mabidan/ganjoor huggingface dataset:
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۵۶
این چه داغی است که از عشق تو بر جان من است 
وین چه دردی است که سرمایه درمان من است 
زلف و رخسار تو کفر آمد و ایمان، با هم 
آن چه کفری است که سرمایه ایمان من است؟
می‌دهم جان و به صد جان، ندهم یک ذره 
خاک پای تو که سر چشمه حیوان من است 
رسم عشاق وفا خوی بتان، بد عهدی است
این حکایت نه به عهد تو و دوران من است 
بر دل پاک تو حاشا نبود، خاشاکی 
خارو خاشاک جفایت، گل و ریحان من است 
دل محزونم از و، یوسف جان را می‌جست 
زیر لب گفت، که در چاه ز نخدان من است 
گره موی تو بندی است که بر پای دل است 
برقع روی تو، باری است که بر جان من است 
شیخ می‌گویدم از دست مده سلمان دل 
دل من شیخ برانی که به فرمان من است 
دل من پیرو عشق است و من اندر پی دل 
عشق، سلطان دل و دل شده سلطان من است
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۵۷
فراق روی تو از شرح و بسط، بیرون است 
زما مپرس، که حال درون دل، چون است 
به خون نوشته‌ام، این نامه را که خواهی خواند
اگر چه دود درونم، نشسته در خون است 
نکرد آتش شوق درون قلم ظاهر 
مگر ز شوق قلم دود رفته بیرون است 
نمی‌کنم سخن اشتیاق، کان تقدیر 
ز طرف حرف و زحد عبارت، افزون است 
بیا و قصه حالم بخوان، که بر رخ من 
نوشته دیده، به خطی، چو در مکنون است 
خیال روی تو دارم، مقام در چشمم 
سرشک چشمم، از آن رو مقیم گلگون است 
دل مقید سلمان، اسیر آن لیلی است 
که در سلاسل زلفش، هزار مجنون است
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۵۸
شب است و بادیه و دل، فتاده از راه است 
ز چپ و راست، مخالف، ز پیش و پس، چاه است 
مقم تهلکه است این ولی منم، فارغ
ز کار دل، که به دلخواه یار دلخواه است
مرا سری است که دارم، بر آستانه تو
نهاده‌ایم به پیش تو هرچه در راه است
به وصل قد تو دارم بسی امید و لیک
قبای عمر به قد امید، کوتاه است
به عکس طالب منصب، شویم خاک درت
از این رفیع ترا آخر چه منصب و راه است؟
که آورد به تو احوال دیده و دل من؟
که پیک دیده، سرشک و رسول دل، آه است
منور است به مهر تو، سینه عشاق
بلی زجانب مهر است، هرچه در ماه است
پس از فراق تو گر بنده، زنده خواهد ماند
بحق وصل تو کان زیستن، به اکراه است
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۵۹
چشم مخمور تو تا در خواب مستی خفته است
از خمار چشم مستت، عالمی، آشفته است
سنبلت را بس پریشان حال می‌بینم، مگر
باد صبح، از حال من، باوی حدیثی گفته است؟
چشم بد دور از گل رویت، که در گلزار حسن
هرگز از روی تو نازکتر، گلی، نشکفته است
دیده باریک بی‌نم، در شب تاریک هجر
بس که بر یاد لبت، درهای عدنان، سفته است
دل چو در محراب ابرو، چشم مستت دید و گفت
کافر سرمست در محراب بین، چون خفته است
خاک راهت، خواستم رفتن به مژگان، عقل گفت
نیست حاجت کش صبا، صدره به گیسو رفته است
عاقبت هم سر به جایی برکند، این خون دل
کز غم عشق تو سلمان، در درون، بنهفته است
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۶۰
امشب، چراغ مجلس ما، در گرفته است
در تاب رفته و سخن، از سر گرفته است
پروانه چون مجال برون شد ز کوی دوست
یابد بدین طریق، که او در گرفته است
ظاهر نمی‌شود، اثر صبح گوییا
دود دلم، دریچه خاور، گرفته است
دانی که چیست، مایه آن لعل آتشین؟
کامروز، باز، در قدح زر، گرفته است
خون حرام ماست که ساقی، به روزگار
در گردن صراحی و ساغر گرفته است
صبح از نسیم زلف تو، یکدم دمیده است
عالم همه شمامه عنبر، گرفته است
باد صبا به بوی تو در باغ، رفته است
بس خردها که بر گل احمر، گرفته است
آتش که اندرونی اصحاب خلوت است
شمعش نگر، که چون به زبان در گرفته است
دل با خیال قد تو، بر رست در ازل
