mabidan/ganjoor huggingface dataset:
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۴۲
جذبه عاشق اثر در سنگ خارا می‌کند
کوهکن معشوق خود از سنگ پیدا می‌کند
هرکه بر خود سخت گیرد کارهای سهل را
سنگ بهر شیشه هستی مهیا می‌کند
دامن همت به دست آور درین گلشن که سرو
طی راه عالم بالا به یک پا می‌کند
کار روشن گوهران هرگز نیفتد در گره
کشتی می بادبان از ابر پیدا می‌کند
دست ناشستن ز دنیا بی‌جگر دارد ترا
ورنه ماهی بستر و بالین ز دریا می‌کند
جمع می‌سازد دل صدپاره را سودای عشق
لاله از داغ درون شیرازه پیدا می‌کند
قهرمان عشق را آیین و رسم دیگرست
دار منصور از کلام راست برپا می‌کند
صحبت همت‌بلندان کیمیای دولت است
تاج‌بخشی ساغر از بالای مینا می‌کند
می‌تواند بر کمر زد دست در دیوان حشر
هرکه امروز از بصیرت کار فردا می‌کند
خامشی از هرزه‌گویان است در دیوان عشق
دل همان از ساده‌لوحی نامه انشا می‌کند
گر رگ خامی نباشد با جنونش دور نیست
روزگاری شد که صائب مشق سودا می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۴۳
سیل اشکم گوهر راز آشکارا می‌کند
آنچه پنهان کرده‌ام سیما هویدا می‌کند
لعل نوشین خنده‌ات کار مسیحا می‌کند
یعنی از عیسی بمیرد باز احیا می‌کند
نیست زور بازوی دولت درین ره دستگیر
می‌خورد خضر آنچه اسکندر تمنا می‌کند
گر به ظاهر گریه بلبل ندارد اعتبار
دامن خود را به این امید، گل وا می‌کند
صد بهشت از عشق در هر گوشه‌ای آماده است
زاهد کوته‌نظر جنت تمنا می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۴۴
هرکه آن لب‌های میگون را تماشا می‌کند
چشم می‌پوشد ز حیرانی دهن وا می‌کند
از نگاهی می‌دهد جان چشم او عشاق را
نرگس بیمار اینجا کار عیسی می‌کند
روی آتشناک خون بوسه می‌آرد به جوش
جلوه مستانه حشر آرزوها می‌کند
بی‌حجابی آرزو را می‌کند مطلق عنان
خنده گل دست گلچین را به خود وا می‌کند
این قدر تعجیل در دلسوزی عاشق چرا؟
بیش ازین با چوب خشک آتش مدارا می‌کند
چون گل از خمیازه آغوش می‌ریزد ز هم
هرکه آن سرو خرامان را تماشا می‌کند
از صراحی گرد نان دارد کسی را در نظر
شاخ گل دستی که در گلزار بالا می‌کند
آن که رو در خلوت آیینه تنها کرده است
کاش می‌دانست تنهایی چه با ما می‌کند
کوه غم بر سینه من ابر رحمت می‌شود
در دل من داغ کار چشم بینا می‌کند
هر سر خاری چو مجنون گردنی افراخته است
ناقه لیلی مگر آهنگ صحرا می‌کند؟
صائب این حسن به سامانی که من دیدم از او
دیده آیینه را سیر از تماشا می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۴۵
عشق جا در سینه های تنگ پیدا می کند
جای خود را این شرر در سنگ پیدا می کند
با سبک قدران نمی گردد طرف تمکین عشق
کوهکن از بیستون همسنگ پیدا می کند
نیست جان پاک را چون بیقراری صیقلی
آب چون ماند ازروانی زنگ پیدا می کند
آرزو در طبع پیران از جوانان است بیش
در خزان هر برگ چندین رنگ پیدا می کند
می شود از خط دل سنگین خوبان چرب نرم
عذرخواه از مومیایی سنگ پیدا می کند
هر که دارد ناخن مشکل گشایی چون نسیم
در گلستان غنچه دلتنگ پیدا می کند
باش با نان تهی قانع کز الوان نعم
آرزو گلهای رنگارنگ پیدا می کند
غافلان را پرده غفلت بود در آستین
پای خواب آلود عذر لنگ پیدا می کند
در کلام عاشقان هم ربط پیدا می شود
نغمه بلبل اگر آهنگ پیدا می کند
آن که جنگ او بود شیرین تر از حلوای صلح
بی سبب تقریب بهر جنگ پیدا می کند
نیست خوبان را به از شرم و حیا گلگونه ای
