mabidan/ganjoor huggingface dataset:
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۲۹
تجلی چون کند دلبر کنم شکران تجلی را 
تسلی چون دهد ازخود نخواهم آن تسلی را
بسوزد در تجلی و نسازد با تسلی دل 
ببخشدگر تسلی جان دهم آن جان تجلی را 
تجلی تان کند بر من مرا از من کند خالی 
که یکتایم نشیمن کی کنم جز جای خالی را 
تسلی چون توان شد از جمال عالم آرایش 
تسلی باد قربان ناز سلطان تجلی را 
از آن عاقل بماندستی که رویش را ندیدستی 
کسی مجنون تواند شد که او دیده است لیلی را 
کسی او را تواند دیدکو گردد سراپاجان 
که چشم سرنیارد دید حسن لایزالی را 
جلالش چون گذارد جان جمالش می نوازد دل 
و گرنه کس نیارد تاب انوار جلالی را 
زکس تا کس نیاساید جمالش روی ننماید 
نه بیند دیدهٔ خود بین جمال حق تعالی را 
اگر خواهی رسی در وی گذر کن از هوای دل 
بهل سامان غالی را بمان ایوان عالی را 
کسی جانش شود فربه که جسم او شود لاغر
زخون دل غذا و زبور یا سازد نهالی را 
نعیم اهل دل خواهی دلت را صاف کن از عشق 
بمان لذات دنیا را بهل فردوس اعلی را 
دلت فردوس می خواهد کمالی را بدست آور 
که باشد با تو در عقبی بهل صاحب کمالی را 
اگر خواهی که عقلت را زدست دیو برهانی 
زسربیرون کن ار بتوانی اوهام خیالی را 
بکن از غیرحق دل را بروب از ما سوی جانرا 
بدو نان وار گذار اسباب جاهی را و مالی را 
ترا این وصفها چون نیست خالی زن تن ازگفتن 
بیان دیگر مکن ای فیض حز او صاف حالی را
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۰
هر که آگه شد از فسانهٔ ما 
عاقبت پی برد بخانهٔ ما 
آنکه جوید نشان نشان نبرد 
بی نشانی بود نشانهٔ ما 
بگذراند زعرش هر که نهد 
سرطاعت بر آستانهٔ ما 
توسن چرخ را بدین شوکت 
رام کرده است تازیانهٔ ما 
نرسد دست کوته همت
که بلندست آشیانهٔ ما 
قدر ما را کسی نمیداند 
غیرآن صاحب زمانهٔ ما 
همه عالم اگر شود دشمن 
ما و آن دوست یگانهٔ ما 
هر که با ما بسر برد نفسی 
داند او عیش جاودانهٔ ما 
هر که را وصل ما بچنگ آید 
هوش بربایدش چغانهٔ ما 
غیر درگاه ما پناهی نیست 
سرخلقی و آستانه ما 
کار و استاد و کار گه مائیم 
غیرمانیست کار خانهٔ ما 
همه ما و بهانهٔ اغیار 
کو کسی بشکند بهانهٔ ما 
دام پیدا و دانه ناپیدا 
غیب بینست مرغ دانهٔ ما 
از سر اهل رباید هوش 
دم مزن فیض از فسانهٔ ما
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۱
ای زتو خرّم دل آباد ما 
وز تو غمگین خاطر ناشاد ما 
عشق تو آزادی در بندگی 
بندهٔ تو گردن آزاد ما 
ای گشاد بندهای بسته تو
بستهٔ تو بند ما در زاد ما
ای زتو آباد دلهای خراب 
وی زتو ویران دل آباد ما 
ای که هستی در دل ما روز و شب 
وقت جوش لطف میکن یاد ما 
داد تو بر عاشقان بیداد کرد 
داد بیداد تو آخر دادما 
دادما بیداد مااز داد تست
ای اسیر داد تو بیداد ما
شکوه ها داریم از بیداد خود 
داد ما ده داد ما ده داد ما 
از تو میجوئیم در عشقت مدد
ای زتو در هر غم استمداد ما 
فیض ا زتو هم پناه آرد بتو 
ا ی بتو خوش خاطر ناشاد ما
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۲
اشکهای گرم ما و آههای سرد ما 
کس نداند کز کجا آید مگر هم درد ما 
عاقلان را کی خبر باشد زحال عاشقان 
کی شناسد درد ما جز آنکه باشد مرد ما 
خام بیدردی چه داند اشک گرم و آه سرد 
دردمند پختهٔ باید شناسد درد ما
شهسوار عرصهٔ عشقیم گردون زیر ران 
بستهٔ این چار ارکان کی رسد در گرد ما 
شد گواه عقل عاقل گونهای سرخ او 
شاهدان عشق ما این گونهای زرد ما 
پرده برخیزد یقین گردد کدامین بهترست 
عقل تن پروردشان یا عشق جان پروردما 
خارما و ورد ماجور حبیب و لطف او است 
نیست کسرا در جهانچون خارما و ورد ما 
حرّ ما و برد ما عشقست و عقل دوربین 