زان روی راست، شکل صنوبر گرفته است
شکل صنوبری که دلش، نام کرده‌اند
سلمان به یاد قد تو، در بر گرفته است
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۶۱
تا در سرم، ز زلف تو، سودا فتاده است
کارم ز دست رفته و در پا، فتاده است
بی‌اتفاق صحبت و بی‌اختیار هجر
مشکل حکایتی است که ما را فتاده است
چون شمع، می‌گدازم و روشن نمی‌شود
کین خود، چه آتشی است که در ما فتاده است؟
گر افتدت هوس، که بپرسی، دل مرا
در زلف خود بجو، که هم آنجا فتاده است
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۶۲
تا زماه طلعتت، طرف نقاب، افتاده است
لرزه از عکس رخت، بر آفتاب، افتاده است
رحمتی فرما، که از باران اشک چشم من
مردم بیچاره را، در خانه آب، افتاده است
می‌کشد مسکین دلم، تاب طناب طره‌ات
چون کند، در گردن او، این طناب، افتاده است
خیل خونخوار خیال، اطراف چشم من، گرفت
آنچنان کز دیده من، راه خواب، افتاده است
همدمی دارم عزیز، از من جدا خواهد شدن
لاجرم مسکین دلم، در اضطراب، افتاده است
چشم مستت دیده‌ام، روزی، وزان مستی هنوز
در خرابات مغان، سلمان، خراب افتاده است
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۶۳
روزی از رویت، مگر طرف نقاب، افتاده است
در دل خورشید و مه، زان روز تاب، افتاده است
دیده من تا به روی توست، روشن، خانه‌ای است
مردم چشم مرا، در خانه آب، افتاده است
بس که بارید از هوا، باران محنت، بر سرم
کش به اطراف زجاجی، آفتاب افتاده است
غمزه‌ات دل می‌برد، چشم توام، خون می‌خورد
روز و شب آن در شکار، این در شراب، افتاده است
کرد چشمت، فتنه‌ای پیدا و در هر گوشه‌ای
عالمی بر فتنه بختم به خواب، افتاده است
شد دل بیمار و می‌خواهد ز لعلت، شربتی
رحمتی فرما، که این مسکین، خراب افتاده است
آفتابی، از من خاکی، جدا خواهد شدن
لاجرم چون ذره، دل در اضطراب، افتاده است
برمتاب از من، عنان، آخر که یکسر کار من
رفته است از دست و در پا چون رکاب، افتاده است
تا من افتادم ز کویت در حسابی نیستم
ز آنکه در کویت چو سلمان، بی‌حساب افتاده است
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۶۴
خواب مستی کرده چشمت، در خمار افتاده است 
زلف مشکین تو، چون من، بی‌قرار، افتاده است
چشم بیمار تو را میرم، که در هر گوشه‌ای 
چون من مسکین، بیمارش، هزار افتاده است 
کار کار افتادگان را باز می‌بین، گاه گاه 
خاصه، کار افتاده‌ای را کو، ز کار افتاده است 
پای را در ره به عزت می‌نه، ای جان عزیز 
زانکه سرهای عزیزان، بر گذار افتاده است 
جمله ذرات وجودم، غرق بحر حیرت، است 
زان میان این اشک خونین، بر کنار، افتاده است 
عشق و درویشی و بیماری و جور روزگار
صعب کاری است و ما راهر چهار، افتاده است 
حال سلمان گر کسی پرسد، بگو، در کوی دوست 
بی‌نوایی، بی زری، بی‌زور زار، افتاده است
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۶۵
نه ز احوال دل بی‌خبرانت، خبری است
نه به سر وقت جگر سوختگانت، گذری است
گفته‌ای، باد صبا با تو بگوید، خبرم
این خبر پیش کسی گو، که شبش را سحری است
بر سرم آنچه ز تنها و فراقت، شبها
می‌رود با تو نگویم، که در آن دردسری است
نظر من همه با توست، اگر گه گاهی 
نکنم دیده به سوی تو درآنم، نظری است 
ای دل از منزل هستی، قدمی بیرون نه 
به هوای سر کویش، که مبارک سفری است 
هر که خاک کف پایت نکند، کحل بصر 
اعتقاد همه آن است که او بی بصری است 
تو برآنی که بود جز تو کسی سلمان را 
او بر آن نیست که غیر از تو به عالم، دگری است
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۶۶
بویی از خاک رهت، همره باد سحری است 
رنگی از حسن رخت، مایه گلبرگ طری، است
دم ز زلف تو زنم، زان دم من مشکین است 
سخن از لعل تو گویم، سخنم، زان شکری است 
جز صبا محرم من نیست، ولی چندانم، 
بر صبا نیست، وثوقی که صبا در به دری، است
