mabidan/ganjoor huggingface dataset:
الیار — اشعار متفرقه — ای انسان
تو ای انسان بسی والا سرشتی
تو تک زیبنده ی باغ بهشتی
تو را زیباترین پیمانه دادند
شرابی در خور و جانانه دادند
تو را تاج کیانی سر نهادند
کلید هر چه را خواهی؛ بدادند
از او شد گوهر عشقی نشانت
مقام و منصبی والا از آنت
بشد دست مشیّت، رهنمایت
به تکریمت فلک شد زیر پایت
خلایق با تو و هم بر تو جوشند
به شیطان فخرها زاین در، فروشند
معیّن شد تو را راهی پُر از راز
و هم پای ره و هم بال پرواز
تو را گم گشته ی این ره، کمال است
حیات از بهر تحصیلش مجال است
در این ره مقصد و مقصودِ شایان
تو را روشن تر از مه شد نمایان
تو تا مقصود خود را گِرد سازی
نباید شرط رحمت را ببازی
زِ خیل فکرت و گفتار و کردار
بدین ره، بهترین ها را تو بردار
ز حُسن فکر اگر حاصل شد ایمان
بر آید از دلش ایفای پیمان
تو را گر صد خطر در پیش روی است
ازآن، توفیق رَستن بس نکوی است
اگر بر خویشتن خواهی رهایی
یقین باید بپردازی بهایی
رهایی از غم و یکجا نشستن
و یا در را به روی خویش بستن
رهایی از خود و خودکامه گشتن
اسیر رنگ و نوع و جامه گشتن
تو گر در مکتب رحمت ببالی
زِ دست نامرادی ها ننالی
دری گر پرده ی تردید ها را
بدست آری زرِ خورشید ها را
الیار — اشعار متفرقه — با خدا
نام خدا را بِبَر آغاز کار
دانه ی ذکرش به دل اندر، بکار
من چه کنم گر نبرم نام او
او که بود صاحبِ نامِ نکو
هر چه که زیباست مر او را سزد
نور وجودش به جهان در خزد
نام خدا قفل جهان را کلید
زاو فرج آید بُود این هم نوید
باز، دهان همه ی کائنات
هم بشر و کلّ جماد و نبات
زا ین که چه لطف است و کرامت کزو
گشته جهان منشعف و خو برو
از کرم و بخشش پروردگار
عرصه ی بود آمد از او پُر نگار
دست دل آورده ام اندر حضور
تا که ستانم ز خدا جام نور
آمده ام با دل و جان ای خدا
جان و دلم را مکن از خود جدا
گوش ده اینک تو به نجوای من
گر ندهی گوش، بود وایِ من
حرف دلم را به تو وا می کنم
این کمرم را به تو تا می کنم
بندگی ام بر درِ تو اعتلاست
گوهری اندر دلِ کانِ بلاست
از کرمت آوری ام در جهان
چند صباحی کنی ام امتحان
باده ی نیکی بچشانی به من
هم دهی ام گلشن و باغ و چمن
شهد معانی که به ما داده ای
وه! چه شراب است و عجب باده ای
برده ای آنجا که ملایک نرفت
جان شیاطین هم از آن رو بتفت
نام تو تشویش و شقاوت بَرَد
 پرده ی تزویر و ریا را دَرَد
جلوه ی هستی همه از نور تو
دل همه صید است و جهان تور تو
بارقه ی نور تو در هر دل است
دل که در آن نامِ تو ناید گِل است
صاحب اسمای نکو هم تویی
درد جهان را همه مرهم تویی
کل جهان دفتر اوصاف تو
بهره بر از خرمن انصاف تو
گردش این چرخ فلک کار تو
زنده زمین، ز ابر گهر بار تو
ذات مقدس فقط از آنِ تو
کلِ جهان مرتزق از نانِ تو
هم تو کشی پرده ی شب را به روز
هم تو بر آری فلک جان فروز
هیبت هستی همه آیات تو
گر به زمین یا به سماوات تو
رحمت تو در دو جهان جاری است
دوری ا ز آن، پستی و هم خواری است
یاد تو آرامش انسان بود
درد دلش را همه درمان بود
نعمت عُظمی به بشر داده ای
قدرت تسخیر و خطر داده ای
نعمتی از سروری و اختیار
گوهر عشقی که کند بی قرار
هم بچشانی تبعات خطر
هم بدهی شربتی از شور و شر
گر بشمارم به ابد نعمتت
یا برم اوصافِ درِ رحمتت
می نتوانم که به پایان برم
 گر بود آب دو جهان جوهرم
بر سر آنم که کنم ذکر تو
تا شوم آکنده دل از فکر تو
شکر و سپاس همه عالم تو راست
سجده و تعظیم هر آدم تو راست
طینت آدم چو به دستت رسید
مهر تو روحی به دلش در دمید
تخته ی تن گرچه که باشد ز گِل
نامِ تو سر لوحه ی هر جان و دل
شکر تو را چون که نمک پروریم 
عشق تو را از دل و جان می خریم
بر درت افتان و خزان می روم
 تشنه ی دیدارم از آن، می روم
پاک کن از راهِ بدم ردّ پای
 آتش دوزخ چو گلستان نمای
منتظرم تا که قیامت رسد
 دست محمّد به شفاعت رسد
شربتی از جام محبّت دهی
 جان من اندر دل رحمت نهی
گر برسد وقت ملاقات من
 در بگشا کن شَکَر اوقات من
الیار — اشعار متفرقه — مثنوی توحید
قل هو الله احد
تا که شیطان در رَوَد
شرک دل درمان شود
جان پر از ایمان شود
نور عشق آید به دل
بر جهی از آب و گِل
بند ظلمت بگسلی
حق تو را گردد ولی
چشم جان بینا شود
ناظرِ سینا شود
دل زِ گِل گردد جدا
همرهش گردد خدا
مرغ دل پرّان شود
شیر جان غرّان شود
هر دَم آید گُل پدید
هر گلی باشد جدید
آسمان وادی شود
عشق جان نادی شود
دست جان گیرد خدا
گوشَت آید این ندا
بنده ی محبوب من
هر گلی را خوبِ من
من گرفتم دست جان
می برم تا آسمان
گرچه بر خاکی هنوز
از بدی پاکی هنوز
من تو را در زیر پا
آورم افلاک را
چون روی بینی صفا
وا رهی از هر جفا
نور ایمان پیش و پس
تا نیفتی در هوس
رو به اخلاص آوری
از ریا گردی بری
غرق رحمت می شوی
مرغ قربت می شوی
ره نمودی شاعرا
شکّ و تردیدم چرا؟!
