mabidan/ganjoor huggingface dataset:
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۰۲
صورت انسان دگر معنی آن دیگر است 
صورت انسان مس و معنی انسان زرست 
مس چه بودلحم وپوست زرچه بودعشق دوست
این مس اگر زر شود ازدو جهان بر ترست 
عشق بود روح دین چشم و چراغ یقین 
هر که درو عشق نیست کفر درو مضمرست 
عشق رساند ترا تا به جناب خدا 
در ره اطوار صنع راهرو و رهبرست 
سوی من آئی دمی بر تو ببارم نمی 
از رشحات یمی این سخنم زوترست 
کاش ترا جای آن باشد و گنجای آن 
تا به عیان آورم آنچه بغیب اندرست 
ظرف تو از حرف عشق جام لبا لب کنم 
جنت به قالب کنم گوئی که اینمحشراست 
مست شوی کف زنان شور بر آری که این 
نیست مکرر ستخیز ورنه چه شور و شرست 
شور نشور است این بعث قبور است این 
شرح صدورست این از همه بالاترست 
این اثر طاعت است زلزلهٔ ساعت است 
حامله بار افکند مرضعه کور و کرست 
بر تو عذابست این زانکه همین صورتی 
نزد من آو ببین کز دل و جان خوشتر است 
فیض بهل صوت و حرف بحر مپیما بحرف 
غرقهٔ این بحر را دم نزدن بهتر است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۰۳
زغفلت تو ترا صد حجاب در پیش است
صفای چهرهٔ جانرا نقاب در پیش است
بسی کتاب بخواندی کتاب خویش بخوان 
زکردهای تو جانرا کتاب در پیش است
حساب کردهٔ خود کن حساب در چه کنی 
که ماند از پس و روز حساب در پیش است 
عذاب روح مکن بهر مال دنیی دون 
عذاب قبر و سوال و جواب در پیش است
زبهر آنچه زپس ماندت چه میسوزی 
زمین و حشر و تف آفتاب در پیش است
جواب پرسش اعمال خود مهیا کن 
شدن ز شرم و خجالت چو آب در پیشست 
توانی ار بعبادت شبی بروز آری 
بکن بکن که بهشت و ثواب در پیشست 
توانی ار نکنی معصیت بدار فنا
مکن مکن که جحیم و عقاب در پیش است 
زمانی ارنکنی خواب در دل شب ها 
شود که در لحدت وقت خواب در پیش است 
نصیحت تو یکی فیض در دلت نگرفت
ترا زگفتهٔ خود صد حجاب در پیش است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۰۴
ای آنکه توئی قبله ارباب کیاست 
چون تو نبود راهنمائی بنفاست 
گر دعوی دانش کنی از بهر مباهات 
تسخیر نموده است ترا حبّ ریاست 
ای سایس اغیار بتعلیم و هدایت 
نفس دغلت را نکنی هیچ سیاست 
ای حارس بیگانه ز انواع جهالت 
خود را نکنی هیچ زابلیس حراست 
عیب جلی خویش نه بینی بدو دیده 
عیب خفی غیر بیابی بفراست 
گوئی همه را درس بقانون و اشارات 
خود هیچ شفائی نبیابی ز دراست 
تمییز شریفان و خسیسان زتو پرسند 
از نفس شریفت نکنی دور خساست 
باطن همه آلبوده بانواع رذایل 
پاکیزه کنی ظاهر خود را زنجاست 
بینی بدی از کس نکنی صبر بر اخفا 
ور نیک عداوت کنی از رشک و نفاست 
گوئی همه جا عیب کسانرا بعلالا 
در خویش نه بینی شره و بخل و شراست 
اصلاح خود او لیست زدلها خبرت نیست 
در کار کسان کار مفرمای کیاست 
هر تخم که کاری ثمر آن در وی فیض
میکن بنکو کاری انواع غراست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۰۵
راز در دل شده کره محرم کجاست 
مردم فهمیده در عالم کجاست 
در گلو بس قصه دل غصه شد 
برنیارم زد نفس همدم کجاست 
زخم این نامحرمانم دل بخست 
محرمی کو در جهان مرهم کجاست 
غم بخواهد کنند بنیاد مرا 
راه آن معمورهٔ بی غم کجاست 
در جهان کو صاحب فهم درست 
تا بگوید چارهٔ این غم کجاست 
در دو عالم یک سخن فهمم بسست 
تا دلی خالی کنم آنهم کجاست 
گشته ام بیگانه از خویش و تبار 
عشق را پروای خال و عم کجاست 
شد مخمر طینت آدم به غم 
در بنی آدم دل خرم کجاست 
نیش نوشی در جهان بی نیش غم 
یک گل بیخار در عالم کجاست 
فیض تا کی شکوه از ابنای دهر 
ناله کم کن محرم این دم کجاست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۰۶
خمار گشت مرا ساقیا شراب کجاست 
نکرد چارهٔ این درد دُرد ناب کجاست 
