mabidan/ganjoor huggingface dataset:
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۷۶
گذشت آن گل و حسرت بیادگار گذاشت 
برفت از نظر عندلیب و خار گذاشت 
چو آسمان بسرم سایه فکند از لطف 
بعزتم ززمین بر گرفت و خوار گذاشت 
چشید ذوق وصالش چو دل نهان گردید 
ببرد لذت مستی ز سرخمار گذاشت 
ربود چون زمیان دل کناره کرد از من 
وفا و مهر بیکباره بر کنار گذاشت 
شکفت غنچه دل از گشاد چهره او 
ولی برشته جان عقده بی شمار گذاشت 
مثال زینت دنیاست حسن مهرویان 
خوش آنکه زین دو گذشت و باختیار گذاشت
بفیض گفتم خوبان وفا نمیدارند 
ببین چگونه ترا زارو دلفکار گذاشت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۷۷
بمرد رستم زال و زتن غبار گذاشت 
ببرد حسرت و عبرت بیادگار گذاشت 
خوشا کسی که چو رو کرد سوی او دنیا 
باختیار گذشت و باختیار گذاشت 
بدا کسی که طلب کرد و دل بدنیا بست 
باختیار گرفت و باضطرار گذاشت 
گذاشت هر که به جز کرد گار حسرت بود 
خوشا کسی که دلش را بکردگار گذاشت 
فلک نگردد الا بمدعای کسی 
که کار خویش بخلاق کار و بار گذاشت 
چو اختیار ندادند بنده را در کار 
خنک کسی که بمختار اختیار گذاشت
چو فیض هر که بدنیا نبست دل جان برد 
دعای خیر زنیکان بیادگار گذاشت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۷۸
عشق آمد و اختیار نگذاشت 
در کشور دل قرار نگذاشت 
از جان اثری نماند در تن 
وزخاک تنم غبار نگذاشت 
کیفیت چشم پرخمارت 
در هیچ سری خمار نگذاشت 
پنهان میخواست دل غمت را 
این دیدهٔ اشگبار نگذاشت 
تا جلوه کند درو جمالت 
اشگم در دل غبار نگذاشت 
عبرت نتوان گرفت از دهر 
چون فرصت اعتبار نگذاشت 
نشگفته بریخت غنچه دل 
تعجیل خزان بهار نگذاشت 
رفتم که بپاش جان فشانم
دستم بگرفت و یار نگذاشت
رفتم که کنم شکایت از فیض 
کوتاهی روزگار نگذاشت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۷۹
غنیمتی است دمی کان بفکر کار گذشت 
فتاد در سر این غم که روزگار گذشت 
نداشت درد ولی درد کرد بیدردی 
نکرد کار ولیکن بدرد کار گذشت 
بکار دوست نپرداخت لیک شد غمناک 
که روزگار چرا بی حضور یار گذشت 
بفکر کار فتادن دلیل هشیاریست 
تو مغتنم شمر آن دم که هوشیار گذشت 
تومغتنم شمر آن دم زبهر استغفار 
که آن هم ار نکنی کار زاعتذار گذشت 
تو وقت کار همان دان که فکر کارت هست 
مگو چه کار کند کس چه وقت کار گذشت 
بفکر کاری فتادی کنون بکن کاری
که وقت میگذرد نفخهای یار گذشت 
بگیر نفخهٔ از نفخ های ربانی 
وگرنه عمر تو امسال همچو پار گذشت 
بفکر کار فتادی بگنج ره بردی 
تو میر گنج شو اکنون که رنج مار گذشت 
بکار کوش و بمان فکر کارهان ای فیض
گذشت آنچه برین خاطر فکار گذشت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۸۰
بزهر آلوده مژگان خواهدم کشت 
طبیب من بدرمان خواهدم کشت 
ندارد هیچ پروائی دل من 
تغافلهای جانان خواهدم کشت 
بنازی یا نگاهی سازدم کار 
بلطفی با باحسان خواهدم کشت 
بخوابم دوش حرف وصل میگفت 
مگر امروز هجران خواهدم کشت 
ملامت گو چه میخواهد زجانم 
کرانی زین کرانان خواهدم کشت 
مگر اینان بشیرینی کشندم 
وگرنه زهر آنان خواهدم کشت 
برسوائی و شیدائی زن ای فیض
وگرنه درد هجران خواهدم کشت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۸۱
کار جان را تن ندادم روزگار از دست رفت 
دست در کاری نزد دل تا که کار از دست رفت 
جان نشد در کار جانان بار تن جان برنداشت 
دل پی هر آرزو شد کار و بار از دست رفت 
عمر در بیهوده شد صرف و نشد کاری تمام 
روزگار دل سر آمد روزگار از دست رفت 
پار میگفتم که در آینده خواهم کرد کار 
سربسر امسال وقتم همچو پار از دست رفت 
فرصت آن نیست ساقی باده در ساغر کنی 
تا کنی سامان مستی نوبهار از دست رفت 
کو تهی عمر ببن با آنکه بهر عبرتست 
