mabidan/ganjoor huggingface dataset:
محمدرضا شفیعی کدکنی — در کوچه باغ های نشابور — گفت و گو
گفتم : این باغ ار گل سرخ بهاران بایدش ؟
گفت : صبری تا کران روزگاران بایدش
تازیانه ی رعد و نیزه ی آذرخشان نیز هست
 گر نسیم و بوسه های نرم باران بایدش
گفتم
 آن قربانیان پار
 آن گلهای سرخ ؟
 گفت : آری
ناگهانش گریه آرامش ربود
وز پی خاموشی طوفانی اش
 گفت : اگر در سوک شان
ابر می خواهد گریست
 هفت دریای جهان
 یک قطره باران بایدش
گفتمش
خالی ست شهر از عاشقان وینجا نماند
مرد راهی تا هوای کوی یاران بایدش
گفت : چون روح بهاران
 اید از اقصای شهر
مردها جوشد ز خاک
آن سان که از باران گیاه
و آنچه می باید کنون
صبر مردان و
دل امیدواران بایدش
محمدرضا شفیعی کدکنی — چند رباعی — رباعی اول
 باد آمد و بوی نوبهاران با او 
ابر آمد و نرم باران با او 
خاموشی باغ را شکستند که صبح 
 گل سر زد و گلبانگ هزاران با او
محمدرضا شفیعی کدکنی — چند رباعی — رباعی دوم
شب بود و نسیم بود و باغ و مهتاب 
من بودم و جویبار و بیداری آب 
وین جمله مرا به خامشی می گفتند
کاین لحظه ی ناب زندگی را دریاب
محمدرضا شفیعی کدکنی — چند رباعی — رباعی سوم
لبخند سپیده در بهاران داری
پویایی جویبار و باران داری
نرمای نسیم و بوی گل خنده ی باغ 
داری همه را و بی شماران داری
محمدرضا شفیعی کدکنی — چند رباعی — رباعی چهارم
رفتی تو و بی تو ذوق می نوشی نیست 
کاریم به جز سکوت و خاموشی نیست 
دانی تو و عالمی سراسر دانند 
گر از تو خموشم از فراموشی نیست
محمدرضا شفیعی کدکنی — چند رباعی — رباعی پنجم
 پر سوخته ی شرار پرهیز توام 
دیوانه ی چشم فتنه انگیز توام 
گنجایش دیگری ندارد دل من 
همچون قدح شراب لبریز توام
محمدرضا شفیعی کدکنی — چند رباعی — رباعی ششم
با من سخن تو در میان آوردند 
 گلبرگ بهار در خزان آوردند 
 خاموش ترین سکوت صحراها را 
 با نام تو باز در فغان آوردند
محمدرضا شفیعی کدکنی — چند غزل — حتی به روزگاران
ای مهربان تر از برگ در بوسه های باران
 بیداری ستاره در چشم جویباران 
 آیینه ی نگاهت پیوند صبح و ساحل 
 لبخند گاه گاهت صبح ستاره باران 
 بازا که در هوایت خاموشی جنونم 
فریاد ها برانگیخت از سنگ کوه ساران 
ای جویبار جاری ! زین سایه برگ مگریز 
کاین گونه فرصت از کف دادند بی شماران 
گفتی : به روزگاران مهری نشسته گفتم 
بیرون نمی توان کرد حتی به روزگاران 
بیگانگی ز حد رفت ای آشنا مپرهیز 
زین عاشق پشیمان سرخیل شرمساران 
پیش از من و تو بسیار بودند و نقش بستند 
 دیوار زندگی را زین گونه یادگاران 
 وین نغمه ی محبت بعد از من و تو ماند 
 تا در زمانه باقی ست آواز باد و باران
محمدرضا شفیعی کدکنی — چند غزل — زمزمه ۱
هر چند امیدی به وصال تو ندارم 
یک لحظه رهایی ز خیال تو ندارم 
 ای چشمه ی روشن منم آن سایه که نقشی
 در آینه ی چشم زلال تو ندارم 
می دانی و می پرسیم ای چشم سخنگوی
 جز عشق جوابی به سوال تو ندارم 
ای قمری هم نغمه درین باغ پناهی
جز سایه ی مهر پر و بال تو ندارم 
 از خویش گریزانم و سوی تو شتابان 
با این همه راهی به وصال تو ندارم
محمدرضا شفیعی کدکنی — چند غزل — زمزمه ۲
نتوانم به تو پیوستن و نی از تو گسستن 
نه ز بند تو رهایی نه کنار تو نشستن 
ای نگاه تو پناهم !‌ تو ندانی چه گناهی ست
  خانه را پنجره بر مرغک طوفان زده بستن 
تو مده پندم از این عشق که من دیر زمانی
خود به جان خواستم از دام تمنای تو رستن 
 دیدم از رشته ی جان دست گسستن بود آسان
 لیک مشکل بود این رشته ی مهر تو گسستن 
امشب اشک من ازرد و خدا را که چه ظلمی ست 
 ساقه ی خرم گلدان نگاه تو شکستن 
 سوی اشکم نگهت گرم خرامید و چه زیباست
  آهوی وحشی و در چشمه ی روشن نگرستن
محمدرضا شفیعی کدکنی — چند غزل — زمزمه ۳