شیشه حسن از باده گلرنگ پیدا می کند
نیست صائب فکر روزی عاشق دیوانه را
دانه خود کبک مست از سنگ پیدا می کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۴۶
دل در آن زلف زره سان جای خود وا می کند
شست چون صاف است پیکان جانی خود وا می کند
موشکافان زود در دلها تصرف می کنند
شانه در زلف پریشان جای خود وا می کند
طوطی از شیرین زبانی محرم آیینه شد
در دل آهن سخندان جای خود وا می کند
شد خراباتی گل از روی گشاد خویشتن
بوسه در لبهای خندان جای خود وا می کند
روی شرم آلود در گلزار جنت محرم است
گل در آن چاک گریبان جای خود وا می کند
ناخن جوهر شود در بیضه فولاد بند
در دل آن خط چو ریحان جای خود وا می کند
از هوا گیرند چشم پاک را سیمین بران
شبنم ما در گلستان جای خود وا می کند
حرف روشن گوهران هرگز نیفتد بر زمین
در صدفها اشک نیسان جای خود وا می کند
از سخن آخر به دولت می رسند اهل سخن
مور در دست سلیمان جای خود وا می کند
دور باشی نیست حاجت قهرمان عشق را
برق صائب در نیستان جای خود وا می کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۴۷
سیر چشمی خاک در چشم سخاوت می کند
مور این وادی سلیمان را ضیافت می کند
ای دل بیدرد، چندین درد را صاحب مشو
لاله داغ خویش را بر سینه قسمت می کند
در گلستانی که جولانگاه سرو همت است
شبنمی تسخیر خورشید قیامت می کند
نیستی طاوس، در قید خودآرایی مباش
کعبه با یک جامه در سالی قناعت می کند
شیوه اهل محبت نیست دل برداشتن
در فلاخن سنگ ما قصد اقامت می کند
صائب از قید تعلق فرد شو آسوده باش
باغ چون بی برگ شد خواب فراغت می کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۴۸
آن که از اوضاع خود دایم شکایت می‌کند
خاطر دشمن فزون از خود رعایت می‌کند
می‌شود سرحلقه روشندلان روزگار
هرکه چون چشم آشنایی را رعایت می‌کند
نیست ایمن از گزند شوخ چشمان جهان
عاشق مسکین که اظهار شکایت می‌کند
ابر احسان می‌کند در خاک تیغ برق را
باد دستی خرمن ما را هدایت می‌کند
کارفرمای غضب را خشم می‌سوزد نخست
بعد از آن در دیگران گرمی سرایت می‌کند
نور خود را بر زمین هرگز نماند آفتاب
عشق صائب عاقبت دل را هدایت می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۴۹
مست ناز من ز ساغر تا لبی تر می‌کند
از لب میگون دو چندان می به ساغر می‌کند
بلبل از افغان رنگین سرخ دارد روی باغ
بوستان‌پیرا دهان غنچه پر زر می‌کند
صبح پیری کرد خواب غفلت ما را گران
بادبان بر کشتی ما کار لنگر می‌کند
آب روشن می‌کند ظاهر ضمیر خاک را
نغمه در دل هرچه می‌باشد مصور می‌کند
روی گردان زاهد از دنیا برای شهرت است
سکه از بهر روایی پشت بر زر می‌کند
از تلاش پایه رفعت شود دین پایمال
پشت بر محراب واعظ بهر منبر می‌کند
بس که افتاده است گیرا حرف شوق‌آمیز من
نامه من کار شاهین با کبوتر می‌کند
خواب مرگش را نسازد بستر بیگانه تلخ
در حیات آن دوربین کز خاک بستر می‌کند
درگذر از کشتن صائب که صید ناتوان
تیغ را دندانه از پهلوی لاغر می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۵۰
تشنه جانان را کجا سیراب ساغر می‌کند؟
ریگ در یک آب خوردن بحر را بر می‌کند
شمع ما تا سیلی دست حمایت خورده است
می‌فشاند اشک گرم و یاد صرصر می‌کند
شکوه را در دل مکن پنهان که این آتش‌عنان
بیضه فولاد را همچشم مجمر می‌کند
زاهدان را ترک دنیا نیست از آزادگی
سکه از بهر روایی پشت بر زر می‌کند
در بزرگان هیچ عیبی نیست چون نقصان حلم
سنگ کم میزان دولت را سبکسر می‌کند
