mabidan/ganjoor huggingface dataset:
فریدون مشیری — لحظه ها و احساس — توضیحات
۱۱ ــ لحظه ها و احساس ــ ۱۳۷۴
.
دل افروزانِ شادی
هدیه دوست
محیط زیست!
ای وای شهریار ... ! ۱ـ اشاره به کوره های آدم سوزی در دوران هیتلر در آلمان ۲ـ«صدای خدا» نام مثنوی بلندی است از شهریار (کلیات، صفحه ۳۹۰) ۳ـ دیوان شهریار(کلیات، ص ۱۸۵) ۴ـمنظومه حیدر بابا – دیوان شهریار(صفحه ۶۵۵) ۵ـ قصیده معروف مسافرت شاعرانه شهریار با مطلع: کجاست تخت سکندر، کجاست افسر دارا/ ازین حدیث بخوانید بی وفایی دنیا(کلیات، ص ۳۱۷) که ضمن آن می گوید: وطن جاست فروهل حکایت وطم من!/ یکی است کیش رها کن حدیث مسلم و ترسا ۶ـ جهان مراست وطن، مذهب من است محبت/چه کافر و چه مسلمان چه آسیا چه اروپا ــ آذرماه ۱۳۶۷
بهارِ خاموش
ابر بی باران
بی خبر
قهر
بیهودگی
سحر
ذرّه ای در نور
لحظه و احساس
از اوج
هر که با ما نیست
مثل باران
بهاری پر از ارغوان
یاد و کنار
عشق
هیچ و باد...
نوایی تازه
در بیشه زار یادها
حرف طرب انگیز
راز نگه دارترین
روح چمن
از صدای سخن عشق
ای جان به لب آمده
ای داد
تا لب ایوان شما
حاصل عشق
ای خفته روزگار
آه آن همه خاک
آیا
آیا برادرانیم
ترنم رنگین
حصار
خوش آمد بهار
درس معلم
دریچه
آن سوی مرز  بهت و حیرت
با یاد دل که آینه ای بود
برف شبانه
به یاران نیمه راه
بهار خاموش
در کوه های اندود
دل تنگ
لبخند سحرخیزان
مثل باران
زبان بی زبانان
زبان معیار
زبانم بسته است
سحر ها همیشه
سرود
سرود کوه
شکوه روشنایی
.
afasoft.ir
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — یک گردباد آتش
در سوگ مرد مردان ،
از درد می گدازم .
اشکی نمی فشانم .
شعری، نمیتوانم !
                  
جان، نه، که این دوارِ جنون است در سرم
خون، نه، که شعله های مذاب است در تنم
*
                  
اینجا هزار صاعقه افتاده است.
اینجا هزار خورشید، ناگاه
خاموش گشته است
اینجا هزار مرد، نه، صدهزار مرد
از پا درآمده ست !
                  
در سوگِ مردِ مردان
از درد می گدازم
آن جان تابناک نباشد؟
باور نمی کنم.
*
             
از قله های شرق
مانندِ آفتاب برآمد
تنها.
تنهاتر از تمامی تنهایان
فرهادوار تیشه به کف، راه می گشود،
هر واژۀ کلامش،
                              یک شاخه نور بود،
هر نقطۀ پیامش،
یگ گردباد آتش!
                    
*
                      
می رفت و برج و باروی بیداد بشکند.
می رفت توده های پریشان خلق را
از تنگنای رنج اسارت رها کند.
                  
*
                       
اهریمنان عالم،
                     همداستان شدند!
توفان و سیل و موج و تلاطم
شمشیر میزدند که : تاراج !
فریاد می کشید که :
                         ــ « مَردُم »!
                     
*
                  
                   
بسیار تیرها که رها شد به پیکرش
بسیار سنگ ها که شکستند بر سرش
او، همچنان رهایی مردم را
فریاد می کشید.
                 
*
                     
در دره های شرق
خودکامگان ظلمت
خورشید را به بند کشیدند
خورشید در قفس!
چون شیر می خروشید
تا آخرین نفس .
                  
*
                   
فریادهای او
در لحظه های آخر
در های و هوی سنگدلان گم بود .
امّا،
                هنوز ، بر لب لرزانش
یک حرف بود ،
             آن هم :
                     مَردُم بود !
                             