جنت ما حرّ ما و دوزخ ما برد ما 
یکه حرف فیض را مانند نبود در جهان 
جفت حرف ما نباشد غیرحرف فرد ما
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۳
بوئی زگلشنی است بدل خارخار ما 
باید که بشکفد گلی آخر زخار ما 
درنقش هر نگار نگر نقش آن نگار 
گرچه نگار و نقش ندارد نگار ما 
رفتم چو در کنارش ازمن کناره کرد 
کر خود کناره گیر و درآرد کنار ما 
کردیم از دو کون غم دوست اختیار 
بگرفت اختیار زما اختیار ما 
گوهر که هر چه کم کند از ما سراغ کن
جام جهان نماست دل بی غبار ما 
ما را بهاروسبزه و گلزار درو لست 
از مهر جان خزان نپذیرد بهار ما 
اندوه عالمی بدل خود گرفته ایم 
کسی را غبار کی رسد از رهگذار ما 
بر دوش خویش بار دو عالم نهاده ایم 
کی دوش کس گرانشود از بار بار ما 
از یک شرار آه بسوزیم هر دو کون 
یاران حذر کنید ز سوز شرار ما
روزی گل مراد بخواهدشکفت فیض
زین گریه های دیدهٔ شب زنده دار ما
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۴
دارد شرف بر انجم و افلاک خاک ما 
آئینهٔ خدای نما جان پاک ما 
تاامر و خلق جمله شود دوست دست صنع 
کشته است تخم مهر گیاهی بخاک ما 
درما فکنده دانهٔ از مهر خویشتن 
تا کاینات جمع شود در شباک ما 
در بدو آفرینش و تخمیر آب و گل 
با آب و تاب عشق سرشتند خاک ما 
مستان پاک طینت میخانهٔ الست 
گیرند باده های مروّق زتاک ما
ما را درون سینهٔ خود جای داده اند 
هستند آسمان و زمین سینه چاک ما 
فردوس جای ما و ملک همنشین حور 
کزخاک آن سرای بود خاک پاک ما 
مسجود هر فرشته و محبوب روح قدس 
یارب چه گوهر است نهان زیر خاک ما 
فیض از زبان خویش نمیگوید این سخن 
حرفی است از زبان امامان پاک ما
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۵
غم زخوی خویش داردخاطر غمناک ما 
نم زجوی خویش دارد دیده نمناک ما 
ناله اش از جور خویشست ایندل پر آرزو 
زخمش از دستخودست این سینهٔ صد چاک ما 
بر روان ما زخاک ما بسی بیداد رفت 
داد میخواهد زخاک ما روان پاک ما 
باک جان ما زخاک ما و باک دل زخود 
نیست ما را هیچ باک از دلبر بی باک ما 
خار و خاشاک تن ما سدّ راه جان ماست 
عشق کوکاتش زند در خار و در خاشاک ما 
خاک میروید گل و نسرین و نرگس در چمن
خاک ما خاری نروید خاک بر سر خاک ما 
تاک رز بخشد می و تاک تن ما بی ثمر 
دود آهی نیست هم کاتش فتد در تاک ما 
اینجهان و آنجهان بااینهمه تشویش هست 
بهر جاندادن درون خود گریبان چاک ما 
هر که قدر جان پاک ما شناسد چون ملک 
سجده دارد جسم ما را بهر جان پاک ما 
کرد تعظیم تن ما بهر جان ما ملک 
زانکه بوی حق شنید از جان ما در خاک ما 
از حریم قدس جانرا گرچه تن افکند دور 
عنقریب از لوث تن رسته است جان پاک ما
عاقبت تن میشود قربان جان خوش باش فیض
میبرد سیلاب قهر جان بدر یا خاک ما
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۶
بالا رویم بس که زاندازه گذشتیم 
در عالم دل در چه شمارست دل ما 
بر تابهٔ عشق تو برشتند دل ما 
با درد و غم و غصه سرشتند گل ما 
صد شکر بدست آمدش این گنج سعادت
گر عشق نمیبود چه میکرد دل ما 
دهقان ازل کشت درین یوم محبت
زان بر ندهد غیر بلا آب و گل ما 
گردرد نبودی بچه پرورده شدی جان 
یاد تو نمیبود چه میکرد دل ما 
گر آرزوی دولت وصل تو نبودی 
خاطر بچه خوش داشتی از خویش دل ما 
احرام سیر کوی تو بستیم بر آن خاک 
شاید که شود ریخته خون بحل ما 
گر حلّه عفو تو نباشد که بپوشد
بیرون نرود از تن جان خجل ما 
داریم امید از کرمش ورنه ز تقصیر 
تقسیر نشد ذرّهٔ فیض از قبل ما
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۷
بررهگذر نفحهٔ یار است دل ما 
خرّم تر از ایام بهار است دل ما
از غیب رسد قافلهٔ تازه بتازه 
آن قافله را راهگذار است دل ما 
روشنتر از آئینه و آب و مه و مهر است