بر جگر می‌زندم، چشم تو، هر دم، نیشی 
خون چشمم که روان است، ازان رو جگری است
روی آتش و شش، از دیده ما پنهان است 
ما از آن روی برآنیم که آن ماه، پری است 
این که با سوز فراقت، دل ما می‌سوزد
تو برآنی که ز صبرست، نه از بی صبری است
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۶۷
مشنو، که مرا از درت، اندیشه دوری است 
اندیشه اگر هست، ز هجران، نه ضروری است 
دور از تو سرش باد ز تن دور، به شمشیر 
آن را که به شمشیر ز کویت، سر دوری است 
ما یار نخواهیم گرفتن، به دو عالم
غیر از تو تو آن گیر، که عالم همه حوری است 
با آتش عشق تو، کجا جای قرار است 
با این دل دیوانه، کرا برگ صبوری است
بلبل ز صبا، عشق بیاموز، که عمری 
جان داده و خشنود، به بوی از گل سوری است
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۶۸
بر سر کوی یقین، کعبه و بتخانه، یکی است 
دام زلف سیه و سبحه صد دانه، یکی است 
هر زمان جلوه حسن، ار چه ز رویی دگر است 
باش یکدل به همه روی، که جانانه، یکی است 
می و پیمانه، همه عکس رخ ساقی، بین
تا بدانی که می و ساقی و پیمانه یکی است
در ره کعبه، خطاب آمدم، از میخانه 
که کجا می‌روی ای خواجه، همه خانه یکی است 
رای کج زد، سر زلف تو، به قصد دل من 
گر چه با رای دو زلفت، دل دیوانه، یکی است 
من دیوانه، نه تنها سر زلفت، دارم 
که درین سلسله، دیوانه و فرزانه یکی است
گرچه از سوختگان تو، یکی، سلمان است 
لیکن ای شمع، نه آخر همه پروانه یکی است
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۶۹
حلقه زلف تو، سرمایه هر سودایی است 
غمزه مست تو، سر فتنه هر غوغایی است 
راز سر بسته زلفت، مگشا، پیش صبا 
که صبا هم نفسش هرکس و هر دم جایی است 
صورت خط تو در خاطر من می‌گذرد
باز سر برزده از خاطر من سودایی است 
درد بالای تو چینم، که از آن بالاتر 
نتوان گفت، که در بزم فلک، بالایی است 
هر کسی را نظری باشد و رایی و مرا 
دیدن روی تو رای است و مبارک رایی است 
دل سودا زده در عهد تو بستیم و برین 
عهدها رفت و نگویی که مرا شیدایی است 
با غم توست اگر جان مرا آرامی است 
در دل ماست اگر درد تو را ماوایی است 
یک شب از دیده ما نیست خیالت، خالی 
شبروی شب همه شب، در پی شب پیمایی است 
می‌رود دل به ره دیده و تا چون باشد 
سفر دیده، مبارک سفر دریایی است
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۷۰
باز جانم، هدف تیر کمان ابرویی است 
که کمان غم عشقش، نه به هر بازویی است 
دل من، تافته طره مشکین زلفی است 
جانم آویخته سلسله گیسویی است 
همه در طره و گیسو نتوان پیچیدن 
کانچه من دیده‌ام از ملک جمالش، مویی است 
هر زمان حسن تو را، جلوه و رویی دگر است 
لاجرم در صفتش، هر سخنم را رویی است 
می‌کنی ناز به ابروی و بلی، ناز، رسد 
به همه روی، کسی را، که چنان ابرویی است 
به تماشا، تو مپندار که در چشم من است 
هر کجا برگ گلی تازه و تر برجویی است 
اگر ای دل، به غم آباد بلایی برسی 
خانه در کوی رضا جوی، که ایمن کویی است 
اندرین راه، بلا نیست ملامت سلمان 
وین بلا آمده بر جان تو از هر سویی است
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۷۱
جان من می‌رقصد از شادی، مگر یار آمده‌ست
می‌جهد چشمم همانا وقت دیدار آمده‌ست
جان بیمارم به استقبال آمد، تا به لب
قوتی از نو مگر، در جان بیمار آمده‌ست
می‌رود اشکم که بوسد، خاک راهش را به چشم
بر لبم، جان نیز پنداری بدین کار آمده‌ست
زان دهان می‌خواهد از بهر امان، انگشتری
جان زار من که زیر لب، به زنهار آمده‌ست
تا بدیدم روی خوبت را، ندیدم روز نیک
از فراقت روز برمن، چون شب تار آمده‌ست
بی‌تو گر می خورده‌ام، در سینه‌ام خون بسته است
بی تو گر گل چیده‌ام، در دیده‌ام خار آمده‌ست
گر نسیمی زان طرف، بر من گذاری کرده ست
