mabidan/ganjoor huggingface dataset:
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۵۳
گل عمر بسی کرد طلب پس چه کند
آورد ز غنچه جان به لب پس چه کند
بلبل سبقی از ورق گل میخواند
تکرار همی کند به شب پس چه کند
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۵۴
با گل گفتم که با چنین عمر که هست
انگار که نیست رخت بر باید بست
گل گفت: چو نیست در جهان جای نشست
هم بر سر پای میروم دست به دست
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۵۵
گل بین که به صد غنج و به صدناز رسید
وز غنچهٔ سرکش به صد اعزاز رسید
رازی که صبا به گوش گل درمیگفت
امروز به بلبل آن همه باز رسید
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۵۶
تا پرده ز روی گلِ تر باز افتاد
بلبل با گل همدم و همراز افتاد
ناآمده گویی به سرانجام رسید
زین شیوه که کار غنچه آغاز افتاد
عطار — باب چهل و پنجم: در معانیی كه تعلق به گل دارد — شمارهٔ ۵۷
آن نقد نگر که در میان دارد گل
یعنی که کنار زرفشان دارد گل
گل میخندد که زعفران خورد بسی
شک نیست در آن که زعفران دارد گل
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۱
ای صبح به یک نَفَس سبق چون بُردی
روشن به شبِ تیره شبیخون بُردی
دعوی کردی که صادقم دم دادی
کاذب بودی به خنده بیرون بُردی
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۲
ای صبح چو امشب تو ز اهلِ حَرَمی
هندوی توام، مباش ترکی عجمی
زنهار مَدَم که در دل آتش دارم
آتش گردم گر بدمد صبح دمی
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۳
ای صبح به جز نام تو را صادق نیست
زیرا که دلت چون دلِ من عاشق نیست
چون تو ز خورشید پشت گرم میداری
با خنده دم سرد بهم لایق نیست
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۴
ای صبح قدم به جایگه بایدداشت
در بحر فلک دم پگه باید داشت
گر در تابد ز صدقِ تو خورشیدت
چون غوّاصان دست نگه باید داشت
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۵
ای شب مزن از ستاره چندینی جوش
خفاش بسیست نور و ظلمت در پوش
وی صبح گر آفتاب داری در دل
چون همنفسِ تو کاذب افتاد خموش
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۶
ای صبح اگر دم به هوس خواهی زد
از همدمی کدام کس خواهی زد
عمریست که تا همنفسی یافتهای
آن هم برود تاکه نفس خواهی زد
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۷
بیهمدم اگر دمی زنی نقصان است
زیرا که تو را همدم مطلق جان است
چون صبح نیافت همدمی در همه عمر
دم گر چه به صدق میزنی تاوان است
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۸
چون هم نفسِ همه کسی هر جاییست
پس هم نفست خموشی و تنهاییست
در صدق ز صبح نیستی روشنتر
اول که نفس زند دوم رسواییست
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۹
ای صبح اگر از پرده عَلَم خواهی زد
بی تیغ مرا سر چو قَلَم خواهی زد
زان سِر که میان من و یار است امشب
دم نتوان زد چرا تو دم خواهی زد
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۱۰
وقت است که ساقی سرِ می بگشاید
مطرب ره چنگ و دم نی بگشاید
تاروی چو خورشیدِ تو نَبْوَد به صبوح
کارم به کلیدِ صبح کی بگشاید
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۱۱
آوازِ خروس صبح در سمع افتاد
آتش ز فروغ باده در شمع افتاد
برخیز و صبوح کن که چون ابرِ بهار
از خندهٔ صبح گریه بر جمع افتاد
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۱۲
ای صبح مرو دم پراکنده مزن
گر تیغ کشی بر من افکنده مزن
از هر مژه سیلی دگرم میریزی
آبت ببرد گریهٔ من، خنده مزن
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۱۳
ای صبح چرا اسبِ ستیز انگیزی
یعنی به دمی آتشِ تیز انگیزی
گر دم زنی امشب که شبِ خلوتِ ماست
همچون دمِ صور رستخیز انگیزی
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۱۴
ای صبح مرا به صد عذاب اندازی
کرجست طلب در آفتاب اندازی
