mabidan/ganjoor huggingface dataset:
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — غزلی در مایه ی شور و شکستن
 نفسم گرفت ازین شب در این حصار بشکن 
 در این حصار جادویی روزگار بشکن 
چو شقایق از دل سنگ برآر رایت خون 
به جنون صلابت صخره ی کوهسار بشکن 
تو که ترجمان صبحی به ترنم و ترانه 
 لب زخم دیده بگشا صف انتظار بشکن 
«سر آن ندارد امشب که برآید آفتابی»؟
تو خود آفتاب خود باش و طلسم کار بشکن 
بسرای تا که هستی که سرودن است بودن 
 به ترنمی دژ وحشت این دیار بشکن 
شب غارت تتاران همه سو فکنده سایه 
تو به آذرخشی این سایه ی دیوسار بشکن 
ز برون کسی نیاید چو به یاری تو اینجا 
تو ز خویشتن برون آ سپه تتار بشکن
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — هزار پا
 مثل هزارپایی ‚ مجروح 
و ناتوان و بی روح 
 خود را کشاله می کند 
اندام های شب 
ریزابه های ابر شبانگاهی
 بر سنگفرش ها 
جمع ستارگان را 
مهمان کوچه کرده ست 
از دور دور آتش سیگار 
و چند مست بیکار 
با خنده های قه قاه 
و نغمه های تکرار
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — پرسش
آسمان را بارها 
 با ابرهای تیره تر از این
 دیده ام 
 اما بگو 
ای برگ 
در افق این ابر شبگیران 
کاین چنین دلگیر و 
 بارانی ست
پاره اندوه کدامین یار زندانی ست ؟
محمدرضا شفیعی کدکنی — از بودن و سرودن — زخمی
هر کوی و برزنی را 
می جویند 
 هر مرد و هر زنی را 
 می بویند 
بشنو 
 این زوزه ی سگان شکاری ست 
در جست و جویش کنون
 و خاک 
 خاک تشنه 
 و قطره های خون 
آن گرگ تیر خورده ی آزاد 
 در شهر شهرها 
 امشب کجا پناهی خواهد یافت
 یا در خروش خشم گلوله 
 کی سوی بیشه راهی خواهد یافت
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — پیغام
هان ای بهار خسته که از راه های دور 
 موج صدا ی پای تو می ایدم به گوش
 وز پشت بیشه های بلورین صبحدم 
 رو کرده ای به دامن این شهر بی خروش

برگرد ای مسافر گمکرده راه خویش
از نیمه راه خسته و لب تشنه بازگرد
 اینجا میا ... میا ... تو هم افسرده می شوی
 در پنجه ی ستمگر این شامگاه سرد 

برگرد ای بهار !‌ که در باغ های شهر 
جای سرود شادی و بانگ ترانه نیست 
جز عقده های بسته ی یک رنج دیرپای
بر شاخه های خشک درختان جوانه نیست 

برگرد و راه خویش بگردان ازین دیار
 بگریز از سیاهی این شام جاودان 
رو سوی دشتهای دگر نه که در رهت
گسترده اند بستر مواج پرنیان 

 این شهر سرد یخ زده در بستر سکوت
جای تو ای مسافر آزرده پای ! نیست 
بند است و وحشت است و درین دشت بی کران 
 جز سایه ی خموش غمی دیر پای نیست 

دژخیم مرگزای زمستان جاودان 
 بر بوستان خاطره ها سایه گستر است 
 گل های آرزو همه افسرده و کبود 
شاخ امید ها همه بی برگ و بی بر است

برگرد از این دیار که هنگام بازگشت 
 وقتی به سرزمین دگر رو نهی خموش
غیر از سرشک درد نبینی به ارمغان 
 در کوله بار ابر که افکنده ای به دوش

 آنجا برو که لرزش هر شاخه گاه رقص
 از خنده سپیده دمان گفت و گو کند 
آنجا برو که جنبش موج نسیم و آب 
 جان را پر از شمیم گل آرزو کند

آنجا که دسته های پرستو سحرگهان 
آهنگهای شادی خود ساز می کنند 
 پروانگان مست پر افشان به بامداد
 آزاد در پناه تو پرواز می کنند 

 آنجا برو که از هر شاخسار سبز 
مست سرود و نغمه ی شبگیر می شوی
 برگرد ای مسافر از این راه پر خطر 
 اینجا میا که بسته به زنجیر می شوی
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — زادگاه من
ای روستای خفته بر این پهن دشت سبز
 ای از گزند شهر پلیدان پناه من 
 ای جلوه ی طراوت و شادابی پناه من 
 ای جلوه ی طراوت و شادابی و شکوه 
هان ای بهشت خاطر ای زادگاه من 

باز آمدم به سوی تن زان دور دورها
  زانجا که صبح می شکفد خسته و ملول
 زانجا که ماه در افق زرد گونه اش
 در کام ابر می خزد آهسته و ملول 

