mabidan/ganjoor huggingface dataset:
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — خرمن
می سوخت
خرمن میان شعلهٔ آتش که ناگهان
مردی رسید.
گفت:
آنان گریختند.
 
غارتگران
شاید که شادمان همه از این که هر چه بود
بردند و سوختند.
اما
از قلب ما به جان تو، این کینه را هنوز...
این خشم را هنوز...
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — انفجار
باروت نیستم
اما
من یک جرقه
با انفجار فاصله دارم.
 
گاهی
در شهر
یک بهانهٔ کوچک
آغاز دلخراش کتک کاری است.
در شهر هیچ کس
امشب چرا بهانه به دستم نمی دهد؟
 
من یک جرقه...
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — تراکتور
روز پیش
خان تراکتوری خرید.
این خبر - مثل بمب -
منفجر میان کلبه های روستا شده است.
 
روز بعد
ناگهان، مباشر بزرگ و کدخدا
خان و امنیه به سوی من
حمله ور شدند.
 
از زمین کوچکی که من به روی آن
شخم می زدم
رانده می شوم.
من که یک اجیر ساده ام.
من و گاو من
من و گاوآهنم.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — دعای نیازمندان
ما را به دیده خواب نمی آید.
در پای یک حصار
در زیر سر
ما گیوه های پارهٔ خود را گذاشتیم.
 
ما نان نخورده ایم
اما به جای نان
امشب چقدر خونِ جگر، باز خورده ایم.
 
هر چیز داشتیم
از ما گرفته ای.
باشد
اما
ای روزگار...! کینهٔ ما را ز ما مگیر.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — پرنده
در بهار شب، درخت آسمان شکوفه کرد.
ناگهان
آن پرندهٔ سپید بال
پای چشمه ای مرا درود گفت.
در همین زمان که ماهتاب
زیرکانه از میان شاخه ها، مرا نگاه کرد و خنده کرد
من به سوی آن پرنده بال می زنم.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — ایکاش...
یاران، مرا
از سرزمین پاک فلسطین صدا زدند
از «رمله» و «جلیله» و «لیدا».
 
ایکاش چون عقاب
من بال داشتم.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — کوه
زیباست
آن قلهٔ رفیع.
 
ای کوه!
زیبایی ترا
می باید، از دریچهٔ چشم عقاب دید.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — بالای تپه
با سنگ ریزه ای
در آب برکه دایره ای رسم می کنم.
 
آنک
بالای تپه، طرح سواری که پشت اوست
بر آفتاب.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — خورشید
فریاد زد
از لابه لای شاخه و برگ درخت سیب:
«اینک منم
خورشید، در بدایت تابش».
 
خواب از سر کدام پرنده، پریده است؟
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — تردید
در افق نظاره می کند.
مثل یک تبسمِ قشنگ
بر لبان کودکی که در میان گاهواره خفته است.
 
چون ستارهٔ سحر
یک پرنده بر فراز شاخه ای که تاب می خورد
بین رفتن و نرفتن استخاره می کند.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — شب یلدا
ای چاره ساز!
گویا نه هیچ بر سر این کوه
اندیشهٔ طلوع...
 
در این سیاه شب - شب یلدا-
تنها
بیدار من.
هر کس به خواب ناز...
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — با آن ردای زرد بلند
آنک
پاییز
با آن ردای زرد بلندش، میان راه...
 
پاییز
تا در خیال چیدن گل ها دوباره رفت
در جنگل بزرگ
از غصهٔ چپاول گل های سرخ و زرد
هر چلچله به جانب خورشید بال زد.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — وقتی ماهی ها را می بینم
انگشت من، اشاره به یک رود می کند:
آنک، هزار ماهی زنده میان آب.
ناگاه
یک فاخته
با حیرتی شگرف
در دور دست بر نوک یک شاخه گفت: - کو؟
 
خود را فریفتن
کافی است.
در این مسیر
آنک هزار ماهی مرده به روی آب...
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — هیزم شکن
این جای پا
در کوره راهِ جنگلِ پر گِل، از آنِ کیست؟
- «هیزم شکن».
 
این هم صدا
آه این صدا، صدای تبر هست، نیست؟
- هست.
 
هیزم شکن
با هر درخت، دشمن دیرین است.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — بهار
دارد بهار
با عطر مستی آور گل ها
از سرزمین دور غریبی به سوی من
می آید.
 
اینقدر هم قشنگ...؟!
مانند نوک طوطی وحشی
از ذوق ناگهان، رخ من سرخ می شود.
 
آه ای زمین!
این سبز جامه را،
مانند مهربانی،
مانند عشق،
از من مگیر.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — در پای یک رود
در زمینی که همه دشمن هم هستند
و کسی را به کسی مهری نیست
بی قرارم امروز.
 
