mabidan/ganjoor huggingface dataset:
عبدالواسع جبلی — قصاید — مدیحه
ای عارض تو چون گل و زلف تو چو سنبل
من شیفته و فتنه بر آن سنبل و آن گل
زلفین تو قیریست برانگیخته از عاج
رخسار تو شیریست برآمیخته با مل
بر دامن لعل است تو را نقطهٔ عنبر
بر گوشهٔ ماه است تو را خوشهٔ سنبل
تو سال و مه از غنج خرامنده چو کبکی
من روز و شب از رنج خروشنده چو بلبل
زلفین تو زاغیست در آویخته هموار
از ماه به منقار و ز خورشید به چنگل
گر چند اسیرند ز عشق تو جهانی
در زاویهٔ محنت و در بادیهٔ ذل
از عشق تو من باک ندارم که دلم را
بر مدحت خورشید جهان است توکل
دریای هنر بوالحسن آن گنج فضایل
کاو پیشه ندارد به جز احسان و تفضل
بر حاشیهٔ سیرت او نیست تکدر
در قاعدهٔ دولت او نیست تحول
یک لحظه تغیر نپذیرد صفت او
زآن گونه که حکم ملک‌العرش تبدل
در عادت او گاه وفا نیست تردد
در وعدهٔ او گاه عطا نیست تعلل
ای دست تو اندر ازل از ایزد عالم
ارزاق همه خلق جهان کرده تکفل
هر مرتبه کز خدمت درگاه تو یابند
آن را نبود تا ابدالدهر تنقل
هر روز کند سجده چو سر برزند از کوه
خورشید به درگاه تو از باب تفال
زآن خصم تو دون است و تو حری که نیابند
از خاک تعالی و ز افلاک تسفل
یابند خلایق ز لقای تو سعادت
جویند افاضل به ثنای تو توسل
شد صورت مه با کلف از بس که به هر وقت
بر خاک نهد پیش تو چهره به تذلل
هر کار که مشکل شود از جور زمانه
آن را نبود جز به عطای تو تسهل
گویی که ز یک نسبت و اصلند به تحقیق
با ناصح تو هدهد و با خصم تو صلصل
ور نه گه خلقت ننهادی ملک‌العرش
بر تارک آن افسر و بر گردن این غل
داری تو ندیمان گزیده که بدیشان
صدر همه احرار فزوده‌ست تجمل
چو بحتری و اصمعی و جاحظ و صابی
هر یک گه شعر و ادب و فضل و ترسل
ای دست امل را به سخای تو تمسک
وی چشم کرم را به لقای تو تکحل
همواره فلک را ز کمال تو تعجب
پیوسته ملک را به جمال تو تمثل
آباد بر آن بارهٔ میمون همایون
خوش گام چو یحموم و ره‌انجام چو دلدل
صرصر تگ پولادرگ صاعقه‌انگیز
گردون تن عفریت دل کوه تحمل
دیو است گه جنگ و شهاب است گه سیر
چرخ است گه زین و زمین است گل جل
در معرکه اطراف زمین از حرکاتش
چون نقطهٔ سیماب نماید ز تزلزل
گر من فرسی یابم از این جنس که گفتم
در حال کنم نزد تو زین شهر ترحل
آیم به سوی حضرت میمون تو زیراک
سیر آمدم از صحبت یاران سر پل
چون آمدن من نشد این بار محیا
پرداختم این شعر بدیهه به تمحل
هر چند که شایسته و بایسته نیامد
ارجو که بود عذر مرا روی تقبل
زیرا که در اندیشهٔ این قافیهٔ تنگ
از دست من آمد به فعان باب تفعل
این مدحت من گر بنیوشی به تبرع
این خدمت من گر بپسندی به تطول
یک ساعت از این پس نکنم تا که توانم
در مدح و ثنای تو تأنی و تکسل
در خدمت تو بر عقب این دو قصیده
صد خدمت آراسته گویم به تأمل
تا نیست چو خورشید به تنویر ثریا
تا نیست چو کافور به تأثیر قرنفل
در دام اجل خصم تو را باد تقید
بر اوج زحل تحت تو را باد تنزل
همواره تو را از ادب و فضل تمتع
پیوسته تو را با ادب و عیش توصل
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱
فیض نور خداست در دل ما 
از دل ماست نور منزل ما 
نقل ما نقل حرف شیرینش 
یاد آن روی شمع محفل ما 
در دل از دوست عقدهٔ مشکل 
در کف اوست حلّ مشکل ما 
تخم محنت بسینهٔ ما کشت 
آنکه مهرش سرشته در گل ما 
سالها در جوار او بودیم 
سایهٔ دوست بود منزل ما 
در محیط فراق افتادیم 
نیست پیدا کجاست ساحل ما 
مهر بود و وفا که میکشتیم 
از چه جور و جفاست حاصل ما 
دست و پا بس زدیم بیهوده 
داغ دل گشت سعی باطل ما 
دل بتیغ فراق شد بسمل 
 چند خواهد طپید بسمل ما 
