mabidan/ganjoor huggingface dataset:
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۱۹۰
ترسا بچه‌ای ناگه بر کف می گلناری
از صومعه باز آمد سرمست به عیاری
بنشست چو عیاران آن مونس غم‌خواران
از پسته خندان کرد آغاز شکر باری
افتاد ز عشق او در صومعه غوغایی
جستند ز سالوسی پیران همه بیزاری
از دیدهٔ پیر ما شد اشک روان حالی
چون دید مریدان را از عشق بدان زاری
بگشاد زبان کای زین این بی‌ادبی تا چند
از روی چنین پیری خود شرم نمی‌داری
ترسا بچه گفت او را من گر چه ز می مستم
ای پیر تو نیز آخر مست می پنداری
من مستم و آگاهم از مستی خود باری
مستی تو و می‌لافی از عالم هشیاری
ای پیر از این مستی هشیار شوی حالی
گر نوش کنی جامی زین بادهٔ گلناری
پیر از سخن کودک زد چاک گریبان را
برخاست غرامت را افتاده به صد خواری
می بستد و خندان شد بر وی همه آسان شد
اندر صف رندان شد مشهور به می‌خواری
دردا که چنین پیری دردی‌کش طفلی شد
از گفته ترسایی برگشت ز دین‌داری
هر بیدل بی معنی این رمز کجا داند
مگشای همام این سر گر صاحب اسراری
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۱۹۱
خجسته زمانی و خوش روزگاری
که بازآید از در مرا چون تو یاری
ز رویت بهشتی شود مسکن ما
به هر گوشه‌ای بشکفد لاله‌زاری
به سرو روان تو گوید دو چشمم
کجا می‌روی از چنین جویباری
لبم را توقع بود پای‌بوسی
که را زهره باشد حدیث کناری
به هر مرغزاری رسیدم ندیدم
گلی کان ز رویت بود یادگاری
به شکرانه جان را برافشانم آن دم
دریغا به از جان ندارم نثاری
کسی را که باشد وصالت میسر
زهی خوش حیاتی عجب کار و باری
مبارک زمینی که شهر تو باشد
به هر موسم آنجا بود نوبهاری
کجا یاد جنت کند مهربانی
که بر خاک کوی تو گیرد قراری
به امید روزی که روی تو بینم
به سر می‌برم عمر در انتظاری
سگان را مجال است بر آستانت
خوشا وقت ایشان مرا نیست باری
به اقبال وصل تو باشد که آرد
همام از فراق تو جان با کناری
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۱۹۲
معذورم اگر ورزم سودای چنین یاری
ای چشم ملامت‌گر بنگر به رخش باری
خامی که بدین صورت در کار نمی‌آید
او را نتوان گفتن جز صورت دیواری
گرد شکرت گردم کز وی مگسی رانم
انصاف نمی‌دانم شیرین‌تر از این کاری
در عهد لبت شاید کز بهر شکر آید
از مصر بدین جانب هر روز خریداری
زان روز همی‌ترسم کز خانه برون آیی
صد فتنه پدید آید بر هر سر بازاری
چشم تو همی‌ریزد خون دل ما لیکن
در شهر نمی‌گردد از بیم تو عیاری
در کوی تو یک ساعت از شب نتوان خفتن
کز هر طرفی آید فریاد گرفتاری
زین عاشق سرگردان از کبر مگردان سر
کز کالبد خاکی جان را نبود عاری
یک عشوه شیرین است امید همام از تو
چون یار خودت خوانم یک بار بگو آری
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۱۹۳
دیگر نخوانم جان تورا زیرا که از جان خوشتری
از حسن خوبان نشمرم حسنت که ایشان خوشتری
تشبیه رویت کردمی در حسن هر باری به مه
چون نیک وا دیدم بسی از ماه تابان خوشتری
در بوستان گل دیده‌ام سنبل بسی بوییده‌ام
از رو و مو ای خوش پسرهم زین و هم زان خوشتری
چون زلف عنبربار خود داری پریشان کار من
لیکن چو از باد صبا گردد پریشان خوشتری
از ناز چون بر رهگذر قصد خرامیدن کنی
هر کس که بیند گویدت سرو خرامان خوشتری
هشیار خوبی ای پسر می نوش می‌کن زان سبب
کز باده چون از باد سرو افتان و خیزان خوشتری
چون بلبل گلزار حسنی ای همام خسته دل
در مدح گلزار رخش دایم سرایان خوشتری
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۱۹۴
بازیچه نیست آخر آیین عشق‌بازی
با دوست درنگیرد تا روح در نبازی
چون شاهد حقیقی محجوب شد ز غیرت
در بت‌پرستیم دان با نسبت مجازی
تا آفتاب تابان از شرق برنیاید
پروانه می‌نماید با شمع عشق‌بازی
گل‌های نوبهاری چون در شکفتن آید
ای نخل‌بند آن به کز موم گل نسازی
در وصف روی یارم حرفی نمی‌شمارم
چندین هزار طومار از پارسی و تازی