شکیب و صبر مفرما نماند صبر و شکیب 
مزن زتاب و توان دم توان و تاب کجاست 
چو نام او شنوم دل در اضطراب آید 
دلست مضطرب آن جان اضطراب کجاست 
شباب عمر بود وصل یار و هجران شیب 
زشیب هجر بجان آمدم شباب کجاست 
دلم گرفت درین خاکدان تیره و تنک 
کجاست روزنه این باب حجره را و کجاست 
گرفت لشکر غم ملک دل بیا مطرب 
نی و کمانچه چه شد عود کور باب کجاست
بیار فیض بخوان از کتاب خود غزلی 
مگر دلم بگشاید بیا کتاب کجاست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۰۷
دل که ویران اوست آباد است
جان چو غمناک از او بود شاد است 
موبمو خویش را بدو بندم 
هر که در بند اوست آزاد است 
این سعادت بسعی می نشود 
غم او روزی خداداد است 
در خرابی بود عمارت دل 
خانهٔ دل زعشق آباد است 
عشق استاد کار خانهٔ ماست 
کوشش از ما زعشق ارشاد است 
هیچ کاری نمیکنیم بخود 
همه او میکند که استاد است 
کار کن کار و گفتگو بگذار 
فیض بنیاد حرف برباد است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۰۸
جمال یار که پیوست بی قرار خود است 
چه در قفا و چه در جلوه در قرار خود است 
همیشه واله نقش و نگار خویشتن است 
مدام شیفتهٔ زلف تا بدار خود است 
هم اوست آینه هم شاهد است و هم مشهود 
بزیر زلف و خط و خال پرده دار خود است 
هم اوست عاشق و معشوق و طالب و مطلوب 
براه خویش نشسته در انتظار خود است 
برای خود بود و عندلیب گلشن خود 
هوای کس نکند سبزه و بهار خود است 
بکام کس نشود هرگز آنکه خود کامست 
بحال غیر نپردازد آنکه یار خود است 
بگوی فیض سخنها که کس نمی فهمد 
بقدر دانش خود هر کسی بکار خود است 
مدام خون جگر میخورد زپهلوی خود 
چو لاله این دل سرگشته داغدار خود است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۰۹
چراغ کلبه عاشق خیال دلدار است 
سری که عشق درونیست خانه تار است 
هزار خرمن شادی به نیم جو نخرد 
بجان دلی که غم عشق را خریدار است 
بعشق زنده بود هر چه هست در عالم 
جهان نئیست درو جان عشق درکار است 
چو همتی طلبی از جناب عشق طلب 
که هر دو کون جنودند و عشق سردار است 
حوالی دل عاشق نه بگذرد غفلت 
که عشق بر سر او پاسبان بیدار است 
رسد چو شادی بیجا براندش شه عشق 
سپاه غم چو کند زور عشق غمخوار است 
اگر زپای درائیم عشق گیرد دست 
اگر خطای برائیم عشق ستار است 
تو و حماقت و انکارحرف هر یاری 
من و معارف این کار جمله در کار است 
تو ای فلان و ریاست که هر کس و کاری 
مرا بخاک ره او بشمرند بسیار است
فکندگی بتو دشوار و بر من آسانست 
قلندری بمن آسان و برتو دشوار است 
کسی که راه ندارد بچارهٔ دردش 
زبهر چاره دگر چاره ایش ناچار است 
زاختیار کم از اضطرار آزاد است 
چوفیض هر که بفرمان عشق قهار است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۱۰
بیابیا که دلم در هوات بیمار است 
بخور غمم که سراپایم از غمت زار است 
برس برس که زغمزه نماند جز نفسی 
بوصل خویش بمن زس که عمر بسیار است 
مرا زنور حضورت دمی ممان با من 
که بیرخت نفسی گر برآورم نار است 
بغیر تو چو نشینم دمی شوم تیره 
زپیش تو روم از یکنفس دلم تار است 
شوم صبور چو از تو سزای من هجران 
اگر شوم زدرت دور جای من داراست 
بغیر حرف تو حرفی اگر زنم یاوه است 
بغیر کاری تو کاری اگر کنم بار است 
بغیر یاد تو یادی اگر کنم تاوان 
بغیر نام تو نامی اگر برم عار است
تو ای که کار نداری جمال خوبان بین 
مرا مهم تر ازین کار و بار بسیار است 
سپاه دیو نشسته است در کمینگه عمر 
دلا مخسب که چشم حریف بیدار است 
مجو گشاد ز زلفی که کج مج و تیره است 
شفا مخواه زچشمی که مست و بیمار است 
بهر چه مینگری روی حق در آن می بین 
که از پرستش اغیار یار بیزار است 
نوید چارهٔ بیچارگان بفیض رسان 