در یاد منی حاجت باغ و چمنم نیست 
جایی که تو باشی خبر از خویشتنم نیست 
اشکم که به دنبال تو آواره ی شوقم 
یارای سفر با تو و رای وطنم نیست 
 این لحظه چو باران فرو ریخته از برگ 
صد گونه سخن هست و مجال سخنم نیست 
بدرود تو را انجمنی گرد تو جمع اند 
بیرون ز خودم راه در آن انجمنم نیست 
 دل می تپدم باز درین لحظه ی دیدار 
دیدار ‚ چه دیدار ؟ که جان در بدنم نیست
 بدرود و سفر خوش به تو آنجا که رهایی ست 
من بسته ی دامم ره بیرون شدنم نیست 
در ساحل آن شهر تو خوش زی که من اینجا 
 راهی به جز از سوختن و ساختنم نیست 
تا باز کجا موج به ساحل رسد آن روز
 روزی که نشانی ز من الا سخنم نیست
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — دیباچه
مثل درخت در شب باران به اعتراف 
 با من بگو بگوی صمیمانه هیچ گاه 
تنهایی برهنه و انبوه خویش را 
 یک نیم شب 
 صریح 
 سرودی به گوش باد ؟
در زیر آسمان 
 هرگز لبت تپیدن دل را 
چون برگ در محاوره ی باد 
 بوده ست ترجمان ؟
 ای آن که غمگنی و سزاوار 
در انزوای پرده و پندار 
 جوبار را ببین که چه موزون 
با نغمه و تغنی شادش
از هستی و جوانی
 وز بودن و سرودن 
 تصویر می دهد  بنگر به نسترن ها 
بر شانه های کوته دیوار 
زان سوی بید ها و چناران 
 آنک شمیم صبح بهاران
بهتر همان که با من 
خود را به ابر و باد سپاری
مثل درخت در شب باران
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — نمازی در تنگنا
زان سوی بهار و زان سوی باران 
 زان سوی درخت و زان سوی جوبار 
در دورترین فواصل هستی
نزدیک ترین مخاطب من باش
نه بانگ خروس هست و نه مهتاب 
 نه دمدمه ی سپیده دم اما 
 تو آینه دار روشنای صبح 
 در خلوت خالی شب من باش
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — مزمور عشق
ای آینه ی روح شقایق
  همه تن شرم 
 سرشار ترین زمزمه ی شوق گیاهان 
 آهو بره ی بیشه ی اندیشه و تردید 
 لب تشنه و 
 از چشمه هراسان به نگاهان 
گامی 
 دو سه 
 با من نه و در سحر سحر بین 
هر برگ شقایق 
ایینه ی جوبار و بهاری شد و برخاست 
 شب ذوب شد و رفت 
 وز راه من و تو 
آن کوه گران 
 مشت غباری شد و برخاست 
 گفتی که 
 خوشا از همه سو جاری بودن 
و آنگاه 
 تصویر گلی را که بر امواج روان بود 
 دیدی و بریدی سخنت را 
 تردید تو سنگی شد و 
 آن آینه بشکست 
تصویر ‚ پریشان شد بر آب 
 از معجزه ی نور و نسیم و نم باران
یاران دگر پنجره شان را به گل سرخ 
 آراسته کردند 
تنها من و تو 
بر لب این پنجره ماندیم 
 وان سیره که آواز برآورد سحرگاه 
خاموش نشستیم و 
 به آواش نخواندیم 
بنگر 
 در باد سحرگاهان دستار شکوفه 
بر شاخه ی بادام 
 به رود زمستان است 
 گل نیز 
تصویرش را 
 در آب روان کرده به پیغام
 هستی به شد ایند 
باران 
 از قطره به جوبار شدن 
 جاری ست 
وز جوی به دریا
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — باغ میرا
 پاییز محزونی
 که در خون تو می خواند
  گامی به تو نزدیک و گامی دور
 آرام همراه تو می اید 
 روزی تمام باغ را 
 تسخیر خواهد کرد 
ای روشن آرای چراغ لالگان
  در رهگذار باد 
با من نمی گویی
آن آهوان شاد و شنگ تو 
 سوی کدامین جوکنارانی گریزان اند ؟
آه 
 شب های باران تو وحشتناک 
شبهای باران تو بی ساحل 
شب های باران تو از تردید 
و از اندوه لبریز است 
 من دانم و تنهایی باغی
که رستنگاه آوای هزاران بود
وینک 
 خنیاگرش خاموش
و آرایه اش 
 خونابه ی برگان پاییز است
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — جرس
بگو به باران
ببارد امشب 
بشوید از رخ 
غبار این کوچه باغ ها را 
 که در زلالش 
 سحر بجوید 
 ز بی کران ها 
 حضور ما را 
به جست و جوی کرانه هایی
که راه برگشت از آن ندانیم
  من و تو بیدار و 
