق
آنجا که شوق قافله‌سالار می‌شود
زان روی آتشین دل هرکس که آب شد
صائب مرا دو دیده گهربار می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۷۸
از یاد وصل، دیده من سیر می‌شود
مهتاب در پیاله من شیر می‌شود
هرگز به سوی خویش نمی‌بینی از حجاب
در خلوت تو آینه دلگیر می‌شود
دور نشاط زود به انجام می‌رسد
می چون دو سال عمر کند پیر می‌شود
ظالم به مرگ دست نمی‌دارد از ستم
آخر پر عقاب پر تیر می‌شود
آن را که روزگار نگیرد به هر گناه
چون جمع شد گناه، خداگیر می‌شود
از چشم آهوانه لیلی حذر کند
مجنون اگرچه در دهن شیر می‌شود
تدبیر بنده سایه تقدیر ایزدست
ورنه کدام کار به تدبیر می‌شود
اشک ندامت تو به دامن نمی‌رسد
هرچند بیشتر ز تو تقصیر می‌شود
طومار شکوه تو به افلاک می‌رسد
یک لحظه روزی تو اگر دیر می‌شود
چون آفتاب، فکر من آفاق را گرفت
حسن غریب زود جهانگیر می‌شود
نتوان گذشتن از دو جهان بی‌جهاد نفس
این راه دور قطع به شمشیر می‌شود
صائب به گریه گرد برآورد از جهان
سیل بهار را که عنانگیر می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۷۹
جان از وداع سبکتاز می شود
لوح مزار، شهپر پرواز می شود
در کام کش زبان که زبان نفس دراز
چون شمع روزی دهن گاز می شود
از صحبت خسیس حذر کن که چشم را
یک برگ کاه مانع پرواز می شود
نتوان به زخم تیغ لبش را ز هم گشود
هر دل که مخزن گهر راز می شود
قطع نظر ز خواب بهارست لازمش
با عندلیب هر که هم آواز می شود
باشد عیار همت افتادگان بلند
شبنم به آفتاب نظرباز می شود
رعناترست سرو ز اشجار میوه دار
آزاد هر که گشت سرفراز می شود
افغان که در گرفتن دامان سعی من
خار شکسته چنگل شهباز می شود
صائب ز آه سرد دل تنگ وا شود
گر غنچه از نسیم سحر باز می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۸۰
در شوره زار دانه اگر سبز می شود
از چرخ بخت اهل هنر سبز می شود
روزی که برف سرخ ببارد ز آسمان
بخت سیاه اهل هنر سبز می شود
گر از بهار سبز شود تخم سوخته
دل هم به سعی دیده ترسبز می شود
نشو ونما ز زخم زبان است عشق را
اینجا نهال از آب تبر سبز می شود
از بخت تیرگی عرق سعی می برد
مژگان اگر ز دیده تر سبز می شود
گر آب چشم دام کند سبز دانه را
تخم امید اهل نظر سبز می شود
از دل درین جهان طمع خرمی مدار
کاین دانه در زمین نظر سبز می شود
دلهای آرمیده ز زنگار ایمن است
کی از ستادن آب گهر سبز می شود
در سنگدل اثر نکند شعر آبدار
از ابر اگر چه کوه وکمر سبز می شود
تخم امید، سبز درین روزگار خشک
گر می شود به خون جگر سبز می شود
آلوده ام چنان که اگر خار خشک مغز
چسبد مرا به دامن تر، سبز می شود
خط دیر می دمد ز لب او، چنین بود
هر سبزه ای کز آب گهر سبز می شود
پیران هم از خضاب برومند می شود
برگ خزان رسیده اگر سبز می شود
شیرین نشد ز بخت سیه عیش تلخ من
در خاک هند اگر چه شکر سبز می شود
کی خون خوردزسبزی اگرسفره اش تهی است
آن را که نان ز دیده تر سبز می شود
دل چو سیاه گشت بشو از امید دست
تا ریشه خشک نیست شجر سبز می شود
این است اگر تغافل بیجای جوهری
از ایستادن آب گهرسبز می شود
صائب ز اشک تلخ، پر وبال طوطیان
از اشتیاق تنگ شکر سبز می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۸۱
دل بی غبار از لب خاموش می شود
از جوهر آب آینه خس پوش می شود
