mabidan/ganjoor huggingface dataset:
الیار — غزال غزل — طاق ابرو
گشودی چشمه ی عشقی، به زیر طاق ابرویت
هَزارم کردی ای جانان، به باغی پرگل ازرویت  
چه دلها بردی ازدامن، به عرش عرصه هستی
هـزاران دل ببستی تو، به هر تاری زگـیسـویت 
جهـانی واله آمـد از، کمالاتی کـه مـی بـخشـی
چه جـانهایی بپروردی، به آب جودی از جویت
به هـر لفـظی بـرم نامت، به وجد آرد دل عالم
به کامــم شکّــر انـدازد، صــلای نام نیـکویـت
الا ای دلــبر مـه رو! دلــم پـرپـر زنـد هـر دم
کـه تـیـر ناوکی او را، به پــرواز آورد سـویـت 
سعـادت یـابـد این جانـم، اگـر روزی فراآیــد
دلـم را تـا بگـــردانی، خطاب گفتی ازگـویـت
مرا این دل نمی گنجد به تن، گویا تو را خواهد
چه کردی با دلم جانا! به ریحانی زگل بویت
تو اسـماعیل جـانـم را، پـذیـرفـتی بـه قـربانی
ببردی مذبحی انـدر، منـای حلقه ی مـویت
اگر بـربـیشه ی عشقت، رسـد پـای دل الـیـار 
غزالی ازغزل سازد، زجنس چشم آهـویت
الیار — غزال غزل — در غم هجران
چه کنـد باغم هجـران تـو این بلبل جـان
کــی سـرآیـد به سرا پـرده ی غم دور زمان 
دل اگر باده زجـام تـو نگیــرد؛ چـه کنـد
بی تو جانی نبرد؛ چونکه تویی چشمه ی جان 
پیر هجــران شده ام؛ منـتـظرم باد صبــا
ازتــو آرد خبــری؛ یابم ازآن، بـخت جــوان 
دلبرا! ایـن دلم افگار می آلوده ی توست
چون که این قامتم اندر غم تو گــشتـه کمان 
خواب غفلـت بپرد از سر عـالـ م به دمت
بی تــو بـیدار نگردد دل از این خـواب گران 
کرده ام نذر اگر آیــی به سـر کـوی دلم
سر به قــربانـگهت آرم؛ بِهــلم شور جـــهان 
چشم دل بر لبه ی تیغ حیات آور توست
که بــرآیـی نـدهی از دم آن، بـر وِی  امــان 
هـان! مـبـادا به ترحّـم نگــری بردل من
بگـــذری زاین طلـب آن سـر سـودایــی آن
هرکه جان برلب جوی کرم کوی تو بـرد
می کَنــد ازتن خود، خـرقه ی چرکـین گمان
بار عشـق ار بـنـهی گُرده ی الیــار، بــرد
طاقـتـش طاق شـود گر ببـــرد فیــل دمــان
الیار — غزال غزل — صفحه ای از حشر و نشر
چون گل آمد صحن بستان؛ محشری بر پا نمود
صور اسرافیل بلبل هم در آن غوغا نمــود
نغمه ی بلبل چو شور افکن شد اندر بــاغ گــل
چشــم عالم را به نور دلبـــری بینا نمود
عشق گل، درجان بلبــل در زمستــان هم نمرد
بلبــل اندر شاخ سنبـل راز خود افشا  نمود
شد نمادی از قیــامــت رجعــت گــل در زمین
یــاد احــوال قیــامت را به دل احیــا نمود
از کتاب خلقتش، اوصفــحه ای از حشـر و نشر
با سر انگشت  طبیعت، پیش رویم وانمـود 
آنچه دل در باد غـفـلت داده بـود از دست خود
انــدر آیـیـن بهـــاران اینچنین پیـدا نمود 
درهیــاهـوی زمـستـــان جـــهـان از دلبــــرم 
این دلم را عشوه ای، چون بلبل شیدا نمود 
هان! برون افتــد به محشر از پس هر پرده ای
آنچه الیار اندر این دنیا به دل اخفــا نمـود
الیار — غزال غزل — درمان غم
برخـدا بسپــرده ام دل در دل  طوفان غـــم
گر چه هردم آورد هیجا، همی گُـردان غم
کینــه ها چون برف بهمن می نشینـد بام دل
تا بسازد سینه ام را عرصه ی جـولان غــم 
عمــری انــدر دام ظلمت، دربیـابـان ضــلال
سینه ام شد چون سپر، آماج هر پیکان غم
مـی دمد ابلیــس هر دم بر دل از باد هـوس
تامزیّن سـازد اندر چشم دل، ایــوان غــم 
هان! بسابد جان و ایمان را بسی ابلیس دون
گـــه به سوهان هوا وگاه با سوهــان  غـم 
برده دندانـش فرو اندر جـگر در جـــان من
من بـرآنم تا کنم از ریشه این دنــدان غم
من به دست آرم یلی از عشـق دلبـردر دلـم
تا برون سـازد ز دل، اوهـام سرگردان غم
گر ببندی دل بدین دنیا، مشــو آســـوده از