که تا بچاره رسیدن حیات ناچار است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۱۱
ذره ذره نور حق را جلوه گاهی دیگر است 
یک بیک بر وحدت ذاتش گواهی دیگر است 
اهل دل ببنند در هر ذره از حق جلوه 
هر دم ایشانرا برخسارش نگاهی دیگر است 
دیده حق بین نه بیند غیر حق در هر چه هست 
لاجرم او را بهر جا سجده گاهی دیگر است 
عاقلان جویند حق را در برون خویشتن 
عاشقانرا از درون با دوست راهی دیگر است 
مینماید جلوه او در هر چه دارد هستیئی 
لیک او را پیش خوبان جلوه گاهی دیگر است 
آنچه مطلوبست یکچیزست نزد هر که هست
لیک هر کس را بهرچیزی نگاهی دیگر است 
عاشقانرا در درون جان زشوقش نالهاست 
هر نفس کایشان زنند آن دود آهی دیگر است 
صبر برهجران آن آرام جان باشد گناه 
زنده بودن در فراق او گناهی دیگر است 
نیست کس را غیرظل حق پناهی در جهان 
گر چه جاهل را گمان کورا پناهی دیگراست 
گر غنی را از متاع اینجهان عزاست و جاه 
بینوا را روز محشر عزوجاهی دیگراست 
پادشاه صورت ار دارد سپاه بیکران
از ملک درویش آگه را سپاهی دیگراست 
فیض را یکسو و یکرویست تا باشد نظر 
گر چه هر سویش بهر رو قبله گاهی دیگر است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۱۲
ما را زباغ حسن تو حسرت ثمر بس است 
از قلزم غم تو محبت گهر بس است 
گلزار وصل نبود اگر خار غم خوش است 
از کشت عمر حاصل ما اینقدر بس است 
دوزخ چه حاجتست چو یک آه برکشم 
سوزیم پاک سوخته را یک شرر بس است 
میزان چه میکنیم حساب از چه میدهیم 
قانون عشق و کرده ما درنظر بس است 
ساقی بیار باده شکستیم توبه را 
آمد بهار خوردن غم این قدر بس است 
تا کی دریم پردهٔ ناموس زیر دلق 
یکباره پرده برفکنیم از حذر بس است 
آسوده باش فیض که در محشرت شفیع 
سودای عشق در سرو آه سحر بس است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۱۳
یار ما گر میل صحرا میکند صحرا خوش است
میل دریا گر کند در چشم ما دریا خوش است 
گر نماید روی او خود رفتن دلها نکوست 
وربپوشد رخ زحسرت شور در سرها خوش است 
در وصالش چون نوازد مستی ما خوش بود 
در فراقش گر گدازد نالهای ما خوش است 
هر چه خواهد خاطرش ما آن شویم و آن کنیم 
هر کجا ما را دهد جا جای ما آنجا خوش است 
زاهدانرا زهد و تقوی عاقلانرا ننگ و نام 
عاشقانرا غمزهای یار بی پروا خوش است 
عاشقانرا باغ و بستان عارض جانان بود 
داغ سوداشان بجای لاله حمرا خوش است 
ای که خواهی شور دریا آب چشم ما به بین 
درّو لعل از خون دل در قعر این دریا خوش است 
ای که هستی میفروشی در جهان جای تو خوش 
بی سر و پایان کوی نیستی را جا خوش است
هر کرا چون فیض وحشت باشد از ابنای دهر 
گوش بسته لب خموش و چشم نابینا خوش است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۱۴
دل بوفای تو نهادن خوش است 
جان بتمنای تو دادن خوش است 
گر سرعاشق برود رفته باش 
بر قدم عشق ستادن خوش است
پای کشیدن زهمه کارها 
سربسر عشق نهادن خوش است 
یکسره بر خواستن از هر دو کون 
بر قدم دوست فتادن خوش است 
دل زجهان کندن جان کندنست 
روز ازل دل ننهادن خوش است 
پای برین توده غبرا زدن 
روسوی فردوس نهادن خوش است 
نیست خوشی فیض درین خاکدان 
از عدم آباد نزادن خوش است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۱۵
مرا زجام خیالش شراب در پیش است 
بهر کجا نگرم آفتاب در پیش است 
زتوبه دم نتوان زد مدام زان لب لعل 
بهر کجا که نشستم شراب در پیش است 
مرا که سینه کبابست و لعل یار شراب 
زخوان حق نعم بی حساب در پیش است 
اصول دین چکنم با فروع آن چه مرا 
زخط و خال بتان صد کتاب در پیش است 
اگرنه دل بسر زلف او گرفت قرار 
چرا همیشه مرا اضطراب در پیش است 
زعشق مستم و ناصح فتاده در پی من 
بلاست در پس و حال خراب در پیش است 
بهر بتی که به بینم سبک زجای روم 