بی مغز را کند دهن بسته مغزدار
خوان تهی نهفته به سرپوش می شود
در هر کجا فسانه چشم تو سر کنند
چشم غزال، خواب فراموش می شود
از صبح اگر خموش شود شمع دیگران
روشن دلم ز صبح بناگوش می شود
گردش ز جا نخیزد اگر خاک ره شود
هر کس که از خرام تو مدهوش می شود
بار سلاح عاریه مردان نمی کشند
دریا ز موج خویش زره پوش می شود
تلخی که نوش جان کنی آن را، شود شکر
نیشی که در جگر شکنی نوش می شود
می حسن را ز پرده شرم آورد برون
گل در شکفتگی همه آغوش می شود
چون آب ازانفعال فرو می رودبه خاک
سروی که با نهال تو همدوش می شود
صائب خموش باش که در مجلس شراب
می عاجز از پیاله خاموش می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۸۲
رخسار او ز می چو عرقناک می شود
هر سینه ای که هست ز دل پاک می شود
افزود آب ورنگ لبش از غبار خط
آن خون کجا نهفته به این خاک می شود
زان سان که موم می شود از شعله نور پاک
دل چون گداخت شعله ادراک می شود
از زهد خشک سرکشی نفس شد زیاد
آتش بلند از خس وخاشاک می شود
آدم ز خلق خوش به مقام ملک رسد
خونی که مشک ناب شود پاک می شود
بر هر که تیغ می کشد آن آفتاب روی
صائب چو صبح سینه من چاک می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۸۳
از جلوه تو سنگ سبکبال می شود
آتش ز خوی گرم تو پامال می شود
فال نگاه گرم زدن بی مروتی است
بر چهره ای که جای عرق خال می شود
چون شاخ گل ز خانه زین شعله می کشد
خونی که در رکاب تو پامال می شود
آبی که قطره قطره به لب تشنگان دهند
گوهر فروز عقده تبخال می شود
امید هست کهنه شود عشق تازه زور
خورشید پیر اگر به مه سال می شود
چون لعل هر که خون جگر خورد وصبر کرد
زیب کلاه گوشه اقبال می شود
بی حاصلی است حاصل چشم تهی ز رزق
از دانه گرد قسمت غربال می شود
دل در حجاب جسم چه نشو ونما کند
در کفش تنگ، آبله پامال می شود
این ریشه ای که در تو دوانده است آرزو
رگ در تن تو رشته آمال می شود
صائب ز موج حادثه ابرو ترش مکن
انگور چون رسید لگدمال می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۸۴
روشن دلم ز باده گلفام می شود
ظلمت برون ز خانه به گلجام می شود
هر گلشنی که هست در او دور باش منع
بر بلبل آشیان قفس ودام می شود
از همدمان شود دل پر خون سبک ز غم
دل شیشه را تهی ز لب جام می شود
لبهای خامش است در رزق را کلید
محروم بیش سایل از ابرام می شود
از مهر وماه نعل فلکها در آتش است
تا صبح راست کرد نفس، شام می شود
گردید دل ز چشم پریشان نظر، سیاه
روشن اگر چه خانه ز گلجام می شود
زنگ از دل سیه به نصیحت نمی رود
عنبر ز جوش بحر فزون خام می شود
عیسی به چرخ سود سر از پشت پا زدن
این راه دور قطع به یک گام می شود
آن را که شوق کعبه مقصد دلیل شد
چشم سفید جامه احرام می شود
موج سراب سلسله جنبان تشنگی است
حسرت فزون ز نامه و پیغام می شود
آن را که بادبان عزیمت توکل است
موج خطر سفینه آرام می شود
بر ساده لوحی آن که کند پشت چون عقیق
عالم سیه به دیده اش از نام می شود
صائب نمی شود دهنش تلخ از خمار
قانع ز بوسه هر که به پیغام می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۸۵
دستی ز روی لطف برآری چه می‌شود؟
ما را اگر به ما نگذاری چه می‌شود؟
ما را اگر به ما نگذاری چه می‌شود؟
ایینه را ز گل به در آری چه می‌شود؟