پاکیزه ز زنگار و غبار است دل ما 
خالی نبود یکنفس از حور سرشتی 
پیوسته نگارش بکنار است دل ما 
هر دم رود از جا بهوای سر زلفی 
آشفته تر از طرّه یارست دل ما 
یک لحظه فرارش نبود لیک همیشه 
در شیوه رندی بقرار است دل ما 
هم صومعه هم میکده هم مسجد و هم دیر 
یک معنی و بنموده هزار است دل ما 
غافل منگر منبع فیض است دل فیض
گستاخ مبین مسند یار است دل ما
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۸
یا رب بریز شهد عبادت بکام ما 
ما را زما مگیر بوقت قیام ما 
تکبیر چون کنیم مجال سوی مده 
در دیدهٔ بصیرت والا مقام ما 
ابلیس را به بسمله بسمل کن و بریز 
ز امّ الکتاب جام طهوری بکام ما 
وقت رکوع مستی ما را زیاده کن 
در سجده ساز ذروهٔ اعلی مقام ما 
وقت قنوت ذرهٔ از ما بما ممان 
خود گوی و خود شنو زلب ما پیام ما 
در لجّهٔ شهود شهادت غریق کن 
از ما بگیر مائی ما سلام ما 
هستی زهر تمام ، خدایا تمامتر کن 
 شایداگر تمام کنی ناتمام ما 
فیض است و ذوق و بندگی و عشق و معرفت 
خالی مباد یکدم از این شهد کام ما
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۳۹
یا رب تهی مکن زمی عشق جام ما 
از معرفت بریز شرابی بکام ما 
از بهر بندگیت بدنیا فتاده ایم 
از بندگیت دانه و دنیات دام ما 
چون بندگی نباشد از زندگی چه سود
از باده چون تهیست چه حاصل زمام ما 
با تو حلال و بی تو حرامست عیشها 
یا رب حلال ساز بلطفت حرام ما 
جام می عبادت تست این سفال تن
خون میشود ولیک در اینجا مدام ما 
این جام دل که بهر شراب محبتست
بشکست نارسیده شرابی بکام ما 
رفتیم ناچشیده شرابی زجام عشق 
در حسرت شراب تو شد خاک جام ما 
عیش منفّص دو سه روزه سرای دون 
شد رهزن قوافل عیش دوام ما 
از ما ببر خبر بر دوست ای صبا 
آن دوست کو بکام خود است و نه کام ما 
احوال ما بگویش و از ماش یاد دار 
وزبهر ما بیان جواب پیام ما 
از صدق بندگیت بدل دانهٔ فکن
شاید که عشق و معرفت آید بدام ما 
بی صدق بندگی نرسد معرفت بکام 
بی ذوق معرفت نشود عشق رام ما 
از بندگی بمعرفت و معرفت بعشق
دل مینواز تا که شود پخته جام ما 
از تارو پود علم وعمل دامی از تنیم 
فیض اوفتد همای سعادت بدام ما 
ای آنکه نگذرد بزبان تو نام ما 
گوش تو بشنود زپیمبر پیام ما 
از ما دمی بیاد نیاری بسال و ماه 
بی یاد تو نمی گذرد صبح و شام ما 
گر سوی مابعمد نیاری نظر فکند 
یکره بسهو کن گذری بر مقام ما 
در راه انتظار بسی چشم دوختیم 
مرغی زگلشن تو نیامد بدام ما 
پیکی کجاست کاورد از کوی تو پیام 
یا سوی تو برد زبر ما پیام ما 
ما را اگر نخواست دل از ما چرا گرفت
ورنه چه تلخ دارد از هجر کام ما
 فیض آنانکه نام ماش بود ننگ بر زبان
کی گوش میکند بسروش پیام ما
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۰
آسمان را یکسر پرشور میدانیم ما 
وز شراب لم یزل محمور میدانیم ما 
نورحق تابیده بر اکناف عالم سربسر
نور انجم پرتوی زان نور میدانیم ما 
جابجا در هر فلک بنشسته خیلی از ملک 
این عبادتخانه را معمور میدانیم ما 
هر کرا دانش بود مقصود بر حس و خیال 
چشم او گر چار گردد کور میدانیم ما 
نزدنزدیکان حق حیّند و ناطق نه فلک 
هر کرا این علم نبود دور میدانیم ما 
عالم خلقست این عالم که پیدا بینیش 
عالم امر از نظر مستور میدانیم ما 
چشم فهم نکته زاهل علم بتوان داشتن 
جاهل دل مرده را معذور میدانیم ما 
قدر هر ظرفی بقدر آن بود کاندر ویست 
دل خراب عشق را معمور میدانیم ما 
فیض را در هر خیالی ناصری از حق بود 
در همه کارش از آن منصور میدانیم ما
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۱
جمال تست بروز آفتاب روزن ما
خیال تست بشبها چراغ مسکن ما 
گرفت از تن ما ذره ذره داد بجان 
زیمن عشق تو شد رفته رفته جان تن ما 