ای پرتو جمالت از خاک کرده پیدا
رویی بدین لطیفی زلفی بدین درازی
آب و هوا چه باشد لطف تو می‌نماید
از لاله تازه‌رویی وز سرو سرفرازی
گر کشتگان عشقت صد جان بیافتندی
یک جان فدا نکردی در روز حرب غازی
در حضرتت چه سنجد جان همام کانجا
محمود می‌دهد جان در صحبت ایازی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۱۹۵
به خوبی‌ست هر دل نوازی ایازی
ولی همچو محمود کو پاک بازی
نخواهم که روی رقیبان ببینم
گدا را ز سگ واجب است احترازی
جهان پر ز حسن است کو مهرورزی
که با ناز خوبان نماید نیازی
ز هجران وصل دلارام ما دان
به هر جا که پیداست سوزی و سازی
به گوش محبت شنو ذکر جانان
ز آواز ناقوس و بانگ نمازی
به چشم حقیقت نگه کن در اشیا
که تا در دو عالم نیابی مجازی
همام این سخن با کسی گو که داند
به کبکی مده طعمه شاه‌بازی
زهی خوش مجالی که یاران همدم
از اغیار پوشیده گویند رازی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۱۹۶
به یک کرشمه توانی که کار ما سازی
ولی به چارۀ بیچارگان نپردازی
در آرزوی خیالت غلام خوابم من
خنک کسی که تواش همنشین و همرازی
عیار مهر تو یک ذره کم نگردانم
اگر به بوته عشقم چو سیم بگدازی
چو ما به دیدن رویت ز دور خرسندیم
نسیم با سر زلفت چرا کند بازی
به دست باد صبا زلف خویش باز مده
که هست عادت آن هرزه‌گرد غمازی
مکن تفرج سرو سهی همان خوشتر
که عشق با قد و بالای خویشتن بازی
به گل بگو که ز رویم خجل نمی‌گردی
که در میان ریاحین به حسن می‌نازی
پیام ده سوی بلبل که با وجود همام
روا بود که سخن‌های عشق پردازی
همام را سخن دل فریب و شیرین است
ولی چه سود که بیچاره نیست شیرازی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۱۹۷
کیست کاین فتنه نشاند که تو می‌آغازی
کیست بر روی زمین کش تو نمی‌اندازی
نیست در جمله جهان مثل تو صاحب حسنی
چشم را گوی که زو دیده‌ام این غمازی
پیش از آن کز غم تو خانه بپردازد دل
خوش بود گر نفسی با دل من پردازی
همچو نایم به دم و ناله بسی داشته‌اند
چه بود نیز چو چنگم نفسی بنوازی
گر شود جمله جهان خصم مپندار که دست
دارم از دامنت ای دوست به بازی بازی
ذره‌ای کم نکنم در هوست هیچ عیار
گر صدم بار چو زر در غم خود بگدازی
نازنینی و شد اندر سر ناز تو همام
شد حقیقت که بدان روی نکو می‌نازی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۱۹۸
در آرزوی تو گشتم به هر دیار بسی
مرا ز روی تو هرگز نشان نداد کسی
وجود خاکی ما را به کوی دوست چه کار
که نیست لایق باغ بهشت خار و خسی
همی‌روم ز پی کاروان فقر مگر
به گوش ما رسد از دور ناله جرسی
به آتشی که در این شب ز دور می‌بینم
کجا رسم که به موسی نمی‌رسد قبسی
ندید منزل سیمرغ چشم شهبازان
خیال بین که تمنا همی‌کند مگسی
به باد رفت سر سرکشان در این سودا
هنوز در سر ما هست از این طلب هوسی
مگر که باد نسیمی بیارد از گلزار
که هست بلبل مسکین اسیر در قفسی
به جانم از نفس صبح می‌رسد بویت
زعمر خویشتنم هست حاصل آن نفسی
در اشتیاق تو خواهد همام جان دادن
که عاشقانت از این درد مرده‌اند بسی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۱۹۹
نه چنان مست و خرابم ز دو چشم ساقی
که مرا با دگری هست خیالی باقی
مستی از هستی من جز سر مویی نگذاشت
وان قدر نیز نخواهم که بود ای ساقی
مست گشتیم و نخواهی تو که فانی گردیم
زان که در آرزوی عربدۀ عشاقی
هر کجا پرتو حسنی‌ست ز رویت اثری‌ست
آفتابی تو که منظور همه آفاقی
جان من از سر زلف تو نسیمی بشنید
عزم دارد که کند صحبت تن در باقی
خود نمایان اگر از عشق تو بویی یابند
پیش شاهان نفروشند دگر زراقی
حیف باشد که بخوانند غزل‌های همام
پیش خامی که ندارد خبر از مشتاقی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۰۰
بگذشت بر نظارگان نگذاشت در قالب دلی
از حسن او پر دیده‌ام این شیوه در هر منزلی
چون باد بر ما بگذرد بر جانب ما ننگرد
آرام دل‌ها می برد وصل چنین مستعجلی