یک عمر گنج در دل ویرانه آرمید
یک شب درین خرابه سر آری چه می‌شود؟
چون می‌توان به جلوه مرا پایمال کرد
تمکین اگر به خود نسپاری چه می‌شود؟
این یک نفس که دیده ما میهمان توست
آیینه پیش رو نگذاری چه می‌شود؟
ای خونی امید، به این دستگاه حسن
این یک دو بوسه را نشماری چه می‌شود؟
بعد از هزار سال که یک وعده کرده‌ای
در عذر لنگ پا نفشاری چه می‌شود؟
دل را به چهره عرق‌آلود تازه کن
تخمی درین بهار بکاری چه می‌شود؟
ای ابر بی‌جگر که ز دریاست دخل تو
بر مزرع امید بباری چه می‌شود؟
هر چند قلب‌های تو نقدست پیش ما
با دوستان بهانه نیاری چه می‌شود؟
شرم گناه، دوزخ اهل حیا بس است
جرم مرا به روی نیاری چه می‌شود؟
صبح از دم شمرده حیات دوباره یافت
پاس نفس چو صبح بداری چه می‌شود؟
در قلزمی که سعی به جایی نمی‌رسد
صائب عنان به موج سپاری چه می‌شود؟
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۸۶
از خط نگاه پردگی دیده می شود
مژگان شوخ، سبزه خوابیده می شود
نتوان به پای سعی به کنه جهان رسید
در خویش هر که گشت جهان دیده می شود
تا راست می کنی نفس خود، بساط عمر
چون گردباد چیده وبرچیده می شود
در پله کسی که نبیند به چشم کم
سنگ سفال، گوهر سنجیده می شود
چشم بدست لازم آرایش جهان
طاوس خرج مردم نادیده می شود
هر کس شود ز سنگ ملامت حریربیز
چون سرمه روشنایی هر دیده می شود
صائب جهان خاک مقام قرار نیست
منشین برآن بساط که برچیده می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۸۷
از حسن نوخطان دل ما تازه می شود
داغ کهن ز مشک ختا تازه می شود
هرچند کهنه می شود آن نخل دلپذیر
پیوند مهربانی ما تازه می شود
از استخوان سوخته تازه روی عشق
چون مغز، استخوان هماتازه می شود
عاقل به زیر دار نفس راست چون کند
اندوه من ز قد دوتا تازه می شود
خونابه اش به صبح قیامت شفق دهد
داغی که از ترانه ما تازه می شود
چندان که همچو کاه شود بیش کاهشم
امید من به کاهربا تازه می شود
نفس خسیس گشت ز پیری خسیس تر
از رخت کهنه حرص گدا تازه می شود
چون داغ تخم سوخته کز ابر تازه می شود
صائب ز باده کلفت ما تازه می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۸۸
دل کی تهی ز خنده طفلانه می شود
باز این گره ز گریه مستانه می شود
دل را بهم شکن که ز عکس جمال یار
آیینه شکسته پریخانه می شود
صد پرده دل سیاهتر از خواب غفلت است
بیداریی که خرج به افسانه می شود
ایمن ز تیغ بازی برق حوادث است
قانع ز خرمن آن که به یک دانه می شود
این غافلان همان پی آبادی خودند
هر چند گنج قسمت ویرانه می شود
یک بار رو چرا به در دل نمی کند
آن سایلی که بر در هر خانه می شود
از حرف و صوت عمر عزیزم به باد رفت
کوته شب دراز به افسانه می شود
از موجه سراب شود شوق آب بیش
از ماه کی خنک دل پروانه می شود
گر خلق همچو ملک سلیمان بود وسیع
چون چشم مور، تنگ ز همخانه می شود
زنگ از دل سیه به هوادار می رود
این شمع روشن از پر پروانه می شود
سوراخ می شود دلش از دوری محیط
هر قطره ای که گوهر یکدانه می شود
چون می به پای خفته خم می رسد به کام
صائب مقیم هر که به میخانه می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۸۹
بی‌روی دل گره ز زبان وا نمی‌شود
طوطی ز پشت آینه گویا نمی‌شود
چندان که گرد محمل لیلی است در نظر