برگی از شاخه فرو می افتد
و نگاهم با آن...
 
می رود با امواج
باز برگی و نگاهم با آن
می رود تا آن دور
می رود تا دریا.
 
کاش این رود که در دره به خود می پیچد
بی قراری مرا هم با خود،
تا دلِ تیرهٔ دریا می برد
در دل تیرهٔ دریا می ریخت.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — با ما پلنگ ها
در دور دست
بالای کوه
آنک پلنگ ها
از صخره ای به صخرهٔ دیگر
در لحظهٔ جهش...
 
اما
با ما پلنگ ها
اینجا نه هیچ میل به جنبش.
سر را نهاده بر سر دست و نگاه ما
در دور دست...
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — عقاب
شکسته بال او از تیرِ جانکاهی ولی مغرور،
نشسته همچنان بر قلهٔ یک کوه.
گشوده بال پرواز،
 نگاه وحشی خود را به سوی بی کران دور.
نمی دانم که این مجروح آیا در چه رویاهای شیرینی است؟
نمی دانم که در آن خطه های بی نهایت دور آیا او چه می بیند؟
نمی دانم چه می خواهد؟
 
دوباره دسته دسته کرکسان در آسمان ها بال افشانند.
ندارد او – دریغا! - طاقت پرواز.
شکسته بال او از تیرِ جانکاهی ولی مغرور،
نشسته همچنان و همچنان بر قلهٔ یک کوه.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — بیابان
اختری روشن نیست
در بیابان تا من
جای پاهای کسی را بینم.
 
شده ام
وازده از جنگِ درونم ای دوست!
خسته دیگر از شب.
من چه تنها شده ام می بینی؟
با چه وحشت در راه
گام بر می دارم.
 
هیچ کس با من نیست.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — محاصره
آنک
یک فاجعه که در شرف تکوین ...
 
در دشت
مانند یک کمان، از یک بزرگ دایره
ده ها گرگ
در یورشی عظیم.
 
از گله دور،
یک بره در محاصره - ای داد!
آنک
یک دایره - تمام...
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — گل مرداب
زیباست
این نازنین.
زیرا عزیز!
گل در میانِ بستر مرداب هم «گُل» است.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — اردک ها
وحشتی از شب طوفانی نیست
فوج اردک ها را
همچنان می خوانند.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — در دوزخ اتفاق افتاد (برای محمد روشن عزیز)
در پای چاهِ بادیه ای، آرد می کند او
- دانه دانه - هستهٔ خرما را.
در پای چاه بادیه، من سخت شرمناک.
 
ناگاه، مردی کنار من
با دست خود، اشاره به آن دور کرد و گفت:
«آنجا نگاه کن ...آنجا!»
- آیا چه دیده است؟
 
در زیر آفتاب
من هر دو دست را
چون سایبان دیدهٔ مشتاق می کنم
می بینم
در انتهای بادیه - آنجا که هیچ نیست غیر از غبار -
با زین و برگِ کج شده، یک اسبِ بی سوار
دارد به سوی خطِ افق تند می دود.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — تعقیب در دره
به تماشای ما کسی آمد.
گفت با آفتاب؛ روزِ بلند
گفت آبشخوری، به یک آهو
گفت با دره، آبشاری خُرد: «به تماشای ما کسی آمد».
 
از سرم تا که دست بردارند
من به آنها چه می توانم گفت؟
 
زیر این بی کرانِ نیلی رنگ
در علف ها و بوته ها، بر خاک
ردِ پای آن گرازی را
که شبیخون به کشتزارم زد
می کنم با تفنگِ پر تعقیب.
 
هان...! شنیدی تو یا که نشنیدی؟
این صدا را که در کمرکش کوه
باز می پیچد و باز می پیچد:
به تماشای ما کسی آمد.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — چنگی
چه شب سرد و تلخ و دلگیری است.
خوبِ من، مهربانِ من، ای دوست!
مثل یک قوچ کوهیم؛ وحشی.
مثل یک شیر شرزه پر زورم.
چنگ بر گیسوان چنگش زد
خواند چنگی، دوباره چنگی خواند:
خوبِ من، مهربانِ من، ای دوست!
می توانم اگر چه اسبی را
با سوارش به روی شانهٔ خویش
بگذارم به دور خود چرخم،
می توانم اگر چه با یک مشت
افکنم بر زمین پلنگی را،
خوبِ من، مهربانِ من، ای دوست!
می کنم با وجود این احساس
قرن ها پیرتر زِ خود هستم.
چه شب سرد و تلخ و دلگیری است.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — این نجیب...
از شاه بیت هر غزلِ عاشقانه است
آن چشم ها، به جان عزیزان؛ قشنگ تر.
 
