mabidan/ganjoor huggingface dataset:
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۸۱
به چشم شوخ رگ خواب تازیانه شود
که خاروخس چوبه آتش رسد زبانه شود
بهار رنگ خزان برکند در آخر حسن
به تیغ غمزه خط سبز موریانه شود
به نیکوان سر طومار شکوه باز مکن
که خواب حسن گرانسنگ ازین فسانه شود
به بلبلی که حیاتش ز بوی گل باشد
قفس چگونه گوارا ز آب ودانه شود
ز باده نرم نشد لعل او که هیهات است
کز آب آتش یاقوت بی زبانه شود
چنین که گل شده از برگ گوش سرتاپا
چگونه بلبل ماسیر از ترانه شود
مریز اشک به تحصیل رزف چون طفلان
که در گلو چوگره گشت گریه دانه شود
به هیچ جا نرسد هرکه همتش پست است
پرشکسته خس وخار آشیانه شود
شود ز وسعت مشرب بهشت خارستان
که جوش خلق به عارف شرابخانه شود
گناه کجروی توست ناامیدی تو
که تیر راست خطا کمتر از نشانه شود
چنان که غنچه شود نیمشب شکفته به باغ
شکفته بیش دل از باده شبانه شود
دهد به راهروان بال وپر سبکباری
پیاده پیشتر از کاروان روانه شود
نشست از دل من گریه گرد کلفت را
کجا ز موج زدن بحر بیکرانه شود
ز بردباری من سرکشی شود پامال
ز خاکساری من صدر آستانه شود
گشاده رویی گل عندلیب را صائب
درین شکفته چمن باعث ترانه شود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۸۲
اسیر عشق تو دلتنگ از الم نشود
حجاب خنده این کبک کوه غم نشود
کجا به درهم ودینار می شود معمور
به درد وداغ تو هر دل که محتشم نشود
ز حرف مردم عالم کشیده دار انگشت
که زود عمر تو کوتاه چون قلم نشود
کراست زهره تواند به گرد ما گردید
اگر کبوتر ما دور از حرم نشود
به زیر بار ستم روزگار خم سازد
ز بار طاعت حق قامتی که خم نشود
به سنگ کم نکند التفات مرد تمام
خداپرست مقید به یک صنم نشود
که رو نهاد به هستی که از پشیمانی
نفس گسسته به معموره عدم نشود
ز انقلاب توان برد جان به همواری
که آب آینه هرگز زیاد وکم نشود
شود ز گردگنه پاک سینه ای صائب
که غافل از نفس پاک صبحدم نشود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۸۳
ز وصل شوق دل داغدار کم نشود
گرسنه چشمی دام از شکار کم نشود
ز داغ لاله سیاهی نمی برد شبنم
ملال من ز می خوشگوار کم نشود
به آه وناله نفس سوختم ندانستم
که تلخکامی بحر از بخار کم نشود
هزار قاصد اگر ناامید برگردد
تردد دل امیدوار کم نشود
به هر چه رونکنی روی در تو می آرد
ز پشت آینه نقش ونگار کم نشود
کمند موج ز دریا چه می تواند برد
ز خط طراوت آن گلعذار کم نشود
صفای وقت میسر نمی شود صائب
ز آبگینه دل تا غبار کم نشود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۸۴
خوش آن زمان که در آیی ز در شراب آلود
ز خواب نازگران همچو چشم خواب آلود
چوشیشه خشک بود آب خضر در کامش
کسی که بوسه گرفت از لب شراب آلود
فغان که شرم محبت امان نداد مرا
که دیده آب دهم زان رخ حجاب آلود
ز بخت خفته مکن شکوه در طریقت عشق
که بخت خفته در اینجاست چشم خواب آلود
مگر در آینه جام عکس خود را دید
که رنگ عارض ساقی است آفتاب آلود
هزار خانه رساند به آب در یک دم
رخی که از عرق شرم شد گلاب آلود
شراب صرف بود زهر ناتوانان را
خوشم که لطف نکویان بود عتاب آلود
به گریه کوش که از داغ می نگردد پاک
به هیچ آب دگر دامن شراب آلود
ز خار وخس نفس برق بیشتر سوزد
به هیچ جا نرسد در سفر شتاب آلود
بشوی از دل صائب غبار غم زان پیش
که آب لعل تو از خط شود تراب آلود
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۸۵
سواد شب دل شب زنده دار می خواهد
زمین سوخته تخم شرار می خواهد
مگر به داغ عزیزان نسوخته است دلش
کسی که زندگی پایدار می خواهد
به دست نفس مده اختیار دل زنهار
که زنگی آینه خویش تار می خواهد
نیام دعوی شمشیر را کند کوتاه
زبان درازی منصور دار می خواهد
