mabidan/ganjoor huggingface dataset:
نشاط اصفهانی — مثنویات — شمارهٔ ۳۷
شهنشاه دریا دل ابر کف
ابر طبع او چه گهر چه خزف
جهانجوی و عادل شه دین پرست
جهان در یکی عزم بگشود و بست
بعالم حصاری متین از کرم
که دارد از او بسته پای ستم
بسالی همایون و فرخ بفال
سر سروران آن شه بی همال
که باروسیان جنگی آهنگ داشت
باین ره هم آهنگ آن جنگ داشت
در این عرصه ی دلکش دلربا
که آرد بتن جان شمیم صبا
به نه پرده زد قبه خرگاه او
چهارم فلک خر گه جاه او
در این دشت چندی بیاسود و ماند
از آن جای لشکر سوی روس راند
چو راندی ابر اشهب دیو تک
ملک از فلک خواندی الامرلک
بیفتاد ازین وادی این سورهش
براین تل که میبود منزلگهش
ز حکم وی این قصر پیراسته
چو قصر فلک یابی آراسته
چنان اندر این قصر افکنده نور
که در قصر گردون فروزنده هور
ملک چهره پوشاند از شرم او
فلک بی سکون رفت ز آزرم او
زمین گشت آرامگاهی چنین
فلک رشک آرد همی بر زمین
در او چون بپیوست سلک نشاط
گهر هم از آن بست کلک نشاط
بیدن قطعه بنگر که پا تا بسر
همی عقد بر عقد در و درر
بدان عقدها تا در او شهد بست
بهر عقد از آن عقد این عهد بست
بهر عقد او گر شماری لآل
دهد یاد آن سال فرخنده فال
جهانبان را جهانی دیگر است این
زمین و آسمانی دیگر است این
بهارش را زیان از دی نباشد
شرابش را خمار از پی نباشد
بگنج وی فنا را نیست دستی
که هرچ افزون دهد افزون ترستی
در آن گیتی که ملکی پایداراست
شهنشه باج گیر و تاجدار است
بسر تاجش ولی از گوهر خویش
ستاند باج لیک از کشور خویش
بدرگاهش کسی را راه باشد
که با وی خاطری آگاه باشد
از آن دریا که غواصش ضمیر است
در آن ایوان که از فکرش سریر است
چو خواهد طبع شه گوهر برآرد
چو خواهد رای خسروپا گذارد
پی ضبط گهر گنجور گردد
بپای دست او دستور گردد
نه هر کس در خور این کار باشد
نه هر سر لایق اسرار باشد
نشاط اصفهانی — مثنویات — شمارهٔ ۳۸
ستایش خداوند بخشنده را
فروزنده ی جان رخشنده را
پدید آور مهر و اردی بهشت
نگارنده ی چهر زیبا و زشت
جز او آفرین بر کسی کی نکوست
که هم آفرین آفریننده اوست
خرد پرور از پیکر خاک اوست
زبان ساز دی از برتاک اوست
چه مشکل چه آسان تواناست او
چه پیدا چه پنهان چو داناست او
از او گر بلندی و گر پستی است
اگر هوشمندی و گر مستی است
جز او نیست هستی و ما نیستیم
چو هستی جز او نیست ما کیستیم
بهر ذره مهر ضیا گستر اوست
بهر قطره دریای پهناور اوست
یکی نفخه از صنع او خواسته
جهان را چو باغی بر آراسته
بباغش فلک کرده نیلوفری
خرد را در آن دعوی عبهری
زهر نقصی آرد کمالی پدید
بهر زشتیی بر جمالی پدید
پی هر خزان اندر آرد بهار
اذا عسعس اللیل کاد النهار
چو از دستبرد خزان در چمن
نماند ز نسرین نشان وز سمن
در آرد نسیم بهاران بباغ
نه از خار ماند اثر نی ز زاغ
سهی سرو را سر فرازی دهد
بقمری سر نغمه سازی دهد
نوا بلبل از پرده ی گل زند
زهر گوشه گل راه بلبل زند
خروش آورد سیل از آهنگ رود
صبا سبزه در سبزه گیرد سرود
گل از شاخ اورنگی آرد بزیر
ز کیخسروی نغمه سازد صریر
ز کاخ عدم گل بشاخ آورد
پس آنگه ز شاخش بکاخ آورد
بایوان خرامد گل از طرف شاخ
ببستان خرامند خوبان ز کاخ
ز عکس گل و سنبل و روی و موی
درو دشت گردد پر از رنگ و بوی
بهر جا یکی سبزه رست از گلی
گلی بلبلی دلبری بیدلی
دگر ره چو بیند به بستان دل
نروید بجز خار طغیان ز گل
ز سر چشمه کشت دنیا و دین
بجوشد کمال و نجوشد یقین
یکی را فراعون رحمانیش
بخود برنهد نام یزدانیش
ندانسته نیک و بد کار خویش
فرو مانده در رنج و تیمار خویش
یکی پیکری سازد از سنگ و سیم
که اینست پروردگار قدیم
فرو گیرد آفاق را ظلم و جور
بدان تا رهاند ز بیداد دور
فرستد بهر قوم پیغمبری
نشاند بهر کشوری داوری
یکی بر خدا رهنمون و دلیل
یکی بندگان را پناه و کفیل
ز پیغمبران مهتری بر گزید
وزو چون فزونتر کمالی ندید
بر او وقف کرد آیت سروری
بر او ختم آیین پیغمبری
ز کشور خدایان با عدل و داد
بدین پادشه خاتم ختم داد
که تختش مصون بادو بختش فزون
خدایش پناه و نبی رهنمون