دل‌هاست در غوغای او سرها پر از سودای او
افشانده خاک پای او در دیده هر صاحب‌دلی
هستند مقبولان او در عشق مقتولان او
قابل نشد این لطف را جز نیک‌بختی مقبلی
در بحر عشقش عاشقان کردند کشتی‌ها روان
بیرون نیامد زان میان یک تخته‌ای برساحلی
رسم است بر دیوانگان زنجیر و زلف یار ما
اندر سلاسل می‌کشد هر جا که بیند عاقلی
حسن جهانگیرش نگر بگرفته عالم سر به سر
ز افسانه سودای او خالی نیابی محفلی
مرغان او را در قفس باشد همیشه این هوس
کز گلستانش یک نفس باد آورد بوی گلی
باشد همام از بوی او مشغول گفت و گوی او
بی بوی جان آویز او پیدا نیابی بلبلی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۰۱
اکنون که نیست ما را با دوستان وصالی
پیوند تن نخواهد جانم به هیچ حالی
از بهر دوست خواهم هم جان و هم جهان را
چون دیگران نباشم در بند جاه و مالی
ای اشتیاق جانم بگذار تا بخسبم
چون نیستم وصالی باری کم از خیالی
چون بی شما ندارم ذوق از حیات خواهم
یا وصل را ثباتی یا عمر را زوالی
گر بی تو دیده‌ام را میلی بود به رویی
از نور چشم خویشم پیدا شود ملالی
پیغام ما به گوشت باد صبا رساند
ترسم که هم نیابد در خدمتت مجالی
بنویس یک سلامم تا کی دریغ داری
از خستگان نسیمی وز تشنگان زلالی
یک روز در فراقت صد سال می‌نماید
زینجا قیاس می‌کن با خود حساب سالی
دور از تو هم شکیبی بودی همام را گر
دیدی میان خوبان حسن تو را مثالی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۰۲
ای خواب که می‌بینمت از بهر خیالی
حیف است که با دیده تو را نیست وصالی
از رهگذر خواب توان دید خیالت
در آرزوی خواب شدم همچو خیالی
راضی‌ست به دیدار خیالی ز جمالت
آن دیده که با روی تواش بود مجالی
در یاد توام روز و شبم فکر تو باشد
یک دم ز تو خالی نشوم در همه حالی
ای آب حیات از لب من دور چرایی
فریاد که از تشنه دریغ است زلالی
از غم چو هلالی شده‌ام تا که ندیدم
ز ابروی تو بر چشمهٔ خورشید هلالی
دل عذر غمت خواهد گوید که مبادا
کز تنگی جایت بود ای دوست ملالی
کی لایق وصل تو بود مثل همامی
عمری گذرانیده به سودای محالی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۰۳
مباد دل ز هوای تو یک زمان خالی
که اعتبار ندارد تنی ز جان خالی
همای عشق تو را هست آشیان دل من
مباد سایه آن مرغ از آشیان خالی
در آن جهان نبود مایه هیچ جانی را
که ز اشتیاق تو باشد در این جهان خالی
ز غیرتی که مرا بر سگان کوی تو هست
کنم همیشه زمینش ز استخوان خالی
بقای روی تو بادا که عالم افروزست
اگر شود ز مه و مهر آسمان خالی
به هیچ دل ز بیانم حلاوتی نرسد
گر از حدیث تو باشد دمی زبان خالی
کدام فایده باشد همام را ز زبان
چو باشد از سخن یار مهربان خالی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۰۴
کو جوانی تا فدای عشق خوبان کردمی
بار دیگر عمر خود در کار ایشان کردمی
کاشکی بر جای هر مویی دلی بودی مرا
تا بر آن زلف عبیرافشان دل افشان کردمی
کاشکی من باغبان گلستانش بودمی
تا دهان بخت را چون غنچه خندان کردمی
گر میسر می‌شدی چشم مرا دیدار دوست
کی نظر در چشمه خورشید تابان کردمی
با سگان کوی او بر خاک اگر بنشستمی
کافرم گر آرزوی تخت سلطان کردمی
شیوه مردان نباشد عشق پنهان باختن
ورنه من ز اغیار حال خویش پنهان کردمی
در جوانی عشق‌بازی‌ها فراوان کرده‌ام
گر به پیری طاقتم بودی دو چندان کردمی
گر بر دلدار ره بودی دلم را چون همام
جان به روز عید وصل دوست قربان کردمی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۰۵
از تشنگی بمردم ای آب زندگانی
چون نیستی در آتش احوال ما چه دانی
ما را اگر نخوانی سلطان وقت خویشی
درویش را همین بس کز پیش در نرانی
این نوبهار خوبی تا جاودان نماند
دریاب عاشقان را کامروز می‌توانی
با دوستان همدم با همدمان محرم
گر یک نفس برآری آن است زندگانی
منگر در آب ترسم گر روی خود ببینی
پروای ما نداری حیران خود بمانی
خوش‌بوتر از نسیمی در صبح نوبهاری