 محو دیدار 
سبک تر از ماهتاب و
  از خواب 
روانه در شط نور و نرما 
ترانه ای بر لبان بادیم 
به تن همه شرم و شوخ ماندن
 به جان جویان 
روان پویان بامدادیم 
 ندانم از دور و دور دستان
 نسیم لرزان بال مرغی ست 
 و یا پیام از ستاره ای دور 
 که می کشاند 
 بدان دیاران 
 تمام بود و نبود ما را 
 درین خموشی و پرده پوشی
 به گوش آفاق می رساند 
 طنین شوق و سرود ما را 
چه شعرهایی 
 که واژه های برهنه امشب 
 نوشته بر خاک و خار و خارا
 چه زاد راهی به از رهایی
شبی چنان سرخوش و گوارا 
 درین شب پای مانده در قیر 
ستاره سنگین و پا به زنجیر 
کرانه لرزان در ابر خونین 
تو دانی آری
 تو دانی آری
دلم ازین تنگنا گرفته 
بگو به باران 
ببارد امشب 
بشوید از رخ 
 غبار این کوچه باغ ها را
  که در زلالش سحر بجوید 
 ز بی کران ها 
 حضور ما را
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — سوره روشنایی
روح ستاره ای مگر امشب 
 در من حلول کرده که این سان 
 از تنگنای حس و جهت پاک رسته ام 
 بیداری است و روشنی و بال و اوج و موج
 باز آن بلند جاری 
باز آن حضور بیدار
 مثل شراع کشتی یاران 
می اید از کرانه ی دیدار 
 دیدار او اگر چه بسی دیر
 دیدار او اگر چه بسی دور 
 پر می کند تغافل شب را 
از آفتاب صبح نشابور 
آن جرعه جرعه جام تبسم 
وان گونه گونه باغ تکلم 
در سایه ی بلند الاچیق شب 
باز آن هزار خرمن آتش
باز آن نثار زمزمه و نور 
روح ستاره ای است که گویی
چندی افول کرده ست 
 وینک دوباره ناگاه 
تابیده از کران ها 
در من حلول کرده ست
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — از خلیج شب
 آن بیشه های الماس
باز ازکرانه ی صبح 
شب را به آب دادند 
 شاد آن خجسته صبحی
کان روشنان جاری
 در بستر سکوت و شط نظاره ی من 
هر سنگ و صخره ای را 
 موج و شتاب دادند 
وان لحظه ای که مرغان 
 در دوردست خواندند 
و این سوی رودباران 
 گل ها جواب دادند
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — آبی
لحظه ی خوب 
 لحظه ی ناب 
 لحظه ی آبی صبح اسفند 
 لحظه ی ابرهای شناور 
لحظه ای روشن و ژرف و جاری
حاصل معنی جمله ی آب 
لحظه ای که در آن خنده هایت
  جذبه را تا صنوبر رسانید 
لحظه ی آبی باغ بیدار 
لحظه ی روشن و نغز دیدار
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — سرود
از آن سوی مرز باور و تردید 
می ایم 
 خسته بسته 
 می ایم 
همرنگ درخت 
 در هجوم دی 
می پایم 
 تا بهار می پایم
خاموشم و انتظار 
 سر تا پا 
تا سبزترین ترانه را فردا 
 در چهچهه بوسه ی تو بسرایم
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — مناجات
می شناسمت
  چشمهای تو 
 میزبان آفتاب صبح سبز باغهاست 
 می شناسمت 
 واژه های تو 
 کلید قفل های ماست 
می شناسمت 
 آفریدگار و یار روشنی
 دستهای تو 
 پلی به رویت خداست
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — نامیدن
به نام تو امروز آواز دادم سحر را 
 به نام تو خواندم 
 درخت و پل و باد و 
 نیلوفر صبحدم را 
تو را باغ نامیدم و صبح در کوچه بالید 
 تو را در نفس های خود 
 آشیان دادم ای آذرخش مقدس
میان دل خویش و دریا 
 برای تو جایی دگر بایدم ساخت 
در ایجاز باران و جایی
که نشنفته باشد 
 صدای قدم ها و هیهای غم را
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — از لحظه های آبی ۱
سبوی حافظه سرشار 
و باز ریزش بارانکی ست روشن بار 
 درین بلاغت سبز 
حضور روشن ایجاز قطره بر لب برگ 
و بالهای نسیم از نثار باران تر 
سبوی خاطره لبریز می رسم از راه 
 به هر چه می بینم 
 در امتداد جوی و درخت 
 دوباره ساغری از واژه 
 می دهم سرشار
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — این کیمیای هستی