تا گشودی چشم عبرت روزگار از دست رفت 
گوش بر گلبانگ بلبل تا نهادی گل گذشت 
چشم تا بر گل گشادی نوبهار از دست رفت 
وصل جانان گر شوی روزی بروزی یا شبی 
تا که شرمی بشکند لیل و نهار از دست رفت 
آمدم تا شهریار از شوق روی شهریار 
در نظاره شهریارم شهریار از دست رفت 
نقش عالم را بمان در وی نگاریرا بجو 
گر نظر برنقش افکندی نگار از دست رفت 
با دلم کردم قرار آنکه باشم برقرار 
چون بکوی او رسیدم آن قرار از دست رفت 
از متاع این جهان کردم غم او اختیار 
اختیار غم چو کردم اختیار از دست رفت 
جان من بگداختم در هجر رویت چارهٔ 
چارهٔ تا میکنی فکر این کار از دست رفت
گفت گو بگذار با خلق و بحق رو آر فیض
پا بکش از صحبت اغیار یار از دست رفت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۸۲
چو دل قرار در آن زلف بیقرار گرفت 
جنون عشق زدست دل اختیار گرفت 
قرارگاه بسی جستم و نشد حاصل 
به بی قراری آخر دلم قرار گرفت 
سپاه حسن بفن ملک دل گرفت از من 
باختیار ندادم به اضطرار گرفت 
زعلم دم نزنم یاز عقل لاف دگر 
که هر چه بود مرا زین متاع یار گرفت 
مراز کشتهٔ امسال هیچ نیست بدست 
زپیش حاصل صدساله عشق یار گرفت 
در آن بدم که مگر پی بسر کار برم 
که سرّ کار زدستم عنان کار گرفت 
بر آن شدم که زدهر اعتبار بستانم 
چنان شدم که زمن دهر اعتبار گرفت 
خیال بستم کز دل غبار بزدایم 
ازین خیال که بستم دلم غبار گرفت 
بیا بیا زسخن های فیض فیض ببر 
که هر چه گفت و نوشت او زکردگار گرفت
زپیش خویش نگوید حدیث و بنویسد 
که در طریق ادب راه هشت و چارگرفت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۸۳
هر که در دوست زد دامن احسان گرفت 
و آنکه در دوستی مایة عرفان گرفت 
دوستی کردگار معرفت آرد بیار 
هر که از این تخم کشت حاصل از آن گرفت 
ار در احسان هر انک روی بمقصود کرد 
دید جمال خدا حسن زاحسان گرفت 
هر که بدو داد تن مایة ایمان ستد 
وانکه بدو داد دل در عوضش جان گرفت 
آنکه بدو داد جان زندة جاوید شد 
عمر دو روزینه داد عمر فراوان گرفت 
هر که زدنیا گذشت لذت عقبی چشید 
وانکه زعقبی گذشت کام زجانان گرفت 
آنکه باخلاص داد در ره او هر چه داشت 
قطره بدریا گذشت بهره زعمان گرفت 
نیک و بد هر که هست سوی خودش عایدست 
هر چه در امروز کرد روز جزا آن گرفت
در ره عرفان و عشق فیض بسی سعی کرد 
تا که بتوفیق حق عشق زعرفان گرفت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۸۴
بر سر راهش فتاده غرق اشگم دید و رفت 
زیرلب بر گریهٔ خونین من خندید و رفت 
از دو عالم بود در دستم همین دین و دلی 
یکنظر دردیده کردآن هر دون را دزدید و رفت
گرچه دل از پا درآمد در ره عشقش ولی 
اندرین ره میتوان در خاک و خون غلطید و رفت
بر سربالینم آمد گفتمش یکدم بایست 
تا که جان بر پایت افشانم ز من نشنید و رفت 
جان به لب آمد ز یاد آن لبم لیکن گرفت 
از خیالش بوسهٔ دل جان نو بخشید و رفت
این جهان جای اقامت نیست جای عبرتست 
زینتش را دل نباید بست، باید دید و رفت 
فیض آمد تا ز وصل دوست یابد کام جان 
یک نظر نادیده رویش جان و دل بخشید و رفت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۸۵
دوش از من رمیده می‌رفت
دامان ز کفم کشیده می‌رفت
می‌رفت و مرا به حسرت از پی
دریا دریا ز دیده می‌رفت
می‌رفت به ناز و رفته‌رفته
آرام دل رمیده می‌رفت
می‌رفت و دل شکسته از پی
نالان نالان تپیده می‌رفت
می‌رفت و روان روان به دنبال
تن در عقبش خمیده می‌رفت
می‌رفت سرور و شادمانی
از سینه مرا و دیده می‌رفت
می‌رفت به یاد هجرش از پی
هوش از سر من پریده می‌رفت
می‌رفت و فغان من به دنبال
او فارغ و ناشنیده می‌رفت
می‌رفت و منش فتاده در پی
صد پرده من دردیده می‌رفت
می‌رفت و جهان جهان تغافل
گفتی که مرا ندیده می‌رفت
