mabidan/ganjoor huggingface dataset:
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۸۰
یار ما از کشتن عشاق درهم کی شود؟
آنچنان باغ و بهاری نخل ماتم کی شود؟
زاهد از طاعت به راز عشق محرم کی شود؟
من گرفتم شد ملک ابلیس آدم کی شود؟
عشق هر ناقص بصیرت را نمی گردد نصیب
مهر عالمتاب با خفاش همدم کی شود؟
مهر خاموشی نگردد پرده اسرار عشق
بوی گل را مانع از پرواز شبنم کی شود؟
شوخ چشمی پرده شرم و حیا را می درد
سوزن عیسی نهان در جیب مریم کی شود؟
از گهر گرد یتیمی بحر نتوانست شست
کلفت عاشق کم از اشک دمادم کی شود؟
صبح دارد خنده براختر فشانیهای چرخ
زخم چون کاری بود از بخیه درهم کی شود؟
پیش گوهر در صدف آویختن دون همتی است
همت عاشق تسلی با دو عالم کی شود؟
دست ما گستاخ و آن موی میان نازک مزاج
رشته پیوند ما و یار محکم کی شود؟
اضطراب دل ز غمخواران ظاهر بیش شد
چاره این زخم پنهانی به مرهم کی شود؟
در دل سنگ این شرار شوخ جولان می کند
سخت جانی مانع آمد شد غم کی شود؟
از دو حرف قالبی کز دیگران آموخته است
دعوی گفتار بر طوطی مسلم کی شود؟
عقل را در بارگاه عشق راه حرف نیست
هر فضولی در حریم شاه محرم کی شود؟
عقده گردون چه باشد پیش آه عاشقان؟
سد راه گیرودار نیزه، پرچم کی شود؟
آدمی را عشق صائب می کند کامل عیار
نیست هرکس را که درد عشق، آدم کی شود؟
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۸۱
تا نگردد محو انجم مهر تابان کی شود؟
تا نریزد اشک گردون صبح خندان کی شود؟
جلوه عدل است در چشم ستمگر ظلم را
آسمان از کرده های خود پشیمان کی شود؟
گردباد آسمان در وادی عشق است محو
در چنین دشتی غبار ما نمایان کی شود؟
سینه عاشق نمی باشد تهی از درد و داغ
خانه اهل کرم خالی ز مهمان کی شود؟
هر هوسناکی که سوزد داغ، اهل عشق نیست
دیو اگر انگشتری یابد سلیمان کی شود؟
چشم مادر گریه بیجا دست می دارد نگاه
دخل دریا کم به خرج ابر نیسان کی شود؟
تشنگی نتوان به شبنم بردن از ریگ روان
خاک بی انصاف سیر از خرده جان کی شود؟
می رود چون موج از آب گهر دامن فشان
دیده ما جای آن سرو خرامان کی شود؟
شد جهان کان نمک از خنده پنهان او
شورش محشر حصاری در نمکدان کی شود؟
عاشق پر دل نمی اندیشد از زخم زبان
سیل از دریا به خاری روی گردان کی شود؟
توشه راه است برق گر مرو را خاروخس
کعبه رو دلگیر از خار مغیلان کی شود؟
با چراغ برق می جوید ضعیفان را سحاب
در بهاران دانه زیر خاک پنهان کی شود؟
فکر صائب در غریبی می نماید خویش را
سرمه مقبول نظرها در صفاهان کی شود؟
پیش مردان می گشاید عشق، صائب راز خویش
هر کجا مردی نباشد تیغ عریان کی شود؟
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۸۲
عیب پاکان زود بر مردم هویدا می‌شود
در میان شیر خالص موی رسوا می‌شود
زشت در سلک نکویان می‌نماید زشت‌تر
پای طاوس از پر طاوس رسوا می‌شود
می‌کند خلق بزرگان در هواخواهان اثر
ابرها مظلم ز روی تلخ دریا می‌شود
دل چو بی‌غم شد نمی‌گردد به درمان دردمند
گل نگردد غنچه نشکفته چون وامی‌شود
حرص را شیر برومندی بود موی سفید
قد دوتا چون شد، غم روزی دو بالا می‌شود
هرکه چون شبنم درین گلزار خود را جمع کرد
هم‌سفر با آفتاب عالم‌آرا می‌شود
نقش شیرین کوهکن را ساخت از دعوی خموش
لاف بیکارست هرجا کار گویا می‌شود
باده‌های تلخ می‌گردد به فرصت خوشگوار
ذوق کار عشق آخر کارفرما می‌شود
نیست ممکن برنگرداند ورق عشق غیور
عاقبت یوسف خریدار زلیخا می‌شود
می‌خلد چون تیر زهرآلود در دل سال‌ها
هر نگه کز چشم ما خرج تماشا می‌شود
نقد اوقاتی که می‌داری ز کار حق دریغ
چون زر ممسک به کوری خرج دنیا می‌شود
می‌زنم از بیم جان بر کوچه بیگانگی
آشنایی چون مرا از دور پیدا می‌شود!
