mabidan/ganjoor huggingface dataset:
الیار — غزال غزل — جواز خنده
مـن سبوی صبر جان خویش را بشکسته ام
ز آنکـه از تیر نگـاهت تا قیامت خستـه ام 
بـار خود از خـرمن اوصاف نیـکویت، نگـار!
با جـواز خنده ای از سوی رویت، بستـه ام 
گـر چـه آزارد دلـم را خار هجران هر دمی
با امیـد شـربت وصـل اینچنین، بنشسته ام 
من گـلی از بـاغ ایمــانم، اگــر پنــدم دهی
پندی از پیمانه ام ده؛ زاین جهان بگسسته ام 
مــن به نــور عشقــت انــدر وادی بیچــارگی
از دل هر گـردباد جهــل و ظلــمت رسته ام 
 خواهد این دل، خون ببارد دیده ام اندر فراق
چون به گوش آید صلای نامت از گلدسته ام 
جـان الیــــار آیـد انــدر دام عصیــانی  اگــر
گوید ار یابم برات غمزه ای، ز آن جستـه ام
الیار — غزال غزل — پیمانهٔ کرامت
در کوی عشق جانان، کردم شبی اقامت
دیـدم چه جلوه هایی! در آستـان و قامت 
باحسـن بی مثالـش، با جلوه ای ز خالش
در دل فکند شوری، چون شورش قیامت 
تا پر کنـد دلـم را، از شـور نـاب هستـی
می زد به دست مهرش، پیمانه ی کرامت 
از سـوی کوی رحمـت، می گستـرد نسیمی
گاهی ز عمق جانها، گه پرده ی امامت 
آیـد فروغـی از نـو، دل بندی ار بـه رویش
اوضاع عالم ار شد، گردونه ی وخامت 
هر کاو نباشد او را، رغبت به عشق و مستی
در سلـک مهرورزان، گیرد ره  ملامت 
انـدر هـوای  عشقـش راه  خطــر گـزیـدم
هرگـز نشـاید آنجا، جـویم ره سلامت 
گویم که عشـق  اگـر شد تنها  گناه  جـانم
مـی بازم این سـرم را، از بابت غرامت 
الیـــار اگــر دلـش را، در دامنــش رهانـد
هـرگـز نگیرد او را، گرد غم و ندامت
الیار — غزال غزل — پیک خورشید
مـرغ شبگیر از فضای قدس جانان می رسد
گـوئی از آفـاق عالم بر جهان جان می رسد 
آرد آیینـی ز حـکمت، مبتنی بر عشـق جان
رحمتــی بی انتهـا در سلـک قرآن می رسد 
چشـم داران جهـان را مـژده بادا مـژده باد
پیک خورشید از دل درگاه سلطان می رسد 
ما در این گردونه بازیها به دوران دیده ایم
بـاده ای از آزمـون حـق به انسـان می رسد 
 هـر کـه بر جـام کرامت لب رساند با عمـل
تا ابـد نـوشد شرابی کان ز رحمان می رسد 
 گـوئی ای تقـدیـریـان خفتـه انـدر دام دهر
هدهدی خوش نامه از ملک سلیمان می رسد 
بگذرد از شهد شهوت هر که پای انـدر نهد
بر دیار خوبـرویان چونکه حیـران می رسد 
خستگـانیـم انــدر ایـن دیبـاچه ی قالو بلی
غافلیـم انـدر بـلا حکـمی ز درمـان می رسد 
من چه نالم از فلـک بر بخت پیر اندام خود
هر چه از دستی دهم دست دگر آن می رسد 
ناسپاس آید کسی کاو اندر این محنت سرا
دست لطفـی بر نیارد چون سر خوان می رسد 
در وفای عهد جانان گر خلـد خاری به جان
گـو به دل الیـــار! کز خاری گلستان می رسد
الیار — غزال غزل — طوق بندگی
صبـا ! چه شـد که نیـامـد  نگـار بــر  پـیشـم
که مرهمـی نهـد  از غمـزه  بـر دل ریشم 
هم او که یک نظرش چهره ی جهان آراست
به طــوق بندگی اش اینچنین می اندیشم
جــز از جمـال نگــار  و  طــریقـت  عشقـش
نباشـدم  به جهـان مهـر و مذهبی   کیشم 
اگــر بـه بقچــه ی دل پیـچـم التمـاس نیــاز
بـدان که بر کـرمـش مستحقّ  و درویشم 
اگـر به مقـدم جـانـان  سـر آرم  از اخــلاص
سزد که جان بدمد در جهان که من بیشم 
کـه تــا به چنگ دل آرم  ز نـوش او  شهدی
خـریده ام همـه  جـوری کـه آید از نیشم 
ســـر  تعبّـــد  اگــر  در نیــاورم  با  عشــق
به دادگــاه طبیـعت چـو گـرگ یـا میشم 
بـدان که گر چه به رحمت غنـوده ای الیـــار
همیشــه در گـرو کـرده هایی از خویشم
الیار — غزال غزل — جان در شکر
در زلف تو یارا، دل در سفر افتد
از شوق تو جانا، جان در شکر افتد 
دامی بگشـودی، پیـش رخ دلـــها
از بهــر همینـم، دل در خطـــر افتد 