شیرین‌تر از حیاتی در موسم جوانی
ما را اگر تو باشی ملک جهان چه باشد
این است پادشاهی و اقبال و کامرانی
بر رهگذر که آبی بنگر به زیر چشمم
وه گر بود سلامی در زیر لب نهانی
یک دم وصال رویت بی زحمت رقیبان
پیش همام خوشتر از عیش جاودانی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۰۶
الا ای ماه کنعانی برآ از چاه ظلمانی
به مصر عالم جان شو نشین آنجا به سلطانی
به هر منزل زلیخایی شود در صورتت فتنه
تو را گر ملک می‌باید مزن بر دام شیطانی
دریغ است این که هر صورت تو را مشغول می‌دارد
ندیدی صورت خود را که قدر خویشتن دانی
تو سیمرغی بیفشان پر به قرب قاف معنی شو
چو بومان تا به کی باشی مقیم آخر به ویرانی
گرت باشد چو اسکندر هوای عالم خاکی
مکن با خضر همراهی نه مرد آب حیوانی
سلیمانی ولی خاتم در انگشتت نمی‌بینم
زهی دولت گر آن خاتم زدست دیو بستانی
اگر وصلت همی‌باید مگر عشقت دلیل آید
به کوی دوست ره بردن به معقولات نتوانی
حکیمان در ره جانان ز برهانند سرگردان
نیابی لذت وجدان ز حکمت‌های یونانی
ز ایمان جوی بینایی مشو مغرور دانایی
که گر خود ابن سینایی هنوز اندر دبستانی
همام از عشق اگر جویی نصیبی ترک هستی کن
که گر از ذوق جان مستی به هستی باز می‌مانی
صبا وقت سحر بویی ز کوی دوست می‌آرد
بر آن بوی عبیرافشان چرا جان برنیفشانی
چه زلف است آن که هر مویش به صد جان است ارزانی
به زیر هر شکن دارد هزاران عقل زندانی
بود باد بهشتی را ز بویش عطر در دامن
کند بر چشمهٔ حیوان ز طوبی عنبر افشانی
مرا تا در خیال آمد سواد زلف شیرینش
سر از سودا نشد خالی و خاطر از پریشانی
تعالی الله چه روی‌ست آن ز حسنش عقل سرگردان
ملک در پیش عکس او نهد بر خاک پیشانی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۰۷
ای نور دیده و دل از دیده‌ها نهانی
با ما نه در میانی کاندر میان جانی
عشقت بسوخت خرمن آبی بر آتشم زن
کز تشنگی بمردم ای آب زندگانی
چون آب زندگانی جان‌بخشی از تو دارد
ز انصاف دور باشد گر گویمت که آنی
انوار هردو عالم عکسی‌ست از جمالت
هم بافتی نشانی با آن که بی‌نشانی
بستی حجاب اگر نه ز اشراق رویت افتد
پروانه‌وار آتش در شمع آسمانی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۰۸
بشنو ز نی سماعی به زبان بی‌زبانی
شده بی‌حروف گویا همه صوت او معانی
بگشای سمع جان را چو گشادنی زبان را
که حدیث سر شنیدن نه به گوش سر توانی
ز نی است مستی ما نه ز می بزن زمانی
که حریف خوش نفس به ز شراب ارغوانی
نفسی ز نی روان شد نفسی حیات جان شد
اثری نمود بادی پس از آب زندگانی
ز سماع نی کسی را خبری بود که یابد
نظری ز مهرورزان اثری ز مهربانی
بگذار نیشکر را که به ذوق می‌نماید
نی بی‌نوا ز شکر به نوا شکرفشانی
چو شدند گرم یاران منشین که آتش از نی
نه چنان گرفت در دل که نشاندش توانی
مدهید ای حریفان می عشق جز به ایشان
که به وقت خرقه بازی نکنند سرگرانی
نشوی خجل که لافی زنی از ولایت دل
به خیال رنگ و بویی ز وصال باز مانی
به سماع چون درآیی زخیال خویش بگذر
نفسی مگر نظر را به جمال او رسانی
وگر آن نظر میسر نشود تو را همان بس
که کنند التفاتی به جواب لن ترانی
چو همام بی‌زبان شد ز بیان ذوق عاجز
بشنو ز نی حکایت به زبان بی زبانی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۰۹
به جای هر سر مویی گرم بود جانی
فدای خاک کف پای چون تو جانانی
ز جام خویش یکی جرعه در دهانم ریز
مرا ز آن چه که خضر است و آب حیوانی
کسی که دیده بود نوبهار رویت را
دگر به خاطر او نگذرد گلستانی
میان زلف سیاهت دلم همی‌گوید
که را بود به جهان در چنین شبستانی
مگر ز باغ بهشت آمدی که در دنیی
بر این جمال ندیدیم هیچ انسانی
دلم ز درد تو آسایشی همی‌یابد
که در دهند نیابد ز هیچ درمانی
مگر که سبز شود کشت زار اومیدم
مراست هر نفس از آب دیده بارانی
نه همچو روی تو باشد گلی به فصل بهار
نه چون همام به وصفت هزار دستانی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۱۰