گر آن بروز برم انقلاب در پیش است 
کجا روم که بدورم محیط گشت سرشک 
بهر کجا که کنم روی آب در پیش است 
گذشتی از چه زتقوی و علم و زهد و ادب 
هنوز فیض تراصد حجاب در پیش است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۱۶
منوش ساغر دنیا که درد ناب نماست 
درونش خون دلست از برون شراب نماست 
هر آنچه در نظر آید ز زینت دنیا 
بنزد اهل بصیرت سراب آب نماست 
ببر مگیر عروس جهان که غدار است 
مرو بجامه خوابش که پیر شاب نماست 
مدوز کیسهٔ نفعش که نفع او ضرر است 
مخور فریب خطایش جهان صواب نماست 
درونش تیره و تنگ از برون بود روشن 
ز ذره کمتر و در دیده آفتاب نماست
برونش عیش و طرب وز درون غم و محنت
درون فسرده و بیرونش آب و تاب نماست 
غمزه اش کند اندوه جلوهٔ راحت 
زعشوه اش دل ناکام کامیاب نماست 
رین سرا دل اشکسته بیت معمور است 
اگرچه در نظر بی بصر خراب نماست 
جهانست خواب پریشان گهی شوی بیدار 
که زیر خاک نخسبی اگر چه خواب نماست 
نظر بصورت دنیاست آنچه گفتی فیض 
بمعنی ارنگری سوی حق شتاب نماست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۱۷
رازها با اهل گفتن ز اهل عرفان خوش نماست
یار یکدیگر شدن از قوم و خویشان خوش نماست
نصرت دین حق و در درد بودن متفق
ز اهل علم و پیشوایان و فقیهان خوش نماست
این فقیهان مجادل از کجا حکمت کجا
درس و بحث و علم و حکمت از حکیمان خوش نماست
خواندن قرآن و فهمیدن به آواز حزین
با خضوع جان و تن از اهل قرآن خوش نماست
چون نمازی در جماعت میشود کوته بهست
ترک تطویل و ریا از مقتدیان خوش نماست
گز مزاحی میکند مومن بحق نیکوست آن
تقوی از باطل نمودن ز اهل ایمان خوش نماست
مرد چون بالغ شود باید بحق رو آورد
خنده و بازی و خوش طبعی ز طفلان خوش نماست
ژنده پاکیزه بر بالای درویشان نکو
و آن قبای تار در بر قد خوبان خوش نماست
سهل باشد گر کنند افتادگان افتادگی
مهربانی و تواضع از بزرگان خوش نماست
اقتصار سایلان بر قوت از روی سکوت
بخشش بی من و ایذا از کریمان خوش نماست
هر کسی را حق تعالی بهر کاری آفرید
هر که کار خویش را نیکو کند آن خوش نماست
عاقلان را عاقلی خوش عاشقان را عاشقی
مستی و شوریدگی از می پرستان خوش نماست
زاهد ار از زهد گوید عابد از صوم و صلوه
عاشقان را حرف وصل یار و هجران خوش نماست
واعظ ار آرد حدیثی از کلام انبیا
عارفان را سیر در اسرار قرآن خوش نماست
فیض میکن جهد تا سنجیده تر آید سخن
گفتن شعر از دم سنجیده گویان خوش نماست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۱۸
بر رخ مه طلعتان زلف پریشان خوش نماست 
دلبری و ناز و استغنا از اینان خوش نماست 
عاشقان را زاری و مسکینی و افتادگی 
دلبران را پرسش احوال ایشان خوش نماست 
خوبرویان را پریشان اختلاطی خوب نیست 
امتناع و شرم و تمکین از نکویان خوش نماست 
هر جفائی کز نکو رویان رسد باید کشید 
صبر بر آزار یار از مهر کیشان خوش نماست 
از لب شیرین عتاب تلخ شیرینست و خوش 
تیر زهرآلوده از مژگان خوبان خوش نماست 
هر چه با هر کس کنند این قوم ایشان را رسد 
از نگاهی عالمی سازند ویران خوش نماست 
تا نظر افکنده چندین عابد از ره برده اند 
دلربائی اینچنین از دلربایان خوش نماست 
بر درت افتاده ام خواهی بکش خواهی ببخش 
هرچه باعاشق کنی در کیش عشق آن خوش نماست
هر چه میخواهی بگو کآید سخن زان لب نکو 
تلخ و دشنام از لب شیرین دهانان خوش نماست 
ساعتی برخیز و بخرام و قیامت راست کن 
جلوهای قامت سرو خرامان خوش نماست 
عاقلان گر چشم پوشند از نکویان عیب نیست 
 از خردمند این و از صاحب نظران خوش نماست 
فیض ازین پس گر نگوئی شعر در طور مجاز 
نسپری الا طریق اهل عرفان خوش نماست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۱۹
گنجیست معرفت که طلسمش نهفتن است