همان به است که قانع شود به دل خوردن
کسی که نعمت بی انتظار می خواهد
بجاست رفعت نام آوران پاک گهر
که هر که هست نگین را سوار می خواهد
چو غنچه مشت گریبان جمع کرده من
توجهی ز نسیم بهار می خواهد
به داغ ساخته نتوان فریب عاشق داد
که صیرفی زر کامل عیار می خواهد
ز من به آب شدن دست هم نخواهد شست
چنین که توبه مرا شرمسار می خواهد
ز چله مطلب کوته نظر بصیرت نیست
که دام چشم برای شکار می خواهد
کسی که می طلبدعقل ازین سبک مغزان
ز سرومیوه واز بید بار می خواهد
به بوی گل ز گلستان کجا شودقانع
کسی که خرمن گل در کنار می خواهد
نظر سیاه به این خاکدان مکن صائب
که حسن آینه بی غبار می خواهد
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۸۶
به درد هر که برآید دوا نمی خواهد
اگر ز پای درآید عصا نمی خواهد
همیشه در دل تنگم شکستگان فرشند
زمین مسجد من بوریا نمی خواهد
برآر تیغ وبکش این سیه درونان را
که خون لاله کسی از صبا نمی خواهد
مرو ز مصلحت خاک راه او بیرون
زیان چشم کسی توتیا نمی خواهد
گذاشتم به خدا کار خویش را صائب
سفینه ام مدد از ناخدا نمی خواهد
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۸۷
دل رمیده ما بال وپرنمی خواهد
ز خود برون شده برگ سفر نمی خواهد
دل از ضعیف نوازی نمی توان برگشت
و گرنه سوخته ما شرر نمی خواهد
چه حاجت است به مشاطه زلف مشکین را
شب وصال نسیم سحر نمی خواهد
به نامرادی خود واگذار عاشق را
که تلخکامی دریا شکر نمی خواهد
ز ناتمامی حسن است احتیاج لباس
میان نازک موران کمر نمی خواهد
ز کاهلی تو مقید به رهنما شده ای
و گرنه رفتن دل راهبر نمی خواهد
شبی به روز کند چون جرس به ناله خود
ز آه وناله دل ما اثر نمی خواهد
چنان مباش که بردوش خاک باشی بار
که باغبان شجر بی ثمر نمی خواهد
خوشم که حسن ترا درنیافته است تمام
ترا کسی که ز من بیشتر نمی خواهد
ازان مرا سفر بیخودی خوش آمده است
که زاد وراحله وهمسفر نمی خواهد
مخواه کم ز کریمان کز ابر نیسانی
دهان خشک صدف جز گهر نمی خواهد
شکست خاطر احباب کی روا دارد
مروتی که به دشمن ظفر نمی خواهد
خوشا کسی که ز هنگامه جهان صائب
بغیر داغ چراغ دگر نمی خواهد
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۸۸
ز آفتاب اگر خلق چشم آب دهد
ز عارض تو نظر آب آفتاب دهد
مدار شرم توقع ازان حیانا ترس
که بوسه برلب پیمانه بی حجاب دهد
ز دیدن در ودیوار مانعند مرا
که ره مرا به پریخانه نقاب دهد
امید هست که شیرازه گهر گردد
فلک به رشته جانی که پیچ و تاب دهد
نمی رود پی دنیای پوچ صاحبدل
فریب خضر کجا موجه سراب دهد
رسد به چشمه حیوان ز ترک خودبینی
سکندر آینه خود اگر به آب دهد
چنین که ناله من از قبول نومیدست
عجب که کوه صدای مرا جواب دهد
کسی به کعبه مقصد رسد که در هر گام
به خار از آبله پای خویش آب دهد
خوش است جودوکرم در لباس شرم که بحر
به خاک فیض خود از پرده سحاب دهد
ازان چو کوزه سربسته ام خموش که خم
به هر که لب نگشاید شراب ناب دهد
کفن ز جامه احرام می کند صائب
کسی که وقت سحرگاه تن به خواب دهد
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۸۹
چرا شراب به زاهد کسی به زور دهد
به دست بی بصر آیینه بلور دهد
میی که اهل شعورند داغ نشأه آن
چرا کسی به فقیهان بی شعور دهد
چو هست نقد میسر وصال دختر رز
چرا به نسیه دل خویش کس به حور دهد
چرا دلیر نباشند باده پیمایان
که جوش باده صدای هوالغفور دهد
ز خویش خیمه برون زن صفای وقت ببین
چراغ تا ته دامن بود چه نور دهد
دل فسرده نیاید به کار بعد از مرگ
چراغ مرده کجا روشنی به گور دهد
گداختیم درین خاکدان کجا شد نوح
که آب مرحمتی سر به این تنور دهد
به آب تیغ قضا بشکند خمارش را
به هر که دور فلک باده غرور دهد
درین بساط نشیند درست نقش کسی
که دست طرح سلیمان صفت به مور دهد