با واژه های تو 
من مرگ را محاصره کردم 
 در لحظه ای که از شش سو می آمد 
آه این چه بود این نفس تازه باز 
 در ریه ی صبح 
با من بگو چراغ حروفت را 
 تو از کدام صاعقه روشن کردی ؟
 بردی مرا بدان سوی ملکوت زمین
 وین زادن دوباره 
بهاری بود 
امروز 
 احساس می کنم 
 که واژه های شعرم را 
از روی سبزه های سحرگاهی
 برداشته ام
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — جوانی
این گل سرخ 
 این گل سرخ صد برگ شاداب 
این گل سرخ تاج خدایان 
که به هر روز برگی از آن را 
 می کنی با سرانگشت نفرت 
 تا نبینی که پژمردگی هاش 
می شود درنظر ها نمایان 
 چند روز دگر برگهایش 
 می رسد اندک اندک به پایان
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — در پرسش از شکوفه بادام
اندام بیدبن ها در امتداد جوی
 از دور 
 سبز می زند 
 اما هنوز هم 
نزدیک شاخه ها 
همه لخت اند 
مرز بهار و مرز زمستان 
نزدیک تر شده ست 
 آرام و رام 
می پرسم از شکوفه ی بادام
ایا کدام فاتح مغرور 
 ایا کدام وحشی خونخوار
  در ساحت شکوه تو 
 آرامش سپید
وقتی رسید 
 بی اختیار اسلحه اش را 
 یک سو نمی نهد؟
گنجشک ها به چهچه شاداب و شنگ شان 
سطح سکوت صیقلی صبحگاه را 
 هاشور می زنند 
 وانگاه 
 پر در هوای صبح نشابور می زنند
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — تردید
 گفتم : بهار آمده 
گفتی : اما درخت ها را 
اندیشه ی بلند شکفتن نیست
  گویا درخت ها 
 باور نمی کنند که این ابر این نسیم 
 پیغام آن حقیقت سبز است 
آری بهار جامه ی سبزی نیست 
 تا هر کسی 
 هر لحظه ای که خواست 
 به دوشش بیفکند
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — خنیای خاک
سپیده دم در کویر 
 بلاغت رنگ هاست 
 طلوع نور و نماز
به خار و خارا و خاک 
 فراز فرسنگ هاست 
 سپیده دم در کویر 
طنین آهنگ رنگ 
و رنگ آهنگهاست
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — ژانویه
با چنین قامت بالنده ی سبز 
کاج 
 در باغ 
 خدایی ابدی ست 
گوش سرشار نماز باران
بهر میلاد پسر خوانده ی خاک 
مشکنیدش مبریدش یاران
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — از زبور تنهایی
 اسفالت 
 باران خورده 
 مثل فلس ماهی ها 
 از روشنی گاهی
 بر هستی اشیا گواهی ها
 تنهایی ای
آن سان که حتی سایه ات با تو 
گاه اید و گاهی نمی اید 
در بی پناهی ها
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — در اقلیم بهار ۱
دورها : دور و نزدیک ها : گم 
 ابرها : پاره پاره رها محو 
آب سرگرم آیینه داری
درهم آمیخته با خزه ها 
 آبی آب در جاری جوی
از رها گشتن سنگ در آب 
 نیمه ای خشک یا نیمه ای تر
بال مرغابیان فراری
شاخه در باد و تصویر در آب 
آب در جوی و جوبار در باغ 
 باغ در نیم روز بهاری
وین همه در شد ایند جاری
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — در اقلیم بهار ۲
 آفتابی که بدین سوی افق 
 کوچیده ست 
 جامه ای
 بر تن هر خشک و تری
 پوشیده ست 
 بی گمان هیچ زبانی هرگز
این همه واژه ندارد 
 اینک
شاعران حیران 
در ساحت رنگ و آواز
کانچه در چامه نمی گنجد 
 در جامه 
 چه سان گنجیده ست ؟
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — در اقلیم بهار ۳
آن سبزی نو برگ بیدبن بین 
 آن سوی جنون می کشد نگه را 
می خواهم ازین راه بگذرم لیک 
زیبایی گل هاگرفته ره را 
 نیماب تگرگی ست بر به سبزه 
 یا هاله گرفته ست گرد مه را ؟
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — در اقلیم پاییز
آن بلوط کهن آنجا بنگر 
 نیم پاییزی و نیمیش بهار 
مثل این است که جادوی خزان 
 تا کمرگاهش 
 با زحمت 
رفته ست و از آنجا دیگر 
نتوانسته بالا برود