نیست صائب عشق را اندیشه از زخم زبان
آتش ما از خس و خاشاک رعنا می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۸۳
با وجود مرگ، کی هستی گوارا می‌شود؟
تلخی ماتم کجا شیرین به حلوا می‌شود
بر سر بازار چون آیینه‌های ساده‌لوح
جوهر بیناییم خرج تماشا می‌شود
هر بلندی پست می‌گردد به تدریج زمان
آخر این کهسارها دامان صحرا می‌شود
کوهکن از نقش شیرین پشت خود بر کوه داد
لاف بیکارست هرجا کار گویا می‌شود
از هجوم آهوان صحرا به مجنون تنگ شد
عشق در هرجا بود هنگامه پیدا می‌شود
می‌فتد در رشته کارم ز گوهر صد گره
چون صدف گر عقده‌ای از کار من وامی‌شود
گر چنین بالد به خود باغ از نوید مقدمت
سبزه خوابیده‌اش چون سرو رعنا می‌شود
سنگ راه اتحاد سالک است افسردگی
چون گهر شد قطره دور از وصل دریا می‌شود
دیده هرکس که روشن شد به نور اتحاد
نه فلک در دیده‌اش یک چشم بینا می‌شود
بیضه از فریاد بلبل چون جرس نالان شده است
عشق در گهواره ناطق همچو عیسی می‌شود
بر دد و دام است خون عاشقان صائب حرام
در دهان شیر مجنون بی‌محابا می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۸۴
دل به دشمن چون ملایم شد مصفا می‌شود
سنگ با آتش چو نرمی کرد مینا می‌شود
ای نسیم بی‌مروت باددستی واگذار
صبح می‌سوزد نفس تا غنچه‌ای وامی‌شود
چون رود بیرون ز باغ آن یوسف گل پیرهن
گل به دامنگیریش دست زلیخا می‌شود
گرد عصیان بحر رحمت را نمی‌آرد به جوش
صاف گردد سیل چون واصل به دریا می‌شود
خاکساران قدردان صحبت یکدیگرند
می‌جهم گردی اگر از دور پیدا می‌شود
خیره می‌گردد نظر از پرتو خال رخش
ذره این بوم و بر خورشیدسیما می‌شود
با خیال یار صحبت داشتن خوش دولتی است
می‌برم غیرت بر آن عاشق که تنها می‌شود
این قدر کیفیت دیدار هم می‌بوده است؟
تا عرق از چهره‌اش گل کرد صهبا می‌شود
صائب از اندیشه آن زلف و کاکل درگذر
فکر چون بسیار در دل ماند سودا می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۸۵
خانه‌ای کز نور حسن او مصفا می‌شود
حلقه بیرون در محو تماشا می‌شود
هر طلسمی را به نام باددستی بسته‌اند
چشم یعقوب از نسیم پیرهن وامی‌شود
شرط قطع وادی هستی مجرد گشتن است
زور می‌آرد به ره رهرو چو تنها می‌شود
می‌زند غیرت نمک بر دیده خونبار من
در سر هرکس که شور عشق پیدا می‌شود
چون نگرداند رخ از تیغ شهادت مرده‌دل؟
زشت با آیینه چون شد چهره، رسوا می‌شود
خودنمایی کار ما را در گره انداخته است
قطره چون برداشت دست از خویش دریا می‌شود
صد تماشا هست در پوشیدن چشم از جهان
وای بر چشمی که غافل زین تماشا می‌شود
می‌زند خود را به ساحل، بازمی‌گردد به بحر
از محیط عشق هر موجی که پیدا می‌شود
می‌فتد در رشته جان صد گره از پیچ و تاب
صائب از زلف سخن تا یک گره وامی‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۸۶
هرکه می‌گردد ز اهل ذکر، دانا می‌شود
خاک چون تسبیح شد بینا و گویا می‌شود
ضعف بر مجنون من کرده است عالم را وسیع
هر کف خاکی مرا دامان صحرا می‌شود
هرکه شد در عالم انصاف از صاحبدلان
در نظر هر نقطه سهوش سویدا می‌شود
کف نگردد راهزن غواص گوهر جوی را
چشم عبرت‌بین کجا محو تماشا می‌شود؟
دوربین از جامه فانوس یابد فیض شمع
از نسیم پیرهن یعقوب بینا می‌شود
دست بر دل نه که در بحر پرآشوب جهان
شاهد عجزست هر دستی که بالا می‌شود
خواب را بر کوهکن تصویر شیرین تلخ کرد
کار چون دلچسب شد خودکار فرما می‌شود
در کهنسالی جوانی‌هاست در سر عشق را
یوسف آخر فتنه حسن زلیخا می‌شود
حسن عالم‌سوز بی‌تاب است در ایجاد عشق
شمع چون روشن شود پروانه پیدا می‌شود
شد خط سبز از لب میگون ساقی دل‌پذیر
چون رگ تلخی به می پیچد گوارا می‌شود
حسن زندانی بود در حلقه فرمان عشق
طوق قمری سرو را انگشتر پا می‌شود
محض دلسوزی است واعظ حرف دوزخ گر زند
زان که در هرجا دهن واکرد سرما می‌شود!