هر حلقه ی مویت، یک عالم دیگر
بر سیــر عـوالـم، دل در گــذر افتد 
پیـدا گـل رویت، پنهان ز نظـر هـا
سرّی که ز گفتـن، دل بر حـذر افتد 
چـون دیـده گشایم، گلگونه نمایی
تا اینکــه جمــالت، انــدر نظـر افتد 
در خلوت یار ار، دل محـرم او شد
از سـر ضمیــرش،  او بـا خبـر افتـد 
از شوق وصالش، گر دیده چکـانم
هر دانه ی اشکم، همچون گهر افتد 
الیــار اگر او  را، از جان بود عاشق
با غمــزه ی دلبـر،  او  را ظفـر افتـد
الیار — غزال غزل — بر مرکب ارغنون
بـا مرکبــی از ارغنـــون
می رانم این دل را کنون 
تـا پـای دلبــر می رسـم
یـا باده ای؛ یا مشک خون 
ای دلستــان، حــالا مـرا
راهــی ده از مـرز جنـون
گـر بــاده نـوشـانـی مرا
جـان مـرا کـردی فــزون 
از عشق صد چندان شوم
وا مـی نهـم دنیـــای دون
از گریه خندان می شـوم
شــادی  بـرآیـد از درون 
در جـام چشمـانت مــرا
شستی، دلم کردی فسون
دلها به دامت می رهند
از دامهــای گونـه گـــون
الیار! کاش افتی در آن
هر گز نگردی زآن برون
الیار — غزال غزل — حلقهٔ ناز
حلقــه ی ناز خودش برگردن دل بسته دلبر
کاسه ی صبرم به سنگی از جفا، بشکسته دلبر
می کشد هر سو دلم را بی محابا در کمندش
رشتـه ی پیـوند عقلم را  زدل، بگسسته دلبر
بر لبانش می سراید نغمه ی عاشـق کشی را
این دلم را  با خدنگ  نرگسانش خسته دلبر 
گـه نگـاه دردبـارش مرهـم زخــم دلـم شد
گه  گشود آن زخم دل را  با  لبان پسته دلبر
چشم جان معطوف دلبر گشته اندر دار فانی
گـرد  میل  عشرت  دنیا  زجـانم  شسته دلبر 
آمـد او غـوغاکنـان بر کـوی یـاران مِی آلود
دل ربـود از مـن به نازی آنچنان آهسته دلبر 
ناگهان رفت از فراقش آتشی بر خرمنـم زد
بقچـه ی دل را به یغما برده و بر جسته دلبر 
گر چه الیار! از غم هجران بسوزد بند بندت
شکر! بر تخت امیدت همچنـان بنشسته دلبر
الیار — غزال غزل — نگین دل
مُهر مِهرش بر جبین کائنات عالم است
سرفراز از تاج عشقش، جسم و جان آدم است 
هر گلـی  اندر  جهان  شد  ترجمان  مهـر او
بلکــه خاران  هم  ز مهرش یک زمانی مرهم  است 
خـار  و گـل نامیدن اشیــا قیـاس ظاهـری است
گــه بود خاری گلــی، گـه گل خودش خار غم است 
هر چـه آیــد پیش رویت در جهـان بـی کسـی
سخت وآسانش به دوران هر چه باشد یک دم است 
مـهـر  مـهـرویـان  عالــم  ز  آفتــاب  روی  او
تابـد  انــدر  هـر دلـی کـاو را نیــــازی همـدم است 
قرص خورشید رخش، شد پرتو افکن در جهان
تــابنــاک از روی او جمشیــد و هـم جـام جم است 
گــر چـه مـاهـان دو عـالـم قـامـت آرایی کنند
قــامـت هــر مــه رخــی انــدر مقــام او خــم است 
از دل  ذرات  جـوشـد مـهـر او تـا کهکشـــــان
مهــر مــادر هــم ز دریــایش  بُروز  یک  نم  است 
در  دلت  الیـــــار!  از  او  باشد  نشـانی  تابناک
حلقـه ی  دل  را  نشــان  مِهــر  دلبــر خاتــم  است
الیار — غزال غزل — جان مرا بالا ببر
ای جـان جـان! جـان مـرا تـا پیش خود بالا ببر
صبــری نماند اندر دلم؛ فردا نگــو؛ حالا ببر
دل می کنم از هر چه دارم اندر این محنت سرا
سـوی بقـا از غصـه ها، با چشـم بی پروا ببر
داری  فضــایی  آشنــا در  وادی عشـق و صفــا
زایـن غـربت ظلم و فنا، جـان مرا آنجـا ببر
پـر می زنــد مـرغ دلــم انــدر هـوای  روی تو
سـوی گلستـانت مرا، چون بلبـل شیــدا ببر 
زنــدانی جبـرم ولــی  انــدر  لبـــاس  اختیــار
زایـن دار مختاری مرا، در پرده ی غوغا ببر
من سر به تیغت می نهم تا دل نیابد خود سری
وانگه مرا در چرخه ی گردون بی سرها ببر 
خصــم هوا خواهـد اگـر تا سنـگ ره گردد مرا
بر جنــگ او جـان مرا با جـوشن هیـجا ببر 
با دانه ی لبخند خود، دل را بکش در دام خود