به بی زبانی ما رحم می کند صائب
کسی که شمع تجلی به دست طور دهد
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۹۰
ستم به عهد تو از چرخ کس نشان ندهد
که چشم شوخ تو فرصت به آسمان ندهد
حریف توسن سرکش نمی توان گردید
همان به است هوس را کسی عنان ندهد
فریب عجز ز قد دوتای چرخ مخور
که بی کمین به کسی پشت چون کمان ندهد
فلک به شکرگزاران نمی کند اقبال
خسیس راه فضولی به مهمانها ندهد
به گفتگوی ملایم فریب خصم مخور
که دوربین به زبان مار را امان ندهد
مکن توقع مغز از سپهر سفله نهاد
که یک شکم به هماسیر استخوان ندهد
ز کجروی تو مقید به رهبری ورنه
به تیر راست هدف را کسی نشان ندهد
فراغبال ز مرغان آن چمن مطلب
که جوش لاله وگل راه باغبان ندهد
زیاده است ز دخل بهار خرج خزان
خوش آن که دل به تماشای بوستان ندهد
درین ریاض محال است سرخ رو گردد
چو گل کسی که سر خود به دوستان ندهد
دل درست نگردد شکار طول امل
گهر نسفته عنان را به ریسمان ندهد
چه حاجت است معرف فلک سواران را
که مهر را به سر انگشت کس نشان ندهد
چوخضر سبز شود هرکجا گذارد پای
کسی که آب رخ فقر را به نان ندهد
خوشم به وقت خوش از نعمت جهان صائب
بهشت را کسی از دست رایگان ندهد
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۹۱
به صبر مشکل عالم تمام بگشاید
که این کلید به هر قفل راست می آید
به قسمت ازلی باش از جهان خرسند
که آب بحر به آب گهر نیفزاید
من از کجا وبهشت برین مگر رضوان
به درد وداغ تو فردوس را بیاراید
در آن چمن که من از گل گلاب می گیرم
ز دور باد صبا پشت دست می خاید
ز آب تیغ جگرگاه خاک شد سیراب
هنوز از شب زلف تو فتنه می زاید
مشو به سنگدلی از سرشک من ایمن
که رشته مغز گهر رفته رفته فرساید
دو چشم دوخته ای برزمین ازین غافل
که چرخ راه تو از هر ستاره می پاید
چه تشنه است به خونریز خلق ابرویش
که در مصاف دو شمشیر کار فرماید
نعیم خلد حلال است بر کسی صائب
که دست ولب به نعیم جهان نیالاید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۹۲
مرا به میکده هر کس که راه بنماید
در بهشت به رویش خدای بگشاید
بجز قلمرو مازندران کجا دیگر
کلاه گوشه مینا به ابر می ساید
در آن دیار اقامت مکن که از سردی
زبان آتش سوزان به زینهار آید
بیا به کشور مازندران که در سرما
بغیر آتش می آتشی نمی باید
چنان ربوده اشرف شده است دیده من
که التفات به سیر بهشت ننماید
چنان ز ابر نگردیده است جوشن پوش
که آفتاب در او تیغ کار فرماید
به جای باده مگر بحر را کشم بر سر
که می ز عهده این ابر بر نمی آید
اگر چه از دل سنگین دلبران سازند
بنای توبه درین بوم وبر نمی پاید
ازان همیشه بود بر قرار رنگ گلش
که ماه ماه در او آفتاب ننماید
به این دیار طرب خیز چشم بد مرساد
که کار باده ز کیفیت هوا آید
مرا ز تجربه کاران نصیحتی یادست
که توبه نامه به خط شکسته می باید
حدیث خوبی مازندران واشرف را
زبان کوته صائب چه شرح فرماید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۹۳
عرق چو بر رخت از گرمی شراب آید
شفق به ساغر زرین آفتاب آید
خیال خال تو آمد به دل ز روزن چشم
چنان که دزد به گلشن ز راه آب آید
به زیر تیغ تو آهی برآورم از دل
که آب در دل آهن به اضطراب آید
ز کوه ناله ما بی جواب برگردید
چگونه نامه مارا ازو جواب آید
شراب گرد کدورت نبرد از دل ما
چو دانه سوخته باشد چه از سحاب آید
اگر به سیخ کشندم نمی روم بیرون
ازان حریم که بوی دل کباب آید
ترا ز گریه ارباب درد رنگی نیست
مگر به چشم تو از زور خنده آب آید
دل ترا نفشرده است پنجه دردی
چگونه اشک به چشم تو بی حجاب آید
برون کنند به چوب گل از گلستانش
به سیر باغ حریفی که بی شراب آید
در آن محیط که اوراق شد سفینه نوح
چه دستگیری از زورق حباب آید
عنان وحشی رم کرده در کف بادست