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — دو چهره درخت
درخت پر شکوفه 
با دو چهره 
 در برابر نسیم 
ایستاده است 
نخست : چهره ی پیمبری که باغ را
 به رستگاری ستاره می برد 
 و چهره ی دگر 
 حضور کودکی ست 
 که شیر می خورد
محمدرضا شفیعی کدکنی — مثل درخت در شب باران — بهار عاریتی
خضری مگر گذشته ازین راه
  آه این چه معجزه ست 
 کز دور سبز می زند و جلوه می کند
تنوار خشک و پیر سپیدار پار 
 شاید 
 اما 
 نه 
 بی گمان 
 این پیچکی ست رسته و بالیده 
و افکنده طیلسان بلندش را 
 بر قامت نژند سپیدار
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — دیباچه
خنیاگر غرناطه را
 باری بگویید 
 با من هماوازی کند 
از آن دیاران 
کاینجا دلم 
 در این شبان شوکرانی
بر خویش می لرزد 
چو برگ از باد و باران 
اینجا و آنجا 
لجه ای از یک شب است آه 
 نیلینه ای 
 تلخابه ی زهر سیاهی ست 
با من هماوازی کن از آنجا 
 که آواز 
در تیره ی تنها تاری شب 
 جان پناهی ست 
در کودکی 
 وقتی که شب از کوچه تنها 
بهر خرید نان و سبزی می گذشتم 
 آواز می خواندم 
که یعنی نیست باکم 
از هر چه آید پیش و باشد سرنوشتم 
 امروز هم 
در این شبان شوکرانی
 وقتی شرنگ شب گزندش می گزاید 
تنها پناهم چیست ؟
آوازم 
که آن هم
 در ژرفنای شب 
 به خاموشی گراید
 خنیاگر غرطانه را امشب بگویید
 با من هماوازی کند از آن دیاران 
 کاینجا دلم 
در این شبان شوکرانی
بر خویش می لرزد 
چو برگ از باد و باران
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — آن عاشقان شرزه
 آن عاشقان شرزه که با شب نزیستند 
رفتند و شهر خفته ندانست کیستند 
 فریادشان تموج شط حیات بود 
 چون آذرخش در سخن خویش زیستند 
مرغان پر گشوده ی طوفان که روز مرگ
دریا و موج و صخره بر ایشان گریستند 
 می گفتی ای عزیز ! سترون شده ست خاک 
اینک ببین برابر چشم تو چیستند 
 هر صبح و شب به غارت طوفان روند و باز 
باز آخرین شقایق این باغ نیستند
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — فتح نامه
ابر بزرگ آمد و دیشب 
بر کوهبیشه های شمالی
باران تند حادثه بارید 
 دیشب 
 بارن تند حادثه 
 از دور و دوردست 
دل بر هجوم تازه گمارید 
 در کدام نقطه ی دیدار 
یا در کدام لحظه ی بیدار 
سیلابه ی عتابش 
خیزاب پیچ و تابش
پویند اضطرابش
دیوارهای تاج محمل را 
همرنگ سایه در گذر نور 
ویران کند سراسر و حیران کند 
دیشب دوباره باز 
باران تند حادثه بارید 
باران تند حادثه دیشب 
دل بر هجوم تازه گمارید
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — با مرزهای جاری
هر شب هجوم صاعقه 
هر شب هجوم برق 
هر شب هجوم پویش و رویش
بر نقشه های ساکن جغرافیای شرق 
بر نقشه های کوچک دیوار خانه ام 
در لحظه های ماندن و راندن
هر شب هزار سیلاب خط های مرز را 
با خویش می سراید و در خویش می برد 
 نزدیکم و چه دور 
دورم ولی چه نزدیک
 در آن چکامه ها
می بینم آن حماسه ی جاری را 
در روزنامه ها 
 هر شب هجوم صاعقه هر شب هجوم برق 
هر شب هجوم پویش و رویش
بر نقشه های ساکن جغرافیای شرق 
 سازندگان اطلس تاریخ 
آن رودهای پویان 
جغرافیای ماندن را 
در آبرفت راندن شویان 
 مرزهای جاری
جا پای عاشقان 
ای مرزها که فردا 
هر سو 
شقایقان 
بر جای سیمهای خاردار شما 
خواهد رست 
خون در کدام سوی شمایان 
امشب نوار عرف و طبیعت را 
 با هم 
خواهد دوباره شست ؟
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — آواره یمگان
بیداری ملولش را 
در قهوه خانه های 
پر دود بندری دور
از سرزمین قومی 
بیگانه با خدا 
تقسیم می کند 
و خوابهای دایره وارش را 
در کوچه های کودکی صبح 
هر روز صبح و عصر 
بر بوی بازگشت 
 چشمش به روی صفحه پرکنده می شود 
 در روزنامه هم خبری نیست 
 گویا زمان ز جنبش باز ایستاده است 