ز بهر تو باید مرا زندگانی
که شیرین‌تری از زمان جوانی
جهان با حضور تو خوش می‌نماید
مباد از تو خالی که جان جهانی
زمان با وجود تو گوید زمین را
که اکنون تو روشن‌تر از آسمانی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۱۱
در غیرتم که با خود همراز و همنشینی
در آب عکس خود را زنهار تا نبینی
آیینه را نخواهم در صحبتت که زانجا
دانی که تا چه غایت زیبا و نازنینی
آنگه که دیده باشی رویی بدین ملاحت
از خود به سر نیایی با ما کجا نشینی
زلف تو را نگویم عنبر کادب نباشد
با گرد خاک کویت گویم که عنبرینی
خورشید پیش رویت آید به سجده گوید
ای صانعی که از گل خورشید آفرینی
هر کاو لب تو دیده انگشت و لب گزیده
حیران حسن رویت صورت‌گران چینی
گل کیست تا به رویت نسبت کند همامش
یا مشک تا به مویت گوید که همچنینی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۱۲
پیک مبارک است نسیم سحرگهی
مشتاق را همی‌دهد از دوست آگهی
جان برخی نسیم که نگذاشت یک زمان
کز بوی زلف یار دماغم شود تهی
ای باد روح‌پرور همراز خوش نفس
یعقوب را بشارت یوسف همی‌دھی
این خسته فراق مصیبت رسیده را
پیغام می‌رسانی و مرهم همی‌نهی
مستعجلی و می‌نگذارم تو را ز دست
تا میکنی حکایت آن ماه خرگهی
در صحبتت روانه کنم جان خویشتن
کز قالبم نباید با باد همرهی
جان همام را بر جانان او رسان
عمری‌ست تا که تشنه به آب است مشتهی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۱۳
ای آفتاب خوبان وی آیت الهی
حسن تو را مسخر از ماه تا به ماهی
گر ماه را ز رویت بودی مدد نگشتی
وقت خسوف ظاهر بر روی مه سیاهی
نی خوبی شما را هرگز بود نهایت
نی اشتیاق‌ها را پیدا شود تناهی
گر خون عاشقان را ریزی به یک کرشمه
از ما گناه باشد گفتن که در گناهی
پیش سگان کویت بر خاک آستانت
گر باشدم مجالی دعوی کنم به شاهی
در دل بسی شکایت دارم ولی چه گویم
کاحوال بی‌حکایت دانسته‌ای کماهی
جز روی دوست دیدن می‌بینم از معاصی
با دیگری محبت می‌دانم از مناهی
هم ماه مهربانی هم جان زندگانی
هم نور دیده و دل هم پشت و هم پناهی
جان همام دارد آثار بوی جانان
انفاس عنبرینش هم می‌دهد گواهی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۱۴
می‌کند بوی تو با باد صبا همراهی
خلق را می‌دهد از بوی بهشت آگاهی
اثر کفر نماندی به جهان از رویت
گر نکردی سر زلفت مدد گمراهی
خجلم زان که به رخسار تو گویم ماهی
کز تو تا ماه تمام است ز مه تا ماهی
آفتاب است که مشهور جهان است به حسن
چشم بد دور ز رویت که چو مه پنجاهی
همه جویند تو را تا تو که را می‌جویی
همه خواهند تو را تا تو که را می‌خواهی
ما گدایان شرف از خاک درت یافته‌ایم
آستانت نفروشیم به تخت شاهی
گر بود سوی همامت نظری ور نبود
از درت دور نگردد چو سگ خرگاهی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۱۵
اثر لطف خدایی که چنین زیبایی
تا تو منظور منی شاکرم از بینایی
نیست ما را شب وصل تو میسر زیرا
که شب تیره شود روز چو رخ بنمایی
چون خیال تو ز پیشم نفسی خالی نیست
شرمم آید که شکایت کنم از تنهایی
در مه و مهر به یاد تو نظر می‌کردم
غیرتم گفت به چشمم که زهی هر جایی
لایق منصب حسنت نبود گر گویم
که چو خورشید جهان‌گیر و جهان‌آرایی
گر به رنگ گل رخسار تو بودی خورشید
همچو یاقوت نمودی فلک مینایی
با مشام تو لب خوش نفست همنفس است
مجمر و عود نه و عطر همی‌آسایی
در حدیث تو که جانی‌ست روان شیرینی
بیش از آن است که گویم شکری میخایی
سخنت را همه گوشیم و ز ذوق سخنت
گوش بی‌هوش نداند که چه می‌فرمایی
سخنی لایق وصفت ز زبان می‌طلبم
ای دریغا که وفا می‌نکند گویایی
مهرورز تو همام است زهی حسن و کرم
تازه شد در دل پیرم هوس برنایی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۱۶
ای گل از غنچه کی برون آیی
که شدم ز انتظار سودایی
بلبلان را نمی‌برد شب خواب
تا سحرگه نقاب بگشایی
با صبا گفته‌ای که می‌آیم