سد راه قرب یزدان است اوج اعتبار
پشت بر محراب واعظ بهر منبر می‌کند
در حریم حسن گستاخ است چشم پاک بین
شبنم از دامان گل بالین و بستر می‌کند
بوته خاری است در چشم خداجویان بهشت
کی علاج تشنه دیدار، کوثر می‌کند؟
می‌کند آخر ز راه تنگ‌چشمی لاغرش
رشته را فربه در اول گرچه گوهر می‌کند
سایه دستی به هرکس قهرمان عشق داد
بستر و بالین ز آتش چون سمندر می‌کند
دام و دد را چون سلیمان کرد مجنون رام خویش
چون بلند افتاد سودا کار افسر می‌کند
ترک دنیا کن که در بحر پر آشوب جهان
دست شستن کار بازوی شناور می‌کند
می‌فشاند بر مراد هردو عالم آستین
بی‌نیازی هرکه را صائب توانگر می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۵۱
سیرچشمی تنگدستان را توانگر می‌کند
موم را این بحر گوهرخیز عنبر می‌کند
داغ دارد سینه‌ام را بی‌قراری‌های دل
این سپند شوخ خون در چشم مجمر می‌کند
لعل سیرابش کجا دارد غم لب‌تشنگان؟
چشمه حیوان کجا یاد سکندر می‌کند؟
عندلیب از بی‌قراری سینه می‌مالد به خار
شبنم بی‌شرم گل بالین و بستر می‌کند
می‌دهد اهل نظر را بر سر خود عشق جای
از حباب این بحر گوهرخیز افسر می‌کند
تا غبار خط لب لعل ترا در بر کشید
گوهر از گرد یتیمی خاک بر سر می‌کند
چشم زار ما نخواهد ماند زیر دست و پای
شوق خرمن مور ما را صاحب پر می‌کند
این چه حسن عالم‌آشوب است کز هر جلوه‌ای
صفحه آیینه را صحرای محشر می‌کند
لامکان سیران خبر دارند از پرواز ما
شعله ما رقص در بیرون مجمر می‌کند
این جواب آن غزل صائب که می‌گوید مثال
«عالمی را یک نگاه گرم کافر می‌کند»
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۵۲
محو جانان خویش را جانان تصور می کند
قطره خود را بحر بی پایان تصور می کند
هر که در سرگشتگی ثابت قدم گردیده است
کوه را ابر سبک جولان تصور می کند
سرو سیمین ترا دیده است هر کس در لباس
جان بی تن را تن بی جان تصور می کند
باده جان بخش را مخمور در دلهای شب
در سیاهی چشمه حیوان تصور می کند
هر که آتش زیر پا دارد درین وادی چو برق
خار و خس را سنبل و ریحان تصور می کند
حیرت دیدار روی هر که را با خود کند
عالمی را همچو خود حیران تصور می کند
بس که در خون جگر غلطیده ام، نظارگی
هر سر موی مرا مژگان تصور می کند
در تماشای تو از بس کرده ام قالب تهی
هر که می بیند مرا بی جان تصور می کند
هر که چون صائب دلش گوهرشناس وقت شد
دم زدن را عمر جاویدان تصور می کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۵۳
خال موزونت سویدا را زدل حک می کند
مردمک را در نظرها نقطه شک می کند
دل چنین گر بر در و دیوار خود را می زند
خانه ام را زود چون مجمر مشبک می کند
مد آهم دشت را پیچد بهم چون گردباد
سیل اشکم کوه را با کبک هم تک می کند
این خیال آباد را نتوان به چشم باز دید
چشم پوشیدن زدنیا کار عینک می کند
دشمن خارج نمی خواهد سبکسر چون هدف
کز رگ گردن زخود ایجاد ناوک می کند
هر که از صدق طلب آتش ندارد زیر پا
خار در پی کردنش کار بلارک می کند
وقت حاجت می برد عاقل به خصم خود پناه
چون قلم شد کند، گردن کج به گزلک می کند
نطق یاران موافق را زهم سازد جدا
صد زبان مختلف را خامشی یک می کند
خار خار شوق اگر صائب سبکدستی کند
خاک سنگین پای را با باد هم تک می کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۵۴
گر چنین آن چشم جادو رخنه در دل می‌کند
از دلم هر رخنه‌ای را چاه بابل می‌کند
بس که می‌آید به ناز از چشم او بیرون نگاه
چند جا تا خانه آیینه منزل می‌کند!