فرو مانده ام خیره در کار او
چه گویم که باشد سزاوار او
اگر ابر گویم گهر بارد او
اگر چرخ گویم درنگ آرد او
اگر بحر پیدا نشد ساحلش
اگر کوه سنگین نیامد دلش
اگر مهر زیباتر آمد بچهر
اگر ماه از وی ضیا دید مهر
اگر شاه بر وی سزاوار نیست
وزین برترم جای گفتار نیست
ای پرتو آفتاب سرمد
سلطان جهان جان محمد
در سایه ی مهر لایزالی
اینک چه زیان اگر هلالی
خوش باش که بخت بی زوالت
سد بدر بر آرد از هلالت
چشمان تواند یا دو آهو
آورده بصید گاه شه رو
یا در دو دریچه هندوانند
بر منظر شه نگاهبانند
آهوی تو در شکار شیران
هندوی تو خواجه ی امیران
زنجیر نهاده گیسوانت
شمشیر کشیده ابروانت
خورشید و مهت جلاجل مهد
بابخت تواست بخت را عهد
این بر سر عقل و کردن رای
وان بر رخ مهر عالم آرای
مهر تو همی ضیا فزا باد
در سایه ی سایه ی خدا باد
نشاط اصفهانی — مثنویات — شمارهٔ ۳۹
نفس شوم تو چاه تاریک است
راه شرع ار چه راست باریک است
عقل و علم آن چراغ و این روغن
بشب تیره راه از آن روشن
عشق پوینده مرکبی رهجو
باشد از ذکر تازیانه ی او
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۱
ناکامی من بود ز خودکامی‌ها
این سوختگی‌ها همه از خامی‌ها
تا کام دل دوست طلب کردم، شد
کام دل من روا ز ناکامی‌ها
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۲
این غصه و غم از پی چندین طرب است
ور هست غمی باز نشاط از عقب است
صبح از اثر شام و بهار از پی دی
بیند کس و پس غمین نشیند عجب است
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۳
این غصه و غم از پی چندین طرب است
وین انده و درد را نشاط از عقب است
آن روز چو شکر حق نکردی امروز
گر ناله و فریاد بر آری عجب است
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۴
بزم طرب آخر شد و پایان شب است
با نغمه ی چنگ و نی نویدی عجب است
شب رفت و صباح دولت اندر عقب است
شادی پی شادی طرب اندر طرب است
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۵
منظور طبیب آنکه بیمار تر است
شایسته ی عفو آنکه گنهکار تر است
از خاک مذلتش مگر بر دارند
افتادگی از بنده سزاوار تر است
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۶
رخسار تو خورشید جهان افروز است
گیسوی تو تیره شام مشک اندوز است
ابروی تو در میان هلالی ست مگر
کز یک سویش شب و ز یک سو روز است
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۷
گر با تو بود کس همه عالم راه است
ور بی تو رود جهان سراسر چاه است
با خاک سرو چاک گریبان پیوست
آن دست که از دامن تو کوتاه است
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۸
ساقی کامشب نشاط انگیخته است
زین باده که در ساغر ما ریخته است
غم سوزد و عمر سازد افزون گویی
با آب حیات آتش آمیخته است
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۹
پایی که بجان هر قدمی نقشی بست
زلفی که دلی از آن بهر تارش بست
دردا نگذارد که بدان سایم رخ
آوخ نپسندد که بدان آرم دست
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۱۰
با عهد تو چرخ را قراریست درست
کاید هر سال خوش تر از سال نخست
یا رب هرگز دلت جز آسوده مباد
کاسایش حلق در دل آسانی تست
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۱۱
ای قهر ازل سرشته با شمشیرت
وی حبس ابد نوشته بر زنجیرت
تبلیغ قضا فاتحه ی یرلیغت
تقدیر خدا خاتمه ی تدبیرت
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۱۲
گر ره بخدا جویی در گام نخست
نقش خودی از صفحه ی جان باید شست
گم گشته ز تو گوهر مقصود و تو خود
تا گم نشوی گمشده نتوانی جست
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۱۳
این جان که زتن هر دمش آزاری هست
گفتم که مگر ترا بوی کاری هست
ورنه بقفس چرا بماند مرغی
کز هر طرفش راه بگلزاری هست
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۱۴
یارم که نکویی همه باطلعت اوست
زنهار مگو که طالب روی نکوست
بر زشتی من عیب مکن نیک ببین
شاید که مراد دوست چنین دارد دوست