هم بگویم هو اَحَد
هم بگویم هو صمد
« لَم یَلِد » شد روشنم
دَم زِ « لَم یولد » زنم
« لَم یَکُن لَه » ذکر من
می گشاید فکر من
وَه به توحید آمدم
چشمه ی دید آمدم
گلرخ آمد روح من
واین دل مجروح من
بلبل بستان شدم
بر درِ مستان شدم
در به رویم باز شد
عاشقی آغاز شد
وه! چه شهدی باشد این
شهدی از خُلد برین
از بدی گر جان رهد
زآن بنوشد تا ابد
جام توحیدم به دست
آمدم من مستِ مست
سر نهادم بر سجود
باب معنی بر گشود
راز عشق آمد دلم
نزد او شد منزلم
هر که شد از خود رها
جان برد پیش خدا
هر که نیک اندیش تر
پیش خوبان، بیشتر
هر که شد تقوا به دست
دست بالاتر نشست
تا به دنیا زنده ام
من خدا را بنده ام
چشم جان گوهرفشان
کای خدا با من بمان
الیار — اشعار متفرقه — شهید وطن
شبی باد خزان گَردی به پا کرد
هوس، برچیدنِ گلها ی ما کرد
شبِ شهریورِ پنجاه و نه بود
که در میهن عَلَم شد آتش و دود
سپاهی گِرد هم آمد زِ یاران
بشد سدّی رهِ ظلمت سواران
سپر شد سینه ی مردانِ مردی
نباشد در وطن تا روی زردی
شهید و زخمی و محبوس گشتند
فدای میهن و ناموس گشتند
همانان زاده ی خورشید بودند
که اندر بستری از خون غُنودند
شهیدی دارم از اولادِ خورشید
که عشق میهن از باغِ مَنَش چید
شهیدم نامِ میکائیل دارد
نشان از صولتِ هابیل دارد
سلاحش دستِ تاول بسته اش بود
به فکرش مادرِ دلخسته اش بود
چو با گُردانِ غم، آن شب در افتاد
دلش زخمی عمیق از خنجر افتاد
گذر کرد آن دَم از دروازه ی نور
خیالش با من است و پیکرش دور
تنش در جبهه مفقودالاثر شد
دل مادر هم از او بی خبر شد
رفیقش زاده ی رستم « ولی » بود
یکی « قاسم »؛ یکی هم « اسمعلی » بود
وطن یاری به از آنان ندیده
گُلی خوشبوتر از آنان نچیده
چه شبها مادری در انتظارش
به یاد نو گلِ بس با وقارش
گشود از چشم خود، سیلابِ اشکی
فلک را پُر شود تا بلکه مَشکی
فلک! رحمی کن آخر؛ مادرم من
زِ هجرانِ گلی، خاکسترم من
به جای پیکرش، عکسی ببوسید
کسی حالی از این مادر، نپرسید
هنوز امّیدِ دیدارش به دل بود
گرفت از دست او، دستِ اجل، زود
به یادش مادرِ غمدیده ای مُرد
به دل، صد حسرت از دیدارِ او بُرد
مرا باشد برادر، این شهیدم
ندانی من چه ها، بی او کشیدم
از او من فُرقتی سی ساله دارم
زِ مظلومیّتش صد ناله دارم
مرا این ناله ها در دل، فرو خفت
چه سان زاین ناله ها، با کس توان گفت
دلم سی سال در خوف و رجا بود
دریغ از یک خبر از او؛ کجا بود؟!