جان مرا از دام این دنیای غول آسا ببر 
آوای ســاز سـوز جان، می پیچد انـدر آسمان
الیــــار را تا آسمان، با ساز این آوا ببر
الیار — غزال غزل — سلسله انگیز
بتخــانه فــرو ریـزد
گـر سلسلــه انگیزد    
سرچشمـه ی زیبایی
یـاری که بـود ایـزد 
دل در هوس کویش
مستانه دهل  می زد 
می گفــت خدایی تو
خوبی زتو بر خیـزد 
خـاک دل خــوبان را
غـربـال تو می بیـزد
زآن رو به درت الیار
از حلقـه در آویــزد
الیار — غزال غزل — قدر گل
قـدر گـل را سنــگ میزان است خار
قــدر آزادی  بــرآیــد در حصـــار 
گــر نبــودی رنــج ومحنت درجهان
کی می آمـد قــدر راحـت در شمار 
عاشقان زآن، سوز هجران می کشند
تـا کـه سـازی از وصـال آیـد به بار  
عــافیــت  در  معــرض بـاد خــزان
شادی و غم، نیش و نوش اندر کنار 
زنــدگی معجونی از عشق و بلاست
زنــدگــان  را  مــرگی انــدر انتظــار 
حــکمتی بنهـــاده در این،  کاردان
هر چه حکم است از حکیم آید به کار 
گر نگردد باغ گل، بی برگ و رنگ
قــدر این بستــان چـه می دانــد هزار 
ایــن جهــان بـاشــد زمستانی اگـر
بهـــر خــوبــان آن جهـان بـاشـد بهار
 ســر بلنـــدان از ســرای آزمــون
راهــــی دار  ابـــد  در  آن  دیــــــار 
پسـت و بـالا در جهــان از بهـر آن
تــا کــه خوبـــان را گزینــد کـردگار 
 راحــت مطلــق نیــایـد بـر کــسی
در  جهــان  از  راه تـزویـر  و  قمـــار 
پیش رو خواهی تو الیـــار! ار کمال
پیـروی کـن زآن شــه دلــدل ســـوار
الیار — غزال غزل — آتش آشنایی
بــوی مـوی دلبــر آمــد بر مشامـم
گوئیـا خورشید جان آمد به شامم
رشته ی دل را گسست از میخ تن او
تا گرفت از دست جان بند زمامم
آتشــی ز ایـن آشنـایی در دل افـتاد	
تلخی راهش، شــکر آمد به کامم
رقعتــی بر، ای صبــا! بـر کوی دلبر
صدر مکتوبم رسان بر وی  سلامم
پـای مکتــوبم نهـادم قطره ای خون
تا بدانــد کانــدر ایـن ره بادوامـم
سرخـوشم از اینکه جانا! بعد از اینم
با زبـــان عاشقــانت هم کــلامـم
تــا گشـــودی روزنــی بر آسمـــانت
آفتاب آمد همان دم پشت بامـم
مــن  ز  دوران  سیــاهی  کینــه  دارم
خنجــر عشقت به دست انتقامم
مـن اگــر جــان بر تـو بگزینم؛ نگارا! 
تا ابــد بادا مراین  جانم، حرامم
سر به پیمانت گرو بگذارم ای دوست!
تـا نبــاشـد بـی وفایی در مرامم
گویــم ای الیـــار! اگــر عاشق نباشی
مهر بی رنگی نچسبد پشت نامم
الیار — غزال غزل — گلعذار عشق
عمری به دل شـده ام رهگذار عشق
افتـــد به دیده مگر گلعذار عشق 
دیــدم بـه بـام تمــاشا شـدم  به دل
چرخی زدم چو پرستو مدار عشق 
تا جلـوه ای به دلم از رخش نشست
در باغ جلوه شـدم من هزار عشق 
تا جان گرفت مرا، آن هوای دوست
چه چه زنان بکشیــدم هوار عشق
انــدر کمنـد نگـاهش چـو دل فتــاد
راهی شدم پی آن شهسـوار عشق
 در لجّــه ی خطــر انـدر فضای دهر
دل می زنم به دلش با گدار عشق 
الیـــار! اگــر نپذیری به جـان خطـر
در  مکتبت نپــذیرد  نگــار عشق
الیار — غزال غزل — ای گل
ای گل زچه می خنـدی
چون  ترک سمـرقندی 
دل مــی بــری از جانم
گویـم به چه ترفنــدی
در زیــر قبــای خـــود
خار از چه تو می بندی 
درغــارت دل، گـــویم
الحـق که هنـرمنــدی
با خــار، تــو را،  پرسم
باشــد ز چـه، پیوندی
پـاسخ  به  دل  و  جانم
اینگــونه بگــوینــدی
از حکمـت  و  زیبــایی
گــویـا  که  برآینـدی
با تلخــی خـــارت هم
شیــرین تر از قنــدی
در ساقـــه ی هستی تو
چون رشتـه ی آوندی
 بـر حقّــه ی زیبـــایی
حقّــا کـــه خداونـدی
نیش تو مرا نوش است
خوردم به تو سوگندی
بر جــان بخـرد الیـــار
خـار از سر خـرسندی
الیار — غزال غزل — خَمر خَم زلف نگار
خم دل کردم از آن خَمر خَم  زلف نگار