حلقه ماتم شود بر سرو طوق قمریان
قد موزون تو در گلشن چو پیدا می‌شود
می‌گشاید شوق صائب عقده‌های سخت را
آب گوهر عاقبت واصل به دریا می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۸۷
گر به این دستور قد یار رعنا می‌شود
ناله بی‌تابی عاشق دوبالا می‌شود
عمر باقی در زوال عمر فانی بسته است
قطره چون واصل به دریا گشت دریا می‌شود
حسن آتش‌دست بی‌تاب است در ایجاد عشق
شمع چون روشن شود پروانه پیدا می‌شود
سرفرازی از زمین پاک باشد نخل را
دامن مریم پر و بال مسیحا می‌شود
می‌کشد عشق غیور از حسن سرکش انتقام
عاقبت یوسف گرفتار زلیخا می‌شود
شاهد از خارج نمی‌باید خیانت‌پیشه را
دزد از تغییر رنگ خویش رسوا می‌شود
سرکشی شد از خشن‌پوشی یکی صد نفس را
از خس و خاشاک، آتش بیش رعنا می‌شود
از سفر گردد دل از نور بصیرت بهره‌مند
در غریبی گوهر ناسفته بینا می‌شود
جاده با افتادگی صائب به منزل می‌رسد
گردباد از بی‌قراری خرج صحرا می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۸۸
آن لب رنگین‌سخن بی‌خواست گویا می‌شود
غنچه چون افتاد بازیگوش خود وامی‌شود
حسن بالادست را مشاطه‌ای در کار نیست
چشم‌های شوخ بی‌تعلیم گویا می‌شود
کوهکن در بیستون چون تیشه سر بالا نکرد
کار چون شیرین فتد خودکار فرما می‌شود
نیست از ما راه چندان تا جهان اتحاد
شست چون گرد ره از خود سیل دریا می‌شود
روز بازار زر قلب است شب‌های سیاه
بیشتر دل‌های غافل خرج دنیا می‌شود
در جوانی حرص دنیا از دل خود دور کن
ورنه از قد دوتا این غم دو بالا می‌شود
مهر خاموشی نمی‌گردد حجاب راز عشق
بوی گل در زیر چندین پرده رسوا می‌شود
می‌کشد قامت به آن نسبت نوای بلبلان
شاخ گل در بوستان چندان که رعنا می‌شود
می‌تواند عشرت روی زمین در پرده کرد
هرکه را داغ از درون چون لاله پیدا می‌شود
برنمی‌دارد نظر صائب ز پشت پای خود
هرکه چون نرگس درین گلزار بینا می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۸۹
عشقبازان را طرف بسیار پیدا می شود
کار اگر عشق است پر همکار پیدا می شود
رخنه در سد سکندر می کند اقبال حسن
در برای یوسف از دیوار پیدا می شود
می نماید حسن شوخیهای خود را از نقاب
شور مغز از پیچش دستار پیدا می شود
از بلند و پست عالم شکوه کافر نعمتی است
نرمی از سوهان ناهموار پیدا می شود
می دهد تشریف هیبت عاجزان را اتفاق
مور چون پیوست با هم مار پیدا می شود
بیضه خورشید اگر در کلبه خفاش هست
زیر گردون هم دل بیدار پیدا می شود
از گرانی سنگ راه مشتری گردیده ای
خویش را گر بشکنی بازار پیدا می شود
گر سلامت خواهی از سنگ ملامت سر مپیچ
کاین گهر در سینه کهسار پیدا می شود
گر به چشم دل درین گلشن تماشایی شوی
در دل هر خار صد گلزار پیدا می شود
از تن خاکی توانی گر بر آوردن غبار
گنجها در زیر این دیوار پیدا می شود
کفر پوشیده است در ایمان، اگر کاوش کنی
از میان سبحه هم زنار پیدا می شود
از مآل تیره روزان جهان غافل مشو
کز بخاری ابر گوهربار پیدا می شود
از سلاح جنگ گردد جوهر مردی عیان
زور منصور از کمان دار پیدا می شود
می شود در تنگدستی نفس کجرو مستقیم
راستی در راه تنگ از مار پیدا می شود
خونچکان شد ناله مرغ چمن از ناله ام
ذوق کار از غیرت همکار پیدا می شود
می توان از ناله صائب شنیدن بوی خون
هر چه در دل هست از گفتار پیدا می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۹۰
کی به ناخن از دل غمگین گره وا می شود؟
دست چون افتاد از کار این گره وا می شود
بر گشاد دل بود موقوف هر مشکل که هست
این گره چون باز شد چندین گره وا می شود
گفتگوی عشق با افسردگان بی حاصل است
کی ز خون مرده از تلقین گره وا می شود؟
عشقبازان گر به آه آتشین زورآورند
دلبران را از دل سنگین گره وا می شود