چون تواند دل به پایان برد راه زلف را؟
کاین ره پرپیچ و خم کار سلاسل می‌کند
چون کشم آه از جگر، کز بیم خوی نازکش
شمع دود خود گره چون لاله در دل می‌کند
می‌دهد از حسن عالمگیر مجنون را خبر
این که لیلی هر نفس تغییر محمل می‌کند
دیدن آیینه را بر طاق نسیان می‌نهی
گر بدانی شوق دیدارت چه با دل می‌کند
حفظ آب روی خواهش کن که گردون خسیس
نان خود را تر به آب روی سایل می‌کند
سالکان را صحبت تن‌پروران سنگ ره است
سیل را این خاک‌های مرده کاهل می‌کند
می‌کند عمر مؤبد هستی ده‌روزه را
هرکه جان صائب نثار تیغ قاتل می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۵۵
شوق را آتش عنان دوری منزل می‌کند
راهرو را منزل نزدیک کاهل می‌کند
همت پستی که در دامان ما آویخته است
کشتی ما را بیابان مرگ ساحل می‌کند
تن‌پرستی همچو خون مرده بند دست و پاست
رقص فارغ‌بالی اینجا مرغ بسمل می‌کند
آرزوی خام گردآلود دارد سینه را
جوش بی‌جا آب این سرچشمه را گل می‌کند
از دلم هر پاره‌ای محو است در هنگامه‌ای
خار این وادی چه با دامان محمل می‌کند
می‌کند نیکی و در آب روان می‌افکند
هرکه نقد جان‌نثار تیغ قاتل می‌کند
ناوک تقدیر نی در ناخنت نشکسته است
کاوش مژگان چه می‌دانی چه با دل می‌کند
ناتوانی در طریق شوق سنگ راه نیست
جاده با افتادگی قطع منازل می‌کند
شیره جان می‌کشد چرخ از وجود خاکیان
روغن از ریگ روان این سفله حاصل می‌کند
اضطراب دل به جان می‌آورد جسم مرا
این سپند شوخ خون در چشم محفل می‌کند
ناتوانی بس که پیچیده است بر اعضای من
بر تنم موج هوا کار سلاسل می‌کند
(خنده دل را به دست ناامیدی واگذار
کاین گره را ناخن تدبیر مشکل می‌کند)
صائب از خاطر بشو نقش امید و بیم را
ورنه دل را این رقم‌ها زود باطل می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۵۶
خصم غالب را زبون صبر و تحمل می‌کند
از تواضع سیل را مغلوب خود پل می‌کند
از ترحم حسن جولان می‌نماید در نقاب
ساقی از بی‌ظرفی ما آب در مل می‌کند
با خودآرایان به سر بردن جنون می‌آورد
طرّه دستار اینجا ناز کاکل می‌کند
نیست حسن و عشق اگر یکرنگ با هم، از چه رو
خنده گل رخنه در منقار بلبل می‌کند؟
رتبه افتادگی از کیمیا بالاترست
قطره ناچیز را گوهر تنزل می‌کند
خرده‌ای چون غنچه هرکس را که باشد در گره
زیر چندین پرده از رخسار او گل می‌کند
می‌خورد رزق حلال، آن کس که در ملک وجود
کسب خود را پرده روی توکل می‌کند
از دل پرخون بود گفتار دردآلود من
در بساط شیشه تا می هست قل‌قل می‌کند
قامت خم بیش می‌سازد شتاب عمر را
سیل را پا در رکاب سرعت این پل می‌کند
حسن صائب رام می‌گردد ز استغنای عشق
چاره این صید وحشی را تغافل می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۵۷
گر جلا آیینه‌های تیره را نم می‌کند
عاشقان را هم می گلرنگ خرم می‌کند
می‌کند در سخت‌رویان صحبت نیکان اثر
سنگ را فرهاد شیرین کار، آدم می‌کند
می‌کند بیگانه وحشت آشنایان را ز هم
چشم شوخ از سایه مژگان خود رم می‌کند
در گلستان جلوه مستانه آن شاخ گل
سرو را در چشم قمری نخل ماتم می‌کند
می‌کند جا در دل معشوق پیچ و تاب عشق
ریشه جوهر در دل فولاد محکم می‌کند
در ضمیر خاک خواهم غوطه چون قارون زدن
گر چنین پشت مرا بار گنه خم می‌کند
زندگی خواهی، خموشی پیشه خود کن که شمع
عمر خود را از زبان آتشین کم می‌کند
می‌شوند از گرم‌خونی دوست صائب دشمنان
کار روغن در چراغ لاله شبنم می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۵۸
فکر جمعیت عبث دل را پریشان می‌کند
آن که سر داده است ما را فکر سامان می‌کند
نرم کن دل را به آه آتشین کاین مشت خون
سخت چون گردید، در تن کار پیکان می‌کند
هرکه زد بر آتش خشم آب، مانند خلیل
آتش سوزنده را بر خود گلستان می‌کند
می‌کند از راه احسان بنده صد دیوانه را
کودکان را هر که آزاد از دبستان می‌کند
لذت آزادگی یار بر او بادا حرام
بنده خود خلق را هرکس به احسان می‌کند