چونکه خواهد فکند در پایش 
سر ما دستمزد قاتل ما 
طپش دل زشوق دیدار است 
به از این چیست فیض حاصل ما 
در سفر تا بکی تپد دل ما 
نیست پیداکجاست منزل ما 
بوی جان میوزد در این وادی 
ساربانا بدار محمل ما 
هر کجا میرویم او با ماست 
اوست در جان ما و در دل ما 
جان چو هاروت و دل چو ماروتست 
زاسمان اوفتاده در گل ما 
زهرهٔ ماست زهرهٔ دنیا 
شهواتست چاه بابل ها 
از الم های این چه بابل 
نیست واقف درون غافل ما 
کچک درد تا بسر نخورد
نرود فیل نفس کاهل ما
 فیض از نفس خویشتن ما را 
نیست ره سوی شیخ کامل ما
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲
عشق گسترده است خوانی بهر خاصان خدا 
میزند هر دم صلائی سارعوا نحواللقا 
بر سرخوانش نشسته قدسیان ساغر بکف 
هین بیائید اهل دل اینجاست اکسیر بقا
یا عبادالله تعالوا اشربوا هذا الرحیق 
یا عبادالله تعالوا مبتغاکم عندنا 
سوی ماآئید مخموران صهبای الست 
تا برون آریمتان از عهدهٔ قالوا بلی 
دلگشا بزمی زاسباب طرب آراسته 
بهرهر غمدیدهٔ اندوهگین مبتلا 
باده و نقلست و مطرب ساقیان مهربان 
ماه رویان جعد مویان نیکخویان خوشلقا 
هر یکی از دیگری در دلبری چالاکتر 
هر یکی بر دیگری سبقت گرفته در صفا 
میکنند از جان باستقبال اهل دل قیام 
خذ مداماً یا اخانا خیرمقدم مرحبا 
هر که نوشد ساغر می از کف آن ساقیان 
سیئّاتش میشودطاعات و طاعات ارتقا 
هر که نوشد جرعهٔ زان زنده گردد جاودان 
هر که گردد مست از آن یابد بقا اندرفنا
جاهلان گردند دانا مردگان گردند حی 
عاقلان گردند مست و عارفان بی منتها 
الصلا ای باده نوشان می ازاین ساغر کشید 
تا بیک پیمانه بستاند شماه را از شما
می براق عاشقان مستی بود معراجشان 
میبرد ارواحشان را از زمین سوی شما 
الصلا ای عاقلان با عشق سودائی کنید 
هر که نوشد باده اش گیرد زمستی سودها 
الصلا ای طالبان معرفت عاشق شوید 
تا بیاموزد شما را عشق حق اسرارها 
الصلا ای غافلان عشق آیت هشیاریست 
هر که خواند گردد او ذکر خدا سرتا بپا
الصلا ای سالک گم کرده ره اینست ره 
الصلا ای کور گم کرده عصا اینک عصا 
آید از غیب این ندا هر دم بروح خاکیان 
سوی بزم عشق آید هر که میجوید خدا 
نیست عیشی در جهان مانند عیش بزم عشق 
فیض را یا رب ببزم عشق خود راهی نما
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳
هشدار که هر ذره حسابست در اینجا 
دیوان حسابست و کتابست در اینجا 
حشرست و نشورست و صراطست و قیامت 
میزان ثوابست و عقابست در اینجا 
فردوس برین است یکی را و یکی را
انکال و جحیمست و عذابست در اینچا 
آنرا که حساب عملش لحظه بلحظه است 
با دوست خطابست و عتابست در اینجا 
آنرا که گشوده است ز دل چشم بصیرت 
بیند چه حساب و چه کتابست در اینجا 
بیند همه پاداش عمل تازه بتازه 
باخویش مرآنرا که حسابست در اینجا 
با زاهدش ارهست خطائی بقیامت 
باماش هم امروز خطابست در اینجا 
امروز بپاداش شهیدان محبت 
زآن روی برافکنده نقابست دراینجا
زاهد نکشد باده مگر دردی و آنجا 
صوفیست که اورامی نابست در اینجا 
آن را که قیامت خوش و نزدیک نماید 
 از گرمی تعجیل دل آبست در اینجا 
دوری که نبیند مگر از دور قیامت 
در دیدهٔ تنگش چو سرابست در اینجا 
بیدار نگردد مگر از صور سرافیل 
مستغرق غفلت که بخوابست در اینجا 
هشیار که سنجد عمل خویشتن ای فیض
سرسوی حق و پا برکابست در اینجا 
 صد شکر که دلهای عزیزان همه آنجا
معمور بود گرچه خرابست در اینجا
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴
هر دمم نیشی ز خویشی میرسد با آشنا 
عمر شد در آشنائیها و خویشی ها هبا 