رشته عمرم ز پیچ و تاب می گردد گره
تا مرا زان جبهه پرچین گره وا می شود
در گشاد دل نفس بیهوده می سوزد نسیم
چون سپند از آتش آخر این گره وا می شود
قرب زر چون سکه نگشاید ز ابرویش گره
هر که را از چهره زرین گره وا می شود
هیچ تحسینی سخن را نیست چون فهمیدگی
از دل ما کی به هر تحسین گره وا می شود
غنچه خسبی فیضها دارد درین بستانسرا
صدهزاران عقده صائب زین گره وا می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۹۱
محنت امروز، فردا جمله راحت می‌شود
اشک خونین آب صحرای قیامت می‌شود
تلخی بیداری شب‌های این محنت‌سرا
در شبستان لحد خواب فراغت می‌شود
در لباس آب کوثر می‌کند جولان سرشک
آه‌های سرد سرو باغ جنت می‌شود
ناامید از آه سرد و ناله سوزان مباش
کاین بخار و دود آخر ابر رحمت می‌شود
دست هرکس را که می‌گیری درین آشوبگاه
بر چراغ زندگی دست حمایت می‌شود
تا پریشان است دل در شهر بند کثرتی
خویش را هرگاه سازی جمع، وحدت می‌شود
پیش اهل دل ندارد فوت مطلبی ماتمی
بیشتر از فوت وقت اینجا مصیبت می‌شود
عشق را سنگ ملامت می‌شود سنگ فسان
عقل خام است آن که دل‌سرد از نصیحت می‌شود
می‌کند بیهوده‌گویی خانه دل را سیاه
چون نفس در سینه دزدی نور حکمت می‌شود
هرکسی را حد خود باشد حصار عافیت
جغد در ویرانه از اهل سعادت می‌شود
گوشه‌گیری را بلایی همچو شهرت در قفاست
چاره این درد بی‌درمان به صحبت می‌شود
می‌شود شیرین به مهلت آب دریا در صدف
میگساری مایه اشک ندامت می‌شود
هر سرایی را چراغی هست صائب در جهان
خانه دل روشن از نور عبادت می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۹۲
زر و بال منعمان روز قیامت می‌شود
عاقبت هر فلس ماهی داغ حسرت می‌شود
تا برآمد از وطن یوسف عزیز مصر شد
دانه گوهر در زمین پاک غربت می‌شود
از تماشا دیده عاشق نمی‌گیرد قرار
لنگر این بحر خون‌آشام حیرت می‌شود
می‌رسد آخر به جایی بی‌قراری‌های ما
پیچ و تاب عشق زنجیر عدالت می‌شود
شورش سیلاب از کهسار می‌گردد زیاد
سد راه من کجا سنگ ملامت می‌شود
می‌کنندش با سگان در قسمت روزی شریک
چون هما هرکس که از اهل سعادت می‌شود
بوی خون می‌آید از تیغ زبان اعتراض
خرده‌گیری عاقبت تخم عداوت می‌شود
می‌گذارد هرکه پا فهمیده بر روی زمین
بر سرش ابر بلا دست حمایت می‌شود
از سر عادت مکن طاعت که این قدسی‌نژاد
می‌شود شیطان پابرجا چو عادت می‌شود
صائب از هرکس که داری رنجشی اظهار کن
شکوه چون در دل گره شد تخم کلفت می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۹۳
هر که را غمخوار گردی غمگسارت می شود
پرده بر هر کس که پوشی پرده دارت می شود
گر نگاهی گرم سوی خاکساری کرده ای
چشم چون بر هم نهی شمع مزارت می شود
چون خس و خاشاک اگر خود را سبک گردانده ای
هر کف پوچی درین دریا، کنارت می شود
از هوای نفس اگر خود را کنی گردآوری
روز حشر از آتش دوزخ حصارت می شود
کوتهی گر در کمند آه آتشبار نیست
وحشی فرصت به آسانی شکارت می شود
دست افسوس است ازان دست نگارین قسمتت
دل اگر مایل به هر نقش و نگارت می شود
همچو مجنون ازتهی پایان اگر گردیده ای
خار صحرای جنون باغ وبهارت می شود
پاک اگر سازی چو شبنم چشم خود، دامان گل
بستر و بالین چشم اشکبارت می شود
گر به هم پیوسته سازی حلقه های داغ را
جوشن داودی جسم نزارت می شود
می شوی فرمانروا در هفت اقلیم جهان
ملک دل ویران اگر زان شهسوارت می شود
لنگر تسلیم پیدا کن که هر موج خطر
کشتی نوح دگر بهر گذارت می شود
گر تو چون طفلان زهر تلخی نسازی روترش
تلخی عالم شراب خوشگوارت می شود
هر پر رنگین که چون طاوس سامان می دهی
حلقه دام دگر بهر شکارت می شود
گر نسازی چون سبک مغزان نفس نشمرده خرج
لنگر تمکین جان بیقرارت می شود
در شبستان لحد مشکل که خواب آید ترا
گر چنین در خواب غفلت روزگارت می شود