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۱۵
سر نیست که خم ز بار احسان تو نیست
یا گوی صفت در خم چو گان تو نیست
جز دست فنا که تا ابد کوته باد
دستی نه که امروز بدامان تو نیست
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۱۶
گویند کرا گرفتی از عالم دوست
گویم چه که هر چه هست در عالم اوست
او هست و جز او نیست بعالم جز نیست
او مغز و جهان نیست سراسر جز پوست
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۱۷
عمرم همه جز بکام خاطر بگذشت
یک روز مرا چو روز دیگر بگذشت
روزی نگذشت بر من از دولت عشق
کز روز دگر مرا نکوتر نگذشت
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۱۸
در بادیه ی عشق قدم محرم نیست
آنجا که وجود است، عدم محرم نیست
تا دوست نگردی نشوی محرم دوست
درنامه ی عاشقان قلم محرم نیست
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۱۹
کیوانت ستاده بر در ایوان باد
بهرام فتاده بر سر میدان باد
ناهید درون بزم و برجیس برون
مه بر سر مهر و تیر در فرمان باد
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۲۰
روزم گذرد بغم که شب کی آید
شب منتظرم که روز رخ بنماید
زین روز و شبم عقده ز دل نگشاید
روزی دگر و شبی دگر میباید
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۲۱
در وادی عشق اگر طلب باید کرد
آسایش و راحت از تعب باید کرد
با شادی و خرمی غمین باید بود
با غصه و اندوه طرب باید کرد
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۲۲
آنان که زجام عشق مدهوش شدند
از خاطر خویشتن فراموش شدند
از بهر شنیدن همه تن گوش شدند
بستند لب از حدیث و خاموش شدند
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۲۳
از وصل اگر حکایتی باید کرد
مشکل که بما عنایتی باید کرد
بردرگه عدل میبرندم ای فضل
وقت است اگر حمایتی باید کرد
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۲۴
در هجر تو گر دمی بکامم باشد
در وصل تو زندگی حرامم باشد
بی لعل لبت گر هوس باده کنم
خون دل خویشتن بجامم باشد
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۲۵
زانجا که نگاهش بمن افتاد رود
وز پی رومش چو آن پریزاد رود
صیاد نگر که میگریزد از صید
وین صید ببین کز پی صیاد رود
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۲۶
گفتم رویش گفت نهان خواهد بود
در مویش و مویش بمیان خواهد بود
گفتم سر ما و خنجر او گفتا
آن نیز نصیب دشمنان خواهد بود
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۲۷
شه نور جهان و سایه ی حق باشد
این سایه باصل خویش ملحق باشد
این زورق شاه است نمودار در آب
یا دریایی میان زورق باشد
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۲۸
در حضرت دوست خسته جانی خوشتر
آسوده دلی و بیزبانی خوشتر
گفتم دانم که من چه حد نادانم
گفتا این نیز اگر ندانی خوشتر
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۲۹
سر گر نه بپای اوست بی تن خوشتر
پا گر نه براه او بدامن خوشتر
آن ره که نه سوی اوست گمگشته نکوست
آن سوی که نه بکوی اوست بی من خوشتر
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۳۰
ای ساقی بخت جام نصرت برگیر
ای شاهد دولت از ظفر زیور گیر
ای چرخ ببر زمان غم را زمیان
از دور زمانه یک زمان کمتر گیر
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۳۱
آن دست که بود کوته از زلف تو باز
بشکست و شکسته بهتر آن زلف دراز
در گردن من چرا بباید بستن
دستی که نبود جز بدامان تو باز
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۳۲
ای دوست گداز یار بیگانه نواز
نازی زتو و جهان جهان عجز و نیاز
آتش بدلم زنی و گویی که مسوز
بینی که همی سوزم و گویی که بساز
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۳۳
رفتی بسر عشق تو پاینده هنوز
از دست غم تو دل پراکنده هنوز
تو جان منی و بی تو ای جان جهان
شرمم بادا که بی توام زنده هنوز
