mabidan/ganjoor huggingface dataset:
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۵۲
در وصف تو هر چند زبان گفت سخن
از حالت من گه بیان گفت سخن
چون من تو و تو منی چگویم من و تو
آری چکنم چنین توان گفت سخن
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۵۳
باد سحری دوش من و یک دو سه تن
بودیم در آرزوی آنسرو چمن
گفتیم که آرد بر ما خاک درش
باد سحر از میانه برخواست که من
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۵۴
دی بر سر خاک دوستی دلبر من
از دیده گلاب ریخت بر برگ سمن
گفتم مگری ندا کن آنرا که ترا
آورد بگریه تا زند چاک کفن
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۵۵
نتوان سخن از دهان تنکت گفتن
زیراک نگنجد اندرو هیچ سخن
گر با دهنت پسته کند هم تنگی
بر در دهن و زبانش از بیخ بکن
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۵۶
با نرگس جادوی تو گفت ابن یمین
کز تست دل خسته چنین زار و حزین
ناگاه بگوش او فرو گفت خرد
برخیز و مده صداع مستان چندین
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۵۷
رفتم بشما هنوز مایل دل من
با آنکه ز کس نگشت حل مشکل من
از خاک در شما چو بادم گذران
بر آتش و آب چشم و دل منزل من
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۵۸
گه آتش غم شعله زند در دل من
گه آب دو دیده تر کند منزل من
ایچرخ فلک که باد خاکت بر سر
از دور تو باد است همه حاصل من
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۵۹
شاها چو نمیتوان گرفتن کم نان
خوشوقت کسی دان که بود همدم نان
مپسند که بر کنار خوان کرمت
خلقان همه نان خورند و چاکر غم نان
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۶۰
چون زلف بنفشه را صبا داد شکن
دم بی می لاله رنگ گلبوی مزن
خاصه بمضاحک اندر آمد بلبل
وز خنده بماند غنچه را باز دهن
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۶۱
هر چند بود کعبه اسلام کنون
در مرتبه از کنشت صد پایه فزون
زنهار بدین نیز بخواری منگر
کین هست هم از دائره کن فیکون
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۶۲
گر هست کسیکه حکم او هست روان
پس هر چه کند بنده تو از بنده مدان
فارغ شده اند از بدو از نیک جهان
ممکن نبود وقوع تغییر در آن
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۶۳
در دیده دریا وشم آنجان جهان
تا رسته دندان گهر کرد عیان
رفت از پی گوهر طلبیدن دل من
با قافله ئی بسوی بحرین روان
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۶۴
خواهم در زهد را ازین پس بستن
بر تو به شکستن و بمی پیوستن
ای دختر رز مادر عیسی شده ئی
بکری و بفرزند طرب آبستن
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۶۵
مائیم ز جور فلک آینه گون
با آه دلی که سنگ ازو گردد خون
روزی بهزار شب بغم میاریم
تا خود فلک از پرده چه آرد بیرون
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۶۶
جان باید و نان و نان نباید بیجان
آن باید و این وزین چه آید بی آن
یا رب چو بفضل خویش جانم دادی
نان نیز بده که جان نپاید بی نان
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۶۷
لعلت بشکر خنده همیبارد جان
عکس رخ تو بدیده بنگارد جان
جان ابن یمین بهر نثار قدمت
دارد صنما ورنه چرا دارد جان
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۶۸
چون عاقبت الامر بباید مردن
جز یکدمه را نگه نباید کردن
گر تو غم نا آمده و رفته خوری
ای بس غم بیهوده که باید خوردن
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۶۹
تا رفت ببرج آتشی کوکب من
از لرزه بهم نیاید لب من
خوشوقت تبم که درگه رنج مرا
دلگرمی من نکرد الا تب من
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۷۰
یکچند چراغ آرزوها پف کن
قطع نظر از جمال هر یوسف کن
زین شهد یک انگشت بکامت در کش
از لذت اگر محو نگردی تف کن
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۷۱
ای مونس چشم من خیال رخ تو
وی دانه مرغ روحم خال رخ تو
چون عاشق مهجور پریشان از چیست