 آنجا شکنج زندان 
 شاید اعدام 
وینجا بلای کژدم غربت 
پیری و انتظار
 آن سبزه زار مخمل روحش را 
 فرسوده نخ نما کرده ست 
در کوچه های کودکی صبح 
 آن شهسوار رندان 
 می اید 
 از نورتاب رشته ی ابریشم شفق 
 بر قامت بلندش
افکنده سرخ گونه ردایی
می اید از جنوب
می پوید از شمال 
 او معنی تمام جهت هاست 
او نبض هر سکون و صدایی
 اما 
 بیداری ملولش خالی ست 
 چشمش 
به روی صفحه 
 پرکنده میشود 
در روزنامه هم خبری نیست
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — معراج نامه
 آنگاه از ستاره فراتر شدم 
 و از نسیم و نور رهاتر شدم 
ویراف وار دیده گشودم 
 وان مرغ ارغوانی آمد 
چون دانه ای مرا خورد 
و پر گشود و برد 
در روشنای اوج رهایش
 بر موج های نور و گشایش
می رفت و باز می شد هر دم 
 در چینه دان سبزش
 صد رنگ کهکشان 
آنگه مرا رها کرد 
 در ساحت غیاب خود و خویش
 آن سوی حرف و صوت 
در آن سوی بی نشان 
آنگاه واژه ای به من آموختند 
 سبز 
فهرست مایشاء و ماشاء
تا 
 بالاتر از فروغ تجلی
 پروازها کنم 
با میوه های حوری با جوی های شیر
  دیدم بهشتیان را محصور کار خویش
 فریادهای دوزخیان را 
 با چشم های خویش نیوشیدم 
نور سیاه ابلیس
 می تافت آنچنان که فروغ فرشتگان
 بی رنگ می شد آنجا در هفت آسمان 
ناگه دلم هوای زمین کرد
  وان ورد را مکرر کردم 
 نام بزرگ را 
دیدم زمین آدمیان را 
نزدیک شد به من 
زیر مجره ها و سحابی ها 
 نزدیک تر شدم 
 آنگاه 
 دیدم 
قلب شکنجه گاه های شیاطین را 
در صبح ارغوانی مشرق 
که با طنین روشن آواز عاشقان 
 پیوسته می تپید 
 نزدیک تر شدم 
 دیدم عصا و تخت سلیمان را 
 که موریانه ها 
از پایه خورده بودند اما هنوز او
 با هیبت و مهابت خود ایستاده بود 
 زیرا که مردمان 
باور نداشتند که مرده ست 
و پیکر و سریرش
 در انتظار جنبش بادی ست 
 آنگاه 
 نزدیک تر شدم 
 دیدم کنار صبح اساطیر 
 روییده بوته های فصیحی 
 که میوه شان 
 سرهای آدمی ست اگر چند
سرها بریده بود 
 و سخن می گفت 
 آنگاه 
نزدیک تر شدم 
 تندیس گرگ پیری دیدم 
 فانوس دود خورده به کف داشت 
 کاینک دمیده صبح قیامت 
دیدم که واژگانش
 مثل گوزن و کرگدن و گاو 
گویی که شاخ دارند 
پرسیدم از سروش دل خویش
 آواز باز داد که این خود 
آن 
 آخرین 
 شیطان مشرق است 
با گونه گونه گونه دروغش
 و آن 
 فانوس بی فروغش
 آنگاه 
 نزدیک تر شدم 
 دیدم فراخنای زمین را 
 در زیر پای روسپیان تنگ
دیدم که مسخ می شد انسان 
و آنگه به جای او 
 می رست خوک و خرچنگ 
آنگاه 
 نزدیک تر شدم 
 دیدم 
 تن های بی سری که گذر می کرد 
در کوچه های ساکن و برزن ها 
و گاه گاه زمزمه ای داشت 
 من من تمام من ها 
پرسیدم از سروش دل خویش
کاین بی سران چه قوم کیان اند ؟
آواز باز داد که اینان 
انبوه شاعران و ادیبان 
 فرزانگان مشرقیان اند 
گفتم 
فرزانگان مشرق اینان اند ؟
گفت 
 آری
 بر مرده ریگ مزدک و خیام 
فرزانگان مشرق 
 اینان اند 
اینان که می شناسی و میبینی
 این 
 مسکینان اند 
و آنگاه این سرود فرو خواند
جز لحظه های مستی
مستی و راستی
 که شورش شهامت آن ‌آب آتشین 
 مرداب وار خون شما را 
 با صد هزار وسوسه تهییج می کند
 و گرمی نوازش آن تلخ وار خوش 
 در جنگل ملایم و 
 مرجانی رگاتان 
 تا انتهای هر چه گیاهی ست 
سرخینه می دواند 
و نعره می زنید 
 که با شحنه ها طرف هستید 
 و لحظه ای که سمتید 
 هرگز 
برگ سکوت کوچه ی بن بستی را 
 حتی
با شیونی شبانه به هشیاری
شیرازه بسته اید ؟
 حتی 
یک بار هم برای تماشا
  دل تان نخواسته 
 در ازدحام کوچه ی بن بستی
از دور یک ستاره ی کوچک را 
 با دستتان نشانه بگیرید 
و یک صدا بگویید 
آنک طلوع ذوذنب از شرق 
شاید سری ز پنجره ای بیرون اید 
و با شما بخواند 