از گریهٔ من همه جهان آب گرفت
گر خنده زنی سپر بر آب اندازی
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۱۵
دوش از برِ من یار گریزان میرفت
ناکرده صبوح صبح خیزان میرفت
صبح از لبِ او خنده زنان میآمد
شب از چشمم ستاره ریزان میرفت
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۱۶
ای صبح اگر عزیمتِ خنده کنی
حالم چو جمالِ خویش فرخنده کنی
دایم چو تویی همدم عیسی در دم
تا بوکه دل مردهٔ من زنده کنی
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۱۷
ای صبح هنوز ماهتاب است، مخند
در شیشهٔ ما یقین شراب است، مخند
در تیغ نهاده‌ای قلم میخندی
چون جای تو تیغ آفتاب است، مخند
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۱۸
ای شب تو طریقِ زلفِ جانان داری
یعنی نتوان گفت که پایان داری
ای صبح مرا جان به لب آمد امشب
آخر نَفَسی بزن اگر جان داری
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۱۹
ای صبح دمی به خنده بگشای لبی
تا باز رهم من از چنین تیره شبی
چون از خورشید در دل آتش داری
گر درگیرد دَمِ تو نَبْوَد عجبی
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۲۰
تا کی ز شبِ دراز گریان گردم
در تاریکی چو زلفِ جانان گردم
گر زنگی شب، چو صبح، خندان گردد
من چون زنگی سپید دندان گردم
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۲۱
ای صبح! مدم، مخند و مپسند آخر
یک روز لب از خنده فرو بند آخر
من میگریم که امشبی روز مشو
تو بر دَمِ بامداد تا چند آخر
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۲۲
ای صبح! چو دیدی بر من سیم تنی
بر عشرت ما خنده زدی بی دهنی
گر من بخرید می دمت از کاذب
بفروختیی همه جهان بر چو منی
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۲۳
امشب ز دمیدن تو ترسم ای صبح
وز تیغ کشیدن تو ترسم ای صبح
چون در پس پرده یار با ما بنشست
از پرده دریدن تو ترسم ای صبح
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۲۴
امشب که دمی هم نفس جانانم
سرمایهٔ عمر این نفس میدانم
ای صبح، چو از دم آتش افزون گردد
گر در دمی، آتش بزنی در جانم
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۲۵
امشب اگر از تو بی قراری نرود
از روز دگر سفیدکاری نرود
من زلف دراز تو به شب پیوندم
کز روی تو صبح را به یاری نرود
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۲۶
امشب چه شود که لب ببندی ای صبح
درد من و یارم نپسندی ای صبح
چون بر سر ما شمع بسی میگرید
شاید که تو نیز برنخندی ای صبح
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۲۷
ای چرخ ز دریوزهٔ تو میگریم
وز خرقه پیروزهٔ تو میگریم
وی صبح چو بر همه جهان میخندی
از خندهٔ هر روزهٔ تو میگریم
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۲۸
صبحا! ندمی تو تا که بندی نکنی
یک روز دوای دردمندی نکنی
چون شمع مرا گریهٔ هر شب بس نیست
گر هر روزیم ریشخندی نکنی
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۲۹
امشب بر ماست آن صنمِ جان افروز
ای صبح! مشو روز و مرا جان بمسوز
گرچه همه شب به لطف زاری کردم
هم بر دم بامدادی ای صبح امروز
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۳۰
ای صبح!‌اگر تو یاریی خواهی کرد
آنست که پرده داریی خواهی کرد
من خود ز سیه گری شب میترسم
تو نیز سفیدکاریی خواهی کرد
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۳۱
ای صبح! امشب علاج دیگر نبرم
گر دست به زلف آن سمن برنبرم
با هر سرِ موی او سری دارم من
چندین سر اگر تیغ کشی سر نبرم
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۳۲
ای صبح! هزار پرده در پیش انداز
وان جمله بدین عاشق دل ریش انداز
امشب شب خلوت است ما را بمژول
هر تیغ که برکشی سر خویش انداز
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۳۳
ای صبح! اگر بلندیت هست امشب
از بهر خدا که صبر کن پست امشب
تا دور ز رویت من سرمست امشب
در گردنِ مقصود کنم دست امشب