همچو چنگ از هر رگم، صد ناله زار آمده‌ست
روز بر چشمم، سیه گردیده است از غم، چو شب
در خیالم، آن زمان کان زلف رخسار، آمده‌ست
گر بلا بسیار شد، سلمان برو، مردانه باش
بر سر مردان، بلای عشق بسیار آمده‌ست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۷۲
در ازل، با تو مرا، شرط و قراری بودست 
با سر زلف تو نیزم، سرو کاری بودست 
پیش از آن دم، که دمد، خط شب از عارض روی 
از سر زلف و رخت، لیل و نهاری بودست 
بی کناری و میانی و لبی، پیوسته 
در میان من و تو، بوس و کناری بودست 
در جهانی که نه گل بود و نه باغ و نه بهار 
از گل روی توام، باغ بهاری بودست 
زین همه نقش مخالف، که برانگیخته‌اند 
شد یقینم که غرض، عرض نگاری بودست 
بی گل روی تو در چشم من از باغ وجود 
هر چه آید، همه خاشاکی و خاری بودست 
بر من این عمر، که در غفلت و وحشت بگذشت 
به دو چشم تو که خوابی و خماری بودست 
ای دل، از ما ببریدی و نشستی در خاک 
مگر از رهگذر مات، غباری بودست 
تن به غربت، بنهادی و نیامد، سلمان 
هیچ یادت که مرا یار و دیاری بودست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۷۳
عاشقان را شوق مستی، از شرابی دیگرست 
وین هوا گرم از فروغ آفتابی دیگرست
ساقی آب رز برای دیگران در گردش آر 
کاسیای ما کنون، گردان به آبی دیگرست 
عکس خورشید جمالت، مانع دیدار گشت 
شاهد حسن تو را هر دم، نقابی دیگرست 
دیگران را در کمند آور، که همچون زلف تو
هر رگی در گردن جانم، طنابی، دیگرست 
آتشی کردی و گفتی می‌کنم ترک عناب 
زینهار ای جان مگو، کین خود، عتابی دیگرست 
بخت راهی می‌زند بر خون من، من چون کنم
باز بخت خفته ما، دیده خوابی دیگرست 
از رقیبم دوش می‌پرسید کاین بیچاره کیست؟
گفت: سر برگشته‌ای، مستی، خرابی، دیگرست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۷۴
دل ز جا برخاست ما را، وصل او بر جا نشست 
تا بپنداری که عشقش، در دل تنها نشست 
خاست غوغایی ز قدش، در میان عاشقان 
در میان ما نخواهد، هرگز این غوغا نشست 
گر چه از نخل وجود من، خلالی باز ماند 
تا سرم باشد، نخواهم، همچو نخل، از پا نشست 
مدتی شد تا دلم، در بند مشک زلف اوست 
چون تواند بیش ازین، مسکین درین سودا نشست 
من به وصلش کی رسم، جایی که باد صبحدم 
تا به درگاهش رسد از ضعف تن، ده جا نشست 
بهر دیدار جمالش، دل به راه دیده رفت 
از پی دردانه و بیچاره در دریا، نشست 
جز غمت، کاری نخواهد، بر ضمیر ما گذشت 
جز رخت، نقشی نخواهد در خیال ما نشست 
هر که را با شاهدی صحبت به خلوت داد دست 
بی‌گمان با حوریی در « جنته الماوی» نشست 
زینهار امروز سلمان با می و حوری نشین 
چند خواهی بر امید وعده فردا نشست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۷۵
درون، ز غیر بپرداز و ساز، خلوت دوست 
که اوست، مغز حقیقت، برون از همه پوست 
دویی میان تو و دوست هم ز توست، ار نی 
به اتفاق دو عالم یکی است، با آن دوست 
تو را نظر همگی بر خود است و آن هیچ است 
تو هیچ شو همه، وانگه بدان، که خود همه اوست 
برای دیدن رویش مگرد، گرد جهان 
که او نشسته، چو آیینه، با تو رو باروست
مشو، به نقش و نگار جمال او، قانع 
که حسن طلعت آن گل، چو غنچه تو بر توست 
به پیش دوست مبر، جز متاع دل، چیزی 
اگر چه سنگ دلست، آن صنم، ولی دلجوست
اگر چه آب حیات لبش روانبخش است 
هزار، چون خضرش، تشنه مرده بر لب جوست 
اگر به تربت سلمان رسی، ببوی، گلش
که این گل، از اثر صحبت گل خوشبوست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۷۶
مشک ریزان می‌جهد، باد صبا از کوی دوست 
شاخه‌ای گویی ربودست، از خم گیسوی دوست 
دوست می‌دارم نسیم صبح، راکو، در هوا 
تا نفس می‌‌آیدش، جان می‌دهد بر بوی دوست 
دوست را هر دو جهان، گر چه هوا دارند و من 
دوستر می‌دارم، از هر دو جهان یک موی دوست 