گمان مبر که بیک جا نشسته ام فارغ
دو کون طی شد و یک کس ندید رفتن ما 
دل من آهن و عشق تو بود مغناطیس 
ربود جذبهٔ آهن ربای آهن ما
صفای کینهٔ ما کینهٔ زکس نگذاشت 
نه ایم با کس دشمن بگو بدشمن ما 
بمابدی کن و نیکی ببین و تجربه کن
خبر بکسان نیست غیر این فن ما 
هزار خوف خطر بودی ارنمیبودی 
کتاب معرفت ما دعای جوشن ما 
دل فراخ نیاید بتنک از بخشش 
بیا ببرگهر معرفت زمخزن ما 
سخن زعالم بالا همیشه می آید 
کجا خزانهٔ دل کم شود زگفتن ما 
غنیمتی شمر این یکدودم که خواهد شد 
بجای دیدن ما بعد از این شنیدن ما 
جهان بدیده ما تیره شد کجا رفتند 
نشاط عهد شباب آندو چشم روشن ما 
همان بهار و همانگلشن و همان گلهاست 
چه شد نوای خوش بلبلان گلشن ما 
دلا اگر ننشینم طرف گل زاری 
بیاد لاله رخی خون ما بگردن ما 
چو برخضیض زمین مانده ایم سرگردان
چو اوج عالم بالا بود نشیمن ما 
 خموش فیض حدیث دلست بی پایان 
بیان آن نتواند زبان الکن ما
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۲
ای دوای درد بیدرمان ما 
وی شفای علت نقصان ما 
آتشی از عشق خود در ما زدی 
تا بسوزی هم دل و هم جان ما 
آتشی خوشتر زآب زندگی 
کان بود هم جان و هم ایمان ما 
صدهزار احسنت ای آتش فروز 
خوش بسوزان منتت برجان ما 
خوش بسوزان ما در این آتش خوشیم 
تیزتر کن آتش سوزان ما 
آتشست این عشق یا آب حیات 
یا بهشت و کوثر و رضوان ما 
یاکه باغ و بوستان و گلشنست 
یاگلست و لاله و ریحان ما 
سوخت خارستان ما یکبارگی 
شد گلستان کلبهٔ احزان ما 
صد هزاران آفرین از جان و دل 
باد هر دم فیض بر جانان ما
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۳
ای فدای عشق تو ایمان ما 
وی هلاک عفو تو عصیان ما 
گر کنی ایمان ما را تربیت 
عشق گردد عاقبت ایمان ما 
زآتش خوف تو آب دیدها 
زآب حلمت آتش طغیان ما 
ای بما آثار صنع تو بدید 
وی تو پنهان در درون جان ما 
ای تو هم آغاز و هم انجام خلق 
وی تو هم پیدا و هم پنهان ما 
گوشها را سمع و چشمانرا بصر 
در دل و در جان ما ایمان ما 
ای جمالت کعبهٔ ارباب شوق 
وی کمالت قبلهٔ نقصان ما 
عاجزیم از شکر نعمتهای تو 
عجز ما بین بگذر از کفران ما 
ای بدی از ما و نیکوئی زتو 
آن خود کن پرده پوش آن ما 
فیض را از فیض خود سیراب کن 
ای بهشت و کوثر و رضوان ما
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۴
ای در هوای وصل تو گسترده جان‌ها بال‌ها
تو در دل ما بوده‌ای در جستجو ما سال‌ها
ای از فروغ طلعتت تابی فتاده در جهان
وی از نهیب هیبتت درملک جان زلزال‌ها
ای ساکنان کوی تو مست از شراب بی‌خودی
وی عاشقان روی تو فارغ ز قیل و قال‌ها
سرها ز تو پرغلغله جان‌ها ز تو پرولوله
تنها ز تو در زلزله دل‌ها ز تو در حال‌ها
تن می‌کند از جان طرب جا ندارد از جانان طرب
بر مقتضای روح‌ها جنبش کند تمثال‌ها
کردی تجلی بی‌نقاب تابان‌تر از صد آفتاب
ما را فکندی در حجاب از ابر استدلال‌ها
آثار خود کردی عیان در گلشن حسن بتان
تا سوی حسن بی‌نشان جان‌ها گشاید بال‌ها
دادی بتان را آب و رنگ در سینه دل مانند سنگ
در شستشان دام بلا از زلف و خط و خال‌ها
مارا ندادی صبر و تاب وز ما گرفتی رنگ و آب
وز بیدلان جستی حساب از ذره و مثقال‌ها
ای فیض بس کند زین انین در صنع صانع را ببین
تا آن زمین کز این زمین افتد برون اثقال‌ها
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۵
هان رستخیز جان رسید شد در بدن زلزال‌ها
افکند تن اثقال‌ها بگشود جان را بال‌ها
افکند هر حامل چنین از هول زلزال زمین
گشتند مست اینچنین انداختند احمال‌ها
بی‌هوش شد هر مرضعه از شدت این واقعه
دست از رضاعت بازداشت بی‌خود شد از اهوال‌ها
انسان چو دید این حال‌ها گفت از تعجب مالها
گفتند از ارض بدن بیرون فتاد اثقال‌ها