*
               
در سوگ مرد مردان
شعری نمی توانم .
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — برکه
 برگ ها از شاخه می افتاد،
                                  من ، تنهایِ تنها، راه می رفتم
در کنارِ برکه ای،
                پوشیده ازباران برگ
                    شاید این افسوس را، با باد می گفتم: 
ــ آه، این آینه را 
                         این برگ های خشک، پوشانده است.
                                    
آن صفا،آن روشنایی
                           در غبار تیرگی مانده ست
تاکجا مهرِ بهاران،
                      پرده از رخسار این آیینه بردارد
چهرهء او را به دست نور بسپارد...
*
 روزهای زندگی
مثل برگ از شاخه می افتاد و من،
                         همچنان تنهایِ تنها، راه می رفتم.
یادها، غم های سنگین 
               چهرهء آیینه ی دل را کدر می کرد.
شاید این فریاد را با خویش می گفتم:
ــ باید این آیینه را از ظلم این ظلمت،
                                               رهایی داد.
چهرهء او را به لبخندِ امیدی تازه
                               از نو روشنایی داد.
عشق باید پرده از رخسار این آیینه بردارد 
چهره ی او را به دست نور بسپارد.
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — زیبای وحشی ...
زن: - سحر ، چون می روی در کام امواج.
          کند تابِ مرا، هجر تو تاراج.
                      
ماهیگیر: - منم یک مرد ماهیگیر ساده ،
                  خدا نانِ مرا در آب داده !
                   
زن: - تو را دریا فرو کوبیده ، صدبار
          از این زیبای وحشی دست بردار!
            
ماهیگیر: - چو می خوانندم این امواج از دور؛
                  همه عشقم ، همه شوقم ، همه شور.
         
زن: -  فریبش را مخور ای مرد ، زین بیش،
           به گردابش ، به توفانش بیندیش!
ماهیگیر: -  نمی ترسم ، نمی پرهیزم از کار ،
                   به امیّد تو ، می آیم دگر بار!
                
*
                   
زن: -  اگر از جان نمی ترسی درین راه ؛
                      بیاور گوهری ، رخشنده ، چون ماه.
                      بشوی از خانه ات فقر و سیاهی
                      که مروارید نیکوتر ز ماهی!
                      
                      
ماهیگیر: -  زعشقم گوهری تابنده تر نیست.
                  سزاوار تو زین خوش تر گهر نیست.
                  ولیکن تا نباشم شرمسارت؛
                  فروزان گوهری آرم ، نثارت!
*
                  
زنی خاموش ، در ساحل نشسته.
به آن زیبای وحشی چشم بسته.
بر او هر روز چون سالی گذشته ست.
هنوز آن مرد عاشق برنگشته ست!
نه تنها گوهری در دام ننشست،
که عشقی پاک گوهر رفت از دست!!!
.
http://afasoft.ir/post/۶
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — شادیِ خویش
من، که شب صدای بال ماهتاب را،
بانگ پر گشودن شهاب را،
           
من که شب، صدای پای خواب را؛
روشن و روان،
                   ــ به گوش جان ــ
                                       شنیده ام؛
روزها و روزها
با همه گرسنگی و تشنگی
نشنوم چرا
این همه شکایت، این همه ملال
این همه فغان برای نان و آب را؟
             
شادیِ تو،
             ای سرشت و سرنوشت!
ای روانِ ره شناس!
شادیِ تو،
                 با سپاس!
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — خار و روزگار
چو خاری به دل داری از روزگار،
چو نتوانی از دل برون کرد خار،
چو درمان و دارو نیاید به دست،
                زر و زور بازو نیرزد به هیچ،
چو تدبیر و نیرو،
              نیاید به کار،
در آن تنگنایی که اندوه و رنج
دلت را فراگیرد از هر کنار...