زود می گردی چوطاوس از سیه کاری خجل
پشت پای شرم اگر آیینه دارت می شود
از بلندی بارها دیدی زوال آفتاب
دل همان مایل به اوج اعتبارت می شود
موی کافوری نزد بر آتش حرص تو آب
کی ندانم دل خنک زین کار وبارت می شود
سرکشان را خاکها در کاسه سر کرد خاک
هر که را پامال می سازی سوارت می شود
پوست چون ماهی شود گر فلس بر اندام تو
همچنان از حرص افزون خارخارت می شود
هر چه را دانی سبک صائب ز اسباب سفر
می گذاری چون قدم در راه، بارت می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۹۴
بعد عمری گر وصال او میسر می‌شود
شرم پیش چشم من سد سکندر می‌شود
تیره‌بختی کار خود را می‌کند هرجا که هست
نامه من پرده چشم کبوتر می‌شود
کیمیای عشق هرکس را که سازد بی‌نیاز
هر سر مو بر تنش کبریت احمر می‌شود
نیست غیر از نقش جانان عشق را مشغولیی
بیستون از کوهکن آخر مصور می‌شود
از رخش چون دانه یاقوت رنگین شد عرق
چون زمین افتاد قابل دانه گوهر می‌شود
نیست حسن و عشق را از هم جدایی جز به نام
شعله چون پرواز کرد از خود سمندر می‌شود
هرکه شد تسلیم، از تیغ حوادث برد جان
خون چو می‌میرد خلاص از زخم نشتر می‌شود
از تو تا خورشید تابان نیست ره چندان دراز
ذره‌ای با چشم خواب‌آلود رهبر می‌شود
گر میسر می‌شود آرام در کام نهنگ
زیر گردون خواب راحت هم میسر می‌شود
خاکساران می‌برند از گردش افلاک فیض
هرچه دارد شیشه صرف جام و ساغر می‌شود
صحبت پاکیزه‌رویان نوبهار دولت است
جامه باد صبا از گل معطر می‌شود
نیست آسان حرف را سنجیده در دل ساختن
سنگ می‌گردد صدف تا قطره گوهر می‌شود
مهر سازد کینه را افتاد چون دل ساده‌لوح
زنگ بر آیینه رخسار، جوهر می‌شود
خاطر ما از نسیم لطف بر هم می‌خورد
بر چراغ ما نگاه گرم صرصر می‌شود
نشکند صفرای حرص از نعمت روی زمین
هرکه قانع (شد) به دل خوردن، توانگر می‌شود؟
ناتوانی‌های ما صائب دلیل وحشت است
صید چون افتاد وحشی زود لاغر می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۹۵
زان رخ گلگون عرق یاقوت احمر می‌شود
چون زمین افتاد قابل دانه گوهر می‌شود
پیش بلبل جای گل هرگز نمی‌گیرد گلاب
تشنه دیدار کی قانع به کوثر می‌شود؟
پرتو منت کند دل‌های روشن را سیاه
شمع را دست حمایت باد صرصر می‌شود
حجت ناطق بود بر نارسایی‌های شوق
نامه هرکس که محتاج کبوتر می‌شود
از گران‌جانان سبک‌روحان گرانی می‌کشند
چون سبو از می تهی گردد گران‌تر می‌شود
سفلگان را می‌کند پیرایه دولت غیور
خویش را گم می‌کند مومی که عنبر می‌شود
لازم دولت بود نسیان، که چون سیراب شد
خضر غافل از لب خشک سکندر می‌شود
با نگاه دور قانع شو که مه با آفتاب
هر قدر نزدیک‌تر گردید لاغر می‌شود
برگذشت خود ز دنیا غره کم شو کز گذشت
رشته را دل‌بستگی افزون به گوهر می‌شود
می‌دهد صائب حباب از پوچ‌گویی سر به باد
از دهن بستن دهان غنچه پر زر می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۹۶
زان رخ گلگون عرق یاقوت احمر می‌شود
چون زمین افتاد قابل دانه گوهر می‌شود
گر چنین مجنون ما را عشق در شور آورد
دامن دشت جنون صحرای محشر می‌شود
آب جای باده گلرنگ نتواند گرفت
تشنه دیدار کی قانع به کوثر می‌شود؟
از گریبان خموشی هرکه آرد سر برون
چون چراغ صبحگاهی خرج صرصر می‌شود
با سر آزاده‌ام فارغ ز دولت کاین هما
بر سر بی‌مغز دایم سایه‌گستر می‌شود
خجلت از حرف مکرر لازم فهمیدگی است
منفعل کی طوطی از حرف مکرر می‌شود؟
جلوه‌های مختلف دارد می دولت که آب
زنگ در آیینه و در تیغ جوهر می‌شود
آه خون‌آلود را چندان که می‌دزدم به دل
از گره چون رشته باران رساتر می‌شود
نیست خوان پر ز نعمت را به سرپوش احتیاج
کی سر آزادگان قانع به افسر می‌شود؟
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۹۷