من و این مژده و شکیبایی
گر چه پیشم هزار تن بیشند
بی تو جان می‌دهم ز تنهایی
دیده در آرزوی دیدارت
وعده‌ای می‌دهد به بینایی
بر سر چشم من قدم نه تا
جویباری به گل بیارایی
تشنه در اشتیاق آب حیات
سوخت خود رحمتی نفرمایی
هر نظر محرم جمال تو نیست
دیده ها زان شدند هرجایی
از حدیثت همام را ذوقی
به زبان می‌رسد ز گویایی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۱۷
ای منزل مبارک می‌بخشیم صفایی
داری هوای مشکین از بوی آشنایی
خاک رهت ببوسم بر روی و دیده مالم
کانجا رسیده باشد روزی نشان پایی
بر سنگریزه‌هایت چون می‌کنم سلامی
آید به گوش جانم بی‌صوت مرحبایی
در منزلی که جانان آنجا گذشته باشد
با ذره‌های خاکش داریم ماجرایی
گردی ز منزل او گر بر بصر نشیند
سازنده‌تر نباشد زان خاک توتیایی
مقبل کسی که دارد در جان وفای یاران
جانم فدای یاری کاو را بود وفایی
از یاد دوست یابم آرام در فراقش
جز ذکر او ندانم دل را دگر دوایی
جان همام دارد حاصل ز عشق جانان
آن دولتی که نبود در سایه همایی
آن را که چتر عشقش افکند سایه بر سر
سلطان ملک عالم پیشش بود گدایی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۱۸
برای دیدن رویت خوش است بینایی
ز بهر نام تو آید به کار گویایی
نشسته بر در گوش است جان ما شب و روز
بدان هوس که اشارت بدو چه فرمایی
ز حسن روی تو رضوان امید می‌دارد
که روز حشر مگر روضه را بیارایی
چو در بهشت روی می‌نگر در آب حیات
ببین مشاهده خویش تا بیاسایی
ز حسن یوسف اگر دست پاره می‌کردند
که را بود حرکت گر تو روی بنمایی
خیال روی تو از پیش دیده خالی نیست
تو نیز بی‌خبری زان که همره مایی
درین حدیث من از غیرتت همی‌ترسم
که در گشادن رازم عتاب فرمایی
میسرت نشود ای همام در مستی
که احتراز نمایی و راز نگشایی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۱۹
دانی چگونه باشد از دوستان جدایی
چون دیده‌ای که ماند خالی ز روشنایی
سهل است عاشقان را از جان خود بریدن
لیکن ز روی جانان مشکل بود جدایی
در دوستی نباید هرگز خلل ز دوری
گر در میان جانان مهری بود خدایی
هر زر که خالص آید بر یک عیار باشد
صد بار اگر در آتش او را بیازمایی
ای نور چشم بینا داری فراغت از ما
ما خوش بدین تمنا دائم که زان مایی
گر صحبتت فقیری جوید عجب نباشد
با عشق در نگنجد سلطانی و گدایی
ما را طمع نباشد پرسیدن و عیادت
از زلف خود نسیمی بفرست اگر نیایی
هر کاو به بوی زلفت جان را نمی‌سپارد
در جان او نباشد بویی ز آشنایی
ای چون همام شهری افتاده در کمندت
زین بند کس نیابد تا جاودان رهایی
همام تبریزی — غزلیات — شمارهٔ ۲۲۰
گلستانی و ما مستان بویی
چه باشد گر بیابم آرزویی
چو از روی تو محروم است چشمم
سحرگه با صبا بفرست بویی
میان ما چو پیوندی‌ست جانی
فراغت دارم از هر ماه‌رویی
مراد خضر چون آب حیات است
به چشمش در نیاید آب جویی
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۱
انگور و شراب را سعادت بادا
می مستی و خواب را سعادت بادا
بادام شکست روغن صافی هست
گل رفت گلاب را سعادت بادا
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۲
جهدی بنما تا بشناسی حق را
کانجا نخرند غلغل و بقبق را
از علم الهی که براق روح است
جز استر زینی نرسد احمق را
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۳
ای هجر تو خون کرده جگر یاران را
از وصل تو شادی دل غم‌خواران را
چشمت که از اوست ملک حسن آبادان
مستی‌ست خراب کرده هشیاران را
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۴
ای در سر زلف تو پریشانی‌ها
خوی لب لعلت شکرافشانی‌ها
در باغ رخت که نزهت چشم من است
شفتالوهاست لیتنی جانیها
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۵
ای دل که شدی در سر آن زلف به تاب
در جایگه خوشی مکن جنگ و عتاب
وی دیده که تشنه‌ای بر آن درّ خوشاب
گر تشنه‌ای از بهر چه می‌ریزی آب
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۶