خرج ابر از کیسه دریاست، حیرانم چرا
این قدر استادگی با تشنه جانان می‌کند
غیرت آرد خون بحر پاک گوهر را به جوش
چون صدف لب باز پیش ابر نیسان می‌کند
در چنین وقتی که می‌ریزد ز هم اوراق عمر
صائب از غفلت همان ترتیب دیوان می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۵۹
عمر را کوته نفس‌های پریشان می‌کند
ختم قرآن را ورق‌گردانی آسان می‌کند
خون حنای عید باشد کشتگان عشق را
شمع بی‌جا گریه بر خاک شهیدان می‌کند
عاشقان را اختیاری نیست در افشای راز
عشق در دل کار اخگر در گریبان می‌کند
سینه را دل چاک می‌سازد به امید وصال
پسته را شوق شکر در پوست خندان می‌کند
باده را از بی‌خودان دست تعدی کوته است
سیل در معموره چون افتاد طوفان می‌کند
می‌شود از جلوه محشر دو بالا حیرتش
هرکه را آن سرو خوش‌رفتار حیران می‌کند
سینه‌های گرم می‌گردد خنک از آه سرد
این سفال تشنه را سیراب، ریحان می‌کند
کجروی از مار راه تنگ بیرون می برد
تنگدستی نفس کافر را مسلمان می‌کند
از زلیخای جهان بگریز کاین بی‌آبرو
مصر را بر یوسف بی‌جرم، زندان می‌کند
از تن‌آسانی شود هرکس که صائب خرقه‌پوش
پای خواب‌آلود پنهان زیر دامان می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۶۰
نفس را مطلق عنان رزق فراوان می‌کند
توسن سرکش چو میدان یافت طوفان می‌کند
ناقصان را صحبت روشن‌ضمیران کیمیاست
خاک را زر پرتو خورشید تابان می‌کند
تازه می‌گردد ز چشم اشکباری جان ما
مجلس ما را گل ابری گلستان می‌کند
می‌گشاید دل ز آه سرد اهل درد را
غنچه‌ها را گر نسیم صبح خندان می‌کند
از مروت نیست تندی با پناه‌آوردگان
ورنه نی در ناخن شیران نیستان می‌کند
زال دنیا سخت می‌گیرد به ارباب صلاح
مصر را عصمت به یوسف چاه و زندان می‌کند
خون حنای عید باشد کشته معشوق را
شمع بی‌جا گریه بر خاک شهیدان می‌کند
قرب نیکان خاکساران را کند با آبرو
این سفال خشک را سیراب ریحان می‌کند
چوب منع از قرب مانع نیست دوراندیش را
بلبل ما در قفس سیر گلستان می‌کند
از لباس زر چه حاصل فلس روی‌اندود را؟
کی دل تاریک را روشن چراغان می‌کند؟
ظلمت شب چشم رهزن را جواهر سرمه است
خط کجا آن دشمن دین را مسلمان می‌کند؟
سایه اقبالمندان است مفتاح امید
مور را صاحب سخن صائب سلیمان می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۶۱
دیده‌ها را چهرهٔ گلرنگ گلشن می‌کند
روی آتشناک، شمع کشته روشن می‌کند
بی‌حجابی بر فروغ حسن باد صرصرست
شرم، خوبی را چراغ زیر دامن می‌کند
خانه چشم زلیخا شد سفید از انتظار
بوی پیراهن به کنعان خانه روشن می‌کند
می‌شوند از گرمخونی آشنا، بیگانگان
بر چراغ لاله شبنم کار روغن می‌کند
دردمندان را حصار آهنی در کار نیست
داغ چون پیوست با هم، کار جوشن می‌کند
غافل است از پای خواب‌آلود من در زیر سنگ
آن که از کویش مرا تکلیف رفتن می‌کند
سرکشی و ناز را بر طاق نسیان می‌نهی
گر خبر یابی که تنهایی چه با من می‌کند
می‌دهد میدان به سیل تندرو از سادگی
کوته‌اندیشی که همواری به دشمن می‌کند
دیدهٔ باریک‌بین را می‌شود مویی حجاب
رشته عالم را سیه در چشم سوزن می‌کند
قامت خم می‌شود مانع ز رفتن عمر را
سنگ اگر لنگر در آغوش فلاخن می‌کند
می‌کند با اهل دل صائب سپهر نیلگون
آنچه با آیینه تاریک، گلخن می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۶۲
گر به ظاهر حسن میل آرمیدن می کند
راست چون آهو نفس بهر رمیدن می کند
گر چمن پیرا کند منع تماشایی بجاست
در گلستانی که دیدن کار چیدن می کند
چشم ازان سیب ذقن در پرده شرم آب ده
کز نگاه گرم، انداز چکیدن می کند
زانفعال قامت او سرو با آن سرکشی
بر زمین از سایه مشق خط کشیدن می کند
گرچه صددل هست چون تسبیح در هر رشته اش
دل به زلفش جای خود باز از تپیدن می کند
از مکیدن تشنگی را کم اگر سازد عقیق
تشنه را سیراب لعل او به دیدن می کند
در کهنسالی ندارد بد گهر دست از ستم
ترک خونریزی کجا تیغ از خمیدن می کند؟