می‌رفت به صدهزار تمکین
سنجیده و آرمیده می‌رفت
کس سرو چمن چمان ندیده است
آن سو روان چمیده می‌رفت
حیف است که بر زمین نهد پای
ای کاش فرا ز دیده می‌رفت
بس فیض ز رفتنش غزل کاش
در آمدنش قصیده می‌رفت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۸۶
از من و ما نمی توانم گفت 
صفت لا نمی توانم گفت 
شمهٔ گر بگویم از اسما 
از مسمی نمی توانم گفت 
وصف آن بیجهت مپرس از من 
حرف بی جا نمیتوانم گفت 
گفتنی نیست وصف او نه همین 
من تنها نمی توانم گفت
سخن از راز دل مپرس که من 
این سخن ها نمیتوانم گفت 
گفته بودم که گویمت غم دل 
گفتم اما نمیتوانم گفت 
پیش چشمم زبسکه موج زنست 
حرف دریا نمیتوانم گفت 
بر دلم بسکه تنگ شد زغمش 
حرف صحرا نمیتوانم گفت 
از من مست حرف عقل مپرس 
که من اینها نمیتوانم گفت 
این بلاها که فیض دید از عشق 
هیچ جا وا نمی توانم گفت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۸۷
من کجا جان برم زدست غمت 
وه که با من چه میکند ستمت 
بغمت جان دهم که در محشر 
باشم از خیل گشتگان غمت 
چون شوم خاک در ره تو فتم 
تا قیامت سر من و قدمت 
غمزه ات گه ستم کند بر من 
داد من گاه خواهد از ستمت 
ستمت هر چه میکند کرمست 
حاشا لله چها کند کرمت 
ستمی دم بدم کرامت کن 
ای کرمها خجل بر ستمت 
سخن عشق چون تو بسی فیض
لوح سوزد ز آتش قلمت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۸۸
زشور عشق مرا در سرست شور قیامت 
تو ای که عشق نداری برو براه سلامت 
قیامتی است بهرگام راه عشق و بهشتی 
خنک کسی که قیامت بدید تا بقیامت 
کمان عشق حریفی کشد که باک ندارد 
شود اگر هدف صدهزار تیر ملامت 
هزار خوف و خطر هست گرچه در ره عشق 
ولی زعشق توان یافت عزو جاه و کرامت 
نبی زعشق نبی شد ولی زعشق ولی گشت 
زعشق یافت نبوت زعشق رست امامت 
چه عشق هست ترا هر چه هست در دو جهان 
چرا که عشق بود اصل هر دو کون تمامت 
حیات عشق و مماتست عشق و عشق نشورست 
نعیم عشق و جحیمست عشق و عشق قیامت 
حساب عشق و کتابست عشق و عشق ترازو 
صراط عشق و نجاتست عشق و عشق ندامت 
وسیله عشق ولوا عشق وعشق حوض و شفاعت 
درخت طوبی عشقست و عشق دار قیامت
لقای حق نبود غیرعشق پاک زاغراض 
چوفیض عشق بود زارنمیبری توغرامت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۸۹
جمال تو عرصاتست و قامت تو قیامت 
بجلوه آی و قیامت کن آشکار بقامت 
وصال تست بهشت و فراق تست جهنم 
وصال تست غنیمت فراق تست غرامت 
وصال تست سعادت فراق تست شقاوت 
وصال تست سلامت فراق تست سآمت 
دمی زعمر که آن بی لقای تو گذرانم 
تدارکش نتوانم نمود تا بقیامت 
ترا چه کم که مرا نیست تاب دیدن رویت 
زعجز شب پرهٔ آفتاب را چه ملامت 
ترا چه غم که بمیرد هزار همچو من از غم 
مراست غم که مبادا ترا کنند ملامت 
زمرگ باک ندارم در آن غمی که نشیند 
بخاکم ار گذری بر دلت غبار ندامت 
کرامتیست کسی را که میرد از غم عشقی 
چو غم غم تو بود میشود مزید کرامت 
اگر بلطف نوازی و گر بقهر گدازی 
نکوست هر چه بمن میکنی سریق سلامت 
شب فراق غمت لطفها که با دل من کرد 
حساب آن نتوان کرد تا بروز قیامت 
خدنگ غمزهٔ پی در پی تو روز وصالست 
تمام راحت دل شد چه معجز است و کرامت
بمیر در غم او فیض تا که جان بری از مرگ 
بباز در قدمش تا که سر بری بسلامت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۹۰
بالا بلایی قامت قیامت
شمشاد را کو این قد و قامت
در شام زلفت خورشید تابان
پنهان در آن شب روز قیامت
چوگان شد آن زلف بر خال یعنی
بردی ز خوبان گوی کرامت
زان غمزه گویم با چشم و ابرو
سحری سراپا چشمی تمامت
آن دل که باشد در شام زلفت
دیگر نخواهد صبح قیامت
شیرین‌لبانی شکردهانی
آرام جانی ای جان غلامت
آیی بر من روح روانی
برخیزی از جا شور قیامت
در جلوه آمد ای فیض آن یار