دست بازی ها که می آرایدت شیطان غـم
گر پناه آری خدا را، می شود در ســایه اش
گوی امّیــدی بری از بازی چـوگــان غــم
عشق و ایمان و توکــل رهنمای شادی است
شادی از دل،آتشی باشدکه سوزد جان غم
گر بکــاری نیکی اندر مزرع اخلاص و عشق
حاصل آید مر تو را سـرمایه از درمـان غم
کس گشاید برگی از دیوان الیــــار ار کنون
می زدایـد از دلش، برگ و بر دیـوان غـم
الیار — غزال غزل — کوچه گرد عشق
مــی به جام وجــام مــی در دست بادا
جمـــــلـه مشتـاقـان عالم، مست بادا 
یار من تردست عشق است ار به عالم
دل اسیـــر حقّــــه ی تــردسـت بادا
 ماهــی حیـــرانـم انــــدر آب عــالم
صیــد جان را موی دلبـــر شست بادا 
رفعــت آرد بـر دل وجان، شهد ساقی
هرکه جـز آن را بنوشـد؛ پسـت بادا
مـانع آمــــد در ره عشـــقـم، هـواهـا
ز این موانــع، جــان ما را جـست بادا
نیست شـــد انــدر جهان، اوهام باطل
عشق یـار انـدر دل و جان، هست بادا
کوچــه گَرد عشــق شد الیـــار عاشق
نـی به رویش کوچه ای، بن بست بادا
الیار — غزال غزل — تاب مهر
زخوناب دلــــم پر کرده جــامش را شقـایق
از آن روزی که چشمم را گشودی بر حقایق
دلــم افتــــاده ی درد است و درمانــی ندارد
طبیبی باید این دل را؛ طبیبی چون تو حـاذق 
چکاندی ژاله از عشقت چـو بر دامـــان	 جانم
دریـــدم جامه ی زهد و شدم میخـــانه لایق
به تابی از جم مهرت چو شبنــم بر شـدم من
به بـام هستـی آمد جـان؛ شدم خــان خلایق 
به اعلــی بردی از اسفل مرا با جـرعـه ای مِی
به زیــب کسوت عشقـــت شدم انسان فایق
بسی بایـد به پشـت اندازد عاشق سـدّ خاران
که تا بر جذبه ی عشقش، نباشد چیزی عایق
مرا محــراب خـون باید که بر پیشــانی خلق
زدش مُهر شرافت را ز رنــگ خون عــاشق
تو هم با کشتی خون می رسی بر کوی جانان
دهی الیـــار! اگر بر خنجــرش دست موافق
الیار — غزال غزل — جام عبرت
تا کــی به بند عشــــرت و چند عشیـرتی
چشــمی گشـــا به کار جهان از بصیـرتی 
در دور روزگـــــار به پنـدار خود مپیــــچ
بگشــــا دریچــــه ای به جهـان حقیقتی
 عمری به کار خود شده ای غافــل از خدا
بیهـــوده برده ای زفلک، طـرح حیــلتی
نگشاید این فلک گرهی را که خود ببست
هرگز مکن به غمزه ی  چشمش، عنایتی
آخر ستاند آنچه به دستــت سپـرده است
بی پرده گویمت؛ به چـه خــواریّ و ذلّتی
آراید این عروس جهــان چهــره های خود
بر دام خود کشــد به چه نـازیّ و غیرتی
ای دل زبـی وفــــایی دنیـــا و عشـــوه اش
جـــان بر حـذر بـدار و ببـر جام عبرتی 
آلوده شـد هر آنکــــه به سیم و زر جــهان
آویـــزد از خیــام دلش، زیـــب وزینتی
آخر رود زچهـــره ی جان، جلـوه هــای زر
بر خـــود نیابد از زر و زورش  حــمایتی
چون سر رسد به دور زمان لحظه های عمر
گویـی ببـر ز نیـکی از آن گنـــج قیمتی 
گر گرد حق بــگردی و آری دلـی به دست
جــاری شود ز سـوی خدا، آب رحــمتی
برسـوی حـــق گرای وکســان را گلــی ببر
تا یابــی از خـزانـه ی حـق، باغ و جنّتـی
برقـی زند جهـان و نبـاشـد بجـــز کــــهی
هرگـز مکــــن به خاطـر کاهی، جنایتی 
بیچــاره شـد هر آنکه نیـامــد به کـوی پند
روزی کشد ز کرده ی خود، بس خجالتی
الیار! اگر چه کلـک خود آغشته ا ی به پنـد
بس باشـد عا قــــلان  جهــان را اشارتی
الیار — غزال غزل — ساز عمل
هرکه اندر زندگی چون گل تبسّــم کرده است
رد غم را از دل اندر این جهان گم کرده است 
نـام وجاهــی خوش بیابــد در جهـــان وآخرت
هر که در راه خدا خدمت به مردم کرده است 
جاودان گردد هــمـی در خیل مه رویــان عشق