جان به رشوت می‌دهم، باشد که بگشاید، نقاب
چون کنم نتوان به جانی باز کردن روی دوست 
منصب سکان دولت گوی خوبی می‌زند 
آن سر صاحب سعادت کوکه گردد کوی دوست 
یار، در میدان دولت خانه وصلم، چو نیست 
می‌کنم آمد شدی، پیش سگان کوی دوست 
دوست دشمن پرور است ای دوستان تدبیر چیست 
خوی او این است و من خو کرده‌ام با خوی دوست 
ور به زورم می‌کشد یا می‌کشد، او حاکم است 
من ندارم، زور دست و پنجه و بازوی دوست 
دوستان گویند: سلمان باز کش خود را ازو 
می‌کشم خود را و بازم می‌کشد دل سوی اوست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۷۷
من لاف چون زنم، که سرم را هوای توست 
بس نیست؟ این قدر که سرم خاک پای توست 
با آنکه رفته در سر مهر تو، جان من 
جانم هنوز، بر سر مهر و وفای توست
پرداختیم، گوشه خاطر، ز غیر دوست 
کین گوشه، خلوتی است که خاص، از برای توست 
ای غم وثاق اوست دلم، گرد او مگرد 
جایی که جای فکر نباشد، چه جای توست 
آیینه صفات خدایی و خلق را 
جمعیتی که روی نمود، از صفات توست 
چشم بدان، ز حسن لقای تو دور باد 
کاکنون بقای عالمیان، در لقای توست
آنچ از تو می‌رسد به من احسان و مردمی است 
و آنها که می‌رسد، به تو از من دعای توست 
موی تو بر قفای تو دیدم، بتافتم
گفتم، مگر که دود دلی، در قفای توست 
مویت به هم برآمد و در تاب رفت و گفت 
سودای کج مپز، که کمند بلای توست 
گر بنده می‌نوازی، ور بند می‌کنی 
ما بنده‌ایم، مصلحت ما، رضای توست 
ور قطع می‌کنی سرم، از تن بکن، که نیست 
قطعا برین سرم سخنی، رای، رای توست 
خاک درت، به خون جگر گشت حاصلم 
سلمان برو، که خاک درش خونبهای توست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۷۸
هست آرام دل، آن را که دلارامی هست 
خرم آن دل، که در او، صبری و آرامی هست 
بر بنا گوشش اگر دانه در بینی باز 
مشو آشفته، که از غالیه هم دامی هست 
تو یقین دان، که به جز در دهن تنگ تو نیست 
هیچ اگر یک سر مو در دو جهان کامی هست 
ساقی امشب، سر آن جام لبالب دارم 
کاخر اندوه مرا، نیز سرانجامی هست 
عود اگر دود کند، بر سر آن، دامن پوش 
تا ندانند، که در مجلس ما خامی هست 
حالم، از باد سحر پرس، که در صحبت او 
جان تیمار مرا، پیش تو پیغامی هست 
شام هجران تو را، خود سحری نیست پدید 
صبح امید مرا، همنفس شامی هست 
به فدای تن و اندام چو گلبرگ تو باد 
هر کجا، در همه آفاق گل اندامی هست 
صبر و آرام ز سلمان چه طمع می‌داری 
تو برآنی که مرا صبری و آرامی هست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۷۹
بی‌وفا می‌خواندم، آن بی‌وفا، پیداست کیست 
من به مهرش می‌دهم جان، بی‌وفا پیداست کیست
باز بی مهر و وفا، می‌خواندم اما به گل 
مهر نتوان کرد پنهان، بی‌وفا پیداست کیست 
بی‌وفا آن است کو بر گردد از پیمان و عهد 
ما بر آن عهدیم و پیمان، بی‌وفا پیداست کیست 
جان فدای او شد و او داد جانم را به باد 
در میان جان و جانان، بی‌وفا پیداست کیست 
صبح با گل گفت کای گل نیستت بوی وفا 
گل جوابش داد خندان، بی‌وفا پیداست کیست 
یار گیرم بی‌وفا می‌گیردم، چون صبحدم 
بر تو چون خورشید تابان، بی‌وفا پیداست کیست 
او عتابی می‌کند، اما وفا، می‌گویدم 
رو تو خوش می‌باش، سلمان، بی‌وفا پیداست کیست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۸۰
یار ما را یار بسیارست تا او یار کیست 
دل بسی دارد ندانم، زان میان، دلدار کیست 
خاک پایش را تصور می‌کند در چشم خویش 
هر کسی تا کحل چشم دولت بیدار، کیست 
میدهم جان و ستانم عشوه، این داد و ستد 
جز که در بازار سودای تو، در بازار کیست 
خواستم مردن به پیشش گفت رویش کار خود 
کین نه کار توست ای جان و جهان پس کار کیست 
جان من چون چشم او بیدار شد، گیرم که هست 
جان من بیمار چشمش، چشم او بیمار کیست 
کاشکی دیدی، گل رخسار خود در آینه 