سراغش عاقبت، از غم گرفتم
از این رو مجلسِ ماتم گرفتم
شهیدان، رشته ی دنیا گسستند
درِ دروازه ی ذلّت، ببستند
سؤالی دارم از دولت مداران
چرا نامد کسی از غم گساران
که آبی بر سرِ آتش بریزد
به دلداری، دمی با غم ستیزد؟
به مناسبت سی امین سالگرد شهادت شهید مفقودالاثر
(میکائیل نجفلویی ) در اوایل جنگ هشت ساله ی ایران و
عراق   (  ۱۳۵۹ )– به زبان حال مادرش ربابه و برادرش جبرائیل و به یاد
همرزمانش « قاسم موسوی « ، » اسمعلی هاشمی » و « ولی اله نجفلویی »
الیار — اشعار متفرقه — همره دیرین
بیگانه مپندارم؛ ای همرهِ دیرینم!
فرهاد تواَم من؛ تو، همچون گلِ شیرینم
با دسته گلِ عشقی، بر پای تو بنشینم
تا گَرد ره از رویت، با حوصله بر چینم
پس با گلِ لبخندی، یک لحظه نگاهم کن
آسوده زِ آهم کن
از خانه به دور افکن، سنگ درِ ظلمت را
دوری مگزین از من، بشکن پرِ غربت را
آیینه ی جانم کن، آیین محبّت را
با این دلِ رنجورم، وا کن سرِ صحبت را
تزویر شبِ غم را، برچین و پگاهم کن
روشن دلِ راهم کن
یعقوبِ منی؛ من هم، چون یوسفِ کنعانم
در چاهِ غم اندازد، بی نام تو شیطانم
در رسم وفاداری، من بر سر پیمانم
بی روی تو یک دم هم، آسوده نمی مانم
برخیز و به دلجویی،آسوده زِ چاهم کن
در هاله ی ماهم کن
الیار — اشعار متفرقه — ای صاحب زمانه
ای صاحبِ زمانه! باز آ به سوی خانه
بُتهای سرکشی را بشکن تو دانه دانه
فصل بهار اسیرِ گردونه ی خزانه
بگسسته از هم آخر، شیرازه ی زمانه
از پرده جان بُرون کن، بی عذر و بی بهانه
سوزد دل از فِراقت، وز درد اشتیاقت
خاموش کن به آبی، خود آتش فِراقت
کی می شود زمانه، آیینه ی مَذاقت
کی می شود تو را من، بینم سرِ بُراقت
تا جان و سر فشانم در پایت عاشقانه
در فقر غم گساری، در دورِ روزگاران
شد لشکر سیاهی، سدّی به راه یاران
در انتظارِ ماهت؛ چشمان گلعِذاران
تا تا ابد نشانی، گُل را به جای خاران
ای مُنجیِ عدالت! ای شاهِ جاودانه!
الیار — اشعار متفرقه — نوروز
هان! عید نوروز آمده
جان و دل افروز آمده 
شب رفته و روز آمده
با جام گلدوز آمده
آمد که طنّازی کند
نوروز آمد با بهار
با ناز و طنّازی چو یار
با چهره ای از صد نگار
با گامهایی با وقار
تا چهره پردازی کند
پا می نهد دامن کشان
چون پاره ی آتشفشان
با سبزه ای آتش نشان
آتش زند بر خامُشان
تا اینکه تک تازی کند
آرَد گلی از ارغوان
تقدیم دارد بر جهان
گوید که ای پیر و جوان
پیوسته همچون من بمان
تا عقل دلبازی کند
او جلوه ای از یار ما
روشنگر افکار ما
از جانب دلدار ما
آمد به جای خار ما
در دل گل اندازی کند
ای شهره ی چون ماه من
ای کوکبی در راه من
برگو جواب آه من
تا این دل آگاه من
در خانه نو سازی کند
سازی درآر از ارغنون
تا رانی ام مَرز جنون
از سینه دل گردد برون
با جام عشقی غرق خون
تا بر تو جانبازی کند
الیار — برای اشخاص (در قدردانی از نیکی‌ها) — عزیز ورنیه
دست ار دهد عزیزِ امامی به دست کار
چرخی به صنعت آورد از روی ابتکار
ورنیه را به صنعت و ایمان بنا نمود
انسانی اینچنین سزد از بهر افتخار
چون ترکمان ببالد از این زاده اش عزیز
دارد بر او درود صمیمی چه بی شمار
اوصاف همّتت بشنیدم من ای عزیز!
نا دیده عاشقت شدم از این همه وقار
در « ابتکار ورنیه » ایران مصوّر است
با عشق خود در آورش ایرانِ پرنگار
این گام چون نهاده ای از روی اشتیاق
چرخد به چرخ صنعت تو ،چرخ روزگار
خواهم به دست همّت مردان لایقت
آیینه ای بسازی از ایران، چه بی غبار
نازم کمال و غیرت انسانی ات که چون
نا خورده ای فریب تعاریف و اشتهار
این شعر من نه رنگ تملّق به خود دهد
چون گل به گلستانی و من هم چو یک هَزار
اِلیار اگر به کارگهت پای بر نهد
تصویر همّتی برد از آن به یادگار


ترکمان: ترکمانچای - زادگاه شاعر و عزیز امامی
این سخن دل را خدمت جناب آقای عزیز امامی، مدیر عامل
محترم شرکت « ابتکار ورنیه » ( سازنده ی قطعات خودرو در تبریز)،
تقدیم می دارم.