هر که بـا ساز عمل، حـــق را ترنّم کرده است 
یـا رب این دل را مـراد از رتبـت عشقـــت بده
عمـــری اندر مکتب مهـرت تعلّم کرده است
هر گلستـــــانی مزیّـن با فــروغ روی تــوست
بلبـــل جانم تو را در گــل تجسّم کرده است 
مهرت آرد بر دلم ایـمان و عشقـــی بـی بدیـل
گه فراقـــت خاطرم را در تأ لّـــم کرده است 
بـرزبـان نایدگهــی حرف دل اندر قــاب لفــظ
دل هــــم آن را با زبـان نِی تکلّـم کرده است 
چون شنید الیــار ازاین نی درد مظلومان؛ از آن
دامـن حـق را گرفتـه است وتظلّم کرده است
الیار — غزال غزل — خدا آمد
شبـی انــدر سرمـستی مـرا بر جــان ندا آمد
که ای دلداده! دل واکن؛ خدا آمد خدا آمد
دری از آسمـان وا شد دلم سجاده بر جان شد
مرا جانی دگر گویی،  به سوی تن فرا آمد 
زمیــن وآسمــان گویی به آنـی طور سینا شد
چو جان در وادی ایمان، به برقی مبتلا آمد
 مرا عین الیقین آمـد؛ دلم نورانــی از نــورش
بسان قلب پیغمبر، چـو از غــار حــرا آمد 
عـروس عشق جانان چون، مزیّن شد به غمّــازی
مرا این سینه بر رویش، چو طاق سرسرا آمد
تو را الیــــار! اگـر توفیق قـربانی به دست آیـــد
سر سودائی ات بینی به کویش جان فدا، آمد
الیار — غزال غزل — جام اجل
روزی که من زجهان جان بدر برم
جان می دهم به خدا؛ تا که جان خرم
 جام اجل چو به سر بر کشم در آن
بینم عیــــان؛ که چه با خود همــــی برم
 چون تیغ مــرگ درد پرده ی جهان
شیرین! دمی که از این پرده بگــذرم 
روحـــم رود به ابد  بر دیــــار خلد
مانـد به زیر زمیـــن جسم پیــــکرم 
از نیکــی ار ببرم جامه ز این جهـان
آنجـــا خدا بنـــهد تـــاج بر ســــرم 
مرگــــم بـود درِ آغـــاز زنـدگــی
بیچاره من! کـه چـــرا غافـــل از درم
الیـار! اگر که دلت بند رحمت است
کن جامــه ای به تن از بقچـه ی کرم
الیار — غزال غزل — من آمدم
بر عرصه ی شعر و ادب از ترکمانچای آمـــدم
از پــا فتـــادم بارها؛ تــا بر سر پـــای آمــــدم 
جوشـد هنر را چشمه ها، ازقلــب آذربـــایجان
من ازسر یک چشمه ای بر سان دریای آمـــدم 
درملک کلک شهریار ازخـــاک پا کش زاده ام
گوید دلم بر گلشنش، الحق که بر جــای آمـدم 
شاگردم اندر کوی او؛ از شعــر جویـــم بوی او
هرگز نگویم من براو، هم پای و همتــای آمـدم 
من کی نهم پای سخن، بر جــای پای کلــک او
از شعر او در دفترم، این سان به غوغای آمـدم
برشهریاران شهـره بود این شهریار ملـــک دل
در فرقتش بر ملک دل، با سوز و ای وای آمـدم 
های است وهوی اندر جهان؛ ازمدّعی درهرزمان
من بر جهانی اینچنین، بــی هوی و بی های آمدم 
شعــری روان از دفتــرم، جاری شود برلوح دل
دل را به وجد آرد از آن؛ با نغمـه ی نای آمــدم
گر یاوه بافد مدّعـی؛ تا گــردش آرد مشتـــری
بر جنـگ حـرافان کنون، با نیزه ی رای آمـــدم
من گر چه الیــــارم ولی یـاری نمودم دست حق
چون طوطی از هند سخن، شیر و شکرخای آمدم
الیار — غزال غزل — ماه پنهان
پشت ابر زلـف خود، تا کی خـــزی ای نازنین
ماهت ار پنهان کنی؛ جان می گزی  ای نازنین
کاکلت آتش به جان خیــــل مشتـــاقان زنــد
شاهــی خـوبان عالــــم را سـزی  ای نازنیــن 
هر شب انــدر خوابـــم آیی، بارخ ماه تمــــام
گـاه بیـــداری چـــرا  نابــــارزی  ای نازنیـن  
تا دم عیســـائی ات، جانی دگـــر بخشد مــرا
گرنــه روزی! لحظه ای بامن بزی  ای نازنیــن  
بر تبستـــان عطــش انــــدر دل آ شفتـــگان
سیـــل بارانـیّ و چــون رود دزی  ای نازنیــن  
خوش بود پیکان عشقت گر مکد خون از دلم
در کمـــان خود نشــان، تیر گزی  ای نازنیـن
گر چه خام آمد به سویت، عاشقی الیـــار نـام