سبزه زنگار در تیغ تو جوهر می‌شود
کف درین دریای گوهرخیز عنبر می‌شود
در دیار اهل غیرت قاصد و پیغام نیست
نامه مقراض پر و بال کبوتر می‌شود
غیر بی‌رنگی که حسنش رنگ بست افتاده است
دل به هر رنگی که بستم رنگ دیگر می‌شود
هرکه دل بر رنگ و بوی باغ چون شبنم نبست
تکمه پیراهن خورشید انور می‌شود
گرمی رفتار اگر این است مجنون مرا
خار صحرای جنون کبریت احمر می‌شود
صحبت روشن‌جبینان آفتاب رحمت است
سنگ در میزان ماه مصر گوهر می‌شود
گنج خرسندی نهان در زیر پای عزلت است
در صدف چون قطره لنگر کرد گوهر می‌شود
سعی در تسخیر دل‌ها کن که چون این دست داد
ملک آب و گل به آسانی مسخر می‌شود
طالع شهرت متاع کاروان دیگرست
ورنه در هر گوشه صد منصور بی‌سر می‌شود
گر به خاطر آورد فرهاد صد نقش غریب
تیشه چون بر سنگ زد شیرین مصور می‌شود
پنجه تدبیر را بشکن که چون برگشت نقش
موج دریا بند بازوی شناور می‌شود
عود بی‌پروای ما تا آید از خامی برون
آتش سوزنده خون در چشم مجمر می‌شود
نقش پای خامه من سوخت صائب نامه را
گرم‌تازان را چراغ از نقش پا بر می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۹۸
گر شکر در جام ریزم زهر قاتل می‌شود
چون صدف گر آب نوشم عقده دل می‌شود
چون سکندر می‌خورد آیینهٔ عمرش به سنگ
از خضر یک آب خوردن هرکه غافل می‌شود
جامه بر تن کعبه را مجنون ما خواهد درید
کی ز سنگ کودکان دیوانه عاقل می‌شود؟
زیر هر برگ گلی صد نیش خار آماده است
با تن آسانی مکن عادت که مشکل می‌شود
قطره اشکم اگر از دل چنین چیند غبار
تا سر مژگان رسیدن مهره گل می‌شود
جان نخواهد برد صائب آفتاب از آه ما
وای بر شمعی که با صرصر مقابل می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶۹۹
جان بی‌مغزان به خاک تیره واصل می‌شود
کاروان کف بیابان مرگ ساحل می‌شود
می‌شود تن، روح تن‌پرور به اندک فرصتی
قطره ناصاف آخر مهره گل می‌شود
جسم هر کس را فلک چون رشته پیچ و تاب داد
عاقبت شیرازه جمعیت دل می‌شود
جامه فتح است آگاهی درین وحشت‌سرا
غوطه در خون می‌زند صیدی که غافل می‌شود
زیر با منت از بدخویی خلقم که موج
واصل دریا ز دست رد ساحل می‌شود
دوستی با ناتوانان مایه روشندلی است
موم چون با رشته سازد شمع محفل می‌شود
شبنم از روشن روانی محو شد در آفتاب
هرکه صائب صاف گردد زود واصل می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۷۰۰
دل به تن یکرنگ چون گردید باطل می‌شود
گوهر از گرد کسادی مهره گل می‌شود
از خودی تا ذره‌ای باقی است سالک در ره است
هرکجا افتد ز دوش این بار، منزل می‌شود
خرج خاک تیره می گردد دل دنیاپرست
می‌فتد دیوار بر هرسو که مایل می‌شود
از طواف کعبه کی ماند خداجو از طلب؟
قانع از لیلی کجا مجنون به محمل می‌شود؟
سر به صحرا می‌دهد غم‌های عالم را جنون
می‌کشد ناموس عالم هرکه عاقل می‌شود
خار و حس می‌آید از دریا سلامت بر کنار
بر سکباران کف بی‌مغز ساحل می‌شود
نقد جانش خرج ره می‌گردد از بی‌توشگی
از سرانجام سفر هرکس که غافل می‌شود
آنچنان کز کاوش آب چشمه می‌گردد زیاد
دخل ارباب کرم افزون ز سایل می‌شود
فیض حق در قطع امید از خلایق بسته است
پرده این ماه دامان وسایل می‌شود
می‌شود سیلاب چون پیوست با هم چشمه‌ها
شورش مجنون یکی صد از سلاسل می‌شود
هرچه را برداشت حق، بازش حق اندازد به خاک
کی به سعی بندگان تسعیر نازل می‌شود؟
دست نه بر روی هم صائب که هرجا عقده‌ای است
بیشتر از ناخن تدبیر مشکل می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۷۰۱
دل خراب از خندهٔ پنهان آن گل می‌شود
سنگ این مینای خالی پرتو مل می‌شود
ساحل دریای آشوب است ترک اختیار
موج بر خاشاک از افتادگی پل می‌شود
در طریق ما که نعل واژگون خضر ره است
بیشتر خون بر سر تیغ تغافل می‌شود