به گُل فکر کن!
به پهنای یک آسمان گل
به دریای تا بیکران گل …
رها کن تنِ خسته ات را
در آن باغ تا بی نهایت بهار
شنا کن!
             سبکبال
                         پروانه وار…
مگر ساعتی دور از آن کارزار
بیاسایی از گردش روزگار
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — یک لحظه آرامش ...
بید مجنون، زیر بال خود، پناهم داده بود!
در حریم خلوتی جان بخش، راهم داده بود.
تکیه بر بال نسیم و چنگ در گیسوی بید!
مسندی والاتر از ایوانِ شاهم داده بود.
شاه بودم، بر سرِ آن تخت، شاهِ  وقتِ خویش
یک چمن گل، تا افق، جای سپاهم داده بود!
چتر گردون، سجده ها بر سایبانم برده بود
عطر پیچک، بوسه ها بر پیشگاهم داده بود!
آسمان، دریای آبی،ابرها، قوهای مست!
شوقِ یک دریا تماشا بر نگاهم داده بود...!
آه! ای آرامش جاوید! کی آیی به دست؟
آسمان، یک لحظه، حالی دلبخواهم داده بود!
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — بر بالِ باور ...
دانسته های ما و
بر بال باورهایمان بسته ست.
              
وقتی که چیزی را می آموزیم؛
چندین چراغ تازه، در دهلیز باورها می افروزیم
*
بالاترین ناباوری مرگ است!
در عرصه پیکارمان با مرگ،
                                    تدبیری نمی دانیم
وقتی شبیخون می زند، ناچار
در بهت، در ناباوری، خاموش می مانیم!
*
                 
او را که تا دیروز می دیدیم،
او را که با هر ذره جان می پرستیدیم،
در باغ باورها،
                          در آن آفاقِ عطرافشان،
از دانش، از گفتار، از لبخندِ شیرینش،
گل هایِ نور و مهر می چیدیم؛
ناگاه!
باور کرد باید؟!
                           آه،
این درّه تاریک،
                   این خاموشیِ مطلق
این بهت، این بغض،
این فاصله، این ظلمت، این سرما و این سرسام؟
                                               این آوار؟
این سنگِ سرد؟! این گور؟
این تا همیشه؟
                           تا ابد؟
                                   تا بی نهایت؟
                                                   دور...!
آنگاه، بی او،
باز این مصیبت گاه،
                            و این راه!
*
                    
ناباوری تیری است!
تیری گران، جانسوز.
آنگونه جانسوز است،
کز بال باورهای مان،
                      خون می چکد امروز!
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — برگْ ریزان
باز امشب، ماه بند از پایِ پندارم گرفت
خواب را پیچید و دور از چشم بیدارم گرفت.
گیسوی سیمین به زیر افکند و از چاهم رهاند.
هرچه یاد از هرکجا، در پیش رخسارم گرفت.
روزگارِ کودکی در پرتو اشکم شکفت
پاک جان آیینه ای بودم، چه زنگارم گرفت!
داغ یارانی مه دست مرگ، پیش از ما ربود
هر یکی چون شعله، در جان شرربارم گرفت.
خواستم فریاد برآرم که: «آن دنیا کجاست؟»
بغض ها درهم گره شد، راه گفتارم گرفت.
کوچه باغ عشق را خاموش و غمگین سرزدم
برگ ریزانِ جدایی زیر آوارم گرفت.
شاید این او بود می آمد! پشیمان شرمگین
بی سخن، می رفت آیا نقش دیوارم گرفت؟
از وفای شعر شادم، وز تکاپوهای خویش
جان نهادم بر سر این کار تا کارم گرفت.
رونق بازار گیتی قصهء غم بود و بس
من فراوان داشتم زین جنس بازارم گرفت.
موج دریای سحر نقش شبم را شست و برد
صبح، از نو، در امیدی ناپدیدارم گرفت.
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — از بالای بام
بالای بامِ«شصت و سه سال» ایستاده ام
اکنون،تمام منظره پیداست!
از روز های نزدیک،
تا سال های دور،
آن خانه های کوچکِ غمناک
و آن کوچه های سنگی باریک
آن چهره های پاک و گرامی
و آن خاطرات روشن وتاریک.
آن یاد های گم شده در باد
و آن همرهان خووب که از دست داده ام.

*


پرسی اگر:
ــ جمال جهان را،
ــ باری ــ چگونه دیده ای؟
در پاسخت بگو؛ چه بگویم؟
جز آنکه نقش منظره ام را
با قطره های اشک بشویم...