پر،که تا نوشم از آن، دل شود آهسته شکار 
مستـی از مـوی نگـــارم بـه خــود آورد مـرا
کـه چرا عمری از این در شده ام پا به فرار 
مـن غافــل چـه شـود گـــر قــدمـی  آورم از
عشق جـانـان، که رســم از عدد ده به هزار 
آخـر ایـن پـای دلـم بـاز چو شد بر در عشق
داده ام از کف خود، گوهری از صبر و قرار 
دل  بـه  دریــای  تمـاشــای  تجلّــی   بــزدم
نشـد از لجّــه ی دریــای تمـاشــا به کنــار 
رحمتـــی بـر دلـم آور، تو کـریمی، تو کـریم
ایـن دلـم را کـه به راه آمـده، تنهـا مگـذار
مـی درم هــر چه بـود پـرده ی پنـدار و دغل
چشـم جـان بر تو رسانم که بدوزم به عذار 
تــا در آیینــه ی اخـــلاص، بـروبـم کـــدرم
گــل ایمــان نفروشــم به سر بوته ی خـار 
جرعه ای هر که بنوشد ز سر چشمه ی عشق
می نشینـد گـل ایمانش از آن جرعه، به بار 
بلبــــل فکـر تو الیـــــار! اگــر افتـد چمنش
آشیــان می نهــد انــدر قـدح غمزه ی  یار
الیار — غزال غزل — غروب ماه
بضاعتـــی  ز گهــرهای دیــدگــان دارم
کرامتــی به بلنـــدای آسمـــان دارم 
غروب ماه من انــدر دلــم غمی انگیخت
به دیده کان گهر را از آن زمان دارم 
گلاب میکده اش را به دامنم چون ریخت
برفت و دامنی از رنگ ارغــوان دارم 
مــن آن گهــر نفروشــم بجـز به دامانم
که بوی دلبر خود را در او نشان دارم 
بکــارم از دل وجان بذر مهـرش اندر دل
نثـار او بکنم هر چه در جهـــان دارم 
من این کرامت و گوهر به دولتی  از عشق
زدست دلبــر مه رو  به ارمغان دارم 
اگر چه در غم هجرش چو پیر شد الیـــار
بگفت در طلبش من دلی جوان دارم
الیار — غزال غزل — پدر
جــان گیـرم از جـان پدر
گوهــر ز عمّــان  پدر 
بشــنو زمن؛ ای مـــادرم!
جـان تـو  و  جان  پدر 
درد  دلــم  را  مرهـــمی
آیـد  ز درمــان  پـدر 
از سفــره ی مهرت خدا!
آیــد مــرا نــان پـدر
وامـی شود اخــم از دلـم
با چشم خنــدان پـدر
درّ    حیـــات   آورده  ام
از مــادر و کــان پـدر
بــارد ز ایمــانش کـــرم
نـازم بر ایمــان پــدر
در لحظــه ی درمانـدگی
دستــم بـه دامان پدر
من هر چه دارم خواهرم!
باشـد همـی زآن پـدر
مــا را گــره وا مـی شـود
با دست و دندان پـدر
بـا ایــن همــه مردانـگی
جان گشته حیران پدر
الیــار گــویـد ای خـــدا!
جـانم بـه قـربـان پدر
الیار — غزال غزل — مادر
در عـالــم مهر  و  وفــا  اخترنشــانی  مـــادرم
چون بر زمین زندگی، چون آسمانی مـادرم  
عمــری شــدی آبستــن  بـار تبــار جــان من
تا بـر کـویـر زندگـی، گـل برنشــانی مادرم  
روزی در آغوشت بدم بی دست و پا و بی زبان
هم دست و پا بودی مرا؛ هم همزبانی مادرم  
بر پـای فرزنـدی چو من، درّ جـوانــی داده ای
اندر پی ام در پیری ات هم، پاکشانی مادرم  
بس خـارها بر چیده ای از پیش پایم هر زمـان
بر جایشان بنشانده ای گل هر زمانی مادرم  
گــردان غــم در زنــدگـی گر نیزه بارانم کند
همچــون سپـر آماج هر تیغ و سنانی مادرم  
کــوه مصــایب را نـوردیدی تو عمری بهر من
تـا از فـرازش هیبتــی بر مـن رسانی مادرم  
هر ادعـای  مهـر  را،  آیینــه  بـاشــد مــادری
هــر مه رخــی را سمبــل ابروکمـانی مادرم  
توصیــف رویت را ســزد کلــکی ز نقـاش ازل
هر گونه توصیفت کند؛ الحــق چنانی مادرم  
بـی غــم نبـودی درجهان از جانب الیـــار خود
بینــم تــو را در آخرت،  با غم نمانی مادرم
الیار — غزال غزل — خورشید انسانیت علی
آنکه بر خوبان  و بر مردان  عـالم  شاه  بود
جان او خورشیـد و رویش هم بسـان ماه بود 
مرتضی بود آنکه پایش هم سر قــاف کمال
طلـعت و غُــربش  هم انـدر خـانه ی الله بود 
از غم  بیچــارگان  هرگز  نیــاسود او دمـی
درد و رنج بی شمارش زاین سبب جانکاه بود 