آواز دسته جمعی زندانیانی را 
 که نقل های مجلس شان دانه های زنجیر است 
 شاید گروهی 
 از پس دیوارهای کوچه ی دیگر 
 بیرون کنند سر و بگویند 
 آری طلوع ذوذنب از شرق 
  آنگاه 
در لحظه ای که ساعت ها 
از کار اوفتادند 
 و سیره ها به روی سپیدارها 
گفتند 
تاریخ میخ کوب شد اینجا 
 دیدم که در صفیر گلوله ها 
مردی سپیده دم را 
 بر دوش می کشید 
 پیشانی اش شکسته و خونش
پاشیده در فلق
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — اعتراف
بی اعتماد زیستن
 این سان به آفتاب 
 بی اعتماد زیستن 
 این سان به خاک و آب
 بی اعتماد زیستن 
 این سان به هر چه هست 
 از آن همه شقایق بالند در سحر 
تا این همه درخت گل کاغذین 
 که رنگ 
 بر گونه شان دویده و 
 بگرفته جای شرم 
 بی اعتماد زیستن 
 این سان به چشم و دست 
در کوچه ای که پاکی یاران راه را 
 تنها 
 در لحظه ی گلوله ی سربی 
در اوج خشم 
تصدیق می توان کرد 
 آن هم 
 با قطره های اشکی در گوشه های چشم
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — سرود ستاره
ستاره می گوید
  دلم نمی خواهد غریبه ای باشم
میان آبی ها 
ستاره می گوید 
دلم نمی خواهد صدا کنم اما هجای آوازم 
به شب درآمیزد کنار تنهایی
 و بی خطابی ها 
ستاره می گوید 
تنم درین آبی
دگر نمی گنجد کجاست آلاله
 که لحظه ای امشب ردای سرخش را به عاریت گیرم 
رها کنم خود را 
 ازین سحابی ها 
 ستاره می گوید 
دلم ازین بالا گرفته می خواهم بیایم آن پایین 
 کزین کبودینه ملول و دلگیرم خوشا سرودن ها و آفتابی ها
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — دیر است و دور نیست
جشن هزاره ی خواب 
 جشن بزرگ مرداب 
 غوکان لوش خوار لجن زی
 آن سوی این همیشه هنوزان 
مردابک حقیر شما را 
 خواهد خشکاند 
خورشید آن حقیقت سوزان
این سان که در سراسر این ساحت و سپهر 
تنها طنین تار وترانه 
 غوغای بوینک شماهاست 
 جشن هزار ساله ی مرداب 
جشن بزرگ خواب 
ارزانی شما باد 
هر چند 
 کاین های هوی بیهده تان نیز 
 در دیده ی حقیقت 
سوگ است و سور نیست 
پادفره شما را 
روزان آفتابی 
 دیر است و دور نیست
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — مزمور بهار
 بزرگا گیتی آرا نقش بند روزگارا 
 ای بهار ژرف 
به دیگر روز ودیگر سال 
تو می ایی و 
باران در رکابت 
 مژده ی دیدار و بیداری
تو می ایی و همراهت 
 شمیم و شرم شبگیران 
 و لبخند جوانه ها 
که می رویند از تنواره ی پیران 
تو می ایی و در باران رگباران 
صدای گام نرمانرم تو بر خاک 
سپیداران عریان را 
به اسفندارمذ تبریک خواهد گفت 
تو می خندی و 
در شرم شمیمت شب 
بخور مجمری خواهد شدن 
در مقدم خورشید 
نثاران رهت از باغ بیداران 
شقایق ها و عاشق ها
چه غم کاین ارغوان تشنه را
  در رهگذر خود 
 نخواهی دید
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — سلام و تسلیت
خبر رسید
  خبر رسید 
 صفای وقت تو باد ای قلندر تجرید 
سلام ‚ ای تو گذرگاه خون صاعقه ها 
 سلام و تسلیت روشنایی مشرق 
سلام و تسلیت ابرها و دریا ها 
سلام و تسلیت هر چه ساکن و جاری
 سلام و تسلیت 
اما نه 
تهنیت آری
تو پاکبازترین عاشقی
 درین آفاق 
 چه جای آن که 
 درین راه 
 تسلیت شنوی
قماربازی عاشق 
 که باخت هر چه که داشت 
 و جز هوای قماری دگر 
 نماندش هیچ 
بزرگوارا 
 اینکگ بهار جان و جماد
 شقایقان پریشیده در سموم تو را
 هزار باغ 
و هزاران هزار بیشه کند 
چه بیشه های برومند سرخ رویان روی
که روزگار نیارد ستردش از آفاق
اگرچه طوفان 
 صدها هزار صاعقه را 
 پی درودن این سرخ بیشه 
 تیشه کند
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — در کجای فصل؟
با صنوبری که روی قله ایستاده بود
 گونه روی گونه ی سپیده دم نهاده بود 