آنگاه، که از کنار هیاهوی زندگی
خاموش بگذرم
با حسرتی عظیم که با خویش میبرم
با کوله بارشعر،که بر جا نهاده ام!
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — ناخدا
تخته پاره های کشتی شکسته ای
در میان لای و گل نشسته بود
شعله های بی امان آفتاب
راهِ هر نگاه را
تا کرانه بسته بود.
ما میان زورقی، به روی آب
*

ناگهان پرنده ای
از میان تخته پاره ها، به آسمان پرید
خطّ جیغ جانخراش خویش را
در فضا کشید:
ــ ناخدا کجاست؟
*

شاید این پرنده،
روحِ ناامید یک غریق بود؛
در کشاکشی میان مرگ و زندگی،
در کمند پیچ و تاب ها؟

شاید این صدا، همیشه جاری است
در تلاطمِ عظیم آب ها!
*

سال ها و سال هاست،
بازتابِ« ناخدا کجاست؟»
در میان تخته پاره های هستی من است.
مثل این که روح من،
با همان پرنده همنواست!
زانکه این غریق نیز
همچنان به جستجوی ناخداست.
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — چه اتفاقی باید بیفتد؟
ندیده ای که حباب،
به یک تلنگُرِ باد،
به چشم هم زدنی، محو می شود ناگاه؟
               
چه اتفاقی باید بیفتد،
            ای همراه
که من بدانم و تو
که عمر و هستی ما
حباب وار، بر این موج خیز می گذرد؟
               
*
            
حباب را نفسی هست تا دهد از دست.
من و تو را،
                           ــ ای داد ــ
کجا مجال نفس، در نفس،
                                    درین بیداد،
درین تهاجم دود،
درین سموم سیاه،
که همچون باد خزان، برگ ریز می گذرد!
            
*
                
فریبِ صفحهء تقویم را به هیچ انگار.
حساب روز شب و ماه و سال را بگذار،
حسابِ لحظه نگهدار،
که چون فراریِ پا در گریز، می گذرد
چون «می گذرد» ها
                            «گذشت» شد ناگاه؟!
چه اتفاقی باید بیفتد، ای همراه،
که این حباب بر احوال خود شود آگاه
که لحظه ای دگر «این نیز»
                                      نیز می گذرد!
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — زمان...
اگرچه شب 
              شبِ روشن
                       چراغِ جان من است؛
گذر ز کویِ «غروب»
نه در توانِ من است 
*
                   
غروب، می کُشدم !
به ریشه می زندم !
ز پا می افکندم !
چگونه غم نخورم؟
                            مرگ روشنایی را،
به چشم می بینم !
                    
غروب، تنگی زندان،
غروب، درد جدایی
غروب، غصّه و غم،
صدای گریهء خاموش،
                             مویه و ماتم !
غروب، سایه ی غم های بی کران من است .
*
          
شبم، شکفته به دیدار و مهر یاران است
شبم، ز صحبت یاران ستاره باران است 
*
           
                
شب سیاهِ، فراوان گذشته از سر من
شبی که مرگ نشسته ست در برابر من
شب سیاه تر از مرگ و سرخ تر از جنگ
که آنچخه بر سرِ ما رفته نیست باور من
ــ همان نکوتر، کز نام آن کنم پرهیز
وزان ملال، ننالم به دوستان عزیز ــ
*
                  
بسا شبا، که سفر می کنم،
                                   سفر در خویش
به دوردست زمان
بسا شبا، که گذر می کنم،
                                      چو روح نسیم
به بیکران جهان،
                           
بسا شبا که سکوت و ستاره همدم من،
نشسته ام به تماشای این رواق بلند،
که دختران سخن، از دریچه الهام،
مرا به صحبت شیرین خویش می خوانند،
*
                 
چه مایه، لذت ناب است، این نخفتن ها
شب شکفتن ها
به همربان قلم از نگفته، گفتن ها،
شب و لطافت و هستی،
شب و طبیعتِ رام
                
دل از سرودن یک شعر تازه و شیرین کام
که خواب، در رسد آرام و 
                            گستراند دام!
*
                