 باز آمدم که قصه ی اندوه خویش را
  با صخره های دامن تو بازگو کنم 
وندر پناه سایه ی انبوه باغ هات 
گلبرگ های خاطره را جست و جو کنم

هر گوشه ای ز خلوت افسانه رنگ تو 
 یاد آفرین لذت بر باد رفته ای ست 
وان جویبار غم زده ات با سرود خویش
 افسانه ساز لحظه ی از یاد رفته ای ست 

ای بس شبان روشن افسانه گون که من 
 در دامن تو قصه به مهتاب گفته ام 
 وز ساحل سکوت تو با زورق خیال 
 تا خلوت خدایی افلاک رفته ام 

 ای بس طلیعه های گل افشان بامداد 
 کز جام لاله های تو سرمست بوده ام 
و ای بس ترانه ها که به آهنگ جویبار
  آن روزها به خلوت پاکت سروده ام 

 آن روزهای روشن و رویان زندگی
دوران کودکی که بر آن لحظه ها درود
  در دامن سکوت تو آرام می گذشت 
 خاطر اسیر خاطره ای کودکانه بود

  آری هنوز مانده به یاد آنچه نقش بست
آن روزها به خاطر اندوه بار من
 وان نام من که بر تنه آن چنار پیر 
 زان روزگار مانده به جا یادگار من 

با لکه های ابر سپیدت که شامگاه 
 ایند بر کرانه دشت افق فرود 
 چون سوسنی سپید که پر پر شود ز باد
 بر موج های ساحل دریاچه ای کبود 

با آن چکادهای پر از برف بهمنت 
با آن غروب های شفق خیز روشنت 
 وان آسمان روشن همرنگ آرزو
وان سوسوی شبانه فانوس خرمنت 