زنهار مبالغت مکن در هر باب
در مذهب صاحب خرد این نیست صواب
بر راحت معتدل مزیدی مطلب
کز حرف زیاده می‌شود عذب عذاب
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۷
گویند که هست بی نشان آب حیات
و اندر ظلمات است نهان آب حیات
چون کرد عرق ز شرم رویش دیدم
از چشمه خورشید روان آب حیات
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۸
عشق تو که در دل آتش تیز افروخت
دانم که به شمع سوختن او آموخت
بر روی تو شمع همچو من عاشق شد
ناگه نفسی سرد زد و دستت سوخت
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۹
ای چشم تو را چو من جهانی شده مست
در پای تو افتاده چو گیسوی تو پست
لعل لب تو ببرد آب یاقوت
دندان خوشت قیمت گوهر بشکست
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۱۰
دوشش دیدم زلف بشولیده و مست
می آمد و دسته‌ای گل سرخ به دست
چون دید مرا گفت رخ زیبایم
دیدی که چگونه رونق گل بشکست
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۱۱
ای آنکه لبت آب حیات طرب است
روی تو چو باده خرمی را سبب است
جان از لب یار می‌ستاند لب تو
این کآب حیات جان ستاند عجب است
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۱۲
در آرزوی تو شمع را جان به لب است
زان مرده و سوخته چو من روز و شب است
ای شمع رخ تو را دو صد پروانه
پروانه منم دست تو سوزد عجب است
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۱۳
چون دیدن آن سرو روان در خواب است
پس ذوق دل و راحت جان در خواب است
در خواب چو روی دوست می‌شاید دید
بیداری بخت عاشقان در خواب است
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۱۴
با روی تو شمع برفروزد عجب است
با حسن تو دیده برندوزد عجب است
گفتی که ز شمع سوخت دستم ناگاه
خورشید که از شمع بسوزد عجب است
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۱۵
میلت به من ای یار موافق عجب است
مهرت به من ای نگار صادق عجب است
عاشق دیدی در انتظار معشوق
معشوق در انتظار عاشق عجب است
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۱۶
ای بی‌خبران شکل مجازی هیچ است
احوال فلک بدین درازی هیچ است
برگیر به عقل پرده از چشم خیال
تا بشناسی کاین همه بازی هیچ است
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۱۷
ای زلف به تاب دوست تاب تو که راست
وی لعل خوشش برگ عتاب تو که راست
ای چشمش اگر سوال جان خواهی کرد
جز دادن جان دگر جواب تو که راست
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۱۸
لب بر لب من نهاد این لطف بس است
می‌گفت که با کشته خویشم هوس است
جان زندگی‌ای یافت ز بوی نفسش
معلومم شد که زندگانی نفس است
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۱۹
عشق تو که سرمایه این درویش است
زاندازه هر هوس‌پرستی بیش است
چیزی‌ست که از ازل مرا در سر بود
کاری‌ست که تا ابد مرا در پیش است
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۲۰
ای باد مراغه حال خویشان خون است
وان یار مرا زلف پریشان چون است
خون گشت دلم ز درد نادیدنشان
گویی دل نازنین ایشان چون است
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۲۱
ترشی تو ولیک نکته‌ات شیرین است
یک نکته تو لایق صد تحسین است
چون نکته شنیدم از دهانت گفتم
درّی که ز کون خر بیفتد این است
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۲۲
گفتم که مگر رای تو فرزانگی است
رفتیم و هنوزت سر بیگانگی است
هر حیله که در تصور عقل آید
کردیم کنون نوبت دیوانگی است
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۲۳
تا هر کست ای شانه نگیرد در دست
کوتاه کن از دو زلف آن دلبر دست
دست دگری شکافت ای شانه سرت
تو زلف نگار من چه پیچی در دست
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۲۴
تبریز نکو و هر چه ز آنجاست نکوست
مغزند و مپندار تو ایشان را پوست
با طبع مخالفان موافق نشوند