مجنون غبار خاطر صحرا نمی‌شود
زاهد چگونه از سر فردوس بگذرد
کودک حریف ذوق تماشا نمی‌شود
دیوانگی است چاره دل چون گرفته شد
این قفل از کلید دگر وا نمی‌شود
زنجیر کرد جذبه خاشاک برق را
افسون عجز ماست که گیرا نمی‌شود
دل صاف ساز، معنی باریک را ببین
ماه نو از غبار هویدا نمی‌شود
غافل مشو ز گوشه ابروی التفات
سی شب هلال عید هویدا نمی‌شود
داری اگر طمع که شوی پادشاه وقت
این بی‌گدایی در دل‌ها نمی‌شود
از زهدان خشک، رسایی طمع مدار
سیل ضعیف واصل دریا نمی‌شود
چون گوشه‌ای نگیرد از ابنای روزگار
صائب حریف مردم دنیا نمی‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۹۰
تا غنچه شکایت من وا نمی شود
این عقده ها ز زلف سخن وا نمی شود
صد خنده بلبل از گل تصویر وا کشید
آن غنچه لب هنوز به من وا نمی شود
زنگ کدورت از دل غربت پرست من
بی صیقل جلای وطن وانمی شود
از سنگ کودکان بتراشید لوح من
کاین خار خار از سر من وا نمی شود
خوش وقت بلبلی که تواند صفیر زد
زافسردگی لبم به سخن وانمی شود
ای عقل خشک مغز برو دردسر ببر
بی باده طبع اهل سخن وا نمی شود
صائب کجا رویم، که هر جاکه می رویم
از سر هوای حب وطن وا نمی شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۹۱
تسکین دل به شور محبت نمی‌شود
این داغ، خوش‌نمک به قیامت نمی‌شود
لیلی عنان گسسته به صحرا نهاد روی
تمکین حریف جذب محبت نمی‌شود
در اشک تلخ نیست کمی دیده مرا
دستم دچار دامن فرصت نمی‌شود
در کوهسار شورش سیل است بیشتر
اصلاح ما به سنگ ملامت نمی‌شود
فانوس شمع را نتواند نهفته داشت
چشم حسود پرده شهرت نمی‌شود
مسند به روی دست سلیمان فکند مور
خواری نصیب اهل قناعت نمی‌شود
از آرزوست خواب پریشان دل تمام
تا نقش هست آینه خلوت نمی‌شود
از آب تیغ دانه ما سبز می‌شود
قطع امید ما به شهادت نمی‌شود
از تاک زور باده کجی را برون نبرد
هموار بدگهر به نصیحت نمی‌شود
بیدار گشت سبزه خوابیده از سحاب
از می علاج زنگ کدورت نمی‌شود
شمعی که دیده‌هاست سرانجام خامشی
منت‌پذیر دست حمایت نمی‌شود
صائب ز خود برآی که حسن سخن، غریب
بی‌خاکمال وادی غربت نمی‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۹۲
دل ساده در قلمرو صورت نمی‌شود
تا نقش هست آینه خلوت نمی‌شود
یوسف شد از گواه لباسی عزیزتر
تهمت حریف دامن عصمت نمی‌شود
ابر تنک نهان نکند آفتاب را
در دل نهفته داغ محبت نمی‌شود
افسردگی ز هرکه به داغ جنون نرفت
سرگرم از آفتاب قیامت نمی‌شود
با چشم روشن آینه زنگ بسته‌ای است
تا آدمی ز اهل بصیرت نمی‌شود
از ریگ تشنگی نبرد سیل نوبهار
چشم حریص سیل ز نعمت نمی‌شود
آه ندامتی است که خون می‌چکد از او
از عمر آنچه صرف عبادت نمی‌شود
گوهر فشاند گرد یتیمی ز روی خویش
دل خالی از غبار کدورت نمی‌شود
هرکس که چون گهر ز صدف گوشه‌ای گرفت
خاشاک چارموجه کسرت نمی‌شود
صائب نمی‌رود به فسون کج‌روی ز مار
هموار بد گهر به نصیحت نمی‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۹۳
پایندگی به زور میسر نمی‌شود
آب خضر نصیب سکندر نمی‌شود
هر موج می کلید در باغ تازه‌ای است
کیفیت شراب مکرر نمی‌شود
دل را نگشت مانع رفتن غبار جسم
از گرد راه، سیل به لنگر نمی‌شود
آزادگان ز چرخ شکایت نمی‌کنند
از بار دل ملول صنوبر نمی‌شود