کینه ها در سینه ها دارند خویشان ازحسد
آشنایان در پی گنجینه های عمرها 
هیچ آزاری ندیدم هرگز از بیگانهٔ 
هر غمی کامد بدل از خویش بود و آشنا 
بحر دل را تیره گرداند چو خویشی بگذرد 
میزند بر دل بگد چون آشنا کرد آشنا 
خویش میخواهد نباشد خویش بر روی زمین
تا بریزد روزی آن بر سر این از سما
 چون سلامی می کند سنگیست بر دل میخورد 
بی سلام ار بگذرد بر جان خلد زان خارها 
راحتی مر آشنا را زآشنائی کم رسد 
نیست راضی آشنائی از سلوک آشنا 
شکوه کم کن فیض از یاران ودر خودکن نظر
تا چگونه میکنی در بحر دلها آشنا 
گر زمن پرسی زخویش و آشنا بیگانه شو
با خدای خویش میباش آشنا و آشنا
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۵
علم رسمی از کجا عرفان کجا 
دانش فکری کجا وجدان کجا 
عشق را با عقل نسبت کی توان 
شاه فرمان ده کجا دربان کجا 
دوست را داد او نشان دید این عیان 
کو نشان و دیدن جانان کجا 
کی بجانان میرسد بی عشق جان 
جان بی عشق از کجا جانان کجا 
کی دلی بی عشق بیند روی دوست 
قطرهٔ خون از کجا عمان کجا 
جان و دل هم عشق باشد در بدن 
زاهدان را دل کجا یا جان کجا 
دردها را عشق درمان میکند 
درد را بی عاشقی درمان کجا 
عشق این را این و این را آن کند 
گر نباشد عشق این و ان کجا 
هم سر ما عشق و هم سامان ما 
سر کجائی عشق یا سامان کجا 
عشق خان و مان هر بی خان و مان 
فیض را بی عشق، خان و مان کجا
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۶
هشدار که دیوان حسابست در اینجا 
با ماش خطابست و عتابست در اینجا 
تا آتش خشمش چکند بامن و با تو 
دلهای عزیزان همه آبست در اینجا 
آن یار که با درد کشانش نظری هست 
با صوفی صافیش عتابست در اینجا 
بر شعلهٔ دل زن شرری زآتش قهرش 
آنجا اگر آتش بود آبست در اینجا 
دشنامی از آن لب کندم تازه و خوشبو 
زآن گل سخن تلخ گلابست در اینجا 
هر چیز چنان کو بود آنجا بنماید 
آنجاست حمیم آنچه شرابست در اینجا 
رو دیده بدست آر که در دیدهٔ خونین 
آنجاست خطا آنچه صوابست در اینجا 
این بزم نه بزمیست که باشدمی و مطرب 
می خون دل احباب کبابست در اینجا 
آنجا مگرم جام شرابی بکف آید 
در چشم من این باده سرابست در اینجا
با دوست در آید مگر آنجا زدر لطف 
با دشمن و با دوست عتابست در اینجا 
آید زسرافیل چو یک نفخه بکوشش 
بیدار شود هر که بخوابست در اینجا 
هر توشه سزاوار ره خلد نباشد 
نیکو بنگر فیض چه بابست در اینجا 
فردا مگر آنجا کندش لطف تو معمور 
آندل که زقهر تو خرابست در اینجا
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۷
میتوان برداشت دل از خویش و شد از جان جدا 
لیک مشکل میتوان شد از بر یاران جدا 
صحبت یاران خوشست و الفت یاران خوشست 
این دو با هم یارباید این جدائی آن جدا 
یار کلفت دیگرست و یار الفت دیگرست
صحبت آنان جدا و صحبت اینان جدا 
 صحبت آنان قرین خواندن تبت ید است
صحبت اینان نشد از معنی قرآن جدا 
صحبت آنان بلای جان هر فهمیدهٔ
صحبت اینان دوای درد از درمان جدا 
 یار باید یار را در راه حق رهبر شود 
نه که سازد یار را از دین و از ایمان جدا 
یار باید یار باشد در فراق و در وصال
نه بود در وصل یار و یار و در هجران جدا 
 یار باید یار را غمخوار باشد در بلا 
زو جدا هرگز نگردد گر شود از جان جدا 
در غم و اندوه باشد یار با یاران شریک
در نشاط و کامرانی نبود از ایشان جدا 
 چون بگرید یار باید یار هم گریان شود
نی که این گرید جدا گاه آن شود گریان جدا 
 هر چه بپسندد بخود بپسندد آنرا بهر یار 
هر چه از خود دور خواهد خواهد از یاران جدا 
دشمنان یار را دشمن بود از جان و دل 