گفت این زمین اخبارها وحی آمدش در کارها
از ربک اوحی لها کرد او عیان احوال‌ها
در امتزاج جسم و جان کردند حکمت‌ها نهان
کشتند در تن تخم جان تا بر دهد اعمال‌ها
تن را حیات از جان بود جان زنده از جانان بود
جان او بدن عریان شود تا گستراند بال‌ها
ابدان ز جان عمران شود وز رفتنش ویران شود
جان از بدن عریان شود تا گستراند بال‌ها
زآمدشد این جسم و جان نگسست یکدم کاروان
افتاد شوری در جهان زین حلّ و زین ترحال‌ها
پر شد دل فیض از انین زان می‌کند چندان چنین
تا از دلش چون از زمین بیرون فتد اثقال‌ها
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۶
لذات نماند و الم‌ها
شادی گذرد چو برق و غم‌ها
غمناک مباش ازآن و زین خوش
چون هردو رود سوی عدم‌ها
هر حادثه‌ای که بر سر آید
هم سوی عدم کشد قدم‌ها
هر پسریر است عسر در پی
هر عسری را ز پی کرم‌ها
آخر همه خواب با خیالیست
الا به نوشتهٔ قلم‌ها
کز بهر جزای زشت و نیکو
ماند به صحیفه‌ها رقم‌ها
لذات نماند و بماند
از پیروی هوا ندم‌ها
هر محنت و هر بلا که بینی
کفّاره شمار بر ستم‌ها
اندوه چو ما حی گناهست
خوش‌تر که در آن کشیم دم‌ها
آن کن که به عاقبت بود خیر
فیض است و امید بر کرم‌ها
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۷
ای کوی تو برتر از مکان‌ها
وی گم شده در رهت نشان‌ها
سرگشته به برّ و بحر گردند
اندر طلب تو کاروان‌ها
ای غرقهٔ بحر بی‌نشانی
وان گمره وادی نشان‌ها
هر غم‌زده‌ای‌ست از تو محزون
وز تست نشان شادمان‌ها
از تست زمین فتاده بی‌خود
وز شوق تو شور آسمان‌ها
راهی به تو نیست جز ره عشق
خاصان کردند امتحان‌ها
در عالم عشق سیر کردیم
دیدیم یکان‌یکان نشان‌ها
دل بر سر دل فتاده مدهوش
تن بر سر تن سپرده جان‌ها
نزد دلدار رفته دل‌ها
سوی جانان روان روان‌ها
جان‌ها همه پا کشیده از تن
دل‌های همه کنده دل ز جان‌ها
سر بر سر نیزه‌های حسرت
تن‌ها بر خاک جان‌فشان‌ها
هرکو از عشق گفت حرفی
افتاد چو فیض بر زبان‌ها
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۸
ای لال ز وصف تو زبان‌ها
کوته ز ثنای تو بیان‌ها
با آنکه تو در میان جانی
جویای توایم در کران‌ها
هر گوشه فکنده تیر فکرت
زه کرده بهر کمان کمان‌ها
گاهی به بتی شویم مفتون
جوییم جمالت از نشان‌ها
گاهی از چشم و گاه ابرو
گاهی از لب گهی دهان‌ها
گاهی از لطف و گاه از قهر
گاهی پیدا گهی نهان‌ها
گه سیر کنیم در خط و خال
جوییم ترا در آن میان‌ها
گاه از سخنان توی‌برتوی
گاهی ز کتاب و گه بیان‌ها
القصه بهر طریق توییم
با بال دل و پر روان‌ها
گیریم سراغت از که و مه
گاه از پیران گه از جوان‌ها
ما را با تو سری و سرّیست
پنهان ز تن و دل و روان‌ها
سودای تو هرکراست چون فیض
دارد بس سود در زیان‌ها
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۴۹
تو و آرام و پخته کاری‌ها
من و خامی و بی‌قراری‌ها
پرسشم گر به خاطرت گذرد
دل بیمار و جان‌سپاری‌ها
غیر را روزهای عیش و طرب
من و شب‌های تار و زاری‌ها
بی نکویی چه بر سرش آمد
کو مراعات حق‌گذاری‌ها
پای تا سر به مهر تو بستم
یاد ایام رستگاری‌ها
شکوه بگذرام و بنالم زار
تا کند دوست غمگساری‌ها
از در عجز و مسکنت آرم
بندگی‌ها و اشکباری‌ها
شاید از رحم در دلش آرد
آه آتش‌فشان و زاری‌ها
شکوه از بخت و مهر او در دل
چه شد آرزم و شرمساری‌ها
دعوی دوستی و عرض گله
روی سخت و امیدواری‌ها
گفتی ای دل‌فکار از که‌ای
زار تو زار تو به زاری‌ها
فیض را نیست غیر تو یاری
یاریش کن به حق یاری‌ها
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۵۰
پژمرده شد دل ز آلودگی‌ها
کاری نکردم ز افسردگی‌ها
دل برد از من گه این و گه آن
عمرم هبا شد از سادگی‌ها
هرچند شستم دامان تقوی
زایل نگردید آلودگی‌ها
از پا فتادم و از غم نرستم
نگرفت دستم افتادگی‌ها