 همواره شادمانه و شاداب و پر شکوه
  چون نوشخند روشنی بامداد باش
 هان ای بهشت خاطره ای زادگاه من 
سرسبز و جاودانه و بشکوه و شادباش
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — تردید
باز از کنار شهر با نرمی گذر کرد 
آن پیک مروارید بار نوبهاران 
 با پنجه های نرم خود باران شبگیر 
شست از رخ ناژوی پیر سالخورده 
 رنگ درنگ روزگاران
آن یاس پیر خانه ی همسایه گل داد 
 در کوچه ها فریاد زد آن کولی پیر 
 ای پیوند دارم 
 بوی بهاران 
قزاقی و بابونه دارم 
 بوی بهاران 
 وان چرخ ریسک پیک و پیغام بهاران 
 در آن سکوت منتظر آواز برداشت 
 باغ از نفس های گل و از بوی باران
 بیدار شد چشمان ز خواب ناز برداشت
  خورشید صبح نرمتاب ماه اسفند 
 تابید بر رویای دشت و کوهساران 
می پرسم اینک زان ستک ترد بادام 
وز تک برگ نورس این باغ بیدار 
 کان سوی روزان سیاه مرگ ما نیز 
 نقش امیدی از حیات دیگیر هست ؟
یا همچنان این خواب جاوید است و جاوید 
 تا بی کران روزگاران ؟
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — کاروان
 این دشت سبز نگارین 
 وین باغ سرشار از عطرهای بهارین 
صبح گل افشانی زندگانی ست 
اینجا بهشت هزار آرزوی جوانی ست 
اینجاست آنجا که دیگر نخواهیش دیدن 
 ا کاروان شتابنده عمر 
لختی درنگی ! درنگی
آن سوی تر چون نهی گام 
 دشتی همه خار و خاشاک و افسردگی هاست 
 بی روشنا خون خورشید 
پوشیده از میغ دلمردگی هاست
هر رفته دل در قفا بسته دارد 
 لختی درنگی که شاید 
 بر جو کناری
یک دم توان آرمیدن 
 وندر زلالین این لحظه های الاهی
 موسیقی هستی از چنگ مستی شنیدن 
 کنون آن منزل کوچ 
دور است و در میغ ابهام 
نه رهنوردی که از رفتگانش
باز اید آرد حدیثی
نه رهنمونی که بنماید راه 
 چونین شتابان کجا می روی ... آه 
اینجاست 
آنجا که دیگر نخواهیش دیدن 
ای کاروان شتابنده ی عمر 
 لختی درنگی درنگی
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — باغ خودرو
خروس خانه همسایه می خواند 
 و باران سحرگاهان اسفند 
 فرو می ریخت از ابری شتابان
  گریزان ابرها بر آبی صبح 
چنان چون قاصدک بر کاسنی زار
  روان بودند زی کوه وبیابان 
 و من در اوج آن لحظه ی خدایی
 در آن اندیشه و آن بیشه بودم
  که در آن سوی باغ پر گل ابر 
دران ژرف کبود ایا کسی هست 
که این باغ سفق گلخانه ی اوست 
و فانوس بلورین ستاره 
بر این نیلی رواق جاودان دور 
 چراغ روشن کاشانه اوست 
و یا این باغ 
 خودروی ست و خود روست ؟
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — سوگواری
در موزه ها ی نیزه گذاران دشت رزم 
رویید سبزنا و ببالید و زرد گشت 
 اما 
 یک مرد بر نخاست 
 جز رهنورد باد در این پهنه کس نبود 
نعل سمندهای سواران 
 ساییده شد 
 ز بس به زمین خورد ز انتظار 
 وز بی کران دیدرس مرز انتقام 
 در این سکوت بی خبری گرد برنخاست 
شمشیر های تیز شده با حماسه ها 
 در تیرگی چو قفل در آسیای پیر 
 در تشنه سال مزرعه و خشکی قنات 
 یکباره زنگ بست 
 اهریمنی به روز بهمیدان شتافت گرم
 اما کسش به رزم هماورد برنخاست 
توفان تیره گون 
برگ هزار لاله ی خونین به خاک ریخت 
وز سینه شفق نفسی سرد برنخاست
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — شبگیر کاروان
 پیش رویم گرد راه کاروانی رفته تا بس دور 
 سوی آفاقی دگر سرشار از شادابی و شادی
پشت سر گسترده دشت روزگاران تهی
 سرشار خاموشی
 دشت انبوه فراموشی
 وای من کز بستر آن لحظه های سبز 
دیر ‚ چشم از خواب نوشینم گشودم ‚ دیر 
برده بود افسون شیرین لای لای نغز تاریخم
سوی شهر ساحل رویا 
 من در آن بشکوه و طرفه شارسان دور 
شهسوار رخش رویین غرور خویشتن بودم 
 باختر سو تاختگاهم : دشتهای روم
مرز خاور سوی فرمانم : دیار چین 
شعله می زد در نگاهم آتش زردشت 
تازیانه می زد مغرور بر دریا 
با شکوه شوکت دیرین 
پیش آهنگ سپاهم 
 صد هزاران گرد رویین تن 
با درفش کاویان جاودان پیروز 
تیغ هاشان بر گذشته از حریر ابر 
 سر به سر روی زمین زیر نگین من 
 من به رویای نجیب و مهربان خویش
 شادمان بودم 
همچو موج برکه ای 
 با خلوت مهتاب در نجوا 
 در شبستان خیال خویش بیرون از زمین و آسمان بودم 
 بانگ زنگ کاروان روزگاران 
خواب نوشین مرا آشفت 
تا گشودم چشم 
 رفته بود آن کاروان و مانده بود از او
 گرد انبوهی پریشان 
 چون تنوره ی دیو 
در صحرا 
که نیارم دید از بس تیرگی دیگر 
 جای پای کاروان رفته را یا پیش پایم را 
کاروان رهروان باختر دیری ست 
 کرده شبگیر و گذشته از کنار من 
رفته تا شهر هزاران آرزوی دور 
شهر آذین بسته از رنگین کمانهای بهار 
 فکر انسان ها 
شهر افسونگر کبوترهای پیغام بشر
 زی کشور خورشید 
شهر زرین غرفه های نور
وینک اینجا مانده من خاموش و سرگردان 
 با گروهی حسرت و هیهات 
دیگرم هرگز
نه توان راه پیمودن
به سوی کاروان رفته تا بس دور 
 که گذشته روزگارانی ست زین صحرا 
 نه دگر باور بدان افسانه ولالایی شیرین 
مانده از این سو 
 رانده از آنجا  نک چه سود از این شتاب دیر  از پس آن خامشی و آن درنگ زود دیر شد هنگام بیداریای خوش آن دنیای خاموشیو سکوت پرنیان پوش فراموشی
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — سیمرغ
تیر زهرآگین طعنش مانده در چشمان 
داده خسته جان بر نیزه ی تنهایی اش بی کس 
هیچش آن دستان خون آلوده پنداری به فرمان نیست 
 آنچه هر سو در افق گه گاه می بیند 
شیهه اسبان رعد و نیزه بار آذرخشان است 
در گذار باد 
می زند فریاد 
از ستیغ آسمان پیوند البرز مه آلوده 
یا حریر راز بفت قصه های دور
  بال بگشای از کنام خویش 
 ای سیمرغ راز آموز
بنگر اینجا در نبرد این دژ ایینان
 عرصه بر آزادگان تنگ است 
 کار از بازوی مردی و جوانمردی گذشته است 
روزگار رنگ و نیرنگ است 
باد این چاووش راه کاروان گرد 
نغمه پرداز شکست خیل مغرور سپاه من 
 می سراید در نهفت پرده های برگ 
قصه های مرگ
وان دگر سو 
 کرکس پیری بر اوج آسمان سرد
 گرم می خواند سرود فتح اهریمن 
 گفته بودی گاه سختی ها 
درحصار شوربختی ها 
 پر تو در آتش اندازم به یاری خوانمت باری
 اینک اینجا شعله ای برجا نمانده در سیاهی ها 
تا پرت در آتش اندازم 