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۳۴
هم شیشه ی عقل را شکستی ای نفس
هم رشته ی عشق را گسستی ای نفس
پیمانه پر است یار پستی ای نفس
دل خون شد و آوخ که تو هستی ای نفس
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۳۵
از کثرت جیش خصم جستند سراغ
گفتیم به بخت شه نه ژاژ است و نه لاغ
بسیاری کوکب است در موکب صبح
انبوهی ظلمت است یا نور چراغ
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۳۶
سد بار خراب و باز آباد شدیم
ای بس که غمین شدیم و بس شاد شدیم
تا در کنف قید تو بردیم پناه
ازکش مکش زمانه آزاد شدیم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۳۷
امروز میان شهر دیوانه منم
در دهر بدیوانگی افسانه منم
بیگانه ز آشنا و بیگانه منم
مردود در کعبه و بتخانه منم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۳۸
گر بار دگر گذر بکویت فکنم
این دیده ی غمدیده برویت فکنم
یا دل که بجان رسیده گیرم ز تو باز
یا جان بلب رسیده سویت فکنم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۳۹
پیوند غمت تا بدل و جان بستم
از دل ببریدم و زجان بگسستم
اندوه ترا چه شکر گویم کز وی
از شادی و اندوه دو عالم رستم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۴۰
جانی که اسیر دست هجران دارم
خواهم که فدای پای جانان دارم
ای کاش بدامنش برآرم دستی
دستی کامشب سوی گریبان دارم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۴۱
آن بخت نداریم که فرزانه شویم
مقبول به کعبه یا به بتخانه شویم
برخیز که باز سوی میخانه شویم
جامی بزنیم و مست و دیوانه شویم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۴۲
از میکده میآیم و چندان مستم
کاگاه نیم که نیستم یا هستم
از خلوت عشق تو بدیوان خرد
سد جای فتم اگر نگیری دستم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۴۳
از عشق بسینه شعله ای افروزیم
از اشک بدیده موجه ای اندوزیم
شاید که ازین گرد بطالت شوییم
باشد که از آن پرده ی غفلت سوزیم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۴۴
با خود همه عیب و با جمال تو خوشیم
با خود همه نقص و با کمال تو خوشیم
با خود همه سر بسر ملالیم ولی
با یاد تو شاد و با خیال تو خوشیم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۴۵
ای خواجه ی جان وای خداوند دلم
از یاد تو بیشتر ز رویت خجلم
از من بحلی هر چه کنی یا نکنی
ای وای بمن اگر نسازی بحلم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۴۶
ای عشق آخر سخن پذیرت دیدم
آسوده و عاجز و فقیرت دیدم
چل سال همی لاف شنیدم از تو
آخر در دست عقل اسیرت دیدم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۴۷
من از کرمت بسی حکایت دارم
کی از ستمت دگر شکایت دارم
هرگز ستمی ندیده ام از تو بلی
ز اندازه فزون چشم عنایت دارم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۴۸
ای عشق آخر سخن گذارت کردم
آسوده و عاجز و نزارت کردم
چهل سال شنیده ام ز تو لاف و گزاف
آخر دردست عقل خوارت کردم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۴۹
از دوری تو تن نزاری دارم
جانی غمگین، دل فکاری دارم
در رهگذرت نشسته جان بر سر دست
برخیز و بیا که با تو کاری دارم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۵۰
امشب دگر ای دوست نه تنها مستم
دیوانه و مست هر چه خواهی هستم
چون دست نمیدهد که بوسم پایت
افتاده ام از پای که گیری دستم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۵۱
پیوند غمت تا بدل و جان بستم
از دل ببریدم وز جان بگسستم
اندوه تو را چه شکر گویم کزوی
از شادی و اندوه دو عالم رستم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۵۲
گر تیر غم تو را نشانیم چه غم
در عشق تو رسوای جهانیم چه غم
بدنامی و ننگ را ندانیم چه باک
وزغمناکی چو شاد مانیم چه غم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۵۳
جانی که اسیر دست هجران دارم
خواهم که فدای پای جانان دارم