مردمی هایش به دوران را کسی پاسخ نگفت
گوش  پاسخگوی او گویـا  که  قعـــر چاه بود 
ذوالفقارش  در  کمـر  اندر  غــلاف  مهــر  بود
دست  او  پیوستــه  با  دست  خدا  همــراه  بود 
کــوهی  از  امیـال  نفسانی نهادش  پشـت  پای
هیبت  دنیــایی  انــدر  چشـم  او  چون کاه  بود 
بس محقّـــر بـود ایـن دنیــا مـر او را در نظــر
بی  نیــاز  از  ثروت  اندوزیّ  و  کسب  جاه  بود 
خنــده ای زد بـر شهـــادت تا بدیدارش رسید
او شهــادت را چنـان گویــی که خاطر خواه بود 
از حصـار لفـظ اگــر بیرون نگــردد کلــک من
چون کند وصف آنچه کاو را جمله در درگاه بود 
در  فـــراقش  بنــد  شد  الیـــار  را  نای  نفس
آنچـه آمــد  از  نهــادش نــالـه ای  از  آه  بـود
الیار — غزال غزل — گله
از چــه بر این دل بیچاره چنیـن تاخته ای
تیغـی از بـرق نگــاهت به رخش آخته ای      
تـا اســارت  ببـری  این  دل  پر  باد  مـرا
حلقــه ای گــردنش از سلسله انداخته ای 
مـی دهـی دست  قضـا  خرمن  آمـال  مرا
دستــی از جـور و جفا بر دل من یاخته ای 
هرچه کردم گله خود از سر دلبستگی است
چه کند دل خود از این جلوه که پرداخته ای
از ازل خـاک دل من شده آغشته به عشق
گِــل بنیـاد وجـودم تـو چنیــن سـاخته ای 
در گلستــان رخش لانه گــزین تا بـه ابد
ای دل! آنجـا به گـل رویش اگـر فاخته ای 
دل الیـــار! تو گــر پا ننهــی بر در عشـق
عمـر خــود را سـر لهــو و لعبـی باخته ای
الیار — غزال غزل — جام ساقی
میســر شـد کــه من جـامی ز عشق او بپیمایم
فضــای خــانه ی  دل را دگــر با غــم نیالایـم 
مرا این آرزو روزی که بر شاخ ثمــر بنشست
ســوار پـر شـدم تـا سـر بر اوج آسمـان سایم 
رها گردان تو ای ساقی از این زندان جانکاهم
ز فـرط شــوق دیـدارت که زنجیر زمان خایم 
بیـــا تـا زایـن در خاکی  بری این مرغ افلاکی
زچشـم غمـزه دانستـم نباشـد این زمین جایم 
رســانی بر لبــم جــامی دگــر گر از می نابت
دگــر در این  تـن خاکــی نمـی پایم نمی پایم 
بـه  لای رقعتــی  پیچـــان پیـــام آشنــایی را
نشـاطی ده مریدان را به"می آیم" به"می آیم"
تو هم الیــار! اگــر دانی هـوای قرب جانان را
زبـان اعتــراف آری کــه من مـرغــی ز بالایم
الیار — غزال غزل — چشم خدابین
برای شستن چشمم هزاران چشمه چون خورشید
هم از جان و جهان ودل هم از جام زمان جوشید 
هــویدا کــرده در عـالم  فـروغ  روی  تـابـانـش
قنـادیـل حقـایــق را  به کیـوان و مه و خورشیـد  
مـرا چشمـــان دل گــویـا به تفسیــر حیـات آمد
دریغـا گردی از غفلت به سـان پـرده ای پوشید 
فــروغ رویــش ار این دل نبینــد در جمـال جان
به غیـر از روی جانان او در این وادی چه خواهد دید 
حـریـم منظــر چشمـم چراغان می شد از نورش
دل ار از  بـاده ی  عشقش یکی پیمانه می نوشید  
اگــر ایـن دیـده را شویـم به آب عشـق جـانـانم
نشانی جز گل رویش از  این  عالم نخواهد  چید
تورا الیــــار! اگـــر چشم خدابین اندرون باشد
نگردد واژگون بختت چو تخت قدرت جمشید
الیار — غزال غزل — بلای ولا
هــر کـس  کــه  بر  بـلای  ولا  مبتــلا  شود
با کیمیـای مهـر مسش چون طـلا شود
رنــگ  تعلـــق  از  رخ  جـــان پــر درآورد
بر جمــع سالکـان طریقــت صـلا شود
زنگــــار کینــــه را بتـکـــانـد  ز دامنـــش
آیینــه اش به صیقــل ایمـان جلا شود
نقشــی  ز  دوست  بـر  دل او  بـر نهــد بــلا
تا مفتخــر دلــش به نشــان ولا شــود
خــواهــان عــافیــت نشـــود در طـریق یار
عیشــش نهـد به سویی و اندر بلا شود
جــز دلبـــری الهـــی اگــر عرضه شد بر او
پاسخ به دعوت از دل او، حرف لا شود
ای جان! به گوش دل برسان صوتی از الست