دوستش را دوست دار باشد از عدوان جدا 
مال اگر داری برو در راه یاران صرف کن
ورنه خدمت کن مباش از نیکی و احسان جدا 
 بگذر از راحت جفا و محنت اخوان بکش 
ورنه تنها مانی و بی یار و سرگردان جدا 
فیض میداند که در الفت چها بنهاده اند 
او چه داند کو بود از سنت و قرآن جدا
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۸
زخود سری بدرآرم چه خوش بود بخدا 
زپوست مغز برآرم چه خوش بود بخدا 
فکنده ام دل و جانرا بقلزم غم عشق 
اگر دری بکف آرم چه خوش بود بخدا 
کنم زخویش تهی خویشرا ازخود برهم 
زغم دمار بر آرم چه خوش بود بخدا
زدیم از رخ جان زنک نقش هر دو جهان 
که روبروی توآرم چه خوش بود بخدا 
کنم زصورت هر چیز رو بمعنی آن 
عدد دگر نشمارم چه خوش بود بخدا 
بنور عشق کنم روشن آینه رخ جان 
مقابل تو بدارم چه خوش بود بخدا 
زپای تا سرمن گر تمام دیده شود 
بحسن دوست گمارم چه خوش بود بخدا 
بر آن خیال کنم وقف دیده و دل جان 
بجز تو یاد نیارم چه خوش بود بخدا 
درون خانهٔ دل روبم از غبار سوی 
بجز تو کس نگذارم چه خوش بود بخدا 
بود که رحم کنی بر دل شکستهٔ من
بسوز سینه بزارم چه خوش بود به خدا 
نهم چین مذلّت بخاک درگه دوست
زدیده اشک ببارم چه خوش بود بخدا 
 برای سوختن فیض آتش غم عشق 
زجان خویش برآرم چه خوش بود بخدا
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۹
زمهر اولیاء الله شانی کرده ام پیدا 
برای خویش عیشی جاودانی کرده ام پیدا 
رسا گر نیست دست من بقرب دوست یکتا 
زمهر دوستانش نردبانی کرده ام پیدا 
ولای آل پیغمبر بود معراج روح من 
بجز این آسمانها آسمانی کرده ام پیدا
بحبل الله مهر اهل بیت است اعتصام من
برای نظم ایمان ریسمانی کرده ام پیدا 
زمهر حق شناسان هر چه خواهم میشود حاصل 
درون خویشتن گنج نهانی کرده ام پیدا 
سخنهای امیرالمومنین دل میبرد ازمن 
ز اسرار حقایق دلستانی کرده ام پیدا 
جمال عالم آرایش اگر پنهان شد از چشمم 
جدیثش رازجان گوش و زبانی کرده ام پیدا 
کلامش بوی حق بخشدمشام اهل معنی را 
زگلزار الهی بوستانی کرده ام پیدا
قدم در مهر او خم شد عصای مهر محکم شد 
برای دشمنش تیر و کمانی کرده ام پیدا 
عصا اینجا و عصیان را شفیع آنجاست مهر او 
دو عالم گشته ام تا مهربانی کرده ام پیدا 
بخاک درگه آل نبی پی برده ام چون فیض
برای خود ز جنت آستانی کرده ام پیدا 
ازایشان وافی و صافی فقیهانرا بود کانی 
ازین رو بهر عقبی نردبانی کرده ام پیدا 
بکوی عشق عیش جاودانی کرده ام پیدا 
برای خویش نیکو آشیانی کرده ام پیدا 
مرا از دولت دل شد میسر هر چه میخواهم 
درون خویشتن گنج نهانی کرده ام پیدا 
زعکس روی او در هر دلی مهریست تابنده 
بکوی دوست از دلها نشانی کرده ام پیدا 
مشام اهل معنی بوی گل مییابد از الفت 
زیاران موافق بوستانی کرده ام پیدا 
چو در الفت فزاید صحبت اخوان برد حق دل 
میان جمع و یاران دلستانی کرده ام پیدا 
اگرچه در غم جانان دل از جان و جهان کندم 
ولی در دل زعکس او جهانی کرده ام پیدا 
زداغ عشق گلها چیده ام پهلوی یکدیگر 
درون سینهٔ خود گلستانی کرده ام پیدا 
زخان و مان اگر چه برگرفتم دل باو دادم 
بکوی عشق لیکن خان و مانی کرده ام پیدا 
اگر در پرده دارد یار طرز مهربانی را 
من از عشقش انیس مهربانی کرده ام پیدا 
کنم تا خویشرا قربان از آن ابرووان مژگان 
بدست آورده ام تیری کمانی کرده ام پیدا 
اگر جان در ره جانان فدا گردد فدا گردد
زیمن عشق جان جاودانی کرده ام پیدا 
نجات فیض تا گردد مسجل نزد اهل حق 
ز داغ عشق بر جانم نشانی کرده ام پیدا
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۰
از عمر بسی نماند ما را