زلفین تو چون یافت وصال رخ تو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۷۲
ای قبله عشاق جهان ابروی تو
بردی دل خلق و دارد آن ابروی تو
گر طالب صید دل مشتاقان نیست
از چیست که افتاده چنین بر روی تو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۷۳
هم کار دلم بجان رسید از غم تو
هم آه بآسمان رسید از غم تو
زین بیش مکن بریدن از من صنما
چون کارد باستخوان رسید از غم تو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۷۴
ای صبح امید من چو شام از غم تو
هرگز نزدم دمی بکام از غم تو
گر بیتو میی میخورم از دلتنگی
خونیست که میخورم مدام از غم تو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۷۵
نائی که سخن بود روان از لب او
در نی شکر آمد بفغان از لب او
لب بر لب نی نهاد و دم داد دمش
تا گفت که آمدم بجان از لب او
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۷۶
ای گشته خجل زهره ز چنگ خوش تو
صلح همه کس فدای جنگ خوش تو
کو دسترسی فراخ تا بر دارم
کام دل خویشتن ز تنگ خوش تو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۷۷
از دولت مخدوم جهان و فر او
با کام دلند مادر و دختر او
مقنع بسر آن پسران برفکند
مادر که جهان ملک بود دختر او
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۷۸
دانی صنما که بر چه سانم بیتو
خونابه ز دیده می فشانم بیتو
گر با تو بگیرندم و بردار کنند
به زان بودم که زنده مانم بیتو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۷۹
ای زلف ترا حلقه و خم تو بر تو
وز خط برخت نیل و بقم تو بر تو
باد سحری گفت بگل وصف رخت
خون بر دلش افتاد ز غم تو بر تو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۸۰
فرزند حسن ایدل و جانم با تو
گردون نگذاشت تا بمانم با تو
هر چند که غائبی دلم حاضر تست
هر جا که همی روم روانم با تو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۸۱
ای نور دو دیده آن سزد مذهب تو
گر منبع تحقیق بود مشرب تو
آبستنی شب جهان میبینی
خوشباش چه دانی که چه زاید شب تو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۸۲
ای داده گلابرا خجالت خوی تو
مستم ز هوای لب همچون می تو
حقا که گرم دست دهد پی کنمش
جز سایه کسی را که بود در پی تو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۸۳
تا حسن رخ تو گشت پیرایه تو
خورشید پناه داده با سایه تو
برسایه بالای تو رشکم باشد
من دور ز تو و سایه همسایه تو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۸۴
ایخنده زنان بر مه انور رخ تو
وی غیرت آفتاب خاور رخ تو
در حشر که مشغولی هرکس بخودست
دزدیده مرا نظر بود بر رخ تو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۸۵
تا بر در آرزو بود منزل تو
حل می نشود مسئله مشکل تو
دلرا بهوس کاسه هر آش مکن
تا جام جهان نمای گردد دل تو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۸۶
ایدل کم این دیر کهن گیر و برو
ترک فلک بیسرو بن گیرو برو
نیک و بد تو پیشرو و رهبر تست
زینپس پی معنی سخن گیرو برو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۸۷
ای مفتی شرع مکرمت خامه تو
افلاک مطیع رای خود کامه تو
در شرع کرم رواست کاندر دو سه ماه
یکبار ندید ابن یمین نامه تو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۸۸
روزیکه نبد هیچ نشان من و تو
دادند بهم قرار جان من و تو
کامروز بجز میان تو با تن من
یکموی نگنجد بمیان من تو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۸۹
ایدل ز سخن آنچه مرادست آن گو
جان تربیت است اهل سخن را جان کو
از هر طرفی عنصریی خیزد اگر
سلطان بنوازدش ولی سلطان کو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۹۰
ای چرخ فلک هزار فریاد از تو
آن به که نیاورد کسی یاد از تو
سرگشته و با لباس محنت زدگان
پیوسته از آنی که نیم شاد از تو
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۹۱
ای بس که جهان باشد و ما خاک شده
ز آلایش تن روان ما پاک شده
تن طوطی جانرا قفسی دلگیرست
طوطی ز قفس جسته بر افلاک شده