چو دل رمیده چه از زلف نیمتاب آید
ترا که نیست خیالی به خواب رو صائب
من آن نیم که مرا بی خیال خواب آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۹۴
اگر کلام نه از آسمان فرود آید
چرا به هر سخنی خامه در سجود آید
ز اهل دل تو همین نقش دیده ای از دور
که روز روشن از آتش به چشم دود آید
ظهور عشق ز ما خاکیان غریب مدان
کز ابرهای سیه برق در وجود آید
فلک ز عهده این عقده های سردرگم
برون چگونه به یک ناخن کبود آید
نکرد آتش مغرور سجده آدم
کجا به سوختن ما سرش فرود آید
جهان سفله بهشتی است ژاژخایان را
به خاروخس چو سد شعله در سرود آید
شدی دوتا وهمان می دوی پی دنیا
نشد رکوع ترا نوبت قعود آید
به ناخنی که رساند به داغ من گردون
هزار دجله خون از دل حسود آید
دل گشاده من صائب آرمیده بود
درین خرابه اگر آسمان فرود آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۹۵
اگر به پیرهن گل وگلاب باز آید
امید هست به جوی من آب باز آید
شکسته پر وبالم درست خواهد شد
به آشیانه چو مرغ کباب باز آید
رم از طبیعت آهوی چشم اگر برود
امید هست که عمر از شتاب بازآید
حضور رفته ز دوران مجوی هیهات است
که شبنم از سفر آفتاب باز آید
دوبار اهل نظر را به آب نتوان راند
به چشم من کی از افسانه خواب باز آید
چو ایستاد ز گردش کباب می سوزد
چنان مکن که دل از اضطراب باز آید
دلم ز آینه رویان به سینه برگردید
به حسرتی که سکندر ز آب باز آید
عنان آه توان باز زد ز لب صائب
اگر به روزن دود کباب باز آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۹۶
ز هر نوا دل عشاق کی به جوش آید
ز عندلیب مگر ناله ای به گوش آید
چنان فسرده ز بیگانگی نگردیده است
که خونم از نگه آشنا به جوش آید
فغان من ز محرک غنی ورنه
به ناخن دگران ساز در خروش آید
ز عیب او دگران نیز چشم می پوشد
به عیب مردم اگر دیده پرده پوش آید
به اختیار نیایدکس از بهشت می پوشند
مگر ز میکده بیرون کسی به دوش آید
حضور روی زمین در بهشت بیهوشی است
به اختیار چرا آدمی به هوش آید
کتاب در گرو باده از فقیه گرفت
زیاده زین چه مروت ز میفروش آید
مرا به بزم رقیبان مخواه که هیهات است
که عندلیب به دکان گلفروش آید
ز خامشی دل افسرده گرم می گردد
چنان که در خم سربسته می به جوش آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۹۷
مرا تعجب از آن پُرحجاب می‌آید
که در خیال چه سان بی‌نقاب می‌آید
ز نارسایی بخت سیاه در عجبم
که چون به خانه من آفتاب می‌آید
به حرف بی‌اثر ما که گوش خواهد کرد
ز کوه ناله ما بی‌جواب می‌آید
چو نخل بادیه در دامن توکل پای
کشیده‌ام که ز دریا سحاب می‌آید
تو از سیاهی دل این چنین گران‌جانی
درون خانه تاریک خواب می‌آید
به چشم آینه خواهد شکست جوهر موی
چنین که خط تو در پیچ و تاب می‌آید
نظر به جانب ریحان نمی‌توانم کرد
کز آن سیاه‌درون بوی خواب می‌آید
ز آفتاب عبث شکوه می‌کنم صائب
شب وصال به چشم که خواب می‌آید؟
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۹۸
مرا تعجب از آن پُرحجاب می‌آید
که در خیال چه سان بی‌نقاب می‌آید
ز نوشخند تو زهر عتاب می‌بارد
ز حرف تلخ تو کار شراب می‌آید
ز روی گرم تو دل‌ها چنان ملایم شد
که زخم آینه بر هم چو آب می‌آید
ز نغمه مستی می می‌کنند مخموران
درین چمن ز هوا کار آب می‌آید
قدم شمرده نهد حسن در قلمرو خط
چو عاملی که به پای حساب می‌آید
مگر ز توبه پشیمان شد آن بهار امید
که رنگ رفته به روی شراب می‌آید
به بر چگونه کشم آن میان نازک را
که در خیال به صد پیچ و تاب می‌آید
مگر ز صبح بنا گوش یار نور گرفت
که بوی یاسمن از ماهتاب می‌آید
حریف عشق نگردیده پرده ناموس
کجا نهفتن بحر از حباب می‌آید
ز خط یار نظر بستن اختیاری نیست
که از مطالعه بی‌خواست خواب می‌آید
جز این که گرد برآرد ز هستیم صائب