شکوه از قسمت ندارد جز پشیمانی ثمر
شیر را خون طفل از پستان گزیدن می کند
زاهد خشکی که می لافد ز تأثیر نفس
تیغ چوبینی است تهدید بریدن می کند
هست در میزان بینش هر سبک مغزی گران
برگ کاهی چشم را منع از پریدن می کند
از تأمل می شود گفتار صائب بی گره
باده ناصاف را صافی چکیدن می کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۶۳
ساغر پر می علاج جان محزون می‌کند
گرد پاک از چهره سیلاب جیحون می‌کند
دفتر آداب را در بزم می شیرازه نیست
دختر رز حرف در کار فلاطون می‌کند
کوه تمکین خم از جوش شراب آسوده است
دل عبث شرح ملال خود به گردون می‌کند
هرکجا آتش شود از دامن هامون بلند
دیده لیلی خیال داغ مجنون می‌کند
شعله نتواند لباس رنگ را تغییر داد
روی ما را کی می گلرنگ گلگون می‌کند؟
از غبار خط مشو ایمن که چون برگشت نقش
خاتم از دست سلیمان مور بیرون می‌کند
بنده می‌سازد دل آزاده‌ای را بی‌گناه
بی‌نیازی را به احسان هرکه ممنون می‌کند
عشق می‌سازد هوس را سینه پرشور من
جغد را ویرانه‌ام صائب همایون می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۶۴
گر چنین نشو و نما آن نخل موزون می‌کند
سرو را بار خجالت بید مجنون می‌کند
قرب و بعدی در میان عاشق و معشوق نیست
قطره سیر بحر در دامان هامون می‌کند
چاره‌ای گر هست درد عشق را، بیچارگی است
این گره را ناخن تدبیر افزون می‌کند
می‌تواند از دل ما خار غم بیرون کشید
هرکه تیغ از پنجه خورشید بیرون می‌کند
وصل جای اضطراب شوق نتواند گرفت
سیل در آغوش دریا یاد هامون می‌کند
تاز زخم ما جدا شد خنجر او خون گریست
چون فتد ماهی به خشکی یاد جیحون می‌کند
نیست غیر از دست خالی پرده‌پوشی سرو را
بی‌سرانجامی چه با یاران موزون می‌کند!
می بری را خاطر آزاده‌ای باید چو سرو
تنگدستی بید را فی‌الحال مجنون می‌کند
چین ابرو عاشقان را می‌کند گستاخ‌تر
خضر کی ره را غلط از نعل وارون می‌کند؟
هرکه می‌گوید به گردون از گرفتاری سخن
حلقه دیگر به زنجیر خود افزون می‌کند
اندکی دارد خبر از درد ارباب سخن
هرکه صائب مصرعی چون سرو موزون می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۶۵
خط غزال چشم را آهوی مشکین می‌کند
چهره‌های ساده را بتخانه چین می‌کند
در گلستانی که چشم بلبلان بیدار نیست
پای خواب‌آلود کار دست گلچین می‌کند
نیست یک ساعت هوس را تاب خودداری فزون
این ستمگر آفرین را زود نفرین می‌کند
گر کند در دادن تشریف، شیرین کوتهی
تیشه را از خون خود فرهاد رنگین می‌کند
می‌توان دیدن ز کشتی اضطراب بحر را
حسن طوفان بیشتر در خانه زین می‌کند
شکوه کردن از حیات تلخ، کافر نعمتی است
خواب را شیرینی افسانه سنگین می‌کند
سینه شیرین کلامان در غبار غم خوش است
طوطیان را صافی آیینه خودبین می‌کند
می‌کشد در خاکدان جسم، خواری جان پاک
باده تا در خم بود از خشت بالین می‌کند
این نگاه آشنارویی که من دیدم از او
زود صائب خلق را بیگانه از دین می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۶۶
تیشه را از خون خود فرهاد رنگین می‌کند
زهر غیرت مرگ را در کام شیرین می‌کند
در چراغ گرم‌خونی رحم چون روغن کند
شمع از بال و پر پروانه بالین می‌کند
بس که ترسیده است چشم غنچه از غارتگران
بال بلبل را خیال دست گلچین می‌کند
خار خار اشتیاق گوشه دستار او
خار در پیراهن گل‌های رنگین می‌کند
تا نهادی پا به عزم سیر بر چشم رکاب
عشرت روی زمین را خانه زین می‌کند
عرش و کرسی معنی در پیش پا افتاده‌ای است
چون به وقت فکر صائب دست بالین می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۶۷
غارت صبر از دلم آن آتشین‌رو می‌کند
گرمی خورشید گل را مفلس بو می‌کند
چشم مجنون بس که از وحشی‌نگاهان پر شده است
چشم لیلی را خیال چشم آهو می‌کند
آن که چون شبنم ز گل بالین و بستر ساختی
این زمان چون غنچه بالین را ز زانو می‌کند
چشم میگونی که من زان باده‌پیما دیده‌ام
درد می را در قدح بیهوش‌دارو می‌کند