آسوده است پرده شرم از نگاه گرم
آتش حریف بال سمندر نمی‌شود
از ریگ تشنگی نبرد موجه سراب
از سیم و زر حریص توانگر نمی‌شود
کی آب ایستاده به آب روان رسد
آیینه با رخ تو برابر نمی‌شود
صائب چو موج هرکه ز جان دست را نشست
در بحر بی‌کنار شناور نمی‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۹۴
بی‌صحبت تو عیش میسر نمی‌شود
رغبت به بوسه لب ساغر نمی‌شود
یارب چه خاک بر سر بی‌طاقتی کنم
دستم دچار دامن محشر نمی‌شود
هر سطر کار شهپر جبریل می‌کند
مکتوب ما وبال کبوتر نمی‌شود
بال شکسته است کلید در قفس
این فتح بی‌شکستگی پر نمی‌شود
صائب چه رفته‌ای، گلی از بوسه‌اش بچین
دائم زمان وصل میسر نمی‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۹۵
هر رهروی دچار به منزل نمی‌شود
این راه قطع بی‌کشش دل نمی‌شود
زنجیر موج مانع شور محیط نیست
مجنون ما به سلسله عاقل نمی‌شود
گلگونه خجالت روح است روز حشر
خونی که زیب دامن قاتل نمی‌شود
نتوان به ماه نو گره آسمان گشود
ناخن حریف آبله دل نمی‌شود
در عشق شو چو سرو و صنوبر تمام دل
کاین کار دلخوری است، به یک دل نمی‌شود
حاصل شد از لب شکرین تو کام مور
کام دل من است که حاصل نمی‌شود
ابر تنک نهان نکند آفتاب را
لیلی نهان به پرده محمل نمی‌شود
یک ساعت است جلوه عاشق درین جهان
پروانه بال خاطر محفل نمی‌شود
چندان که می‌رود به مقامی نمی‌رسد
آواره‌ای که همسفر دل نمی‌شود
از باد نخوت است که خاکش به فرق باد
با بحر هر حباب که واصل نمی‌شود
عارف ز موج حادثه بر هم نمی‌خورد
از شور بحر، آب گهر گل نمی‌شود
دستی که از دو کون نشویند همچو موج
در گردن محیط حمایل نمی‌شود
خال سفیدی از نظر دوربین ما
بی‌سرمه سیاهی منزل نمی‌شود
چون قبله‌گاه حاجت عالم همین درست
صائب چرا گدای در دل نمی‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۹۶
آزاده رو مقید عالم نمی شود
عیسی شکار رشته مریم نمی شود
در سجده خداست تنومندی بقا
تا حلقه است زور کمان کم نمی شود
لب بسته در محیط، صدف کرد زندگی
قانع رهین منت حاتم نمی شود
ز آمیزش کجان نشود طبع راست کج
از اتصال حرف، الف خم نمی شود
از قصر اعتبار تویک خشت تا بجاست
هرگز بنای عشق تو محکم نمی شود
برخیز تا به چشمه خورشید رو کنیم
کز گل گشاد عقده شبنم نمی شود
ابر تنک نهان نکند آفتاب را
پوشیده داغ عشق به مرهم نمی شود
عذر گناه بی ادبان جرم دیگرست
زخم درون به بخیه فراهم نمی شود
خاتم برون ز دست سلیمان وقت کرد
دیو هوا مسخر آدم نمی شود
صائب سزای پنجه خونین تهمت است
هر کس به رنگ مردم عالم نمی شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۹۷
در کوی عشق درد وبلا کم نمی شود
از باغ خلد برگ ونوا کم نمی شود
موج از شکست روی نمی تابد از محیط
اخلاص ما به جور وجفا کم نمی شود
هر داغ حسرت تو کم از آفتاب نیست
عمر شب فراق چرا کم نمی شود
تا چون هدف ترا رگ گردن بجای هست
آمد شد خدنگ قضا کم نمی شود
قاصد تسلی دل عاشق نمی دهد
شوق حرم به قبله نما کم نمی شود
دندان ما ز خوردن نعمت تمام ریخت
اندوه روزی از دل ما کم نمی شود
بی آفتاب، صبح چه روشنگری کند
از نامه تیره روزی ما کم نمی شود
دندان به دل فشار، گر اهل سعادتی
بی استخوان غرور هما کم نمی شود
تیغ شهادت است دل گرم را علاج
این تشنگی به آب بقا کم نمی شود