دگر چه زین دل پر اضطراب می‌آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹۹۹
چنان که گل به سر شاخسار می‌آید
به پای خود سر عاشق به دار می‌آید
مرا توقع احسان ز کارفرما نیست
که مزد کار من از ذوق کار می‌آید
غرض تهیه آغوش خاکساری‌هاست
ز بحر موجه اگر بر کنار می‌آید
به کار هرکه درین نشئه سایه اندازی
در آفتاب قیامت به کار می‌آید
به آتش جگر آفتاب آب زدن
ازان عقیق لب آبدار می‌آید
کنون که سوخته‌ای در جهان امکان نیست
ز سنگ بیهده بیرون شرار می‌آید
حقوق خدمت ما گرچه بی‌شمار بود
نظر به لطف تو کی در شمار می‌آید
جز این که از ته دل در دعا برآرم دست
دگر ز دست و دل من چه کار می‌آید
به آفتاب جهان‌تاب می‌رسد صائب
چو صبح هرکه به دنیا دوبار می‌آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۰۰
ز خود برآ که نسیم بهار می‌آید
سبکروی ز سر کوه یار می‌آید
ز بوی خون گل و لاله می‌توان دریافت
که از قلمرو آن دل شکار می‌آید
رهش به کوچه زلف نگار افتاده است
چنین که باد صبا مشکبار می‌آید
به هرکجا که رود سبز می‌کند چون خضر
پیام خشکی اگر زان دیار می‌آید
ز روح بخشی باد بهار معلوم است
که تازه از بر و آغوش یار می‌آید
ز چشم شبنم گل روشن است چون خورشید
که از نظاره آن گلعذار می‌آید
نه لاله است که سر می‌زند بهار از خاک
که خون ما به زمین‌بوس یار می‌آید
که شسته است درین آب روی چون گل را
که بوی خون ز لب جویبار می‌آید
اگر به کار جهان من نیامدم صائب
کلام بی‌غرض من به کار می‌آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۰۱
ز راه صلح مهیای جنگ می آید
ز مومیایی او کار سنک می آید
امید رحم بود کفر ازان خدا ناترس
که گر به کعبه رود از فرنگ می آید
ز شیشه بال پریزاد اگر شکسته شود
خیال یار هم از دل به تنگ می آید
غبار آه ز دل می شود بلند مرا
به شیشه دل هر کس که سنگ می آید
به چار بالش خاراست چون شرر جایم
ز بس که بر من از اطراف سنگ می آید
قد خمیده مرا شد به راه راست دلیل
به صیقل آینه بیرون ز رنگ می آید
چنان به عهد تو شد عام دردمندیها
که بوی درد ز داغ پلنگ می آید
خیال روی تو هم می رود ز دل بیرون
برون ز گوهر اگر آب ورنگ می آید
ز آسمان مقوس ز بس کجی دیدم
کمان به دیده من چون خدنگ می آید
مگر که هست امید اجابتی صائب
که آه بر لب من بی درنگ می آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۰۲
به پرسش من در خون نشسته می‌آید
چراغ طور به بالین خسته می‌آید
ز بس شکستگی از صفحه جهان شد محو
صدا درست ز جام شکسته می‌آید
زمانه سخت نگیرد گشاده‌رویان را
همیشه سنگ به درهای بسته می‌آید
چگونه چتر تو از بال بلبلان نشود
به پای بوس تو گل دسته‌دسته می‌آید
چنان ز غیرت بلبل ادب رواج گرفت
که باغبان به چمن چشم‌بسته می‌آید
ز رشک عشق به مهتاب بدگمان شده‌ام
که بوی درد ز رنگ شکسته می‌آید
سبو ز ورطه غم می‌برد مرا بیرون
گشاد کار من از دست‌بسته می‌آید
هلاک مردمی چشم او شوم صائب
که خود خراب و به بالین خسته می‌آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۰۳
ز ماه نو سفرم تا خبر نمی آید
حضور خاطر من از سفر نمی آید
غم زمانه چنان تنگ کرده دایره را
که صبح را نفس از سینه نمی آید
فشرد پنجه عقل بلند بازو را
کسی به تاک زبردست برنمی آید
چگونه بی سبب آید ز دل سخن به زبان
گهر به پای خود از بحر برنمی آید
سخن شکسته تراود ز کلک پر سخنم
چها به شاخ ز جوش ثمر نمی آید
گهر به خامه من همچو اشک در تاک است
چه سود جوهریی در نظر نمی آید
رگ بریده تاک از گریستن بس کرد
زمان گریه من چون بسرنمی آید
مدار چشم گشایش ز کلک خود صائب
گرهگشایی از نیشکر نمی آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۰۴
ز دل خیال میانش به در نمی‌آید
ز لفظ معنی پیچیده بر نمی‌آید