در سر هوسی نماند ما را
رفتیم ز دل غبار اغیار
جز دوست کسی نماند ما را
رفتیم به آشیانهٔ خویش
رنج قفسی نماند ما را
از بس که نفس زدیم بی‌جا
جای نفسی نماند ما را
یاران بِشُدَند رفته‌رفته
دم‌ساز کسی نماند ما را
گرمی بردند و روشنائی
ز ایشان قبسی نماند ما را
گل‌هایْ رفتند زین گلستان
جز خارو‌خسی نماند ما را
دل‌واپسیِ دگر نداریم
در دهر کسی نماند ما را
کو خضرِ رهی در این بیابان
بانک جرسی نماند ما را
جز ناله که مونس دل ماست
فریادرسی نماند ما را
بستیم چو فیض لب ز گفتار
چون هم‌نفسی نماند ما را
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۱
از دل که برد آرام حسن بتان خدا را 
ترسم دهد بغارت رندی صلاح ما را 
ساز و شراب و شاهد نی محتسب نه زاهد 
عیشی است بی کدورت بزمیست بی مدارا
مجلس ببانک نی ساز مطرب سرود پرداز 
ساقی مهٔ دل افروز شاهد بت دل آرا 
با اینهمه چسان دین در دل قرار گیرد 
تقوی چگونه باشد در کام کس گوارا 
از محتسب که ما را منع از شراب فرمود 
ساغر گرفت بر کف میخورد آشکارا 
آن زاهدی که با ما خشم و ستیزه میکرد 
شاهد کشید در بر فی زمره السّکارا 
فهمید عشق زاهد شاهد گرفت عابد 
میخانه گشت مسجد واعظ بماند جا را 
چون طبع ما جوان شد با پیر کی توان بود
کر چلّه را بماندیم معذور دار ما را 
فیض از کلام حافظ میخوان برای تعوید 
دل میرود زدستم صاحبدلان خدا را
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۲
وصف تو چه میکنم نگارا 
آن وصف بود ثنا خدا را 
از باده کیست نرگست مست 
رویت زکه دارد این صفا را 
شمشاد ترا که داد رفتار 
کز پای فکند سروها را 
از لطف که شد تن تو چون گل 
وزقهر که شد دلت چو خارا 
چشمان ترا که فتنه آموخت 
کز ما رمقی نماند ما را 
در مملکت خرد که سرداد 
آن غمزهٔ شوخ دلربا را 
در چشم خوش تو کیست ساقی 
کز ما پی می ربود ما را 
بر دانة خال عنبرینت 
آن دام که گسترید یارا 
آب رخت از کدام چشمه است 
کز چشم بریخت آب ما را 
تیر مژه از کمان ابرو 
بر دل که زند بگو خدا را 
این حسن و جمال دلفریبت
از بهر که صید کرد ما را 
 ازشیوه یار فیض آموخت 
در پرده ثنا کند خدا را
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۳
یارا یارا ترا چه یارا 
تا دل بربائی اذکیا را 
این دلبری از تو نیست بالله 
این فتنه زدیگریست یارا 
آنکسکه نگاشته است نقشت 
بر صفحهٔ نیکوئی نگارا 
در پردهٔ حسن تست پنهان 
دل میبرد از بر آشکارا 
از خال و خطت کتاب مسطور 
داده است بدست دیده مارا
تا درنگریم و باز خوانیم 
در روی تو سورهٔ ثنا را 
هر جزو تو آیتی زقرآن 
هر شیوه ستایشی خدا را 
هر جلوهٔ تو کند ثنائی 
در پرده جناب کبریا را 
آئینهٔ حسن تو نماید 
بی صورت و بی جهت خدا را
از فیض کسی دگر برد دل 
تو بیخبری ز دل نگارا
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۴
اگر فضل خدای ما بجنبش جا دهد ما را 
بعشق او دهیم از جان و دل فردوس اعلا را 
بآب چشم و رنگ زرد و داع بندگی بر دل 
که در کاراست ما را نیست حاجت حقتعالی را 
بود تاویل این مصراع حافظ آنچه من گفتم 
باب ورنگ وخال وخط چه حاجت روی زیبا را 
نباشد لطف او با ما چه سود از زهد و از تقوی 
چوباشد لطف اوبا ما چه حاصل زهدوتقوی را 
ولی ما را بباید طاعت و تقوی و اخلاصی 
ادب باید رعایت کرد امر حق تعالی را 
بلی ما را نباشد کار بارّد و قبول او 
که او بهتر شناسد خبث و طیب و طینت ما را 
بترس از آنچه در اول مقدر شد برای تو 
باهل معرفت بگذار بس حل معما را 
بیاخاموش شو ای فیض از این اسرار و دم در کش 
که کس نگشود و نگشاید بحکمت این معما را