 و به یاری خوانمت 
 با چتر طاووسان مست آرزوی خویش
از نهانگاه ستیغ ابر پوش تیره ی البرز 
یا حریر رازبفت قصه های دور 
شعله ای گر نیست اینجا تا پرت در آتش اندازم
  و به یاری خوانمت یک دم به بام خویش
بشنو این فریاد ها را بشنو ای سیمرغ 
 و ز چکاد آسمان پیوند البرز مه آلوده 
بال بگشای از کنام خویش
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — هفتخوانی دیگر
 بر فراز توده خاکستر ایام 
شهر بند جاودان جاودان قرن 
گامخوار سم اسبان تتار و ترک 
رهگذار اشتران تشنه ی تازی
 جای پای کاروان خشم اسکندر 
 بر فروز آن آذر مینویی جاوید
  ای مغ خاموش در آتشگهی دیگر
  این حصار سهم پولادین 
 هر بدستی پا نهی در رهگذر هایش
 زنگ های جاودان و خیل دیوان است 
 پای در زنجیر چون کاووس و یارانش
 در طلسم جاودان از چارسو اینک اسیرانیم 
تهمتن با رخش پنداری به ژرف چاه افتاده 
وینک اینجا ما چو تصویری که بر دیوار 
 از درنگ غربت بی آشنای خویش حیرانیم
 بیم جان را کس نیارد لب گشود از ما 
 تا مبادا از نهفت سایه گاه خیل جادویان
 باز چونان سالهای پار و پیرارین 
 گردبادی 
 زردگون یا تیره گون
 خیزد برین صحرا 
سرفرود آوردگان بر زانوی حیرت 
با صدای ناله ی زنجیر ها از خویش می پرسیم 
فاتح این هفتخوان سهمگین قرن ایا کیست ؟
 از کدامین مرز ایرانشهر ایا رایت افرازد ؟
 یا ز آفاق کدامین آسمان 
 بر کاروان جاودان تازد ؟
 گاه می گویند و می گوییم
 ای دریغا هم زمین هم آسمان خالی است 
 این دژ خوابیده در سرداب خاموش فراموشی
 روزگاری قلبش آتشگاه ورج اومند انسان بود 
 شعله های آذرش تا دورتر مرز نگاه و باور مردم 
 روشنابخشای چشم روزگاران بود 
 لیک کنون 
 گر فروغی مانده در چشمان بی نورش
بازتاب پرتوی بی رنگ 
 از خورشید پر نیرنگ مرزی
دور و بیگانه ست 
زورقی وامانده از دریا
  بر سکوت ساحل افسون و افسانه ست
 این نه فانوس است بر آفاق شب هایش
برق دندان های کینه ی دیو جادویی ست
این تنوره ی دیو خونخواری ست در صحرا 
تا نپنداری که گرد راه آهویی ست 
هیچ در آیینه ی حیرت نگاهان اسیر دژ
 نیست جز پر هیب دیوان و 
 نهیب خیل جادو زاد 
 زینهار از این طلسم هفت بند آب و ایینه
  و درخت جادوی بنیاد 
در نهفت هفتخوان قرن 
 مانده بر جا در طلسم جادوان از دیر
  همچو عزمی در سکوت سایه ی تردید 
 کی رهاندمان ازین ننگ درنگ خوف و خاموشی
شهسوار گرمپوی عرصه ی امید ؟
 بایدش در نیمه شب 
 کاین جاودان در خواب نوشین اند 
 راه پیمودن به سوی این حصار جادوی ایین
  زنگ ها را ساختن کر با فسونی نرم 
راهبانان را فکندن برزمین با دشنهی خونین 
 تاخت آوردن سپس بر خوابگاه مهتر دیوان 
 و فرو افکندش
 از آن سریر پرنیان و بستر زرین 
پس کشیدن تیغ بر فرق گروه جادوان قرن 
 و فکندن شان به خاک 
 از اوج آن رویای ناز و خلوت شیرین 
بایدش هشیار بودن کار میر جادوان را سخت 
تا نیارد زد تنوره 
بار دیگر سوی ساحل های دورادور 
 با فسون خویش
 چون رویای دوشین یا پرندوشین 
وز دگر سوی بازگشتن زی حصار خویش
و نمودن در نگاه دیوزادان 
 کانک آنک باز می گردیم 
 های فرزندان نیک اندیش
 دور و بس دور است 
 آن چالاک خیر گرمپوی راه 
راه او راهی ست چون راه میان اشک تا لبخند 
وز دگر سو رفته تا بن بست 
چونان کوچه های عهد یا سوگند 
 راه گم کرده ست شاید در نشیب دشت 
 آتشی باید که در این تیرگی راهیش بنماید 
 زی حصار بندیان قلعه ی تردید 
 هان کجایی ای مغ خاموش
 تا برافروزی به شادی بر فراز قله ی تاریخ 
آن فروزان آذر مینویی جاوید
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — کدامین انتظاری
بخوان ای چرخ ریسک ! نغمه ات را
  بران شاخ برهنه ی بی گل و برگ 
که داری انتظار نو بهاری
ولی من این دل بی آرزو را 
 که از شور قیامت هم نجنبد 
کنم خوش با کدامین انتظاری ؟
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — آیینه جم
 در گردش آور باز
 آن جام جان پیوند آن آیینه جم را
  بار دگر ای موبد آتشگه خاموش
تا بنگرم در ژرفنای این حصار شوم
  یاران رستم را 
امشب درون سینه من موج طوفان هاست
 سیلاب خون 
 دربستر رگ های من جاری ست
امشب درین صحرای بی فریاد روح من
چون عصمت آیینه ها تنهاست 
 در دوردست شب 
 در کومه گرم شبانان در کنار راه 
مرغ عقیقین بال زرین پیکر آتش
چون کوکب های تیر خورده می زند پر پر 
 امشب تن از آلودگی در چشمه ی مهتاب می شویم 
ز آیینه چشمان غبار خواب می شویم 
چون شانه سرهای بهار امشب 
 بر آتش سیراب و سرخ لاله وحشی
خواهم که مزدا را نمازی گرم بگزارم 
 وانگاه در آیینه آن جام 
 از پشت هر دیوار بست این شکنجه گاه اهریمن 
 در ژرف این شب باز جویم حال یاران را 
هر گوشه ای از این حصار پیر 
 صد بیژن آزاده در بند است 
خون سیاووش جوان درساغر افراسیاب پیر 
 می جوشد 
 خونی که با هر قطره اش 
صد صبح پیوند است 
 در گردش آور باز 
آن جام پیوند آن آیینه ی جم را 
بار دگر ای موبد آتشگه خاموش
 تا بنگرم درژرفنای این حصار شوم 
 آزادگان بسته را یاران رستم را
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — درنور گلهای مهتاب گون اقاقی
 در زیر باران ابریشمین نگاهت 
 بار دگر 
 ای گل سایه رست چمنزار تنهایی من 
 چون جلگه ای سبز و شاداب گشتم 
 درتیرگی های بیگانه با روشنایی
 همراز مهتاب گشتم 
امشب به شکرانه بارش پر نثار نگاهت
  ای ابر بارانی مهربانی
من با شب و جوی و ساحل غزل می سرایم 
 زین خشک سالان و بی برگی دیرگاهان 
 تا جوشش و رویش لحظه های ازل می گرایم 
 در پرده عصمت باغ های خیالم 
 چون نور و چون عطر جاری ست 
 شعر زلال نگاهت 
 دوشیزه تر از حقیقت 
آه ای نسیم سخن های تو 
نبض هر لحظه ی زندگانی
در نور گلهای مهتاب گون اقاقی
 در سکوت این خیابان 
با من دمی گفت وگو کن 
از پاکی چشمه های بلورین کهسار 
 وز شوق پوینده ی آوان بیابان
از دولت بخت شیرین 
 دراین شب شاد قدسی
پیمان خورشید چشم تو جاوید بادا
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — کوهبید
در آغوش این دره ی دیر سال 
 بر این صخره ی خامش کور و کر 
درخت تک افتاده ی کوهبید 
 برآورده مغرور بر ابر سر 