ای کاش بدا منش در آرم روزی
دستی کامشب سوی گریبان دارم
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۵۴
ای خاک در دولت دارای جهان
بی زحمت خاکبوس ما شاد بمان
تنهای قوی بینی و سر های بلند
گو یک سر افکنده نباشد بمیان
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۵۵
روی تو نگاه خویش دیدن نتوان
وز دیدن تو طمع بریدن نتوان
کی دیده ببیندت که در دیده ی من
تو نوری و نور دیده دیدن نتوان
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۵۶
یارب از هر چه جز تو بیزارم کن
بی مونس و بی رفیق و بی یارم کن
اول از خویش بی خبر ساز مرا
وانگاه ز خویشتن خبردارم کن
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۵۷
بینم ز تو هر کجا نشانی تا من
از من اثری دگر نماند با من
من با تو دمی زیست توانم حاشا
باید که درین خانه تو مانی یا من
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۵۸
از آتش غم سوخت سراسر دل من
یک بار تو را نسوخت دل بر دل من
آتش در سنگ باشد این طرفه که هست
از سنگ دل تو آتش اندر دل من
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۵۹
بر چرخ هلال غره ی ماه است این
یا تیغ شهنشه فلک جاه است این
ناگشته عیان زدیده ها گشت نهان
نی نی غلطم کوکب بد خواه است این
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۶۰
تا چند ز گیسوان گره بگسستن
وز خشم با بروان گره بر بستن
با عجز خود آزموده ام خشم ترا
آخر تو شوی خسته ازین دل خستن
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۶۱
ما هیچ نداریم پسند دل تو
جز یک دل و آن نیز بود منزل تو
گر هیچ نداریم بغیر تو، خوشیم
غیر از تو چه باشد که بود قابل تو
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۶۲
هستیم من و تو تا بیاد من و تو
حاصل نشود دلا مراد من و تو
از روز ازل جرم همه از من و توست
حق گیرد از من و تو داد من و تو
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۶۳
بیگانه ز خویش و آشنا با غم تو
گشتم در دل گرفت جانا غم تو
برخاستم از سر دو عالم یکبار
جز دل که نشسته بود آنجا غم تو
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۶۴
بادا تا هست روز شب و طلعت شاه
هم زیب شبستان و هم آرایش گاه
مهر است و بروز گیتی افروزد مهر
ماه است و بشب انجمن آراید ماه
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۶۵
در کار جهان نیستی از هستی به
بی دانشی و بیخودی و مستی به
جویم ز چه برتری که از بام جهان
باید چو فتاد عاقبت، پستی نه
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۶۶
ای عشق تو راحت دل و جان بودی
در پیش تو هر مشکلی آسان بودی
میخواندندت کفر و تو ایمان بودی
میگفتندت درد و تو درمان بودی
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۶۷
فارغ ز غم سود و زیانم کردی
آسوده ز محنت جهانم کردی
ای عشق ترا چه شکر گویم که چنانک
میخواستم آخر آنچنانم کردی
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۶۸
گر دل داری بدست جز یار مجوی
ورنه بجز از رضای دلدار مجوی
چون دل بکسی دهی ز جان هم بگذر
چون یار بجستی دگر اغیار مجوی
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۶۹
با قدر تو نام اوج گردون ننگی
با جاه تو وسعتگه عالم تنگی
با عدل تو احتساب کسری ظلمی
با رای تو مرات سکندر زنگی
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۷۰
امروز چها باین جفا کش کردی
باز این دل خسته را مشوق کردی
با غیر بگرمابه شدی و زغیرت
چشمم پر آب و دل پر آذر کردی
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۷۱
خواهی که کشی خنجر و زارم بکشی
از کرده مرا که شرمسارم بکشی
سد بار فزون چو بیگناهم کشتی
یکره چه شود گناهکارم بکشی
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۷۲
وقتست که بر من ای نسیم سحری
رحم آری و بر ساحل رودی گذری
زان خاک بدین چشم غباری آری
زین چشم بدان رود درودی ببری