سحر، دوباره مرا می رباید از این بند.
سحر، دوباره به من جان ِ تازه می بخشد
سحر، درآمدِ روز
سحر، تولد نور
سحر شکستن ظلمت،
                        گریز تاریکی
سحر تبسم مهر
سحر طلایهء صبح
شکوه و شادی آغاز،
                                  پویه و پرواز.
همیشه بانگ رهایی ست،
                          در فضای سحر
                     
غبارِ راهِ زمان را ز سینه می شویم
چو برکشم نفسی چند در هوای سحر.
*
                   
چو آفتاب برآید،
                           ز در درآید روز.
دوباره روشنی ایزدی شود پیروز
به لطف نور، سرآید زمان تاریکی
من این میانه،
                      قلم برکشم ز ترکشِ مهر
چو تیغ صبح،
                        در افتم به جان تاریکی!
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — ناسازگار
سرانجام بشر را، این زمان، اندیشناکم، سخت
بیش از پیش
که می لرزم به خود از وحشت این یاد. 
نه می بیند،
            نه می خواند،
                      نه می اندیشد،
                              این ناسازگار، ای داد!
نه آگاهش توانی کرد، با زاری 
نه بیدارش توانم کرد، با فریاد!
                   
نمی‌داند،
براین جمعیت انبوه و این پیکار روزافزون 
که ره گم می کند در خون،
ازین پس، ماتم نان می کند بیداد!
            
نمی داند،
زمینی را که با خون آبیاری می کند،
                                        گندم نخواه داد!
دل‌افروزتر از صبح
                     چه زیباست که چون صبح، پیام ظفر آریم 
گل سرخ،
             گل نور،
                       ز باغ سحر آریم.
چه زیباست، چو خورشید،
                               درافشان و درخشان
زآفاق پر از نور، جهان را خبر آریم .
               
همانگونه که خورشید، بر اورنگ زر آید،
خرد را بستاییم و،
                           بر اورنگ زر آریم.
چه زیباست، که با مهر،
                             دل از کینه بشوییم.
چه نیکوست که با عشق،
                                 گل از خار برآریم. 
گذرگاه زمان را،
                   سرافراز بپوییم.
شب تار جهان را 
                           فروغ از هنر آریم.
اگر تیغ ببارند، جز از مهر نگوییم
وگر تلخ بگویند،
                                 سخن از شکر آریم. 
بیایید،
بیایید،
ازین عالم تاریک 
دل‌افروزتر از صبح،
                       جهانی دگر آریم!
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — رخش سپید خورشید
ناگاه، شیهه‌ای سرخ 
بر بام قله تابید
              در شام دره پیچید.
 
رخش سپید خورشید،
با یال‌های افشان،
بر کوه‌های مشرق،
می‌تاخت،
می خروشید!
 
از نعل گرمش آتش
بر سنگ خاره می ریخت
شب، می گریخت در غار
خون از ستاره می ریخت.
 
گل‌های تشنة نور
           بوی سپیده دم را
                                      از باد می ربود.
                          
مرغان رسته از بند
چون خیل دادخواهان،
آزاد، می سرودند.
                
بر روی قله‌ها، شاد
می‌رفت رخش، چون باد
چاهی سیاه، ناگاه
دامی گشود در راه.
                 
رخش از بلندی کوه
افتاد در بن چاه! 
               
                  
گل‌های تشنة نور
ماندند در سیاهی 
نشکفته گشت پرپر
گلبانگ صبحگاهی 
                        
مرغان رسته از بند،
در سینه‌ها نهفتند؛
فریاد دادخواهی!
                    
آنک! شغاد، پنهان
در جان پناه سختش.
کو رستمی که دوزد،
با تیر بر درختش؟!
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — بر صلیب
بر صلیبم،
         میخکوب!
خون چکد از پیکرم، محکوم باورهای خویش.
بوده‌ام دیروز هم آگاه، از فردای خویش.
                               
مهرورزی کم گناهی نیست! می‌دانم،
                                           سزاوارم، رواست.
                     
آنچه بر من می‌رسد، زین ناسزاتر هم سزاست
در گذرگاهی که زور و دشمنی فرمانرواست.
                  
مهرورزی کم گناهی نیست!
کم گناهی نیست عمری، عشق را،
                                        چون برترین اعجاز، باور داشتن.
 
پرچم این آرمان پاک را
در جهان افراشتن.
پاسخ آن، این زمان:
                       تن فرو آویخته!
                                      با نای بی آوای خویش!
                              