فروبرده در سینه ی تنگ سنگ 
 پی جستن زندگی ریشه ها 
نه از تیشه ی تیز برقش هراس
نه از خشم طوفانش اندیشه ها

 در آنجا که ابری نباریده است
  در آنجا که نگذشته یک رهگذار
  درخت تک افتاده ی کوهبید 
سرود حیات است سبز و بلند 
شکفته چنین بر لب کوه سار
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — سفر
 مرغکان بر سردریا آرام 
بال بگشوده به راه سفرند 
نقشی افتاده بر آن پرده ی لرزان حریر
  گویی از پنجره ابر به ناگه دستی 
کاغذی چند سپید 
 پاره کرده ست و فرو ریخته زانجای به زیر
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — خشک سال
نمای دهکده آیینه تهی دستی ست 
درخت خشک کجی همچو دست مفلوجی
شده ست بیهده از آستین جوی برون 
نه خرمنی و نه گاو آهنی نه مزرعه ای 
 نه آشیانه ی مرغی نه گله ای به چرا 
 شده ست قامت برج بلند قریه نگون 
 نگاه بی گنه کودکان خسته ی کوی
چو مرغ بی پر و بالی 
 که در قفس مرده ست
 قیافه ها همه در خشک سالی جاوید 
 به رنگ خاربنان کویر افسرده ست
 چه چشمه ها 
 که در آن سوی دشت ها جاری ست 
چه گله ها که در آن سو چرد به هر قدمی 
خدای را به چه امید این گروه نژند 
 نمی کنند از این قریه کوچ صبحدمی ؟
مگر نه زندگی اینجا روان شان خسته ست ؟
 نمی کنند چرا کوچ زین ده ویران ؟
کدام رشته بدین مشت خاک شان بسته ست ؟
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — آشیان متروک
همه ایوان و صحن خانه خاموش
همه دیوارها در هم شکسته 
 به هر طاقش تنیده عنکبوتی
به روی سقف گرد غم نشسته 