تا بدانستی که در پای دل من، خار کیست 
دل ز سلمان برد و خونش خورد و می‌گوید کنون 
کار عالم بین، که چون کار من بیکار کیست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۸۱
سرو خواند، با تو خود را راست، اما راست نیست 
سرو را این حسن و زیبایی که قدت راست نیست
راستی را سرو بس رعناست اما این که باد 
در سر افکندست، یعنی با تو هم بالاست نیست 
قصد جانم می‌کنی، من خود، فدایت می‌کنم 
گر تو پنداری، که تقصیری که هست، از ما نیست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۸۲
شب فراق تو را روز وصل، پیدا نیست 
عجب شبی، که در آن شب، امید فردا نیست 
تطاول سر زلف تو و شبان دراز 
چه داند، آنکه گرفتار بند و سودا نیست 
غم ملامت دشمن، ز هر غمی بترست 
مرا ملامت هجران دوست، پیدا نیست 
پدر به دست خودم، توبه می‌دهد وین کار 
به دست و پای من رند بی سر و پا نیست 
خدنگ غمزه گذر می‌کند ز جوشن جان 
اگر تو را، سپر صبر هست ما را نیست 
من آن نیم، که ز راز تو دم زنم، چون نی 
وگر رود سخن از ناله، ناله از ما نیست 
تو راست، بر سر من جای تا سرم بر جاست 
دریغ عمر عزیزم، که پای بر جا نیست 
حدیث شوق، چو زلف دراز گشت، دراز 
بجان دوست، که یک موی، زیر بالا نیست 
خیال زلف و رخت، روز و شب برابر ماست 
کجاست، نقش دهانت که هیچ پیدا نیست 
من از طبیب، مداوای عشق پرسیدم
جواب داد، که سلمان به جز مدارا نیست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۸۳
بیمار غمت را به جز از صبر دوا نیست 
صبرست دوای من و دردا که مرا نیست 
از هیچ طرف راه ندارم که ز زلفت 
بر هیچ طرف نیست که دامی ز بلا نیست 
عشق است میان دل و جان من و بی‌عشق 
حقا که میان دل و جان هیچ صفا نیست 
زاهد دهدم توبه ز روی تو زهی روی 
هیچش ز خدا شرم و ز روی تو حیا نیست 
مهری و وفایی که تو را نیست مرا هست 
صبری و قراری که تو را هست مرا نیست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۸۴
داغ سودای تو بر جان رهی تنها نیست
در جهان کیست، که شوریده این سودا نیست
هر که گوید که منم فارغ ازین غم، غلط است
هیچ کس نیست که او غرقه این دریا نیست
ای که منعم کنی از عشق که فردایی هست
من برآنم که شب عشق مرا فردا نیست
شب هجران ترا هست به غایت اثری
صبح وصل است که هیچش اثری پیدا نیست
مردگان را اثر مرحمتت، زنده کند
این نظر با دگران است ترا، با ما نیست
خبر من، که برد غیر صبا، بر در دوست
ای صبا، خیز تو را سلسله‌ای بر پا نیست
دل و دین کرده‌ای از ما طلب و این سهل است
مشکل این است که دین و دل ما بر جا نیست
آتش آب و دل دیده سلمان، دل تو
عاقبت نرم کند، سخت‌تر از خارا نیست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۸۵
چشم من گوش خیالت دارد، اما خواب نیست 
هست جان را، عزم پا بوست ولی، اسباب نیست 
دیده را هر شب خیالت می‌شود مهمان، ولی 
دیده را اسباب مهمان در میان جز آب نیست 
رویت آمد، قبله دل ابروت، محراب جان 
اهل معنی را برون، زین قبله و محراب نیست 
با خیالت، خواب در چشمم نمی‌گیرد قرار 
خواب می‌داند که راه سیل، جای خواب نیست 
رشته جانم کی آرد تاب شمع روی تو 
چون چراغ عقل را با شور عشقت تاب نیست 
مجلس ما روشن است، از طلعتش، مه را بگو 
دیده بر هم نه، که امشب حاجت مهتاب نیست 
رسم دین بگذاشت سلمان، مذهب رندی گرفت 
ترک این مذهب گرفتن، مذهب اصحاب نیست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۸۶
عاشق سرمست را، با دین و دنیا کار نیست
کعبه صاحب‌دلان، جز خانه خمار نیست
روی زرد عاشقان، چون می‌شود گلگون به می
گر خم خمار را رنگی ز لعل یار نیست
زاهدی گر می‌خرد عقبی، به تقوی، گو، بخر
لاابالی را، سر و سودای این بازار نیست
از سر من باز کن ساقی خرد را، کاین زمان
با خیالش خلوتی دارم که جان را بار نیست