کوره ی عشقت ببــر؛ تاجان پزی  ای نازنیــن
الیار — غزال غزل — برگزیدهٔ دل
قسم به صبح صداقت که صادقی تو هنــوز
مرا در این یم عــالم، چو قایـقی تو هنـــوز
نبستـه ای به میان، تیــغ نـاروای ستــــــم
به رحمت  از دل و جـانم، موافقــی تو هنـوز   
جفای عشق تورا، دل زعمق جـــان بخــرد
یقین من بشد آخر؛ خود عــاشقی تو هنــوز   
بســـی قضــا ببــرد دست من به بـرق بـلا
به سیـــم بـرق بـلا هم،  چو عایقی تو هنوز   
به لکـــنتی نتوانـد دلــــم سخـــن بدمــد
به جای دل، چه غم آخر؛ که ناطقی تو هنوز
تـو روح عشق دمیـــدی به جـان بی نفسم
خوشـا! بـه عالم عرفان که خالقــی تو هنوز   
تو اندر این صف خوبـان ز سابقون شده ای
به خـــرقه و دم جــانـانـه، سابقـــی توهنوز 
زدلبــران دو عالـم، تو را گزیـــده دلــــم
چــرا که در دل الیـــار، فایقـــی تـــو هنوز
الیار — غزال غزل — سودائی نگاه
بـــر منظری از چشم دل سیمـای ماه آمـــد شبی
آبـــادی میخـــانه را، فرمـــان شــاه آمد شبی
در کنجی از زندان تن، دل چون گلی پژمرده بود
زآن، در دل میخانه هم، از خمــره آه آمد شبی
انـــدر زنخدانش چهی، سر چشمه ی میخانـه بود
آب حیاتی بر دلم، زآن قعـــر چـــاه آمد شبی
سیمای نور افشــان او، طومــــار شب را بردریــد
ظلمت سرای جان من، همچون پگـاه آمد شبی 
دل در فراقش غافل وعصیانگــری بیگـــــانه بود
از آن خم ابـــروی او، دل سر به راه آمـد شبی 
برگــــاه نخچیــر دلــم، آمـد خدنگـــی زد بر او
براین شکارش عالمی، با جان گـــواه آمد شبی 
من غرق گرداب گنــه بودم گرفت او دست جان
شستم به آب عشق خود، جان بی گناه آمد شبی
سودائـی آمـد سر تو را، الیــــار! ازآن پیمانه اش
هر آنچه آمد برسرت، ازیک نگـاه آمــد شبی
الیار — غزال غزل — باران
زخمــه ی زیبــای باران، می نوازد تار دل
گوهر افشاند فلک، با آن سرگلــــزار دل
بـاز بـاران، سـاز باران می رســد از آسمــان
تا بپاشـــد شهــد شادی بر ســر مــه پار دل 
هر دم از باران کشاند رخت، گل بر گلستان
کاکلــش افشــان کند تا بر گشــایـد کار دل
بلبــلان با ســاز بــاران می سرایند عاشقــی
پر گشایـد سوی بستان، بهر گلـــها، سار دل 
رشته پیـــوند خاک وآسمـان است این گـهر
بــرق شبگیـــر آورد بر پــرده ی ایــوار دل 
وه! چــه زیبـایی توباران! می نوازی هر دری
سهــم هـر دل را زشادی می نهـی بـر دار دل 
مرهمــی از رنـــگ عشق و رونق باغ امیـــد
می نهــی با دست مهــرت بر سر افگـــار دل 
گـل می آرایــیّ و بستان پروری با آب جان
مـی دوانــی خـون به رگـهــای درون نـار دل
تــا به دست آری دلـــم را از دل آوار غـــم
می گشــایـی روزنـــی از عشــق، در آوار دل 
جامه ای از سبزه دوزی بر تن خـــاک سیــه
همچو سوزن می کنی از ریشه در من خار دل
بستــر عشــق آوری انـدر طبیعــت تا از آن
روشنـــایی آوری بـر دیــده ی بیــمـــار دل
اشـــک شوق آسمــانی؛ می دمی اندر زمیـن
تا که گـــــــل کارد به راه جلوه ی دیدار دل 
همــچو پیکانـــی؛ زبالا می شکـافی فـرق سر
هرکه را دارد به سـر اندیشــــه ی پیکـار دل
زیــر باران می رود الیـار اگر خواهـــد از او
شویـد انـــدر جـان، غبار شیشه ی غم بار دل
الیار — غزال غزل — حیدر کرار علی
دلــربـــای جــنّ و انس و مــاه و کیوانــی، علی!
آیت الــرّحمــان بی همتای کیهــانی، علی!
تا ابد این کــــاخ هستــی را که خالق نقش بست
زینـت بــام و در و دیــوار و ایــوانی، علی!
شیـــدی انــــدر جـام دل؛ شیـدای رب العالمین
رحمتــــی از جــانب پیـدای پنهــانی، علی!