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۹۲
ایدل تو مپندار بجانی زنده
لطفیست الهی که بدانی زنده
گر با تو بود جان بکجا دارد جای
ور بیتو بود پس بچه مانی زنده
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۹۳
ایمهر رخ تو جای در دل کرده
چشمت مدد جادوی بابل کرده
آن رسته دندان چو درت گوئی
پروینست در آفتاب منزل کرده
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۹۴
آمد بر من زلف مشوش کرده
وز سنبل تر لاله منقش کرده
من بر سر آشتی و او بر سر جنگ
خود را ز شراب حسن سرخوش کرده
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۹۵
با عشق تو عقل را پریشانی به
بی وصل تو از عمر پشیمانی به
واندر عجبی ز حیرت ابن یمین
حیرت چو ز روی تست حیرانی به
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۹۶
دائم سخن از صدق و صفا گفتن به
وز دامن دل گرد هوا رفتن به
از هر چه خردمند گزیند بجهان
کم خوردن و کم خفتن و کم گفتن به
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۹۷
ای ابروی چون کمان تو پیوسته
جان و دل من بتیر محنت خسته
در چشم من ار نه عکس خالت بودی
گشتی بسرشک از او سیاهی شسته
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۹۸
دلدار من آنحوروش امروز بگاه
آورد بگرمابه در آنروی چو ماه
نازک تن خود را که حریریست سفید
پوشید ز دیده ها بدانموی سیاه
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۵۹۹
از مال تو سائلان نکاهند بده
شکرانه آن که از تو خواهند بده
کردست دهد داد دل غمزدگان
کز خلق جهان با تو پناهنده بده
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۰۰
دلدار مرا دید پریشان گشته
واله شده و بیسر و سامان گشته
با همنفسان خویش میگفت بطنز
کین ابن یمینست بدینسان گشته
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۰۱
هر کو نظر افکند بر آن روی چو ماه
حیران و شد و میگفت که سبحان الله
جز عارض و روی دلفروز تو که دید
خورشید بزیر سایه طرف کلاه
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۰۲
زنهار در سرای خود پیوسته
میدار بهر حال که باشی بسته
دراز پی بستن است وینخوش سخنیست
در بسته خداوند دراز غم رسته
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۰۳
او شاه منست و من مرا ورا بنده
من خود همه اویم و بدو ماننده
چون از لبش آب زندگانی خوردم
مانند خضر همیشه باشم زنده
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۰۴
کو بخت که از جهان بیابم بهره
وز گردش آسمان بیابم بهره
نی نی همه کارها بکامم شده گیر
کو عمر که تا از آن بیابم بهره
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۰۵
شاهی که بود نرم دل و آهسته
باشد همه کارهای ملکش بسته
گر خسرو سیاره جهانگیر شدست
ز آنست که تیغ میزند پیوسته
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۰۶
شاها علم عفو تو افراشته به
زینرو رمضانرا عدم انگاشته به
آن گاو پرست سامری مذهب را
با ناله لامساس بگذاشته به
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۰۷
تا داد بکدخدای دادار بچه
چون من عزبی کجاست بسیار بچه
لولی نیم اما بود اندر وطنم
چون بنگه لولیان بخروار بچه
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۰۸
در عالم تحقیق کسی یابد راه
کز وحدت کاینات باشد آگاه
سرگشته مباش و گرد هر کوی مگرد
معبود تو هر چه هست آنست اله
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۰۹
رویت که بر اوست مظهر لطف اله
زیباست بر او سه نقطه خال سیاه
کوبی من و توسه بوسه مشاطه حسن
از عنبر تر نهاده بر صفحه ماه
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۱۰
ای خجلت ماه ختنی جان منی
وی غیرت سرو چمنی جان منی
خود را وتر اقیاس کردم با هم
نه دور ز من نه با منی جان منی
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۱۱
ای دور شب فراق آخر بسر آی
وی نوبت روز وصل یکبار در آی
گر عمر منی ایشب هجران بگذر
ور جان منی ای نفس صبح بر آی
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۱۲