الیار — برای اشخاص (در قدردانی از نیکی‌ها) — پور خلخالی
که پور مامِ وطن شد چو پور خلخالی؟
که وقف خدمت میهن بود نه رمّالی
به ساز « سریه » و سوز محبّت و عشقی
گلیم خانه ی بختی ببافد او؛ عالی
معلّمی بوَد او، تاجور به ملک صفا
زِ کینه جام دلش هر زمان بود خالی
من این جوانی دل را بنازم اندر او
که شوق و ذوق در آرد به قیل و هر قالی
تو را به دست خدا می سپارد این اِلیار
کز او بوَد همگان را؛ اگر پر و بالی


تقدیم به معلّم و استاد گرانقدر؛ جناب آقای فتح الله پور خلخالی
الیار — برای اشخاص (در قدردانی از نیکی‌ها) — استاد اقتصاد
در دست دینی افتد اگر چرخ اقتصاد
بیرون کند زِ چرخه ی آن ،گَرده ی فساد
کار ار فتد به کشور ما ، دست کاردان
بار آورد به مزرع آن، دارِ عدل و داد
کی می شود به تجربه ی ناشیان ملک
حاصل برای میهن و ما ، بارِ توش و زاد
بی اقتصاد سالمی این مرز و بوم را
کی می رود زِ رُخ، تب و حاصل شود مراد
مردی طلب کند وطنم چون علی که او
در علم اقتصاد و عمل باشد اوستاد
اِلیار! اگر تو دادِ وطن را طلب کنی
فریاد دردِ او برسان گوش مردِ راد


تقدیم به استاد گرانقدر ،دکتر علی دینی، از اهالی شهر ترکمانچای
الیار — برای اشخاص (در قدردانی از نیکی‌ها) — سکینه
هستی سکینه! تو همراه و همسرم
روحی به جان من و من چو پیکرم
شادی به خانه مرا از چراغ توست
با بقچه ای زِ صفا آمدی بَرم
چون نو گلی که خدا داده دست من
از روی حکمت و تدبیر و از کرم
« محسن » به خانه ی دل، روزنی گشود
آمد « محمّد » و شد تاج ، بر سرم
کردی مُزَیّنم از این دو گل پسر
اکنون به فکر جمالی زِ دخترم
با تو، سکینه! دلم بندِ زندگی است
بی رویِ تو، به جهان ، بیدِ بی برم
گه بوده ای تو مرا، سنگ صبر و حلم
گه بوده ای تو مرا، جای مادرم
یا رب! چنانکه به دنیا سکینه بود
با وی جهانِ دگر هم بپرورم
اِلیار را به جمالش، تو داده ای
آرامشی که بدان بال، می پرم


تقدیم به همسر عزیزم، خانم سکینه گل محمّدنژاد
الیار — برای اشخاص (در قدردانی از نیکی‌ها) — ای فرح
چون فرح بخشی فرح ! بر هر دل غم دیده ای
مطمئنّم گل زِ بستان کرامت چیده ای
خوی انسانی تو را بس زینتی زیبا بود
بوته ی جان را بدان، آب صفا پاشیده ای
صولت مردی به خود داری؛ نشان از دلبری
این ملاحت را از آن، بر چهرِ جان بخشیده ای
این دل صافی که داری؛ شهره ی آفاق باد
دست مهری چون سر بیچارگان یازیده ای
گوهر نیکی زِ عشق آید؛ به دل دارش همی
هم بدان، بینی که سر بر آسمان ساییده ای
شکر ایزد را، به خدمت کوش و دست آور دلی
این لباس عافیت را تا به تن پوشیده ای
این قَدَر می فهمم از دل سوزی و پر مهری ات
شربت رأفت زِ جام معرفت نوشیده ای
چاره ای اِلیار جز تحسین این رویت نداشت
چون شنید از خوبی ات هر آنچه خود نشنیده ای


تقدیم به خانم بزرگوار فرحناز حسین نژاد؛ جهت قدردانی از خلق نیکو
و شور نیکوکاری ایشان که فعلاً در تهران زندگی می کنند.
الیار — شعر نو — زندگی
زندگی می گذرد
مشکی از رحمت ایزد بر دوش
بیرقی در کفش از شور نُشور
راهیِ چشمه ی نور
جام کن جمله ی جان را؛ بچش از فیض حیات
ای دلِ خسته! به امّید ببال
بارشی در کار است
دل برون آور از آن دخمه ی تاریک خیال
ببَر اندر باران
کوهِ گردنکش از آن، بهره ای اندک دارد
سهم دریای فروتن، بس بیش
زندگی صحنه ی دیدار من و زیبایی است
فرصت عشق و حقیقت پایی است
عرصه ی لذّت ادراکِ اولوالالباب است
بی خبر؛ هر که سر اندر خواب است
گاهِ معماریِ خوشبختی هاست
طرح آن را تو بباید ریزی.