نشاط اصفهانی — رباعیات — شمارهٔ ۷۳
غمگین از غم مباش و شاد از شادی
یکسان بادت خرابی و آبادی
آنرا که بمهر خواجه دل در بند است
فرقی نکند بندگی و آزادی
نشاط اصفهانی — دوبیتی‌ها — شمارهٔ ۱
غما ز اندازه بیرون میشدی کاش
دلا پر خون شدی، خون میشدی کاش
تنا از پای تا سر خستی ای جان
ازین ویرانه بیرون میشدی کاش
نشاط اصفهانی — دوبیتی‌ها — شمارهٔ ۲
اگر در خیمه یا در محملی تو
اگر بر ناقه یا در منزلی تو
بدل نزدیکتر باشی تو از دل
که هم اندر تو دل هم در دلی تو
نشاط اصفهانی — دوبیتی‌ها — شمارهٔ ۳
به کس نه دوست او نه دشمن است او
یکی چابک حریف پرفن است او
اگر تو گلبنی ابر بهار است
وگر خاری شرار گلخن است او
نشاط اصفهانی — دوبیتی‌ها — شمارهٔ ۴
ابروی نگار چون کمان است
زلفین وی اندر او دخان است
ابروی مقرنس اندر آنست
گویی که کمان قبطیان است
نشاط اصفهانی — دوبیتی‌ها — شمارهٔ ۵
گیسوی تو عنبرین شمیم است
بوی تو ز خلد یک نعیم است
چشمت ز خمار چون سقیم است
دل در بر او به ترس و بیم است
نشاط اصفهانی — دوبیتی‌ها — شمارهٔ ۶
فریاد من از زمانه بگذشت
بر زلف نگار شانه بگذشت
ابروی کمان یار بر دست
تیریست که از نشانه بگذشت
نشاط اصفهانی — دوبیتی‌ها — شمارهٔ ۷
ای کرده نظر بدست مردم
در خویش مرا نموده ای گم
در زیر مقرنس نگون خم
هر لحظه بخاک میزنی دم
نشاط اصفهانی — دوبیتی‌ها — شمارهٔ ۸
ای دوست بیاد می ببالین
این خون دو دیده ی ترم بین
گویی که شده مقرنس عنین
داماد زمانه راست کابین
نشاط اصفهانی — دوبیتی‌ها — شمارهٔ ۹
ای زلف تو گشته همچو چوگان
گویی که دلم چو گوست در آن
از دست زمانه ام گریزان
افتانم و گاه گشته خیزان
نشاط اصفهانی — دوبیتی‌ها — شمارهٔ ۱۰
جان بر لب ماست در زمانه
از دست جفای این دو گانه
گویی ز مقرنس زمانه
نه جای بود مرا نه خانه
نشاط اصفهانی — دوبیتی‌ها — شمارهٔ ۱۱
نباشد از ره کین گر نمیدهد دادم
خوش است خاطر او بافغان و فریادم
بمهر غیر یقین کرده ای و دلشادم
که من ز چشم تو از این گناه افتادم
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۱ - خون تو در گردن ماست
دوش میگفت کسی گفت فلان خواجه مرا
که فلان از پی جاه و خطر و مسکن ماست
گفتم ار باز ببینیش بگو کای خواجه
مال و جاهت چه بود خون تو در گردن ماست
خواجه هشدار و میندیش و میاسا که فلان
با چنین بی زر و سیمی چه غم از دشمن ماست
زر و سیمی که بدان جیب و دل آراسته ای
مشت گردیست که بر خواسته از دامن ماست
خرمنی چند گر از زرع ضعیفان داری
حاصل هر دو جهان خوشه ای از خرمن ماست
جامه و فرش نوت قدر بیفزود ولی
اطلس عرش برین کهنه لباس تن ماست
چه دگر بر فرس و استر خود رشک بری
کاشهب چرخ روان بر اثر توسن ماست
راست تر خواهی ازین خواجه مرا با تو چه کار
آنچه در وهم تو گلزار تو شد گلخن ماست
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۲
بحریست بی کنار دل از عشق و هر زمان
از وی روان زدیده گهر بر کنار ماست
با هم چه وعده ها که بدادیم از و کنون
ما شرمسار دیده و دل شرمسار ماست
زاهد ز عیبجویی ما عیب او کنی
کاین است آنچه خواسته ی کردگار ماست
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۳
بردیم بکوی تو پناه از ستم چرخ
دیدیم که از چرخ ستمکارتری هست
آن کس که ز خود وز دو جهان بیخبر افتاد
از وی خبری گیر که باوی خبری هست
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۴
ای که گفتی وادی عشقش به سر پیموده‌ام
هرکه از پا سر شناسد زین رهش رفتار نیست
گر به پاداش وفا رسمست خوبان را جفا
بی‌وفا یار مرا با من جفا بسیار نیست
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۵
پاداش تلخها که از آن لب شنیده ام
جز بوسه ای بر آن دهن نوشخند نیست
صیدی که آرزوی رهایی کند نشاط
در صید گاه عشق سزاوار بندنیست
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۶
گفتم چو دیده دید چسان منع دل کنم
گفتا که منع دیده ز دیدار بایدت
گیرم رسید و حال تو دید و عنان کشید
آخر نشاط جرأت گفتار بایدت