زین آشنایان خیری ندیدم
خوش باد وقت بیگانگی‌ها
سامان نخواهم ایوان نخواهم
بیچارگی‌ها آوارگی‌ها
ای فیض بگسل از عقل و تدبیر
بر عشق تن جان آشفتگی‌ها
ای جمله تقصیر در بندگی‌ها
رو آب شو از شرمندگی‌ها
شد حق منادی قل یا عبادی
تو جان ندادی کو بندگی‌ها
در راه یوسف کف‌ها بریدند
ای در رهش گم زان پردگی‌ها
آمد قیامت کو استقامت
زین بندگی‌ها شرمندگی‌ها
صوری دمیدند موتی شنیدند
مرگست خوش‌تر زین زندگی‌ها
کو عشق و زورش کو شر و شورش
طرفی نبستم ز آسودگی‌ها
از خود به در شو شوریده‌سر شو
صحرای پهنی‌ست شوریدگی‌ها
ای آنکه داری در سر غم عشق
ارزانیت باد آشفتگی‌ها
یا رب کجا شد عیش جوانی
خوش عالمی بود آن کودگی‌ها
ای فیض برخیز خاکی به سر ریز
در ماتم آن آسودگی‌ها
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۵۱
نکردیم کاری درین بندگی‌ها
ندیدیم خیری از این زندگی‌ها
از این زندگی‌ها نشد کام حاصل
درین بندگی‌هاست شرمندگی‌ها
بیا عشق ویران کن صبر و طاقت
که آسوده گردیم ز آسودگی‌ها
اگر هست خیری در آشفتگی‌هاست
که آشفته‌تر باد آشفتگی‌ها
ز زنگار عقل آیینه دل سیه شد
خوشا سادگی‌ها و دیوانگی‌ها
رهی گر به حق هست شوریدگی‌هاست
خوشا عیش سودای شوریدگی‌ها
پریشان شو از زلف‌های پریشان
مجو خاطر جمع ز آسودگی‌ها
بیا تا تلافی کنیم آنچه بگذشت
که داریم از عمر شرمندگی‌ها
بیا بعد از این فیض بیدار باشیم
که مرگست بهتر ازین خفتگی‌ها
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۵۲
این چه چشمست و چه ابرو و چه لب
این چه قدست و چه رفتار عجب 
این چه خطست و چه خالست و چه حسن 
این چه تمکین چه جا و چه ادب 
هر یکی از دگری شیرین تر 
لب و دندان و دهان و غبغب 
جلوه‌هایت همه آرایش ناز 
غمزه‌هایت همه اسباب و طرب 
حرکاتت همه موزون و بجا 
سکناتت همه مطبوع و عجب 
پای تا سر همه شیرین و لطیف 
این چه نخلست سراپای رطب 
شب هجران تو غم بر سر غم 
روز وصلت همه شادی و طرب 
شب اغیار زدیدار تو روز 
روز من از غم هجران تو شب 
شب اغیار ز تو روز و چه روز 
روز فیض از تو شب آنگاه چه شب
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۵۳
براوج خوبی دیدم مهی شب 
گفتم زمهرش در تاب و در تب 
گفتم چه باشد نزد من آئی 
در خدمت تو باشم یک امشب 
گفتا چه مطلب از خدمت من
گفتم چه باشد غیر از تو مطلب 
گفتا بیایم منزل کدامست 
گفتی که شد روز در چشمم آن شب 
گفتم ثنایش کردم دعایش 
در حفظ دارش از چشم یا رب 
آمد بمنزل بنشست در دل
گفتی که جانی آمد بقالب 
گفتا چه خواهی ؟ گفتم جمالت 
گه مست از چشم گه بیخود از لب 
از زلف گاهی خاطر پریشان 
از غمزه گاهی در تاب و در تب 
گفتا که چشمم مستیست خونخوار 
وین زلف و غمزه مار است و عقرب 
چون تو گرفتار داریم بسیار 
در دام زلف و در چاه غبغب 
میگفت سرخوش شیرین و دلکش 
گفتی که شکر میبارد از لب 
گفتم لبت را یعنی ببوسم 
شد در حیا زد انگشت بر لب 
گفتم دهانت گفتا که حرفیست 
بی جام و باده و آنگه لبالب 
گفتم که بالات گفتا بلائیست 
بگذر بخیری زین گونه مطلب 
این گفت و برخواست صد فتنه شد راست
روز قیامت دیدم من آن شب 
چون بنگریدم کس را ندیدم 
نی پیش و نی پس نه راست و نه چپ 
در سوز دل ماند از حسرتش فیض 
با آه و ناله با بانگ یا رب 
دل بکن جانا از این دیر خراب 
کاسمان در رفتنت دارد شتاب
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۵۴
آنکه را هستی همیشه در طلب 
در تو پنهان است از خود می طلب 
زانچه میجوئی بروز و شب نشان 
در بر تو حاضر است او روز و شب 
تار و پود هیکلت او می تند 
در دلت از وی فتد شور و شغب
از فراق او تن تو در گداز 
رشتهٔ جانت از او در تاب و تب 
روی او سوی تو ای غافل زخود 
چشم بگشا هان چه شدپاس ادب 
مایهٔ شادی درون جان تست 