از پای خیمهٔ چه کسی او فرار کرد؟
آیا کدام مرد
آیا کدام طایفه در جست و جوی اوست؟
 
مسحور خویش کرد
اکنون مرا
این باد پایِ سرکش، این خوب، این نجیب!
مبهوت مانده ام!
در بازوان من
گویی توان این که کمندی بیفکنم
دیگر نمانده است.
 
آن چشم ها، به جان عزیزان؛ قشنگ تر
از شاه بیت هر غزل عاشقانه است.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — آبادی
پای درختِ پیرِ صنوبر، کنارِ رود
گپ می زدیم زِ آنچه که بر ما گذشته بود
از آفت و هجوم ملخ ها به کشت زار.
 
پیری که چوب دستیِ خود را به دست داشت
می گفت: « هوم!
من هیچ گاه این همه غمگین نبوده ام».
آهی کشید از دل و آنگه ادامه داد:
«اینجا
تنها کسی که - ای پسرم!- هیچ وقت
بی کار نیست
- آنک
سرگرم کار - گورکن پیر دهکده است».
 
تنگ غروب بود.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — سوگ
«های...! اینجا چه خبر...؟ » می پرسم.
مرد ماهی گیری
که به اندازهٔ من حیران است
و به اندازهٔ آنهای دگر غمگین، گفت
که: «در آن قلبِ بزرگ دریا
بادبان های برافراشته ای را دیشب،
صاعقه آتش زد...»
 
آنقدر غمگینم
که دلم می خواهد
روی دامان زمین بارم اشک... دریا ...دریا...
 
سوگواران! به شما با چه زبانی آیا
تسلیت باید گفت؟
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — خواب
«-هی! سیاهی!» هنوز می پیچد
این صدا، مثل رعد، در گوشم.
«-هی سیاهی تو کیستی؟...» و آنگاه:
«اسم شب را به ما بگو» پرسید
گزمه ای زیر نور یک مشعل
«اسم شب را به ما بگو...!» « - رستن»
گفتم و دور خویش چرخیدم.
بعد...
...این قصهٔ درازی هست.
می زدم مشت و مشت می خوردم.
عاقبت از طنین نعرهٔ خویش
یا که از ناله های «در» - در را
باد بر هم دوباره می کوبد-
باز کردم دو دیده را، ای دوست!
نیمه شب بود، خواب می دیدم.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — زمزمه ای در تنهایی
باز کردم همهٔ پنجره ها را با شوق
تا صدایی شاید...
تا مگر زمزمه ای از آن دور...
خبری اما نیست
و در این لحظه که من می لرزم؛
باد پاییزیِ سرد
ناگهان در بغلم می گیرد.
 
تا مگر در بغل خود گیرم
سایه ام را که به دیوار اتاقم لرزید
می گشایم آغوش
می دوم اما شمع
می شود از نفسِ بادِ پگاهان خاموش
سایه ام می میرد.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — ماهی گیر
«مژده... او آمد
از همان جایی که می دانی ... که می دانم».
قاصد این را گفت و پَس پَس رفت و
آن سو تر که یک در بود ایستاد و
ناگهان بر پنجهٔ یک پای خود چرخید.
کرد از هم باز در را با چه شدت،
باز در را بست.
 
با دو چشم خسته از بی خوابی دوشین
در پگاهان، با چه شوقی زن
می گشاید کومه اش را «دَر»
می فشاند چون سبک بالان به ساحل پر.
 
آن سوی این کومه و آن زن
- عجب این منظره زیباست -
می گذارد پای خود را بر بسیطِ ساحل غمناک
مرد بندر، مرد ماهیگیر...
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — دور از سواد شهر
جنگل
و یک پرنده
که افشانده بال، بر سر جنگل
جنگل، اما، تمام برف...
 
من،
با چوب دست گردوی خود در مشت
در واپسین تلاش...
 
دور از سواد شهر
از زوزهٔ مداومِ گرگ گرسنه ای
آنک
درهم دوباره نقش قدم های خسته ام
در برف...
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — تجاهل
مزرعه می گوید:
«ریشه کن تا بشود هرزه علف هایم، نیست
یک وجین گر اینجا؟»
و سپس در دل تاریکی شب
به من و تو- به تو و من- ای دوست!
با چه امید عبث می نگرد!
 