بگذر ز مسجد بگذار امامت
بگذر ز محراب بنمود ابرو
بگذارد آن را افراخت قامت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۹۱
روم از هوش اگر بینم بکامت 
ندارم طاقت شرب مدامت 
خیالت کَر بخاطر بگذرانم 
روم از خویشتن بیرون تمامت 
نمی یارم بنزدیک تو آمد 
که دورست از طریق احترامت 
نیم چون قابل بزم وصالت 
ببو خرسندم و تکرار نامت 
خوشا آن سر که در پای تو باشد 
خوشا آن چشم که بیند صبح و شامت 
بخود دیگر نیاید تا قیامت 
سری کو جرعه نوشد زجامت 
شود آزاد از دنیا وعقبی 
اگر مرغ دلی افتد بدامت 
مبارک طایری فرخنده مرغی 
که صبح و شام گردد گرد بامت 
چو برخاک رهی افتد گذارت 
نهم آنجا جبین بر نقش گامت 
کنم جانرا فدای خاک پایش 
کسی کارد بنزد من پیامت 
جهانی پر شود از نقل و باده 
کند چون ناقلی نقل کلامت 
سلامت در سلامت باشد او را 
که روزی گردش روزی سلامت 
ندانم تا چه مستی ها کند فیض
چه گوئی کیست یا چیست نامت 
 سخن کوته کنم تا کس نگوید 
که چند و چند ازین گفتار خامت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۹۲
رفتار آشوب بالا قیامت 
رفتار سر کن بنما قیامت 
پیدا شدی شد خورشید پنهان 
پنهان شدی شد پیدا قیامت 
این رستخیزی کامروز ماراست 
پیشش چه سنجد فردا قیامت 
در هر بن مو صد شور و غوغا 
از پای تا سر صد جا قیامت 
شد چون نشستی از دست دلها 
برخواستی شد بر پا قیامت 
در هر نشستت پنهان بهشتی 
در هر قیامت پیدا قیامت 
نزد رقیبی دور از محبان 
او را بهشتی ما را قیامت
فیض ارنگوید جز حرف خوبان 
ممنون اوئیم ما تا قیامت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۹۳
من نروم ز پیش تودست منست و دامنت 
نوش منست نیش تودست منست و دامنت 
خواه مرا به تیر زن خواه ببر سرم زتن 
دست ندارم از تو من دست منست ودامنت 
چون شوم از تو من جدا دامن توکنم رها 
از بر تو روم کجا دست منست و دامنت 
بندگی تو بس مرا ذکر تو هم نفس مرا 
نیست بجز توکس مرادست منست ودامنت
عشق تو رهبر منست لطف تو یاور منست 
دست تو بر سرمنست دست منست و دامنت 
چشم منست و روی تو گوشم وگفتگوی تو 
پای منست و کوی تو دست منست و دامنت 
روی دل است سوی تو قوت دلست بوی تو 
مستیم از سبوی تو دست منست و دامنت 
قوت روان من توئی گنج نهان من توئی 
جان جهان من توئی دست منست و دامنت 
حسن تو بوستان من روی تو گلستان من 
مهر تو مهر جان من دست منست و دامنت 
مهر تواست جان من ذکر تو و زبان من 
وصف تو و بیان من دست منست و دامنت 
فیض بس است گفتگو برجه و دامنش بجو 
چون بکف آوری بگو دست منست ودامنت
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۹۴
جان ندارد جز تو کس یا مستغاث 
خسته را فریاد رس یا مستغاث 
خسته دل در غم تو بستهٔ
چند ناله چون جرس یا مستغاث 
هر دمم خاری زند در دل خسی 
بکسلم زین خار و خس یا مستغاث 
مرغ جان را بال همت برگشای 
تا بپرد زین قفس یا مستغاث 
میرباید دل زمن هر دم بتی 
هم تو گیرش باز پس یا مستغاث 
محو خود کن فیض را تابی رخت 
بر نیارد یکنفس یا مستغاث
رحم کن بر بی دل بیچاره 
کو ندارد جزتو کس یامستغاث
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۹۵
شدیم بار کش ره زن هوا بعبث 
وفا بعهد نکردیم با خدا بعبث 
براه حق نزدیم از سر وفا قدمی 
بجد وجهد شدیم از پی هوا به عبث 
عنان خود بکف آرزوی دل دادیم 
تمام صرف هوس گشت عمر ما بعبث 
زبهر دنیی کانرا اساس پر نقشی است 
بسی بدوش کشیدیم بارها به عبث 
گذاشتیم زکف زاد آخرت را خام 
بسوختیم به بیکار خویش را به عبث 
فتادی از پی لذات بی بقا شب و روز 
تمام عمر تو ای فیض شد هبا بعبث 
گمان ندارم ازین بحر بیکران برهیم 
چو میزنیم در این موج دست و پا بعبث
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۹۶
دلی که عشق ندارد وجود اوست عبث 