راهش غبار شرکت ز ادراک رفتن است
گر بحر معرفت بکف آید بکش سخن 
کان موسم جواهر اسرار شفتن است 
خشگی اگر دوچار شود خشک شو مگو 
اهل دلی چو بینی آن جای گفتن است 
بیمار دل زمعرفت از شمهٔ برد 
بیماریش فزون شود اولی نهفتن است 
درهم کشیده روی ور آید چو غنچه باش
با گفتگو بگوی که هنگام خفتن است 
 خونین دلی چو غنچه به بینی صباش باش
گل گل شگفته شو که محل شگفتن است 
 گربرخوری بسوخته جان دل شکستة
غم از دلش بروب که محراب رفتن است 
دانائی ار بدست تو افتد کند حدیث
رو جمله گوش باش که جای شنفتن است 
 چون با کجی بمجلسی افتی مزن نفس
کان خامشی سرای زاغیار رفتن است 
 بدگوئی راز وصف نگوئی زبان به بند
پرگوی را علاج بترک شنفتن است 
شبها چو از عشا و عشا یافتی فراغ 
لب از سمر به بند که آن وقت خفتن است
اشعار فیض حکمت محض است شعر نیست 
کی لایق طریقه او شعر گفتن است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۲۰
عرصه لامکان سرای من است 
این کهن خاکدان چه جای من است 
دلم از غصه خون شدی گر نه 
مونس جان من خدای من است 
آنکه او خسته داردم شب و روز 
خود هم او مرهم و شفای من است
هر که زو بوی درد می آید 
صحبتش مایهٔ دوای من است 
هر که او از دو کون بیگانه است 
در ره دوست آشنای من است 
مقصدم حق و مرکبم عشقست 
شعر من ناله درای من است 
هست با من کسی همیشه کزو 
تار و پود من و بقای من است 
سازدم هر چه قابل آنم 
دهدم هر چه آن سزای من است 
خوبی من همه ز پرتو اوست 
گر بدی هست مقتضای من است 
من اگر هستم اوست هستی من 
ور شوم نیست او بجای من است 
از خود ار بگذرم رسم بخدا 
بخدائی که منتهای من است 
بقضا فیض اگر شود راضی 
هر دو عالم بمدعای من است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۲۱
بادهٔ عشق در کدوی من است 
مستی چرخ از سبوی من است 
هفت دریا اگر شود پر می 
کمترین جرعهٔ گلوی من است 
ماه بهر منست لاغر و زرد 
مهر هم گرم جست و جوی من است 
بهر من میدود سپهر برین 
انجمش هم نثار کوی من است 
الف قامتم چو برخیزد 
تا شود ظاهر آنچه خوی من است 
شق شود آسمان زتنگی جا 
ریزد انجم که روز طوی من است 
هر چه جز حق بمن بود محتاج 
گر محبست و گر عدوی من است 
نفس کلی و عقل اول را
گردش آسیا زجوی من است 
عشق مشاطه است حسنم را 
کون آینه دار روی من است 
پاسبانیست عقل بر در من 
و هم مسکین گدای کوی من است 
هست چو گان عشق در دستم 
هم نه و هم چهار کوی من است 
بهر من ساختند هشت بهشت 
نار هم بهر شست و شوی من است 
کون را فی الحقیقه قبله منم 
روی هر دو جهان بسوی من است 
دم رحمانم آمده زیمن 
همه عالم گرفته بوی من است 
هر حدیثی که بوی درد کند 
تو یقین دان که گفتگوی من است 
خوش در آغوش آورم روزی 
قامت آنکه آرزوی من است 
فیض بالا روی بس است ارچه 
شعر معراج های هوی من است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۲۲
مرا سودای عشق آئین دین است 
همیشه عاشقم کار من این است 
دلم شاد است اگر دارم غم عشق 
غم عشق ارندارم دل غمین است 
بود عشقم بجای جان شیرین 
چو عشق از سر رود مرگم همین است 
سرم میخانه صهبای عشقست 
دلم دیوانهٔ عقل آفرین است 
زدولتهای عشق این بس که دلرا 
زهر سو دلربائی در کمین است 
مرا گر عاقلان دیوانه خوانند 
یکی را تا زحشر عشق این است 
مرا در عشق باید مرد و جان برد 
نجات جان و دل فیض اندرین است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۲۳
عاشقی در بندگیهاسر براهم کرده است 
بی نیاز از بندگان لطف الهم کرده است 
تا مرا از خود رباید زرد و لاغر داردم 
کهربای عشق ایزد برگ کاهم کرده است 
نوری ار بر جبهه ام بینی زداغ عشق دان 
سینه ام گر صاف بینی اشک و آهم کرده است 
بر نماز و طاعتم دانی که می بندد مدام 