سیری ز وصل نیست دل بیقرار را
از کاه، حرص کاهربا کم نمی شود
نتوان ز طبع شعله برون برد اشتها
تا زنده است، حرص گدا کم نمی شود
صائب هزار مرتبه کردیم امتحان
درد سخن به هیچ دوا کم نمی شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۹۸
از خط گرفته آن مه تابان نمی شود
این مور بار دست سلیمان نمی شود
بر روی خویش تیغ چرا می کشی عبث
این دل سیه به تیغ مسلمان نمی شود
از ماهتاب خواب سبک می شود گران
موی سفید مانع عصیان نمی شود
سامان پذیر چون شود از تاج زرنگار
از داغ هر سری که به سامان نمی شود
آن را که دستگاه سخاوت بود وسیع
دلتنگ از فضولی مهمان نمی شود
این تنگیی که در دل من خانه کرده است
قانع ز من به چاک گریبان نمی شود
پروای حرف پوچ ندارند بیخودان
دست ز کار رفته مگس ران نمی شود
طوطی ز معنی سخن خویش غافل است
هر کس سخنورست سخندان نمی شود
هر دل که داغ حسن گلو سوز تشنگی است
منت پذیر چشمه حیوان نمی شود
با چار موجه مشت خسی چون طرف شود
صائب حریف شورش دوران نمی شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲۹۹
مژگان ز موج اشک گریزان نمی شود
جوهر ز آب تیغ پریشان نمی شود
خار طلب نمی کشد از پای جستجو
تا گرد بادمحو بیابان نمی شود
گردون به وادی غلطی افتاده است
این راه دور قطع به جولان نمی شود
چشم سیه دل تو قیامت شناس نیست
ورنه کدام روز که دیوان نمی شود
نتوان به آه لشکر غم را شکست داد
این ابر از نسیم پریشان نمی شود
پیوسته همچو خانه آیینه روشن است
کاشانه ای که مانع مهمان نمی شود
نتوان گره به اشک زدن راز عشق را
شبنم نقاب مهر درخشان نمی شود
مجنون عبث به دامن صحرا گریخته است
پوشیده این چراغ به دامان نمی شود
موری که روزی از قدم خویش می خورد
قانع به روی دست سلیمان نمی شود
چین در کمند زلف فکندن برای چیست
سنگ از فلاخن تو گریزان نمی شود
جان داد صبح بر سر یک خنده خنک
غافل همان ز خنده پشیمان نمی شود
در وادیی فتاده مرا کار در گره
کز زخم خار، آبله گریان نمی شود
غافل مشو ز خال ته زلف آن نگار
پیوسته این ستاره نمایان نمی شود
صائب تلاش صحبت درمان زبی تهی است
ورنه کدام درد که درمان نمی شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۳۰۰
سیر از رخ تو دیده به دیدن نمی شود
گل زین چمن تمام به چیدن نمی شود
در دل گره ز زلف تو داریم شکوه ها
کوتاه حرف ما به شنیدن نمی شود
از شرم خویش در پس دیوار مانده ایم
ورنه نقاب مانع دیدن نمی شود
از آب تلخ تازه شود داغ تشنگی
حرص شراب کم به کشیدن نمی شود
هر چند مادرست به اطفال مهربان
تحصیل شیر جز به مکیدن نمی شود
پیری قساوت از دل ظالم نمی برد
دل نرم تیغ را به خمیدن نمی شود
خم در خم سپهر، عبث آه کرده است
کم زور این کمان به کشیدن نمی شود
در گوهر لطیف بود آب بیقرار
حیرت حجاب اشک چکیدن نمی شود
در حسن نقش تن ندهد دل چو ساده شد
آیینه روشناس به دیدن نمی شود
صائب ز بس که محو شکر خواب غفلت است
بیدار چشم ما به پریدن نمی شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۳۰۱
یک بار رو به اهل وفا می توان نمود
تعمیر کعبه دل ما می توان نمود
واسوختن علاج تب عشق می کند
این درد را به داغ دوامی توان نمود
تا نیم قطره در قدح آبروی هست
قطع نظر ز آب بقا می توان نمود
در روزگار صبح بنا گوش آن نگار