ساقة نیلوفری رویید در مرداب زهر!
ای همه گلهای عطر آگین رنگین! 
                                   این جسارت را ببخشایید بر او،
                                   این جسارت را ببخشایید!
                   
جرم نابخشودنی این است:
               «ننشستی چرا بر جای خویش؟»
                       
جای من بالای این دار است با این تاج خار!
در گذرگاه شما،
                                 این تاج، تاج افتخار.
جای من، تا ساعتی دیگر، ازین دنیا جداست،
جای من دور از تباهی‌های دنیای شماست؛
ای همه رقصان 
                      درون قصر باورهای خویش!
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — کو... کو...؟
شبی خواهد رسید از راه،
که می‌تابد به حیرت ماه،
 می‌لرزد به غربت برگ،
                             می پوید پریشان، باد.
                  
                   
فضا در ابری از اندوه
درختان سر به روی شانه‌های هم
                     ــ غبارآلود و غمگین ــ
 راز واری را به گوش یکدگر
                                        آهسته می گویند.
                     
دری را بی‌امان در کوچه‌های دور می کوبند.
چراغ خانه‌ای خاموش،
               درها بسته،
                               هیچ آهنگ پایی نیست.
کنار پنجره، نوری، نوایی نیست ...
                         
هراسان سر به ایوان می‌کشاند بید
به جز امواج تاریکی چه خواهد دید؟
                  
مگر امشب، کسی با آسمان، با برگ، با مهتاب
                                        دیداری نخواهد داشت؟
                   
به این مرغی که کوکومی زند تنها،
                                       مگر امشب کسی پاسخ نخواهد داد؟
مگر امشب دلی در ماتم مردم نخواهد سوخت 
مگر آن طبع شورانگیز، خورشیدی نخواهد زاد؟
کسی اینگونه خاموشی ندارد یاد...
                      
شگفت انگیز نجوایی است!
در و دیوار
                     به دنبال کسی انگار
                                 می گردند و می‌پرسند:
                                         از همسایه، از کوچه.
درخت از ماه،
                ماه از برگ،
                                  برگ از باد!
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — با قلم ...
با قلم می گویم:
                ــ ای همزاد، ای همراه،
                          ای هم سرنوشت
هر دومان حیران بازی‌های دوران‌های زشت.
شعرهایم را نوشتی 
                     دست‌خوش؛
اشک‌هایم را کجا خواهی نوشت؟
فریدون مشیری — آواز آن پرنده غمگین — توضیحات
۱۲ ــ آواز آن پرنده غمگین ــ ۱۳۷۸
.
یک گردباد آتش: شعری با یاد بزرگ مردی که برای رهایی ملت های شرق برخاست و جان بر سر این کار گذاشت. ــ اسفند ۱۳۴۶
برکه
زیبای وحشی: http://afasoft.ir/post/۶ ــ و این داستانی هزاران ساله است که از ماهیگیران شنیده ام. 
شادی ِ خوش: اسفند ۱۳۴۶
خار و روزگار
یک لحظه آرامش ...
بر بالِ باورها ...: برای زنده یاد هوشنگ طاهری
برگْ ریزان
از بالای بام
نا خدا
چه اتفاقی باید بیافتد؟
زمان ...
ناسازگار
رخش سپید خورشید
بر صلیب
کو... کو...؟
با قلم....
.
afasoft.ir
فریدون مشیری — تا صبح تابناک اهورایی — آن انتظار شیرین
آن روزها، که کودک ِ خود را
بر سینه می فشردی، 
                                می گفتی: 
- «روزی، تمام مردم این شهر
از تو، به نام ِ شاعر ما نام می برند
شعرِ تو را به خاطرِ احساس پاک تو
در برگ برگ ِ دفتر دل ها می آورند. 
                
آن باور، آن یقین
آن انتظار شیرین، 
                       اینک به گُل، به بار نشسته است. 
تنها نه در تمامی این شهر، 
در جای جای گیتی، 
مردم برای کودک تو دست می زنند. 
گل می پراکنند. 
                 
گلبانگِ زنده باد، به افلاک رفته است
تالار پر شده است ز فریاد ِ آفرین
مادر! 
             بیا ببین! 
                