چو پرتوی ندهد شمع دور اوست عبث 
وجود خلق برای پرستش حقست
کسی که حق نپرستد وجود اوست عبث 
کسی که سود و زیانش نه در ره عشق است
زیان اوست بسی سهل و سود اوست عبث 
عبادتت نکند سود معرفت چون نیست 
چو جامه را نبود تار و پود اوست عبث 
گمان مبر زسراب جهان شوی سیراب 
که هر چه بود ندارد نمود اوست عبث 
بیا عبادت حق کن زباطلان بگریز 
که مهر باطل باطل درود اوست عبث 
اگرنه فیض برای خدا سخن گوید 
سخن سرائی او چون وجود اوست عبث 
خموش باش محیط جهان پر از سخن است 
ببحر هر که گهر ریخت جود اوست عبث
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۹۷
هر آنچه بود ندارد وجود اوست عبث 
چو جامه را نبود تار و پود اوست عبث 
به بزم نغمه سرایان چو کاسهٔ طنبور 
سری که عشق ندارد سرود اوست عبث 
چو نیست روشنئی در دل آن گلست نه دل 
چو پرتوی ندهد شمع دود اوست عبث 
فغان چه سود دهد چون گمان وصلی نیست 
ندارد آنکه امیدی سرود اوست عبث 
چو زاهد از پی جنت ثنای حق گوید 
ثنای حق نبود آن درود اوست عبث 
چو در دلش نبود نور عشق و آه کشد 
چو چرب تر بود آن خشک و دود اوست عبث 
اگر نه پختگی عاشقان غرض باشد 
کجا جهنم و مؤمن درود اوست عبث 
اگر بدل نرسد دم بدم زحق فیضی 
نعیم هشت بهشت و خلود اوست عبث 
برای سنگدلان خون دل مریز ای فیض
بکوه هر که برد لعل جود اوست عبث
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۹۸
جز تنعم بغم یار عبث بود عبث 
هر چه کردیم جز این کار عبث بود عبث 
هر چه جز مصحف آن روی غلط بود غلط 
جز حدیث لب دلدار عبث بود عبث 
پی به منزلگه مقصود نبردیم آخر 
قطع این وادی خونخوار عبث بود عبث 
اشگ خونین بنگاهی بخریدند از ما 
کوشش چشم گهر بار عبث بود عبث 
هر چه بردیم زکردار هبا بود هبا 
هر چه بستیم زگفتار عبث بود عبث 
جنگ با نفس خطا پیشهٔ خود می بایست 
با کسان اینهمه پیکار عبث بود عبث 
خویش را کاش در اول بخدا می بستم 
از خودی این همه آزار عبث بود عبث 
هر چه گفتیم و شنیدیم خطا بود خطا 
غیر حرف دل و دلدار عبث بود عبث 
جز دل سوخته و جان برافروخته فیض
هر چه بردیم بدان یار عبث بود عبث
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۹۹
گذشت عمر تو امسال همچو پار عبث 
چرا چنین گذرانند روزگار عبث 
بسی نماند زعمر و بسی نماند زکار 
هزار حیف که بگذشت وقت کار عبث 
گمان مبر که ترا آفرید حق باطل 
گمان مدار که ترا ساخت کرد گار عبث 
تو آمدی بجهان تا روی بر جانان 
بکوش تا برسی خویش را مدار عبث 
تو جان هر دوجهانی و مقصد ایجاد 
عزیز من چه کنی خویشرا تو خوار عبث 
توخویشرا مفروش ای پسر چنین ارزان 
که بهر جنتی و میروی بنار عبث 
گرانبها و عزیز الوجود و بی بدلی 
نهٔ چنین سبک و بی بها و خوار عبث 
چو کردهای تنت مردهای جان دارد 
مدزد ایجان تن زاز کار و بار عبث 
غنیمتی شمر این یکدو دم که ماند ای فیض
بکار کوش و سخن در میان میار عبث
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۰۰
بمهر تو دادم دل و جان عبث 
بعشقت گرو کردم ایمان عبث 
زدین و دل من چه حاصل مرا 
گرفتی هم این را و هم آن عبث 
چه میخواهی از جانم ای بی وفا 
چه دای دلم را پریشان عبث 
دل اقلیم دین جلوه ات تاخت کرد 
بسی خانه شد از تو ویران عبث 
بیک عشوهٔ دل فریب خوشت 
دل عالمی شد پریشان عبث 
بجانت که دست از اسیران بدار
مکن جور بر ناتوانان عبث 
 دل من بود آن دل ای فیض بس
مریز اشگ بر روی سندان عبث
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۰۱
اگر از عشق حق بر سرنهی تاج 
ستانی زین جهان و زانجهان باج
وگر سردر ره عشقش ببازی 
سوی بر تارک هر سروری تاج 
خدا از عشق کرد آغاز عالم 
نبی از عشق جست انجام معراج 
سکون از عشق دارد کوه و صحرا 
خرد از عشق دارد بحر مواج 