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۵
شود شود که شود چشم من مقام ترا
شود شود که بینم صباح و شام ترا 
 شود شود که شوم غرق بحر نور شهود
بدیده تو به بینم مگر بکام ترا 
 شود شود که نهم روی مسکنت بر خاک 
بدرگه تو و خوانم علی الدوام ترا 
شود شود که دل و جان و تن کنم تسلیم
برای خویش نباشم شوم تمام ترا 
 شود شود که سراپا چو دام چشم شوم
بدین وسیله مگر آورم بدام ترا 
 شود شود که نهم دل بجست جوی وصال
بدیده پویم و جویم علی الدوام ترا 
شود شود کو سرفیض در ره تو رود 
که تا بکام رسد هم شود بکام ترا
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۶
درآ در عالم معنی نظر کن سوی این صحرا 
که گل گل بشکفا دل گل خود روی این صحرا 
جهان معنیست ان ارض واسع کان شنیدستی 
بیا هجرت کن از اقلیم صورت سوی این صحرا 
معطر دارد از بوی گل قدسی جهانی را 
بیا ای جان من فیضی ببر از بوی این صحرا 
درینصحراست آهوئیکه از شیران رباید دل 
زهی صیادی چشم خوش آهوی این صحرا
بیا ای آنکه خاری در دلت از حسن گلروئیست 
بسوزان خار دل در نور آتش خوی این صحرا 
بیا ای آنکه در زنجیر زلفی بسته داری دل 
گشاد دل بجو از وسعت دلجوی این صحرا 
بیا ای آنکه وسواس بتی شوریده ات دارد 
دلترا شستشوئی ده در آب جوی این صحرا 
چه در کوی بتان افتاده کوکو میزنی دلتنگ 
گشایشرا اگر گوئی سپاری کوی این صحرا
گشاد سینهٔ فیض از گشاد روی این صحرا 
بحسن دلبران کی میدهد یکموی این صحرا
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۷
بهل ذکر چشمان خونریز را 
بمان فکر زلف دل آویزرا 
دل و جان بیاد خدا زنده دار 
بحق چیز کن این دو ناچیز را 
اگر مستی آرزو با شدت 
بکش ساغر عشق لبریز را 
زحق عشق حق روز و شب میطلب 
بزن بر دل این آتش تیز را 
گذر کن زشیرین لبان حجاز 
بیاد آر فرهاد و پرویز را 
بجد باش در طاعت شرح و عقل 
مهل رسم تقوی و پرهیز را 
مکدر چو گردی بخوان شعر حق 
حق تلخ شیرینی آمیز را 
بروز دلت غم چو زور آورد 
بجو مطرب شادی انگیز را 
چو در طاعت افسرده گردد تنت 
بیاد آر عباد شبخیز را 
بدل میرسان دم بدم یاد مرگ 
چو بر مرکب آسیب مهمیز را 
چو رازی نهی با کسی درمیان 
بپرداز از غیر دهلیز را 
حجابت زحق نیست جز چیزو کس 
حذر کن زکس دور کن چیز را 
نماند آدمی خو بپالیز دهر 
بگاوان بماندند پالیز را 
خدایا اگر چه نیرزد بهیچ 
بچیزی بخر فیض ناچیز را
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۸
بده ساقی آن جام لبریز را
بده بادهٔ عشرت انگیز را
میی ده که جان را برد تا فلک
درد کهنه غربال غم بیز را
چه پرسی زمینا و ساغر کدام
بیک دفعه ده آن دو لبریز را
گلویم فراخست ساقی بده
کشم جام و مینا و خم نیز را
اگر صاف می می نیاید بدست
بده دردی و دردی آمیز را
در آئینهٔ جام دیدم بهشت
خبر زاهد خشگ شبخیز را
پریشان چو خواهی دل عاشقان
برافشان دو زلف دل آویز را
بشرع تو خون دل ما رواست
اشارت کن آن چشم خونریز را
چه با غمزهٔ مست داری ستیز
بجانم زن آن نشتر تیز را
دل فیض از آن زلف بس فیض دید
ببر مژده مرغان شبخیز را
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۹
از دو عالم دردت ای دلدار بس باشد مرا 
کافر عشقم اگر غیر تو کس باشد مرا 
با تو باشم وسعت دل بگذرد از عرش هم 
بی تو باشم هر دو عالم یک قفس باشد مرا 
من نمیدانم چسان جانم فداخواهد شدن 
این قدر دانم نگاهی از تو بس باشد مرا 
عمر خواهم پایدار و جان شیرین بیشمار 
بر تو می افشانده باشم تا نفس باشد مرا 
هر کسی دارد هوس چیزی نخواهم من جز آنکه 
سرنهم در پای جانان این هوس باشد مرا 