کاو تا ابد به حلقـه ی « قالوا بلی » شود
خواهـــد حسیــن دل بـرود بـرمنــای عشق
صـد بـارش ار گشاده در کربــلا شود
الیــــار! اگـر به صـدق نیـایی بـه راه دوست
وای  از دمی که راز دلـت برملا شــود
الیار — غزال غزل — آفت دین
آفت از ابــر ریــا بــارد ســر گلـزار دین
واعـظ ناخـالــصی گـردد اگر سـردار دیـــن
واعـظ ار غافــل ز مغـز دفتر ایمان و دین
گـوهــر ایمــان فروشــد بر سر بــازار دین
شیخ ظاهر بین و ظاهر ساز و حراف چموش
آورد با نــام ایمــان فتنــه انـــدر کــار دین
دینمـداران گر ننـوشند  از شراب معرفت
هــر کسـی با تیـغ پندارش رود پیکــار دین
با نقــاب دین اگـر عـابد رود در کــام زر
کــی توانــد تــا به منــزلگه رسـاند بار دین
بـزم دیـن آرایـد ار با پرده ی پندار، کس
خشت خامی هم نهد کی می شود معمار دین
عالـم بـی بهـره از بـوی عمل در کـار دین
همچــو زالــویـی بود بر پیکــر بی خار دین
نـوری از اخلاص و عرفان در دل الیــار نه
ای خـدا! تا جان برد در سایـه ی دیـوار دین
الیار — غزال غزل — محمد (ص)
زمانــــه را نفســی تــازه از حجــاز آمـــد
به قبلــه گاه جهانی چو سرو ناز آمد
چـو لاشه ای شده بود این جهـان در ظلمت
تو گوئیــا به تنش روح رفته باز آمد
به گرد شب همه بت های شب پرستان بود
برای چیدن بت ها به حرص و آز آمد
شبـی که خلــوت خوبـان به گرد مه بد بود
به غمــزه ای ز مه مهتران مجاز آمد
بــه نـــور حکمــت  و تدبیـــر آسمــانی او
اساس بتکــده اندر نظر مَجـــاز آمد
به سنـــگ خوبــی احمــد پلیــدی ابلـیس
به پای چــوب ترازو چه همتراز آمد
هـر آنکـه دعـوت او را ز جان و دل بخرید
به تاج نصرت ایزد چــه سرفراز آمد
بـه بـام هستــی عــالــم نهــاد پــای وجود
هر آنکه عشق محمد بر او جواز آمد
بــه بــاغ معــرفت عتـــرت محمــد چـون
برفــت مـرغ دلــم، بر فراز غاز آمد
چه رتبتــی به از اینــت، که جان تو الیـــار!
به درگـه شــه محمـود دین ایاز آمد
الیار — غزال غزل — خاتم اندیشه
یک شب نمــودم سیـر جـان در عــالم انــدیشه ام
عشق آمد اندر جان من شد خاتم انـدیشه ام
دل در وجــودم خـانه شــد بـر مقــدم دلــدار مـن
جـامی گرفت از معرفت جام جـم انـدیشه ام
چون قطــره ی افکـار من افتاده در جـویی ز عشق
خواهد شدن بر نقطه ای کانجا یم انـدیشه ام
بـا عشق جـانـان ایـن دلــم در ظلمـــت زندان تن
گــردد رهـا از  هاله ی  پیچ و  خم اندیشه ام
ذکرش به فکر آغشته ام زآن می سرایـم نغمه ای
سازد مرا چون بعد از این زیر و بم اندیشه ام
چـون  ناف  آهـوی  ختــن گردد  معطر خوی  من
گر عشــق جـانـان باشدا  هم و غم اندیشه ام
عمـری نکــردم همــرهی امشـب بر او دادم رهـی
تنها نمــی مانم دگــر چـون همدم اندیشه ام
گر فکــرم آرد گوهــری آن را نهـم بر خوان دل
هــرگز نباشد خسّتـی من حاتــم انــدیشه ام
هان! ای برادر یک دمی گوش ار دهی بر شعر من
انگشــت صحـت می نهـی من آدم اندیشه ام
الیـــــار!  اگــر ناآوری  افکـــار  نو  در  دفتــرت
شعــرت بگــردد مجلـسی بر ماتم اندیشه ام
الیار — غزال غزل — ای معلم
بر دم دروازه ی حکمت تو گوش آورده ای
خـوان تعلیـم و تعلـم را تـو نـوش آورده ای 
ای معلــم! غم نشیــن غم نشـانی در جهـــان
و اندرین ره عشق خود را گل فروش آورده ای
بر  سر  نـامــردمــی هــای  زمان  بر آتشت
دیگ جان بنهاده و خونت به جـوش آورده ای
تـا بـه هــم ریــزی حصــار عنکبوت جهل را
کــاکـل اندیشــه را بهــر خـــروش آورده ای
گشته ای معیـار پاکـی اسـوه ی ایثـار و عشق
چـون که افسـاری لب نفس چموش آورده ای
هر دل افسـرده را با مهـر درمـان کرده ای
آتشـی در کوره ی عشـق خمـوش آورده ای