ایدل ز جهان جان بسلامت بردی
از لوح ضمیر اگر طمع بستردی
در دور فلک که کاسه صافی گردد
هم ز اول خم همی دهندت دردی
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۱۳
ای بر چمن باغ هنر سرو سهی
افسوس که کرد از تو قضا جای تهی
پر قطره خونست مرا دل چو انار
تا از تو بمن نمیرسد بوی بهی
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۱۴
آمد بعیادت برم آنسر و سهی
چون یافت خبر که بس سقیمست رهی
پرسید که آرزوی تو چیست بگوی
گفتم که ندارم آرزو جز ببهی
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۱۵
ایخواجه توئی انک چو تو گرم روی
در مردی ورادی نبود هیچ گوی
دارم خرکی و هر شب از کاه دریغ
جو خواهد اگر چه می نیرزد بجوی
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۱۶
ای جود ترا حاتم طی گشته رهی
وی روی نموده از توام روز بهی
هر چند که نان یافتم از دولت تو
اما نتوانم که خورم نان تهی
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۱۷
آن بت که بود رخش بهارو باغی
بر چهره نهاد چشم زخمش داغی
آن داغ سیاه بر سپیدی رخش
چون بر گل تر نشسته دیدم زاغی
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۱۸
ای جسته دوا از در هر بیماری
تا چند ز تقلید تو در هر کاری
گر صاحب افسری نیاری گشتن
جهدی کن و سرمده فرا افساری
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۱۹
ایدل ز پی حطام دنیای دنی
در خرمن عمر خویش آتش چه زنی
بگذار بکام خود که خواهیش گذاشت
ناکام از انکه هست بگذاشتن
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۲۰
از عمر ترا امید بر خور داری
گر هست غم فقر بدل در ناری
روزیکه دهد دست بشادی گذران
شاید که دگر عمر چنان نکذاری
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۲۱
ایگوهر پاک از کدامین کانی
کز غایت روشنی ز ما پنهانی
حرمان ز وصال تو هم از غفلت ماست
ما در طلب و تو در میان جانی
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۲۲
در صورت ما جمال خود می‌بینی
در دیده ما خیال خود می‌بینی
در سینه ما سرور خود می‌یابی
در کسوت ما وصال خود می‌بینی
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۲۳
از حال من آگهی تو ای بار خدای
و آن نیز توانی که ترا باشد رای
گر جز تو کسی هست بدو راه نمای
ور نیست پس این گره ز کارم بگشای
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۲۴
آن نور که کونین بیاراست توئی
و آنشمع که پروانه از و خاست توئی
پیدا ز تو شد هستی هر هست که هست
وان هست که هستیش نه پیداست توئی
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۲۵
از درد دلم اگر خبر داشته‌ای
زین به سوی حالم نظری داشته‌ای
از بوی تو باز زندگی یافتمی
گر بر سر خاکم گذری داشته‌ای
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۲۶
آمد ز چمن باد صبا مشکین بوی
و آورد بمن از سمن و نسرین بوی
نی نی غلطم بچین زلف تو گذشت
ورنی ز کجاست در چمن چندین بوی
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۲۷
ایدل اگر آشفته یک یار شدی
فارغ ز دو و از سه و از چار شدی
از پنج و شش ار پای نهادی بیرون
از هفت و هشت و نه خبردار شدی
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۲۸
از آب حیات سبزه انگیخته‌ای
تا گرد بنفشه بر سمن بیخته‌ای
همچون سرشانه شد دلم شاخ به شاخ
تا سرمه بر آیینه چرا ریخته‌ای
ابن یمین — رباعیات — شمارهٔ ۶۲۹
ای بلبل گلشن فصاحت که توئی
وی گوهر معدن صباحت که توئی
طوطی شکر خای بود بسیاری
لیکن نبود بدین ملاحت که توئی
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۱ - تاریخ منظوم و فیات و بعضی حوادث وفات نظام الدین یحیی
سال هفتصد و پنجاه و نه ز هجرت نبوی
دهم ز ماه محرم سه شنبه از هفته
بپور آغاج نظام خجسته پی یحیی
ز تیغ قهر اجل تا بحشر شد خفته
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۲ - تاریخ وفات غازان
بسال هفتصد و سه ز هجرت از شوال
بروز یازدهم وقت عصر از شنبه
شد از نواحی غزنین شه جهان غازان
بسوی خلد که باد انجهان ازینش به