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۳۴
ای صبح! اگر طلوع خواهی کردن
در کشتن من شروع خواهی کردن
حقا که اگر رنجه شوی ز آه دلم
از نیمهٔ ره رجوع خواهی کردن
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۳۵
ای صبح! مخند امشب و لب بر لب باش
با عاشقِ دلسوخته هم مذهب باش
چون یار بر من است تا روز امشب
یک روز مدم گو همه عالم شب باش
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۳۶
امشب که مرا نه تاب و نه تب بودست
با یار به هم جامِ لبالب بودست
ای صبح! در آن کوش که امشب ندمی
زیرا که مرا روز خود امشب بودست
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۳۷
ای صبح! جهان فروز عالم تو نیی
در خنده زدن شکرفشان هم تو نیی
چون نیست تُرا یک صفت همدم من
دم درکش و دم مده که همدم تو نیی
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۳۸
جانم به مرادِ دل رسیدست امشب
بر سیم بری سری کشیدست امشب
ای صبح! مکن مرا مگریان و مخند
کآرام دل من آرمیدست امشب
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۳۹
گر صبح شبی واقعهٔ من دیدی
در پرده شدی پردهٔ من نَدْریدی
ور دم نزدی یک سخنم نشنیدی
تا حشر دمش فرو شدی نَدْمیدی
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۴۰
آن شب که بود وصال جان افروزم
من جملهٔ شب حیلهگری آموزم
از هر مژه سوزنی کنم تا شب را
بر صبحدم روز قیامت دوزم
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۴۱
دوش آن بت مستم به طلب آمده بود
شب خوش میکرد آن که به شب آمده بود
چه سود که چون صبح وصالش بدمید
جانم به وداع تن به لب آمده بود
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۴۲
دوش آمد و گفت: چند جانت سوزم
وقت است که امشبیت جان افروزم
دردا که هنوز در دهن داشت سخن
خود صبح برآمد و فرو شد روزم
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۴۳
چندان که به ناله میگشایم لب را
وز بیخوابی میشمرم کوکب را
خود روز پدید نیست یا رب چه شب است
کامشب گویی روز فروشد شب را
عطار — باب چهل و ششم: در معانیی كه تعلّق به صبح دارد — شمارهٔ ۴۴
گر زلفِ بتم نیی تو ای شب بسر آی
تا کی ز درازی تو کوتاهتر آی
وی صبح اگر از دل کُهْ میندمی
یعنی که ز سنگ آخر از پرده برآی
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۱
بس آب که بگذشته ز سر از تو مراست
بس آتش و خون که در جگر از تو مراست
در عشق تو یکتا صفتم لیک چو شمع
در هر تویی سوز دگر از تو مراست
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۲
با عشق تو جان خویش در خواهم باخت
با گریه بهم خون جگر خواهم باخت
گر میگریم چو شمع زیبنده مراست
کز هر اشکی سری دگر خواهم باخت
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۳
ای در سر ذرّه ذرّه سودا از تو
چون ذرّه هزار بی سر و پا از تو
مردی باید چو شمع دل پُر آتش
وآنگاه چو شمع پای بر جا ازتو
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۴
تا چند ز سودای تو در سوز و گداز
چون شمع آرم به روز شبهای دراز
تا کی ز تو بازمانم ای شمع طراز
مانندهٔ طفل تشنه از پستان باز
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۵
خونی که ز تو درجگرم میگردد
میجوشد و گردِ نظرم میگردد
چون شمع هزار اشک سرگردانی
بر رخ ریزم که بر سرم میگردد
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۶
جان پیش رخت نثار خواهم آورد
دل در غمت استوار خواهم آورد
چون شمع سری هزار خواهم آورد
پیشت همه در کنار خواهم آورد
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۷
گه عشق توام چو شمع گرینده کند
گه چون صبحم با لب پُر خنده کند
چون صبح اگرم زنده کنی زنده شوم
گردن زدنم پیش رخت زنده کند
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۸
در عشق تو از نفع و ضرر نندیشم
چون شمع ز سوزِ پا و سر نندیشم
چون هیچ دگر نیست مرا جز غم تو
تا هست غمت چیزِ دگر نندیشم