ما که تنبل هستیم
ما که در فکر فریب خود و این مردم آبادی خویش
زیر لب می گوییم:
- «ما چرا می باید...؟»
و تجاهل آنگاه:
- «مزرعه با ما نیست».
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — تسلسل (برای «م. امید» شاعر)
مرد دریا: مرد ماهیگیر
می گزد لب را به دندان، خنده بر آن هیچ.
می کشاند سایه اش را بر سر شن ها.
می گشاید بادبانِ قایقِ فرسودهٔ خود را.
می شود گم در دل تاریکی دریا.
 
مدفن اجداد او در ژرف این دریاست
در نمی دانم کدامین شب
در نمی دانم کدامین روز...
 
ژرف دریا، چون تبارش، مدفن او نیز.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — آغازی برای یک مرثیه
جنگل...
یک زوزهٔ کشیده...
یک گرگ...
در کوره راه
مشتی غبار از اثر یک فرار...
 
نزدیک تر
یک زوزهٔ کشیدهٔ دیگر...
آنک
آغاز جنگ شاخهٔ انبوهِ یک درخت
با شاخ یک گوزن...
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — مترسک باغ (برای صادق شعبانی)
گفتند و با وحشت به هم دارند می گویند:
چون پهلوان های اساطیری که در پیکار
او بر زمین محکم فرو کوبیده پاها را
«هل من مبارز» این صدا از اوست...
از این سبک بالان - یقین - یک تن نمی داند
در باغ ما امروز
او یک مترسک هست.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — آبشار
با لهجهٔ دلنشین خود، اینجا کوه
تک بیت بلند آبشاری را
با شوق برای دره می خواند.
 
ای در بغلم، دو کندهٔ زانو!
یک دره کنون منم سراپا گوش
بر دامن سبزِ جنگلی انبوه.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — بادبادک
تنها صدا، صدای غم انگیز زنجره است
در داخل اتاق.
 
در گرگ و میش
آنک
تصویر بادبادک سرخی
در قاب پنجره است.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — ناز
در کارخانه ای
من کار می کنم.
 
اینجا
این نو گلان سرخ و سپید و بنفشه موی
هر روز
از روز پیش، بیشتر
می پژمرند.
 
از دختر کناری پرسیدم:
زیبای من!
آیا چه است نام تو؟ با ناز گفت:
- ناز.
 
ایکاش من
اینجا، بهار بودم.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — تازه کار
او، از کره اسب نیز
سرکش تر است.
او، مانند کره اسب
- وقتی که بازوان کمندی بلند را
بر گردن کشیدهٔ خود، ناگاه
احساس می کند -
رم کرده است. می گوید:
من روستاییم
در کارخانه، هیچ نمی دانم
باید چگونه، سَر را پایین انداخت.
باید چگونه، مثل یک سگ، مطیع بود.
 
احساس می کنم
این تازه کار
دارد طناب دارِ خودش را
می بافد.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — مانند یک ستاره
این جاده دیده است
من را هزار بار
هنگام باز رفتن و باز آمدن
با شب پره،
با ماه.
 
در کارخانه ای
من کار می کنم.
در کارخانه، من
مانند یک ستارهٔ دور از مدار می مانم.
 
آیا کدام روز
آیا کدام شب
من را
مانند پیچ و مهرهٔ مستهلکی
از کارخانه دور می اندازند؟
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — یک نفر می میرد
یک نفر می میرد
یک نفر پشت درِ خانهٔ ما، نامش روز.
فکر له کردن چیزی در ما...
 
زیر باران که فرو می بارد
باز آرام آرام،
در خیابان
دارد
پا به پای پاییز
چه عجولانه نسیمی ولگرد
می گذارد پا را.
و در این لحظه شب و سرما را
در بغل می گیرد...
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — گلایه
«- این چه زندگی است؟»
ناگهان
آن کسی که در کنار من نشسته بود گفت:
«- لعنتی! سکوت!»
از دریچه ناگهان دوباره پاسدار
سرکشید و گفت:
«- او که بود؟
آن کسی که در سکوت شب گلایه کرد؟
شرط زندگی در این جهان همیشه بندگی است».
 
این چه زندگی است؟!
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — باران
غم بی پایانی است
با من خسته در این لحظه.
تو پنداری
من تمام غم روی خاکم.
 
وای از مزرعهٔ سوختهٔ ما، ای وای!
 
سوی این نیلی رنگ
باز کردیم عبث، بازوی خود را، با شوق
خانه آباد!
بر این مزرعهٔ ما، هر ابر
ابر بی بارانی است.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — آفتاب
در کارگاه،
هیچ خبر نیست از آفتاب.
در پردهٔ غبار چه مشکل
یارانِ خویش را
باید شناخت.
 