توتیای دیدهٔ گریان کنم تا بینمش 
گر بخاک پای جانان دست رس باشد مرا 
جهد کن تا کام من شیرین شود از شهد وصل 
فیض تا کس دست بر سر چون مگس باشد مرا
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۰
از جمال مصطفی روئی بیاد آمد مرا 
وز دم و یس القرن بوئی بیاد آمد مرا 
فکرتم در سر معراج نبی اوجی گرفت
قرب حق سوی بی سوئی بیاد آمد مرا 
درکنار بحرعلم ساقی کوثر شدم 
از بهشت معرفت جوئی بیاد آمد مرا 
سوی وجه الله رهی میخواستم روشن چو مهر 
زاهل عصمت یک بیک روئی بیاد آمد مرا 
زلف بر رخسار خوبان دیده ام از سرکنه 
اهل ایمان را سر موئی بیاد آمد مرا
در شب تاری بدل نور عبادت چون نیافت 
روی حورائی و گیسوئی بیاد آمد مرا
فیض را در شاعری فکر کهن از یاد رفت 
در حقیقت فکرت توئی بیاد آمد مرا
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۱
وصل با دلدار میباید مرا 
فصل از اغیار می باید مرا 
چون نی ام از اصل خود ببریده اند 
نالهای زار می باید مرا 
من کجا و رسم عقل و دین کجا 
مست یارم یار می باید مرا 
بی وصال او نمیخواهم بهشت 
دار بعد از جار میباید مرا 
عشق از نام نکو ننگ آیدش 
عاشقم من عار می باید مرا 
عقل دادم بستدم دیوانگی 
شیوهٔ این کار میباید مرا 
تا بکی این راز را پنهان کنم 
مستی و اظهار میباید مرا 
سر زمن سر میزند بی اختیار 
محرم اسرار میباید مرا
گفتگو بگذار فیض و کار کن 
در ره او کار میباید مرا
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۲
آنچه را از بهر من او خواست آن آید مرا 
خواستش از راز پنهان ناگهان آید مرا 
سعی در تحصیل دنیا و فضولش بیهده است 
در ازل قدری که روزی شد همان آید مرا 
سوی مشرق گر روم یا راه مغرب بسپرم 
برجبینم آنچه بنوشته است آن آید مرا 
بر سرم گرچه نمیدانم چه خواهد آمدن 
اینقدر دانم که مردن بی امان آید مرا
هیچ تمهیدی نکردم بهر مهمان اجل 
با وجود آنکه دانم ناگهان آید مرا 
زندگانی شد تلف سودی نیامد زان بکف 
نیست از کس شکوه ام از خود زیان آید مرا 
هر که خیری میکند اضعاف آن یابد جزا 
میدهم جان در رهش تا جان جان آید مرا 
هر که بخشد جرمی از کس بگذرند ازجرم او 
میکنم من اینچنین تا آنچنان آید مرا 
هر که بر تن میفزاید نور جان کم میکند 
میگذارم فیض تن تا نور جان آید مرا
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۳
یکنفس بی یاد جانان بر نمی آید مرا 
ساعتی بی شور و مستی سرنمی آید مرا 
سربسر گشتم جهانرا خشک وتر دیدم بسی 
جز جمال او بچشم تر نمی آید مرا 
هم محبت جان ستاندهم محبت جان دهد 
بی محبت هیچ کاری بر نمی آید مرا 
شربت شهد شهادت کی بکام دل رسد 
ضربتی از عشق تا برسر نمی آید مرا 
جان بخواهم دادآخر در ره عشق کسی 
هیچ کار از عاشقی خوشتر نمی آید مرا 
تانفس دارم نخواهم داشت دست ازعاشقی 
یکنفس بی عیش و عشرت سرنمی آید مرا
غیروصف عاشق و معشوق و حرف عشق فیض 
درّی از دریای فکرت بر نمی آید مرا 
گر سخن گویم دگر از عشق خواهم گفت و بس 
جز حدیث عشق در دفتر نمی آید مرا
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۴
آفتاب وصل جانان بر نمی آید مرا 
وین شب تاریک هجران سرنمی آید مرا
دل همیخواهد که جان در پایش افشانم ولی 
یکنفس آن بیوفا بر سر نمی اید مرا 
طالع شوریده بین کان مایهٔ شوریدگی 
بی خبر یکبار از در در نمی اید مرا 
ازطرب شیرینترست آن نوش لب لیکن حسود
قامت چون نخل او در بر نمی آید مرا 
بخت بدبین کز پیامی خاطر ما خوش نکرد 
آرزوئی از نکویان بر نمی آید مرا 
زرد شد برک نهال عیش در دل سالهاست 
لاله رخساری بچشم تر نمی آید مرا 