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۹
جان روی دل افروزِ تُرا باید داشت
دل ناوک دلدوزِ تُرا باید داشت
چون شمعم اگر هزار سر خواهد بود
آن چندان سرسوزِ تُرا باید داشت
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۱۰
دل شمع تو شد به یک نفس مرده شود
ور زنده شود جان به لب آورده شود
اشکی که ز سوز میفشانم چون شمع
باز از دم سرد بر رخ افسرده شود
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۱۱
تن جز به هوای تو قدم مینزند
جان جز به ثنای تو قلم مینزند
بیچاره دلم که همچو شمعی همه شب
میسوزد و میگرید ودم مینزند
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۱۲
ای جان و دلم به جان و دل مولایت
از جای شدم ز عشق یک یک جایت
تو شمعِ منی و منْت پروانه شدم
جز سوخته سر میننهم بر پایت
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۱۳
بر خویش بسی چو شمع بگریسته‌ام
تا بی‌تو چرا به خویش نگریسته‌ام
بی‌سوز تو چون شمع فرو مردم من
چون شمع مگر ز سوز می‌زیسته‌ام
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۱۴
کارم که چو زلف تو مشوش دارم
از دست بشد چگونه دل خوش دارم
گر چون شمعم پای بر آتش چه عجب
زیرا که چو شمع سر در آتش دارم
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۱۵
ای رفته به آسمان نفیرم بی تو
یک لحظه قرار مینگیرم بی تو
تو شمع منی بیا و میسوز مرا
کان دم که نسوزیم بمیرم بی تو
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۱۶
هر لحظه در آتشِ غمم اندازی
ور ناله کنم در عدمم اندازی
چون شمع اگر زار بگریم بر خویش
در حال سر اندر قدمم اندازی
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۱۷
از آتشِ عشق چون تو جان افروزی
چون شمع نفس نمیزنم بی سوزی
عمری است که بی تو جان من میسوزد
آخر بر من دلت نسوزد روزی
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۱۸
ای کاش هزار موی بشکافتمی
وز تو سرِ یک موی خبر یافتمی
گر عشق رخِ تو نیستی آتشِ صِرف
چون شمع کی از سوزِ تو سر تافتمی
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۱۹
آن دل که چو موم نرمم آمدبی تو
از بس که بسوخت شرمم آمد بی تو
تادیدهام از دور تُرا شمع توام
زان در دهن آب گرمم آمد بی تو
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۲۰
در راه غمِ تو جسم و جوهر بنماند
ره محو شد و رهرو و رهبر بنماند
من راه چگونه گیرم از سرکه چو شمع
تا راه به پای برده شد سر بنماند
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۲۱
جان بر گرهِ زلفِ تو آموخته گیر
بی روی تو چشم از دو جهان دوخته گیر
دل را که چو پروانه به پای افتادست
چون شمع اگر بسر برم سوخته گیر
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۲۲
از بس که ز غم سوختم ای شمع طراز
چون شمع ز تو سوخته میمانم باز
کوتاه کنم سخن که مینتوان گفت
غمهای دلم مگر به شبهای دراز
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۲۳
تادور فتادهام از آن نادره کار
دل گشت به صد پاره و صد شد به هزار
من چون شمعم که در فراقِ رخِ یار
شب میسوزم به روز میمیرم زار
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۲۴
دل در غم عشقِ دلفروزم همه شب
وز آتش دل میان سوزم همه شب
هستم چو چراغ مرده تا شب همه روز
وز سوز چو شمع تا به روزم همه شب
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۲۵
تا آتشِ عشقِ او برافروخت مرا
در اشک چو شمع غرقه میسوخت مرا
عمری میگفت رخ به تو بنمایم
چون رخ بنمود دیده بر دوخت مرا
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۲۶
در عشق چو شمع من به سوزم زنده
در سوز بروی دلفروزم زنده
امشب همه گردِ من درآیند به جمع
زیرا که چو شمع تا به روزم زنده
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۲۷
تا روی به روی دلفروز آوردیم
چون شمع گداختیم و سوز آوردیم
بس شب که میان جمع اندوهگنان
چون شمع به صد سوز به روز آوردیم