مقصدش دیر سرور است و کمال
فارغ از رنج و زوال
همه ی هر چه بخواهی آنجاست
خیمه هایی زِ محبّت بر پاست
هر که در آغُلِ پَستی، بچراند جان را
یا که بر مرکبی از باد نهد ایمان را
نرسد بر آنجا
غافل از لذّتِ بودن گردد.
تو بیا؛ فارغ از اندیشه ی پَست
راکبِ اسبِ ارادت گردیم
همرهِ زندگی و عشق و امید
کوله باری ببریم از نیکی
تا به اردوگهِ یار.
الیار — شعر نو — فروغ دلبر
هر غروبی، مژده ای نو بر طلوعی دیگر است
هر کجا را بنگری،؛ آوازه ای از دلبر است
پای ما را عشق او بر عرصه ی جود و وجود آورده است
هستی اندر پای او سر بر سجود آورده است
هر کجا باشد فروغ دلبری
شام تاریکی،دگر در کار نیست
شب خودش، مولود دل های ملول از خود سری است
جان عاشق از سیاهی ها بری است
عشق باشد مادر توفیق ها
شه کلیدی بر حصار و ضیق ها
ای خوشا! گنجینه دار عشق باشد، سینه ام
من بِدان، بی کینه ام
عاشقی، بالاترین شخصیّت است
می نهد پا بر رکاب آسمان
هر که بر این نیّت است
مزرع بی آفت خوشبختی است اقلیم عشق
هر که بی عشق است؛ از عرفان تهی است
جانش از دُردانه ی ایمان، تهی است
گنج عشق اندر حصاری از بلاست
هر که عاشق؛ بر بلایی مبتلاست
هر که را پایی به خار است و سری بر دارِ عشق
کی بود خوار
او بود سردار عشق
نا بکامی، تحفه ی نا عاشقی است
کس نیازد دست توفیقی به شاخ آرزو
گر نسازد عشق را ، سرلوحه ی کردار خود
کاخ هستی را، ستون از عشق اوست
در بیاب این نکته تا عاشق شوی.
الیار — شعر نو — درگذرگاه خرد
مام تقدیر هزاران اختر
در گذرگاه خردها چیده ست
دیدنش با من و توست.
شب تاریک ندارد سودی
دامنش را وِل کن
کی از او دیده ای آخر جودی؟
پشت بر شب کن و راهی برگیر.
دامنت را بتکان از سرما.
بِبَر اندیشه ات اندر یَمِ نور
بغلی پر کن از اندیشه ی نو.
بقچه ای هم ببَر از قُوتِ امید.
طرد کن ابر غم از بام وجود.
پرده بردار از آیینه ی دل
آنچه گم کرده ای اندر دل توست
از چه آن را دل گِل می جویی؟
هر چه خواهی؛ همه در دیر حبیبان یابی.
باید اوّل تو دل از دشمن خود بر تابی.
درِ بیگانه مکوب.
دوست هم در دل توست.
عشق، سر منزل توست.
راه پیداست؛ ولی
دیدنش با من و توست.
گوش بسپار به هر آوازی
چشم، گردان به رهِ هر نازی
همه را معبر و مأمن، دل توست.
روی، بر سوی دلت بر گردان
دست توفیقِ خدا هم، آنجاست
روی خوشبختیِ ما هم، آنجاست
دیدنش با من و توست.
گرچه کوهی به ره از سایه ی غفلت بر پاست
یا که دامی زِ درِ یأس و نفاق
دل، قوی دار و بدان؛
چشم ابلیس، تو را می پاید
که بلغزد پایت
پوزخندی بزند بر ریشت
تا که باز آوردت در دلِ شب.
دیده وا کن؛ قدمی نِه به ره از شوق وصال.
اختران، راهنمایند؛ بدانها بنگر.
دام، بگسل.
کوه را پشت سر انداز و برو.
هان! نباید دلت از صخره بلرزد؛ هرگز!
پشت این کوه، پر از زیباییست.
نوبت چیدنِ هر گل، آنجاست.
مقصدِ سیلِ تأمّل، آنجاست.
عارض دخترِ خوشبختیِ ما، بس رنگین
حجله آراسته بر دیده ی ما.
دیدنش با من و توست.
الیار — شعر نو — وطن
وطن خورشید آمال است.
مرا مامی کهن سال است.
چه دامانی وطن دارد!
بسی پرورده مردانی که هر یک را به پیشانی، نشان از آسمان باشد.
بسی مردان اخترچین
بسی مردان علم آذین
عجب خوانی وطن دارد!
در آن، انعام گوناگون
هم اندر دل، هم اندر صورت رعناست.
مُدامش دست تزیین فلک در کار.
نگین صورت ظاهر؛ قرین عالم معناست.
جهان صد پنجه ی غارت، بر آن یازیده در دوران؛
ولی نعمت در آن پایان نمی گیرد؛
دریغا اندکی زان، دست ما کوتاه!
نگاری بسته از دریا و دشت و کوه و جنگل ها.
در آن، هفت آسمان پیدا
هوایش هاتفی از کوی دلدار است و آبش شهدی از جنّت.