چنین ویرانه افتاده ست و بی کس 
 خدایا این همان کاشانه ی ماست ؟
درین تنهایی بی آشنایش 
مگر تصویری از افسانه ی ماست ؟

 غریب افتاده در آن پای دیوار
ملول و زار و عریان داربستی 
بر آورده ست سوی آسمان ها 
 به نفرین سپهر پیر دستی 

 در اصطبلش ستور شیهه زن کو ؟
 تنورش مانده بی آتش زمانی ست 
 نمانده کس درین تنهایی تلخ 
که خود افسرده از خواب گرانی ست

به شب اینجا چراغی نیست روشن 
 به روز اینجا نمانده های و هویی
 دریغا مانده از آن روزگاران 
شکسته بر کنار رف سبویی

در اینجا زادم از مادر زمانی
 مرا این خانه مهد و آشیان است 
نخستین آسمانی را که دیدم 
 خدا داند که خود این آسمان است 

 چه شب ها مادرم افسانه می گفت
 از آن گنجشک آشی ماشی و من 
به رویاهای شیرین غرقه بودم
 نشسته محو گفتارش به دامن 

چه شبهایی که رویا زورقم را
  کنار زورق مهتاب می راند 
د. گوشم بر ترانه ی دلنشینی 
 که تنها دختر همسایه می خواند

 ستاره سر زد و بیدار بودم 
 دپای رخنه ی دیوال حولی 
هنو در انتظار یار بودم 
چه روزانی که با طفلان همسال 

 به کوچه اسب چوبی می دواندم 
به زیر آفتاب بامدادان 
 به روی بام کفتر می پراندم 
تهی افتاده اینک آشیان شان 