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۲۸
هر دل که ره چنان جمالی یابد
گر خورشیدی بود زوالی یابد
با هجر بساختم که پروانه ز شمع
ناکام بسوزد چو وصالی یابد
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۲۹
با دل گفتم که راه دلبر گیرم
چون راه به پای شد ز سر درگیرم
واکنون که چو شمع ره به پای آوردم
در سوز بمُردم چه ره از سر گیرم
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۳۰
امشب به صفت شمع دلفروزم من
میگریم و میخندم و میسوزم من
ای صبح بدم که عمر شب خوش کندم
زیرا که چو شمع زنده تا روزم من
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۳۱
خورشید ز سوزِ من سراسیمه بسوخت
مه را ز طنابِ آه من خیمه بسوخت
چون شمع تنم بماند دانی که چه بود
یک نیمه در اشک رفت و یک نیمه بسوخت
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۳۲
تا چند قفا ز نیک و بد خواهم خورد
خونابهٔ خصم بی خرد خواهم خورد
بر سفرهٔ سفلهای اگر بنشینم
چون شمع بر آن سفره ز خود خواهم خورد
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۳۳
زین کار که در گردنِ من خواهد بود
آتش همه در خرمنِ من خواهد بود
با سر نتوانم که زیم زانکه چو شمع
سر بر تنِ من دشمن من خواهد بود
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۳۴
چون عین بریدگی بود دوختنم
پس بی خبریم به ز آموختنم
چه سود چو شمع اول افروختنم
چون خواهدْ بود آخرش سوختنم
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۳۵
شمعم که خوشی میان سوزم بکُشند
گر بهتر و گر بتر فروزم بکُشند
گر شمع نیم چرا به هر جمع مرا
شب میسوزند تا به روزم بکُشند
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۳۶
شمعم که غذای من ز من خواهد بود
در چنبر حلقِ من رسن خواهد بود
کس را چه گناه کاین همه سوز و گداز
چون شمع مرا ز خویشتن خواهد بود
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۳۷
شمعم که چنین زار و نزار آمده‌ام
در سوختن و گریهٔ زار آمده‌ام
از اشک نمیرد آتشِ من همه شب
چون شمع ز آتش اشکبار آمده‌ام
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۳۸
گر میسوزم مرا مکن چندین عیب
کاتش دارم چو شمع دایم در جیب
زان میسوزم مدام تابوکه چو شمع
تن را در جان گدازم و جان در غیب
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۳۹
گفتی چه کنم تا شب من گردد روز
وز نورِ سوادِ فقر گردم فیروز
یک شمع اندیش هر دو عالم وانگه
گر آتشِ عشق داری آن شمع بسوز
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۴۰
دانی تو که شمع را چرا افروزند
تا کشتنش و سوختنش آموزند
چون آتش سوزنده غیب است بسی
چیزی باید که دایمش میسوزند
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۴۱
ای دل دیدی که هر که شد زنده بمُرد
جاوید خدای ماند ار بنده بمُرد
جان آتش و تن چوموم شمع است مرا
چون موم بسوخت آتش سوزنده بمُرد
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۴۲
امروز منم عهد مصیبت بسته
برخاسته دل میان خون بنشسته
چون شمع تنی سوخته جانی خسته
امید گسسته اشک در پیوسته
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۴۳
مائیم ز غم سوخته خوش خوش چون شمع
وز گریهٔ پیوسته مشوش چون شمع
نایافته نور صدق یک دم چون شمع
گم کرده سررشته درآتش چون شمع
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۴۴
در خفیه بسوختم بسی بی آتش
هرگز که چنین سوخت کسی بی آتش
آن میخواهم چو شمع در عمر دراز
کز سینه برآرم نفسی بی آتش
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۴۵
چون نیست نصیبِ من به جز غمخواری
موجود برای غم شدم پنداری
چون شمع اگر تنم بسوزد صد بار
یک ذرّه ز پروانه نجویم یاری
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۴۶
تا چند روم که این ره کوته نیست
وز هر سویی که راه جویم ره نیست
چون شمع میان آب و آتش شب و روز
میسوزم و کس ز سوز من آگه نیست