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۳ - وفات بهاءالدین علی خواجه
بهاء ملک علی خواجه آن جهان کرم
که بر سپهر کرم همچو آفتاب بتافت
بسال هفتصد و هفده بد از هجرت
شب دهم ز محرم که سوی خلد شتافت
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۴ - تاریخ زیارت مزار یکی از بزرگان
ز هجرت نبوی رفته بود هفتصد و هشت
دوشنبه از مه شعبان گذشته پانزده روز
که بنده ابن یمین چشم جان مکحل کرد
بگرد خاک در این مزار جان افروز
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۵ - تاریخ وفات امیر یمین الدوله والدین
سال بر هفتصد و بیست و دو بود از هجرت
شب شنبه ز جمادی دوم بیست و چهار
که یمین دول و دین شه اقلیم هنر
رفت زینمنزل فانی بسوی دار قرار
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۶ - وفات شیخ صدرالدین
بسال هفتصد و بیست و دو بود از هجرت
شب یکشنبه و از ماه محرم شده چار
کز قضای ازلی شیخ جهان صدرالدین
از سر خاک بدر رفت سوی دار قرار
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۷ - وفات وجیه الدین زنگی
وفات صاحب اعظم وجیه دین زنگی
که چرخ پیر نبیند چو او جوان دگر
بسال هفتصد و نوزده بد از هجرت
شب دو شنبه و بیست و سوم ز ماه صفر
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۸ - وفات خواجه علاءالدین
هفتصد سال و سه و بیست ز هجرت رفته
با چهار آمده ایام جمادی الاولی
چار شنبه بگه چاشت ز حد کهور
بدش علاء دول و دین بجوار مولی
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۹ - وفات سلطان ابوسعید و جلوس ارپه خان
چون گذشت از سال هجرت هفتصد با سی وشش
از ربیع آخرین هم سیزده بگذشته بود
در قرا باغ از سر سلطان عالم بوسعید
دست تقدیر الهی افسر شاهی ربود
بر سریر شهریاری بعد ازو در ملک و دین
شاه عادل ارپه خان صد زیب و صد زینت فزود
باد پای ارپه خان اندر رکاب سروری
دیر سال اربوسعید از وی عنان بر تافت زود
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۱۰ - وفات جلال الدین منصور علی
رفته بود از سال هجرت هفتصد با سی و هشت
در شب شنبه سه و ده از ربیع آخرین
کز قضای حق جلال ملک منصور علی
شد ز شهرستان بسوی روضه خلد برین
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۱۱ - وفات عز الدین محمد
به سال هفتصد و سی و هشت از هجرت
به روز جمعه گه چاشت از صفر شده بیست
گذشت سرور آفاق عز دولت و دین
محمد آنکه فلک در عزاش خون بگریست
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۱۲ - تاریخ وفات و کشته شدن علاء الدین محمد وزیر در سر بیشه استر آباد
ز هجرت هفتصد بود و چل و دو
سه بر عشرین فزوده ماه شعبان
بروز چار شنبه در گه چاشت
ز بد فعلی این گردون گردان
علاء الدین و الدنیا محمد
وزیر شه نشان ملک ایران
ز سر بیشه سوی جنت روان شد
که جانش تازه باد از ابر غفران
جلال ملک و دین زان گلشن آمد
گلی خرم دل و شاداب و خندان
مبادا بی چنین گل گلشن ملک
که هست این یادگاری در گلستان
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۱۳ - تاریخ جنگ امیر مسعود سربداری با ملک معزالدین حسین کرت و شکست مسعود
در هفتصد و چل و سه از سال
افزوده صفر سه بر دهم روز
مسعود و ملک قتال کردند
گردان ملک شدند پیروز
در خطه خواف گشت واقع
این فتنه جانگداز دلسوز
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۱۴ - تاریخ فوت عزالدین
چون فلک هفتصد ز سال شمرد
پس چل و هشت بر شمار افزود
نوزدهم از جمادی الاولی
روز شنبه نماز پیشین بود
بر رخ عز ملک و دین ناگاه
دست رضوان در بهشت گشود
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۱۵ - تاریخ فوت جلال الدین حاجی شاعر
هفتصد از سال هجرت رفته و پنجاه و یک
وز رجب نه بر دو ده افزوده دور آسمان
در شب شنبه بسوی جنت از جاجرم شد
صاحب فاضل جلال ملک و دین حاجی روان
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۱۶ - تاریخ فوت طاهر بن اسحق بن یحیی از بزرگان فریومد
هفتصد از سال هجرت رفته و پنجاه ویک
وز رجب نه بر دو ده افزوده دور آسمان
صبحگاه روز یکشنبه ز علیا باد کرد