از چه غم داری تو ای کان طرب
یکنفس از دیدنش فارغ مباش 
در لقا یکدم میاسا از طلب 
حاضر و غایب بغیر از وی که دید 
من هرب منه الیه قد رغب 
حکمت او بس غرایب را مناط 
قدرت او بس عجایب را سبب 
ای زسر تا پا همه خلقت غریب 
ای ز پا تا سر همه امرت عجب 
جامع اضداد جز حق نیست فیض 
ره بحق بنمودمت زین ره طلب
هر کسی در غور این کم میرسد 
گر رسیدی تو بدین مگشای لب
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۵۵
در وصل تو میزنند احباب 
افتتح یا مفتح الابواب 
چه شود گر بر تو ره یابند 
کم بقوا ناظرین خلف الباب 
تا کی ازحضرت تو صبر و شکیب 
طال تطوا فهم وراء حجاب 
در پس پرده تا بکی حسرت 
ارحم نظرة بلا جلباب 
از توشان جز تو مدعائی نیست 
ما لدیهم سوی لقاک ثواب 
خود حساب کتاب خود کرده 
انهم قسطهم بغیر حساب 
وجنوا قل موتهم ثمرات 
و اوتوا قبل نقلهم بشراب 
سکروا فی هواک ثم ضحوا 
ما لهم فی سواک هواک مناب 
از سببها گذاشته اند و حجب 
خرقوا الحجب ارتقوا الاسباب 
کرده بانفس و با هواغزوات
هزموا الجند قاتلوا الاحزاب 
 فیض از خود اگر بپرهیزی 
انّ للمتّقین حسن مآب
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۵۶
در وصل تو میزنند احباب 
تاب هجران نماندشان بشتاب
بی تو جان تا بکی تواند زیست 
دل بیچاره چند آرد تاب 
بنماآفتابرا بسی ابر 
بگشا از جمال خویش نقاب 
تا بمانند عاقلان حیران 
خشک مغزان شوند اولواالالباب 
پیشوایان شوند تازه مرید 
شیب را نو کنند عهد شباب 
بنده و خواجه در هم آمیزند 
یتفانی العبید فی الارباب 
باخودآیند بیخودان هوا
هوشیاران شوند مست و خراب 
نه بصر ماند از اولوا الابصار
نه ادب آید از اولوا الالباب 
 اینچنین روزی ار شود روزی 
لیس فیض یری والااصجاب
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۵۷
گفتمش دل بر آتش تو کباب 
گفت جانها زماست در تب و تاب 
گفتمش اضطراب دلها چیست
گفت آرام سینه های کباب 
گفتمش اشک راه خوابم بست 
گفت کی بود عاشقانرا خواب 
گفتمش بهر عاشقان چکنی 
گفت بر گیرم از جمال نقاب 
گفتمش پرده جمال تو چیست 
گفت بگذر زخویشتن در ایاب 
گفتمش تاب آن جمالم نیست 
گفت چون بی تو گردی اری تاب
گفتمش باده لب لعلت 
گفت از حسرتش توان شد آب 
گفتمش تشنهٔ وصال توام 
گفت زین می کسی نشد سیراب 
گفتمش جان و دل فدا کردم 
گفت آری چنین کنند احباب
گفتمش مرد فیض در غم تو 
گفت طوبی لهم و حسن مآب
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۵۸
ای که چون عمر میروی بشتاب 
خستگانرا به غمزهٔ دریاب 
گروفا میکنی بوعده قتل 
کارم از دست میرود بشتاب
غم تو راحت دل غمگین 
عشقت آرام سینهای کباب 
بی خودم کن از آن لب میگون 
تشنهٔ را به جرعهٔ دریاب 
شب نشستم بیاد ابرویت
پشت بر خواب و روی در محراب 
عاشقانرا سر غنودن نیست 
دیدهٔ بی دلان ندارد خواب 
خواب در چشم من چه سان آید 
چون دمی نیست خالی از سیلاب 
بر رخم بسته تا بکی در وصل
افتتح یا مفتح الابواب 
 فیض آندم بدوست پیوندی 
که نباشی تو در میانه حجاب
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۵۹
زان دو چشمم مدام مست و خراب 
میکشم لحظه لحظه جام شراب 
میشوی از فورغ حسن آتش 
میشوم از نگاه حسرت آب 
غمزهٔ شوخ چشم فتّانت 
میبرباید دل از اولوا الالباب 
هوشمندان زنرگس مستت 
بیخود افتاده اند مست و خراب 
قامتی خواهد آمدم در بر 
دوش دیدم قیامتی در خواب 
خون دل تا بکی بدیده برم
چون کنم در جگر ندارم آب 
 در وصلت چو بستهٔ بر فیض 
افتح یا مفتح الابواب
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۶۰
گرنکندی بسته ماند اینجا دلت 
تو بمانی بیدل آنجا در عذاب 
حسرتی ماند بدل آنرا که داد 
دل بچیزی گر نشد زان کامیاب 
هست دنیا چون سرابی تشنه را 