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۴۷
پیوسته ز عشق جان و تن میسوزم
در درد فراق خویشتن میسوزم
من خام طمع به صد هزاران زاری
چون شمع میان پیرهن میسوزم
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۴۸
سر رفت به باد و من کله میدارم
چشمم بشد و گوش به ره میدارم
در گریه و در گداز مانندهٔ شمع
میسوزم و خویش را نگه میدارم
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۴۹
چون صبح به خنده یک نفس خرسندم
چون ابر به گریه نیست کس مانندم
با خنده و گریهٔ کسم کاری نیست
بر خود گریم چو شمع و برخود خندم
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۵۰
شمعم که ز خود نهان فرو میگریم
میخندم و هر زمان فرو میگریم
بر گریهٔ من چو هیچ کس واقف نیست
خوش خوش به درون جان فرو میگریم
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۵۱
ما بحرِ بلا پیش گرفتیم و شدیم
قربان گشتن کیش گرفتیم و شدیم
چون اشک به پای اوفتادیم به درد
چون شمع سرِ خویش گرفتیم و شدیم
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۵۲
شمعم که حریف آتشم می‌آید
وز اشک همه پیشکشم می‌آید
در سوز مصیبت فراقِ تو چو شمع
بر خویش گریستن خوشم می‌آید
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۵۳
هر لحظه مرا چو شمع سوز افزون شد
وز گریه کنارم چو شفق پُر خون شد
در عشق کسی درست آید که چو شمع
از پای درآمد و به سر بیرون شد
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۵۴
داری سرِ عشق کار از سردرگیر
گر مست نیی خمار از سر درگیر
ور نرم نشد چو موم این رمز تُرا
چون شمع هزار بار از سر درگیر
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۵۵
تا هیچ چو شمعت سر و کار خویش است
گردن زدنی بهر سرت در پیش است
چه سود به یک پای ستاده چون شمع
زیرا که هزار سر چو شمعت بیش است
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۵۶
گر عیاری خشک و ترت سوختنی است
ور طیاری بال و پرت سوختنی است
سر در ره عشق باز زیرا که چو شمع
تا خواهد بود یک سرت سوختنی است
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۵۷
تا تو به بلای عشق تن در ندهی
هرگز نرسی به وصل آن سروسهی
میسوز چو شمع و صبر میکن در سوز
آخر چو بسوزی برهی یانرهی
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۵۸
گر هست دلت سوختهٔ جان افروز
از شمع میانِ سوختن عشق آموز
شبهای دراز ماهتابی چون روز
چون شمع نخفت میگری و میسوز
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۵۹
ای آن که دل زندهٔ تو مُرد از تو
ناخورده ز صافِ عشق یک دُرد از تو
عمری است که علمِ شمع میآموزی
چه سود که پروانه سبق بُرد از تو
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۶۰
چون شمع به یک نفس فرو مرده مباش
در کوی هوس عمر بسر برده مباش
چون شمع فسرده آمد اندر ره عشق
میسوزندش که نیز افسرده مباش
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۶۱
آن را که درین حبسِ فنا باید مُرد
چون برق جهنده کم بقا باید مُرد
منشین ز سر پای که تا چشم زنی
همچون شمعت بر سر پا باید مُرد
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۶۲
در عشق چو شمع با خطر نتوان زیست
چون شمع شدی نیز به سر نتوان زیست
دل مُرده چو مرد بی خبر نتوان مُرد
در نزع چو شمع در سحر نتوان زیست
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۶۳
چون گل به دل افروخته میباید بود
چون غنچه به لب دوخته میباید بود
چون هست وبالِ ما سخن گفتن ما
چون شمع زبان سوخته میباید بود
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۶۴
در عشق چو شمع سوز باید آورد
پس روی به دلفروز باید آورد
در گریه و سوز و سر بریدن باری
با شمع شبی به روز باید آورد
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۶۵
چون تن زده سر به راه میباید داشت
بگشاده زبان گناه میباید داشت
چون شمع برون داشت زبان ببریدند
در کام زبان نگاه میباید داشت