از آفتاب
در کارگاه، هیچ خبر نیست.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — جای درخت و گل (برای برادر زاده ام «آرمان» و تمام بچه های خوب)
ایکاش
مادر مرا
هرگز نزاده بود.
زیرا
می بینم
امروز بچه ها
جای درخت و گل
بر کاغذ سپید نقاشی
تصویر بمب و طیاره می کشند.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — روندگان و آیندگان
یک عده می روند:
مسلول ها
مجبورها.
آنگاه؛
یک عده می آیند.
 
در کارخانه، من
هر روز
«گل های در جهنم رویان» را
می بینم.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — گورستان
گفتم کنار بقعهٔ خاموش بی قرار:
«خوشبخت کیست؟»
پیری که خسته، پای چناری نشسته بود
با دست خود اشاره به آن دور کرد و گفت:
«خوشبخت اوست!»
کردم نگاه با چه شعف
اما دیدم
در وسعتِ غم آورِ گورستان
یک مرده را که قاریِ پیری برای او
در پای گور سورهٔ یاسین می خواند.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — طرح ۵
چنگال یک عقاب
یک بره را
از گله دور کرد.
 
اکنون
در دور دست
با طعمه اش عقاب
آنجا که آسمان و زمین - آفتاب را
بر دامنِ شفق می اندازد -
گم می شود.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — طرح ۶
از آب جویبار
شعرم روان تر است.
 
حس می کنم
دارم زبان چلچله را و نسیم را
می فهمم.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — طرح ۷
می بینم
در پای جویبار
معماریِ شگرفِ طبیعت را؛
یک کوه را.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — طرح ۸
می تپد در سینه
دلِ مشتاقم سخت،
چون که در آینهٔ دیدهٔ دوست
طرحِ پروازِ کبوترها را
باز هم می بینم.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — بر سنگ گور من
ای یار، یار، یار!
بعد از وفات من
با خون
بر سنگ گور من
بنویس: عشق، عشق، عشق
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — طرح ۹
گرچه می خواهد باد
عطر گل را نبرد از این باغ
لیک جادوی بهار
نقشه هایش را زود،
می کند نقش بر آب.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — طرح ۱۰
صبح را وقتی دید
ناگهان با وحشت
ماه
در پشت درختان اقاقی بگریخت.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — طرح ۱۱
تا مؤذن به اذان برخیزد
 
صبح
مانند کبوتر، آرام
آمد و بر سرِ گلدستهٔ مسجد بنشست.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — طرح ۱۲
پرچم گل ها را
تا که بر روی زمین اندازد
باز طوفان به تکاپو پرداخت.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — طرح ۱۳
من این نمی باشم که می بینی
غولم ولی در بطریم محبوس.
امشب اگر بطری من بر سنگ می افتاد،
امشب اگر بر سنگ می افتاد...؟!
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — طرح ۱۴
چه نسیمی... چه نسیمی... به به!
عطر گل می آید.
برویم...
 
مست مستم، امشب.
تو برای من
بهتر از عطر و نسیمی، ای دوست...!
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — طرح ۱۵
گفت ابری به شب تیره که: باران، باران...
بادِ دیوانه زِ دل نعره برآورد که: طوفان، طوفان...
 
قلم و کاغذ را
دور می اندازم،
چون که می پندارم
شعر در این لحظه
فاقدِ قدرتِ تثبیت شده است.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — در دلم دلهره از جنگی هست
دلهره،
بار دیگر امروز
مشت خود را محکم
بر در خانهٔ قلبم کوبید.
 
در دلم دلهره از جنگی هست
که در آن هیچ کسی فاتح نیست.
در دلم دلهره از جنگی هست
که پس از آن انسان
باز با عصر حجر بر این خاک
قرن ها فاصله را خواهد دید.
 
دلهره
بار دیگر امروز
مشت خود را به در خانهٔ قلبم کوبید.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — اندیشه
من در اندیشهٔ روزی هستم
که یقین تا امروز
قرن ها فاصله دارد، ای دوست!
من در اندیشهٔ آن روزم باز
که برای انسان
بمب یک واژهٔ بی معنی  می گردد.
سخن از روزی هست
که زمین مادر
مهربانی ها را
باز در قلب عزیزان خودش می بیند.
 
بمب ها می بارند.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — شهر
شهر یعنی زندان.
شهر یعنی که ترافیک، تصادف، جنجال.
شهر یعنی که نئون ها، تبلیغ.
شهر یعنی آهن.
شهر یعنی پولاد.
 
معنی دیگر شهر اینجا
پودر رختشویی و یخچال و اجاق گاز است.
چاپلوسی و اداره، سیگار...
 
گل خوش بویی نیست، شعر من
چون این شعر، در دل جنگلی از بمب ناپالم
می شکوفد آرام.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — انشاء
می نویسم انشاء:
سال
سال جنگ اضداد
سال سرکشی آدم هاست.
 