زمینش تکّه ای از آسمان باشد.
هزاران ردّ پای از عرشیان دارد.
بسی خُلد آشیان دارد.
ز دامانش هزاران چشمه از ایمان و عرفان و صفا جاری؛
چه بی منّت!
دل از او بر نمی تابم.
دلم از شهد نامش، غرق در لذّت.
می اندیشم به فتح قلّه ی عزّت.
مرا طوفان عشقش همچنان در سر.
چه گویم از چنین مادر!
دلش صاف است و بی کین است.
زبانش، وه چه شیرین است!
مرا در گاهِ پیری هم، چو طفلی در بغل دارد.
بغایت کشوری زیباست!
مکان پایمردی هاست.
به زانویش کسی نادیده هرگز خاک ذلّت را.
به روی اندر نمی افتد مگر با خنجری از پشت.
سرش بالاست؛ چون مهد تمدّن هاست!
دریغا پیکرش مصدوم غفلت هاست!
بر او تاریخ می بالد.
گهی از غصه می نالد.
نشانی کهنه از تیغ جفا بر گونه اش پیدا؛
درونش آتشی از دست استبداد.
هنوزش پیکری مجروح و قلبی پر زِ خون دارد.
گهی گریان آمالش، که می سوزد به دستِ پستِ نامردان؛
گهی بالد به خود بر قامت سروی به سان رستم دستان؛
ولی دشمن از او بختی نگون دارد.
وطن را تا سری سبز است و تا رخساره ای گلگون؛
زبونِ شب نخواهد شد.
الیار — شعر نو — دیار موفقیت
در آسمان این خطّه
همیشه خورشید است
فرازِ قافش را
زِ هر کجا دید است.
موفقیت را کرانه ناپیدا
اگر دلی داری
زِ بقچه بیرون کن
به ساز امّیدی
بزن دلِ دریا.
اگر چه اشباحی به راه این وادی
به چشم فکر آیند؛
ولی تو محکم باش.
مترس از سایه
مترس از طوفان.
هوای آنجا را طراوت از شوق است.
چنین هوایی را ، نه جای انکار است.
امیدواران را چه جای دیدار است!
دیار توفیق است
دیار عقل و دل
مسافرانش را، اگر به ره ، رنجی است؛
نشاید آزردن
به دل غم آوردن
که راه پر گنجی است.
بدان که در آنجا، شبی نمایان نیست
نه جای تاریک است.
کلام وصفش را، نه نای، باریک است.
سبابه ی یاران، به سوی خورشید است.
فراز قافش را
زِ هر کجا دید است.
بیا که ره گیریم؛
به چشم امّیدی
به پای ایمانی.
الیار — شعر نو — خزانه عمر
عمر است چون خزانه
هر لحظه اش چو دُرّی است
بر تارک زمانه
در این خزانه گویی
هر فرصتی نهان است
هر فرصتی در اینجا
جانی دگر به جان است
فرصت برای رَستن از دامن سیاهی
فرصت برای رُستن تا چشمه ی پگاهی
عمر اندر این سراچه، تکرار ناپذیر است
فردا به جای امروز
از بهر کار ، دیر است
سرمال عشق و توفیق
سرمایه ی تکامل؛ سرمایه ی عروج است
وَز حصر جهل و ظلمت، دروازه ی خروج است
این موهبت، الهی است
غفلت چو بی پناهی است
مگذار گَرد غفلت، بر روی دل نشیند
غافل بجز بطالت، در عمر خود نبیند
عمر ار هدر کند کس
بیهوده سر کند پس
ای دل! تو بنگر آن را
با چشمی عاشقانه
گر مُغتَنَم بدانی
صد کام دل، ستانی
مصروف عشق گردان
تا متّصل شود آن
بر عمر جاودانه.
الیار — شعر نو — جوانی
بهار عمر ما دور جوانی است
پر از باران عشق و زندگانی است
جوانی هاله ای از شوق و ذوق است
بَرد از چهره ی جان، رنگ بدبختی
دَرَد شیرازه ی سختی
جوانی دوره ی بشکستن قفلِ درِ زندان سستی هاست
رهایی از غم و اندوه و پَستی هاست
جوانی روغن فانوس بیداری است
جوانی فرصت کار و نکویی است
برای خویشتن آیینه جویی است
بطالت فتنه ای از بهر خاموشی است
نزیبد خانه ی بخت جوانی را
حیات اندر جهان خود کانِ زیبایی است
جوانی رکنی از ارکان زیبایی است
جوانا! مر تو را بال توانایی
به نور شمع دانایی
رساند عاقبت بر بام آمالت
اگر ره توشه ات خود باوری باشد
تو را همچون خِرد هم یاوری باشد
درآ در حلقه ای از سخت کوشان
رها کن جانت از منّت فروشان
بساز از هوش خود لشکر
هجوم آور به اردوگاه سختی ها
بساز از عشق خود خنجر
بزن بر سینه ی دیو سیاه یأس و نومیدی
بپیما رنج را تا قلّه ی توفیق
بروب از پیش پایت خار خواری ها
سوار اسب پیروزی کسی گردد
که پا را بر نهد بر فرق ناکامی
بیا هر دَم
به جَستن فکر کن از دام بدبختی
به جُستن فکر کن اندر دلِ سختی
زِ کام نامرادی ها در آور کام خود را
مزیّن کن به جرأت نام خود را
در آر از آستین همّتت دستی
که سازی پلّکانی را
به سوی بام خوشبختی
خدا با توست.