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۶۶
در شمع نگر فتاده در سوز و گداز
برّیده ز انگبین به صد تلخی باز
شاید که زبانْش در دهان گیرد گاز
تا در آتش زبان چرا کرد دراز
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۶۷
شمعی که ز درد او کسی باز نگفت
جان داد که یک سخن به آواز نگفت
شاید که ببرّند زبانش که به قطع
تا در دهن گازنشد راز نگفت
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۶۸
از دل غم دلفروز میباید دید
وز جان چو چراغ سوز میباید دید
وین از همه سختتر که مانندهٔ شمع
سوزِ شب و مرگِ روز میباید دید
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۶۹
بس شب که چو شمع با سحر باید بُرد
در هر نفسی سوزِ دگر باید بُرد
عمری که بدو چو شمع امیدی نیست
هم بر سر پای می بسر باید بُرد
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۷۰
شمعی که ز سوز خویش بر خود بگریست
این خنده به سر بریدنش باری چیست
در عشق چو شمعِ مرده میباید زیست
پس در همه کس چو شمع روشن نگریست
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۷۱
گفتم: شمعا! چند گدازی مگداز
گفتا: تو خبر نداری از پردهٔ راز
چون نگدازد کسی که او را همه شب
بر سر دو موکل بود از آتش و گاز
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۷۲
گفتم:‌شمعا! چون همه شب در کاری
از گرمی کار و بار برگی داری
گفتا که درین سوختن و دشواری
اشکم بارست و آتشم سرباری
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۷۳
ای شمع سرافراز چه پنداشته‌ای
کز سرکشی خویش سر افراشته‌ای
در سوختن و بریدن افکندی سر
با خویش همانا که سری داشته‌ای
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۷۴
ای شمع! فروختی و لاف آوردی
آتش به سر خود به گزاف آوردی
در سینه چو من نهفته در آتش عشق
از بهر چه سر را به طواف آوردی
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۷۵
چون شمع دمی نبود خشنود از خویش
در سوز برآورد بسی دود از خویش
گفتم که مسوز، گفت: تو بی خبری
زان میسوزم تا برَهم زود از خویش
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۷۶
میپرسیدم دوش ز شمع آهسته
کاخر به خوش آیدت بگو ای خسته!
گفت: آن که مرا به درد من بگذارند
تا میسوزم به دردِ خود پیوسته
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۷۷
شمع از در جمع چون درآمد حالی
گفتم که تُرا کار برآمد حالی
گر آتش سوزنده در افتاد به تو
شکر ایزد را کان به سرآمد حالی
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۷۸
آتش همه با شمع جفا خواهد کرد
وز سوختنش بی سر وپا خواهد کرد
کردش ز عسل جدا به گرمی آخر
وز موم به نرمیش جدا خواهد کرد
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۷۹
از روغنِ شمع بوی خون می‌آید
کز پیشِ عسل تشنه کنون می‌آید
این طرفه که در مغز وی افتاد آتش
روغن همه از پوست برون می‌آید
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۸۰
ای شمع! تُرا نیست ز سوز آگاهی
زیرا که ز سوختن بسی میکاهی
مینالم من ز شادی سوز مدام
پس عشق درآموز اگر میخواهی
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۸۱
ای شمع! برو که سوختن حدّ من است
مقبول نیی که سوز تو ردّ من است
تو میسوزی به درد و من مینالم
پس سوز نه برقدّ تو بر قدّ من است
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۸۲
ای شمع! تُرا ز سوز محروم کنند
گر سوز منتْ تمام معلوم کنند
فرقی است ز سوزی که همه جان سوزد
تا آن که به دستِ خویش از موم کنند
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۸۳
ای شمع! تویی علی الیقین دشمنِ تو
خود را کشتی خون تو در گردنِ تو
با آتش سوزنده گرفتی سرِخویش
تا چند زسرگرفتگی کردنِ تو
عطار — باب چهل و هفتم: در معانیی كه تعلق به شمع دارد — شمارهٔ ۸۴
ای شمع! چو از آتش افسر کردی
تا دست به گردن بلا در کردی
در سر مکن از خویش و غمِ خود خور ازانک
بی سرگشتی از آنچه در سر کردی