پاره اش کردم باز.
 
قرن
قرن قحطی، بیداد
قرن، قرن آپولو آری هست.
 
پاره اش کردم باز.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — صیادان
آسمان در فکر باران است
طوفان است
مثل اینکه رعد می نالد.
مثل اینکه باد می موید.
موج گاهی می برد ما را چنان بالا،
که ما گر دست افرازیم
می خورد بر گیسوان ابر، انگشتان دست ما.
می برد گاهی چنان پایین، که در اعماق
سبزه ها را در کف دریای نا آرام می بینیم.
 
ما همه سر در گریبانیم.
می دهد یک تن ز ما بر بخت خود دشنام.
می زند آن دیگری برهم دو دست استخوانی را.
می شوم در قلب شب ناگاه
خیره یک دم بر بسیط ابرها و آنگاه،
چشم غمگین را به دریا باز می دوزم.
می توان برگشت
می توان بسیار آسان تن به خفت داد.
می توان هم دل به دریا زد.
من نهیبی می زنم بر خویش
من نهیبی می زنم بر دیگران آنگاه؛
«نا امیدی در جهان ارزانی آنان که می خواهند.
من امیدم را ز کف هرگز نخواهم داد.
می زنم دل را به دریا هر چه بادا باد».
یاران نیز می گویند: - هر چه بادا باد.
در دل دریا در این هنگام
هم صدا با من همه یاران – که:
نا امید شیطان است.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — پای سخن درویش
این طرف
قل قل سماوری بزرگ،
تخت و - روی تختِ قهوه خانه - چند مرد،
چند استکان چای.
آن طرف ولی فقط
درخت ها...
درخت ها...
درخت ها...
 
می توان حساب کرد
من
صاحب تمام سکه ام
صاحب تمام سکه ای که در کف من است.
 
مثل دلق کهنه اش چه پاره پاره است
ابرهای تیره در بسیط آسمان...
 
«حق» دوباره گفت و لب به گفت و گو دوباره باز کرد:
قصه را برای روز دیگری گذاشتم
چون گرسنه ام.
ای عزیز!
مثل برف
مثل سردیِ هوایِ دی،
خصم پابرهنگان مباش؛
مثل فقر
مثل احتیاج.
«هو» دوباره گفت و هر دو دست را به هم دوباره کوفت.
 
می توان حساب کرد
او در این زمان
نصف سکهٔ مرا زِ من گرفته است.
ناگهان
در کنار من
یک غریبه موذیانه خنده کرد و گفت:
شاهنامه آخرش خوش است.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — زمزمه
ناگاه ریخت
باران به روی لوحِ خیابان
طرحِ عبورِ رهگذران را که با شتاب
از دامن غروب
اکنون به سوی یک شب پاییز می دوند.
 
من راه می روم
من فکر می کنم
ای کاش یک نفر
تنها به جای مردم بر روی خاک
در غصه بود
و ای کاش
آن یک نفر
که گفتم
من بودم.
 
ای کاش یک نفر
تنها به جای مردم بر روی خاک
می مرد.
و ای کاش
آن یک نفر
که گفتم
من بودم.
ساعت نواخت زنگ و سپس باز هم نواخت
از دنگ دنگ ساعت میدان شهر خویش
سر را بلند کردم و دیدم
در آسمان، که در بغل ابر تیره بود
شب بال می زند.
 
تنها زمان به روی زمین جاودانه است
دیدم همینکه این سخنم را شنید،
اشک مهلت نداد تا که بگویم: «دریغ» و باز
آمد دوان، به دامن من آویخت.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — روایت
باران دوباره در دل شب بی قرار بود
هر سوگوار نیز...
 
خونین کفن
وقتی که زیر سنگِ لحد ناپدید گشت،
مرغی که روی شاخهٔ بیدی نشسته بود
جیغی کشید از دل و آنگاه
آسیمه سر
پرواز کرد...
 
آنگاه
آشفته موی بود که می غرید.
چون ماده ببر
از زخم یک گلولهٔ کاری
در آن زمان
که در میان خون خودش غلت می زند.
«ای کاش گورکن
من را به جای او...»
 
یک دست او
بر قلب و دست دیگر او روی گور بود
«ای کاش گورکن
من را به جای او
امشب به زیر سنگِ لحد می گذاشتی».
 
مادر به روی گور پسر اشک بار بود...
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — نگاهی در اعماق
اکنون که شب
مانند سفره ای
مهتاب را
دارد دوباره روی زمین پهن می کند
در چشم ما
این ماه
مانند قرص نان
وین اختران
مثل هزار دانهٔ خرماست.
 