به سان پیکری بی زندگانی
 کبوترها همه پرواز کردند 
به رنگ آرزو های جوانی
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — پل
 رود با هلهله ای گرم و روان می گذرد 
 بر فرازش پل در خواب گران
 رفته تا ساحل رویایی دور 
 دور از همهمه رهگذران 
 خواب می بیند در این صحرا 
 شیر مردانی تیغ آخته اند 
 وز خم دره دور 
 رزمجویانی در پرش تیر 
قد برافراخته اند 
بر فراز پل با ریزش تند 
 ابر می بارد ومی بارد
پل به رویایی ژرف 
قطره ی باران را 
 ضربه های سم اسبان نبرد
  پیش خود پندارد 
شیون تند را 
شیهه اسبان می انگارد
 جاودان غرقه بماناد به خواب 
زان که خوابش را تعبیری نیست
  معبر روسپیان است آنجا سخن از نیزه و شمشیری نیست
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — شبخوانی
هر شاخه به جای گل برآورده ست
 از ساقه ی سبز برگهای خون 
 هر خار زبان کفر صحرایی ست 
کز خشم سوی تو آمده بیرن 
هان ای مزدا ! در اینشب دیرند 
تنها منم آن که مانده ام بیدار 
وین خیل اسیر بندگان تو 
چون گله ی خوش چرای بی چوپان 
دردره ی خواب ها رها گشتند 
 زین گونه غریب رهرو شبخوان 
 در برج ملول شهر می خواند 
کنون که باغ هیچ پنداری 
 گلهای سپید و روش ایمان 
با شرم و شمیم خود نمی روید 
 پیغمبرک سپیده ی کاذب 
از ایه ی نور خود چه می گوید ؟
 دامان حریر آسمان شب 
 سوراخ شده ست و می فتد گه گاه 
زان روزنه سکه ی شهابی خرد 
شبخوان غریب برج می خواند 
دیری ست که دست انتظار من 
بر شانه ی این سکوت خشکیده ست
آزاد کن از دریچه ی فردا 
 این خسته ی شهر بند غربت را 
 هان ای مزدا ! در این شب دیرند 
بگشای دریچه ی اجابت را 
 از رقص و سماع سبز شاخ بید 
شوری افتاد در سکوت باغ 
باد سحری گشت و با عشوه 
زد جامه سبز اشن را یکسو 
وان آستر سپید زیباش
 در دیده ی رهروان نمایان شد 
 صبح است گشوده چهره بر آفاق 
 دیگر ز سکوت برج پیر شهر 
آواز غریب رهرو شبخوان
  با باد سحرگهان نمی اید
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — خوابگزاری
دوباره گفتمش آری 
به راه دور و درازش 
زبان تشنه برآورده هر طرف خاری
ز خشم و نفرت و کین 
دهان گشوده به دشنام هر کران غاری
چه خواب بود خدایا که دوش من دیدم 
کویر سوخته ای آسمان شعله وری
به هر کرانه کمینگاه اهرمن دیدم 
گشود پیر معبر لبان خشک ز هم 
نگاه منتظرش رفته تا کرانه دور 
تو را گزارش رویا نشانه ها دارد 
 ز روشنان افق ها در آن سوی شب کور
  فروغ شعله ی فانوس آبیاران باز 
 درون جنگل تاریک دود می لرزد
نگین سربی انگشتر فلزی پل 
دوباره باز در انگشت رود می لرزد 
به انتظار عزیز کویر ها سوگند 
که دشت ها همه شاداب و بارور گردند
 به اعتماد نجیب برزگ ها سوگند 
که باغ ها همه سرشار بار و بر گردند
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — باغ برهنه
زاغی سیاه و خسته به مقراض بالهاش 
پیراهن حریر شفق رابرید و رفت
من در حضور باغ برهنه 
در لحظه ی عبور شبانگاه 
پلک جوانه ها را 
 آهسته می گشایم و می گویم
  آیا 
 اینان 
 رویای زندگی را 
 در آفتاب و باران 
بر آستان فردا احساس می کنند ؟
در دوردست باغ برهنه چکاوکی
بر شاخه می سراید 
 این چند برگ پیر 
 وقتی گسست از شاخ 
آن دم جوانه های جوان
 باز می شود 
 بیداری بهار 
 آغاز می شود
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — شاید
با آن که شب است و راه فریادی
 در هیچ سوی افق نمی بینم 
 با این همه از لبان صدامید 
 این زمزمه را دوباره می خوانم 
باشد که ز روزنی گذر گیرد 
شاید روزی کبوتری چاهی
این زمزمه را دوباره سر گیرد 
وانگاه به شادی هزاران لب 
 آزاد به هر کرانه پر گیرد
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — زنهار
ای شاخه ی شکوفه ی بادام
 خوب آمدی 
 سلام
لبخند می زنی ؟
 اما 
 این باغ بی نجابت 
با این شب ملول 
زنهار از این نسیمک آرام
  وین گاه گه نوازش ایام 
بیهوده خنده می زنی افسوس
بفشار در رکاب خموشی
پای درنگ را 
 باور مکن که ابر 
باور مکن که باد 
 باور مکن که خنده ی خورشید بامداد 
من می شناسم این همه نیرنگ و رنگ را
محمدرضا شفیعی کدکنی — شبخوانی — پرسش
 گیرم که این درخت تناور
  در قله ی بلوغ 
 آبستن از نسیم گناهی ست 
اما 
 ای ابر سوگوار سیه پوش
این شاخه ی شکوفه چه کرده ست 
 کاین سان کبود مانده و خاموش ؟
گیرم خدا نخواست که این شاخه 
 بیند ز ابر و باد نوازش
 اما 
 این شاخه ی شکوفه که افسرد 
از سردی بهار 
 با گونه ی کبود 
 ایا چه کرده بود ؟
محمدرضا شفیعی کدکنی — زمزمه ها — آرزو
به جان جوشم که جویای تو باشم
 خسی بر موج دریای تو باشم 
 تمام آرزوهای منی کاش
یکی از آرزوهای تو باشم
محمدرضا شفیعی کدکنی — زمزمه ها — زمزمه ها
 ای نگاهت خنده مهتاب ها 
 بر پرند رنگ رنگ خواب ها 
ای صفای جاودان هر چه هست 
باغ ها گل ها سحر ها آب ها 
 ای نگاهت جاودان افروخته 
شمع ها خورشید ها مهتاب ها 
ای طلوع بی زوال آرزو
در صفای روشن محراب ها 
ناز نوشین تو و دیدار توست 
خنده مهتاب در مرداب ها 
در خرام نازنینت جلوه کرد 
رقص ماهی ها و پیچ و تاب ها 

خنده ات آیینه ی خورشید هاست 
در نگاهت صد هزار آهو رهاست 
میوه ای شیرین تر از تو کی دهد
  باغ سبز عشق کو بی منتهاست
 برگی از باغ سخن هات ار بود 
 هستی صد باغ و بارانش بهاست 
 پ یش اشراق تو در لاهوت عشق
 شمس و صد منظومه شمسی سهاست
در سکوتم اژدهایی خفته است 
که دهانش دوزخ این لحظه هاست 
کن خموش این دوزخ از گفتار سبز 
کان زمرد دافع این اژدهاست 

در نگاه من بهارانی هنوز 
روشنایی بخش چشم آرزو
پاک تر از چشمه سارانی هنوز 
خنده صبح بهارانی هنوز 
در مشام جان به دشت یاد ها 
یاد صبح و بوی بارانی هنوز
در تموز تشنه کامی های من 
برف پاک کوه سارانی هنوز
 در طلوع روشن صبح بهار 
عطر پاک جوکنارانی هنوز
کشت زار آرزوهای مرا 
برق سوزانی و بارانی هنوز