چشمـه ای بر نهر جــــود و قلّـه ای بهــر صعـود
ای عجب! در هردو عالم تاج انسـانی، علی! 
طعــم عشقـــی در جهـان، بر کام دلهـــای ملول
مرهمـی بر زخـم دلها؛ جمله درمـانی، علی! 
در شب غمبــار مسکینــان، چراغـــی تابنــــاک
اشک چین چشمه ی چشــم یتیمانی، علی!
 کوزه ی زالی به دوش ار می کشی در یک طرف
سوی دیگـــر صفدر صفهای دیوانـی، علی! 
بت تراش از سنگ ظلمت شد بشر را خصم دون
ازهمین رو، دشمن دیرین شیطانی، علی! 
سـر فراز از آزمــون حـق وسرشـــار ازخلــوص
بهــر حق در بندگی هم، مرد میدانی، علی!
 قصه ها بشنیــده گوشـم از یــم ایمــــان و دین
سهم چشمم را عجب، تصویر ایمانی، علی!
 در تواضـــع، مردمــان را مُهر عشقــی بر جبیـن
مر شهان را در جهان، الحق که سلطانی، علی ! 
حیــدری بر قلب دشمـن؛ صف مکــرّر مـی دری
گـــرچه در بحرخطر، آماج پیکانی، علی! 
بستــه ای چـون عهد خدمت بر خلایــق با خــدا
تا ابــد با خون خــود، برپای پیمانی، علی! 
بلبل طبــــعم به پـــرواز آمــد انــدر کـــوی تو
چون که بر هر بلبلی، بــاغ وگلستانی، علی!
کلــک الیــــار آورد یــک قطره از اوصـــاف تو
حالیــا در باب حکمت، بحــر عـمّانی، علی!
الیار — غزال غزل — در آرزوی شهر فضیلت
یک شب دلــم هوای شهــر فضیـــلت افتاد
درد زمــانه را او، در فکر حیــلـت  افتاد
گشتـــم منــادی حق در شهر شب پرستان
آیینــه ی دلـم را میخـانه خلـــوت افتاد
دادم پیـــام رحــــــمت، در شــــرح آرزوهـــا
تبلیـغ عشــق و مستی در چــرخ مــدت افتاد 
هر کاو که زر به دست و زوری به بـازوان داشت
چاقوی حرص و زورش برسنگ حــدّت افتاد
انصاف و دلگشــــادی هرروزه رنگ خود باخت
بازار کـم فــروشـی در رنــگ شــــدت افتاد
چشمــــان شب ستایان، حتــی ســران دانـــش
چون طالبــــان دنیـــا بر زرق ثـــروت افتاد 
جمعـــــی منادی دین، قومــی مریــد جاهــــل
بی بهـــره از حقیـقت در چنـگ غفـلت افتـاد 
شیخــــی که می شمردش شب سکـه ی عبادت
از طــوق حـق در آمـد دربنـد شهـرت افتـاد 
پود ریـــا و تــار زهــــدی به تــــــن تنیــــده
با ایـنچنیـن قبــایی در دام شهـــوت افتــــاد 
این مردمــــان خــــاطـــــی بیننــدگـان کورند
هر کس بگونه ای شد و اندر ضـــلالـت افتاد
فریاد بی جوابـــــم درصخـره ها فرو خـــفـــت
نامــد کسـی به سویــم جانـم به فکرت افتاد
هر کــس به طعنه می گفت ناید تورا خریـــدار
بیهـــوده جـان و رویـت در گَرد زحمت افتاد
کمتـر کسی نیالــود منــقار جان به مـــردار
پس در شمــــار خوبــان توصیف قلّـت افتاد
آمـــد سـروش غیبی در گــوش جـان من گفت
کـــار جهــان از اول اینــگونه عـــادت افتـاد
آلـــوده گر نــگشتی در این فضــای مسمــــوم
آســوده شو که جــانت در آب رحمت افتـاد
روزی رســـد به انسان این جامـــه ی سعــادت
روزی کــه آرزویــت در جــام رویـت افتــاد 
الیــــــــار اگـــر برآنـی کـاین آرزو ببــــــارد
جهدی کن از دل وجان شاید که نصرت افتاد
الیار — غزال غزل — منجی عالم
جان بر افشــانم نگارا ! پیش پایت گـر بیایی
تا بود کــاین مشکل از تاریخ انسان برگشایی
کهنـه زخمـی دارد اندر دل ز  بیـداد و تبـاهی
مرهمی ازدرد عشقت! تا دلـش درمـان نمایی
هر شبی در حسرت ماه جمالت، جـان بسوزد
منتظر! تا کی بر آیی؛ پشت ابــری؛ هرکجایی
پایدت چشمــان جانم در دل چشم انتظـاران
در دل هر رهـــروی یا هـر یتیــم و بی نوایی 
درد ظلمت را تو نوری؛ ناجی صاحب شعوری
هر که ای؛ عیسی و موسی یا که مهدیّ هدایی
کعبه ی عشـقی و خیل حق پرستان عاشـق تو
تا به کـی باید سزد معشوق و عاشق را جدایی
 وارثـی بر صـالحان و جلوه ای از طـــور سینا
زینـــت زنّــــاری و آوایی از غـــار حـــرایی
بیرق عشق و عـدالت سر برافـرازد به دوشت
ناخــدایـی در یــم عشــق و علــمدارخـدایی
در تب بیمــاری جهل وستم می سوزد عــالم
بار الهــــا! دست درمــان از طبیبــیّ ودوایی!