پیشین، نماز صبح ادا می توان نمود
سر پنجه تصرف اگر در نگار نیست
گل را ز رنگ وبوی جدا می توان نمود
از دست وپا زدن نرود کارعشق پیش
اینجا به دست بسته شنا می توان نمود
از راه کعبه با جگر تشنه آمده است
یک بوسه نذرصائب ما می توان نمود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۳۰۲
هر بلبلی که بوی گل از خار نشنود
در بر گریز نکهت گلزار نشنود
آگه ز شیوه غلط انداز حسن نیست
از منع هر که مژده دیدار نشنود
هر خسته ای که چاشنی درد یافته است
می نالد آنچنان که پرستار نشنود
باریک تاچو رشته نگردد خداشناس
ذکر خفی ز حلقه زنار نشنود
دارد زکام هر که ز چشم سفید خویش
بی پرده بوی پیرهن یار نشنود
از خلق خویش نهفته شود عیب آدمی
کس بوی خون ز نافه تاتار نشنود
آوازه سخن ز محرک شود بلند
بی زخمه نغمه هیچ کس از تار نشنود
صائب ز پوست غنچه نیاید برون چوگل
تا ناله ای ز مرغ گرفتار نشنود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۳۰۳
برقم ز خرمن از دل بیتاب می جهد
نبضم ز تاب دردچو سیماب می جهد
آرام رابه خواب نبیند، به مرگ هم
طفلی که از خروش من از خواب می جهد
پهلو ز بوریای قناعت تهی مکن
برق از سحاب بستر سنجاب می جهد
بازآکز انتظار تو هر شب هزار بار
چشم امیدواریم از خواب می جهد
صائب رضا به حادثه آسمان بده
این خار کی ز آفت سیلاب می جهد
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۳۰۴
عشق غیور تن به نصیحت کجا دهد
طوفان عنان کجا به کف ناخدا دهد
در زیر تیغ هر که سری باز کرده است
مشکل که تن به سایه بال هما دهد
یک عمر در فراق تو خون خورده ایم ما
یک روز وصل داد دل ما کجا دهد
از بوسه آنچه می دهی ای سنگدل به من
حاشا که هیچ سفله به دست گدا دهد
در عهد ما که قحط نسیم مروت است
جز آه کیست خانه دل ما را صفا دهد
چون دانه هر که سر بدر آرد ز جیب خاک
باید که تن به گردش نه آسیا دهد
چون گل بساط پهن نمودن ز سادگی است
در گلشنی که غنچه صدای درا دهد
ترک اراده کن سبکبار می شود
آهن چو تن به جذبه آهن ربا دهد
با فقر خوش برآی که این لذت آفرین
شیرینی شکر به نی بوریا دهد
کام نهنگ وشیر بود مهد راحتش
آزاده ای که تن به مقام رضا دهد
صائب ز دست وپا بگذر در طریق عشق
تا بال وپر ترا عوض دست وپا دهد
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۳۰۵
در دل کسی که راه هوا وهوس دهد
آیینه را به دست پریشان نفس دهد
تاوان عمر رفته ز گردون توان گرفت
گر آب رفته ریگ روان بازپس دهد
غافل ز حال گوشه نشینان کجا شود
آن کس که آب ودانه به مرغ قفس دهد
از غفلت است ریشه دواندن به مغز خاک
در گلشنی که غنچه صدای جرس دهد
ای غیر، عرض داغ به روشندلان مده
کاین قلب اگر به کور دهی باز پس دهد
از جسم نیست ذوق سفر جان خسته را
چون مرغ پر شکسته که تن در قفس دهد
صائب کشیده دار سگ نفس را عنان
این گرگ را برای چه عاقل مرس دهد
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۳۰۶
گل داده هرزه نالی چمن دهد
گوش گران سزای لب پر سخن دهد
برگ خزان رسیده شمارد سهیل را
لعلش که گوشمال عقیق یمن دهد
دریا شهید عشق ترا شستشو نداد
شبنم چه داد لاله خونین کفن دهد
آتش غلط نکرد که کار سپند ساخت
تا کی به ناله دردسر انجمن دهد
نگذارم آفتاب برد شبنمی ز باغ
گر بلبل اختیار گلستان به من دهد