الیار — شعر نو — توفیق خوشبختی
حیات آوردگاه مرگ و امّید است.
کمال آرزو در معرض دید است.
ارادت را قوی گردان
بسان صخره های کوه.
بشوی از جان خود اندوه
که ایمان در دلت جوشد.
زِ ایمان، شور و شیدایی
دلی مملوّ زیبایی
پدید آید.
برادر جان! مترس از نامرادی ها؛
مترس از خار وادی ها.
تو امضا کن زِ دل، پیمان همّت را.
به ره بشکن بسی سنگ مشقّت را.
بروب از جان خود، گَردِ مذلّت را.
به رفتن فکر کن؛ بر اوج؛
به پرواز آور این جان را؛
مشو راضی بر استخفاف.
اَزیرا مردِ پروازی.
کلید آسمان اندر زمین ات دست دل باشد.
تو خود را عرضه کن بر خود؛ کلیدش می شود پیدا.
اگر دانی؛ از آنجا هم، فراتر می توان رفتن.
پس اینک بازوان بگشای؛
دری بر آسمان وا کُن.
بجوی آنجا فراخی را.
که این در، دربِ توفیق است.
کمانِ آرزو را زِه
دلت را بر بدی کاره
بگردان تا که ره یابی؛
بر اقلیمی زِ خوشبختی؛
که در نزد خردمندان
کمال آرزو، توفیق خوشبختی است.
به همراه خدا می رَو.
صادق سرمد — اشعار — سرباز معدلت ( در تاسیس کانون وکلا)
شغل قضا که ضامن اصل عدالت است
تضمین آن به شغل اصیل وکالت است
شغل قضاء و شغل وکالت دو شغل نیست
کاین هر دو یک وظیفه ولی در دو حالت است
میزان عدل را به مثل قاضی و وکیل
بهر تراز حق دو برازنده آلت است
شاهین به دست قاضی و از هر دو سو وکیل
دو کفه اند و در کف میزان عدالت است
قاضی میان ظالم و مظلوم جاهلی است
کش علم در اصول قضا بی دخالت است
آنجا دلیل باید و گویائی دلیل 
آنجا وکیل چشم و زبان عدالت است
دیدم به ( لوور ) پرده ای از صورت قضا
کان نقش صورت از پی معنی وسیلت است
نقشی به خون طپیده به دهلیز مظلمی 
آنجا دوتن نظاره که این خود چه حیلت است
یک تن چراغ در کف و یک تن به جستجوی
وآن هر دو را نظر پی تحقق علت است
یعنی به رهنمائی قاضی، وکیل خوب
شمع هدایت است و چراغ دلالت است
نعم الوکیل گفت خداوند حق گذار
یعنی قضا و حق به وکالت حوالت است
یعنی وکیل ضامن حق است و شغل او
در پیشگاه حق به حقیقت رسالت است
ای آنکه در لباس وکالت شدی بدان
این شغل پاسداری حق و فضیلت است
سربازی عدالت و حریت است و نیست
این شغل، شغل آنکه پی کسب دولت است
برتر کدام دولت از دولت وکیل
کاو حافظ و امین حق و عرض ملت است
فخر است اگر وظیفه سربازی وطن
این فخر نه بکشتن قوم و قبیلت است
این فخر در اشاعه حق است و بسط عدل
این فخر در ازالۀ ظلم است و ذلت است
سرباز معدلت که وکیل است نام او
فتحش نه در غنیمت حق جعالت است
مزد وکیل مبلغ حق الوکاله نیست
کاین خود نه مزد، این همه رنج و ملالت است
مزد وکیل دفع ستم از ستم کش است
ور زحمتش به کثرت و مزدش به قلت است
هر کس عمل به شغل وکالت جز این کند
در شاهراه علم هدی در ضلالت است
پروانۀ وکالت اگر خوانده ای درست
فرمان حمله بر سر ظلم و مذلت است
سربازی وکیل و سرافرازی وکیل
در پیشرفت فضل و شکست رذیلت است
امروز مستقل شد سرباز معدلت وین جشن
از آن سبب به شکوه و جلالت است
امروز را به جمع وکیلان درود باد
کامروز را به شغل وکالت اصالت است 
ای آنکه در لباس وکالت شدی بدان
این شغل پاسداری حق و فضیلت است
سربازی عدالت و حریت است و نیست
این شغل، شغل آنکه پی کسب دولت است
صادق سرمد — اشعار — عید غدیر
ایام اگر چه همه از حى قدیراست
پاکیزه ترین روز خدا عید غدیر است
ایام کثیر است ولى زان همه ایام
 بسیار قلیل است که با خیر کثیر است
امروز على یافت در اسلام امارت
آن میر که بر هر که امیر است، امیر است
امروز پیمبر به على داد وصایت
وین نیز به تقدیر خداوند قدیر است
صادق سرمد — اشعار — شوهر کهنسال
گفت این پیری که پهلوی من است
این نه بابای من این شوی من است
من جوان و همسرم این مرد پیر
آه افتادم ز پا، دستم بگیر
وین بلا من خود نیاوردم به سر
انتخاب مادرم هست و پدر...