آرزویـی این چنین انــدر دل الیـــار گل کرد
در رکـــابت جان ببازد بهر حق گـردد فدایی
الیار — غزال غزل — دل و دلدار
یـــارم به دور مــاهش ازنور هالــه دارد
برگـــونه و لبـــانش میـراث لاله دارد
شهدی زعشق رویش می آورد به سویم
دستی صــراحی می، دستــی پیاله دارد
برگرد کـــوی روی دلبر چنان بگـــردد
مرغ دلـم درآنجا گـویا که فـــاله دارد 
 دل مانده کـــوی جانان در انتظار مهری
باشد که غمزه ای را بر وی حواله دارد
 برآن چَهِ زنخــدان نالـــد دلم ز دردی
همچون علی جهانی، بر چاه نـالـه دارد 
گوید سخن فراوان از عشق لایـــزالش
این رشته ی کـلامش گویا اطالـه دارد
 حسی به دستم آمد چون آدم نخستین
می مالـد او گلم را، در دست مـاله دارد
 هر پرچمی برآیـد از عشق بی دریغش
جـان من انــــدرونش از دل کـلاله دارد 
جان خود ار بخواهد سازد شبی می آلود
باید بشویـــد از دل، هر کس زباله دارد
هر گل به باغ وبستان دارد نشان جانان
الیــــار از او گلی را در دل سلالــه دارد
الیار — غزال غزل — اندیشهٔ گل
انـــدیشه ی گـــل در دل من بـــار نهاده
مهری به دل از گلشن دلدار نهـاده 
از نغمـــه ی دلـــزای می آلــوده ی دلبر
انگشــت تعجب به لـبش تار نهاده 
خشکــــانده درونــم علـف هـرز شقاوت
آتش به دل هـر چه بود خـار نهاده
در محفــــل انسـش زتجلـــای معــــانی
انــدیشه ی نو بر کف حضـار نهاده
زاین فکرت نیکو که عمل زاده ی آن بود
تاجــی به ســرم از زر ایثــار نهاده
جــانم که در آوردگــه ظلمت ونور است
انــگشت نشان بـر خط پیکار نهاده
در جــــام وجـــودم بنهــاد او زر حکمت
چون دانـه ی لعلی که دل نار نهاده
آلــــوده عشقـش نبرد جــامــه ی بهبود
این مـی به ابــد در دل بیمـار نهاده
 تـا بنگــــرد از اوج معـــانی دل الیـــــار
عشـقش سر او را به سـر دار نهاده
الیار — غزال غزل — جلوه دلدار
هیــبت گــل شکنـــد گــر مه تابان تو بیند
دلـش از کف برود چون سر و سامان تو بیند           
رونق از گلـــکده افتــد برود جلوه ی نازش
بلبـل ار هم  قــدری رونــق بستـــان تو بیند           
لب حســرت بگـزد بلبـل سرگشته ی جانم
گــر وی آن صورت محبوبه به دامان تو بیند
بشکنــد هرچه نمــکدان بود انـدر دل عالم
روزی ار جــان، نمــک ناب نمکـدان تو بیند            
می رود دل زدلــم در پی پیمــانه ی عشقت
آتـــشی گر به خـود از آتــش ایمان تو بیند           
نـم امّیــــد تـراود به دلـــم از در شــوقـت
گـر نشــــانی زگـــل انـــدر مه آبان تو بیند           
قطـــره بالد به خود انـدر گذر از ابر کبودی
گــر خـودش را گهـری از کف عمان تو بیند           
خسته جــانی نشــود منتــظر بستـر مرگش
شیشه ای پر اگــر از شربــت درمـان تو بیند           
دست خود کس نبرد بر در دونان به گدایی
قـرص نـان خود اگــــر در طبـق نان تو بیند           
بر ســر خـاک تشکر نهـد از شوق، جبینش
هر که خود را به حقیقت به سر خوان تو بیند            
چشم جان را به در آرم اگر ازروی غرورش
جـــان خــودرا به ترازو  قــدر جــان تو بیند           
پای خـــون نامه نگــارد دل الیـــار اگـر او 
ردّی از جــان خـود انـــدر سر پیمان تو بیند
الیار — غزال غزل — یار دل
خــواهــم سفــر بکنـم بر دیار دل
تاگوشـــه ای بنشینــم به کـار دل
عمری زفرقت یار از ســـرای جان
گوشــی شـــدم به در آه و زار دل 
طــرحی بریزم از ایمان و مهـر یار
بسپـــارمش ز دلـــم اختیـــار دل 
عمـری نشسته به رویش غبار کین
می روبمش به عطوفت غبـــار دل 
مـاری خزیـده بـه دل از در هـوس
رامش کنـــم به دم گلعــــذار دل 