*
              
با این که سال هاست
دست دراز مرگ
جسم تو را به خاک بیابان سپرده است
اما روان تو
هر جا که من سرود و سخن ساز می کنم
پروانه وار، هر سو
                        پرواز می کند
بر روی من ــ چو عهد دلاویز کودکی ــ
لبخند می زند. 
                 
لبخند نازنین تو، گل می کند نثار
همراه ِ آن دو دیده ی از شوق اشکبار
گل های سرافرازی
                      گل های افتخار ...
فریدون مشیری — تا صبح تابناک اهورایی — در میدان زندگی
در میدان زندگی
با یاد برتولد برشت شاعر آلمانی
زندگی میدانی ست
وندرین میدان نیکی و بدی رو در رو
ما به حال و به هر کار و به هر جا باشم
یا قوی گردد از ما نیکی
یا بدی گیرد از ما نیرو!
فریدون مشیری — تا صبح تابناک اهورایی — دوباره عشق...
دل خزان زده ام باغِ ارغوان شده است
بهشت خاطر فرسوده ام جوان شده است
همای بخت به گرد سرم کند پرواز
زلالِ شوق به رگ های جان روان شده است
پس از چه مایه صبوری، سکوت، تنهایی
دوباره بلبل طبعم ترانه خوان شده است.
مگر که دوست به فریاد دادخواه رسید
که این خموش، ز سر تا به پا زبان شده است!
دوباره چشمهء لبخند او فروزان است
تنم ز گرمی این آفتاب، جان شده است!
چه روی داده مگر؟بانگ برزدم، گفتم
مگر که آن مه بی مهر، مهربان شده است؟
به مژده، جان و دل و دیده، یک صدا گفتند:
دوباره عشق در این خانه میهمان شده است.
فریدون مشیری — تا صبح تابناک اهورایی — داستان ابوالعلاء مُعَری
در شرحِ حال بوالعلا خواندم که آن پیر
بیش از نود سال 
در شهرها با گونه گون مردم به سر برد 
روز و شب از نامردمی‌ها خون دل خورد.
آخر به صحرا زد که می‌خواست
همصحبت هیچ آدمیزادی نباشد
می خواست تا آنجا رود کز آدمیزاد 
نامی، نشانی، چهره‌ای، یادی نباشد
*
در آن بیابان‌های سوزان
بر خاک می‌خفت 
غم‌های بی‌پایان خود را 
تنهای تنها، با شتر، با باد می‌گفت

می‌خواند و می‌خواند:
ــ «صحرا به صحرا می روم، آزاد، آزاد 
تا نشنوم دیگر صدای آدمیزاد !»
*
می‌راند و می‌خواند:
ــ «ای مردِ از اندوه لبریز 
چندان که پایت می‌رود بگریز، بگریز!
در این بیابان‌های شن زار عطشناک 
با خار، با خارا بپـیوند.،
با مار با عقرب بیامیز، 
وز آدمیزادان بپرهیز!
*
جان را درین صحرا بر این خاک شرربار
در چنگ این خورشیدِ آتش ریز بسپار 
وز سایهء شمشیر خشمِ حکمرانان در امان دار
*
آیا روان بوالعلا نازک‌تر از گل بود؟
آیا زبان مردمانِ شهر او سوزان‌تر از خار 
آیا بشر، جای گلستانی دلاویز 
دنیای خود را کرده خارستان خونریز؟