 نای عشقم تشنه ی لبهای تو 
خامشم دور از تو و آوای تو
  همچو باران از نشیب دره ها
  می گریزم خسته در صحرای تو 
 موجکی خردم به امیدی بزرگ
می روم تا ساحل دریای تو 
هو کشان همچون گوزن کوه سار
می دوم هر سوی ره پیمای تو 
مست همچون بره ها و گله ها 
 می چرم با نغمه ی هی های تو 
مستم از یک لحظه دیدارت هنوز
وه چه مستی هاست در صهبای تو 
زندگانی چیست ؟ لفظ مهملی 
گر بماند خالی از معنای تو 

 عمر از کف رایگانی می رود 
 کودکی رفت و جوانی می رود 
این فروغ نازنین بامداد 
 در شبانی جاودانی می رود 
 این سحرگاه بلورین بهار 
روی در شامی خزانی می رود 
چوم زلال چشمه سار کوه ها 
 از بر چشمت نهانی می رود 
 ما درون هودج شامیم و صبح 
 کاروان زندگانی می رود 

در شب من خنده ی خورشید باش
 ‌آفتاب ظلمت تردید باش
ای همای پرفشان در اوج ها 
سایه ی عشق منی جاوید باش
 ای صبوحی بخش می خواران عشق 
 در شبان غم صباح عید باش
آسمان آرزوهای مرا 
وشنای خنده ی ناهید باش
با خیالت خلوتی آراستم 
 خود بیا و ساغر امید باش
محمدرضا شفیعی کدکنی — زمزمه ها — یک مژه خفتن
دارم سخنی با تو و گفتن نتوانم 
 وین درد نهان سوز نهفتن نتوانم 
تو گرم سخن گفتن و از جام نگاهت 
 من مست چنانم که شنفتن نتوانم 
شادم به خیال تو چو مهتاب شبانگاه 
 گر دامن وصل تو گرفتن نتوانم 
با پرتو ماه ایم و چون سایه دیوار 
 گامی ز سر کوی تو رفتن نتوانم 
 دور از تو من سوخته در دامن شب ها 
 چون شمع سحر یک مژه خفتن نتوانم 
فریاد ز بی مهریت ای گل که درین باغ 
 چون غنچه پاییز شکفتن نتوانم 
ای چشم سخن گوی تو بشنو ز نگاهم 
دارم سخنی با تو و گفتن نتوانم
محمدرضا شفیعی کدکنی — زمزمه ها — آه شبانه
دست به دست مدعی شانه به شانه می روی
 آه که با رقیب من جانب خانه می روی
 بی خبر از کنار من ای نفس سپیده دم 
گرم تر از شراره آه شبانه می روی
من به زبان اشک خود می دهمت سلام و تو 
 بر سر آتش دلم همچو زبانه می روی
در نگه نیاز من موج امید ها تویی
 وه که چه مست و بی خبر سوی کرانه می روی
گردش جام چشم تو هیچ به کام ما نشد 
 تا به مراد مدعی همچو زمانه می روی
 حال که داستان من بهر تو شد فسانه ای
 باز بگو به خواب خوش با چه فسانه می روی؟
محمدرضا شفیعی کدکنی — زمزمه ها — مشکل عقل
بی قرارت چو شدم رفتی و یارم نشدی 
شادی خاطر اندوه گزارم نشدی
تا ز دامان شبم صبح قیامت ندمید 
 با که گویم که چراغ شب تارم نشدی 
صدف خالی افتاده به ساحل بودم 
چون گهر زینت آغوش و کنارم نشدی 
بوته ی خار کویرم همه تن دست نیاز 
برق سوزان شو اگر ابر بهارم نشدی 
از جنون بایدم امروز گشایش طلبید 
که تو ای عقل به جز مشکل کارم نشدی
محمدرضا شفیعی کدکنی — زمزمه ها — در آستان عشق
 آن را که در هوای تو یک دم شکیب نیست 
 با نامه ایش گر بنوازی غریب نیست 
 امشب خیالت از تو به ما با صفاتر است 
 چون دست او به گردن و دست رقیب نیست 
اشک همین صفای تو دارد ولی چه سود 
 آینه ی تمام نمای حبیب نیست 
 فریاد ها که چون نی ام از دست روزگار 
صد ناله هست و از لب جانان نصیب نیست 
سیلاب کوه و دره و هامون یکی کند 
 در آستان عشق فراز و نشیب نیست 
 آن برق را که می گذرد سرخوش از افق 
پروای آشیانه ی این عندلیب نیست
محمدرضا شفیعی کدکنی — زمزمه ها — روزن قفس
تو را چو با دگران یار و همنفس بینم 
بهار خویش به تاراج خار و خس بینم 
ز باغبانی خود شرمساریم این بس 
 که چون تو دسته گلی را به دست کس بینم 
روا مدار خدایا که من در این گلزار 
هوای عشق تماشاگه هوس بینم 
 شکوفه روی منا برگ آن بهارم نیست 
 که شاخسار گل از روزن قفس بینم
 بیا که چون سحرم بی تو یک نفس باقی است 
مگر چو آینه رویت در این نفس بینم