برده ای لـوح دلـت در کـانی از الطــاف غیب
بر رخش پیغام رحمت چون سروش آورده ای
زانوان  علم  و  فرهنگ از توان  افتـد گهی
با دم عیسـائی ات بر تاب و تـوش آورده ای
چوب بیداری زدی بر طبل عقل و علم و دیـن
خواب غفلت دیدگان را زآن به هوش آورده ای
دولـت  و  ملت دریغـا! کی  شناسـد  قـدر  تو
بس بـزرگی سینـه ات را عیب پوش آورده ای
گربـه ی دولت هم ار روزی تـو را مو مو کند
بخشـی از ماهـانه ات را همچو موش آورده ای
معترف گردد قلم در دست الیــار اینچنین
بـاری از فرهنـگ انسـانی به دوش آورده ای
الیار — غزال غزل — در دامن دریای عشق
نغمـه ی سـازش مرا از عـالـم رؤیـا گرفت
در خیالـش این دلـم با جـام عشقی پا گرفت
از نیـازی کـه به نـازش در دلـم تفسیر شد
بقچـه ی دل وا شد و جان را دم غوغا گرفت
مصلحت سویی نهاد این دل سـر پیمانه شد
گــر چه عقلـم بـارهـا با او سـر دعوا گرفت 
قطره بود این دل رها در دامن صحرای غم
شـد روان با جوی عشقش دامن دریا گرفت 
آنچنـان آسـوده شـد از قیـل و قـال د نیوی
همچو طفلی گم که در آغوش مادر جا گرفت
خـار پوچی ها بسی آزرده بودش د رجهان
در فــراق دلبـــرم بـا عشــق او معنـا گرفت
تـا دل الیـــار را سنجـد سـر پیمــان عشـق 
دست تقـدیرش ازل از دست او امضا گرفت
الیار — غزال غزل — حلقهٔ نیک اختری
دایــره ی عشـق مـن تا زتو محور گرفت
خـاک دل از مهـر تـو صولت اختر گرفت
شمــع وجـود مـن از فـوت قضا مرده بود
از دم  عیسـائی ات بــار  دگــر درگرفت 
دار دلـم در خـزان بی بـر و بی گـل نمود
از گل  لبخند تو گل  به  سر  و  بر گرفت
تـا ز تو اکسیـر بـر دل بـرسیـد آن زمـان
سنگ سر و سینه ام رتبه ی گوهر گرفت
جـان مـن از جـام تـو آب حیـاتی چشیـد
باغ دل از نو شکفت زندگی از سر گرفت
تـا بنشینـد سـر شـاخـه ی طـوبـای عشق
مــرغ دل از آشیــان سوی خدا پر گرفت
دل شـده خلدآشیان در چمن عشق، چون
آب  بقـا از کـف  ســاقی  کــوثـر گرفت
هر که نخواهد دهد دل به مسیحای عشق
راه  خـود انــدر پـی دشمـن ابتــر گرفت
پادشـه عشـق شـد هـر کـه بـه سـان گدا
حلـقه ی نیک اختری از کف حیدر گرفت
کلـک تو الیــار! تا چشمه ی ذوقت گشود
خـوان غـزل را فلـک در طبـق  زر گرفت
الیار — غزال غزل — بستان امید
هر دم از عشق آید اندرگوش جان، ساز امید
تا کشـد جـان را سر بستان دلبـــاز امید
سایه ی خوشبختی آرد بر سـر هـر طالبـی
طـالب ار بـا جـان کشـد ارابه ی ناز امید
مهـر پایان است بـر تـاریکــی و نـابـاوری
شهر شادی ها نهان، در پشت آغاز امید
شوق پرواز آورد بر هر دلـی در هـر زمان
گوشه ی گوش ار دهد بر دست آواز امید
آشیــان سـازد اگــر در بـوتـه زار هر دلی
تخم رفعت می نهد در دست دل، غاز امید
یأس اگـر رحل افکنـد در کوی مشتاقان او
می شـود بازیچـه ای در دست طناز امید
زاغ یأس آمد نشست ار هر زمان بر شاخ دل
سنگ رجم افکن بر آن با پنجه ی باز امید
قعـر ظلمـت می رود هـر آنکه اندر زندگی
دل نســازد راهــی دروازه ی راز امیــد
دیـده ی الیــــار بینـد نـوری انـدر گـام او
زان نشـاند کلـک خود با نام دمساز امید
الیار — غزال غزل — طنین طبل بیداری
به کوی چشم دارانش چو پیر می فروش آید
صدای طبل بیداری در آن دم سوی گوش آید
طنیـن جـان فزایـش تا در آفـاق جهان پیچد
هیاهوهــای جانکــاه شُبان شب خمــوش آید
نشان حق پرستی گر کسی را در جبین باشد
به یمـن بانـگ بیداری دو گوش  حق نیوش آید
اگـر ساقی زلـب ریزد شکر در کام مشتاقان
به دل صد چشمه ی عرفان مر آنان را به جوش آید
پی پیمـانه ای جـان را برد بر پـای پیمـانی
کـز آن، سنگینـی باری  همی بر روی دوش آید
نباشـد زندگی غفلت؛ ببالد جان به بیداری
بود این نکتــه پیغـامی کز الهــام ســروش آید