سیل را کوتاهی دیوار عاجز می‌کند
سد راه دشمن غالب تحمل می‌شود
پاک گردد هر که صائب دامن پاکان گرفت
اشک شبنم سرخ‌رو از دامن گل می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۷۰۲
گلشن حسن از بهار عشق خرم می‌شود
اشک بلبل رنگ چون گرداند شبنم می‌شود
پیش پا دیدن بلا گردان سنگ تفرقه است
ایمن است از سنگ طفلان شاخ چون خم می‌شود
دشمن خود را به کام خویش دیدن مشکل است
می‌شوم من منفعل چون خصم ملزم می‌شود
سینه‌ای چون صبح می‌خواهد قبول داغ عشق
دیو پندارد سلیمانی به خاتم می‌شود
بس که پیکان ترا در جان و دل دزدیده‌ایم
در رگ ما سخت‌جانان نیشتر خم می‌شود
سازگار طبع انسان نیست عیش و بی‌غمی
می‌رود بیرون ز جنت هرکه آدم می‌شود
نیست صائب آفت باران بی‌جا کم ز برق
مزرع ما خشک ازین اشک دمادم می‌شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۷۰۳
می‌شود عارف خجل نادان چو ملزم می‌شود
می‌کشد ناموس عالم هرکه آدم می‌شود
کیمیای تازه‌رویی در بغل داریم ما
خار در پیراهن ما سبز و خرم می‌شود
نیست از زخم زبان پروا اسیران ترا
در رگ این سخت‌جانان نیشتر خم می‌شود
در گلستانی که بلبل خون خود را می‌خورد
دامن گل داغدار از اشک شبنم می‌شود
سایه رحمت مگیر از ما که افتد در زوال
سایه خورشید عالم‌تاب چون کم می‌شود
فارغ است از دیده بد، حسن چون کامل فتاد
کعبه کی ویران ز چشم شور زمزم می‌شود؟
مصرع رنگین به مطلع می‌رساند خویش را
هرکه کسب آدمیت کرد آدم می‌شود
مرگ نتواند گسستن فیض اهل جود را
کاروان منعم هنوز از خاک حاتم می‌شود
خاطر آزرده را هر لاله داغ حسرتی است
کی دل صائب ز سیر باغ خرم می‌شود؟
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۷۰۴
هر چه در دل نقش بندد آدمی آن می شود
خاک مجنون زود بازیگاه طفلان می شود
لاله و ریحان نگیرد جای درد و داغ عشق
ورنه بر پروانه هم آتش گلستان می شود
از مروت نیست ما لب تشنگان را سوختن
آخر آن چاه زنخدان چاه نسیان می شود
ریزش افزون می کند جمعیت روشندلان
خرمن مه را پریشانی نگهبان می شود
می کند اشک ندامت نامه دل را سفید
صبح از اخترفشانی پاکدامان می شود
یک دل بیدار می آرد جهانی را به وجد
شور مجنون باعث شور بیابان می شود
دولت بیدار با این تار و پود انتظام
چشم تا برهم زنی خواب پریشان می شود
من چه دارم درنظر تا دل به آن خرم کنم؟
پسته از یاد شکر در پوست خندان می شود
تشنه چشمان را ز پیری نیست سیری از جهان
قطره در کام صدف از حرص دندان می شود
آب حیوان جای آب تلخ نتواند گرفت
تشنه دریا کجا قانع به باران می شود
در دل اهل جهان دارد شکوه کوه قاف
هر که چون عنقا ز چشم خلق پنهان می شود
در شبستانی که گردد کلک صائب شعله ریز
شمع در زیر پر پروانه پنهان می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۷۰۵
از گلستانی که بلبل روی گردان می شود
شبنم رخسار گل اشک یتیمان می شود
نیست جان کاملان را در تن خاکی قرار
می رود آسایش ازگوهر چو غلطان می شود
نیست ممکن آب با آیینه گردد سینه صاف
تیرگی رزق سکندر زآب حیوان می شود
مهر خاموشی کند بی پرده راز عشق را
زخم صبح از بخیه انجم نمایان می شود
حجت قاطع کند کوته زبان لاف را
شمع می لرزد به جان چون صبح خندان می شود
حرص در تنگ شکر بر خاک می مالد زبان
خاک بر موران قانع شکرستان می شود
مست گشتم تا زمینا پنبه ساقی برگرفت
از گل ابری زمین من گلستان می شود
عیب خود را می کند پوشیده نادان در لباس
پرده دار پای خواب آلود دامان می شود
تن به تسلیم و رضا دادن بود بر دل گران
طفل در گهواره بستن بیش گریان می شود
قطره چون گوهر شود، ایمن شود از انقلاب
می برم غیرت به هر چشمی که حیران می شود
سنگ طفلان است کوه قاف در میزان عقل