چون صبوحی کرده در گلشن درآیی عندلیب
خرده گل را سپند آن گل رو می‌کند
حرف پهلودار اگر از خط چنین سر می‌زند
رفته‌رفته کار را با زلف یکرو می‌کند
صائب از بخت سیاه خود ندارم شِکوه‌ای
هرچه با من می‌کند آن خال هندو می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۶۸
شرم حسن شوخ را کی پرده‌سازی می‌کند؟
برق در ابر بهاران تیغ‌بازی می‌کند
حسن را روشنگری چون دیده‌های پاک نیست
اشک شبنم دامن گل را نمازی می‌کند
نگذرد چون از سرشک تلخ من دامن‌فشان؟
آن که با آهم چو زلف خویش بازی می‌کند
تا سگ لیلی به مجنون آشنا گردیده است
بر غزالان حرم گردن‌فرازی می‌کند
ساده کن از نقش لوح سینه خود را که صبح
دست در آغوش مهر از پاکبازی می‌کند
قدر منزل را بیابانگرد می‌داند که چیست
کعبه کی این جلوه در چشم حجازی می‌کند؟
روی گرم دولت آن کس را که از جا می‌برد
چون سپندی دان کز آتش سرفرازی می‌کند
حسن غافل نیست از دلجویی افتادگان
سرو من با سایه خود عشقبازی می‌کند
می‌برم غیرت به ماه نو که بر خوان سپهر
خویش را فربه برای جانگدازی می‌کند
مهر خاموشی زبان شکوه ما را نبست
کی گره این رشته را منع از درازی می‌کند؟
پرده فانوس اگر پروانه را مانع شود
شمع من از اشک خود پروانه‌سازی می‌کند
پیش دریا چشم آب از چشمهٔ پل می‌دهد
عمر هرکس صرف در عشق مجازی می‌کند
نیست درد عشق را صائب به درمان احتیاج
ساده‌لوح آن کس که ما را چاره‌سازی می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۶۹
عشق او جا در دل دیوانه خالی می کند
روشنایی جای خود در خانه خالی می کند
در دل هر کس که مهمان می شود عشق فضول
خانه را اول ز صاحب خانه خالی می کند
عشق بر می دارد از دل بار کلفت حسن را
دامن اطفال را دیوانه خالی می کند
گریه بر خاک شهید خویش کردن عار نیست
شمع دل بر تربت پروانه خالی می کند
گر نباشد زهر چشم آن نگاه آشنا
خانه دل را که از بیگانه خالی می کند؟
در هوای آن لب میگون، لب مخمور من
هر نفس آغوش چون پیمانه خالی می کند
بر سریر خم مربع می نشیند همچو خشت
هر که قالب را درین میخانه خالی می کند
گریه خواهد کرد صائب محرم بزمش مرا
سیل جای خویش در کاشانه خالی می کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۷۰
تا خدنگ غمزه بال و پرفشانی می‌کند
خون ما افسردگان رقص روانی می‌کند
از تپیدن نیست فارغ، دل درون سینه‌ام
این شرر در سنگ مشق جانفشانی می‌کند
ذوق عریانی مرا از خاک تا برداشته است
بر تنم پیراهن یوسف گرانی می‌کند
گر به ظاهر لیلی از احوال مجنون غافل است
در لباس چشم آهو دیده‌بانی می‌کند
ابر نیسان می‌کشد سر در گریبان صدف
کلک صائب هرکجا گوهرفشانی می‌کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۷۱
دخل ناقص بر سخن سنجان گرانی می کند
سنگ کم در پله میزان گرانی می کند
بر بخیلان گر قدوم میهمان باشد گران
بر کریمان رفتن مهمان گرانی می کند
می خورد بر هم می روشن زدست انداز موج
سبزه خط بر لب جانان گرانی می کند
هر کف دستی که از ریزش ندارد بهره ای
بر جهان چون ابر بی باران گرانی می کند
می شود پیمان محکم باعث دلبستگی
سست چون شد بر دهن دندان گرانی می کند
ما زبوی پیرهن قانع به یاد یوسفیم
بر غیوران منت احسان گرانی می کند
بر سبکروحان عصمت بند و زندان بار نیست
بار تهمت بر مه کنعان گرانی می کند
تیغ لنگردار باشد سایه بال هما
بر سری کاندیشه سامان گرانی می کند
برگ کاهی مانع از پرواز گردد چشم را
پند ناصح بر نظربازان گرانی می کند
بر تن آزاده زنجیرست نقش بوریا
موج بر سیل سبک جولان گرانی می کند
صحبت افسردگان افسردگی می آورد
دیدن هشیار بر مستان گرانی می کند
خاک صائب در صفاکاری نگیرد جای آب
توتیا بر دیده گریان گرانی می کند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۷۲
دیده ما سیر چشمان شان دنیا بشکند
همچو جوهر نقش را آیینه ما بشکند
بر سفال جسم لرزیدن ندارد حاصلی
این سبو امروز اگر نشکست فردا بشکند