بــاد ار بیــاورد از دلبـــرم نشــان
عمـری مرا بشـود غمگســــار دل 
پرگـل شود دل و جان از گـلاب او
بـر شــاخ جـان بنشیند هَــزار دل
جاری شود به رگـم مـایه ی حیات
از خـون بستـه، درون انــــــار دل 
شهــدی ستــانم از آن جام مهر او
جــاری شود ز وجودم خمـــار دل 
گیــرم چراغ معـارف زدست عشق
روشـن کنم به ضمیـرم وقـــار دل 
با نـوک سوزن عـرفـــان و اشتیاق
بیرون کنم ز دل از ریشه خـار دل 
گــر نغمــه آورد از دل هَزار جـان
انگشت زخمه در آرم به تـــار دل 
تا ریـزم از گــل شوقم به پـای یار
پر می کنم من از آن، کوله بار دل 
محصـور اگـر شدم از بند عشـق او
آزاده من! که شکستـم حصـار دل
 صیقل نگردد اگر دل به آب عشق
دلبــر نیــاوردش در شمــــار دل 
آراید این دل الیـــار، اشــک شوق
سازد چو تخت مرصع به یـــار دل
الیار — غزال غزل — زادهٔ حیدر
می رســد در شب اندیشــه به فریاد جهـان
نور چشـــمی که بود ســـرور آزاد جهــان
زاده ی فـــاطمه و حیــــدر کــــرار، حسین
در شبـی درس شهـادت بدهـد یاد جهــان
عرضــه دارد به جهـــان گــوهر عشق ازلی
آنچه شهمـایه شد انــدر شب ایجـاد جهان
قامتش سر به فلک ساید از اندیشه ی عشق
او در انــدیشه بــود ذروه ی اوتــاد جهان
چــون وجــودش زکرامت بود آیینه ی مهر
جــان او خالــی از آن هیمنــه ی باد جهان 
گــوی عشق از دل دریــای علــی درکف او
از همین است که شد شهره ی فرزاد جهان
کـرده حیرانـم از این شیوه ی جانبازی خود
کاو به تعلیـــم شهــادت  بود استاد جهان
او چنــان شکّـــر حلــوای شهــادت بچشید
گـوئی آمــد به کفش از کــف قنـاد جهان
او زدود از رخ دیــن لکــه ی تزویــر و ریـا
خــوش نیامد به مــذاق گَـوِ بیـــداد جهان
ناف ظلمـــت بدریـد او به دم خنجـــر خون
تا کــه ترسیــم کنـد چهره ی آبـاد جهان
جــام تقوی به کف و در سرش اندیشه ی نو
بر لبش جاری از آن چشمه ی اَوراد جهان
جـان خـود بر دل طــوفان دیــانت  بسپـرد
تا به غــرقاب جهـــالت برســد داد جهان
گــرد غــم گر چه غروبش سر عالم بنشاند
تابنـــاک از شرفـش این دل ناشــاد جهان
گشتــه حیــران قلـم اندر کف الیـــار کنون
چــون کند وصــف کرامات شـه راد جهان
الیار — غزال غزل — تجلی جانان
مـرا دردی گـران بر جـــان زنـــاز دلبــــر آمد
به محــراب دلـــم مهرش چو ماهــی انور آمد
چه داد امشب به دل جانان، چنین خوابم برآشفت	
که ســودایی ســرم گویا ز راهـی دیگـــر آمد
چکـــانید از مــی نـــابی دلــم را صیقـــلی داد
مـــس جـانـم به اکسیـــر دلاویـــزش زر آمد
بــدادم قـرب و قــدری زآن شــراب آسمانی
گشـــودم چشمــه ای بردل مدامش عنبـر آمد
مرا دیگـــر چه حــاجت بر تمنّـایــی ز اغیـــار
چرا کانــدر قیاسش غیــر جــانــان اصغر آمد
به هـر جا بنـگرم اندر نگاهــــم جلوه ی اوســت	
به ســـاز تـار مویـش جان برفت و بی سر آمد
دلــم را در خیـــام جلــوه هــای مـــاه رویـــش
شن کــویش به هر گامی به پا چون گوهـرآمد
ندیـــدم گلشنــــی را بهتــر از گلـزار جـانـان
مــرا تا منــزل جـانـان هَـزارش رهبــر آمـد 
طواف دل کنید از جان به طــوق عشــق ورزی
که دل را دل به کــوی کعبـه ی دلبر در آمد
نیابـــد ره به گلـــزاری ز بستـــان دو عـــالـم	
کسی کـاو بر حریـم دل به گرز و خنجر آمد
طــلاقش میـــدهـد روزی به چوب بی وفــایی	
هر آن کاو را زر دنیـا به دل چون شوهر آمد
به بازار هوس جانم ز هر ســو در خطــــر بود	
مـرا دل رحمی جـانـان درآنجــا سنــگر آمد
به تصـدیق آوری دل را تو الیــــار! ار بــــدانی	
که عشقش کشتی جان را به طوفان لنگر آمد