گهی کم گه زیاد از عشق شد مه 
زعشق افروخت رخ خورشید و هاج 
زنور عشق دارد روشنی روز 
سیه از دود عشق است این شب داج 
زنور عشق شد معروف عارف 
زشور عشق شد منصور حلاج 
زعشق کعبه ریحانست و سنبل 
مغیلان گرزند بر دامن حاج 
چو فیض از عشق شد فیاض معنی 
سزد گر گیرد از اهل سخن باج
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۰۲
داغ دل عاشقان می نپذیرد علاج 
درد و غم جاودان می نپذیرد علاج 
آتش دل را کجا بحر کفایت کند 
سوز دل عاشقان می نپذیرد علاج 
هر که به اخلاص تر او خطرش بیشتر 
این خطر مخلصان می نپذیرد علاج 
تشنهٔ وصل تو ام گرسنهٔ لطف تو 
درد من از آب و نان می نپذیرد علاج
مونس بیکس توئی بی کسم و جز بتو 
بی کسی بی کسان می نپذیرد علاج 
کردن درمان چه سود اشگ چه باران چه سود
درد دل و سوز جان می نپذیرد علاج 
پخته نخواهند شد گر همه آتش شود 
خامی این زاهدان می نپذیرد علاج 
فیض تو خود را بسوز چشم زمردم بدوز 
خوی بد مردمان می نپذیرد علاج
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۰۳
عشق بری پیکران می نپذیرد علاج 
شورش دیوانگان می نپذیرد علاج 
تا نظر افکنده دین و دلت رفته است 
دلبری دلبران می نپذیرد علاج 
قصد دل وجان ما ، تا چه بایمان کنند 
فتنه این رهزنان می نپذیرد علاج 
برصف دلها زنند غارت جانها کنند 
این ستم شاهدان می نپذیرد علاج 
در دل خارا چه سان رخنه کند آب چشم 
این دل سنگین دلان می نپذیرد علاج 
سوزش دل کم نکرد اشگ چو باران من 
آتش عشق بتان می نپذیرد علاج 
فیض ازین قصه بس ناله مکن چون جرس 
عشق بآه و فغان می نپذیرد علاج
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۰۴
در تنم دل خون شد از دلهای کج 
سینه ام بریان شد از آرای کج 
میکند هر لحظه چندین فتنه راست 
این فسون دیو در دلهای کج 
از زبان این ، سخن در گوش آن 
میرود چون کفش کج در پای کج 
در بدن از دل سرایت می کند 
قوم کج دلراست سرتاپای کج 
چشمشان کج گوششان کج کج زبان 
فعلشان کج قولشان کج رای کج 
کج برآید بر زبان و چشم و گوش 
چون بود در سینها دلهای کج 
پیشوا چون کج بود پیرو کج است 
کج سرانرا نیست جز دمهای کج 
سوختم تاچند بینم زین خران 
انتصاب قامت دلهای کج 
از کجیهای کجان افلاک راست 
کجروی آئین و سر تا پای کج 
راستی خواهی نیارم دید فیض
بیش ازین دلهای کج آرای کج
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۰۵
این جهان بی بقا هیچست هیچ 
هر چه میگردد فنا هیچست هیچ 
گرجهانرا سر بسر بگرفته 
چون نمیماند بجا هیچست هیچ 
شد مرا یک نکته از غیب آشکار 
در دو عالم جز خدا هیچست هیچ 
گرنه سردر راه عشق او رود 
آن سرکمتر زپا هیچست هیچ 
گرنه صرف طاعت و خدمت شود 
حاصل این عمرها هیچست هیچ 
گرنه سوزد جان و دل در عشق او 
در تن این افسردها هیچست هیچ 
دل بعشق گلرخان ای دل مده 
مهر یار بی وفا هیچست هیچ 
صحبت بیگانگان بیگانگیست 
جز ندیدم آشنا هیچست هیچ 
گر سخن گوئی دگر از حق بگو 
فیض جز حرف خدا هیچست هیچ
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۰۶
من و یاد خدا دگر همه هیچ 
بندگی و فنا دگر همه هیچ 
شمع بیگانه پرتوی ندهد 
من و آن آشنا دگر همه هیچ 
صمدم بس بود دگر همه پوچ 
صحبت با خدا دگر همه هیچ 
دل پر درد و شاهد غیبی 
عشق مرد آزما دگر همه هیچ 
روی دل سوی فبله رویش 
مست جام لقا دگر همه هیچ 
باده مصطفای حق چه رسد 
از کف مرتضی دگر همه هیچ 
بمناجاتش ار شبی گذرد 
بس بود آن مرا دگر همه هیچ 
در دل شب چو شمع گریه و سوز 
طاعت بیریا دگر همه هیچ 
بی نیازی زخلق و صحت و امن 
دوری از ما سوی دگر همه هیچ 
گوشه خلوتی و یک دو سه کس 
ملک فقر و فنا دگر همه هیچ 
یکدوسه یار همدم هم درد 
هم یکی هم سه تا دگر همه هیچ 
فیض را بس پس از نبی و علی 
یازده پیشوا دگر همه هیچ