طلعتش، آیینه صنع است و در آیینه‌اش
جمله حیرانند و کس را زهره گفتار نیست
شمع ما گر پرده بر می‌دارد، از روی یقین
در حق آتش‌پرستان، بعد از آن انکار نیست
حال بی‌خوابی چشم من، چه می‌داند کسی
کاو چو اختر هر شبی تا صبحدم بیدار نیست
دامن وصلش به جان از دست دادن مشکل است
ورنه جان دادن، به دست عاشقان دشوار نیست
دوش با دل، راز عشق دوست گفتم، غیرتش
گفت سلمان بس، که هر کس محرم اسرار نیست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۸۷
می‌کشم دردی که درمانیش، نیست 
می‌روم راهی که پایانیش نیست 
هر که در خم خانه عشق تو بار 
یافت برگ هیچ بستانیش نیست 
بندگان دارد بسی سلطان غم 
لیک چون من بند فرمانیش نیست 
هر که جان در ره جانانی نباخت 
یا ز دل دورست یا جانیش نیست 
خود دل مجموع، در عالم که دید 
کز عقب آه پریشانیش نیست 
چشم ترکت کو سیه دل کافری است 
هیچ رحمی، بر مسلمانیش نیست 
چشم آن انسان که عاشق نیست هست 
راست چون عینی که انسانیش نیست 
هر که چون سلمان به زلف کافرت 
نیستش اقرار، ایمانیش نیست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۸۸
بهار باغ و گل امروز، گوییا خوش نیست 
ندانم این ز بهارست، یا مرا خوش نیست 
دلا به عز قناعت بساز و عزت نفس 
که بار منت احسان هر گدا، خوش نیست 
برون ز گنج قناعت، بسیط روی زمین 
به پای حرص بگشتیم و هیچ جا، خوش نیست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۸۹
دل می‌خرد حبیب و مرا این متاع نیست 
گر طالب سرست برین سر، نزاع نیست 
کاری است عشق مشکل و حالی است بس غریب 
کس را به هیچ حال بران، اطلاع نیست 
دنیا خرند اهل مروت به هیچ وجه 
ارباب عشق را هوس این متاع نیست 
در عاشقی دلا ز ملامت مشو ملول 
کاحوال خستگاه هوا جز صراع نیست 
در سر ز استماع الست است مستیی 
ما را که احتیاج شراب و سماع نیست 
چون زلف اگر به تیغ سرم قطع می‌کنی 
ما را به مویی، از تو، سر انقطاع نیست 
هیچ آتشی به حرقت فرقت نمی‌رسد 
وان نیز دیده‌ام به سوز و وداع نیست 
سلمان امید مهر از آن ماهرو مدار 
زیرا میان این مه و مهر اجتماع نیست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۹۰
درد عشق تو که جز جان منش، منزل نیست 
در دل می‌زند و جز تو، کسی در دل نیست 
این محال است که رویت به همه آیینه روی 
ننمایید مگر آنجا محل قابل نیست 
این چه راهی است که در هر قدمش چاهی است؟
وین چه بحری است کش از هیچ طرف ساحل نیست 
چه خبر باشد از احوال من بی سر و پا؟
شمع ما را که هوا در سروپا در گل، نیست 
من تنی دارم و آن همچو میانت هیچ است 
غیر از این هیچ میان من و تو حایل نیست 
ترک جان کردم و تن، تا به وصالت برسم 
وآنکه او ترک علایق نکند، واصل نیست 
عارفا عمر به باطل رودت تا نرسی 
به مقامی که درو هر چه رود باطل نیست 
مقبل آن است که در چشم تو آید امروز 
بجز از هندوی چشم تو کسی مقبل نیست 
نزد این کالبد خاک چه گردی سلمان 
که به جز دردی و گردیش، دگر حاصل نیست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۹۱
اگر غمی است مرا بر دل، از غمش غم نیست 
مباد شاد، بدین غم، دلی که خرم نیست 
همه جهان، به غمش خرمند و مسکین ما 
کزان صنم به غمی، قانعیم و آن هم نیست 
حسد برم که چرا دیگری خورد، غم تو 
مرا به دولت عشق تو گر چه غم، کم نیست 
مرا که زخم جفا خورده‌ام، دوا فرما 
به ضربتی دگرم، کاحتیاج مرهم نیست 
دلم که دست به حبل المتین زلف تو زد 
ز ملک کوته عمرش، چه غم، که محکم نیست 
مجوی محرم و همدم طلب مکن، سلمان 
که در دیار تو، محرم نماند و همدم نیست 
مگو به باد، غم دل که باد را در دل 
اگر چه آمد و شد هست، لیک محرم نیست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۹۲
حاصلی، زین دور غم فرجام، نیست 
در جهان دوری، چو دور جام نیست 