نظر ز عارض او برنمی‌توانم داشت
بهشت اگر چه مرا در نظر نمی‌آید
پیام لطف تو با عاشق اختیاری نیست
گرفتگی ز نسیم سحر نمی‌آید
به باددستی طوفان چه می‌کند لنگر
شکیب با دل خودکام برنمی‌آید
شرر به آتش سوزنده بازگشت نمود
حضور خاطر ما از سفر نمی‌آید
ز آبگینه او بر دلم غباری نیست
که عاشقی ز پریشان نظر نمی‌آید
سبوی باده دل تنگ در جهان نگذاشت
ز دست بسته مگو کار برنمی‌آید
دلم دونیم شد از دیدنش که می‌گوید
که کار تیغ ز موی کمر نمی‌آید
چرا ز بیم کنار از کنار می‌گذری
ترا که موی میان در نظر نمی‌آید
ازین چه سود که دریاست در گره او را
چو دفع تشنه‌لبی از گهر نمی‌آید
ز شرم خنده او استخوان صبح گداخت
شکر به حسن گلوسوز برنمی‌آید
که بر چراغ دل من زد آستین صائب
که بوی سوختگی از جگر نمی‌آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۰۵
خیال روی تو از دل به در نمی‌آید
که خودپرست ز آیینه بر نمی‌آید
نمی‌کند دل بی‌تاب من نفس را راست
نهال قامت او تا به بر نمی‌آید
لب شکایت من از وصال بسته نشد
رفوی زخم ز موی کمر نمی‌آید
چنان ز حسن گلوسوز شد جهان خالی
که بوی سوختگی از جگر نمی‌آید
در آن حریم که آیینه‌طلعتی باشد
نفس ز مردم آگاه برنمی‌آید
ازآن ز راز خرابات خلق بی‌خبرند
که با خبر کس از آنجا به در نمی‌آید
علاج تنگی راه درشت همواری است
که پای رشته به سنگ از گهر نمی‌آید
جز این که گرد برآرد ز خاکدان وجود
دل رمیده به کار دگر نمی‌آید
سخن به لب نرسد بی‌سخن‌کشی صائب
گهر به پای خود از بحر برنمی‌آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۰۶
خرد به زور می ناب برنمی آید
کتان ز عهده مهتاب برنمی آید
درازدستی سنگ خطر اگر این است
سبوی هیچ کس از آب برنمی آید
دل غیور مرا شکوه اختیاری نیست
دهان زخم به خوناب بر نمی آید
در آن زمین که شهیدی به خون نغلطیده است
بهار لاله سیراب برنمی آید
اگر به آینه آفتاب سنگ خورد
ز چشم سخت فلک آب برنمی آید
ز شور ناله صائب ز خواب مخمل جست
هنوز چشم تو از خواب برنمی آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۰۷
برون ز کیسه ممسک درم نمی آید
ز دست بسته سخا وکرم نمی آید
نه هرکجا که سیاهی است آب حیوان هست
ز دود ریزش ابر کرم نمی آید
بکوش وهمت مردانه ای به دست آور
که قطع وادی عشق از قدم نمی آید
ز آه دل نشود نرم سخت رویان را
به چشم آینه از دود نم نمی آید
به یک دم آنچه دو لب می کند به اهل جدل
به صد مصاف ز تیغ دودم نمی آید
چنان دوانده کجی ریشه در دل عالم
که حرف راست برون از قلم نمی آید
امید فتح به اقبال راستان بسته است
به جنگ هیچ سپه بی علم نمی آید
دهان هر که بدآموز شد به حرف سؤال
جراحتی است که هرگز بهم نمی آید
نشان ونامی اگر هست صائب از احسان
چرا به ملک وجود از عدم نمی آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۰۸
گل از عذار تو چیدن ز من نمی آید
چه جای چیدن دیدن ز من نمی آید
چو سطحیان به کف از بحر گوهر قانع
به غور حسن رسیدن ز من نمی آید
اگر ز بی پروبالی به خاک بندم نقش
به بال غیر پریدن ز من نمی آید
دلم سیه چو دل شب ازان بود که چو صبح
نفس شمرده کشیدن ز من نمی آید
اگر به تیغ مرا بندبند پاره کنند
ز یار و دوست بریدن ز من نمی آید
در آتشم که چو آب گهر ز سنگدلی
به کام تشنه چکیدن ز من نمی آید
من آن شکسته پر و بال طایرم چون چشم
کز آشیانه پریدن ز من نمی آید
نظر به صبح ندارد سیاه بختی من
الف به سینه کشیدن ز من نمی آید
برای صید مگس در خرابه دنیا
چو عنکبوت تنیدن ز من نمی آید
نیم ز دل سیها کز قلم خورم روزی
زبان مار مکیدن ز من نمی آید
ازان ز کام جهان آستین فشان گذرم
که پشت دست گزیدن ز من نمی آید
عطیه ای است که چون خار بر سر دیوار
به پای خلق خلیدن ز من نمی آید