آنکه روی خویشتن را قبله گاهم کرده است 
هیچ دانی کز سحاب کیست آب روی من 
آنکه او بر درگه خود خاک راهم کرده است 
ایمنم از فتنه آخر زمان دانی که کرد 
آنکه از ریب المنون خود را پناهم کرده است 
نیست مدح خود که میگویم ثنای ایزدست 
آنکه خوار او شدن عزت پناهم کرده است 
پایمال سفله دارد شهرت بیجا مرا 
رنجة سنگ حوادث دست جاهم کرده است
فیض اگر دعوی عرفان میکند بس دور نیست 
معرفت از پوست پشمی در کلاهم کرده است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۲۴
چنین رخسار زیبائی که دیده است 
چنین قد دل آرائی که دیده است 
چنین زلف دلاویز و کمندی 
فتاده بر سراپائی که دیده است 
کمانی را که تیرانداز باشد 
نگاه چشم شهلائی که دیده است 
چنین چشمی که خلقی بیخود و مست 
فکنده هر یکی جائی که دیده است 
بدشنامی برد چندین دل از کار 
چنین لعل شکر خائی که دیده است 
لبش مرجان دهان پر درّ و گوهر 
بغایت تنگ دریائی که دیده است 
قیامت میشود چون میخرامد 
چنین رفتار و بالائی که دیده است 
دو عالم میشود روشن ز رویش
چنین خورشید سیمائی که دیده است
 بغیر از فیض در پروانه دل 
چنین آشوب و غوغائی که دیده است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۲۵
در سرم فتنه ای و سودائیست 
در سرم شورشی و غوغائی است 
هر دم از ترک چشم غمازی 
در دلم غارتی و یغمائیست 
پس این پرده دلربائی هست 
دل زجا رفتن من از جائیست 
ساقئی هست زیر پردهٔ غیب 
که بهر گوشه مست و شیدائیست 
در درون هست خمر و خماری 
کز برون مستئی و هیهائیست 
از تو ای آرزوی دل شدگان
در دل هر کسی تمنائیست 
 عالمی پر زدر و گوهر شد 
مگر این طبع فیض دریائیست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۲۶
هر جا معشوق تازه روئی است 
از میکده خدا سبوئی است 
زان چشمه جانفزا روان است 
هر جا از حسن آبروئی است 
زلف همه دلبران عالم 
از طرهٔ یار تار موئی است 
هر جا مشگی و عنبری هست 
از گیسوی آن نگار بوئی است 
در هر که جمال با کمالیست 
از بحر محیط دوست جوئی است 
از ره نروی که اوست مقصود 
هر جا در هر دل آرزوئی است 
غافل نشوی که اوست مطلوب 
هر جا طلبی و جستجوئی است 
این طرفه که قبله جز یکی نیست
روی دل هر کسی بسوئی است 
 ای فیض به جز حدیث او نیست 
هر جا سخنی و گفت و گوئی است
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۲۷
هر چه تو میکنی همه خوبست 
هر چه محبوب کرد محبوبست 
رغبت دل نبست در مرغوب 
جلوه تست هر چه مرغوبست 
رهبت دل زتست در مرهوب 
سطوت تست هر چه مرهوبست 
دوست دارم تمام عالم را 
بتو عالم تمام منسوبست 
همه را از همه توئی مطلوب 
هر کسی را زهر چه مطلوبست 
در حقیقت توئی حبیب او را 
گر چه یوسف حبیب یعقوبست 
زتو توفق یابد و خذلان
هر که مسعود هر که منکوبست 
همه سوی تو میشود مجرور
هر که مرفوع هر که منسوبست 
همه مشغول ذکر و تسبیحند 
گر کلو خست و سنگ و گر چوبست 
همه در کار تو و بهر تست 
عمر و صبر ار زنوح و ایوبست 
هر چه مصنوع تست بی عیبست
هر چه ما میکنیم معیوبست
 بندهٔ سرفکندهٔ در تست 
هر چه با فیض میکنی خوبست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۲۸
جان روشندلان که مظهر تست 
پرتوی از جمال از هر تست 
مستی عاشقان شیدائی 
از لب لعل روح پرور تست 
دل ما بیدلان سودائی 
خستهٔ غمزهٔ ستمگر تست 
مست و مخمور از شراب توایم 
غم و شادی ما زساغر تست 
باعث اختلاف لیل و نهار 
زلف مشکین وروی انور تست 
سبب انقلاب بدر و هلال 
روی خوب و میان لاغر تست 
همه سرگشتگان کوی توایم 
همه را روی عجز بر در تست 
هرچه در عالم کبیر بود 
همه شرح کتاب اکبر تست 
تو زمن حال دی چه میپرسی 
من چگویم زدل چو دل برتست 
لطف و رحمت زبنده باز مگیر 
فیض از جان کمینه چاکرتست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۲۹