طاهر بن اسحق بن یحیی سوی جنت سفر
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۱۷ - مرثیه فوت طاهر بن اسحق
در دیار کرم افسوس که دیار نماند
نرهد دل ز غم امبار چو غمخوار نماند
صرصر حادثه بر گلشن افضال گذشت
سرو آزاده شکست و گل بیخار نماند
سخن اهل هنر جمله دریغست برانک
مظهر مرحمت و رأفت دادار نماند
عز دین طاهر اسحق که تا شد ز جهان
در جهان کرم از مکرمت آثار نماند
آنکه تا مشتریی همچو وی از رشته فضل
شد برون رونق آن رشته و بازار نماند
...شود آخر پس ازین
...ـار نماند
....ک ز بار
.....ـار نماند
....ز جهان
....ـار نماند
....و از دیده برفت
...برد دل چه متاعست چو دلدار نماند
روضه خلد برینت ز خدا میخواهم
بیتو زین پس همه عمرم به جز این کار نماند
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۱۸ - تاریخ کشته شدن تاج الدین علی شمس الدین بدست پهلوان حیدر
چون هفتصد و پنجاه و دو رفت ز سال
بیش از دو نمانده بد ز ماه شوال
خورشید لقای شمس الدین را
از خنجر حیدر اندر آمد بزوال
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۱۹ - تاریخ تولد جلال الدین منصور
بود تاریخ عرب هفتصد و پنجاه و یک
وسط روز دو شنبه سوم از ماه رجب
که زد از کتم عدم خیمه بصحرای وجود
قدوه و قبله ملک عجم و دین عرب
آصف عهد جلال دول و دین منصور
آن فریدون منش جم حسب پاک نسب
ابن یمین — ماده تاریخ‌ها — شمارهٔ  ۲۰ - تاریخ فوت پهلوان علی خواجه
دهم شب از مه ذوالحجه بود اول شام
گذشته هفتصد و پنجاه و چهار ز سال
که نامدار جهان پهلوان علی خواجه
نهاد روی بدرگاه ایزد متعال
ابن یمین — معمیات — شمارهٔ  ۱ - چیستان
چار حرفست نام آن دلبر
که درش قبله ایست مردم را
اول نام و ثانی و ثالث
خمس نصف است و ربع چارم را
ابن یمین — معمیات — شمارهٔ  ۲ - ایضاً
سه عیار قهار غارتگر اند
کند میلشان هر کجا زیرکی است
سر و کارشان شش و پنج و چار
پس آنگه سه و پس دو و پس یکیست
ابن یمین — معمیات — شمارهٔ  ۳ - ایضاً
از تو پرسم لغزی فکرت اخراجش کن
ایکه در مسند دانش چو تو دیگر ننشست
چیست هفتاد که اجزاش ز سی افزونست
چیست پنجاه که آخر شودش عمر بشست
ابن یمین — معمیات — شمارهٔ  ۴ - ایضاً
چار حرفست نام انک سپهر
رای او را بجان متابع گشت
اول نام باز ثالث او
ربع ثانی و خمس رابع گشت
ابن یمین — معمیات — شمارهٔ  ۵ - ایضاً
چیست آن گوهر شهوار میان پر زر و سیم
سیم و زر هر دو درو آب و بهم ناممزوج
هست چون صبح دوم غرقه زر اندر سیمش
لیک صبحی که نباشد به بلندیش عروج
گه بود حقه سیماب و درو مهره زر
گاه از آن حقه کند موذن شبخیز خروج
اجتماع مه و مهرست بدو در همه وقت
چه عجب صورت او هست چه برجی ز بروج
این لغز بر تو اگر حل نکند ابن یمین
نتوانی بدر آوردن الی یوم خروج
ابن یمین — معمیات — شمارهٔ  ۶ - ایضاً
پیکری بیگناه را دیدم
چو گنهکار در جحیم افتاد
پخته کردش چو خام طبعش یافت
مالک دوزخش که بود استاد
زان پس از دوزخش برون آورد
تا کند موضع خراب آباد
بر لبش چون بلطف آب فشاند
سوز و تا بیش در نهاد نهاد
در جهان کآب آتش افروزد
جز در آن طبع کس ندارد یاد
ابن یمین — معمیات — شمارهٔ  ۷ - ایضاً
چیست آن آسیا که گردش او
نه ز آبست و نه ز جنبش باد
سنگ زیرین او همی گردد
کس چنین آسیا ندارد یاد
ابن یمین — معمیات — شمارهٔ  ۸ - ایضاً
مشکلی آمدست در پیشم
عالمی کو که حل تواند کرد
باز گوید که چیست انسانی
که نه خنثی و نه زنست و نه مرد
همچو سایه نشسته در خانه
گشته چون آفتاب عالم گرد
ابن یمین — معمیات — شمارهٔ  ۹ - ایضاً
آن چیست که چون ابروی جانان باشد
قلب وی و مستویش یکسان باشد
در بحر ضمیر خویشتن شست انداز
کانچیز که در شست فتد آن باشد
ابن یمین — معمیات — شمارهٔ  ۱۰ - ایضاً
چیست نامی که مستوی خوانیش
از عبارات تازیان باشد
پارسی گردد ار کنی مقلوب
لیک معنیش هم همان باشد
ابن یمین — معمیات — شمارهٔ  ۱۱ - ایضاً
پرسم لغزی ای شده فاش از تو هنر
فکری کن و جهدی کن و بیرون آور
آنچیست که چون بر شمری مجموعش
نصفش نبود ز عشر او افزونتر
ابن یمین — معمیات — شمارهٔ  ۱۲ - چیستان