به استقامت من شاخ میوه داری نیست
به زیر بار خمیدن ز من نمی آید
غبار خاطر آب حیات نتوان شد
به زیر تیغ تپیدن ز من نمی آید
مگر رسد به سرم یار بیخبر ورنه
چو پای خفته دویدن ز من نمی آید
اگر چه تخم مرا برق ناامیدی سوخت
به این خوشم که دمیدن ز من نمی آید
چو سیل تا نکشم بحر را به بر صائب
عنان شوق کشیدن ز من نمی آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۰۹
ز سینه ام نفس خوش برون نمی آید
نسیم خلد ز آتش برون نمی آید
چه دیده است خدنگت ز سینه گرمم
که از قلمرو ترکش برون نمی آید
ز خوی سرکش خوبان ملایمت مطلب
که نخل موم ز آتش برون نمی آید
در انتهای محبت خموش شد صائب
همیشه دود ز آتش برون نمی آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۱۰
ز گل محافظت رنگ و بو نمی‌آید
به غیر لطف ز روی نکو نمی‌آید
صفای حسن بتان از دل گداخته است
ز آب آینه این شستشو نمی‌آید
ز جنبش مژه آسوده است قربانی
تردد از دل بی‌آرزو نمی‌آید
شود ز بخیه انجم فزون جراحت صبح
علاج سینه ما از رفو نمی‌آید
به پای خم برسانید مشت خاک مرا
که دستگیری من از سبو نمی‌آید
اگر ز سیل حوادث جهان شود ویران
بنای خانه‌به‌دوشی فرونمی‌آید
مریز آب رخ خود برای نان کاین آب
چو رفت نوبت دیگر به جو نمی‌آید
دل گداخته شوید غبار هستی را
ز چشمه دگر این شستشو نمی‌آید
فغان که شبنم ما همچو نقطه پرگار
برون ز دایره رنگ و بو نمی‌آید
زبان عشق نپیچد به حرف طول امل
به نوک خامه تقدیر مو نمی‌آید
دلی که ره به مقام رضا برد صائب
دگر به هیچ مقامی فرو نمی‌آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۱۱
ز مغز پوچ برون آرزو نمی‌آید
که بوی باده برون از کدو نمی‌آید
چرا ز پا ننشینند غافلان حریص
ز پای خفته اگر جستجو نمی‌آید
به غیر اشک که شوید ز دل غبار ملال
دگر ز هیچ کس این شستشو نمی‌آید
سری که داغ جنون برگرفت از خاکش
چو آفتاب به افسر فرونمی‌آید
فغان که شبنم ما با کمند جذبه مهر
برون ز دایره رنگ و بو نمی‌آید
صفای طلعت دل در گداز تن بسته است
ز آب آینه این شستشو نمی‌آید
سری که ره به گریبان فکر رنگین برد
به سیر گلشن جنت فرونمی‌آید
به غیر میْکشی از کارها دگر کاری
ز دست کوته من چون سبو نمی‌آید
فتاد راه کدام آفتاب رو به چمن
که رنگ رفته گل‌ها به رو نمی‌آید
ز عجز نیست ز قحط سخن‌شناسان است
ز من چو طوطی اگر گفتگو نمی‌آید
بشوی دست ز جان در حریم عشق درآی
که کس به طوف حرم بی‌وضو نمی‌آید
ز آفتاب نظر آب داده‌ام صائب
به چشم من مه ناشسته رو نمی‌آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۱۲
تردد از دل بی‌آرزو نمی‌آید
چو پای خفته ز من جستجو نمی‌آید
اگر رسد به لبم جان ز تنگدستی‌ها
ز من فروختن آبرو نمی‌آید
نهفته گنجی اگر نیست در خرابه من
چرا سرم به عمارت فرونمی‌آید
چو تنگ‌حوصلگان دور مگذران از خود
که آب رفته در اینجا به جو نمی‌آید
مگر عقیق تو گردد سهیل چهره من
که رنگم از می لعلی به رو نمی‌آید
به خوی نازک آیینه آشنا شده است
دگر ز طوطی من گفتگو نمی‌آید
نهان نگردد صائب چو عشق صادق شد
علاج سینه من از رفو نمی‌آید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۱۳
مدام چشم تو مست شراب می باید
همیشه خانه ظالم خراب می باید
ازین قلمرو ظلمت گذشتن آسان نیست
دلی به روشنی آفتاب می باید
به خون خویش دل داغدار من تشنه است
کباب سوخته را این شراب می باید
کدام گنج گهر نیست در خرابه دل
درین خرابه همین ماهتاب می باید
لباس عاریتی دور کن که دریا را
کمر ز موج وکلاه از حباب می باید
علاج مرده دلان جسم را گداختن است
زمین سوخته را این سحاب می باید
کم است مستی غفلت ترا که چون طفلان
فسانه ای دگراز بهر خواب می باید
به شیشه نقل کنی تا ازین سفالین خم
هزار جوش ترا چون شراب می باید
ز تازیانه موج است آب زیروزبر