گـرم زهـری ستاند دل ز دست ساقی مه رو
بنوشد بی درنگ آن را، که بر کامش چو نوش آید
هـزاران عیب و غم دارم ولی جزو مـریدانـم
امیــدی دارم انـدر دل، که پیرم پرده پوش آید
تو را الیـار! اگر آن دم، سری مست از جهان باشد
به بـوی دلبــر دانـا  از آن مستـی به هـوش آید
الیار — غزال غزل — زن
نـوری اگـر بر در و روزن بود؛ زن بــود
ماهـی اگـر کوچه و بــرزن بود؛ زن بــود
عرضه شد ازدامن هستی گلی بر جهـان
آن گل یک دانـه که گلشن بود؛ زن بــود
بی رخ زن، خـانه چو مــاتم سرا می شود
آن که گـل خنـده به دامـن بود؛ زن بــود
دست زن ار بربط عشق آورد؛ جان دمـد
آن کـه نوازشگــر هـر تـن بود؛ زن بــود
آن که نـیندازد اگر سایـه ای، بهـر مـرد
زندگی اش چالـه ی گلخـن بود؛ زن بــود
آن که دراین کوره ره نفس و دل، درحیات
آیـنه ی عشــق تـو و مــن بـود؛ زن بــود
آن که به عشـق از ره مردانـگی، بهـر ما
بـر طمـع خویـش تبــرزن بـود؛ زن بــود
آن که به غربـت بود آرام دل؛ وانـکه او
در همه جــا سـمبـل میهـن بـود؛ زن بــود
آن که دراین حلقه ی عشق و بلا، مرد را
یـــار  وفــادارتــر از  زن بـود؛  زن بــود
آن که در افـتادگـی و سخــتی روزگــار
نـرم و مقــاوم تر ازآهــن بـود؛ زن بــود
آن که از انـبان حقـوق بشـر، در جهــان
قسـمت او، دانــه ای  ارزن بـود؛ زن بــود
دیده ی الـیــار بود روشـن از گوهــری
آن گهـر دیـده  کـه روشن بود؛ زن بــود
الیار — غزال غزل — دهقان
ای دســت تـاول بستــه! ای دهــقانـــم	
پیش آ  به رویـت بوسـه ای بنشانــم
بـا کـارت این خــاک سیــه خـــرّم شد	
ای ضــامـن  آبــــــادی کیــهانــــم
گفتــی که زحمــت می کشم تــا  روزی	
بــر قـلّــه ی عــزّت رسـد ایـرانـــم
دامـــانــی ا نبـــوه  از  مــحبّـــت داری	
گویی که زان بر شخم جـان افشانــم
عمری به جنگ خار و خس بردی دست	
دنبــال روزی بــوده ای؛ مـی دانـــم
از رقـص داس  و  خـرمــنِ  سنبـــل ها	
غوغــای شــادی افتــد انـدر جـانــم
نـانــی حـــلال  آورده ای  از  خـرمـــن	
پیـچیـده بویـش دایـم انـدر خوانــم
با دســت کـوشــان  و دل جـوشــانــت	
هم درس همّـت داده ای  هم نـانــم
آرامشـی   بـخشیـــده ای  بــر الیـــــار
گویـد بـر این اکــرام تو، حیــرانــم
الیار — غزال غزل — از تو
ای شـور مستــان  از تو
آییــن بُـستــان از تـو
ای ســور فـروردیـن  و	
ســوز زمستــان از تـو 
هر نـغمــه ی بلبـل هم
گل در گلستـان از تـو
طفـل از تـو و مام از تـو
هم شیر پِستـان از تـو
ای شهد و شعر و شاهد
شمـع شبـستـان از تـو
دســت من و دامـانــت
ای دستِ دستان از تـو
دل عرضــه دارد الیــار
گر دستِ بِستان از تـو
الیار — غزال غزل — آتش وش
افکنــدی اندر آتشــم ؛ ای دلبـــر
در آتشـت ، آتش وَشــم ؛ ای دلبــر
عمری نشستم پایــت اندر هجران
تا شهـد دیـدارت چِشَــم ؛ ای دلبــر
راهی ده  اندر بارگــاهت جــان را
تا گــردد از خیلِ حَشَــم ؛ ای دلبــر
جوری گر از عشقت رسد بر جانم
تا روز محشــر می کِشـم ؛ ای دلبــر
پیـمانه می گردان مـدام از عشقــت
بی عشق تو، خار و خَشَـم ؛ ای دلبــر
اِلیـــار اگر  پیــمانـه ای  پیـــماید
گوید که دایم سر خوشم ؛ ای دلبــر
الیار — غزال غزل — رهایی
حـذر کن ای دل از پَســـتی
تـو  اِی  دُردانـــه ی هستــی
در آ  در حلقــه ی  مستــان
به شـور و شـوق سـرمستــی
بگیــرد تیـرگــی ، جــان را
چـو در  بر روی خود بستــی
مشـو نومیــد و  سرگــردان
اگــر  روی از  جـفا  خَستــی
خـدا  هر چــاره ای ســـازد
رسـد دامــانــش  ار دستــی
بـرای صیــد خـوشبــختــی
بساز از عشق خود ، شَستــی
سمـائی می شوی ؛ اِلیــــار !
اگــر از  دام تـــن  جَـستــی