گر چه دورانی خوش است، ایام گل 
خوشتر از دوران عشق، ایام نیست 
روز حسن دلبران را شام، هست 
بامداد عاشقان را شام، نیست 
ساقیا جامی که ما را بیش ازین 
برگ نام و ننگ خاص و عام نیست 
کار خام ما لبت سازد، نه می 
زانک کار پخته کار خام، نیست 
فاسقان، بدنام و صالح، نیک نام 
عارفان را در میان، خود نام نیست 
تا چه خواهد شد مرا، فرجام عشق 
ظاهرا عشق مرا فرجام، نیست 
ناله می‌گوید به آواز بلند 
قصه ما حاجت پیغام نیست 
پیش ما باری ندارد هیچ کار 
هر که صاحب درد و درد آشام نیست 
جان سلمان تا نسیم دوست یافت 
از هوایش چون نسیم، آرام، نیست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۹۳
خسته باد آن دل، که از تیر جفایش خسته نیست 
رسته باد از غم، دلی کز بند عشقش، رسته نیست 
گر دوایی نیست ما را، گو به دردی ده مدد 
ما به خار خشک می‌سازیم، اگر گلدسته نیست 
آب خوبی و لطافت، تا به جویش می‌رود 
دفتر حسن فلک را یک ورق، ناشسته نیست 
شکل ماه نو، خم ابروی او را، راستی 
نیک می‌ماند، دریغا ماه نو پیوسته نیست 
گردن شیران، به رو به بازی آرد، در کمند 
طره‌اش کز بند و قیدش، هیچ صیدی، خسته نیست 
مشک را سودای زلفش، خون به جوش آورده است 
بی سبب خون جگر، در ناف آهو بسته نیست 
راستی از سر و قدش، طرفه‌تر در چشم من 
هیچ شمشادی، به طرف جویباری رسته نیست 
زهره در چنگ، این غزل از قول سلمان می‌زند 
خسته باد آن دل که از تیر جفایش خسته نیست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۹۴
ما را به جز از عشق تو، در خانه کسی نیست 
بنمای رخ، از پرده که در خانه کسی نیست 
بردار مه از سلسله تا خلق بدانند 
کز سلسله داران تو، دیوانه کسی نیست 
فرزانه‌تر مردم اگر، زاهد و صوفی است 
ای دوست به دوران تو، فرزانه کسی نیست 
در خلوت دل، ساختمت، منزل و آنکس 
گر دل نکند، منزل جانانه کسی نیست 
خمار به اغیار مده، باده که خام است 
مطرب مزنش در، که در آن خانه، کسی نیست 
سرگشته بسی‌اند، ولی، آنکه چو پرگار 
دارد قدمی ثابت و مردانه، کسی نیست 
دلگرمی پروانه ده‌ای شمع که در عشق 
امروز، به جانبازی پروانه کسی نیست 
سلمان، مطلب، یار که بسیار بجستند 
زین جنس، درین منزل ویرانه کسی نیست 
یاری که به کامت برساند، ز دل خود 
در دور، به جز ساغر و پیمانه کسی نیست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۹۵
سرو را، پیش قدت، منصب بالایی نیست 
ماه را، با رخ تو، دعوی زیبایی نیست 
هر که بیند، گل روی تو و عاشق نشود 
همچو نرگس، مگرش دیده بینایی نیست 
امشب از چشم تو مستم، مدهم، می ساقی 
که مرا طاقت، درد سر فردایی نیست 
گرچه آتش دهن و تیز زبانم چون شمع 
در حضور تو مرا، قوت گویایی نیست 
سر زلفت به قلم گفتم و این سر به کسی 
بتوان گفت، که او را سر سودایی نیست 
از خیالت نشود، مردم چشمم خالی 
لایق صحبت تو، مردم هر جایی نیست 
گر چه پروانه مسکین، رود اندر سر شمع 
هیچ از صحبت او، تاب شکیبایی نیست 
بجز از دیدن روی تو، ندارم رایی 
بهتر از عادت یکرویی و یکرایی نیست 
گو برو در وصالت مطلب، آنکس کو 
که به عشق تو چو سلمان دل دریایی نیست
سلمان ساوجی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۹۶
هر که چون سروم، گل اندامی نداشت 
در جهان، از عیش خوش کامی نداشت 
هر که در راهش، نشان را گم نکرد 
در میان عاشقان، نامی نداشت 
گفت، پیشت می‌فرستم، باد را 
پیشم آمد، لیک، پیغامی نداشت 
سرو خود را، با قدش می‌کرد راست
چون بدیدم، نیک اندامی نداشت 
هر که سر، در پای منظوری بتاخت
راستی نیکو، سرآنجامی نداشت 
دل به زلفت رفت، تا صیدست و دام 
هیچ صیدی این چنین دامی، نداشت 
کرد زاهد منع من، نشنید دل 
پخته بود این دل، غم خامی نداشت 
من لبت را، دل به رغبت داده‌ام 
ورنه، با سلمان لبت وامی نداشت