تشنه کی سیراب گردد از سراب 
آیدت هر دم سرابی در نظر 
سوی آن رانی بتعجیل و شتاب 
آن نباشد آب و دیگر همچنین 
هرگز از دنیا نگردی کامیاب 
خل غیرالله اقبل نحوه 
هر چه بینی غر حق زان رو بتاب 
ددر را بگذار و صافی را بگیر 
بگذر از قشر ای دل و بستان لباب 
تا شوی با جان عالم متصل
تا شوی از روح عالم کامیاب
 گفت با تو فیض اسرار سخن 
فهم کن والله اعلم بالصواب
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۶۱
در محافل شعر میخوانم گهی با آب و تاب 
گاه بهر خویش خوانم بی لب از روی کتاب 
شعر حق خوانم نه باطل حکمت و قوت خرد 
آنچه روی دل کند سوی حق و دارالثواب 
شعر خوانم کاورد ارواح را در اهتزاز 
لرزه افتد در بدن معنی چو بگشاید نقاب 
در مقامی کاندر و سنجند نقد هر سخن 
آن سخن کان تن بلرزاند نیاید در حساب 
شور در سر نور در دل افکند اشعار حق 
شیب را سازد شباب و قشر را سازد لباب 
روح در پرواز آید زاستماع بیت بیت 
افکند در سینه آتش آورد در دیده آب 
شعر حق پرمغز و شعر باطل از معنی تهی 
آن بود دریای مواج این بود همچون حباب 
آن غزل خوانم که هر کو بشنود بیخود شود 
با سراپای وجود او کند کار شراب 
آن غزل خوانم که جانرا سوی علیین کشد 
از جمال شاهد مقصود بر گیرد حجاب 
آن غزل خوانم که در وی معنی قرآن بود 
گر فرود آید بکهسار از خجالت گردد آب 
آن غزل خوانم که بر دل سرد گرداند جهان 
جان شود مشتاق رحلت زین کهن دیر خراب 
جلوه های معنیش جان در دل سامع کند 
تا حیات تازه یابد گردد از حق کامیاب 
بشنود گر عابدان بیند رخ معبود را 
از میان عابد و معبود برخیزد حجاب 
گر بگوش زاهد آید بیتی از ابیات او 
بگذرد ز انکار اهل دل شود مست و خراب 
نیست شعر من چو شعر شاعران خالی زمغز 
تا توانی دل بتاب از شعر فیض و رو متاب
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۶۲
عشق پرداز ما مرا دریاب 
ای بلای خدا مرا دریاب 
سوخت از آتش هوس جانم 
بردم آبم هوا مرا در یاب 
لحظه لحظه خودی و خود بینی 
گیردم از خدا مرا دریاب 
صحبت خلق دورم از حق کرد 
عمر من شد هبا مرا در یاب 
هر دم آید گرانی از طرفی 
گیرد از من مرا مرادریاب 
در گلو غصه قصه در دل ماند 
 محرم رازها مرا دریاب 
کشت بیگانه ام به غمخواری 
یکره ای آشنا مرا دریاب 
نزدم در رضای حق نفسی 
برضای خدا مرا دریاب 
بگدائی بدین در آمده ام 
نظری کن شهامرا دریاب 
فیض را سوی حق نشانی ده
رهبر وراهنمای مرا دریاب
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۶۳
بیمار زارم دریاب دریاب 
جز تو ندارم دریاب دریاب 
در راه عشقت از پا فتادم 
رحمی که زارم دریاب دریاب 
دو از رخ تو در خاک و در خون 
جان می سپارم دریاب دریاب 
جان شد خیالی تن شد هلالی 
زار و نزارم دریاب دریاب 
با سخت جانی ابرو کمانی 
افتاده کارم دریاب دریاب 
شد زاشک خونین رویم منقّش 
زیبا نگارم دریاب دریاب 
دل شد زشوق آب بشتاب بشتاب 
طاقت ندارم دریاب دریاب 
شد در فراقت نامهربانا
از دست کارم دریاب دریاب
مشکل که فیضت زین غم برد جان 
بیمار و زارم دریاب دریاب
فیض کاشانی — غزلیات — غزل شمارهٔ ۶۴
شبی رو بحق آر ای جان مخسب 
بنال از غم درد پنهان مخسب 
ترا چارهٔ باید از بهر درد 
بسوز شبش ساز درمان مخسب 
بیک شب اگر چاره شد خواب کن 
وگرنه شبی دیگر ای جان مخسب 
کجا یک شب و ده شب این میشود 
بمان خواب راحت بدو نان مخسب 
نخسبی بسی شب ز درد تنت 
اگر جان زتن به بود هان مخسب 
بخسب از نفهمیدهٔ درد جان 
و گرنه بجای عزیزان مخسب
چو خواب آیدت سربزانو بنه
ببستر میفت و بسامان مخسب 
سحر گه خروسان خروشان شوند 
تو هم چون خروسان خروشان مخسب 
اگر خواب تن را فزونی دهد
برد روح را خواب نقصان مخسب 
اگر اول شب نخسبی چو فیض 
چو نیمی رود یا که ثلثآن مخسب