زبان خموش به بزم شراب می باید
چو زلف تا بهم آری دو مصرع موزون
هزار حلقه ترا پیچ وتاب می باید
گدایی در دل می کنی اگر صائب
دل شکسته وچشم پر آب می باید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۱۴
اسیر بند قضا رو گشاده می باید
به تیغ گردن تسلیم داده می باید
ز پاس عزت روشندلان مشو غافل
که سرو بر لب آب ایستاده می باید
مگیر تنگ به مردم که اهل دولت را
دل گشاده ودست گشاده می باید
عنان نفس ز کف دادن از بصیرت نیست
سگ درنده اسیر قلاده می باید
به قدر آنچه بود برگ نخل بیش از بار
زبان شکر ز نعمت زیاده می باید
کمند جاذبه از شش جهت عنان تاب است
به راه کعبه مقصد چه جاده می باید
سؤال را گره جبهه قفل لب گردد
در سرای کریمان گشاده می باید
ترا چو مور ازان حرص دربدر دارد
که لقمه از دهن خود زیاده می باید
مدار دست ز دامان جام می صائب
اگر ترا دل ودست گشاده می باید
به بحر صائب اگر آشنایی ات هوس است
نخست شستن دست از اراده می باید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۱۵
دو چشم شوخ ترا دیده‌بان نمی‌باید
که آهوان حرم را شبان نمی‌باید
شکوه حسن تو راه نگاه را بسته است
گل‌عذار ترا دیده‌بان نمی‌باید
نگاه حسرت اگر دست و پای گم نکند
برای عرض تمنا زبان نمی‌باید
چه حاجت است به تدبیر عقل مجنون را
درخت بادیه را باغبان نمی‌باید
سبکروان هوس را نظر به منزل نیست
برای تیر هوایی نشان نمی‌باید
بس است گرد یتیمی لباس گوهر من
مرا لباس دگر در جهان نمی‌باید
چه حاجت است به تحصیل علم عارف را
ز خود برآمده را نردبان نمی‌باید
بس است نامه پروانه بوی سوختگی
به عرض حال مرا ترجمان نمی‌باید
رفیق در سفر آب و گل ضرور بود
برای رفتن دل کاروان نمی‌باید
بس است نغمه صائب گره‌گشای چمن
نسیم صبح درین گلستان نمی‌باید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۱۶
زبان شکوه به خشم زمانه افزاید
که خس به آتش سوزان زبانه افزاید
مکن ز چرخ شکایت که توسن بد رگ
لگد به کجروی از تازیانه افزاید
چنین که حرص فلک می افزاید از پیری
به رزق ما چه امیدست دانه افزاید
رسیده است ترا خواب بیخودی جایی
که آگهی ز شراب شبانه افزاید
کند پیاله خون خوردن تو چرخ وسیع
به قدر آنچه ترا باغ وخانه افزاید
اگر ز خواب شکایت به روزگار برم
به رغم من به فسون وفسانه افزاید
ز شکر شکوه مزن پیش چرخ دم صائب
که آن بهانه طلب بر بهانه افزاید
صائب تبریزی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰۱۷
ز روی نو خط دلدار جان بیاساید
چو ماه پرده نشین شد کتان بیاساید
قرار نیست به جایی بلند همت را
چگونه از حرکت آسمان بیاساید
فلک ز کشتن من پشت داد بر دیوار
چو تیر بر هدف آید کمان بیاساید
نگاهبانی خوبان شوخ چشم بلاست
چو گل ز باغ رود باغبان بیاساید
شکیب از دل پیران طفل طبع مجوی
چگونه برگ به فصل خزان بیاساید
دلی که در حرم کعبه بیقرار بود
کجا ز دیدن سنگ نشان بیاساید
فغان که ناله مرغان بی ادب نگذاشت
که غنچه را دل ازین بوستان بیاساید
درین زمانه پر انقلاب هیهات است
که از تردد خاطر روان بیاساید
در آستانه عشق است فتح باب امید
خوشا سری که بر آن آستان بیاساید
چه عذر لنگ شود سنگ راه راهروی
که از طلب به هزاران نشان بیاساید
به نور صبح بصیرت چو دل شود روشن
ز خوابهای پریشان روان بیاساید
درین محیط که موجش نهنگ خونخوارست
سفینه های دل ما چسان بیاساید
ز سنگ تفرقه دلهای روشن آسوده است
که گل گلاب چو شد از خزان بیاساید
حجاب جرأت دزدست روشنایی شب
دل از گناه چو شد پاک جان بیاساید
ز سیل حادثه بنیاد ما به آب رسید
سزای آن که درین خاکدان بیاساید
چه انقلاب به حسن تو راه خواهد یافت
گز از تو خاطر ما یک زمان بیاساید
ز کوه غم دل ما آرمیده شد صائب
چنان که چشم ز خواب گران بیاساید