دگر آزار مادر دل گرفتست 
دگر آسان ما مشکل گرفتست 
مباد آندست گردد رنجه دلرا 
غم جان نه غم قاتل گرفتست
دلم ناید که دست از جان بدارم 
که در وی عشق او منزل گرفتست 
کنم اظهار اگر شور محبت 
خرد گوید ره باطل گرفتست 
اگر پنهان کنم غم سینه گوید 
که بر من کار را مشکل گرفتست
چه مشکل بوده کار عشقبازی 
ره آسودگی عاقل گرفتست 
پریشان گر بگوید فیض عجب نیست 
ز وضع روزگار سر گرفتست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۳۰
جنونی در سرم ماوا گرفتست
سرم را سر بسر سودا گرفتست 
خردگر این بود کاین عاقلانراست 
خوش آنسرکش جنون مأوا گرفتست
ندارد چشم مجنون کس و گرنه
دو عالم را رخ لیلا گرفتست 
بچشم خلق چون طفلان نمایند 
که باز یشان زسرتا پا گرفتست
مسلمانان ره عقبی کدامست 
دلم از وحشت دنیا گرفتست
بپای جان زغفلت هست بندی 
و گرنه ره سوی عقبا گرفتست 
مشو ای فیض بابیگانه همراز 
چو وابینی ترا ازما گرفتست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۳۱
دلم دیگر جنون از سرگرفته است
خیال شاهدی در بر گرفتست 
زسوز آتش عشق نگاری 
سراپای وجودم در گرفتست
زآه آتشینم در حذر باش 
که دودش در همه کشور گرفتست
سوی میخانه ام راهی نمائید 
که دل از مسجد و منبر گرفتست 
اگر شیخم خبر پرسد بگوئید 
که آن شیدا ره دیگر گرفتست
صلاح و زهد و تقوی و ورع سوخت 
زسر تا پایم آتش درگرفتست 
غلامت همت آنم که چون فیض
بیک پیمانه نرک سرگرفتست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۳۲
دلم با گلرخان تا خو گرفتست 
ز گلزار حقیقت بو گرفتست
زمهروئی کتابی پیش دارد 
بمعنی انس و با خط خو گرفتست 
زحسن بیوفا میخواند آیات 
رهی از لا بالا هو گرفتست 
بهنگام نمازش رو بحق است
ولیکن قبله زان ابرو گرفتست 
برای سنت عطرش نسیمی 
از آن زلفان عنبر بو گرفتست
گهی زان لب گرفته ساغرمی 
گهی زان نرگس جادو گرفتست 
سیه چشمی که بهر قتل عشاق 
هزاران دشنه از هر سو گرفتست 
بمن یکذره از من نیست باقی 
سرا پای وجودم او گرفتست 
سر قتل من بیمار دارد 
بنازم شیوه نیکو گرفتست 
کمان و تیر بهر صید دلها 
از آن چشم و از آن ابرو گرفتست 
خط سبزش خبر آورد ناگه 
که ملک روم را هندو گرفتست 
بیا تا رخت بر بندیم ای فیض
که دل زین گنبد نه تو گرفتست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۳۳
نه فلک چرخ زنان سودائی تست 
بیخود افتاده زمین یکتن شیدائی تست 
جز تماشای جمال تو تماشائی نیست 
هر که حیران جمالیست تماشائی تست 
هر که افراخت بدعوائی نکوئی کردن 
گر بود راست همان سایة زیبائی تست 
سروقدان که زبالائی بالا بالند 
آن زبالای برازندة بالائی تست 
هر گلی را که بود رنگ درینگلشن و بوی 
شمة از گل خود رستة زیبائی تست 
از ازل تاباند بینش هر بینائی 
همه یک بینش در پردة بینائی تست 
هر چه را دردو جهان نور هویدائی هست 
همه یک ذره خورشید هویدائی تست 
سرّ پنهان شدن روح نهان بودن تو 
رمز پیدا شدن قالب پیدائی تست 
هر کجا رسم توانائی و دانائی هست
نور دانائی تو زور توانائی تست
بنده خود کیست که خود رأی بود در کاری 
لاف خودرائی ما پرتو خود رائی تست 
بسزای تو نکردیم دمی بندگیت
آنچه هست سزاوار تو آقائی تست
فیض خود را تو بکردار خوش آراسته کن 
حسن گفتار نه در خورد خود آرائی تست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۳۴
از غم هستی چو رستم غمگسار آمد بدست 
چون گسستم رشتهٔ اغیار یار آمد بدست 
خود چو رفتم از میان دیدم هم او را در کنار 
نقش خود چون شستم آن زیبا نگار آمد بدست 
بهر آن جان جهان دادم جهانی جان بجان 
جان چو دادم در رهش جان بیشمار امد بدست 
در دلم جا کرد عشقش اختیار از من گرفت 
چون مرا از من برون کرد اختیار آمد بدست 
سرنهادم بر سرعشق از جهان پرداختم 