خوش بخت ها
در خانه های مرمری دور خفته اند
اما دریغ ما
روی زمین سرد
سر را گذاشتیم.
امشب
این آسمان
سقفِ اتاق ما
وین ابرهای پارهٔ چرکین، لحاف ماست.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — دل من مهربان ترین...
دل من مهربان ترین دل هاست.
 
می کنم در درون خود احساس
مردم روی خاک را امروز؛
آنک آنان که بر زمین حاکم
و آنک آنان که مثل من محکوم.
با کسانی که مثل من محکوم
قصهٔ حبس و داغ و تبعید است.
 
در جهان تا که یک نفر غمگین
در جهان تا که یک گرفتار است،
جان من! من یقین چنان غمگین
من یقین آنچنان گرفتارم.
 
بر زمین هر کجا که پنداری
یک نفر در شکنجه گر باشد
من یقین در شکنجه خواهم بود.
 
هر کجا تشنه ای؛ من آنجا آب
هر کجا خسته ای؛ من آنجا خواب
پاکیم هر کجا که ناپاکی است.
 
دل من مهربان ترین دل هاست.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — آواز قناری تنها
رفتم کنار پنجره، دیدم:
در پشت میله ها
سر را
در زیر بال برده قناری، چنان که من
پنداشتم
آن را رفیق کوچک من امروز
از دست داده است.
 
آخر چه روی داده، قناری! چه روی داد؟
او را صدا زدم
وقتی که بغض، راه گلوی مرا گرفت
سر را بلند کرد
آهی کشید و گفت:
لعنت به دست سرد و زمخت شکارچی
لعنت به این قفس
اکنون
در این مکان
انگیزهٔ ادامهٔ هستی برای من
یک مشت خاطره
مشتی تداعی است.
 
آنگاه
سر را، دوباره زیر پر و بال خویش برد.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — قصه برای بزرگسالان
«آزاد کیست؟» گفتم.
دوباره گفت:
«آزاد اوست!»
با دست خود اشاره به یک گوشه کرد.
گفت:
«آزاد اوست!»
کردم نگاه - کاش نمی کردم-
دیدم
یک مُرده را که روی زمین سیاه چال
افتاده بود.
دشمن یقین همین را می خواست.
 
اکنون رفیق من
در این سیاه چال
یک مُرده است.
دشمن یقین همین را می خواست.
 
آه این شهید
یک روز
شمشیر خویش را
در آخرین نبرد
و آخرین شکست
بر کندهٔ دو زانوی خود بشکست؛
تسلیم شد.
دشمن یقین همین را می خواست.
 
آنگاه این شهید
در زیر تازیانهٔ دشمن
در سنگلاخ ها
با آن دو پای خستهٔ پر تاول
با آخرین تلاشِ عبث راه می سپرد.
در سنگلاخ ها
در آفتاب داغ.
دشمن یقین همین را می خواست.
 
آنگاه این شهید
می رفت تا به آن سوی خندق.
می رفت با آن دو پای خستهٔ پر تاول.
 
می آمد اینجا  
 
- میان قلعه - که از یاد تا رود
بر باد تا رود
دشمن یقین همین را می خواست.
 
اینجا
یک روز این شهید
بر کندهٔ دو زانوی خود آرام
سر را نهاده بود، می گفت:
ما را فقط به جان تو، تقلید زندگی است.
دشمن یقین همین را می خواست.
 
دشمن نگاه کن که چه پیروز شد.
فاسد شدیم، فاسدِ فاسد، به جان دوست!
در خویش مرده ایم.
دیگر به فکر آنچه که باید بود
ما نیستیم.
حتی تمام خاطره ها را
از یاد برده ایم.
 
دشمن یقین همین را می خواست.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — از دوست داشتن حرف می زنم (برای «طاهر غزال» شاعر)
آسمان چه آبی است
جان من! زمین چه سبز.
این زمان مرا
تا کرانه های لذتی غریب
خلسه ای، شبیه خلسهٔ شراب می برد.
 
من که عاشق گل و نسیم و آفتاب و چشمه ام
من که بی قرار هر پرنده ام
در نهایت خلوص
با تمام مردم زمین:
-برادران و خواهران خود-
دوباره حرف می زنم.
 
این زمان مرا
پای یک درختِ توتِ جنگلی
آرزوی بوسه ای، به چهرهٔ شماست.
اشتیاق رجعتی به بی نهایتِ صفاست.
 
من زمینیم
سرزمین من
هر کجا که زیر آفتاب
- خاکِ هر کجا که آدمی است- هست.
 