کوه غم صائب به مجنون سنگ طفلان می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۷۰۶
هستی ظاهر حجاب قرب یزدان می شود
ذره اینجا پرده خورشید تابان می شود
در دل ما خاکساران عشق می گردد هوس
در سفال ما خس و خاشاک ریحان می شود
عشق را گر اختیاری هست در واقع، چرا
چون زلیخا بد کند یوسف به زندان می شود؟
کوه و صحرا آمد از شور جنون ما به تنگ
تنگ جا بر سفره اینجا از نمکدان می شود
در دیار ما که خودبینی حجاب مطلب است
چون شکست آیینه را طوطی سخندان می شود
هر که معراج فنا را صائب آرد در نظر
چون شرر از صحبت آتش گریزان می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۷۰۷
جان زترک جسم چون گوهر فروزان می شود
چون بخار از گل برآید ابر نیسان می شود
ترک خواهش را حیات جاودانی لازم است
آبرو چون جمع گردد آب حیوان می شود
در هوای دانه نعلش همچنان در آتش است
پایتخت مور اگر دست سلیمان می شود
بیگناهی کم گناهی نیست در دیوان عشق
یوسف از دامان پاک خود به زندان می شود
محو روی دوست ازخواب پریشان ایمن است
خانه در بسته گردد هر که حیران می شود
ازنشاط اهل دل ظاهرپرستان غافلند
پسته دایم در میان پوست خندان می شود
اهل غفلت را رهایی نیست از زندان خاک
پای خواب آلود آخر گرد دامان می شود
عشق دارد در لباس شرم پنهان حسن را
شمع در فانوس از پروانه پنهان می شود
نور چشم من چو شمع از گریه گرم من است
خانه اهل کرم روشن ز مهمان می شود
هر که را از دست می گیرد هوای دل عنان
گردباد دامن صحرای امکان می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۷۰۸
زودتر دل جمع گردد چون پریشان می شود
چون شود سی پاره قرآن ختم آسان می شود
زخمی تیغ تو شادیمرگ گردد از نشاط
آنچنان کز خنده زخم گل نمایان می شود
مصحف ناطق شد از خط صفحه رخسار یار
مور گویا در کف دست سلیمان می شود
سروها چون سبزه خوابیده می آید به چشم
در خیابانی که قد او خرامان می شود
آب و رنگ چهره او را اگر قسمت کنند
بی سخن گلگونه چندین گلستان می شود
می شود در لقمه اول ز جان خویش سیر
بر سر خوان لئیمان هر که مهمان می شود
کفر را زنار من شیرازه جمعیت است
گر نباشم من دوصد بتخانه ویران می شود
از ضعیفان می شود پشت زبردستان قوی
شعله آتش ز خار و خس به سامان می شود
آه گاه از دل زداید زنگ و گه زنگ آورد
ابر گاه از باد جمع و گه پریشان می شود
از ستون هر چند می گردد عمارت پایدار
خانه دولت خراب از چوب دربان می شود
می رود از یاد مردم هر که شد قدش دو تا
قامت خم گشته صائب طاق نسیان می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۷۰۹
گر ز ریحان خواب بیدردان به سامان می شود
خواب من آشفته زان خط چو ریحان می شود؟
از اطاعت عاقبت محمود می گردد ایاز
قامت خم خاتم دست سلیمان می شود
حسن چون بی شرم شد زنهار گرد او مگرد
بوی خون می آید از تیغی که عریان می شود
پرده داری می کند از سوختن پروانه را
شمع اگر در جامه فانوس پنهان می شود
در زمین پاک ریزد دانه دهقان امید
سینه بی آرزو آخر گلستان می شود
نیست چون گرداب بهردانه گردیدن مرا
آسیای من به آب خشک گردان می شود
سرو از شرم قدت در دود آه قمریان
چون الف در مد بسم الله پنهان می شود
از دل بی مدعا صائب فلک داغ من است
تخم چون سوزد غنی از ابر احسان می شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۷۱۰
عاقبت کار نظربازان به سامان می شود
گرد مجنون سرمه چشم غزالان می شود
نه فلک تنگ است بر خورشید عالمتاب عشق
لیک از کوچکدلی در ذره پنهان می شود
روز ما نسبت به شب برقی است کز ابر سیاه
می نماید گوشه ابرو و پنهان می شود
نیست جان کاملان را در تن خاکی قرار
می رود آسایش از گوهر چو غلطان می شود
هر که صائب چشم پوشد از پسند خویشتن
عالم پرخار در چشمش گلستان می شود