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۷
طبیب از درد می‌پرسد من از درمان درد اما
نه من آگاه از دردم نه او آگه ز درمان است
دلیل ناتوانی در طریق عشق بس باشد
بهر گامی که ضعف افکندت از پا کوی جانان است
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۸
تاجان دهم زرشک بمن سر گران شدی
با غیر مهربانیت ای شوخ بس نبود
آیا کدام دلشده دنبال محمل است
امشب که این اثر بفغان جرس نبود
دادیم از جفای تو داد فغان بسی
اما چه سود جز تو کسی داد رس نبود
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۹
در هر دو جهان جز در میخانه ندیدیم
جایی که در آنجا نفسی شاد توان بود
گر از پی خرسندی اغیار نباشد
خرسند از آن شوخ به بیداد توان بود
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۱۰
زهی رفیع جنابی که درگه عالیت
سپهر را به بسیط زمین تشکل کرد
عروسی معنی طبعم بعقد نظم نداد
که جز بزیور مدح تواش تحمل کرد
رهی بخواستن قطعه از جناب تو دوش
پسی از تفکر بسیار بس تخیل کرد
که تا چگونه کند عرض این حدیث بتو
بسی تردد بنمود و بس تامل کرد
بدستیاری این قطعه ملتمس گردید
بپایمردی الطاف تو توکل کرد
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۱۱
چارهٔ بیداد خوبان یک تغافل بیش نیست
کار از بی‌طاقتی در عشق مشکل کرده‌اند
منع رندان زاهدا از عیب بدنامی مکن
زان که با سد خون دل این نام حاصل کرده‌اند
تا چه نیرنگ است در چشم فسون‌ساز بتان
کز نگاهی حکم سد بیداد باطل کرده‌اند
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۱۲
در وصلم و به هجر برم رشک غیر را
از نامه‌ای چو می‌شنوم یاد می‌کند
امروز اضطراب دگر داشت مرغ دل
صیادش از قفس مگر آزاد می‌کند
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۱۳
درون خانه جز بیرون در نیست
اگر بستند در یا در شکستند
چه ظلم است این خدا را کاندرین بزم
مراهم توبه هم ساغر شکستند
تو گر آرام جویی رام شو رام
که ما را از رمیدن پر شکستند
دل آهنگ شکستن کرد تا باز
کجا طرف کلاهی بر شکستند
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۱۴
عمری دوای در دل خویش جستمی
غافل از اینکه درد مرا خود طبیب بود
آسوده ایم ما زمکافات روزگار
کز هر چه خواست خاطر ما بی نصیب بود
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۱۵
میگفت بقاصد این جواب است
مکتوب مرا چو پاره میکرد
گویند که بیش از این اثرها
آه دل پر شراره میکرد
میکرد ولی نه در دل دوست
کی آه اثر بخاره میکرد
امروز نشاط باز از آن کو
میآمد و حامه پاره میکرد
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۱۶
از بیم او نگه نکنی سوی من خوش آن
کز شرم من نگاه نکردی بسوی غیر
بیند بغیر یارو بمن غیر و من ببرم
چشمی بروی یارم و چشمی بسوی غیر
یارب چه ظلم بود که گلشن تهی نگشت
از بانک زاغ و بزم تو از گفتگوی غیر
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۱۷
اگرچه مردنم از رشک دشمن آسان شد
ولی جداییم از دوست مشکل است هنوز
ببست و کشت به سد خواریم فکندو ببست
مرا امید ترحم ز قاتل است هنوز
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۱۸
ندانی بر چه می‌نوشم ندانی از چه می‌پوشم
همی‌بینی به کف جامی و در بر جامه‌ای دارم
نثار شکرین لعلت مرا شعری‌ست شورافکن
فدای پرشکنْ زلفت شکسته خامه‌ای دارم
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۱۹
حسرت شودم فزون چه حاصل
گیرم برخش نظاره کردم
چون خواست جواب نامه قاصد
گفتا که نخوانده پاره کردم
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۲۰
گوش بر حلقه ی زهاد ندارم تا هست
حلقه ی بندگی پیر مغان در گوشم
دیده ام از چه ندانم که گهر میریزد
سخنی بود بیاد از تو ولی در گوشم
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۲۱
گرفتم اینکه بدان لب نباشدم سخنی
تو خود نپرسی جانم بلب رسید از چه
بحیرتم که چرا خواجه ام بهیچ فروخت
اگر غلام نمیخواست میخرید از چه