چیست آن دریا که دارد بر سر آتش قرار
آتش اندر زیر و آبش تیز تاب و شعله وار
موج دریاها ز آب و موج او از آتش است
آب او چون آب دریاها نباشد خاکسار
آب او جوشان و در وی ماهیان بوالعجب
جوشن هر یک ز سیم خام یا زر عیار
ماهیان در وی بسان صوفیان خرقه پوش
سر بر آورده بر قاصی ولی بی اختیار
هر یکی چون زاهدی اندر ریاضت خانه ئی
چرخ گردان میستاند خرقه ز ایشان تار تار
بیگناهی چند اندر تیره آبی غوطه ور
بسته اندر گردن هریک طنابی استوار
بر کنار آب او استاد قدرت منتظر
تا برآرد از وجود کی بیک ز ایشان دمار
مرده ئی چندند از سیفور و اطلسشان کفن
و آن کفن ز ایشان رباید چرخ دون نباش وار
ز انبیا و اولیا نشمارد ایشان را خرد
لیک دارند از نبی و از ولی هر یک شعار
گاه چون یونس گرفتارند اندر بطن حوت
گاه چون منصور شان منزل بود بالای دار
شد تن ابن یمین چون تار ابریشم ز فکر
تا ز ابریشم کشی ناگه شد این سر آشکار
ابن یمین — معمیات — شمارهٔ  ۱۳ - ایضاً
آمد بر من خادمکی همچو دو پیکر
ز آهن زده بر خود گرهی سخت میانش
دارد دو سر و یک دهن اما دهنش را
نی رسته دندان بوی اندر نه زبانش
وین طرفه که بی آنکه نماید سر دندان
پاره کند آنرا که در آید بدهانش
بی روح و روانست ولی کار بری جلد
دارد ذکر اما کس و کونست عیانش
تا در نکنی در کس و کون وی انگشت
در کار نیاید تن بی روح و روانش
ابن یمین — معمیات — شمارهٔ  ۱۴ - ایضاً
چیست آنجنس کو بجنبش طبع
از بلندی کشش کند بمغاک
جسم دیگر چو ضم شود با او
سالم از نقص و از معایب پاک
هر دو با یکدگر روان گردند
پای بر داشته ز مرکز خاک
همچو شعر بلند ابن یمین
از زمین سرکشیده بر افلاک
ور ز هم بگسلند هر دو فتند
بحضیض سمک ز اوج سماک
ابن یمین — معمیات — شمارهٔ  ۱۵ - ایضاً له
چیست آن پیکر پری کردار
گاه مینا برنگ و گه مرجان
گوی یاقوت را همی ماند
بسته اندر زمردین چوگان
رنگ او همچو گونه معشوق
که رخش گردد از حیا رخشان
هست برجی ز خلد پنداری
از پی حور ساخته رضوان
بهر حکمت مهندس تقدیر
بر ستونی نهاده آن بنیان
خارج او همه عقیق یمن
داخل او مذهب از عقیان
بر فرازش نهاده کنگره ها
راست چون تاج بر سر شاهان
کنگره نیست افسر لعل است
بر بیا کنده زر ساو میان
نازکانی همه جدا گانه
نا بسوده نه انسشان نه جان
همچو اطفال یک بیک دارند
از زر ناب در دهن پستان
هر یک از نازکی چنانکه خرد
گویدش ناردانه ایست عیان
فرقه فرقه نشسته همزانو
در بر یکدگر خزیده چنان
که سر موی در نمیگنجد
در میان از توافق ایشان
در میانشان ز زر ورق بسته
پرده ها دست قدرت یزدان
ناز کانند لیک سخت دلند
خود چنین اند نازکان جهان
هر یک از نازکی و لطف چنانک
بلب هر که در بری دندان
بینیش همچو چشم ابن یمین
از گزند زمانه خون افشان
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ١
کالصبح أتانی رسولک فانجلی
لیل الهموم و ذاک فال ناطق
فعلمت انک لا محاله زایری
أبدء رسول الشمس صبح صادق
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ٢ - ترجمه
همچو صبح آمد رسولت پیش من پس باز شد
ظلمت اندیشه ها، زینحال فالی ناطق است
پس بدانستم که بی‌شک نزد من آئی از آنک
پیشرو خورشید را پیوسته صبح صادق است
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ٣ - ایضاً
ثلاث هن فی البطیخ فضل
و فی الانسان منقصه و ذله
خشونه جلده و الثقل فیه
و صفره لونه من غیر عله
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ۴ - ترجمه
سه وصف آن ستودست در خربزه
که در آدمی باشد آن علتی
گرانی و دیگر درشتی پوست
سیم زردی چهره بیعلتی
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ۵ - ایضاً
و ان امرء لاقی الهوان بارضه
فاصبح عنها راحلا للبیب
و ان لم یکن فی الاغتراب فضیله
لما قیل للشیء النفیس غریب
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ۶ - ترجمه
در شهر خویش هرکه مذلت همیکشد
گر غربت اختیار کند خوانمش لبیب
اینست و بس فضیلت غربت که عاقلان
گویند مر نفیس ترین چیز را غریب
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ٧ - ایضاً
یقولون فی البستان للعین لذه
و فی الخمر و الماء الذی غیر آسن