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۰۷
رام قتلی و ما علیه حباح
قتل عشاقه علیه مباح 
هر دلی کو اسیر عشقی شد 
نیست او را دگر امید فلاح 
تشنه بادهٔ وصال توام 
العطش یا حبیب هات الراح 
شب هجر تو جاعل الظلمات 
روز وصل تو فالق الاصباح 
از می وصل تو صبوح و غسوق 
مست و مخمور را غداه و رواح 
از نمکزار لعل شیرینت 
آب حیوان همی برند ملاح 
با من آنکن که مصلحت دانی 
که مرا در صلاح تست صلاح 
گر بسوزانیم ندارم باک 
ورکشی خون من تراست مباح 
تو نهٔ قابل وصال ای فیض
گفتگو را بمان مکن الحاح
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۰۸
یا ندیمی قم فان الدّیک صاح 
غن لی بیتاً و ناول کاس راح 
لست اصبر عن حبیبی لحظهٔ
هل الیه نظرهٔ منی تباح 
بذل روحی فی هواه هین
یحمد القوم السری عند الصباح 
رام قتلی لحظه من غیرسیف 
اسکرتنی عینه من دون راح 
قد کفتنی نظرهٔ منی الیه 
من بها لی فی غداه اورواح 
هام قلبی فی هواه کیف فاطمان 
راح روحی فی قفاه فاستراح 
لم یفارقنی خیال منه قط 
لم یزل هو فی فؤادی لایراح 
ان یشا یحرق فؤادی فی النوی 
اویشا یقتل له قتلی مباح 
لاتنج یا فیض اسرار الحبیب 
لیس فی شرع الهوی سریباح
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۰۹
دلا فیض بر از لقای صباح 
ببر عطر جان از هوای صباح 
ترا هر چه مشکل شود تیره شب 
بجو حل آن از هوای صباح 
صباحست مشکل گشای جهان 
صلاهر که دارد لقای صباح 
صباح از شبت میگشاید گره 
بدست آر مشکل گشای صباح 
نخستین قدومش دمی با خود آی 
سعادت ببر از خدای صباح 
نهد پای چون صبح شب را بسر 
سرآگهی نه بپای صباح 
دهد روشنائی دل و دیده را 
جمال خوش دلگشای صباح 
چو خواهی دل تیره را روشنی 
شبی زنده دار از برای صباح 
اگر بر نسیمش نهی دل دمی 
بری بوی جان از هوای صباح 
بود ساعتی از بهشت برین 
شب و روز بادا فدای صباح
کند روحرا تازه دریاب فیض
دم تازهٔ جان فزای صباح
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۱۰
چشم او کرد بقتلم تصریح 
نگهش کرد بعفوم تملیح 
سوی من کرد نگاه گرمی 
که در آن بود بوصلش تلویح 
کرد مژگانش اشارت با لب 
که بیفشان شکری با تملیح 
لب لعلش شکری داد بمن 
نمکین شکر شیرین ملیح 
سخنی رفت میان من و او 
باشارت به کنایت نه صریح 
بطمع شد دل من زان الطاف 
که مگر وعده اوهست صحیح 
دل چو بستم بوصالش گفتا 
می ندانی که بوصلیم شحیح 
گر نهد لب بلب فیض شود 
سخنانش همه شیرین و ملیح
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۱۱
خطیب عشق ندا کرد با زبان فصیح 
که خلق جمله مریضند و عاشق است صحیح 
زبان گشاد دگر بار بر سر منبر 
که اهل عشق جوادند و اهل زهد شحیح 
دگرچه خوش نگین گفت خلق بی نمکند 
مگر سری که زشور محبت است ملیح 
شجاع نیست مگر عاشقی که جان بخشد 
شود صحیح که گردد بتیغ عشق جریح 
بسروری رسد آخر زپافتاده عشق 
شود رفیع که افتد ز راه دوست طریح 
یمدح عاشق و معشوق و عشق در قرآن 
یحبهم و یحبونه کند تصریح 
ذلیل دوست بود عاشق و عزیز عدو 
اذله و اعزّه بفیض گفت صریح
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۱۲
خوش آن زمان که رود جان بدانسرای فراخ 
خوش آن نفس که برآید در آن هوای فراخ 
زغصه در قفس تنگ آسمان مردیم 
برون جهیم ازین تنگنا بجای فراخ 
به بند طایر جان اندرین قفس تا چند 
برون رویم و به پریم در هوای فراخ 
زجنس پرغم دنیای دون خلاص شویم 
رویم خرم و خوش دل بدان سرای فراخ 
نه جای ماست سرای پر از کدورت و غم 
رویم تا بطرب جای با صفای فراخ 
زچه چه یوسف کنعان برون رویم آزاد 
شویم پادشه مصر دلگشای فراخ 
چه یونس از شکم ماهی جهان برهیم 
برون رویم و بگردیم در فضای فراخ 
زتنگنای هیولای عالم اجسام 
سفر کنیم به اقلیم روح و جای فراخ 