من زرندی و نظر بازی نخواهم توبه کرد 
هیچ کاری فیض ازین خوشتر نمی آید مرا
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۵
ای که در این خاکدان جان و جهانی مرا 
چون بروم زین سرا باغ و جنانی مرا 
جان مرا جان توئی لعل مرا کان توئی 
در دل ویران توئی گنج نهانی مرا 
آنکه بدل میدمد روح سخن هردمم
تا نزند یکنفس بی دمش آبی مرا 
شب همه شب تابصبح همنفس من توئی 
روز چو کاری کنم کار و دکانی مرا 
تا که بمحفل درم با تو سخن میکنم 
چونکه بخلوت روم مونس جانی مرا 
یکنفس ازپیش تو گر بروم گم شوم 
چون بتو آرم پناه امن و امانی مرا 
گر تو برانی مراجان زفراقت دهم 
جان بوصالت دهم گر تو بخوانی مرا 
گه به وصالم کشی گه ز فراقم کشی 
گاه چنینی مرا گاه چنانی مرا 
فیض بتو رو کند رو چو بهرسو کند 
نور تو عالم گرفت قبله از آنی مرا
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۶
ترا سزاست خدایی نه جسم را و نه جان را
تو را سزد که خودآیی نه جسم را و نه جان را
تویی تویی که تویی و منی و مایی و اویی
منی نشاید و مایی نه جسم را و نه جان را
تویی که تای ندارد وحید و فردی و یکتا
نبود غیر دوتایی نه جسم را و نه جان را
تو را رسد که در آیینهٔ رسالت احمد
جمال خویش نمایی نه جسم را و نه جان را
تو را رسد به نسیم کلام آل محمد ص
زر از چهره گشایی نه جسم را و نه جان را
تو را رسد که هزاران هزار نقش بدایع
ز کلک صنع نمایی نه جسم را و نه جان را
ترا رسد که دو صدساله زنگ کفر و گنه را
ز لوح دل بزدایی نه جسم را و نه جان را
ترا رسد که چو جا نشد ز جسم جسم ز هم ریخت
دگر اعاده نمایی نه جسم را و نه جان را
ترا رسد که در آیینهٔ نعیم و عقوبت
به لطف و قهر در آیی نه جسم را و نه جان را
به لطف خویش ببخشا اسیر قهر خودت را
چو نیست از تو رهایی نه جسم را و نه جان را
نه‌ایم از تو جدا موج‌های بحر وجودیم
نباشد از تو جدایی نه جسم را و نه جان را
ز ما و من چون بپرداخت فیض خانهٔ دل را
تو را رسد که در آیی نه جسم را و نه جان را
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۷
اگر خرند زعشاق جان سوخته را 
روان بدوست برم این روان سوخته را 
کشد چو شعله زحرف فراق دوست نفس
کشم بکام خموشی زبان سوخته را 
زآتش دل من حرف در دهن سوزد 
کسی چگونه بفهمد بیان سوخته را 
خبر ببر ببر دلبر ای صبا و بگوی 
سزد که رحم کنی عاشقان سوخته را 
بگو زسوختگان آتشین رخان پرسند 
ترا چه شد که نپرسی فلان سوخته را 
زهم بپاش صبا قالبم بپاش افکن 
مهل که دفن کنند استخوان سوخته را 
بسوخت زآتش عشقش تنم طبیب برو 
دوا چگونه توان خستگان سوخته را 
فتاد آتش عشقش بدل زمن کم شد 
کجا روم زکه پرسم نشان سوخته را 
حدیث سوختگانست بهرخامان حیف
خبر کنید زمن همدمان سوخته را 
 دهان و کام و زبان سوخت زاولین سخنش 
بگو به فیض به بندد دهان سوخته را
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۸
بنواز دل شکسته‌ای را 
رحمی بنمای خسته‌ای را 
میکن چو گذر کنی نگاهی 
برخاک رهت نشسته‌ای را 
بیگانه مشو بخویش پیوند 
از هر دو جهان گسسته‌ای را 
سهلست کنی گر التفاتی 
دل بر کرم تو بسته‌ای را 
مگذار بدام نفس افتد 
از چنگل دیو جسته‌ای را 
با بار فتد بچنگ ابلیس 
با خیل ملک نشسته‌ای را 
مگذار شود بکام دشمن 
دل در غم دست بسته‌ای را 
مپسند دگر شود گرفتار 
بهر تو زخویش رسته‌ای را 
بی دانه و آب زار مگذار 
مرغ پر و پا شکسته‌ای را 
یا رب چه شود که دست گیری 
از پای فتاده خسته‌ای را 
فیض است وغم تو و دگر هیچ
وصلی از خود گسسته‌ای را 
 بسته است دل شکسته در تو 
بپذیر شکسته بسته‌ای را