الیار — غزال غزل — کاخ بهاران
درهیاهوی خزان من مویه ی گــل دیده ام	
گــرد غــم را بر رخ زیبـای بلبـل دیده ام 
گر فلــک دستــار رحمت را ببندد بر سرم	
دانه ی امّیـــد در سیمـــای سنبـل دیده ام          
آسمـــان طــرفی نبنـــدد ازره غارتــگری	
بند ناف ظلـــم را من تا ابــد شـل دیده ام          
گر چه دی را بر گلستــان آورد پاییــز غم	
من هم آن را تا بهار گل نشان پل دیده ام          
من بهــار عشق و ایمــان را در این دار جفا	
در علی آن تک سوار و شاه دلدل دیده ام          
گرچه پاییز از خزان می گسترد خوان ستم	
پیکـــر ظلم و ستـم را پای در زل دیده ام
گـر چه در ظـاهـر ستم پا شد به دنیا بذرخود	
درنهـــایت ظالمـــان را آسمـــان جل دیده ام  
کـن حفـاظت از گــل امّیـــد انـــدر سینه ات	
دشمــن گــل را در این دنیا بسی خل دیده ام
بــردر کـاخ بهــاران خیمــه زن الیـــار! تو	
چون زمستان را به شوکت، گَرد کاکل دیده ام
الیار — غزال غزل — در سایه‌سار گیسوی یار
ار شبیخـــون آورد سیلاب غم بر جان من	
گسترد گر سایه ی خود بردل ویران من 
من دلـــم را با امیـد و عشق، فولادین کنم	
آفتـــاب آیــد درونـــم از دم جانان من 
کج نگردانم رهـــم را از ره بــی نقص یار	
تا بتــابـانـد مدامــم بـر سر از ایمان من 
گـر پنــاه آرد دلم بر سایه ی گیســوی او	
آورد از باغ رأفت، رحمتــی بر خوان من 
ای خدا سودائی ام کن تا به درگاهت مدام	
از سر عشقـت بنالـد جان سـرگردان من
من نمی خواهـم خدایا تا ز تیغت جان برم	
دادن سـر بـر دم تیـغت بـود پیمـان من 
روزنــی بر من گشــای از آفتاب مهر خود	
تا پس پیدا ی من روشـن کـند پنهان من
رعد غــرّانی بتـــازان تا که بیــــدارم کند	
آتش برقـی زشوقت وا کنـد چشمان من
ابری از باران رحمــت در فضایم می دوان	
تا بهــاری گـردد از نـو تاب تابستان من 
شوری اندر شعـــر الیـار افکن از باغ کـرم	
تا گل افشان گردد از اکرام تو دیوان من
الیار — غزال غزل — یا رب
یـارب درونـی عطا کن به از برون
کــایـــد بــرون مرا رنــــگی از درون
باطــن به صـــدق بیــارایم و صفـا
کــــردار خود بــکنم عــاری از فسون 
در گــردباد غبــارین نفــس و دل
در عشـــق خود بچشـان باده ی جنون 
در چـاهســـار تـــردد میــفکنــم
ده رتبتــــی به مــن از آسمــان فزون 
کــاری مکن که دراین دام احتیاج
دستــی بــرم بـــه  تمنــا ز مــرد دون
درگیـرودار جهــانی چنیـن فسون
مـا را رهـا کــن از این قید چند و چون
شکرت کنم که خدا! داده ای به ما
عمـــری به عزّت و انعــــام گونه گون
الیــــار را به حقیقـــت دچــار کن
تا پای حــق چکــدش قطره های خون
الیار — غزال غزل — صبح رحمت
رقـــص پروانه ی دل از گــل گلـزار تو بود	
نغمه ی ساز من از صوت گهـــر بار تو بود
جلـوه هـایـی که ببرد از کـف دل هوش مرا	
این همه پرتـوی از صـــورت مه پار تو بود
دل غفلـت زده بیــدار شــد از خــواب، مرا
چشــم بیــدار دلــم از دل بیـدار تـــو بود
شربـت جـــان مـن از نحـــل ارادت برسید	
شهــد کــام دو جهــان از شکر کار تو بود
باغ تقدیـــر مــرا، صــوت دل آرام گـرفت	
صــوت دلبـــر همه از چلچله و سار تو بود
هرکه آمد به جهان لوح دل از دست تو برد
دور امضــای وجـود از سر پرگـــار تو بود
صبح رحمــت بــدمــد تا ابـــدیــت همه را	
تــابــش نـور دل از روزن اسحـــار تو بود
دار فرمـــان تو را ســر بسپـــردم عجبـــا!	
کاین سر افرازی جان از سر آن دار تو بود
خوش برآمــد غــزلی از دل الیــــار کنـون
دانـــد ایـن هـم کـرمی ازدر دربـار تو بود