بی‌شک گریز از آفت نامردمی گر چاره‌گر بود 
چون شهر صحرا نیز سرشار از بشر بود!
*
ای، هر که هستی، لحظه‌ای در خود نگر باش!
خوبی، ولی از آنچه هستی خوب‌تر باش!
فریدون مشیری — تا صبح تابناک اهورایی — گرداب
زان پیشتر که از سر ما آب بگذرد
با ناخدا بگوی که از خواب بگذرد 
این کشتی شکسته در این تندباد سخت
آخر چگونه از دل گرداب بگذرد 
ای سرزمین مادری، ای خانهء پدر
یادت چو آتش از دل بی تاب بگذرد 
ترسم که چاره ای نکند نوش دارویی
زین موج خون که از سرِ سهراب بگذرد 
گر همچو رعد، نعره برآریم همزمان
کی خواب خوش به دیدهء ارباب بگذرد
فریدون مشیری — تا صبح تابناک اهورایی — دو برگ سبز
هنوز شعله کشد آتش نهانی من
هنوز خسته،  نفس می زند جوانی من
هنوز از چمن کودکی به جا مانده ست
دو برگ سبز درین چهرهء خزانی من
گذشت شوکت رنگینِ آن همیشه بهار
به زرد و سرخ زند باغ زندگانی من
ورق ورق همهء روزها پراکنده ست
ز تند باد بپرسی مگرنشانی من
بجز غم تو، که بر عهخد خویش پای فشرد
دگر کسی ننشید به همزبانی من
فریدون مشیری — تا صبح تابناک اهورایی — افسونگر
گردونهء بهار،
                    که با صد هزار گل،
                                در صد هزار رنگ
با نور مهر، زینت و زیور گرفته بود
از درّه های ساکتِ پر برف می گذشت
*
در درّه های سرد و برهنه
در باغ های زرد و خزان دیده
می گشت.
            
*
                
زیبا، ظریف، دختر افسونگر بهار
یک شاخه گل به دست،
هر برگ آن هزار ستاره،
بر هرچه می نواخت،
تنها به یک اشاره،
باغی پر از ستاره و گل می ساخت!
                  
*
            
افسونگری است آیا ؟
یا معجزه ست این که ازین شاخه های  خشک
سرما چشیده، یخ زده،
                           پژمرده و کبود
این شاخه های پر گل
این برگ های رنگین
این باغ های غرق شکوفه
این روح، این نشاط
این ازدحام جاری گنجشک های مست
این بوی عشق،
                     بوی امید و نوید و مهر 
این چهره های روشن
                            این خنده های شاد؛
افسونگری است آیا؟
                                   یا معجزه ست؟
             
*
                
                    
بر این ظریف زیبا
                        ز ما درود باد!
فریدون مشیری — تا صبح تابناک اهورایی — دنیا به هم نمی خورد
دنیا پر از حوادث گوناگون
دنیا پر از وقایع رنگارنگ
از مرگ،از تولد،
                          از صلح،جنگ.
از جشن،از جدایی
از فتح، از شکست
هر لحظه صدهزار اتفاق هست!
           
             
*
             
این آرزوی کوچک ما نیز
یک رویداد ساده است
من خود، درست و راست، نمی دانمش که چیست
یک اشتیاق پاک؟
یک آرمان شیرین؟
یک هالهء مقدس؟
یک عشق تابناک؟
از نوع نامکرر «یک نکته بیش نیست»
در بین صدهزار هزار اتفاق، گم!
دنیا به هم نمی خورد ای مردم!
       
*
       
بعد از هزار مرحله دوری
بعد از هزار سال صبوری!
این یک زیاده خواهی نیست
این نیست یک توقع بی جا!
این نیست یک هوس
این آخرین تضرع یک عاشق است و بس:
            
باری اگر به سینه دلی دارید
این آرزوی ساده ما را بر آورید
ما را به هم ببخشید.
ما را برای هم بگذارید.
در این لحظه های مانده به جا، از حیات ما.
ما را به یکدیگر بسپارید!
فریدون مشیری — تا صبح تابناک اهورایی — مادران
نیمه شب،
                از نالة مرغی که در ژرفای ظلمت 
                        بال و پر می زد
                                             زجا جستم
نالة آن مرغ زخمی همچنان از دور می آمد
لحظه‌ای در بهت بنشستم
نالة آن مرغ زخمی همچنان از دور می‌آمد
*
             
                   
ماه غمگین 
ابر سنگین 
خانه در غربت 
نالة آن مرغ  زخمی همچنان از دور می آمد
لحظه‌هایی شهر سرشار از صدای نالة مرغان زخمی شد
اوج این موسیقی غمناک، در افلاک می پیچید!
*
                
مانده بوده سخت در حیرت که آیا هیچ‌کاری می‌توانستم؟
*
            
                   
آسمان، هستی، خدا، شب، برگ‌ها چیزی
                                            نمی گفتند
آه در هر خانه این شهر،
مادران با گریه می‌خفتند،
دانستم!