هرگز نشود فرشته با دیوان دوست
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۲۵
ای جام لب نگار می‌دار به دست
با او چو خوش آورید این کار بدست
بادا ز لب یار قدح مالامال
کآورد به خون دل لب یار به دست
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۲۶
ای حور سرشت هیچ چیزت بد نیست
وز حسن تو ماه را یکی از صد نیست
آن چشمه که حوض کوثرش می‌خوانند
گر هست دهان توست ور نی خود نیست
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۲۷
ما را به امید زندگانی بگذشت
دور از رویت دور جوانی بگذشت
با این همه تازه رو و خوش می‌باشم
کاخر عمرم به مهربانی بگذشت
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۲۸
چون خسته شد از منج لب شیرینت
خونین شد از این غم دل صد مسکینت
بازار عسل به لب چو بشکستی منج
زد نیش ز رشک بر لب نوشینت
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۲۹
چون زرد شد از رنج گل رعنایت
شد رنج خجل ز روی شهرآرایت
دانست که زو دردسری یافته‌ای
افتاد کنون به عذر آن در پایت
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۳۰
ای آب لطافت و طرب در جویت
جان زنده کند نسیم کآرد بویت
ز انگشت‌نمای عاشقان در کویت
ترسم که نشان بماند اندر رویت
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۳۱
ای عرصه تبریز زیانت مرساد
آسیب زمان به مردمانت مرساد
تو همچو تنی و جان و دل هر دو امام
دردی به دل و غمی به جانت مرساد
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۳۲
این سنگ که از آب روان می‌گردد
پیوسته بسان آسمان می‌گردد
نالان همه شب بسان بیماران است
سرگردان‌تر ز عاشقان می‌گردد
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۳۳
بزم از رخت امشب آفتابی دارد
چشم تو به هر گوشه خرابی دارد
لیکن ز لب تو کس نمی‌یابد کام
جز جام که پیش لبت آبی دارد
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۳۴
زلفش سر کبر و سرفرازی دارد
زان کشتن عاشقان به بازی دارد
ای دل تو چه می‌شوی چنین در کارش
کار سر زلف او درازی دارد
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۳۵
زلفت که ز ماه تکیه‌گاهی دارد
انصاف که خوش منصب و جاهی دارد
بربود دلم چه یارمش گفت که او
چون عارض تو پشت و پناهی دارد
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۳۶
معشوق من امشبی وفایی دارد
کارم ز وصال او نوایی دارد
ای صبح دمی نفس مزن بهر خدا
کآیینه طبع من صفایی دارد
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۳۷
دل وقت سماع بوی دلدار برد
حالش به سراپرده اسرار برد
این زمزمه مرکبی‌ست تا روح ترا
برگیرد و خوش به منزل یار برد
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۳۸
گفتی که سرشکت ز چه معنی خون شد
خون نیست ولی با تو بگویم چون شد
در دیده من خیال رخسار تو بود
اشکم چو گذر کرد بر او گلگون شد
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۳۹
با عشق تو دل چون محرم راز آمد
با دل در و دیوار در آواز آمد
در اوج تو چون روح به پرواز آمد
آواز آمد که مرغ ما باز آمد
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۴۰
گفتی غم عشقت همه کس می‌داند
این راز گشاده‌ای بدان می‌ماند
ما راز ترا فاش نکردیم ولی
اشک است که چون آب فرو می‌خواند
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۴۱
گویند فلان سلطنتی می‌راند
بهمان بد و نیک ملک نیکو داند
بیهوده به ریش خویشتن می‌خندند
کاین کار کسی دگر همی‌گرداند
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۴۲
ای دل مطلب دوا ز معلولی چند
مشغول مشو به مهر مشغولی چند
پیرامن آستان درویشان گرد
باشد که شوی قبول مقبولی چند
همام تبریزی — رباعیات — شمارهٔ ۴۳
در بزم تو هر که ترک هستی نکند
از باده لب‌های تو مستی نکند
در مذهب عاشقی مسلمان نبود
با روی تو هر که بت‌پرستی نکند