اذا شئت أن تلقی المحاسن کلها
ففی و جه من تهوی جمیع المحاسن
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ٨ - ترجمه
می در میان سفره و گل بر کنار آب
گویند بهر دیده و دل داروئی نکوست
باشد نکو ولی همه خوبی و خرمی
جمعست اندرو که دلت دوستدار اوست
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ٩ - ایضاً
لعمرک ما کل الرجاء لصادق
و لا کل من یخشی الأمر لواقع
اذا کان بین المرء و الشر لیله
فما علمه فی الصبح فالله صانع
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ١٠ - ترجمه
بدوستی که نیاید امیدها همه راست
نه هر چه نیز بترسند از آن شود واقع
چو در میانه مرد و بلا شبی باشد
چه داند او که چه سازد بصبحدم صانع
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ١١ - ایضاً
أیها الناس أفشئو السلام
و أطعموا الطعام و صلوا الأرحام
و صلوا باللیل و الناس ینام
یدخل الجنه دار السلام
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ١٢ - ترجمه
در بذل طعام کوش و افشای سلام
شبها بنماز کوش و الناس ینام
با خویش گشاده کن ره وصلت خویش
پس رو بسلامت بسوی دار سلام
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ١٣ - ایضاً
و ذی سفه یواجهنی بجهل
فاکره أن أکون له مجیبا
یزید سفاهه و أزید حلما
کعود زاده الأحراق طیبا
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ١۴ - ترجمه
با من سفیه کرد سفاهت ز جهل خویش
مکروهم آمد آنکه مر او را شوم مجیب
او در سفه فزوده و من کرده حلم بیش
چون عود کش فزون شود از سوز تاب و طیب
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ١۵ - ایضاً
اذا هبت ریاحک فاغتنمها
فان لکل عاصفه سکون
فلا تغفل عن الاحسان فیها
فلا تدری السکون متی یکون
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ١۶ - ترجمه
چون جست باد دولت تو مغتنم شمار
زیرا که هست عاصفه را بیگمان سکون
غافل مباش نیز ز احسان در آنزمان
زیرا که آنسکون نشناسد که کی و چون
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ١٧ - ایضاً
اذا جادت الدنیا علیک فجد بها
علی الناس طرا أنها ینقلب
و لا الجود یفنیها اذا هی اقبلت
و لا البخل یبقیها اذا هی مذهب
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ١٨ - ترجمه
چو دنیا کند با تو بخشش تو نیز
ببخشش که گردان بود روزگار
نه از جود یابد چو آمد کمی
نه بخلش بود چون رود کوشدار
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ١٩ - ایضاً
ولم أدخل الحمام من أجل زینه
فکیف و نار الشوق بین جوارحی
واکلنی لم یکفی فیض عبرتی
دخلت لا بکی من جمیع جوارحی
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ٢٠ - ترجمه
مرا گریه چشم کافی چو نیست
در اندوه لعل مرصع به یشم
بگرمابه از بهر آن میروم
که تا گریدم جمله اعضا چو چشم
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ٢١ - ایضاً
تقوس بعد بعد الدهر ظهری
و داستنی اللیالی ای دوس
فامشی و العصا تمشی امامی
کان قوامها و تر القوسی
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ٢٢ - ترجمه
کمان آسا شد این قد چو تیرم
ز بس کز صدمت دهرم رسد کوب
کنون پشتی بخم در کف عصائی
کمانی را همی مانم زه از چوب
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ٢٣ - ایضاً
احل العراقی النبید و شربه
و قال الحرامان المدامه و السکر
و قال الحجازی الشرابان واحد
فحل لنا بین اختلافهما الخمر
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ٢۴ - ترجمه
حلال داشت عراقی نبید و شربش را
ولیک کفت حرامست باده و مستی
خلاف کرد حجازی و گفت هر دو یکیست
حلال دادن می ازین اختلاف تا هسی
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ٢۵ - ایضاً
لا تودع السر الا عندذی کرم
و السر عند کرام الناس مکتوم
و السر عندی فی بیت له غلق
قد ضاع مفتاحه و الباب مختوم
ابن یمین — اشعار عربی — شمارهٔ ٢۶ - ترجمه
نزد کریم راز ودیعت اگر نهی
نزد کرام خلق بود راز سر بمهر
در خانه ایست بسته دروگم شده کلید
رازیکه نزد من بود آنخانه در بمهر