یک داغ چون کند به دل لخت لخت ما
یک شمع چو فروغ به صد انجمن دهد
صائب به ذوق این غزل تازه، عندلیب
صد بوسه رونما، ز گل ویاسمن دهد
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۳۰۷
شوخی که عرض حسن به اغیار می دهد
آب خضر به صورت دیوار می دهد
زودا که رخ به خون جگر لاله گون کند
آن ساده دل که تربیت خار می دهد
روشندلان ز خصم ندارند جان دریغ
آیینه آب سبزه زنگار می دهد
از پاک طینتی است که ابر گرفته رو
رزق صدف ز گوهر شهوار می دهد
بی حاصلی است حاصل دل تا بود درست
این شاخ چون شکسته شود بار می دهد
موسی ز اشتیاق تجلی هلاک شد
ایزد به طور وعده دیدار می دهد
صد عقده باز می کند از کار خویشتن
صائب کسی که سبحه به زنارمی دهد
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۳۰۸
در پرده غنچه برگ سفر ساز می دهد
شبنم عبث چه آینه پرداز می دهد
در بزم عشق کیست که سازد صدا بلند
اینجا سپند سرمه به آواز می دهد
امروز در قلمرو جرأت دل من است
کبکی که سینه طرح به شهباز می دهد
دل ذره ذره گشت وهمان گرم ناله است
این جام توتیا شد وآواز می دهد
صائب کسی که از سخن تازه یافت جان
آب حیات را به خضر باز می دهد
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۳۰۹
هر کس سخن به دشمن انصاف می دهد
در دست زنگی آینه صاف می دهد
همت نه بی دریغ زر وسیم دادن است
اهل کرم کسی است که انصاف می دهد
چون مور در خرابه دنیا چه سر کنم
جایم چو نقطه بر سر خود قاف می دهد
صائب چه بی دریغ ز کلکت سخن چکد
آب حیات را چه به اسراف می دهد
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۳۱۰
مجنون عنان به مردم عاقل نمی دهد
موج رمیده دست به ساحل نمی دهد
آن دل رمیده ام که درین دشت آتشین
پیکان آبدار، مرا دل نمی دهد
موجی که پشت پای به بحر گهر زده است
دامن به دست خالی ساحل نمی دهد
خونم کدام روز که از شوق تیغ تو
رقصی به یاد طایر بسمل نمی دهد
در خاک، اهل شوق همان در ترددند
سیلاب پشت عجز به منزل نمی دهد
تا چند ناله در جگر ریش بشکنم
این خار داد آبله دل نمی دهد
زین پیش اهل دل به سخن جان سپرده اند
امروز هیچ کس به سخن دل نمی دهد
زنهار حلقه بر در چرخ دنی مزن
کاین سنگدل جواب به سایل نمی دهد
صائب که بارها به سخن داده است جان
ز افسردگی کنون به سخن دل نمی دهد
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۳۱۱
خالش خبر ز سر دهانم نمی‌دهد
زان راز سر به مهر نشانم نمی‌دهد
شد بسته راه خیر به نوعی که آن دهن
یک بوسه آشکار و نهانم نمی‌دهد
هرچند شد ز حلقه خط پای در رکاب
زلفش همان به دست عنانم نمی‌دهد
چون خال سوخت تخم امید من و هنوز
لعل لبش به آب نشانم نمی‌دهد
با آن که عمرهاست پریشان اوست دل
شیرازه‌ای ز موی میانم نمی‌دهد
فریاد کز سیاه دلی خط عنبرین
راه سخن به کنج دهانم نمی‌دهد
دست از میان زلف تو کوته نمی‌کنم
تا از دل رمیده نشانم نمی‌دهد
در زیر لب مراست سخن‌های آتشین
چون شمع اشک و آه امانم نمی‌دهد
دیگر چه واقع است که آن چشم خوابناک
در پرده رطل‌های گرانم نمی‌دهد
هرچند چون قلم دلم از درد شد دو نیم
حرف شکایتی به زبانم نمی‌دهد
کی می‌کنم نظر به خرامش که همچو موج
بی‌طاقتی به آب روانم نمی‌دهد
صائب منم که کوه غم و درد روزگار
استادگی به طبع روانم نمی‌دهد