پا زهرکاری کشیدم تا که کار آمد بدست 
عاقبت بین گشتم و از پیش کردم کار خویش 
آنچه در امسال میبایست پار آمد بدست 
جانم از عشق جوانی تازه شد پیرانه سر 
در خزان عمر بازم نوبهار آمد بدست 
نیش مژگان در دلم چندی بحسرت میشکست 
خار در دل کاشتم تا گلعذار آمد بدست 
آنچه میجوئید یاران در کتاب فلسفه 
فیض را از سنّت هشت و چهار آمد بدست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۳۵
پای تا سر همه ام در غمت اندیشه شدست 
زدن تیشه بر این کوه مرا پیشه شدست 
خواهش من دگر و آنچه تو خواهی دگرست 
نخل امید مرا غیرت تو تیشه شدست 
هر نهالی که خیال قد و بالای تو گشت 
ریشهٔ شد بدل اکنون همه دل ریشه شدست 
دم بدم در دلم از غصه نهالی کارم
از درخت غم تو باغ دلم بیشه شدست 
بیش ازین تاب جفای تو ندارم جانا 
بس که بگداخت سراپای دلم شیشه شدست 
متصل میکندش تا که در آرد از پای 
غم هجران تو بنیاد مرا تیشه شدست 
ناله ام مطرب و خون باده و چشمم ساغر 
یادتو ساقی این بزم و دلم شیشه شدست 
گل سرخست رخت یاشده از می گلگون 
زعفرانیست رخم یا گل کافیشه شدست 
بس که در حسن سراپای تو اندیشه نمود 
پای تا سر دل حیرت زده اندیشه شدست
 فیض هر روز بنظم غزلی پردازد 
سفتن گوهر معنیش مگر پیشه شدست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۳۶
الهی بکامم شرابی فرست 
شرابی زجام خطابی فرست 
مرا کشت رنج خمار الست 
دگر باره از نو شرابی فرست 
دلم تا صفا یابد از زنگ غم 
بدردی کشانت که تابی فرست 
شد افسرده جانم درین خاکدان 
زمهرت بدل آب و تابی فرست 
زسر جوش خمخانهٔ حب خویش 
بجام شرابم حبابی فرست 
بلب تشنهٔ چشمهٔ معرفت 
بساقی کوثر که آبی فرست
بعصیان سرا پای آلوده ام 
زجام طهورم شرابی فرست 
بمعمار میکن حوالت مرا 
امیری بملک خرابی فرست 
بدل تخم امیدگشتم بسی 
بدین کشتزارم سحابی فرست 
زدریای غفران و ابر کرم 
مرا رحمت بی حسابی فرست 
برای براتم ز آتشکده
ز سوی یمینم کتابی فرست 
ز قشر سخن فیض دلگیر شد 
ز معنای بکرم لبابی فرست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۳۷
عشق بیچون تو یارب در دل من چون نشست 
گوهر روحی پاکی بین چه سان در خون نشست 
گشت عالم را سراپا جای گنجایش نیافت 
غیرصحرای دل من زان درین هامون نشست 
اینقدر دانم که جا کرده است در ویرانه ام 
می ندانم چون درآمد از کجا و چون نشست 
پادشاه عشق بر ملک خرد تا دست یافت 
ملک را بگرفت سرتا سر خرد بیرون نشست 
هر خردمندی که بوئی از می عشقش شنید 
سر بصحرا داد عقل و پهلوی مجنون نشست 
جویها از چشم خونبارم روان شد هر طرف 
هر که نزدیک من آمد لاجرم در خون نشست 
اشک تا سر کرد از چشمم بدورم شد محیط 
تیره آه از سینه ام برخواست برگردون نشست 
چرخ هر چند از ترحم مهربانی بیش کرد 
گرد محنت بر سر و روی دلم افزون نشست 
در غزل فکری نباید کرد چندان فیض را 
معنی برخاست تا از خاطرش موزون نشست
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۱۳۸
مگو که چهره او را نقاب در پیشست 
ترا زهستی و همی حجاب در پیشست 
حجاب دیدن آن روی شرک و خودبینی است 
زهستی تو رخش را نقاب در پیشست 
وجود او بمثل همچو آب و تو ماهی 
خبر زآب نداری و آب در پیشست 
گهی به پرده دنیی دری گهی عقبی 
بسی زظلمت و نورت حجاب در پیشست 
نماید آنکه بود او نه اوست غره مشو
تو تا به آب رسی بس سراب در پیشست 
نظر باو نتوان کرد چون زعکس رخش 
بدور باش هزار آفتاب در پیشست 
نگه باو نتواند رسید چون برهش 
زتار زلف بسی پیچ و تاب در پیشست 
کتاب حسن بتان صورت است و او معنی 
بهوش باش گرت این کتاب در پیشست 
چو هوش ماند چون جلوه کرد اینمعنی 
اگر محیط شوی اضطراب در پیشست
بس است فیض زاین فن سخن که سامع را 
ز شبهه صد سخن بیحساب در پیشست