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۲۲
اگرچه در به رویم از ستم ای پاسبان بستی
به این شادم که راه غیر هم زان آستان بستی
همین ای گریه نه مانع شدی از دیدن رویش
ره آمد شدن از کوی او بر کاروان بستی
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۲۳ - برخاستی و کناره کردی
پای دل خسته بستی آنگاه
سر رشته ی عهد پاره کردی
در دل چو نشستی از کنارم
بر خاستی و کناره کردی
هم شاد شد از تو غیر و هم من
مکتوب مرا چو پاره کردی
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۲۴
با تو هوس گلزار حیف است که در آن رخسار
با شمع شبستان به نه با گل بستانی
اول ورق حسن است هشیاری و دانایی
آخر سبق عشق است بیهوشی و نادانی
نومید نباید بود از دوست بدشواری
امید نباید داشت بر خویش در آسانی
نشاط اصفهانی — قطعات — شمارهٔ ۲۵
باشد بدل شکایت اگر از غمی ترا
باهیچکس مباد حکایت از آن کنی
گردوست است رنجه نماییش دل زغم
ور دشمن است خاطر او شادمان کنی
وین هم غم دگر که زبیهوده گفتنی
دلشاد دشمنان و غمین دوستان کنی
نشاط اصفهانی — غزلیات بازمانده — نیستی نیست عین هستی است
نیستی نیست عین هستی است
بس بلندیها نهان در پستی است
جیش عقل و خیل خود بینی شکست
وقت عیش و بیخودی و مستی است
عقده های زلف بگسستی زهم
یا که این عهدی که با مابستی است
در ره او پی سپر بی پایی است
دامن او در کف بی دستی است
نشاط اصفهانی — غزلیات بازمانده — گوشه ای از بهر آسایش بجز میخانه نیست
گوشه ای از بهر آسایش بجز میخانه نیست
چاره ی رنج دو عالم غیر یک پیمانه نیست
آنکه می بیند به بند عشق و پندم میدهد
گر چه من دیوانه ام، پیداست کو فرزانه نیست
آشنا دیدش نشاط از بسکه با بیگانگان
میخورد خون زین غم اکنون تا چرا بیگانه نیست
نشاط اصفهانی — غزلیات بازمانده — هزار خم بچشیدند و سرنگون کردند
هزار خم بچشیدند و سرنگون کردند
که صاف عقل گزیدند و در جنون کردند
گمان شهد ز خوان فلک مدار نشاط
که کاسه کاسه چشیدند و سرنگون کردند
ببین بدرگه شه کز درش بنات نبات
صلای جود شنیدند و سر برون کردند
نشاط اصفهانی — غزلیات بازمانده — شمیران
وقت من خوش که اگر کوه و اگر صحرا بود
بی وجودت نتوانم که دمی تنها بود
خاک ری خاصه شمیران که در آن موکب شاه
نزهت افزای بهشتی ست که در دنیا بود
آسمان گو دگر اینسان بتمتع مخرام
همه دانند قمر را نه بدان سیما بود
بوستان گو دگر اینگونه رعونت مفروش
همه دانند صنوبر نه بدان بالا بود
نشاط اصفهانی — غزلیات بازمانده — دیوانه‌ای کمتر
جهان را سیل اشکم گر کند ویرانه‌ای کمتر
اگر من هم نباشم در جهان دیوانه‌ای کمتر
ز بس پیمانه پیمودی شکستی جمله پیمان‌ها
نداری تاب ای پیمان‌شکن، پیمانه‌ای کمتر
غم دل با تو گر ناگفته ماند، افسانه‌ای کمتر
اگر دل هم شود خون از غمت، ویرانه‌ای کمتر
نشاط اصفهانی — غزلیات بازمانده — دل به دام زلف مشکین است باز
دل به دام زلف مشکین است باز
بستهٔ آن موی پرچین است باز
حلقه‌های زلف در روی نگار
زان دل رنجور غمگین است باز
می‌رود یار و به همراهش رقیب
یارب او را این چه آیین است باز
نشاط اصفهانی — غزلیات بازمانده — بار غم بر دل و دل بر سر زلفش ترسم
بار غم بر دل و دل بر سر زلفش ترسم
که گرانی کند و بگسلد این رشته زهم
ای نسیم سحر آهسته بر آن زلف گذر
که زگستاخی تو سلسله ها خورد بهم
گر توانی رخش ای شام بپوشان در زلف
ورنه با طلعت او شب نشود در عالم
باز وسواس خرد راه بدل جست ای عشق
قدمی جانب ما غمزدگان نه ز کرم
تو نشینی و نشان باز نماند زانده
تو خرامی و اثر باز نماند از غم
دست بگشای و ببین دل پی دل بر سروت
پای بگذار و ببین جان پی جان زیر قدم
تو و آن ناز که بر جور فزایی ز نیاز
من و آن عجز که بر مهر فزایم ز ستم
ای که یک لحظه غمینت نتوانم دیدن
از چه یا رب نپسندی تو مرا جز باغم
با خیال تو بهر لحظه خیالیست مرا
او همی لیس و لا گوید و من کان نعم
چه غم انگیز نشاطی تو برون روز ز بساط
تا رسد گنجی بی رنج و نشاطی بی غم