پیش خود گفتم چه آیین است این
وای از این آیین و این ناپخته دین
وصلتی کز بهر سیم و زر شود
عاقبت منجر به شور و شر شود
چون نباشد نسبتی بین دو چیز
خیزد الفت از میان، افتد ستیز
سعی کن تا حال تو با حال جفت
جفت آید ورنه باید طاق خفت
چون تناسب نیست اصلاً در میان
مرد و زن را وصلتی ست اصل زیان
صادق سرمد — اشعار — روز حسین
ز ایام نامور که همه ثبت دفتر است
امروز دیگر و دگر ایام دیگر است
امروز دیگر است ز ایام نامدار
کامروز را فضیلت بسیار در بر است
امروز اگر چه روزی از جمله روزهاست
از صد هزار روز و مه و سال برتر است
تاریخ چیست؟ صفحه‏ای از عالم بزرگ
امروز با بزرگی عالم برابر است
تاریخ چیست؟ اکبر ایام روزگار
وامروز را نگر که ز تاریخ اکبر است
یک روز روز کورش و داراست در جهان
یک روز روز دولت کسری و قیصر است
چون روزگار قیصر و دارا به سر رسید
یک چند روزگار به کام سکندر است
پیمانۀ حیات سکندر چو گشت پر
معلوم شد که آب حیات مکدر است
روز سران سرآمد و شد روز سروری
کش روزگار بر سر ایام سرور است
امروز را به خون شهیدان نوشته‏اند
روز حسین، کشتۀ تیغ ستمگر است
روز علی سر آمد و روز حسین گشت
روز پسر چو روز پدر حیرت‏آور است
روز حسین روز رسول است و اهل‏بیت
روز حسین روز حق و روز داور است
امروز کربلا را بی حد بود قتیل
امروز دشت مارهی را کشته بیمر است
هر جا قدم نهی سر بی تن به پای توست
هر سو نظر کنی تن بی دست و بی سر است
یک جا فتاده بر سر نعش پسر پدر
یک جا به روی نعش پسر خفته مادر است
یک سوی خواهر است به سوی برادران
سوی دگر برادر، گریان خواهر است
این نیست کربلا که بلا خیز شد چنین
این صحنۀ قیامت و صحرای محشر است
این ماهی شناور در موج بحر نیست
این نعش اکبر است که در خون شناور است
این بال و پر به خون زده صید پریده نیست
این تیر خورده کودک نوزاد اصغر است
این بر فراز نی سر سبط رسول نیست
این بر فراز چرخ برین مهر انور است
خاتون کربلاست که ام‏المصائب است
این زینب است و خواهر عباس و جعفر است
دردا و حسرتا که ز بی مهری سپهر
افتاده در خیام حرم هرچه آذر است
امروز تشنگان را در جام، جای آب
اشک است و خون که چشمه‏ی آن دیدۀ تر است
امروز هر چه بود بر آل‏علی گذشت
تا خود بر آید آنچه به فردا مقدر است
یک روز روز حاصل ایام آدمی است
جز آن هر آن چه روز گذارد مکرر است
آن روز روز خدمت خلق است بهر حق
خرم کسی که خدمت خلقش میسر است
پایان زندگانی هر کس به مرگ اوست
جز مرد حق که مرگ وی آغاز دفتر است
آغاز شد حیات حسینی به مرگ او
وین قصه رمز آب حیات است و کوثر است
مرد خدای تن به مذلت نمی‏دهد
کانسان به کسب عزت و ذلت مخیر است
آن کس که در اقامۀ حق می‏شود شهید
عمر ا بد نصیب وی از موت احمر است
روزی که مرد حق به حقیقت کند قیام
آن روز، روز رجعت آل پیمبر است
سربازی حسین و سرافرازی حسین
امروز زینت سر هر تاج و افسر است
امروز روز عزت و اقبال سرمدی است
و آن را که فیض دولت «سرمد» مقرر است
تا حشر بر قیام حسینی درود باد
کاین درس زندگی بشر تا به محشر است
صادق سرمد — اشعار — میخانه
میخانه اگر ساقی صاحب نظری داشت           
 می خواری و مستی ره و رسم دگری داشت 
پیمانه نمی داد به پیمان شکنان باز                
 ساقی اگر از حالت مجلس خبری داشت 
بیدادگری شیوه مرضیه نمی شد                   
 این شهر اگر دادرس و دادگری داشت 
یک لحظه بر این بام بلاخیز نمی ماند             
مرغ دل غم دیده اگر بال و پری داشت 
در معرکۀ عشق که پیکار حیات است             
مغلوب حریفی که به جز سر سپری داشت 
( سرمد ) سر پیمانه نبود این همه غوغا           
میخانه اگر ساقی صاحب نظری داشت