گوهر ما را شکستن مومیایی کرده است
سبز گردد خار اگر در دیده ما بشکند
خود شکن را از شکست دیگران اندیشه نیست
فارغ است از سنگ چون بی سنگ مینا بشکند
هر سر خاری کلید قفل چندین آبله است
وای بر آن کس که خاری بی محابا بشکند
تخته تعلیم ما دلبستگان ساحل است
در کنار لطف هر کشتی که دریا بشکند
عندلیبی را که از گل با خیال گل خوش است
جلوه گل خار در چشم تماشا بشکند
از شکستن تیغ ما در موج جوهر گم شده است
دست بیداد فلک دیگر چه از ما بشکند؟
از حباب ما گره در کار بحر افتاده است
می کشد دریا نفس هر گاه ما را بشکند
کشتی ما چون صدف در دامن ساحل شکست
وقت موجی خوش که در آغوش دریا بشکند
حیرت این خار نایابی که در پای من است
پای سوزن در گریبان مسیحا بشکند
از شکست آرزو هر لحظه دل را ماتمی است
عشق کو کاین شیشه ها را جمله یکجا بشکند؟
همت مردانه می خواهد گذشتن از جهان
یوسفی باید که بازار زلیخا بشکند
چشم آهو شوق لیلی از دل مجنون نبرد
این خماری نیست کز هر جا صهبا بشکند
حیرتی داریم کز خاریدن سر فارغیم
آسمان گر شیشه خود بر سرما بشکند
پرتو آیینه ما پرده پوش عیبهاست
می کند بر خود ستم هر کس که ما را بشکند
بال پروازش در آن عالم بود صائب فزون
هر که اینجا بیشتر در دل تمنا بشکند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۷۳
هر که خار آرزو در دیده دل بشکند
بی تردد پای در دامان منزل بشکند
از هجوم آرزو جای نفس در سینه نیست
سخت می ترسم که آخر شهپر دل بشکند
با دوصد بند گران عالم زما پرشور شد
آه اگر زور جنون ما سلاسل بشکند
از مروت نیست حرف سخت با عاشق زدن
سنگدل آن کس که بال مرغ بسمل بشکند
هر که بیش از ظرف می بخشد به ارباب سؤال
کاسه در یوزه را بر فرق سایل بشکند
دست مجنون از حجاب عشق بر دل نقش بست
شوخی لیلی مگر دامان محمل بشکند
سنگ گردد شیشه چون راجع به اصل خویش شد
دل زعصیان سخت چون گردید مشکل بشکند
خویش را بشکن، که برگردد به دریا زودتر
موج را بر یکدگر چندان که ساحل بشکند
به که از سر گیرد احرام حریم کعبه را
راهرو را زیر پا گر خار غافل بشکند
تشنه دریا به هر موجی تسلی کی شود؟
کی خمار من به آب تیغ قاتل بشکند؟
تار و پود موج این دریا بهم پیوسته است
می زند بر هم جهان را هر که یک دل بشکند
نیست در طالع دل بی حاصل ما را قبول
کیست صائب گوشه این فرد باطل بشکند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۷۴
از نزاکت رنگ اگر بر چهره گل بشکند
خار از بیطاقتی در چشم بلبل بشکند
نخل ماتم می دهد سامان برای خویشتن
هر که شاخی از گلستان بی تأمل بشکند
نیست از آتش عنانی در بساط نوبهار
آنقدر فرصت که دامن بر میان گل بشکند
دست شوخی چون بر آرد ز آستین آن شاخ گل
بیضه های غنچه را بر فرق بلبل بشکند
این گره کز زلف او افتاد در کار چمن
شانه باد صبا در زلف سنبل بشکند
بر نیاید با دل خودکام، صددریا شراب
این خمار از آب شمشیر تغافل بشکند
قامت خم مانع عمر سبکرفتار نیست
سیل از رفتن نمی ماند اگر پل بشکند
نیست ممکن راه یابد در گلستانش نسیم
گرچنین دل در خم آن زلف و کاکل بشکند
می شود چون تیغ کوه از ابر رحمت آبدار
هر که صائب پا به دامان توکل بشکند
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵۷۵
سایه تا بر گلستان آن قامت رعنا فکند
شاخ گل را رعشه از کف ساغر صهبا فکند
آنچنان کز خط کشیدن صفحه باطل می شود
جلوه او یک خیابان سرو را از پافکند
چون سپند آید سویدا در دل عاشق به رقص
پرده تا از روی خود آن آتشین سیما فکند
با وجود مغز، لایق نیست پیچیدن به پوست
حق پرستی هر دو عالم را زچشم مافکند
شد ره خوابیده هم پرواز با موج سراب
تا غزال وحشی من سایه بر صحرافکند
هر که پشت پا نزد بر خواب در راه طلب
کی به منزل می تواند پا به روی پافکند
من به آهی کوه غم از پیش دل برداشتم
رخنه ها فرهاد اگر از تیشه در خار افکند
سوزنی صائب بود در عالم تجرید بار
در میاه راه بار خود ازان عیسی فکند