چه مانده ایم درین تیره خداکدان ای فیض
چو جان ماست از آن جای با ضیای فراخ
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۱۳
نعیمی یا جحیمی جنتی ای عشق یا دوزخ 
شوی گاهی بهشت من شوی گاهی مرا دوزخ 
چه روی دوست بنمائی بهشت آنجا چه بنماید 
چه سوزی در فراق او دلمرا حبذا دوزخ 
گشائی چون در وصلم بهشت نقد می بینم 
چو بندی بررخم ایندرشود نقداین سرادوزخ 
اگر وصلست اگرهجران که دراد لذتی در غم 
مدام از عشق درجانم بهشتی هست یا دوزخ 
کسی دیده است یکجوهرگهی جنت شودگه نار 
دروهم این بود هم آن کجاجنت کجا دوزخ 
توباخودازهدادرجنک ومن باهردو عالم صلح
مراباشد جزا جنت ترا باشد سزا دوزخ 
غضب چون یابد استیلاترا سوزد بنقد اینجا 
وجود تو درآندم میشود نقد آنرا دوزخ 
چوفیض از دولت عشق از همه عالم بود راضی 
گذر چون افکند بر پل شود نارش هوا دوزخ
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۱۴
جز خدا را بندگی تلخ است تلخ 
غیر را افکندگی تلخست تلخ 
زیستن در هجر او زهرست زهر 
بی وصالش زندگی تلخست تلخ 
جز بعشقش نیست شیرین کام جان 
روحرا افسردگی تلخست تلخ 
گر نبودی مرک مشکل میشدی 
دربلا پایندگی تلخست تلخ 
از گناه امروز اینجا توبه کن 
برملا شرمندگی تلخست تلخ 
عمر جز در طاعت حق مگذران 
باطلانرا بندگی تلخست تلخ 
تا رسد در تو مدد کز فیض را 
در رهت واماندگی تلخست تلخ
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۱۵
کاش از جانان رسد پیغام تلخ 
تا کسی شیرین کند زان کام تلخ 
از لب چون شکرت ای کان لطف 
سخت شیرینست آن دشنام تلخ 
مستی من چون لب شیرین تست 
نیست از جام می گل فام تلخ 
زهر چشم تو دلم از کار برد 
وه چو شیرینست آن بادام تلخ 
زهر هجرت تلخ دارد کام من 
جز بوصلت خوش نگردد کام تلخ 
سهل و آسان مینماید از نخست 
عشق دارد عاقبت انجام تلخ 
بر لب من نه لب شیرین خویش 
تا نیارم برد دیگر نام تلخ 
فیض را شیرین نگوئی تلخ گوی 
هست شیرین از لبت دشنام تلخ
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۱۶
تا کی ز صلاح من و زهد تو بگویند
ای کاش برین شهرت بی‌اصل بمویند
تا کی چمن طاعت ما خوش بنماید
زین باغ ملائک گل اخلاص ببویند
بر نامه ما چند نویسند گناهان
کو اشگ ندامت که بدان نامه بشویند
داریم نهان سینهٔ از خلق ز خجلت
دانیم خدا داند این را چه بگویند
آرند گروهی حسنات از دل پر درد
ترسند که مقبول نیفتد چه بجویند
جا دارد اگر ما عمل خویش بسنجیم
زان پیش که از ذره و مثقال بجویند
امروز بیا تا گل توفیق بچینیم
فرد است که ز خاک تن ما خار بروید
ای فیض بیا در غم ارواح بموییم
زان پیش که در ماتم اجساد بمویند
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۱۷
اهتدوا بالعشق طلاب الرشد
گم شود آنکو ره دیگر رود
من بفتراک غم عشق کسی
بسته‌ام دل را بحبل من مسد
ای نگار می فروش عشوه‌گر
مست عشقت فارغ است از نیک و بد
شربتی زان لب بکام من رسان
تا بماند زنده جانم تا ابد
چشمهٔ خضر است آن نوش دهان
منع تشنه از زلالت کی رسد
اسقنی من فیک من عین الحیوهٔ
شربهٔ حیی بها عمر الابد
فیض را محروم از وصلت مکن
کو ندارد غیر عشقت مستند
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۱۸
آن شوخ که داد دلبری داد
در فن ستمگریست استاد
بنیاد مرا بخواهد او کند
کرده است دگر ستیزه بنیاد
از جور و جفاش کی برم جان
و ز بیدادش کجا برم داد
از غمزهٔ کافرش صد افغان
و ز دست غمش هزار فریاد
یک لحظه نمی‌رود ز یادم
یک لحظه نمیکند مرا یاد
باد است بگوش او حدیثم
آندم که رساندش بدو باد
خرم چو شوم دلش غمین است
گردم چو غمین دلش شود شاد
گر جان خواهد فدا توان کرد
ور دل خواهد بجان توان داد
بیهوده بگرد عقل گشتم
عشقست که داد را دهد داد
مهر معشوق و آتش عشق
در سینه فیض تا ابد باد