موج گیسوان به دوش بادها گشاده بود 
از نشیب یخ گرفت دره گفتم 
این نه ساخت شکفتگی ست 
در کجای فصل ایستاده ای 
 مگر ندیده ای 
سبزه ها کبود و بیشه سوگوار 
فصل فصل خامش نهفتگی ست 
آن صنوبر بلند 
با اشاره ای نه سوی دوردست 
 گفت 
قد کوته تو راه را به دیده ی تو بست
 گامی از درون سرد خود برای
 پای بر گریوه ای گذار و درنگر 
 رود آفتاب و آب در شتاب 
 کاروان درد و سرد 
 در گزیر و ناگزیر
آنک آن هجوم سبز مرز ناپذیر 
 در کجای فصل ایستاده ام ؟
 در کرانه ای 
 که پیش چشم من 
 بهار شعله های سبز و 
 سیره و سرود 
در نگاه تو کبود و دود
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — اضطراب ابراهیم
 این صدا صدای کیست ؟
این صدای سبز 
 نبض قلب آشنای کیست ؟
 این صدا که از عروق ارغوانی فلق 
وز صفیر سیره و 
ضمیر خاک و 
 نای مرغ حق 
می رسد به گوش ها صدای کیست ؟
این صدا 
 که در حضور خویش و 
 در سرور نور خویش
روح را از جامه ی کبود بودی این چنین
 در رهایش و گاشیش هزار اوج و موج 
می رهاند و برهنه می کند 
 صدای ساحر رسای کیست ؟
این صدا 
 که دفتر وجود را و 
باغ پر صنوبر سرود را 
 در دو واژه ی گسستن و شدن خلاصه می کند
 صدای روشن و رهای کیست؟
 من درنگ می کنم
 تو درنگ می کنی
ما درنگ می کنیم 
خاک و میل زیستن درین لجن 
می کشد مرا 
 تو را 
 به خویشتن 
 لحظه لحظه با ضمیر خویش جنگ می کنیم 
وین فراخنای هستی و سرود را
  به خویش تنگ می کنیم 
همچو آن پیمبر سپید موی پیر 
لحظه ای که پور خویش را به قتلگاه می کشید 
از دو سوی 
 این دو بانگ را 
 به گوش می شنید 
 بانگ خاک سوی خویش و 
 بانگ پاک سوی خویش
هان چرا درنگ 
 با ضمیر ناگزیر خویش جنگ 
این صدای او 
 صدای ما 
 صدای خوف یا رجای کیست ؟
 از دو سوی کوشش و کشش
 بستگی و رستگی
 نقشی از تلاطم ضمیر و 
ژرفنای خواب اوست 
اضراب ما 
 اضطراب اوست
 گوش کن ببین 
این صدا صدای کیست ؟
این صدا 
 که خاک را به خون و 
 خاره را به لاله 
 می کند بدل 
این صدای سحر و کیمیای کیست ؟
این صدا 
که از عروق ارغوان و 
 برگ روشن صنوبران 
می رسد به گوش
 این صدا 
 خدای را 
 صدای روشنای کیست ؟
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — مزمور درخت
ترجیح می دهم که درختی باشم 
 در زیر تازیانه ی کولاک و آذرخش
با پویه ی شکفتن و گفتن 
 تا 
 رام صخره ای
در ناز و در نوازش باران
 خاموش ار برای شنفتن
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — باطل السحر
دیگر این داس خموشی تان زنگار گرفت 
 به عبث هر چه درو کردید آواز مرا 
باز هم سبزتر از پیش 
 می بالد آوازم
هر چه در جعبه ی جادو دارید 
به در آرید که من 
 باطل اسحر شما را همگی می دانم 
سخنم 
 باطل السحر شماست
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — زندگی نامه ی شقایق۱
زندگی نامه ی شقایق چیست ؟
رایت خون به دوش وقت سحر
 نغمه ای عاشقانه بر لب باد 
زندگی را سپرده در ره عشق 
 به کف باد و هرچه باداباد
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — زندگی نامه ی شقایق۲
آه ای شقایقان بهاران من 
 یاران من 
 از خاک و خاره خون شما را 
 حتی
طوفان نوح نیز نیارد سترد 
زانک 
هر لحظه گسترانگی اش بیش می شود 
 آن گونه ای که باران 
 هر چند تندتر 
شاداب و سرخ گونه تر از پیش می شود
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — زندگی نامه ی شقایق۳
ای زندگان خوب پس از مرگ
 خونینه جامه های پریشان برگ برگ
در بارش تگرگ
آنان که جان تان را 
از نور و 
 شور و 
 پویش و 
 رویش سرشته اند 
تاریخ سرافراز شمایان 
 به هر بهار 
 در گردش طبیعت 
 تکرار می شود 
 زیرا که سرگذشت شما را 
به کوه و دشت 
 بر برگ گل 
 به خون شقایق 
نوشته اند