ای تمام مردمِ زمین!
مرا برای دوست داشتن آفریده اند.
من یقین بدون عشق
من یقین بدون دوست داشتن
زنده نیستم.
 
از برای تو، برای او، برای دیگران
مثل آب
مثل آفتاب
مهربانیم به نسبتی مساوی است.
قلب من که مثل قلب یک پرنده می تپد
مهربان ترین قلب هاست.
من همینم و عوض نمی شوم.
 
من شکنجه می شوم
جرم من فقط همین که من زیاد فکر می کنم
پس
بعد از این
انتظار من
انتظار بدترین شکنجه هاست.
 
می روم دوباره
- هو!
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — یک جرعه آب
اینجا هزار مَرد
تنها برای خاطر یک جرعه آب شور
جنگیده اند.
 
برخاست
ناگاه
شلیک یک گلوله و آنگاه
یک آه...
 
یک لاشخوار
بر گرد چاه بادیه با سایه اش
دارد دوباره دایره ای
رسم می کند.
 
اینجا هزار مرد
تنها برای خاطر یک جرعه آب شور
در خون خویش غلتیده اند.
کامبیز صدیقی کسمایی — آواز قناری تنها — هدیه (برای «عنایت اله نجدی سمیعی» شاعر)
این گل برای توست.
 
شاید
در لحظه ای که این گل زیبا را
دارم به دست گرم تو - ای دوست! - می دهم
یک بمب
در راه انهدام زمین است.
 
در این جهان
هر لحظه ای
از بهر دوست داشتن
دیر است، ای عزیز!
کامبیز صدیقی کسمایی — در بادهای سرد — خورشید
منم و فکر هر چه باداباد.
در سراشیب تپه ای بر اسب
خیره بر دور دست صحرایم.
برق شمشیر و نعل ها از دور
خبر از آفتاب می آرند.
 
تا به چنگت نیاورم، خورشید!
خواب در دیدگان:
حرامم باد.
کامبیز صدیقی کسمایی — در بادهای سرد — آرزو
آرزومندان فراوانند.
 
آرزو دارد ببیند کوه،
دسته دسته قهرمانان را که می خواهند
پای را بر قله بگذارند.
آرزو دارد ببیند دشت،
دسته دسته پهلوانان را که می خواهند
پای در میدان جانبازی، بدون وقفه بگذارند.
 
در تمام روز و شب، من نیز
آرزو دارم شود آخر برآورده؛
آرزوی دلکش هر کوه، یا هر دشت.
کامبیز صدیقی کسمایی — در بادهای سرد — رگبار
رگبار؛
پروانه های باغ مرا، بر خاک
می افکند.
هستند لاله ها همه بر خاک، داغدار.
کامبیز صدیقی کسمایی — در بادهای سرد — شبنم
من و صبح بهار، می دانیم
روی دامان هر گلی در باغ
تا چه اندازه، پاک، شبنم هست.
 
پاک باشیم
ما مگر کمتریم از شبنم.
کامبیز صدیقی کسمایی — در بادهای سرد — طعمه
یک مشت پولک است
بر دامن زمین.
پس
چنگال گربه، طعمهٔ خود را، گرفته است،
از آب حوض.
کامبیز صدیقی کسمایی — در بادهای سرد — باران
ناگاه، مرگ
در آن بلند جای
بر کاغذ سفید پر و بال کفتری
با خون نوشت:
بارانِ ساچمه.
کامبیز صدیقی کسمایی — در بادهای سرد — ماه
مستیم.
تا ماه را
در بازوان خود، بفشاریم؛
خود را
از قله های رفیع
مانند یک پلنگ گرسنه
به سوی ماه
پرتاب می کنیم.
کامبیز صدیقی کسمایی — در بادهای سرد — آب
ظهر است و آفتاب
مطبوع کرده است؛
از جویبارِ روشنِ آبادی
نوشیدن دوبارهٔ یک مشت آب را.
 
ای همسفر ... به پیش.
کامبیز صدیقی کسمایی — در بادهای سرد — درخت
تک درختی هستیم،
دور افتاده، به تنگ آمده، از تنهایی.
 
همتی کو که در این بادیه جنگل گردیم؟
کامبیز صدیقی کسمایی — در بادهای سرد — شکار
شلیک یک گلوله و آنگاه
از پای ابر
یک قطره خون
به چهرهٔ گل ها
فرو چکید.
کامبیز صدیقی کسمایی — در بادهای سرد — توده خاکستر
من نشسته، در کنارِ تودهٔ خاکستری، اما تو گویی لال، گویی کر
«آتشی بودم زمانی»
گفت با من باز
خاکستر.
 
در بیابان، شب چه سرد است...آه!